Gb596_fol
author: Nicolaus, de Lyra

N 1245 11890442 021
CununummuIanI Jue
us Tübingen
„

—rrõ

—

.
4
- 4
/
2⸗
1
,
, .
.
. . 4
*
. *
2
1.
.
.
.
1
5 3
.
- .
8
.
.
) „
.
— 1 .
1
.
4

Incmpuunt moralia ſuper totam bibliam
fratris micolai de lira de ordine fratruz
minorum ſacre theologle venerabiis

Ooctoris
Prrlosus

Id in dexxtera ſe⸗
dentis ſuper chro
num hbrum ſer
ptum mtus et ſo⸗
ris Apoẽ . v. Zedeſ
ſup thꝛonum gloꝛie
elt deus gloꝛoſus
et ſubhmis regens
vnſuerſum · m cuiuſ
2 — dextera ẽ ſacra ſcri⸗
ptura diumitus data pm qð dicit᷑ deut · xxxiij·

In dextera eiis ignea lex. Lex enim veteris et
nouu teſtamenti bene dicit᷑ ignea qꝛ reuelatio⸗
ne ſpũuũͦſſancti qui diumꝰ eſt ignis fuit inſpira⸗
ta·Gt hec ſcriptura bene dicitur liber ſcriptus
mtus et foꝛis ſoꝛis qᷓntum ad ſenſum literaleʒ.

intus vero qntum ad ſen ſum miſticũ ſub litera

latentem· Deus em qui eſt actoꝛ hui ſcriptuè
nõ ſolum vtit᷑ vocibus ad aliquid ſigniſicandũ
ſed etiaz rebus p voces ſigniſicatis· et ſic facta

veteris teſtamenti ſigniſicauerunt ea que in

nouo teſtamento ſunt ſicut dicit apoſtolus:j·
coꝛ. x· Omnia in ſigura contingebant illis· Sen
ſus igit᷑ qui ꝑ voces ſigmificat᷑ ꝓpꝛie dicit᷑ litera
las· alle vero qui p res ſgniſicat miſticus nomi
natur et hic eſt triplex.q; ſi p talem modum ſi
gSnificet᷑ aliqᷓd ptinens ad credibiliadicit᷑ allego
ricus. ſi aũt ptineat ad agibilia dicit᷑ moꝛalis · ſi
aũt ad ſperanda in beatitudine futura dicit᷑ ana
Sogicꝰ· ab ana quod eſt ſurſum et goge ductõ

quaſñ ſurſum ducens. Vnde verſus · Litera ge⸗

ſta docet: quid credas allegoꝛia· Moꝛals qᷣd

agas:quo tedas anagogia· Sxemplũ ĩ hoc no⸗

mine hieruſalẽ quod bm ſenſum literale ſigniſi

cat quandã cuntatẽ in terra iudee ſitam et qm
hec ciuitas a deo fſuit electa ad diumũu cultum

vt habet᷑iij. Reg xiiij: qui colit᷑ ĩ amnima viri iu⸗
ſti et in eccleſa miiante et etiã triumphante·

iðo hieruſale ſm ſenſum moꝛalem i ſacra ſcrxi
ptura ſigniſicat animãa ſidele· ſᷣm ſenſum allego
ricum eccleſiã militanteet ᷣim ſenſum anagogi
cum eccleſia triumphantẽ · ¶ Niendũ aut ꝙoh⸗
cet ſacra ſcriptura habeat quadꝛupliceʒ ſenſum
pᷣdictum.poc tñ non eſt in qualibet ſui pte ſᷣm
quod dicit᷑ in collatõnib patrũ collatõne: vnj.

Napm alicubi habet tin ſenſum literale ſiẽ exo·

xx · Rudi rael dominꝰ? deus tuus vnus eſt. dt

deut vj · Duiges dommũ deñ tuuz ex toto coꝛ
de tuo ꝛc. In iſtis em et 2milibus nõ eſt mi
ſticus ſenſus requirendus · Alicubi vero nõ bʒ
literalem ſenſum ꝗpꝛie loquendo. Verbi gra:

Judicũ · ix · ferunt ligna vt vngerẽet ſupꝛa ſe re
gem ꝛc· Et math·v.Si manꝰ tua ſcandalizat te

abſcide eamet ꝓijce abſ te. Senſus em literaliſ
elſt qui p voces ſigniſicat᷑ vt p̃ᷣdictum eſt. et ta

lis ſenſus non eſt hic:nec in MRimilibus. Seque
retur em̃ ꝙ ſenſus ſacre ſcripture eſſet falſus · qꝛ
ligna nunqʒ hoc fecerũt nec facere potuerunt .
Simliiter ſaluatoꝛ nõ monuit ꝙ homo manuz
ſibi abſcidat ad literã · Sed in iſtis eſt tm̃ ſenſꝰ
miſticꝰ qui pꝓ res ſignificatas inteligit᷑. Nam

pfligna mtelligunt᷑ habitatoꝛes vꝛbis ſychen
qui fecerunt abimelech ſup ſe regem vt ibidez
mi textu expomit᷑ et p manu abſcidendaʒ intelli
Zitur amicꝰ qᷓntucunq; ꝗpmquꝰ pᷣbens occaſio
nem ruine. huiꝰ familiaritate debʒ homo abſ
cidere a ſe · Q aũut aliqui doctoꝛes dicunt ſen
ſum parabolicũ eſſe literalẽ hoc eſt intelligedũ
large loquendo:q; vbi nõ eſt ſenſus pꝑ voces ſ
gniſicatus parabolicus eſt pᷣmus· et deo large

loquendo dicit᷑ lteralis eo ꝙ literaus eſt pᷣmꝰ⸗

quando eſt ibiet ad hoc ſigniſcandũ ipi dicut
parabolicũ contnri ſub literali et hoc modo
loquendo ego ſenſum parabohcuũ vocaui ĩ plu
tribus locis literaleʒ· ſcribendo ſup libꝛos ſacre
fſeripture. Alicubi vero ſacra ſcriptura habʒ ſen
ſum literale et miſticũ ſicut imn geñdicit᷑ ꝙ abꝛa

am duos ſilios habuit ſcʒ yſaac et yſmahelez et

hHoc eſt verũ m literalem ſenſum· et ſimilit pᷣm
miſticum· Nam ꝓ ullos allegoꝛice ſigniſicata fu
erunt duo teſtamenta vt dicit apoſtolus gał.
iiiij et eodem modo moꝛaliter poſſent ſigniſica
ri duo ſhiij ſpuales vnius plati quoꝝ vnus ꝓſi

ceret et alius deſceret et anagogice ãgeli ſtan

tes et cadentes. Item q; ſcut dictu eſt ſenſus
mMſticus eſt qui p res nigmſicat᷑ et vmꝰ rei ſub

iecitiue ſunt plures qpaietates reales et aliqñ
valde diuerſe deo vna res ſubiectiue aliqñ mi
ſtice plura ⁊ diuerſa ſi gniſcat ſicut leo p ꝗpꝛie

tatem conſtantie chꝛiſtum ſigniſicat· Apoc · v.

Scce vicit leo de tribu iuda et ꝑ voꝛacitatem ſi

gnat dyabolũ · .Pet v . Aduerſariꝰ veſter dya

bolꝰ tanq; leo rugies circuit qrẽs quẽ deuoꝛet
¶ Poſtq; autẽ ſacra ſcꝛipturã cũ dei adiutoꝛio

expoſui 'm literalem ſenſum· et deus dedit mi

hi ſpaciũ vite· conſiſus de dei auxilio ꝗpono eã

itterum exponere 'm ſenſum miſticu· vbi ẽ mi
t̃ intendo omnes ſenſus miſticos ſcribere nec

pſingula verba diſcurrere h aliqua bꝛeuiter oꝛ
dimnare ad que lectoes biblie· ac p̃dicatoꝛes veꝛ

bbi dei recurrere poterunt · put et qñ eis videbi
tur expedire. Nec quis miret᷑ ſi in expoſñtione
milſtica plura dimittam. Nam hoc faciaʒ pter

bꝛeuitatem et quoniã ſic fecerunt pᷣcedentes ex
poſitoꝛes et etiã chꝛiſtus qui math.xiij: et mar.

iiij· exponens parabolam ſemmantis · illud qð

dicitur in fine Dederunt fructũ aliud cẽteſmũ

Seneſis

aliud ſexageſmũ aluid tricenßmũ mexpoſitum
dinuſit et in alijs parabolaru expoſitõnibus ſi:
militer fecit ip̃e chꝛitus· ¶ Igitur in noĩe do⸗
mim noltri ieſu chꝛiſti mcipiã a libꝛo geneſs ⁊
per alios conſequenter diſcurram q;diu donn
naus donabit ſua gratia mibi vitam

princpio creauit deus celum

creatio deſcribit· p quã bene hommis
recreatio deſignat eo ꝙ homo mmnoꝛ
mundus dicit a philoſophis et etiaʒ a
ſanctis greg em exponẽs illud mar .
vlt . pdicate euangelium omni creatuẽ

bomo mundus aut et vmiuerſitas creature idẽ
penitus ſigniſicant · igit᷑ pᷣmo deſcribit hommiſ
pſectõ in eſſe nature cũ dici᷑ In pᷣncipio crea:
uit deus celum . id eſt · ſpiritu humanũ qui ce:
lum diecit · eo ꝙ a deo celitus donat᷑ et terraz
id elſt · carnem humanã qug dicit᷑ terra eo ꝙ eſt
terre a dñio:aro vero hommis lapſi nõ habʒ
ex ſe aliquod bonũ:Ro:vij.Non habitat ĩ me
1 eſt. in carne mea bonũ ·iõ ſubdi Terra aũt
erat manis eęt vacua ſcʒ a bono moꝛis et te⸗
nebꝛe erant ſup faciem abiſſi nomĩe abiſſipõt
anmima humana ſigniſicari ꝓpter ſii ꝓfundita⸗
tem. Vnde hiere xvij. Hꝛauu eſt coꝛ hominis
et inſcrutabile · Alia tranſlatio habet · Proſun
dum eſt coꝛ hommms ⁊c · Nec obſtat ꝙ ſpiritꝰ
homiĩs qui eſt dem quod anima ſupꝛa per ce⸗
lum ſigmſicat᷑ nam vnũ et dem ꝗpter diuerſaſ
ſui ꝗpꝛietates p diuerſas res figurat᷑ · vt ſupꝛa
dictu eſt in pꝛologo· Nam amma in ſua crea⸗
tione caret ſcientiaꝝ luce · vt habet᷑iij.ð anima
Apter quod bene dicit de ̃a et tenebꝛe erant
ſup laciem abiſſi Sed qm̃ ſcire naturaliter de
ſderat · iðo ſubdit᷑ et ſpũs dñi id ẽ.ſpus hoĩs
qui ↄuenienter dici põt domim ſpũs · eo ꝙ eſt
a domino creatus ferebat᷑ ſup aquas·id eſt ·
naturaliter deſderans ſcientias que noĩe aqua
rum dengnant᷑· Pꝛou v. In plateis aquas tu⸗
as diuide docendo ſcz publice. Dixitq; de?k⸗
at lux ſcʒ rõnis natuꝛalis que eſt queda imp̃ᷣſ-:
ſoo diumilummis in nobis· pᷣs.iiij· Si gnatum
eſt ſup nos lumen vultus tui domme appella
uitq; lucem diem et tenebꝛas noctẽ cognitõ
em̃ lux eſt. et ꝛgnoꝛantia tenebꝛa· Sequit᷑ Eiat
firmamentũid eſt· cognitõ pᷣmonꝝ pᷣncipion
. indelibilis et irma in medio aquaꝝ ·id elt ſci
entiarum quaꝝ alique ſunt ſub iſto firmamen

, to q; deducte ſunt ex pᷣmis pᷣncipijs et alique
. ſupꝛa ſirmamẽtũ q; ſunt a deo p reu elatõnem
date . Sequit᷑ Qongregent᷑ aque que ſub celo
R ſunt in locũ vnũ Nam omẽs ſcientie ſunt int᷑
nntellectuʒ et ſic apparet terra arida id eſt caro

et terram In hoc capitulo mundi

dicit omnis creature nomme ſignat᷑

ſcientijs vacua tñ p celum · d eſt . ſpm gubeꝛ
nata ꝓſicit in exercitio bonon operu ideo ſub
ditur Cermmet terra herbã virentem p ſen

ſuum honeſtatem lignũq; pomſferũ applican

do membꝛa coꝛpis ad bonũ exercitium · Sequi
tur · Eiant lummaria m firmameto celi p que

virtutes politice poſſunt deſignari·ſcʒ p ſolem

quod eſt lummare maius pꝛudentia que diri
Zit alias virtutes p lunaʒ vero iuſticia. de qua
Dicit v· ethico · ꝙ neq; heſpus neq; lucifer ẽ ita
admirabilis p ſtellas vero cetere vᷣtutes intel⸗

liguntur Sequit. Pꝛoducant aque reptile ani

me vuientis et volatile ⁊c· Sicut dictu eſt per
aquas intelligunt᷑ ſcientie quaꝝ alique ſunt ſpe
culatuie que higniſcant᷑ ꝑ aues.⁊ alique pꝛacti
ce que ſigniſncant᷑ p piſces.Sequit· Dꝛoducat
terra τ Der beſtias et iumenta intelligi poſ

ſunt artes mechanice que ſunt quedã hommis

iuuamęta in coꝛpali vita· acquirunt᷑ etiã ꝑp mo
tum coꝛpis ꝗpter quod dicunt᷑ ꝓduci de terꝛa

C oſt ſoꝛmatõem homis in eſſe nature ⁊ſe:
quẽt᷑ poni᷑ eius ſoꝛmatio in eſſe gratie ſm vn

tutes theologicas cũ dicit᷑ ¶Eacia mus hoĩem
ad imagmé et ſimilitudinẽ noſirã p imagineʒ

ſides congrue deñgnat᷑ Cre · ſup eʒech. Eacies

itaq; ad ſidẽ ptinet· Per ſimiitudineʒ vero cari
tas que tranſ ſoꝛmat amantẽ imn amatũ· Sequi
tur · Et inſpirauit in faciẽ eiꝰ ſpiraculum vite
p quod ſignificat᷑ ſpes que caritate foꝛmata ſpi
rat ad celeſtia et factus ẽ homo in animã vi
uentem ſcʒ vita gratie que perfectõ eſt natu
ralig vtte CK. III.

Lantauerat autem dominus de
us paradiſum ⁊c Der paradiſuʒ
militans eccleſa dengnat᷑ ſicut dicit᷑
cant:uij. Oꝛtus concluſus ſoꝛoꝛ mea
ſponſa oꝛtus cluſus fons ſignatus emiſſioneſ

tue paradiſus: In hoc aut paradiſo deſcribitur
fons et fluuius quib ſcriptura ſeu theologia
deñngnat᷑ Dicit᷑ em fons qᷓntũ ad articulos ſidei
fluuiꝰaũt q̃ᷓntũ ad ea que ex articulis deducun
tur et diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ capita qpteꝛ quadꝛu

plicem ſenſum ⁊ↄtentũ m ea ſicut ſupius eſt ex

pꝛeſſum· In hoc etiã paradiſo ponit᷑ lignũ vite

id eſt doctoꝛ ſane doctrine· de quo dicit ps · j·

In lege dñi volütas eius et in lege euis medr

tabitur die ac nocte et erit tanqᷓ; lignũ qðᷣ plã
trtum eſt ſecus decurſus aquarũ quod fructũ

ſuũ dabit in tpe ſuond eſt· doctrinã ſanã in au
ditoꝛibus fructiſicantẽ· et vitam gratie ↄtinu
antem. Lignũ etiã ſcientie bom ⁊ mali p quod
intelligit᷑ hereticꝰ doctoꝛ cdoctrina eſt moꝛti

fera. Dicit᷑ tñ lignũ ſcien tie boni et mali q nul
la doctrina eſt ita peſtiſera que non habeat ad

mixtum aliquid boni. Der alia veꝛo ligna q̃b-
veſci licitũ erat hommi deſignant᷑ documenta
bona quoꝛucunq; ſimpliciu verbis aut exeplis

— —
—

— . =

—

ad bonos moꝛes inducentium. In hoc aut pa⸗
radiſo ponitur hbomo id elt. quicunq; eſt in ec⸗
clena merito et numero· ad opandũu et cuſtodi
endum · id eſt · ad laciendum bonu opus et con⸗
tinuandum Sequit᷑ Non eſt bonu hbommem
eſſe ſolum HMlic agitur de foꝛmatõne mulieris

de viro et ßm aug. p vrrum intelligitur ratio ·
per mulierem aũt ſenſualtas ſeu appetitus ſen⸗
ſitiuus. Dicit᷑ aũt mulier foꝛmari de latere vii
qm̃ appetitus ſenſituus eſt rõnalis ꝓ participa
tionem et eſt in adiutoꝛum viri:id eſt ratõniſ
quando regularus ratõe pficitur vtute moꝛali
CNX. II11.
6 et ſerpens erat callidior 2. 1

citur callidioꝛ · de cuiꝰ calliditate di
cit leo papar m ſermone de circumciſone · Oĩim
vetilat curas· diſcutit 2ſuetudies animos ſcru⸗
tatur· et ibi querit cauſas nocendi vbi quẽq; vi
derit ſtudioſius occupari ꝗpter quod muliere
id eſt. appetitum ſenntumum fragilem incitat ad

malum p ſuggeſtionẽ et delectatõem ſequen⸗

tem et mpa delectata virum · id eſt· rõnem attra
hit ad 2ſenſum et conſequenter ad opatõnem
vq; ad peccati moꝛtalis -ſummatõem Seqt·
Et cognouerunt ſe eſſe nudos] q poſt pecca
ti ppetratõnem · ratio ꝓcipit peccati turpitudi
nemn ſenſus expitur delectatõis pꝛauitatem
Vnde dicit boeciꝰ. ij de 2ſolatõne. Triſtes ve⸗
ro voluptatuz eſſe exitus qui iſquis libidinum
ſuarum remmiſci volet in telnget · Sequit᷑. St
ait dominus ad ſerpente cSerpens ĩgit᷑ ex
hominũ deceptõe maledicit nam ex hoc pena
demonis augmenta?. ſicut gloꝛia ſanctoꝛu an⸗
geloꝛum ex hoc ꝙ inducunt hommes ad bonu
Similiter mulier et vir maledicunt᷑ p quod de
ſignatur· ꝙ anima et coꝛpus poſt reſurrectio
nem in merno punient. Sequit᷑ Rmiſit eũ de
us de paradiſo c p quod deſignat᷑· ꝙ pecca
toꝛ ꝓ peccato moꝛtali deſnit eſſe de ecclena mi
litante merito· ⁊ ſi nõ numero P hoc aũt ꝙ gla
dius klameus ponit᷑ ante paradiſum deſñgn at᷑

ꝙ manłẽte peccato moꝛtali non eſt reuerno ad

ecclenam mil tantem ſᷣm meritũ · dicit᷑ tñ gladi
us verſatilis q ſi vera penitentia ſequatur ho
mo bm meritu ad eam reuocat᷑ dicẽte domino
ez ech. xviij · Nolo moꝛtem peccatoꝛis h vt ma
gis Zuertat᷑ et vuut ¶ KA.· III
mDam vero cognoun vxorem
ſuam ꝛc hiu agit᷑ de ꝓlincatione
per quã ᷣm pꝛecedetia mtelligitur
opatio humana ad qua conuemunt
vir 2 mulier. d eſt ratio et pars ſenſitiua: nam
opatio non põt dici humana niſi ꝓcedat a rõe·
ſicut dicit· · methaphiſce. amimalia aimaginatio
V mbus et memoꝛijs viuũt· bomo aut ratõne et

Der ſerpentem intelligit dyabolus
qui in ſerpente loquebat et bene di

mtellectu· opatio vero circa ſingularia ẽ vt ibi
dem dicit᷑ opabile nanq; ſingulare eſt. ſingulari
um aut elt ſenſus icut vmuerſaliũ intellecius.
apter quod opatio humana ꝓducitur a rõne
et parte ſenſitiua:igituꝛ ſi pars ſenſitiua trabat
2ↄſenſum ratõnis ad illicitum delectabile ſenſui

generat opatio mala p cayn ſigniſicata ꝗ qᷓ ſuit

malus· ſi aut ſenſus obediat ratõi generat᷑ abel

quẽ opatio bona ſignihcat᷑: abel em vapoꝛ in

terpᷣtatur · cuiꝰ ꝗpꝛiũ eſt aſcendere ſurſum ſicut
opatõ bona intendit in deum; Abel aũt a cayn
interſicitur· nam opus meritoꝛiũ p moꝛtale pec
catum ſupuemiens moꝛtiſicat Taco:j· Neccatuʒ
aũt cũ ↄſummatũ ſuerit generat moꝛte. Cayn
aũt a deo maledicit᷑q; malu opus a deo punit᷑

Item cayn exit adeo vagus et ꝓfugus q; moꝛ
tale peccatũ eſt receſſus a deo ad quem ſequi
tur p diuerla vicia mentis eua
abyſſum muocat p̃s: xlij·

tio.nã abiſſus
llegoꝛice Padam
intelligit᷑ chꝛiſtus:qui:i-coꝛ. xv. dicit᷑ adã nouil
ſimus· ꝓ euã aute eccleſia· eo ꝙ eua dicit mater
omniũ viuetiũ · eccleſa vero eſt mater omniuʒ
viuentiũ vita gratie · ex ipis aut generant᷑ filn
boni et mali:qꝛ licet omnes chꝛiſtiani p baptiſ
mũ generent᷑ boni multi tñ ſua puerſitate fiut
mali. Munera vo abel p que! iuſti ſigſicant᷑ ðo
placeẽt munera vero cayn qui malos hgnihcat
ei diſplcent Dꝛou: xv. Victime impioꝝ abomn
nabiles domimo. vota autezʒ iuſtoꝝ placabilia:
In ipᷣo vero cayn impij maledicunt᷑ ſicut dici᷑
in epiſtola iude .· ve ilns qui in viã cayn abierũt ·
Item cayn exuũit a dommo vasus et ꝓfugus

6 peccato⸗ a deo recedens P diuerſa vicia eua

Zatur. qd bene ſigniſicat luce· xv. in ſilio pꝛodi
80 qui recedens a patre diſſpauit ubelaneig.

ſuam viuendo luxurioſe · (Lenuit lamech 20c

lamech qui interpᷣtat doctrina ſignat maluũ ho
minem hteratũ tñ qui accipit duas vxoꝛes. id
eſt benehicia plura eccleſiaſtica quoꝝ quodlibʒ

p ſe deberet ſufficere 2ſideratis⁊dicõniboſtatꝰ

et pſone generat autẽ qᷓttuoꝛ pueros ſcʒ iabel
qui fuit pater habitantiuʒ in tentoꝛijs atqʒ pa
ſtoꝛum muemt em̃ tentoꝛia paſtoꝝ ad querẽ
dum paſcua de loco ad locum et ideo ſignificat
multiplicitatẽ et dulerſitate ferculoꝝn et iubal

qui fuit pater ca nentiũ in cythara et oꝛgano
Apter qð ſigniſicat meptam leticia diſſolutoꝛuʒ

et tubalcaym qui fuit malleatoꝛ in cuncta ope

ra eris et ferri et ꝑ hec ſubintelligunt᷑ alia me
talla ·ſcʒ auri et argeti et hmõi et ſignificat mł
tiplicitatem et ſupabundantiã vaſoꝝ auri ar

genti et hmõi et noema] que reperit laniſiciũ

ad curioſitatem veſtiu cu pus hommes pellib⸗
animali vterent᷑ ſcut dicit᷑ geñ. ij. Eecit deus

ade et vxoꝛi ſue tunicas pelnceas: In pꝛedictis

vero quattuoꝛ expendunt ſupflue multi cleri
ci eccleſiaſtica bona et de alijs turpibus ad que

minducunt iſta quattuoꝛ taceamus

⁊c Mic agit᷑ de generatõne ade p

raliter deſgnat᷑ ꝙ ad robuſtam pugnã ↄtra tẽ
ptationes mundi carnis et dyaboli ſequit᷑ pax

et tranquillitas mentis et ſic efficit habitaculũ

inhabitatõnis diuine p gratiã dedicatũ ꝗpter
quod ſubdit᷑ ꝙ ambulauit cũ deo iuſte ⁊ ſan

cte viuendo et nõ apparuit vltra ſcʒ in pſen
ti vita q tulit eu deus ad gloꝛiã ſempiternã
ad quã nos cũ eo pducat c CQK.— VI.

Ic agit᷑ de 2ſtructõne arce ↄtra di
luuiu p quod deſignat᷑ diluuiũ pec⸗
catoꝛum de quo dicit᷑ oſee· nij. Ma:

et adulteriu mundauerunt et ſanguis ſangui⸗
nem tetigit. Huiꝰ aũt diluuij caula ponit᷑ cu ör
Videntes ſilij dei id eſt clexici ⁊ religioſi ma
li ad dei cultum deputati aper quod dicũ tur
eius ſilij ſinas hoĩm i. 2cupiſcentias munda
noꝛum acceperunt vxoꝛes ſibi ip̃is ardent
mherentes et ex hoc inducit᷑ diluniũ vicioꝛum-
nam laui imitant᷑ mala eoꝝ dicentes quare nõ
faceremus talia · cũ ſacerdotes clerici et religio⸗
ſi laciant ea· Qont᷑ hoc aut ponit᷑ remediu cum
dicit ĩi noe p queʒ bonus pᷣlatus ſigniſcatur:
Eac tibi arcam ·id eſt·virtutũ fabꝛcaʒ de li
gnis leuigatis·id eſtdolatis:p fabꝛicam em̃
virtutum motus mterioꝛes et act? exterioꝛes
aſperitate ⁊ toꝛtuoſitate remota ad rõnis recti
tudmem reducunt. Manſiunculas m arca faci
es ꝓ quas diſtincti gradus virtutũ denñgnan
tur · nam alique dicunt᷑ politice vel humane ali
que vero heroice ſeu duume vt habet · vij· ethi
et diume diſtinguuũt᷑ · na alique dicunt᷑ exempla
res et auque purgatoꝛie et anque purgati am
mi ſᷣm macrobiũ et bitumĩe /icaritate lini⸗
es eam mermnſecꝰ .i.caritate ad deũ et extrin⸗

ſecus id eſt caritate ad ꝓximũ· et bene dicitur

liies ꝙ caritas eſt foꝛma virtutuʒ Treceto⸗

rum cubitoꝝ erit longitudo p quod deſignat᷑

meritũ pfectoꝝ ſcʒ virginu martirũ et docto⸗
rum · et meritũ quoꝛulibet iſtoꝝ triũ eſt cente⸗
narium quinquaginta cubitoꝛum latitudo
d eſt meritum ꝓficientium triginta cubito
rum altitudo.id eſt meritu incipientiũ qðᷣ eſt
mmus pᷣdictoꝝ· Eeneſtrã in ea facies ꝓp quã
oꝛatio deuota ſigniſficat᷑qꝛ p eam grẽ lumẽe in
greditur · Sap· vij Tnuocaui et venit in me ſpi
ritus ſapientie et in cubito ſummabis ſum
mitatem eius ꝓcubitũ qui eſt meſura mĩma
bic deſcripton intellgit᷑ virtus humilitatis qꝗᷓ
ad ſumma eleuat Lu/ xiiij · Qui ſe humiliat exal

Ic eſt liber generatoms adaz

ſeth in qua dicit᷑ infra ꝙ iared q ini
— ꝛetatur roboꝛatꝰ genuit enoch ꝗᷓ
interpᷣtat᷑ dedicatus · vel dedicatõ · p quod mo⸗

ledictu mendaciũ · honncidi · furtũ

tabitur · Oſtiũ arce pones in latere Mabuit

em arca quattuoꝛ latera ꝓ que qᷓttuoꝛ virtutes

cardinales deſignant᷑ latꝰ vero in quo fuit oſti

um pꝛudentiaʒz deſignat que 2ſtituit mediũ in
alijs virtutibo. 1 ideo p eam eſt ingreſſus intra
arxcam · que vt dictũ eſt ſigniſcat ediſciũ virtu
tum Cenacula et triſtega in ea c repetitio

eſt eius qð dictum eſt manſiunculas ⁊c iðo ni
hil nouũ hic pono bina ex omnib ingredien

tur tecũ Per binarium caritas dengnat᷑ eo ꝙ
ſunt duo pᷣcepta caritatis dei ſcʒ et ꝓximi· p B

igit᷑ ꝙ bina de omnibo ingreſſa ſunt arcam deſi

gnatur ꝙ qui caritatẽ nõ habẽt extra virtutũ
edimciũ manent . Tolles igit᷑ tecũ ex omnibuſ
que mandi poſſunt·id eſtex ſcripturis ſacris·
quibus nutrumt᷑ omnes ſideles et reſicumntur
Ic agit᷑ de arce ingreſſu et ingreſſo
rũ ſalute et ceteroꝝ interitu · Quan
tum ad pᷣmu omnia verbo dei ſunt

cluſa.õ ſubdit᷑ et clauſit aſoꝛis oſtiu dominꝰ
p que ſigniſicat᷑ ꝙ nullus pfectõem virtutum

mgredit᷑ nec in ea pmanet niñ dei gra adiuuet

ij· Coꝛiij. Non ꝙ ſimꝰ ſufficiẽtes aliquid cog i
tare a nobᷣ quaſñ ex nobis ſufficientia noſtra

ex deo eſt. t ſi nõ poſſumꝰ cogitare multo m

nus facere · Quantũ ad ſecundu ſicut patet ĩ te
xtu m area ſaluate fuerunt aues· beſtie·⁊ ſimili
ter ſaluati fuerũt hoĩes ꝑ qð ðᷣſgnat᷑ ꝙ ĩ arca

virtutũ ſaluant᷑ 2templatin ad alta volantes·
et actii in terra agentes et pᷣlati vtriſq; pꝛeſi

dẽtes · Quantũ ad terciũ omĩia que fuerũt ext᷑
arcam moꝛtua fuerũtiõ dicił Qonſumptaq;
eſt omnis caro &τ Nam excuſi ab ediſcõ vir
tucis iam moꝛtui ſunt moꝛte culpe. licet adhuc
viuant vita nature ſicut dic᷑ apo · Nomen ha
beg ꝙ vuias et moꝛtuꝰ es · ¶ X. VIII
Ic deſcribit egreſſus de arca que vt
dictũ eſt ſigniſicat edificiũ virtutuz
ideo p hũc egreſſum deſignat᷑ moꝛſ
iuſtoꝝ m ſpectu domii pꝛecioſa
ps · cxvj · tic eĩ tranſeunt iuſti pſecti ad palati
um celi·ido dici᷑ Recoꝛdatꝰ eſt aut domimꝰ
ſcʒ ĩm ad ſe vocando et tuũc egredit virtuoſul
de arca virtutũ · Nã in patria nõ remanent car
dmales nec etiã de theologicis ndes et ſpes · ſal
tem qntũ ad actus quos ha bent mn p̃ᷣſenti · Et
pᷣmo ponit᷑ diluuij ceſſatio cũ dicit᷑ et ĩmmute
ſunt aque et poſtea arefacta eſt terra q; p
aquas mundantes ſigniſicant᷑ vite pᷣſentis tem
ptatõnes que poſt moꝛtẽ ceſſant ab aĩa Muius
aut ceſſatõnis verus nũcius eſt columba · de·
ſpuſſancti gratia 2ſummata· gloꝛia em̃ eſt gra
ſummata·et qm ſancti ad gloꝛiã traſlati tan
to nobis magis pꝛoſiciũt oꝛonibo ſuis quanto

. ingreſſa.ðo dici Dixit dominus
ad noe ingredere ꝛc et p ĩm in arca ſunt in

—

—

apĩquioꝛes ſunt dommo maieſtatis · iõ ſubdit
Oreſcite et multiplicammi ſup terrã ſcʒ viuẽ⸗
tunm vt p oꝛõnes veſtras electi tranſ ſerantur
ad veſtru 2oꝛtiũ · ðo ſubdit᷑ · Sgreſſus elt er⸗
80 noe c & p oꝛõnes ſancioꝝ et mmiſteri⸗
um angeloꝝ electi egrediunt᷑ de vita pᷣſenti
tranſ ſerunt᷑ ad celeſtia. Luẽ xvj. Eactũ eſt auũt
vt moꝛeret᷑ mẽdvus et poꝛtaret᷑ ab angelis in

ſinum abꝛae.·qð nobᷣ cedat ⁊c. ¶ AJxx.
nedixitq; deus noe et filns
H eius Per noe autẽ et eiꝰ filios in⸗

telligitur bonus pᷣlatus ⁊ ſubd ti eũ
— imitantes quos ſaluat a diluuio vi⸗
cioꝛum · idᷣo bñ dicit᷑ Benedixit deus noe eth
lijs eius Et q nõ ſolu ſaluat eos a vicijs h̊ eti
am multiplicat in ſpualibus bonis· idᷣo ſubdit᷑.
Oreſcite et multiplicammi ⁊c Sequit᷑ Qua
ſi olera virentia tradidi vobis omĩa Per hoc
aũt ꝙ debilitata in diluuio humana natura cõ⸗
ceditur eſus carniũ et piſciu· oſtendit᷑ ſubue:
mendum eſt neceſſitati debinũ excipi᷑ ſanguis
p quẽ ſigniſicat᷑ peccatũ quod nõ eſt alicui con
cedendum .· Ps· l· Libera me de ſangnibus deus
deus ſalutis mee ⁊c· Qont vero timoꝛẽ diluuij
ſignũ dat᷑ cũ dici Scce ſtatuã pactũ men vo⸗
biſcum ⁊c ¶ hoc ſignũ eſt celeſtis arcus ꝑ quẽ
ſigniſicat᷑ chaiſtus in quo eſt foꝛte lignũ ⁊ coꝛ
da molbs p qᷓ ſigniſicant᷑ virtus duñtatis ⁊ ſra
gilitas humanitatis ⁊ ſicut ĩ arcu coꝛda mollis
flectit lignũſic in paſſone humanitatis flexuſ
fuit rigoꝛ iuſticie et ſeueritatis · qᷓ vero ſide pu
ra et deuotione reſpiciũt hunc arcu ſecuri ſunt
a diluuio vicioꝛũ . Ccci· xlnij. Vide arcũ et bñdic

qui feẽ illu. Seqᷓt Qepit at noe vir agcola c

Qontingit aut dyabolo ꝓcurante ⁊ deo pmit
tente ꝙ bonus pᷣlatus qui ꝓ noe ſigniſicat᷑ pus
intentus ſpnalibus ad terrenoꝝ acupiſceneiaʒ
Zuertit mdeo dicik ꝙ cepit exercere terram et
plantanit vineã bona querens ĩmobilia ad ſu
perabundantiaʒ· cuiꝰ vmo minebꝛiat᷑id eſt extra
menſurã rõnis ponit᷑ ad pompã abutendo. gu
lam luxuriã. ⁊ nudant᷑ eius verenda per infanmi
am quod aliqñ ↄtingit in eadem pſona. ſi · iij·
Res:ijdicit᷑ ð ſalomone Qu eſſet ſenex depꝛa
uatum eſt coꝛ eius p młieres·qui tñ valde bo

nus erat ĩ iuuentute· ꝗgpter quod nathan ꝗphe

ta vocauit eum ydida. id eſt amabileʒ dommo-
et frequentiꝰ ↄtingit ĩ diuerſis pſonis ſibi ſuc
cedentiby · Nam in ecdeſijs et cenobijs vbi p̃la
ti fuerunt valde boni pauciſq; contenti· vigent
pompe in equitaturis vaſis et ferculis vt de
alijs taceamꝰ ꝗpter qð pᷣbent ſcandalũ populis
OQð cũ vidiſſet cham ⁊c p iſtũ qui patris tur
pitudine alijs nunciauut ſigniſicant᷑ ſubditi ca
uilloſi et malicioſi qui ↄ?tra eos appellant nõ ad
eoꝝ coꝛrectõem h infamie diffuſionẽ et ſui ma

lignam ꝓmotõem vnde et cham calliditas mi

pretatur. t vero ſem et iaphet ir pitos q

vereda patris operuerũt ſigniſicant᷑ boni ſub
iecti qui ſupioꝛem delinquentẽ cũ debita reue

rentia monent caritatiue añqʒ eccleſie denunci
ent · · ſupioꝛi pᷣlato qui põt remediũ adhibẽ

Ec non occurrit mibi moꝛalitas niſi
de nemroth qui ſigniſicat regeʒ vel
pᷣncipem ſeu dommũ quẽcunq; ma
lum de cuiꝰ poteſtate dict ꝙ cepit

eſſe potens in terra ⁊ de ip̃ius malicia ſubdit

quaſi nemroth robuſtꝰ venatoꝛ hommuũ nã
talis rex pnceps aut domimꝰ p machinationes
diuerſas et violentias rapit bona ſubditoꝛũ. h
ſubdit᷑ coꝛã dommd q; dommus videt talia
ad pumendum tempe debito grauiſſima pena
Fm quod ſcribit᷑ ſap· vj· potentes potenter toꝛ

menta patient᷑ pᷣncipiũ regni euis babilon q̃ᷓ

„

Zſuſio interpᷣtattale nanq; regimẽ caret oꝛdie
ratõnis et ſic confuſio ne repletur.
Kat autem terra labij vmus
Der terrã homo mtelligit᷑ q̃ foꝛma
tus fuit de terra geñ . j·. Eſt autẽ ho
— mo labij vnius qn ſimilit loquit᷑ de
ꝓPximo in pᷣſentia et abſentia eius et lingue di
uerſe qñ bona loquit᷑ in pᷣſentia ꝓxim et mala

wo abſente · Et de tali dicit ecci· xxviij· Suſurꝛo
et bilmguis maledictus turbauit ein paceʒ ha
bentes· Doſſunt etiaʒ p labia ſenſus exterioꝛes

homĩs intelligi · eo ꝙ enunciãt aliquo modo di
ſpoſitões animi. Scc· xix · Ab occurſu faciei cog
ſcitur ſenſatus· In facie vero ſunt omẽs ſenſus

igit᷑ terra ẽ labij vniꝰ qñ ſenſus exterioꝛes ho

mnns cõponunt᷑ ad vnitatẽ recte rõis. Quũq;
ꝓſiciſcerent᷑ de oꝛiente hoc ſaciunt exterioꝛes
ſenſus qñ recedunt a lumme rõnis recte attra
cti delectabilbo et tuc mutuo ſe hoꝛtant᷑ ad fa
ciendum turrim ſupbie ↄtra deum et ad ̊ tra

huntur ſenſus interioꝛes animi p ↄſenſum · ſed

deus Alundit labiũ eoꝝ ſcʒ pumendo pena ge
henne vbi nullus eſt oꝛdo et p ↄſequens ibiẽ

extremaſuſio· Alegoꝛice p terrã intelligitur

militãs eccleſia·p labiũ vero pᷣ̃dicatio et doctri

na· ſtud aũt labiũ ab eccleſe pᷣncipio fuit vnũ

pᷣdicando et docendo vnũ deu · vnã fdem · vnũ
baptiſma ſicut dicitur ephᷣ iiij. h m receſſu aliq̊
rum ab oꝛiẽte · id eſt· a chꝛiſto ðᷣ quo dicit᷑ zach.
vj ecce vir oꝛiens nomen eius turris ſupbie fa
bꝛicata eſt ex qua ſecuta eſt diuiſio linguarum
p doctrmã et pᷣdicatõem hereſum diuerſarum
Fxit autem dommus ad abra
am ⁊c In vocatione abꝛae deſgt
homnms literati ad religioneʒ voca
tio ſicut fuit beat? augꝰ· gregoiꝰ

et plures alij qui multuʒ ꝓfecerunt in eccleſia

dei cui pꝑ inſpiratõem dicitur a domimno· Rgre
dere de terra tua dimittendo terrenas poſſef

ſiones et de cognatõne tua relinquẽdo ami

cos carnales ⁊ de domo patris tui dimitten

do moꝛes et geſtus parentũ ſecularium aliter
non valeret habitum ſumere religioſum · Cxem
plum de aſino quem fingit poeta pelleʒ leonis
aſſumpſiſſequem eũ dommꝰ ſuus quereret et

apter pellẽ leonis ad euz a ꝓpinquaẽ ſoꝛmida⸗

ret · tandẽ pꝑ geſtus aſininos eum recognouit.
et ad ſuũ ſeruiciũ reduxit · d · Tu mihi q̃ quondã
ſemp aſellus eris· Sic dyabolus ſub habitu re
ligioſo moꝛes et geſtus ſeculares ſpiciẽs in

ſuam redi git ſeruitutẽ et veni m terrã c ſcʒ
viuentum vita gratie ad quã religioſus deuo⸗
tus iam venit min ſpe et poſt moꝛte veniet ĩ re

qꝛ tanta gratia dat᷑ accipientib habitu religio

nis deuote qnta datur ſdelibom baptiſmo vt

dicit᷑ in collatõmb patru collatõe St allegat᷑
a lancto thoma de aquino ſecuda ſecunde . dt p

2lſequẽs iam venit in ſpe ad terrã viuẽtiuũ vita

gloꝛie:q; gratia e arra gloꝛie Et hec terra vꝛ
te gratie fluit lacte eruditõis ſicut diẽ apłs. ·
coꝝ.iij· lac vob potũ dedi et melle deuotõnmi s
nam in ea pᷣguſtatur mel future beatitudmis

faciamq; te in gentẽ magnã pꝓ auerſionẽ ali

oꝛum ad bonũ et benedicã tibi multiplicatõ
ne bonoꝛum ſpualium et magniſicabo te p
regni celeſtis meritu eriſq; benedictus gkee

nanq; collatio eſt dei pſecta benedictio·Seq̃t᷑

Tulit itaq; ſarai vxoꝛem ſuã id eſtſapientiã
pus acquiſitãde qua dicit᷑ ſapᷣixhanc amaui 2
queſiui m ihi ſponſam aſſumere et loth q̃ int
pꝛetatur vacans· iðᷣo pꝑ ipᷣm intelligit᷑ amoꝛ ſtu
dij qui querit vacatõem a tumultu terrem ne
Socij .hec em̃ m religione ↄuerti debent in ob⸗
ſequiũ dei ſicut ſecerunt doctoꝛes ſupꝛadicti

ptranhuit abꝛam vſq; ad locũ ſichem qui in

terpꝛetat᷑ humerus q; relgioſus ſupponere de⸗
bet humerũ ad onera religionis poꝛtandu
vſq; ad ↄuallem illuſtremid eſt· humnlitate qᷓ
bene dicit᷑ Zuallis illuſtris qꝛ decoꝛ eſt ⁊ cuſtoſ
omniũ virtutuʒy A.paruitq; dommꝰ? abꝛam
religioſum ſpualiter conſolando. Qui edifica
uit ibi altare deo gratias agendo de ſua voca
tione · Et inde traſgrediens ad montẽ . id eſt·
tendens ad religionis pfectõem tetendit ibi
tabernaculũ in bono pſeuerando ꝓgrediẽs
ad meridiem nd eſt in ſeruoꝛe caritatis ꝓſñciẽ
do· Sequitur· Eacta eſt aũt fames in terra il⸗
la . Domius em̃ aliqñ pmittit famulos ſuos
egere vt a ſecularibo paſcant᷑ coꝛpaliter ⁊ ſecula
res ab ip̃is ſpũaliter. Sxemplu.i· Reg ð helpa

et vdua ſareptena · Vnde dicit apłus. j·coꝛ ·ix.·

Si nos vobis ſpuũalia ſemĩamꝰ. nõ eſt magnũ
ſi veſtra carnalia metamꝰ. DHeſcenditq; abꝛaʒ
m egiptu ad queredũ victũ coꝛpalem ⁊ dan

dum ſpualem. Dicit ein ioſophus pᷣmo libꝛo

antiquitatis iudaice ꝙ docuit egiptios ð mo⸗

ribus et aliquibo ſcientijs ſpeculabilibus· et ſic
pauper religioſus de clauſt:o deſcendit ad ſe:
culares vt eos docat bonos moꝛes.Sequitu:
Dic igit᷑ obſeero ꝙ ſoꝛoꝛ mea ſis Rehngio:
ſus em̃ ſapientiã a deo ſibi datam vocare debʒ
ſoꝛoꝛem· Hꝛoũu.vij. Dic ſapientie ſoꝛoꝛ mea es

Hanc aut cõmunicauit egiptijs· q; religio ſus

ſapientiã ſibi datam a deo communicare debet
ignoꝛantibus et per hoc ditat᷑ gratie bonis in

ſenti et gloꝛe in futuro. CR. RIIT
Scendit ergo abram de esi
pto] Her quod deſignat᷑ ꝙ rengio
ſus poſtqᷓ; profecit in doctrina ſe:
culariũ ad clauſtrũ redne debet ad

agendũ deo gratiaset oꝛõni ſtudioq; vacãdũ

Reuerſuſqʒ ẽ p iter quo venerat a meridie
nam eadẽ caritate qua deſcenderat gꝗpter ediñ
catõem ꝓximi redire debet ad templatõnem
dei · Sed q talis religioſus aliqn ſumit᷑ ad re
Simen eccleſie ſicut beatus gregoꝛiꝰ et plues
alij'et huic 2ſonat interpᷣtatõ nomĩs abꝛaʒ qð
interpᷣtatur pater excelſus q ſtatꝰ ep̃oꝝ altõ:
eſt ſtatu religioſoꝝ et tũc ſit in eo quedã rixa
vel 2tentio · Nam ↄſuetudo in religione habi
ta trahit ipᷣm ad ↄtemplatõem· onus aũt ĩpoſi
tum ad actionem. Vnde dicit augꝰ· Ociũ ſem̃
q̃rit caritas negociũ iuſtuʒ neceſſitas caritatis
St qm ĩ tali neceſſitate maioꝛ eſt obligatio pa
ſtoꝛalis cure deo abꝛam ſeparatur a loth per
quod deſignat᷑ ꝙ religioſus epᷣus ꝓ neceſſitate
ſubditon interrüpere debet ocium 2templatõ
nis ſaltem ad tempꝰ. Der hoc aut ꝙ loth elegit
regionẽ delectabileʒ ſicut paradiſus ſigniſicat᷑
ZDtemplatio eſt valde delectabilis.p hoc au
tem qð ſubdi Abꝛam habitauit in terra cha
naan] que interpᷣtat᷑ cõmutatio vel mercatõ qᷓ
babet curam et anxietatẽ annexam deſgnatur
ꝙ pᷣlatõnis ſtatus eſt anxietatiba plenus.&t q;
talis indiget diuma ſolatione. deo ſubditur.
LDuitq; dominꝰ ad abꝛam ip̃m ↄſolando ðᷣ

masgnitudine meriti omnẽ terrã quã ↄſpicis

vCp quã deſignat᷑ terra viuentiũ ·Sequitur.
Sdincauitq; ibi altare domino ꝓ gratiaruʒ
acione ex tanta bonoꝝ ꝓmiſſon⸗e-·
Ec agit᷑ de captõe loth in debellatõ
ne ſodomon et eiꝰ liberatõe p abꝛã
auunculuũ ſuũ. Qaptõnis aut eiꝰoc
Ecaſio fuit bellum quattuoꝛ regũ cõ
tra qnqʒ. Per quinq; reges intelligi poſſunt
q̃nq;ʒ ſenſus coꝛpis:nam eoꝝ delectationi obe
diunt mult Apter quod reges poſſunt dici· et
de ſtis dicit ꝙ ſeruierant coꝛdolaomoꝛ qui

fm hebꝛeos ſuit ip̃e nemroth qui ſuit robuſtꝰ

venatoꝛ hoĩm vt ſupꝛadictũ eſt iðo ſigniſicat

*

dyxabolum de quo dicik . pek · v. Kduer ari? ve
ſter dyabolꝰ? tanq; leo rugiens circuit queres

quẽ deuoꝛet · Nt ei ſeruiunt q̃nq; ſenſus coꝛpis

mnntum ad peccatũ p delectatõnes mducunt
et ſimiiter illi qui ſenſuũ delectatõnib obedi⸗
unt Gt tredecimo anno receſſerunt ab eo nã
aliqui reſpi ſcunt a ſeruitute dyaboli et bñ dici

tur tredecimo anno:nam ꝓ ternariũ ſigniſicat᷑
ſides triutatis· et p denariu obſeruatio decem
pᷣeeptoꝛũ et hec duo reſilire faciunt a dya bolo
de quo valde dolens iterũ nititur eos ſubijcẽ
ſibi et aſſumit ſecum tres alios reges ſcʒ ⁊cu⸗
piſcentiam carnis· apetitũ honoꝛis et rei tem⸗

poꝛalisqui reges dicunt᷑ eo ꝙ multi leruiunt
eis . et iſtis tribus regiba ad ſuu intentũ vtitur
dya bolꝰ. t ſic debellat multos penitẽtũ et eos
iterum ſibi ſubijcit ꝑ peccati reciduu et cũ eis
capitur loth qui vt ſupꝛadictũ eſt contemplati
uum ſigniſicat ſeu relgioſumaliqui vo de nu
mero religioſoꝝ a dyabolo capumt᷑ p inſultuzʒ
trium regu dictoꝝ· Gt ecce vnuſ qui euaſerat
nunciauit abram ꝓ iſtuʒ deſignant᷑ boni eus

dentes mſultũ dyaboln qui ipi abꝛam.nd eſt · P⸗

lato qui pꝛeeſt et ꝓdeſſe põt peccata denuciãt

ſocioꝛum ſuoꝛũ vt apponat᷑ remedium et ipᷣeh

berat denunciatos de dya boli poteſtate ⁊ ſichi
beratur loth de dyabol captõne Dixit auteʒ

rex ſodomoꝝ ad abꝛam da mih animas ceteꝛa

tolle ti bi per iſtu ſigniſicant᷑ ili qui offerut p̃⸗
lato munera vt deſiſtat᷑ a coꝛrectõne debita · h

bonus pᷣlatus omnia reſpuit excepta ↄpetenti

refectõne ꝓſe et familandeo ſubdi Exceptiſ
his que comederunt imuenes et talis platus
a melchiſedech bndicit p que dñs nx ieſus chꝛi
ſtus ſigniſicat᷑ ſcut exponit apłs heb·vij/·

2.

Cm bebꝛeos abꝛaz ex vict:ia tã

munerata apter quod dixit domi⸗

nus ei ne timeret Fgit᷑ abꝛam ſigniſicat quẽlibʒ
uiuiuſtum qui exaltatus ex aliquo dono dᷣ timet

ne ſoꝛte de bonis ſuis remuneratus ſit in pꝛe⸗

ſenti · ꝗpter qð dommꝰ 2ſolatur eum p inſpra
tionem internã d·. Noli timere ego ꝓtectoꝛ
tuus et merces tua magna nimis ſſcʒ in futu⸗
rum reſeruata homo vero ſic viſtatus a deo
reputat ſe parum aut mihil ſeciſſe ?m illud luce

xvij· Qum omia bene feceritis dicite. ſerui ĩuti

les ſumus · Sic beatꝰ franſcicꝰ dicebat fratribuſ

ſuis· Modo incipiamꝰ ſeruire domino q; vſq;
nunc parũ ꝓſecmus · ideo ſubdiẽ Igo vadam

abſq; liberis id ẽ· abſq; opib bonis in q̃b cuʒ
dei gratia homo p liberũ arbitriu opatur et
iſte damaſcus iille qiu officio vel ſtatu elt me
m inoꝛ in opibus bonis erit heres meus id
eſt · hereditabit vitam eternam me excluſo. vel

excellenti ð quattuoꝛ regibe habita
timuit ne foꝛet in hoc ſua uiſticia re⸗

gey

ultern erit mecu ibidem in maioꝛi loco· ꝗpt qðᷣ
ſubdit aſſecuratio de ntrario cũ dick Suſpice
ccelum et numera ſtellas ſi potes ſic erit ſemen
tuuũ quaſ dicat· plus q; poſſes credere augin
tabitur meritũ tuũ dgo dommꝰ qui oduxi te
de hur caldeon. id elt de incendio vicion · vt

darẽ tibi terra ſcʒ viuentiü et de hoc elequen
ter datur ſignu cu dici᷑ Sume vaccã triennẽ
id eſt humilitate que p vaccam ſigmiſicat᷑ eo ꝙ

Vacca iugo ſubijcit᷑ que bene dicit᷑ triennis:q; p

humilitateʒ homo ſubijcit᷑ maioꝛi equali et mi⸗

noꝛ et capꝛã triuiã /id eſt· vera penitentiam
m qua ſitet᷑ homo ſuã ignoꝛantia ꝗpter qð p
capꝛam ſigniſicat᷑ et dicit᷑ iuia ꝗpter tres pem

tẽtie ꝓptes · que ſunt ↄtritio ↄfeſno et ſatiſfactõ

tet ariete annoꝝ trin.id eſt. ſloꝛtitudinẽ quam
aries deſignat q; coꝛniby ſoꝛtiter pugnat et di
citur annoꝝ triũ: q; p virtuteʒz foꝛtitudinis hõ
ſulſtinet patienter dura verba:rerũ damna:coꝛ
poꝛis ſupplicia. turturẽ que ſigmiſcat caſtita
tem et columba /id eſt:caritate q; ſpuſſancaꝰ

axparuit ĩ ſpecie columbe ſupchꝛiſti bumanita
tem · Oblatio vero lacta deo de iſtis ſignu eſt

alſſecurans comiecturaliter de adeptõne future
beatitudinis 10 ſequit᷑ poſtea et apparuit cliba
nus fum ans et lampas ignis que ſunt ſignuũ

diuine acceptatõnis ſic habet ni· Res.xviij de
isne deſcendẽte ſup ſacriſiciu helie. leuit x· ſup

ſacrificiu aaron et ſiuoꝝ eius m eoꝝ zſecratõe

Ic deſcribit᷑ conceptõ byſmabelis ð
ancilla cũ dicit᷑ Ingredere ad ancil
lam meã ac per abꝛam autẽ põt in
elligi vir quicunqʒ bonus habens

in ſua domoid eſt m ſe ipᷣo ſaray que interpᷣta

tur pᷣnceps mea ꝗpter quod p ipam ſi gniſcat᷑

ratio recta que debet dommari et agar ancillaʒ

deſt· carnẽ que debet ſubijci . p H̊ autẽ ꝙ dixit

ſio facta carm ex cauſa rõabili Sed q difficile

eſt wi tenere modũ debitũ · deo frequenter ex
hocↄſurgit rebellio carnis ad ſpiritu:qð notat᷑
cum dieit᷑ deſpexit dommã ſua ſed cum ratõ

denunciat homini talem rebellionẽ debz ratõm

ſubijcere carnẽ quod notat᷑ cũ ſubdiꝭ Qui re
ſpondens abꝛam ecce ait ancilla tua in manu

tua eſt ſcʒ ad caſtigandu eamet ſi caro talem
calſti gatõem refugiat debet mhilommꝰ reduci
ad rõnis obedientiã: o ſequit᷑. Dixitqʒ ei an

gelus dommrreuerte ad dommaz tuam et bu
mihare ſub ma nu ipſius Sequit᷑ · Deperitqʒ;
agaꝛ abꝛe ſlium q; cũ caꝛo obedit ſpiritui ꝓ

duclt opus bonu qiu vocauit nome eius hyſ
mahel quod mipꝛetat᷑ auditio dei nam ex dei

beneſicõ ꝓcedit talis opatio:ꝗpter quod regra

tiandũ eſt ei dicendo illud ps· xxvij. Refloꝛuit
ca ro mea et ex voluntate mea ſiteboꝛ illi

caꝛnaus pceptum que ſuit circumci

q̃ m maniſeſto iude eſt neqʒ q̃ in

manifeſto in caꝛne circũciho· ſed qui in abſcon

dito ueus eſt et crcumciſo coꝛdis in ſpũ nõ
litera:cuius laus nõ ex hommib ſed ex deo eſt

Infans octo dieꝝ circumcidet᷑ n vobis M

ſtice ꝑ dies intelligunt᷑ anni hm illud ezech· iij
Diem ꝓ anno tibi dedi Infans em octo anoꝝ
mcipit habere rõnis vſum et extüc reſtringen
dus eſt a turpibus et inhoneſtis · p quã reſtri:
ctõneʒ intelligit᷑ circumſio ſpualis· apter quod
dicit phs· ij· ethiconꝝ ꝙ nõ paru ſacit ad virtutẽ
a puericia aſſueſieri ad vᷣtutis opa· Omne ma
ſculinum ⁊c p ſexũ maſculmũ intelligit foꝛti⸗
tudo.ſexus em muliebꝛis inconſtans eſt et fra
gilis· p hoc igit᷑ deſ gnat᷑ ꝙ iln qui ſunt contra
vicia ſoꝛtes et in virtute ſtabiles ſunt ſpualũ
circuciſi molles aũt et inſtabiles ſunt effemĩati

CKXK. AXVIII

domon interitꝰ. Qirca pmu dicitur
Kwparuit aut ei ſcʒ abꝛae dñs in
comaalle mambre p boc aũt delgt
ꝙ reuelatões diuine hiunt illis qui ſunt ĩ humi
litatis conualle.Mat᷑xj.· Conhiteoꝛ tibi pat do
mine celi et terre q; abſcondiſti heca ſapienti:
bus et pꝛudetibo et reuelaſti ea puulis ſeden

ti in oſtio tabernaculi ſui vt tranſeutes vide⸗

ret eos ad pꝛandiun muitaret et ecce tres vi
riid eſt. angeli in ſpecie bommũ p quos deſi
gnantur pᷣdicatoꝛes ſidem truntatis annũcian

tes· et qꝛ nõ ſolu ſunt ſuſcipiendi ſed etiã deuo

te muitandi. iðo ſubdiẽ Qucurrit m occurſuʒz
eoꝛum lad eos deuotiſſime muitandũ ſicut ptʒ
in textu ſequenti et hoc modo ſuſceperut gala

the paulũ. Vnde dicit gał · iij · Sicut angelu dei

ſuſcepiſtis me et lauate pedes veſtros ſcʒ p
famulos meos· ecce hummitas ponãq; bucelſa

panis ecce humanitas que p̃dicatoꝛib eſt umn
Pendeda qui dixerunt fac vt locutus es pꝛe⸗

dicatoꝛes em̃ gratanter accipere debet queſ⸗
bi a ſuis hoſpitibo offerun? Qui diyit reuerteſ
veniã ad te ſequit᷑ et habebit ſiliũ ʒara pe⸗
hoc oſtendi ꝙ pᷣdicatoꝛes nõ debent ſuis ho⸗
ſpitibus dicere friuola hᷣ ediſcatoꝛia · ex quibuſ
ſara pꝓ quã ratio ſigmiſicat᷑ vt dictũ eſt ſup̃ con
cipiat et pariat opus bonũ. Qirca ſecundum

ſcʒ ſodomon interitũ dicit · Deſcendam et vi

debo vtru clamoꝛẽ qui vemt ad me ope cõple

uerint 2c p hec dommi verba cuiꝰ oculis om

nia ſunt nuda et apta heb· inj. oſtendit nobis

ꝙ ſententia ↄtra alique non elt cito h poſt dili

gentem exammatõem ſerenda. Sequit᷑ nõ de
lebo ꝗꝓpter qᷓnquagmta et poſtea ſubdi nõ

N Ppoc capitulo ponit᷑ circuciſomis

fſionis ſpualis ſignu Ro. ij. Nõ em

c pnunciatur ſare conceptus 1 ſo⸗

delebo apter decẽ ex qud pʒ ꝙ apter paucos

iuuiſtos parcendu eſt multitudmĩ qñ bono mo

ðo põt ſieri et qñ mali ſine piculo bonon non
poſſunt extermiari · Hꝛopt qð ſaluatoꝛ mathᷣ.

xiijdꝛcit · Smite vtraq; creſcere vſq; ad meſſezʒ

„

ne colligentes ziʒania eradicetis ſi et trititum

CRKX. RI. .
N hoc capitulo tria deſcribunt᷑ ſcili
cet ipſiꝰ loth ſalus.ſodomoꝛuʒ interi
tus· et ipſꝰ loth inceſtus. Circa pꝛi
munm dicitur · Venerũt duo ange
li p quos deñgnant᷑ p̃dicatoꝛes ſimul combi

nati ſicut dici᷑ luẽ·x· de pᷣdicatoꝛibus euangelij

mißt illos bmos ante facie ſuã xc · qui debet de

nunciare ſodome d eſt 2gregatõni maloꝛum

deſtructõem ſedente loth in foꝛib ciuitatis

vt peregrmos duceret in domu ſuam· p quod
deſignat᷑ ꝙ homo uſtus ſtudeat alios induce

re ad iuſtici · Pꝛouxxj· Sxcogitat iuſtꝰ de do
mo impij vt dethat impios a malo.· 8t quomiã
ſẽ iuſti mitunt᷑ impios a malo detrahere· ſc im

pn iuſtos ad malũ inducere ideo ſubdẽ· Vri

cunitatis vallauerũt domũ vt cuũ angelis qᷣs

hommes putabant facerent opus nephariũ. h
qm̃ iuſtus ꝓ poſſe malũ nitit᷑ impedire. iõ ſub
ditur in pſona eius Mabeo duas ſilias c p

q̃ intelligi pñt ſubſtantia tpalis 1, coꝛpalis vi

ta hec eĩ ꝓ ꝓximi ſalute ſunt exponẽda. Sʒ q;
mali nolunt acquieſcere verbis bonoꝝ 1õ pcu
tiuntur pᷣmo cecitate pꝑ obſtmatõem ⁊ ſecudo

igne et ſulphure p eternã dãnatõem· Apoẽ xxj

Hars uloꝝ in ſtagno ignis et ſulphuris.Dici

tur aut ĩ loth p que igurat᷑ iuſtꝰ noli reſpi
cere poſt tergu tun q; damnatis nõ eſt cõpa

tiendum h ma gis de diuma uiſticia congaudẽ
dum . Ps. lvñj Letabit᷑ iuſtꝰ cũ viderit vindictã

manus ſuas lauabit in ſanguine peccatoꝛis

QCirca ſecũdũ ſcʒ ſalutẽ ipſiꝰ lotb ðr Rſcendit

aut loth ð ſego: q; piculũ etiã viro iuſto eſt

manere ape locu peccaton ne patiat in amma
vel in oorpe apter vicimtaté eon ſĩ ſupra xii

dictuũ elt de iſlo loth ꝙ fuit captus a coꝛdola⸗
omoꝛ occaſione ſodomoꝝ et manſit ĩ mote

ſeʒ iuſticie de qua dicit ps · xxxv.· Tuſlicia tua ñ

cut montes dei Timuerat enim manere in ſe
Soꝛ? timendu eſt em viro iuſto ne cadat a iu
ſticia ex maloꝝ 2ſoꝛtio · Qirca terciũ ſcʒ ince
ſtum loth· qui ſigniſicat hoĩem iuſtũ ·ſciendu

ꝙ licz homo ſit uiſtus aliqñ tn dyabolo pꝛocu
rante et deo pmittente labit᷑ in peccatũ. cꝰ mo

dus ſubdit cu dicik Inebem? eu vino p duaſ
hilias loth intelligunt᷑ tpaliũ abundantia et ca
ro ꝗpꝛia hẽ dictu eſt ſupꝛa.hec aut duo virum
iuſtũ aliqñ mebꝛiant · i. extra menſur a recte ra
tonis indliinant ſiẽ. nj. Reg legimꝰ de ſalomo

ne qᷓ p duntias et libidme carms ad ydolatriã
declmauit· dicit em ebꝛietas ab e quod ẽ extra

—— uas

et bria quod eſt mẽſura. igit᷑ üle qui ſuerat iu⸗

ſtus ſic mebꝛiatus incurrit peccatnʒ luxurie et
auaricie quod ſigniſicat᷑ p generatõönem moab
et amon· Hꝛopter quod in hiuꝰ ſigura dicitur
deut · xxnj·/ Ammonites et moabites poſt deci⸗
mam generatõem nõ intrabunt in eccleſã dei ;
id eſt. nunqʒ intrabut:q; luxurioſi ⁊ cupidi nõ
ſunt in eccleſa ꝓmonendi· C . Fy.
N Rofectus inde abraam miter⸗
ram auſtralem Bonus em p-la⸗
tus qui ꝓ abꝛaam ſigmificat tendẽ
debet ad pfectõem caritatis que p

auſtrũ dengnatr eo ꝙ inde ꝓuenit ſeruoꝛ calo
ris· Tob· xxxvij. Nonne veſlimenta tua ſunt ca
lida cũ pflata fuerit terra auſtro Dixitq; de
ſara vxoꝛe ſua ſoꝛoꝛ mea eſt vxoꝛ plati eſt ſua
eccleſia·bona vero alcuiꝰ ꝓipᷣo frequenter ac
cipiunt᷑ ſiẽ dicit᷑ de aliquo talis deſtructꝰ eo

deſtructa ſunt bo nà eiis· et ſic alicꝰ eccleſe bo
na poſſunt accipi ꝓ ipa. Hꝛelatus igit᷑ vxoꝛeʒ

ſuã dicit eſſe ſua ſoꝛcꝛem · id eſt· alteri nubiẽ qun

bona ecdeſe ſue paratꝰ eſt caritatiue cõmuni⸗
care· ſed Stingit aliqñ ꝙ tirannus ea rapit in⸗

uiſte · qd ſigniſicat᷑ cu dici᷑ Miſt igit᷑ abime:

lech rex gerare et tulit eaam q; tirannus ex
hoc meret᷑ penã · iðo ſubdi En moꝛieris hoc
em dicit dommꝰ tiranno ꝑ pᷣdicatoꝛẽ vel pꝑ bo
num 2feſſoꝛem vel pſinderiſim remurmuran

terſicias] nam tirannus ꝗpter oſuetudinẽ ma:⸗

lam dicit ſe innocente allegans cauſam alic a;
apparentem. Sicut. .reg xv de pꝛeda amalech
male accepta ſaul excuſauit ſe p dñni ſacriſicia t
in legenda ſanctoꝝ iohis et pauli dicit᷑ ꝙ unlia

nus apoſtata auferens patrimonia cpaiſtianis
auariciã ſuã euangelij teſtimonio coloꝛabat d·

Qbhꝛiſtus veſter dicit· Niñ quis renunciaueri᷑

omnibo que poſſidet nõ poteſt meus eſſe diſci
pulus· Sed q; tales aliqn reſtituũt ſicut 2ſtan
tinꝰ qui fuerat eccleſe pſecutoꝛ· poſtea multa
bona ſecit eccleſie ſicut dicit᷑ in legenda beati ſil

ueſtri quod ſigniſicat᷑ p hoc ꝙ abimelech magz
dona dedit abꝛae et ſare· nam aliqua data ſunt
eccleñjs et aliq̃ earũ pꝛelatis QOꝛante aũt abꝛa
am ccCc ] pᷣlati nanq; pꝑ ſe et p ſubditos ſuos de

bẽt oꝛate ꝓ bñſactoꝛibo ſius et eccleſaꝝ ſuaruũ

CX. MXÆ ‿ndl..n
Ic agit᷑ de ſeparatione hyſmahelis
ab yſaac et de federatione abmme

(Eiſce ancillam et filiũ eius plat?
em̃ bonus qui p abꝛaam ſignificat habet in ec
deſia ſua vel dyoceſi aliquos ſilios.bonos qui
p yſaac ſigniſcant᷑et aliquos malos et diſcoloſ
qui ſi gniſicant᷑ p hyſmabelẽ. Dictũ eſt em ſu
pꝛa de ipo· xvjca. Mic erit ferus homo manuſ
eius 2tra omnes ⁊c · Rt iſti ſuggerente ſata ꝓ

lech et abꝛaam · irca pᷣmũ dicik·

quam ſigniſicat ratio recta p platum debẽt a

bonis ſeparari p excõmunicatõem vel p coꝛpo

ralem ſeparatõeʒ ſi põt bene heri exemplo pau

li apoſtoh de quo dicit᷑ actuũ xix· Qum auteʒ
quidam indurarent᷑ et nõ crederent male dick

tes viam dommi coꝛaz multitudine diſcedenſ

ab eis ſegregauit diſcipulos Dure accepit B
abꝛaam ꝓ quod deſignat᷑ ꝙ talis punitio ſub
ditoꝛum debz eſſe grauis plato q́;uis p rõem
hoc facere cogat᷑· Conſimii modo põt exponi
ð pᷣlato relĩgioſo qui ſubditos malos rebelleſ

debet ab alns ſepare p recluſonẽ vel ciecꝛõezʒ

ſeparat᷑ a grege durũ tñ debet eſſe p̃lato qʒuis

hoc facere cogat᷑ rõne· irca ſecundũ dicit.·

Dodem tempe dixit abimelech ⁊c Sequitur

Deus tecũ eſt xc Pꝛmcipes em̃ et potẽtes

qui fuerant eccleſie pſecutoꝛes videntes eã dei

adiutoꝛio ꝓſperari queſierunt cũ pllatis eccleſe
anntcicia federari quod ſigniſicat p ſedꝰ abime

lech regis cũ abꝛaam patriarcha ⁊ q; pꝛelati nõ

debent hoc reſugere ſalua tñ veritate.ideo ſub

ditur Dixitq; abꝛaam ego iurabo ſcʒ tenere
armciciam bonam. CN. XNTI
N boc capitulo agitur de oblatõne
nitum ꝛc yſaac qᷓ interpᷣtat riſus
— intelligit ieſus chꝛiſtus in cuiꝰ nati

„

iio vobis gaudum magnũ qð erit omni po
uls ; natiiae vobig homie ſaiuato: xc: Der
edam ant qui mterptatur pater multan gen
tiuim intelligit deus pater qus caritas que de
us eſt teptauit. id eſt ad offeredu flium vnige

nitũ induxit. ·ioh· nj. Sic deus dilexit munduz
vt hliu ſuũ vnigenitu daret· Ipſe em eſt vmge
mitus dei filius naturalis alij vero ſunt hlij ad
optiui et offeres illũ in olocauſtuʒ .id ep ca
ritatis incendmim nam ex caritate maxia pater
ipᷣm obtulit et ipe ſimiliter voluit. Sſa. lin. Ob
latꝰ ẽ q ipſe voluit ſup vnũ montiũ /icalua

rie locuʒ quẽ dixero tibi ſiẽ aut caritas ſupꝛa
dicit᷑ patre induxiſſe ſic mtelligit᷑ ͥ ſbi dixiſſe.
eodem modo dicendu eſt in ſequentib vbi eſt
talis modus loquendi Igit᷑ abꝛaam de nocte
⁊ſurgens /id eſt· deus pater vetus teſtametũ
qᷓntum ad legala relinquens. ¶aut vetus te
ſtamentum nox dicat᷑ habet᷑ roxiij Nox p̃ceſ

ſit dies aut agpinquauit ⁊c ſtrauit aſnu ſun

id eſt indaicum populũ que ſtrauit· ideſt para
uit dando ei legem et aphetas ducens ſecum

duos iuenes et yſaac fliuʒ ſun p duos iuue

nes poſſunt intelligi petrus et iohanes qui m
paſſone ſecuti ſunt chꝛiſtu. et dicunt᷑ iunenes
eo ꝙ erant ð nouo renati p baptiſmũſed quia
nondum erant ita pfecai ꝙ eſſent apti pati cuz

aſto ideo ſubditur State bic cu aſino cum

—

Ly⸗

do: auerimꝰ reuertemur ad vos ſez in reſur
recſtione ⁊ umgit᷑ hic pater cũ ſilio q; ſunt inſe
parabiles Toh.xnij· Qui vddet me videt et pa⸗

trem men Tubit quoq; ligna olocauſti et ĩpo:

ſuiuit ſup yſaac filium ſun nam ex diſpoſtione
patris chꝛiſtus poꝛtauit lignũ crucis:· Tohxix·

&t baiulans ſibi crucẽ ⁊c. IFpſe vero poꝛtabat
in manibus ignem 2 gladii pꝓ igneʒ mtellisi
tur ardoꝛ iudeoꝝ ad occidendu chꝛiſtu. et per

gladium militia gladius quo pfoꝛatu fuit chꝛi
ſti latus hec em deus pater poꝛtauit mntum

ea fieri pmiit · Vbi ẽ victima olocauſti q·d.

aliunde eſt aſſumenda et p hec zuenient ſigni

ſicantur chꝛiſti verba hoꝛroꝛẽ carnis expmen⸗
tia.· Math·xxvj. DHater mi ſi ſeri põt tranſeat a
me calx iſte · Deus ꝓuidebit ſibi victimam

uidit et impleuit · Actuu. ij. Deꝰ qui p os oĩm

aphetarum pᷣnunciauit pati chꝛiſtũ ſun imple
uit ſic deo ſubdiẽ et venerunt ad locu ſcz im
molatioms tñ yſaac nõ fuit mmolatꝰ ̊ aries.

diummntas chꝛiſti nõ fuit paſſa: ſed fragihtas

hbumana St ecce angelus domin ꝛ2c p ange

lum domũn loquentẽ cũ abꝛaam intelligit᷑ ca⸗
ritas ſicut ſupiis dictum elſt ꝙ ip̃a induxit de

um patremſed q chꝛiſtꝰ p paſſionẽ ſuam me

ruit ſuam exaltatõem et popul chꝛiſtiami mul⸗
tiplicationẽ· ideo ſubdit Doſſidebit ſemẽ tuũ

poꝛtas inimicoꝝ ſuoꝝ ꝛc chꝛiſt?“ em qui eſt
ſemen dei patris reſurgens fregit poꝛtas inler

noꝛum Appellauitq; nomẽé loci illius dominꝰ
vrſdet Viſio nanq; clara dei p paſſionẽ chꝛiſti
eerilſtentibo in limbo luit data et tũc viderunt
dommũuũ ſuo modo ſicut viſ erant ab eo. .·. Co.
xuiij tunc aut cognoſcam ſicut et cognitus ſum
Mſloꝛaliter aut bꝛeuiter põt expom de homme
religionem intrante que deus temptat.id elſt·
pꝛobat dicẽs p inſpiratõem internã tolle filiuʒ
tuum quem diligis yſaac· id eſt· mundanũ gau

dium auler a te aſſumendo voluntariũ luctuʒ.
SDed q dicit᷑ mathᷣ.v. beati q lugẽt qin ipi 2ſo:

aabuntur ideo pſaac non immolat᷑ ſed ariea qa
car nale gaudiu p arietem ſigmiſicatu aſperita:
te Vite trucidatur et ſpuale gaudiũ augmenta
tur · Phił. nij- Caudete in dommo ſemp c

Ic agit᷑ de moꝛte ſare pꝑ quam deſigna

ſubdit moꝛtua eſt in cuntate arbee

iid eſt quattuoꝛ q; boni moꝛiunt᷑ĩ quattuoꝛ vir
tutum moꝛaluim pfectione· Apoc xxj. Ciuitas

erat m quadꝛo poſita Venitq; abꝛaam ut plã
geret ꝓ quẽ põt intelligi quilibet fidelis ami
cus defuncti qui naturali pietate motus plan
Zit moꝛtem amici et 2ſequenter querit ſepul
ture locum p quẽ deſignat᷑ empireu celum · ſiẽ

mfernus elt ſepulture locus maloꝝ. Luẽ xvj.

tur moꝛs cuiuſlibet bone pſone· Vnð

Moꝛtuus eſt duues et ſepultus eſt in inſerno
&t bidem pᷣmittit᷑ de laʒaro .· Eactũ eſt aũt vt
moꝛeret᷑ mendicus et portaret᷑ ab angelis in ſi
num abꝛae · Iſte vero ſinꝰa tpe aſcenſionis chꝛi
ſti eſt empirei cel locus qui querit᷑ ꝑ ſuffragia

bonoꝛzum. CXK. RIII

N hoc capitulo deſcribi᷑ matrimo
nium yſaac et rebecce p qð ſigſicat
allegoꝛice iunctio xpi et eccleſie
— igitur abꝛaam ſicut dictũ eſt ſigniſi
cat deum patrẽ de quo ſubdi Dixitq; ad ſer
uum ſenioꝛem domus ſue pꝑ quẽe ſigiiſicatur
p̃ᷣdicatoꝛ qui dici᷑ ſeruus p virtutẽ hummlitatis

et ſenioꝛ ꝑp maturitatem honeſtatis et iſte vo

catus fuit helieʒer qðᷣ interpꝛetat᷑ ðᷣ mei adiu
toꝛium · vnde paulus de ſe et alijs p̃dicatoꝛibo

Dicit · · coꝛ · ij· Dei adiutoꝛes ſumꝰ St accepit · x
camelos pꝓ camelũ qui ẽ animal aſſuetu oneri
bus ſiginſicat᷑ patientie virtus que eſt neceſſa
ria pdicatoꝛibus. ꝓuer xix · Doctrina vni per
patientiam noſcit᷑ Per denarum numerum ſi

Sniſcatur obſeruantia x.· mandatoꝝ que m pᷣ
dica toꝛibus exigit᷑ vt aſſimient᷑ chꝛiſto ð quo

dicit actuũ . j. Qepit facere et docere prexit m

meſopotami ad vebeʒ nacho? ; pdicatõ de
bet ſieri hdeliũ cõmunitati que ꝓꝑ vꝛbem ſigni
hcatur Qunq; camelos feciſſet accumbere ext᷑
oppidum nam pᷣdicatoꝛ ante p̃dicatõem debz
ſe recolligere extra ſecularis negocij tumultu
Liuxta puteũ ·iſacre ſcripte ſtudium dixit do
mine deus dni mei abꝛaam occurre obſecro
nam in pᷣncipio ſermonis debet fieri oꝛatio 2
ecce rebecca ⁊c] ſequi᷑ puella decoꝛa nimis

moꝛũ honeſtate virgoq; ſidei integritate et

talis eſt eccleſa ſine macula et ſine ruga ephv
chꝛiſto deſponſari digna et ad hoc voluntaria

idteo ſequit᷑ poſtea vis cuũ homine iſto ne que
ait vadam eccleſia nanq; gentium audita pdi

catõne chꝛiſti diſcipuloꝛu benignũ p̃ᷣbuit aſſen

ſum qui ſeſtinus reuertebat᷑ ad dommũ ſuũ

p̃dicato: em poſt p̃dcatõem ad deũ redire de
bet p gratiarum actionẽ et attribuere ſiti p̃di
catõnis fructũ So tempe dambulabat pſaac

id eſt chꝛiſtus et egreſſus fuerat de ſinu pa

tris ĩ mundu quis eſt ille hõ qui veiĩt ĩ occur
ſum nobis dixitq; ei ip̃e eſt dominꝰ meus do
minus ei pus occurit nobis q; nos ſibi Aug-
ſup iohannẽ· Tlle venit quẽ gratia dei pᷣuenit ·

et accepit eam vxoꝛem p dilectõnis pfectõ

nem et intantũ dilexit eam vt doloꝛez qui de
moꝛte matris acciderat temparet mater aũt
chꝛiſti ſynagoga põt dici qᷓ moꝛtua fuit qᷓntuʒ
ad legalia in moꝛte chꝛiſti h̊ eccleſa de gentib⸗

collecta młytoplus chꝛiſto dilecta ſuit et ſic pa
ctum reſoꝛmauit · Moꝛaliter põt exponi de
qualibet muliere que ad verbum predicatons
Zcipit ſpm deuotõnis et relicto ſaſiu ſeculari

——

atq; luxu chꝛiſto deſponlat Yobſeruantiam ca

ſtitatis ſm illud apoſtoli · ij. coꝛ. xj· deſpõdi vos

vni viro virginem caſtam exhibere chꝛiſto.

r quos deſignantur boni et mali in
eccleſa regenerati ſm ulõ malach· · Ta
cob dilexieſau aut odio habui. Tgit᷑ qᷓntum ad
eoꝛũ ↄceptum dici Depcatuſq; eſt yſaac do⸗
minũ ꝓ vxoꝛe ſua ⁊c p yſaac mtelligit᷑ bonus
pᷣlatus ſecularis vel religioſus qui depꝛecatur
dominũ ꝓ vxoꝛe ſuaid eeccleſa vel relgione

ſua vt concipiat et pariat filios ad dei cultum

aptos · ſed ip̃a parit gemĩos ſcʒ aliquos bonos
et aliquos malos/p iacob et eſau ſigſicatos vt
dictum eſt· ðo ſubdi Eac⁊ꝰ eſt eſau vir gna
rus venandi et homo agricola /id eſt. carnalis
et cupidus iacob aũt vir ſimplex habitans ĩ ta
bernaculis /iſtudioſus in bonis moꝛibo vſaac
amabat eſau p quod deſgnat᷑ ꝙ pᷣlatus bonꝰ
cautelis et donis ſubditoꝛum maloꝝ aliqn de⸗
cipitur ꝗpter quod infra yſaac caligans ocubis
dieitur et rebecca diligebat iacob id e. eccle⸗
ſia vel religio nam cõmunitas eccleſie ſeculariſ
et etiaʒ religionis ma gis diligunt ſimpuces et
bonos q; aſtutos et malos Coxit autẽ racob
pulmentũ cui appetitu vendidit eſau pᷣmoge
nita · ⁊ ſic qui ꝑ cibum patrem decepit p cibum
pᷣmogenita pdidit m illð ſap· xj.p que peccat
quis ꝓ hec et toꝛquet᷑ et abijt puipendens ꝙ
pᷣmogenita vendidiſſet Pm lud ꝓuüͤ· xviij · pec
catoꝛ cum in ꝓfundũu peccatoꝛũ venerit cõtem

nit c. è

tione yſaac mn geraris Circa quã ſci

derici ſeculares et religioſi poſſeſſi
ones habẽtes ſint bñ literati ⁊ ad pdicadũ apti
quia tñ ſunt negocijs aljs młtipliciter occupa
ti deo non poſſunt hoc ſacere qᷓntum expedit
ſdeliũ ſaluti dicẽte dommo luẽ x · Meſſis qᷓᷣdeʒ
multa oparij aut pauci· rogate igit᷑ dommum
meſſis ut mittat oparios ĩ meſſem ſuã: ꝓpt qð
dommꝰ miſt paupes religioſos a terrenis ex⸗

peditos et ꝑ 2ſequẽs qᷓntum ad hoc ad diſcur

rendum ꝓ pdicatõne magis aptos ⁊ iſti ſigni
ſicantur pꝓ yſaac de quo dicẽ᷑ Oꝛta aũt fame
non panis materialis h ſpũalis videlcet audi:
endi verbuz domm vt dicit᷑ amos vñnj abijt
yſaac·id eſt/paupꝑ pᷣdicatoꝛ ad p̃ᷣdicandu Ap
paruitq; ei dominꝰ et ait ne deſcendas in egi
ptum·id eſt· ad populũ in inſdelitate obſtina
tum · Mathᷣ.vij. Nolite ſanctũ dare.camibuſ ⁊c
Sequit᷑ Manſi itaq; yſaac in geraris qui in
terpꝛetatur aduene agpinquãtes ꝑ quod ſigni
ſicatuxr populi deuoti qui licet nũc ſint aduene
a patria celeſti tñ hibenter volunt audire de ea

Ic agit᷑ de oꝛtu ⁊ 2uictu iacob ⁊ eſau

— N boc capitulo agit de peregrina⸗

endum oglicet mkti pꝛelati curati et

Se

ppᷣdicatõem verbi diimn ſẽ qibʒ aduena libet

audit bo nos rumoꝛes ð patria ſua Qui cum
interrogaret᷑ a viris loci iliꝰ ſup vxoꝛe ſua p
quam intelligit᷑ ſapientia ſicut dicit᷑ ſap vnj. hac
queſui nmibi ſponſani aſſumere reſpondit ſo⸗
roꝛ mea eſt qꝛ nullus debet ſe ꝛactare ſapien
tiam habere· ꝗpter quod pitagoꝛas non dixit
ſe eſſe ſapientẽ h phm . id eſt · ſapientie amatoꝛẽ.
a philos qð eſt amoꝛ et ſophos ſapieẽtia quod

ſigniſicat᷑ nomĩe ſoꝛoꝛis que amabilis eſt non

tñ ſponſa Hꝛoſpicies abimelech rex vc per
quẽ intelligi põt ſummus pontifex habens re⸗
gimẽ vmũſalis ecclene apter qð dictos religi

oſos ſiderauit vacare ſtudio ſaplentie· iðo di

xit verbo mentis et oꝛis pſpicuum eſt ꝙ vxoꝛ

tua ſit p euidentiã ei doctrine apparuit lapi
entiam ſponſam eoꝝ eſſe· vnde papa gregoꝛꝰ
quartus beatũ anthoniũ de oꝛdine mmonꝝ qui

diu ſapientia ſuam celauerat arcam teſtamenti
vocabat Dotuit coire quiſpiã cũ vxoꝛe tua ð
populo id eſt.ſapientiã in te latentem ſedare

ſuis deriſoniby gpter exterioꝛe ſimplcitatez in

vicku et habſtu et induxeras ſup nos grande

peccatũ magnu em eſſet peccatum ſi pmittere

tur contemm ſapyentia pauperũideo ſequitur
Qui tetigerit homnns huiꝰ muliere id eſt·
ſuis deriſonibo et detractõnib fedauerit pau
peris ſapiẽtiã moꝛte moꝛiet᷑ ſcʒ culpe Semi
nauit aũt yſaac id eſł paup pᷣdicatoꝛ ſemẽ ver
bi diumi et muerit in ipᷣo anno centuplũ id
eſt · fructu multipliceʒ animarũ benedixitqʒ ei
dommus multiplicando numerũ fratrum et
merita et ſamã eoꝛum Ob hoc muidentes ei
paleſtim] qui mterpᷣtant᷑ ↄtendentes oꝛe et ſi.
gniſicant clericos paru ſcientes et ſacerdotes q̃
2tendunt verbis ſine ratõne omnes puteos
obſtruxerunt id ẽcoꝛda ſdeliũ ab amoꝛe fra

trum ꝓ viribus retraxerunt et etiam pꝛelatos
aliquos tra fratres excitauerunt· mdo ſubdit.
Lmntantũ vt ipᷣe abimelech ꝓꝑ quem ſigniſican
tur pᷣlati a clericis excitati diceret yſaac p quẽ

fratres ſigniſcant᷑ recede a nobis ſuam pote
ſtatem fratribo denegado vel reſtringendo vl

vſurpatõem poteſtatis indebite eis rrogãdo:

ideo ſubditur quua potentioꝛ nobis ſactꝰ es
id eſt · feri velles St ille diſcedens q; fratrel
debeẽt patienter audire talia et qntum poſſunt
bonis ſpualibus intendere · qapter quod ſubdiẽ

ꝙ ylaac tres puteos ſodit ꝓꝑ quos ſigniſicãtur

pᷣdicatio· conſeſſiolectio et vt dicitur in textu.

P duobus pᷣmis ⁊tenderunt paſtoꝛes ·id ẽ ali

qui curati ſacerdotes mhibendo fratribo ne im

ſuis eccleſjs pᷣdicarent et ſius prochianis ne
Pꝓ conſeſſione ad fratres recurrerent· ꝓ terco
vero ſcʒ ꝓ lectione nondu 2tenderunt ſed ad

ſcolas fratrum aliqñ veniunt · ꝗpter quod plu⸗

rimi p̃lati vitam fratrũ et doctrmã ſderãtes

—

receperunt eos in gratiam. qð ſigniſicat᷑ ꝑ ipiꝰ

abi melech cum yſaac ſederatõem cũ ſubditur ·
meamus ſedus c et ſperamus ꝙ adhuc ma
ioꝛem gratiam pᷣlatoꝛuʒ mueniemus domino
concedente. QCX. NVII:

nuit auteʒ iſaac et cangauerunt

ydpꝛelatus eo ꝙ abꝛaam fnit pa triarcha
Dicit᷑ tame calgans cculis eo ꝙ bonus p̃latꝰ
aliqñ donis et verbis adulantium decipit· Vñ
dicitur ꝙ alqn bonus doꝛmitat homer?/ Sxem
plum ð dauid qui verbis et factis adulatoꝛiis
ſibe intantu deceptus fuit:ꝙ medietateʒ bere⸗
ditatis miphiboſech ſibi ðdit· i. Reg xix · Rt ſic
Stingit ꝙ aliqn pᷣlatus deceptus ſtudet ad ꝓ:

motionem maloꝝ in pᷣiudicium bonoꝝ· quod

notatur cũ ſubditur vocauitq; eſau c ad h
em̃ eum vocauit vt benedictõem ip̃i racob de⸗
bitam ſibi daet W cũ audiſſet rebecca ⁊c]
per quam ſigniſicat᷑ eccleſia pᷣlati ſponſa· gpter
qð exemplo rebecce debet modos et vias que⸗
rere quibus impediant᷑ ꝓmotiones iniuſte et
indigne et hant iuſte et bone ſicut rebecca be⸗
nedictõem eſau pꝛudenter impedunt et ſic ia⸗
cob illam accepit· ⁊ c bonus pᷣlatus hoc aduer
tit ſibi nõ diſplicet· ſed magis placet apter qð
yſaac aduertens dommi voluntatẽ benedictõ
nem iacob non reuocauit ſed magis ↄfirmauit
diceng benedixiq; ei et erit benedictus ·
VOcauit itaq; iſaac iacob ⁊c ¶Sicut
I dictum elt ſupꝛa· xxij p yſaac higuratꝰ
fuit chꝛiſtus cuiꝰ ilius eſt p adoptõiſ

Zram
guratur eo ꝙ iacob ſupplantatoꝛ interpᷣtatur:
bonus aũt catholicus ſupplantare vicia conat᷑
et tali aliqn chꝛ iſtus inſpirat ↄtineẽtie ꝗpoſituʒ
et ſic vocat eum d·Noli accipere Ziugeʒ de
genere canaan que mterp̃tatur poſſeſſio · id e·
ne ↄtrahas carnale matrimoniũ quod habʒ an
nexam curam poſſeſſionũ ſed vade ad domũ
batuel· id eſt . Stinentie q; batuel mterp̃tatur
virgo· 2tinentia vero ſecurius ſeruat᷑ in religi
one · ideo talis aliqñ diſponit ip̃am intrare · iðo
ſubditur Fgitur egreſſus iacob de berſabee
id eſt de domo parentum pgebat aram que

interpᷣtat᷑ vigilia populi· apter quod ſigmificat

religioneʒ quã intrantes vigilant in obſequio
dei Qunq; veniſſet ad quenda locum ſſcqz reli⸗
gioſum et vellet in eo requieſcere ſumendo
habitum tulit ð lapidibus qui iacebant ⁊ ſup
ponens capiti ſuo ⁊c ꝓ lapides intelliguntur
religionis auſteritates que ſibi debent exponi

et ſi it paratus ad eas ſuſtinendũquod ſigni⸗

ſicatur pꝑ ſuppoſntõem lapidũ ſuo capiti · tunc de
bet recipi Viditq; m ſomnis] quiete contem
plationis ſcalam ſtantem ſup terrã id eſt re

oculi eius ⁊c p quẽ ſigniſcat᷑ bonuſ

qlibet bonꝰ chꝛiſtianꝰ qui bn p lacob ſi

ligionis altitudinẽ· huiꝰ aũt ſcale latera ſunt le
ctio et oꝛatio deuota· gradus auteʒ penitentie
opa p que aſcenditur ĩ celuʒ:math· inj· peniten
tiam agite a ꝓpinquabit em regnuʒ celoꝛũ et

dommu mnixũu ſcale weſt · chꝛiſtum qui vixit

in auſteritate penitentie et finaliter fuit poſitꝰ
in ſcala crucis ſancte· hec em religioſus videre
debet in ſancta meditatione et angelos dei
aſcendetes religioſon merita domio offeren
do et deſcendentes ad eoꝛum cuſtodiam re

uertendo. et poſt talium meditatõnem rengio

ſus magis appꝛobat ſui ſtatus mutatõnem di

cens Non elt hic aliud niſ domus dei et poꝛ

ta cenl CX. „¾

R ofeſſione vo ſacta ↄcedit ſtudiũ

Vidit puteũ id ſacram ſcripturaʒ

tuo et os eius grandi lapide claudebatur
lapis ulle chꝛiſtꝰ eſt ð quo dicit᷑j pei·ad que

accedentes lapidem vuuũ et pe claudit et ape

rit ſacre ſcripture intellectum. Apoẽ iij qᷓ clau

dit et nemo aperit apit et nemo claudit amo
uit lapidem c q relgicſus deuotꝰ p oꝛatio

nem et ſtudium unpetrat a chaiſto reuelari ſi

bi ſacre ſeripture intellectũ et adaquat gregeʒ

hdeliũ p ſanũ documentũ. Sed qm̃ 'm greso

ruim omeliĩaxxxvijcuiꝰ vita deſpicit reſtat vt
eius pᷣdicatio ↄtemnat᷑ iðo accipit vxoes lyam
et rachelem que ſigmificãt actiue vite et ↄtem
platiue pfectõem et pᷣmo lye copulat᷑· q; dicit
greg libꝛo· vjmoQui Ztemplatõnis arceʒ te

nere deſderant prius neceſſe eſt vt in campo
actõnis pꝓ exercitium ſe ꝓbent. Seruiuit auteʒ
lacob ꝓ qualibet · vij annis· et p hoc ſeruicium
ſigniſcantuxr ſeptem opa miſericoꝛdie coꝛpalia
et ſeptem ſpuala. Qoꝛpalia vero ĩ hoc ↄtinent᷑
verſu · Viſto · poto · cibo redimo · tego · colligo·

condo. Viſito infirmũ poto ſitientem· cibo fa

melicum redimo captiuum · teso.d eſt · veſtio
nudum . colligo hoſpitem condo id eſt · ſepelio

moꝛtuun: Spuala vero ſimilter 2tinent᷑ ĩ boc

verlu. Conſule · caſtiga remitte · ſolare · fer · oꝛa ·
Qui ſic intelligi?· Conſule dirigendo dubitan
tem ⁊ ignoꝛantẽ docendo · ⁊ ſe ſub vno verbo
duo opa miſericoꝛdie ↄtinent᷑· caſtiga ðᷣlĩquen
tem · remſitte offenſam tibi illatam · feꝛ · id ẽ · ſup
poꝛta fratris inſmitate oꝛa ꝓ omnib· dt pᷣdi
catoꝛ ſic ꝓpfſectus paſcit verbo et exemplo gre
ges laban· d ẽ· epiſcopi vel curati q; labã mip̃
tatur candidus ⁊ vterq; debet eſſe candidꝰ ho
neſtate. CJMK. X.««
Kto autem ioſeph dyeit iacob
ſocero ſuo Ceneratis auteʒ filijs

ſacre ſcripture quod notat᷑ cũ dicit·
que ioh inj. puteꝰ altus dicitur in

agro ſeʒ militantis eccleſie de quo dicit᷑ math.
xiij domme nõne bonũ ſemen ſemĩaſti ĩ agro

ſpualib ꝑ ſana doctrinã et acqſtis

—

diuitijs meritoꝛum p vᷣtam exemplarem q̃rie
pꝛedicatoꝛ religioſus qui p iacob ſigniſicat᷑ ad.

dauſtrum redire ad explorandu ꝗpꝛiam ſcie
tiam ⁊ ad meditandũ de exitu pᷣſentis vite peꝛ
moꝛtẽ · ſed anqñ bonꝰ pᷣlatus vel curatus nitit᷑
eum retmere d · Fnuemiã gratiã in conſpectu
tuo vt paſcas adhuc grege meum verbo ⁊ ex
emplo Sed qm̃ nõ omnes pᷣlati ⁊ curati laboꝛẽ
fratrum habent gratũ qui tñ p laban ſigmſicã
tur ſicut ⁊ grati:⁊ hoc qpteꝛ identitatem offi

cij iðᷣo pꝛo taubus mingratis dicit᷑ infra ꝙ laban

deſraudare queſnuũt iacob · id eſt· p̃dicatoꝛem

mercede debita · p quã intelligit᷑ ſubſdium te⸗
poꝛale quod licet nõ ſit merces pꝛincipalis eſt

tam̃ merces ſecundaria ſicut dicit᷑ lucx · de pꝛe
dicatoꝛibus · Dignus eſt em operaruis merce
de ſua · Pꝛopter quod in recõpenſatõem bhuiꝰ
ſubdit Tollẽs igit᷑ iacob vᷣgas populeas ꝛc

p hoc em ꝙ poſuit iacob virgas varias ĩ cana

libus oues ⁊ceperunt et peperunt varios ſe⸗

tus qui ceſſerunt in partem iacob et p hoc deſi

gnatur ꝙ fratres paupes compulſi ſunt expo:
nere ſdelibus qui p oues deſignant᷑ ſuas vari:
as neceſſitates et etiã varia ſuffra gia· que ſiunt
ꝓ beneſactoꝛbus ſuis et ꝑ hoc plurimi ſideles
Zceperunt ꝗpoſitum benefaciendi eis et etiam
Oſtquaʒ andiuit ſacob verba fi
liorum laban Sicut dicit p laba
intelli gunt᷑ pꝛelati et curati quoꝛũ

lentes et ↄtra eos mtantum murmurantes

multi pꝛelati negauerũt eis poteſtate pᷣdicãdi

et ↄfeſſiones audiedi in dyoceſbus ſius. ꝓpter
quod fratres qui ꝑ iacob dengnant᷑ vt dietu e
compulſi fuerut refugere ad yſaac patriarcha ·

id eſt ad ſummũ pontificem ommũi ſideliũ pa:
trem qui pie conſderans vtilitatem eccleſe ð

pꝛedicatõmibus et conſilijs fratrũ ꝓueniente) ·

dedit fratribus poteſtatem pdicandi et audiẽ⸗
di confeſſiones niſi in caſu rõnabiliter negaꝛe

tur 1 q; poſtea fratres pſecutõnes a curatis et
a clericis habueruntideo ad ſigniſcatõem eiuſ

ſubditur ꝙ laban aſſumptis fratribo ſuis pſecu
tus elt eum d elt · iacob p quem fratres pau
peres deſgnant᷑ · Sed qm multi pꝛelati recepe⸗
runt eos ad gratiã et adhuc in poſterũ plus ſa
tient dommo concedente · ideo ſlubdit confede
ratio vtriuſ· CX. XXXX
vc agit᷑ ð timoꝛe iacob abe ſau per

lo gpter quod remedia dquereꝛe de
Cbet put põt · et pᷣmo erga deuz per
emendationem vite quod notatur cũ dicit Ta
cob autem abijt in itmnere ſuo] ꝓſiciens de bo
no m melius in via moy fueruntq; ei obuiam

filij ſunt mmoꝛes clerici inter quos

quẽ ſigniſicat᷑ timoꝛ boni vni a ma

angeli dei ad eius cuſtodiam ſicut ſcribit ps-

lxxxx · Angelis ſuis mãdauit de te vt cuſtodi⸗

—

Se.

ant te in omnibo vijs tuis Miſñt auũt nuncios

ante ſe ad eſau Sequi Sic loqᷓmim domio
meo eſau ſcʒ verbis pacificis et humilibo vt pʒ
in textu · Scribit᷑ em ecc̃i· vj·. Verbum dulce mk
tipucat amicos et mitigat inimicos. Et in boc
iacob ſigniſicat queubet bonum homme q que
rit qᷓntun poteſt ommũ pacem Fm illud ro. xij
Quantũ ex vobis eſt cũ omnibus hominibus
pacem habentes Timuit iacob c q; nequi:⸗

cia puerſoꝛuũ ſemp eſt timenda et cautela 2tra
eam adhibenda· ideo ſubdit diuiſt populum

q̃ ſecu erat greges quoq; c in duas turmas
Poſſunt autem p duas turmas intelligi bona
ſpuᷣalia et tempalia· vt ſi pſecutoꝛ auſerat tem
poꝛalia ſpũalia ꝑ patientiã maneant ſalua exe
plo beati iob·et qi humana cautela nõ ſufficit
ſine ꝓtectione diuma ideo ſubdit᷑ oꝛatio iacob
Deus patris mei ⁊ c Sequit᷑ Srue me ð ma
nu fratris mei eſau τ qq pax cum aduerſarijs

ſalua veritate iuſticie querenda eſt non ſolum

verbis dulcibus h etia muneriby ideo ſequitur
ſeparauit ðᷣ his que habebat munera eſau Sdt

qm oꝛatio deuote facta exaudibił ẽ ideo ſequi
tur St ecce vir luctabat᷑ cum eo p hanc enim

luctam ſigniſicabat᷑ ad hterã ꝙ iacob finaluter

iter ſigniſcat᷑ bom malis hnaliter pualebut
Dap/ v: Stabunt iuſti m magna Aſtantia adu
ſus eos quu ſe anguſtiauerunt æc t tuc muta
bitur nomen iacob in irrael ſcut ſubdi Neqᷓ

q; iacob appellabit᷑ nomen tun ſed itael quia
tunc lucta vite pᷣſentis atra vicia que p iacob

ſgmiſcat celſabit 1 dlara dei viſio que ſniſca
tur p ilrael ſuccedet nc

qui terram yꝓdumee ſibi ſubiecit et px hoc moꝛa

¶ Niter expomi põt de ap

eo ꝙ ſunt ab eadem eſſentia anime Peedentes

et q;uis ex oꝛdinatione duma intellectun de⸗

tentioꝛ et trabit ad ſe mtellectum vt patet in

incontmentib· ðo bonus homo ſemp debet ti

beat dotminari tame frequeter ſenſtius eſt no

mere ne ratio p ſenſualitatem ſupetur in ipſo
et ſup hoc deum depcari et munera mitte eſau

concedendo carni id quod ᷣm deum Zuemenſ

eſt ilua quando debita ↄcoꝛdia eſt ibi tunc ia
cob vocatur iſrael qꝛ ſedatis paſnoĩbo ſenſitune

partis homo p intellectũ eſt cognitoꝛ vij: phi
ſicoꝛum· ſedendo ⁊ quieſcendo ſit anima ſcienſ
et pꝛudens;

eſau pomt᷑ elatio cum dicit᷑ Leuãs

EN. rIII.
N hoc capitulo deſcribitur 2coꝛdia
eſau cum iacob p quã dengnat᷑ con
coꝛdia ſupbi cũ humili. Naʒ ex pte

autẽ iacob oculos vidit venienteʒ eſau ⁊ cu eo

quadaĩgetes viros Sx pte vo iacob builiatõ

cum dicitur Et ip ip̃e pꝛogrediẽs adoꝛauit pꝛo
nus in terra c St ſequitur vtriuſq; concoꝛs
ſuſceptio cum dicitur Qurrẽs itaq; eſau obui
am fratri ſno amplexatus eſt eum ⁊ in hoc ſi

Sniſicatur ꝙ vere humilis cum ſuperbo paciſi

ce conuſatur ⁊ hoc eſt ſpeciale in bumilitatis
virtute · In alijs em̃ virtutibus non eſt ſic. Ca
ſtus enim nõ põt pacifice moꝛari cum lubꝛico.
nec iuſtus cum miuſto· ̊ humulis pacifice mo
ratur cum ſupbo:nam humilis puiẽ ſemp vult
et ſubijci · ſupbus autẽ pᷣcipere ⁊ dommari · ⁊ ſic
vterq; habz ſuam voluntatẽ. ⁊ pꝑ conſequẽs pa
cem. St ð tan humlili dicitur pᷣs · cxix · Cum bis

qui oderunt pacẽ eram pacincus. Veruntame

qñ humilis habet m cura ſua aliquos imperfe⸗

ctos qui peioꝛari polſent ex ſocietate ſuperbi

debet declinare ab eius ſocietate · ESt hoc e qð
dicit Daruulos habeo teneros c pꝑ qð deſ⸗
Znan tur impfecti· Sequit᷑ &t iacob venit in

chot quod interpᷣtatur tabernacula. nã de⸗

clmando ſcietatem ſupboꝛum venit humilis

ad tabernacula iuſtoꝛum tranſiuitq; in ſaleʒ)
que interpᷣtatur pax:nam ð tabernaculis iuſto

rum vite pᷣlentis eſt tranſitus ad pacem ſupne

ciuitatis · N.. XII.

Creſſt a eſt autem dina Der dy⸗
nam que egrelſa eſt domum patriſ
—aun ur⸗ anima vaga que egredi
tur clauſtrũ rationis quã cũ vidiſ⸗

ſet ſychem qui mterp̃ᷣtatur ebꝛius · iðo p ip̃m

ſigniſicatur dyabolus qui ebnetate ſupbie ceci⸗
dit de celo in bunc aerem caliginoſum Rlius

emoꝛ welt. ſubiectus alteri demoni ſi upioꝛi.
nam m demonijs remanſerũut naturalia mteg

ßm dyoniſũ et p 2ſequens oꝛdines m gradꝰ
nature et rapuit trabens eã ad conſenſum

moꝛtalis culpe et doꝛmunt cu ea ĩducẽdo ad

effectũ vi oppimens non accipit᷑ hic vi pꝛo:
pꝛie · quia dyabolus non põt alquẽ ad peccatũ
violeter mmducere ſed accipit᷑ hic imꝗpꝛie ſicut

de chꝛiſto dicitur luce x et coegerunt eum · c·
triſtemq; blandicijs delmiuit aliqñ em̃ poſt
peccatum ppetratum peccatoꝛ meipit dolere ß

ne ad debitam penitentiam pueniat dyaboluſ
ei blanditur ꝓmittedo ſibi diume miſericoꝛdie
magnitudine et ſanctoꝝ granioꝛa peccata tre
ducendo ad memoꝛiam vt dauid et beati petri
et conſimiliu Accipe mibi inquit puellam hac
Ziugem querit em̃ dyabolus vt cũ animã tra
xit ad culpam ip̃am vlterius trahat ad peccan

di 2uetudinez · vt ſic ei inſepabiliter Zungar
et ad hoc querit aliqn ſupioꝛis demonis adiu
toꝛium ſicut ĩ angelis ſanctis inferioꝛ adiuua
tur a ſupioꝛi ſicut patet dañ · x dixit eim angelꝰ
loquens daniel. Nemo adiutoꝛ eſt mihi ninñ
michael pꝛmceps noſter. Sʒ duo fratres dyne
. » quos ſhiiſicant Hdicatoꝛes euangelnj qui

ad pᷣdicãdũu luce . x mittunt combinati arreptis
duobus Zladijs ſcʒ oꝛõne et pꝛedicatione mua

dunt ciuitatem dyaboli et ſic tollunt ſoꝛoꝛẽ ſuã

de doino ſychem . dd eſt · dyabol p veram peni
tentiam eam ad ſtatum gratie reducendo ·
SRXXV
agit᷑ de receſſu iacob cũ filijs ſuis
p quẽ deſignat᷑ receſſus boni pᷣlati
cum ſuis ſubditis a peccatoꝛib ne
p malos coꝛrumpant᷑.S Dic fecit pau
lus vt habet᷑ actuũ:vex· ¶Q um quidã induraren
tur 2 non crederent maledicentes viam domi
ni coꝛã mktitudine · diſcedẽs ab eis ſegregauit
diſcipulos et qm in bonis recedentibo a ſocieta
te maloꝛũ aliqui ſunt aliqn qui ex ſocietate ma
loꝛum cõtraxerunt aliquas malas reliquias ꝗᷓ
competenter ꝓdola nommant᷑ideo ſubdi a
cob vo cõuocata omi domo ſua ait abiſcite de
os alienos æc bonus em pᷣlatus debʒ eſſe val
de ſolicitus vt male reliquie p̃dicte a ſuis ſub
ditis auferant mõ ſubditur At ille ĩfodit eos
nam in boms mibil debet apparere quod Ztra
ctum fuerit ex maloꝛum ſodetate Venit ſgit᷑
lacob luʒam que alio nomine vocat᷑ bethelid
eſt· domꝰ dei ⁊ jdeo ſignificat locum deputatũ
diumo cultui ad quẽ locũ platus debet venire
et ibidem hoſtias dunme laudis ꝓ ſe et ſuo po
pulo offerre· Meb v. Omnis põtiſex ex bomi
nibus aſſumptꝰ ꝓ hominiby 2ſlituit᷑ ĩ his que
ſunt ad deum. vt offerat dona et ſacrificia pꝛo
peccatis c OQum pturiret rachel ⁊c per be

nyami quem rachel peperit allegoꝛice ſigniſ
catur paulus apoſtolꝰ.qui ſ luit de tribu benypa
min ſiẽ ipe dicit phił·iij et ip̃e pᷣmo ſuit ſiꝰ do
loꝛis eccleſã acriter pſequendo. vt habet᷑ act·
viij ⁊ x· poſtea vero ſilius dextere eccleſaã edi

ficando verbis et doctrims et ſpam multiplici
ter 2ſolando· Abijt ruben et doꝛmünit cu ba
la ↄcubma patris ſui per ruben qui interp̃tat
viſionis ſilius intelligit᷑ vi literatus vel ſuper
alios in aliqua gratia eleuatꝰ eo ꝙ ruben ſuit
pmogenitus et hoc ſi tals vir ſecularis fuerit
ſiue religioſus ex gratia ſibi data aliqñ erigi
tur in ſupbiam ⁊ vult cognoſc patris ſui vxo
rem. dd eſt· vſurpare ſibi eccleſia vel digmtateʒ
eius· et ꝑ hoc machinat᷑ ad eius depoſitõeʒ vel
moꝛtem. CK. NV.
– ESſunt generationes eſau 2c]
hoc capitulo non occurrit mihi
lenſus miſticus notabilis vſq; ibi.
LIſte eſt ana ⁊c per iſtum anam ꝗ̊

mterp ptat᷑ donatꝰ mibi mintelligit clericꝰ deuotꝰ
ſecularis vel religioſus qui eſt deo donat? ad
ſeruiendũ ſibi humiliter et deuote · jdeo ſubdiẽ
qui inuenit aquas calidas in ſolitudine cũ pa
ſceret aſinas patris ſui pater em̃ tał derici vel
religioñ eſt ſupioꝛ ſu⸗ vel Peelat⸗ cui⸗ alſinas

— 5

paſeit qñ ad euis voluntatem bumlitatis offi.

cia libenter facit: et muenit aquas calidas p q̊s

deſignant᷑ lacrime ↄtritionis ex recoꝛdatione

ſuoꝛum peccatoꝛum et lacrime deuotõnis ex
dilatione celeſtium bonoꝛum.

— —de quo dicit de pater math. j· bic
eſt ſius meus dilectus ꝛc.· paſcebat gregem
patris ſiu] cpꝛiſtus enim ſideles pauit pabulo
verbi exempli. Acx.·. Qepit ieſus facẽ ⁊ doce
re xce· St erat cum ſilijs bale et zelphe que fu
erant ancille· ꝗpter quod earũ ſilij erant in gra
du hunnlioꝛn. ꝓpter qnod p ipᷣos delignantur
apoltoli cu quibus fuit chꝛiſtꝰ d· eis math·xj·
Diccite a me quia mitis ſum et hunnlis coꝛde
accuſauitq; fratres ſuos crimĩe peſſimo id e·
ſcribas ſacerdotes phariſeos eoꝛum vicia ar
gZuendo vt patet in euangelio Eecitq; ei tu⸗
nicam polinntã de“ em pater homim chꝛiſto
ſecit veſtem amme ex omnibo donis 1 cariſma
tibus contextam Sequit᷑ poſtea Vade 2 vdde
ſi cuncta ꝓſpera ſunt erga fratres tuos p qðᷣ
deſignat ꝙ chꝛiſtꝰ a patre ſpecia liter fiut mi⸗
ſus ad iudeos qui fratres eius erant m carnẽ
Pꝛopt quod dicit mathxv. Non ſum nuſſus
niñ ad oues que perierut domus iſrael Rece
ſommatoꝛ venit ſcribe nãq; ⁊ lacerdotes chꝛi

ſti doctrinã reputauerunt ſicut vana ſomnia
falſam mudauerunt eum tunica nõ m re aa

non abltulerunt ab eo veſtem virtutu ſed m
apparentiã tin imponentes ei falſo crinna mul:
ta ante pylatu extrahetes eu ð ciſterna vendi
derunt eum byſmahelitis qui erant gentiles
illa vero venditio fuit quedam occiſio- nam ſer⸗
uitus eſt moꝛs cunlis et hec fuit igura moꝛtiſ
chꝛiſti que p gentiles occiderunt iudei· Mo
raliter auũt ioſeph qᷓ interpᷣtat᷑ accreſcens hgni:
ſicat iuuenẽ ſecularem vel religioſum aptu ad
omne bonũ et iſte paſcit gregem cu filijs ancil
la rum ·id ẽ humilitatis officia facit et cu hum
libus accuſauitq; fratres caritatie denuncias
ei qui pꝛeelt et ꝓdeſſe põt fecitq; ei pater tu:
mcam polimita id eſt· varietate virtutu deco
ratam buiꝰ ant manipulus ſtat erectus id ẽ
eius opa bona ſtabilia ſunt pſeuerando malo⸗
rum vero mampuili incinant᷑ nam inſtabiles
ſunt in opibus ſuis vidi ſolem et lunã ꝛc per
ſlem intelligit᷑ ſapretia que eſt cognitio de di⸗
minis p luna vero pꝛudentia que eſt de agibili⸗
bus hbumanis· p ſtellasxj intelligunt᷑ vndecim
virtutes morales quas poit płs in eth. ſcʒ ſoꝛ⸗
titudo:tempantia: liberalitas magniſicetia: ma
gnanimntas phiuotimia manſuetudo amicicia·
vperitas· eutropelia · iuſticia: Hec em adoꝛnant

Oſephcum ſedecim eſſet anno⸗
rum Ioſeph a patre pᷣdilectus ſi
gura ſuit domim noſtri ieſu chꝛiſti

vVrrtuoſum reddunt mm ab alijs honoꝛãdũ

ſed qm iſta faciunt ip̃ᷣm muidis odioſum deo

qntum poſſunt ſpoliant eu tunſca mponẽtes

ſibi falſo crimma et vendunt ipſum p occultas
machinationes ſed virtuoſus exemplo ioſeph
omnia ſuſtinet patienter · qui vtiq; elt vere bo

nus et tetragonus ſine vituperio vt dr eth j·

O tempore deſcendens indas
a fratribus ſuis pꝓ que ſigmſicat
clericus ſecularis vel religioſus de

inter homĩes apparere et deo accipit vxoꝛem.

idd ẽ eccdeſiã vel officij dignitateʒ ſymomace qd

notat᷑ p hoc ꝙ ipᷣa hlia dici᷑ chananeiid eſt meꝛ
catoꝛis· Qhananeus em m vna ſigniſicatõne ſi

gIniſicat mercatoꝛem et ſic accipit᷑ ꝓuerb· xxxj·

Syndonem fecit et vedidit et cingulu tradidit

chananeo. St hoc modo accipit᷑ hic vocabulo
ſue que interpᷣtat᷑ locutio p quod deſignat ꝙ
eccleſa ſymomace acquiſita nõ eſt illius qui es
ſic acquiſuit ſponſa req tin nomme Que con

cepit et peperitæc ex hac ei vxoꝛe iudas ge
nuit tres nlios quoꝝ pᷣmus fuit nequã vt dici
tur in textu ſecundus facebat rem deteſtabile

per quod patet ꝙ ſuerunt peſſimi de tercio m

bil dici᷑ p hoc den gnat᷑ ꝙ ſuit mutilis. Sic pꝛo

Afſcendes a culmme virtutis vditq;
ibi hliam homims chananei vocabulo ſue tał
em recedes a virtute q; parũu curat ð deo · vult

Sen⸗

motus ad eccleſam ſymoniace mn illa facit peſſn

mos ſilos vel mutiles ꝓmouendo clericos ſy

moniace ſicut eſt ꝓmotus ᷣm em phᷣmanj me

chaphiſice vnnquodqʒ generat ſibi ſimnle:⁊ ad
eius punitõeʒ aliqn ↄtingit ꝙ eius ꝓmotio ſy
moniaca declarat᷑ ⁊ ecclena ſua uuſte puatur · qð
ſigniſicatur cũ dici᷑ Ruo lutis autẽ multis die

bus moꝛtua eſt ſue vxoꝛ iude] eccleſia naqʒ ſy
moniace moꝛit᷑. qn ea puat᷑. et iõ auertit ſe ad

tondendas oues 1d elſt ad rapienduz bona ſim

plicium p exquiſtas malicias et fraudes. Ded
qm abiſſus abiſſum muocat ps xhij ſequit dr

mitte me vt coeam tecum p hoc enim ꝙ va

dens ad tonſionem cuiũ cõmut inceltum denñ

gnatur ꝗ declinans ad rapmã incidit frequen

ter m luxuriam vel peccatu aliud ita graue

Situr ĩoſeph ductus eſt in egip
tum. emitq; eum putifar 10
ſeph autẽ venditus in ſeruũ eſt exeẽ
plum moꝛale cuilibet innocenti quẽ

aliquando deus ꝑmittit capi ad ꝓbatõnem ſue

patientie et in ſeruũ vedi. gpter quod debz ex
emplo ioſeph dommo ſuo ſeruiẽ ſideliter ⁊ ca

ſte. .pet · ij. Serui ſubditi eſtote in omni timeẽ
dñnis non tm bonis et medeſtis h etiã diſcols
pec eſt em gratia· t ꝓ ſidelitate et caſtitate ſer
nãda debz ſi neceſſitas occurrat exẽplo ioſeph

incarnatõe it pe
regem offendentes intelligunt᷑ peccatoꝛes qui

carcerem aduerſa omnia ſuſtinere · Veruntn
q deus lacit cũ temptatõne ꝓuentũ vt ſdele/
ſiu poſſint in aduerſitate ↄſolari· ideo dominꝰ
dedit gratiam ip̃i ioſeph pᷣmo m ↄſpectu dñni
ſui ad ↄſolandum ipᷣm m laboꝛe ſeruitutis. ſe
cundo in 2ſpectu cuſtodis carceris ad ſolan
dum ipm in afflictõne recluſonis· et de tal cõ
ſolatione ſperare debet qui ꝓ veritate af fugit
¶ Kliter põt dici ꝙ p ioſeph qui interpᷣtat᷑ ac

creſcens ſigmiſcatur iuuenis ſecularis bumilit
et deuote ſeruiens parẽtibo ſcut dommis ſuis
melioꝛem tñ deſiderat vitam p ingreſſum rel

gionis·ſed amoꝛ carnalis parentu et petulan⸗
tia carnis ip̃ᷣm ab hoc ingreſſu retrahũt et ad
2ꝛtrahendum carnale matrimomũ mducũt qð
notatur p hoc ꝙ de muliere esyptiaca dicitur ·
et ait ipi ioſeph doꝛmi mecum c ⁊ alqn
mualeſcit temptatio quod notatur cum ſubdi
tur et illa apꝛehenſa lacima veſtimenti eius
Xc et tunc debet relimquere pallium. id elt· ſe

cularem habitum et fugere ad locũ rengioſum

ſm ilud p̃s linj· Sce elongaui fugies et manſi

in ſolitudine. CNN. LE
Is ita Seſtis accidit vt pecca⸗
rent duo eunuchi c Der regẽ
egipti ratione regie dignitatis po
telt deus ĩtelligi · p duos aut eunu:

chos duo populi ſcʒ gentiles et iudei qui am⸗

bo peccauerunt oĩm regi.Ro.nj Omnes pec⸗
cauerunt et egent gratia dei · t pꝑ pincernam
qui ponitur pᷣmus intelligit᷑ populus gentilis.
et p piſtoꝛem qui ponit᷑ ſecundo populłꝰ iudai
cus:·gentilitas em mcepit ab mitio mũdi iuda

vero a tempe abꝛae qñ circuciſionẽ accepit q̃ ẽ

ſignu diſtin gues iſrael a gentibus Mhũñt eos
in carcerem pᷣncipis mihtũ in quo erat vmctꝰ

ioſeph p carcerem iſtũ intelligi penalitas vi

te pᷣſentis.m qua fuerunt gentiles ⁊ iudei per
loſeph aũt qui ſuit cũ eis ꝗpter eius innocetiã

intellgit᷑ chꝛiſtus de quo dicit᷑ oh̊ · Ccce agnꝰ

dei ecce qui tollit peccata mũdi· Tpſe vero inqn
tum homo fuit m carcere penalitatis p̃dicte
quã aſſumpſit voluntarie · ad ſatiſ faciendum ꝓ
peccatis humane creatue et ip̃e pᷣdixit vocatio⸗
nem gentium ad ſidem que p pincernã ſigniſi
cantur et repꝛobatõem iudeoꝝ qui ſigniſican

tur p piſtoꝛem vt pdictu eſt . De vtriſq; vero

dicitur math vnj.· Nulti venient ab oꝛiente et
occidente et recumbent cũ abꝛaam yſaac et ia
cob in regno celoꝛũ ſilij aut regni eijcient ĩ te

nebꝛas exterioẽs· t iſta vocatio gentiu p apo
ſtoloꝛum pᷣdicatõem· et obſtinatio iudeoꝛum

facte ſunt poſt tres dies ꝑ quos tria tempoꝛa
deſignant᷑ ſcz tempus nature et tempus legis
moſayce et tempꝰ gratie quod incepit a chꝛiſti
¶Wcdalit põt dici ꝙ p eunuchos

ſunt in duplici differentia. nam aliqui pemtẽet

et reuertunt᷑ ad gratiã iſti ſigniſicant᷑ p pĩicer
nam ð quo dicit᷑ in litera ꝙ vꝛdit vitẽ tres qpa
gines habentẽ et ſigniſcat ipᷣm chꝛiſtũ diceteʒ
iohᷣ· xv. ego ſuʒ vitis vera tres vero gpagmes
tres naturas ligmificat in chꝛiſto exiſtetes · ſcz
diumitas anima et coꝛpꝰ. vere em penitẽs iſta
tria ꝑ ſdeʒ vſdet in chꝛiſto/q; credit ipᷣm verũ
deum et verũ hommẽ ex amima ratõnali ⁊ coꝛ
poꝛe exiſtentem. Vuarũ aut expᷣſſio chꝛiſti paſ
ſionem ſigniſicat ex cuiꝰ virtute penitens con
ſequitur remiſſioneʒ· Mebᷣix· Sine ſangumns
effuſone nõ ſit remiſſoo· Et hec remiſſio plena
ria ſit poſt tres dies p quos ſigniſicant᷑ ?tritõ
Zfeſſio ⁊ ſatiſ factio.Aliqui vero peccatoës in
peccatis ſuis remanent obſtinati ⁊ iſti p piſto
rem ſigniſicant᷑ qui deſcribitur onerat tribus
caniſtris id eſt pꝛeſſus grauibus peccatis hm
quod dicitur ꝓuer · xvii· Impinus cũ ĩ ꝓfunduʒ
peccatoꝛum venerit ↄtemnit· Et tah p̃dicit᷑ ſua
damnatio poſt tres dies p quos deſgnãt᷑ pec
cati ppetratio aſſuefactio deſperatio· pꝛedicta
vero ðnunciant᷑ peccatoꝛibus p p̃dicatoꝛem ſi
gniſicatum p ioſeph viſoni expoſitoꝛẽ·nam p
dicator eſt vſſonũ ꝗphetalunn expoſitoꝛ:·

.°

NOſt duos annos vidit pharao
ſommum ⁊c p ſepteʒ boues pꝛi
mas intelligunt ſeptem virtutes
tres theolosgice quattuoꝛ cardina
les que p boues ſigniſicant eo ꝙ ſunt pᷣncipia

bonoꝛum operũ ſicut boues p culturã fructiſi

cationis agron.Hꝛouxin· Vbi vero multe ſe
getes ibi manifeſta eſt foꝛtitudo bouis· Que

dicut᷑ pulcre eo ꝙ amimã decoꝛat craſſe nimi)

q; pinguedĩe gratie anima impinguãt pshij.

Dicut adipe et pĩguedine repleat᷑ anima mea

p lſeptem vero boues defoemes intelliguntur

ſeptem vicia moꝛtalia et dicunt᷑ fede · qe pulcri

tudinez maginis deſoꝛmãt lſecteq; macie
q; gratie pᷣinguedinẽ euacuant Septem ſpice
pullulabant in culmo vno ⁊c pſpicas idem ſi

griſicatur quod ꝓ boues vt ĩ utera dicit · Per

ioſeph aut qui requirit᷑ ad expoſitõem viſonũ
ſigniſicat᷑ vir literatus ⁊ bonus:ideo dicit᷑ in h

tera puer hebꝛeꝰ c] puer ꝗpi innocentiaʒ vi

te · et hebꝛeus qui interpᷣtatur tranſiens ſcʒ ad
⁊Ztemplatõem ſacre ſcripture.tales em debent

reges et potentes querere et ip̃is in agibiliv
credeꝛe ⁊ non deceptoꝛibus fraudulẽtis. 2 ſp̃oſ
honoꝛare exemplo regis egipti· Per hec autẽ

quod ſubdit᷑ poſtea aperuitq; ſoſepb vmuer

ſa hoꝛrea ðſignat᷑ ꝙ homo literatus cui dedit

domimnus gratiã docendi · nulli debet claudeꝛe

hoꝛreum doctrine ſue ſeu ſilij · h ommib lbe

raliter aperire · q dicit domm? math· x· gratis

accepiſtis gratis date· Sed contra hoc videt ꝙ

ſubditur et vẽdebat egiptijs gpter quod ſei

endum ꝙ huiꝰ venditõnis pꝛeciu nõ eſt aluud
q; laboꝛ diſcipuloꝛum ĩ addiſcẽdo · et reuerẽtia
ad magiſtrum · et ſuſtentatio eius ſi indigeat
q̃ntum ad victũ et veſtitũ · Vnde legit᷑ in cro⸗
micis ꝙ tempe karoli magni duo monachi ve⸗
nerunt parihus in phᷣia eruditi valde clamãtes
ſi quis cupidus eſt ſapientie veniat ad nos: nã
apud nos venalis eſt· quos ad ſe vocatos ka⸗
rolus interrogauit quid ꝓ ea peterent · reſpon
derũt·loca tm̃ opoꝛtuna et animas mgenioſas
et alimenta · que ipe ubentiſſime exhibuit et ſic
ſapientie ſtudiu pariſus incepit ·
Vdiens autem lacob ꝙ almen⸗
ta venderentur in egipto per
ioſeph qui ĩ litera plenuſ ſpiritu ðᷣi
et ſapientia dicit᷑ doctoꝛ bonꝰ intel

luigitur. Der fiios auũt iacob qui de longe vene

runt ad eum ꝓ frumentis emendis intelnsun

tur diligentes diſcipul ad bonu doctoꝛem ve

mentes de ptib⸗ longinquis vt inde repoꝛtent
alimenta bone doctrine. Vnde dicit hiero? mn

epiſtola ad paulimnũ de ommib ſacre ſcripture

libꝛis. Fd titum linium lacteo eloquentie r⸗
te manãteʒ de vltimis hiſpanie Salliaruq; hini
bus quoſoã nobies vemiſſe legimꝰ ⁊ qͥs ad ſui
2templatõem roma non traxerat vmꝰ? homis
ſama pduxit. St bene h ſlios iacob qui ſulplan

tatoꝛ interp̃tatur · bom diſcipuli intelligunt. qq
debent eſſe ſupplantatoꝛes vicion · Dicit᷑ em ·

ethicoꝝ ꝙ ſapꝛentie non eſt auditoꝛ Zuemens

ſecutoꝛ paſſionum. Dicuntur etiã ſilij iacob eſſe
decem qui venerunt ad ſigniſicandu plectõem

dilcipuloꝛum. q; denarius eſt numer pfectuſ
et in ignum buiꝰ retinet᷑ benyamin domi tan
q; puulus et impfectus. Dicit aut commenta
toꝛ ſuper libeum boetij de 20olatõne ꝙ atheniſ
antiquitus pᷣmo ꝓbabant᷑ diſcipuli de virtute

patientie ita ꝙ m poꝛta p quam intrabãt iuue⸗

nes ad locum ſtudij ſedebat vnus ſenex qui ſci
ebat optime unuenes ad impatientia ꝓuocare.
et qñ veniebat aliqs qui verba vituperiſet de⸗
rihomis patienter non audiebat ip̃ᷣm tanqʒ ine⸗

ptum repellebat t in ignum hui? ſilij iacob

p quos deſñgnant᷑ apti diſcipul pmo exammã
tur de patientia verbo cu dicit eis Exploꝛato

res eſtis Secũdo facto cũ ſubdit᷑ Tradidit

igitur ilos cuſtodie id elt · carceri t eadem
ratõne ſymeon alijs dimiſſis retinet in carcere
cum deit tollens ſymeon et hgans eumꝛc
Sacci eoꝝ replent᷑ frum ento p quod dengnat
ꝙ animn diſcipuloꝝ x bonu doctoꝛem replent
ſapientie documẽto· Doꝝ pecunia in ſaccis ſuiſ
reponit᷑ ad ſigniſicandũ ꝙ ſapientie pᷣcium non
eſt pecunia ſed laboꝛ et dilig entia. Sratitudo

diſcipuloꝛum ſicut dictum eſt ſupꝛa et ſic poſt

*PTIII

xxiiij dicit in pſona ſapientie · Qui

Nterim fames omnem terraʒ
vehementer premebat Zcc ·

edunt me adhuc eſurient Rt weo di

acquiſitã ſapientiã ad celeſteʒ patriã reuertunk

ſcipuli iam edocti deſiderant ad doctoꝛem re

.„ „

uerti vt pleniꝰ inſtruant᷑· et hoc lignificat᷑ in re

ditu flioꝛum lacob ad ioſeph p quem docto:

ſignincatur ꝓ querendis alimentis· rſapientie
documentis h reuerti nolunt niſ cuů benyamm
minmd p quem hunnuitas deſignat᷑ aliter nõ

ꝓfſiceret ſicut dicit ſaluato: math·xy Conſiteoꝛ

tibi pater domie cel et terre qꝙ abſcondiſti hec

a ſapientibus et pꝛudentibo ſcʒ in oculis ſuis et

reuelaſti ea paruul et deſe rte viro munera

d elt· doctoꝛi reuerentiã debitam et honoꝛ em

et cũ hoc ſi indigeat ſubſidiũ tem pale·ſic enim

ſcribit · · ¶ oꝛ.ix· Si nos vobis ſeminamꝰ ſpiri
tualia nõ eſt magnum ſi veſtra carnalia meta:

mus pcepit diſpenſatoꝛi domus ſue introduc

viros domũ nam vementes debite ꝓ ſtudio

ſapientie ſunt benigne recipiendi qi hodie

mecum ſunt comelſturi cibum ſapietie que re
ficit animas meridie id eſt cum feruoꝛe cari
tatis aliter ſcientia nõ valeret · · Qoꝛ· viij · Sciẽ

tia inflat caritas at ediſcat Ilh vero parabãat
munera donec ingrederet ioſeph] Diſcipuli

em̃ debent eſſe parati doctoꝛẽ honoꝛare·.·thi ·
v. Qui pᷣſunt pᷣ biteri duplici honoꝛe digni ha⸗
beantur· maxime qui laboꝛant in verbo et do⸗

ctrma It ule clemeter reſalutatis eis c pei
mo vementes ſine benyamin· p quẽ ſigniſicat᷑
hunmnlitas vt pdictum eſt habuerut durum re

ſponſum. poſtea venientes cu ip̃ᷣo habuerunt

manſuetu p quod deñgnat᷑ ꝙ ſuꝑbi ſunt dure
increpandiet humles manluete recipiendi et
m boc eſt 2ſoꝛmitas ad deum Taco. inj. Deus
ſupbis reſiſtit humihbus aũt dat gratiam ſe⸗

oꝛſum fratribus egiptijs qui veſcebant᷑ himul

ſeoꝛſum q; ſᷣm diuerſam diſpoſitõem audito
rum ſoꝛmandus eſt ſermo doctoꝝ maioꝛ ps

venit benyami per quod dengnatur ꝙ hu⸗
mues ſunt doctrie ſapieétie magis capaces. Vn

de aug? exponẽs ilud maria ſedebat ſeeus pe

des domim dieit· Quãto humilius ſedebat tan

to ampluis capiebat· St ꝓuerb · xj · Vbi humili

tas ibi et ſapientia Biberuntq; cũ eo] ſcilicet
potũ ſapietie ſalutaris mebꝛiati ſlunt ebꝛie
tate bona de qua dicitur cant v · Qomedite et
bibite ⁊ mebꝛiamini cariſſimi· Dicit᷑ enim ebꝛie
tas abe: quod eſt extra ⁊ bꝛia quod eſt menſu
ra· gpter quod ſapientes dicunt᷑ ebꝛ ij ⁊ ſuper
menſuram alioꝛim hominum ſunt per ſlapien

tiam eleuati. CX. XLIIIEI

Recepitq; ioſeph diſpenſatori

2c·Bequi Cyphum autẽ meum

argeteum ⁊ pᷣcium qð dedit tritici pone in oꝛe

innioeis Seðm ſenſum lteralem ad ̊ ioſeph

lecit abſcõdi cyphum ĩ ſacco benyamm fratris
ſui vtermi ⁊ ipᷣm QZuinci de furto apparenti · vt
P hoc ꝓbaret ſi fratres alij veꝛe dingerẽt ip̃m
ſi reteto benyamm ꝛp ſtatim abiſſent ſignu
fiüſſet ſmuidie et odij ad ip̃m · eo ꝙ pater plus

alijs ip̃m diligebat · ſcut voſeph exptus fuerat

de ſeipſo ꝓ aũt ꝙ oĩno conati ſunt eũ libeꝛaẽ
aꝓparuit veritas dilectõnis ad ip̃m. Der/G̊ aut
moꝛaliter habetur ꝙ bonus doctoꝛ qui per i0

ſeph ſigniſcat᷑ vt pdictum elſtnõ ſolum debet

eſſe ſolicitus de diſcipulis ſuus ꝓmouendis in

ſcientia/ſed etiam de nutriendis ip̃is et conſer

uandis in caritate mutua exemplo chꝛiſti dicẽ
tis ioh.xiij mandatu nouũ do vobis vt dilga

tis muicem.et iterum ibidẽ. In hoc cognoſcent

omnes ꝗ diſcipuli mei eſtis ſi dlectõem adin⸗
uicem habueritis.St idðo ſi vnus eonꝝ accuſet᷑ ð
crimme ſicut fuit benyamm alij tenent᷑ eum li⸗
berare mntum poſſunt ſalua tñ oſcientie pu:
e
in ſacco benpamin poſitũ pᷣguratus fuit pau

lus apoſtolus ex tribu benyamin naſciturꝰ qui

fuit vas electõnis ſapientia dei plenum · et elo
quentia bona que per ſon oꝛitatem argenti de
ſignatur p̃dictum ad poꝛtandũ nome dommi

noſtri ieſu chꝛiſti coꝛam gentibo et regibo et ſi⸗

lijs iſrael· vt habet᷑ actuũix. Der liberatõnem
vero benyamm ſigurata ſuit liberatio paul in
damaſco de qua fratres ſuerunt valde ſoliciti
vt ibdem habetur. (¶ CX. XLV
N On poterat Vltra contmere ſe
ioſeph ⁊c Per hoc aut ꝙ ioſeph

tia et hdeli amicicia reuelauit eis ve

ritatem occultam deſignat᷑ ꝙ bonus docto⸗ et

magnus qui ꝑ ioſeph ſigmiſicat᷑ vt pᷣdictuʒ eſt
polſtq; ꝓbauit diſcipulos de iſtis nõ debet eis
aliqd celare de ſpeculabiliũ aut agibiliũ ſecretiſ
Vnde et ipe deus qui eſt doctoꝛ ſup̃mus poſt
q́; patientiã abꝛae ꝓbauerat in caldea vbi ꝓ h:
de vnius dei fuit in ignem ꝓiectus ·et iteru in
terra chanaam de ſidelitate qñ pꝛo liberatõne
loth cum paucis hommib reſpectine pugna⸗
uit ↄtra quattuoꝛ reges gen· xmj. dixit. nõ po
tero celare abꝛaam que geſturus ſum ⁊c vt ha
betur geñ · xviij. St ſimiiter ipe ioſeph poſtqʒ
ꝓbauerat fratres ſuos de patientia ⁊ de ſideli
amcicia erga benyamm fratrẽ ſuum vtermuz.
vt patz p pꝛedicta· mam feſtauit ſe eis d. dgo
ſum ioſeph xc et ne timeret ꝙ ipᷣm vendide
rant eos aſſecurauit d · Nolite pauere et ad
maioꝛem ↄſolatõem eoꝝ excuſauit crimẽ eoꝝ
dnec vobis durũ videatur ꝙ vendidiſtis me
in his regionibus· ꝓ ſalute em veſtra ⁊c ſic
bonus doctoꝛ diſcipulis ꝓbatis nõ ſolũ debet

Kllegoꝛice vero p cyphum argenten

poſtqᷓ; ꝓbauerat fratres de patien⸗

occultã veritatem reuelare· ſ̊ etiã deſectus p̃te
ritos ꝗpter emendatõem ſequentem indulgẽ
Et qi homo qntũcunq; fſuerit exaltatus tenet᷑
honorare paretesiõ ſubdit Eeſtmate et aſcẽ

dite ad patrem meu 1 dicetis ei ad eius maxi

mam ſolatõem hec mãadat filius tuꝰ ioſeph

et qntum ad eius ꝓuiſionẽ ſubdit Deſcende
ad me ne moꝛeris π Similiter bonꝰ doctoꝛ

qui docet aloos de honoꝛe parentu debet hoc
facere vt nõ ſolum ip̃i ioſeph ſi etiã chꝛiſto cõ

fſoꝛ metur de quo ſcribit᷑ actu·j· Cepit ieſus ſa

cere et docere. CKXK. RXLVI

ſomno eugilans ⁊c Per patri
archam lacob qui audita ꝓPſperitate
ioſeph hij ſui. fuit valde gauiſus. ſi
Sniſicatur bonus pᷣlatus ſecularis vel relgio
ſus qui audita bona fama filij ſui ſpualis in ſciẽ

tia pariter et in vita debet valde gaudere ſcut

ſcriptum eſt ꝓuerb·x· filius ſapiens letiſcat pa
trem · et cu hoc deo gratias agere ⁊ ſacriſicium
laudis offerre ꝓ tanto benehicio· ivᷣo ſubdi ve

nit ad puteum iuramenti et ibi mactatis victi

mis ꝛc et qm gratitudo de beneſcio accepto
reddit hominẽ aptũ ad aliud recipiendũ · ideo
ſubdit audiuit eum p viſone nam pᷣlatꝰ deo
Sratus meret᷑ a deo nouam illumĩatõem ⁊ eti

am populi ſui multiplicatõem in bono·ido ſub

ditur faciamq; te ibi m gentem magnam et
etiam vite pᷣſentis quietam termĩatõem. ideo
ſubdi ioſeph quoq; ponet manũ ſuam ſi uper
oculos tuos ⁊ etiam bonũ ſucceſſoꝛem q̃ igni
ficatur p ioſeph.cui dixit iacob mfra eodem ca.
Ram letus moꝛiar q; vidi faciem tuaʒ 2 ſupſti
tem te relinquo multũ em ſolatur bonus p
latus:.qñ adhuc viuens ſcit ſe bonũ ſucceſſoꝛeʒ

habiturum· ⁊ ſic fuit de moyſe ⁊ ꝛioſue ſibi ſucce

dente ; ⁊ de beato petro 2 clemete. ⁊ de ſancto

martmo ⁊ bꝛiccio· ⁊ multis alijs ex ſpeciali dun

na reuelatione. CKK. XLVII

Vo audito lacob quaſi de Sroui

NSreſins igitur ioſeph nuncia
uit pharaoni æc Der hoc autem
ꝙ ioſeph exaltatuſ a rege fratres ſu
os ſtut uit ꝓmouere oſtenditur q
quilibet exaltatus a deo mayrime qᷓntum ad re
Zimen eccleſe debet eſſe ſolicitus de ꝓmotõne
bonoꝛum qui dicunt᷑ eis fratres qꝛ ſunt m vir
tute ſimles· frater em̃ dicit᷑ quaſi ſere alter.cᷣo
de talib ꝓmotis ſubditur · Viri paſtoës ouiũ
ſumus ſet ſicut pᷣlatus honoꝛat᷑ a ſubditis ita
debet pᷣlatum ſupioꝛem honoꝛare· ꝗpter hoc
ſubditur Poſt hec ĩtroduxit patre ſuũ ad re
Sem ſcʒ celeſte qui p terrenu mtelligiturapi
regiam dignitatem dicit᷑ aũt platus viuens pa
trem ſuũ ad regem introducere qñ ꝓ ðceſſo
re ſuo oꝛat deum deuote vt veniat ad Zſpectũ
regis gloꝛie Qui benedicens ill c dt bñdẽo

B ge v veniẽs Gitur ar 2ſpecti dei larum

benedicit ab eo dono gloꝛie quod eſt ſumma
benedictio et econuerſo ip̃e benedicit den be⸗
nedictõne laudis eine. Plſallxxxiij· Beati qui
habitant in domo tua domie i ſecula ſeculo⸗
rum laudabunt te · Per hoc autem qð ſubdit.
egreſſus eſt foꝛas nõ eſt intelligedus receſ
ſus a deo ſed ſiẽ dicit ſaluatoꝛ ioh·x · p me ſiq̃ͥs
introierit ſaluabit et ingrediet et egrediet et
. paſcua inueniet. Nam beati reſiciunt᷑ interius

m aſpectu duitatis xp̃i et exterius in aſpeciu

ſue hum anitatis· t hoc vocet᷑ hic ingredi et
egredi 2 non p aliquẽ receſſuʒ a chꝛito Qun
q defeciſſet emptoꝛibe pꝛeciũ ⁊c Per hoc au
tem qꝙ esiptij boã mobilia et immobilia dede
runt ꝓ ahmentis p que ſapientie documenta ſi

Snifſicant vt ſupꝛa dictu eſt· dat intelligi ꝙ om
ma bona tem palia ꝓ acquiſitõne ſapientie ſunt

paruipendenda. Vnde de ipa dicit ſap· v · Di⸗
uitias nihil eſſe dixi in compatione illuis nec
comparaui illi lapidem pꝛecioſum qim omne
aurum m compatione illuis arena elt exigua
et tanʒ lutũ eſtimabit argentum in Aſpectu
illius. St ꝓuerb. xvij r · Quid ꝓdelt ſtulto ha
bere dun tias cuũ ſe apietiam emere nõ poſſit. 8t
de anaxagoꝛa legit᷑ ꝙ cũ ð ſtudio ſapietie redi
ret ad terram ſuã et vnderet ſuas poſſeſſones
diſſipatas riſit d· 8g0 nõ eſſem ſaluus niſi iſte
periſſent Quũq; agpinquare cerneret diẽ moꝛ
tis ſue vocauit fiiu ſuũ ioſepp Der h̊ at ꝙ ia
cob ð loco ſepulte ſue fuit ita ſolcitꝰ miſtruun-⸗
tur ſapientes eſſe ſoliciti de ſepultura ſua in lo
co oee et eu copia ſuffragioum babetur.
XLVIIEI
extendens manum dexte⸗
ram poſuit ſuper caput effraiʒ
lumoris fratris Sx hec habetur
oduplex moꝛalitas· Vna eſt ꝓapter
maioꝛem etatem non eſt aliquis ponendus in
regimme ſeculari vel eccleſaſtico niſ 2dicões
abe ad regenduz requiſite ⁊comitentur· Hoc
etia mõ dauid ſalomonẽ rege iſtituit repꝛoba
ta adonie inſtitutõne · iij· reg · j·. eo ꝙ ſalomõ ſa:
pientio: exat· Rt ſimiiter petrus apoſtolyeccle
ſiam regendam tradidit beato clementi q;uis
haberet alios diſ⸗ cipulos ſenioꝛes. ¶ Rlia mo⸗
ralitas eſt h᷑m interpᷣtatõeʒ nommũ·. Mlanaſſes
em̃ mintepᷣtatur obluno et ſigniſicat excellentem
m ↄtemplatione qui diuma ↄſiderando oblun
ſcitur inferion. effraym auteʒ interptatur ferti⸗
kitas et ſigniſicat bonũ actiuu m opibus ↄue⸗
mentibus humane vite fertile. Dꝛopter quod
dicit᷑. vjeth q anaxagoꝛas et ꝛMinmles ſapiẽtes
dicebant · 2ſiderabant altiſſima: non tñ pꝛu⸗
dentes qin nõ oſiderabant ↄſerentia humane
vite de quibus eſt pꝛudentia q conſiderat hu
mane vite conſerentia et eadem ratõne boni

g &

actiuj Apale paudentes dicunt non rſapeentes
Regimen aut eccleſal ticu r pmo eſt circa deum
qui eſt altiſſima et pᷣma cauſa ſecundario vero
et ex 2ſequenti eſt circa tempalia et ideo ſapiẽ
tes qui p manaſſen ſigniſicãt᷑ ſunt ma gis apti
ad regimen eccleſaſticum 1 m hoc bꝛeponedi
pꝛudetes vᷣo p effrapm ſigſhcati mag ſunt apti
ad regimen ſeculare quod p ſe reſpicit oferen⸗
tia humane vite · Rt hoc lecerunt apoſtoli act·
vj qui ſeptem dyacones oꝛdmauerunt circa ad
mmiſtratõem tpalin vt ipiliberius intederẽt
oꝛationi et pdicatiom vt ibidem didt᷑. Gpiſcop?
tñ debet habere vtranq; pfectõem bᷣm qð diẽ
grego· in paſtoꝛali. Sit pᷣſul actione pꝛecipuuſ
ſit p ceteris 2templatõne ſuſpenſus. Peima tn
pfectio magis eſt atteèdenda in ꝓmotione ad
ſtatum epiſcopaleʒ qʒ ſecun da vt ſatis patet ex
Peciclis CKRK. XLIS
N boc capuulo pom? ꝗphᷣia ia ſacob
de ſilijs ſuis.· St de ruben dici Ru
ben pmogeit? meꝰc p iacob patri
archã de? Zuemienter põt intelligi

nam patriarcha dict a pater archos quod elt

pnceps quaſi pnceps patrum quod ꝗpaijſſime
deo Zuenit ꝓ ruben aute pᷣm ogenitu pᷣmꝰ an⸗
gelus qui eſt pꝛima creatura eius· ido ſubdit᷑

Tu foꝛtitudo mea nam dei potentia magis

apparuit in ullo ꝗ g3 in alijs·2 q; pmus peccauit
ſubditur tu pncipium doloꝛis mei de pecca⸗

tis em dicit deus dolere gen vj. Videns auteʒ

deus ꝙ multa malicia hommũ eſſet in terra æc
Sequit᷑ Et tactus doloꝛe coꝛdis intrinſecus
delebo inquit bomineʒ quẽ creaui Pꝛioꝛ di
gnitate in doms naturalib ⁊ in ſupnaturali
bus fuiſſet ſi ſtetiſſet maioꝛ impio q luit ſu
pꝛemus inter omnes effuſus es ſicut aqua p
ſupbiam tuam Non creſcas imo deſcendas
de celo in terrã g. aſcendiſti cubile patris tui
id eſt· gloꝛiam ſoh ðo debitam vſurpare volui
ſti et maculaſti ſtratum eius id e· celũ empi
reum mducendo alios angelos ad peccatum.
Gt qm dyabolus rex eſt ſup omẽs nilios ſi upeꝛ
bie ꝛob · xlj deo P ruben intelligi põt omms ſu
perbus 2 dici pmogemtus qꝛ vult alios pᷣ
cellere et foꝛtitudo mea ſcʒ Fm eſtimatõnem
nam q; ſe reputat alijs pᷣualere pᷣncipium
doloꝛ is mei hm veritatem. ꝙ ſupbia pnapiũ
eſt omnis peccati de quo de⸗ dolere dicik geñ.
vj pꝛioꝛ in donis naturalibus ⁊ gratijs gra

tis datis . 'm tñ eſtimatõem ſuam maio: im
perio nam omnibus vult impare: mod? em

ſuperbi e vt quidquid diit p̃apere videat el
ſuſus es ſicut aqua eccixx· gratie fatuoꝛum eſ

fundẽtur non creſcas id e. deſcendes . luc xi nj
omnmis qui ſe exaltat humiliabit᷑ aſcendiſti cu

bile patris tui Sloꝛiã de bonis a ðo tibi datis
attribuendo tibi et maculaſti ſtratu eius id

So

elt · mentem tuã peccato ſupbie maculaſti · in ꝗᷓ
ſicut ĩ ſtraro deus quieſcere ſuauiter querebat.
Pꝛzꝛoũn wiij- Delicie mee x.· ¶ Symeon ? leui
fratres vaſa miquitatis ꝓ itos duos in malo

combinatos: intelligunt᷑ duo vicia ſeſe cõcomi

tantia· gula ſcʒ ⁊ luxuria· Vnde dicit hieronimꝰ
Vẽeter ⁊ genitalia ſunt mẽbꝛa Apĩqua ⁊ ex vici
nitate membꝛoꝛum deſignat᷑ vicmitas vicioꝝ
bellantia nam ex ebetate que ptinet ad gulã
ſurgunt lites et bella frequenter vt ptʒ ad ſen
ſum et ſimiuter ex luxuria: nam bellu troyanũ

quod fuit valde graue et tractũ tempoꝛis ha⸗

buit valde magnu ex helene raptu hab uit oꝛ⸗

tum. Et ſic luit de multis alijs bellis que narra

re ninns eſſet pꝛolxu In ↄñ lium eoꝝ nõ ve⸗
mat amma mea p ↄſenſum et in cetu eoꝛum
non venjat glona mea weſt. nunqʒ cõtmgat
mihi gloꝛiari de talibus ſicut faciunt Zuloſ et

luxurioſ Maledictus furoꝛ eoꝝ q; ptinaxr]

nam mcentiuũ vicõꝝ iſtoꝛu ẽ carni mtrinſecũ
Lin furoꝛe ſuo occderunt virum iſta nãq; vi
cia ſubuertunt ratõem 2 intellectum qui dicit᷑
vir 'm aug. et in voluũtate ſua ſuffoderũt mu⸗

rum auferendo verecundiam que eſt quedaz

clauſura virtutũ et pꝛopibet aditũ vicioꝛũ. ꝗpt
quod dieitur hiere · nj. lrons mulieris meretri⸗
cis ſacta eſt tibi noluiſti erubeſcere Diuidaz
os id eſt· diuidi permittam. cetera nanq; vi⸗
cia aliquoꝝ hommũ ſunt ꝗpꝛia ſic fraus ⁊ do:
lus mercatoꝛum·ſymonia clericoꝛũ . rapina po
tentunn et ſic de alijs ̊ gula et luxuria diffuſe

ſunt in omm ſtatu vite pᷣſentis ¶ Fuda te lau
dabunt lratres tui p iudam ad cuiꝰ tribũ traſ

lata fuit dignitas regia deſignat᷑ bonus rex ſi

ue pnceps deo dicit᷑ te laudabunt fratres tui

id e· xon pᷣncipes bonitatem tui regimmis au
dientes Manus tua m ceruicibus mimicoꝛũ

tuoꝛum id eſt poteſtas tua ðᷣſtruat illos qui

imque turbant vel inuadunt regnum tuu te
adoꝛabunt ſilij patris tui boni naq; qui ſunt
huj dei patris oĩm debitam reuerentiã faciunt
regie maieſtati j· Petij. Dubiecti eſtote omni
huma ne creature apter deum ſiue resi tanqʒ
pcellenti · ſue ducibus tãqᷓʒ ab eo miſſis ad vm

dictam maloꝛum laudem vero bonon Catu

lus leoms iuda bonus enim rex vel pnceps

debet eſſe 2ſtans ſicut leo ꝓ iuſticia Ad pᷣdaʒ

aſcendiſti aduerſarijs iuſticie delſtructis eoꝝ
bona in vtiltatem rei publice Zuertendo req̃ᷓ

eſcens accubuiſti vt leo q; iuſtum regem et

Aſtantem nullus audet muadere· vnde ſanctꝰ

ludouicus longo tempoꝛe regnauit et m pace
Quis ſuſcitabit eum turbans eius regnum·
quaſ dicat nullus.ido ſubdit Non auſeretur

ſceptrum de iuda id eſt. regimen bonũ nõ au

feretur de talis pncipis terra donee veniat qᷓ

mittendus n id elt · iße chiltus u venit n in

moꝛte boni ỹ pncipis ſibĩ ꝓ bono regimine re
gnum celeſte donaturus dillud luc xix 8uge

ſerue bon ⁊ ſidelis· q; in pauca ſuiſti ndelis ſu

pꝛa multa te Aſtituam· intra in gaudium dñi

tui et ipe erit expectatõ gentunm ſcʒ chꝛiſtꝰ
qui omes gentes elt in fine muudi iudicaturꝰ
Ligans ad vmeã pullum ſuuũ c Fſtud relerk
ad iudam qui ſigniſicat bonum regem et p ea
que dicunt᷑ hic abundantia lactis et vini in ſoꝛ

te iude ſigniſicat᷑ ſecundum ſenſum literalem ·

et talis abundantia repit᷑ in regno iuſt regis
et paciſici · q tũc agri et vinee poſſunt compe
tenter coli . Hꝛoũn.) Qui aũt me audierit abſq;

terroꝛe reqiueſcet ⁊ abundantia pſruet᷑ terroꝛe
maloꝛũ ſublato· ¶ ¶ Sabulon in litoꝛe maris

pꝓlitus maris quod eſt mediũ mter mare ⁊ ter
ram inde elongatam· põt intelligi ſtatus cleri
calhs inqntum medius elſt mter ſtatũ laicoꝛuz

hꝰ mũudi Fluctibus expoſitoꝛũ ſtatuʒ religio
nis a mari mũdi hꝰ mag elongatũ et in ſtatõ

ne nauium d eſt. in poꝛtu vbi ſtant naues ·p

quod ſigniſcatur ꝙ laici currentes p mare hꝰ⸗

mundi habent redire ad clericos tanq; ad poꝛ

tum apter receptõem ſacramentoꝛũ· tñ aliq̃

p malicias exquiſitas extoꝛquere querũt bona

tempalia laicoꝛu: io ꝗpter tales ſubdit ptin

gens vlq; ad ſydonem que venatio mterp⸗

tatur. ſachar alinus foꝛtis ꝓ quem põt

intelligi religioſus qui tanq; aſinus ſup ſcapu

las debet poꝛtare crucem moꝛtificatõis · Mat᷑
xvj· Si qs vult poſt me venire abneget ſemet

ipm et tollat crucem ſuã et ſequat᷑ me accubaſ

imter termmos ſcʒ vite pᷣſentis in qua habet

habitarxe coꝛpoꝛe ꝗpter neceſſitateʒ vtte coꝛpo

ralis · et vite celeſtis in qua debet habitare mẽ
te · Phił i. Noſtra aut conuůſatio in cehs eſt.
Vidit requieʒ vite 2templatue weſſet bo
na lucx. Naria optimã partem eledit vc · et
terram ſcʒ viuentium ꝙ eſſet optima nam

ibi habet᷑ ſummu bonum et ſuppoſuit hbume

rum ad poꝛtandũ ſcʒ religionis onera mente
deuota et factus eſt tributis ſer uiens d eſt
regi chꝛiſto ſub obedientia:ſine Api 1 in caſti
tate viuens. ¶ Dan undicabit ⁊c p dan qui
iudicum interptat᷑ bonꝰ iudex ſecularis vel ec
cleſaſticus deſgnat᷑ · ðo dicit iudica bit pp'm
ſuum q nõ debz iudicare niñ populũ ſibi ſub
ditum Eiat dan coluber in via id eſt. pꝛudẽs
pꝛocedendo p viam iuſticie. Math. x· Eſtote
pꝛudentes ſicut ſerpentes ceraſies in ſemita
p ſemitam que rectioꝛ eſt via publica mtellsi

tur epikeya que dirigit legem cõmunem in ca

ſu pticula ri · et ipᷣa debet eſſe in bono iudice tã
ecclenaſtico q; ſeculari et eſt ceraſtes ſerpens
coꝛnutus ꝓ quod deſgnat᷑ ꝙ bonus undex coꝛ
nu ſue poteſtatis debʒ malos impetẽ vt a ma

bs repᷣmant᷑ ⁊ alij terreant moꝛdẽs vngulas

2 —

“
.—

equi vt cadat aſcenſoꝛ eius retro] p aſcenſoꝛẽ
equi vir potens intelligit᷑ et ſupbus ↄtra quẽ
bonus iudex debet Aſtanter et caute pꝛocede⸗
re vt deijciat᷑ ſupbia eius · et quoniã debet in B
de duimo auxilio conſidere · ideo ſubd Salu
tare tuum expectabo domine ¶ Cad accm⸗
ctus pꝛelia bi Der gad qui dicit᷑ accemctus
mtelligit᷑ homo caſtus cmngulo caſtitatis pᷣcin⸗
ctus Luẽ·xij· Sint lumbi veſtri pᷣcincti· Quod
exponens grego · dicit· Lumbos em pᷣeingimꝰ
cum carnis luxuriam ꝓ ↄtinentiam coartamꝰ
pꝛeliabit᷑ ante eum pꝓ hoc dengnat᷑ ꝙ belluʒ
ꝛtra vicium luxurie occurrit in iuuentute et
pe accinget᷑ retro nam deuicta cupiſcentia
carnis p caſtitatem debʒ armari ↄtra elatõem
ne ex tali victoꝛia ſurgat qð aliqñ peius eVn
de dicit bern · ſup miſſus eſt · Expedit mag vir⸗
ginem nõ eſſe q́; de virginitate mnſoleſcere:·
Eer pinguis panis Der aſer qui interpᷣtat᷑
eatus· põt ſigniſcari dommus noſter ieſus
chꝛiſtus qui non ſolum eſt beatus·ſed etiã bea
titudo ſanctoꝛuʒ alioꝛum obiectiue pinguis
panis eius dd eſtſacramentũ eukariſtie in q̊

datur nobis chꝛiſtus in nutrimentũ ſpũalis vi

te · Tohᷣ vj. dgo ſum panis viuus qui ð celo de⸗
ſcendi ſiquis manducauerit ex hoc pane viuet
meternum et p[bebit delicias regibus p re⸗
ges mtelligunt᷑ celi ciues cum chꝛiſto regnan⸗
tes qui deliciant᷑ m aſpectu chꝛiſti: nam interiꝰ
reſciunt᷑ in aſpectu diumitatis · et exterius in
aſpectu huanitatis. ¶Neptalim ceruꝰ? emiſ⸗
ſus Per neptalim qui dilatatõ interpᷣtat᷑ con
uemẽter pᷣdicatoꝛ dingens intelligit᷑ qui ꝑ ſpi⸗
rituales ſnilios dila tatur qui dicit᷑ ceruus ꝓpter
ꝓmptitudinem ad diſcurrendu ꝓ pᷣdicatione
verbi diuini et emiſſus:nam ab illo debet mit⸗
ti · Ro·x. Quomõ pᷣdica bunt niſi mittant daſ
eloquia pulcritudĩs nam pᷣ̃dica re non debet
de fabulis et ſicticijs h de ſacris ſcripturis de
quibus dicit᷑ p̃s·xjdloquia dommi eloquia ca⸗
ſta argentum igne exammatupurgatum ter
te purgatuʒ ſeptuplu· ¶ Eilius accreſces i0/
ſeph ꝓp ioſeph qui a iuuentute tm̃ ʒeluʒ habint
caſtitatis ꝙ ꝗpter eam ſuſtinuit penã carceris·
Zuenienter mtelligit᷑ uuenis religioſus vłꝑ ſe
cularis habens ʒelum caſtitatis · ⁊ dicit᷑ bis ac
creſcens ꝗpter caſtitatem mentis et coꝛpoꝛis
et decoꝛus aſpectu] p honeſtatem ↄuerſatõ
nis et etiam pulcritudmẽ coꝛpis Eilie diſcur
rerunt ſup murum ad videndũ eum · Domi⸗
nus em aliqñ pmittit mulieres talem umeneʒ
allicere aſpectibus ⁊ verbis impudicis ad pꝛo
bationẽ ſue caſtitatisſcut factu fuit de ioſeph
Sed exaſpauerunt eũ iſtud in ſenſu litera
li refert᷑ ad fratres oſeph apter quod in ſenſu
miſtico referꝛi debet ad alios iuuenes inſolen
tes · qui talem inuenem eis diſſimilem verbis

exaſpant dicentes eum mollem et nullius va
loꝛis muideruntq; ei ꝗꝓpte: famã ſue bonita

tis habentes iaculaid ẽ· verba pungitiua
vocantes eum ꝓpocritam falſlum Dedit ĩ foꝛ

ti aꝛcus eius id eſt· in chꝛiſto · apter quod ta

lis non mouet᷑ a ſancto apoſito et diſſoluta
ſunt vincula bꝛachioꝛũ eiꝰ id eſt. pꝛonitates
ad vma ſupflua et venerea que vocãt᷑ cypꝛige⸗
ne coꝛrigia doloſa · vij · ethicoꝝ p manũ potẽ
tis iacob id ẽ· p virtutem dei que requirit᷑ ad
obſeruantiam perſecte caſtitatis· Sap· vnj . Et
cognoui ꝙ nõ poſſum eſſe ↄtinens niſ de? det

Inde egreſſus eſt paſtoꝛ talis enim inuenis

aptus eſt vt ſuo tempoꝛe ꝓmoueat᷑ ad officiũ
paſtoꝛale lapis iſrael id eſt· irmus et ſtabił
m ſanctoꝗpoſito Deꝰ patris tui erit adiutoꝛ
tuus Deus em pater domm noſtri ieſu chꝛi
ſti qui chꝛiſtus eſt pater talis iuuenis ſeu pꝛe
lati · eſt eius adiutoꝛ in opib ſuiset p ſequẽs
tota trinitas cuiꝰ opa ſunt indnuſa et omĩpo
tens benedicet tibi multiplicando in ſpualib⸗
bonis benedictõib celi deſup et abiſ iacen
tis deoꝛſum p abiſſum intelligit᷑ inferni pena
et p celum deſup gloꝛia ſupna· p hoc g ꝙ dicit᷑
benedictionibo ⁊c intelligit᷑ euaſo gehenne
et adeptio gloꝛie que ſunt bendictões magne
benedictõnib vberum et vulue p hoc intel
ligit᷑ generatio nlioꝛum ſpiritualiuʒ et nutritio
eoꝛum in moꝛibus et in nde que ſunt in pꝛela
to benedictiones magne· Pꝛouũ. Cloꝛia pris
eſt filius ſapiens Benedictẽes patris tuii
quas chꝛiſtus pater tuꝰ dedit tibi confoꝛtate
ſunt benedictõnib patrum eiꝰ id ẽ · maioꝛes
ſunt et efficacioꝛes q̃; benedictõnes date patri

bus antiquis ex quibus deſcendit chꝛiſtus ſᷣm

carnem· nam illi qᷓntũcunq; uſti nõ admittebã
tuꝛ ad regnum ſed deſcendebãt ad limbu3· Kilij
vero chꝛiſti p baptiſmũ admittunt᷑ ad regnuʒ.
Cbꝛiſtus vero veniens in mundũ p moꝛtem
ſuam ſanctos patres de linbo eduxit et ad ce
lum empireũ trãſtulit · ideo ſubdit donec ve
miret denderiũ colnũ eternoꝛu id e · donec ve
niret chꝛiſt?' de quo dicit᷑ aggei · i · Scce veniet
denderatus cuctis gentib· Rt ideo dicit deſde
rium collium eternoꝛum . id ẽ· ſanctoꝝ patruʒ
qui deſderabant chꝛiſti aduentũ et dicunt᷑ col
les eterni · ꝓpter emmentiã ſanctitatis et dura
tionem ppetuitatis a pte poſtl Eiãt ĩ capite io
ſeph naʒarei inter fratres ſuos vdð ẽ· in capite
muenis dicto modo deſcripti qui eſt nazareus
id ẽ·ſanctus inter fratres ſuos veniant bene⸗
dictiones pᷣdicte · ¶ ¶ Benyamm lupꝰ rapax
Scðm quod dicit augꝰ pꝑ benyamm ſiguratuſ
fuit paulꝰ apoſtolus qᷓ fuit de tribu benyamm
ſicut ip̃e dicit phil·iijet ideo de ipᷣo ſubdi ma
ne rapiet pdam Nam in ſua iuuentute valde
Stauiter pſecutꝰ fuit eccleſam vt habet᷑ actuu

¶ Incwit exodus. (x.

Srodus

vnj et · x. Sed q; Zuerſus fuit ad ſidem et ediß

cauit valde eccleſlam ope et doctrina· et ſic fa⸗
ctus fuit de lupo paſtoꝛ:a de p̃ᷣdone cuſtos iõ
ſubditur et veſpere dinidet ſpolia qꝛ pꝰ ſuaʒ
conuerſione multos valde gentilium Zuertit

ad chꝛiſti fidem qui dicunt᷑ ipius ſpolia·nã eos
de manu dyabol eripuit et eccleſe xp̃i aggre⸗

ZSauit: Ego ↄgregoꝛ ad populum meun ſe

pehte me cum patriba meis ⁊c ꝓ hoc oſtendi
tur ꝙ bonus homo debet eſſe valde ſolicitꝰ vt

in ſacro loco ſepeliatur. vbi ſuffragioꝛum copia
babeatur. CX. L

NVodD cernens ioſeph CIn hoc

ioſeph de ſui patris implenda volu

adimpleuit cu magnis valde laboꝛ ibus et ex⸗
penſis et p hoc oſtendit᷑ ꝙ bonus ſilius debet
eſſe multum ſolicitus de vltima voluntate pa⸗
rentum adimplenda. ⁊tra illos qui p fraudes
et violentias ip̃am nitunt᷑ multipuciter impe⸗
dire Quibus ipᷣe reſpondit nolite timere c 1
HMic oſtendũ clementia ioſeph quã debemꝰ imn
tari · non em ſolum eoꝝ nequiciam in ſe exerci
tatam dulciter remint ſed etiã ip̃az dulciter ex
cuſauit et anncabiliter d· Vos cogitaſtis ð me
malum et deus vertit llud m bonu qſ d. hoc
Puenit ex diuma ꝓuidentiaet non ſoln eos ex
cuſauit· ſed etiã ipᷣos cum ſuis familijs ſuſtenta
uit · ideo ſubdi Ego paſcã vos et puulos ve
ſtros tem notanduʒ ꝙ aliqui volentes diui
nam impedire ꝓuidentiã· p illam viam p quaʒ
impedire nitunt᷑ eam implere cogunt᷑ fratres
em̃ voſeph ip̃m vendierũt vt eũ nõ adoꝛarẽt.

ſicut oſteſa ſibi viſo p̃ᷣtendebat vt habet ſupꝛa·

xxxvij ca et ꝑ hoc coacti fuerunt ipᷣm adoꝛare
vt patet ex ſupꝛadictis et etiaʒ in hoc ca· vbi di

citur pꝛomi adoꝛãtes dixerut hui tui ſumꝰ

Explicit iber geneſis

†
c ſunt nomina filiorum
iſrael Per fſilios iſrael exi⸗
ſtentes in egipto allegoꝛice ſi
gniſicant᷑ chꝛiſtiam degentes
ſub impio romano. In pᷣmiti
DCOitiua vero eccleſia p p̃dicatõeʒ
apoſtoloꝛuʒ alioꝛũq; diſcipuloꝝ miracuł euide
tibus 2ſfirmatam młtiplicati valde fuerũt chꝛi
ſtiani ꝑ oꝛbem quod notat᷑ cũ dicit᷑ ſilij iſrael
creueruũt ⁊ quaſ germmnãtes młtiplicati ſunt
ſed p impatoꝛes romanos ſuerunt multum af
flicti in ſodiendo arenam ⁊ depoꝛtando ꝓ ter
mis ediſcandis et hoc notat᷑ cu dicit᷑ Pꝛepo
ſuit itaq; eis magiſtros opeꝝ q̃ eos affligeret
oneribus xc Poſtea vero pceperunt chꝛiſtia
nos in Yfeſſione chꝛiſti 2ſtanter pſeuerantes

capitulo deſcribit᷑ magna ſolicitudo

tate qᷓntum ad euus ſepulturaʒ quã

occidr puſillanimes aũt cheiſtum negantes in
vita dimitti quod notat᷑ ꝑ hoc cũ dici᷑ Pꝛece
pit aut pharao oĩ populo ſuo d.qᷓdquid maſcu

lini ſexus natum ſuerit in flumen Pijcite ·qdd
autẽ ſemmei reſeruate p maſculos em chꝛiſti

am ſtantes intelligunt᷑ ꝓ ſemmas vero incõ

ſtantes.¶ Moꝛaliter aũt p fios iſrael manen

tes cũ egiptijs intelligi poſſunt virtuoſñ manz

tes cu vicioſis· ꝓ regem aut egipti dyabolus qꝗᷓ
dicitur pnceps huiꝰ mundi.Ioh xij. Mic auteʒ

rex excitat populũ ſuũ ·id eſt:maloꝝ collegiuʒ

ad pſecutõem iuſtoꝝ vt p impatientiã frangã
tur ſed frequenter auxiliante deo. p hoc magiſ
creſcunt in virtute ꝑ meritu patientie· niſi em

eſſet pſecutio tirannoꝝ non eſſet gloꝛa marti
rum Per obſtetrices que fauerunt populo iſ
rael 2tra mandatum pharaonis intelligũtur

bom pᷣncipes et pꝛelati qui fauent bonis et ii
ſtis 2tra voluntatem dyabonm CX. 1
Oſt hec egreſſus vir 2c Allego
rice p virum qui dicit᷑ a virtute põt
intelligi ſpuſſanctus qui ſap· vij· ðr
omniũ artiſex omne habens virtu
tem accepit vxoꝛemi.· virginẽ mariã quam
ſibi deſpõſauit p ſidem que cepit et peperit
filium ſcʒ ieſum chaiſtu actoꝛem euangelij
bene ſigmiſicat᷑ p hũc ſilum qui ſuit latoꝛ vete
ris teſtamenti abſcondit tribus menſb ꝗpi
pſecutõem pharaoms· et imiliter ꝛeſus cheitꝰ
m egipto latuit ꝗpter pſecutõeʒ herodis math.
ij in diebo illis poſtq; creuerat moiſes egreſ

ſus eſt ad fratres ſuos q; chꝛiſtus anno trice
ſimo ſue etatis exunt ad predicandum iudeis

qui dicut᷑ eius fratres eo ꝙ ſᷣm carnẽ de iudeis
fuit natus· t ĩ eius pſona dicit᷑ p̃s· xxj. Narra
bo nomẽ tuũ fratrib meis · Qð adimpleuit p
dicando iudeis vidit viru egiptiuz pcutientẽ
quendam de hebꝛeis fratrib ſuig Ber egipti
um qui tenebꝛoſus interpᷣtat᷑ dyabolus mtel
ligitur qui iaculo peccati moꝛtalis pcutere po
pulum cheiſtianũ niti peuſſum egiptium ab

ſcondit ſabulo chaſtus eim dyabolum pcutit

virtutem eius repᷣmendo ⁊ aliqñ m infernum
retrudedo. Vnde luẽ · vñnj · dicik ꝙ demones ro
gabant eũ ne mitteret eos in abiſſum greſ

ſus itaq; die altero 2ↄſpexit dues hebꝛeos rixã

tes · dixitq; ei qui faciebat miuriaʒ de mutuis
em miurijs legitur chꝛiſtus frequenter iudeoſ

in ſuis ſermonibe merepaſſe Ruduntq; pha

rao et querebat occidẽ moyſen p quod den
gnatur ꝙ dya bolus p iudeos queſiuit chꝛiſti

moꝛtem Qui fugiens c p fugam moyſi ad

ſacerdoteʒ madyan intelligit᷑ aſcenſio chꝛiſti ad
patrem qui nomme ſacerdotis intelligit eo ꝙ
ſacra das ethimologiʒat.¶ Moꝛalñ egreſſus
vir p quem intelligit᷑ ſpuſſanctus rõe p̃dicta
cuius vxoꝛ dicit᷑ mens bona ſibi per ſidem et

—

deuotõem 2ↄiuncta que cipit ſilium· id ẽ .· bo⸗

ni operisꝗpoſitumet parit deducendo ad effe
cü · ſed in pncipio debet occultari ne p mane

gloꝛiam valeat fruſtrari· DPer hoc aũt ꝙ ſubdi⸗
tur 8greſſus ad fratres ſuos ſigniſicat᷑ ꝙ in

homme pfecto bonũ opus ponendum elt in
publico vt ꝓximus ediſicet᷑ et deus gloꝛincet ·
Math· v. Sic luceat lux veſtra coꝛam homibo
vt videant opa veſtra bona et gloꝛiſicent pa⸗

trem veſtrũ qui in celis eſt· dt tunc pcutit᷑ egi
ptius id eſt · dyabolus qui de dei gloꝛia et edi

ſicatione ꝓximi dolens eſt et anxius et incre⸗

patur hebꝛeus ·id eſt:peccatoꝛ chꝛiſtianꝰ cuius

peccatũ arguendũ oſtendit᷑ ex actibus bonis
alteruis · Der hoc aut ꝙ moiſes fugiens phara
onis pſecutõnem mit ad ſacerdotem madyan
dengnat᷑ ꝙ cheiſtianus ſentiẽs foꝛtem demoĩs
impugnatõnem debet p oꝛatõnes deuotas re
fugere ad deum ſacra dantem
Oies autez paſcebat oues 2c
Xlllegoꝛice p moyſen ſigniſicat᷑ io
hannes baptiſta paſces ſideles chꝛi
ſti cognati ſui:nam mater eius co
gnata fuit marie matris chꝛiſti · vt dicit luce · ·
Gt ecce eliʒabeth cognata tua ⁊c· Tohãnes eĩ p
dicatõnis pabulo fideles chꝛiſti pauit vt dicũt
quattuoꝛ euãgeliſte Qunq; mmaſſet gregẽ
ad mterioꝛa deſerti id e. ad aſperitatez pemte⸗
tie quã p̃dicauit verbo ⁊ ope venit ad montẽ
dei id eſt · ad chꝛiſtu qui dicit mons· Danñ.ij·
Lapis qui pcuſſerat ſtatuam fſactus eſt mõs
magnus et impleuit vniuerſam terrã. Ad hũc
montem venit beatus iohãnes chꝛiſtũ pſona:
liter cognoſcedo ac etiã baptizando Apparu⸗
it ei domimꝰ in flama ignis i eſt in plenitu⸗
dine ſpũſſancti:nam m baptiſmo chꝛiſti iohan
nes vidit ſup eum ſpinſanctũ deſcendentez in
colum be ſpecie ad denotandũ in chꝛiſto pleni⸗
tudinem ſpufſancti de medio rubi p rubum
ſpmoſum intelligit᷑ imil itudo carnis peccati
que fuit in homine chꝛiſto et vidit ꝙ rubꝰ ar
debat et nõ comburebat᷑ ꝓ quod ſignabat ꝙ
moꝛtalitas carnis nõ abſoꝛbebat᷑ in chꝛeiſto ex
pᷣſentia diuinitatis Vadam ⁊ videbo viſonẽ
haãc ⁊c] Volebat ein pleniꝰ cognoſcere miſte
riim incarnatõms Non aapies inquit huc
quaſ dicat · talis cognitio quã tu queris in vi⸗
ta pᷣſenti non habet᷑ ideo ſequi᷑ Solue calcia⸗
mentum ⁊c ac ſ diceret · pus opoꝛtʒ te carnẽ
moꝛtalem deponere ſicut dicit dominꝰ xxxiij ·
capitulo · Non videbit me homo ⁊ viuet · Sʒ
veni vt mittam te ad pharaonẽ id ẽ. ad lim⸗
bum patrũ qui eſt in pte inferni ad denũcian⸗
dum ſanctis patribe eoꝛum liberatõnem ꝗꝓpin
quam Crego omelia.ij · Que em̃ pᷣcurres na
cLcendo mundo nunciauerat hunc moꝛiendo

et ad inferos p̃eurrebat· ¶ Moꝛaliter p moy⸗
ſen oues paſcentem intelligit p̃dicatoꝛ verbo
et exemplo paſcens dommi gregem Qunq;
minaſſet gregem ad interioꝛa deſerti id e · ad
plenioꝛem cognitõem moꝝ et ſidei venit ad
montem id eſt . ad altitudine Ztemplatẽ nis 1
oꝛatõnis exemplo chꝛilſti de q̊ dicit᷑ math· xinj·.
dinnſſa turba aſcendit in montem ſolus oꝛare
Rparuit ei domimus in flama ignis ilumi‚⸗
nando plenꝰ eüis intellectũ et inflamado al⸗:
ſectum eo tam modo quo competit anime car

mi moꝛtali vnite · ideo ſubdiẽ de medio rubi

p quem moꝛtalis infirmitas dſgnat᷑ t q tał
vtemplatio excitat deñderium ad amplius co
gnoſcendum · ideo ſubdik Vadaz et videbo vi
ſionem banc ⁊c Sed qm̃ talis ↄtemplatio pꝛo
neceſſitate fraterna debet aliqñ interrũpi.iðo
ſubditur Sed veni et mitta te ad lberandũ

populum meñũ de ſeruitute dya boli qui p pha

raonem ðᷣngnat᷑ ꝓ tua ſilia ⁊ hoꝛtamẽta Ali
ter põt exponi Vadam et vdebo τα con⸗
templatio vie excitat denſderiu 2templatõnis

patrie que aliqn retardatur ꝗpter neceſſitatẽ

populi Exemplũ ð beato iohanne euãgeliſta

qui dixit chꝛiſto ſibi apparenti ꝗpe ſuã moꝛteʒ

Quotiens rogaui te vt venirẽ ad te et dixiſti
mihi expecta vt uberes populũ mihi creditu⸗
rũ · St de beato martmo legit᷑· Scimus quideʒ
deſderaẽ te chꝛiſtũ · ſed ſalua ſunt tibi tua pꝛs
mia · nec dilata minuent᷑· noſtri potius miſere⸗

re quos deleris · CK.

Ic agit᷑ de miſſione moiñ in egiptũ
p que deſignat᷑ p̃dicatoꝛ miſſus ad
pdicandum m quo debent eſſe tria ·
Pꝛaeꝛimũ eſt carnis moꝛtiſica tõ· ·
co·ix · OQaſtigo coꝛpꝰ meũ ⁊ in buitutẽ redigo
ne foꝛte cũ alijs pdicauerim ipᷣe repꝛobus effi⸗
ciax · qꝛ tñ debet eſſe menſurata rõne ſᷣm illud
Ro.xijexhibeatis coꝛpa veſtra hoſtiam viuen
tem ſanctam deo placentẽ rõnabile obſequiu
veſtrum · et hoc ſigniſicat᷑ pꝑ virgã ĩ colubꝛum
Zuerſam nam p virgam que coꝛrectõnem ſi
gniſicat intelligit᷑ carnis caſtigatio ⁊ p colubꝝ
pꝛudentia que eſt recta ratio agibiluim math
x·eſtote pꝛudentes ſicut ſerpentes· et ſimplices
ſicut columbe · Secundu eſt diſcretio ad diſ
cernendum inter lepꝛã et nõ lepꝛam ⁊ hoc deſñ
gnatur p manũ moyſi que lepꝛoſa atq; mun
da de ſinu ꝓfertur Terciũ eſt paſſionis chꝛi
ſti meditatio·jcoꝛ.ij. Non udicaui me aliq̃d
ſcire inter vos niſ tm ieſum et hũc cruciſxum
et ſigniſcatur ꝓ aquã in ſanguinẽ Zuerſam

pꝛedicatoꝛ tñ ſic diſpoſtus inſufficientẽ ſe re

putare debet · deo · ſubdit obſecro domme nõ
ſum eloques ⁊c ſic dixit hiere a a a domĩe de
us ecce neſcio loquidebet etiã denderare adiu
toꝛes in verbi ði p̃dicatõne · ſequit᷑ obſecro

domme mitte quem miſſurus es vnde et ſal⸗
uatoꝛ dicit luẽ x· Rogate dominum meſſis vt
mittat oparios in meſſem ſuã t q; tali p̃dica
toꝛi a deo miſſo credendũ eſt.ideo ſequit᷑ in ſi:

Oſt hec mgreſ ſunt moiſes et
aaron et dxerunt pharaom
PDer moiſen q̃ mterp̃tat extractus
- de aquis uenienter põt intelligi
ſtatus teligionis extractus de delicijs munda
mis·p aaron pontiſicem mtelligit᷑ ſtatus cleri⸗
calisexiſtentes aut ni hoc duplici ſtatu a dño
deſtinant᷑ vt p eoꝛum vitã doctrinã et oꝛdem

populus a ſeruitute dyaboli liberetur vt ea⸗

mus viam trum dierum in ſolitudinẽ et ſlacri
ſcemꝰ domino] Per hoc auteʒ intellguntur
contritio:confeſſio:et ſatiſ factio· et ſic offert ðo
ſacriſcuim acceptũ:ſeruitus aũt dya bol conſi
ſtit in luto p qð intelligi᷑ ⁊cupiſcetia carnis
Let foꝛnace lateru ꝓ qua mtelligit᷑ 2cupiſcetia
oculoꝛum · vnde dicit boetius hde 2ſolac · Se
uioꝛ ignibus ethne ardoꝛ amoꝛ habedi et pa
lea per quam intelligitur ſupbia vite· eo ꝙ ra
piatur a vento nequaqʒ dabitis vltra paleas
populo ⁊c Dyabolus em̃ exaſpatus ↄtra vo
lentes exire ð ſernitute eius aliqñ ſubtrahit pa
leam id ẽ· vanam gloꝛiã vt p hoc aggrauet ſuã
ſeruitutem ſeʒ inq̃ntũ hec gloꝛa impedit aliqñ
Sgrauius peccatũ ſicut gloꝛia de fama honeſta
tis impedit vicium fornicatõnis vt ha bet᷑ ĩ col
latiombus patrũ collatõne ſerapionis abbatis
et ideo ſubtracta dicta gloꝛia p hoc ꝙ hõ nõ
curat ð fama honeſtatis vel eam parũ reputat
labitur in peccatum fornicatõnis vel adulterij
qð ꝑ infamiã ſacit odoꝛeʒ fetidum · jdeo pꝰ ſub
tractõnem palearũ ſubdit᷑ ſetere ſeciſtis odo

rem noſtrun CN. V1

Ocutuſq; eſt dommus ad moi
ſen] Der quẽe ſiguratur p̃dicatoꝛ
euangelij nam ſicut lex vetus ſuit ſi
Zura noui teſtamenti · j· coꝛ· x. Oĩa

in ſigura cötingebant illis ita moyſes legiſla

toꝛ pdicatoꝛem euangehij higurauit Ggodo
mmus qui apparui abꝛaaʒ c Sequit᷑ Et no

men meum adonay non indicaui eis ꝓ quod

deſignatur ꝙ deus clarioꝛem ſui cognitionem
dedit apoſtolis qui fuerunt p̃ᷣdicatoꝛes euãge
lij q; patribus veteris teſtamenti. Luẽx. Młti
reges et aphe voluerũt videre qᷓ vos videtis

et nõ viderunt. Nam miſteriũ mcarnatõnis 1

redemptõis ab antiquis patribus fuit multuʒ

deſideratum . ſed apoſtoloꝛũ tempe ſuit imple
tum· Sequit Ego dommus qui educã vos ðᷣ
ergaſtulo egiptioꝛu p quod ðᷣſignat᷑ infernꝰ
nam ergalſtulũ dicit᷑ ab erge quod eſt laboꝛ et
ſtolon qð eſt miſſio et ſigniſicat locum ad que

ne capituli fecit ſgna coꝛam populo et credi
dit po QCAX X

mittebant᷑ dam nati ad laboꝛandũ ac rediniaʒ
in bꝛachio extento id eſtin bꝛachijs extentis
accipiendo ſingulare ꝓ plurali quod frequent᷑
fit in ſcriptura· Exo viij. Venit muſca grauiſſi
ma·id ẽ młtitudo muſcarũ . Qhꝛiſtꝰ em p extẽ
ſonem bꝛachioꝛum ſuoꝝ in cruce redemt noſ
a dyaboli ſeruitute et aſſumã vos mihi in po
pulum p ſacramentũ baptiſmi quod virtutẽ
habet a paſſione chꝛiſti et induxerim in terrã
ſeʒ viuẽtuiʒ Narrauit ergo moyſes omĩa ⁊c
nam iſta ꝑ pdicatoꝛeʒ euangelij ſunt ndelibus
pᷣdicanda ⁊ nõ acquieuerunt nam pauci ſide
lium compatiue recipiunt pᷣdicatõem verbi di
cu effectu melioꝛatõnis vite Scce ſilij iſrael ñ
me audiunt et quomõ audiet me pharao per
quẽ intelligit᷑ inſdelis:hoc em poſſet dicere ille
qui mittit᷑ ad p̃ᷣdicandũ inſidelibus eo ꝙ pauci

hdeles ꝑ p̃dicatõem emendan
oF — LE
nis ⁊c]Sequit᷑ ĩfra Tulitq; aarõ
virgã ſuã xc«c Per virgã doctrina
doctrine a doctoꝛibus poꝛtabat᷑ que verſa ẽ
in colubru ſcʒ verum hᷣm auguſtmu ⁊ ideo p

Sce conſtitui te deum pharao⸗
– ſigniſicat. eo ꝙ antiquitus in ſignu

hac virgã ſigniſicat᷑ doctrina ſacra q̃ merã cöo⸗

tinet veritatem · Der virgas aut magoꝝ que

uerſe ſunt in dꝛacones non veros ſed apparen

tes tm̃·ngniſicant᷑ doctrine falſe et ſupſtitõſe ·
Let deuoꝛauit virga aaron virgas eoꝝ p qðᷣ

ngniſicat᷑ ꝙ doctrmna ſacra condemnat doctri

nas falſas et ſupſtitõſas·et quidquid in doctri
nis alijs ſibi Strariuʒ reperi? Hercuſſit aquã
flummis qꝗᷓ verſa eſt in ſanguine p hãc aquã
ſigniſcatur ſapientia ſcribaru et phariſ eoꝛum
que totaliter uerſa fuit ad chꝛiſti ſanguineʒ ef

ſundendum Et ñ poterant egiptij bibere ⁊c

DPer egiptios aut qui tenebꝛoſi interpᷣtant᷑ de
mones ſigniſicant᷑ qui fuerunt affhcti ex effuſi
one ſanguinis chꝛiſti · eo ꝙ p hoc ſancti patreſ
de inferno fuerunt liberati · ſimiliter iudei ĩ ſua

malicia obtenebꝛati ꝗpter dictam effuſonẽ fu⸗
erunt grauiter afflicti · nam in vindictaʒ moꝛ

tis chꝛiſti ſuerũt ꝓ romanos ptim occiſi.⁊ par
tim captiuati · Moꝛaliter p aquã in ſangneʒ
verlam intelugi põt ſapientia malignantiuʒ qᷓ
lacobi:iij dicit᷑ terrena amimał et dyabolica· et
iſta tota ↄuertit᷑ ad innocentum ſanguinẽ ext᷑
hendum p malicias et fraudes exquiſitas·
Ec agitur de tribus plagis egipti.
Pꝛima eſt plaga ranarũ de qua di
citur Scce ego pcutiam omẽs ter
mmos tuos ranis p ranas veroqᷓ
moꝛantur m aquis immũdis ſcʒ in paludibus
et ſoſſatis et ſua crocitatõne inquietant ſigniſñi
cant᷑ aduocati in delicijs carnis ĩimũde viuetes.

==

£

et ſua loquacitate ꝓlongando cauſas mundũ

qui pꝑ egiptum ſigniſicat᷑ inquietant multipli
citer et pturbantet exemplo ſue immundicie
multos ſedant · ſed p moyſen duceʒ et p aaron

põtiſcem reſtrĩgunt᷑ qð notat᷑ cũ ſubdi Qõ⸗
ſtitue mihi qñ depꝛecer ꝓte Sequitur Vt
a bigãtur rane a te et a domo tua c ꝓ quod

dengnatur ꝙ pᷣncipes et pꝛelati in ſuis curijs

debent reſtringere aduocatoꝝ loquacitatem.
Secunda plaga eſt ciniſcũ que ꝗpter ſui ſubti

litatem vix vnderi poſſunt ·et tñ acriter puguũt

et ſignincãt ðᷣtctoꝛes qui vix poſſunt cogno:
ſci eo ꝙ in pᷣſentia vngunt et in abſentia graui

ter pungunt Per ipᷣos aut affligit᷑ egiptus:
id eſt · mundus q& ꝓuocant odia vixas et bella
cci ·xxviij· Suſurro et biimguis maledictus
multos em turbauit pacem bhabentes· Tercia

plaga eſt muſcan duuerſi generis de qua dici⸗
tur cce ego mittam i te et in ſeruos tuos

omne genus muſcarũ p quas ſigniſicant᷑ cõ⸗
uenticula mſidelmũ et hereticoꝝ· Et hmn hebꝛeoſ
inter iſtas muſcas alique erant venenoſe per

quas ſigmſficant heſiarche qui venenu ſue be⸗
reuls ſtudent effundere in ſimplices ignoꝛãtie
tenebꝛis ĩ uolutos· ꝗpter quod p egiptios den
GR 1*

nantur ·
N boc capitulo agit᷑ de tribus pla⸗
gis egipti· Pꝛma eſt peſtis ð qua
diciur SRece manus mea erit ſup
agros tuos et ſup eq̊s et aſinos et

camelos et oues et boues peſtis valde guis
Per hec animalia bꝛuta intelligunt᷑ hommes

voluptuoſñi viientes vita beſtiali. Vnde · . eth·
vita voluptuoſa dicit᷑ vta pecudũ · Sup itos
aũt venit peſtis valde grauis. q; pꝛimo venit
ſup eos moꝛs culpe et poſtea moꝛs gehenne·
Secunda plaga eſt veſcarum de qua dicitur ·

Lrunt eim in hom inib et iumentis vlcera et

veſice turgentes in vniuerſa terra egipti Sgi

ptus interp̃tat᷑ tenebꝛa · ꝗpter quod hommes
egipti dicunt᷑ qui ſuù ſtudium applicant ad ex
ercendum pecca que ſunt tenebꝛarũ opa· Rſaie
xxix· Ve qui pꝛofundi eſtis coꝛde vt abſconda
tis a dommo conſiliũ quoꝛum ſunt m tenebꝛiſ
opera et dicunt quis videt nos Tumenta ve⸗
ro dicunt᷑ qui in talibus opibus pꝛeſtant auxi

lium 2ſilũm et ſauoꝛẽ· dicunt᷑ eĩ ummenta qᷣſi
iuuamenta et ſup iſtos etiã cum alijs venient
vence turgentes · id ᷣ pungentes · p quas intel
hgitur pena vermis ↄſcdentie qᷓ perpetuo ma

nebit in damnatis· Gſalxvj· Vermis eoꝛũ nõ

moꝛietur. Lercia vero plaga ẽ ignis et gran

dinis de qua dici CQrando ⁊ ignis mixta pa
riter ferebant p quam mtelligit᷑ ula pena dã

natoꝛum de qua dicit᷑ iob· xxxiiij. Ab aquis ni

mũum tranſibut ad caloꝛem nimu. Der ̊ autẽ
ꝓ diitur in textu Qui timuit verbu domini

Ss

fecit confugere ſeruos ſuos et iumenta in do
mos que fuerunt ſaluata ſigniſicat᷑ ꝙ pecca⸗
toꝛes refugientes ad domũ eccleſie p opa ve
re penitentie euadunt penam gehenne
Ic agitur de duabus plagis egipti
Pꝛmma eſt locuſtarũ viridia coꝛro⸗
dentum de qua dicik Ecce ego in
ducam cras locuſtas in fines tuos
c Locuſte ſaltantes ad coꝛrodendum viri⸗
dia ſigniſicant demones ſeſtinantes ad de⸗
ſtruendum bonoꝝ operũu innia vt ſic ſequenſ
fructus impediat᷑ ipᷣi uero toꝛquent damna⸗
tos m inferno·q; ſicut peccatoꝛes eis fuerunt
ſubiecti in culpa ita ſubijcunt᷑ in pena:iðo ſub

ditur comedat᷑ quod vreſduũu fuit grandini/
q; demones ſupplent reſduũ penarum minſerni
ido ſubdi Deuoꝛata eſt igit᷑ herba terre vc
ita ꝙ mihil remanſit viride p quod deſignat᷑

ꝙ damnatis in inferno nibil remanet ſolabi⸗
le·ſed ſempiternus hoꝛroꝛ inhabitans Secun⸗

da vero plaga eſt tenebꝛarum palpabiuũ de qᷓ
dicitur Dixit aut dommus ad moyſen exte⸗

de manu tuam m celum ⁊ ſint tenebꝛe ſup egi

pti terram ita denſe vt palpari queant p q̊s

ſigniſcantur ille tenebꝛe de quibus dicit math

vnj · eijcient᷑ ĩ tenebꝛas exterioꝛes ſcʒilli qui vi

tam Irip ſequuntur et erroees

N boc capſtulo indicit᷑ a dño ſpoli.

&t hoc voluit dominꝰ in anquã re⸗

compenſatõem laboꝛis quo populus iſrael ſu
erat muiſte afflictꝰ ab egiptijs/ Acceperũt au
tem ab eis aurũ · p quod deſignatur ſapientia
que eſt noticia de duninis et argentũ qð nigni⸗
ſicat ſcientiã que eſt noticia de creaturis: et ar⸗
ma vt habetur infra caxiij· vbi dicit᷑ ꝙ armati
aſcenderunt filij iſrael de terra egipti · et certũ
eſt ꝙ non habebant arma ꝗpꝛia cu timeret᷑ de
eoꝛum rebellione et fuga · led egiptij libenter
accõmodauerũt ut a latromib poſſent defen⸗
dere aba pꝛecioſa ab egiptijs ſibi accõmodata
Der hoc aut ꝙ iij iſrael egiptios taliboa ſpolia⸗
ueruntſignincatur ꝙ quecunq; ſunt in libeis
gentilium accõmoda ſidei noſtre ſiune moꝛib
ad eoꝝ declaratõem cuiuſmodi ſunt ſcientie re
ales· ſiue ad defenſionẽ eoꝝ cuiuſmodi ſunt ſci
enti ſermocionales que docent modu loquẽdi

arguendi et reſpondendi · ab eis tanq; ab miu
ſtis poſſeſſoꝛibus ſunt accipienda Augꝰ de do
ctrina chꝛiſtia· i qua vera dixerut ꝓhᷣi nõ ſo
lum ſoꝛmidanda nõ ſunt ſed ab eis tanqᷓ; ab in
iuſtis poſſeſſoꝛibus in vſum noſtrũ vendican
da · Secundo agitur de moꝛte pᷣmogenitoꝛum
egipti de qua dicit᷑ · Mec dicit dominꝰ media

atio egiptioꝝ cũ ðᷣr Dues &omm
plebi vt poſtulet vir ab amico ⁊?c

roy

nocte ingrediar in egiptu et mo:iet᷑ omne pꝛri
mogenitum Esgiptus interp̃tatur tenebꝛa.ꝓ
pter quod p pꝛmogenia egipti ĩtelligunt᷑ ho
mmes mali m tenebꝛis ignoꝛantie ⁊ culpe nu
triti et obſtinati tales in inferno grauiſſime
punientur· Per hoc aũt quod ſubdi᷑ apõ om
nes autẽ hilios iſrael nõ mutiet canis ſigniſh⸗
catur ꝙ dyabolus qui p canem intelligit᷑ no⸗
cendi ndelibus m bono pſeuerantibo nõ habet
teſtatem. (CK⸗ XII
N boc capitulo et ſequenti agit᷑ de
immolatõne paſchalis agni de qua
ponunt᷑ qnq; tñ intricate · gpter qð
Mnon mtendo oꝛdine ſequi litere ſed
materie · Pꝛmu eſt immolate rei ⁊dicio ſecũ:
dum tepis determmatio terciu comedentium
diſpolitio· quartũ comedendi modus quintuz
comeſtionis locus ¶ Circa pᷣmũ dicitur ꝙ res
immolanda ſit agnus:in quo notat᷑ chaſti mã⸗
ſuetudo hiere x Lgo quaſñ agnꝰ manſuetus qꝗᷓ
poꝛtatur ad victimam Et ꝙ ſit ſine macula ſcʒ
peccati ·... Het.ij. Qui peccatũ nõ fecit nec mue⸗
tus eſt dolus in oꝛe eius(Et maſculus p quod
deſignat᷑ pfectio hommis chꝛiſti rõne ſexꝰ p⸗
fecti ip̃ᷣe em ab inſtati eptõis fuit hõ pſcus
in ſcientijs et vtutibo Enniculus . id ẽ. vmꝰ? an⸗
met accipit᷑ iſte annus ab octaua die natunta
tis nam ante nõ poterat offerri · et ſic patet ꝙ
erat gtmnnfuool n ſigmiſicat᷑ in chꝛiſto

pietatis teneritudo(Cuxta queʒ ritum tolletis
et edum nam qñ nõ ha bebat᷑ talis agnus po⸗
terat accipi edus eiuſde tempis et cõdicõis cũ
agno et p hoe ngniſicabatur in chaſto ſimiitu-
do carnis peccati.-Ro·wij. Deus ſilii ſuũ mit-
tens in ſimdbtudmne carms peccati¶ QCirca ſe
cunduz ſciendu · ꝙ decima die Pmi menſis erat
aſſumendus ꝓ quod ſigniſicabat᷑ ꝙ in lege peꝛ
decalogum intellecta chriſb' fuit pfiguratet
pnunciatus:Vnde rabi la:hebꝛeus dicit ſup za
chariam · Omnes apbete locuti ſunt de diebus
meſlie Eit quartadecima die immolãdus· per
qð ſigniſicabat᷑ paſſio chꝛiſti cõplenda tempoꝛe
euangeln quadꝛupliciter deſcripti . àdveſperã
q̃ ̃m hebꝛeos mmcipit ab hoꝛa ſeptima chꝛiſtus
aũt circa hoꝛam nonã expirauit vt habet᷑ mar.
xv. et luẽ xxn Et de nocte comedendus ſiẽ ðr
m textu· Et edet carnes nocte illa aſſas igni
pꝓ quod ſigniſicabat᷑ ꝙ chꝛiſtus nõ eſt in euka-
viſtie ſacramento modo viſbili. ſed p ldẽ que

eſt de non apparentib cred caritatem ſu⸗

Situr virtus huius ſacramenti ¶ Circa terciũ
eſt ſciendum ꝙ comedentes debebat eſſe circu⸗
ciſ in ſigura ꝙ ad ſacramentu eucariſtie nõ ad
mittũtur niſi baptiʒati ſicut circuciſio fuit igu⸗
ra baptiſmi t accmcti renibus.· d elt· caſti et
m undi. Luce xij. Gint lumbi veltri precmncti.
Quod exponens greg d. Lumbos em̃ pemgi

mus cu carnis luxuriam p ↄtinentiã coartamꝰ·
Et calciati ad ſigniſicandu ꝙ ſumẽtes eucariſtie

ſacramentu debent eſſe parati ad ambulandũ
in wa moꝛũ Et tenentes baculos in mambod
eſt · ꝓftentes ſe eſſe peregrinos in hoc mũdo
ij Qoꝛ v. Dum ſumꝰ in hoc coꝛpe peregrma⸗
mur a dommo.· ¶ Qirca quartu ſciendu ꝙ de
agno paſchali nõ debebat aliqᷓd crudũ comedi
q; ſacramentũ eucariſtie nõ debent ſumere du⸗
bitantes in ſde nec coctum aqua id eſt.ſine
deuotõnis feruoꝛe ſed aſſum tm igni] na ĩ k
de caritate ſoꝛmata debet ſumi cum lactucis
agreſtibus hebꝛeus habet cũ amaritudmnbuſ
id elt· cu peccatoꝛum cõmiſſoꝝ doloꝛib. Eſaie
xxxviij· Recogitabo tibi omes annos meos in
amaritudine anine mee Caput cuz pedibus
et ĩteſtins voꝛabitis ꝓ caput deitas p pedes
humanitas pꝑ inteſtina plenitudo gratie latẽs
intra ſigniſicant᷑ &ſt igit᷑ ſenſus Caput cũ pe
dibus ⁊c id eſt· duim itatẽ cu humanitate ple
na gratie in hoc ſacramento eſſe credendo pſi
dez incoꝛpoꝛabitis Et comedetis feſtinant · i.·
p virtutem huiꝰ ſacramenti ſeſtinabitis ad pa
triam paradiſ: ꝗpter quod dicit᷑ wiaticũ· Eebᷣ·
nij Eeſtinemꝰ ingredi ĩ illã requie Et os eiꝰ
non fringetis d eſt · robur diumitatis p car
nem aſſumptã debilitatam eſſe falſo nõ eſtima⸗
tis · nec coꝛpus chꝛiſti in hoc ſacrameto frangi
vel dentibus atteri quod ſolis Zuenit ſpeciebb
¶ Circa qntuʒ dici in vna domo comedetẽ᷑
per quod ſigniſicat᷑ ꝙ ſacramentũ eucariſtie ſu/
mendũ eſt in ecdleſa que eſt vna. Cañ.vj. Vna
eſt columba mea ⁊c.· Lieet eim plures agni fu
erint et in pluribus domibuſtñ omnes agni
vnũ chꝛiſtu hgurabantet omnes domus vnã
ecclenam in qua ſumendũ eſt eucariſtie ſacram⸗
tum et nõ in conuenticulis hereticoꝝ nec de
carnibus eius efferetis ſoꝛas id e . ſpecieb eu⸗
cariſtie nõ vtemim ad ſoꝛtilegia ſeu quecunq
alia ad que non ſunt oꝛdmate: Suplimmare et
poſtes lmebãt᷑ agm ſangnine.· Per duos po⸗
ſtes mitelligunt᷑ veteris ac noui teſtamenti pa
tres · et p ſuplimmare ipe chꝛiſtus ſupemmes
vtriſq; patribus· Der dictã igit᷑ lnitõem ſigni
ficabatur ꝙ patres veteris et noui teſtamenti
erant chꝛiſti ſangume redimendi et ꝙ chꝛiltꝰ
foꝛet in cruce ſuo ſanguine rubꝛicatus·
NRhtReter illa que dicta ſunt xij ca de
agno paſchali adhuc tria ponutur ·
ſcʒ pᷣmogenitoꝝ iſrael ſanctiſicatio
4 et oſſium ioſeph aſptatio et p colũ
nam ignis et nubis populi deductio· Per pꝛi
mũ intelligit᷑ pꝛepolles ſanctitas que debʒ eſ
ſe in clericis ſecularibo et religioſis ad dei cultũ
deputatis:Hieromimꝰ ad nepocianu. QOlericus

qu Fuit eccleſe pᷣmo vocabulũ ſun interptet

et nitatur eſſe qð dici?. Cleros em grece ſoꝛs

latine dicit᷑· Igit᷑ clerici dicunt᷑ eo ꝙ ſunt de ſoꝛ

te dommiet q domm? ipe eſt ſoꝛs vel heredi

tas clericoꝝ· Tales igit᷑ ſe exhibere debent vt

et ſi poſſdeant dommũ et a dommo poſſide
antur · Perx ſecundu oſtendit qnta diligentia
debet adhiberi in obſeruatõne uramenti:nam
moyſes erat ſupꝛa modũ occupatꝰ in eductio

ne tanti populiet nõ ommt aſpoꝛtare oſſa io⸗
ſeph eo ꝙ populum iſrael de hoc adiurauerat.

Señ · vlt.· Der terciu ſcʒ columnã populu dedu⸗
centem intelligi᷑ cheitꝰ qui p exempla patien
tie in humamiate ſua oſtenſa ſidelib ad terrã
vuientium ꝓficiſcentibo refrigerat eſtũ tribu⸗

lationis et ſue deitatis luce depellit tenebras
noctis ignoꝛantie atq; culpe.
„KJ.ð FIII

N boc capitulo agit᷑ de pharaonis
et ſui exercitus inſecutione poſt po
pulum irrael de ſeruitute emiſſum.
vt im reduceret ad pꝛiſtinã ſeruituteʒ p queẽ
ſiginſicatur dyabolus cu angelis ſuis qui exe⸗
untes de ſeruitute ſua in peccatis enoꝛmibus
tranſeũtes ad melioꝛem vitam toto conatu ni
titur ad peiſtinã reducere vilitatẽ immittendo
eis foꝛtioꝛes temptatõnes et ↄcitando contra
eos tribulationes vt talibus fracti iterum eiꝰ
ſe ſubijciant puituti ſiẽ filij irael territi dicebat
moyſ Recede a nobis vt ſeruiamus egiptijſ
multo melb em ẽ ſeruire eis q̊ʒ moꝛi in ſolitu
dine Zed Zꝛtra hoc ſubdi· Et ait mo yſes ad
populum nolite timere NPer moyſen qui int
pꝛetatur extractus de aquis intelugi põt inte

rioꝛ homo extract* a fluxu carnis qui repmit

terroꝛem ſenſualitatis confidens de auxilio di
uine virtutis que ſolet aſſiſtere m caſbo deſpe
ratis. ideo ſubditur · Tollenſq; ſe angelus dei
c p quem mtelligit᷑ cheiutꝰ qui eſaix · dicitur
magni cõſiiij angelus ᷣm tranſlatõem ſeptua
Zinta mmterpᷣtum· nam ipᷣe opponit ſe dyabolo
et exercitui eius pᷣm quod dicit᷑./coꝛx· ndehs
deus qui nõ patiet᷑ vos temptari ſupꝛa id qð
poteſtis h̊ faciet cũ temptatione ꝓuentum vt
poſſitis ſuſtinere· et cum eo pariter columna
nubis ſet ipᷣa etiam erat columna ignis. Vnd
ſubditur · SZt erat nubes tenebꝛoſa et llummãſ
noctem] ꝓ columnã igit᷑ nubis intelligit᷑ hua⸗
nitas chꝛiſti in qua dedit ſdelibus exempla pa
tientie ex quoꝛum ↄſideratõne accipit homo
m temptatõmbus et tribulatõmibo virtutẽ cõ⸗

ſtantie· p columnã aũt ignis diumitas chꝛ iſti

ilummãs hommę luce ſue gratie et ſic ſdeles
tranſeunt mare pᷣſentis ſeculi ſine leñone moꝛ

talis peccati: ideo ſequit᷑ et aque erant eis ꝓ⸗

muro q tribulatõnes ↄtra eos concitate ſut.

eis materia gaudij pm illud actuuʒ v. Tbant

Ocutus eſt autem dommus

apoſtoli gaudentes a ↄſpectu concilij qm di⸗
gm habiti ſunt ꝓ nomme ieſu ↄtumelam pa⸗
ti et viderunt egiptios moꝛtuos ꝓ quod de
ſgnatur ꝙ tranſito mari pᷣſentis ſeculi beati
vident pena demonu que dicit᷑ moes gehenne

Antemus dommo ⁊c Hic poĩt
gratiaruma ctio ꝓ dei benencio pᷣ⸗
ſtito in egiptioꝛum ſubmerſione et
popuh iſrael liberatione nec eſt hic

querendus alius ſenſus miſticus niſi ꝙ p hoc

docemur deo gratias agere de beneſicijs acce⸗
ptiset ; tals gratitudo eſt diſpoſitio ad alia
beneſicia a deo recipienda· ideo in eodem can⸗
tico ſubditur gphetia ð habitatoꝛibo terre cha⸗

naan terrendis et debellandis cũ dicit· aſcen:·

derunt populiet irati ſunt· doloẽs obtinuerut
habitatoꝛes philiſtiim Et ſequi᷑· Obꝛigue⸗
runt omẽes habitatoꝛes chanaan et p hoc do⸗
cemur p gratitudinẽ de benehcijs p̃teritis ſpe
rare de futuris accipiendis · Subdit aut dulco
ratio aquarum marath cum dicit᷑ Qui oſten⸗
dit ei lignu quod cũ miñſſet in aqnas in dulce
dinem verſe ſunt Der aquas amaras ſigmiſi
cãtur tribulatõnes vite ſentis. SRſaie. vm. Ccce
adducz dommus ſup eos aquas flummns foꝛ
tes ⁊ multas regem aſſyrioꝛu 2c]·. Der lignu
autez intelligit᷑ crux id eſt· paſſio chꝛaiſti · que ſi
mittatur ꝑ ſidem caritate foꝛmatã ĩ coꝛ honn⸗
nis repletum aquis tribulationis. vertit illas
in dulcedmez p virtutem patientie et ſpem re⸗
tributõnis eterne· Math.v· Qum vos odermt
hommes ⁊ ſeparauerint ⁊ pſecuti vos ſuerint
et dixerint omne malũ aduerſum vos metien
tes gpter me gaudete et exultate qim merces
veltra copioſa eſt in celis CN. xVI
N hoc capitulo agi de murmura⸗
tione populi ↄtra moyſen et aarõ
pꝛo deſectu cibi cum dici᷑. Mur⸗:
murauit omnis ↄgregatõ iſrael cõ
tra moyſen et ↄtra aaron 2c p quod ſigniſica
tur murmuratio religioſoꝛu qui p ſrael ſigni
ſicantur atra bonum pᷣlatum ꝗpter pauptate
victus · Dixeruntq; ad eos vtmã moꝛtui eſ⸗
ſemus in egipto id eſt.vſq; ad moꝛtem man
ſiſſemus m ſeculo p egiptũ ſigniſicato· eo ꝙ in

terpꝛetat᷑ tenebꝛa ſeculum aut tenebꝛoſuz eſt

ignoꝛantia et culpa qñ ſedebamus ſupollas
carmũ ⁊c hoc aut frequentus dicunt conque

rendo illi qui fuerunt paupioꝛes in ſeculo et
fuiſſent ibi Ztenti illis qᷓ ãmmiſtrant᷑ ſibi. Re

ligioſ vero mendicantes talia dicentes multu
deberent cõſundi cũ ĩ ingreſſu rengioms mibil
ſibi ꝓmiſſum fuerit inſi paupertas. ed ſᷣm di
ctum aphete ↄſuſione nõ ſunt ↄfuſi· et erube
ſcere neccierũt et iõ frons mulieris meretricis
facta eſt eis Ded qmi dommꝰ multa beneficia

“„

pꝛeſtat ingratis· ideo ſequit · Dabit vobis do

minus carnes veſpere Fſte carnes fuerut co⸗
turmicum vt ſubdit᷑ in textu p quas rõne vola
tus intelligit᷑ celeſ tium meditatio· ad quã indu

cuntur mali religioñ p exhoꝛtatõem boni pᷣla
ti · et mane panes in ſaturitate . et iſti panes
fuerunt manna p quaʒz ſigurata fuit eukariſtia
et p hoc ꝙ manna ſequit᷑ coturnices ſignificat᷑
ꝙ ſumptõem eucariſtie debet p̃cedere celeſtiũ
meditatio tanqʒ diſpoſitio requiſita ad ipſam
ſumptõnem Hoc cibo aliti ſunt vſq;quo tan⸗
geret fines terre ſcʒ ꝓnnſſionis p quod ſigu
ratum ſuit ꝙ eucariſtie ſacramentuʒ cibus eſt
ſpũalis fideliũ quouſq; veniant ad terra viuen

tium · nam et illi qui ſunt in purgatoꝛio reſciũ
X„VII.
Ic agitur pᷣmo de eductione aque
de petra ad relocillandum populuzʒ

tur hoc ſacramento. CK.

ſitibundum ſieut ſeribi percuties
g: petram et exibit ex ea aqua per
hanc petram ſigmſicat᷑ chꝛitꝰqui in cruce fuit
lancea pcuſſus et mde exiuit ſanguis et aqua·
iohᷣ.xix · ex quibus virtutẽ habent eccleſie ſacra
menta in quibus conſert᷑ aqua gratie ſalutariſ
qua reſocillat᷑ populus chꝛiſtianꝰ.j.Qoꝝ·x· Bi
bebant aũt de ſpiritalſequente eos petra· pe
tra aut erat chꝛiſtꝰ Secundo agit᷑ de pugna io
ſue ↄtra amalech de qua dicit Dixitq; moy⸗
ſes ad ioſue elige viros et egreſſus pugna cõ:
tra amalech Per amalech qui mterpᷣtat᷑ gẽs
bꝛuta ſigniſicat᷑ caro.ꝙ p eam homo⸗uenit cũ
ammal wus bꝛutis ꝗpter quod pᷣmo eth· vita
voluptuoſa dieit vita pecudum · †pſa vero pu:
gnat cont᷑ ſpm q̃ pꝑ irael ſigſicat eo ꝙ ſpus na
tus eſt videre deum hic p ſidem ⁊ m patria fa
cie ad faciem. De hac auteʒ pugna dici᷑ ga · v·
Qaro ↄcupiſcit aduſus ſpm ⁊ ſpũs aduſus car
nẽ Caro vo debellat᷑ p ioſue gladiũ qui gladiꝰ
eſt laere ſcriptuẽ ſtudium · hm quod dicit eph·
vj · Rt gladum ſpiritus quod elſt verbuz dei · t
de hac debellatione dicit hiero· ad ruſtieũ mo
nachum. Ama ſanctarum ſcripturaꝝ ſtudia et
carnis vicia nõ amabis. Sed vt de carne habe
atur plena victoꝛia requirit᷑ cũ hoc oꝛatõ deuo

ta que ligniſcat᷑ p oꝛdem moyſi ioſue pugnan

te · et virgadei ĩ manu p quã ſigniſicat᷑ caſtiga

tio carnis que ſi remittat᷑ caro ↄtra ſpiritu ro

boꝛat᷑ ⁊ B ſigſicat᷑ cũ ðꝛ Si at paululũ renuſiſſʒ
ſuperabat amalech Sed qm itoꝛum ↄtinua
tio difficilis eſt· deo dicit᷑ manus moyñſ erãt
graues· ꝓpter quod ſubdi aaron et hur ſuſtẽ
tabant manus euis p aaron qui montanꝰ mi
pꝛetatur meditatio celeſtiu ſigniſicatur · p hur
qui interpᷣtatur ignis intelligit᷑ feruoꝛ carita
tis- igitur iſta duo manus graues ſuſtentant-
quia non eſt aliquid adeo graue qð nõ faciũt
ila leue et ſic ð carne habet᷑ pleitudo victoꝛie

Vnqʒʒ audiſſet ietro c Per ie
tro qui erat gentilis et honoꝛabiliſ
interp̃tatur · ſecularis virtuoſus in
N telligitur · talis em eſt honoꝛabilis
nã honoꝛ eſt pᷣmiũ virtutis·iiijeth·talis auteʒ
audiens bona que facit dominꝰ exeuntib ð ſe
culo p religionis ingreſſum qui ſigniſicat᷑ hic
p egreſſum de egipto et ingreſſum delerti · cõ

cipit aliquando ꝓpoſitum ſimiiter faciendi pĩ

qð venit ad moyſen id eſt· ad illius religioms
ſupicꝛem· volens accipere ſtatum illuʒ.ſcut ie
tro de gentilitate ↄuerſus fuit ad iudaiſmum
&t qm̃ talis eſt caritatuue reciprendus · iðo ſub
ditur ꝙ moiſes ·id elt. religionis p̃ᷣlatus occux
rit ei ⁊ oſculatꝰ fuit eum· et ꝙ narrauit ei vniũ
ſum laboꝛem qui accidiſſet eis in tinere · platꝰ
em accipiens aliquem ad religionẽ omnia gra
uia religionis ſihi debet expmẽ et ſi fſuerit ꝓm
ptus ad ſuſtinendũ recipitur eius ſacrificiu qðᷣ
facit de leipſo p religionis ingreſſum· ſᷣm ulud
Ro·xij. Sxhibeatis coꝛpa veſtra hoſtiam viuẽ
tem ſanctam deo placentem c Et hoc ſigniſi
catur cum dici Obtult ergo ietro cognatuſ
moyſ d eſt. ſibi fraternitate religioms 2um
ctus olocauſtomata et hoſtias dommo pH
autem qð ſequitur poſtea quib auditis moi
ſes fecit omĩa que ſuggeſſerat oſtendit᷑ ꝙ qn
pꝛudentes et literati hommes veniunt ad reli
gionem ſilum eoꝝ ꝗpter nouitatem nõ elt

contemnendu ſed gtanter accipiendu (¶ Mo
raliter aut p verbum etro d · ꝓuide de omni

plebe inſtruunt᷑ pᷣncipes et pᷣlati ꝓmouere ſi
ne plonarũ acceptõne viros aptos ꝓ regimie

ßm condiciones hic pohitas ĩ ſenſu literali qui

etiam moꝛalis eſt· vt patet intuenti:
N hoc capitulo agi᷑ de diſpoſtõne
populi ad legem dommi recipiedã
que data fuit qᷓnquageſima die ab
egreſſu populi de egipto· apter qð
ſignificat datõnem ſpuſſancti p quem radicat᷑
lex euangelica m ſidelium coꝛdibuset facta ſu
it apoſtolis et alijs diſcipuus exiſtentiby cũ eis
q̃nqua geſma die a dommi reſurrectione per
quam tanq; de egipto exunmꝰ ſcʒ de tenebꝛ
culpe et ignoꝛantie · Ad receptõem vero ſpuſ
ſancti quattuoꝛ diſponut ſc; diumoꝝ beneſicõ
rum gratitudo obedientie pꝛomptitudo· conũ
ſatõnis ſanctitudo· ↄtinentie pulcritudo.· Pri
mum ſignificatur cũ dici· Voñpſñi vidiſtis qᷓ
fecerim egiptijs quomõ poꝛtauerim vos ⁊c]
quaſi d.vos debetis eſſe grati:q; gratitudo de
beneſicijs acceptis eſt diſpoſtõ ꝓ alijs recipie
dis · iðo ſubdit᷑ · Si eꝛgo audieritis vocem me

am ꝛc ſequit᷑ eritis mibi regnuʒ ſacerdotale
et gens ſancta Secundum tansit᷑ cum dicik ·

3

Reſpondit populus ſimł cuncta que locutꝰ

eſt dommus ſaciemus Tercium notat᷑ ibi la

uentq; veſtimenta per veſtum lotionem in /½
telligit ſanctam et mundãuerſatõem · Quar

tum tangitur ibi . et ne agpinquetis vxonbo
veltris Completis ant quattuo: dicris in:

funditur ſpuſſanctus in nobis inuiſibiltter ſiẽ

in ſigno viñbil datus fuit apoſtolis·

pta que ſunt moꝛaliaꝗpter qð non

ſi in pcepto de obſeruatione ſabbati
quod eſt cerimoniale qᷓntum ad deimĩatõem
tempoꝛs ſcʒ diei ſabbati·. ꝙ em̃ homo ceſſet ali
quando ab opibus ſeruilibus et intendat duni

no cultui moꝛale ẽ ð dictamĩe iuris naturaliſ
ſed determinatio diei ſabbati fuit higuralis· St

ßm ſenſum allegoꝛicũ figuramt quietẽ coꝛpis
chꝛiſti in ſepulcro· Scdᷣm vero ſenſum moꝛaleʒ
ſignificauit quiete hommnis in deo et ceſſatio⸗
nem a peccato · Scᷣm vero ſenſum anagogicũ
figurauit quietem beatoꝛũ in patria celeſti. Se
cundo ponunt᷑ quedã ala cũ dici Nõ facietiſ
deos argẽteos nec deos aureos facietis vob
Hoc em̃ faciunt cupidi et auari qui tota ſpem
ſuam in taubus ponunt:quod ſanctus iob ex
dudit a ſe ⁊ libi ſimilibus · d· xxxjca· Si putaui
aurum robur meu 2 ſi obꝛiʒo dixi ſiducia mea
⁊c et ponit᷑ hic ſi ꝓ non Altare de terra facie
tis mihi Der terrã que eſt infimũ elementũ
humilitas dengnat᷑ in qua ðo facta oblatio ac
ceptat᷑· Dañ· ij· In animo cõtrito ⁊ ſpiritu hu⸗
militatis ſuſcipiamur Qſi altare lapideu ſe⸗

ceris mihi non ediſcabis ilud de lapidibus ſe⸗

cais p ſirmitate lapdum firmitas ſidei denñ
tur. et qm ſunt plures articuł ſdei ·do dicit la

pidibus in plurali et q ſunt mtegre tenend/ ſi

cut tenet eccleſa abſq; ſciſſone heretica vel ſcil⸗
matica · ideo dicid non edincabis illud de ſectis
lapidibus · cuiꝰ Itraruim faciunt heretici ſciſ
matici · / CX. RXXANRI.
emers ſeruum bhebreuz 2c
Pꝛedicatoꝛ verbi diuim buü emt ·
qn ad dei ſeruitutem peccatoꝛe ad⸗
ducit · Sed tunc dicit hebꝛeus q̊ int:
pꝛetatur tranſiens· qñ p vite pᷣſentis viam bñ
viusẽdo tranſit ad patria. Sex annis ſeruiet
nd eſt · in pfectione vite actuie · que pfectio p/
ſenarium numerũ deſignat eo ꝙ deus in ſex
diebus mundi machmã pfecit gen · · exercitiuzʒ
vero vite actiue diſponit ad 2templatiuam.
Ureg vj mo- Qui ↄtemplatõnis arcem tenẽ
deſiderant peius neceſſe eſt vt in campo actio
nis ſe p exercituim pꝛobent · et deo exercitatꝰ
in vite actiue operibus diſpoſius eſt vt tran
ſeat ad ↄtemplatõnem · ꝓpter quod ſubditur ·

Ic pᷣmo dantur decem legis pꝛece

eſt bic alia moꝛaltas requireda ni:

lin ſeptimo egrediet liber id eſt. tranſbit ö⁹

2templatõms quietem que ſigniſicat᷑ p liber:·

tatem. Si habens vxoꝛem mintrauerit delt.

pabens ſapientiam de qua dicit᷑ ſap· vnj hanc
queſui nnhi ſponſam aſſumere et vxoꝛ egre

dietur limul welt · tm vel plus ſapietia que
dicitur eius vxoꝛ erit ſibi neceſſaria in ↄtem:
platione ſicut fuerat in actõne· Si aut donn ·
nus dederit ei vxoꝛem 1d elt· ſ pdicatoꝛ qui
emt eum modo pdicto docuerit eum ſapien⸗
tiam muler et lberi eius erunt domm ſui
id eſt meritũ illius ſapientie et fruct“ ſeques

qui p hberos deſignat᷑ ad meritu doc toꝛs ce

dent · ; tñ p hoc diſcipulus nõ pᷣuatur merito
apꝛio· ideo ſubdit ipſe vero exibit in veſtitu

ſuo p veſtituũ em meritum ſignifſicat eo ꝙ p

ipᷣm gloꝛie veſtis acquirit · ſi derit ſeruꝰ
nõ egrediar liber id eſt· nolo tranſiẽ ad liber
tatem ↄtemplatõnis ſed volo manere ſerui⸗
tute actõnis ſicut aliqũ otĩgit · eo ꝙ talis acti

uus magis credit ꝓficẽ in actiua vita qᷓ; in cõ

templatiua offerat eum domm? dijs id elt.

pdicatoꝛ vel doctoꝛ qui emerat eum mõ pdi⸗

cto recõmendet eũu angelis ſanctis qui dicun

tur dij pticipatuie et applicab ad oſtum /i·

ad chꝛiſtum qui dacit iob x. ego ſum oſtiũ et
ad poſtes id ẽ apoſtolos qui ſunt poſtes ec:
deſie p hanc applicatõem mtelligit᷑ recõmenda

tio qua pꝛedicatoꝛ ſuum diſcipulum in actuna

vrta remanere volentem recommendat chꝛi
ſtoangeus et apoſtolis oꝛando deuote ne ex

humana laude qꝗᷓ ſurgere ſolet ex opibus acti

ne inſoleſcat · ideo ſubdit pfoꝛabit aurez eiꝰ
tunc em auris boni actimi pfoꝛat᷑ qñ non api
laudem humanã ſed gpter deuz bñ opat. Si
quis vendiderit hiliam ſuã m famulã p ſliam

homums opatio eius bona ð genere mtelligit

que bene ſeri põt et male ſcut dare elemoſinã
pter chꝛiſtum vel apter laudem hommũů . ſed

tunc in famulã vendit᷑ qn ſpe mercedis eterne

in deum oꝛdmnat. deo ſubdit nõ egrediet᷑ ſiẽ
ancille q; finis eius non eſt malus ſicut elemo

ſine date ꝗpter laudem humanaʒſed eſt valde

bonus apter quod egrediet᷑ lbera· quod nota

tur cum dicik dinnttet eam ſcʒ hberã nam p
talem opatõem gloꝛie libertas acquirit᷑· De qᷓ
dicitur ro· viij Ipſa creatura lberabit᷑ a Fuitu
te coꝛruptõnis in lbertatem gloꝛie huoꝝ dei ·

OQu pcuſſerit hominẽ volens occidere loc
moꝛaliter facit qui ad moꝛtale peccatuʒ verbo
vel ſacto inducere ꝓximũ mtendit · do ſubdit
moꝛte moꝛiet᷑ ſcʒ culpe et poſtea gehenne ·

niſi vere penituerit· Qui aut nõ eſt mſidiatus
ſed illũ deus tradidit c aliqn vero 2tingit ꝙ
ex verbo vel facto alicuiꝰ male intellecto alꝰ
incidit in moꝛtale peccatũ ideo dicit ꝙ de tra
didit ulum id eſt · ꝓpter ſuã maliciã pmiſit euʒ

sss

Se

cadere Atituam tibi locum quo fugere debe

at ſcʒ ſacramentũ penitentie· q; qʒuis non ſit

conſcius ꝙ fuerit ꝓximo cauſa ruine · debet de

boc tn ſibi timere. Si quis p induſtriam occi
derit ꝓximũ et p inſidias euelles eum ab altart
meo] nam eccleſa nõ debet eu tueri vt vider

p hoc quod habet᷑ extra de homicidis · Si q̊s
Potelſt et auter expom euelles eum ꝛc ide
repelles eum a ſacra communione et eccleſa:
ſtica ꝓmotione · Qui pcuſſerit patrem ſuum
aut matrem · i. Platum vel eccleſia ſeu religio

nem ſcandaliauerit:. moꝛte moꝛiat᷑ ſcʒ culpe

et gebenne Qui maledixerit patri vł matri

1 elt blaſ femauerit chꝛiſtũ vel eccleſaʒ. Qui
furatur hommẽ ipᷣma ſide ſeducendo et veẽ⸗

diderit eum dyabolo moꝛte moꝛiat᷑ ſcʒ cul

pe et gehenne . Si peuſſerit quis muliere pꝛe

gnantem id eſt pſonã rõnalem a ↄceptõe bo
ni ꝗponti auerterit ſubiacebit damno id eſt

pumetur a dommo Fm qᷓntitatem bom quod

impeduͤnt · Si quis aperuerit ciſternã id elt
ſacre ſcripture ꝓfunditatem mdiſcrete cecide
ritq; bos vel aſinus id ẽ. p hoc fuerit occano
ruine ſimplicibus reddet pcium umẽtoꝝ ·
aà deo puniet᷑ im ſun delictum

CQX. FRIT

minis indiſcretus muenerit ſpicaſ
et comp̃henderit aceruos ⁊c p ſpi
cas pſone ſingularesp aceruos cõ⸗

muniates intelligunt᷑ quas ſñi q́s p ʒeluʒ mdi

ſcretum ſcandaliʒauerit a dño puniet᷑ Fm qntita
tẽ delicti · Decĩas ⁊ pᷣmicias tuaſ nõ tardabiſ

offerre p pmicias intelligunt᷑ initia bonoꝛum

opeꝝn p decimas pfectõnes eoꝛũ eo ꝙ denariꝰ

numerus pfectus eſt et himes numeroꝛuʒ vt

dicitur · i · Phi et pꝑ hec duo mntelnigunt᷑ media

bonoꝛuʒ operu: hec em omĩa deo ſunt attribu

enda tanq; omniũ bonoꝛum actoꝛi· Gſa· xxvj·
Omnia opa noſtra operatus es in nobis dñne
Oarnẽ que a beſtijs fuerit p̃guſtata nõ come

detis 1 eſt doc trinaz in qua nutriti fuerunt

ſupſtition vel heretici nõ comedetis eam acce

piando ſed pꝛoijcietis canibo.illa dimittẽdo

mſidelibus obſtmatis:qui dicunt᷑ canes· Mat.

vij. Nolite ſanctum dare canibus

XAITI.
videris aſmuʒz odientis te ia
cere ſub onere ⁊τ AKüſni platoꝝ
poſſunt dici archidyacomi· decani;
curati .q ſuppoꝛtant eoꝝ onera · Flle

igitur qui videt alique de illis oppꝛeſſum one

re cure ſibi impoſite et ſcit et poteſt ipᷣm ſuble

uare nõ debet hoc dimittere gpter odium p̃la
ti erga ſe · Si occurreris boui immici tui aut

aſnno erranti reduc eum id eſt · ſi vderis ali

quem de ſubditis pꝛelati vł curati odientis te

Zitu

egreſſus igms ſid eſt . zelꝰ ho

ab euus obedientia irrationabiliter recedentẽ
pꝓ bonũ ſilum ⁊ exhoꝛtationẽ debes eũ redu
cere ad obediendu debite ˖ nõ obſtante odio di
Cti pꝛelati vel curati Stra te · Sex annis ſemi

nabis terram tuã c pꝑ terram colendã intelli
o humanuz quod eſt ſeminandu ſemĩe
virtutum ſex annis · id ẽ· toto tempe vite p̃ᷣſen
tis que p ſenarium deſignat᷑ eo ꝙ eſt numerꝰ
pſectus reſultans ex ſuis ptibus que ſunt vnũ

duo tres . Knno ſeptimo dinnttes eam et re

quieſcere facias vt comedant paupes xc] Se
ptimus autẽ annus apud hebꝛeos requiei erat
vt patet pꝑ dicta· Per hoc igit᷑ ꝙ illo anno ſine
laboꝛe fructus oꝛiebant᷑ ex quibus paupes et

agri beſtie ſuſtentabant᷑ deſgnat᷑ ꝙ ſancti qui

ſunt in quiete celeſti oꝛant ꝓ hbi deuotis q̃ntũ
cunq; ſimplicibus et abiectis . Tribus vicibul
p ſingulos annos mhi ſeſta celebꝛabitis ⁊c

HPꝛimũ ſeſtũ celebꝛabatur ꝗpt beneſiciũ exit
de egipto ⁊ ſuit hgura reſurrectõis ieſu xp̃i

p que exiuimꝰ de tenebꝛis culpe et ignoꝛatie
SDecundũ feſtũ celebꝛabat᷑ ꝗꝓpi beneſiciũ legis
date quod notatur cũ dicit᷑. St ſolennitatem

menſis pᷣmitiuoꝝ tunc em̃ ſebat oblatio de
nouis panibus et fuit hgura dationis ſpuſſan

cti qᷓnquageſima die a domm reſurrectione
Tercuiʒ ſuit feſtũ tabernaculoꝝ quod celebꝛa

batur in memoꝛiã ꝙ do minꝰ habitare lſecit hili

os iſrael in tabernaculis in deſerto et notatur
cu dicit ſolemnitate quoq; m exitu anni ꝙ ce
lebꝛabat᷑ qᷓntadecima die ſeptimi mẽſs hᷣm oꝛ

dwimem feſton et vltimus menſis erat hm acta
hommũ ſic em accipiendo annus nouꝰ incipit

in lunatõneꝗꝓpinquioꝛi equinoctio autũnali.2
illud ſeſtuʒ higura fuit ſolennitatis ommiũ ſan
ctoꝛumiſte em tres ſolennitates reſurrectio

igs pentecoſtes et ommiũ ſanctoꝝ in eccleſia

ſunt ſoennes :· Non coques edum ĩ lacte ma
tris ſueę p edu peccatoꝛ mtelligit᷑· Mathxxv.
Statuet oues a dextris:edos auteʒ a ſimiſtris
Sdus igit᷑ in lacte matris coquit᷑ qn adulatoꝝ
blandicijs peccatoꝛ delini᷑ pᷣm illud p̃s ix·. Lau
datur peccatoꝛ in delderijs aĩe ſue et miquus

benedicit Sece ego mitto angelũ meũ qui pce
det te pangelũ domm platus bonus ſecula

ris vel religioſus intelligit Malachij. Labia

ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiã et legem ex eiuſ

oꝛe requirent angelus em̃ domm exercituü ẽ
St ipᷣe ſubditos ſuos pᷣcedere debet in via mo

rum verbo pariter et exemplo . Nõ erit infe⸗
cunda nec ſterius in terra tua p hoc deſignat᷑
ꝙ in congregatõe religioſoꝝ ſeu alioꝝ bono
rum nõ debet eſſe aliquis bonis opibſterilis ·

(LR. XIIII.
Emt ergo moiſes et narrauit
plebi omma verba domim ꝛ2c
Per mopyſen ꝓmulgatoꝛẽ veteris

teſtamẽti allegoꝛice chriſtus ſigniſcat qᷓ fuit
ꝓmulgatoꝛ noui· ipᷣe vero exiens a patre veĩt
in mundũ ad annunciandũ hommibus ſanctũ
euangelium · Omnia verba que locutus eſt
dommus faciemus Per hoc intelligunt illi
qui veraciter recipiunt legem chꝛiſti et ver⸗
bum omnia que locutꝰ eſt ⁊c · bis hic ſcribitur

ad ſigniſicãduʒ ꝙ lex chꝛiſti dupliciter ẽ recipi

enda ſcz in coꝛde ad credendu et in oꝛe ad con
fitendum. Rox· Qoꝛde credit ad iuſ ticiam oꝛe
aute Oſeſſio ſit ad ſalutem · Qonſtruxit altaẽ

ſcʒ ſeip̃m ĩ cruce · q; ip̃e eſt alta næm et hoſtia
et in ide eius offerimꝰ omnia· et xij titulos
id e apoſtolos qui poſt ipᷣm dicut᷑ eccdeſie fun⸗
damenta apocxxj. Miſtq; imuenes ð ſilijs iſ
rael et obtulerunt olocauſta Per iſtos intel⸗
liguntur martires qui dicunt᷑ inuenes apter
eoꝛum amimoſitatem ad ſequenduʒ martirij
palmã et ipᷣi obtulerunt olocauſta dicebat᷑ eim
olocauſtum ſacrinciu ad honoꝛeʒ dei totaliter
mcenſum martires vero ĩ feꝛuoꝛe caritatis ob
tulerunt ſe olocauſtum dommo medullatum.
Tuhit itaq; moyſes dimidiã ptem ſanguiniſ
1PDer hoc aut ꝙ ſanguis iſte ptim ſup alta
re fuit effuſus et ptim ſup populu reſperſus ſi
Sniſicat᷑ ꝙ ſanguis martirũ fuit effuſus ad ho
noꝛem chꝛiſti qui eſt altaè noſtrũ et ad ſancti
ſicationem populi chꝛiſtiani· Aſcenderuntq;
moyſes et aaron ⁊c ſequi· ⁊ viderunt deum
iſrael p hoc autẽ ſgniſicat᷑ ꝙ viſio dei clara et
fruitio pfecta p chꝛiſti ſanguine et martirum
eius donande ſunt populo nne
N boc capitulo deſcribi ↄſtructõ
arce teſta menti cu dicit· Arcam ð
lignis ſethim pingite Der arcam
— iſtã ſigurata fiut vrgo maria in q̊ᷓ
repoſtus ſuit ſanctus ſanctoꝝ ieſus chriſtus
qui eſt rex et ſacerdos et cibus ſideluim · et he

z/ *

tres 2diciones higurate fuerunt ꝑ tria ſn arca

repoſita ſeʒ tabulas ↄtinentes legem ⁊ ſigniſi
cant regiam dignitatem ad quã ſpectat ferre
legem·et vrgam aaꝛon que ſigniſcat ſacerdo⸗
tum et mannã que ſigniſcat cibatõem ſidelm
viatoꝛum in ſacramento eukariſtie et beatoꝛũ
in ꝗpꝛia ſpecie · Eacta vero fuit hec arca deli
gnis ſethim que ſunt imputribilia ad ſigniſicã

dum puritatem beate virgins marie que fuit

puriſſima mete ⁊ coꝛpe et etiã poſt moꝛtẽ con
ſeruata a coꝛpis putrifactione. et deaurabis
eam auro mudiſſimo mtus ꝓ caritatis feruo
rem et foꝛis] p Zuerſatõnis honeſtatem ſa
cieſq; ſupꝛa coꝛonã auream nam ceteri ſancti
etiã ſupᷣmi angeli ſunt in cehs ſicut ði miniſtri
ip̃a vo ſicut celoꝝ regĩa· Eacies et ꝗpiꝛciatoꝛi

um ⁊c] ipᷣa nanq; pᷣcibus ſuis deuʒ facit nobis

apcium · Duos quoq; cherubin p quos dðᷣſ⸗

gnatur aſſiſtentia an geloꝝ huic virgmi famu
lantium· Eacies et menſam ⁊c ꝓ hanc mẽeſaʒ
apiciationis ſigmificat᷑ eccleſia in qua nobis ꝓ
ponitur panis vite in ſacramento eucariſtie:

ſigurat᷑ p duodecim panes poſitos in hac men

ſaſicut vnũ pfectuʒ higurat᷑ ꝑ plura impfecta-

let maurabis eam auro puriſſimo .id eſt fer
uenti caritate· Vnde cañ· pmo dicit᷑ in pſona ec
cleſie. Oꝛdmauit in me caritatem. Eacieſq; illi
labium ⁊ c Der labuim m circuitu et coꝛonã
interraſilem. ⁊ coꝛonã aureolã mtelligunt᷑ treſ

coꝛone reddẽde vnrgnub doctoꝛib 2 martiri

boeccie.· NHarabis et aceptabła ac phialas 2c
p hbmõi vaſa diuerſa ſigniſicant᷑ pſone in diũ
ſis officijs ⁊ ſtatibo eccleſe que p mſericoꝛdiã

dei ſunt vaſa gratie ↄtentiua. Eacies ⁊ can⸗

delabꝛum p quod ſigniſicat chꝛiſtus qui dicit
ioh vij · GSo ſum lux mundi. de auro puriſſi

mo m quo deſignat᷑ puritas a peccato.j. DPe.

ij· Qui peccatum nõ fecit nec inuentus eſt do
lus in oꝛe eius ductile ·rfactũ cu martello:
p quod ſigniſicat᷑ auſteritatis tribulatõ in qua
fuit chꝛiſtus a pncipio vite vſq; ad finem ſpe
rulas ac liha] per que pfectõnis et caſtitatis
opa deſignat Eacies ⁊ lucernas vij. p q̃̊s in
telligut᷑ ſeptẽ dona ſpuſſancti in chꝛiſto ſicut p̃
dixit eſa · xj· Et requieſcet ſup eum ſpũs domĩ.
ſpũs ſapientie ⁊ intellectus:ſpuũs conſilij ⁊ foꝛ
titudinis · ſprritus ſcientie et pietatis et reple
bit eum ſpus timoꝛis domim· Mec em̃ autoꝛi
tas ad literam de chꝛiſto loquit᷑ im doctoꝛes

hebꝛaicos et latmnos. CN. XXVY.

Kbernaculum na fiet PDer tab
naculum ſignificat᷑ eccleſa que ẽ ta
bernaculum dei Huiꝰ aũt taberna
culi pmo deſcribunt᷑ opimenta que
fuerunt quattuoꝛ ſcʒ coꝛtine ſaga pelles rubꝛi

cate· et de ſuper pelles lacintmne. Der hec operi

meta que ꝓte gebant interioꝛa tabernaculi ab
intemperie aeris ſigniſcant᷑ deſenſoꝛes eccłie
qui ſunt in quadꝛuphci genere. Nã eccleſia cõ
tra hereticos defendit᷑ p doctoꝛes qui p coꝛti
nas ſigniſicant᷑ que facte fuerunt de quattuoꝛ
coloꝛibus ſcʒ de biſſo retoꝛta p biſſum q eſt
genꝰ lini candidiſſinn caſtitas hgurat᷑ p H̊ aut
ꝙ dicit᷑ retoꝛta repᷣſſo carnis ĩtelligit. PHꝛopt
quod paulꝰ doctoꝛ gentium dicebat · . coꝛ. ix ·
Qaſtigo coꝛpus meum ⁊ in fiututem redigo
ne foꝛte cum aljs pᷣdicauerim ipᷣe repꝛob effi

ciar· et lacincro] qui eſt coloꝛis celeſtis. ꝗpĩ

quod ſignificat meditatõem celeſtium phit.ij
Noſtra an tauerſatõ in celis ẽ· ac purpura]

p quam ſignificat᷑ deſderium martirij vł ſaltẽ

meditatio chꝛiſti paſſij. Coꝛ.ij. Non udicaui
me aliquid ſcire mter vos miſ tm ieſum ⁊ huc
crucinxum · ccoco bis tincto ꝓp queʒ ſignifica?
gemma caritas ſcʒ dei ꝓxim· Crego·omelia

So

xxxix. Qui caritatem erga alten non habet P⸗

Dicatõnis officuim nullatenus ſuſcipere debet ·
Hec aut quattuoꝛ eſſe debent m doctoꝛib ec
cleſie qui ſunt eius ↄtra hereticos defenſoꝛes
ontra tirannos vero ðfenſoꝛes eccie ſunt

martires quoꝝ aliqui ꝓ ðᷣfenſione ſidei moꝛtẽ
ſuſtinent coꝛpoꝛalem et iſti ngurant᷑ p pelles

rubꝛicatas aliqui vero ſuſtinet ſeruitutez que

eſt moꝛs ciuils et iſti figurant᷑ p ſaga cilicina
que ſunt aſpera et ꝑ hoc ſigniſicat᷑ duricia Fui⸗
tutis· aliqui vero exilum et iſti mgurant᷑ p pel

les iacintmas que ſunt coloꝛis celeſtis na qui
de terrena patria ſunt expulſñ debent celeſtez
patriam meditari:. Eacies et tabulas ſtantes
hic ſecundo agit᷑ de lateribus tabernaculi que
fuerunt de tabulus ſtantib ſub opimentis pᷣdi

ctis et ꝓ eas ſiginſcant᷑ nideles ſimphces in h:
de ſtantes ſub diſcipima doctoꝛũ et patientia
martiruʒz · Bine baſes ſingulis tabulis 2 iſte

baſes fuerut argetee vt r mn textu· ꝓ voc aũt
dengnatur ꝙ ſdes cuiuſlibet chꝛiſtiam mni⸗
titur teſtamento nouo et veteri quaſ duabus
baſibus argenteis Vnð dicit᷑ pᷣsxj dloquia do
mim eloquia caſta argentum igne examniatũ

Duo vero teſtamenta ſunt eloqᷓa diuima Tᷣſte

vero tabule iuncte ſuerut ſupius vncims per
quã iuncturam ſigniſicat᷑ caritas dei:et in me⸗
dio uincte ſuerunt vectib et anulis ꝓp quod ſi

gmiſcatur caritas ꝓximihac em̃ duplici carita
te debent ideles adinuicem Zumgi: Eacies 2

velum HMic tercio agitur de velo quod erat
ante ſanctum ſanctoꝝ et fuit ſgura humani⸗
tatis cheiſti que fuit velamentum diumitatis:
Vñ dðꝛ hebᷣ·x. Initiauit no bis viam nouaʒ et vi
uentem p velamentũu · d eſt. earneʒ ſuam· pul

cra varietate ↄtextum pꝓ hoc m homme chei

ſto mtelligitur varietas ormum cariſmatum
et donoꝛum quod appendens ante quattuoꝛ
columnas pꝓ quas euangeliſte quattuoꝛ deſi
gnantur qui chꝛiſti vitam et opa deſcripſerüt·
Eacies et tentoꝛium ĩ mtroitu tabernaculi
quod ſuit figura iohãnis baptiſte qui fuit miti
um noui teſtamenti. ꝓpter quod hoc velũ fuit
poſitum min mtroitu tabernacuſ et ſuit etiã ve

teris teſtamenti finis jm quod dicit᷑ math·xj·

Lex et aphete vq; ad iohannẽ ideo ſubditur ·

q̃nq; columnas deaurabis lignoꝝ ſethim an
te quas ducet᷑ tetoꝛiuʒ ꝓ quas qnq; libꝛi moi
ſi denñgnantur· Euit aut hoc velu factu ð iacin

cto et purpura coccoq; bis tincto et biſſo re

toꝛta·p que quattuoꝛ ſigniſicant᷑ in iohãne ba
ptiſta:· Peꝛ iacinctũ celoꝛu mgreſſus ab eo de
munciatus · Mathᷣ·iij. Penitentiam agite agpi
quabit eim regnuʒz celoꝛum . Per biſſum retoꝛ
tam eius virginitas cu auſteritate vite · Der
purpuram euis martirium. Der coccum bis
tinctũ m iohanne ſeruens dilectio dei et ꝓxi

mi deſignatur · CX. „.VI

Kcies et altare c lic deſcribũ
altare olocauſtoꝝ in quo carnes of
ſerebantur animaliũ ⁊ ſigniſicat pe
–itentiam ' qua caro ꝗpꝛia immo
latur · habebit qnq; cubitos in longitudine p
quos ſigniſicant᷑ qnq; etates m quib debet pe
nitentia durare ſcʒ adoleſcentia iuuentus ſtatꝰ
virilis lenectꝰ.et ſemũ · In puericia vero ⁊ eta
te decrepita penitentie auſteritas nõ habet lo
cum et totidem in latitudine q qnqʒ ſenſus

exterioꝛes debent in penitetia exerceri 1 trel

m altitudine] p ̊s ſignificãtur tres ptes peni
tentie que ſunt ↄtritio conſeſſioet ſatiſ factio·
Qoꝛnua auũt p quattuo: agulos ex ipᷣo erũt
Per coꝛnua vero ſurſum tendentia mintelligut᷑
celeſtis patrie denderia que ſunt in vera peni
tentia. Eacieſqʒ ĩ vſus euis lebetes c Der
hmõi vaſa intelligunt᷑ mnſtrumenta peniteétie
vel exercitia que ſunt eumia vigillłe parcitas
victus· aſperitas veſtitus et himiia· Craticu
lamqʒ in qua ↄburebant᷑ carnes impoſite·⁊ ſi
gnincat ſerueꝛem dilectioms virtute ciuꝰ ad
urunt᷑ motus carnis· Vnde dicitur in p̃s · xxv·
Vre renes meos et coꝛ meum· nane et ⸗ca
uum mtrmſecus facies illud ꝓ quod ſigmĩca
tur ꝙ vere penitens debet eſſe vacuus a terre
noꝛum cupiditate · Eacies ⁊ atrium taberna

culi p hoc atrium in quo fuit tabernaculũ et
altare miſterium ſacerdotũ ⁊ leuitaꝝ:figu⸗
rata ſuit dilatatio ſidei chꝛiſtiane vſqʒ ad termi
nos terre habita bins cuiꝰ longitudo m pᷣm

in lbꝛo methoꝝ accipi᷑ ab oꝛiente in occidetẽ
et latitudo a meridie in aquilonẽ · ⁊ ſicut dicit
ibidem longitudo excedit latitudinẽ pluſ qz qᷣn
qʒ excedunt tria qõ ẽ fere m medietate quod
autẽ modicum eſt non computat᷑ ij phiſcoꝛũ·
deo dicit᷑ hic ꝙ longitudo atrij ab oꝛiente ĩ oc
cidente fuit centum cubitoꝝ· ⁊ eius latitudo qᷓ
accipitur a meridie in aquilonem qnquaginta
cubitoꝛum. DNer columnas huiꝰ atrij ſigmiſcã
tur eccleſe plati: que dicunt᷑ enee ⁊ capua eoꝝ
argentea · p es ant intelligit᷑ foꝛtitud o patien
tie · ⁊ p argeẽtum honeſtas eloquetie.qᷓ debent
eſſe in pᷣlatis· Her cortinas in columnis appen
ſas intelligunt᷑ pdicatoꝛes ex poteſtate platoꝝn
diſcuꝛrentes ad inſoꝛmandũ populu verbo p
dicatõnmis ⁊ exemplo bone Zuerſatõnis · Dre
cipe hujs iſrael vt afferant tibi oleum c per
ſiuos iſrael inteligunt᷑ chꝛiſtiam qui debẽt af
ferre oleum · id eſt· pietatis fructum · que ßᷣm
quod dicit · · thi · ii· valet ad omma ꝓmiſſonẽ
habens vite que nunc eſt 2 ſuture · piloqʒ con
tuſum ·id eſt· pilo recte intentõis a gloꝛia va
na repꝛeſſum· Mathᷣv·Teaũt faciente elemoſi
nam neſciat ſiniſtra tua quid faciat ðxtera tua
Lvt ardeat lucerna/i: opatio bona ad honoꝛẽ

— —

pplicaquoq; aaron e hoc
et finoꝝ eiusp que deſignant᷑ vir:
tutes miniſtroꝛuʒ eccleſie . fuerunt
autem quattuoꝛ oꝛnamẽta cõmunia aaron et
fiijs eius· Dꝛimũ fuit femĩalia linea ad coope

riendum turpitudinez carnis lue · et p hoc ſig

ficatur caſtitas.Secundu tunica lmea p quam
ſigniſicatur Zuerſatõnis honeſtas· Terciu bal

theus ſiue cingulum veſtes reſtringens p qðᷣ
deſignat᷑ moderatio võnis ſupflua reſtringen

tis · Quartum fuit mitra in capite p quam deſi

gnatur rectitudo intentõnis ſcʒ vt omĩa hfant
ad gloꝛiam dei. · Qoꝛ.x. Omnia m gloꝛiam ði
facite. Ita quattuoꝛ eſſe debent m ommbus ec

clene mumſtris generaliter · Pꝛeter hec auteʒ
fuerunt quattuoꝛ oꝛnamenta aaron põtiſicis.

p que ſigmſicant᷑ qttuoꝛ que ſpecialiter debet
in epiſcopis refulgere· Hꝛimu fiut lamma au⸗

rea pendens ſup frontem · in qua luit ſculptuʒ

nomen domm tetragramaton. p quã intelli⸗

gitur iugis memoꝛia dommi.Secundũ ſuper
humerale p quod intelligit᷑ ꝙ pontifex debet
mairmitates ſubditoꝝ ſuppoꝛtae eb· v.·. Om⸗
ms pontifex ex homnnb aſſumptus ꝓ homi⸗
nmbus ſtituit᷑· Sequit᷑· Qui condelere poſſit

hbis qui ignoꝛant et errant· Tercum rationale

udicij· p quod intelligit poteſtas et ſcietia iu⸗
dicandi · Quartũ tunica lacintma que erat co⸗
loꝛis celeſtis ideo ſigniſicat ↄuerſatõnem cele
ſtem ſᷣm quod dicit᷑ phił · iij.· Noſtra aũt con⸗
uerſatio mn celis eſt· In hac autẽ tunica erant
tintinnabula aurea et mala punica p que ſig⸗

ficatur ſana doctrina cum bona vita q; cuiꝰ vi

ta deſpicitur reſtat vt eius pᷣdicatio cõtemna⸗
tur · Crego· omela · xxxvip L
CG. XXIX

dinatio miniſtroꝝ eccleſie· Qunq;
laueris patrem cũ hiijs ſuis aqua p quod m⸗
telligitur ꝙ oꝛdinandi in eccleſa pmo debent
lauari aqua ⁊tritõnis ad ablutõem pᷣcedetiim
peccatoꝝ ⁊ aquis deuotõnis ad deſderuim ſu
pernoꝝ· indues aaron veſtimentis ſius pqᷓ
deſgnant᷑ virtutes deſcripte capꝛtulo pᷣceden
ti · applicabiſq; vſtulum p quẽ ſigniſñcat᷑ chꝛꝝi⸗
ſtus paſſus in cruce· cuiꝰ virtute Aecra ntur
mnnſtri eccleſie · ſumptũq; ſanguineʒ xc p̊ᷣ
ꝙ; ð ſanguine vituli ponebat᷑ ſup·iiij.coꝛnua al
taris ſigniſicabat᷑ ꝙ ſides chꝛiſti paſſi dilatãda
erat ad qᷓttuoꝛ ptes oꝛbis· Sumes ⁊ adipem

⁊T] ꝓ hoc ꝙ adeps cremabat ſupꝑ alt areſigniſñ
cabatur ꝙ poſſiochꝛiſti acceptiſſima deo futu⸗

.„»

capitulo agitur de oꝛnametis aarõ

Olle witulum de armento 2c]
ic agit᷑ de ſecratione aaron ⁊ n
lioꝛum euis pꝓ quã fuit figurata oꝛ⸗

ra eſſet er plenieudme gratie eius. Toh· · Vidi

mus eum quaſi vnigenitũ a patre plenũ gra:

tia et veritatis· Que plenitudo p adipem den⸗
gnatur. Carnes vero vitul ⁊ coꝛium combu

res foꝛis extra caſtra p qð ſigſicabat᷑ ꝙ chꝛi
ſtus ext᷑ hieruſalem erat paſſurus. Vnu quo
q; arietem ⁊c· Sequit᷑ poſt. Tolles ergo ari

etem alteru Der iſtos duos arietes immola

tos intelligunt᷑ petrus ⁊ paulus duces chꝛiſti
ane plebis·ſiẽ arietes ſunt duces gregis quoꝝ
martirio ↄſecrata eſt eccleſa romana xx d: qʒ
uis ⁊ p 2ſequens alie eccleſe· Iſtoꝝ aut aries
vnus totus mcenſus ſigniſicat pauluz amoꝛe
chꝛiſti totũ incenſum· alius aries de cuuꝰ ſang

ne tĩgebat᷑ extremũ auricule 1 pollices mamiſ

ac pedis dextri hgurauit petruʒ: nam eccleſie
romane obedienduz eſt i his que ſunt ſidei ꝗᷓ
eſt ex auditu.xo.x·⁊ hoc ligniſicat᷑ p tinctõem
auricule · inmnliter in his que ſunt moꝝ quod ſi

gniſicat᷑ p tinctõem manꝰ ac pedis dextri · q/

manꝰ eſt oꝛganũ oꝛganoꝝnapter quod ſigiiſ
cat opatõem bonam ð genere ⁊ pes dexter af

fectõnem vectam · ⁊ vtrũq; requirit᷑ ad bonũ
moꝛis· toꝛtamq; panis ⁊c] Tres modi panu

offerebant᷑ in 2ſecratõne ſacerdotũ qui omẽs
erant de ſimila tritici.⁊ ideo ſigniſicabant euca
riſtiam que conſicit᷑ in pane triceo/ſicut plura

impfecta ſigurant vnu pfectũ eucauriſtia ve
ro ſolennit offert᷑ m oꝛdmatione mmitroꝝ ec

clene · ſeptem diebo 2ſecrabis manus eoꝝn p
quod ſigniſicat᷑ ꝙ minitri eccleſie debent eſſe
ſancti toto tempe vite ſue· qd p dien ſeptena

rium deſignat᷑: Exodixix · Sacerdotes qui acce

dunt ad me ſanctiſcent᷑ combures reliquias
igni p quod ſigniſicat᷑ ꝙ illa q̃ circa ſacriſicuz

eucariſtie ⁊ hmõi a nobis non comp̃ᷣhendunt
ſunt dinnttenda potentie ſpuſſancti qui plus

potelt facere q; nos appꝛehendere valeamus.

cies quoq; altare Hic ðᷣſcribi

incenſum oꝛõms deuote bm ilud
ps · cxl · Dixigat᷑ oꝛatio mea ſicẽ incenſum in cõ
ſpectu tuo domine· de hgnis ſethim q̃ ſunt
imputribiha. ꝗpter quod ſigniſicant puritateʒ

que requirit᷑ in anima deuota· quadꝛanguluj

quadꝛatura qᷓttuoꝛ virtutũ cardinalium · ve
ſtieſq; illud auro ꝓ qð ſigniſcat᷑ caritas q̃ ma
joꝛ eſt ceteꝛis vixtutib.j. Qoꝛ/xiij. Maioꝛ autẽ
hon eſt caritas · Siẽ auꝝ inter metalla eſt pᷣcio
ſius· Thimiama vero quod ᷓ hoc altari crema
batur ex qᷓ̃ttuoꝛ ſpeciebb aromaticis conficiebat᷑
p quas qᷓttuoꝛ dicõnes in oꝛõne deuota ſigſi
cãtur ſcʒ vera huiliatõ. ecci xxxv· Oꝛatõ humi

haãtis ſe nubes penetrat ·Et ſalubꝛis poſtulatõ

oꝛatio nanq; deuota eſt de illis qᷓ ptinent ad

tur altare incenſ· p quod ſigniſcat᷑
coꝛ hommis deuotim quo cremat

ſaluteʒ. Joh· xvj Si quid petieritis patreʒ ĩno
mie meo dabit vobis · Quod exponens gre ·

Dicit. Non petit᷑ m nomme ſaluatoꝛis niſi qðᷣ
ptmet ad rõnem ſalutis. Tercia ↄdicio ẽ men
tis attentio·qꝛ ſẽ damaſcenꝰ dicit · Oꝛõ ẽ aſcẽ

ſio mentis ĩ deũ /Q oꝛxinj. Oꝛabo ſpũ oꝛabo

et mente · Quarta eſt debita cõtinuatio. · theß ·

v. Sine mtermiſſione oꝛate · Quando tuleris
ſummã ⁊c p hãc populi numeratõem electo
rum numerus deſgnatur 2 cuilibet numera⸗

toꝛum dimiduis ſiclus qui tinet decem obu⸗

los imponit᷑ · p quod ſigniſicat᷑ ꝙ omẽs ad ob:

ſeruatõem decalogi ſimiliter obngant᷑ Eacieſ
et labꝛ um eneu c in quo lauabant᷑ pedes et

manus ſacerdotũ qñ debebant in altari mmi⸗
ſtrare · ꝗꝓpter quod ſuit ſigura ſacramenti ↄſeſ
hionis· in quo ſacerdotum manus.iopa· et pe⸗
des. i· affectõnes debẽt lauari qñ ad offerenduũ

ſacrificuum eucariſtie ſunt acceſſuri ·
CQ⅓O;2"ꝗ̃ KK —I
Ece vocau ex nomme beſeleel
2C ic agitur ð artificibo taberna

culi:tabernaculũ vero eccleſam ſi

gniſicat vt ſupꝛa dictuʒ eſt.apt᷑ qd

ſtructoꝛes tabernaculi ſigmiſicant ediſcatoꝛeſ/

ecdeſie ſub chꝛiſto tñ pᷣncipali acroꝛeet iſti fue

runt apoſtoli ſpecialiter petrꝰ et paulus:j.Oo·.·

ij · Rduitoꝛes dei ſumus. Et gał ·ij · Qui opatꝰ
eſt petro in apoſtolatũ circumciſionis opatus
eſt et mihi inter gentes. St ↄuenienter ſigniſi
cantur pꝑ nomma pᷣncipaluim artificũquoꝛuʒ
pmus vocatus ſuit beſeleel qui interp̃ᷣtat vm
bꝛa dei et bene ſgniſicat petrũ · nam ad tactũ
vm bꝛe eius virtute diuma ſanabantur infirmi
actuũ· v. Secundus vocatꝰ fuit ooliab. qui int᷑
pꝛetatur habitatõ mea pater· ⁊ bene ſigniſcat
paulum qui mete habitabat in deo patre om
nium ſicut ip̃e dicit phᷣnj. Noſtra uerſatõ in
celis elt Deditq; moyñ duas tabulas teſti
monijm quibo ſcripta erant dece pᷣcepta deca
logi digito dei · ꝗpter quod ſigmſicãt ĩtellectũ
hommis et affectũ· in quibo lex noua ſcripta ẽ
p ſdem et caritatẽ ope ſpuᷣſſancti· qui dicit᷑ dei
digitus ſupꝛa·viijca· De hac aũt deſcriptõne
noue legis dicit᷑ hiere xxxj · Doſt dies illos di
cit dommus· dabo legem meãa in viſcerib eoꝝ
et in coꝛde eoꝝ ſcribam eã: et ꝙ loquat᷑ ð lege
no ua patet ibidem p literã pᷣcedentem · vbi ðr.
Eeriam domui ilrael et domui uida fedus no

uum nõ hᷣm pactũ quod pepigi cũ patribb ve

ſtris in die qua appꝛehendi manũ eoꝝ vt edu
cerem eos de terra egipti ·

2-

toꝛum diſponunt᷑ acta regentum
vnde ſepe ſit vt ꝓPculpa gregis ve

quod dicit gre qualtatibo ſunbdi

re boni delimnquat vita paſtoꝛis:⁊ ponit exem .

plum de dauid qui ꝓ culpa populi pmuſſus ſu

it a do peccare in eius numeratõe.ij reg xxmj

apter quod dauid nõ fuit punit in pſona licʒ
hoc peteret a dommo vt habet᷑ ibidem · ſed po

pulus fuit grauiter punitꝰ. Sinmnlter crededũ
eſt ꝙ aaron ꝗpter maliciã populi petentiſ ſibi

deos ſieri pmmſſus fuit peccare in vituli cõfla
tilis fabꝛicatõne· ꝗpter quod aaron ĩ pſona ꝓ
pꝛia nõ luit punitꝰ ſed populuset in hoc aarõ
ſiguram tenuit boni pᷣncipis vel pᷣlati · qui ꝓpiĩ
maliciã ſubditoꝝ auqn pmittit᷑ in peccatuʒ labi
kte et redite de poꝛta vſq; ad poꝛtã p mediũ
caſtroꝝ et occidat vnuſquiſq; fratrem et am
cum et pximũ ſuũ ꝓ quod patet ꝙ ⁊tra deuʒ
amico qᷓntũcunq; ꝓximo nõ eſt parcenduz · et
phᷣs dicit·j·ethꝙ ambobus exiſtentibo amicis

ſanctũ eſt phonoꝛare veritatem. T tem notan

dum ꝙ moꝛam faciente moyſe cũ domino· xl.
diebus populus ſuus ad ydolatriã declinauit
ꝗpter quod multo plus plati qui nõ ſolũ ·xldi
ebus ſed annis pluribb moꝛã ↄtrahunt ĩ curijs
regum timere debent ne ꝗpter eoꝝ abſentiam
populus ſibi cõmiſſus ad ignommmoſa crina
dilabat᷑ et eis imputet᷑·ſẽ periclitatõ nauis im

putatur naute abſenti qui tenet᷑ eã gubernare

(K. XXXITIT

cut loq̃ ſolet homo ad amicũ ſuũ
p quem ſignificat᷑ homo quicunq;
pfectus in ↄtemplatõne pᷣſentis vite que con

ſiſtit in oꝛõne et ſcripture ſacre meditatõne nã

m oꝛõne homo cũ deo loquit᷑ et in lectione ſa
cre ſcripture deus loquit᷑ tum homme· et quo
mã talis Stemplatõeʒ patrie celeſtis deſderat

ſubdit · oſtende mihi faciem tuã ſcʒ p apertã

viſionem · veruntamẽ ꝗpter bonum populi aln
quando talis detinet᷑ m vita pᷣſenti ſicut paul⸗
apoſtolus ſcribens ad phił·.j dicit de ſeipſo · de
ſderium habens diſſolui et eſſe cũ chꝛiſto· ma
nexe aũt in carne neceſſariuũ ꝗpt vos. ideo tali
dicltur a dommo. Sſt locus apud me p queʒ
intelligitur eccleſia militãs.· Math· vli · Scce vo
biſcum ſum omnib diebus vſq; ad ↄſummati
onem ſecub· ſtabis ſupꝛa petrã·id eſt.fſrmuſ

m ſide.j· Qoꝛ x· Petra aut erat chnſtus. Qun

q; tranſierit gloꝛia mea id eſt eſſentie mee vi

ſio clara que dicitur ĩ hac vita traſire ab homi
mbus · eo ꝙ non dat eis ſicut p̃dicitur in ca
pitulo· nõ vdebit me homo et viuet· ponam

te m foꝛamme petre ⁊ ꝓtegãi adhuc retine

bo te in ↄtemplatione chꝛiſti paſſi que eſt pſᷣ
dem q; tñ talibus datur aliqñ maioꝛ cognitõ
ᷓ; ſimplcis ſideiſicut data eſt qphetis ⁊ maxi
me apoſtolis· ideo ſubdit᷑ tollam manũ meaʒz
et videbis ſcʒ maioꝛi cognitõne q́; per ſidem

N hoc capitulo dicit᷑ loquebat᷑ do
mimus ad moyſen facie ad faciem ſi

3

ſimplicẽ· mioꝛi tñ qᷓ; ſit clara viſio· ido ſequut᷑.
videbis poſterioꝛa mea] qui em̃ videt homi
nem a pte poſterioꝛi cognoſcit ꝙ ſit homo nõ
tñ cognoſcit deimimnate ſi ſit ſoꝛtes vel plato ·
idðo ſubdi? · Eaciẽ aut meã videre ñ poteris
CK. FRRIIITI.
demceps precide tibi aſt du
as tabulas inſtar priorum ⁊c
Per pᷣmas tabulas que fracte fue⸗
Rrunt ſigniſicatu fuit vetus teſtamẽ
tum quod p nouu euacuatũ eſt mõ qui ſequi‚-
tur· nam a tpe publicatõnis euangelij cerimo
malia ſunt moꝛtifera iudiciana vero non obli

gant miſi ð nouo fuerint inſtituta: moꝛalia ve

ro remanent mqntu tment dictamen iuris
naturalis et hoc notat᷑ cu ſubdit᷑. ⁊ ſcribaʒ ſu⸗
per eas ⁊c· Sequit᷑ Nullus aſcedat tecũ 2c]
q; ſolus chꝛiſtus p moyſen ſisniſicatus ſeu ſi
guratus accepit nouuũ teſtamentuʒ a patre et
alijs publicauitqð aũt ſubdit᷑ poſtea:ꝙ moy
ſes velata facie loquebat᷑ ad populum fuit ad
ſigniſicandũ ꝙ ea que tradunt᷑ exphcite in no
uo teſtamento fuerunt ſub velamento ſigura
ta m veteri teſtamento· ⁊ ꝙ tempe noui teſta
menti velamen remaneret ſupꝛa coꝛda iudeo
rum ꝓ maioꝛi pteqð aũt ſubdi ð moyſe· qð
ingreſſus ad dommũ et loquens cũ eo aufere
bat ·ſ.velamenſignificat ꝙ in patria nõ rema
nebit velamen ſiguratũ veteris teſtamenti·nec
et enigma noui· q; ſicut dicit apoſtolus ·j·coꝛ ·
xiij vdemꝰ nũc p ſpeculũ in enigmate tuc aut
facie ad faciem. CXA. NXNX„V
Cuitur congregata omm tur⸗
ba 2c Hic agit᷑ de oblationibe po
puli ꝓ Aſtructione tabernacub et
alioꝝ ptinentium ad im de q ſub
ditur. Qmnis voluntarius et ꝓno animo of
ferat eas domino ⁊c nõ em placent dommo
ſacriſicia coacta ꝗpter hoc dicit᷑ omnis volũ
taruis c p ea q fuerunt oblata ad ↄſtructio
nem taber naculi coꝛpaliter intelliguũt᷑ ea q̃ faci
unt ad ediſcatõeʒ eccleſe ſpuali · Per auꝝ em̃
intelligitur fulgoꝛ ſapietie quã offerũt docto
res per argentu vero puritas ſcietie quam
offerunt inocentes/ p es ſonoꝛitas eloquentie
quã offerunt pᷣdicatoꝛes ꝓ iacinctũ qui coloꝛſ
elt celeſtis intelligit meditatio celeſtiũ quã of
ſerunt Stemplatiui p purpurã recoꝛdatio do
mince paſſionis qua offerut chꝛiſto capiti cõ
paſſiuip coccũ bis tinctũ gemine caritatis in
cendiuum quod offerũt caritatiui p biſſum bo
neſtas ↄuerſatõis quã offerũt honeſtate deco
rati · p pilos capꝛaꝝ ex quibo ſiunt cilicia aſperi
tas penitentie quã offerunt ꝓpꝛiam carnẽ ma
cerantes. p pelles arietũ rubꝛicatas deſderiũ
martirij quod obtulerũt martires p pelles ia
cintinas que ſunt coloꝛis celeſtis vita ↄſeſſo ꝝ

So

quã offerũt ip̃os imitates. p lig ſethim q ſune

imputribilia firmitas in bono quã offerunt p
ſeuerãtes ꝓ oleum pietatis ſuauitas quã offe
runt miſericordes p lapides onichmos exem
pla edincatiua que offerũt hommes bona exẽ
pla pᷣbentes p gemmas generaliter ſumptas
intelligunt᷑ quecũq; bona in ide vel moebus
ecckiam edificatiunns⸗ Q A. X5νKαNſHVF.
Oſita pcedenti capitulo determia
tione offerendoꝛum ꝓ ſtructõne
tabernaculi. hic ↄſequenter pom
executio cũ dicitur· quotidie mane
populus vota offerebat ꝓp hoc inſtruit ppłus

chhꝛiſtianus ⁊ młto foꝛtuis clerici pᷣncipes ⁊ P

lati · vt ſingulis diebo intendant duino cultui
anteqʒ ad opa ꝗpꝛia manũ mittant · pl? offert
populus q́; neceſſe ſit hoc em poſſumꝰ dieb⸗
ilis dicere ꝙ ꝓprs chꝛiſtianus et pncepes tot
et tanta obtulerunt pᷣlatis et mmiſtris eccleſie
ſaltem m pluribo terris ꝙ aſcendũt vltra neceſ
ſitatemimo etiã ↄtra vtihtatem ꝗpter abuſuʒ
inde ſequentem nam multi bonis ecckłie datis
nimis abutunt᷑ ad pompam terrenã et amico
coꝛum ſuoꝝ carnaluũm exceſſiuã ditatõem · vt
de aujs verecundioꝛib taceamus Tuſſit ergo
moyſes pᷣconis voce clamari nec vir nec muli
er quicq; vltra offerat ⁊c] Sic exemplo moyſi
ſupioꝛes in eccłia ðberent vt videt᷑ ſne impo⸗
nere tempalium augmentatõni ſaltem in uliſ
locis vbi ta augmentatõ ñ ꝓdeſt ſed multu
obeſt eo ꝙ młktis miniſtris ecchłie pᷣbet occaſio
nem mbtipucis ruine · Sed ſiẽ ſcribi ꝓuer · xxx
Sanguiſuge due ſunt hilie dicẽtes ſemp affer
affer. Et ite ſunt amoꝛ mnoꝛdmatus ꝗpꝛie ex
cellentie· ⁊ mmoꝛdinatus ʒelus carnalis parente
le.que nõ ſoluʒ clamãt affer affer ̊ aufer aufer ·
id elt · tolle vi tolle fraude · ꝗꝓpter qð gre:papa
diſpoſuit m hoc ponere modum vt deit dñs
bugo cardinalis ſup locum iſtum. D
Ecitet propvciatorſum. ſid eſt .
oraculum pꝓ qð deſngnatur eccia
m qua ſiunt laudes ⁊ pces ad ꝗpici
atõnẽ dommi ꝓcurandãa · de auro
puriſſimo] nam ecchia nõ debet habere macu
lam neq; rugam· Duos etiã cherubin p q̊s
ſigniſicant᷑ eccłie plati· nam cherubm interp̃ta
tur plemtudo ſcientie ˖ que debet in platis eſſe ·
debent em ſcire vetus 1 nouum teſtamentum
p hoc aũt qð dicit᷑ duos gemima caritas dei ·ſ·
et ꝓxim deſignat · que debet in p̃latis einden
tuus leruere cum ex officõ ꝓ ſalute populi ſui
coꝛpoꝛalem vitam exponere.ſi caſus neceſſita⸗
tis occurrerit teneãat Tohᷣx. Bonus paſtoꝛ ani
mam ſuaʒ dat ꝓ ouibus ſuis:iõ ſubdit᷑ ex au
ro ductili fuerunt em facti cũ martello ꝑ qðᷣ
deſgnatur ꝙ ecckie pᷣlati debent ſemper eſſe

parati ad ſuſtinendũ pſecutõnes ꝓ ſalute gre

gis ſui:· quos poſuit ex vtraq; parte ꝗpiciato
rijper quod deſignatur ꝙ pꝛelati ſem per de
bent intendere ſuarum eccłiaꝝ regimimi:⁊ nõ

ſtare in curijs regum vł pᷣncipũ niñ in caſu ne

ceſſitatis et ad hoc vocati· extendentes alas
id eſt. intellectũ ſuũ ⁊ affectum applicantes cõ
templatõni diumoꝝ· ⁊ nõ ad habendũ longaʒ
comitiuã equoꝝn 1 domxcelloꝛuʒz. et tegentes
apiciatoꝛium ·id eſtper opus actiue vite in:⸗
tendentes ad ecckie ſubndium verbo exem
plo informantes ppłm ſibi cõmiſſum. Qrego.
in paſto· Sit pᷣſul actõne pᷣcipuus ⁊ p̃ ceteris
in cõtemplatõe ſuſpenſus · Sicut in ſcala iacob
angeli aſcendebant ⁊ deſcendebãt · Zed aliqui
eoꝛũ ſunt ſicut milui qui ñ deſcendunt niſi ad
cadauera rapienda ſic iſti ad bona tempoꝛalia
querenda:que tñ paulus apłus arbitratur vt

ſtercoꝛa · phil. iij CN. XNXXVIIIF

llud quod in pncipio huius capituli

ponit᷑ ſupius expoſitum eſt miſtice

aꝗpter hoc hic dimittoet plura alia
dimm et dinntta eade rõne · Eecit
et labꝛum eneum cũ baſi ſua de ſpeculis mulie
rum c Per ſpecula mulierum ſignificant᷑ di
uina pᷣcepta in quib anime deuote ſpeculãtes
et meditantes vident quid amouere debent
a ſeipſisſcʒ maculas vicioꝝ· et quid ſibi appo:

nere · ſqʒ oꝛnamenta virtutũ · hec em̃ duo diuja

pᷣcepta manifeſte oſtendunt que docent duas

partes iuſticie ſcʒ declimare a malo et facẽ bo-⸗

num. que excubabant in atrio tabernaculi p
tabernaculum hic intelligit᷑ ĩm celum · qd ani⸗
me deuote nõ poſſunt ingredi durante vita pᷣ
ſenti· ſed diligenter attendunt qualit poſſint
intrare poſt ſinem pꝛeſentis vite · Der hoc igi
tur ꝙ labꝛuũ eneu in quo pedes manus ſacer
dotum debebant lauari ſactũ eſſe dicit de ſpe
culis mulieruʒ ſigniſicabat᷑ pꝛactica noticia di
uinoꝛum pᷣceptoꝝ ex qua quidem noticia ce
dit aqua vere Ztritõms et deuotõnis in qua
pedes et manus ſacerdotũ·i affectõnes et opa
eoꝛum qui mĩſtraturi ſunt in eccleſa debet la
uari ꝓ ↄtritõem et 2ſeſſionẽ anteqᷓ; accedant
ad miſſarũ celebꝛatõem

Scit et racionale opere polmm⸗
to 2c] Der rationale iudicij ĩ quo

mitti põt nitelligi bonꝰ pᷣnceps aut
platus ſecularis vel religioſus· p cuiꝰ indiciuz
dent agi vł dimitti opa ſubditoꝝn· In B aũt ra

tionali fuerunt quattuoꝛ oꝛdines lapidũ p̃ᷣcio

ſoꝛum et in quolbet oꝛdine tres lapides pcõſ
git᷑ ꝑ q̃ttuoꝛ oꝛdines intelligunt᷑ q̃ttuoꝛ vᷣtu
tes cardimnales cũ adumcris ſibi virtutib que
debent eſſe ĩ iudicibus bonis ſecularibo aut re

oſtẽdebat᷑ quid agi deberet aut di

ligioſis. Deimus oꝛdo ptinet ad pꝛudentiam

que eſt auriga virtutũ · et hm tulliũ ip̃ius pꝛu
dentie ſunt tres ptes· ſeʒ memoꝛia reſpectu p̃
cedentium. intelligentia reſpectu preſentum
et ꝓuidentia reſpectu futuroꝝ· Secundus oꝛ
do ptmet ad iuſticiaʒ. cuiꝰ ßm phᷣm · v eth· ſunt
tres partes ſcʒ uiſ ticia diſtributiua penaruʒ et
honoꝝ bm ðmerita et merita hommũ et com
mutatuia que eſt ꝗpꝛie mercatoꝛũ · et epkeya
que eſt ꝗpꝛie iudicũ dirigens eos in caſu par
ticulari ad legiſlatoꝛis mtellectũ. Tercius oꝛ
do ptmet ad ſoꝛtitudinẽ que reſpicit pericula
belloꝝ ꝓ republica ſuſtentanda · et ad eam req̃ᷓ
ritur aĩmoſitas in aggreſſu.ſtatia in ꝓgreſſu
et ſequit᷑ victoꝛia egreſſu. Quartus oꝛdo per
tinet ad tempantiã cuuꝰ ſunt tres partes ſcili⸗

cet tempantia pticularis que eſt rep̃ſſiua ve

nereoꝛum extra legem matrimonij in zunga
tis ⁊ ſimpliciter in alijs· et abſtinentia que eſt
repꝛeſſiua ciboꝝ·⁊ ſobꝛietas potuũſpᷣm tñ mo
du et regulam recte ratõnis CRK. XL

Enſe primo prima die menſis
eriges tabernaculum et ̊ pßᷣm
ſuas partes deſcriptas ſupius et
expoſitas tñ p hoc tabernaculũ do
mini Zuenienter põt amima ſidelis intelligi· nã

in ea dommꝰ p gratiam mhabitat. Apoc xxj.

Ecce taber naculũ dei cũ hommibo ⁊c Moc au⸗

tem tabernaculu ſurſum erigit᷑ p ſpem bonoꝝ

celeſtuim ex meritis et gratia ꝓuenientẽ et ſi
Sit᷑ ſeu ſtabili᷑ pꝑ firmaʒ ſidem eoꝝ que tenet 2
docet ſancta mater eccleſa:⁊ dilatat᷑ p dei

ximi caritatem et iſta fiunt pᷣmo menſe pᷣma

die menſis · id eſt · in intio vite p̃ſentis et q̃n
tum ad pueros baptiʒatos ᷣm habitus dicta
rum virtutũ qui dantur diunmnt? in baptiſmo
ſed actus eaꝝ tunc apparent qn incipiunt hre

vſum ratõnis· vt ſic cu gratia opereĩt᷑ liberũ ar

bitrium ad 2ſecutõeʒ vere beatitudinis· Quã

nobis cedat ieſus chꝛiſtus qui cum patre ⁊c

Explicit exodus

Incipit leuicus
cauit auteʒ dommus ⁊c
In hoc libro pncipaliter agit᷑

inter que pꝛincipalius eſt olo
cauſtum·igit᷑ de ip̃ᷣo agit᷑ pꝛi
mo cũ ðr Si olocauſtu fuᷣit
euus oblatio ⁊c Olocauſtu vero dicebat᷑ ſacri
ſicium incenſum totaliter ad honoꝛẽ dumum
ꝗpter quod moꝛaliter ſigniſcat opus bonum
de genere factu ex caritate ꝓpter deũ. ⁊ ſi tale
opus ſit pᷣlatoꝝ eccleſie vel doctoꝝ ſigniſicat

p olocauſtu ð armento·ide bobus · boues em̃

ſunt animalia in agro laboꝛantia. ꝗpter quod

de ſacrificijs offeredis domo

ſigniſicant pᷣlatos et doctoꝛes qui laboꝛãt in

agro dommico Pꝛopter quod dicit paulus·..

Qoꝛ:iij. Dei aduitoꝛes ſumus. dei agricultura
eſtis. Si vero bonũ opꝰ ex caritate ꝓcedes ſit
ſimplicium chꝛiſtianoꝝ ſigniſcat᷑ p olocauſtũ
de ouib ⁊ capꝛis eo ꝙ ſunt ammalia ſimplicia:
ꝗpter qð ſigrniſcant ſimplices chꝛiſtianos pᷣm
quod dicit᷑ ·pał · xxj· Iſte aũt grex quid cõme⸗

ruit. Si vero bonũ opus ex caritate factu hit

religioſoꝝ vel clericoꝝ ſigmſicat᷑ p olocauſtuʒ
ex auibus· Nã relgioſ vł clerici deputati ſunt
ad cultum dei . et lic mtedere debent diume cõ
templatõm. Dꝛopter quod ſigniſicant᷑ p aues
volãtes: Dicit᷑ aũt intextu ꝙ aues iſte debent
eſſe turtures aut colübe · Per turtures q̃ ge⸗
nmtum habent ꝓ cantu intelligunt᷑ apꝛie reli⸗
gioſi qui gemere debent ꝓ peccatis ꝗpeijs ac
etiam Per vnde dicit in decre . xvj·q:.jmonachꝰ
nõ docentis h̊ plangentis habʒ officium. Der
columbas vero clerici deũgnant᷑· nam in eoꝛũ

Zuerſatõne debet columbma ſimplicitas reſul

Zere. Xllegonce vero põt totum hoc expo⸗

m de chꝛiſto · Nam immolat? fuit nobis ex
maxima caritate dei patris· Toh·i. iij. Dic de? di;

lexit mundũu vt niliũ ſuu vnigemtu daret p̃e
etiam cheitus ex maxima caritate moꝛtẽ ſuſti

nuit. Gla:liij. Oblatus ẽ q ipᷣe voluit · St ſic pʒ
ꝓ chꝛiſtꝰ Pfectiſime fuit olocauſtũ, ꝗꝓpter qd

ſerus fuit in triplici olocauſto pdicto ſcʒ
de bobus diub et aub⸗. dicit em bos roõne la⸗
boꝛis que in mundo ſuſtin uit.2 ouis ꝗpter in
nocetia quã ſemp tenuit· dicitur et turtur rõe
caſtitatis et columba rõne ſinplicitatis.

CNW-

Numa cum obtul lerit oblatio⸗
oblatio facta de pamib quibuſd da
alijs que reducunt ad pane ſcʒ lari⸗
na que eſt materia panis ꝗꝓpinqua:2 ð granis
adhuc exiſtetibo in ſpica que ſunt materia paĩs
magis longinqua·Moꝛaliter igit᷑ p paneʒ in⸗
telligitur verbum dei · Peut· vm. Non in ſolo
pane viuit homo h in omni verbo quod ꝓce
dit de oꝛe dei · Jgit᷑ farmaʒ que eſt materia pa
nis Pinqua oſferunt dommo ſcolares theolo
gi qui ad hoc ſtudent vt de ꝓpinquo competẽ
ter valeant pdicare verbüu dei · Panes coctos
in cibano offerunt docentes ſacrã ſcripturam
in ſcriptis ex caritate occupati ĩ ſtudio quaſ in
clibano clauſo. Panes coctos i in ſartagine · id
eſt.frixos offerunt docentes in ſcolis ex carita
te. nam frigunt᷑ magna ſolicitudine ꝗaponendi
et auditoꝛes ſolcitudine capiendi: Hanes co
ctos ſup craticulam que ponitn m patenti loco
offerunt pᷣdicantes populs in publco. Laga
na vero que ſunt panes ĩ aqua calida offerüt
ꝓfeſſoꝛes qui bonis exboꝛlatonil⸗ peccatoꝛes

nem 2c In hoc capitulo deſcribit

mducunt ad lacrimas ↄtritõis que ſunt aque
calide ꝓcedentes ex coꝛdis doloꝛe Spicas aut
adhbuc uirentes offerunt boni pedagogi qᷓ pue
vros mnducunt ad bonos moꝛes hm capacitatẽ
illuis etatis · q; 'm phᷣm libꝛo eth·nõ paru imo
multum facit ad virtuteʒ aſſuefactõ ad opera
virtutis ab adoleſcentia:· Dꝛou·xxij. Rdoleſcẽſ
iuxta viam ſuã et cu ſenuerit nõ recedet ab ea
Notãdũuũ at᷑ ꝙ ĩ dictis ſacrificijs et oblatõni
bus tria generaliter mcludunt · ſcʒz thus · oleuʒ.
et ſal p thus ſigniſicat᷑ mentis deuotio·p oleũ
pietatis vnctio·p ſal dicretio et duo generali
ter excludunt ſcʒ mel et fermentum . q; mel ſis
ficat laſciuie diſolutõnem· ⁊ ſermentu peccati
coꝛruptõem·j· Qoꝛ·xv.Modicũ lermeti totaʒ
maſſam coꝛrumpit Allegoꝛice vero exponi
poſſunt pꝛedicta ð cheiſto ipᷣe nanq; ꝓ nobis
oblatꝰ Suemiter dicit᷑ farma molita mola tri
bulatõnis: panis coctꝰ ĩ clibano-nin vtero vir
gmal vbi coꝛpus eius ſoꝛmatum fuit virtute
ſpũſſancti· Similiter panis frixus m ſartagine
id eſtanxietatenam immmente paſſione ũs
fuit euis ſudoꝛ ſicut gutte ſanguinis decurrẽ
tis ĩ terrã. vt habet᷑ luẽ xxin· Item panis coctꝰ

in craticula:.iin ſanc te crucis ara. Dicit᷑ etiam

panis coctus in aqua calidda ſcʒ deuotõnis qñ
clamãas ſpxitũ emiſt cũ lacrĩs Meb· v. Hꝛeceſ

ſupplicatõnelq; cũ damoꝛe valido et lacrimis

offerens erauditus eſt ſua reueren tia·

XTTI.
Vod ſi

ſtia pacifcorum 2c
DHer hãac aũt hoſtiaʒ allegoꝛce xpc
mtelligit᷑ nã ꝑ ip̃m tanq; p hoſtiaʒ
paciſicã deus pater paciſicauit ea ꝗᷓ
in celis ſunt ⁊ ĩ terris vt dicit᷑ coł·Moſtia ve
ro paciſica fiebat in lege de bobus cuib et ca
pꝛis · ꝓ quas omẽs figurabat᷑ oblatio chꝛiſti fa
cta in cruce ſẽ vnũ pfectum ꝑ młta impfecta
Eisuratꝰ em fuit p hoſtiam ſactã de boue ꝓ
pter eius ſoꝛtitudmẽe laboꝛantem.⁊ p hoſtiaʒ
de oue ꝓpter mnocentiã pſeuerantem. ꝓpter
quod ĩ hoc ſacrxiſicõ ponebat᷑ cauda que pſeue
vantiam ſignificat. h dicit grego· ome xv· In
cauda quippe finis eſt coꝛpoꝛis· t ille bñ ĩmo
lat qui ſacriſcium bom opis vſq; ad ſine debi
te ꝓducit actõms· Item ſigniſicat᷑ ꝑ hoſtiã de
capꝛa ꝓpter carnem chꝛiſti ſimile carm pecca
ti · xo. viij. Miſñt ſilũ ſuũ in ſmilitudmẽe carnis
peccati· Moꝛaliter aut nos deo hoſtiã paciſicã

de boue offerimꝰ? cũ ſoꝛtitudinẽ nrram m duñs

laboꝛibus exercem'. ßͦ de oue cũ cauda hoſtiã
facimus cu in innocentia pleueramꝰ.de capꝛis
vero hoſtiã paciſicam offerimꝰ cu carnẽ ꝓpꝛiã
ad peccata pꝛonam p penitentie rigoꝛem coar
tamus.· In ſine vero huiꝰ capituli vbi dicitur ·
Ommis adeps ⁊c Sſus adipis et ſangmiſ ge
neraliter ꝓhibetur · Der adipeʒ vero bonum

Hic agitur de ſacri
cum dicit᷑· offeret capꝛam vel ouem vt dicit

tempoꝛale et etiam ſpũale denñ gnatur. diuites
eñm tempoꝛaliter dicunt pĩgues. ſimiliter do

num gratie pinguedo nonimat᷑· Dſallxij. Sic
adipe ⁊ pinguedme repleat᷑ anima mea ⁊c.· xFlle
igit᷑ adipem comedit qui bonũ tempale vł ſpi
rituale ſuis meritis et nõ deo attribuit· Simili
ter ſanguinem comedere eſt de laboꝛe alieno
müuiſte vnere⸗e· QX. XIT.
c agitur de ſacriſicio ꝓ peccato et

offert ſacrificia debet eſſe mundus
a peccato·ideo pᷣmo agit᷑ ð ſacriſicio
ſummi ſacerdotis cũ dici᷑ · Si ſacerdos qᷓ vn
ctus ẽ peccauerit delinquere faciẽs populũ.
nam a peccatis ſacerdotu aſſumit populus pec
candi argumentu d·quare non facereʒ hoc ex
quo ſacerdos meus facit · Vnde greg. in paſto.
Qum paſtor pꝓ abꝛupta gradit᷑ 2ſequens ẽ vt
grex ad pᷣcipituim ſequat᷑· offeret ꝓ peccato
ſuo vitulum Vitulus eſt aſal guloſum Mie.l
GEffuſi eſtis ſicut vitulus ſup herbã· Eſt et ami/
mal geſticuloſum.· Malach nij· Salietis ſic vitu

lus de armento· Sacerdos igit᷑ vitulũ immo⸗

lat qñ caſtrimargiã p abſtinentiã· et leues ge⸗
ſtus p maturirate funditus mactat· ¶ ſ oĩl
turba iſrael Siẽ populus ſequit᷑ ſacerdotem
in malũ · ita ſequi debet in bonũ et iðo poſt ſa⸗
criſicuum ꝓ peccato ſacerdotis· ponit᷑ ſacriſiciũ

pꝛo peccato multitudins· t ponit᷑ ſimile ſacni

hcuiʒ cu dicit᷑· offeret ꝓ pccto ſuo vitulũ ⁊ ex

ponatur eius immolatio ſiẽ de ſacerdotis pec

cato tñ maioꝛ gradus virtutis requirit ĩ ſacer
dote apter excellentioꝛem gradũu eccleſe · Si

peccauerit pnceps Mic agit᷑ de ſacrificio pꝛo
peccato pꝛincipis quod determmat᷑ cu dicitur.
offeret hoſtiaʒ dommo hircu de capꝛis Na
hircus dux eſt capꝛaꝝ ſicut pnceps ſubditoꝛũ·
eſt etiam amimal fetidum et p hoc ſigniſicat᷑ ꝙ

peccatum pᷣncipis eſt mfamie et ſcãdali plenu

et ideo pᷣnceps ꝓ peccato ſuo hircu offert · quã

do p emendatõem debitam ſcandalũ ⁊ infam

am aufert · ſiẽ legit danid feciſſe . i re· xij et ma

naſſes · ij pak · vltĩo · ſi peccauerit amima
cio ꝓ pctõ ſingularis pſoe

infra eodem capitulo·hoc aut moꝛaliter facit
qui ſtoliditatẽ vel ignoꝛantiã que ſibi cã pecca
ti fuit p attentõem duine legis et impletõem
eius qᷓntũ ad ea que ſunt de neceſſitate ſalutis
excludit · Allegoꝛice vero põt de chꝛiſto totũ
exponi.dicit em · .iob · inj ip̃e eſt ꝗpiciatio ꝓ
peccatis noſtris et non pꝛo noſtris tantum h
etiam totius mũdi· ꝗpter quod ſiguratus ſuit

p ſacriſicium ſacerdotis młtitudinis pᷣncipis;
et pſone ſingularis: ꝗpter qð p vituluũ im mo

latum ſiguratus fuit rõne ſue paſſionis et per

hircum et capꝛam apter ſimilitudinem carnis

qm ſacerdos qui ꝓ alioꝝ peccatis

peccatlet ꝑ ouem rõne vite innocen:is.

F peccauerit amma ⁊c Hic ſen:
ſus literals eſt moꝛalis· nam ille q̃
tenetur teſtiſcari veritatem quam
nouit ⁊ tacet peccat de quo debet
ſatiſ lactõem facere per debitam penitentiam.
et ſi ꝑ taciturnitatẽ ꝓximuũ damniſicauit tenet᷑
ad reſtitutõem · amma que tetigerit aliq̃d im

mundum nihil apud deñ immundũ reputat

niſi peccatu et ideo moꝛaliter immundũ tãagit
qui pctõ coꝛde ↄſentit vel qdð peius eſt opere
phcit · et ſi quippiam de ummudcia homis te⸗
tigerit · immũdiciam hommis tangit qui eo
ſuadente verbo vel exemplo peccatum ſimi
le facit· ſubiacebit delicto a pene ꝓ pctõ ſᷣm
arbitrium boni ↄſeſſoꝛis · Amma que iuraue
rit · c agit᷑ de tranſgreſſone uramẽti p ob

lunonẽ implendiðo ſubdit· poſtea mtellexe

rit ꝓ recoꝛdatõem· agat penitentiã ð onuiſ
ſione eiꝰ qð uurauerat facere· ⁊ offerat agnaã

d elt redeat ad innocentiã que ꝑ agnã ſigniſ

catur ⁊ hoc facit cũ ſdeliter implet quod omi
ſit · ſiue capꝛã ʒ/i: agat penitentiã coꝛpalẽ ſi eiꝰ

quod om ilerat nõ habet implendi facultatem.

vel duos turtures ſcz coꝛde 1 oꝛe gemendo
ſi fuerit impotẽs ad penitentiã coꝛpalem · vł

duos pullos columbaꝝ /i. actꝰ gemĩe carita

tis nam vniuerſa delcta opit caritas · pꝛou:
x·ca. vł ſimilã.·i: farin a tritici que pfectam ſi
gniſicat ↄtritõnem eo ꝙ farina teritur int mo
las. Anima ſi pᷣuaricans ⁊c Hic agit᷑ de ſacri
ſicio ꝓ peccato illuis qui res duimo cultui de
putatas indigne tractat vel ſuis vſibe applicat
cuʒz dicit · offeret ꝓ dilecto ſuo arietẽ mmmacu
latum ꝓ que ſignificat᷑ chꝛiſtus qui dux ẽ ſim
pucium ſicut aries ouiũ offert᷑ aut chꝛiſtꝰ vno
modo in eukariſtie ſacramento vł m oꝛatõne
deuota ip̃m depcando · ſeu qdᷣcunq; aliud bo
num amoꝛe ipᷣus faciendo· ipᷣmq; quod intu
lit damnũ reſtituet et qᷓntam pte ponat ſup

ſi emn accepit res ecckie reſtituere debet · p au
tem ꝙ pars qnta ſupaddenda dicit᷑ dat᷑ intelli
Si ꝙ qnq; ſenſus hommis ad diumũ obſequiũ
debeant applicari·. Anima que peccauerit c

Hic agit᷑ de ſacriſicio ꝓ pctõ p ignoꝛantiã et

generaliter ſumpto qð patet ex hoc qð ſubdi

feceritq; vnu ex his q̃ in lege domm pꝛobi
ntur per hoc ãt qð ſubdi · iuxta menſurã
eſtimatõemq; peccati ⁊c deſignat᷑ ꝙ in noua
lege et foꝛo ↄſcientie pene ſunt arbitrarie ſᷣm
undicium diſcreti feſſoꝛis niſi ꝓ ſuperioꝛes ec
cleſe aliud fuerit determinatum.
Nima que peccauerit ⁊c Mic
agit᷑ ð pctõ fraudis in negatõe de
poſiti et idem mtelligit᷑ de quocũq;

„.

— — — — — — ——

1.

alio p fraudem vel violentiã babito de quibul
dicitur. reddet ommia et hoc eſt de ure natu
rali quod aũt ſubdit᷑ et qᷓntam iſup pteʒ ⁊c

p hoc dat᷑ mtelligi ꝙ non ſolum reddendu eſt

d quod ẽ ablatũ vi vel fraude h etiã damnum
gquod homo habuit ex ſubtractõne rei ſue ſiue

qnta pars fuerit ſiue alia plus v? mmꝰ Dꝛo
peccato aut cτ :q; p̃ᷣter dictã reſtitutõnem te

netur ſatiſ lacere deo ßm arbitrin diſtreti con

feſſoꝛis:q; non ſolũ peccauit mn hommẽ h etiaz
in deum · Locutuſq; eſt dommꝰ æc]· Mic agit᷑

de cultu altaris olocauſti de quo dicitur infra·

Ignis aũt in altari ſemp ardebit · hoc altare
miſtice dicit᷑ coꝛ humanu in quo debet offerri
deuotõnis et oꝛõnis olocauſtũ et in hoc altari
debet ignis caritatis ſemp ardere p feruoꝛem
dilectõnis dune· quẽ nutriet ſacerdos /·ſacer
dos at᷑ accendẽs ⁊ nutriẽs ignẽ caritatis ĩ coꝛ⸗

dibus humanis eſt ſpũſſanctus qui bene dicit᷑

ſacerdos.iſacra dans q; dat ſacra dona. ſubij
ciens ligna cπ -ligna vero nutrientia ignẽ ca

ri tatis ſunt dunna beneſicia ſanctoꝝn erxepla

ad dei dllectõem ⁊ ꝓxim inflamãtia q ſubijcit
ſpuſſanctus in altari coꝛdis noſtri nobis ̊ ad
memoꝛiam reducendo. ſicut dicit ioh. xinj. ſpi
rituſſanctus docebit vos omnia ⁊ ſuggeret
vobis omnia· et impoſito olocauſto deſup vt
isne cremet᷑ olocauſtũ iſtud eſt opus bonuʒ

de genere h tunc cremat᷑ mn altari qñ ſit ex cari

tate · ideo dicit apłus · j· coꝛ · xxj· omĩa veſtra in
caxitate fiant. In monimentũ ſuauiſſimi odo

ris dommi na talis oblatõ benignit accepta

tur a domino· Rt locutus eſt dñs ⁊c hic agit᷑
de oblatõne ſacerdotis in die ſue cõſecratioms
cũ dicit᷑· lec eſt oblatio aaron et ſiioꝝ eius
quã offerre debent domino in die vnctionis

ſue .et ſigmificat oblatõem quã moꝛaliter debʒ

facere ſacerdos noue legis ĩ die ſue oꝛdinatio

nis · Per ſimilã em̃ que eſt farina tritici purga
tiſſima mtelligitur puritas vite que maxime

requirit᷑ ĩ nouo ſacerdote · ſed hec ſimila debet
oleo ↄſpergi· nã puritati vite debet pietas ad
iungi ⁊ frigi in ſartagme pꝑ ʒelum iuſticie diui
ne ne pietas ſit nimis rennſſa et ʒelus ſine pie
tate eſſet nims durus · debet etiã offerri calida
q ſine caloꝛe caritatis non ꝓſunt opa uuſticie
nec etiã pietatis·j. ¶Qoꝛxnj. Si diſtribuero in ci
bos paupeꝝ omnes facultates meas ·et ſi tra

didero coꝛpus meu ita vt ardeam caritatẽ aut

nõ habuero nihil mihi ꝓdeſt · Mec quoq; ẽ
lex hoſtie ꝓ delicto.· Ber hanc hoſtia pemtẽ
tia deſ gnat᷑ p quã delictũ expiat᷑ et de hac ho
ſtia dicit· ꝙ ſacerdos eam offerẽs comedat ip

ſam .·.lec autẽ hoſtia a ſacerdote noue legis

offert quando peccatoꝛ in ſoro ↄſcientie ab eo
vere penitens iudicat᷑ ſ̊ tunc ab ſpſo comedit᷑
quando pꝑ abſolutõem debitam peccatoꝛ chri⸗

lers .

ſto tersiliatur et tetu ei incdpatur ſacti
x· dicit · Surge petre occide ⁊ maduca

— VIE:
Ec eſt lex hoſtie pacificornm ſi
pro gratiaruʒ actione 2c Kiec
aut hoſtia eucariſtiam ſigurauit et
ic ponunt᷑ q̃ᷓnq; modi panum per
quos ſiguratus ſiut vnus panis viuus et pfe

ctus qui de celo deſcendit ſcut vnũ pfectum

Ppiu ra impfecta· vt ſupꝛa dictu eſt capitło·ij
unc aut paneʒoffert ſacerdos gratus ðᷣ be
nencijs a deo ſibi collatis deuote celebꝛando.-
bomo nõ ſacerdos ſi ꝓ gran actõne ꝓ beneſi
cijs ſibi collatis facẽ ſacerdotẽ celebꝛae et ſimbt
paup nõ hns vn hec faciat niblommus hunc
panem offert ſuo mõ miſſam deuote audiedo·
et alquãdo plus ꝓſcit ſibi qᷓ; ſacordoti celebeã
ti· Mic aut panis dicit᷑ oſperſus oleo:nam grᷣa
dei que p oleum deſignat᷑ fert᷑ largiter ĩ hoc
ſacramento· ꝗpꝑter quod nommat᷑ eucariſtiai.
bona gratia cum panibus autẽ pᷣdictis offere
batur animal mmolaticiũ · patet ex hoc qð ſeq

tur · cuiꝰ carnes eadẽ comedent᷑ die et p hoc

ſignincabat᷑ ꝙ ſub ſpecieb panis vera caro xp̃i
tinetur ſicut ip̃ᷣe dicit ſoh· vj. Panis quẽ ego
dabo caro mea eſt ꝓ mundi vita cuiꝰ effectus
ſugit᷑ ſde caritate foꝛmata que non cõpati tur
ſecum moꝛtale peccatũ.õ ſubdi· Qui mundꝰ
fuerit veſcet᷑ ex ea·⁊ nõ aliꝰ.q; ſcribit ·.coꝛ · xj.
Pꝛobet autem ſeipᷣm homo et ſic de pane illo
edat et de calice bibat · qui eim maãducat et bibit

indigne iudicium ſibi manducat et bibit nõ di

iudicans coꝛpus dommi· Notandum autẽ
ꝙ hoſtia paciſica in tres ptes diuidebat᷑ nã to
tus adeps in ptem dommi cedebat ⁊ ad eius
honoꝛeʒ in altari cremabat᷑pectuſculũ ⁊ armꝰ
dexter erant ſacerdotis offerentis· relique ve
ro carnes cedebant in vſum iloꝝ ꝓ qiub ho
ſtia pacifica offerebat᷑ vt patet ex ſequentibus
et ꝓ hoc ſigniſcabat᷑ ꝙ ſacramentuʒ eucariſtie
pᷣmo ⁊ pᷣnapaliter ad honoꝛẽ dei offert ſecun
do ad bonum ſacerdotis celebꝛantis · tercõ ad

bonũ illoꝝ ꝓ quibus offert
CX.

VIII. H
Ocutuſq; eſt dommus ad mon
ſen ⁊c] In hoc capitulo agit᷑ de in
duitõne aaron ⁊ hiloꝝ eius veſtib⸗
ſuis et eoꝛum cõſecratõne eo mõ

q̊ pcipitur · ſupꝛa exo · xxviij et · xxix · et ibi poſi

te fuerunt expoñtõnes miſtice ꝗpter qð non
opoꝛtʒ eas hic repetere h ibi recurrat qui vo
luerit videre.tñ in hne huius capituli vnũ ad
ditur · cu dicit de oſtio q̊ʒ tabernaculi ñ exibi

tis ſeptem diebus · Septenario dierum totuz

tempus reuoluit᷑ ꝓ hoc & ꝙ ſacerdotes ſepte
diebus ſue ↄſecꝛatonis in tabeꝛnaculo debent
manee ſigſicat᷑ ꝙ ſacerdotes noue legis toto

lauu.

tempe vite lue recedere nõ debent a lanctita⸗
te vite · Vnde dicit᷑ luẽ · ix.· Nemo mittens ma⸗
num ad aratrum et aſpiciens retro aptus eſt
resgno dei ; CK. — I5
Fyitq; ad aaron ⁊ c Hoſt ſecra
tionem aaron et fiuon eius hic con
ſequenter ponit᷑ executio ſacerdota
us officij ĩ qua aaron pᷣmo obtulit

aaron accedens ad altare immolauit vitulum
ꝓ peccato ſuo / ꝓ quod ſignificat᷑ ꝙ ſacerdos
noue legis accedens ad altare pᷣmo debet cõſi
teri ſe peccatoꝛeʒ eſſe· ꝓpter quod dicit 2ſiteoꝛ
in pᷣncipio miſſe ·ꝓ vitulum autẽ immolatu in
telligitur ip̃e chꝛiſtus cuiꝰ ſanguine mundant᷑
ſcientie noſtre hebᷣ ix· Sanguis chꝛiſti emũ

dat ↄſcientias noſtras ad buiendũ deo vinen⸗

ti · Qarnes vero et pellem eius extra caſtra cõ
buſſit qꝛ chꝛiſtus extra hieruſalem paſſus fu⸗
it vt habet᷑ ioh· xix · et heb · xij· FTmmolauit et
olocauſti victimã ·ſ·aꝛietem qui ſigniſicat chꝛi
ſtum · eo ꝙ chꝛiſtus eſt dux ſidelium · ſiẽ aries ẽ
ouium. Et ꝓ peccato popul offerens macta
uiit hircuqui eſt animal ſetidũ ad ſigniſican⸗
dum peccati cõmuĩs grauitatẽ · Nam ſiẽ bonũ
qnto eſt cõmunius tanto eſt diunnꝰ ſic pecca
tum qnto eſt cõmuniꝰ tanto eſt peius ceteris
tñ parib · Immolauit et bouẽ atq; arietem ho
ſtias paciſcas popuh .ſ. ꝓ gratiaꝝ actõne ex
ſacerdotu ↄſecratõne· Nam ma gnũ bonũ eſt
płi qñ ſacerdotes ſunt boni ·q; medij ſunt int
deum et ppem · ideo lubditur . St extendẽs ma
num ꝛtra ꝓpm ·ſaaron· benedixit ei ·im⸗
pᷣcando bona populoet młto foꝛtiꝰ ſacerdos

noue legis debet bona ppkło ſibi ſubdito impꝛiee

cari. Et egreſſus ignis ⁊cp hoc deſignat᷑ ꝙ
gratia ſpuſſancti qui ſup apłos in ſpecie ignis
apparuit datur ꝓpkło chꝛiſtiano p benedictões
et oꝛatõnes pontiſicũ et etiã ſacerdotũů.

CQKX.

Rreptiq; nadab et abiu filij aa
ron thuribulis 2c]. Der itos
offerentes ignẽ alienũ coꝛam dño
figurati fuerunt ſacerdotes noui te
ſtamenti q̃ cu igne cupiditatis vel luxurie mĩ
ſtrant in altari:ꝗpter qð pcutuint᷑ moꝛte culpe
poſtea pcutient᷑ moꝛte gehẽne· q; grauiter ni⸗
mis peccant · Vnde dicit hiero · ĩ qu odã ſermo
ne . Dic ſacerdos dic clerice q̃d tibi cũ femmms·
qui quotidie ad altare cu dommo ↄfabularis·
quũo eiſdem labijs deoſcularis filium virginis

quibus deoſculatꝰ es ſiliam meretricis·o in da
oſculo filium hommis tradis · Per hoc aute

velſtes nadab et abin remanſerũut intacte ſigſi
catur ꝙ ĩ noua lege res ſacre ex abuſu maloꝛu

ſacerdotũ nõ ſunt ↄtaminate· Der hoc autẽ
nadab et abiu extra caſtra ſilioꝝ iſrael fuerunt

ſacriſcium ꝓ peccato ſuo cum dici᷑ Statimq;

ſepultil ſigniſicat , mali ſacerdotes noue legis
a ſanctoꝝ 2ↄlſoꝛtio ſunt excluñ ⁊ cũ duite epu

lone ſepeliendide quo dicit luce · xxy moꝛtuuſ
eſt duues ⁊ ſepult? eſt ĩ mferno · Diit qͥʒ dñs
a aaron vinum omẽe quod mebꝛiari poteſt

nõ bibetis qñ intrabitis ta bernaculũ teſtimo

nij p hoc oſtendit᷑ qnta ſobꝛietas in ſacerdoti
bus noue legis requirit· Nam tabernaculum
illius tempis non fuit niſi vmbꝛa et ſigura ec
cleſiaſtice dignitatis;

N boc capitulo agi ð ebis mũdiſ
et ummundis bm legẽ · Circa quod
ſciendũ ꝙ ſicut dicit · · thi · iij · Omĩs
creatura dei bona et nihil reijcendũ qð cũ gra
tiarum actõne pcipi· Et ad thi·j· Omnia mun
da mundis. Gt iõ ꝙ aliqua animalia dicuntur

hic immuda vel piſces vel aues rõnes miſtice

ſunt.q; ſigurant aliqua vicõſa que ſunt a nob
euita nda · et econuerſo aliqua dicuntur munda
q; higurant ahqua virtuoſa que ſunt nobis in
coꝛpanda · Ceneraliter aut de greſſibilibus ani
malius illa dicunt᷑ munda que duuidũt vngu
lam et rummant· mmunda vero dicunt᷑ q̃ᷓ ca
rent vtroqʒ vk altero · Der diuiſionez vngule
diſcretio boni et mal denñgnatur Per rumma
tõnem vero que eſt reductio cibi ad ſupioꝛeʒ

gutturis ptem ſigniſicat᷑ applicatõ bomi pꝛeco

gniti ad opatõem· ⁊ vtrunqʒ requirit᷑ ad opuſ
virtuoſum · diſcretio nõ valet ſine opatõne·
nec alquod opus bonum eſt ſine diſcretione ·
Pꝛeter aut hãc regulã generalem alqua dicũ
tur immunda ꝙ ſigniſficant aliqua vicia ſpecia
lia vt camelus: ligniſicat ſupbiam ꝗpter gib
bum quem habet ſup doꝛſum · et cirogrillꝰ ter
renam cupiditatem eo ꝙ m terra habʒ habita
tõnem· ⁊ lepus q ſigmiſicat timoꝛem vrratõna
bilem · et ſus.ꝙ ſigmificat luxuriã ꝗpter ſui im
mundiciã · De piſcibus aũt ill dicunt᷑ mũdi
qui pennulas ⁊ ſquamas habentnã p pẽnulaſ
deſignat templatõ celeſtiim et p ſquamas qᷓ
ſunt aſpere moꝛtiſicatõ motuũ carnalium carẽ
tia vero iſtis immundi dicunt· De auibus
aũt dicunt nmmüde que ſequunt᷑· Aquila q̃ ðꝛ
rex auiũ et vunt de pꝛeda· õ ſignificat rapinã
potentum · Criſes qui volat et pedib gradit ·
ideo ſigniſcat rapinã malicõſoꝝ ſub ſpecie lici
ti rapientium bona ſimplicium· Nlietus qui ra
pit parua ·ideo ſigmiſficat rapinaʒ officialium qᷓ
nõ poſſunt rapere tam magna ſiẽ dommi eoꝝ
Miluus qui pullis inſidiat᷑ õ ſigniſicat rapinã
latronũ · Vultur qui ſequit᷑ exercituʒ vt paſcat᷑
carnibus occiſoꝛum ſignificat illos qui moꝛte
ðᷣſiderãt anoꝝ. Animalia coꝛuini generis illoſ
ſignificant qui querunt carnala diſcuꝛꝛentes
ext᷑ clauſtrum ſub habitu religioms. Struclo
que cum ſit auis tamẽ vola᷑ nõ põt · ſigniſicat

— ⏑e — — —.x7

cticoꝛax de nocte vdet et nõ de die · iõ ſignifi
cat aſtutos in tempalibus et in ſpualib hebe⸗
tes Larus m aere volat et in aquis natat · idðᷣo
ſigmificat querentes vitam voluptuoſam ſub

ſpecie ↄtemplatuie· Accipiter debuit ad auum

pᷣdam · et ideo ſigmſicat illos qui raptoꝛib pꝛe

bent mmiſteriu Bubo qui ð nocte paſtũ que
rit et de die ſe abſcondit ſigniſicat luxurioſum·.

Vnde dicit᷑ iob · xxiiij. Oculus adulteri obſer
uat calginem ⁊c· Mergulꝰ qui ĩ aquis mergi
tur· ſigniſicat guloſum ·qui ſe mergit in aquis
voluptatum · Tbis ſerpentib paſcit᷑· deo ſigni
ficat mundũ q̃ delectat᷑ m malis aloꝝ· Qignꝰ
candidus eſt ⁊ longo collo et roſtro· cibuʒ tra
hit de aque ꝓfundo · ꝗꝓpter quod ypocritã ſigſi
cat qui candoꝛem ſanctitatis oſtentat exteriꝰ
ſed queſtü intendit interius · Onocrotalꝰ qui
ſemp eſt famelicus ſignificat auarum qui ſem
per anhelat ad magis acquirendũ · Vnde dicit
poeta · Qreſcit amoꝛ num qntum pecuma cre⸗
ſcit · Hoꝛphirio omnẽ cibũ ſuũ aqua tingit et ſi
gniſicat hommẽ ſingularem qui mihil vult la:
cere nin qð tingit᷑ aqua ꝗprie voluntatis: e
rodyon.i.falco velociter volat ad interſiciendũ
alias aues:ideo ſigniſcat hommes pꝛonos ad
humanũ ſanguine effundẽdũ · Qaradrion auiſ
eſt garrula ꝗpter quod ſigniſicat pſonã loqua
cem. Vpupa m ſtercoꝛibo nidincat · ðo pmane
tes in ſetoꝛe luxurie dengnat · Cregoꝛius · En
ſtercoꝛe putreſcere eſt in fetoꝛe luxurie vitam
finire · Veſpertilio volat circa terram · ideo no
ticiam ſigniñcat ſola terrena querenteʒ. Volati
le quadꝛupes dicit᷑ immunduq ſigniſicat abu
ſum qᷓttuoꝛ euangelioꝝ· muda tñ dicunt᷑ que
habent crura vetro longioꝛa ꝓ que ſaliuntq;

ſigniſicant hommes a tali abuſu p veram peni

tentiam reſlientes CQK. XTT.

*

Ic agit᷑ de immũdicia ⁊ emundatõ
ne puerpere ꝓ quã ſigniſicat᷑ mens
humana que tunc parit qñn aliq̃d p
L conceptum exterius pꝛoducit · Iſte
vero concepᷣtus põt eſſe dupliciter · vno modo

ex mſtictu ſpuſſanctiet tunc mens humana

parit bonũ opuſ quo nõ polluit᷑ ip̃a mens ſed
masgis ſanctiſicatur· alio mõ ex inſtinctu ſpi
ritꝰ maligni tuc parit opꝰ malũ q̊ mẽs polluit᷑
hoc tñ opus põt eſſe mauis peccatũ vel minuſ
ſi ſt maius ſigniſicat᷑ p partu femme quo mu

lier pariens magis pollui dicit᷑ ſi aũt minꝰ ſis

ſicatur ꝓꝑ partũ maſculi quo mater dicit minuſ
pollui · ab vtroꝙ tñ peccato emundat᷑ mens hu
mana p oblatõnem agni turturis et columbe ·
vt dicit in htera· Agnus autẽ qui dicit᷑ anim il
ſimplex moꝛaliter offert᷑ qñ hũane menti pec
catum ppetratũ vere diſplicet et nõ ſimulato
rie tm̃ · Turtur aute que habet gemitũ ꝓ cãtu

tüc offert quado peccatũ nõ ſolũ vere diſplicz.
ſed etiã mẽs acriter gemit et dolet · (olumba
vero que ſpiſanctu in baptiſmo chaiſti repꝛe
ſentauit tũc offert᷑ qũ p ſpuſſancti gratiã pec
catrix amma reſoꝛmatur
CX

. XIII.
IFc agit᷑ de ĩmundicia lepꝛe· que tri
plex hic ðſcribit᷑ ſeʒ in homnnb in
veſtibe in domibus 2 hec tercia po
nitur capitulo ſequenti. Scoᷣm do
ctoꝛes catholicos p lepꝛã ĩtelligit᷑ falſa doctri
na hereticoꝝ in moꝛibus vꝑ in ſde . et ideo ßᷣm
ipᷣos lepꝛoſñ dicunt᷑ qui ð numero ſunt ecclehe·
ſed varias ſequũt᷑ maculas erroꝛis: Igit᷑ lepꝛã
in carne et cute incurrerùt manichei qui vera
carnem m dommo noſtro ieſu chꝛiſto nega
uerunt fuiſſe:quoꝝ aliqui dixerũt ipᷣm carnem
tin fantaſticã habuiſſe Alij vo dixerũt habuiſſe
carnẽ celeſte et iſti meurrerut lepꝛam ĩ vulne
re · qꝛ negauerunt chꝛiſtu fuiſſe paſſum:natura
em̃ celeſtis eſt impaſſibilis· Lepꝛã aut ĩ capite
mncurrerũt arrian · d; chꝛiſtũ nõ eſſe deuʒz h pu
ram creaturã· Dicit᷑ em. .coꝛ xj · CQaput chꝛilſti
deus · ꝓpter quod in capite patit᷑ lepꝛaʒ qui ne
gat chꝛiſti deitatẽ · Qapilli et barba ſunt ad
decoꝛem humane nature ꝗpter quod lepꝛã in
capillis et barba ĩcurrerũut helnidius et ſui ſe
quaces qui decoꝛem virgmitatis beate marie
qntum in ipᷣis fuit fedauerunt dicentes ipam
poſt chꝛiſti natuntatẽ a ioſeph eiꝰ ſponſo fuiſ
ſe carnaliter cognitã:⁊ de ipᷣo ſilios genuiſſe·qᷓ
in euangelio chꝛiſti fratres nommant᷑· Per h
aut qð ſubdit᷑· Quicũq; g& maculatus fſuerit le
pꝛa et ſeparatus ꝛc] ſgmiſicat᷑ ꝙ hereticus eſt
ab eccleſa p excõmunicatõʒ ſeparandꝰ.p G; au
tem qð dicit᷑ habebit veſtimenta diſſutaſig
ſicatur ꝙ hereticus ſcindit fidei vnitatẽ · p hoc
quod ſequit᷑ os veſte contectum ſigniſcatur
ꝙ hereticus docere ꝓhibetur · Lepꝛa vero

veſtis ſignificat exterioꝛa ſigna hereſis quubus

heretici vmꝰ ſecte mutuo ſe cognoſcunt et ab
alijs ignoꝛant᷑ ne in ſuis maleſicijs capiantur.
per lepꝛã domꝰ ſigmiſicat᷑ locus occultꝰ in quo
Zuemiüũt hereharche cu diſcipuł ſuis ad ſimpli

ces ſubuertendũ· et tał locus cu ecchie notihca

tus fuerit eſt totaliter ſubuertendus.
CK. XIIIIYSI
hoc capitulo agit᷑ ð lepꝛoſi emũ
datõne p quã ſigniſicat᷑ reuerſio ab
heretica pꝛauitate vbi pmo ðſcribi
tur ſacerdotis dligeẽs inquiſitõ cũ
dicit · Qui egreſſus de caſtris cu muenerit le
pꝛam eſſe mũudata 2c ꝓ qð deſignat᷑ ꝙ pᷣlatus
dz reuertẽtẽ ab heren diligent examĩare ð ſide
et ecckiaſticis ſacramentis· et ſi muenerit eum
ſideliter credẽtẽ · pcipiat ei vt offerat duos pai
ſeres viuios ⁊c· p q̊s intelligunt᷑ coꝛpꝰ et ſpus:

lers

qͥs tał reuertẽs offerre debet dommo in obſe
quium ſidei chꝛiſtiane et vnus ſczʒ ille p quem
ſigniſicat᷑ coꝛpus ĩmolari debʒ p carnis moꝛti⸗
ſicatõem ſup aquas viuentes.ibaptiſmales p
quod ſigniſicat᷑ ꝙ debet omnẽ hereſim abiura
re et alius paſſer·p quẽ ſigniſicat ſpus dimitti
debet vt libere volet p quod ſigniſicat᷑ celeſti⸗
um meditatõ cii reuertens ab hereſi debet in
tendere de cetero ßm ilud ad phiłaij. Noſtra
auũt Zuerſatio in celis eſt· radet omnes pilos
coꝛpis ſui et lauabi᷑ aqua ꝓ hanc raſionem ſi
gmſicat᷑ reſecatõ ommũ circuſtantiaꝝ hereſis
p lotionem vero coꝛpis et veſtiũ pura et pfe:

cta ↄſeſſio deſgnat᷑ aſſumet duos agnos im

maculatos et oue anmcula 2c ꝓ oue ãniculaʒ

ſigfſicat᷑ ĩtelligẽtia qᷓ ꝓ pcco pᷣcedenti dʒ in ob⸗

ſequiũ dei captiuari.p duos agnos mtelligunt᷑
voluntas ⁊ memoꝛia·q; voluntas offerri debʒ
m olocauſtũ p incendiuʒ caritatis· et memoꝛia
recolendo gratant beneſñicia diuine largitatis-
debet etiaz offerre ſimilã que eſt farmna tritici
purgatiſſima:ꝗpter quod ſigniſcat purita tem
ſcientie. ⁊ oleu quod ſigniſicat opa miſericoꝛ:

die. tagetq; extremuʒ auricule dextre 7 P

ꝙ ſacerdos tangere debet auriculã eius qᷓ mũ
datur · ⁊ pollices manꝰ ⁊ pedis dextri · ſgnifica
tur ꝙ reuertens ab hereſ debet decetero obe
diẽs eſſe ecckie eiꝰ maãdata audiẽdo·qð ſigficat
p tactũ auris ⁊ ope adimplendo·quod ſigni
ficat᷑ ꝑ tactũ manus que eſt oꝛganu oꝛganoꝝ
vt dicit. iij· ð anima:⁊ qðð ꝓcedat de bono ĩ me

lus ſm illud ps.lxxxiij IThunt de virtute ĩ vir

tutem videbit deus deoꝝ in ſyon · Et tal ꝓceſ
ſus de bono ĩ melius ꝑ tactũ pedis ſignificat᷑

r qui patitur fluxuʒ ſeminis

ſeme e verbũ ði. vir igit ſemmifluꝰ
eſt doctoꝛ theologus vł p̃dicato:
eurioſus 2 vaniglioſus verba multiplicãs ad
ſui oſtentatõem vł ad queſtũ et nõ ad vtil ita⸗
tem audientium · Omne ſtratũ ĩ quo doꝛmie
rit imundũ erit p hoc ſtratũ intelligit᷑ fauoꝛ
et laus hommũu in quo tanqʒ in lecto tał do⸗
ctoꝛ vł pᷣdicatoꝛ quieſcit ⁊ vbicunq; ſederit
nam tał doctoꝛ vł pᷣdicatoꝛ ſedet in cathedꝛa

peltilentie. Si qᷓs hoĩm tetigerit lectu eiꝰ c

p tãgentem lectu eius ⁊ ſedenteʒ in eius loco
intelligunt᷑ ili qui ſouent eũ ĩ ſuo malo. Si ſa
liuam ⁊c p ſaliuã eius que dicit᷑ mſectiua in
telligitur verbũ malu egrediens ab oꝛe eius ·
doctoꝛ enim vł pᷣdicatoꝛ qui nõ intendit niſ
qᷓſtum vł fauoꝛẽ hommũ.frequent᷑ cũ bonis qᷓ
dicit ꝓꝛumpit in mala verba ⁊ inhoneſta·nam

ex abundantia coꝛdis os loquit᷑ math.xij· cap·

Vas ſictile quod tanget corrumpet᷑· p vas ſi

ctile intelligit᷑ auditoꝛ ad malũ ꝓnus et deo

⁊c Scdm dictũ ſaluatoꝛis luẽ. viij

fi doctrina tał doctoꝛis in coꝛde tangat᷑ ita

coꝛrumpetur de communi curſu ꝙ ad nihi⸗
lum valebit vltra·qð ſigniſicat᷑ ꝑ hoc quod ðᷣr
confringet᷑. vas aut ligneu lauabit᷑ aqua·.i.ſñ.
auditoꝛ nõ ſit ita ꝓnus ad malu qð p euis do
ctrinam coꝛrumpat᷑ tñ ex ea peioꝛabit᷑ a ſic in
diget lotõne p ↄtritõem ⁊ ↄſeſſonem·⁊ ſic ex
ponatur mn alijs in qbus ſit mentõ de lotione·
Si lanatus fuerit ⁊c hic agit᷑ de emũdatõne
dicti doctoꝛis vł p̃dicatoꝛis malinam duran
te ſtatu pᷣſentis vite· nullus eſt ita malꝰ q̃n re
uerti poſſit ad ſtatũ gratieiᷣo ſubditur · enu
merabit ſeptem dies poſt emudatõem ſuam
emundatio iſta ſit p veram et pſectam contri
tionem · p ſeptem dies intelligunt᷑ ſeptem doã
ſpuſſancti que cuʒ grã infundunt᷑· ⁊ oꝛdine na
ture veram Ztritõnem ſequunt᷑q; tamẽ vere
Stritus et ſanatus conſiteri tenetur:ideo ſequi
tur. et lotis veſtibo et toto coꝛpe·. p quod in
telligitur pura ↄfeſſio qᷓntum ad peccata que

ſigniſicantur pꝑ coꝛpus et circũſtantias aggra

uantes qᷓ ſigiificantur p veſtes· Octauo die
ſumet duos turtures . immediate poſt con
feſſionem incipiet ſaciſ facere ꝑ opa penitentie
que ſigniſcantur p turtures ꝓ cantu gemituʒ
habetes bene dic tur duos turtures nã opa
penitentie non valent niſi hant ex caritate que
per binarum ſigniſicatur ꝗpter gemmã dei ſcʒ
et Pximi caritatem.· Vir de quo egreditur
ſemen coitus lauabit aqua omẽ coꝛpus ſuuʒ

p tale ſemen quod eſt immunduz mtelligitur

verbum malum ſcurrile et inhoneſtũ p lotõnẽ
totiꝰ coꝛpis ĩtelligit᷑ metis emũdatio aqua cõ
tritionis ⁊ feſſioms· Veſtem et pellẽ quam
habuerit lauabit id eſt. ↄuerſatõem ſuã exteri
oꝛem melioꝛabit · Mulier que redeunte men
ſe patitur fluxum ſanguinis . Der ſanguineʒ
intelligitur peccatum moꝛtale.pᷣs · l. Libera me
de languimbo deus deus ſalutis mee. Per mu
lierem vero ſic patieẽtem intelligit᷑ homo mol
lis et effeminatus ⁊ inſtabilis qui frequenter
peccat moꝛtaliter ⁊ teꝝ recidiuat · ſepteʒz die
bus ſepabit᷑⁊ qm ſeptenario dierum totũ tẽ
pus reuoluitur·ideo p ſepteʒ dies intelligit᷑ to
tum tempus quo talis ſubiacʒ peccato·⁊ toto
illo tempe imm undus eſt ⁊ euitandꝰ ab alijs
ne peccato eius inficiant᷑ideo ſubditur · Oĩs
qui tetigerit eaam immund“ erit . p talem em
tactum mttelligitur aliqua cõmumicatio mala
cum tali peccatoꝛe.· Młier que patitur inłtis
dieb c p quam mtelligitur homo molł ⁊ ef
femmatus in peccato ſuo perſeuerans toto
tempe illo mmudus elt ⁊ euitandus ab alijs
ne euis peccato inſiciatur. Si ſteterit ſinguis
.·id eſt· n peccatum ceſſauerit ꝓꝑ veram ⁊ p:⸗

fectam ↄtritõnem· enumera bit ſeptem dies

T.··exponatur ſicut ſupꝛa eodem ca · vbi dici·

—

—- –— n eS— —

—

—— —

— — — —

enumerabit ſeptem dies ·

Ocutuſq; eſt dominus ⁊c· Mie
ſagitur ð ingreſſu ſummi pontiſicis
in ſanctũ ſanctoꝝ m die expiatõis
. que erat dies decia ſeptimi meſs ·
Allegoꝛice vero p hunc ingreſſum ſiguratus
fuit ingreſſus chꝛiſti in celu nõ in aleno ſang
ne ſiẽ pontifex legis intrabat · h̊ p ꝗpꝛiim ſan⸗
guinẽe ſiẽ exponit apłs bebix · Et qm ipe chꝛi⸗
ſtus ſic eſt ſacerdos noſter:ia eſt ⁊ hoſtia pꝛo
nobis ĩmolata ⁊ nõ hoſtia quecũq; h̊ hoſtia p
fectiſſimaſdeo ſiguratꝰ fuit pꝑ plures hoſtias
pontificis legalis hic poñtasſc vnũ pfectũ p
plura impfecta ſcʒ p vitulũ arietem ⁊ hircum ·
cuiꝰ ratio eſtqꝛ vitulus eſt bos iuuenculꝰ ⁊ te
nellus · ſẽ autẽ ſupꝛa dictũ eſt chꝛiſtꝰ dicit᷑ bos
aꝓpter foꝛtitudinẽ ad laboꝛes ſuſtinendũ:chꝛi⸗
ſtus vero in iuuentute ſua ino m puericia ſua
laboꝛes ſuſtinuit in pſecutõne herodis · naã tũc
poꝛtatꝰ fuit in egiptũ p viam longam ⁊ aſpe⸗

ram · tuc etiã moꝛtẽ imo multas moꝛtes vt ſic

liceat loqui qdammõ ſuſtinuit. nã in quolibet
puero ab herode occiſo q̃rebat᷑· ⁊ ſic ĩ eo qdᷣam
modo occidebat᷑ ⁊ ſic patʒ ꝙ ſiguratꝰ ſuit ꝑ vi
tulum ĩmolatũ · Simiiter p arieteʒ· na ip̃e eſt

dux ſidelum ſiẽ aries ouũ·et ꝓ ipᷣis ĩimolatus

fuit ſi ipᷣe dicit iohx·animã meã pono ꝓ oui
bus meis · Zimiliter p hircuʒ apter ſimilitudi
nem carnis peccati· In hac aut oblatõe fuit du
plex hircus vnus ĩmolatꝰ in tabernaculo. ali

emiſſus in deſertu a feris deuoꝛandꝰ?. 1 p vtrũ
ꝙ ſuit chꝛiſtus figuratus nam paſſus fuit ĩ ci

uitate hieruſalẽ in qua erat templũ flagellatõ
ne ⁊ ſpinee coꝛone impoſitõne ·⁊ etiã extra ciui

tatem cruciſxione· Moꝛahter aũt p ingreſ

ſum ſumm ſacerdotis in ſanctũ ſanc toꝝ ſis

ſicat᷑ acceſſus ſacerdotis noue legis ad offeren

dum eũ ĩ altari qui eſt ſanctꝰ ſanctoꝝ· ð quo

ſacerdote dicit hic ꝙ pᷣmo dz lauari ſcʒ p veraz

2feſſionẽ· demde veſtiri : ⁊ pᷣmo q̃ttuoꝛ oꝛnam̃

tis cõmunibo pontiſici ⁊ alns ſacerdotibo· ſecun

do m 2ſummatõne ſacriſicij qᷓttuoꝛ alijs ſum

mo ſacerdoti ꝗpꝛijs que vero ſint iſta oꝛnam̃
ta ⁊ que moꝛalis ſigniſicatõ eoꝝ dictũ ẽ ſupꝛa
exodixxviij ca.· Oblatio vero huiꝰ ſacerdotis
eſt chꝛiſtꝰ in ſacramento eukariſtie 2tentus ꝗᷓ
figuratꝰ fuit pꝑ vitulũ arietem ⁊ hircũ ſiẽ ſupiꝰ
eſt exp̃ᷣſſum CK. XVIE

¶hoc capitulo cũ dicit · hõ quili
bet de domo iſrael ſi occiderit bo
uem ⁊c .nõ ꝓhibet᷑ quelibʒ occiſio
animalis h illa que ſit p modum ſa

criſicij vel oblatõnis· que ꝓhabita ſuit fieri ext
locũu a deo determinatu: qui pᷣmo luit taberna

culum moyñ poſtea vero templũ ſalomonis:
et per vtruq; figurata fuit eccleſa extra quam

1

ſciſmatici· Sanguinẽ vniuerſe carnig n come

nõ eſt lcitũ fieri ſacriſiũ ſiẽ ſactunt heretici et

detis ⁊c¶ per hanc ꝓbibitõem moꝛaliter intel
ligitur ꝓhibitio detractõnis· in qua comedit
ſanguis ammaꝝ ſimlit homicidij. per qð ef

fundi ſanguis coꝛpoꝛuʒ· ⁊ ſic tradi᷑ beſtijs et
auibo ad incoꝛpoꝛadũ · et ſmnlii ꝓhibet oppꝛeſ

ſio innocentuim m qua comedit ſudoꝛ et ſan

guis eon·· M. XVIII

N hoc capitulo ponunt᷑ ꝓhibitões

de reuelatõib turpitudmu p quas
intelligunt᷑ moꝛaliter reuelatõnes
indebito mõ facte peccatoꝝ occul
toꝛ um· ⁊ pſone hic notate ad pſonas diuerſo
rum ſtatuu poſſunt applicari · Per patrẽ enim
omnis ſupioꝛ vł ſenioꝛ põt intelligi ſᷣm illud·
ſt pr᷑ etate px᷑ ille vocat᷑ honoẽ· Her mrem ⁊
amitam et nouercã omĩs muher ſenioꝛ vł bñſ
ca ſicut mater· Der fratrẽ carnale ſeu legalem
põt intelligi omnis coeuus ⁊ maxime catholi
cus.DPer ſoꝛoꝛem vero carnalẽ vł legalẽ omĩſ

MW.

muliĩer coeua· maxime chꝛiſtiana. DHer hl om

nis homo iunioꝛ et diſcipulus · Der ſilũ intel
ligitur nurus ⁊ neptis quocunq; modo ⁊ om
nis mulier umioꝛ ⁊ diſcipula· Reuelare igitur
peccatu occultũ cuiuſhbʒ pſonan dictaꝝ inde

bite moꝛaliter eſt eius turpitudinẽ reuelare·1

per peccata occulta iſtaru pſonaꝝ intellig ut᷑
peccata occulta omniu aliaruʒ pſonaꝝ· niſi Fm
foꝛma caritatis ſcʒ ei qui p̃eſt ⁊ põt ꝓdeſſe ⁊ p

ſonarum ⁊ ſtatuũ pericuł p̃cauere Ad mu
lierem que patit᷑ menſtrua nõ accedes· p hãc
mkierẽ mtelligit᷑ ſenſualitas 'm auguſti · et rõ
dicit vir euis bm eũ · młier igit᷑ dicit᷑ menſtrua

ta quãdo ſenſualitas ẽ vicijs coꝛrupta ad quaʒ
vir accedit quãdo ratõ in malo ſibi aſſentit et
ex tali aſſenſu ſequit᷑ partus peccati malus ·ſẽ

evx acceſſu ad młerẽ menſtruatã ð cõmumi cur

ſu ſequit᷑ partus mõſtruoſus· De ſemĩe tuo
nõ dabis vt ↄſecret vydolo moloch . ſic dictuʒ

eſt ſupꝛa ſemẽ ẽ vᷣ̈bũ dei · igit ſeme ydolo mo⸗
loch 2ſecrat᷑ quado ad exerceda ſoꝛtilegia ne
qjuiter applicat᷑ ſiẽ venenũ lates ſᷣ melle ꝓpma

tur · Mvłier nõ ſuccũbʒ umiento . Moꝛaliter

mber ſuccũbit iumẽto quado diſcipulus molł
et effemmatꝰ doctoꝛi peſtiſero ſe ſubijcit · et p

talem doctrinã diſcipulꝰ immẽtis inſipientibo

compatur et ſimi ilb efficitur.

R. IX
N huiꝰ capłi ꝓceſſu płra ponunt᷑
quoꝛũ ſenſus literab e etiã morabł.
ꝗpter quod ſunt ptranſeũda· Si
immolaueritis hoſtiã pacificoꝝ do
mio vt ſit placabił · eo die quo ſuerit ĩmolata
comedetis eam ⁊ die atero · Der hoſtiã paci
ſicon moꝛaliter intelligitur opus meritoꝛiuʒ·

per duos dies duo tempa ſcz tepꝰ ꝓductõnis

eer.

terſ a deo tẽpus reductònis omniũ imn ip⸗
ſum. Deimũ tepus eſt ab adã vſq; ad chꝛiſtuʒ.
ſecudũu vero a chꝛiſto vſq; ad iudiciuũ · Per H
ergo qð dicit ꝙ hoſtia patiſica comedi debet
pmo dre et altero · ñgniſcatur ꝙ opus merito
rium in duoby dictis tpibus habet locũ et nõ
poſt uidicium · Qum meſſueris ſegetes terꝛe
tue vc p hoc datur intelligi ꝙ de omĩb⸗ boĩs
a deo datis homini debz indigentib miſericoꝛ

diter ſubuenire . 1 maxime de bonis ſpualibo qᷓ

cõmunicata alijs nõ dimmuut᷑ ̊ potiꝰ augmẽ
tantur · Non maledues ſurdo p ſurdum hic
intelligit᷑ quicũq; nõ intelligens alterius male
dictum ſiue ſit ſurdus coꝛpaliter vel abſens lo
caliter vł ignoꝛans vdeoma maledicẽtis nec
coꝛã ceco pones offendiculũ dando ſimplici
occaſonem ruine· Math · xvnj · Quicũq; ſcãda
liʒauerit vnũ de puſillis itis qui mm me creduũt
expedit vt ſuſpendat mola aſinaria ĩ collo eiꝰ
et demergat in ꝓfundu maris · Jumenta tua
nõ facias cõmiſceri cũ alterius generis animã-
tibus · Der iumenta ſigniſicant᷑ ſubditi ſimpli
ces· qui nõ ſunt pmittendi cũ hereticis ⁊ malſ
hommibo habitare ·.qꝛ de fatili decipiunt · Nõ
ſeres agrũ diuerſo ſemmne . p agrũ intelligit᷑
eccleſa que nõ eſt ſemĩanda doctrina habete
admixtũ cũ veris falſa·Veſte que ex duobo cõ⸗
texta eſt nõ indueris quod moꝛaliter facit q̊
habitum ptim religioſum et ptim ſecularẽ in:
duit · ſimiliter ille qui ſub habitu religioſo ſecu
lariter viuit · Poma que germinant ĩmunda
erunt vobis p poma germmãtia intelligunt᷑
bonoꝝ operu pᷣmitiua que ꝓ tanto dicunt im
munda q; nõ ſunt ab alijs comendanda nec ð
ipſs debet opans gloꝛiariq de facili poſſunt
in oppoſitũ tranſmutari · Neq; in rotundum
attondebitis comã nec radetis barbam moꝛa
liter comaz in rotundũ attondit qui ipam ad
excitatõem carnalis laſcune curioſe diſponit · ſ.
militer barbã radit qui vᷣilitatẽ animiĩ ſemĩeã
molliciẽ Zuertit · Sup moꝛtuo ñ mcidetis car
nem veſtrã moꝛaliter autẽ hoc faciũt qui de

moꝛte amicoꝝ ĩmoderate triſtant᷑ et ↄtra deũ

murmurando loquũtur ·. neq; ſiguras aliqs
et ſtigmata facietis vobis moꝛaliter hoc fa⸗
ciunt ꝓpocrite triſtes qui exterminãt facies ſu
as vt apareant hominibo ieiunantes matb. vj
N poc capiculo repetũt᷑ auqua ſu⸗
perius ꝓhibita vt addat᷑ pena vt ð
ydolo moloch et turpitudmnib ñ re
uelandis · quoꝝ ſenſus miſticꝰ ſupꝛa
eſt poſitus · Item ponunt᷑ hic aliqua quoꝝ ſen
ſus hteralis eſt moꝛalis et iᷣo ſunt ptranſeun
da vſq; ꝗpe finẽ capituli vbi ᷣr · Vir ſiue mu⸗
lier in quibe phitonic? vel diuinationis luerit
ſpus moꝛte moꝛiant p phitonicũ ſpm̃ intelli

gitur ars et voluntas admnuenſendi mendacia

et maxime cũ tah ſictõne ꝙ habeãt talia ex re⸗
uelatõne dei vel angeli boni vel etiã mali vel
ex aliqua virtute occulta quecunq; ſit illa ·⁊ de
iſtis dici᷑ moꝛte moꝛiantur· quia moꝛiuntur
hic moꝛte culpe et poſtea moꝛvent᷑ moꝛte ge⸗
henne · que apoc xxjdici᷑ moꝛs ſecunda

On contam metur ſacerdos ⁊c
Hic minoꝛes ſacerdotes arcent᷑ ab
ingreſſu ad ſunera niſ valde apin
uon · ſcʒ patris · maris· ſilij·nlie · ſrĩs

et ſoꝛoꝛis virgiis pontifex auteʒ ab omni fu

nere arcet᷑ penitus vt habeĩ infra eodem capi⸗
tulo.ꝓ hoc aũt ſigniſcat᷑ ꝙ minoꝛes ſacerdoteſ
noue legis debet ab operibus moꝛtuis q̃ ſunt
peccata magis ceteris homĩbo elongari·et põti
hces multo magis debent a taub elongari q̃n
to ſunt in ſtatu dignioꝛide vtriſq; vero dicit ·
Non radent caput net barbam . moꝛalit᷑ ca
put radere ẽ ſuo ſupion detrahẽ ſiłiter radẽ
barbam eſt vigoꝛe animi ſui ad mollicieʒ redu
cere muliebꝛẽ· nec in carnibo ſuis faciãt inſciſ
ſuras ·im capitulis vel collegijs ſiis nõ ſaciãt
ſciſmata vel diſcoꝛdias · Scoꝛtu ⁊ vile ꝓſtibu
lum nõ ducet vxoꝛem p ſcoꝛtũ intelligit᷑ car
nalis ſapientia que vils eſt q; eſt terrena ani
malis et dyabolica · vt dicit iaco · iij· hanc aũt ſa
pientiam nõ debet ſibi ziungere pontifex vel
ſacerdos noue legis ſed ſapientiã ſpualem que
deſurſum eſt · de qua dicit lap · viij· haãc mihi qſi
ui ſponſam aſſumere · Sacerdotis filia. p hãc

mintelligit᷑ moniał chꝛiſti ſummi ſacerdotis filia

ſpirituał. ſi dep̃ᷣhenſa fuerit ĩ ſtupꝛo et viola
uerit nomen patris ſui votũ caſtitatis frãgẽ
do. flams exuretur ſ Sgehene niſ purgetur
p opa penitentie · pontifex iſacerdos maxiꝰ
ſequit᷑ poſtea nec egrediet᷑ de ſanctis id eſt
de ſua dyoceſi niſ ꝓ urgẽte neceſſitate vt ſem

per ſit paratus ſuo populo ſubuenire · Virgi

nem ducet vxoꝛem id e ſapientiam que deſur
ſum elt · que bñ dicit vn go · qꝛ eſt ĩcoꝛrupta ve
poſſit dicere mo ſap vii· hac mihi queſiui ſpon
ſam aſſume Viduã et repudiatã et ſoꝛdida at
q; meretrice nõ accipiet p viduã intelligitur
ſapientia legał qᷓntuũ ad cerimoniaha que a tẽ
poꝛe moꝛtis chꝛiſti ẽ ſine ſpõſo ꝓ repudiatam
ſapientia terrena que diſtrahit animũ a duũs
per ſoꝛdidã ſapientia animał que bene ðr ſoꝛ
dida qe verſat circa carnis delectabilia· p me
retricem intelligit᷑ ſapientia dyabolica que j li
bꝛis ꝓhitis ↄtineĩ᷑tales em̃ ſponſas nõ debet
alſſumereſ̃ a ſe abijcere · Homo de ſe mine aa
ron ⁊c · ibi ponunt᷑ repulſi a ſacerdotio leuiti
co.p quos ſpualiter intelligunt repellendia
ſacerdotio euangehco cũ dicit · Si cecus fuerit
id eſt. ignoꝛans ea que requirunt᷑ ad offcium

— — — —

— — — —

ſacerdotale ſi claudus·id eſt declinans are 8.
ctitudine veritatis agnite: ſi grãdi vł paruo

vel toꝛto naſo nalum qui diſcermt odoꝛes
diſeretio ſignincat᷑· p defectũ autẽ diſcretõnis
aliqn excedit homo menſurã recte rõnis et h
ſigniſicat᷑ p naſum grandeʒ· aliqñ vero deſicit
a menſura recte rõnis quod ſigniſcat᷑ p puũ
naſum· aliqñ vero iniqua agit quod ſigiiſicat
p naſum toꝛtũ · ñi fracto pede li. impotẽs ad
ꝓcedendum in via moꝛum. ſi manu impo
tens ad agendum ea que ſpectant ad ſacerdo
tale officiuʒ· ſi gibbus pꝑ tumoꝛem ſuꝑbie· ſi

lipusinimis carnalis ad ꝓinquos p B̊B em

mentis oculus obſcurat᷑ ſi albuginem habeẽs
m oculo·i. nimis pᷣſumens de candoꝛe apꝛie
ſanctitatis ſi iugem ſcabiẽ que ſigniſicat car
nis petulantiã · ſi impetiginẽ.. que ſine doloẽ
totum coꝛpus occupat et earnẽ fedat · ideo ſig
ſicat auariciã que omĩa membꝛa mouet ad ma

le acquirendũ et hominẽ vilem reddit et odio

ſum· vel herinoſus· ruptus p que ſigmificat᷑
male cuſtodiens ſecreta qui non eſt aptus ad
ſacerdotium apter ↄfeſſionis ſecretum ·
Ocutus quoq; eſt dominus ꝛ⁊c
ic agitur de excludendis a come
ſtione ſanctiſicatoꝝn legis p quos
Algurantur excludendi a pceptione
eukariſtie tempe noui teſtamenti cu dicitur-
homo de ſemme aaron qui fuerit lepꝛoſus p
quem ſignificat hõ peccatis aſſiduꝰ qui peccat
ex coꝛruptõne habitus. aut patiens fluxu ſe

minis P quẽ mintelligit᷑ aſſuetus mendacibus

verbis. Qui tetigerit immundu p ĩmundu

ex tactu mtelligit᷑ luxurioſus:nam luxuria eſt
circa delectabiha tactus. Moꝛticinũ et captu
a beſtia nõ comedent p imundu ex eſu mtelli
gitur guloſus ſup cibu et potũ ĩmoderate ef

— 7 . ☚

fulus . Oiĩs alienigena nõ comedet de ſancti

—

ſicatis p que intelligit excõmunicatus et a cõ

ſoꝛtio ſdelium pᷣciſus· Inquilinus ſacerdotis

et mercenarius nõ veſcẽt ex eis p inquicinuzʒ

qui nõ habet ſtabiẽ manſonẽ intelligit᷑ mcon
ſtans et vagabundus et p mercenariu cupidꝰ
et auarus qui nõ habet oculũ niſ ad tempoꝛa
le lucrũ · nõ ſunt apti ad recipienduʒ eucariſtie
ſacramentuʒ · Si filia ſacerdotis cuilibet ex
populo nupta ſuerit ð his q̃ſ anctificata ſunt
et de pᷣmicijs nõ veſcet᷑ ·per ſiliam ſacerdotis
intelligit chꝛiſtianus mollis et effemmatꝰ qui

neſcit reſſtere peccatis · ꝗapter quod ad recepto

nem eucariſtie nõ eſt aptus. Homo q̃ obtu
lerit vicimã paciſicoꝝ ic· Hic excludunt᷑ ani

malia ad ſacrificiũ inepta per ꝗᷓ figurant᷑ pſoe

inepte ad offerendũ dommo per religionis in
greſſum cũ dicit · Si cecum fuerit -p quod m
elligitur bomo ſtolidus carens mduſtriaR

M

fractum i. impotes ad religionis onera pfe

venda· ſi cycatricẽ babens i. notam infamie
rõe crimimis enoꝛnis. ſi papulas Fi-puſtulas
doloꝛem et ſcabieʒ et fetoꝛem afferentes. p s
intelliguntur murmuratõnes et detractõnes·
aut ſcabiem vł impetiginẽ d e carnis petu
lantiam vł auariciã ſicut dictũ eſt capitło p̃ce

denti. Boueʒ et ouem aure et cauda amputa

tis ex his nõ põt votum ſolui dommo. Der
deſectuũ auris intelligitur rebellio et inobed
entia · p defectũ caude ſigniſicatur deſectꝰ pſe
uerantie · hommes aũt iſtos defectus habetes
nõ ſunt recipiendi ad votum ꝓfeſſionis in reli
gione · Omne animal qð vł atritis vł ſectis
ablatiſq; teſticulis eſt ñ offeretis dño ꝑꝑ quod
intelligitur ꝙ impotẽtes ad generandu finos
in eccleſa dei verbo et exemplo non ſunt in ea
ꝓmouendi · De manu alienigene nõ offeretis
panes deo veltro p quod ſignifica?᷑ ꝙ ĩ eccie
ſia recipienda nõ eſt excõmunicati oblatio
R: X„TII: .
Ocutus eſt dominus ad mo
ſen ⁊c· Mic agitur de ſeptem ſo⸗
lenmitatibe veteris teſtamẽti · ſ.· ſab
bati paſche· pentecoſtes tubarum
expiatõnis tabernaculoꝝ·cetus. Eeſtũ ſabbati
figurauit quietẽ ſpũalem mentis in chꝛſto. ſe
ſtum paſche reſurrectõem chꝛimi de ſepulcro ·
feſtũ penteco· deſceſum ſpũſſancti in ſigno vi
ſibili ſup apłos alioſq; credentes: feſtũ tubarũ
pᷣ̃dicatõem apłoꝝ· feſtum expiationis emũda
tionem populi chꝛiſtiani a peccatis· feſtů vero
tabernaculoꝝ ſi gurauit peregrinatõem ſidel
um in hoc mũdo in quo ꝓFcedut de virtute m
virtutẽ ꝓſiciendo · ſeſtũ cetus· ſigniſcauit colle
ctionem ſanctoꝝ in regno celoꝛũ ꝗpter quod
itud feſtum ſanctiſſimũ vocabat᷑
KXK. IJAIIIT.
Rrecipe fuijs irael vt afferant
tib oleuz de iuis puriimuz
ad cõcinnandas lucernas ·Mo
rahter lucerne ite pᷣlati ſunt et do
ctoꝛes eccleſie quibus dici᷑ math· v· Vos eſtis
lux mũdi· ⁊ iſte lucerne 2cinnande ſunt oleo
miericoꝛdie coꝛde ⁊ ope puriſſmmo.i: ſegrega
to ab intentõne laudis humane ac lucido· pꝛo
fraterna ediſcatõne math· v · Sic luceat lux ve
ſtra coꝛã homimib vt videant opa veſtra boã ;
et gloꝛiſcent patrẽ veſtrũ qui ĩ ceł eſt· in ta
Bnaculo ſederis /iĩ eccia vbi zZuemũt ſideles ĩ
federe caritatis a veſpe vſ; mane .· toto tẽ
poꝛe vite p̃lrentis quod eſt veſptinũ vſqʒ ad tẽ
pus vite future · qd eſt matutmũ per apparen
tiam vere lucis. ſup candelabꝛo mundiſſimo
id eſt · chꝛlto qui ſuſtentat bonos eccłie pꝛela
tos ⁊ doctoꝛes· ſlcut ip̃e dicit ioh· xv · Sine me
mhil poteſtis ſace· Accipies quoqʒ ſinnlam

que eſt farma tritici purgatiſſima et ſigniſcaè᷑
doctrmam euangelicam que eſt ſanctiſſima
Let coques ex ea · xij panes ·quibus ſignificãt᷑
Duodecim apoſtoli euangelica doctrina infoꝛ
mati per chꝛiſtum ⁊ igne ſpuſſancti decocti ·
1 pones ſuper eos thus .ſ. ðᷣuote oꝛatõnis.
HPer ſingula ſabbata mutabunt᷑ pper ſ abbatu
qð requies miterp̃tatur celeſtis requies ſigni
fſcatur termmatis em̃ laboꝛibo apłoꝝ tranſlati
fuerut ad requie celoꝛum.⁊ ſucceſſerũt eis ſan
cti ep̃i imitantes perfectõnẽ apoſtoloꝛuʒ·qui
ſimilit trãſlati ſunt.⁊ ſic erit ð imitatoꝛbo apo
ſtoloꝛum vſq; ad fine mundiet hec eſt muta⸗
tio dextere excelñ · Ecce aũt egreſſus ⁊c · Mic
agitur de cuiuſvpam blaſ ſenn pena p quã ſigni
ficatur punitio heretici qui blaſ femat eccleñ a3
dei cum dicit Lduc blaſ femum extra caſtra
nam hereticus excõmunicandus elt et ſepara⸗
dus ab eccleſa et ſi pmanſerit obſtinatus iuſti
cie ſeculari debet tradi moꝛte puniendus· ideo
ſubdit᷑ · et lapidet eum populus· Qui pcuſſerit
et occiderit hommẽ moꝛte moꝛiat᷑ lie moꝛali
ter occidit hommẽ qui ptrahit ipᷣm ad moꝛta⸗
lem culpam et ſic incurrit moꝛtis geben ne pe
naʒ. Qui pcuſſerit animal reddat vicariũ ?c
mferens em damnũ tenet?᷑ ad reſtitutõem . ſ.
noõ habzʒz vnde debz agere penitentiã ßm culpe
qntitatem · Q A VV.
Ocutuſq; eſt dommus ⁊c Hic
asitur de ſeptimo anno in quo q̃eſ
erat terre eu dicit · Septimo auteʒ
4 anno ſabbatũ erit terre · Per anu
vero ſeptimũ põt intelligi ſeptenarius virtu⸗
tum quib quieſcit terrai. homo de terrta ſoꝛ⸗
matus · vt habet᷑ geñ.j.q; p q̃ttuoꝛ vᷣtutes car⸗
dinales habet homo quietẽ in ſeip̃o.nã p tem
peꝛantiam et foꝛtitudmẽ quieſcunt vires ↄcu⸗
piſcibilis et iraſcibilis a paſſioniba moꝛdmatis
P pꝛudentiã aũt et ũſticia quieſcũt intellectꝰ
et voluntasa motibet actib indebitis · p treſ
virtutes theologicas ſcʒ ſidem ſpem caritatem

quieſcit homo in deo quiete que daĩ p Sratiaʒ
in vita pᷣſenti · Numerabis quoq; tibi ſepteʒ

bebdomadas annoꝝ Mic agit᷑ de qnqua geſi

mo anno qii erat annus requietõms genera

lis· pꝑ quẽ ſigurata fuit requies patrie celeſtis·

Pter quod annus ille dicebat᷑ iubileus ad ſig
ficãdum ↄtmnuã celeſtiũ iublatõem p̃s· lxxxnj
Beati qui habitant in domo tua domme ni ſe
cula ſeculoꝝ laudabunt te Item in anno uibi⸗
leo ſinguli redibant ad poſſeſſiones ſuas in ſi⸗
Snum qð ĩ patria celeſti ſinguli electi accedũt

add manſiones ſibi debitas ſm gradus varios

meritoꝛum · ꝓpter quod dicit ſaluato iohᷣ·xnij
In domo patris mei manſiones multe ſunt ſi

quo mimus dixiſſem vobis · vado parare vobiſ

locũ · Siattenuatus frater tuꝰvendiderit poſ

ſefſiunculz ſuam I fratrem attenuati igmſ

vendit poſſeſſiunculã ſuã -animã ſuã dyabolo

p moꝛtalem culpa. ꝗpinquꝰ eius põt redime

rep apinquũ iſtu mtelligit᷑ p̃dĩcato: vel hõ
quicunq; bonus qui pꝓ bonã exhoꝛtatõem ſuã
vel conſlilium reducit eũ ad gratie ſtatuũ.· Qui

vendiderit domũ intra vꝛbis muros p vꝛbẽ
eccleſia dengnat᷑de qua dicit᷑ eſa xxvj. Vrbs
foꝛtitudinis noſtre ſyon.ſaluatoꝛ ponet᷑ in ea

murus et antemurale · Domus aut intra vr⸗
bem iſtã ſigniſicat oꝛdine vel bñſciuũ ecciaſticũ

Alle igit domu mtra vꝛbem vẽdit qui ꝓ bñſficõ

vel oꝛdine eccleſaſtico ↄſequi pecuma intedit
ſed dicta domeinfra annu poterat redim per

quod ſigniſcabat᷑ ꝙ ſi talis intentio coꝛrupta

manet intra animũ p penitentiam põt deleri
ſi vero tranſierit ammũ pꝑ factu exteriis pena
que taxat᷑ iure p pniam nõ remouet᷑ Cetera

huiꝰ capituli moꝛalia ſunt vł miticatio paruz

K. XXV.
N On facietis vobis ydolum c
Xlla que ponunt᷑ ĩ huiꝰ capituli pn⸗
cipio ſupeꝛius ſunt poſita vſq; ibi.
Si in pᷣceptis meis ambulaueritis
c· vbi obſeruantibo dei mandata ꝓmittũtur
bona tempalia ſub quib intelligunt᷑ bona ſpi
ritualia pncipaliter eſſe ꝓmiſſacuiꝰ ratio ẽ. qꝛ
dei p̃ᷣmiu pᷣncipaliter intentũ ñ eſt minꝰ bonu
ſed maius q; opus meritoꝛiũ·nã finis melioꝛ ẽ
his que ſunt ad finẽ· bonũ aũt tempale minus
bonũ eſt q; opus meritoꝛiũ· ꝗpter qð ſub boĩſ
tempalibe hic ꝓmiſſis intelligunt᷑ bona ſpiri
tualia pncipaliter ꝓmiſſa cũ dici· Dabo vob
pluuias ·idoctrinas ſalutiferas. Deut xxxij
Ooncreſcat vt pluuia doctrina mea fluat vt
ros eloquiũ meũ tpibus ſuis . q; teinpꝰ eſt
loãndi et tps docedi ecces · ij· et terra dignet
Smen ſuu p terrã intelligi᷑ coꝛpus humanũ
quod ſuit de terra foꝛmatu · vt dicit᷑ geñ · ·igit᷑
terra gignit gmẽ ſuũ·qn coꝛpꝰ humanũ exer
citatur ꝑ opus meritoꝛiũ· et pomis arboꝛes
replebunt᷑/id ẽ vires amme interioꝛes bonis
actibo interioꝛi applicabut Appꝛehedet meſ
ſium tritura vindem ã. Der meſſes mtelligũ
tur gentiles vnde dicit ſaluatoꝛ de gentilibus
ioh· mij Ecce regiones iam albe ſunt ad meſſeʒ

Per vmdema vero ſigficat᷑ zuerſio general

iudeoꝝ. Eſa · v. Vinea domm exercitun dom⸗
iſrael eſt · Quã Zuerſione pᷣceſſit cõmunis con
uerhio gentiliu ſigniſicata p trituraʒ meſſium.
Quia tñ ante gentiles aliqui de iudeis ſuerũt

Zuerſiſ. apoſtoliad pᷣdicatõnem chꝛiſti et plu

res alij ad pᷣdicatõem petri vt patet actuũ· ij.
et· iiij· iõ ſubdit · t vſdemia occupabit ſemen

tem· St hoc eſt quod dicit apłs·roxj· Cecitas

o

1
ſpn
bi
titi
ſtur
ſpi

nu
e
ws
piri,

i
tt

ſi

neſ

Er parte atigit in irrael vt plenitudo gentium

mtraret et ſic omnis iſcael ſaluus heret. Et bñ
ex pte et nõ ex toto: nam aliqui iudei illumi⸗
nati fuerunt per cheiſti idem ante gentiles
licet cõmunis ↄuerſio gentilium pᷣcedit cõmu
nem Zuerſione iudeoꝝ · comedetis panez ve⸗
ſtrum m ſaturitate hic eſt pamis eukariſtie qᷓ
dat hic plenitudmẽ gratie ⁊ poſtea dabit latie

tatem Sloꝛie· et abſq; pauoꝛe habitabitis in
terra veſtra nam in pmituia eccleſia ſideles

ſaltem quo ad multos pſecutõnibo nõ terrebã

tur.h magis ↄſolabant Actun. v. Abant apłi
gaudentes a oſpectu cõcili qm digni babiti

ſunt ꝓnomine ĩieſu ↄtumeliaʒ pati. Dabo pa
cem ĩ ſinib veſtris·ſcʒ coꝛdis de qua dicit᷑ luẽ
ij Cloꝛia m altiſſimis deo⁊ in terra pax homi
nibo bone voluntatis Ruferã malas beſtias
d eſt · monu furias quoꝝ p chꝛiſtu reſtricta
eſt poteſtas. et gladius nõ tranſibit termĩoſ
veſtros id elt· demonuũ virtus non pualebit
ſup vos· Poteſt aũt aliter exponi litera abi⸗
lo loco. abſq; pauoꝛe habitabitis in terra de
terra viuentiuũ vbi n eſt pauoꝛ hoſtiũ· eſt etiã
ibi pax que exuperat omnẽ ſenſum ijfernales
etiam beſtie nõ habẽt ibi acceſſum nec p conſe
quens timet᷑ ibi gladuis eoꝝn · Perſequemini
mnmmicos veſtros id eſt · demones · coꝛãa vo⸗
bis /·fugientes Taco·nij Reſiſtite dyabolo et
ſugiet a vobis Potelſt hoc etiã expom de apo
ſtous et alijs vixis ſanctis qui fugabãt demo
nes a coꝛpibus obſeſſis· Reſpiciã vosoculo
ſcʒ ldementie · et creſcere faciã quod patet im
pletum in multiplicatõne ecckie · Comedetis
vetuſtiſſima veterũ id eſt · accipietis vobis
illa que ꝓmiſſa fuerut antiquis patribus. Vñ

dicit chꝛiſtus apoſtolis luẽ x·· Multi reges et

aphete voluerunt videre que vos videtis uñ

vderunt · nouis ſupuenietibo vetera ꝓijcie

tis łp vetera ſigniſicãt᷑ bona terrena que pꝛo
mittebant᷑ in veteri teſtamento· Sſa ·j· Si audi
eritis me bona terre comedetis· Per noua ve

ro intelligunt᷑ bona ſpũaha et celeſtia ꝗᷓ ꝓmit

tuntur ĩ nouo· Math· v. Beati paupꝑes ſpu qm̃
ipᷣoꝝ eſt regnu celoꝛum Tempe vero noui te

ſtamenti młtia ſe abijciunt bona terrena et tẽ
poꝛalia vt conſequant᷑ ſpnalia ⁊ eterna vt ma⸗

nifeſte patet in paupibus religioſs· Nonam
tabernaculũ meũ in medio veltri ·id ẽ. eccleſi
am meã · de qua dicit᷑ apoẽ· xxj. Ecce tabernacu

lum dei cũ hommibo et habitabit cu eis et nõ

abijciat vos vltra amima mea·ſocietatem ve⸗
ſtram refugiendo·Mathᷣ vl. Rcce vobiſcũ ſum
omnibus diebo vſq; ad ↄ ſummatõnem ſecul·
Qſi nõ audieritis me ⁊c]· Mic ↄſequenter

tranſgꝛeſſoꝛibus mãdatoꝛũ ſuoꝝ deꝰ cõmima
mala tempalia ſub quibus intelliguntur mala

ſpuaba cu dicit· Vmtabo vos velociter ĩ ege

r
E

ſtate ſubtrabedo a vobis bona gratie gie

et ardoꝛe ·pnittendo accendi in vobis ignẽ

ꝛcupiſcentie et poſtea ignẽ gehenne· fruſtra
ſeretis ſementem .i fruſtra facietis opꝰ bonũ
de genere · que ab hoſtibus deuoꝛa bi id eſt
a demonibo ꝗpter finẽ intentõnis puerſe:quia
bonum illud nõ facietis ꝗpter deu h gpter hinẽ
malũ· et coꝛruetis coꝛam inimicis veſtrisi·
coꝛam demonibo qui facient vos ruere de pec
cato in peccatũ ⁊ finaliter in mſernũ· fugietiſ
q; nemine pſequẽte id ẽ peccabitis ex veſtra
mahcia abſq; temptatõne ala· Daboq; celum
vob̃ deſup ſiẽ ferrũ i: ſubtrabam a vobis mi
ſericoꝛdie mee teneritudmez. et terra eneaz
nam ad ſubtractõem diume gratie ſequit᷑ me
tis obſtinatio que p terraʒ enea deſignat᷑ Qõ
ſumetur in caſſum laboꝛ veſter qꝛ ſine gratia
nõ valet exercitum roꝛpis vel mentis in ope
ribus de genere bonis· ꝗpter qð ſequit᷑. non
ꝓferet ⁊c que de facili poſſunt applicari · deo
dinntto et ad ꝓlixitatem vitandam-·
Sc ſunt precepta ⁊c]· Mic agitur
de voto 1 euůis redemptõe . Duplex
ut votu hic tangit᷑· Vnũ de pſoniſ
auiiud de rebus poſſeſſis 1⁊ inter reſ
iſtas computant᷑ ſerni ⁊ ancille·q; ſunt queda
res dni ſui · licet ſint rõnales creature Quantũ
ad pᷣmũ votũ ſit diſtinctõ pſonaꝝ Fm ſexũ et
Fſᷣm etatẽ ⁊ im pᷣcum quo vendi poſſent· ⁊ ſic
maioꝛ eſt redemptõ viri ꝑ votũ deo obligati
q́; mulieris. ⁊ ſimili maioꝛ eſt redemptõ viri
m etate foꝛtioꝛi ſeʒ axx anno ⁊ ſupꝛa vſq; ad ſe
xaginta·q; añ· xx· annũ ⁊ poſt ſexaginta· Tgit᷑
p etates ſexus ⁊ ſoꝛtitudines niſtice deſgnã
tur diuerſi ſtatus in quib hommes ad plura
vel paucioꝛa deo ſunt obligati· nam layci obli
gant᷑ ad obfuantiã pᷣceptoꝛũ · clerici vero in ſa
cris oꝛdimbus ſtituti cũ hoc obligant᷑ ad ob

ſeruantiam caſtitatis ꝓſone vero religioſe cůũ

hoc obligate ſunt ad viuendũ in obedientia·1
ſine ꝗpꝛio:Inter veligioſos aũt aliq̃ plusalijs

ſm artõꝛẽ regulã ⁊ ſtatuta ſunt obligati· Dꝛe
lati vero ad ponendũ animã ſuã ꝓ ſubditis qdʒ
eſt maximũ obligant᷑· Scᷣm igit᷑ quod imn diũ

ſis ſtatibus pſone deo in mawꝛib ſunt obliga
te · ᷣm hoc ꝓ uotis ſuis dãt deo maius pᷣcuim
ſi bñ obpuent ſun ſtatũ · ceteris tñ paribo ſcʒ ꝙ
equali caritate opent᷑ ⁊ hmõi: ⁊ hoc ꝗpoꝛtõna
biliter mtelligedo/⁊ pᷣm hoc expectãt a ðo ma

ius pᷣmin· Res aũt que deo p votũ obligãtur

ſunt fui ancille domus ⁊ agri vt patʒ in textu
et qnto ſunt maioꝛis valoꝛis tanto malo: eſt

voti redemptio in ilus dutaxat qᷓ poterant re
dimi · nam anim alia ĩmolaticia deo redim non
poterant h opoꝛtebat ea ĩmolari · Der redem

ptõnes igitur iſtas miſtice ſigniſcatur ꝙ illi

noz,

quũ de rebus poſſeſſis plus expendũt in obſe
quijs dummis mauis pᷣmiu expectant a deo · ee

teris tamẽ paribo ſcʒ facultate caritate ⁊ hmõi

que ad meritum opant᷑ nam paup vwua que
dus mmuta miſit in gaʒophiatiim plꝰ? obtu
lit deo qᷓʒ duüntes qui magna miſerant mune
ra hm teſtimoniu ſaluatoꝛis marxij·⁊ lu· xxj·

Syxyphcit leuiticus

Incwit liber numerorum

CX

In hoc capitulo deſcribit ppli
numeratio per moyſen ⁊ aa
ron ⁊ duodecint pᷣncipes ppri

ron pontifſicẽ ĩtelligit᷑ ipᷣe xpᷣe
qui ſił dux eſt płi chꝛiſtiani et ſacerdos ſum⸗

mus . Per duodecim pncipes intelligunt᷑ apo

ſtoli et eoꝝ ſucceſſoꝛes ꝓꝑ płm numeratũ ꝓpłs
eredentium ad p̃dicatõem apłoꝝ chꝛiſto tam̃
pꝓncipaliter opate· ꝓptet quod ipᷣe dicit ioh· xv

Sine me nihi poteſtis facere · Numerant᷑ auũt
hie potentes ad bella ꝓcedere p quod ſigniſi:
cantur ſideles q́;diu ſunt de coꝛpe militantis

eccleſie · Dicunt᷑ aũt ſexcentatriamilia q̃ngen
tiquinquaginta. per ſexcẽta triamulia qui eſt

maio: numerꝰ ſigniſicat᷑ multitudo credentiũ
obligatoꝝ ad pᷣcepta decalogi adimplenda in

ſide trinitatis eo ꝙ iſti numeri reſultãt ex młk⸗
tiplicatõne et replicatõne denarijet ternario·

Per qngentos vero qᷓnquaginta qui eſt mi:

noꝛ numerus mtelligunt᷑ iln qui nõ ſolu tenẽt᷑

add decalogi pcepta h cum hoc ad Zſilia eo ꝙ
inquagmta numerus eſt ſpuiſancto aꝗpꝛiatꝰ
ſpuſſanctus datus fuit apłis in ſigno vmbi

l qᷓnquageſima die a feſto paſchali· ꝓſiten tib
aũt in religione qui ſe obligant ad obſeruatõ
nem Zſilioꝝ ſaltem aliquoꝛuʒ tanta dat᷑ gratia

inta datur in baptiſmno vt refert hiero?. m vi⸗
taſpatrũ:qᷓngenti vero reſultant ex replicatio

ne qᷓnquaginta vt de ſe patet · Leuite aut ĩ tri

bubus fannliaꝝ ſuaꝝ nõ ſunt numerati p qdᷣ
ſigniſicantur clerici eneraliter ſumpti quia
ſunt ad mmiſteriu ecckie deputati ſiẽ leuite ad

mimiſteriũ tabernaculi vt plemꝰ dicet᷑ in ſeq̃n⸗
tibus· ꝗpter hoc clerici ꝑ tonſurã et oꝛdines ab

alijs ſidelibus ſunt diſtincti.

C

GScutuſq; eſt dominus ad moi
ſen ⁊c]· In hoc capitulo agit᷑ pᷣmo

fra · iij ca de ip̃is agitur magis ĩ ſpe

“ ciali · gpter quod ſenſus eoꝝ miſtic? ibide ma⸗

gis ꝗpe locũ habʒ · Zecũdo deſcribi ſit? caſtro
rum p duodecim tribo circa tabernaculũ cu ðꝛ.

SSinsgulj' p turmas ſigna atq; vexilla et dom⸗

Ocutuſq; eſt dommus ꝛ⁊c

Miſtice p moyſen duceʒ ⁊ aa

de leuitan officijs in generali h in⸗

cognatõnũ ſuaꝝ caſtrametabunt?᷑ filioꝝ iſrae
p gyrum taber naculi ſederis · Moꝛaliter aũt
tabernaculũ dñi eſt amma iuſti ſm illud ecci ·
xxiijqui creauit me requieuit in tabernaculo
meo:habet aũt iſtud tabernaculũ aſpectuʒ ad

ꝛiyentem ꝓ quẽ mtelligit expiatõ ſoꝛdis in oꝛ:

tu lucis gratie ad meridiẽ · p quẽ mntelligitur
inflamatio coꝛdis q; inde ꝓuenit virtus calo

ris ad occidentem p quẽ mtelligit᷑ medita tio
moꝛtis in qua occidit lux vite pᷣſentis· ad aqui:
lonẽ p que intelligit᷑ colluctatio Ztra inſultuʒ

demonis bᷣm quod dicit᷑ hiere · · Ab aquilone
pandetur omne malũ · Igit᷑ ad oꝛientẽ ſunt
iudas yſachar ⁊ zabulon· ꝓ iudã qui interpᷣta
Zſtens· intelligit᷑ feſnonis veritas: p pſachar
qui interpᷣtat᷑ memoꝛãs dũm. oꝛõis aſſiduitas
p ʒabulon qui interpᷣtat᷑ pulcritudins habita
culum Zuerſatõnis puritas: ꝓ hec em̃ tria ſoꝛ
des coꝛduim expiankt Ad meridiem ſunt ru
ben ſymeon ⁊ gad p ruben qui minterpᷣtat᷑ vi⸗
ſionis hiluus: intelligi ſplendoꝛ veritatis intel
lectu phciens p ſymeon qui interpᷣtat audis
amo: caritatis bomis ↄſentiens· p gad qui int
pᷣtatur ſeliciter · dulcoꝛ ſuauitatis reſicies.· G̊ em
tria infla matõem coꝛdis conmntant᷑· Ad oc
cideteʒ vᷣo ſunt effraym manaſſes ⁊ benpamin
p effraym qui interpᷣ̃tat᷑ creſcens· mitelligitur
ꝓfectus ſpuũalhũ ad quẽ mouet vite bꝛeuitas.
p manaſſen qui interpᷣtat᷑ obliuio· ↄtemptꝰ te
poꝛalium ad quẽ mouet eoꝝ defectibiltas · p
benyamm q̃ intp̃tat᷑ nliꝰ dextereappetit celeſi
um ad quẽ mouet eoꝝ eternitas ᷓ ãt tria me
ditatõi moꝛtis aſſocian? Ad aquione vero
ſunt dan neptalim et aſer · p dan q̃ inteꝛpᷣtatur
iudicum . intelligit᷑ timoꝛ iudicij p neptalim q
interpᷣtatux implicatõ·pudoꝛ oꝗpbꝛij intelligi
tur ſiquis implicet᷑ viltati peccati·p aſer q̃ ini
pꝛetatur beatitudo·jintellgit᷑ amoꝛ mij⁊ hec
tria facuunt ↄtra inſultum demonũu ſoꝛtit col

luctari de qua colluctatõne dicit apłs ad eph;

vj. Non eſt nobis colluctatio aduerſus carnẽ
et ſan guinẽe h̊ aduerſus p̈ncipes et poteſtates

aduerſus mudi rectoꝛes tenebꝛaru harũ con

tra ſpũalia nequicie ·ð quibus cedat nos triũ
phare leo de tribu iuda qui ẽ victoꝛ ⁊ benedi
ctus deus. QKK. TI.
8 ſunt generationes aaron ꝛc
In hoc capitulo agitur de off icõ ſa
cerdotum ⁊ leuitarũ cuʒ dici· Ap
plica tribum leui c officuim veꝛo
ſacerdotum veteris legis erat offerre ſacxificia
et officium leuitarũ mmiſtrare ſacerdotibus ĩ
ſacrificijs offerẽdis · p quod ſigniſcat᷑ ꝙ officuiuzʒ
ſcerdotum noue legis eſt eucariſtiã offerre .

miſſrum celebꝛatõnenam eucariſtia eſt ſacri

ſiciuʒ noue legis figuratũ p płra veteris legis
ſacriſca ſcut vnuũ pſectuʒ p młta imperfecta

wt
i⸗
o
d
102
tur
A.
atio

Kp⸗

dies
umt

oe
umin
gitur
ltas⸗
9te
9
Leli
me
vero
tatur
lni
telig
ifmt
iber
col

ene
ates
cen
tri
edt

ni

56

eid
ſc
nsi
lu,
nel
lal

cta

Erternus qui acceſſerit moꝛte monet p boe
ſigmificat᷑ offerens eucariſtiam nõ oꝛdinatꝰ
in ſacerdotem moꝛitur moꝛte culpe ꝛ incurrit

penam moꝛtis gehenne· Numera filios leui
cC ·Hhc agit᷑ de officijs leuitarum et eoꝝ ſitua
tione circa tabernaculũ p quattuoꝛ ptes oꝛbiſ
Cerſonite hituati fuerunt ad occidentaleʒ par

tem et eoꝝ officium fuit cuſtodire et poꝛtare

mollia ſeʒ coꝛtinas tabernaculi et atrij ⁊ funes
et opimenta pelliũ· Caathite vero ad pteʒ me
ridionalẽ et eoꝛuʒ officiũ fuit poꝛtare vaia ſan
cta ſcʒ arcam teſtamenti:ꝗꝓpiciatonũ:menſam
tandelabꝛũ et altare incenſi· Merarite vero ad
aquilonẽ· ⁊ eoꝝ officiu fiut poꝛtare dura ſcʒ ta
bulas tabernaculi.colum nas euis et atrij ⁊ ba
ſes et hmõi.Moyſes aũt et aaron cũ filijs ſuis
ad oꝛientalem ptem tabernaculi habentes cu
ram totius popuh· Scõm ſenſum allegoꝛicũ
tribus leui ſigniſicat miniſtros eccleſe qui di
uidunt᷑ in quattuoꝛ partes ſcʒ pᷣlatos ſacerdo
tes· velgioſos et clericos ſimphces: Tgit᷑ mop
ſes et aaron ꝙ fuerunt duces populi.ps.lxxvj
Deduxiſti ſicut oues ppłm tuu in manu moyv
ſi et aaron· ideo ſigniſcant pᷣlatos eccłie q̃ ſunt
duces populi chꝛiſtiani·p hoc aũt ꝙ moyſes 2
aaron fuerunt ad oꝛientem vbi erat ingreſſuſ
tabernaculiſigniſicat᷑ ꝙ p oꝛdinatõem platoꝝ
ad eccleſiaſtica officia ceteri debet ingredi Me
rarite vero qui interp̃ᷣtant᷑ amari ſignificant re
ligioſos habitantes in amaritudine penitetie
et luctu ꝓ peccatis ꝗpꝛijs et alienis: Mieroꝰ
ad ripaꝛũ Monachꝰ plagẽtis hʒ offm̃ Der hᷣ

aut ꝙ merarite poꝛtabant dura ſignificat᷑ re

ligioſ debet vuiere in auſteritate et nõ ĩ mol
licie deliciarũ · p hoc aũt ꝙ erant ad ptem aq̃lo
narez vnde venit frigus ſignificat᷑ ꝙ religioñ

debent vti cibis frigidis et veſtibo. Cerſonite
vero qui poꝛtabant mollia ſigniſicant clericos

qui minus pondus habent ceteris in eccleſia·
et q multi eoꝝn viuũt in mollicie delician · per

quas frequenter cadunt in alia vicia quod ſig

ſicatur pꝑ hoc ꝙ gerſonite erane ad occidenteʒ
QCaathite vero qui poꝛtabãt ſacra vaſa ſigniſ
cant ſacerdotes q̃ ſanctũ ſanctoꝝ offerunt in
altarxi· p hoc aũt ꝙ caathite erant ad meridiem
vñ ꝓueit feruoꝛ caloꝛis· ſigſicat᷑ ꝙ ſacerdotes

feruere debẽt ardoꝛe caritatis· Scdᷣm moꝛa
lem ſenſum dommi tabernaculũ eſt anima ſide

lis vt dictũ eſt capitulo pᷣcedentiad eius quat
tuoꝛ latera debent eſſe actus q̃ttuoꝛ virtutum
eardinaliũ ſcʒ pꝛudentie que eſt auriga virtu
tum ꝗpter quod ſigniſicat᷑ p moyſen et aaron
duces populi qui erant m parte oꝛientali ·et ſic
eſt actus pꝛudentie qui pᷣcedit oꝛigine actus

aliaꝝ virtutũ· Act“ vero foꝛtitudins qᷓ habet

ſuſtmere dura ſignificat᷑ p meratitas qui dura
poꝛtabant ·et dicit᷑ eſſe ad occidentẽ:nã difficile

Numei

eſt ſuſtinere dura ſine aſu. Retus vero uͦni

cie eſt ad meridiem vnde venit maius lumen
et de üiſticia dicit᷑ libꝛo ethicoꝛu ꝙ videt p̃cla

riſſima virtutu 2 neq; beſpus neq; lucifer ẽ ta

admirabilis et ſignincat᷑ p caathitas poꝛtãteſ
candelabꝛum luminis· Actus vero tempaãtie
qui repᷣmit ardoꝛem carnalis cupiſcentie eſt
ad aquilonem vnde ꝓuenit frigus caloꝛis re
pꝛeſſiuũ ſigniſicat᷑ p gerſonitas qui aduene in
terpꝛetãt᷑ nam temperati qui pauci ſunt reſpe
ctu aloꝛum quaſi aduene ab eis reputantur-
Ad maioꝛem aut intellectu pdictoꝝ ponit hie
ſitus caſtroꝝ circa tabernaculum H

Meridies
Ruben Symeon Caod

Caathite

3
S
885 —
2 l⸗ Sanctũ Sactuͦ ſcõy Ife
Sua
8 2 Merarite
Dan Kſer Neptalim
Septentrio ðð
C(X. TII.

capitulo deſcribunt᷑ officia leuitan
in motu caſtroꝝ et pᷣmo caathitaꝝ
cum dicit · lc eſt cultus filioe um

caatht· Der quod ſigniſcant᷑ ſacerdotes no
ue legis vt p̃dictum elt · ip̃i vero poꝛtabãt ar
cam teſtamenti · menſam· candelabꝝ· altaẽ imn c
ſi et altaẽ olocauſti ·p que q̃nq; ſigmiſicant᷑ que

debent eſſe m ſcerdotiby noue legis · Pꝛimuz
eſt ſacre ſcripture noticia pꝑ arcam teſtamen ti
ſigniſicata · Malach·.ij. Labua ſacerdotis cuſtodi

unt ſcientiã et legem ex eius oꝛe requirent qimm

angelus domim exercituũ eſt · Secundum elt

verbũ doctrine quod ꝑ menſam ſigniſicat nãa
in hac menſa panis ſpualis ꝗponit· Deui vnj ·
Non ni ſolo pane viuit homo h̊ imn omni vbo
quod ꝓcedit de oꝛe dei · Terciuum eſt lumen ex

emplaris vite quod ſigniſicat p candelabꝛum

Matłbᷣ· v· Nemo accendit lucerna et ponit ſub

ocutus eſt dommus c In boe

D=

modio ſ ſup candelabꝝ vt luceat omnibo q̊ in
domo ſunt . Quartũ eſt odoꝛ oꝛõms deuote et
ſigniſcatur pꝓ altare incenſi· ps· cxl · Dirigatur
oꝛatio mea ſẽ incenſum in ↄſpectu tuo· Quin
tum eſt rigoꝛ diſcipline et ſigmiſicat᷑ per altare
olocauſti · ro·xij · Obſecro vos p miſericoꝛdiaʒ
dei vt exhibeatis coꝛpa veſtra hoſtiã ſanctam
deo placentem τπι [Moc elt officium fami
lie gerſonitaꝝ p quos clerici ſigniſicãt vt ſu⸗
pꝛa dictũ eſtipi poꝛtabant coꝛtinas et vela ta

bernaculi opimenta et funes p que tria ſigni
ficantur que debent in dericis eſſe · Hꝛimũ eſt
oꝛnamentũ ſpuale qᷓttuoꝛ virtutũ cardinaliuʒ
quod ſiginſicat᷑ pꝑ coꝛtinas et vela que texeban
tur ex quattuoꝛ coloꝛibus: Secunduz eſt cari⸗
tatis onexio·ꝗqᷓ ſgniſicat᷑ p funes. Lercium eſt
exterioꝛ honeſtatis cõuerſatio · qᷓ p opimenta
tabernaculi ſigmſicat· Moc eſt officiũ fami
lie meraritarump quos ſigniſicant᷑ religioſi·
ip̃i ein poꝛtabant dura ſcʒ tabulas. vectes· co⸗
lumnas et baſes tabule vero ſimul ziuncte p
vectes et baſes faciebant parietes tabernacul
ſicut habet᷑ exo· xxvj·p quod dat᷑ mtelligi ꝙ re
ligion docẽdo populu verbo et exemplo et ꝓ
bono ſtatu populi depᷣcando da ti ſunt a deo
quaſi murus defenſionis poſt pᷣlatos eccleſie
pło chꝛiſtiano· ꝗpter quod de malis religio⸗
ſis dicit᷑ eʒech· xiij Non aſcendiſtis ex aduerſo
neq; oppoſuiſtis vos murum ꝓ domo iſrael ·
Per columnas vero ſigniſicat᷑ ꝙ mp̃i ſunt voca
ti in ptem ſohcitudinis ad ſuppoꝛtandũ onꝰ ec

cleſie et hoc ex fraterna caritate p̃latis autẽ B
Zuenit ex officij autoꝛitate · Der h̊ aũt ꝙ one

ra leuitarũ diſponebant᷑ p hiios aaron mitra⸗
tos vt habet᷑ exo· xxviij ſub patre ſuo· dat itel
ligi ꝙ omnia eccłie officia ꝓ ſummũ pontiſicẽ
et pᷣlatos ecclie ſunt diſponeda· Item ꝑ hoc ꝙ

omia pᷣdicta poꝛtabãt᷑ velata·ſigniſicat᷑ ꝙ ope⸗

ra bona ſacerdotum dericonꝝ et religioſoꝛum
agenda nõ ſunt ad oſtentatõem ſuãſed ad dei
laudem ⁊ ꝓximi ediſcatõem· ita ꝙ opa ſint in
aperto tñ hec intentio maneat ĩ ſecreto coꝛdis
Creg.· ome xxxvj· Sic aũt ſit opus in pubuco
quatmꝰ intentio maneat ĩ occulto· vt de bono
ope ꝓximis pᷣbeamus exemplũet tñ in inten
tione qua ſol deo placere querimꝰ ſp optemꝰ

ſecretum. CQX. V.

Ocutus eſt dommus ad moy⸗
ſen d precipe filijs iſrael vt en
ciant de caſtris ⁊c ·Per lepꝛo⸗
ſum intelligit hereticus ꝓ hominẽ

qui ſeme fluit doctoꝛ verboſus qui ad ſui ĩa⸗
ctantiam dicere ſtudet extranea · et p hoc dif⸗

fluit ad falſa ⁊ periculoſa p pollutum ſup moꝛ
tuo ſigniſicat᷑᷑ diſcipulus doctrinaʒ dictoꝝ ſe
quens et appꝛobans et iſti eijciendi ſunt de ca

ſtris · de ſcolis et ldelium collegijs ne ſua pů

ſa doctrina alios inſiciant et coꝛxrumpãt · Vir

ſiue mkier cũ fecerint ex omĩbus peccatis ⁊c
mi quibus damniſicat᷑ ꝓximus furto fraude vłᷣ
dolo · 2ſitebunt᷑ peccatũ ſuũ /ſatiſ faciendo ðo
p pemtentiã et ꝓximo · ideo ſubdi et reddẽt
ipᷣm caputilllud quod eſt ablatũ· qᷓntamq;
partẽ deſup ·i damnũ quod ſuſtinuit ð abſen
tia rei ſue · Si aut nõ fuerit qui recipiat tunc
eſt vaga reltitutio et debet reddi domind · id ẽ
in pijs opibus expendendo bm diſpoſtõnem
plati vł feſloꝛis diſcreti hm aliquos qui tenẽt
m hoc locu dei · Vir cuiꝰ vxoꝛ errauerit p vi
rum doctoꝛ intelligens ſigniſicat᷑ · ꝓ vxoꝛẽ eiuſ
ſapientiade qua dicit᷑ ſap viij. Hancamaui a
uuẽtute mea et queſiui mihi ſponſam aſſumẽ
De qua debet eſſe zelotipus ⁊ maxime cũ tra⸗
dit eam in ſcriptis timendo ne ſit ibi ſoꝛnicatõ
p cõm ixtõem aliquã falſoꝝ cũ veris ideo ſub⸗
ditur. adducet ea ad ſacerdotem i.ad magis

peritu et ꝓbatũ doctoꝛeʒ vt examinet eam· p

hoc aut quod ſubdit᷑ ꝙ mulier polluta putreſ

cebat et moꝛebat᷑ innocens aũt non ledebat h
ſaciebat liberos:ſigniſicat᷑ q doctrina habens

cõmixtõem falſoꝝ cũ veris eſt occaſo meroꝛiſ
illa vo ꝗᷓ pura ẽ ⁊ lana gaudij ⁊ fructiſcatõis
N boc capitulo agit᷑ de naza rei ob
ſeruantia et eiꝰ oblatõne · Circa qðᷣ
notandum ꝙ nazarei fuerunt in du
pluici gradu. Nam aliqui fuerũt na
zarei ad totu tempus vite ſue ſicut legit᷑ de ſa
muele j·res· ·et de lamſone indicũ . xnj et iſti

fuerunt higura relgioſoꝝ in noua lege · quoꝛuũu
votũ p totã obligat vitam· Alij vero fuerunt

nazarei ad tempus d etermiatuz et iſti voto
peracto redibant ad vita cõmunẽ alioꝝ aꝗpteꝛ
quod nõ ſuerunt ſigura religioſoꝝ · de quibuſ
dicit᷑ luẽ ·ix· Nemo mittens manũ ad aratrum
et aſpꝛciens retro aptus eſt regno dei· Sed in
loꝛum fuerunt ſigura qui ſaciunt votum de
aliquo ope ſnperogatõnis ad tempus exercẽ

do vt ð peregrmatõne vꝑł alio pio ope ⁊ qĩ

illo tempe debent relgioſus viuere · ideo ſub
ditur · R vino et omni quod mebꝛiare põt ab
ſtinebunt p qð ſigmniſicat᷑ ꝙ illo tpe debet eſ
ſe in potu magis ſobꝛij. vuas recetes ſiccaſq;
nõ comedent yi tũc debent eſſe in cibo magis
parci. nouacula nõ tranſibit ſup caput eius
1d eſt. nõ reſecabit aliquid de illis ꝗᷓ cadũt ſub
obligatõne voti ſui ſup moꝛtuu nõ ingredie
tur ·id ẽ · nõ ↄſentiet alcui ĩ ope moꝛtalis pec
cati· Siaute moꝛtuus fuerit quiſpiã coꝛã eo
polluet᷑ p qð deſignat᷑ ꝙ opus bonũ ĩ carita
te factu ſi ſupuemiat moꝛtale peccatũ moꝛtih
catur. Qũ dies quos ex voto decreuerat cõ
plebunt᷑ æc hic agit᷑ de oblatõne naʒarei in cõ
pletione voti ſui er ponitur hic triplex eius

8
Net
mn
une
ſde
nen
tenet
i
eif
ume
tra⸗
catö
ſub⸗
agis
unp
tret
bat⸗
bene
ron
tos

ljob
q
ndu
tna
deſa
fori,
ertunt
wor
bten
he
um
dl
de
ette

ſun⸗

ſub
die

Ntita

ſacriſiciim· Vnum in olocauſtuũ qð totũ incen
debatur ad honoꝛem dumnũ pꝓ qð ſigniſicatux
ꝙ homo tempe voti adimpledi dz ad amoꝛez
duumũu magis q́; alias inflamari · Aliud autez
ſacrificiuʒ erat ꝓ pctõ p quod ſignificat᷑ ꝙ licet
bomo votũu ſuu impleuerit tñ timere debz ne
mmus debite fecerit Terciũ erat hoſtia paciſi
ca ꝓ gratiarũ actõne·p quod ſigniſicat᷑ ꝙ ho⸗
mo votũ ſuũ adimplens debʒ deo regratiari
de hoc ꝙ ſib dedit gratiã adimpledi·/ Addeba⸗
tur vltra oblatio panũ aʒimoꝝ · p quos ſigniñ
catur panis eukariſtie· qꝛ votũ adimplens de⸗
bet in huiꝰ ſacriſicij oblatõne deuote aſſiſtere ·
Tunc radet naʒareus cquod erat ſignum
voti completi · et ſic lcitũ erat nazareo redire
ad cõmunẽ modũ vuiendi · et ſimliter in noua
lege implens votũ ad ullud amplius nõ tenet᷑
Xctum eſt autem .·. Mic agitur ð
oblatõne pᷣncipũ in exectõe taber⸗
naculi qꝗᷓ ſuit duplex· Vna ꝓ depoꝛ⸗
aatione tabernaculi et vtenhlin eiꝰ.
et in hac oblatõne duo pᷣncipes ſimul cõbinati
obtulerunt vnũ plauſtru ⁊ quilibet vnũ boue
per duodecim pᷣncipes higurati fuerunt duo⸗
decim apki et eoꝝ ſucceſſoꝛeſ qui ſũt ep̃i vt di⸗
cit᷑ di xxiin nouo teſtamento·p cõbinatõnem
pᷣncipu gemma caritas·ſ dei et ꝓximi ſigurat᷑
que p ceteris debet in ep̃is vigere · namꝓ ſuo
grege tenent᷑ vitam exponere oh x. Bonꝰ pa
ſtoꝛ ammã ſuã dat ꝓ ouibo ſuis qð eſt actꝰma
ximus caritatis · Toh·xv. Maioꝛẽ hac dilectõʒ
nemo habet qʒ vt animã ſuam ponat quis ꝓp
amis ſuis· St p hanc dilectõem offerut plau

ſtrum · id eſt ſupoꝛtatõnem ſubditoꝝ qn ſunt

currus et aurige· ſcut dicit᷑ nij· xeg ij· de helya
Pater mi currus iſrael ⁊ auriga· PHer bouem
vero qui eſt ammal aptũ ꝓ agricultura ſiẽ di

daitur ꝓuer · xiiij vbi vero plurime ſunt ſegeteſ

ibi manifeſta eſt foꝛtitudo bouis ſigniſcat᷑ ꝙ
plati tenent᷑ ĩ agro dommnco exerceri.ſ. extir⸗
pando vicia et nutriendo virtutes · AMla ve
ro fuit oblatio pncipũ ꝓ vaſis et hoſtijs m ob
ſequio tabernaculi:· Licʒ at ſinguli pᷣncipes ſin⸗
gulis diebus obtulerint ꝑ oꝛdinẽ vt habet᷑ in
textu· tñ vnifoꝛmis fuit oim oblatio · Quantũ
autẽ ad vaſa quilbʒ obtulit acceptabuluũ vnuʒ
quod eſt inſtrumẽetũ ad ꝓbandũ arida ſi eẽnt
ꝓ oblatõmbus apta ſcʒ ſimiã thus ⁊c· et phia
lam vnã ſcʒ ad ꝓbandu liquida vt vmũ et ole⸗
um p ̊ autẽ ſigniſicat ꝙ pᷣlati debent opa ſua
vite actiue que ſignincant᷑ p arida· et vite ↄtẽ
platiue que ſigniſicant᷑ ꝑ liquida diligent exa
mmare ne ſit ibi cõmixtio apetitꝰ laudis hũa
ne vel aliquid aluud p quod mepta reddantur
in oſpectu dei·et moꝛtariolũ ad terendũ ſpẽs
ex quibo ſiebant thimiamata ⁊ vnguenta p qð

ſigmiſicatur ꝙ in p̃latis eccleſie debent motus
carnales ↄteri exemplo beati pauli d. j· coꝛ · ix ·
Caſtigo coꝛpus meũ et m ſeruitutem redigo
ne forte cũ alijs p̃ᷣdicauerim pᷣe repbus effici
ar · Quantũ aut ad ſacriſicia quiubʒ pᷣnceps ob
tulit hoſtiam ꝓ peccato et hoſtiã pacihcã pro
graꝝ actõne et olocauſtũ incenſum ſupꝑ altaẽ
p que ſigniſicat᷑ ꝙ pᷣlati qntũcunq; ſancti dent
ſe peccatoꝛes reputare et ꝓ beneſcijs a deo ſi

bi collatis grẽas agere · et ʒelo ſdei pre ceteris

feruere · CX. VVIIIE
Ocutuſq; eſt dommus ad moi
ſen ⁊ c]· hc agitur de menſa pro
poſitõms et candelabꝛi ſituatõne
Exo · xxv· dictũ fuit ꝙ p menſam ſi
gniſicatur eccłia p candelabrũ vero chꝛiſt' ee
cleſam illummãs· ꝗpter qð dicit᷑ hic ꝙ candela
bꝛum ſituari debz ↄtra menſam ſ. ad illuminã
dum eam. Qetera veꝛo que dicunt hic de can
delabꝛo et menſa fuerunt ibi miſtice expoſñita·
Tolle leuitas · Hic agit᷑ de puriſicatõne leui
tarum ſacerdotibus veteris legis miſtrantiu
p quos ſigniſicant᷑ clerici miniſtrãtes ſacerdo
tibus noui teſta· ꝗpter quod debent puriſica
ri et foꝛma puriſicatõnis ſubdit · Aſpergãatur
aqua luſtratõnis p qð intelligi᷑ actus 2 feſſi
onis pure ⁊ frequentis · a radent omẽs piloſ
carnis ſue p quod ĩteligitur depoſitõ ſuper
fluitatis bonoꝝ tempalm vltra neceſſtatem

ſtatus 2 pſone que debet expendi in opipie

tatis · Q uq; lauerint veſtimta ſua / y lotõem

veltis mtelligitur honeſtas exterioꝛ is æzuerſa

tionis· tollent bouem de armentis c]· p bo
uem oblatum ꝓ peccato intelligitur ꝙ debent
eſſe foꝛtes ad modũ bouis peccatoꝛuʒ tempta
tõnibus reſiſtendo· bouẽ aut alteꝝ ο . qᷓ of

ſerebatu: in olocauſtũ p quod ſigniſicatur ꝙ

clerici caritate feruere debent ad ꝓſiciendum .

Qunq; qnquageſimũ annũ etatis impleuerĩt

ſeruire cefſabunt ⁊c p qð ſigniſicatur ꝙ illi qᷓ
dun et bene ſeruierint m eccleſia a labonbo infe
rioꝛibus ĩmunes ſunt dimittẽdi ⁊ ad maioꝛa
ꝓmouendi.in quib laboꝛ nõ requirit coꝛpalis

ciant fin irael phaſe m tem
poreſuo ⁊c Per hoc ꝙ filijs iſra
el peipitur celebꝛatõ phaſe tempoẽ
determinato ſub pena moꝛtis· ſieſi
catur ꝙ omnes catholici tenent᷑ celebrare pa
ſcha tempoꝛe determmato ab ecckia · et tunc re
cipere debent ſacramtũ eukariſtie aliter incur
runt moꝛtale peccatũ niſi legitimũ habeãt im
pedimentũ · quo ceſſante debent deuote cõmu
nicare · ſicut niij irael unpediti legitime menſe
pmo faciebant phaſe menſe ſecundo. Nlodus
autem celebꝛandi phaſe et ſenſus eius miſtic⸗
poſiti ſũt ſupꝛa·exo·xij·et · xii Egitur die qua

erectum eſt tabetnaculũ opuit illð nubes ⁊c .
per nubem iſtaʒ ſignificatus fuit chꝛiſtus qui
ſtat ſup eccleſiam quaſi colũna ignis repelles
tenebꝛas noctis ignoꝛantie et quaſi columna
nubis de die refrigerans eſtu tribulatõis mũ⸗
dane . Qunctis diebus quib ſtabat nubes ſu
per tabernaculuũ manebant in eodem loco] p
hoc aut ꝙ nilij iſrael ꝓſciſcebant᷑ ad motũ nu⸗
bis et non aliter ſigmiſcat᷑ ꝙ bomines moueri
nõ debent ad motn paſſionis ſed ad inſtinctũ
rõnmg que eſt quedam pticipatio diumi lumi⸗
nis in nobis fᷣm quod dicit᷑ in p̃s:iij. Gignatũ
elt ſup nos lumen vultus tui dñe.
KR

. „π
Ac tib duas tubas p quas p̃or
aatoꝛes miſtice deſignant᷑. Eſa lvinj
Quaſ tuba exalta voce tuã et an nu
cia ppło meo ſcelera eoꝝn. et domui
iacob peccata eoꝝn· Dicunt᷑ aute due apter ge⸗
minã caritatem que debet in p̃dicatonbo eſſe.
et ad hoc gſicadũ luẽ · x. bini miſſi ſunt ad p̃ᷣ
dicandum pᷣm quod dicit Sreg·ome.xxxix· ar
gẽteas ductiles /i·factas cũ martello.p argẽ⸗
tum ſigniſcatur puritas vite.· p ductilitate ve
ro virtus pacie q dʒ in pᷣdicatoꝛibus eſſe . qb⸗
QZuocare poſſis multitudmem vſus em iſtaꝝ
tubarum erat ad quattuoꝛ ſcʒ ad populi 2gre
Sationem ad caſtroꝝ motõem ad belli 2greſ
lſionem et ad feſti celebꝛatõem p que deñ gnat᷑
ꝙ pᷣdicatoꝛes populũ catholicũ ↄuocare dent
ad vnitatem ſidei et ad ꝓficiſcendũ p via meri
ti·. et ad bellanduʒ ↄtra mſultus dyaboli et ad
leſtum celeſtis gaudij. Eleuata eſt nubes de
ta bernaculo federis ⁊c · Ric agitur ð ꝓfectõ
ne filioꝝ ifrael et pᷣmo ꝓfecti ſunt qui erãt m
parte oꝛientali-ſecundo qui erant in pte meri
dionali tercio qui in occidentali quarto qui in
aquilonari ex quo patet ꝙ ꝓfſiciſcebant᷑ pm oꝛ
dinem motus ſolis qui incipit ab oꝛiente et p
meridiem tranſit in occidenteʒ et flectit᷑ ad aqᷓ
lonem · cces·. j. Oꝛitur ſol et occidit et ad locũ
ſuũ reutit ibiq; renaſcens girat p meridiez et
flectitur ad aquiloneʒ Der hoc igit᷑ ſignificat?᷑
P SRciſcentes ad terra vuientiu que eſt terra
ſidelibus ꝓmiſſa ſequi debent inſtinctu ſolis
iuſticie · ſ domm noltri ieſu chꝛiſti cuiꝰ vita in
terris diſciplmna moꝝ fuit. ꝓpter quod dicit io
hannis·xij. Si quis mibi miuſtrat me ſequat᷑·
et vbi ego ſum ilic ſit et mmiſter meus . Et be
ne dicit vbi ego ſum · q ex tunc erat in pfecta
beatitudie qᷓntum ad ani mã Dixitq; moyſes
ad ab filuiz raguelis let ſequit. Noli nos re
linquere · tu em noſti in quibus locis p deſer
tum ponere caſtra debeamus et eris ductoꝛ
noſter qʒuis em deus eſſet dux illius populi
tñ cu hoc moyſes volebat habere directõnem
bomis periti ex quo docemur ꝙ licʒ nos deul

dirigat ĩ dia moꝝ tñ nõ debemus negligere

aduitoꝛium bumamũ.nam in hoc boĩes ſunt
dei adiutoꝛes vt habet . ·coꝛ · iij ·

Nterea ortuʒ eſt murmur po⸗
puli quaſi dolentinm pro labo
re contra dommumxc ]. Per h̊
aut ꝙ igms accenſus a dommo cõ

buſſit murmurãtes ↄtra eum· ſigniſicatũ ſuit

ꝙ ignis gehenne cõburet murmuratots atta
potentiam vel equitatẽ dunme iuſticie · Vulgꝰ
quoꝙ ꝓmiſcuũ quod aſcenderat cuʒ eis T p
iſtos qui flagrauerũt deſderio carmũ ſigniſi
cantur religioſi mẽdicãtes potiſſime qui poſt
factam ꝓfeſſione in paupcula religione ĩ qua
mhil eis ꝓmittit᷑ qntum ad vitã pᷣſentẽ miſi au
ſteritas et pauptas.et tñ volunt nimis laute
vuere ac etiã delicate · et ſrequenter hoc cõtin
Sit illis qui in ſeculo minuſ habuerut nec ſunt
⁊tenti ilᷣ que admĩſtrant᷑ eis· cũ tñ ſuffeciſſen t
eis in ſeculo paucioꝛa· et acriter murmurãt cõ
tra illos qui pꝛo victu uloꝝ pꝛocurando ſde
liter laboꝛant · ſẽ populus ite ↄtra moyſen ne
quiter murmurabat· DPer hoc aũt qð dicit ĩ ſ
ne capituli. ⁊ecce furoꝛ dommi ⁊citatus ĩ po
pulum pcuſſit eũ plaga magna mms ſgmſi
catur ꝙ dicti murmuratoꝛes queruloſi pcuti
entur a deo igne gehen nali. Per hoc auteʒ ꝙ
ante pcuſſione iſta dommꝰ dedit eis in abũdã
tia magna coturmices que ſunt aues delicate
quaſi ſatiſ faciens eoꝝ irratõnabili deſ derio ſi
giſcatur ꝙ dominꝰ aliqñ ⁊deſcendit petitio
mbus maloꝝ hommũ ad eoꝝ interitum eo
ſit eon oꝛatõ in peccatũ. Qur impoſuiſti pon
dus vmuerſ ppli huiꝰ ſup me Per hoc aut ꝙ
moyſes plenus ſcientia tam acquiſita q́; mfuſa
et cũ hoc tantã grãm habebat erga dommum
ꝙ loquebatur cũ eo ſicut homo loqui ſolet cũ

amico ſuo et tñ petiuit adiutoꝛes ad regimen

populidat᷑ exemplũ eccłie p̃latis et curatis qꝙ;

nõ abhoꝛreant homĩes bone vite et ſufficiẽtis

literature ſibi datos a deo in aduitoꝛiũ oneris
ſui ſuppoꝛtãdi pᷣdicando et ⁊feſſiones audien
do. ſed masis eos diligant et ſoueant et mkii
plicatõem eoꝝ deſderent repellentes ↄtrariu
conſulentes· dicentes cũ moyſe. quid emula
ris pꝛo me quis tribuat vt ommis ꝑłus ꝗpbe
tet et det eis deꝰ ſpiritum ſnũ .
Ocutaq; eſt maria et aaron cõ⸗
tra moyſen .pſi nanq; eleuati ꝓ
pter donum aphetie wreuerenter
et falſo locuti ſunt ↄtra moyſen mi
tiſſimũ vt dicit᷑ ĩ utera. Der iſtos allegoꝛice ñi
Sniſicantur heretici in vtroqʒ ſexu qui ꝗꝓpter
aliquã noticiã ſibi dataʒ ſupbientes locuti ſunt

tra chꝛiſtu mitiſſimu. Math·xj. Diſcite a me

lg,
n
boſt
gua
ſau
ite
em
unt
ent
n
iti
ſo
cuti
69

q; mitis ſum et humilis coꝛde. Contra chꝛiſtũ
em locutus eſt arrius et eius ſequaces chꝛiſti

diumitatem negantes: ⁊ manicheus negas ve

ram humanitatem eius et ſic de alijs hereticiſ
Et qm hereſis p leprã ſigniſficat᷑ vt dictũ ẽ ſu
pꝛa ·deo maria que pᷣſumptuoſe ↄtra moyſen
cepit loqui pcuſſa fuit lepꝛa· nõ aũt aaron quia
ſummus ſacerdos erat et qꝛ ſtatim penituit
culpam humiliter recognouit· Per hoc aũt ꝙ
ad pᷣces moyſi maria fuit ſanata: ſiguratũ fuit
hetice reuertentes ad eccleſiã ſunt recipiedi
Moꝛaliter aũt p mariã et aaron wreuereter
loquentes ↄtra moyſen· qui tñ erat mitiſſinꝰ
ſigniſcant᷑ diſcipul ſub bemigno magilſtro ſu⸗
perbientes et ↄtra pſonã eius uł eius doctti
nam irreuenter loquentes·⁊ tales ſunt graui
ter obiurgandi ſicut aaron et maria· ⁊ vſq; ad
ſatiſ factõem ⁊dignã ð ſocietate auoꝝ diſcipu
loꝛum eijciendi · Vnde refert cõmentatoꝛ ſup
ſecundu de 2ſolatõne ꝙ in ciuitate athenienſ

vbi antiquitus vigebat ſtudiu phᷣie quidaʒ di

ſcipulus ꝗpter quoddã verbũü irreuerentie cõ

tra ſuum magiſtrũ de loco ſtudij fuit eiectus

vſq; ad quinquennium

CK. IT

quitur.Mntte vros qui cõſide
rent terram Allegoꝛiĩce p explo
ratoꝛes terre ꝓmiſſionis ſigniſicãt᷑
ſacerdotes ſcribe veteris legis qui p ſcriptu
ras exploꝛabant chꝛiſti aduentũ qᷓntu ad tem
pus et q̃ntũ ad locũ ⁊ alias circũſtãtias · Vnð
math· i requirente herode vbi chꝛiſtus naſce
retur reſponderunt in bethleem uide allegan

tes ad hoc ſcripturã que habet᷑ michee v · tamæa

aliqntulũ aliter m verbis . Et tu bethleem ter
ra iuda nequaqᷓ; nimma es ĩ pᷣncipib inda ex
te em̃ exiet dux qui regat ppm meum ſiſrael.
Vnde ſup illud math xxj · hic eſt heres diẽ bie
rommus· Sx hoc patʒ pᷣncipes iudeon non ex
ignoꝛantia h muidia crucifixiſſe dominũ ieſuʒ

chꝛſtũ · Sʒ qe p̃dicabat ↄtra vicia eoꝝ ſubuſa

ſuit in eis cognitio quã habebant de ipᷣo· Chri
ſtus aut ↄuenienter põt dici terra ꝓmiſſoms
eo ꝙ ad terrã vuientium nos introducit et qe
coꝛpus eius terrenũ eſt terra ꝓmiſſa nobis in
lege et ꝗphetis· Der hoc aut ꝙ pauci exploꝛa
toꝛes ſcʒ caleph et ioſue tm̃ ĩ veritate ſteterũt
alijs ab ea declmantib ⁊ puertetibo ppłm ſigu
ratum ſuit ꝙ in aduẽtu chꝛiſti pauci de docto
ribus iudeoꝝ ſtarẽt in veritate ſceʒ nichodemꝰ
Samaliel:nathanael et aliq̃ alij. alijs a veritate
declinantib et ſeducentibo pphm et inducentib⸗
eum ad petendũ moꝛtẽ chꝛiſti · vt habet᷑ math
xxvii⁊ mar · xv· et lu · xxiij/ Apoſtoli vero qui
ſteterunt in veritate nõ fuerunt de doctoꝛibo
iu deoꝝ ſed ſuerunt hommes ſimplices et ſine

profectus eſt populus · Se

uliteris vt haber actuũ ·iiij. Moꝛaliter aũt p ex
ploꝛatoꝛes in veritate nõ ſtãtes ⁊ ab ea ppm

auertentes.ſignifica nt᷑ pᷣlati et doctoꝛes eccłie
mali q̃ p noticiã ſcripturarũ exploꝛatoꝛes ſunt
terre viuentiũ · ſed p ſuã vtam malã ab eiuſ in
greſſu deſciunt et etiã alios impediunt· Mat᷑.
xxiij · Ve vobis ſcribe et phariſei ypocritequi
clauditis regnu celon ante homĩes · vos enim
nõ intratis nec introeuntes ſinitis intrare.
C.: XIIII.
Citur vociferans ommis tur:
ba fleuit nocte illa H
In hoc capitulo agit᷑ de murmura
J tione ꝓpłi iſrael 2tra moiſen ⁊ aarõ
et eius rebellione cõtra deum · ꝗpter que data
fuit ſentetia mortis in deſerto ſup eos qui exi
erunt ð egipto a·xx· annis et ſupꝛa exceptis ca
leph et ioſue · Der hoc allegoꝛice fuit ſguratũ
ꝙ pauci de indeis compatiue ingreſſuri erant
ad ſidem chꝛiſti in aduentu eius · qui quidẽ in
greſſus ꝑ ſidem eſt introitus terre viientiũ in
ſpe · et hoc etiam ſcribitur in quodam libꝛo he
bꝛaico qui dicit᷑ ceuhedꝛin apð hebꝛeos auten
tico exponendo illud hiẽ.iij· Affumã vos vnũ
de ciuitate ⁊ duos de cognatõe ⁊c· CQloſa Mẽ
ſuratus eſt egreſſus de egipto ingreſſui eoꝛuʒ
in terram ꝓmiſſam · qꝛ duo tm̃ de ſexmilibo in
greſſi ſunt · ſc erit in diebus meſſie · quod patet
impletũ · nã pauci valde ð indeis in chꝛiſtũ cre
diderunt reſpectu nõ credentiũ Moꝛalit autẽ
p hoc ꝙ pauci exeuntiuʒ de egipto mtraueꝛũt

terram ꝓmiſſionis ſigmiſicatu fuit ꝙ pauci de

credentibus qui exierunt ſpũaliter de egipto
p virtutẽ baptiſnn terꝛã vmentiũ · id ẽ celeſteʒ
patriaʒ ſunt intraturi. Mathᷣ·xx · Młti ſunt vo
cati pauci vero electi · t luẽ · xij· Contedite in
trare p anguſtã poꝛtam · dico vobis quia młti
querunt intrare ⁊ nõ poterunt.
Ocutus eſt dominus ad moy
ſen ·In hoc capitulo ponũt᷑ aliqua
de modo offerendi ſacrißicia qᷓ ſune
miſtice ſupius expoſita. ꝗpter qð h
ptranſeo. Eactũ eſt aũt cũ eſſent fiij iſrael in
ſolitudine ⁊c· Nic agit᷑ de colligẽte liꝗᷓ in ſab
bato quẽ dominꝰ pᷣcepit a ppło lapidari · p qðᷣ
oſtenſum fuit q; grauiter dommꝰ puniet vio
latoꝛes diei dommnce cuiꝰ obſeruãtia p̃ᷣſgura
ta fuit in obſeruatõne ſabbati inq̃ntũ ilud pᷣce
ptum fuit cerimoniale · Dixit quoq; domm⸗
ad moyſen ꝛc]· Eic agit᷑ ð habitu indeoꝝ qbo
pcipitur ꝙ faciant ſibi fimbꝛias p angulos pal

lioꝛum ⁊ ponant ibi vittas iacintinas vitte ve

ro iacintine ſunt coloꝛis celeſtis. Tudei vero ſᷣ

Zura fuerũt chꝛiſtianoꝝ noue legis ſiẽ dicit. ·
cor · x · Omnia m higura ↄtingebant ilł· p vittaſ

gitur iacintinas in habitu iudeoꝝ ſigniſcatu

fuit ꝙ chꝛiſtiani debent eſſe cõuerſatõnis cele
ſtis · Dhił · ij. Noſtra ãt Zuerſatõ m celis eſt
ideo ſubdit᷑ · Quas cũ viderint recordent᷑ oĩm

mandatoꝝ dñimeditatio nanq; celeſtium re

coꝛdari facit dummoꝝ mandatoꝝ
Cce autem chore filius yſaar

— PDer choꝛe dathan abwon q̃ ag⸗
gregauerunt ſibi młtitudinem ad
mouendũuũ ſeditõnem vt p hoc obti
nerent ſacerdotij dignitatem·ngmiſicant᷑ illi qᷓ
inter ſeculares vł religioſos ſemmant conten
tiones vł diſcoꝛdias aggregãates ſibi caudam

magnam vt obtineant multitudme quod ſe⸗

qui nõ poterant rõne et hoc in pᷣncipatibus et
regnis qᷓntum ad ſtatũu laicoꝝ·ĩ eccleſijs vero
qntum ad ſtatuʒ clericoꝝ · m religiombo vero
qntum ad officia religionũ et ſic choꝛe dathan
et abiron deſcenderut ad mfernũ ſic et iſti de⸗
ſcendent cũ ipſis niſ debito modo penituerint
de peccatis· Moꝛaliter aut in eodem homie di
ſcoꝛdiam et ſciſſurã faciunt motus iraſcibilis ⁊
⁊cupiſcibilis inoꝛdinati et habitus ex eis ge⸗

nerati· nam ip̃i trahut indmant hommez ad

malũ · ratio vero ⁊ ſyndereſis trahunt ad oppo
ſitum · et ſic in eodem homie fit ſciſſura · ꝗpt qð
de talibus dicit phus · viij · eth· ontendit ip̃oꝝ

anima et hoc quidẽ trahit huc hoc autem illuc
quẽadmodũ diſcrepantia· Et cludit cluſio⸗

nem vtilem d.· ITgit᷑ ſi ſic miſerũ eſt malum eſſe
fugiendũ malicia intenſe illi vero qui p negli⸗
gentiam repmendi motus moꝛdimatos iraſci
bilis et ↄcupiſcibilis ſunt cauſa dicti ſciſmatis
digni ſunt pene gehẽenalis· Sʒ et ignis egreſ
ſus a dommo mterfecit ducetos qᷓnquagita
viros qui offerebãt incẽſum · Per iſtos vſur⸗:

pantes ſibi ſacerdotiũ intelligunt᷑ ambicõſi di

Snitatum et officioꝛũ in rengionibe et eccleſijs
et iſti puniri merent᷑ pena ignis gehennalis
Leecipe eleaʒaro ⁊c· Thuribula ſunt inſtru⸗
menta ad offerendũ incenſum quod ptmet ad
ſacerdotis officiũ igit᷑ p thuribula ambitioſoꝝ
pᷣdictoꝝ qui ſibi volebant vſurpare ſacerdoti

um poſſunt intelligi verba falſa opa ſicta⁊ oc

culta munera: p que ambitioſi querũt obtinẽ
in eccłia gradu indebituũ ſibi que thuribula ꝓ
ducunt᷑ in ammas qñ manijfeſte detegit᷑ ⁊ de
bite puni᷑ ambitõſoꝝ falſtas et iſte lamme ſi⸗

guntur in altari qñ manifeſtatio et punitõ di

cte falſitatis redigunt᷑ in ſcriptura cõmuni · ve
ſic ſint alijs in ſignũ ne querãt indebite hono
ris ſtatu · Murmurauit aut omĩs multitudo

⁊1C] hec aut murmuratõ ↄtr a moyſen a aaron

fuit valde miuſta:qpter qð murmurãtes puni
ti fuerunt mcẽdio coꝛpalrp quod ſigniſicatur

pmurmurantes iniuſte ⁊tra bonos ſupioes
punient᷑ niñ peniteant igne gehẽnali: p ̊ aut

qꝙ aaron de pᷣcepto moyſi obtulit thimiama ꝓ
ullis qui comburebant᷑ et ſic ceſſauit incendunz·

ſigniſicat᷑ ꝙ boni ſupioꝛes ſubditis ſuis etiam

ingratis et indignis exhibere debent caritatis
beneſiciũ · Mathᷣ v. Beneſacite his qui oderũt
vos et oꝛate ꝓ pſequentibo et calumniantibus
vos. CKK. RVIE
Tlocutus eſt dommus ad moy
ſen ⁊c· Mic agit᷑ ð certificatõne di
gnitatis ſacerdotalis p ſignu virge
germmantis· Moꝛaliter ꝓp vixgaʒ
intelligi doctrina ꝗpter qð antiquitus philo
ſophi poꝛtabant virgã in lignũ doctrine · Si
miiter mar · vj· diſcipub ad pdicandu miſſis di
citur ꝙ non poꝛtent miſi virga tmn· Igit᷑ ille do
ctoꝛ cuiꝰ virga germiat floꝛet et ſacit fructuʒ
ꝓmoueri dignus eſt ad põtiſicis ſtatũ· germi
nat aũt młtiplicãdo diſcipulos: floꝛet vero fa
ciendo eos verbo et exeplo bonos ⁊ honeſios
ſed facit fructũ faciendo eos doctos et ad do
condum aptos · Allegoꝛice p virgã aaron qᷓ

germinauit ſicca figurata fuit virgo maria de

qua ſcribitur eſaxy Rgrediet᷑ virga de radice
veſſe et flos ð radice eius aſcẽdet · Per quem
floꝛem chꝛiſtus mintelligit᷑ ß᷑m doctoꝛes hebꝛei

cos et latinos. Mec aũt virga ſicca germĩauit

abſq; humoꝛe virilis ſemĩs ↄcipiendo· floꝛuit
aũt ſanctiſſime Zuerſando ·ſed fructũ pꝛotulit

deum nobis 1 hommẽ in vna pſona pariedo ⸗

CRK. VVIII.
Fxitq; dommus ad aaron ⁊c.
Sequit᷑ Excubabũtq; leuite ad p
cepta tua ⁊ adcuncta opa taberna
culi.ita dũtaxat vt ad vaſa ſanctua

rij 1 ad altare nõ accedant· Per hoc aũt ꝙ le

uite arcent᷑ ab ĩgreſſu ſanctuarij ⁊ ab actu of
ferendi ſacriſcia in altari olocauſtoꝝn ſigmiſica
tur ꝙ clerici qui ſunt ſub ſaceꝛdotibus etiaʒ in
alijs ſacris oꝛdimbus ſtituti nõ debent exer
cere actus ptinentes ad officum ſacerdotum
Klienigena non miſcebit vobis· per hoc ꝙ
populus cõmunis arceturx ab ingreſſu loci di
uini cultus ⁊ cõcedit᷑ ſacerdotiboet leuitis eis
mmnſtrantibus·ſigmiſicat᷑ in nouo teſtam̃to
populus cõmunis arcendus eſt a cancello vel
choro vbi duiinũ officium celebꝛat᷑· Qmia q̃ᷓ
ſanctiſicãt᷑ a ilijſ irael tibi tradidi ⁊c p hoc ãt
ꝙ ſaceꝛdoti aſſignt᷑ pmicie⁊ leuitiſ ðcime · ꝓ ſu
ſtentatõne ſua familiaꝛuqʒ ſuaꝝ· oſtendi ꝙ ĩ
nouo teſtamento ꝓyłs tenet᷑ ꝓuideꝛe kuientibo
deo de victu ⁊ veſtitu ßm ⁊dicõem ſtatuũ et
pſonaꝝ· ⁊ itud obſeruatũ fuitab antiquo et
apud gentiles · ſicut patz geñ · xlvij · vbi dicit ꝙ

ſacerdotes egipti tempe fanus nõ fuerunt cõ

pulſ vendere poſſeſſiones ſuas ſicut alij quia
ſtatuta cibaria ſibi ex hoꝛreis publicis pᷣbebat᷑

3.
m
Ns
rüt
bus

0,
edi
ege⸗
,
o
d
ede
ctig
rmi
ſ
os
d
dnq
jade
dice
guen
ebv⸗
nianit
foꝛuit
tulit
do⸗

.)
dp
erna
ncua
tle
ctuof
nfea
tiin
erer
tum
adi
es
into
0
mial
hoci&
pl
191
ptiy
üet
oei
ig
nt 6
quia
bi⸗

Ocutuſq; eſt dominus ad moy
ſen ⁊c n hoc capitnlo agit᷑ de im
molatõne vacce ruſe de ciu cineri⸗
bus aque cõmixtis ſiebat aqua lu⸗
ſtratõnis ad puriſicatõem ĩmundoꝝ· Der hãc
vaccam que debebat eſſe ſine macula figurata
fuit caro chꝛiſti ſanctiſſima et licet hec vacca
in traſlatõne nra dicat᷑ rufatñ in hebꝛeo dicit᷑
rubea·q;ꝛ caro cheiſti fuit ĩ ſuo ſanguine rubꝛi
cata · Debebat etiã eſſe etatis integre · chꝛi⸗
ſtus tricenmo anno etatis ſue pꝛo nobis fuit
immolatusFᷣm aũt aliquos paſſus fuit·xxxnij
anno·h̊ h̊ ñ refert ad ꝗpoſitũ:nam vterq; annꝰ
eſt etatis pſecte Qui eductã extra caſtra im
molabitm quo ſiguratũ fuit ꝙ chꝛiſtꝰ extra
hieruſale erat paſſurus vt habet᷑ oh·xix. Xſp
get ↄtra foꝛes tabernaculi ſeptem vicibo . ad ſi
gniſicandũ ꝙ p aſperſionẽ ſangmis chꝛiſti mu

dat eccleſa pfecte que pfectõ ſigniſicat᷑ nume

ro ſeptenarxioeo ꝙ totu tempꝰ reuoluit᷑ ſepteʒ
diebus · comburetq; eam ad ſigniſicanduʒ ꝙ
chꝛiſtus ex maximo caritatis feruoꝛe ſuit paſ
ſus · p hoc aut ꝙ cmeres vacce aquis viientibi
cõmixte purgabant ĩmũdicias carnis ſigniſica
batur ꝙ virtus chꝛiſti paſſi ĩ aquis baptiſma:
libus purgaret immudicias mentis et in aq̊s
penitentie mmũdiclas poſt baptiſmu contra⸗
ctas:Meb·ix:Si ſanguis hircoꝝ aut vituloꝛuʒ
aut cmis vitule aſperſus inqᷓnatos ſanctiſicat
ad emundatõem carnis· q̃nto magis ſanguis
chꝛiſti qui p ſpmſanctũ ſemetipᷣm obtulit im⸗
maculatũ deo:· emundabit ſcientias noſtras
ad ſeruiendũ deo vuiẽti · Der hoc autẽ ꝙ m cõ

buſtione vacce ponebat᷑ lignũ cedꝛmũ yſopuſ

et coccus ſigniſicabant᷑ tres pſone cuʒ chꝛiſto
paſſe·due p compaſſionẽ mentis et tercia p cõ
paſſionẽ carnis· Pꝛima fuit beata vᷣgo maria
p yſopũ que eſt humiliſ herba ſigniſicata quia
fuit humulima.Luc̃.ij.Reſpexit humilitate an
cille ſue.· Secunda ſuit ioh euangeliſta ſigniſica

tus p cedꝛuʒ que ẽ arboꝛ multu alta: ſpᷣe vero
ſuit eleuatꝰ ad videndũ ſecreta celeſtia· apoẽ · j.

Tercia fuit latro chꝛiſtũ ofitens in cruce ſigſi
catus ꝑ coccũ bis tinctũ:q; chꝛiſto cõpatieba
tur mente d.lucxxiij· Mic autẽ nihil mali fecit·
Et cũ chꝛiſto patiebat᷑ in coꝛpe
C. h
neruntq; filij irael c ·. In
capitulo agit᷑ ð aquis cõtradictõis
vbi moyſes et aaron peccauerunt

hᷣm hebꝛeos aut peccauerunt tranſgrediendo
verbum dommi qui nõ dyerat eis pcutite pe

tram h̊ loquimmi ad petrã ⁊ illa dabit aquas

ſicut pleniꝰ dixi paſſũ iſtu literaliter exponen
do· Der hoc igit᷑ ꝙ iſti q erant ſanctiſſimi pec

Vubitando de verbi diumi impletõ
ne aꝗpter maliciã populi pᷣm doctoꝛes latinos

cauerunt debet incuti timo: ahjs qntumcurq;

ſanctis ne cadant in peccatũ ſᷣm illud.jcoꝝn·x.

Qui ſe exiſtimat ſtare videat ne cadat. Iint
interea nucios moyſes ð cades ad rege edom

EC·p edom qui interpᷣtat᷑ terrenus intelligut᷑
malichꝛiſtiami in bonis terrenis timm cdo eſ
dentes et iſti frequenter mtunt᷑ impedire bo⸗
nos chꝛiſtianos qui ſunt fratres eoꝝ in ſide a
ꝓfectu ĩ via moꝝ ne ip̃i puemant et alios ĩdu
cant in terrã viuentium et hoc aliqn ſaciunt p

lati malo ſilio inſoꝛmati et aliqui curati pue:

ſi qui bonos homies et literatos impediunt

a pᷣdicatõnmibus et cõfeſſiombo audiendis. in
ſimies regi edom qui ſilios iſrael impedunit
ꝓsreſſu ad terram ꝓmiſionis. Pergat mq̃t
aaron ad populos ſuos ⁊c]· lic agit᷑ de moꝛ
te aa ron et eleazari ſubſtitutõne cu dicit· Q u

qʒ nudaueris patrẽe veſte ſua ⁊c· Per hoc aut

ꝙ aaron nudatus veſtib ſanctis ſtatim moꝛ

tuus fuit coꝛpoꝛaliterſigmiſicatũ fuit ꝙ in no
uo teſtamento pontiſices et curati et etiã cleri

ci ſeculares vel rehgioſñ ſtatim ꝙ nudant᷑ velſti

bus virtutuʒz moꝛtui ſunt ſpualiter · licet adhuc

coꝛpaliter viuant Apoc:iij.· Nomen babes ꝙ;
viuas et moꝛtuꝰ es· Der hoc aũt ꝙ aaron ſpo
liato eleaʒar indutus fuit ſigniſicat᷑ ꝙ aliquib
a gratia cadentibo alij ſubꝛogant᷑· Apoc · ij. Te
ne quod habes vt nemo accipiat coꝛonã tuam
Vod cum audiſſet chananeus
rex arad· Krad interp̃tat deſcen
dens iðo p arad intelligi᷑ dyabolꝰ
rex inferm qui videns ſideles p ſili
os iſrael ſgmificatos ad terra viuentum anhe
lare nititur eos impedire et aliquãdo debellat
eos et depᷣdatur ſicut rex arad victoꝛ exiſtens
duxit ex iſrael pꝛedam . ſed qin varius eſt eue
tus belli nõ debent ſideles ex hoc deſpare h cũ

dei adiutoꝛio foꝛtius vires reſumere quod no

tatur cum dicitur · At iſrael voto ſe obligãs
ſt ein votum ꝓmiſſio deo facta ð melioꝛi bo
no· ⁊ ſi triumphant de dyabolo. · Et tedere ce
pit populũ itmeris et laboꝛis ⁊ c] Iſti ſigurãt
accidioſos generaliter ex opis bom laboè fra
ctos et ſpecialiter paupes religioſos ex deſcũ

victus et veſtitus muiſte murmurantes tra

ſuos ſupioꝛes emendare nõ potẽtes maxime
cum m religionis ingreſſu oꝛdinis grauia dili
genter eis fuerint explicata · Quãobrem mi
ſt dominus ſup populum ignitos ſerpentes

pꝓ quos ſignificantur demones quos dominus

pmittit tales murmuratoꝛes ĩuadere ⁊ igneʒ
2ꝛcupiſcentie foꝛtius in eis accẽdere · ꝓpter qð
debent penitentia agere recognoſcere culpam
et veniam imploꝛae · et tũc p aſpectũ ſerpetis
enei ſanant᷑ id eſt. p aſpectu chꝛiſli paſſi ſde
vera · licut em ſerpẽs eneus ſimilis ſuit animali

venenoſo tñ nipil habuit de veneno. ſic chꝛiſt⸗
habuit carnem ſimilẽ peccatrici·. mihil tñ habuit
de veneno peccati.ðo dicit᷑ ioh;· nj· Sicut exal

tauit moyſes ſerpentem in heremo ita exalta

ri opoꝛtʒ ſflium hommis vt omnis qui credit
in eum non pereat ſeð habeat vitam eternam
x eo loco apparuit puteus p quẽ ſigniſicat᷑
ſacra ſcriptura vbi haurit᷑ ſalutaris ſapientia.ð
quo dicitur ioh.inj puteus altus eſt nã intelle
ctus ſacte ſeripture ꝓfunditatis eſt magne iõ
ſubditur · quem foderunt pᷣncipes id e apo⸗
ſtoli alijq; doctoꝛes ad aperiendu eus mtelle
ctum hiteralem et miſticuʒ cũ dei adiutoꝛio hi⸗
deliter laboꝛantes . Miſit aute iſrael nuncios
ad ſeon ab iſto loco vſq; ad ſinẽ huiꝰ capitu⸗
li agit᷑ de regibus ſeon et og nitentibb impedi
re Rlios ilrael a tranſitu vſq; ad terra ſibi pꝛo

mſſam p quos deſignant᷑ demones et hom/

nes malnqui nitunt᷑ impedne bonos in ꝓceſ
ſu virtutis · ſed ſicut ſeon et og a hnilijs ifrael ſue
runt debellati· ſic demones ⁊ mali hommes cũ
dei aduitoꝛio a bonis ſupatur · et ſic ꝑ iter ſuũ
graduint᷑:· Pſał ·lxxxiij bunt de virtute ĩ vn
eutem videbit deus deoꝝ in ſypon
Idens autem balach ⁊c Der ba
lach qui ĩ arto poſitus recurrit ad
Zſilium et auxilium balaam arioli
. ſignificant᷑ illi qui m mfirmtatibus
vel alijs neceſſitatibus poſñiti recurrũut ad illoſ
qui ſunt magicis artibo imbuti et ſicut iſte ba⸗
lach in hoc magnas expenſas fecit:et tñ nullũ
cõmodũ ſed magis oppoſituʒ repoꝛtauit · ſic et
ili grauiter valde peccant et nulla vtilitatem
repoꝛtant· Cernens aſina angeluũ ſtantem in
via p hoc aũt ꝙ aſna que eſt amimal ſtolduʒ-
vidit angelũ que balaam veputatus ſapiẽs nõ
videbat · ſignificat᷑ ꝙ duuma ſecreta frequenter
hommib de ſeculari ſapientia pᷣſumetibo abſcõ
duntur et illiteratis atq; mphcib reuelantur

Mathxj· Confſiteoꝛ tibi pater domine celi et

bus et reuelaſti ea paruulis;
CLK. EZII.
xTyxitq; balaam ad balach ꝛc
Per balach et balaam qui p diuer
ſos modos ⁊ vias querebant malũ
populo iſrael ↄtra dommi volũta⸗
tem · balach inducendo balaam exequendo· ng
hcantur illi qui diuerſis vijs malũ imnocentib
machmantur · ſed dommo diſpo nente malũ ſu

terre q abſcondiſti hec a ſapientibo ⁊ prudẽti

per eos veuertit᷑ſẽ balach et balaam occaſiõe

huiꝰ mali pꝓ hilios iſrael fuerunt occiſi vt habe
tur infra · Simile vero huiꝰ habet · i· reg ·xvij·
et· xviij nã achitofel et abſolon querebat moꝛ
tem dauid. et domino diſponente dauid ſalua⸗
tus luit· et achitoſel manu ꝗpꝛia ſe ſuſpendit;

et abſolon capillis ꝓpꝛ ijs in quercu ſuſpenſus
a ioab pᷣncipe militie fuit occiſus· Simiht᷑ dya
bolus moꝛtem chꝛiſti ꝓcuxans p hoc deuictꝰ
fuit ac etia ſpohatus· pᷣs ·ix· Inſixe ſunt gentes
in mteritu que feceruntm laqueo iſto quẽ ab⸗
conderunt compꝛehenſus eſt pes eoꝝ
CLA.. XRNTTTE.
Vnq; vidiſet balaam ꝛc ·.
Per balaam qui veram pꝛophetie
doctrinam habuit et tñ male vite
fuit ſigniſicat᷑ doctoꝛ quicunq; vel

p̃dicatoꝛ habens bonã et veram doctrinã ſed

malã vitã · cꝰ doctrima alijs ꝓdeſt ſibi tñ obeſt

Luẽ̃·xij· Seruus qui cognouit voluntateʒ dñi

ſui et nõ fecit vapulabit multisſ.plagis · Ve
runtamẽ pgens ad populũ meũ dabo tibi cõ
ſiluum. Per hoc aut ꝙ balaam ꝓbibitus eſt a
ðo maledicere populo iſraeltñ 2tra eũ dedit
Zhlium peſſimu ꝑ quod fuit tractus ad ſoꝛmni

catõem coꝛpalem et etiã ſpũalem. ſ· ydolatriaʒ

ſigniſicati ſuerunt heretici nigromantici et cõ
ſim iles· qui timoꝛe pene coꝛpalis impediunt᷑
ſuã docere doctrinã peſtifera in publico h eaʒ
docent in ſuis ↄuenticulis in occulto· Item p
hoc ꝙ balaam ſilios iſrael debellare nõ potuit
p demones et tñ eos ſudit et afflixit p mu

lieres oſtendi nobis qᷓntum hoꝛrenda elſt ſa

miiaritas mulierũ atq; fugienda ccẽs vij · In
ueni muherem moꝛte amarioꝛem qᷓ laqueꝰ ve
natoꝛum eſt: ſagena coꝛ euis vmcula ſunt ma
nus illuis qui autem placet deo effugiet eam⸗

Orabatur autem eo tempore
iſrael m ſethiz et fornicatus eſt
populus cum finhabus moab
er hoc aut ꝙ populꝰiſrael trahes

moꝛã ꝗpe młeres gentiles ⁊ ydolatras tractꝰ

fuit ad luxuriam et ydolatriã· monemur nos
elongare a młierib·ne verbis earum ſignis et

aſpectibo ðcipiamur·q; ſcribit᷑ ecc.· Qui amat

periculum in ilo peribit Et vſdoꝛus libꝛo de
bona et honeſta cõuerſatõne Si vis a fo:nica⸗
tione eſſe tutus eſto a muliere coꝛpe et vinta
tione diſeretus iuxta ſerpentem et ꝓximꝰ pe⸗
xiculo dii illeſus nõ exis.ꝗꝓpe ignem maduſtꝰ
nõ eris · ferreus ſis auqñ tn diſſolueris · Quod
cũ vidiſſet phinees ⁊c. Per phinees qui zʒelo
dei Zcitatus occidit pᷣncipem triba ſymeonis·⁊
ſil iam nobiliſſim pncipis madianitarũ ſigmiſi⸗

catur iudx bonus tem patł᷑ vł ecciaſticus ſecła

ris vł religioſus qui humano timoꝛe ſublato
nõ omittit facere debitã iuſticiã de pſonis que
ſunt in ſcandaluũ cõmunitatis· licʒ ſint alti ſtatꝰ
vł ſanguinis. Der hoc autẽ ꝙ phinees ex hoc
facto p oꝛdmatõem dei ꝓmotus fuit ad ſum
mi ſacerdotij digmitatẽ datur intelligi ꝙ boni
ndices ꝗpĩ timoꝛẽ huanũ nihbil de tingẽtibe

tie⸗

ſd

omttentes digmitatem celeſtis curie 2ſeãnt

in qua omnes ſunt reges et ſacerdotes Kpo. j·

Pecit nos regnum et ſacerdotes deo et patri·

Oſcm noxiorum ſan uis ef⸗
fuſus eſt ⁊ c Per hoc ꝙ dommul
pcepit poſt moꝛtem peccatoꝝ qui
fuerunt vigintiquattuozmilia nu⸗
merare remanentes in vita ſicut paterfamiliaſ
poſt gregis moꝛtalitatẽ numerat ptem rema
nentem et ſic cognoſcit numerũ vtroꝛũq;· mo
raliter ſuit higniſcatuũ ꝙ coꝛam ðdo recolere de
bemus et numerare peccata noſtra que ſunt
opa moꝛtua et opa bona que ſunt opa viua n
la ad dolendũu et de p̃is miſericoꝛdia poſtulã
dum ita vero ad agendũu deo gratias cuiꝰ ad
iutoꝛio ſunt facta. Tohᷣ·xv· Sine me nibi pote
ſtis ſacẽ.· Et eſaxxvj. Omĩa opa noſtra opat
es in nobis domme. Allegoꝛice vero p hoc ꝙ

moꝛtuis tranſgreſſoꝛib in deſerto bm dei ſen

tentiam ſupꝛa poſitam· xnij ca numerat hic no
uus ꝓpeus tranſiturus ioꝛdaneʒ et ꝓmiſſ onis
terram intraturus ſigniſicatũ fuit ꝙ pprus nu⸗
mero et merito final ad nouũ ptinens teſta
mentuʒ vtpote qui p ſacramentu baptiſmi trã
ſiuit quod p oꝛdane ſigiiſicat᷑ eo ꝙ fuit ibi in

ſtitutu qñ ſaluatoꝛ noſter tactu ſue ſanctiſſie

carnis 2tulit aquis virtutem regenerandi· ter

ram intrabit viuentuùm ſidelibus pꝛomiſſam

. FVXIT
Cceſſerunt autem filie ſalpha:
at ⁊c · Der hoc aũt ꝙ iſtis mkieri
bus ex determmatõe domimi data
uſuit hereditas inter viros generis
ui ſigniſicatum fuit ꝙ in adeptõe hereditatis
eterne nullã facit differentia duterſitas ſexuuʒ
vb ſtatuũ · h tim meritoꝝ. Cak · i Quicunq; in
chꝛiſto baptiʒati eſtis chꝛiſtũ induiſtis in quo
nð eſt ude? neq; grecus. nõ ſeruus neq; liber.

nõ maſculus neq; femma:omẽs em vos vnuʒ
elſtis in chꝛiſto ieſu ſi aut vos vnũ eſtis ĩ chꝛ i
ſto ieſu S ſemen abꝛae eſtis ym ꝓmiſſoneʒ he

redes Vnde et beata virgo maria nõ ſolu ſup
omnes viros ſᷣ etiã ſup omnes angelos m ce
lis credit exaltata· Qunq; videris eam ibis et
tu ad phm tuuũ· Der hoc ant ꝙ moyſes audi

to domm vbo de ſua moꝛte tuc ñ roganit euz

de ꝓlongatõne vite ſue. ſed quaſi ſui oblit? ro
gauit en ꝓ bono płi ſibi ſubiectid· pꝛouide
at dominus deus ſpirituũ onũs carnis hoĩem
qui ſit ſup młtitudinẽ hanc ⁊ poſſit exie et in
trare ante eos c] oſtendi qntum bonus pᷣn
ceps vł p̃latus de bono ꝓpłi ſui ſit ſolicitus ꝓ
quo vita ſuã debet exponere joß· xca· Bonus

paſtoꝛ amimaʒ ſuã dat ꝓ ouibus ſuis. Et de re

ge codꝛo refert valeriꝰ maxim?ꝙ cu reſpõſum

baberet de apolline delphico ꝙ ſi interſicerei

ab aduerſarijs· pp'us euis victoꝛiam haberee ·
ſin aut debellaret ſcienter et latenter ſe pbuit
ab boſtibus iungulandũ vt ſuũ ꝓphm liberaret·
CK.VIIIE L RI
Ixit quoq; dommus ad moy
ſen ⁊c]· In hoc aute capitulo et ſe
quenti agit᷑ ð ſolennititabo veteris
L legis·ſſabbato neomenia· paſchate
pentecoſtefeſto tubaꝝ et expiatõnis taberna

culoꝛum et cetus:quaꝝ ſolennitatũ expoſitõeſ

miſtice ſupꝛa ſunt poſte leuit xxij. gpter qd

bic dimitto· qui em vult eas videre ibi recurre

quis virorum votum domi
no vouerit ⁊c In hoc aut capitu
lo agitur de voti obligatõne et eiꝰ
redditõne et etiã de eius rritatõne
in quibo ſenſus literał eſt etiã moꝛał · ꝗpter qð
nõ eſt hic alia moꝛalitas requirenda
CNJMA. N
Pciſcere prius filios iſrael de
madiamtis c · Madian interp̃ta

madianitas ſigniſicat᷑ belluz hom

num ꝛtra vicia et peccata de quo bello dicit ſe
neca: Pacem habeto cũ homnub et cu viciſs

belluʒ. Illi vero qui ad bellu ↄtra madianitas
iuerunt mares tm occiderunt pᷣmoet femmaſ
reſeruarunt vt dicit᷑ in textu· et deo p ulos ſi
gniſicant᷑ illi qui ſpualia vicia querũt extirpa?
carnalia reſeruantes nã m aug p virũ ſigniſi
catur intellectus vł ratõ· p femmã vero ſenſu
alitas ꝗpter quod bene p mares ſpualia vicia
p femias vero carnalia deſignant᷑ et q; p vẽq;

damnat᷑ homo nõ ſufficit illa extirpae ſine iſtiſ

Apter quod a moyle de mkierü reſeruatõne fu
erunt merito rephenſ dicente · Qur feminas

reſeruaſtis· nõne ille ſunt que deceperũt hlioſ

iſrael et ideo diſtinxit de mulieriby na illas ꝗᷓ
cognouerant viros coitu pcepit iugulari· ali
as refuari p pᷣmas autẽ ſigniſficant᷑ motus ſen
ſuales rationem ad cõſenſum moꝛtalis peccati
trabentes et iſti motus ſunt totaliter extirpã
di . p virgines aut ſignificant᷑ motus ſenſitůne
partis· qui nõ trahunt ratõnem ad conſenſum
peccati moꝛtalis i̊ magis rõni ðſeruiunt ĩ ope
re vrrtutis · ſicut dicit phs· iiij. eth· ꝙ loꝛtis p ra
tionem excitat in ſe motum ire vt expeditius
actum foꝛtitudmis exequatur· Offerimus in
donarijs dommi ſingul quod m pᷣda auri po
tuimus muenire· Per hoc ſigniſicat᷑ ꝙ victo
res vicioꝛum hanc victoꝛiam attribuere nõ de

bent wenk⸗ rie ſed bonitati dunne ·

4 NRNTT.
Ilj autem ruben et ad c
Der ruben qui ſuit pmogenit? ia
cob· et tũ maculauit ſtratuʒ eius vt

tur miquitas et ideo p bellu cõtra

2

we
dicit᷑ geñ·xlix: intelligunt᷑ mali p̃lati qui ratõe
ſtatus pᷣmatũ tenent ĩ eccłia dei· et tñ ip̃am qᷓ
elt ſtratum chꝛiſti maculant multipliciter ber
vitam ſuam malam · de quo dici põt illud p̃s ·
lxxviij Deus venerũt gentes in heꝛeditatem
tuam pollueꝛ ut templu ſanctu tuum ꝛæc Der
Sad veꝛo qui ſoꝛtuna mtpꝛetat᷑ ſigmiſicant᷑ cle
rici cupidi qui cõgꝛegandis foꝛtune bonis to:
talit ſunt intenti · Peꝛ manaſſe veꝛo qui mte:
pꝛetatur obluno.ſñigmiſcantur religioſi qui do
mü patris ſui debent oblinſci . St qm inter eoſ
ſunt aliqui valde mali ꝗpter quod dicit augꝰ.
Sicut ñ mueni melioꝛes his qᷓ in monaſterio
Pfecerunt ita nõ muem deterioꝛes illis qui ĩ
iplſis deſeceruntet iſti mali ſigniſcant᷑ p dimi
dium tribü manaſſe que cuʒ finjs ruben ⁊ gad
accepit poſſeſſionem extra ꝓmiſſiomis terram

renunciantes iuri qð in terra ꝓmiſſionis eẽnt

habituri. Per hoc aũt ſigmificatũ fuit ꝙ plati
clerici et religion mali m ſua malicia pſ⸗ eueran⸗
tes poſſeſſionem nõ ſunt in terra viuentiũ ha
bituri h ſunt boĩs vite pᷣſentis ↄtenti · verutn
de iſtis in textu dicit᷑ fuerunt parati ad acq̃⸗
ſitionem teree ꝓmiſſionis nõ ꝓſe h̊ ꝓ alijs p
quod ſigniſicat᷑ ꝙ licet habeant malã vita mul
ti tñ eoꝝ habẽet ſanã doctrniã. Vat · xxnj. Sup
cathedꝛam moyſi ſederüt ſeribe et phariſei qd⸗
cunq; vobis dixermt facite ſm opa aũt eoꝛum
nolite lacere · dicunt em et nõ faciũt · t ſic per
bonam doctrimnã alios ad terrã viuentium mn
ducunt et ab ea ſeip̃ᷣos p malã vitã excludunt.
. 8 ſunt manſiones filiorum iſ⸗
rael ⁊c · Der hoc autẽ ꝙ populus
ifrael exiens de egipto venit ad teꝛ
trram ꝓmiſſionis p quadꝛaginta du
as manſiones ĩtelligunt᷑ miſtice quadꝛaginta
due generatõnes ꝓ quas dei populus ab ab⸗
raam patre ſidei noſtre venit ad chꝛiſtuʒ ꝓut
dicit᷑ math.j. Ab abꝛaam vſq; ad dauid geneꝛa
tiones ximja dauid vſq; ad tranſmigratõnem
babilonis generatõnes· xinj et a tranſmigra⸗
tione babilonis vſq; ad chꝛiſtuʒ generationes
xiiij· Que ſimul umcte ſunt quadꝛagintadue
Qbeiſłat᷑ eſt hereditas nobis ꝓmiſſa in vete⸗
ri ac nouo teſtamento Scdm amb.· vero ĩ ſer
mone quadꝛageſime p qᷓdꝛagintaduas mãſio⸗
nes h gurati fuerunt xlij dies quibus in obſer
uatione quadꝛageſime ieiunamus · d. ſic · Codeʒ
inquam numero moyſes p manſiones puenit
ad requiem quo et nos p ieumia ꝗꝓperamꝰ? ad
celum · CKXK. „ III.
. N boc capitulo deſcribunt termmi
terꝛe ꝓmiſſionis pᷣm quattuoꝛ par
tes oꝛbis que ſunt oꝛiens occides
aquilo meridies Der terrã vero ꝓ
miſſionis ſigniſicat᷑ terra vinentum ſiue vita

xiiij appellat· eb. ·dicit ð angelis · Nõne om
nes ſunt admiſtratoꝛij ſpus in mmiſteriũ mmſ

beata que nõ eſt apꝛie loquendo eelũ empire
um . Nam omnes angeli ſm doctoꝛes catho

licos fuerũt ibi creati · nõ tñ tt fuerũt beati. q

ſic nulli cecidiſſent· quod e falſum igit᷑ terra vij
uentium quod idẽ eſt quod vita beata duplici
ter accipit. Vno modo obiectiue. et ſic ie de⸗
eſt vita beata · nec habet terminos · hͥ eſt infini

ta· Baruch.iij. O iſrael q́; magna eſt domꝰ dei
et ingens locus poſſeſſonis eius: magnus et
nõ habet ↄſummatòem excelſus et immenſus

Alio modo accipit᷑ ſubiectiue ꝓut eſt foꝛmali

ter in mpo beato· 2 ſic eſt termmnata vita beata
huiꝰ termim ſic pñt aſſignari·ſcʒ ab oꝛiente cla

ritas diime viſonis ſicut ab oꝛiente nobis P⸗

uenit oꝛtus lucis a meridie vero ſuauitas ſrui

tionis ꝓueniens ex feruoꝛe dilectõmis. ſicut a
meridie ꝓuenit feruoꝛ caloꝛis ab occidõte fit

mitas tentõnis· certi em̃ ſunt omnes beati ꝙ
nullo modo cadent a ſua beatitudme. ab aqui
lone vero a quo eſt omne malu hiere. j. mocun
ditas exultatõnis qm videndo penas damna
toꝛum quas euaſerunt ex hoc habent materi

am exultatõnis. Hec ſunt nomma viroꝛũ

X·Per nouẽ pᷣncipes terram dündentes ꝓ
miſſionis poſſunt ↄuenienter intelligi nouem

oꝛdines angeloꝛũ· nã p eon mimſteriũ electi
pducunt ad terrã viuẽtiũ eã ßᷣm varios gradꝰ
beatitudĩs poſſeſſuꝛi·q̊s ſaluatoꝛ mãſoneſiohᷣ

ſi ꝗpter eos qui capuit hereditatẽ ſalutis ·

Recipe fiins irael vt dent lein
tIs de poſſeſnonibus ſuis vr
bes ad habitandum ⁊c .
DPer hoc ſigmificatũ fuit ꝙ pᷣncipes
et populi chꝛiſtiani debet ꝓuidere ilus qui de
putati ſunt ad cultu dei nõ ſolũ de vctu ⁊ ve

ſtitu .h etiã de locis ad habitãdu optunis. De

cernite qᷓ vꝛbes eſſe debeant ĩ p̃ſidia fugituio
rum .· Ad hoc aũt fuerüt ſex vꝛbes aſſignate
tres vltꝛa ioꝛdanẽ ⁊ tres citra· Toꝛdanis auteʒ
interpᷣtat᷑ ruus iudicij· ꝗꝑt᷑ qð p ipᷣm ſigniſſcat᷑
rigoꝛ examis extrem· ſiẽ igit᷑ tres ſunt cunta
tes.itres cium vnitatesnã cuutas ẽ ciuuʒ vni
tas · in qb vniunt᷑ ſideles añ iudiciũ qui ſunt ci
ues ſanctoꝝ et domeltici dei eph. ij has auũt ci
uitates vel ciuium vmtates pomit apeſtolus
eph.iiij. Vnus dommus vna fides · vnũ baptiſ
ma· ſinnliter poſt iidiciũ tres cuntates vł cui
um vniates in quib omnes electi m amma 1
coꝛpe ſtituti vment᷑ dici poſſunt tres pſore
in trintate pſonaꝝ et vnitate eſſentie ·. Nam

lbet pſonaꝝ eſt vna pſonaliter· et tres pſone

ſunt vndeus eſſentialit᷑. DPoſſent etiã dici trez

iiſte cuntates dei viſio clara ſruitio pfecta·1 te

tio hirma ante tñ iudicum aĩe ſanctoꝝ diumnã

bſte
tho

Deuterongnnug.

eſſentiam et tres pſonas vident et ea fruũtur
et in pᷣa firnnter ſtabilun
Explicit lber numerorum·

E ſunt verba ⁊c· Sequi⸗
tur · Cepitq; moiſes expla
nare legeʒ · Moꝛaliter p B
oſtenditur ꝙ nõ ſolum licitũ
eſt hetiam meritoꝛiũ homib
lueratis ſacrã exponẽ ſcripꝛaʒ

bm ſidei tenoꝛemet eius obſcura mi? intelli⸗

gZentibus declarare · ꝓpter quod in pſona ſapi

entie dicit᷑ ecci · xxinj. Qui elucidant me vitam

eternã habebũt. Sacra vero ſeriptura Ipꝛie di

citur ſapietia infra·iiij:ca:Mec eſt ſapientia ve

ſtra et intellectus coꝛaʒ populis Non valeo

ſolus negocia veſtra ſuſtinere c]· Der hoc at᷑

ꝙ moyſes ſapiens et deo familaris · intãtũ ꝗ
cum eo loquebat᷑ ſiẽ ſolet homo loqui ad ami
cum ſuũ et tñ pꝛeſſus onere regimĩs populi.

Aſtituit adiutoꝛes ſibi ·inſtruunt᷑ pncipes et p
lati ac etiam curati qui ſub inpoſito ſibi onere

ſunt valde pꝛeſſi:querere⁊ mſtituere ſibi adiu
toꝛes ad ſubleuatõem oneris· pncipes in regi
mine tempaliũ·plati vero et curati in regimi
ne ſpũaliũ:quales aut eſſe debeant adiutoꝛes

iſti oſtendit᷑ cũ dicit᷑ viros ſapientes . q̃ntuʒ

ad naturalẽ induſtriã ⁊ ſacre ſcripture noticiã ·
et hoc ĩ regimine ſpuali. in tempali vero regi
mine debent eſſe induſtrij ſcireq; 2uetudines

et iura cuntatũ terran ad quas ſe extẽdit re
gimẽ ſuũ · et gnaros. qᷓntum ad ſolicitudinẽ
debite pꝛudentie · quoꝝ QZuerſatio ſit ꝓbata

p experientiaʒ bone vite · ⁊ hec duo vltima in

vtroq; regimme ſcʒ ſpũalium ⁊ tem paliũ req̃ᷓ

runtur · Mittamus viros qui conſderent
terꝛam cτ ſenſus miſticus eoꝝ que dicunt᷑
de iſtis exploꝛatoꝛibo poſitus eſt ſupꝛa nume
ri :xiiij capitulo et·xv.

ca
Rofectiq; inde Sequicur in

ir. Et ð tris moabitarũ 1 amonita
rum dicit infra eodem capitulo ꝙ
domin dedit eaz hilijs loth in poſſeſſioneʒ ſiẽ
et ſilijs iſrael dedit terra chanaan 1 tñ ydumei
moabite ⁊ ammonite erant ydolatre· nlij veꝛo

iſrael cultoꝛes erant vnius veri dei · ex quo pa

tet ꝙ deus terꝛena bona ⁊ tpalia dat indifferẽ
ter bonis et malis.ſic ant nõ eſt de ſpualib bo
nis ⁊H eternis:nam bona gratie ⁊ gloꝛie ſolis
bonis ↄcedunt᷑ ⁊ ideo collatõ bonoꝝ tpaliuʒ
nõ eſt certũ ſignũ amicicie diume ̊ aliqn ma
gis ẽ adↄtraꝛiu· Tob·xxj· Quare g impij viuut
ſubleuati ſunt ↄſoꝛtatiq; duntijs ⁊c· Sequitur

——=

pol ſeſſionez eſau dedi mõtez ſe

*

Ducunt in bonis dies ſuos et in puncto ad
mferna delcendunt ·

cAMA.. 1IT
Kir filius manal ſe 2c.
Der manaſſen qui ĩterpᷣtat᷑ obliuio
Zuenienter ſigniſicari põt pᷣmꝰ pa⸗
ter alic? religionis aꝗpbate vt bea
tus augꝰ beatus bñdict?ꝰ beatus franciſeꝰ ⁊ ſic
de alijs.quã quilibet ingredies obliuiſci debet

populi ſui 1 domꝰ patris ſui p iair vero q̃ int
pꝛetatur vigilans vł illummatio· ſigniſicatur

quilibʒ bonus religioſus qui ſui patris exem
plo vigilat ad ꝓficiendũ in ſcientia ⁊ vita. ⁊ iſte
obtmet regionem argob · que interp̃tat male
dictio et ſublimitas.ddeo ſignificat excellentiã
ſuꝑboꝝ maledictã.Iob·v· Vidi ſtultum firma
radice ⁊ maledixi pulcritudii eius· Omĩs aut
ſupbus eſt ſtultus cuiꝰ ethimologia eſt ſtatu
altus. Tair aut obtinet argob:rexcellentiam ſu

perboꝝ qñ bonus religioſus verbo et exẽplo

ſupbos reducit ad humilitatem bonoꝛum ⁊ ſic
vertit nomma eoꝝ vocans eos anoth iairad ẽ
villas iairx · qꝛ facti ſunt habitacula dei qui habj
tat in mentibus humiliũ · Sſa · xvj.· Sup quẽ re
quieſcet ſpus meꝰ niſ ſup paupereʒ et Zꝛtrituz
et trementẽ hmones meos. Vbi veꝛo tranſla
tio noſtra habet paupem ala tranſlatio habet
humilẽ.· ⁊ ideʒ ſigniſicat· nã math. v· pumiles di
cunt᷑ paupes ſpuid ẽinõ habentes mjflatũ ſpi
ritum vt exponit augꝰ. pcedite fratres vros
hilios iſrael tales em religioſi ad edifcatõem
alioꝝ apti ad p̃dicandũ ⁊ 2feſſones audiẽdũ

a ſuis ſupioꝛibus ſunt mittendi abſq; vxoꝛnlo

et puulis ⁊ umentis p vxoꝛes intelliguntur
caꝛna lesqui qʒuis ſint liteꝛati non tñ ſunt mẽ
ſeculares mittendi:q; plꝰ nocerẽt mala vita qᷓʒ
ꝓſiceꝛent doctrinaeo ꝙ in moꝛalibb mag mo

uent facta q; verba· Peꝛ puulos auteʒ intelli

guntur nouicij vł de nouo ꝓſeſſi qui nõ ſunt
adhuc bene firmati· ⁊ iſti ſimiliten nõ ſunt mit
tendi· Peꝛ iumenta vero intelligunt᷑ fratres
ſimplices ⁊ ullterati qui ꝗapteꝛ deſectũ ſcientie
nõ ſunt ad pᷣdicandum apti ·

Tnunc irael audi precepta ⁊c
In hoc capitulo moyſes ꝓnuttit fi

lijs iſrael facile ingreſſum terꝛe pꝛo
miſſionis ⁊ eius poſſeſſioneʒ paciſi
cam ſi tñ obpuent ðᷣ mandata diligent ſi veꝛo
tranſg:ediant᷑ eis eiectõem de terꝛa illa cõmi

natur · ⁊ captimtate mn aliena teꝛꝛa · vbi dijs ſer
uient alenis.ſẽ frequent᷑ dictu eſt.per terꝛam

ꝓmiſſionis mntelligit᷑ teꝛꝛa viuentium cuiꝰ du
plex eſt ingreſſus. vnus m re ſic ingreſſi ſunt

beati · ⁊ qui ſic ĩgredumt᷑ nunqʒ eijcient· omes
em̃ ſunt certi de ſue beatitudĩis ſtabilitate/ali

us eſt ingꝛeſſus eũis in ſpe et ſic ingꝛedumẽ

2*
l

Qutero?.

fideles dei gratiã recipientes· q; tamen ab ip̃a
poſſunt cadere ꝑ moꝛtale peccatuʒ · deo pmit
tente ⁊ dyabolo ꝓcurante ·⁊ aliqñ ſic cadut et
ſic de teꝛꝛa viuentum eijciunt᷑ et funt captuni

et ſerui vicõꝝ· Tohᷣ·viij.· Qui facit peccatũ Puus

eſt peccati · Et q; multa ſunt vicia ⁊ peccatanõ
Fuiunt dijs alienis in płrali· Quloſus em ven
tri ſuo puit ſcut deo ſuo· Hhił.iij · Quoꝝ deꝰ
venter eſt ⁊ gloꝛia in oↄfuſone eoꝛũ qui terre
na ſapuint· Similiter auarus ſeruit auro 2 ar
gento et lapdibus pᷣcioſs tanqʒ ydolis ſuis ·
ꝗpter quod apłs cobł · ij auariciam vocat ydo⸗

loꝛum bPuitutemnam auarus tot ydola ſibi co

lenda ſtatuit quot ↄtra deũ cupiſcit ·
QOcauſtq; moyſes omnem iſra
eleʒ ⁊c· In hoc capitulo replicant᷑
pcepta decalogi poſita ſupius exo·
x et q ſunt moꝛalia · nõ eſt ibi alia
moꝛalitas querenda ſicut fuit dictũ ibidem ex
cepto p̃cepto de obſeruatõne ſabbati · qd ptim
fuit cerimoniale et qᷓntum ad hoc ſenſus miſti
cus ibidem fuit poſitꝰ*. Vos aũt poſtqᷓʒ au⸗
diſtis vocem c p hoc aut ꝙ populꝰ non po

tens ſuſtinere verba dñ loquentis petijt ꝙ lo

lus moyſes audiret immediate a dommo et

referret ꝓpło et dommꝰ hoc appꝛobauit. ſigni⸗
ſicatũ fuit ꝙ pᷣlati et doctoꝛes credenda ⁊ ope
randa debent accipe a deo qui loquit᷑ eis in ſa
cra ſcriptura· et ip̃i p doctrinam alijs tradere
debent eo modo quo cape poſſunt· Qreg ĩ pa

ſtoꝛali. Scm qualitatem auditoꝛum foꝛmari

debet ſermo doctoꝝ.· St apłs·.co. j dicit· Sa
peientiam loquimur inter pſectos. t ibide· nij
capitulo. Tanq́ʒ puub in chꝛiſto lac potũ dedi
vobis. nõ eſcam nõdum em̃ poteratis ſcʒ intel

ligere altioa. CXK. VI

Sicut pollicitus eſt dominus
deus patrum tuorum dare tibi

virguns gloꝛioſe de qua dicit᷑ eſa lv · Roꝛate
celi deſup et nubes pluant uiſtũ: aperiat᷑ terra

et germmet ſaluatoꝛem. Fſta terra fluit lacte

ad nutritõem puuloꝝ in ſide et melle reſicien⸗
do pfectos in ↄtemplatõe· nã vtrolq; ſua dul⸗

dine ſouet et ↄlſolat᷑· Scoõm aut ſenſum anago

Sicum terꝛa iſta ligura fuit celeſtis patrie · de

qua dicitur pᷣs · cxlj·Hoꝛtio mea in teera vuie⸗

tuim · Manat aut iſta terꝛa lacte et melle·nam
m ea complet᷑ totũ deſderuim · Grutq; verba

que ego pᷣcipio tibi hodie in coꝛde tuo· Sx q̊

patet ꝙ moyſes loquit᷑ de verbis deuterono⸗
mij· hm vero hiero· in epła ad paulmũ de oĩbv
ſacre ſcripture lbꝛis deuteronommum ẽ noue
legis pᷣiguratio que ẽ lex amoꝛs et wo debʒ

Ec ſunt precepta c Seqmtur.

terraʒ lacte et melle manantez
Iſta terra higura fuit ſm ſenſum allegoꝛicum

eſſe in coꝛde ſcripta ꝗꝓpter quod a chꝛiſto ſcri⸗
pta nõ fuit m ta buł lapideis vł cartis ſen ĩ coꝛ
dibus credentiim p miſſionẽ ſpũſſancti in li
gno viſibili· actuu.ij ſicut pᷣdictu fuerat hiere.
xxxj · Scce dies veniut dicit dommꝰ et feriã do
mui iſrael et domui iuda ſedus nouu. non hm
pactuũ quod pepigi cũ patrib veſtris c. Seqᷓ
tur · Dabo legem meam m vilcerib eoꝝ et in
coꝛde eoꝝ ſcriba eã et ero eis ĩ deu et ip̃i mibi
erunt in ꝓpm. et narrabis ea hilijs tuis ⁊c ſi
cut em pater tenet᷑ ꝓuidere hiljs de vicku et
veſtitu·ita et de documento qᷓntũ ad agenda
et credenda · ꝗᷓ ſunt de neceſſitate ſalutis et tan
to magis eis in iſtis ꝓuidere tenet᷑ · qnto que
ſunt anime coꝛpalibb p̃ᷣferunt᷑· cetera vero nõ

indigent moꝛalitate q; ſenſus eoꝝ literab eſt

etiam moꝛab. CQK. VII.
Vm intreduxerit te dommus
Ddeus tuus m terram ꝛ⁊c ·
In ̊ capitło ſeptẽ gentes enume⸗
rantur de quibo pcipit domm? filijſ
iſrael vt nullu ſedus cu ip̃is habeant h totalit
deſtruant᷑ p quas moꝛaliter intelligunt᷑ ſeptẽ
vicia capitalia qᷓ ſunt a ſdelib totaliter deſtru
enda ſcz accidia que eſt queda tarditas ⁊ pigri
cia in bonis opibus mcipiendis et ↄtinuandiſ
et fignificat᷑ ꝑ etheũ qui fſoꝛmidans interp̃tat
accidioſus em ſemp eſt foꝛmidans ⁊ trepidaſ/

in bonis opib inchoandis. Dꝛoũ xxvj. Dicit

piger leo eſt in via leena in itinerib. Secundu
vicium eſt auaricia cuius ethimologia eſt eris

auida · Scces· v· Auarus non mnplebit pecunia;

Et ſigniſicat᷑ p chananeu qui interp̃tat cõmu⸗
tans et poſſdens:nam in cõmutatõmib reruz

frequeter hunt fraus ⁊ dolus ex auaricia Rua

rus etiam ita tenaciter poſſidet ea que habet

ꝓ nõ ꝓſunt alijs nec ſibi. Mieroꝰ ĩ epiſtola ad
paulmũ de ommby ſacre ſcripture libꝛis. Anti
que dic tu eſt auaro deeſt tam quod habet qz

quod nõ habet · Tercium vciu eſt ſupbia que
ſemp nitit᷑ alios ſibi ſubijcere et p conſequens
eos a ſtatu ſuo et honoꝛe deijcere· ꝗapter quod

ſigniſicat᷑ p gergeſeum qui interpᷣtat᷑ eijciens
colonũ.ps cxvñnj· Supbi miqᷓ agebant vſq;qʒ

cunctos volentes ſuppeditare· Quartũ vꝛciu e

muidia que eſt triſticia de bomis ꝓximi2 ſigſi

catur p amoꝛreu: qui intep̃tat᷑ amarus inuidꝰ
em amare ſert ꝓſperitatem alterius · Scci xnij

Nequam eſt oculus muidi: q; videre nõ põt

bonu ꝓxĩ· Quitũ viciũ e na q eſt apetitꝰ vin
dicte · apter quod ſigniſicat᷑ p eueũ·ꝗqᷓ interpᷣta
tur colligens lapides iracundus em cuz lapi

de vyꝑ alio ledente ſtatim pcutit ꝓximũ miuri
oſe ideo dicit ꝓueꝛb. xviij· Opm ad rraſcenduz

facilem quis poterit ſuſtinere· Sextu vicumm e
SZula et ſigniſicat᷑ p iebuſeũ:qui interp̃tat pꝛe
ſepe meüu · guloſus em ſemp vult eſſe in pᷣſepe ·

r

met
end
ktan
re
ond

k

u

we⸗
finſ
talt
ſepte
en
pg
nd
ptat
diſ.
hcit
du
cris
mia⸗
mu⸗
ern
ra
ubet
ad
ſnt
q;
jue
ns

ens
c
ine
ſg
o
nli
pöt
in

wri
diß
ne
e

4

—

eiboꝛum ſup eibum et potũ ſe effundens ſicut

ammal bꝛutum · vnde ð dunte epulone dicitur
luce · xxj · ꝙ epulabat᷑ quotidie ſplendide. Septi
mum vecum eſt luxuria que ſigmiſcat᷑ p phe
reſeum qui diſſemmatõ mterpᷣtat᷑· ꝓp luxuriam
emm ſemen humanum indebite diſſemmatur

vnõð ſap̃.ij dicit in pſona luxurioſoꝝnullũ pꝛa

tum ſit quod nõ ptranſeat luxuria noſtra
CNJ. VrIIEEFE
Vne mãdatuz 2c.· Sequitur im
fra. Dommus ennn deus tuuſ
introducʒ te in terraʒ bonaʒ 2c
D Scðm ſenſum allegoꝛicũ p terraʒ
iſtam ſiginſicat᷑ mulitans eccleſa que bene dici
tur terꝛa riuon aquanꝝ ⁊ fontiũ· p fontes intel
liguntur doctoꝛes ĩ ſcolis: ꝓ ruios ſcolares au
dientes ab ip̃is per aquas p̃dicantes populis·
Pꝛoũ· v.· Deruient᷑ fon Se tui foꝛ as et in plate
is aquas tuas duiide. In cuiꝰ campis et mon
tibus erumpunt fluuioꝛuʒ abyſſi p quod ſig
tur ſacramentu baptiſmi quod dat a lacerdoti
bus qui dicunt᷑ montes ꝗpter altitudinẽ ſtatꝰ
ſup populũ · datur etiaʒ in neceſſitate a ſimplici

bus laicis qui campoꝝ planicie ðſignant᷑ et ſc

fluuius baptiſinals erumpit ð montibo ⁊ cam
pis. terram frumenti oꝛdei et vmean dicit᷑
aut eccleſia terra frumenti rõne coꝛpis chꝛiſti
quod in ea o ſecrat᷑ in pane frumenti· gpter qð
chꝛiſtus grano frumenti ſe compat · d· io h· xij.
Niñ granu frumenti cadens in terrã moꝛtuũ

fuerit ip̃m ſolum manet ꝛc· Dicit᷑ etia terra vi

nearum rone ſanguinis chꝛiſti qui in ea conſi
citur in vino vitis· Dicit᷑ aũt oꝛdei terꝛa apte:
ſacramentũ penitẽtie quod exigit auſteritateʒ
vrte · In qua ſicusi:dulcedo manſuetudinis
que debet elſe in ſdenb et maxime in Platis ec
cleſe · et malogranata vbi grana interius cõ
nectuntur et p hoc Znexio ſdelium in carita
te ſigniſicat et oliueta iD eſt · pietatis opera·
terrã olei exultatõis interne · Pſalmo xlniij·
Pꝛopterea vnxit te deus de⸗ tuus oleo leticie ·
let mellis deguſtatõis dune bonitatis. Dlſal.
xxxiij· Quſtate ⁊ videte qmn ſuauis ẽ dommuſ
Qui lapides ferrũ ſunt p quos ſignificãtur
ſfimplices chꝛiſtiani qui dicunt᷑ fer ruʒ apter fir
mitatem ſidei que frequenter magis viget in
eis q; in homibo literatis et de montibo eius
erig metalla fodiunt᷑ p montes intelliguntur
plati et doctoꝛes.p metalla vero que ſunt ſo
noꝛoſa intelligunt᷑ ſonus pᷣdicatõnis et ſonus
diumne laudis· qui educunt᷑ de pᷣlatis et eoꝛum
mmiltris et ð doctoꝛi et eon diſcipuk. Du
ctoꝛ tuus ſuit ĩ ſolitudine ſ.dommꝰ. p ſolitu
dinem mtelligit reugionis ſtatus de quo dici
tur ps· liiij.· Scce elõgaui fugiens et manſi in ſo
litudme. Xd hanc ſolitudinẽ adducit dommus
ſua ſancta inſprratione · in qua erat ſerpens

Deut

flatu adurens id eſt dyabolus cuiꝰ anhelituſ

pꝛunas ardere ſacit vt dicit iob·xj. Dyabolus

em ſoꝛtius temptat religioſos communmiter qʒ
ſeculares. Vnde dicit leo papa de dyabolo. Fl
los pulſare negligit quos quaſi ſubiectos te
net. ſcoꝛpio ·que vultu blanditur et ca uda
pungit ꝗpter quod temptatõnem ſigniſcat
ſub ſpecie boni ad malũ inducit. ⁊ hoc mõ tem
ptandi dyabolus frequeter religioſos ſeducit
dipſas ·que illu quem peutit ſiti moꝛ facit

woeo ſigniſcat temptatõem de vicio ꝗpꝛietatis

qua religioſus pcuſſus moꝛn ſiti cupiditatis

Vdi irael tu traſSredieris ho
die Oordanem ꝛc Sequitur. Do
mnmnus deus tuus iple tranſibit
ante te]. p ̊ docemur ꝙ nullũ bo

Jnũ actũ debemꝰ nobis attribuẽ h totu virtuti

diuine · Vdemꝰ? em̃ in inſtrumentis alicuiꝰ ar
tis ꝙ licet ſint optime Aſtituta in eſſe ſibi com
petenti tñ nibil agere poſſunt ſine motu artifi
cis vt ſecuris qᷓntucunq; acuta ſcindere nõ põt
niſi moueat᷑ manu carpentatoꝛis Res aũt na
turales compant ad deũñ ſicut ad artiſcẽ. Sap̃

vij. Omniũ eſt em artilex omnem habens vir

tutẽ. St mõ res Aſtitute in eſſe naturali opari n
pñt ſine dei motione generali quia cauſa pᷣma
pł influit in cauſatuũ q; ſecũda. pma ꝗpoſitõe
de cauſis. Sodem modo min actu meritoꝛin nul
lus põt exire ſine ſpeciali dei motõne · Memẽ
to ne obliuiſcaris quo ad iracũdiam prouoca
ueris dommũ ꝛ2c] lcet eĩ bonoꝝ actun nro
rum debeamus remmiſci deo gratias agendo

qui pᷣncipalis eſt actoꝛ eoꝛũ vt dictũ eſl· tame
peccatoꝝ noſtron frequentuis debemꝰ? memo

rari dolendo de ꝛpis et veniaʒ poſtulando· q;
peccatu totũ eſt a nobis inqntu peccatũ· deus
em̃ nõ eſt cauſa peccati ſᷣm qð ipᷣe diẽ oſee· xnj·
pditõ tua iſlrael · ex me tinmmodo auxiliũ tunz.
Pimitte me vt ⁊teram eum. Ex bhoc verbo
qð dicit dommꝰ moyſi ð populo peccatoꝛi pʒ
ꝙ boni plati ſuis meritis et oꝛõnib retment a
peccanti pło vmdictam dei · ⁊ q; pauci ſunt ta
les plati ideo dicit᷑ eſa·lxiiij.· Nõ eſt qui muocʒ
nomen tuu qui cõlurgat et teneat te · Cetera
ſunt moꝛalia vł rephcatõnes quoꝛundaʒ lacto
xum quoꝛum ſenſus miſicus ſupꝛa poſit eſt.

4

N ulo tempore dixit dominuſ
ad me dola tibi duas tabulasſi
cut priores fuerunt.
Sicut dictu ſuit ſupꝛa tabule pᷣme
que fracte fuerunt ſigniſcãt vetꝰ teſtamentu.
quod factũ eſt irritu qᷓntu ad cerimonialia pᷣce
ptia ⁊ iudicialia· Secude vero tabule que xemã
ſerunt integre ſignificant nouu teſtametuũ qðᷣ
eſt pmanſuun. In pᷣmis ant tabulis homo nihil

operatus eſt.ſed dommꝰ dedit moyſi tabulas
illas dolatas ⁊ ſctiptas. vt habet᷑ exoðxxxj· In
ſecundis aut tabulis homo ſcʒ moyſes coopat⸗
fut ſcʒ eas dolando vt dicit᷑ hic et exo xxxnij·
p quod ſigniſcatũ fuit ꝙ tempe datõnis vete⸗
ris teſtamenti deus nõ erat homo·et ſic datuz
fuit a ſolo deo· ſed tempe noui teſtamẽti ĩ vna
phna eſt deus et homo:qui dedit nouũ teſta⸗
mentum et iſte ſecüde tabule poſite fuerũ t in
arca de lignis ſethim imputribilibo facta vt di
citur hic·p quaʒ ſigniſicat ſelis amima que p
naturam eſt ĩmoꝛtał ⁊ p gratiam a putreſach
one peccati ſeruat᷑ĩ hac aũt arca ſeruari debz
nouũ teſtamentuũ p verã et firmã ſide caritate
foꝛmatam· Ad depoꝛtatõem aut huiꝰ arce de⸗
putata fuit tribus leuitica ſiẽ dicit᷑ ifra oodem
capło: So tempe ſepaui tribũ leui vt poꝛtaet
arcam ⁊c p quod ſigniſicatũ fuit ꝙ ſacerdotel
q p tribũ leui ſigſicant᷑ et maxime curã anima
rum habentes. p exempla bone vite et hoꝛta⸗
menta ſane doctrme et opa nuſericoꝛdie dent
poꝛtare ſideles Qetera huiꝰ capituli moꝛalia
ſunt.ideo nõ eſt alia moꝛalitas querenda·
CX. X.
Ma itaq; dom muz deum tuuz
2c · Sequitur mfra.Terra ad
quaʒz in gredieris poſſidendaz
non eſt ſcut terra egipti .
Der terrani egipti que tenebꝛa mterpᷣtat᷑ ma⸗
loꝛum ſigniſicat᷑ vita qᷓ peccatoꝛũ tenebeis eſt
obſcuxata· Hꝛoũ.nij. Via ĩpioꝝ tenebꝛoſa. &t

de terra egipti ſubdi. Vbi iacto ſemine in o⸗

toꝛum moꝛe aque ducunt᷑ irrigue . p quod ſi⸗
Snificatur ꝙ vita maloꝝ aquis delician carna
lium wrigat. ſicut de dunte epulone dicit luce
xvj ꝙ induebat᷑ purpura et biſſo et epulabat᷑
quotidie ſplendide · Per talem aut ir rigatõeʒ
vicia pullulant nutrum᷑ et augmentant᷑. Der
terram a deo ꝓmiſſam ſigniſicat᷑ vita bonoꝛuʒ.
et de terra ꝓmiſſa dicit hic ꝙ non eſt ſiẽ terra
egipti ·p quod ſigniſicat᷑ ꝙ vita bonoꝝ nõ irꝛi.
gatur aquis delciarũ ad pullulatõem vicioꝛũ
et augmentũ iᷓ ad ſuſtentatõem coꝛpis ĩ exer⸗
citio virtutu·. Sed montuoſa et campeſtris ð
celo expectans pluuias q; vita bonoyꝝ debet
eſſe montuoſa id eſt. ſurſum eleuata p medita⸗
tionem celeſtiuũ · Dhił.nj. Noſtra aũt ouerſatõ
in celis eſt. et campeſtris pe: exercitium bone
actiomis· de celo expectãs pluuias.i. deſiderãſ
et poſtulans minf luentiã diume gratie ſine qua
nõ poteſt homo ꝓficere in opib aciue vite
et contemplatiue· DPſal.lxvij. PHluuiazʒ volunta
riam ſeggrega bis de? hereditati tue . St plu
uia infra eodem ca · dici tpanea et ſerotma p
tempaneaʒ ſigniſicat᷑ gratia iuſtiſieans in pſen
ti · p ſerotinã gratia gloꝛiſicans ĩ futuro. Sloꝛia
nanq; dicit᷑ gratia ↄſummata ps· lxxxiij. ¶ra

tiam et gloꝛiã dabit dommꝰ. iſte vero pluuie
a deo dantur obedientibus ſicut in textu dieit.
Si ergo obedieritis c Sed rebellib denegã
tur· do ſequit᷑· Qauete ne decipiat᷑ coꝛ veſtrũ
Tc ſequit᷑ iratuſq; dominꝰ claudat celũ . ſub⸗
trahendo gratiã ſuazʒ coꝛ emollien te . ꝗpter hec

a ſubtracta ſequit᷑ obduratio coꝛdis et p cõ

ſequens defectus fructꝰ bone opatõmis· deo
ſubditur · nec terra ꝓfert ger men. ſuũ
CA. RT-
& ſunt precepta ⁊c. Sequitur
SDubuertite omma loca ⁊c
Mic tria loca notant᷑ in quibus ex⸗
ercebatur ydolatria.ſ. montes excel
ſi colles et ligna frõdoſa ſiue luci apłs at cob.

ij auariciã nomĩat ydoloꝝ ſeruituteʒ quod nõ
eſt intelligendum gpꝛie hſñ militudmarie eo
auarus colit pecumã ſuaʒ ſiẽ ydolatra ſuũ ydo
lum ⁊ p talem modũ loquendi quodlibʒ viciuʒ
ydolatria põt dici· Scoõm h̊ igi᷑ ſup mõtes ex

celſos ydolatrant illi qui ſunt multũ in ſupbiã

eleuati Stemnentes alios et ſe timmõ reputan
tes:ſc̃ ile phariſeus dicebat luẽ xvnij. Nõ ſum

ſicut ceteri hommũ . Quod exponens au S89 diẽe

Qui ſunt ceteri hommũ miſi omnes pter ĩm ·
Sup colles ydolatrant am bitioſi. Collis enim
a collo dicif eo ꝙ eſt quaſñ collũ mõtis inter ca
cumen eius ⁊ ptem euus inſerioꝛem exiſlens.

et ſic eſt m aſcenſu montisſic eſt autẽ imn ambi

tioſis qui ſemp querũt aſcendere ad gradum
indebitü ſibr2 p moduʒ illicitu . Subter ligna
frondoſa vł in lucis ydolatrãt luxurioſ qui la

tibula querunt ad exercitium ſui peccati· Job.

xxmij. Oculus adulteri obpuat caliginẽ· Quod
bene ſigniſicat᷑ p lucũ qui dicit a luceo luces p
2traruim. Vnde verſus · Lucꝰ ⁊ officiũ bellum

libitinaq; parce· Iſta p antifraſim dicunt noja

monſq; Qui dici᷑ a moueo moues p Ztraruiz.
ISit᷑ ydolatria montuʒz ſubuertit an ſupbia p
veram humiliatõeʒ deijcit· Sxemplu dan inij ð

na buchodonoſoꝛ valde ſuperbo qui vere buil

atꝰ dixit· Nũc ergo ego nabuchodonoſoe lau⸗
do ⁊ magmifico ⁊ gloꝛifico regem celi:q omĩa
opa eius vera 1 omnes vie eius lndicia 1 gra
dientes in ſupbia põt humiljae. Pdolatria vo
collium ſubuertit᷑ qñ ambitõ vł cupiditas abij
citur pꝑ ↄtemptũ omniũ mũdanoeꝛu· 8xemplũ

de matheo qui ſurgens de teloneo ſecut? eſt

chꝛiſtũ· vt ha bet᷑ mathix·⁊ nõ eſt dubm̃ quin
omnia mudana reliquerit ſiẽ et alij apoſtoli ꝓ
pter deu . Pdolatria vero lucoꝛuz ſubuertit an
luxuria p caſtitatem oĩno repelli?· Eremplũ ð
magdalena luẽ · vij de qᷓ dicit gres. Conuertit
ad virtutes numeru crimmũu vt totuz ſeruiret
deo in penitentia quidquid ex ſe deuz contem
pſerat m culpa.

GX. III.

mie
deik.
Ned
eſtri
ſub⸗
rhee
peo
deo

ſpbe;
utan
ſun
f.
enim
era
eng.

ſurrexerit in medio tui pro
phetes ꝛc]· Der iſtu aphetaʒ fłm
qui pcipit᷑ interſici ſigniſicant᷑ omẽſ
diuimatoꝛes et doctoꝛes ſupſticõſi
qui pᷣmo ſunt occidendi ſpuali gladio p excom
municatõem et ſi pmanſermt obſtinati dimit
tendi ſunt iuſticie ſeculari occidendi p moꝛteʒ
coꝛpalem. Si tibi pſuadere voluerit frater tu
us ⁊c Ex hoc videt᷑ ꝙ in ecckia nulli perſone
qᷓntũcunq;apinque pcendũ ſit in pſidia hereſiſ
ſi fuerit obſtinata et maxime ſi ſtudeat ad ſub
uerſionem alioꝝ· Mathᷣ·xvrij· Si manꝰ tua vel
pes tuus ſcandaliʒat te a bſcide et ꝓijce eũ abſ
te · Per manu em̃ vł pedem imtelligit᷑ bi pſoa
fam iliaris et ꝓpmqua· Si audieris m vna vꝛ
bium ⁊c]ex hoc patet ꝙ licet in młtis caſibus
parcendu ſit cõmunitati non tñ mn caſu ydola⸗
trie vlł hereſs eſt parcendi
.. KRXI.
Ilnj eſtote domm dei veltri.
non incidetis vos neqʒ caluici-
um facietis vobis ſup mortuuʒ
Per hoc docent᷑ chꝛiſtiani ꝙ immo
derate nõ debent affligi de moꝛte amicoꝛũ ſu
oꝛum· hoc em̃ quoddam ſignũ eſt defectus ſi⸗
dei q̃ntũ ad articulũ reſurrectõnis et vite bea
te. et talem afflictõem ĩmoderatã faciebat in
ndeles vitam aliã non ſperantes · Non come
detis que immũuda ſunt ⁊c miſtice rõnes iſto
rum ſunt poſite ſupꝛa leuitxj· tñ hic addit᷑ mit
aues ĩmundas yxion que eſt auis alba minoꝛ
miluo et ẽ de genere vulturis que paſcit᷑ cada
ueribus et ſigmiſicat vicium ꝓpocriſis que ꝗpt

laudem humanã pᷣtendit exterius albedinẽ ſan
ctitatis et interius paſcit᷑ cadaueribb imquita

tis · Matxxiij. Ve vobis ſcribe et phariſei ypo
crite qui ſimiles eſtis ſepulcris ðᷣalbatis q̃ affo
ris appa rent honim ib ſpecioſa intus vero ple
na ſunt oſſib moꝛtuoꝝ et omni ſpurcicia
la que hic ponunt᷑ moꝛalia ſunt:d
ptranſeo vſq; ibi · Qum tibi vendi
tus ſuerit frater tuus hebꝛeus c
cuiꝰ ſenſus miſticus ſupꝛa poſit?eſt
exoð xxj. De pᷣmogenitis aũt que naſcuntur
in armentis et ouib ⁊c· De pᷣmogenitis iſtis

duplex ſenſus miſticus ponit᷑ a doctoꝛib· Vnꝰ⸗
eſt ꝙ p pᷣmogenita ſigmiſficant᷑ bonoꝛuʒ operu
mitia et de iſtis dici · Quidquid eſt ſexus ma

ſculini ſanctiſicabis domimo. qꝛ quidquid eſt
ibi pfectõ nis debet deo attribui·ſexus em̃ ma
ſculmus pſectus eſt:ideo ſignificat pfectõem
deo attribuendã· Si auũt habuerit maculaʒ æc
per quod ſigniſicat᷑ ꝙ ſi in opibus noſtris bo
nis deſectus aliquis ſit admixtus attribuedꝰ
eſt noſtro defectui · Oſee· xnj· Perditio tuaiſ
rael ex me tin auxiliũ tuũ· Aliꝰ ſenſus miſticuſ

Deut

eſt ꝙ p pᷣmitiua ſigniſcant᷑ hommnes de nouo
Zuerſi incipientes ſeu neophici ⁊ de iſtis dicit
Non opera beris in pᷣmogenito bouisq; p
dicti incipientes vł noui non debent operi do
ctrine vł p̃dicatõnis ſigniſicato per opus bo
uis applicari· nam ad opus doctrine ſeu p̃dica
tionis requirit maturitas et firmitas: ꝙ autem
per agriculturã que eſt opus bouis ſigniſicen
tur pᷣdicatio et doctrina habet᷑ · coe· ij. vbi diẽ
apfs: Dei adiutoꝛes ſumꝰ.dei agricultura eſtiſ
Non tondebis pᷣmogenita ouiũp qð ſigni
ſicatur ꝙ opera bona neophicoꝝ nõ ſunt exte
rius denudanda ne p manẽ gloꝛiã amittatur.
Cres. Pamogenita ouiũ tondereeſt occulta

tionis tegmme inchoantiũ bona nudare ſolis

aut firmis et pefectis ðꝛ il math· v · ic luce
at lux veſtra coꝛa homnmnb vt videant opera
veſtra bona et gloꝛiſicent patrem veſtruʒ qui
in cens elt QK. IVEf
Bſerua menſem nouarum fru
Zum ⁊c · ic replicat moyſes de
tribus ſolennitatibus· ſ· paſche pen
tecoſtes et tabernaculoꝝ de quib⸗
actum eſt ſupꝛa leuit xxiij. Pꝛimũ aũut iſtoꝝ ſi
gura fuit reſurrectõnis chꝛiſti paſſi qui eſt pa
ſcha noſtru ſicut dicit apłs:jcoꝛ· Paſcha nᷣm
immolatus eſt cheiſtꝰ itaq; epulemur nõ ĩ fer
mento veteri neq; in fermẽto malicie ⁊ nequi

cie ſed in aʒimis ſmceritatis et veritatis· Tgituꝛ

p ſeptem dies aʒimoꝝ ſigniſcat᷑ totũ tempus
noſtrũ · eo ꝙ ſeptem dieb reuoluitur vt dicit
gres · ome · xxv· ⁊ iſte ſeptenariꝰ debz deduci ſi
ne fermento malicie et nequicie· ⁊ ĩ aʒimis ſm
ceritatis et veritatis et tunc reuertemur in ta
bernacula noſtra rad manſiones patrie celeſtiſ

ſicut filij irrael celebꝛatis ſeptẽ diebus phaſe ad

loca ſua reuertebantur · De ſecũdo feſto· ſ pen

tecoſtes dicit᷑ · Septẽ hebdomadas numerab
tibi ⁊c ꝓ quas figurata ſuerunt ſepte dona ſpi

rituſſancti qui datus fuit ĩ pentecoſte noſtra
apoſtolis alijſq; diſcipulis in ſigno vinbii.· De
tercio vo feſto dicit · Solennitatẽ quoq; tab er
naculoꝛum cele bꝛabis ꝓ ſeptẽ dies ·ſebat em̃
lud feſtũ in memoꝛia ꝙ dommus ſiios ilrael

habitare fecerat in tabernaculis ꝓcedẽdo p de

ſertum ad terraz ꝓmiſſionis ꝓpter quod ſigu
ra fuit noſtre peregrinatõnis in hac vita que
tota decurrit p ſepte dierũ reuolutõem vt pᷣdi
Cum elt · Tribo vicib apparebit omne maſcu
linum tuu in oſpectu domm. Per ſexũ ma
ſculinum qui perfectus eſt ſignificantur ope
ra perſectõis· et per tres vices ſigmiſcatur tri
nitatis fides· Per h̊ igitur ſigmiſcatur ꝙ ope
ra bona in ↄſpectu domm ſeri debent in ſi
de trinitatis · Der iſtũ aut ternariũ põt etiam
intelligi deuotio coꝛdis oꝛis et operis· Non
apparebis ante dominũ vacuus ·ſcʒ a lanctis

Deuteroꝰ?

meditatõmibus
WA NVHIJI.
On plantabis lucum et omnez

HMoc fuit pᷣceptũ ad excludendum
luuxurie vicium quod exercebatur
qpe altaria ydoloꝝet p hoc ſigniſicat᷑ ꝙ ſacer⸗
dotes noui teſtamenti qui accedunt ad altare
chꝛiſti et eon miniſtri mundi debent eſſe ⁊ ca
ſti · Si difficile et ambiguum ꝛc ſequit᷑. ve⸗
mes ad ſacerdotes leuitici generis et ad uidicẽ

qui fſuerit in illo tempe per quod oſtenditur

ꝙ chꝛiſtiam debent in dubijs ad pontifices re
currere qᷓntum ad ſpualia et ad pᷣncipes qntuʒ
ad tpalia· et eoꝛu ʒ firnnter tenere ſententiã niſ
erroꝛem tineat maniſeſtũ · Q unq; fuerit cõ
ſtitutus ·ſcʒ rex de quo loquit᷑ non multipli
cabit ſibi equos ⁊c ex hoc oſtendit᷑ ꝙ reges
catholici nõ debet eſſe ſupbi · nec lubꝛici. nec cu⸗
pidi aut ignaui ſed humiles. Scci·nj · Quanto
magnus es humilia te m ommiboet coꝛaʒ deo
muenies gratiã· Debent etiã eſſe 2tmentesli⸗
berales et dunine legis ʒelatoꝛes· et iuſticiam
omnib cõſeruantes· idᷣo ſubdit᷑ mn ſine· Neq;
declmet in dexteraã ptem ꝗꝓpter fauoꝛem vel
vtilitatem tpalem a uiſticia declmando·. neq;
in ſiniſtramex affectõe puerſa vł odio iuſii⸗

ciam ſubuertedo. vt longo tempe regnet ipe

et hiuj eius · CX. XVIIE
On habebunt ſacerdotes et le⸗
uUſte c] Iſta ſunt frequenter ſupe
rius expoſita ꝗpter quod ptranſeo
N1OMNec mueniat᷑ in te qui luſtret hiliu
ſuũ aut ſiliam ducens p ignẽ· Moꝛaliter aũt
hoc faciunt illi qui hiios ſuos aut filias in car⸗
nalibus delicijs et laſcunjs aut cupſditatibo nu⸗
truunt indecenter · ſic em faciunt eos ſtipulam
ad incendiũ gehenne p̃paratam· aut qui ario
los ſciſcitet᷑ arioli dicebant qui in aris ydolo⸗
rum mynſtrando diuinabant et deo p illos ſ
Sniſicant᷑ ſacerdotes in altari male mmiſtraãteſ
et ſic ariolos ſciſcitatur qui recurrit ad malos
ſacerdotes ꝓ criſmate eukariſtia vł alio ſacra
mento vt eis in maleſicijs abutat᷑· ſim liter ille
ſciſcitat᷑ ariolos qui ꝓ ↄofefſione et abſolutõne
ſcenter recurrit ad ſacerdotes ignaros ⁊ ob
ſeruet ſomnia ·. ili vero ſomnia obſeruant qui
viſiones certas eas reputant. atq; auguria .
quod faciunt illi qui ex volatu auiu vł garritu
pᷣnoſticat ſupſtitioſe futura:. ne ſit maleficus
p quem ſignificat᷑ quicuq; malũ ſcienter opera
tur. nec incantatoꝛ p que ſigniſicat᷑ quicunq;
verbis vel factis eſt ſimplicuʒ deceptoꝛ.· nec
phitones conſulat phitones poſſunt dici ypo
crite heretici quoꝝ fictõnib decipumt meau
ti · nec diumos ]qui fingũt ſe a deo inſpiratoſ

ſiẽ faciebant falſi aphete. et querat a moꝛtuis

arborem iuxta altare domim.

veritatem moꝛaliter veritatem querita mo⸗
tuis qui ꝑ moꝛtem aliquoꝝ fraudes ſuas colo
rat apparetia veritatis d. ꝙ debica que repetũt
ab eo pſoluit defunctis vel ꝙ ſi vuierent ſibi
teſtimoniũ phiberent cũ tñ falſum dicat.·

*

N hꝰ capituli pᷣncipio agit᷑ de ciui
tatibo refugij ð qᷓb dictũ e ſup̃ᷣ nũi
xxxv· et 2Aſquenter agit᷑ hic ð homi
. cidio caſuali cũ dicił qſ abijſſe cum
eo ſimpliciter in ſilua Per ſiluã que eſt latibu
lum feraꝝ ſigniſicant᷑ peccata vł peccatoꝛes in
quibus eſt habitatio demonum· Apoẽ·ij. Scio
vbi habitas vbi ſedes eſt ſathane. Flle igit᷑ ſim
pliciter cũ amnco ad abſcindenda ligna mn ſiluã
vadit qui pia mtentõne ꝓximu coꝛripe ſatagit
ſed ferrü ſecuris manum eius fugit.qñ ad coꝛ
rectõnem indiſcreta ꝓrumpit ⁊ tuc ferru pxi
mũ occidit · qn ex tali indiſcreta coꝛreptẽe ꝓxi
mus nouũ peccatũ mcurrit quod põt 2ꝛtinge
re duplciter · Vno modo ſi ꝓximus coꝛripien
dus ad ſuſcipꝛendũ coꝛreptõem nõ ſit diſpoſ
tus· vt q; adhuc eſt in paſſione vel aliqua alia
rõneet tunc coꝛreptõnem nõ recipit h magis
peccatum deſendit quod eſt grauiꝰ ·j.reg xv.
Quaſi peccatuʒ ariolandi eſt repugnare et qſi
ſcelus ydolatrie nolle acquieſcere· Alio modo
2Ztingit ex pte coꝛripientis qui ʒelo indiſereto
nimis aſpere coꝛripit. peccatũ mimis aggrauã
do et ſic peccatoꝛ labi᷑ in diſperatõemſẽ dicit
in collatõnib patrũ de quodam ſene qui quen
dam iuuenẽe querenteʒz ab eo ſilium ſup tem
ptatõem grauem carnis quã patiebat᷑ ita umue
ms paſſionẽ aggrauauit ꝙ iuuenis deſperans
ad leculum redire voluit . h alius ſenex mãſue
te coꝛr ipiens et foꝛtans euʒ reduxit ᷣm illð
pᷣs lxxxix · Qm ſupuenit manſuetudo et coꝛri
piemur · Tgit᷑ ille qui ex indiſcreta coꝛreptione
ꝓximu occidit ad cuntatẽ reſugij debet recur

rere id elt· ad ecchiam ꝓ ſacramto penitentie

et tũc ꝓximus occiſ nõ pcutiet eũ·p hunc ꝓxi
mum mtelligit᷑ cbꝛiſtus qui ſe amcũ oſtendit
peccatoꝛibus:Luẽxv.ic peccatoꝛes recipit a
manducat cũ illis · diciẽ de chꝛilto· F†pᷣe veꝛo illüũ
non pcutit que ſub vera penitentia ꝓtectum
eſſe cognoſcitt QX N
exieris ad bellum ·
Scðm qð dicit apłs ephvj. Non ẽ
nobis colluctatio aduerſus carneʒ
et ſanguinẽ· id ẽ· aduerſus hommeſ
tim̃ ſᷓ̊ aduerſus pᷣncipes et poteſtates tenebꝛa
rum haꝝ ꝛtra ſpualia nequicie· t licet ſint mł
ti et foꝛtes tñ nõ debemꝰ pauoꝛe diſſolui quia
plures et ſoꝛtõꝛes ſunt in adiutoꝛiũ noſtriiõ
ſequit. q; dommꝰ deus veſter mn medio vri
eſt.·cuiꝰ foꝛtitudo eſt inpnita · tem in adiutoꝛi
um noſtri ſunt angel ſancti et omnes beati qᷓ

mo⸗
col
etit
t ſibi

ciul
wu

O

e
laebi
Moft
£
Ntſim
hflus
tagit
dco:
pri
pri
inge
ipeen
ſpoſ
naali
nage
S
etq
nodo
reto
tau
drk
guen
tem
ine
erans
niſue,
ml
corri
lone
rut
tie
pri
die
n
n
lum

né
ne;
eſ
me
uia
o
nir
del
ſi

grelſſionis qr
die comederis ex eo moꝛte moꝛieris · eius bo
mMida ſuit dyabolus qui dicit hic miſtice occk

ſunt in maioꝛi multitudine qᷓ; ſpũs maligni.
omnes etiam boni catholici nobiſcũ ſunt carita
te 2ucti ꝗpter quod cuʒ helyſeo poſſumꝰ di

cere illud. iij. res. vj plures nobiſcu ſunt qᷓʒ cũ
ulis· ad iſtud aut bellum mepti reputant?᷑ illi qᷓ

de nouo duxerunt vxoꝛes p quos ſigniſficãtur
molles et effemmati Item illi qui de nouo do
mos ediſcauerunt ad ſui magniſicen tiam per
quos deſignantur hommes elati in ſuperbi⸗

am· Item ili qui de nouo plantauerũt vineas

per quos dengnant᷑ hommes nimis occupati

DZ circa cupiditatem terrenam Item hommes pa
uidip quos intelligunt᷑ illi qᷓ temptatõnibus
nõ reſiſtunt h̊ ſtatim p ↄſenſum demonibus ſe

tradunt Non ſuccides arboꝛes ð quibus ve
ſci põt homo dicit᷑ arboꝛ conuerſa · vnde · ij· de
anima dicit᷑ ꝙ radices ſunt oꝛi ſinnles:- nam p

ilas trabunt arboꝛes alimentũ ſicut homines

pos quod eſt ĩ pte ſupioꝛnp hoc igit᷑ ꝙ bic di
citur de arboꝛibus fructiferis ꝙ nõ debeẽãt ſuc

cidi ſigniſicat᷑ ꝙ in bello etiã iuſto non ſunt ho

mies occidendi de qbus eſt ſpes ꝙ fructiſicẽt

in ecchia dei ·hilli tm̃ de qᷓbus tał ſpes nõ habe
tur et de quoꝝ reſeruatõe timet᷑ piculũ eueniẽ

cKXMXk. SXAXI K
Vando inuentum fuerit i ter
ra quam dommus deus tuus
daturus elt tibhꝛ homms cada
uer occiſi·Homo pᷣmꝰa die trãſ
uit occiſus· Ceñn.ij. In quocũq; em

tus eo ꝙ eſt imnuinbił homimmb. ſemioꝛes cuuni
tatis illuis tollent vitulam de armento !. per

iſtos ſenioꝛes intelligunt aphete veteris teſta
menti· p vitulam aut humanitas chꝛiſti· hanc

aũt vitulam tulerunt aphete · i tolli p̃dixerut

m eius paſſione· que nõ traxit ugũ ·.i. nullũ

Straxit peccatũ· nec terram vomere ſcidit i·
nullam ſeditõem cõmouit· et ducent eam ad
vallem aſperam et ſaxoſam i eſteam duci p
dicent ad heruſalem que dicit vall gpter eiuul
lapſum min matł aſpera et ſaxoſa·apter eius du

riciam et rebellione ↄtra ꝗphetas et etiaʒ chꝛi

ſti verba· Mathxxiij Hheruſale hieruſale q̃ oc

cidis ꝗphetas et la pidas eos q̃ ad te miſſi ſunt

c. deo ſubdit· que nũqᷓʒ arata eſt ſcʒ aratro
timoꝛis domm · nec lſementẽ recepit] id eſt ·

verbü dei quod dicit ſemen dei luce · vij. et ce

dent in ea ceruices vitule · id eſt. cedi p̃dicent ·
Nam aphete pᷣdixerunt chꝛiſtũ homme paſſu

rum in hieruſale· vbi ceruix eius ceſa fuit coꝛo
na ſpinea· Et auferet᷑ ab eis reatus ſcʒ homi

cidij qui auferebat᷑ a ciuiba nõ tñ ab homicidis
p quod ſignificatuʒ fuit ꝙ moꝛs chꝛiſti ꝓſutu

ra erat ſanctis patrib et aphetis ĩ limbo detẽ
tis· n aut dyabolo et angeł eus quoꝝ peccatũ

Denc

eſt inexpiabile et pena intermmabił. Si egreſ
ſus fueris ad pugnã ⁊c ·ſequit et inter capti
uos videris mkierem pulcrã. Der hanc meie
rem ſignificatur peccatrix amma qᷓ pulcra dici
tur rõne imagimis ſ̊ captiua rõne crimmis jo-
viij. Qui facit peccatũ ſuus ẽ peccati · Mãc mu
lierem adamat chꝛiſtus aliquado ſicut patzʒ de
magdalena luce· vij et vult eam ſponſam habe
re pꝑ ſdem foꝛmata caritate· hopoꝛtet ꝙ depo
nat veſtes in quibus capta fuit id eſtomĩa vi
cia et peccata pᷣterita ꝑ veraʒ ↄtritõem et leſ
ſionem et ꝙ radat ceſariẽ ⁊ circucidat vngues⸗
p quod deſignat᷑ ꝙ debet peccatoꝝ circuſtanti
as aggr auantes p feſſone deponere ⁊ occaſi
onem peccandi cauere.⁊ ꝙ fleat patrẽ ſuuʒ et
matre. id eſt · dolere debz ⁊ plangere ꝙ habiit
dyabolũ patrẽ· ſicut dici᷑ ioh.viij· vos ex patre
dyabolo eſtis ⁊ ꝙ matrẽ habuit maloꝛũ ↄgre
Satõem .ſẽ eccłia que eſt ↄ⁊gregatio ſidelium
mater eſt uiſton · Si habuit homo duas vxo
res c · homĩs chꝛiſti due ſunt vxoꝛes ·ſ. iudea
et gentilitas:iudea facta eſt odioſa :qꝛ ꝓ maio⸗
ri pte remanſit in iſidelitategentilitas vero
facta eſt dilecta q; ſdeʒ chꝛiſti recepit deuote
Nõ poterit filiu dilecte facere pᷣmogenitũ·
p quod ſigniſicat᷑ ꝙ nullus de gentilitate rena⸗
tus in chaiſto pꝛepoſitꝰ eſt appis in donis gra
tie et głie·hmagis econuerſo qui renati ſunt
de uda · Si genuerit homo nu tumacẽ p/
latus vł pᷣdicatoꝛ bonus pater ſpuał eſt illuis
qui x eius exhoꝛtatõem vł minſteriũ ſuſcepit

baptiſmũ·et ſi tab renatꝰ in mał fuerit obſtina

tus debet p pᷣlatũ excõmunicari·et vlterius ſi
m ↄtumacia pſeuerauerit in caſba aliquibo tra

di uüiſticie ſeculari · Qnñ peccauerit hõ ꝙ moꝛte

plectendus eſt ꝛc. · ſequitur · non pmanebit
cadauer eius in ligno · Qadauer dici põt cleri
cus vł religioſus ꝓ patenti crimie infams ef
fectus:⁊ dicit᷑ pendens mn ligno.i in apto:nam
ex eo maius ſeandalũ naſcit᷑ q; ex layco ꝗpt qðᷣ
debet p recluñoneʒ ſepeliri ne ex eius habita
tione ini hommes ſcandalũ augmen tet᷑
(K. —FXXNIILI.
On videbis bouem 2c ·
Moꝛalitas ſupꝛa poſita ẽ exo·xxij.
Non induetur mkier veſte virili
nec vir vtet veſte ſemĩea . p hoc ſ
gniſicat᷑ ꝙ mkier exercere nõ debet actus viri
les vt pᷣdicare docere ⁊ ſimilia·nec vir actꝰmu
liebres vt filare ⁊ lauare pannos et ſimlia
Kliter põt exponi vt p viꝝ intelligat᷑ ratio:et
ſenſualitas ꝓꝑ młieꝛẽ ſicut accipit augꝰ.igit᷑ mu
lier veſte virili vtit᷑ cu rõni ſenſualtas mcipit
dommari:·⁊ ueſte feminea vir vtit᷑ qñ ratõ peꝛ

ſenſualitatẽ ad mollia carnis et vilia ptrabitur
Si ambulans p viã in arboꝛe vł ĩ terꝛa nidũ

auis inuenerxis ⁊c]· Miſtice ſacra ſcripta nidꝰ

Deutezo)

dicit᷑ in quo ⁊templatiui qui dicunt᷑ aues celi
requieſcunt:mater habens pullos ſenſus dici
tur literalis· pulli vero ſenſus miſtici qui ſubli
tera nutruunt᷑ et creſcũt. nõ tenebis eam cũ fi
lijs ·.matreʒ p quod ſigniſicat᷑ ꝙ a tpe publi
catõnis euangelij in quo cerimome veteris te
ſtameti ſunt moꝛtifere ſenſus literał eſt dinnt
tendus et ſenſus miſtici ſunt tenendi · Qu edi
ſicaueris domũ nouã ⁊c· Moꝛaliter domum
nouã ediſicat qui religionis ingreſſum vł no⸗
uum ſacerdotiuũ inchoat· facies muruʒ tecti p
circuitũ cτ debet em̃ tał ſenſus ſuos et actꝰ
diligenter cuſtodi ne ſint alijs occaſio ruine
ſibiq; imputet᷑ ad interitũ gehenne · Non ſe⸗
res vmeam tuãa altero ſemme id eſt· ecchiam
tue cuſtodie cõmendatam pꝓ te vł pꝑ alterũ nõ
mitrues miſcendo cũ ſemme verbi dium ziʒa
mam male doctrine · Non arabis ſimul in bo
ue et aſno id ẽopus pᷣdicatõnis nõ imponeſ
ſimilt ſapieti et ignaro · Non indueris velti
mento quod ex lana lmnoq; ⁊textũ eſt In ta
li nanq; veſte linũ abſcondit᷑ ſub lana. Moꝛali
ter igit᷑ tali veſte induit᷑ qui ſub verbis imnocẽ
tie celat ſubtilitatem malicie· Eunicłos m ſim
bꝛ ijs lacies ⁊c· hoc eſt expoſñitũ ſupꝛa numeri
xv Si duxerit vir vxoꝛem c ·Per iſtũ ſigſi
catur epᷣs qui ſponſus eſt eccłie ſibi tradite ꝓ⸗
pter quod portat anulũ ĩ deſponſatõis ſignũ
nec eam põt dimittere ſine lcentia pape · igit
ſi ex odio velit eam dimittere · crimen hereſs
imponens ei pꝛius q; acciperet eam mcurriſſe
qð crimen eſt violatio virgmitatis integri⸗
tatis fidei ſi falſum e quod dicit pater ⁊ mater
nd elſt· chꝛiſ tus et eccleſia debent ↄtrariũ decla
rare et il e tenet᷑ p debitã penitentiã 2 manda
toꝛum dei obpuantiã ſatiſ facere que ſigniſicat

p·c ſiclos argenti in quibus cõdemnat᷑ cente⸗

narius em numerus p młtiplicatõem denarij
m ſeip̃ᷣm ↄſurgit et ſic pfectã impletõe m man
datoꝛuũ decalogi dengnat · Quod ſi verũ eſt qð
obiecit.ſ·ꝙ illa eccleſa hereſi fuit coꝛrupta pus
qᷓ; ilam acciperet: eijcient eam extra T p ex
cõmunicatõeʒ:et ſi 2tumax fuerit pumii debʒ
p gladiũ materiale.·Reſiduum huius capituli
moꝛale eſt · M
a–ß, RIIT.
vVOn intrabit eunuchus 2c]
HPer hoc ſignificat᷑ ꝙ vir impotens
ad generandũu verbo et exemplo ſi⸗
lios in eccia dei ad cura animarum
non debet ꝓmoueri. Non mgrediet᷑ manʒzer
⁊c ab hoc ſimiliter excludit᷑ qui deſectũ nata
lium patit ¶ Ammonmites etiã poſt decimaʒ
generatõem non intrabunt in ecciam domini
m eternu ·p iſtos qui qᷓntũ potuerut impedi⸗
uerunt nilios irrael ab ingreſſu terre ꝓmiſſioĩs
ſigniſicant illi qni deuotos qᷓntu poſſunt impe

diunt ab ingreſſu religionis et ingreſſos p ſe
et ꝓp alios impedire nitunt᷑ ab actu ꝓfeſſionis
et tales puari merẽt᷑ ab ingreſſu patrie celeſtis
Nõ abommaberis ydumen · Moc verbũ di
citux filijs iſrael p quos inteligunt᷑ homines li
terati qui nõ debent deſpicẽ ſimplices chꝛiſtia
nos circa terrena occupatos:ꝗpter quod ſigni
ſicantur pꝑ ydumeos qui terrem mterp̃tant et
ratio dicti ſubdit᷑ cũ dicit. q; frater tuus eſt·
id eſt · regeneratus ex chꝛiſto et ecc̃ia ſẽ et tu.
qui es hteratꝰ. nec egiptiu q ĩ terra eius ad:
uena fuiſti p egiptiu qui tenebꝛoſus interpta
tur peccatoꝛ ſigniſicat᷑ quẽ iuſtus nõ debet ab
om inari q; fuit aduena ĩ eius terꝛai· peccatoꝛ

ſicut ipᷣe ·.ioh.. Si dixeꝛimus q; peccatũ ñ ha:⸗

bemus ip̃i nos ſeducimus et veritas in nobis
nõ eſt . Si fuerit inter vos homo qui noctur
no ſit pollutus ſomnio egrediet᷑ extra caſtra ·.
ex hoc moleuit ↄſuetudo ꝙ ſic polluti non cele
bꝛant vł cõmunicant in craſtino niñ neceſſitaſ
aut diei ſolenitas recompenſet . vł ꝓbabiter
credat᷑ ꝙ a dya bolo talis pollutio ꝓcuret᷑ vt a
polluto fructus eucariſtie ſubtrahat᷑· Vnde le
Situr in collatõmibe patrũ ꝙ quida ſemp ĩ die
bus ſolenibo quib alij cõmunica bant taleʒ pol

lutõem cõmuniter patiebat᷑ et ſenes pᷣceperüt

cõmuiĩcaret ſicut alij.⁊ ſic ceſſauit illa machi
natio dyaboli Non trades ſeruum dommo
ſuo qui ad te conſugerit ꝓ ſeruũ ſigniſicat᷑ pec

catoꝛ de quo dicit᷑ ioh·viij. Qui facit peccatuj

ſeruus eſt peccati· Qui p penitentiã ⁊ ſpeni ve

niee ↄſugit ad feſſoꝛeʒ qui debet eũ ita carita-
tuie trac tare et diſcrete ꝙ nõ det ei occanonẽ

recidiiandi in culpã. Ingreſſus vineã ꝓximi
tui comede vuas ⁊c per vmeã intelligit eccia
ſa · v· ca · Vimea domm exercituũ domꝰ ifrael

eſt· Tgit᷑ intrans ecciam alterius et ſaluti aiaaꝝn

Aſulens pᷣdicando et ↄfeſſiones audiẽdo·ibidẽ
vuas comedit.nã etiã ſibi ꝓſicit·h̊ extra poꝛtat
qui hoc ſine licentia curati vel ſupioꝛis pᷣlati fa
cere pᷣſumit · Quod autẽ ibidẽ ſubdit de meſſe
idem ſigmiſicat ſub alio noĩe· è
CK. —FVXIIII. .
racceperit homo vxorem ꝛc
Moꝛaliter p vxoꝛẽ viri mtelligitur
eccia pᷣlati · que ſi poſt eius acceptio
nem diſplicuerit curato eo ꝙ nõ vi

det ibi ſe
li maliciã vel aliã cauſam · ſi ꝗpter hoc eã dimit
tat intrans relgione· ⁊ ſi alius illaã ecciam acce
perit ⁊ ex ſimii cauſa ſimi dimiſerit vel moꝛ
tuus fuerit ⁊ ſic eccia vacet · non poterit pꝛioꝛ
maritus recipe eam in vxoꝛẽ dimittendo reli
gionem q ſcribit᷑ lu ix· Nemo mittens manu
ad aratru ⁊ aſpiciens retro aptꝰ eſt regno dei:
Non accipies loco pignoꝛis inferioꝛeʒ et ſu

perioꝛẽ molã ſupioꝛ mola ſpem vite celeſtis

ꝓſicere h magis deſicere gpter popu

nanu
der .
etſu
ſis

a

.
2
»

figniſcat ꝗᷓ eleuae ad ſupe: ioꝛa mfeꝛioꝛ auteʒ ſi

gniſicat timoꝛẽ qui depᷣmit ↄſcientiam.Qõſel⸗
ſoꝛ igit᷑ uł doctoꝛ q̃ a peccatoẽ penitete pignꝰ
accipit ꝓ peccati ſatiſfac tiõe molam accopit ſu⸗
perioꝛẽ · qñ per increpatõem nimis durã facit

eũ labi in deſperatõʒ ſicut fecit ſenex ð quo ſu⸗
pꝛa dictũ eſt ca· xix accipit aũt molã mnferioꝛeʒ
gquãdo p magnitudmẽ diuine miſericoꝛdie au:
ſert ei peccandi timoꝛem ⁊ vtruq; moꝛtem in

ducit ſpiritualem · S depꝛehenſus fuerit hõ
c ꝓp hoc ſigniſicat᷑ ꝙ ille qui homineʒ dyabo
lo vendit p mnductõem ad peccatũ moꝛtale in
curꝛit penam gehenne· obſerua diligenter ne
incurꝛas plagam lepꝛe p quã heꝛeſis ſigniſcat᷑

vt dictum eſt ſupꝛa libꝛo numeroꝝ· Incurꝛn

aut p malã doctriuã inndelium vł hereticoꝝ
õ ſubdit᷑ · h̊ facies q̃cũʒ docuermt te ſacerdo
tes id eſt · boni ⁊ ſani doctoꝛes. non negabis
mercedem indigentis d eſt · victũ paupis p
dicatoꝛis · de quo dicit᷑ luc x · dignus eſt opariꝰ
mercede ſua: nõ occident᷑ patres ꝓ hilijs ꝛc ·
quod intelligi de moꝛte ſpual et eterna · qn

meſſueris ſegetem c p hoc aut ꝙ manipul⸗?

oblitus ꝓhibet a metente colligi:ſigmſicat᷑ pᷣ
cedens doctoꝛ vł paſtoꝛ nõ debet attribuere

ñnbi meritu ſequentis· verbi gratia dcendo ꝙ

ſequens nibil addidit ad dicta ſua· aſſerens ꝗ
in dictis ſuis quidquid boni ſeques dixerit re
aliter vł virtualiter timebat᷑ et ſi hoc factum
luerit in doctrina iuxis põt dici mampulus ſi
aut in ope piyetatis oliue fructus et ſi in expo
ſitione diuine legis racemaa.
F fuerit cauſa 2c] Moꝛale eſt vf

q; ibi· Non lgabis os bouis tritu
rantis Mhiſtice bos triturans pꝛe
dicans elt ſiue docens cuiꝰ nõ debʒ
ligari ſ euis doctrinã impediendo vꝑ ei vi

cCtum denegando.j· Qoꝛ ix· Si nos vobis ſpiri
tualia ſemmamꝰ nõ eſt magnũu ſi veſtra carna

ha metamus · Quãdo habitauerint fratres ſił
]·p hanc fratruũ cohabitatõem ſigurata fuit
habitatõ chꝛiſti cũ apoſtolis alijſq; diſcipulis ðᷣ
quibus dicit᷑ heb · ij. ꝗapter quã canſam nõ =ſun
ditur eos vocare fratres chꝛiſtus aũt dici põt
moꝛtuus abſq; lberis:nam ante moꝛteʒz eius
pauci valde compatiue ſuerũt eius hilij p ſideʒ
qað aut modicũ eſt nõ eſt computãdũ vt habe

tur · i.· phiſcoꝝ · Accipiet eaʒ frater eiꝰ c qð
inpletum eſt miſlice in apłis q quilibet eoꝝ

mnſolidũ accepit officiu generandi hilios ĩ eccle
ſia ip̃i chaſto et ex eius nomie nommandos.

chꝛiſtiani nanq; dicunt᷑ et nõ petrini vel pauli
ni et apkłoꝝ ſucceſſoꝛes p ſe et ꝓ alios inſerio
res ecckie miniſtros debent hoc officin exerce
re · quod ſi noluerint h̊ magis circa terrena lu
era occupari voluerint eccłia debet in eoꝝ ſa⸗

Datrron

dem ſpuere. id eſt. vles et 2temptibiles repu
tare · Non habebis in ſacculo diuerſa ponde
taſ ·mauis ad accipienduũ ab alijs et minꝰ ad
tradendum alijs igit᷑ moꝛaliter ille habet ĩ ſac
culo duierſa pondera qui magna beneficia accl
pit in ecclena et deo reddit pua obſequia·con
tra quos dicit greg omeł· xxxj· Tanto g eſſe

bumiboꝛ atq; ad ſeruiendu ðo ꝓmptioꝛ quiſq;

debet ex munere qnto ſe obligatõꝛem eſſe cõ
ſpicit in reddenda rõͤne Qu g dommꝰ de⸗
tuus dederit tibi requie c. Der amalech qui
interp̃tat᷑ gẽs bꝛuta: ſigniſcat᷑ ſenſualitas per
quã homo ↄuenit cũ bꝛutis· p ſrael qui inter
pꝛetat᷑ videns deũu ipᷣa ratio·ſeu ps intellectĩa
ꝓ requieʒ vero gratia templandi:p hoc Sð
babita requie nome amalech ꝓ irael deleri P

cipitur ſigniſicatũ ſuit ꝙ homo habens gratiã

2templand deleꝛe debet nomen ſen ſualitatis

quod tũc delet᷑ qñ ſenſuahtas iam nõ repugt

ratõni h ſibi ſubijcit ab H̊ em ſenſualtas nomia
tuxr ꝙ rõm tradicit Fm illud gał v. Ca2o 2cu
piſcit adueꝛſus ſpm̃ ⁊ ſpũs adue:ſus caꝛnẽ
Vnq; mtraueris terram quazʒ
eſt tibi poſſdendam
Scõm ſenſum allegoꝛicuʒ iſta terꝛa

.
XN

ſigniſicat eccłiam militante que p ioꝛdanis trã

ſitum · id eſt · baptiſmi ſacramentu mtrat᷑ ⁊ per

bonã vitã ſuſceptõem baptiſmi ſequentẽ poſn
detur h de cunctis frugib pmicie ad ſaceꝛdo

tem affeꝛũt᷑· cu opa bona chꝛiſto qui eſt ſacer
dos bm oꝛdinẽ melchiledech attribuñt qui pꝛ
micias hmõi ponit ſup altare dommi qm̃ of
fert eas deo patri · et tuc offeꝛes põt diceꝛe ſy
rus pſequebat᷑ patꝛem meũ p ſyruʒ qui ſubl

mis iteꝛp̃tat᷑ dyabolus intelligit᷑ de quo diciẽ
iob · x.. Omne ſublime videt p patꝛẽ intelligit

adam pmus pateꝛ hunc em̃ dyabolus pſecutꝰ
fuit qũ eum decepit · qui deſcendit in egiptů

d eſt a paadiſo deictus ſuit· creuit in genti

magnã /p diuine legis ſuſceptõem quã poſte
ritas ade ꝓſeth ahos patꝛes ſanctos in mõ
te ſynai fuſcepit· Arfuxeꝛũtq; nos egiptij pp

egiptios qui tenebꝛoſñi inteꝛptant᷑ demones ſi

tonibus impugnantes: et clamaumꝰ ad do
mmnũ ⁊c] ad clamoꝛẽ em ſanctoꝝ patꝝ venit
dei flius in mundũ · et eduxit nos de egipto
id eſt · de dyaboli fuitute· in manu ſoꝛti ⁊ bea
chio extento /ſ· in crucis ligno et mtroduxit
nos ad locu iſtu /id e ad eccłiam militantem
p ſacramentu baptiſim quod hʒ a chꝛiſti paſſio
ne virtutem · et adoꝛato dommo deo tuo epu
laberis in omnibus bonis -i e· recipies ſacra

mentum eucariſtie quod non admimitrat᷑ niñ
baptiza tis· et eſt cibus ĩ ſe 2tinens ome bonuũ

Deut.

et q; ñ ꝓſicit niñ recipientibus deuote ſðᷣo pꝛe
mittitur · et adoꝛato dommo deo tuo .ſalicz
eyx magna deuotone

EGX VII.
Recepit autem moyſes 2c.
HMuiꝰ aut pcepti ponit᷑ executio io⸗
ſue viij et ibidem ponet ſenſus mi
ſticus domimo ↄcedente · Maledi

ctus qui tranſ fert termĩos ꝓximi ſuip iſtũ

ꝓximuʒ ſigmiſicat᷑ chꝛiſtus de quo dicit᷑ ioh·j.
Verbũ caro factũ eſt et habitauit in nobisigi
tur tranſ ferre termmos huiꝰ chꝛiſti eſt dice⸗

dere a doctrina euangelijquod facumt here⸗

tici et ſciſmatici·ꝓpt᷑ qð ſunt a domino maledi
cti · Maledicts qui cecu errare facit in itinẽ .
Cres· ome ·xxxvj· In pᷣſenti etem vita quañ in
via ſumus qua ad patriam pgimus· Igit᷑ p̃lati
curati et doctoꝛes qui p mala doctrinã ſuã vł
vitam ſimplices faciunt peccare.cecos in itine
re faciunt erꝛare· Qreg· m paſto. Qum paſto:
pꝓabꝛupta graditur ↄſequens eſt vt ad pcipi⸗
tium grex ſequat᷑. Maledictꝰ qui doꝛmit cuʒ
vxoꝛe patris ſui platus:curatuſ·ſuie p̃dicatoꝛ
cũ vxoꝛe patris ſui doꝛmit · qñ verbo malo vł
facto eccleſam chꝛiſti patris ſui ſponſam pol⸗
luut. Maledictus qui doꝛmit cũ omni iumen
to .p inmenta poſſunt intelligi hommes vo⸗
luptuoñ· Qres·exponeus illud ioeł j.. ompu
truerunt iimenta in ſtercoꝛe ſuo diẽ· Tumenta
in ſtercoꝛe ſuo cõputreſcere ẽ ĩ ſetoꝛe luxurie

vitam finire † gi᷑ moꝛaliter cũ iumẽto doꝛmit
qui cu luxurioſo m malis actib ſe comungit.

Maledictus qui doꝛmit cũ ſoꝛoꝛe ſua hlia pa
tris ſuip iſtam ſoꝛoꝛẽ intelligitur ſapientia
Hꝛouerb· vij· Dic ſapientie ſoꝛoꝛ mea es · Tpſa

etiã eſt filia dei patris omniũ · Scc̃i.j. Ommis ſa
pientia a dommo deo elt. Ille igit p̃latus vel

doctoꝛ cũ ſoꝛoꝛe ſua ſilia patris ſui doꝛmit qui
ſapientiã a dommo ſibi datã immundicia vite
polluit ⁊ Stemptibile alijs reddit· Qreg ome.

xxxvij. Quiꝰ vita deſpicit᷑ reſtat vt eius p̃dica

tio cõtemnat᷑ Maledictus qui clam pcutit ꝓ

ximum ſuũ /Hoc autẽ facit qui occulte ꝓximo
detrahit. Maledict“ qᷓ accipit munera vt pcu
tiat amma ſanguinis innocentis hoc moꝛalit᷑

faciunt q̃ ꝗpter tpale lucꝝ pſonas ſimplices 1

„

mnocentes ad moꝛtale peccatũ inducunt ſicut

faciunt frequenter mediatoꝛes et mediatrices

foenicatõnis et adulterij vel alteruis cuin ſcũq;
moꝛtals peccati

N*

SXVIII

tui non ſolũ aure coꝛpis h etiã coꝛ
dis ſirmiter retinendo vt facias ·
ope adimplendo· faciet te dommꝰ

deus tuus excelſioꝛem cunctis Zentibꝰ.ſ.in ce
op regno matb·xjqui minoꝛ eſt in regno ce

r audieris vocem domini der

loꝛum maioꝛ eſt illo· benedichus tu in ciui⸗
tate ·id eſt· in opibo vite actiue que ptmẽt ad
policiam. et benedictus in agroidẽ qᷓntum
ad opa vite 2templatiue que exercet᷑ extratu
multum cunle benedictus fruct“ vẽtris tui

id eſt· tue mentis mn meditatõmbo ſanctis ſru

ctuſq; iumentoꝝ tuoꝝ id ẽ · ſenſuu exterioꝝ.

Sreges armentoꝝ tuoꝝ et caule ouiu tuaꝝ
ide. ſenſuũ mterioꝝ· p ſenſus em interioꝛes et
exiioꝛes ↄuenit homo cũ animalib bꝛutis ꝓ
pter quod eoꝝ nomib nominant᷑ differunt tñ
in hoc ꝙ in homme pars ſenſitiua ðᷣſeruit vir

tuti inqntu eſt obediens rõni que nõ eſt ĩ bru

tis ·benedicta hoꝛrea tua. ꝓ que ſigniſcant?᷑
merita repoſita a deo ⁊ 2ſeruata homini tem
poꝛe futuro· et benedicte reliq̃e tue merita

nanq; homĩs nõ ſibi ſoli valent h etiã alijs ex H

vocant᷑ reliquie · id ẽ. alijs relicte · benedictus
eris ingrediens /id ẽ.opus bonu incipiens. 21

egrediens !id e· bonũ opus inchoatũ pficiens
Dabit dñs mimicos tuos id eſt:· demones.
coꝛruentes ante te id eſt · ſupatos in tempta
tione · jaco· iij.· Reſſtite dyabolo et fugiet a vo

bis. Emittet dominꝰ? benedictõnem ſup cella

ria tua et ſup ommia opa manuũ tuaꝝ . Der

cellaria ſtelligunt᷑ coꝛdis ſecreta alijs celata qᷓ
dommus benedicit · qn meditatões ſanctas ho

minib immittit .· p opa manuũ mintelligunt᷑ exte
rioꝛa bona:que patent alijs · et a deo benedicũ

tur. quaãdo nõ ad hommũ laudẽ. h ad dei glaʒ
oꝛdĩant᷑ Suſcitabit te dns ſibiĩ ppym ſanctu
id eſt in hine mundi reſurgere te faciet ĩ parte

ſanctoꝝ · Abundare te faciet dũs ommbo bo

nisin gła celeſti.ð qua dicit᷑ p̃s·xvj. Satiaboꝛ
cũ apparuerit gła tua· Aperiet dñs theſaurũ
ſuu optimũ /.ſ:celuũ ad recipiendũ te in amima
et coꝛpe głioſum · Qui ſi audire nolueris vo

cem dom dei tui c· Sequitur· Maledictuſ
fructus ventris ⁊c· Mic ponũtur maledica õö

nes inlerende nolentibus obedire deo p oppo

ſitum ad bndictõnes pᷣdictas ꝗpter quod ex
ſenſu miſtico benedictõnũ de facili põt accipi
ſenſus miſticus maledictõnũ q; ſicut dicitur
pmo de anima· Recau eſt iudex ſui ⁊ obliqui

ergo ptranſeo
CMW. FRXT..

tur. Adduxit vos quadragmnta
anms per deſertum.

um ſigniſicat᷑ abundans impletio x. p̃cepto: uʒ
decalogi / ꝓut expᷣmi in quaternario euange

hoꝝ· Math.v. Niñ abundauerit iuſticia vr̃a 2c

St que ſit hec abundantia ſubdiẽ ibidem. Rudi

ſtis q; dictũ eſt antiqus: non occit es c· ego
aut dico vobis q; omms qui iraſcit᷑ fratri ſuo

Ec ſunt verba federis 1c· Sequi

„ er quadꝛa genariũ numerũ q̃ cõ
ſurgit ex multiplicatõne denarij ꝑ quaternari

menitn
gerh
ſctus
n6. 1

ſcens

nones.
emptn
eta
peeln
Der
elata;
lao ho
tene
edicũ
gra
ci
parte
nw bo
tiabon
eſauri
mina
is vo
cul
po⸗
der
ccipi
ctur
Nnu

nn
td

.
nar
drin
nge
*
ſdi
go

reus erit udicio · Multo em̃ pfectius implet

pᷣceptũ qui nõ iraſcit᷑ q; ille qui nõ occidit licet
iraſcat᷑impletio nanq; ſtricta et neceſſaria ad
lalutẽ eſt · nõ occides non mechaberis · et ſic de
alijs vt habet᷑ exo· xx· abundans aũt impletio
eſt non iraſci fratri ſuo et auertere oculos ab
aſpectu impudico vt habet mat · v. p hoc g qð
dicit᷑ · adduxit vos p deſertuʒ quadꝛaginta an
nis Rgniſicat abundans miſticia que obſeruat᷑
in deſerto religionis vbi nõ ſolũ decalogi pꝛe
cepta·ſᷓ etiã euãgelij 2ſilia ſaltem aliqua ſunt
obſeruanda. nõ ſunt attrita veſtimenta vr̃a]
p veſtimenta virtutes intellgunt᷑ que p exer

citium bonoꝝ opeꝛũ in rengione nõ atterunt
h magis ſolidant᷑ nec calciameta pedũ vroꝛu

vetuſtate 2ſumpta ſunt calciamenta hunt de
pellibus animalii moꝛtuoꝝ et deo ſignificant
memoꝛiã ſanctoꝝ patrũ defunctoꝝ· que non
debet ĩ religione pꝑ obliuionẽ ↄſumi·h p uigeʒ
meditatõem quotidie renouari · pane non co
mediſtis nam m deſerto hij irael manna nu

triti fuerut loco panis q̃ fuit aigura ſacramẽti

eucariſtie·quo reugioſ et ſideles alij ſpualiter

nutrunt?᷑· Vmũ et ſicerã nõ bibiſtis p hoc ſi

gnificat᷑ ſobꝛietas que debet eſſe in religioſis·
Lvt ſciretis pᷣe eſt dommus deus veſter .
p ſobꝛietatẽ em min vita coꝛpali et deuotũ vſuʒ
eucariſtie ĩ vita ſpuali habet᷑ quedã p̃ᷣibatio fu
ture beatitudinis in ſpe ad quaʒ poſtea venie
mus mere · dommo ↄcedente
‚Vm erso venermt ꝛ⁊c
Mic inducit tranſgreſſoꝛes ad peni
tentiã ꝓmittendo eis duninã miſeri
ecoꝛdiam cu dicit · Si ad cardines ce
li fueris diſipatusp cardines celi intelligũt
quattuoꝛ ptes mundi pncipales· moꝛaliter igi

tur homo ad oꝛientẽ diſſipatur qñ tpe iuuẽtu

tis ↄſumit᷑ in peccatis· ad meridiẽ aut diſſipat᷑
qñ tpe virilitatis vti᷑ miurijs et rapinis ad oc
cidentem vero diſſipat᷑ qñ in ſenectute ſua de

clinat ad enoꝛmia · ſicut de rege ſalomone dicit

nj xres · x Qunq; eſſet ſenex depꝛaua tũ eſt coꝛ
euis ꝑ młieres ⁊c· ad aquilonẽ vero diſſipatur
qñ ex multitudine et magnitudine peccatoꝛũ
ad deſperatõeʒ gpinquare vnder · inde retrahet
te dommus deus tuꝰ ·ſi vere et pfecte penitu
eris · peccatoꝛẽ em retrahit ab aquilone quãdo
reſpectu ſue clementie dat ei ſpem venie · ſẽ fe
cit regi manaſſe· vt habet᷑.ij palip̃ in ine ab oc
cidente vero retrahit peccatoꝛẽ qn gratiã peni
tendi ſibi fert ape moꝛtẽ. a meridie vero ip̃ᷣm
retrahit qñ voluntate ſatiſ ſaciendi de miurijs
et rapmis ſibi immittit · ſcut de ʒacheo legitur
ab onente vero peccatoꝛẽ retrahit qñ ad deplo
randum iuuentutẽ in laſcuũnjs et carnalitatibo
ↄlſumptã inducit· exemplũ de magdalena luco

Deuteroꝰ

vij.ð qua dicit gres. Quot in ſe habuit oblecta
menta ·tot de ſe muenit olocauſta:· ⁊ aſſumet

dd eſt. ad ſe ſumet · peccatoꝛẽ em vere penitẽte

ad ſe ſumit p gratiã in vita pᷣſenti · et introdu
cet ĩ terrã· ¶ vinentin quã poſſederũt patres
tui ·lã em ia poſſidet apoſtoli et alij ſcĩ pr᷑es
noltri · et obtinebis eam ſine timoꝛe amiſſio
ijs· nam certitudo tenendi indudit᷑ in ratõne
beatitudims·
CN

B XXXT.
B iſt itaq; moyvſes ꝛc ·
cuius ſiuis ſibi pdicit᷑ cu dicit᷑ Nõ
tranſibis ioꝛdanẽ iſtũ ·p hoc auteʒ
ꝙ; moyſes citra ioꝛdaneʒ moꝛ tuus
fuit nec populũ iſrael ad terrã ꝓmiſſam intro
duxit · ſgniſicat᷑ ꝙ lex data ꝓp moyſen nõ intro
duxit ad terraz viuentiu . Mebᷣ· vij · mihil ad pfe
ctum adduxit lex · ⁊ ioſue iſte tranſibit .. p io

ſue ſiguratus fuit chꝛiſtus nõ ſolũ ĩ geſtis ſed

etiã in nonne vt dicit herommus in ꝓlogo li
bꝛi ioſue ⁊ habet᷑ etiã ecc̃i · xlvj · foꝛtis in bello
ſeſus naue · p hoc igit᷑ populũ irael ad terrã
ꝓmiſſam introduxit ſigniſicat᷑ ꝙ lex euangeli
ca p chꝛiſtũ data introduxit ad celeſtia · et tu
eam ſoꝛte duůndes p has ſoꝛtes ſigniſicant᷑ in
celeſtibus diſtincti gradus beatitudĩs ſiue mã
ſiones de quibus dicit ſaluatoꝛ iohᷣ·xnij In do
mo patris mei manſiones multe ſunt que perNr
chꝛiſtũ aſſignant᷑ electis pᷣm meritoꝛuʒ varias
qntita tes et dominus qui ductoꝛ eſt noſter
pe erit tecu ·hoc dicitur qe cũ homme chꝛiſto
p io ſue figurato eſt deus in vna pſona que ſi
deles ducit ad celeſtia · nõ dinnttet te .· Fhm em
damaſcenũ quod ſemel aſſumpſit nunqʒ dimi
ſit· Mec dicta ſunt ᷣm ſenſum allegoꝛicũ · Mo
raliter aut p moyſen qui mterpᷣtat᷑ extractus
de aquis ſigniſicat᷑ carmis maceratio p ieiunia
vigilias ⁊ cetera exercitia coꝛpala p q retrabꝝ

caro a deliciaꝝn aquis: ⁊ ſicut moyſes nõ intro

duxit populũ in terraʒ ꝓmiſſionis· ſic nec ita
introducut ad viuetium terra:jcoꝛ· xnj· Si tra
didero coꝛpus meũ ita vt ardeaʒ caritatẽ autẽ
nõ habuero mihil nuhi ꝓdeſt · Pꝛedicta vᷣo fie
ri poſſunt ſine caritate· ꝗpter quod in ip̃is nõ
2ſiſtit pfectio virtutis h in ſpᷣa caritate · Vnde
diclt in collatõnibus patrũ colł · pmaieiunia:
vigilie· nuditas facultatu·meditatõ ſcripturaꝝ

nõ pfectõnes h mſtrumẽta pſectõnis ſunt ſcʒ

mqntũ diſponunt ad caritate vt diffuſe decla
ratur ibide gpt quod pꝑ ioſue qui ſalus interpᷣ
tatur ⁊ ad ſalutẽ terre viuetium mtroduxit ca
ritas ↄuemeter põt deſignari· Tu eam ſoꝛte
diuides ſᷣm gradus caritatis diſtribuũtur
gradꝰ ſupne lelicitatis nõ dinnttet te · qꝛ ca
ritas nunq́ʒ excidet.coꝛ·xiij· ⁊ vbi caritas eſt
bi deus elt · oh. in qui manet in caritate in

deo manet ⁊ deus in eo

Ccx WI.
Vdite celi que loquar ⁊ c·

receptis·p qua bñ ſigniſicat᷑ ingrati
tudo clericoꝝ de receptõne durinoꝝ bñſicõꝛũ
et pᷣmo deſcribit hec ingratitudo in generali

cum dicitur · generatio pꝛaua .ꝗpi coꝛruptõ
nem affectus qua clerici frequent diigunt ma

los et pſequunt᷑ bonos: et exaſperansp coꝛ
ruptõem intellectus qua frequenter in cauſis
vertüt in mendaciũ veritatẽ z ecõuerſo· hecci
ne reddis dommo . malum ꝓ bono. popule
ſtulte · pꝛopter defectum bone cognitõnis·
Let mſipiens · apter defectũ bone affectõnis·
nõ em̃ ſapiunt ea que dði ſunt ·h ea que ſunt ho

minu· Conſequent᷑ hic arguit ingratitudo ma
loꝛum clericoꝝ in ſpeciali cu dici᷑. Nunquid

nõ ipße eſt pater tuusfaciendo te naſci · q· d· ſic
qui poſſedit te gubernando· et fecit te p⸗

mouendo et creauit te m eccleſaſtica digni

tate te ſtatuendo eo modo quo dicit᷑ pꝛelatus
creari qñ ſtatuit in dignitate · Memento die⸗
rum antiquoꝝm quibo leuite p̃ ceteris hilijs

irael fuerũt electi· cogita generatões ſingu⸗

las p quas clerici fuerunt eleuati · interroga
prem tuũ id eſt ieſum chꝛiſtũ et annũciabit
tibi.in euãgelio: maioꝛes tuos·id eſtapo
ſtolos · et dicent tibi . qualiter ip̃ᷣi fuerũt p ce

c q; ppem chꝛiſnanu dunſit p diuͦſas dyoce⸗

ſes ſub archiep̃is epᷣis etalijs curatis· pars at᷑

dommi populus eius ·ſ· clerꝰ. Vnde dicit hie⸗

ronimus· Qlericus qui ſer uit eccleſe pᷣmo vo⸗
cabulũ ſuũ interpᷣtet᷑ et nitat᷑ eſſe quod dicit᷑ · cle
tos em grece ſoꝛs latine dicit · ideo clerici dicũ
tur qꝛ ſunt de ſoꝛte dñi:vel.q; dñs ipᷣe eſt ſoꝛs
vel pars clericoꝛũ · tales igit᷑ eſſe debent vt ipſ
poſſideant dñm ⁊ a dño poſſdeant᷑· Tnuenit
eum m terra deſerta .id e. in pᷣmitiua eccleſia
que ꝗpi acerbſtatẽ pſecutõis videbat᷑ a ðo de⸗
ſerta ⁊ derelicta ido ſubdit᷑ m loco hoꝛroꝛiſ
q; qui ð clero ad populũ regendũ pᷣſciebatur
pmus ad toꝛmenta ducebat᷑ circuduxit eum
et docuit p ſanctos·ſ·petrũ ⁊ paulũ ſilueſtrẽ
am bꝛoſiũ et alios patres ⁊ doctoꝛes. a cuſto
diuit quah pupilla oculi ſui p potentiã ⁊ dili⸗
Sentiam ſtantim karoli magni ⁊ alios impe
ratoces reges eccleſie zelum habetes Expã
dit alas ſuas ⁊ aſſumpſit eos p dilatatõʒ fidei
et młtiplicatõem miſtroꝝ eccleſie· atq; poꝛta
uit in humeris ſuis· humeri dicunt᷑ hic pᷣſecti
Zlſtantmi ⁊ alion pncipũ qui de mãdato eoꝛũ
ſuppoꝛtauerunt clerũ. Dommꝰ ſolus dux eiꝰ
hut q; pncipes ⁊ eonꝝ mmiſtri faciebant hoc
inſtinctu dei ꝗpt᷑ quod ipᷣe ſolus ſuit dux pᷣnci
palis · Conſtituit eũ ſup excelſam terrãarſup

N hoc capitulo ðᷣſcribit ingratitu
do populiilrael de beneſicijs a deo

eiuſtatẽ rvomonã quã ſtantinus dimiſit pape
qui eſt caput cleri vt comederet fructꝰ agro
rum cqꝛ 2ſtatinꝰ ⁊ alij pncipes dotauerũt

eccias multis ⁊ magnis mobilib et ĩmobiiby

bonis · Butirũ de armẽto ⁊c ]. p hec itelligũ
tur carnis delectabilia ad que multi p̃lati ⁊ cle
rici abuſ ſunt p̃dictis bonis tanqʒ ĩgratiſſimi
deo ⁊ bñſactoꝛib ſuis· ideo ſubdit᷑ · mmcraſſatꝰ
eſt dilectus· per ſupabundantiã bonon tem
poꝛalium · ⁊ recalcitrauit ꝓ abundantiã vici
oꝛum · ꝗpter quod ſiẽ reſert magiſter heinricꝰ
de gandauo in ſuo q̊tlibet qñ AMtantinꝰ dedit

eccleſe boã tpalia vox fert᷑ audita fuiſſe hodie

cecidit venenu in eccleſia dei 1 hoc ꝗpter malo
rum abuſuʒ.· Dereliquit deũ ſac toꝛẽ ſuũ ⁊c]·
eius officiu neghgendo· nam ſiẽ dicit berñ. ſu

per cant᷑· multoꝝ calcaria plꝰ q́; altaria fulgẽt

ꝓuocauerunt eum in dijs alienis. Nam cu
pidi deos ſuos fecerunt ð auro ⁊ argento ⁊ la
pidibus pᷣciohs:luxurioſi vero de meretricib⸗
ſuis· et ſic de alis vicijs · Vidit dominꝰ. non

aꝗpbando h̊ repꝛobando· ideo ſequit᷑· ⁊ ad ira

cundiam citatus eſt/ ꝛtra nequicias eoꝛum
let ait abſcondã faciẽ meã ab eis dimittendo
eos ruere de peccato in peccatu ac ſi non vide
rem nec pumie deberẽ · ⁊ cõſderabo nouiſſi⸗
ma eoꝝ ·reſeruando gehenne punitõem eoꝝ
deo ſubdit᷑ · Ignis ſuccenſus eſt ĩ ſuroꝛe meo
et ardebit vſq; ad mſerni nouiſſima· nã ſicut
pᷣlati et clerici mali fuerũt ĩ ſtatu altioꝛiſic erũt
m loco gehenne ꝓfundioꝛi · Cetera vero api
ꝓPliritatem dinntto · et qꝛ ad modũ punitõnis
maloꝛum appucari ð facili poſſunt a quolibet
intelligente · ́́”ùẽƷMV
III.

Eceſt benedictio 2 c·

mogeniti iacob cum diecit᷑ infra · Vi
uat ruben Der ruben qui interpᷣ
tatur viſonis ſilius ↄuenient᷑ intelligi põt con
teinplatiius diumis meditatõmibus intentus ·
ideo dicit · Viuat ruben ·ſ. vita gratie in pᷣſen
ti et gloꝛie i futuro· ⁊ nõ moꝛiat᷑ moꝛte cul
pe nec gehene· Qontemplatio nanq; quedam
eſt pticipatio celeſtis et ĩmoꝛtahs vite · et ſit
paruus in numero . cõtẽplatiuꝰ em̃ debet ſu⸗
gere tumktũ mktitudis pᷣſentis vite qntũ põt
bono modo . ne p hoc impediat᷑ in Stemplatio
ne · Mec eſt bñdictio iide p iudam q̃ con
ſitens interpᷣtatur vere penitens ſigniſicatur
qui nõ abſcondit nec excuſat peccata ſua.ſed ea

ſideliter ñtet᷑· ꝗapter quod dignus eſt exaudi⸗

ri ⁊ 2ſequi miſericoꝛdiã ðᷣi. Pꝛoũᷣ xxvnj. Qui
abſcondit ſcelera ſua nõ diriget . ꝗ aut feſſus
fuerit et reliquerit ea miſericoꝛdiã 2ſequet · ĩ

ſubditur · Rudi domine vocem lude peccata

confeſſa lbi remittẽdo. ꝛ ad populum ſuum

&t pᷣmo ponit᷑ benedictio rubẽ pꝛi

introduc eum ſeñ ſanctis in celeſtibo recipĩẽdo

lmanus eius pugnabunt ꝓ eo de cetero ſoꝛ
titer temptatõmbo reſiſtendo·. et adiutoꝛ illiꝰ
2ↄtra aduerſarios eius /·ſupple ipᷣe deus qui ad
iuuat legitime ðᷣcertãtes eui quoq; ait p
leui cuiꝰtribus electa ſuit ad cultũ dei igniſca
tur bonꝰ pᷣlatus qui de cultu dei debet eſſe ma
xime ſolicitus et qꝛ debet eſſe pſłectꝰ in actuia

vita et ↄtemplatiua m qð dicit gre· in paſto ·
Sit pᷣſul actõne pᷣcipuus ſit p ceteris in ᷣtem

platõne ſuſpenſus.ivo ſubdi. Derfectõ tua ·
q̃ntum ad ſpeculatiuã et doctrina tua ſqᷓntum
ad actiuã· a viro ſancto tuo ·id eſt a chꝛiſto

qui dicit᷑ ſanctuſſanctoꝝ et dedit ſe omiĩbo no

bis· ſoꝛmã etiã pfectõnis et doctrine dedit pa

ſtoꝛibus ecclene.Tohᷣ·x · Cgo ſum paſtoꝛ bonꝰ.

Quod exponens gresg· ome· xliij dicit. Oſtẽſa

eſt nobis via quam ſeqᷓmur appoſita ſo⸗ma cui

impmamur. quem ꝓbaſti in temptatõne ·ſ·
demonis in deſerto quẽ ſupauit math· iij ver
bum iſtud. quẽ ꝓbaſti · põt ad deũ patrẽ reler⸗

ri qui pmiſt eum a dyabolo temptari·põt etiiã

referri ad quelibet chꝛiſtianũ et ſpecialiter ad
pᷣlatũ q̃ dʒ ꝓbał·i agpbare xpᷣi victoꝛiã de dya

bolo et eam ꝓ vrib imitari · qui dixit patri

ſuo et matri ſue neſcio vos ⁊c· i eſt · quicuq;

patreʒ et matrẽ et alios amicos carnales dimi

ſerunt ꝗpter chꝛiſtũ in foꝛmã ab eo traditam·
hi cuſtodierunt eloquia tua /ſ euangelica. ⁊

pactum tuũ ſeruauerũt ideſt nouũ teſtamen
tum quod dicit᷑ pactũ dei nouu hiere xxxj et

iudicia tuaeuãgelij dulcedine tempata· O ia:
cob id eſt· chꝛiſte qui dicit᷑ iacob· id eſt. ſupplã

tatoꝛ· q; dya bolũ ſupplantauit· et legem tuã
euangelicam · o iſrael id eſt· chꝛiſte ꝗᷓ dicitur

iſraelid eſt · vdens deu pter claritate duume
viſionis quã homo chꝛiſtꝰ habuit ab inſtanti
ſue ↄceptõnis. Ponent thmiama in furoꝛe

tuo ·id eſt · bomi p̃lati opponent oꝛõem deuotã

ꝓ populo peccatoꝛe ad auertenduʒ ab eo furo
rem tuũ. et olocauſtũ ſup altare tuũ id e. in
cendium caritatis ĩ altari coꝛdis · Benedic do
mine foꝛtitudmez euis· młtiplicando ip̃ᷣm in
opibus bonis et opa manuũ eius ſuſcipe.
acceptando ea ꝓ peccatis et eoꝛum ſubditis ad
meritũ vite eine · peute doꝛſa mimicoꝝ eiꝰ .
dd eſt· demonũ Zuertendo eos in fugam· 1 q
oderunt eum nõ ſurgant p quod ſignincat᷑
ꝙ demones nõ ſunt ad bonu reuerlbiles. Se
benyamm ait amantiſſimus dni habitabit cõſi
denter in eo Per benyamin ?m auguſtinum
intelligit᷑ paulus apłs de tribu benyamim natꝰ
qui pᷣmo vocari potuit ſilius doloꝛis mei eo q;
eccbiam ante ſuã Zuerſionẽ impugnauit acrit
et afflixit et poſtea ſilius dextere· q; poſt ſuaʒ
Zuerſionem mirabiliter ediñcauit eccleſiam et
ꝓpter boc dicit hic· amantiſſimꝰ domĩ hitabis

deutero⸗

2ofßdẽt in eo nam paulus conſidens ðᷣ chꝛiſto
nullo laboꝛe fuit fractus nec pſecutõne territꝰ
ido ſubdit᷑ quaſi in thalamo tota die moꝛabi

tur apter diuinas ↄſolationes ſibi uigiter af
fluentes et mter humeros illius requieſcet
diuma foꝛtitudme roboꝛatusg · Toſeph quo
q; ait· Per ioſeph qui interpᷣtat᷑ accreſcens ſi
gnificatur bonus actiuꝰ q̃ fertilis eſt in boniſ
opibus · iðo ſubdit · De benedictõne dommi
terra euis Qoꝛpus actun quod eſt terreum
dicit᷑ eius terra et de bndictõmibus dommi. qꝛ

exercitat᷑ in bonis operib ex benedictõne diui

na ꝓcedentibo et ex amoꝛe pᷣmij quod eſt deſu

per et timoꝛe ſupplicij qð eſt de ſubtꝰ. ideo ſub
ditur ˖ de pomis celet de roꝛe p que ſigniſ
catur pꝛemum atq; abyſſo ſubiacente p qð

ſigniſicat᷑ ſuplicium cuiꝰ timoꝛ reſilire facit a
malo ⁊ ĩ bonũ ꝓmoueri · De pomis fructuũ
ſolis et lune· Per ſolem intelligit᷑ chꝛiſtus et
pꝓ lunam virgo maria que ſunt celi magna lu
minaria et nos fructiſicamꝰ ex eoꝝ mfluentia

de vertice antin montiũ id eſt. ex meritis

et exempls patriarchaꝝ et ꝓphetaꝝ· et ð po
mi colliu einon ci ex meritis mioꝝ uũuſto

rum pᷣdictis ſẽ colles ſunt minoꝛes montibuſ
Benedictio illuis qui apparuit in rubo vemn

at ſup caput oſephid eſt boni actiui· et ſu⸗

per verticem naʒarei inter fratres ſuos ·. Mic

accipit᷑ et ꝓ id eſt· q; bonꝰ actiiꝰ naʒa reus ·

ſanctus vel floꝛdꝰ inter alios ſideles eſt repu
tandus . Quañ pᷣmogeniti thauri pulcritudo
eiuſ Nam bonꝰ actuiꝰ inter alios pulcer ap

paret ex pietatis opibo ex q̃b pulcer apparet
coꝛam deo et hommibo. coꝛnua rinocerontis
coꝛnua illꝰꝰ /e eĩ foꝛtis ad reſiſtẽdũ tẽptatõibo
Et zabulon ait Sabulõ et yſachar ſił bene

dicunt᷑ et ſigniſicant pfectõnes actiue vite et
Stemplatuie q̃ ſimł m eadẽe domo ſunt neceſſa

rie. vt de martha et maria dicit᷑ luẽ· vij et ſimi

liter neceſſarie ſunt in eadẽ religione:· nam ali
qui ſunt clauſtrales intenti 2templatõni ⁊ alij
officiales intenti actõni:a alqñ ↄcurrũt in ea
dem plſona· ſẽ de pᷣſule dictũ eſt eodem capitu

lo.Sic eſt etiam ſuo modo m pᷣdicatoꝛibo reli
gioſisqui in clauſtro vacare debent ↄtempla
tiue p ſtudium ⁊ oꝛatõnemet exteruis actuie
docendo populũ exemplo vite ⁊ verbo doctti
ne. Patet igit᷑ ꝙ hec litera płibꝰ modis niſti
ce poſſet exponi c̊ ad p̃ᷣſens ſufficiat eam expo
nere vnd modo ſcʒ ð pſona religioſa mterius
vacãte ↄtemplatõni et exterius actõni ð qua
põt dici · ¶ Letare zabulon in exitu tuo /-ſcʒ de

clauſtro vt intendas ſidelium ſaluti vbo et exe

plo:et vſachar in tabernaculis tuig id ẽ ma
nens in clauſtro cauſa ſtudij et oꝛõms · popu

los ad mõtes vocabut . id eſt ad chꝛiſu q̃ eſt

magnus implens vmuerſam terram dañ · iet

Deut

dicit᷑ vocabunt in plurali de eadẽ pſona:apteꝛ

duo exercitia pᷣdicta intus ⁊ extra: ibi immo
labunt victimas uuſticie id eſtſacramentum
eucariſtie quod dicit᷑ victime in plurali apter
duplicem 2ſecratõnem ſcʒ; coꝛpis et ſanguinis
chꝛiſti et q; hoc ſacrificium tanq; pfectiſſimuʒ
P ſacriſicia veteris legis multa et varia fuit ſi:
gZuratum:. Qui mnundatõem marisi tribula⸗
tõem vite pſentis. quaſ lac ſugent id e.dulci
ter pꝑ patientiã ſuſtmebũt · ſic ei debet eſſe exẽ
plo apfoꝝ de quibus dicit᷑ actuũ:v. Thãt apo
ſtoli gaudentes a ↄſpectu cilij qm digni ha⸗

ti ſunt ꝓ nomine ieſu ↄtumeliam pati ·et the

ſauros abſconditos arenaꝝ /id eſt· merita pꝛe
cioſa ſanctoꝝ que tales p̃dicatoꝛes aſſequent᷑
waüt p arenas intelligant᷑ ſancti hoc eſt quia
2tempti ſunt ii hoc mũdo et ↄcu lati vt are⸗
na · Tob · xij. Deridet᷑ iuſti ſimplicitas lãpas con
tempta apud cosgitatõnes diuitũ parata ad tẽ
pus ſtatutũ Et gad ait Per gad qᷓ felicitas
vel felix interp̃tat᷑ dommus noſter ieſus chꝛi⸗
ſtus ſigniſicat᷑ qui mmntũ de ſelx eſt pſeip̃ᷣm
et ſelicitas auoꝝ ſanctoꝝ ideo ſubdi· Benedi
Cctus ĩ ltitudme gadqꝛ ndes eius dalatata ẽ
p oꝛbem in quo ſideles eũ laudant et benedi⸗
cunt · Quaſi leo requieuit ſcʒ ĩ moꝛte · q; ſicut
leo doꝛ mit oculis aptis ita chꝛiſtꝰ doꝛmiuit in
Cruce vigilãte deitate cañ· v:. Ego doꝛmio et
coꝛ meũ vigilat cepitq; bꝛachium et verticẽ
p verticem demon mtelligit᷑ qui caput eſt om
nium malonꝝ · ꝓ bꝛachiũ eiꝰ poteſtas et vtrũq;
cepit chꝛiſtus in moꝛte· demone 2utando. et
poteſtatem eius dimmuendo. St vidit prin⸗
cipatum vidit em̃ humanitate ſuam pᷣncipa⸗
tum adepturã ſup choꝛos angeloꝝ· ꝙ in par
te ſua doctoꝛ eſſet repontus iſte doctoꝛ eſt
ſpirituſſanctus qui pᷣm quod dicit᷑ pᷣma iohij.
docet de omnib cuiꝰ plenitudinẽ habuit chꝛi⸗
ſtus mmq̃ntũ bomo Tobhᷣ:j.. Vidinꝰ euʒ quaſi vni
genitum a patre plenũ gratia et veritatis . St
mqntũ de ab ipᷣo ſicut a patre ꝓcedit ſpuſſan

——

ctus·ideo bñ dicit᷑ repoſtus in parte eius. q̃ᷓ

fuit cu pᷣncipib populi· pncipes iſti ſunt apo

ſtoh de quibus dicit᷑ pᷣs xlij · Qonſtitues eos
pncipes ſup omnẽ terrãet cũ ip̃ᷣis fuit ſpuſſan⸗
ctus et᷑ ĩ ſigno viſbili. a fecẽ miſericoꝛdias do
mmi iuſtiſicans impios· et iudiciuʒ ſuũ cum
iſrael nam ad viſonem dei claram p irael ſi
Sniſicatã ðducit iuſtificatos Ro.vnj. Quos aũt
iuſtificauit illos et magnificauit · Dan quo
ꝙ; ait· Per dan qui iudiciũ mterpᷣtat᷑ bonuſ iu
dex ſigniſcat᷑ ꝓpter quod. v. eth. bonus index

dicit iuſtu amimatũ.deo dicik · Dan catulꝰ le

onisq; bonus undex conſtans eſt in opibuſ

equitatis. fluet largiter ð baſan. que interꝰß

tatur pinguedo. ꝗpter quod ſigmſicat pietate
nam i bono udece ſemp cũ iuſticia miſericoꝛ

dia debet eſſe · Creg. TPeſſe bonis rectoꝛibus
debet iuſte 2ſulens miſericoꝛdia et pie ſeuies
diſciplina· ne ninns ſit aſpera iuſticia et pietas
ſit remiſſa:· St neptalim ait· Der neptaliʒ
qui inipꝛetat᷑ dilatatio mea ſigniſica?t homo pi
us et largitate diffuſus ideo ſubdi. Abudan
tia pfruet᷑ſicut dicit᷑ math·v. beati miſericoꝛ⸗
des qm̃ ipi miſericoꝛdiã ↄſequent᷑ et plenus

erit benedictõibo. milericoꝛs em benedicitur

a deo ſanctis angelis et homĩbo. Mare ⁊ me
ridiem poſſidebit · Der mare ſignificat᷑ vita p

ſens que eſt in ↄtmnua tranſmutatõne. p meri

diem vnde ꝓuenit feruoꝛ caloꝛ is ſigniſcat᷑ vi
ta beata:que ſiſtit in ſeruoꝛe dilectõnis· per
hoc ergo qð ð · mare et meridiez poſſidebit
ſigniſicat᷑ ꝙ miſericoꝛs poſt bonã diſpenſatõeʒ
bonoꝝ vite pᷣſentis · boã celeſtis patrie poſſide
bit · Aſer quoq; ait· Per aſerqui beatꝰ int
pꝛetat᷑ bonꝰ doc toꝛ ⁊ ſapies ĩtelligit᷑ · Scc· xiiij
Beatus vir qui in ſapientia moꝛabi?᷑ æc Dſal j.
Beatus vir qui nõ abijt in ſiio impioꝝ a in
via peccatoꝛum non ſtetit et in cathedꝛa peſti
lentie non ſedit · ſed in lege dommi voluntas
eius et m lege eius meditabitur die ac nocte.
Talis em doctoꝛ iam beatꝰ eſt in ſpe et poſtea
erit in re · Benedictus in filns aſer id eſt. in
bonis diſcipulis q̊s relinquet poſt ſe ad inſoꝛ
matiõʒ eccie· Sit places fratriba ſuis id e·do

ctoꝛibus alijs eo ꝙ reuerenter tractat eoꝛum
Dicta: tingat in oleo pedem ſuũ . p pedem in
telligit᷑ affectio eo ꝙ anima ꝓcedit affectibus

ſicut coꝛpus pedib pedẽ igit᷑ in oleo tingere
eſt affectũ ponere in oleo miſericoꝛdie. Eer
rum et es calciamentũ eius · calciamentum e
munitio pedu. et deo p ſoliditate eris et lerri
ſigniſicat᷑ 2ſtantia voluntatis in pſeuerãatia bo
ne opatõnis · Sicut dies inuentutis tue ita ſe
nectus tua. Nam bonns doctoꝛ ita diliges
debet eſſe de ꝓfectu circa bonã vitam et ſclam
in ſenectute ſiẽ ſuit in inuentute: vnde quidaz
antiquus phᷣs dixit. Si alterũ pedem in ſepul

cro habere nibilommꝰ addiſcere vellem.

— N„RIIII.
Scendit erso moyſes 2c .
Per moyſen q̃ de monte vdit ter
ram ꝓmiſſionis et nõ mtrauit licet
multu deſideraẽt · allegoꝛice ſigniſi
eatur quilibet ſanctus veteris teſtamenti qui
ſubleuatus in monte ↄtemplatõnis vidit deo
ſibi reuelante futuruʒ nnſterum chꝛiſti ad qðᷣ

tamẽ nõ puenit · lcet deſderaret ex tota intẽtõ

ne amm Vnde dicit ſaluatoꝛ luẽ x· Dico vobiſ
qʒ multi reges et aphete voluerunt videre q̃
vos videtis et nõ vderũt Moꝛaliter aũt per
moyſen ſigniſicat homo 2templatiuꝰ celeſtis
patrie pꝑ terram ꝓmiſſionis ſigmſicate quã tñ
non intrat licet multum deſderet· niſ moꝛte

peſt
duntzs
enocte
tpoſten
eſtefn
d mo
dedo
eum
emm.
Cibus
gere
ber
ntume
t ben
ritabo
e taſe
lges
ſcham
udaz
ſepul

Oitte
Uelrt
ſif
i
tdeo
d
teto
vobil
ered
ſtper
loſs
oets

.

copis p̃cedente Vnde dicik hebir. Statutum
eſt homimb ſemel moꝛi. Nõ caligauit oculꝰ

eius p oculũ intelligit᷑ ↄtemplatõ que nõ de
ficit m bono comtemplatiuo h magis pꝛoſicit

tempe ſenectutis ſedatis paſſiomibus ſenſitiue
partis· et dens eius nõ eſt motꝰ .. Per detes

qui cibu ad interioꝛa traijciunt laboꝛ p̃dicatõ
nis ĩtelligit᷑ ꝓ quẽ auditoꝛes ad ſidẽ et deuotõ
nem trahunt᷑. Actuũ/x. Surge petre occide et
manduca. id eſt· coꝛneliũ et eius amicos genti

les p tuã pᷣd icatõem chꝛiſto p ſideʒ incoꝛpa ſiẽ

ꝛbidem petet p literã ſequentẽ · Moꝛtuuſq; ẽ

ibi moyſes ꝛcſequit᷑ et ſepelunt eu ĩ valle.

ſcʒ dñs et p hoc ſigniſcat᷑ hamoto impedimẽ
to nature p chꝛiſtu anima mũda ſeparata aſcẽ
dit ad deu et coꝛpus qð ſepelit᷑ in terra rema
net vſq; ad indicium. Scces xij. Donec puluis
reuertat᷑ in puluerem vnde erat · ⁊ ſpus redeat
ad deum qui dedit illu · Quẽ reditum ꝓſperuz

nobis concedat qui viuit et regnat in ſecula

ſeculoꝛum amen

Imncpit liber oſue

moyſi ⁊c · Allegoꝛice per i0
ſue chꝛiſtus deſgnat᷑ qꝛ ſicut
dicit hieromimꝰ ĩ epła ad pau
linum de omnib ſacre ſcriptu

trelbꝛs· ioſue nõ ſolum in ge
ſtis ſed etia in nomme ſigurã gerit ſaluatoꝛis

vocatus em̃ fuit ieſus vt habet᷑ heb.nij. Igitur
chꝛiſto p ioſue ſignificato dixit de pater · traſñ
ioꝛdanẽ iſtumchꝛiſtus em̃ a iohanne baptiʒa
tus fuit in ioꝛdane et ſic ptem ioꝛdanis tranſi
uit · dicik math. ij. Teſus feſtim aſcendit de
aqua et ſic pꝑ ſynodochen dicit᷑ traſiſſe ioꝛdanẽ
quando tactu ſue ſanctiſſime carnis virtutem

regeneratiuã dedit aquis et omnis populus

tecumnullus em ẽ de populo chꝛiſti niſi trã
ſeat ꝑ aquas baptiſmi · Pꝛeparate vobis ciba

ria q; poſt diem terciũ tranñbitis. Der iſta
cibaria ſigniſicant᷑ ſidei rudimẽta quiboa imſtruẽ

di ſunt cathecummi adulti ante baptiſmu per
tres aũt dies ſigniſicantur tria tempaſcʒ tpus
legis nature et tempus legis moſayce. et tps
legis gratie· quod incepit a chꝛiſti mcarnatõe

et ſic mitium tercie diei pceſſit inſtitutioneʒ ba

ptiſmi/xxix · annis et · xiij dieb ſicut dicit luc . iij
et ip̃e jeſus erat incipiens annoꝝ xxx. ⁊c· p ba

ptiſmum aũt eſt tranſitus ad terrã ꝓmiſſaz vi

uentum in ſpe · m re vero poſt finez vite pᷣſen

tis et qntũ ad animã a culpa et pena totaliter

¶ Explicit expoſitio miſtica ſiue ſpnalis ſuper
pentateucum moyñ edita a fratre mcolao de
lira de oꝛdme fratrum minoꝛum ·

Tfactum eſt poſt mortez

expeditam· qᷓntum ad totuʒ compoſitũ ex ani

ma et conpe in mundi ſme· Rubenitis q;
. Per rubenitas qui nilij vinonis interp̃tan

tur ꝓphete ſigniſicant᷑ vnde et atiquitꝰ ꝓphete
videntes appellabant᷑· ſicut dicit᷑ . ·rxeg·ix· Q ui
hodie dicit᷑ ꝗpheta olim appellabat᷑ vides. DHer
Saditas qui fences interpᷣtant᷑ patriarche ſi’ñß
cantur ex quibus ſᷣm carnem deſcendit chꝛiſlt 9
qui eſt felicitas omniũ. Der dimidiã tribu ma
naſſe ſignificant᷑ alij ſancti veteris teſtamenti
omẽs em ſiguraliter traſierut oꝛdanẽ baptiſ

mi:jcoꝝ ·x · Omnes in moyſe baptiʒzati ſunt et

armati ſide tranſierut ad terra vuuentin in ſpe
ante ſanctos noui teſtamti·. Moꝛaliter p ioſue
qui nõ ſolu ð tranſitu ſuo h etia totuis populi
fuit valde ſolicitus ſigmſicat᷑ bonus pᷣlatus vł

doctoꝛ ſecularis vel religioſus qui nõ ſolũ de
ſuo tranſitu ex hoc mundo ad patre ſed etiam

alioꝝ eſt ſolicitus et iſte tranſit ioꝛdanẽ qui in
terpᷣtatur riuꝰ iudicij. apter qð ſigniſicat curſũ

pſentis vite vſq; ad moꝛtez que eſt iudiciũ ho
mnus pticulare· Ccci xxxviij. Memoꝛ eſto iudi
cij mei · ſic em erit ⁊ tuu · mihi heri et tibi hodie
Gt poſt hunc tranſitũ bonus doctoꝛ et platus

a peccatis expurgatus intrat terrã vuientiuz ·
et ſimiliter populus eius qui p doctrinã eius
et vitam inſoꝛmat tranſit ad patria

Iitergo ioſue ⁊2 c · Illegoꝛice p
exploꝛatoꝛes a ioſue miſſos ad ex⸗·
ploꝛanduʒ hierico mtelligunt᷑ apo
oli alijq; diſcipuli a ieſu xp̃o miſſi

ad pᷣdicanduũ p mundũu. ſicut dicit mar · vltimo.

Euntes in mundu vniuerſum pᷣdicate euange
luimm omĩ creature · Per hi etie vero qui luna
minterpᷣtatur bene mudus hic ſigniſcat᷑ qui eſt
m ↄtmua tranſmutatõne ſicut luna in tinua
variabilitate · Der hoc aut ꝙ ioſue nuſit duos
exploꝛatoꝛes ſigniſicatũ fuit ꝙ gemmaʒ carita
tem . .· dei 1 pxim habere debent euangelij p
dicatoꝛes In ciuꝰ ſignuʒ ſaluatoꝛ miſit ad pᷣdi
candum diſcipulos cõbmatos· vt habet᷑ luce. x.
ſicut expoſuit greg omeł·xxnx. Qui mgreſſ
ſunt domũ mulieris meretricis /· id eſt. gentili
tatis que publice foꝛmicabat᷑ cũ ydolis. Mãc eĩ

domũ mgreſſi fuerunt apoſtoli repellentibus

eos iudeisſẽ paulus et barnabas eis dixerunt
actuũxiij·. Vobis opoꝛtebat pᷣmũ loqui veꝛbu
dei ·h qm repellitis illud ⁊ indignos vos iudi
catis eterne vite· ecce Zuertimur ad gentes · ſic
em pᷣcepit nobis deus · Nunciatũq; eſt regi
hierico .· Per que mtelligit᷑ dyabolus qui ioh̊.
xij dicit pncipes mundi huiꝰ.ipᷣe vero qᷓntum
põt querit euangelij p̃ᷣdicatoꝛes extermmaꝛe
exemplũ de beato anthonio de oꝛdine fratruʒ
mimnoꝝ quẽ dyabolus voluit ſtrangulare· eo ꝙ

diſpoſuerat qualbet diexl. populo pꝛedicare

le.

ſed ad muocatõem beate virginis ofuſus ſuie
turpit᷑ et repulſuset ſẽ raab exploꝛatoꝛes ſal⸗
uauit· ſic gentilitas ad chꝛiſtũ Zuerſa pᷣdicato⸗
ves euãgelij ſaluat ipᷣos ſuſtentãdo et a pſecu⸗
toꝛibus deſendendo . et ſmilit pᷣdicatoꝛ es eua:
gelij gentilitatẽ ſaluant ip̃am ad chꝛiſtu q ve⸗
ra ſalus eſt ſuis exhoꝛtatõnib adducendo ·
Moꝛaliter oſeſſoꝛes dici poſſunt exploꝛatoẽs

q; debent diligenter peccatoꝝ ⁊ſciẽtias explo
rare. ee ſi ingrediunt domum mulieris mere
tricis · id eſt· ↄſcientia pſone peccatricis qua ſal

uãt ad moꝛũ rectitudinẽ ſuis ſilijs reducẽdo
et pſona ſic ſaluataſaluat eos coꝛpaliter ſuſten
tando.j Qoꝛ ix· Si nos vobis ſpualia ſemma⸗

mus nõ eſt magnũ ſi veſtra carnalia metam9
PDer regem hierico qui queſiuit exploꝛatoꝛes
interſicere ſigniſica t᷑ dya bolꝰ vt dic tũ eſt qui

nõ ſolũ pᷣdicatoꝛes euangelij ſed etiam bonos
Zfeſſoꝛes nitit᷑ extirpare aut ſaltẽ pturbare

.

Vando videritis arcam fede
VIS c ·Mic agitur de modo traſe
undi ioꝛdanẽ qui fuit miraculoſus.
Ret eo per hoc ioſue fuit exaltatus
ſcdm qð dirit ei domimus HModie incipiam te

exaltare ⁊c Allegoꝛice p hunc tranſitu ſignifi

cat᷑ baptiſm ſacramtũ·vt dict ũ ẽ ſup· ĩ mſtitu
tõne vero baptiſmi dñs ihs cꝰ ioſue ſigura fu
it in geſtis et nomme exaltatꝰ fuit coꝛam iohã
ne baptiſta et alijs aſſiſtentibo papertionẽ celi

ſup eu · et ꝓ vocem patris dicentis· Mic ẽ ſiliꝰ

meus c. a p teſtimonium ſpirituſſancti m co⸗
lumbe ſpecie deſcendentis ſup eum manẽtis
et demceps ꝓ multa miracula alias naudita

Tu aut pꝛecipe ſacerdotibo qui poꝛtat aꝛcam
Per iſtos ſacerdotes ſignant᷑ apoſtoli alijq; di

ſcipuli ⁊ eoꝝ ſucceſſoꝛes euangeliũ xpᷣi p oꝛbe
poꝛtantes:qð quidem euangelium bene p aꝛ
cam ſigniſicat᷑ eo ꝙ tria contmebat ſpiritualit·
que erant in arca contentaſcʒ tabule per quas
ſigniſcabat᷑ lex vetus quam continet euange
lium euis impfectionem ſupplendo · ſcõm ſuie

virga aaron que ſigniſicauit dignitate regiaam

ſacerdotalem· quam cõtinet a ctoꝛ euangelij
xpᷣs ·qui eſt rex ⁊ ſacerdos:a p cõſequens ipᷣm
euangelium hec continet· ꝗpter quod dicit᷑ euã
gelium regnimathiiijterciu fuit manna per
quam ſigniſicatꝰ fuit cibus ſpiritualis ex vbis
euangelij· ꝗpter qð ioh̊· vj xpo dixerũt apoſto
l· Dñe ad quem ibimus verba vite eterne ha
bes · ſteterunt aque deſcendentes ꝓ quas ſig
firant᷑ mundi tribulationes· Rſa.vnj.· Adducet

dñs ſuper eos aquas flummis ſoꝛtes 1 mtas

regem aſſirioꝝ æc· Per hoc igit᷑ ꝙ aque ioꝛda
nis ſupuenientes: ⁊ etiam minferioꝛes arce tran
ſitum non impediuerũt · ſigniſicatum ſuit ꝙ tri
bulationes mundi pᷣterite non impediret por

tatio nem euangelij ꝑ oꝛbem·qð patet q per⸗
ſecutio uudeoꝝ ĩ pꝛimitiua eccleſa:⁊ poſtea p⸗

ſecutõ tyrannoꝝ ⁊ hereticoꝝ nõ impediuerut
pꝛedicationem euangelii ſimſter ſperanduũ

eſt ꝙ ſupuenture non impedient ſaltem omi
no.j. Qoꝝx: Eidelis deꝰ qui ñ patiet᷑ vos ten
taxi ſupꝛa id quod potelſtis ſed ſaciet cim ten
tatione ꝓuentum vt poſſitis ſuſtinere · Per B
etiam ſigmſicatũ fuit ꝙ tranſitus electoꝛuʒ ad
patꝛiã:nõ impediet᷑ p quãcunq; tribulatůònem
Per hoc aũuᷣt ꝙ arca pᷣceſſit populu in ingreſſu

ꝛdanis· 2 in egreſſu ſecuta eſtſigniſicatu fuit

ꝙ euangelij pᷣdicatio gentiles ad baptiſmũ ad:⸗
duceret ⁊ adductos in chꝛiſto Aſeruaret

tandis de alueo ioꝛdanis ⁊ de alijs
duodecim in o ponẽdis · Der pei⸗
mos lapides allegoꝛice ſigniſicatu?
płus iudaicus ex duodecim ſilijs iaceb ꝓcreꝛn
tus · qui nutritꝰ ſiit in humoꝛe doctrine legis
et gphetaꝝ· h aduenmiente chꝛiſto eiectus fuit
ad obſtmatõnis ariditate· PHer alos duodeci
ſigniſicatꝰ fuit ppłs gentilis qui p p̃ᷣdicatõnem
duodecim apkoꝝ Zuerſus eſt ad chꝛiſti ſideʒ 1
ex ariditate mſidelitatis tranſ latꝰ eſt ad humo
rem gratie ꝑ gratia baptiſmalẽ.· Moꝛaliter
aũt p·xij lapides in ioꝛdane poſitos ſigniſcan
tur duodecim fructus ſpus qui cu gratia dãat᷑

m baptiſmo·⁊ ponunt᷑ gał · v· fructꝰ autẽ ſpus

eſt caxitas· gaudiũpax· patientia lõganinntas
bonitas benignitasmanſuetudo·hdesmode⸗

ſtia 2tinentia · caſtitas · ⁊ hi fructꝰ lapides dica

tur ꝗpter ſirmitatẽ ⁊ ſtabiluatẽ in bonoquã p

ſone ndeles p eos ſequent᷑ ꝗpter quod dic k

beb· xiij. Optimũ eſt gratia ſta biure coꝛ·

4

Oſtquaʒ ergo ⁊c· Sequitur.So
tempore ait dommus ad loſue
fac cibi cultros lapideos 2c ·
Ailta circuciſio ſolennis figura fuit
ſacramti baptiſmalis quo pᷣcindunt᷑ omĩa pec
cata ſimpliciter qᷓntũ ad culpã et penaʒ:⁊ q; ba

ptiſmus efficaciaʒ habet a paſſione chꝛiſti ·ideo

iſta circũciſio carnalis facta luit cultro lapideo

chꝛiſtũ ſigniſicante qui eſt lapis viuꝰ p᷑m quod

dicit · ·pet· ij. Ad quẽ accedentes lapidẽ vuuum
ab hommb quidẽ repꝛobatũ a do aũt electuz
et honoꝛiñcatuet ip̃i tanq; lapides vun ſuprr
edificamini domos ſpũales ꝛc · et circücide ſe
cundo p hoc aut ꝙ circũciſio facta ſub ioſue

dicit᷑ ſecuda · oſ tendit ꝙ fuit circuciſomis ſpua

ſigura ·nã circumciſio legał ſuit pma:ſpuałl aut

ſecunda et vera· et pᷣma fuit huiꝰ vmbꝛa Ro.

ij· Non em̃ qui in maniſeſto iudeus neq; que
ĩ manifeſto in carne circumciſio h̊ qui in abſcõ

dito indeus elt et circumciſio coꝛdis in ſpiritu.

Xẽ agit᷑ ð duodecim lapidiv expoꝛ

. 0ũrr8arr —— — — —.,. — — —

——— —, —.

4 P
rit
du
W
ten

en
Sreſſ

lfut
nud

alijs

rper
atu⸗.

vcren

legis
Sſuit

odec

nen
ſden

bumo
abter
Hean
1dar
ſpüs
ltas⸗
den⸗
dii
qny

ddict

oſue

.
fuit

pee⸗
qda

deo

pdded
quod⸗

U
ez.

per

eſe
oſue

i
Lant

e
to⸗
nen,

uzed

non litera. Manſerunt flij iſrael in galgalis
et fecerunt phaſe l. Her phaſe ſiguratu fuit ſa
cramẽtum eucariſtie ſicut dictũ fuit ſupꝛa dif
fuſe exoð·xijet xiij· p h igit᷑ ꝙ circnciſ fecerũt
phaſe ſigniſicatu ſuit ꝙ circũciñ ſpũaliter pcipe
re debent ſacramentu eucariſtie · ¶ um auteʒ
elſet ioſue in agro vrbis hierico leuauit ocłoſ
et vidit viru ſtantẽ ⁊c] IFſte fuit angelꝰ appa

rens in ſpecie viri et ſigt ieſum chꝛiſtuz qᷓ fuit

ab inſtanti ſue ↄceptõnmis vir pfectus virtuti
bus et ſcientijs:· Mierexxxj· Nouum creanit
dommus ſup terra femma circũdabit virum·
tenentem gladiũ d eſt · ſententia iudicij irꝛe
ragabilem Tohᷣ v· Pater omne iudiciu dedit
hlio. pnceps ſum exercitus dommi .id ẽ. ppłi
chꝛiſtiamilicet ein pᷣnceps ſit nõ ſolum omniũ
bhommũ i̊ etiam angeloꝝ·tñ ſpecialiter dicituꝛ

eſſe pᷣnceps populi chꝛiſtiani taq;ʒ ab eo deno

mmati· et nunc venio] bec em apparitõ facta
fuit poſt populi circũciſione et phaſe celebꝛati

onem ad ſigmificandũ ꝙ bomibo ſpualiter circea
ciſis et eucariſtie ſacramento munitis apparet
chaſtus p ſpeciales ilummatõnes et eos con

foꝛtat ↄtra demonum temptatõnee-·

CGXG V.

Jerico auteʒ erat clauſa atq; mu
mita·. Per hierico cuntas dyaboli

natõnem min peccatis et munita cõ

tra ſidem et moꝛes ſophiſticis argumentis:· Io

ſue vero p quẽ ſignat᷑ chꝛiſtꝰ nõ ſolũ in geſtis

h etiam in nomine vt dictũ eſt ſupꝛa. ꝛtra ciuai
tatem iſtam oꝛdinat exercitu ĩ quo ſunt ſacer
dotes poꝛtantes arcam dommi p quos ſigni’ß

cantur doctoꝛes in ſcribendo· et docẽtes in ſco
lis ſacram ſcripturam exponendo que bene p

arcam ſigniſicatua nam m ea diuma miſteria
ↄtinent᷑· Euerunt etiaʒ ibi ſeptem alij ſacerdo

tes ⁊crepantes bucins: p quos ſigniſicant p

dicantes populiſ· Gſa.lviij. Qlama ne ceſſes q̃ſ

tuba exalta vocẽ tuã et annuncia populo meo
ſcelera eoꝝ et domui iacob peccata eoꝝ· Der

ſeptem tubas poſſunt mtelligi ſepteʒ virtutes
que pdicant᷑ ad deſtruendũ ſeptẽ vicia 2traria
Septẽ dieb clangendo circuerunt · et qe totuz
tempus ſeptenario dieꝝ reuoluit᷑ ideo ꝑpꝑ bos
ſeptem dies totus decurſus tpis ĩ quo cuntas

dei pugnat ↄtra cuntatẽ dyaboli ſigniſicatur.

SDeptimo vero die ſit ſepties circuitus ad ſigſ

candum ꝙ in ſeptima etate mundi ſieret foꝛtõꝛ
lictus:qui iam factus fuit tempe martirũ

et adhuc foꝛtioꝛ erit tempe antichꝛiſti· Qauts
in vltio ciꝛcuitu ſit cuntatis caſus ſignũ ẽ ipiꝰ
antichꝛiſti finalis interitusij. Theb· ij. Quẽ do

minꝰ ieſus interſiciet ſpiritu oꝛis ſui· Per hoc

aũt ꝙ raab cum ſuis ꝗpter ⁊ᷣuatõem exploꝛa

toꝛum Fuatur hgniſicat᷑ ꝙ aliqui qui fuerũt ðᷣ

ſignincatur que dicit᷑ clauſa p obſtii

eiuitate dyaboli ꝗꝓpter opa miſericoꝛdie ſmalit
ſaluant᷑ et in ciuitate dei reponunt᷑
ijautem iſrael preuaricati
ſunt ⁊c. Sequitur. Nam achan
Sic em debet ſcribi qe ſic ſcribit in
hebꝛeo · Der achan qui tribulatoꝛ
interp̃tatur et erat de nilijs iſrael qui apter eiꝰ
peccatũ fuerunt tribulati ſigmiſicat᷑ malus reli
gioſus apter cuiꝰ maliciã alij religioſi inculpã

tur· et hoc ſigniſcat᷑ p hoc qð dicit᷑ hilij autem

iſrael p̃uaricati ſunt licet ſolus achan fuerit p
uaricatus de iſto dicit᷑ ꝙ furatus fuit regulam
auream· Regula vero beati fraciſci aurea dicit᷑
et ſimiliter regule alioꝝn religioſoꝝ· eo ꝙ indu
cunt ad caritatẽ dei et ꝓximi que pꝑ auꝑ ſignat᷑
eo ꝙ ſicut auꝝ inter metalla pᷣcioſius eſt. ſic ca
ritas inter virtutes:j.· Coꝝ·xiij: Maioꝛ aut ho
rum eſt caritas. Hanc aut regulã aureã furat᷑
malus religioſus. Nam furtuʒeſt Ztrectatio
rei aliene muito dommodomimnꝰ autẽ regule
relgioſe ↄuemeter dicit᷑ ĩſtitutoꝛ ipᷣius· beatꝰ
bñdẽus· franciſcꝰ. et ſic de alijs·malꝰ aũt religi
oſus frangendo regulam ↄtra voluntatẽ inſti
tutoꝛis tractat eam· Similiter veſte furatur·
Nam indigne poꝛtat habitũ religiomis ſancte
Et argentu opit humo:DPer argentuũ ſignifica
ri põt quelibet gratia gratis data·ſſcietia elo

quentia·et hmõrn que malꝰ religioſus tra opit

Nam ad queſtu terꝛenu talia conueꝛtit: Sed p
cepto ioſue talis moꝛit᷑ in valle achoꝛ que inip
tatur rahs turbatõmis: ⁊ ideo ſigmiſicat penaʒ
gehenne que ᷣm doctoꝛes eſt m ꝓfundis ire

In hac igit᷑ valle achan punit᷑ ad ſigniſicanduʒ

ꝙ malꝰ religioſus ad moꝛtem gehenne p chꝛi
ſti udicium condemmnat
VIII

Fxit autem dommus ad ioſue
⁊2c· In hoc capitulo agit᷑ de debel
latione ciuitatis hay et regis eius
R HMay interpᷣtatur chaos quod dem
eſt quod ↄfuſio· Rex igit᷑ hay regem fuſioſs
ſignat · et ſiẽ dicit quedaʒ gloſa hebꝛapca ſuper
ecclenaſten: fſomes peccati eſt talis rex· dicitur
enim rex quia młti obediuit ei et rex conſuno
nis:nam inclmat ſubditos contra dictamen re
cte ratõnis vbi veꝛo non eſt ratõ ibi non eſt
niſi confuſio.Heꝛ ioſue veꝛo qui ſalus inteꝛpꝛe
tatur· intellectus vel ratio bene ſigniſcatur·
Nam ratio ſemꝑp ad optima depꝛecatuꝛ· MHuic
autem dicit᷑ · pone inſidias vꝛbiq; ſemp cauz?
dum elſt ↄztra ſomitem ſeu caꝛnis inclinatõne
eo ꝙ ĩ ſenectute ðᷣbellauit ſapiẽtiſſimu ſalomo
nem · Leua clipeum qui in manu tua eſt ↄtra
regem hap clpe iſte eſt memoꝛ a paſſonis
dommice · Tꝛenoꝝ· nj· Dabis eis dommne ſcutũ
coꝛdis laboꝛem tuuũ:j/petiij · Qbꝛiſto in carne

paſſo et vos eadẽ cogitatõne armammi. Si vo
clipeus iſte cõſtater teneat᷑ in manu bone ope
vatiomis: debellat mnſultus carms vel ſomitis ·
ideo dicit᷑ poſtea· Toſue vero non cõtraxit ma
num quã in ſublime poꝛrexerat tenens clipeuʒ
⁊c.·Sequit. Regem quoq; eius ſuſpẽdit in pati
bulo. Per patibulum aſperitas penitetie põt
intelligi m qua ſuſpendendus eſt fomes pecca
ti · Cak · v· Qui xp̃i ſunt carnem ſuam cruciſfixe⸗
runt cum vicijs et concupiſcentijs · Tunc edi
ſicauit oſue altareæ dño in monte ebal ſicut pꝛe⸗

cepeꝛar moyſes. DPer hoc ꝙ io ſue fuit ſolicitꝰ

moyſi pꝛeceptuũ implere. inſtruunt᷑ pꝛelati bo⸗
nas oꝛdmationes pᷣdeceſſoꝝ ſuoꝝ cuſtodirecõ

tra multos qui ſtudent eas totaliter diſſipare
de lapidib impolitis per quos ſigniſicant S

deles m ſide et moꝛ ibſtabiles de verbis poli
tis rhetorice non curantes· et ſcripſit ſuper la
pides ꝛc· in coꝛdib em ſideliuʒ ſcribit᷑ lex euã
gelica ad credẽdũ coꝛde et cõſitendũ oꝛe· Me
dia pars eoꝛum iuxta montem garizim ſcilicʒ
ad benedicenduũ et media pars wuxta montez
ebal l.ſcʒ ad maledicẽdũ vt ha bet᷑ deut xxvnj·

DPer k̊ aute oſtedi ꝙ ſiecut bom ſunt bndicẽdi

ita mali maledicendidifferent tame IFſte naqʒ
benedictiones et maledictiones ſunt quedam
im pꝛecationes bonoꝝ ipſis bonis ⁊ maloꝝ ip
ſis malis vt habet᷑ deut xxviij. vbi bndictõnes
et maledic tiones iſte ponunt᷑ explicite· boms
aũt hommib impꝛecanda ſunt bona ſpualia 7
tempoꝛalia:malis autem hommib impꝛecãda
ſunt bona ſpualia tin ⁊ non temporalia· ſed ali
quando magis oppoſitumnon tamẽ ex odio.h
vt vexatio det eis intellectu. ſic a ſuis miqui
tatibus reſpiſcant ¶X. F.

Der iſtos reges congregatos ad
pugnadum contra ioſue et populũ

fecti volentes deſtruere nomen xp̃i et populi
xpᷣiani qui p ioſue et populũ iſłael ligmiſcan?
et de iſta cõgregatione cõtra xpᷣm dicit᷑ p̃s ij ·
Kltiterut reges terꝛe et pꝛmcipes cõuenerut

in vnum aduerſus dommum et aduerſus xpᷣm
eius· ſed non potuerũt.nã econtrario in iſtis p

ſecutõnibo maxime creuit populꝰ xpᷣianus· p
cõſequens nomen xpᷣi:⁊ hoc ſuit higuratuũ exo.
vbi dicit᷑ de filijs iſrael · Quanto vero magis
ołpꝛ imebant᷑ tanto magis multiplicabantur
creſcebant · Et idᷣo pſalmo.ij.poſt ver ba pᷣmiſſa

Kſtiterunt reges c ſubdit PDirũpamus vin⸗

cula eoꝛũ et ꝓijciamus a nobis jugũ ipſoꝛuʒ·
Qui habitat ĩ celis irridebit eos · quia fecit eue
nire oppoſitum intentionis ſue· At illi qui ha
bitabant in gabaon ⁊c]. Der Sabaonitas q̃ cũ

veſtimentis conciſis et calciamentis veteribus

Vwus auditis cuncti reges 2c

Allrael allegoꝛice ſigniſicant᷑ pncipes
iudeoꝝ ⁊ imperatoꝛes romanoꝝ et eoꝛũ pre⸗

et repetiatis venerũt facere fedus cũ filijs iſra

ell intelligi poſſunt illi qui moibv ſecularibo q;⸗

runt relgionem contra dictu apoſtolicoł.iij.
expoliantes vos veterem hominẽ cũ actibus
ſuis induite nouum· apter qð de tallb ſubdit.

Ftaq; ſub maledicto eritis· Vnde dicit augꝰ.
SDicut non vidi melioꝛes illis qui m monalſte
rijs ꝓfecerunt . ita nõ vidi deterioꝛes illis qui
in monaſterijs defecerüt. CXK. X.

Quod cuz audiſſz adombezech·
ſic deſcribi pugna ioſue contra
quinq; reges amoꝛreoꝛũ p quos ĩ
a telligi poſſunt quinq; ſenſus coꝛpo
ris pugnantes cõtra dicta men rationis ꝗᷓ per
ioſue ſigmiſicat᷑ vt ſupᷣ dictũ eſt De hac pugna
dicit᷑ gał · v. (aro cõcupiſcit aduerſus ſpirituʒ
1ſpiritus aduerſus carnẽ· Quinq; vero reges
p̃dicti pꝑ quattuos fuerũt debellati.ſcʒ per gla
dios ſilioꝛu iſrael et ꝑ lapides grandiniset p

ſubſiſtentiam ſolis et lune.⁊ iſtis ſpiritualn m⸗

telligendo debellant᷑ ſenſus carnis· Der gladi
os em ſilioꝛũ iſrael intelligunt᷑ verba diuma.
que ſunt ſpuales gladij. Ephe · vj. Et gladium
ſprritus quod eſt verbũ dei aut p gladios
iſtos debellent᷑ ſenſus carnis dicit hiero. ad ru
ſticum monachũ. Ama ſanctarũ ſcripturarum
ſtudium et carnis vicia non amabis · Per lapi
des vero gꝛandinis mntelligunt᷑ actus peniten

tie. ſcʒ ieiunia: vigilie aſperitas victus 2 veſti

tus ⁊ cetere diſcipline que carnis ſenſus pcuti
unt et infrigidant et domant magis q̊ʒ ſtudiuũ
lacre ſcripture.deo dicit · et moꝛtui ſunt mul
to plures lapidibb grandmis q; gladio pcuſſe
rant filij iſ ael Deꝛ aſſiſtentiam veꝛo ſolis ſtel
ligit᷑ adiutoꝛium xpᷣi qui ſol eſt uiſticie contra
temptationes carnis:j. Coꝝx. Edelis deus qᷓ
non ptiet᷑ vos temptari ſupꝛa id qð poteſtis
ſed laciet cum temptatione ꝓuentum vt poſſi⸗
tis ſuſtinere · Per aſſiſtentiam vero lune intelli
tur aduitoꝛium vieginis maꝛie. que canti· vj ·
dicit᷑ teꝛꝛibilis vt caſtꝛoꝛuʒ acies oꝛdinata· ꝗpi
quod ꝑ eius auxilium ꝓuenit nobis de ſenſbo
caꝛnis victoꝛia gloꝛioſa Ite et ponite pedes
veſtros ſupeꝛ colla ꝛegum iſtoꝛum Der hoc
auteʒz ꝙ ioſue pꝛecepit pꝛincipib iſrael poneꝛe
pedes ſuos ſupeꝛ colla quinq; regum ſigniſica
tum fuit ꝙ quinq; ſenſus carms ſubijci debent
impe:io ꝛations :· C¶ X. X.
Ve cuz audiſſet labm rex aſor
]Debellatis quinq; ſenfſbus coꝛ
poꝛalbus ex quibus contꝛa nos m
ſuꝛgit bellu a caꝛne·ꝛemanet adhuc
bellum pe: iculoſus ab hoſte qui de ſpiꝛituali
bus peccatis impugnat et bene ſigniſicat᷑ pe⸗
labin qui mteꝛpꝛetatuꝛ adueꝛtentia vel intelli
gentia ·demon enim eſt intelligetia:quia natu
ralia remanſerut mn ðmoĩb ſtegra· Et ſicut in

*

i⸗ ſſ⸗
ncbig.
ctbr
Gſibde⸗
ltang
ſonaſte
ls gu

(Ont
b aei
ganr
nsdper
(pugn
ſrtn
reges
der ga
msetp
waliin
er gid
diuim⸗
Gdum
Sudos
⸗ adin
Urarun
erlap
emten
1veſti
8peuti

ſudi

ntmul
pauſe
Dstel
contt
deng
vteſtis
tpoſſ⸗
mrel
pi
enſ
pedes
er boe
ſſe⸗
in
7
r
co⸗
om
huc
cualf
.
utr
en

=W

adiutotium ſuũ ſabin vocauit reges ſibiſubdi

tos Sic demõ ſupioꝛ ↄtra nos vocat ⁊ excitat
demones mjferiores. quia duerſi demones de

diũuſis viciis nos impugnãt · Vocat igit᷑ regeʒ

madon qui interpꝛetat᷑ contradictio· apter qð
ſignat demonem qui temptat de rebellione ad
ſupioꝛes ↄtra deum et rationem ·et ſic intelli
Sat᷑ in ſequentib· t regem ſemeron qui inter
pꝛetat᷑ vepꝛes doletis.iſpma inferes doloꝛem
qui temptat de detractione que materiam do
loꝛis infert ei de quo detrahit᷑:⁊ ipſi detrabeti·
et detractione ſuſcipienti· t regem acſapth. qᷓ
interpꝛetat᷑ fractura:quia temptat de fractiõe
fidei date iuramento vel alio modo Vocat etiã

chananeum qui interpꝛetat᷑ cõmutatio que eſt
m mercationib· quia temptat de fraude ⁊ dece

ptõne que frequenter committunt᷑ in emptio
nibus ⁊ venditionib· St amoꝛreũ qui interpꝛe
tat᷑ amarus·quia temptat de muidia ꝗᷓ eſt ama
ritudo amimi de bono ꝓximi· t etheum q̃ int
pꝛetat᷑ ſtupens vel ſtupidus· quia temptat de
accidia que reddit hominem ſtupiduz et pigrũ
ad inchoationeʒ operis boni ⁊ eius ꝓſecutõeʒ·
St phereʒeum qui interpꝛetat᷑ diuidenseo q;
ſtudet ad ſemmandum mnte: bonos diſcoꝛdias
t iebuʒeum qui mterpꝛetat᷑ conculcans· q̃a tẽ
prat de ſuperbia qua ſupbus alios nitit᷑ concul
care· Rt eueum qui ferus interpꝛetat᷑:quia tem
ptat ð ira que facit hommem quaſi feram beſti
am · Omnes aut iſti p quos ſignificant᷑ ſpiritꝰ
mahagni a ioſue debellant᷑quia per adiutoꝛium
xpᷣi a populo catholico deuincuut. Squos eoꝝ
ſubneruabis ⁊ currus igne ſuccendes equi de
monum ſunt homnies mali eoru inſtinctuʒ ſe
quẽtes ſicut boni homines ſunt equi dei: quia
ſpirituſſancti gratia ſe habet ad liberu arbitriũ
ſicut ſeſſoꝛ ad equũ. Igit᷑ equi demonũ ſubner
uant᷑ quando lberũ arbitrium m malis homi
mbus ſit m moꝛte rreuerſibile ad bonum cur
rus autem trahit᷑ ab equo ſicut coꝛpꝰ humanũ
a libero arbitrio· currus igit᷑ demonu igne ſuc
cendent᷑ quando coꝛpoꝛa maloꝝ migne gehẽ
ne peracto iudicio reduden· C

rec toꝛes maloꝝn hommũ huins mũ
.— uũcõtra quos nobis imncumbit mui
ſibilis pugna · Ephe. vj· Nõ eſt nobis collucta
tio aduerſus carnem et ſanguinem. ſed aduer
ſus pꝛmcipes ⁊ poteſtates aduerſus mundi re
ctoꝛes tenebꝛarum harum contra ſpualia neqᷓ

cie· Per hoc ergo ꝙ populus iſrael ioſue duce

ðbellauit dictos reges ſigniſcatũ fuit ꝙ popu
lus xpianus numero ⁊ merito triumphat ð de
mondb ſub duce dno hu xp̃ᷣo · Omnes reges
trigmtaunus in hoc numero eſt ternariꝰ mł

tiplicans denarium nam ter decem ſunt trigin

ſunt reges ⁊c· Per quos intel
bgunt᷑ ſpiritus maligni qui dicunt

ta· ⁊ cum hoc eſt ibi vᷣnitas ꝓ quod miſtice de
ſignat᷑ ꝙ per ſidem vmus dei eſſentialiter ⁊ tri
ni perſonaliter · ⁊ multiplicationẽ bonoꝛũ ope
rum ſcoᷣm decem pᷣ̃cepta decalogi ðᷣbellant᷑ a ſᷣ

libus ſpiritus maligm. CK. XFII.

Olue ſenex ⁊c Sicut dictum eſt
ſrequent ioſue in geſtis ⁊ nomiĩe ty
puʒ gerit ſaluatoꝛis ·qui dicit᷑ ſenex
ratõe deitatis eterne · Mebᷣ.xnj Ts
xpᷣe heri et hodie ipe et in ſecula. Et ſcm hoc
dicit iohviij/ Antequã abꝛaam fieret ego ſum
git᷑ diuiſo terre ptinentis ad ipſum duplicit ĩ
telligi poteſt cʒ de eccleſa militante ⁊ triuphã
te · vtriuſq; nanq; duuſio ptmet ad xpᷣm.Si au
tem accipiat᷑ dunhſo eccleſe militantis ſic ꝑ no
uem partes que diuiſe ſuerunt nouem tribubo
ſigiificat᷑ dunſio gratiarũ in eccleſia quas enu
merat apłs·.j.Qoꝝ xij· Dunſiones gratiarum
ſunt ⁊c· Sequit᷑Alij quidẽ ꝑ ſpiritum dat᷑ ſᷣmo
ſapientie · alij hmo ſcientie ſcõᷣm eudem ſpiritũ
alteri ſdes in eodeʒ ſpiritu· alij gratia ſanitatu

vno ſpiritu. alij operatõ virtutũ· alij ꝗphetia

alij diſcretio ſpirituũ:alij genera linguarũ ahj
interpᷣtatio hmonum· &t ſic ſunt noueʒ gratie
ſecũdum ſoꝛtes nouem tribuum.NPe: dimidiã
vero tribu manaſſe que accepit ſoꝛtem cu iſtis
nouem tribubus mmoꝛe tame ſigniſicat᷑ ſtatꝰ
ſimpucium xpᷣianoꝝ quibus non dat᷑ aliqua ðᷣ
gratijs pꝛenommatis que dant᷑ ad mamffeſtati
oneni ſpũs in eccleſia ꝓ eius vtilitate · vt dicit
apłs ibide. Poteſt ⁊ aliter accipi dunſio ſcdᷣm
diuſos ſtatꝰ pſonaꝝ ſbᷣ ſummo põtiſceſ. patri
atcharvũ· cardinaliũ archiepoꝝ:epoꝝdecanoꝝn.
archidyaconoꝝ decanoꝝ ruralium religioſo⸗
rũ et ſacerdotu curatoꝝ· Alij vero inf erioꝛes
p dimidiã tribu manaſſe deſgnant᷑· Quantum
autẽ ad ſtatũ eccleſe triuphantis p duiſonem
factã nouẽ tribubus ſigniſicat᷑ aſſumptõ ſideli
um ad nouem oꝛdines angeloꝝ. per ſoꝛtem ve
ro dimidie tribo manaſſe ſigniſcatuꝛ gloꝛia ſan
ctoꝛũ qui nõ meꝛueꝛũt aſſumi ad aliquẽ oꝛdi⸗
nem angeloꝝ ſed ſaciunt decimũ oꝛdinẽ ſigni
ſicatum ſcdõᷣm aliquos doctoꝛes peꝛ decimam
dꝛagmam luce xv · M
K. IIII.

Oc eſt qꝗð poqederunt᷑ filij irrael
⁊c Recapitulatio eſt vſq; ibi Lo
cutuſqʒ eſt ad eum ſcilicet oſue ca⸗
leph. Der caleph qui interpꝛetatue
totum coꝛ· et bene·quia cum eſſet.lxxxv·ãnoꝛũ

poſtulauit terꝛam a gygãtibus poſſeſſam.1 p

forte bellum acquirendam ſgniſcat᷑ ſenex coꝛ
datus ad pugnandum contra demones et vi
cia talis fuit ſanctus bylarion abbas de quo

ſcribit ꝙa eptuageſimoquarto anno vſq; ad

octuageſmum annũ incredibili feruore men
tis pane abſtinuit quan nouꝰ accedens ad ſer⸗

Me.

uitutem dei · cũ tamen eo tpe ſoleant homines

remiſſius agere · Benedixitq; ei ioſue. Sicut
frequenter dictum eſt p ioſue ſigniſicat᷑ xpᷣc qᷓ

benedicit tanbo coꝛdatis hommbus cõferẽdo

eis gratiam m pꝛeſenti et gloꝛiam in futuꝛo/
itur ſors finiorum iuda 2c
Per iuudam qui interpꝛetat᷑ cõſites
ſiue laudans poteſt intelligi bonus
—— pꝛelatus ſecularis vł religioſus qui
de conſeſſione laudis in obſequio diumo debet
eſſe ſolicitus: In ſoꝛte vero unde inter cetera lo
ca que deſcribunt᷑ eſſe in ea tria ſpecialiter ſunt
notanda · ſcilicʒ fons ſols p quem veꝛitas vite
que eſt ꝑ gratiam ſigniſicat᷑ nam gratia fons
aque ſanentis imn vitam eternam nommat᷑ ioh;·

nij et cariathſepher ·iciuitas literarũ p quam

veritas doctrine ſigniſicat᷑ et cuitas ſolis:per
quam veritas iuſticie que moꝝ coꝛruptionem
repꝛinnt deſignat᷑· Iſte tres veritates debet eẽ
ĩ ſoꝛte inde · i. boni pꝛelati ſecularis vł veligiohñ
Qaleph vero ſino jephone dedit partem
WSicut ſupra p caleph ſignatus eſt ſenex
vigoꝛoſus ad debellandũ vicia· qui eſt xp̃ᷣi me⸗
bꝛum ·ſic in iſto loco p caleph poteſt ſigniſica⸗

ri xp̃c qui eſt ſdelium caput nam frequenter
m expohtione ſacre ſcripture· et maxime miſti

ca· ſit tranſitus ð capite ad membꝛa ⁊ ecõuerſo

Apter eoꝝ connexionem ꝓ hoc igit᷑ caleph ĩ

cariatharbe cõfudit tres gygãtes filios enach;
hguratum fuit ꝙ xpᷣc in hieruſalem ternaruiz
fiuoꝝ dyaboli cõfuſurus erat ·.ſ. ſacerdotũu ſcri
barum et phariſeoꝛumquos in euãgelio legi
frequenteꝛ confudiſſe · Inde cõſcendens ad ha
bitatoꝛes dabir que pꝛuis cariathſepher id ẽ
cunitas literarum vocabat᷑ ꝓ quaʒ intelugi po
teſt vniuerſitas hereticoꝛum qui ex literatuꝛa

ſupbientes nouas ſingunt hereſes et eas nitu
tur verboſtate philoſophica vł rhetoꝛica del ẽ
dere · ideo bene dicit᷑ ꝙ cariathſepher vocata ſu

it dabir que locutio mterpꝛetatur· Manc auteʒ

ciuitatem debellauit peꝛ othoniel qui ſcõᷣm he
bꝛeos ſuit valde literatuset frater caleph dici

tur in textu ſignum dei interpꝛetatur · ꝗpter

quod pꝑ hec tria othoniel ſignat hommẽ liteꝛa
tum ⁊ etiam bonũ de quo dicit ſaluator math·

xij· Quicunq; fecerit voluntatem patris mei qᷓ
in cebs eſt hic frater meus ⁊æc et p iterpᷣtatio
nem que eſt nignum dei ſignat hommẽ bapti
ſatum xpᷣi ignum ha bentem.Iſte vero tres cõ

diciones fuerunt in beatisabꝛoſio.hieronimo

auguſtino et gregoꝛioet pluribo alijs p quos
xpᷣc hereticos confutauit· deditq; ei axam filiã
ſuam vxoꝛẽ p quã intelligi poteſt ſapĩiadiuina
que eius ſilia dicit᷑. Rcci·xxiiij.Rgo ex oꝛe altiſſi
mi pꝛodij pꝛimogenita ante omnem creaturaã
Mec autem ſapientia data fuit ſponſa pdictis

doctoꝛibus et alijs ſimilibus:ec tamen ſapia

que a deo datur in via arens eſt. id eſt · dende

rans claram viſionem patrie · ideo ſubdit De
ditq; ei caleph irriguum ſupius et irꝛiguũ in
feruis:· p rriguum ſupius mtelligit᷑ gaudiuʒ
de duña viſone · p irriguũ ĩferiꝰ gaudiu de pe
ne danatoꝛu quã videt euanõe C X.à. XV
8ciditq; ſors filioruz oſeph ꝛc.
In hoc capitulo non occurrit nmihi
Aaliqua miſticatio notabilis pꝛopte⸗
quod pertranſeo. CX. „ VIT
GScidit auteʒ ſors tribui manaſ
ſe Sequitur mfra . Salphaath
vero ⁊c· ITſte moꝛtuus fuit in deb
Ito ſine Hilijs: deo hereditas euis trã
ſijt ad eius ſilias de mandato dommi vt habet᷑
numeri xxvij. et hic repetit᷑ cum dicik deditq;
ei poſſeſſonem iuxta mperiũ dommi ꝛc Per
poſſeſſionem ĩ terꝛa pꝛonmnſſionis ſigniſcatur
adeptio beatitudinis in terꝛa viuentium p io⸗
ſue vero ſiguratꝰ fuit ipſe xpᷣc vt ſepius eſt di
ctum· p hoc ergo ꝙ ioſue hiliab ſalphaath qui
moꝛtuꝰ fuit in peccato ſuo vt habet᷑ mi·xxvij·
dedit poſſeſſionẽ in terꝛa ꝓmiſſionis ſignifica
tur ꝙ pueri maloꝝ parentũ nõ pruant᷑ heredi
tate celeſti ꝓpter maliciã ipᷣoꝝ· niſ fuerint imi
tatoꝛes ſceleꝝn paternoꝝ· licet aliqñ pᷣuent᷑ he⸗
reditate iꝛena ?m uidiciũ humanũ · Iteʒ p hoc
ꝙ heditas filiab fuit data ſigſicat᷑ ꝙ ĩ adeptõe
beatitndinis differentiã non facit diſtinctio ſe
xuum ſed meritoꝛũ · Qoł. ii· Sxpolantes vos
veteꝛem hommẽ cũ actibo ſuis et induetes no
uum q̃ renouatꝰ e ĩ agnitõnẽe dei ßm imagine
qui creauit eum vbi non eſt maſculuſ ⁊ ſemma
⁊c.· Locutiq; ſunt ſiuj ioſeph · ſcilicet tribo et
fraym et dimidia tribo manaſſe p quas ſigniſi
catur ſtatus religioſoꝛũ et maxime mendican
tium manaſſes em interpᷣtat᷑ obluno. religionn
vero mendicantes inter alios magis oblunſci
debent tpaliumeffraym aũt fructifer vel fru
ctiſicatio inteꝛpᷣtat᷑m rengionib aut mendicã
tum diebus iſtis pluꝛes muemunt᷑ apti ad fa
ciẽdũ fructũ ammaruũ. DPeꝛ ſinos igi effraym
et manaſſe petentes amplatõnem poſſeſſionis
ſue. ſigniſica nt cengioſi mendicates petẽtes p
ſe vel p alios expᷣſſe vel niteꝛpᷣtatiue ampliatõ
nem ꝓmotõnis in officijs pᷣdicand legendet
bmõi pluſq́; ſunt apti.apĩ qð exẽplo ioſue de·
bent eig pᷣlati dꝛcere · Aſcende in ſilua et lac ti
bi ſpacia /i.applica te ad ſtudiũ ſacre ſcriptuẽ
et boẽ vite vt phᷣ meearis in dictis officijs di
latari · nec ꝗpter difficultatem debẽt ſe excuſaeꝛ
q; ym poeta laboꝛ impꝛobomĩa vincit
K. GLI XI
Ic ſimul ponit᷑ ſenſus miſticus duo
rum capłoꝝ ꝗpte: 2nexionem eoꝝ
cũ dicit · Congregati ſunt omnes

pi
de
De
mn
dng
e pe
N
wb
pe⸗
W
narn
nch
inde⸗
ig tri
ubei
dit;
Der
atur
vwe
ndi
hqi
iſea
ered
1tmi
the,
hoe
btöe
ſoſe
wos
8 10
ine
emim
b el
ſgnn
Ocan⸗

9e
iſe⸗

ſrn
dici⸗
di⸗
am.
oms
tesp
lto
Oei
N
ieti
tue⸗
di
ns

dio
p

ſes

flij irael in ſylo p ſylo qᷓ mterp̃ta? milſſus ſig
fſicatur dommus noſter ꝛeſus chꝛiſtus de quo
Dicit gab.imnj at vbi venit plemitudo tpis miſit

de⸗ filiũ ſuuũ factũ ex mkiere factu ſub lege vt
eos qui ſub lege erant redimeret c. p boc g
qð dici Qõgregati ſunt filij iſrael m ſylo ſigſ
catur 28regatio ſidelum ĩ chꝛiſto Mat᷑xviij
bi ſunt duo vel tres cõgregati in noĩe meo
mi medio eoꝝ ſum. ibiq; ſxerunt tabernaculũ
dommi· p quod mintelligit᷑ eccleſa. Apoc xxj.
Scce ta bernaculũ ði cu hominib Et hoe ta ber
naculum in chꝛiſto ſixum eſt Math.xvj. Sup
hanc petrã ediſicabo eccleſã meam. Tpſe nanq;
chꝛiſtus ſixit hoc tabernaculũ in ſei pſo.· Per h
aut quod dicit· ꝙ filij ſrael ſxerũt mtelligut᷑
apłi qui poſt chꝛiſtũ fuerunt fundatoꝛes eccie
Inde apocᷓ xxj dicit᷑ q nomina duodecim apo

ſtoloꝝ ⁊ agmi ſcripta ſunt i poꝛtis ciuitatis p

qquã eccia deſignat᷑ Remanſerãt aĩ filioꝝ iſra⸗

el ſepte trib que nõdum accepant poſſeſſoneſ
ſuas p quas ſigniſicat vmuerſitas electoꝛuʒ
qui nõdum habent poſſeſſonẽ in terra vuuen⸗

tium et dundunt᷑ in ſeptẽ tribus · id eſt. ſtatus
ſcʒ platoꝝ curatoꝝ:clericoꝝreligioſoꝛuʒ. pᷣnci⸗

pum. militum · vulgarum de quolibet em ſta⸗
tu ſunt aliqui accepturi poſſeſſionẽ in terra vi

uentiuz · St aſcendit ſoꝛs pᷣma ſilioꝝ benpa
min ·qui mterpᷣtat᷑ ſlius dextre. et ↄuenit ſta

tui pᷣlatoꝛum qui debent eſſe in dextera chꝛiſti
Rpoc. . St habebat in dextera ſua ſeptem ſtel

las. St ſubdit᷑ ibidem . Septẽ ſtelle angeli ſunt ·
ſeptem eccleſaꝝ · id eſt · ep earũ Et egreſſa
eſt ſoꝛs ſecunda filioꝝn ſymeon ꝑqui mterp̃tat
audiens et auenit ſtatui curatoꝝ qui audiunt
ſynodalia ſtatuta ab epis et denuciãt ſuig pꝛo
chijs Qeciditq; ſoꝛs tercia finoꝝ ʒabulõ .qᷓ
mnterp̃tat habitaculuʒ pulcritudmis et Zuenit
ſtatui clericoꝝ in quib refulgere debet decoꝛ
honeſtatis ¶ Vlchar egreſſa ẽ ſoꝛs quarta.
per yſachar qui merces interp̃tat᷑ ſignat ſtatuſ
religioſoꝝ qᷓ bona nature et ſoꝛtune exponut
P mercede regm celoꝛu · Qeciditq; ſoꝛs quin
ta tribui aſer qui interp̃tat carcer Zueit ſta
tui pncipũ ad quoꝝ ſpectat officiũ illos quos
paterna caſtigatio coxrigere nõ potuit vmcub
et carceribus mancipare · Eili oꝝ neptalim ſe
xta ſoꝛs cecidit ⁊c· neptalim interp̃tat᷑ dilata
tio et 2 uenit ſtatui militu qᷣn laboꝛe res pubh
ca ↄſeruat᷑ ac etia dilataꝭ ¶ Tribui filion dan
Pp famihas ſuas egrelſa eſt ſoꝛs ſeptima . dan
mterp̃tatur umdiciu et Zuenit ſtatui vulgariuʒ

dui iudicant᷑ in foꝛo ſecreto et publico et du

plici ſcʒ ecclenaſtico et ſeculari.

CX. — X.
— Plocutus eſt dommnus c. Se⸗
N quit᷑Separate vrbes fugiciuo
rum.· Euerunt auteʒ ſex cuntates

*

e .

ad hoc aſſignate ſeʒ tres vlera ioꝛdanẽ et tres
citra. p iondanẽ vero ſignificat baptiſmus eo
chꝛiſtus ibi fuit baptiʒatus. ⁊ tũc tactu ſ. anctiſ
ſime ſue carnis dedit vmm regeneratiuz aquis·
Der ciuitates aũt reſugij ſigniſicant remedia
tra peccata ad que debẽt peccatoꝛes refuge
re ꝓ ſalute/ Ante veꝛo baptiſmũ P ioꝛdanẽ ſig
ficatum· fuerunt tria remedia ↄtra peccata ſcʒ
ſides parentalis poſtea circũciſio carnalis a te
poꝛe abꝛae· et oblatio legalis a tpe legis date⸗
vt patet ĩ leuitico· vbi ꝓ vaꝛijs peccatis deter
mmant᷑ oblatõnes diuerſe · Doſt baptiſmũ vo
inter alia remedia aſſignant᷑ tria ſcʒ va Otricio
integra 2ſeſſio· et debita ſatiſ factio. Vel aliter
ſcʒ ieumiũ ↄtra vicia carnalia:oꝛõ ↄtra peccata
ſpualia et elemoſma que eſt opus pietatis va
lentis . omſa · j· chi . inj .

ceſſeruntq; principes famili
arum leui 2c]]· ic agit de cunta
tibus ſacerdotu et leuitarũ que fue
runt eis aſſignate a tribubus alijs
de poſſeſſomb ſius · p quod ſigniſicatur ꝙ pᷣla
tis et curatis.⁊ alijs ðputatis ad diumũ cultuʒ
in noua lege ð habitaculis ↄuenientibus ꝓui
deri debz p ſingulas dyoceſes ð bonis laycoꝝ

nõ occurit aut hic alia miſticatio notabił Api

quod tranſeo. CX. XRXIII.
Odem tempore vocauit ioſue
rubenitag 2cC]· Mic agit᷑ de reuer
ſone tribuu rube et gad et dimidie
tribus manaſſe ad ſoꝛtes ſuas vltꝛa
ioꝛdanem et pmo ioſue cõmendat eos de obe
Dientia ad deum et ad moyſen et ad ſeipᷣm di
cens. feciſtis omma ⁊c p quod oſtedit᷑ licz
opa virtutum in pncipio nõ ſint cõmendãada
apter dubum de pſeuerantla ꝓut dicku ſuit
ſupꝛa leuitxi · tñ qn pſeuerantia mamieſta? hẽ
fuit m ꝗpoſito debent cõmendari A.ambꝛoſius
in ſeꝛmone ð ↄſeſſoꝛe pontifice· Lauda nauigã
tis felicitateʒ ̊ cũ puenerit ad poꝛtũ lauda du
cis virtutem·̊ cũ pductus eſt ad triumphum
Decundo inducit eos ad obſeꝛuantiã diume le
Sis cum dicit᷑ ita dutaxat ꝛ⁊c ]. et vt de bonis
acquiſitis liberaliteꝛ diundant fratri bus ſuis
remanſeꝛant ad terꝛã cuſtodiendaʒ cum dicit
li multa ſubſtantia atqʒ duntijs reuertimmi
WC.p hoc auũt ſigmſicat᷑ ꝙ bona ſpualia q alijs
cõmunicata nõ mmnuunt᷑ h̊ potuis augent libe
raliteꝛ ſunt cõmunicanda· hec aute dixit oſue
in receſſu p̃dictoꝝ vt eius veꝛba ĩ eoꝛũ coꝛdi
bus artius remaneꝛet im pꝛeſſa.· Qunqʒ veniſ
ſent ad tumulos ioꝛdamis ⁊c p boc aũt edi
ficaueꝛũt altare in terꝛa chanaan ſup ioꝛda nẽ
in teſtimonium ꝙ miet eoꝛu ſilij habeꝛent ius
accedendi ad terꝛam ꝓmiſſionis ꝓ cultu dei ·
vꝛiuſq; intraeent ſuas heꝛeditates ⁊ videꝛent

ſilios ſuos et vxoꝛes ſignificat᷑ ꝙ ſideles ante
omnia debent eſſe ſoliciti de cultu debito ip̃ui
de.. CK. KXRTII
₰◻⁵ Voluto autez multo tempore .
. N hoc capitulo ioſue debellatis ad⸗
uerſarijs ꝓ maioꝛi ꝑte induxit po⸗
pulum ad dei timoꝛẽ et ſeruitutem
ꝓmittens eis ꝙ ſi fideliter hec fecerĩt de rema⸗
nentibus aduerſarijs triumphabunt · Der hoc
aũt ſignificat᷑ quiunbet bonus platus qui per
ioſue hignincat᷑ ſuoſ ſubditos ſolicite monet ad
dei reueretiã et amoꝛẽ et cũ vidʒ eos de vicijs
aliquibe triimphaſſe·ↄſoꝛtat eos in domĩo ꝓ
mittens eis ꝙ cũ dei adiutoꝛio de alijs trium⸗
phabunt · (Poral- aũt hoc et aliter expomi ð
pſona ſingulari vt p oſue ſyndereſñis mtelliga

tur que malo remurmurat et ad bonuʒz ſemp

inclmat · ꝗpt᷑ qð incitat mtellectum et volunta
tem ad debellatõez motuũ ſenſtiue ptis inoꝛ
dimatoꝝ et poſt ðbellatõez vmꝰ ptis ſenſitiue
ſcʒ iraſcibils vel 2cupiſcibilis mcitat cũ dei ad⸗
iutoꝛio ad deuincendũ paſſiones alterius par⸗
tis· CQAXMX SoSIIIII.
Onsgregauitq; oſue omnes
tribus ·. Der ioſue qui tempe ſue
moꝛtis aꝗpĩquante ↄgrogauit tri⸗
bus iſrael et eis explicauit legem ði
et mandata et fedꝰ inter deuũ ⁊ populũ renoua
uit · vt habet in hoc capituloſigmiſicat᷑ bonꝰ pᷣ⸗

latus ſecularis vel religioſus qᷓ̃ tempe ſue moꝛ

tis debet ſuos ſubditos monere de pſeuerãtia
m bono·q tũc verba ſua ĩ coꝛdibb audientuiʒ
remanent foꝛtius impꝛeſſaſc em fecit moyſes
vt patʒ ĩ libꝛo deuteronomij quaſi pꝑ totũ et ſi
militer chꝛiſtus diſcipulos ſuos vt habet᷑ iohᷣ.
xvij·et ſimiliter beatꝰ franciſcus et beatus do
mmicus et ſimiliter plures alij patres ſancti
Put ſcribi im eonꝝn legendis

Explicit liber ioſue
neipit ber iudicum.

CK. —
Oſt mortem ioſue conſu
luerunt filij ſrael dommũ
Dicentes quis aſcendet an
te nos contra chananeum
et erit dux bell dixitq;
dommus nudas aſcende t
Allegoꝛice p udam ſignificat᷑ dominꝰ noſter
ieſus chꝛiſtus qui ßᷣm carnem eſt de tribu iuda
ꝓut declarat᷑ math·jet ro j.dicit de ipſo:qui fa
ctus eſt ei ex ſemme dauid pm carne ip̃e nãq;
ꝓ nobis aſcendit crucẽ et ibi debellauit chana
neum · id eſt. humani generis mimncu cũ ſatelli
tibus ſuis· Eusgit aut adonibeʒech ·qui inter
pꝛetat᷑ dommꝰ fſulguꝛis ꝗpter quod ſigniſicat
dyabolum qui ſideles nitit ictu fulguris peu⸗

tere inducendo eos ad peccatũ moꝛtale quod
fetet coꝛam deo et angelis ſicut ignis fulgu
ris· hunc autem ſugauit chaſtus. Septuagin

ta reges ꝛc]. p ſeptuaginta reges quos ado

mbeʒech tenebat captuios ſigniſcant homĩes
de ſeptuaginta ydiomatib q̊s dyabolus tene
bat indluſos quos chꝛiſtꝰ p virtutẽ ſue crucis
liberauit · Moꝛaliter aũt p udam qui inter
pꝛetatur ↄfeſſio ſigniſicat᷑ quilibet 2fitens · eſt
aut duplex Zfeſſio ſcʒ ꝗpꝛioꝛũ pcioꝝ et diuie
laudis et vtq; Zleſſio pcedere debʒ ĩ expugna
tione demonis et vicioꝛuʒ·de qua dicit ſeneca;
Hacem habeto cũ homimbe et cũ vicijs belluʒ
&t apter duplicem ↄfeſſionẽ pᷣdictaʒ bene que
rit᷑. Quis aſcendet añ nos ⁊c· R eſpõdet dñs.
kudas aſcẽdʒ · Sequit᷑ &t ait iudas ſymeoni
fratri ſuo aſcende mecũ ·. Per ſymeonẽ qui au

diens mter pᷣtat᷑. obedientia diumms pceptig

eccleſie ſigniſcat᷑ que cũ ↄfeſſione peccatoꝝ et
laudis diuine debet adiungi in demonis et vi
cioꝛum expugnatõne et ſic adombeʒech p quẽ

vt dic tum eſt demon ſigniſicat᷑ cũ ſuis ſatelliti

bus ſupatur · pgenſq; iudas ↄtra chananeum

qui habitabat in hebꝛon ⁊c· Moꝛalitas autem

huiꝰ hiſtoꝛie poſita eſt ſupꝛa ioſue.xvcapitło.

Scenditq; angelus domim zc.·
Per itũ angelu qui de peccatis cõ
miſſis arguit populu. ſignificat᷑ bo
nus pᷣlatus vel pᷣdicatoꝛ arguens el
caciter peccata populi et eũ deducens vſq; ad

lacrimas vere ↄtritionis· ideo ſubdi. ¶ unq;

loqueret᷑ angelus domm verba hec ad omes
ſilos iſrael eleuaue:ut vocem ſuã et fleuerut
et q; nõ ſufficuint lacrime ↄtritõmis de cõmu
ni curſu niſi ſequant᷑ opa ſatiſ factionis· ꝛõ ſub
ditur · †mmolaueruntq; ibi hoſtias dommo
Vnde dicit apłs roxij. Obſecro vos p miſeri
coꝛdiam dei vt exhibeatis coꝛpa veſtra hoſti
am vuente ſanctã dᷣo placente ⁊c· Suſcitauit
q; dommus unices qui liberarent eos de va
ſtantium manibo ·. Per iſtos uidices ſigurati
fuerũt eccleſie ſancti pontiſices ⁊ doctoꝛes q̊n
pꝛecibus et meritis ⁊ laboꝛibb de manibus de
monum frequenter liberatus fiut populꝰ chꝛi
ſtianus et aliqñ a coꝛpalibb mimicis ſicut ꝑ me
rita beati baſilij hiberatus fuit a ꝑ ſecutõne in
liani apoſtate:· ⁊ p merita beati ſilueſtri a pſecu
tione ſtantmi et alioꝝ qui tunc ecclefſ̃am pſe
queban?᷑et cõſimilia facta ſunt frequent pᷣcibo
et meritis alioꝛũ ſanctoꝛum·
Gſunt gentes quas dominus
derelquit vt erudiret meis i
raelem ·.ſ ĩ exercitio pᷣliandi· p q̊s
ſpualiter intelligunt᷑ ea que nos im
pugnant de peccatis et reſiſtendo viriliter in

tlegidd
ndſugt
epenngen
Nuog 1d
. boniep
uus tene
gectwes
Nui inte
tens e
et diue
ſerpogn
letſenen⸗
sbelg
beregre
der dig.
ymeon
e qui aun
Neptis
cAdyet
s ety⸗
echpre
g ſitett
ananeum
tas auten
capitto

nimze:
catis co
ſiat bo
ensel
ſpad
Cung
d omes
leuent
de cömn
ſ⸗öͤſb
onmo/
mlen
boſti
Ctauit
deva
Gurati
Nes q
ſbusde
ul'ce
ntpnme
neni
pben
ßol

fims
l
tam

2 „

ſpiritualbus pijs erudimur. quinq; ſatrapas

philiſtinoꝝp quos intelligunt᷑ quinq; ſenſus
exterioꝛes nos ad vicia impellentes· Trenoꝝ
iij Oculus me depꝛedatus ẽ anima meã et ſiẽ
eſt de viſu ita eſt de alijs ſenſbus pter quod
dicit hiere· ix· Ingreſſa eſt moꝛs per feneſtras
meas· omnẽeq; chananeũ.qui mterpᷣtat᷑ com
mutatus aꝓpter quod ſignat mundũ in ↄtmua
mutatõne poſituʒ cuiꝰ cupiſcentia nos impu
Snat· ec ſidonm qui mterpᷣtatuꝛ venatoꝛ.iõ
hgnat carnis inſultu que ↄtmue ſibi delectabi
lia venatur iob· xxxix· Circuſpicit montes pa
ſcue et virentia queq; pquirit atqʒ eueũqui
interpꝛetat᷑ ſerus vel peſſimusideo ſignat dya
bolum ð quo dicit᷑.j.pet · v aduerſarius veſter
dyabolus tanqᷓ leo rugiẽs circuit queres queẽ
deuoꝛet · cui reſitite ſoꝛtes in ſide ꝓ talem eniʒ
reſiſtentiam acquirut ſdeles gloꝛie coꝛonam:·
ij thi:ij nõ coꝛonabit᷑ mii qui legitime certaue⸗
rit Tradidit eos ĩ manibo chuſamraſathaiʒ
qui interpᷣtat᷑ nigredo tenebꝛoſa aꝗpter qð ſigt
infernũ qui tenebat incluſos patres antiquos
St clamauerunt ad dommũ cũ magno deſi
derio querentes liberari:. qui ſuſcitauit eis ſal
uatoꝛem et liberauit eos othoniel qui inteꝛpᷣ
tatur ſignũ dei ·ideo ſignat chꝛiſtũ de quo dici
tur eſaxj· Radix yeſſe qui ſtat in ſignu popu:

loꝛum ap̃m gentes dep̃cabunt᷑· ĩe nanqʒ preſ
ſanctos de inferno liberauit· Kddiderunt

aut hilij iſael facere malũ in aſpectu dommi qꝗᷓ
2foꝛtauit aduerſus eos eglon. qui mterp̃tat

rota· ideo ſignat vicium inſtabilitatis:cui ſubia

cebant ſilij irael. nam habita modica ꝓſperita

te eleuabant᷑ in ſupbiam ↄtꝛa dominu ad ydo
latriam declmantes et aduerſitate occurrente

deijciebant᷑ nimis p triſticia mdeo deus ſuſcita

uit eis ſaluatoꝛem vocabulo aioth de quo ſub

ditur ꝙ vtraqʒ manu vtebat᷑ ꝓ dextra. Moꝛa
liter aũt talis eſt qui bñ ſe habet in ꝓſperis et

aduerſis q& ð¶ ꝓſperis nõ eleuat᷑ ꝑ ſupbiam · ſed
magis hunuliat᷑ deo gratias agedo et ĩdignũ

ſe tantis bonis reputando·hmiiter in aduerſiſ
nõ frangit᷑ p impatientiã h magis ĩ bono per
virtutem patientie firma?᷑· ⁊ ſic eglon·id ẽ.ĩſta

bilitatis vicium ſupat¶· Poſt hunc fuit ſan

gar qui pcuſſit ð philſteis ſexcetos viros vo
mere eſt aut vomer inſtrumetũ ad apiendũ
terram ꝓ ſemmatõne et fructiſicatõne · et ideo
ſignat veram ↄſeſſionẽ ꝑ quã apit᷑ terra coꝛdiſ
noſtri ꝓ boni opis fructiſicatõne· & vomẽ phi
liſtei pcutiunt᷑ qn ꝓ verã ↄſeſſionẽ vicia abijci
untur·ꝙ aũt ꝑ philiſteos vicia ſigmiſcent᷑ ptʒ.
qꝛ philiſtei interpᷣtant᷑ cadentes · vicia vero vk
peccata cadere faciũt honminẽ de vnd in aliud ·
Vnde gre· Peccatũ quod p penitentiaʒ nõ di
luitur mox ſuo põdere ad aluid trahit· et ſina
liter peccata trabut ad penã mſerni

Julat

+ Ddideruntq; fuj i rael. Sequi
tur · Srat autem delbora pro⸗
phetes 2c .
Per delboꝛam que interp̃tat᷑ apis
dicabat · igniſcat᷑ bonus pᷣnceps vł

et iſrael in

platus apis em̃ habʒ aculeu pungenteẽ et ſacit

mel ſolans et in bono pᷣlato vł pꝓncipe debet
eſſe rigoꝛ iuſticie et dulcoꝛ miſericoꝛdie · Cre ·
in paſtoꝛali neſſe bonis rectoꝛbus debet iu
ſte 2ↄſulens milericoꝛdia et pie ſemens diſcipli
na ne uiſticia ſit inmms aſpera et pietas ſit re
miſſa:ſt igit᷑ amoꝛ h̊ nõ emolliens· ſit rigoꝛ ſed
nõ exaſperans.ſit zelus h nõ immoderate ſeui
ens· l’it pietas h̊ nõ pluſq; expedit parces· Tał

auũt pᷣnceps vł pꝛelatus vocat viros aptos ad

pugnandũ ↄtra ſiſarami. ↄtra dyaboluũ:qꝛ ſiſa
ra imnterpᷣtat᷑ excluſo gaudi dyabolus aũt niti
tur excludere ſideles a gaudijs padiſ: Homi
nes aut ad pugnandũu apti ↄtra dyabolu ſunt
hommes vite laudabilis et doctrine et ʒelato
res iuſticie· q; tales poſſunt efficaciter pᷣdicare
et ſana ñlia dare et vicia punire· ꝗpter quod
ſigniſcant᷑ ꝑ barath qui fulgur interpꝛetat᷑ vł

choruſcatõ qua ſequit᷑ tonitruu et ideo ſignat

fulgoꝛem bone vite ⁊ ſonũ ſane doctrine fimi
liter p barath ſigmificant᷑ homiĩes q̃ ſunt diſcre
ti et iuſti · eo ꝙ fulgent induſtria naturali: to
nant ſentetia iudiciali:· apter quod ſunt ad pu

gnandum ꝛtra miuſticiã valde apti Licet aut

in manibus barath traditus fuerit ſiſara debei
landus nõ tñ p eum totaliter ↄterendꝰ h hoc
fuit reſeruatũ femme ſcʒ p̃i iahel vt dicit in te
xtu · que cũ dauo et martello atruuit caput eiꝰ.
ideo p ip̃am ſigurata fuit virgo maria de qua
ſcribi᷑ geñ ij.ipᷣa ↄteret caput tuũ. quod ibi
dẽ ðꝛ dyabolo eo ꝙ ↄꝛtritio demonis ꝗᷓ p ſeꝛpẽ
tem et ſiſaraʒ ſigmiſficat᷑ fuit beate virgim reſer
uata;

cmerunt delbora et barath
canticum ꝛc ·
Licet aũt plures expoſitõnes miſti
ce ſup illud canticũ a doctoꝛibo ſint

pote · tñ q canticuũ iſtud eſt graꝝ actio de tri

umpho de ſiſara habito videt᷑ ꝙ hec ſit pᷣncipa
ls expoſitio nuſtica:ſ ꝙ in hoc habemus docu

mentũu regratiandi domino quot ienſcũqʒ per

eius auxilium triumphamꝰ de dya bolo ipᷣius
temptatõem ſupando vł de aliquo vicio ſupa
to vł etiam de quocunqʒ dei beneſicio nobᷣ mi
ſericoꝛditer collato· Renduu veronõ vꝛdetur

eſſe miſi literalis expoſitio beneſicij dium ex vi
ctona conſecuta. CA VI.

8cerunt autem filnj irael ma⸗

lum m conſpectu domim qui

tradidit eos m manu madian.
Ler madian qui mterpᷣtat᷑ miq̃tas

==ð

dyabolus ſigniſcat qui api excellenti malicie

nõ ſolum miquus ſed etia imiquitas nonmmat᷑. p
exercitu vero madian dyaboli ſatellites intelli
Zuntur m herbis cuncta vaſtabãt Der her

bas mtelligunt᷑ initia bonoꝝ operũ·que demo
nes nitunt deſtruere ne fructus bonus inde
ſequat᷑ h̊ ↄtra madian et el exercitũ a do mit
tit᷑ gedeon p quem allegoꝛice xp̃c ſigniſica tur

quia gedeon interpꝛetat᷑ circuiẽs in vtero. qd

bene cõuenit homini xpᷣo nam ab inſtanti ſue
conceptionis fuit vn pfectus ſcientijs et virtu
tibus vtero vrgmali circudatus iere. xxxj·
Creauit dñs nouum ſup terram femma circũ
dabit virum. Et ſic xpᷣc ſeᷣm qð homo fuit vir
circuiẽs in vtero. Muic aũt dici Duns tecum
viroꝝ foꝛtiſſime nam cum eo fſuit deus ĩ vni
tate pſone ꝗpter qð vocatus eſt emanuel Ip
ſe gedeon deſtruxit aram baal et nouũ ſacriſ⸗
cüim obtulit vt in textu dicit᷑. p quod fuit ſigſi
catum ꝙ chꝛiſtus ꝑ ſe et p diſcipulos ydolatri

am deſtrueret et eucariſtie ſacriſfcium miſtitu

eret · que vdemus eſſe completa · Cedeon etiã
ſua pᷣce fecit roꝛem in vellus deſcendere · p ro⸗
rem aũt verbũ p̃dcatõis intelligit᷑. Deutero
xxxij· Eluat vt ros eloquiũ meuʒ. Vellus ẽ ve⸗
ſtimentũ ouis ꝗpter qð ſignat populũ iidai⸗
cum qui dicebat᷑ grex ouiũ dommi añ aduen⸗
tum dommi Per hoc aut ꝙ gedeon roꝛez de⸗
ſcendere ſecit in vellus ſigniſicatuz luit ꝙ chꝛi⸗
ſtus in pſona ꝗpea erat tm undeis pᷣdicaturꝰ
ꝗpter quod dicit mathxv. nõ ſum miſſus niſi
ad oues que perieꝛũt domꝰ iſrael. Tunc etiam
dixit diſcipulis ad pdicandũ miſſis mathx. In
viam genriũ ne abieritis h̊ potius ite ad oueſ

ue perieꝛut domꝰ iſrael · St ſc ros p̃dicatõmis
gque p

fuit tm in indea que pꝑ vellus ſigmiſicat᷑et gen
tilitas fuit ſicca qᷓ p areã ſigniſca?· Veruntn q;
poſtea inudea ver bũ dei repulit et gentilitas i
lud deuote recepit· ꝗpter quod paulꝰet baꝛna

bas iudeis ſtanter dxerut actuuxnj. Vobis

opoꝛtebat pmũ loqui veꝛbũ dei h qm̃ repelli
tis ilð et idignos vos iudicatis eine vite ecce
Zueꝛtimur ad gẽtes ſic em pᷣcepit nobis deus
Gt tuc fſuit ros in area:id eſt·ĩ gentilitate et ſic
citas in velleꝛe. id ẽ. in indea p vellus ſigniſica

ta vt dictũ eſt. Moꝛaliteꝛ aut p gedeonẽ ſtu⸗

dioſus mn ſacra ſcripta ſigficat᷑.q; ſiẽ dictũ ẽ ge
deon circuiens in vteꝛo mterpᷣtat vter? auteʒ
m quo ↄcipiunt᷑ et nutriunt᷑ eccłie filij ſpeciaſi

ter hterati eſt ſacra ſcriptura. Vnde ſup illud

p̃s Erꝛaueꝛunt ab vteꝛo dicit au g. id e. a lege
HMuc aũuᷣt vteꝝ circuit ſtudioſus p diligentem

inqſitõem· Iſte etiã ſicut alteꝛ gedeon deſtruit
aram baal fallam doctrinã Zfutandoet aham

aram ſtruit ſanã doctrinã conſomando. Ipſe
etiaʒ deo Pncipaliteꝛ opante ros dunm verbi
mfluit m vellus ſimplicibo chꝛiſtiams p̃dican

do qui p vellus ſigniſcant᷑ et vellus roꝛare ceſ
ſat qñ ex fes uoꝛe deuotõnis ſe tꝛanſfert ad pᷣdi
candum inſidelib ꝑ aream ſigniſicatis et tunc
ros eius eſt in aea et nõ m velleꝛe· qꝛ in duo
bus locis nõ põt ſimb eſſe
Ciur ierobaal qui et gedeon
Peꝛ quem vt dictuʒ eſt chꝛiſtus ſᷣ
Snatur pgens ad pᷣlium ↄtra ma
dian p quem vt peꝛdictum eſt dya
bolus ſignat᷑ pᷣmo ſuos bellatoꝛes examĩat ad
videndum qui ſunt apti ad ſi equenduz p̃m. ex
cluduntur aut tim di cum dicit Qui foꝛmido
loſus et timdus eſt reueꝛtat᷑ ⁊c et ſic fuit de
diſcipulis chꝛiſti quoꝝ plures dixeꝛunt iopᷣ.
vj · Durus eſt hic pmo quis põt eum audire.
Et ſubdit · &x hoc aũt multi diſcipuloꝝ eiꝰ abie
runt retro· Et ſic eſt de chꝛiſtianis carnalibus
qui nõ poſſunt eum ſequi p miam auſteritatis
et penitentie · Secudo exammauit gedeon bel
latoꝛes ꝑ modũ potatõnis cum dicit᷑. qur lin

gua lambuerint aquas ꝛc ·p illos em qu bibe

runt flexo poplice ſigtiſicant᷑ illi qui ad haun
endum hꝰ mund bona ſunt nimis effuf et uli

nõ ſunt apti ad ſequendũ chꝛiſtũ p viam paup

tatis et ſufficientie·p illos aũt qui biberũt ma

mi aquam ad os ꝓijciente · ſigmiſicant᷑ illi qᷓ de

bonis huius mudi accipumt qᷓntum ſufficit ad
neceſſitatemet illi ſunt apti ad ſequendum chꝛi
ſtum in bello ↄtra dyabolum. DPꝛopte: quod
dicit apłs heb xij. Deponentes omne ponduſ
et circũſtans nos peccatũ curꝛamꝰ ad ꝗpoſtũ
nobis ceꝛtamẽ aſpicientes in actoꝛẽ fidei et cõ
ſummatoꝛem ieſum· Dondus aut impediens
eſt ſupabundantia tpaluim· Creg· omeł.xxxv
Terꝛena nãq; ſubſtatia põdus eſt nõ ſubſidiũ.
vſti veꝛo cum chꝛiſto vadunt ad p̃lium et vm
cunt in trib.ſ. in fractõe lagenaꝝ p quã ſigna
tur carnis maceꝛatõ p quã caro noſtra q̃ ᷑rea
eſt a dommio ↄterit᷑ ⁊ ſpi ſubiugat᷑ apte⸗ qð
dicit ſaluatoꝛ math·xvj. Si q̊s vult poſt me ve
nire abneget ſemetipſuʒ ⁊ tollat crucẽ ſuã et ſe

quat᷑ me. &t m incenſione lampadaꝝ p quã ſig
ficatu: exemplaris opatio. Luce· xi·. Sint lum

bi veſtri pꝛecmcti ⁊ luce:ne ardẽtes in manibo
velſtris · Quod expone is greg omełxxrj. d
Luce:nas quiſpe ardentes ſn mambo tenemus
cuũ per bona opera ꝓximis noſtris lucis exem

pla monſtramꝰ et tales ſunt apti ad ſequelam

chaſti.iop· vnj. dgo ſum lux mudi qui ſeqᷣt me
nõ ambulat m tenebꝛis ſed habebit lume vite
t in ſonatõne tubaꝝ· per quã ſigmiſfcat᷑ nus
pᷣdicationis· Rſalvnj . Qlama ne ceſſes quaſi tu

ba exalta voceʒ tuã et annucia populo meo ſce
lera eoꝝ c. &t ̊ mõ pꝛedicabat chꝛiſtꝰ per 82

deonem ſignificatꝰ.ioh vij. In nomſſimo autẽ
die magno ſeſtiuitatis ſtabat ieſusa claamabat

Nece⸗
d

nde

eon
Ausſ
tra n
eſtden
hmiatd
pmen
vumde
Lfuitde
nt o⸗
njte.
abie
Albbug
Lttatis
ondbel
qunlin
guubbbe
Ohaun
ſerli
mpanp

rüt ma

lliqde
feitad
nchen
quod
onduſ

poſtu

dietc
ediens
nn
lbſdii⸗
fervmn
ſGN
ſiten
eicd
neve
derſe
nſs
ntlun
manb,
m
ems
erem
uclun
e
te
us
Atu
toſe
erg
te
gbad

ℳA

Si quis ſitit veniat ad me et bibat. t huc mo⸗

dum pᷣdicand, ſecuti ſunt pdicatoꝛes euange⸗
lici · ꝗgpter quod pdicant populis ſtando et cla⸗

mando- )CNR VIIII

Fxeruntq; ad euʒ 2c.· Sequitur
Qunq; veniſſet gedeon ad ior
danem tranſiuit
PDer gedeonem qui debellatis ho

ſtibus in campo pſecutus eſt eos fugientes vſ

q; ad locũ in quo credebant eſſe ſecuri ꝓut in
textu dicit dominus ieſus chꝛiſtꝰ ſigniſicatur·
qui poſt eiectõem demonũ de coꝛpibus obſeſ
ſis in mundo mtm̃ ꝙ ſimul eiecit legioneʒ que
facit ſexmilia ſexcenta ſexaginta ſex vt habet
mar · v· poſtea traſiuit ad eoꝝ locũ ſcʒ infernuʒ

ad mpos depdandum . Per viros ſochot q̃ ge⸗

deoni expꝛobrauerũtpoſſunt intelligi vulga⸗

res iudeoꝝ q; ſochot mterp̃tat᷑ tabernacula:⁊

weo viri ſochot wẽ ẽ qð viri tabernaculoꝛ um
ſic aut nommari poſſunt vulgares iudeoꝛuʒ eo
p dixerũt. nj· xes xj· Que nobis pars in dauid
aut hereditas in ſilio pſay reuertere in taber:
nacula tua iſrael · Tpſi veꝛo exꝓbꝛauerunt xpᷣo
p gedeonem ſigniſicato · Mathᷣ·xxvij · Pꝛetere
untes aut blaſfemabant eum mouẽtes capita
ſua dicentes vach qui deſtruis templũ dei ꝛc.
Per viros phanuel mtelligũt᷑ ſcribe ſacerdo
tes · phanuel em mterpᷣtat᷑ ſacies dei · ⁊ ßm gre.
ſup ezechieleʒ facies ad noticia ptmet · ip̃i veꝛo
noticiam dei p legem et ꝗphetas habuerũut et
ipi ſimibter expꝛobꝛauerunt chꝛiſto dicentes;
XKblos ſaluos fecit ſeip̃ᷣm ſaluare nõ põt ⁊c · vbi
ſupꝛa. Sed ſiẽ gedeon ex ꝓbꝛatus tranſiens ho

ſtes debellauitſic ſaluatoꝛ noſter poſt oppꝛo

bꝛia in cruce ſibi illata p moꝛte ſuã ad infeꝛnũ
deſcendit et bidem demones ſimpliciter cõfu⸗
dit et ſicut gedeon habita victoꝛia de madian
deſtruxit viros ſochot et phanuel. ſic ſaluatoꝛ

noſter poſt truumphũ de demonbet aſcenſto

nem ad celos populũ iudeon et lacerdotes de

ſtruxit p romanos:⁊ templũ p turreʒ phanuel

ſigniſcatum cõcremauit .
* 1

ijt antem abmelech ꝛc.
HMic duo deſcribunt᷑ ſcʒ ip̃ᷣiuſ abime
lech ꝓmotio maligna et eius puni
tio digna· Circa pmũ dicit᷑· Abijt
aũt abimelech ſilius ierobaal in ſche · vt p co
gnatõem matris ſue ꝓpłm inclinaret ad ſuam
ꝓmotõeʒ · cũ tñ eſſet ſilius ancille· et ſic indignꝰ
ꝓmotõne ꝓ quod ſigniſicat᷑ ꝙ indigni ꝓmoti
onibus frequeter eas plus ambiunt q́; illi qui
ſunt digni · Per hoc auteʒ ꝙ dixit 2ſiderate

os veſtrũ ⁊ caro ſum quod ip̃i fecerũt ex quo

patet ꝙ eius pꝛomotio nõ fuit pꝛopter pſone
bonitatem ſed carnalitate· p iſtos ſigniſcant᷑ il
li qui rõne cognatõnis vel patrie vł alterins

cuiuſcunq; cauſe que nõ facit að bonitatem ele/
ctionis eligunt aliquẽ ad dignitate eccleſiaſti⸗
cam vel ſecularem nõ habenteſ reſpectũ ad hbo-
noꝛem dei et cõmunẽ vtilitate · Dederüuũtq; il⸗
li.lxx · pondera argenti p quod ſignificant᷑ illi
qui nõ ſoluũ male eligunt ſed etiã ꝓ tali electio
ne ꝓmouenda expenſas magnas ſacuint· 1 oc⸗
cidit fratres ſuos cπ& p quod ſignat᷑ ꝙ illi qui
male ſunt ꝓmoti depmere et anichilae bonos
nitũt Circaßm ſcz punitõem abimelech di
gnã pᷣmittit᷑ parabola de oliua:ſicu ⁊ vmea re⸗

cuſantibo ſup alias arboꝛes ꝓmoueriet p ̊ſis

hicant᷑ tria genera hommu dignitate regimmil
refugientium · Pꝛimi ſunt deuoti queretes in
oꝛõne et diumis obſequijs occupari a quib re
trahit cura regimĩs· que cauſat diſtractõnem
mentis et iſti ſigmiſcant᷑ p oliuã ps·lj.dgo aut
ſieut oliua fructiſicaui in domo domini. Cecun⸗
di ſunt homies ĩ ſacra criptura ſtudioſi ð qua
dicit᷑ ecci · xxuij· Spiritus meus ſup mel dulcis
et hereditas mea ſup mel et ſauũ. St ideo in ea
ſtudioſ refugiunt p curã regimis eius a dul⸗
cedine ſeparłet iſti ſgnant᷑ p arboꝛẽ ſicũ que
reſpondit · Nunquid poſſum deſerere dulce⸗
dinem meã c ·Tercij ſunt homĩes vere humi⸗
les qui nõ reputant ſe dignos ꝓmotõne ad re
ginien alioꝝ · ꝗapter quod hec refugiunt qntuʒ
bono modo poſſunt et iſti ignant᷑ p vite que
licet nõ poſſit ſe ſuſtmere h̊ ab alio fulcit᷑tñ ex
ea fructus optimus ꝓducit᷑ ſic vere humnlis p
alium regi et ſuſtentari querit et fructuʒ opti
mũ fſacit dicens · Nunquid poſſum delerere
vinu meu quod deum letiſcat et hommes
Humilitatis em fructus eſt valde placens ðo
et hommibo· apter quod beata virgo maria pc
pter humilitate ad ↄcipiendũ dei ſilm fuit ele
cta· ſẽ pᷣa dicit luce.j. Reſpexit humilitateʒ an-
cille ſue c.. Dixerũtq; omia ligna ad ranũ
c]Der ramnũu qui ẽ arboꝛ pua: et pᷣmo molł
eſtſẽ herba poſtea vero ſpinas habʒſigniſicat
hommes indigni ꝓmotione · ꝓmoueri tñ ꝓcu⸗
rant młtiplici hictõne et grauiter pungunt · et
ignẽ diſſenſionis emittut quo ip̃i et ꝓmotoẽs
ſui deſtruũt᷑ ſẽ ↄtigit abimelech et habitatoꝛi
bo ſichem qᷓ male ꝓmouerant eũ ĩ regem· ⁊ vti⸗
nã alijs ſib ib ſic 2tingat · H

Oſt abimelech ſurrexit dux in
ilrael thola ⁊cᷓ]· In hoc capitulo
mihi nõ occurrit aliquid exponẽdũ
rmiltice qð ſit ancꝰ momenti ꝗpter

Xi m 15 tempore ĩepte gala-
ites ⁊ c In hoc capitło litera no
N ſtra diſcrepat in phribe ab hebꝛeica
Paꝛimo hoc qð dicit᷑· ſilius mere
Jexicis młieris hebꝛei dicunt.ſiluis mulieris

—

aa-

poſpitatricis . Secundo in hoc quod dicitur .
de adultera matre generatus es ] hebꝛei et li
21 noſtri coꝛrecti habent: ð altera matre na

tus es Tercio in hoc qð dicit · congregatic;

ſunt ad eũ viri mopes et latrocmãates hebꝛei
nõ habet latrocmantes q̊ tin viri mopes ego

autẽ intendo capitulũ iſtud exponere miſtice

ſm literã hebꝛeicã quã reputo verioꝛeʒ· ITgit᷑ p
iepte qui dicit᷑ vi foꝛtiſſimus· allegoꝛice põt
intelligi dommus noſter ieſus chꝛil tꝰqui tan
te foꝛtitudinis eſt ꝙ poꝛtat omnia verbo vᷣtu
tis ſue vt dicit heb ·· et bene dicit filius mulie
ris hoſpitatricisid eſt · virginis marie que ex

plenitudine ſue pietatis recipit omnes ad eaʒ
debite recurrentes ĩ hoſpitum ſue miſericoꝛ

die · Bernhardus. Matia ommb omma facta
elt · ſapietibo et imſipietibo debitricẽ ſe fecit oĩb⸗
ſinũ miſericoꝛdie aperuit vt de eius plenitudi
ne acciperent vmuerſt· que bene deitur alte
ra mater id eſt· alterius ⁊ dicõms q́ʒ cetere ma
tres nam ipſa ſola mater eſt et virgo: Munc
aut iepte ſcʒ ieſum chꝛiſtũ repꝛobrauerũt frẽs
ſui. ſcʒ idei quoꝝ erat frater ßm carnẽ. et ipſe

fugit ab eis in pſecutõne herodis math · ij· et

in pſecutõne cùnũ ſuoꝝ qui voluerunt eum pᷣ

cipitare de ſupcilio montis ſup quem ſundata

erat ciuitas eoꝝ vt habet᷑ luc iij · Et 28rega
ti ſunt ad eum viri mopes /id elt· apki et alij
diſcipuli gpter ip̃m ommia relmquentes: per

rexerunt aut maioꝛes natu de galaad vt tolle
rent in auxilium ſui iepte per iſtos ma ioꝛes

poſſunt intelligi udðoꝝ doctoꝛes quoꝝ aliqui
recurrerunt ad eius auxilum ante paſſionem
ſuam credentes m eũ vt nathanael iohᷣ.j· et ni

chodemus qui erat magiſter in iſrael ·. 10H. ij ·
et plures alij quon nomĩa nõ expmunt᷑ ĩ euan

gelio · de quib dicit ioh..· de pncipibo aut mbti
crediderunt in eü c et loquit᷑ euangehſta de

tem pe añ chꝛiſti paſſionẽ vt patet intuenti ·

Reueꝛtente aut iepte c p reuerſionẽ iepte
poſt triumphũu de aduerſarijs ſigniſicat᷑ reuer

ſio xp̃i p ſuam reſurrectõem ab inferis demo

mbus ſupatis. occurrit ei vnigenita filia c ·
p quã ſigniſicat᷑ eccleſia vnigeniti chꝛiſti hlia·
Lcum tympanis et choꝛis id eſt· laudibus di
uinis de victoꝛia xpᷣi qua iepte ĩmolauit dno

nõ p occiſionẽ coꝛpis ſᷣm hebos h̊ p obſeruatiã

virginitatis ſẽ̃ plemius dixi ſuꝑ locũ iſtu in ex
pontõne literah: Eccleſa vero virgo eſt p inte

gritatem ſidei et eſt immolata dommo ſpuali

ter · ꝓ hoc ꝙ eſt duimis laudibo dedicata · Vnde

dicitur pᷣs· xlix. Tinmola ðo ſacriſiciu laudis. Et
iteꝝ pᷣs·l· Sacriſicuim dðo ſpũs ⁊ↄtribulatꝰ. Sũt

etiam in eccleſia multe pſone mmolate domĩo
p obbſuantiã virgiitatis ſicut filia ſepte ⁊ etiã

multe p ꝓfeſſionẽ in religione que eſt quedaʒ
moꝛs cumnlis · ꝗpter quod religion dicunt᷑ mun

do moꝛtui et ꝓ talibus ſi ubdit. flia mi decepi
ſti me et ipa decepta es quod non põt mtell

gi hm veritatem de chꝛito qui decipi non põt
cũ ſit ipa veritas· ioh.xnij:ego ſum via veritas
et vita h tin hm eſtimatõeʒ mſideliũ potiſſime

udeov qui credunt chꝛiſtu ſiuſſe gphetã fkem

et ſic decepiſſe eccleſam ſibi aggregatã et etiaʒ

ip̃m deceptu ſuiſſe Ben⸗ ſibi populũ ex

appetitu vane gloꝛe· Simili qᷓntu ad pſonas

religioſas pᷣm eſtimatõem ſalſam hommuũ mũ

danoꝛum elſt ibi deceptio ex vtraq; pte nã reli
Sioſos eſtimant deceptos eligendo ſibi talem

vitam apter chꝛil tu et ſimilit cheiſtu ab eis de

cipi ſpecialiter a mendicantib religioſs quos

reputãt ypocritas habentes ſpecie religioſita

tis pter queſtum ⁊ non ꝗpter chꝛiſtũ· et ſic fa
cuunt chꝛiſto barbã ð ſtrammi pᷣm eſtimatio
nem maloꝝ·et ſic dicit᷑ · decepiſti me et ipᷣa de
cepta es· Per tale vero modũ loquendi dixit
hieremiasxx· capi· Seduxiſti me domine et ſe
ductus ſum · Hieremias em eratꝗpheta ſanctꝰ
et p conſequens erat ceꝛtus ꝙ deus cu ſit veri
tas pᷣma ñ põt aliquẽe ſeducere nec ab aliq̊ poſ
ſe ſeduci · ⁊ iõ cum dicebat · ſeduxiſti me dñe c ·
nõ loꝗ bat᷑ ᷣm eſtimatõʒ ꝗpᷣaʒ h̊ ᷣm dẽm ſalſoꝝ
aphetarũ q̃ aſſerebant ipᷣm eſſe ſeducrũ vt ptʒ
in pluribus capitulis hieremie · Moꝛalit᷑ au
tem p iepte põt intelligi homo literatꝰ potẽs
m ſcripturis vt de appollo dicit᷑ actuũ · xviij·qui
fugiens moleſtias ſecularium fugit ad re ligi

onis debtum quod vocari põt terra thob id ẽ

bona· nam ibi pcipiunt᷑ 2ſolatões diume · Oſee
ij· Ducam eam m ſolitudinem ⁊ loquar ad coꝛ
eius ⁊ canet: Sed tał aliqn requirit᷑ ad regime
eccleſie ſicut beatus greg·⁊ pluꝛes alij.⁊ ꝓ ſecu
laribus pugnat ↄtra aduerſarios oꝛõib ⁊ do⸗
ctrmis ̊ aliqñũ poſt babitam victoꝛiaʒ· occur
rit ei hnia id e · vana gloꝛia que ſolet in talib
Aurgeꝛe · Dicit᷑ aũt talis głia hommms ſiliaeo
ꝙ ex hommns fomne ꝓcedit · de qua debz dicẽ

decepiſti me dimmuedo meritũ · ipßa dece

pta es nam foꝛtius mſurgit ad ip̃am ĩmolan
dum p maioꝛẽ ſui humiliatõem·
Qce autem meffraym orta eſt
ſeditio . Der effraytas qui inteꝛp
tantur augentes ſigniſicant᷑ clerici
cupidi qui nõ ſtudent niſi ad auge
dum pecunias p lites ⁊ fraudes ⁊ p pᷣbendas
malo titulo acquiredas ⁊ ſimii peffraytas in
telngũt᷑ rengioſnꝗpꝛietarij: Mos igit᷑ vocauit
chꝛiſtus p iepte ſigniſicatus ad pugnã contra
dyabolum pᷣcibus deuotis ⁊ ſanctis exhoꝛta

tiomdbus et doctrinis h pi noluerunt venire

Inſup et domũ iepte · id eſt eccleſa chꝛiſti nitũ
tur incẽdere ig ne cupiditatis luxurie ⁊ ambi

donis.·ſed per galaditas qui aceruji teſtimonij

decete
„
non pot
velitig
deſſime
etafbn
Pune
n
nmu m
enig
abesd⸗
is ues
igoft
retſeſ
limatio
tpade
drdet
meetſe
taſunch⸗
uſtwei
alipo⸗
edienr
n ſalo⸗
züptpe
Ozahtan
potes
viifqui
drelgt
ob dde
ne Oſe
ar ed
dregine
iple
y 1do/
i er
intallo
aco
tzdict
decs
mdn

hrtacht
ime
ſtdenen
dauge
ndis
tas m.
euit
ontra
tort
venme
en
mti
om

interp̃tant ofuſibiliter debellant᷑ p aceruos de
ro teſtimonij dicta ſacre ſcripture ſigniſcãtur

p que pᷣdicti clerici et religioſ viles et ↄſuſibi

leſ declarant᷑ et in tranſitu ioꝛdanis·id eſt·moꝛ
tis uugulantur iigulo moꝛtis eterne · ꝙ aut p
1oꝛdanis tranſitu moꝛs ſigniſicet᷑ patet q ioꝛ:
danis riuus iudicij interp̃tat totus vero decur
ſus vite pntis ẽ quida def luxꝰ vſq; ad tranſitũ
moꝛtis qui eſt pticulare iudiciu homnus · Ccci·
xxxvnj. Memoꝛ eſto iudicij mei ſic em̃ erit et
tuũ · mhi heri et tibi hodie · Cauſa vero dicte
uigulatõnis eſt eo ꝙ mn ſine vite nõ poſſunt di
cere ſebolech · id elt· ſpicaʒ que abſolute ſumpta

ſignat ſpicã granis bonis plenã p que ſignant᷑

opa bona quoꝝ deſectũ patiunt᷑. hj dicere pñt
thebolech quod interp̃tat᷑ ſpica palee· q bᷣm ve
ritatem dici poſſuut ſpice plene paleis vanita

iis et cenodoxie·

IVrſuz q; filij irael fecerunt ma
lum ⁊c.]·En h̊ capło agit᷑ ð ↄceptõ

ne ſanſonis et eius natuniate ad li
berandũ populũ iſrael ð manu phi
iſtmnoꝛuʒ Per ſanſonẽ vero qui interp̃tat᷑ ſol

eoꝝ ſigmiſicari põt dommus noſter ieſus chꝛn
ſtus de quo ſcribit᷑ malachie ij. Oꝛiet᷑ vobis ti⸗

mentib deum ſol uilticie St ſcẽ ceptus ſanſo⸗

nis oꝛtus et viuendi modus fuit p angelũ de
nunciatus vt dicit᷑ in hoc capitulo.ita fuit ð do
mino noſtro ieſu chꝛiſto vt habet luc · ·Der h
aut ꝙ ſanſon vxoꝛem nõ accepit de ſilijs iſrael
ſed de gentilib ſigniñcatũ fuit ꝙ chꝛiſtus acce
pturus erat de gentilibus eccłiam ſibi ſponſaʒ
rebictis iudeis:paucis tñ exceptis qͥ ſbi adbeſe
runt · quod aut modicũ eſt frequenter nõ com
putatur· ꝗpter qð p oſee dixit dominꝰ ð genti⸗
litate. Vocabo nõ dilectã meã· St malachie · nij
Ab oꝛtu ſolis vſq; ad occaſum magnu eſt no⸗

men meũ gentib· Rt hoc diffuſe tractat apo

ſtolus roix · ¶ Moꝛaliter aut p ſanſonẽ ſigna

tur bonus doctoꝛ vel p̃ᷣlatus vita et doctrina

ſicut ſol llummnãs eccleſiã et ſiẽ de ſanſone ðꝛ ·
ꝙ nõ comedat aliquid ĩmundũ · ſic tał doctoꝛ

vel pᷣlatus nõ incoꝛpoꝛat ſibi moꝛtale peccatuʒ

ſimliter ſiẽ de ſanſone pᷣcipi᷑ ꝙ nõ bibat aliqd
mebꝛiatiuũ:ſic doctoꝛ vel pᷣlatꝰnõ debet aliq̃d

agere quod ſit extra menſurã rõis recte ebrie
tas em dicit᷑ ab e quod eſt extra et bꝛa qð eſt
menſura · Sanſon etiã accepit vxoꝛẽ ð ihabus

philiſtmoꝝ vt p hoc lbi daret᷑ occaſo pugnã
di Ztra eos vt habet᷑ in textu· ſic bonꝰ doctoꝛ
vel pᷣlatus accipit ſibi ſapientiã gentiliũ phoꝛũ
que dici põt eius vxor·nam de ſapiẽtia dicit᷑ ſa
pyentie · viij· hanc queſui mihi ſponſam aſſume
re. et p ipᷣam habet occaſone pugnandi cont:ꝛa
infideles et hereticos · qui rõibus ſophiſticis in
voluut catbolicos ſimplices ſapientiam philo

Jalinit

ſophicam ignoꝛantes

IIII..
eſcendit igitur ſanſon ĩ cham

nata ⁊c· Per ſanſonẽ qui prexit
ad accipiendũu ſibi gentilem vxoꝛem
allegoꝛice ſignat᷑ chꝛiſtꝰ qui in pᷣmi
tiua eccleſia ⁊umxit ſibi p ſideʒ ip̃am gentilita
tem uidea ꝓ maioꝛi pte mcredula remanente.
Pꝛopter quod dixerũt apłi iudeis actuũxnj
Vobis opoꝛtebat pᷣmuʒ loqui verbu dei h qĩ
repellitis illud et indignos vos iudicatis eine
vite· ecce 2uertimur ad·gentes · ſic em̃ pᷣcepit
nobis deus. t pꝑ illã p̃dicatõnem ↄumxerunt
chꝛiſto et nõ ſibi gentilitatẽ p ſide· nõ em̃ erãt
ſponſi h̊ eius paniphi· apparuit catulus leoĩs
ſeuus] per quem intelligi poteſt ſaulus chꝛi⸗
ſtum impugnãs: ꝗpter quod dixit ei actuum

ix · Saule ſaule quid me pſequeris· Der hoc aũt
ꝙ verbo chꝛiſti ꝓſtratꝰ fuit in terꝛã tanq; moꝛ

tuus apparuit ꝙ poterat eũ lacerae ſic ſanſon
leonem occurrentẽ lacerauit Per hoc aũt ꝙ in
oꝛe leonis moꝛtui inuentũ ſuit fauũ mellisſig
ſicata fuit melliflua doctrina pauli mũdo mo:
tui ſicut dicit gał · vjca:Mihi aut abſit gloꝛiari
niſ in cꝛuce dommi nolſtri ieſu chꝛiſti · i· m eius

doctrina dulci p que mihi mund“ cruciſix? et

ego mundo · De comedente exiuit cibus et ðᷣ
ſoꝛti egreſſa eſt dulcedo hoc auteʒ ꝓbleuma
ſolui nõ potuit niſ p vxoꝛem ſanſonis p qð ſi
gniſicatum fuit ꝙ mutatõ ſauli de pſecutoꝛe
amariſſimo in dulciſſimũ doctoꝛẽ· nõ põt intel
ligi niſi p eccłiaʒ chꝛiſti ſponſam que nouit vi⸗
tute ſponñ potentis facere de pſecutoꝛe defen
ſoꝛem et de lupo paſtoꝛẽ Aliter p leoneʒ lace
ratum poteſt intelligi coꝛpus chꝛiſti flagelł
et clauis plagatũ ·qð ip̃ᷣemet ꝓ ſanſonẽ ſiguꝛa
tus lacerauit imnqᷓntũ ad paſſionẽ voluntarie ſe
obtulit · et ð eius coꝛpe moꝛtuo exiuit ſanguis
et aqua ex quib vrrtutẽ habent eccleſie ſacram̃
ta inter que pᷣncipale eſt eucariſtie ſacrametũ
m quo habemus dulciſſimũ cibum · de quo ſigu
raliter dicit᷑ ſap ·xvj·Panẽe paratũ ð celo pᷣſtiti
ſti eis ſine laboꝛe omne delectamentũ in ſe ha
bentem et omne ſapoꝛis ſua uitatẽ

Oſt anquantulum autem tem
pus ⁊c· DPer patre vxoꝛis ſanſo
nis qui ꝓhibuit ſanſonẽ ab ingreſ
ſu ad ſuam vxoꝛeʒ. intelligi põt im
verato? romanus vel eius imperiũ ſup gẽtes
habens dommiũ et qntum m ſe ſuit pꝛohibuit
ↄiunctionẽ chꝛiſti ꝑ ſanſonẽ ſigurati cũ eccłia
de gentibus collecta:et ſẽ ſanſon p combma
tionem vulpiũ mcendit ſegetes philiſtinoꝛuʒ
ſic chꝛiſtus p p̃dicatoꝛes caritate combinatos

ſuccendit ſide caritate foꝛmata gentiliũ coꝛda
intm̃ ꝙ m multis erat ad martiriũ ꝓmptiſſima

De boc igne dicit ſaluatoꝛ lucexij· Ignẽ vem
mittere m terram et quid volo niſ vt ardeat
Qaut p vulpes poſſint mtelligi p̃dicatoꝛes
oſtendi᷑ pinguedo nanq; vulpium medicinał
eſt ↄtra ↄtractõem et ſtupefactõem neruoꝝ
multi vero pᷣdicatos vtractos coꝛpaliteꝛ eꝛe
xerunt vt patet de paulo ⁊ iohanne actuu· iij
et de paulo et barnaba actuũ · xiij. ⁊ multa ſiłia
fecerunt alij dicipuli chꝛuti et miniſtri·ſpualit
aut ↄtractos ꝑ pigriciã et accidiã quaſi quoti⸗
die erigunt p̃dicatoꝛes eccleſe et m via moꝛu
faciunt ambulae. Ligare miquiũt te venimꝰ
Der ugatõeʒ ſanſonis p viros uida põt intel
ligi ligatio chꝛiſti in petro:ſcut et cruciſxꝰ ſu
it in ip̃o · ꝓpter quod eidem apparens dixit Va
do romã verũu cruciſigi· Mec aute ligatio facta
fuit a iudeis et ſoluta virtute diuma actuxij·
ſicut ſanſon dono foꝛti tudinis a ðo rupit vm
cula:Her hoc aũt ꝙ ſanſon ĩ mãdibula philiſte
os debellauit ſignatũ fuit ꝙ chꝛiſtus in petro
p pᷣdicatõeʒ euangelij gentiles occidit et eccię
incoꝛpauit·ſcut dictũ ſuit ſibi actuũx. de con
uerſione coꝛneln et alioꝝ gentilium · Surge pe
tre occide et manduca; ¶ autẽ p mandibula p
dicatio deſignet᷑ patet· nam ſicut in mandibula
moluint᷑ eſce coꝛpales coꝛpaliter nutrientes· ſic
m pᷣdicatione moliunt᷑ ſacre ſcripture que ſunt
eſce ſpualiter nutritiue · Deutviij. Non in ſolo
pane viuit homo h in omĩ verbo quod ꝓcedit

de oꝛe dei · Per aquã vero de mandibula mira
bilter exeuntem ſigniſicata fuit aqua ſalutaris

ſapientie que de beati petri ꝓceſſit oꝛe.

Bijt m gazam ⁊c Per deſcenſuʒ
ſanſonis imn gazam ſigniſicatus fuit
deſcenſus cheiſti ad inferos. ᷣm bea
tum gregoꝛiũ et plures doctoꝛes

2

alios· h ab hoc multu dilſonare vider qð ſubdi

tur · et vidit ibi mkeierẽ meretrice ingreſſuſq; ẽ
ad eam apter quod ſciendum ꝙ hebꝛei dicũt
hanc eſſe litera mulierẽ hoſpitatricẽ . et H ve
rius videt᷑ ſi dixi plenius in expoſñitõne litera
li· m hoc igit᷑ p deſcenſum ſanſonis in gaʒam.
figuratus fuit deſcenſus chꝛiſti ad limbu patꝝ
qui bene ſigniſcat᷑ p młierẽ hoſpĩtatricẽ eo ꝙ
ibi ſancti patres erãt hoſpitati vſq; ad acceptõ
nem ſue beatitudĩs de qua iã erãt certi · Doꝛ
muũii aut ſanſon vſq; ad mediũ noctis et inde
Zſurgens ꝛc p hoc aut chaſti reſurrecrio fuit
higurata que fnit im cõmuneẽ opimonem do
ctoꝛu in auroꝛa et ſic in ſecunda medietate no
ctis nam dies ſequens incipit ab oꝛtu ſoliſ. eſt
em̃ dies latio ſolis ſup terraʒ. appꝛehendit am
bas poꝛte foꝛes c]. q; chaſtus reſurgens in
fernum fregit et ſpoliauit patribo ibi detentis
et deduxit eos vſq; ad montẽ patrie celeſtis
Moꝛaliter aũt p ſanſonẽ naʒareũ ſignincatut

XXVI.

bomo ztemplatiin intentus circa deũ tamen

ter neceſſitatẽ populi deſcendit ad actiuaʒ.
pᷣdicando et expoꝛtando ad bonũ et ſurgens

ab hac occupatõne aufert poꝛtas ciuitatis dya

bolique ſunt fauoꝛ humanus et timoꝛ munda
nus et incluſos ducit ad patriã celeſte in ſpe ð
pᷣſenti et in re de futo · Poſt hec amauit mu
heremdoc toꝛes noſtri dicunt et bene ꝙ in H
ſacto ſanſon nõ fuit figura chꝛiſti· nam in pᷣnci
pio huiꝰ opis dictum fuit ꝙ res vna numero
diuerſa lignat et mncõpoſſibilia ꝗpter diuerſas
qpꝛietates· ſic leo rõne ſtantie ſignat chꝛiſtũ
et rõne voꝛacitatis dyabolũ:et eodẽ modo cõ
tingit ð eadeʒ pſona que rõne virtutis chꝛſũ
ſignat · et rõne vicij nullo mõ ſignat ipᷣm h̊ma
gis oppoſitum· ſicut ſalomon in ediſcatõne tẽ
pli domm fuit ſgura chriſti qui ediſcauit ec
cleſam. In hoc at ꝙ ediſcauit ydoloꝝ templa

nijreg. xj · non potuit eſſe figura chriſti ö mag

dyaboli· Sic eſt in ꝗꝓpoſito·ſanſon em in pᷣdẽis
bene fuit hgura chriſti h nõ in eius deceptõe
p dalidaʒ·Sanſon igit᷑ deceptꝰ a dalda ſecr etũ
ſue ↄſecratõnis eidem llicite reuelauit. 1 ĩ hoc
ſigſicat hoĩeʒ dño ↄſecratũ p ꝓſeſſionẽ in reh
gione vel oꝛdinẽ ſacrũ :qui p blandicias mulie
vis deceptus trahr᷑ ad mpudicos tactꝰ ⁊ am
plexus et ſic excecat᷑ pᷣmo tenebꝛis ignoꝛantie.
et ſecundo ligat᷑ vinculo 2ſuetudins puerſe ·
et in carcere peccati deputat᷑ ad molendũ . id ẽ
ad coytus exercitium hᷣm hebꝛeos· vel aliter ad

molendu nd eſt· ad opꝰ laboꝛmoſum ⁊ malu qðᷣ
eſt opus peccati 'm quod dicit᷑ ſap·vin pſona
peccatoꝝ· Laſſati ſumus ĩ via miquitatis et p
ditionis ambulauimꝰ vias difficiles viã auteʒ

domĩ nõ ambulauimꝰ. Per hoc aut ꝙ capulis

ſanſonis renaſcentibo ip̃e plus nociuut philiſteiſ

qᷓ; ante fecerat ſigniſicat᷑ ꝙ anquãdo homo ðo

⁊ſecratꝰ ⁊ dicto modo deceptꝰ ex reſpectu di

uine gratie reillummat᷑ et ↄtra demones et vi
cia foꝛtius qᷓ; ante caſum pᷣliatur · Poteſt etiaʒ
aliter dici ꝙ p ſanſonem qui an tonſionẽ capil
loꝛum fuit ſoꝛtiſſimus ⁊ poſt tõſionẽ capiloꝝ
fuit ſicut ceteri homĩes infirmꝰſigmiſcãt᷑ religi
oſi ad bonũ opus tepidi qui ante depoſitõem
capilloꝝ p religionis ingreſſum erant ſoꝛtes
et agiles ad luctandũ ⁊ ſaltandũ et hmõi ⁊ pꝰ
msgreſſum religionis ĩfirmi ſunt et debies ad

bene operandum
ceK SVS
it eo tempore vir quidam ꝛc
ccleſa mater dicit᷑ ommũ chꝛiſtia
noꝝ licet multi eoꝝ ſint eius fili ſo
ec numero et nõ merito· Ite paſtoꝛ
mutilis eccłje dicit᷑ ydolũ · Zach xj. O paſtoꝛ
et ydolũ derelinquens gregẽ · Igit᷑ micas qui
matri ſue tradidit argentum ad fabꝛicandum
ydolum · lignat illũ qui filius eſt ecẽie ſolo nũo

Send

da
bed
tmu
inb
1pni,
mero
erſag
rſſ
doch
e
Fma
nete
itec
npa
n
des
pte
creti
ie
nren
mule
am
ntie.
rſe⸗
de
D
8
Orn
ety
gute
plls
ſter.
odo
di
j
ia,

et pec uniam offert p̃ſdenti eccleſe vt ip̃e pꝛo
moueatur ad paſtoꝛis officium et ſic fiat ydo⸗
lum. q; ſic ꝓmotus nõ ſolum mutilis eſt eccie:
ſed etia nociuus · et de tali ſubdi Fmpleuitq;

vniꝰ finon ſuoꝝ manũ q; talis non dat aliq̃d

niſ nepotib et 2ſanguineis in vita ac ſcientia
defectuoſis · quibus dat pᷣbendas ſi ſit ep̃us et
bona eccleſie ſue ſi ſt inferioꝛis gradus et paꝝ
aut nihil dat paupibo· et huic bene ↄuenit hoc
nome meas qð mterptat᷑ quis · id eſt · qñ nullꝰ.
ſicut de ſobna pꝛepoſito templi dicit᷑ eſa· xxij·
Quis tu hic aut quaſ quis hic xc · ſequit᷑· Rcce

dominꝰ aſpoꝛtari te faciet ſicut aſpoꝛtat᷑ galluſ

Sallinacius: CK. FIVIII.

bat poſſeſſionem ſibi
Scðm doctoꝛes ð antichꝛiſto loq̃n:

Jtes ipe naſcet᷑ de tribu dan· ꝗpter quod apoẽ

vij inter ſeruos dommiſignatos nõ ſit mẽtio
de tribu dan igit᷑ p tribũ dan Zuenient᷑ põt an

tichꝛiſtus cum ſibi adherentibo deſgnarip vi
ros aũt de tribu dan niſſos ad 2ſiderandu ter
ram deſignant᷑ eius pᷣnuncij ad pᷣdicatõnem et

dilatatõem ſui impij p lachis que dicit᷑ ciuitas
magnaꝝ opum et eius terrã hieruſalẽ ⁊ iudea
deſignant᷑ · eo ꝙ udea dicitur in ſacra ſcriptura
optima terra fluens lacte et melle · Per h̊ aut
ꝙ vni de tribu dan ſpollauerunt mcã ⁊ domũ
eius anteq; capent lachis ſigniſicantẽ hieruſa⸗
lem ſigniſicat᷑ ꝙ antichꝛiſtus alias terras ſaltẽ
plures anqʒ capiat hieruſalem ſubiugabit ſibi
Der hoc aut ꝙ trib dan poſuit ydolu in lachiſ
ſiguratu fuit ꝙ antichꝛiſtus in hieruſalẽ ſit po
nendus ſiẽ ydolũ adoꝛandus· Vnde dicit apłs

i · theß aj. ð ip̃o · Qui extolli᷑ ſupꝛa omne id qð

dicit᷑ deus aut qð colit na vt in templo dei ſe⸗
deat tanqʒ ſit deus · Der hoc aut qð ſubdit᷑. vſ

q; ad diem captunitatis ſueſigniſicat᷑ ꝙ anti⸗
chꝛiſtus p chꝛiſtũ ſit deijciendus·ſcut dicit᷑· i ·

theß · ij .· Quẽ dñs ieſus mnterſiciet ſpũ oꝛis ſui et
deſtruet illuſtratõne aduentus ſui ·

Vit quidam vir leuites c

tute põt allegoꝛice deus ſignificari
de quo dicit exoð · xv · dommꝰ quan
ir pugnatoꝛ. qui accepit vxoꝛeʒ /iſynagogã
in datõne legis in monte ſynai ſibi ⁊iungens
eam · que reliqnit eum ꝓ ydolatriã multipli⸗

citer ſoꝛnicando· vñ in hebꝛeo habet᷑ hic · que

foꝛnicata eſt ſuꝑ eũ et hec foꝛnicatio p ydola:

triam patet ex decurſu veteris teſtameti· Se⸗

cutuſq; eſt eam vir ſuus voles ei reconcihari.
DPer quod ſigniſicat᷑ ꝙ deus voluit ſibi recon

ciliare ſynagogamet ad hoc miſt ꝗphetas p

ipᷣos eam reuocans ab ydolatria· Miere·iij. Tu

it quoq; alter adoleſcens ⁊2c.
Sequitur. Tribus dan quere⸗

er hunc leuitã qui dicit vi a vir

aut ſosnicata es cũ amatoꝛib multis tñ reueꝛ
tere et ego ſuſcipiam te dicit dñs· Tandẽ poſt
aphetas ipᷣe venit in ꝗpꝛia pſona ad recõciliã⸗

dum pam ſibi p ſdem et dilectõem . Vñ dicit

math xv· Non ſum miſſus niſi ad oues q̃ peri
erunt domus ilrael · Et qm̃ aliqui ð ſynagoga

receperũüũt eum p ſidem ⁊ dilectõem ſcʒ apoſto

li et alij credentes de ůdea · iðo ſubdit · qᷓ ſuſce
pit eũin paucis tñ pſonis reſpectiue Mo
raliter aũt p virũ intelligit᷑ ratio ᷑m augꝰ·⁊ p
vxoꝛem ſenſualitas cui ratio debet dominari

ſic vir mulieri · ip̃a tñ ſenſualitas recedit ab obe

dientia ratõnis ulicite delectabilib ſenſuun ihe⸗
rendo · h tuc ratio debet eſſe diligens vt ad ei
obedientiã reducat St q pſonis ad deuz re
uertentibo ſide et feruenti dilectõne dyabolul
ꝓcurat tribulatõnes multas et magnasapter
hoc apłis ⁊ alijs credentibo ꝓcurauit tribulati
ones· pᷣmo p ſacerdotes et ſcri bas iudeoꝛuʒ vt

patet actu · viijetix.⁊ pluribo alijs locis ⁊ poſt

ea p impatoꝛes romanoꝝ· in quib tribulatio
nibus apłi et plures alij cũ illunonib magniſ
fuerunt moꝛtui: ⁊ hoc fuit ſiguratuʒ in interfe
ctione pᷣdicte młieris cũ magna illuſone &
aũt euus interfectio fuit p terrã irael nũciata;
p hoc ſigniſcatũ ſuit ꝙ apoſtoloꝝ alioꝝq; ſan

ctoꝛum martiria debent denũciari p totam ec

tione debita venerent᷑

CR

cleſam vt ſideles eoꝝ tantiã imitent᷑ ⁊ deuo

Creſſi ſunt ĩtaq; filij i rael.
ſcʒ ad puniendũ tam nephariũ pec
catum in moꝛte vxoꝛis leuite neqᷓ
ter ppetratũ · ARduertendũ tñ ꝙ licz
elluz iuſtu 2tra hlios benyamm tñ
anteqᷓ; haberent victoꝛiã bis fuerũt ab eis de
bellati · quod bᷣm hebꝛeos ↄtigit ꝗpter ydoluʒ
niche qð in tribu dan colebat᷑ publice ⁊ H̊ erat
populo iſrael notoꝛiũ ·et ſic tenebat punire ſiẽ
pᷣcipitur deut· xnj. apter quod dñs iſtud pecca
tum qð erat pᷣmũ et cõmumꝰ voluit pᷣmo pu

mire p gladios huoꝝ benyamin et in hec docn

mentu habent ꝓcedentes ad belluũ iuſtũ vt di
ligenter conſderent ne habeant in ſe notabile
peccatũ ꝓ aduerſarioꝝ gladios puniẽdũ.· Sxi
re vltra debemꝰ ad pugnã ↄtra fuos benpamĩ
fratres noſtros p hoc aũt ꝙ fratres vocant il
los quos impugnãt oſtendi᷑ ꝙ lhcet vicia ſint
punienda. natura tñ eſt diligenda-· Moꝛali
ter ꝓ hoc bellum filioꝝ iſrael ↄtra benyamm
bellum ⁊ↄtra vicia dengnat᷑· in quo bello tria re
quirunt᷑ ſcʒ ↄtritio vera. feſſio integraet ſa
tiſ factio pſecta· 2feſſio deſgnat᷑ ꝑ hoc qð dici
tur · Tudas ſit dux veſter· indas em 2feſſio
vel 2ſtens interpᷣtat᷑. ꝛtritio vero p hoc ꝙ añ
2greſſum venerũut coꝛã dño ⁊ fleuerũt · ſatiſ fa

ctio vero ꝑ ̊ qð dicit᷑ · ieiunauerũtq; die illo

et obtulerunt olocauſta et ſic habuerunt ple
nam victonam ꝓ quã dᷣſisnat᷑ plena victoꝛia
de peccatis. XNS
Vrauerunt quoq; fiij irael ⁊c
In hoc capitulo ↄſequent deſcribit
compaſſio hiioꝝ iſrael ſup tribum
p⸗enyamin quã deſtruxerant pauciſ
exceptis· et eoꝝ diligentia ad ip̃ius reparatio
nem·. In hoc aut documentũ habent iudices tẽ
poꝛales et eccleſaſtici ſeculares et religioñ cõ⸗
patiendi punitis ꝑ eos et reparandi defectus
ꝓut põt ſeri bono mõ.Si tn aliqua pſona ſimn

gularis ſit moꝛte punita·reparatio locum nõ

habet m ea ſed in illis qui peioꝛatiſunt p eam·

nam eius moꝛte territi retrahunt᷑ ab actu pec

candi i vero cõmunitas moꝛte punita fuerit
in aliqua ſui pte debent eſſe ſoliciti qualiter in

remanentib reparet᷑ ꝓut ᷣᷣm deum keri pote⸗

rit. Oi aut punitio nõ ſit menda p moꝛtẽ ſoliciti
debent eſſe punientes ne punitio pꝑ ſui duriciã
ad deſperatõem inducat nec p ſui leuitatẽ occa
ſionem tribuat delmnquendi: Creg· Tneſſe bo⸗
nis rectoꝛibus debet iuſte 2ſulens miſericoꝛ
dia ⁊ pie ſeuiẽs diſciplina ne iuſticia mimis ſit
aſpera et pietas ſit remiſſa· Per hoc auteʒ ꝙ ſi
lijs benyamm remanentib date fuerũt vigi
nes ad ſue tribus reparatõemſigniſicat᷑ ꝙ pec
catoꝛibo ſufficienter punitis debent dari exhoꝛ
tatõnes lancte ad bonoꝛuʒ onuſſoꝝ · ꝓut ſeri
poteſt recupatöõnem
dxplicit liber iudicum ·
umncipit liber ruth
N diebus vnius iudicis
⁊c· Sequitur · Abijt homo
de bethleem .
Scðm hebꝛeos iſte fuit valde
diues ſed auarus gpter quod
“”äl tempe fams exoꝛte moleſte
ebat petitõnes ſuoꝝ ſanguineoꝝ et conci
uium qui fame coacti recurrebant ad euis au
xilium · et weo ad declmandũ petitõnes eoꝛuʒ
cum vxoꝛe ac fiijs et mobilibus bonis abijt in
terram moab · Rt qm habuit malum motinum
dommus ibidem pumuit eu moꝛte Apꝛia et ſi
lioꝛum et ↄſumptõne bonoꝝ tpaliu ꝗpter qð

vxoꝛ eius noem treuſa in bethleẽ dixit· Cgreſ
ſa ſum plena et vacuã me reduxit domim?ꝰ .. ve

habet᷑ infra eodem capło· In hoc S documẽtũ
habent dnutes huiꝰ mundi ne moleſte ferant
petitõnes pauperũ nec declment ab eis indebi
te ne ſcut elimelech puniant᷑ ſᷣm qð dicit᷑ ſapiẽ
tie · xj · Der que peccat quis pꝑ hec et toꝛquetu:
Et ꝓuer · xxj. Qui obturat aurẽ ſuaʒ ad clamo
rem paupis· ⁊ ipᷣe clamabit et nõ exaudiet᷑ x
emplum luce·xvjde dunte epulone qui guttã

aque ſimpetrare nõ potuit eo ꝙ micas panis
laʒaro negauit. St multo plꝰ timere debet aua
ri ſcientie qᷓ p cõmunicatõem non mmmuit h au
Zetur· et ſimiiter ſapientes in tpalbus ſi fue
vmt auari de dando ſino paupibus in quo ñ
datur res poſſeſſa h tm̃ verba · Per ruth au
tem que relicta gentilitate noemn adheſit di·
deus tuꝰ? deus me? et ei humiliter obediuit
Sniſicat᷑ pſona penitẽs veraciter · que relcta
dyaboli leruitute adheret eccleſe eius manda
tis humliter obediendo que p noemi bene ſi
giſicat᷑ eo ꝙ noemi pulcra mterpᷣtat᷑et cant·
mjde eccleſia dicit· Tota pulcra es amica mea
et macula nõ eſt inte· t talis fuit in pᷣncipio h
modo põt dicere · Non vocetis me noemi:iò
eſt · pulcram . ſed vocate me mara hoc eſt ama
vam q; valde nie amaritudine repleuit ommi
potens · Nam multi qui de bomis eccleſie lau
te viuunt et magmſice ꝑ ſuã vitã malã ip̃aʒm.
tipliciter amaricantde quo beatus ber · in eius
perſona loquens exponit illud eſa xxxvnj c
ce in pace amaritudo mea amariſſima: Poſtq̃ʒ
em ceſſauit pſecutio tyrannoꝝ ↄtra eccleſßam
et ip̃a dotata eſt multis et magnis tpalibe bo

nis · multi abutentes peccatis enoꝛmib plꝰ hpm

veritate amaricant eccleſã m iſta pace q́; ama

ricata fuerit imn tyranoꝝ pſecutõne ·

i Rat autem vir ꝛc In hoc capło
agit᷑ ð ruch humiliter ⁊ diigent in
agro booʒ ſpicas colligente · Der
agꝝ iſtũ ſacra ſcriptᷣa ſigſicat᷑ que ·
ager plenus optimis ſententijs 2 ſenſib tanq̃ʒ
bonis fructib. ꝓpter quod e ager quẽ bene⸗
dicit dommꝰ Per booʒ autẽ qui foꝛtitudo int
pꝛetatur dñs noſter ieſus chꝛiſtus ſigniſcat᷑ q
tante foꝛtitudinis ẽ ꝙ poꝛtat omĩa verbo vtu
tis ſue vt dicit heb. .ipᷣe vero dñs eſt huuꝰ agri

Aꝑpt quod dicit᷑ deu xxxnj In dextera eignea

lex · Que Ztinet᷑ in veteri ac nouo teſtamento.
et bñ dicit᷑ ignea· eo ꝙ ignẽ caritatis in coꝛdib-
fidelium accendit· Meſſoꝛes autẽ viri booʒ · id
eſt· chꝛiſti ſunt doctoꝛes et p̃dicatoꝛes· Ruth
aut humilis ⁊ deuota pſonã deuotã ſimplice⸗
ſignincat·qᷓ ßmones audies attente de his que
põt cape vita ſuã ⁊ Aſciẽtiam infoꝛmat · et ſibhi
ter alioꝝ verbo ⁊ exemplo pᷣm Zuenientẽ ſibi
modũ / ð hoc beaus franciſcus exponebat il
lud .··Reg. ij. Sterilis pepit plurimos· ⁊ q m
tos habebat fiios infirmata e · Sterile em dice
bat frẽm ſimplicẽ officiũ pᷣdicandi nõ habentẽ
p queʒ generant᷑ ſilij in eccłia dei ·· Coꝛ · .·. In
chꝛiſto ĩeſu p euangelium ego vos genui: t
talis frater ſmplex exẽplari vita plus ꝓficit ſi
bi ⁊ alijs q; p̃dicatoꝛ verboſus: ⁊ idẽ dicẽdum
en ð alns ſimplicibus pvoms que ſunt vteex
emplaris ⁊ bn ſignant᷑ per ruth que maioꝛem

NGe

t.
n
fie

on,
au

dAy

diuit
ch
jande
ereß
cant
nen
poß
mid
ma

l

me.

eins
e
Nij
tin
ſob

fn.
am

ro
ſim

Der

nei

ani
ene,
oint

cnig
on
1gr

e
,.
b.
D

ch

qre

„ 5

gratiam muenit apud booʒ qᷓ; eus meſſoꝛes

q facta eſt eius vxoꝛ.ſc pſona ſimplex exem⸗
plaris vite maioꝛẽ gratiã muenit apud chꝛitũ

qui ſigniſcat᷑ ꝑ booʒ q́; meſſoꝛes p quos vt pᷣ
dictu eſt ſigniſcant᷑ pdicatoꝛes. Tnuenit oꝛ⸗

dei quaſ ephi meſura /id eſt tres modios · p
quos ſigniſicant᷑ ſanctitas meditatõms. vitas

locutõnis· ⁊ ſinceritas bone opatõis facte ſim

pliciter ꝓpter deuz. itos tres modios collgit
ruth.d e pſona ſimplex ⁊ duota ſermones au
dDeiendo et ope adimplendo.

1
Oſtquaʒ autem

—

ſocrum ſuam ⁊c ..

trimoniũ cu booʒ pꝑ quod ſigniſica⸗
tur Ziunctio pſone deuote cũ chꝛiſto que con

uinctio ſemp põt effici durante vita pᷣſenti·di

at git · noemiid ẽ eccleſia: lauare. p veram

et frequente ſeſſio nẽ.q; peccata frequenẽ pul

lulant. · ioh. j. Si dxerimꝰ q peccatũ nõ habe

mus pi nos ſeducimus·et veritas in nobis ñ

eſt· et vngere p augmentũ gratie que auge
tur in ſacramentali feſſione· et induere cul⸗
tioꝛibus veſtimentis p augmentũ virtutũ qᷓ
cũ gratia infundunt᷑ et meius augmento au⸗
Smentant᷑. et abſcondere m areap quod ſi
Sniſicat᷑ ꝙ boa merita pꝑ humilitate ſunt tege⸗
da· nota locũ in quo doꝛmiet ·.ſcʒ booʒ p quẽ
chꝛiſtus ſigniſicat locꝰ aut in quo chꝛiſtꝰ doꝛ⸗

muit ſomno moꝛtis eſt ipᷣ̃a crux ſancta· locuzʒ

aut iſtũ notare eſt chꝛiſti paſſonẽ deuote cõ⸗
ſideraẽ· et diſcooperies palliũ quo opi a pte
pedum pars pedũ eſt mferior · deo ꝓ ip̃am

humanitas chaiſti ſigniſicat p hanc ergo diſco
opertõnem ſigniſicat᷑ ꝙ paſſio non competit

xpᷣo niſi im huanitate· ⁊ hec ſirmiter ſide tenẽ
eſt a pte pedum diſcooperire · et ꝓijcies te et
ibi iacebis pꝓ ↄtinuatõem affectuoſe 2paſſio⸗
nis· et qm talis pſona chꝛiſto ↄuimncta p graʒ

deſderat ſibi 2iungi ꝓ gloꝛiam· ideo dicit qd
ſubdit᷑ · expande pallm tuũ ſup famulã tuam
quod ſigniſicat᷑ gloꝛia celeſtis eſa lxj· DPalliu
laudis ꝓ ſpixitu meroꝛis Moc em̃ pallio veſti

untur illi quoꝝ peccata luctu vite pᷣſentis diu
untur · Pꝛopter quod dicit ſal.·math.v. Beati
lugent qm ip̃i cõſolabunt᷑. Quieſce hac nocte
Tc ¶p hoc ver bũ booʒ ſigmſicat᷑ reſponſio chꝛi
ſti pſone pᷣdicto modo ipᷣm deſdeꝛanti · id eſt

nocte p̃ᷣſentis ſeculi pſeuera in ſtatu Zrẽ vſ
mane fſuturi in quo omnia erũt clara et tũc cõ⸗

iunctõ tua mecu eꝛit pfectaet qm qʒdiu pſoã
deuota ẽ ĩ pᷣſenti ꝓſicit ĩ donis dei · ideo ſubdi

eur · ¶menſus eſt ſex modios oꝛdei et poſuit ſu
per eam p quos ſigniſicant᷑ ſex dona ſpouſſan

cti que ponunt᷑ eſaxj· Spũs ſapientie et intel
lectꝰ ſpus cõſilij et ſoꝛtitudĩs ſpũs ſciẽtie et ti

reuerſa eſtad

Hiic agit᷑ ð pꝛepatõne ruth ad ma-

Png usn

moꝛis dommi In bebieo vero nõ habet ſpũf

pietatis ſicut dixi pleniꝰ in expoſitõne literali
lc TIT.
Scendit ergo booʒ ad portam
⁊cC··Hic deſcribit 2iunctõ ruth cũ
booʒ in matrimomo· qð qᷓde matri
monũ factu fuit p hoc ꝙ ille q̊ͥ api
quio? videbat᷑ ad trahendu cũ ip̃a tuth ceſſit
iuri ꝓpinquitatis et ſic booʒ accepit eam ĩ vxo
rem · Pe ruth que vides interp̃tat eccia bñ nig
ſicatur que cognitõne ſidei ⁊ gratie illumma?ł§
NHer ꝗpinquioꝛe aut iohan nes baptiſta põt in
telligi qui nat fuit ãte chꝛiſtũ ⁊ pᷣus p̃dicauit
et nõ ſolũ a vulgaribus hbomimb ſed etiã a no
tabilibe pſonis iudeoꝝ chꝛiſtꝰ eſſe credebatur
Wcer quod de hieruſalẽ metropoli ciuitate mi
ſerunt nücos ſolennes ſcʒ ſacerdotes et leuitas
ad mterrogandũ ſi ip̃e eſſet chꝛiſtus.· et p ↄſe
quens eccleſe ſponſusiohᷣ.j. ip̃e vero iohãnes
ceſſit iuriꝗpinquitatis quod ſibi credebat᷑ meſ
ſe dicens non ſum ego chꝛiſtus vt ꝛbide habeẽꝛ

et ſimiliter.·iij ca vbi dẽ replicauit et adiunxit

qui habet ſponſam ſponſus eſt. vbi oſtendit ſe

nõ eſſe ſpõſum eccleſe h amicum ſponſ. et ſic

oſtendit mamſeſte ꝙ eccleſa erat reſeruanda
cheꝛiſto ſicut ſponſa et chꝛiſtus qui p booz ĩtel
ligitur ſicut dictu eſt ſupꝛa eã accepit ſponſam
Der hoc auteʒ ꝙ ex generatõne booʒ ex ruth
deducit᷑ genealogia regalis cũ dici᷑ pic ẽ paĩ
yſai c]ſigniſicatuʒ fuit ꝙ ili qui p ndẽ gene
ratur ex chꝛiſto et eccleſa et non alij in celeſti

gloꝛia ſunt regnaturi:quod nobis cedat ille

qui eſt benedictus mn ſecula ſeculoꝝ amen
Sxplicit liber ruth·

Encipit liber resum

it vir vnus 2c .
Rllegoꝛice p iſtu virũ fuit ſ
Sniſicatus chꝛiſtus qui luẽ·xx
nij· dicitk vir potens m ope et
ſermone et bene dicit vnꝰ qꝛ
nullꝰ? aluis fuit nec eſt nec eꝛit

de et homo m vna pona. de ramathaim ſo
Phim · id eſt· excelſis ſpeculatõꝛbus. nã in chei
ſto eſt duplex ſpeculatio ſcʒ diumna et humana
et quehbet eſt excelſa· nam ſpeculatõne dünna

cognoſcit pfecte ſẽm et omĩa facta ſenda
fieri poſſibilia:ſpeculatõne vero huana cogno

ſcit omĩa que deus cognoſcit noticia viſionis-

et nomẽ eus helchana ·q̃ interpᷣtat᷑ dei poſſeſ
ſio·nam homochꝛiſtꝰ eſt totus deiſcatus et a
deo poſſeſſus. et habuit duas vxoꝛes p quaſ
ſynagoga et eccleſa ſigniſcant᷑· vł udea 186
tilitas· fueruntq; phenẽene filij . p quã ſigmiſi
catur iudea qᷓ nuos habuit · ſ. ꝓphetas et legiſ
peritos. anne vero non erant liberi· per qus

ſigniſicatur gentilitas que legem diumam nö

habuit nec ꝗphetas p̃ᷣs · cxlvij· Non fecit talit

omni natõni et uidicia ſua nõ manifeſtauit eis

deditq; phenene vxoꝛi ſue et cunctis filijs ſu
is et filiabus ptes nam deus qphetis et regi
bus et ſacerdotibo uideoꝝ fecit gratias młtas
qui dicunt᷑ hiuj iudee· anne vero. id elt. gen
cilitati dedit vnã ptem triſtis in hebꝛeo habe
tur · vnamptem pulcrã p quaʒ intelligi Põt
paulus apłs a chꝛiſto datus doctoꝛ gentum ·

ſicut ipe dꝛcit gał · i· qui opatus eſt petro ĩ apo
ſtolatum circuciſonis opatus eſt ⁊ mibi inteꝛ

gentes. DHoꝛro illa flebat et ñ capiebat cibũ
gentiles em ad ndem chꝛiſti zuerſi flebant et
leum abãt ꝗpter peccata in gentilitate cõmiſſa
et maxime in ydoloꝝ cultura: 2uerſi vero de

uudaiſino nõ hebant talem occaſioneʒ flendi et

leiunandi q; nõ fueꝛant ydolatre ſed cultoꝛes

vnius veri dei . cepit anna et pepitp quod
ſigſicat᷑ ꝙ getilitas Zuᷣſa fructiſicauit ĩ boĩs o⸗

peribo que dici poſſunt eius filij q; ꝓcedut a li
bero arbitrio ſicut ꝓles ab vtero mouente ſpi

rituſancto · Moꝛaliter aũt helchana ſignat

bonum platu ſecularez vel religioſum· p duas
aut vxoꝛes intelligunt᷑ vita actuia et contem
platuia quibus debet debitum reddere vtriq;

vacando tpe competẽti· Creg. Sit p̃ᷣſul actõe
pᷣcipuus ſit pᷣ ceteris ↄtemplatõne ſuſpenſus ·
Preluli vero debent inferioꝛes pᷣlati ĩ B̊ qntũ
poſſunt ↄfoꝛmari· Actiua vero que fertik eſt
pphenenam· ↄtemplatiua vero p anna ſigniſi
cant᷑ dedit phenẽne ſfilijs et fiiabb ptes p q̊s
intelugunt᷑ opa miſericoꝛdie quib coꝛreſpon

dent merita et płra premia. anne vero dedit

vnam ptem pulcram.id eſt· dei 2templatõeʒ

que habet pulcritudinẽ et ſuauitatẽ annexãm
actiua nanq; vita ex humanis negocijs admi
ſcentur młeti pulueres anime facie obſlurãtes·
in cuius igura geñ·xxix · dicit ꝙ lya lippis erat
oculis . rachel autẽ venuſto aſpectu: afflige
batq; eam emula eius ·p quod intelligit᷑ diſce

ptatio vite ↄtemplatiue et actnie nam caritaſ
dei trahit bonu pᷣlatũ ad actus vite ↄtemplati

ue· neceſſitas vero ꝓximi retrahit ip̃ᷣm a ↄtem
platione vt intendat opibus actiue. Doꝛro i

la flebat ſeʒ ↄtemplatiua de dilatõne gloꝛe ĩ
qua ↄtemplatio Sſummat?᷑· et nõ capiebat ci

bump quod deſignat᷑ mirabilis abſtinentia

ↄtemplatiuoꝝ · dict᷑ em̃ in collatõmbo patrum

de plurib ꝙ aliqñ tranſibant tres vel quattu
oꝛ dies nõ ſolũ abſq; cibo coꝛpali ſed etiã abſq;
memoꝛia eiis: Der hoc auũt ꝙ anne dat᷑ ſiluis
cuuus caput nouacula nõ debet tan gere ngni
ſicatur actus pᷣ̃dicandi ꝓcedens ex ↄtemplatõ
ne mterioꝛi cuius caput id eſt intentõnem no
uacula vane gloꝛie tangere non debet p appe
titum laudis bumane

uit cor meum ꝛc.
PDer annaʒ que gratia interpᷣtat᷑ ec
cleha ſigniſicat nam ⁊ tempus eccie

tps gre nomiat᷑ dicit igit· Rxultauit coꝛ me

um in dñoꝓ multiplicatõne nioꝝ in domĩo

credentuim · et exaltatu eſt coꝛnu meũ id ẽ.

chꝛiſtus qui defenſoꝛ eſt eccleſe · apter að de

ipſo dicit᷑ luẽ ·· Srexit nobis dommꝰ coꝛnu ſalu
tis· Dilatatum eſt os meũ ſup inimicos me
os in pᷣdicatonb et doctoꝛib ſacris eloquijs

udeos et hereticos cõfundentibo · in ſalutari
tuo.id eſtchꝛiſto in ipᷣis pncipaliter opante
Fohᷣ·x. Sme me nihil poteſtis farere· Tdeo ſub
ditur · Nõ eſt ſanctꝰ vt eſt dommꝰ a chriſtꝰ
qui dicit᷑ ſanctuſſanctoꝝ danielisix· Nolite

multiplicare loqui ſubnima id eſt ſupba con
tra chꝛiſtũ et eccłiam· recedant vetera . de.

cerimonie veteris teſtamenti · q; deus ſcietia
rum dñs elt do dedit eas ſimplicib in nouo
teſtamento math·xj. Abſcondiſti hec a ſapienti
bus et prudentibo et reuelaſti ea puulis. Ar
cus foꝛtium ſuperatꝰ eſt id eſt· ſcientia ſcriba
rum et phariſeoꝝ· et infirmi id elt apki ſim
plices et illiterati. accmncti ſunt roboꝛe m ſpi
rituſſancti datõne ꝓ que facti ſunt mntelligen
tes ſcripturas et eloquentes ĩ omni ydiomate

et ita conſtantes ꝙ gaudebant in tribulatöòͤne

Actuũ · v. bant apłi gaudentes a 2ſpectu cõ

cilij qm digni habiti ſunt ꝓ nomme ĩeſu cõotu

meliam pati. Repleti pus ꝓ panibus ſe loca
uerunt ·id eſt· ſacerdotes et ſcribe iudeoꝝn qui
pꝛius erant repleti noticia legis et ꝓghetaruʒ.
ita euacuati ſunt bonis ſpualibus. ſcut illi qui
ꝓ victu quotidiano ſemetip̃os locant indiget
bonis tpalibus· et famelici ſaturati ſunt d e.
apłi pᷣus illiterati ꝓꝑ ſpmſanctu ſcietia di ſunt
repleti . donec ſterilis peperit plurimos id ẽ
gentilitas que ſterius erat m bonis opib ad
pdicatõnem apłoꝝ valde fructiſicauit· et que
multos ha bebat ſilios infirmata eſt· id eſt· in
dea que p inſdelitate eſt infirmata-. Dommꝰ
moꝛtihcatiundeam dimttendo eã cadere in
ſidelitateʒ et vinſicat ]gentilitate ꝑ ſdei ſuſce
ptõnem · deducit ad inferos iudeos obſtina
tos dimittendo eos deduci. et reducit gent
les ab ydolatria ꝑ quà digni erant inſerm peã
reuocando· dñs paupere facit ꝓpłm iudaicũ
obſtinatum ſpualibus bonis.⁊ ditat/eis gẽ?
tilem ad ſe zuerſum· humliat ideos in ca
ptiuitate diſperſos · et ſubleuat Querſos gen
tiles iudeis dnantes · Kliter põt exponi de
eadem pſona ab ilo loco dñs moꝛtificat per
carnis af flictõem. et vunſicat p ſpus 2ſola
tio nem . deducit ad mferos P ſideratõnem
pene et reducit p emendatõnem vite · dñs

Tadorauit anna et ait exulta

tin
ſut
1

—. —, — — — , —

—
— —

— —.

4 ”” 5 QO
„

1 Nest-

pauperem ſacit·in tpalibus. ⁊ ditat in ſpiri
tualibus: humiliat m pᷣſenti: et ſubleuat in
futuro· Suſcitans de puluere egenũ in futu
ra reſurrectõne · vt ſedeat cuz pncipibus· m
thꝛono gloꝛie · Diñi em̃ ſunt cardines terre.
id eſt · Plati et pncipes dnant᷑ tĩ m terra et nõ
in celo ſicut beati · et poſuit ſup eos oꝛbem ·
id eſt · cura oꝛbis ſpũalem ⁊ tpalẽ · Pedes ſan
ctoꝛum ſuoꝝ ſeruabitne coꝛruant in foueaʒ
moꝛtalis culpe et inde in ſpueaʒ gehenne et
impij in tenebꝛis ↄticeſcent ſ culpe et poſtea
gehenał miſerie. q nõ in ſoꝛtitudine lua . .
coꝛpali ⁊ tempali roboꝛabit᷑ vir eo ꝙ eſt de
fectiua · Dnm foꝛmidabunt aduerſarij eius l.
id eſt· demones ⁊ peccatoꝛes obſtinati · ⁊ ſuꝑ

ipᷣos in celis tonabit /·illa ſentetia terribili· Tte

maledicti c math xxv· que dabit᷑ celo aereo.
Dommꝰ uidicabit fines terre id eſt· homĩeſ

de omnib fmib terre · et dabit impium regi

ſuo ·id elt· chꝛiſto bomm q; tuc omnia pfce

ſubi cient᷑ ei deo ſubdit᷑ et ſublimabit coꝛnnu
chꝛiſti ſuiid eſt:ipᷣius poteſtate· Poꝛ:ro

ſilnj bely fiij belial neſcientes dũm neq; offciũ
ſacerdotũ ad populũ et iðo p pᷣos nignatnux

mali ſacerdotes noue legis quoꝝ puer · id elt ·

ſenſualitas que tendit að delectabilia carnis ſ
eut puer ad irratõnabilia habʒ fuſcmulã triden
tem et ꝓp vnũ dentẽ ſignat᷑ 2cupiſcentia carniſ
qua attrahunt᷑ coꝛpis delectabila p alm vero
⁊ↄcupiſcentia oculoꝝ qua attrahunt᷑ bona tem⸗
poꝛala p terciũ vero ſupbia vite qua attrahbũ
tur dignitates et excellentie · Ad hec em̃ tria ſ
bi attrabenda ſupꝛa modũ ſtudent mali cura⸗
ti derici ⁊ pᷣlati· Gratq; peccatũ pueroꝝ gran
de nimis coꝛã dno q; detrabebant homies a ſa
criſcio dei · Sic eſt hodie qꝛ ꝗapter malaʒ vitaʒ
clericoꝝn curatoꝝ et pᷣlatoꝝ multi laici tam de
pncipibus q́; de vulgaribo retrahunt᷑ a bonis
opibus ⁊ ad mala dilabunt᷑ Creg.· in paſtoꝛali

Qu paſtoꝛ p abꝛupta gradi conſeques eſt vt

grex ad pᷣcipitiũ ſequat᷑
III HDM
Ver auteʒ ſamuel ⁊c. Sequitur
Et non poterat videre lucernãʒ
der antequaz extmngueretur
In hoc aũt hely tenet hgura muidi

deo ⁊ homĩbo ꝑ bonã famã·h qñ dyabolo ꝓcu⸗
rante extinguit᷑ p infamiã tunc acute vdet et
vocauit dñs ſamuelẽ· ⁊ nõ hely ſacerdoteʒ q;
vitas huilbo et ñ altis ꝑ ſupbiã reuelat᷑. Mathᷣ
xj. Qonſiteoꝛ tibi pater dñe celi terre qꝛ ab⸗
ſcondiſti hec a ſapietibo ⁊ pꝛudentibo ⁊ reuela⸗
ſti ea paruulis · Loquere dñe q audit ſeruns
tuꝰ ]. attentõ nanq; mentis requirit᷑ ad hꝙ dei
locutio capiat᷑ ſuſcitabo aduerſus hely que lo
eutꝰ ſum ·ſ. ꝓ virũ dei vt dẽm elt fme pcede

gqut nõ põt videre bonũ ꝓximi quo lucet coꝛã

tis capituli ⁊ iterũ hic monet p ſamuele. qꝛ bi
na momitio pᷣcedere debet ſententiã uidicialem

boc etiã oſtendit᷑ diuina benignitas·qꝛ non

ſtatim punit peccatoꝛeʒ h patienter expectat
eius emendatõem · nõ cecidit ð ommib ver
bis eius in terrãa ſcʒ ð verbis ſamuelis pꝑ quẽ
ſigniſicat᷑ pdicatoꝛ qui ñ debet loqui de terꝛe
ms niſi ꝓ qnto oꝛdinãt᷑ ad ſpiritualia h de ſpiri
tualibo et eternisloqui nanq; de tpalibe ꝓut
oꝛdmant᷑ ad ſpualia: eſt loqui de ſpualib· nam
vbi vnu apter alteru vtrobiq; tm vnuů ·
RR fIIIFE“——
Tfactum eſt in debus illis ꝛc
Der pugnã philiſtinoꝝ ↄtra ſilios
irael qᷓ deſcribit᷑ hic· allegoꝛice ſigni
catum fuiſſe videt bellu plarũ ſub
coſdꝛoe rege· ↄtra catholicos in terra uidee · q;
ſicut in iſto bello nilij irael fuerunt debellati et
arca dei fuit capta:ſic in bello coſdꝛoe catholici
ptim occiſi fuerũt ⁊ partim captiuati:⁊ ſancta
crux ſuit capta ⁊ poꝛtata m terrã pſaꝝ ſiẽ arca
tranſpoꝛtata fuit in terrã phinſtmoꝝn de qua
tranſpoꝛtatõne dicit᷑ in ſine capituli. Trãſlata
eſt gka din de irael et idẽ dici potuit de ſan⸗
cta cruce que eſt głia plebis chꝛiſtiane Cab·
vj. Mih aut abſñit głari niſ ĩ cruce dñi noſtri
ieſu chꝛiſti ⁊c· Der hoc auteʒ q vxoꝛ phineeg
audita moꝛte vrri lui ⁊ captõne arce incurua⸗
uit ſe ⁊ pepitſigmiſicant᷑ illi qui ex auditu repẽe
tine ↄtritionis głoſoꝝ in hoc mũdo· cipumt
timoꝛẽ ⁊ incuruant᷑ p verã humilutõem repu⸗
tantes głam mudi nullius eſſe momenti2 ſic
pariunt fructũ opis meritoꝛij et vocauit pue
rum vcabod d e· ingloꝛiũ · qꝛ vere hum il qʒ
uis pariat fructũ magmi meriti nullaʒ tñ inde
głam attribuit ſibih totũ duie virtuti 'm ſal⸗
uatoꝛis 2ſilium· Lu·xvij. Qũ omia bñ feceritiſ
dicite ſerui inutiles ſumꝰ
Mil iſejm autem tulerunt arcaʒ
dei et aſportauerunt eam
Dex hoc ſẽ dictuʒ eſt ſigurata fuit
poꝛtatõ ſancte crucis in pſidẽ· ⁊ in
tulerunt eam in templũ dagon p quod hgu⸗
rata fuit poſitõ ſancte crucis in phano qð coſ-
dꝛoe fecerat ⁊ ibi ſe tanqʒ deu adoꝛari faciebat
ecce dagon ꝓnus iacebat in terra p hoc ſig
hcata fuit deiectio coſoꝛoe de regno· p boc aut
quod ſubdi caput aute dagon ⁊ due palme
mamu eius abſciſe erant . p qð ſigniſcata fuit
occiſio coſdꝛoe ab eraclio impatoꝛe et ebulli⸗
erunt ville ⁊ agri ⁊ nati ſunt mures ⁊c·· p mu
res bona agroꝛum coꝛrondentes ſignincati fu
erunt heraclij bellatoꝛes terrã pſaꝝ deuaſtan⸗
tes. p plagã vero quã paſſi ſuerunt aʒotij ĩ po⸗
ſte:ĩoꝛ ib ſigficatu fuit oppꝛobꝛmi puitutis qðᷣ
mncurrerũt pſe ſub romams· Kliter põt dici

]Kesn

p atcam domm ſignat᷑ ſacra ſcriptura ſiẽ et

erux ſancta·nam vetus teſtamentũ ſisuris mł
tiplicibus et aphetijs clamat chꝛiſtũ paſſuruʒ.
et nouũ teſta mentũ ſactis mirabilib clamat

ipᷣm paſſum · Tranſlatio vero arce a iudea in

phiuſtmoꝝn terram ſignat tranſlatõnem ſacre

ſcripture qᷓntũ ad eius ſanũ mntellectũ a iudeiſ
ad ꝓpy'm ex gentibus credentẽ· Der caſum aut
dagon ð loco ſuo ſigniſicat᷑ in gentibo creden⸗

tibus ydolatrie deiectõ· Her mures aũt here⸗
tici ↄſurgenteset ꝑ plagã in poſterioꝛib con

uerſi ad ſidem ad vomitu poſtea reuertetes ſi

cut fuit iulia nus apoſtata et eide ſimiles
e V

ſ iſtmorum ⁊c· In hoc capko de⸗
ſcribi᷑ arce reductio ꝑ quã ſignifica
tur ſancte crucis reptatio:quaʒ be⸗
acliis impatoꝛ occiſo coſoꝛoe et pſis in dedi⸗
ionem receptis in hieruſalẽ repoꝛtauit que p
bethſames vbĩ arca fuit repoꝛtata ſigmſicat᷑ eo
ꝙ bethſames domus ſolis interp̃tat· hieruſale
aut zuenienter dicit᷑ domus ſolis eo ꝙ diumi
tus fuit electa ad dei cultu. ⁊ q; ibidẽ miſteri

um cheꝛiſti fuit cõpletum AXliter aũt p repoꝛ

tatõem atce in iudeã ſigniſicari põt reuerſio ſi
dei ad iudeos circa fme mũdi· Per duas autẽ
vaccas arcã repoꝛtantes in iudeaʒ intelligunt᷑
duo pᷣ̃dicatoꝛes ⁊tra ãtichꝛiſti pfidiã ſcʒ helyaſ
et enoch quib euis pfidiã detegentibo iudei di
cuntur tũc recepturi de.De vaccis aut arcam
poꝛtantibo m textu dicit᷑ ꝙ lactabant vitulos

p quod ſigniſicat᷑ ꝙ pᷣ̃dicatoẽs verbi diumi de
bent auditoꝛes doctrine dulcedie 2ſolari · Di⸗

citur etiã ꝙ vituli eaꝝ ſuerunt dom recluſñ qꝛ
nouicij in ſide vł religione nõ debet hincinde
euagari · Dicit᷑ etiã ꝙ vacce ꝛbant mugiẽtes qꝛ
pᷣdicatoꝛes ꝑ viã huiꝰ vite ꝓcedentes debent
deuote deu oꝛare · Pſal cxviij. Qantabiles mi⸗

bi erant iuſtiſicatõnes tue in loco peregrinati
onis mee. Vnde de iſtis vaccis dicit in hebꝛeo

ꝙ cantabant · Itẽ ꝙ incedebant recte nõ decli⸗
nantes ad dexteram vel ſiniſtrã p quod ſigni

ſicatur ꝙ pᷣdicatoꝛes tenere debet rectitudmeẽ

vite et doctrine. nec ab ea declinare ꝗpter pꝛo

ſpera vel aduerſa · et ſic veniut bethſames que

interpᷣtat᷑ domus ſolis·et ſ in ſenſu anagogi

co ſignat celũ beaton· celuʒ em dicit᷑ quaſi caſa
beiyos.id eſt· ſob üiſticie ·

VII.

—

CQNR

Vm et reduxerunt arcam .·
Sicut dictu eſt ſupꝛa p arcã ſigni
ſicat᷑ crux ſancta. Der viros igit᷑ ca

viathĩarim arcam ad ſe reducetes poſſunt intel

ligi paupes religioſ crucẽ penitentie ſibi aſſu

mentes · Mit aut ſlamuel ad vniuͦſam domum

Vit autem arca in regione phi

Enerunt ergo vir cariathia

iſrael .p quẽ ſigniſicat bonus pᷣlatus ſecularis
vel religioſus qui populum hoꝛtat᷑ recedere a
ſeruitute dyaboliet mherere buituti dei dicẽs
Kuferte deos alienos de medio veſtri p gs
deſngnant᷑ vicia quibus dyabolo deßuit. eter
em̃ deus eſt guloſ· et pecunia cupidi · et ſic de
alijs vicijs · Mauſerũtq; aquã ⁊ effoderũt ad
ſigniſcandu abiectõeʒ peccatoꝝ ſine recidiuo
&t qm demones ſic recedetes a ſe nitunt᷑ ad ſu
am reducere buitutem · ideo ſubdit · et aſcede
runt ſatrape·qui interpᷣtant᷑ ſatis rapientes.
apter quod ſigniſcant demones qui rape ſtu
dent hommes ꝑ peccata · iðᷣo dicit᷑· ꝙ aſcendert
ad iſrael · id eſt ad fideles vt ſue ſubijcerẽt bui
tuti . Tulit aut ſamuel agnu lactente id ẽ· te
nellũ ꝓ quẽ ſigmificat᷑ chꝛiſtus de quo dici᷑ ioh.
pᷣmo· Ecce agnus dei ⁊c· Qui dicit᷑ tenellꝰtene .
ritudine pietatis:quẽ bonus pᷣlatus offerꝛe de
bet in ſacramento eucariſtie ꝓ ſuoꝝ ſubditoꝝ
ſalute et demonu repulſone· deo ſubdi· In
tonuit aut dommus ⁊c Nã p duumũ auxili
um demones terꝛiti fugumt a temptatõibus
ſidelium populoꝝapter quod ſhdit᷑· Hucuſq;

auxiliatus eſt nobis deus· t q de talbo bññ

cijs dummis debet memoꝛia remanere in ſdel
um coꝛdibus · vo dicit᷑ ꝙ ſamuel poſuit lapideʒ
et locum vocauit lapide adiutoꝛij. ad memoꝛi
am bñſicij diim. Fudicabat quoq; ſamuel iſ
rael q; bonus p̃ᷣlatus nõ ſolum debʒ ꝓ ſubdi
tis exoꝛare· h deſectus eoꝝ p coꝛrectõem de

bitam emendare· ) CQCK. VI

ctum eſt autem cum ſenunſʒ
ſamuel ⁊c · PHeꝛ ſiuos ſamuelis ꝓ
pter munera iudicum pueꝛtentel
ſendi ꝙ aliqñ ð bonis et ſanctiſ
viris naſcunt᷑ puerſi·ſcut ecõuerſo de puerſis
uiſti · de achaz em I manaſſe qui ſuerũt Peſſimi
nati fueꝛunt eʒechias et ioſias qui fueꝛut opti
m. Eilij tui nõ ambulant in vijs tuis ſtitue
nobis regem · Ex hoc patʒ ꝙ ꝗpte: maliciam
regentiũ cõmouet᷑ aliqñ populus ad petendũ
vel faciendũ aliquid quod ei cedit in malu · ꝓ
em̃ iſta petitio populi fuerit culpa bił patet ex

hoc quod habet᷑ infra:njcap̃ᷣ. Inuocabo domi

num et dabit voces et pluuias et ſcietis et vi
debitis qe grande malũ feceritis ĩ 2ſpectu do
mim petentes ſup vos regem. St ſimili aliqñ
ꝓ malo regentum ꝓpłs mouet᷑ ad rebellionẽ
et ſeditẽeʒ ex quibus ſequunt᷑ maioꝛa mala qʒ
fuerit regentiu rapina · Rudi vocez populi ·
Ex hoc patet ꝙ aliqn dñs exaudit aliquid qð
non cedit ad bonũ petentis eo ꝙ male petit 7
tabs exauditio magis eſt pumitio. Oſeexiij.
Dabo tibi regez ĩ furoꝛe meo · pdic eis iis re
Sis ·hic accipit᷑ ius large et imapꝛie dictũ qd
reputat᷑ ius ꝓpter malu abuſum· nam illa que
xunt᷑ hic de iure regis magis ↄtingunt pet

exercitium tyrannidis · ꝙ em̃ ptmere dicuntu⸗
ad regem · hoc eſt ad oſtendendũ ꝙ apter ma⸗
liciam hommũ regnũ de facili conuertit᷑ in ty
ranmndem. CGK J X..
T erat vir de benpamm
Der ſaulem de quo dicit᷑ hic ꝙ erat
vir bonus et electus et nõ erat vir
de fſilijs irael melioꝛ illo. ſigniſicat᷑
quilibet homo aptus pᷣlationi ſiue regno:nam
qui pᷣeſt alijs in poteſtate debet etiã moꝛibus

peſſe et exercitatus in humilitate qð in ſaule

ſigmiſicat᷑ p hoc ꝙ iuit aſinas querere· Vnð de

helya dicit ij· xres · ij· Dater mi currus iſrael
et auriga eius· currus em qui ducit᷑hic poni᷑

pmo et auriga qui ducit ſecundo ad oſtenden
dum ꝙ ile bene ducit regendo qui pᷣmo ſuit

ductils in obediendo · Domimn? aut reuelaue
rat auriculã ſamuelis laptitudinẽ ipᷣius ſaulis

ad regnandu et eius aduentu ideo ſubdit de

dit ei lbeum in capite eoꝝ qui fuerãt inuitati/
et hoc rõne ſue vrrtutis et dignitatis regie de
ꝓximo ĩmmẽtis· vtꝛiq; nanq; debet᷑ honoꝛ dici
tur em · in eth. ꝙ honoꝛ eſt virtutis pᷣmn de·
betur etiam regie dignitati eo ꝙ debet eſſe cu
ſtos virtutis et ꝓmotrix · Dic puero vt ante⸗

cedat nos· ſecreta nanq; diuina an tempꝰ ab
eo diſpoſitum nõ ſunt alijs publicanda· ꝗpt qð
ſamuel ſecretum de regno ſibi cõmiſum a des
reneae molie ſauli in pᷣſentia ſui pueri
Vlt autem ſamuel lenticulam
oler et effudit ſuper caput ens·
vngendo eum in regem nam exq̊
Altat ei ad que ſpectat de aptitudi
ne alicuiꝰ ad regendũ m tpalibus vel ſpualb⸗
et de voluntate dei circa ipᷣm. ſtatim eſt m pᷣn⸗
cipem vel pontiſcem ꝓmouendus dicunt᷑ auũt
ei tria futura · Hꝛimũ eſt de duobus viris ſa:
lientibus magnas foueas ad exercitiuʒ ſue foꝛ
titudinis et agilitatis ad ſigniſcaãdũ ꝙ pnceps
tales debet querere et ſibi ſociare tanqʒ aptos
ad pᷣlium · ꝓpter quod mfra · xinj · dicit ꝙ quẽcũ⸗

ꝙ; ſaul vdebat ad pᷣlium aptũ ſibi ſociabat · Se

cundũ ſignũ eſt de trib viris cauſa oblatõnis

aſcendentibus ad dommũ quod ptinet ad pꝛe-

latõnis officiũet ꝑ hoc ſůᷣgmiſica tũ fuit ſauli ꝙ

debebat legẽ accipe a ſacerdotibo et in ea medi

tari · vt habet᷑ deut · xvij. Terciu hignu ẽ ð gre⸗
ge ꝗphetaꝝ cui ſaul obuiauit et cũ eis ꝓpheta
uit · p quos ſigniſicant᷑ viri religioſi et ᷣm veri
tatem hiſtoꝛie tales erant iſti qui dicunt h̊ ꝓ⸗
phetare · id eſt · deũ laudare · nõ ſolũ vocibo hua
nis h etiã muſicis inſtrumentis et tales debet
ꝓmotus in pncipẽ diligere et cũ eis deu lau⸗
dare de ſua ꝓmotõne. et vt eoꝝ oꝛõnib poſſie
ſuũ ꝓphm gubernaẽ iðo ſubdit᷑. St mutaberis

in viruʒ al iju p quod oſtendi ꝙ ꝓmotus in

1.

pncipem debee aliter viuere qʒ pᷣus ſcʒ virtue
ſius · Vnde phs · vij eth· virtutes tranſcenden⸗
tes cõmune modũ hũanũ vocat heroyeas vel
diuimnas · Quado g euenerint ſigna hec omnia
ti bi:ſlac ⁊c i ſcies te eſſe regem ex oꝛdinatõne
duuma ido viuas ſicut rex virtuoſe · qꝛ dñs te
cum eſt ad te dirigendũ in his que ſpectant
ad tegis officiu nin ponas obicem p tuũ defe

ctum·ex hoc habet᷑ argumentũ ꝙ qñ aliq̃s ꝓ⸗

mouetur bm deũ dat ei graãm exequendi debi⸗
te ſuũ officiũ niſ̃ ponat impedimentũ· de ſer
mone aũt regni nõ indicauit ei vt pꝛi tinam
humilita te teneret et lecretũ ſibi cõnmnſſum vſ

q; ad tempus debitũ ↄſeruaret· Qonuoca⸗

uit aut ſamuel populũ ad oſtendendũu dei oꝛ
dmatõem p ſoꝛtium miſſone · ideo ſequit᷑ · et
puenit ad ſaul .ſſoꝛs regni:nec fuit hoc a cãau
ſed ex oꝛdmatõne diuma vt publicaret᷑ electõ
pus in ſecxeto facta. Ecce a bſconditꝰẽ domi
hoc lſactũ eſt ex mſtinctu diuino ad oſtenden
dum ꝙ nullus ingerere ſe debet ad hmõi dis
tates· et altioꝛ fuit vmuerſo populo pꝓ qð ſi
gniſicat ſupemmetia virtutis que debet eſſe in
ꝓmoto · et ſcripſit in libꝛo ſlegẽ regni non
Fym vſurpatõem ſupꝛa poſitã h Im oꝛdinatõeʒ
dei pontam deut· xvij· Euij vero belial c p
hoc ondit᷑ ꝙ in oĩ 2’gregatõne commumi ſunt
aliqui mali q̃ de bono murmurãt et ſi poſſent
libenter impedirent ·
Tfactum eſt quaſi poſt menſezʒ
2c Der naas qui ſerpes interpᷣtat
dyabolus intelugit nam in ſpe ſer
ventis ðcepit genus humanuũ. ꝓpt

quodð ſerpens antiquꝰ nommat᷑ ipᷣe vero qrit

eruere oculos dextros vroꝝ iabes que caloꝛ

interp̃tat᷑· nã viris caritate feruetibb maligni⸗

us inſdiat᷑ p oculũ aũt ſigſicat᷑ intentio Mat ·
vj. Si oculus tuꝰ fuerit ſimplex ·id eſt· intetio
tua m aug DPer oculũ igit᷑ dextru intentõ ad

bona ſpualia:p ſiniſtruũ aut ad tpalia dengnat᷑·
Der hoc igit᷑ ꝙ naas oculos dextros viroꝛuʒ
labes querebat eruere ſigniſcat᷑ ꝙ dyabolꝰ in

tentõnes viroꝝ in caritate feruentin querit a
bonis ſpũalibus totalit auertere· Her hoc aut
ꝙ viri iabes queſerunt auxiliũ regis ſigniſica?t

ꝙ a dyabolo impusgnati dicto modo debet ad

auxilium regis regum ieſu chꝛiſti p deuotas
oꝛõnes recurrere · qui ſtituit populũ in treſ

ptes nam rex noſter agelos p tres gerarchi
as dunßt et omnes ſunt in adiutoꝛiũ nobis cõ
tra demonis exercitũ·Meb . O mẽs admiſtra
toꝛij ſpus ſunt in miſteriũ miſn ꝗpter eos qui
capiunt hereditatẽ ſalutis· t ſic debellat᷑ naas
cum ſuo exercitu · id eſt. dyabolꝰ cũ angek ma

bgnis. Apoẽ xij.· Michael et angeli eius p̃ᷣia
bantur cũ dꝛacone:⁊ dꝛaco pugnabat ⁊ ageli

tr

eius et nõ pᷣualuerunt.neq; muentus eſt eoꝝn

locus m celo· t accipit᷑ hic celũ ꝓ eccleſia mili
tante. Venite et eamus in galgala et innoue⸗

mus ibi regnũ ey noua nanq; vic toꝛia ð dya

bolo habita mnouandũ eſt chꝛiſti regnũp no
uam oblatõem laudũ dummaꝝ:nec mrandu qꝙ;

p ſaulem ꝓ tempe quo ſuit bonꝰ ſigniſicet᷑ ie
ſus chꝛiſtꝰ ſic infra dicet᷑ ð dauid et ſalomone
Sicut em̃ dictũ fuit in pᷣncipio huiꝰ opis.leo
apter diuerſas ꝗpꝛietates aliqñ ſignat dyabo

lum aliqñ cheiſtũ ·
RRR 1 †

xit autem ſamuel æ·
In hoc aut capitulo ſanctus ſamu
el ſuã declarat innocentiam dicens

non dicit coꝛam hommibo ſiẽ ypocrite qui que
runt iuſtiſicari coꝛam mudo.j vtrũ bouẽ cuiuſ

quãtulerim p calummiã inferendo· ſi de ma
nu cuiuſquã munꝰ accepi. ꝓ iuſticia exerceda

Der hoc mfoꝛmari debent pꝛincipes et pꝛela
ti vt regant populũ ſibi ſubditum ſine calũma
et auaricia · Socundo arguit populũ de petitõ
ne regis oſtendẽs ꝙ domm rex eoꝛuz ſuerat
immediatus ꝑ iudices taq̃ᷓ; pꝑ mĩſtros et vica
rios eos ſaluans dicẽs · Miñt dominꝰmoyſen

et aaron ⁊c]· Der hoc nignat᷑ ꝙ pᷣlati ⁊ pdicato
res debent oſtendere populis dei bñſicia vt cq
gnoſcant eius bonitate er p oppoſitũ ſuã ingti
tudinẽnam oppoſita iuxta ſe poſta magis elu
ceſcunt · et ſic ꝑ verã penitentiã ad deũ redeane

et ĩ ſideliter ſeruiedo ven dñũm recognoſcãt

— cepiſſet et duobus annis regnauit
ſup iſrael· Acatu. xiij dicit ꝙ regna
nitxl· annis h hic pont᷑ tin tempus quo pmã
ſit in humilitate et bonitateex quo patzʒ ꝙ rex
malus tpe malicie ſue nõ eſt ſᷣim veritatem rex
dicendus h tm̃ equiuoceſicut oculus lapideus
aut depictus · et dem dicendũ de p̃lato malo
et multo plus q; regit in ſpũalibus que tpali
bus pᷣferunt᷑ coꝛruptio ei optimi peſſima iu
dicatur · ¶ St pcuſſit ionathas ſtationẽ phili
ſtinoꝛum ꝓ ionatham qui donũ columbe mint᷑
pꝛetatur· dñs leſus chꝛiſtꝰſigmiſicat ſup que ſpi

rituſſanctus apparuit in ſpecie columbe cuʒ ba
ptiʒaretur · ip̃e vero ſtatõem philiſtinoꝝ pcuſ

ſit qñ deſcendens ad infernum et inde patres
potenter liberauit · philiſtijm aũt interpᷣtãt᷑ ca
dentes deo ſignant demones qui de celo per
ſuam ſupbiam ceciderunt. Diyxitq; ſamuel

ad laul ſtulte egiſti l.ſciliczʒ vſurpaãdo tibi offn
legalis ſacerdotij.⁊ incõpabiliter plus peccant

illi qni ſibi officium ſacerdotis euan gelici vſur

pant 18t egreſſi ſunt de caſtris philiſtinoꝝ

Loquimimn de me coꝛã dommo .

Ahius vmus anni. id eſt. humik

tꝛes cunei p hoe aũt ſigniſica?᷑ q dᷣmones qui
vt dictum elſt p philiſteos intelligunẽt de trib⸗
nos temptant · Pꝛimũ eſt cupiſcentia oculo
rum ·et demones de hoc temptantes ſignãtur
p pᷣmũ cuneũ cũ dici· Vnus cuneus pgebat
⁊Ztra viam effraym ·que fertilis interpᷣtat᷑ con
cupiſcẽtia vero oculoꝝ bona tpalia coaceruat᷑
ſemp nitit. Secũdũ aũt eſt ſuperbia vite . ⁊ de
mones de boc temptantes p ſecundũ cuneum
ſigniſicant᷑ cũ dici Hoꝛro alius ingredie bat᷑
p viam bethoꝛon que domus excelſa interpᷣ
tatur deo ꝑ ip̃am ſupꝑbia vite intelligit᷑ que ſp
aſcendere conat᷑· Terciu aũt eſt cupiſcetia caꝛ

nis et demones de hoc temptantes p tercum
cuneũ ſignifcant᷑ cũ dicit Tercius aũt verte

rat ſe ad iter immi terra ſeba que interp̃tat
capꝛa:qꝗpter quod ſigniſcat cupiſcentiam car

nis p quã homines aſſim lant᷑ animalibo bꝛutiſ
Vnde pᷣmo eth· vita voluptuoſa dicit vita pe
cudum · Poero lſaber ferraruis nõ muenie
batur in omi terra iſrael cauerãt ei philiſtimm
c. ·demones em̃ ſtudent ad hoc ꝙ fabꝛicato

res armoꝝ ſpualium tollant᷑ de terra ſideluũʒ
hmõi vero fabꝛi ſunt doctoꝛes ⁊ p̃dicatoꝛes q̃

ↄtra demonũ mſultus ſdeles armãt ſuis ſan

ctis exhoꝛtatõnibo. ꝗꝓpter quod illi qui eos im

pedunt in tam bono actu mmiſtri ſunt ðᷣmo

num in hoc caſu. QCA. XIIII.
, Taccidit quadam die c

interpᷣtat dommus ieſus chꝛiſtꝰ ſi

caret amaritudinis felle · p hoc aũt ꝙ monathas
aſcendit p ſcopulos ad deſtruenda phiiſtino

rum ſtatõem ſigmificatus fuit aſcenſus chꝛiſti
m crucem p clauos·et ſic deſtruxit ſtatõem de
monum frangens infernuũ 2 inde lberãs colle

Sum ſanctoꝝ patꝝ p armigerũ aut eiꝰ intel

ligitur beatus franciſcus qui arma chꝛiſti non

ſolum in mente p ſidem hy etiã in coꝛpe p expſ
ſam ſimilitudine poꝛtauit et ꝓ cruce penitetie

poſt chꝛiſtũ incedens frequenter demones ſu
Sauit.nõ ſolu de coꝛpibus obſeſſis·hj etiã de cl
uitatibus et locis vt ĩ eius legenda pleniꝰ con

tinetur · . V.
dix it ſamuel ad ſaul.

interp̃tatur zuemieter ieſus chaiſtꝰ
nificat᷑ quẽ a domĩo poſtulauert

inſtanter patriarche et ꝗphete· Rſa xvj· Smitte

agnũ dñe dñnatoꝛem terre de petra deſerti ad
montem filie ſpon· Et ſimilis poſtulatio ĩ mł
tis locis ponit in veteri teſtamento· DPer ſaulẽ
vero resnare volentẽ põt mtelligi quicunq;
queꝛit vel acceptat poteſtatẽ tpalem et ſpualẽ
et talis debet pᷣmo de regimĩe ſui cogitare qð

conſiſtit in hboc ꝙ ſenſualitas redigit᷑ ſub rõnis

. — — — d — ☚

Per ionatham qui columbe donũ

Sniſicatur· nam ad modũ columbe

DHer ſamuelẽ qui poſtulatus a dño

—,. —,, ——0 „ —,.r—᷑———,—˙,.. —— — ——

lon
detry
daſſe
Gnöͤnr
Pgebe
ten
cermge
ten de
uneun
edieber
in,
kgr,
Cetinc,
tercum
enen
lrptai
m car
obeutſ
vaſe
muene
Mſtin
Peicite
fdelig
toresi
ſisn
ccsin
töno⸗
3
donu
lumbe
nathne
fulmno
cheit
demde
cole
mtel
non

eß

ime

ill
cd

poteſtate · ꝗpter quod ſibi dicit᷑ a chꝛiſto qui p

ſamuelem ſigniſicat᷑ vade et pcute amalech qui

bꝛuta gens interp̃tat. ꝗpt quod p amalech ſen

ſualitas ꝑ quã homo uenit cũ bꝛutis deſñgna
tur · et ic debet domari ꝙ obediat rõni· Sed in
hac victoꝛia duplex põt eſſe defſectus vnꝰ eſt

ſi nimis pcat᷑ carni ſub pᷣtextu ſeruitutis dei ·ſ·
vt ſit foꝛtioꝛ ad ſeruiendu ei: ⁊ hoc ſigniſicatuꝛ

p hoc ꝙ ſaul pepcit melioꝛibb animalib ſub p̃⸗

textu oblatõnis deo ſiende ex eis cuʒ dicit · et
pepcit ſaul ⁊c idem ſigniſicat᷑ p hoc ꝙ dimi
ſit viuũ regem agag pinguiſſimu. Alius auteʒ
defectus eſt qn ex vicõꝝ carnaliũ victoꝛia in
ſurgit ſupbia que aliqñ eſt magis dei offen⸗
ſiua · Berſuꝑ miſſus e·dxpedit magis virgi

nem no eſſe qz de virginitate inſoleſcere · St H
ſigniſicat᷑ p hoc ꝙ ſaul erexit ſibi foꝛnicẽ truim

phalem ad ſue victoꝛie oſtentatõem· et qi p
bumilitate fuerat electus in regem ſiẽ dicit᷑ in

textu. Nõne cũ pnulus eſſes ĩ oculis tuis ca:

put in tribubus iſrael factus es c ·ita p ſup

biam fuit eiectus ſiẽ dicit infra· Pꝛo eo ꝙ ab
eciſti ſermonem dommi abiecit te dñs ne ſis

rex ·⁊ p hoc ſigniſcat᷑ ꝙ nullꝰpõt eſſe bonꝰxex
ni regimme ſui et alioꝝ niſ abijciet a ſe ſupbie
viciuũ Dixitq; ſamuel adducite ad me agag
c· p hoc aũt ꝙ ſamuel agag occidit ſigmiſica

tur ꝙ chꝛiſtus p ſamuelẽ hguratus extinguit

aliqn incentiuũ carnis in aliquibb amicis ſuis·

ſicut legit᷑ de beato franciſco:et in collatõmbuſ

patrũ de ſereno abbate ꝙ in ſomnis vidit aãge
lum dei eunuchizantem ipm et ex tũc nõ ſenſit
motũ carnis moꝛdmatũ: pᷣma collatõne euis

Veruntũ lugebat ſamuel ſaule p hoc dengt

ꝙ quilibet qui eſt mebꝝ chꝛiſti reputare debʒ
caſum magne plſone valde lamentabile
QN. X*VI.

lem ⁊c · Sicut capitulo pᷣcedenti p
ſamuele ſignificatus eſt chꝛiſtꝰ ita
p ipᷣm ſigniſicat᷑ chꝛiſti vicarius ad
quem ſpectat aliquem vngere in pᷣncipẽ vł p⸗

latum · ꝓpter ↄnexioneʒ em pᷣncipalis agentis
ad vicariũ in expoſitõe ſacre ſcripture ⁊ maxĩe

milſtica · ſit frequenter tranſitus de vno ad aliũ
Dicit᷑ igi᷑ ſibi Vſqʒquo tu luges ſaulequaſi
dicat · vicarius agpbare debet magiſtri ſui ſen⸗
tentiam· et qꝛ moꝛtuo vel deiecto pᷣnape vłb p
lato aluis eſt inſtituendus · ideo ſubdit᷑ · veni

et mittam te ad vꝓſay ꝓuidi em̃ in filijs eiꝰ mi⸗

hi regem /p vſay qui interpᷣtat᷑ ſalus mea xpᷣe

ſigniſicat᷑ de quo eſa· lvj:in pſona patris dicituꝛ

iuxta eſt ſalus mea vt veniat vc.· cũ g dicit ve
m mittã te ad yſay intelligit eſſe verbũ vel in
ſpiratio ſpuſſancti ad illum qui pᷣncipẽ vel pᷣ⸗

latum inſtituere debet vel vngere na talis ꝓ

motus de ſilijs yſap · id ẽ· chꝛilti p verã ſidẽ de⸗

Fxit quoq; dommus ad ſamue

Kesgu

bet eſſe ꝓ hoc aũt ꝙ de ſilijs yſapy mino: inun⸗
ctus fuit de pᷣcepto dommi ſiẽ dicit᷑ infra. et
ait dommꝰ ſurge et vnge eũ ·ſignificat᷑ ꝙ ille
de chꝛiſti hilijs qui eſt humilio: ceteris paribo
eſt ad dignitatẽ eccłiaſticã vel ſecularẽ aptõꝛ·
L&t directꝰ eſt ſpᷣs dommia die ula ĩ dauid
p quod oſtendit᷑ ꝙ ꝓmoto ex oꝛdmatõe duia
daturt gratia ad exequendũ officiũ ſuũ niſ po
nat obicem ſpũᷣſſancti gratie · Spus aũut dñi
receſſit a ſaul et agitabat eum ſpũs malusp
quod ſigniſicat᷑ qñ ſpũſſanctꝰ recedit ab al⸗
quo apter peccati moꝛtalis cõmiſſonẽ ſpiritꝰ
malignus agitat eum de culpa m culpã. Creg
Peccatuũ quod nõ ꝓ penitentiã diluit᷑ mox ſuo
pondere ad aliud trahit · Per hoc aũt ꝙ pſallẽ
te dauid ſaul alleuiabat᷑ ſigniſicat᷑ ꝙ p oꝛõnes
ſanctoꝝ a demombo agitati aliqñ curant᷑ qð ðᷣ
coꝛpali curatõne oꝛõnibus ſanctoꝝ frequent᷑
legit᷑ eſſe factũ:ſpualiter aũt p̃ᷣdicatoꝛes hoc fa
ciunt in illis qui ad eoꝝ pᷣdicatõem ſpĩ ve pe
nitend cũ ꝗpoſito ſitendi ↄcipiunt.

Ongresgantes autez philſtiz
a gmima Hic agit᷑ ð duello dauid
⁊tra goliath getheũ ·ꝓ qð ſignifica
r allegoꝛice pugna chꝛiſti ↄt᷑ dya

bolum circa qð notandũ ꝙ ſiẽ in pᷣcedenti cap·
fßhigniſicatꝰ eſt chꝛiſtus ꝓ yſay ſie p ipᷣm põt hic

deus pater ſigniſicari eo ꝙ pater et ftius vnũ
ſunt in ſubſtantia ⁊ opatõne·ſ dicit ioh · xjca ·
ego et pater vnu ſumꝰigit᷑ ꝑ ꝓſay mittentem
flium ſuũ dauid ad fratres ſuos viſtanduʒ di
cens fratres tuos viſtabis ſi recte agant c
ſignincat᷑ deus pater filiũ ſuũ mittẽs in mũdu
vt ſaluet p ipᷣm iohiijp hoc aũt ꝙ dauid ðbel
lauit goliath getheũ·et pꝑ hoc philſtinoꝝ ex⸗
ercitum ſiẽ dicit᷑ infral videntes aũt philiſtinn
ꝙ moꝛtuꝰ elt ſoꝛtiſſimꝰ eoꝝ fugerũt c&τ ſigſi
catur ꝙ chꝛiſtus debellauit pᷣncipẽ demonu et
eius exercitũ·p baculũ aut ⁊ q̃nq; lapides q̃b
dauid golath ðbellauit ſignificat᷑ crux ſancta
et q̃nq; vulnera ꝓ que chꝛiſtꝰ de dyabolo ⁊ an
gelis eius truumphauit · ꝓ hoc aũt ꝙ dauid gla
dio golie caput eius amputauit ſignifcat᷑ ꝙ
ſicut dyabolus pꝑ lignũ deuicerat genꝰ huanu
in homie pᷣmo ſic p hgnũ deuictus eſt ab ho⸗
mine chꝛiſto · Moꝛali aut p dauid inunctũ
a ſamuele ſigniſicat᷑ quilibet chꝛiſtianꝰ bonus a
chꝛiſto munctꝰ vnctõne gratie ꝗpter qð time
re nõ debet poteſtatẽ et arma ſathane h 2ſtã
ter ip̃ᷣm aggredi cũ baculo ſancte crucis ipſuʒ
p hdem mterius poꝛtando ⁊ exterius ĩ ſigno·
Let q̃nq; lapidiboiid ẽ· exercitio q̃nq; ſenſuum
min bonis ⁊ ſanctis opibo·jpei· iij · Qhꝛiſto ĩ caꝛ
ne paſſo ⁊ vos eadem cogitatõne armamĩ et
ſic dyabolus deuictus cum exercitu ſuo fugit
Zſiſꝰ iac· nij· Reñiſtite dyabolo et fugiet a vob

be donũ c Pi baptiſ
mo ſpuſſanctꝰ ſup ipᷣm apparuit in ſpecie colũ
be.mach.iij cuiꝰ amma id eſt· voluntas ↄgluti

qu ad ſaul amma monathe con⸗
Zlutmata eſt amme dauid.
Per ionathan qui interpᷣtat᷑ colum
ſtus ſigniſicat᷑ eo ꝙ ĩ eius baptiſ

natur p amoꝛẽ ĩ dauid ꝑ quẽ ſigniſicat᷑ quili
bet qui ſoꝛtiter ↄtra vicia pugnat eo ꝙ dauid

manu ſoꝛtis interp̃tat· et ei dat veſtimenta ſua
et arma ſicut dicit· et dedit eã daud 2 reliqua
veſtimenta ſua vſq; ad gladiũ et arcũ p que

intelligunt᷑ veltes et arma virtutuz et gre · 'm
em̃ ſenſum literale ly vſq; tenet hic incluſiue · B

aũt arma dat chꝛiſtus ſuis militib non ſolũ ad
oꝛnandum Fetiã ad foꝛtit demones impugnã⸗
dum h qm̃ q̊s xpᷣc diligit dyabolꝰ foꝛtius odit

ideo ſic mmcitauit ſaule ad odiendũ dauid ſiẽ ðꝛ
m textu: non rectis g oculis ſaul aſpiciebat
dauid c ·ſic dyabolus potetes hui ſeculi ſtu
det incitare ad odiũ amicoꝝ chaiſti et nõ ſoluʒ
ad odiendũu in coꝛde hetiã ad pſequendu ĩ ope
m cuiꝰ figura ſaul voluit dauid cũ lancea pfo⸗
rare·et qn dyabolus videt ꝙ apta pſecutõ con
tra chꝛiſti amicos nõ valet ad pſecutõem mali
cioſam ↄtra eos ↄcitandã ſub ſpecie boni ſtu
det quod ſigſicat᷑ p hoc ꝙ ſaul filia ſuaʒ merob
ꝓm iſt dare dauid dicẽs · Scce fila mea maioꝛ
merob eaʒ dabo tibi ĩ vxoꝛẽ quod ſaciebat ad

boc ꝙ dauid gladio philiſtinoꝛuũ moꝛeret᷑ et ſiẽ

deo diſponente dauid fuit ſaluatꝰ et ſaul in ma

nibus philiſtinoꝝ cecidit ⁊ ab eis letaliter vul
neratus·ſic ex diuma oꝛdinatõe frequent tin

git ꝙ ili q̃ machinant᷑ malũ in nocentibo capiũ
tur in ſius machinatõib·p̃s · ix. In laqueo iſto
quẽ abſconderũt cõp̃henſus eſt te⸗ eoꝝ·
Ocutus eſt autem ſaul ad iona
than ⁊c· ·lle qui machinat᷑ occul
te ad moꝛtẽ innocentis et videt ꝙ ñ
ſicit q deus innocentem ptegit ;

ad ip̃m occidendum maniſelſte ſi poteſt ſe con⸗

uertit et hoc figuratur per ſaul qui dixit · ad

vdvnathan filiũ ſuum et ad omnes ſeruos ſuos

vt occiderent dauid p hoc aũt ꝙ ionathas in
ſinuauit dauid dices querit ſaul occidere te
ſigniſcatur ꝙ chꝛiſtus frequeẽter p̃ᷣmunit ſuos
ſideles vt caueant inſdias crudeles: ⁊ ſim iiter
p hoc ꝙ ionathas pſuaſit ſauu ↄtrariũ dicens
Lne pecces rex ĩ ſeruũ tuũ dauid/ſigniſicatur
ꝙ inſtinctus diumi retrahetes impios a malo
nõ deſicuint eis qᷓ;diu ſunt in vita pᷣſenti· qʒuis
deus ſciat eos vitã ĩ malo fnuretn aliqñ ad tẽ

pus retrahunt᷑ et hoc ſignificat᷑ p hoc quod ſub

ditur ſauls reſponſo. Vunt dns q; nõ occide

tur. tñ poſtea conatus eſt multiplicit p ſe es

„

T factum e mecemnpleſſetlo

ſuos ſatellites ip̃m occidere vt patz m textu · p

hoc etiã apparet dei miſericoꝛdia retrahens pee
catoꝛes a malo et hommũ malicia qui ↄtepta

tali retractõne cito reuertunt᷑ ad vicia 2ſueta

Tulit aut micol ſtatuam ⁊c ·p micol vero da
uid vxoꝛẽ que caute ſaluauit eius vicã:ſigniſica
tur honũs ſapientia de qua dicit ſap· vi· hanc
queſiui mihi ſponſam aſſumere. et ipᷣ̃a lberat

habentẽ ip̃am · ſieut ð ma dicit ſap x · hec lbera

uit ůſtum c CX NN.

er hoc ꝙ dauid in pſecutõne po
+☛ ſitus fugit ad ionathan amicũ ſuũ ſi
delem oſtendes ei anxietatẽ amimi

de cuiꝰ anncicia et ndelitate nobis ſtat ⁊ eide

aperire · ꝓ hoc alleuiat᷑ ſẽ apoſtema plus af⸗

flgit q;dui clauſum remanet q; poſt aptõnem
p quã ſanies defluit et euacuat᷑· Per hoc auteʒ
ꝙ ionathas dedit ei 2ſluim et auxiliũ offenſa

patris ſui nõ obſtante· docemur dare 2ſlum

et auxiliũ innocenti non obſtante offenſa cuiuſ
cunq; pſone Aliter aut põt dici ꝙ p onathan

qui columbe donũ interpᷣtat᷑ ſpũſſanctꝰ q̃ ĩ co

lumbe ſpecie apparuit in baptiſmo chꝛiſti ſigſi
tur · ad cuiꝰ auxiliũ et 2ſiluum debemꝰ recurre
re in anguſtijs et ip̃e paratus eſt umare· quia
Apꝛuum eſt duntatis ſuccurrere in caſib deſpe
ratis in quo dauid erat Fm viã humanãp hoc

etiã ꝙ ionathas foꝛtauit dauid pdicens ei ꝙ;

eſſet pſecutõeʒ ſaulis euaſurus et regnũ iſrael

adepturus d · dinnttã te vt vadas ĩ pace et ſit

dñs tecum et ſequit᷑ poſtea. qn eradicauerit
dñs mimicos dauid hgnificat᷑ ꝙ ſpuſſanctus
innocentes poſitos m aduerſitatibo 2ſolatur 2

eis adeptõem regm celeſtis pollcet· Math· v.

Beati qui pſecutõem patiunt᷑ ꝓpter iuſticiam
qm ipᷣoꝝ eſt regnũ ceoꝝ ·A.. X„
Smt autem daui in nobe ad

achimelech bñ ſigficat᷑ ieſꝰ xpᷣe pꝛio
rõe noĩs nam achimelech interp̃ta
t meus rex Chriſt? aute frater noſter
eſt ratõne humanitatis aſſũpte Mebꝛeoꝝ ij · di
citur ð chriſto ⁊ ſins ndenbus Nõ cõſunditur
eos vocare fratres d·nüciabo nomen tuũ ſra
tribus meis ⁊c · ꝓpe eſt etiã rex regum ⁊ domi
nus dommantiũ vt dicitur apo· xvij· Scðo rati
one officij na achimelech erat ſumus ſacerdos
qð competit ipñ chriſto · apter quod peꝛ mel:
chiſedech qui rex erat ⁊ ſacerdos ſigfieat᷑ heb
vij · De: hoc ergo ꝙ dauid in arto poſitus ve
nit ad achimelech ſignificat᷑ ꝙ quilibet chriſtia
nus in arto poſieꝰ peꝛ pꝛeces deuotas recurre
re debz ad dommum ieſum chriſtuz. Der boc
aũt ꝙ damd ab achnnelech panem petijt ille
dedit ſigmnificatur ꝙ chriſnanus debʒ a epriſto

Vgit autem dauid de naioch

ui · docemur ĩ anguſtia poſiti recurrere ad euʒ

achmelech ſacerdotez per utũ

— — —

— △☚

—
—

— —.— — —

— —..

—. —, —

t.
ai
¹ en
wd
ſgrſie
ibu
lben
derlben

wohe
utie
nicüſus
Nwöini
wadeng
1 vede
plug af;
ptönen
cau
ſes
um
nſaca
Onethan
ie
itiſc
terre
are⸗ quan
ſtodepe
naͤphee
ns ei
ͦ ſraet
Neetſit
dcaverit
ſancks
dſolatur

petere panem vᷣbi diuini a eukariſtie ſicut dici

tur in oratione domĩca panẽ noſtru q̊tidianũ
da nobis hodie et hoc ſigmſicatur p hoc qð ðe
dedit g ei ſacerdos pane ſanctiſcatũ Per HG
autẽ ꝙ dixit ſaceꝛdos ꝙ ad eſum panis illius
requirebat᷑ mundicia maxime a mulieribus · ſi
gniſicatũ fuit ꝙ peccatũ carnale impedit ma⸗
xime pceptione enkariſtie Per hoc autem ꝙ

achimelech dedit dauid gladium ſignifica?t
chꝛiſtus armat ſuos ſideles ↄtra demonum m
ſultꝰ Per hoc aũt ꝙ fuit gladius q̊ caput go/
liach fuerat amputatũ ſigſicatur ꝙ memoria

paſſionis chꝛiſti qᷓ caput demonũu fuit deuictũ:
eſt efficax gladius ↄtra demonũ mſultũ. pᷣma
Pe.iiij . Qhꝛiſto in carne paſſo⁊ vos eadẽ cogi
tatõe armamini. ⁊ venit ad achis regẽ geth
et ſequit᷑· et mutauit os ſuũ coꝛã achis · Der

hoc aut ꝙ ſe ſimłauit inſanũ vt euaderet moꝛ

tis piculũ dedit exeplũ vtendi cautelis ↄtra:
maliciã puſoꝝ · Vñn dicit poeta· ſtulticia ſimula
re loco ſuma prudetia elt OQð habet locum qñ
querit᷑ aliq̃d cꝰreſpõſio odioſa eſt ⁊ ſine fructu:

tuůc declnare qñ potelt ſieri licite videtur eſſe

prudentie Alter p achis ⁊ euis ꝓpłm pnt ſacer
dotes ⁊ ſcribe iudeoꝝ mtelligi ⁊ p dauid ipſe
chꝛiſtus qᷓ coraʒ eis mutauit os doces ↄteẽptũ

tpalium bonoꝝ q tñ in lege veteri ꝓmittebat

m pᷣmiũ Rᷣſa · pᷣmo Si audieritis me bona teꝛre

comedetis· Pꝛopter qð ipᷣm reputabãt inſanũ

ſiẽ habet᷑ iohaãnis·x · dicebãat · n· de chꝛiſto demo
mũ habet ⁊ inſanit vt quid eum auditis · ſcut
achis reputauit dauid mſanu dicens · videtis
bommem inſanientem ·) QC. „IüEr
Bict ergo inde dauwd Sequitur

vobiſcumꝛc· Per hoc autẽ ꝙ da

uid fugitinꝰ ⁊ in piculo ſui coꝛpis et eoꝝ qui

erãt ſecũ añ omĩa ꝗqſiuit parentibo ſuis ſecuri⸗
tatẽ mãſionisondit p factũ q̃ntũ de parentibo
ſit curandu· dixitq; gad ad dauid noli manè ĩ
pᷣndio ꝓfſiciſcere et vade m tra iuda . Per gad
aphetã intelligit᷑ bonꝰ pᷣlatus qᷓ de ſalute maxi:⸗
me ſpuah ſuoꝝ ſubditoꝝ debet eſſe ſolicitꝰ et
ðᷣo monuit dauid recedere de loco vbi ſecuri⸗
erat coꝛpaliter int ydolatras· tñ piculoſiꝰ ſpũa
liter · nã aliã ð ſocietate dauid ad ydolatriã de⸗
elinare poſſent ſi bi dui m aſſet · iõ dixit· Va:
de in terrã umda ]· vbi de c olebat tñ ſaul eiꝰ ad
uerſarius ibi dñabat᷑ ex hoc etiã ꝙ dauid cũ ſu⸗
is illuc uint ondit᷑ homes debent eſſe magis
ſoliciti de cauendo ſpuᷣale piculum q; coꝛpale.
Reſpondes aũt doech ydume?ꝰ p doech qui
mterpᷣtat᷑ moꝛtuus allegoꝛce ſigmiſicat᷑ iudas
ꝓditoꝛ q̃ de moꝛte chꝛiſti tractauit cu pᷣncipi⸗
bus iudeonꝝ ſiẽ doech denüciauit ſauli factum
achimelech ſignãtis chꝛitũ ſic ca pᷣced enti fuit

bððë:t dixit ad regem moab mane
Mat oro pater me et mater mea

Gs

dictũ et p illã denũclatõem achimelech fuit oe

ciſus et alij ſacerdotes occaſone euis: et ſimui

ter ꝓ tctatũ iude p̃dẽm · xp̃ᷣc fuit captꝰ et occi⸗
ſus et poſt hec apłi et martires alij ꝓ ſide ip
ſiꝰ. uades at᷑ vnꝰ ſilꝰ achimelecb ⁊c· p euaſi
onem iſtiꝰ ſigniſicatꝰ fuit ſtatꝰ 2ſeſſo ꝛu q̃ filij
ſunt chꝛiſti q3uis nõ tranſierint p gladiũ·Mo
raliter p doech q̃ bonũ factũ innocẽtis ſauli re
tulit m malũ:ſignant᷑ adulatoꝛes et maligni re
latoꝛes· et p hoc potetes ꝛcitant ↄtra innocẽ
tes et B eſt peſſimuũ maxime qñ ſit ↄtra pſonaſ
deo 2ſecratasſiẽ ĩ ꝗpoſito· Rcc·xxvij Suſurro
et bilinguis maledictus.turbauit em pacẽ ba
N Tannunciauerunt dauid ecce
philiſtim oppugnant celam .
que interpᷣtat ad fundã iuncta.iõ p
Nmtmam ſigſicat᷑ militas eccleſia· funda
nanq; bellicu eſt inſtrumentũ vtʒz iudi·xix.Mi

litas auũt eccleſa ſy eſt ziucta bello ↄtra ðᷣmo

nes et vicia · Der habitatoꝛes igit᷑ ceile ſigmiſicã
tur hilij eccłie quoꝝ aliq̃ ſunt boni aliq̃ mali vſ/
2 ad ſmnẽ mundi. tñ bonꝰ pᷣlatus q̃ ꝑ dauid ſig
cat᷑ eo ꝙ dauid fuit paſtoꝛ ouiũ debet vtroſq;
⁊ſolari hẽ dauid habitatoꝛes ceile 2ſolatꝰ ſuit·
Let diripiut areasirapiunt almęta de areis
p que ſigſicant᷑ verba duna et eucariſtie ſacra
mentum ·q̃b ſideles ſpualt reſciunt᷑ Mec aute
ah menta philiſtijm rapiut qñ demones qᷓ per

philiſteos higniſicant᷑ fructũ verbidiumi et eu

catiſtie ſacramẽeti ſuis temptatõnibo impediũt.
Sed dauid habitatoꝛes ceile ſaluat qn bonꝰ p
latus ſuis pᷣcib et exhoꝛtatõiba temptatões de
monũ erga luos ſubditos euacuat · Sed qm̃ ſẽ
dictũ ẽ ĩ hlijs eccie aliq̃ maliſunt et ingti ꝛnõ ꝓ
illis dicit᷑ ꝙ viri ceile ad tradendũ dauid in ma
nus ſauls ſuerũt parati ſic dicit᷑ infra· et dixit
dñs tradẽt et ꝑ hoc ſignificat᷑ mali ſubieciti q̃
bonos pᷣlatos ſuos nequit᷑ accuſant et tradunt
mandbo tyranoꝝ · Aſcenderüt aut zphei q̃ in
terpᷣtant᷑ germĩantes vł floꝛẽtes et ſigmficãt
phariſeos q̃ ex radice ſupbie germĩauerunt in
odiũ chꝛiſti p dauid ſigmiſicati ſiẽ dictuʒ eſt ſu
pꝛa in pluribo lociset ex odio pſecuti ſunt eum
vſq; ad moꝛtẽ· eo ꝙ arguebat vicia eoꝝ · ⁊ de B
põt accipi qð ðꝛ eʒevij.Eloꝛuit vᷣga gmĩauit
ſupbia · iniq̃tas ſurrexit in vrgã ĩpietatis·mag
em imo maxima impietas fuit vſqʒ ad moꝛteʒ
pleq̃ᷓ innocentẽe et mũdi ſaluatoꝛeʒ · Per G igit᷑
qꝙ ziphei inſidiati ſunt dauid vt in manus ſaul
traderet᷑ ſigſicata fuut inſidiatõ phariſeoꝝ atra
chꝛiſtũ vt traderet᷑ in manꝰ herodis· Mar.iij·
Cxeũᷣtes aut phariſei cũ herodiaĩs ↄſiluũ facie
bant quo eu pderet · Sʒ ſiẽ dauid tuc euaſit eo
rũ inſidias· ſẽ dicit· ſtatimqʒ dauid ðᷣſcedit ad
petrãita ieſus tũc cũ diſcipuł ſuis ſeceſſit ad
mare vt dicit mar · n· QX. οιπ ITZT·

Scendit ergo daud inde v =
Sequit. Aſſumẽs g ſaul triamilia
viroꝝ prexit ad mueſtiganduʒz da⸗
nid· Allegoꝛice p ſaul qui cũ ſocijſ
ſuis querebat dauid ſuꝑ abꝛuptiſſimas petras
que ſoł capꝛeis ſilueſtribo ſunt puie·ſgficat᷑ cay
phas pontiſex anni illiꝰ vt dicit᷑ ioh ·xj·qᷓ cu alijſ
ſacerotibo querebat moꝛtẽ chꝛiſti ꝓꝑ vias⁊ mo
dos irratõnabiles quod nullus deberet quere
erat aũt ibi ſpelunca ⁊c in qua latebat dauid
o p ip̃am ſigniſicari põt humanitas chꝛilſti ĩ
qua latebat dunmtas. Phił.jj Qui cũ ĩ foꝛma
dei eſſet ñ rapinã arbitratꝰ ẽ eſſe ſe eqlẽ deo · hH
ſemetipᷣm exmaniuit ſoꝛmã ſerui accipiens in ſi
militudinẽ hoĩm factꝰ et habitu muet vt hõ·
quã ingreſſus eſt ſaul vt purgaret ventrez
cayphas em ſderãas chꝛiſtũ purũ hoĩeʒ emi
ſit ſlud verbu fetidu · expedit vobis vt vn? hõ
moꝛiat᷑ ꝓ ppło· licet em ipᷣe et alij nõ haberent
aliquã cauſam rõnabilẽ interficiendi xp̃ᷣm ino
centemtñ ne occanone eius romani vemiretet
tollerent locu et gentẽaffirmãs miꝰ malu ee
innocentẽ interhcere qᷓ; locũ ⁊ gentem perire
Surrexit dauid ⁊ pᷣcidit oꝛã clamidis ſaul.
Per h̊ ſigmiſicat᷑ ꝙ vpᷣc poſt reſurrectõem ſuã
et aſcenſione abſcidit a iudðis regmi ſacerdotij

dignitatem. Scom vero literale ſenſum dauid

oram clamidis abſcidit vt p ̊ oſtenderet ſauli
ꝙ ip̃m ſi voluiſſet occidere potuit · et ſikiter xpᷣe
queretibo eu capere H̊ oſteditna ex ſolo verbo

qð dirit eis ego ſumomnes ad terrã ꝓſtrauit

Ortuus eſt autem ſamuel et
congregatus eſt vniuerſus i
rael et planxerunt euʒ Der plã
RKum cõmunẽ ſamuelis oſtendi quãtũ plangẽ
dus eſt obitus boni pᷣlati vel doctoꝛis· Grat
aũt vir quiſpiã ĩ ſolitudine maon ⁊c· Per iſtu

qui vocabat᷑ nabalet ſtultꝰ interp̃tat᷑ſigniſica:

ri põt quilibʒ phᷣs ſupbo·ſtultus em ð :q: ſtatu
altus · ſ.m eſtimatioue ſua Phs em ſupbe ratõe
ſcientie e alti ſtatus:ſed ratõe ſupbie ſtultus·ðꝛ
em ꝓYuer · xj· c Vbi humilitas ibi ⁊ ſapientia· Ct
eade ratõe· vbi ſupbia ibi ſtulticia: Vñn de phis
ſuꝑbis ðꝛ ro ·.j. Qui cũ ↄgnouiſſent deũ nõ ſiẽ
deu goꝛiſcauerũt aut gratias egerũt ſed eua
nuerut in cogitatõmb ſuis et obſcuratũ ẽ inſ
piens coꝛ eoꝝ · dicetes em ſe eẽ ſapientes ſtul
ti facti ſunt· Vxoꝛ aut eiꝰ prudetiſſima ⁊ ſpe⸗
cioſa.p quã higniſicat᷑ ſapientia phᷣica ſcðm qð
ðꝛ ſapĩe· viij·Manc qᷓnui ſpõſam mihi aſſumere
eſt etia ſpecioſa in ſe · Vñ dicit plato · Si ſapietie
foꝛma oculis vderi poſſet ad amoꝛẽ ſuum om
nes maxime allceret · nec ex habetis ſupbia ĩ ſe
deterioꝛat᷑ aut deturpat᷑ im qð dicit᷑ ſap· vj· cla⸗
ra eſt ⁊ q̃ nũqʒ marceſſit ſapĩa· Her hoc autẽ ꝙ
nabal nuncios dauid repulit vacuos ſigniſicat᷑

ſupbus pp̊s qui repellit a ſe inſtiictꝰ diuinol
qui ſunt quaſi quidã nũcij dei a malo retrahben
tes et ad bonũ ĩducetes· et ð tah repulſu iã dẽʒ
eſt · Qui cũ cognouiſſent deũ nõ ſiẽ deũ gloꝛin
cauerunt ⁊æc: Peꝛ G̊ aũt ꝙ moꝛtuo nabal vxoꝛ

eius copulata ſuit dauid·ſigniſicat᷑ ꝙ poſt moꝛ

tem getilũ phᷣoꝝ ſapiẽtia phophica copulata
eſt ip̃i chꝛiſto in ſacris eccie doctoꝛib ſcʒ dyo
niſo auguſtino et alijs plurib· Põt aũt ̊ ex
poni aliter ſcʒ de tranſ latione ſtudij phie ad
ptes ſidelm·nã ð athenis tranſlatũ ſuit romã
et de roma paꝛiſius p karolũ Vasna.
Tvenerunt ʒpei Sequitur
Et ſurrexit ſaul et deſcendit in
deſertum ziph 2c Der ſaulẽ qui
exercitu armato unt ad capiẽduz
dauid· Zuenient᷑ ſigniſicari põt udas ꝓditoꝛ ꝗᷓ

cũ multis armatis venit ad capiendũ ieſum ſiẽ

dicit᷑ ioh.xviij. Tudas aut cũ accepiſſet chooꝛtẽ

et a põtificibb et phariſeis miſtros · venit iluc

cũ laternis et facib et arms. Per h̊ aũt ꝙ da
uid deſcendit m caſtra ſaulisſgniſicat᷑ ꝓceſſuſ
ius leſu obuiã querẽtibo ipᷣm· Tohᷣ· xvnj IJeſꝰ
aũt ſciẽs oĩa que ventura erat ſuꝑ ipᷣm ꝓceſſit

eis obuiã et dixit · Quẽ queritis. ſopoꝛ aũt do
m irruerat ſup eos /ſ. ſup ſaule ⁊ ſuos ſocios

p qð ſignificat᷑ caſꝰiude ⁊ alioꝝ cũ eo exiſten⸗

tuůim · qᷓ ad verbum chꝛiſtidicẽtis ego ſum abie

runt retro et ceciderunt pꝛoni ĩ terrã tanqᷓʒ in

ſenlibiles et doꝛmiẽtes· Der ̊ etiaʒ ondit ieſꝰ
ꝙ poterat eos occidere ſiẽ dauid ꝑ lanceã ſauł
quã ſecũ poꝛtauit oſtẽdit ꝙ poterat eũ occidẽ ·
tem p lanceaʒ ſigniſicat᷑ pncipatꝰ eo ꝙ ad pᷣn

cipem ptinet ꝓ ſubditis pugnare· p ciphũ aut
ſacerdotium eo ꝙ ſacerdotes vtebant᷑ ciphis in
oblatõnib liqudoꝝ · Per h̊ ergo ꝙ dauid ha

ſtam ſauus et ciphũ aque ſecũ tulit ſigniſicata

fuit a blatio regni et ſacerdotij a iudeis quã fe

cit chꝛiſtꝰ m vltõnẽ moꝛtis ſue per exercitum

romanon- ) QKA. .VTT.
IT ait dauid in corde ſuo ⁊c ].
Allegoꝛice p dauid qin dimilt iude
am et abijt ad gentiliũ terra nigniſ

relcturuð erat iudeã ꝗpt obſtinatõeʒ ſuã ⁊ ad
gentiles tranſiturꝰ p ndẽ et deuotõem · apter
qð paulus et barnabas ↄſtãter dixerũt iudeis
actu · xiij · Vob opoꝛtebat pᷣmũ loqᷓ verbũ dei ·
h qm repelbtis illud et indignos vos udicatiſ
eterne vite ecce 2zuertimur ad getes ſic em p
cepit nob deꝰ Per h̊ at ꝙ daud agebat pᷣdaſ ð
getibo circũſtãtibo· et nemmẽ vunſicabat.ſigniſi
catũ fuit ꝙ xp̃c pꝑ p̃dicatõem apłoꝝ occ idebat
erroꝛes gentiliũ et ilos ſibi ꝑ ſidẽ caritate foꝛ
matã incoꝛpabat · ſic em dictu fuit petro actu.
x· Surge petre occide ⁊ manduca · qð intelligiẽ

catum fuit ꝙ xpᷣc ꝓp dauid ſiguratꝰ

aut Her
ben
ut roni
.

enunr
eNtin
ulen
apedu

ddr
leſumſe
tchoon
enit lue
zut gd
t poeni
rwin ke
m peeſt
aut do
ſogos
eriſten⸗
maͤbie
an n
ddit e

Nceäſane

dende
gadp
aphüan
eppon

danmd he

d Zuerſione coꝛnelij et amicoꝝ eius ad hdeʒ;

chꝛ i p pdicatõem beati petri

Ketum eſt autez mm dſebus illis

.

mit ne ad bellü ꝛtra ſilios irael · H
ſfequenti capitho magis explicatur
t q ibide exponet pic aut pomi pauoꝛ ſauł
5 ſuis aduͦſarijs cu dicit· Vidit ſaul caſtra phi
liſtijm ⁊ timuit queſierat eim moꝛtẽ dauid cũᷣ
magna ſolicitudme ⁊ laboꝛe cꝰ tñ ĩnocentiã plu
ries ꝓbauerat et qm ip̃m pluries terruerat
miiſte.ðᷣo dñs teꝛroꝛẽ ab adnerſarijs ſuis im

et toꝛquet᷑· Vñ et ſubdi.· ¶onſuluitq; dnn et
non reſpõdit ei neq; ꝑ ſõmia neq; p ſacerdotes
neq; p aphetas -Reſponſio p ſomnia eſt inte
rius et deo ſignat 2latõem mterioꝛẽ a deo
datã q̃ negata eſt ſauli et iuſte vt patʒ ex dẽis:
Reſponſio p ſacerdotes ſignat effectũ oꝛõnis
ecclene quã nõ hñt hoĩes obſtinati 2tra inno⸗
centes qualis erat ſaul et iᷣo nõ habuit reſpõ
ſum p ſacerdotes nec ei n mues. Reſpõſio vo
p aphetas ſignat ſiim bonoꝝ et pꝛudentum·
Apter qð aphete videntes antiquitꝰ appellabã
tur ·. Reg ix· Qui hodie dicit᷑ ꝓpheta olim ap
pellabat᷑ vdens Moc aũt reſponſum obſtina⸗
ti nõ querũt nec ei acquieſcũt.ſ̊ querũt reſpon
ſum a phitoniſſa·p quã ſigniſicant᷑ mali hoĩes
artibo ꝓhibitis vtentes · vel qe in malis obſti⸗
nati inſtmctꝰ dyaboli ꝓſequuk.
Onsregata ſunt agmina phr
liſiim ꝛc]· Saul 1 ei? ꝓpłs pumitt
luerüt 3 phinſteos ꝗpter mala qᷓ fe
Veit ſaul ſpecialiter 2tra dauid· in cꝰ
pſecutõne fuebat et obediebat ſibi płs ꝓ ma
ioꝛi pte · ꝗpt qð cũ eo meruit pumii:igit᷑ p phi
liſteos iſrrael debellantes ſigſicant᷑ inndeles po
puli impugnãates ſideles ex inſtĩctu dei ad pu
niendũ peccata p ſdeles cõmiſſa · ſiẽ frequẽter
legit᷑ eſſe factũ. Vñ atila rex hunoꝝ cũ obſde⸗
ret ciuitatẽ trecentẽ interrogatꝰ a beato lupo
quis eſſet· reſpondit ego ſum flagellũ dei· at il⸗
le dixit et ego ſum lupus qui merui flagellari
Tale vero flagellũ fuit coſdꝛoe ſaladinꝰ ⁊ plu:
res alij:igit᷑ p dauid qᷓ̃ voluit ire ↄꝛtra filios iſ⸗
rael cũ philiſteis ſignant᷑ ſancti qui in punitõ

nibe ſideliũ factis pꝑ manꝰ inſidelmũ· aplaudut
iuſticie dei · pm ilud pᷣs · lvij · Leta bit᷑ iuſtus cuʒ

viderit vmdic tã manus ſuas lauabit in ſangui
ne peccatoꝛis · Rt p talẽ modũ hiere · xviij dice⸗

bat de ppło iſrael peccatoꝛe · Da ſilios eoꝝ ĩ ſfa

me z et deduc eos in manꝰ gladij· Der h aut ꝙ
danid a philiſteis receſſit.ſgficat᷑ affectꝰ natu

ralis ſancron ad ſideles· licet applaudãt dunmne

iuſticie in eon punitõne· Nꝛopter qð et ſanctꝰ

⁊c · Eic ĩcipit hiſtoꝛia dð qũo pꝛo

. Regu

pieremias licet dixiſſet pᷣdicta tñ capta ciuita
tate et po ptim oeciſo ptim captiuato lamen
tabat᷑ dices· Quo ſedet ſola ciuitas plena ꝓpło
⁊c · Sicut patet in ilus lamentatõniba ꝛſequeni

Vnq; veniſſent dauid et wiri
eius m ſichenech ⁊c]· Per h̊ ant
abſente dauid cõbuſta fuit ſua ci
uuitas 2 mbieres cu puuł ĩ captiuita
tẽ duc te p amalechitas q̃ͥ gentes bꝛute interpᷣ
tantur · ꝗpter qð et demones ſignãt qui in foꝛ
ma bꝛutoꝝ vt frequentiꝰ homĩbo apparent · vñ
et eue appa ruit in ſeꝛpentis ſpecie· geñ · ij · ſigni
cat᷑ ꝙ abſentia boni p̃lati q̃ ꝑ dauid ſigniſicat·
a ſua dyoceſi dmones incendut pyhm ſuu igne
Zcupiſcentie carnalis et cupiditatis et ducune
eũ captuiũ multiplicibo peccatis irretitũ · ⁊ cõ
ſuluit dauid dñũm d. pſequar latrũculos ⁊ꝛc et

ſic dauid reduxit p̃dam p ſuã diligentiã et labo

rem · in q̊ docet bonꝰ platus diligentiã 1 labo
vem aſponere vt malu qð p eius abſentiã cõti
git refſoꝛmet᷑ Per hoc etiã ꝙ daud exiſtẽte cũ
achis rege ⁊tigit danũ pᷣdictũ·ſgt᷑ danũ ĩ ſpũ
alibus qð ↄtĩgit frequẽt᷑ ĩ dyoceſb p̃latoꝝ ꝓ
pter ip̃oꝝ occupatõem circa negocia regum 1
magtoꝝ· miſt dona ð pda ſenioꝛibo ð iuda
p hoc aut ſigniſicat᷑ ꝙ ſuccedentibo ꝓſperis de
bet quilibʒ de bonis a deo ſibi aceſſis refundẽ
ſuis bñfactoꝛibo et amitis ·et ſi debet hoc ſieri ðᷣ
bonis tpalibomulto magis ſieri debet de boĩs
ſpualiba q̃ alijs cõmunicata nõ dimmuũt h̊ po
tius augmentant᷑· Damnũ vero qð tigit ĩ ci
uitate dauid ipᷣo abſente · ſẽ expoſñitu elt de p̃la
ti abſentiaſic exponi põt de regis vel pᷣncipis
negl igentia circa xegimẽ ſue terre· q̃ mims in
tentus aucupijs ⁊ venatõib negocia regm di
mttit alijs tractanda·⁊ ſic ex hoc 2tingut ali

quando magna damna-· )CRX. Nο54.
Himſtim autem pugnabant ad
uerſus iſrael -Fᷣm gre ome·x. Ini
quoꝝ ommũ caput eſt dyabolus et
hbuiꝰ capitis mebꝛa ſunt omẽs iniqᷓ
Apte: qð ſiẽ ſupꝛa ca· xxix · p philiſteos ĩtelligu

tur inſideles qui ſunt mebꝛa dyaboh · ſic in iſio

ca p philiſteos pñt demones intelligi ꝗpĩ con
foꝛmitatẽ capitis ad mebꝛa ⁊ eoꝝ ↄnexioneʒ ·
in ̊ aũt bello philſtioꝝ ⁊ↄt᷑ iſrael aliqui ð po
pulo iſrael fugientes turpiter euaſerut et auq̃ᷓ
gladijs phili tinoꝝ interſecti fuerũt etaliqui
ſcʒ ſaul et armiger eius ꝗꝓpꝛijs gladijs occubue
runt · licet ante ſaul a ſagittarijs fuiſſet vulnera
tus vt dici in textu· et idẽ ꝓbabiliter vndetur
de armigero pius ꝓ pᷣmos aũt qui euaſerunt
cũ aliqua turpitudine ſigniſcant᷑ ul q̃ de bello
demonu ꝛtra nos euadunt ſine culpa moꝛtali
nõ tñ ſine veniali q̃ habet anquã turpitudmmem
annexam · p ſecũdos aũt qui ceciderut gladijs

M

Sem regn

philiſtinoꝛu ſigniſicant᷑ illi qᷓ cadũt in moꝛtale
peccatũ et hoc tẽptatõnib demonũ ·p tercios
vero q̃ a philiſteis letaliter vulnerati g ladijs
apꝛijs ſe inter fecerũt ſigniſicant᷑ ili q̃ tẽptatõi
bus demonũ vulnerat᷑ peccato moꝛtali ⁊ cũ h
poſtea ꝗpꝛio motu moꝛtaliter peccant vł alioſ
ad Hh̊ iducũt. ⁊ ſic giadijs demonũ et ſuiſ ꝗpꝛijs
moꝛuint᷑ · St p̃ciderunt caput ſaul et expoliaue
rũt eũ armis ſuis · p hac expoliatõeʒ ſgniſcat
ꝙ homo moꝛtalit peccãs armis virtutu et gre
ſpoliat᷑p hoc aute ꝙ caput ſaul et eiꝰ coꝛpꝰ ad
vituperiũ eiꝰ appẽſa fuerunt in muro bethſam
ſigniſcat᷑ infamne turpitudo qᷓ ſequit᷑ ad moꝛta
lem culpã. Qð cũ audiſſent ha bitatoẽs iabes
pꝓ iſtos qꝗᷓ caput et coꝛpꝰ ſaul auferẽtes ð muro
ſepelierut·ſigmiſicant᷑ ili q̃ turpitudinẽ ſuoꝛuʒ
ſupioꝝ q̃ntu pnñt bono mõ ſatagũt occultaxe·
DSrvxyplicit liber primus-

nMncipit liber ſecundus.

Kctum eſt autez poſtquaz
ortuus eſt ſaul ⁊c Seqᷓ
tur In die aüt tercia apparu
it hõ c ·: Per iſtũ hoĩem qui
ad habedũ piꝰ dauid grãz mẽ
daacium ſibi dixit ſcʒ ꝙ mierfe
iſſet ſaul. cũ tñ imnterſectꝰ fuiſſet ptim ſagittis
hiliſtinoꝝ ptim ꝗo gladio:ſigſicant᷑ illi q̃ p
mendacia querunt placere potentibo et pᷣlatis.
Vocãſq; dauid vnũ de pueris ſuis ait accedeſ
wvrue in eũ In hoc dauid dedit exẽplũ poteti
bus huiꝰ mudi vt nõ ſint fauoꝛabiles aut bñſi
ci adulatoꝛibbet mẽdacibh magis puniãt eos
Fm qntitatẽ delicti vt unſticia ſeruet᷑ et terroꝛ
alijs incutiat᷑ Planxit aũt planctuũ dauid c
Pcaſum ſaul et płi coꝛpalẽ ſigniſicat᷑ lapſus ſi
deliũ in culpã moꝛtaleʒ· ꝗqᷓ plangendꝰ eſt valde
qnto aĩa melioꝛ eſt coꝛpe:et maxime qn pecca
tũ eſt pᷣlati vel pᷣncipis ad qð ſequit᷑ maluũ com
munitatis· et pᷣcepit vt docerẽt ſilios iuda ar
cum ]hec eſt va litera licʒ aliq̃ libꝛi habeãt plã
ctum· ⁊ hm ſenſuʒ lterale p arcuũ intelligi᷑ ars
ſagittandi q̃ ſilij inda ſcirent impugnare phili
ſteos·ſiẽ ſagittis debellati fuerãt ꝑ ipos: ars at᷑

ſagittandi ſpualis eſt exerciciũ deuote oꝛõis q̊

demones q̊ᷓ p philiſteos intellgut᷑ foꝛtit debel
lantur · In cuiꝰ ſigura dicit᷑ exo· xvij·ꝙ moyſe ĩ
oꝛõnibo pſeuerante amalechite p q̊s ſiłiter de
mones ſigmſicant᷑ vt dictũ eſt ſupꝛa pᷣmo libꝛo
xxx·ca:fuerũt a nilijs iſrael debellati. Qõſidera
iifrael ꝓ ilb qui moꝛtui ſunt ſup excelſa tua /· ſiẽ
ſupꝛa dictũ eſt.xxix·c. pᷣmi lbꝛi.moꝛtalitas iſta

Otigit ꝗpt peceatũ et hoc eſt a viuentibo valð

cõſdervandu et maxime a pgentib ad bellum.
ne et ipi ſint irretiti aliquo peccato graui ⁊ cõ
cinSat eis ſiłis pena vel etiã maioꝛ in gehẽna

itur polt bec conſiiluit dauid
Ddommum ꝛc · De: hoc aut ꝙ da⸗
uid ex diuma reuelatõe aſcendit in
— ebron qᷓ altero noĩſe vocat᷑ cariath⸗
arbeciuitas qᷓttuoꝛ· ſigiificat᷑ ꝙ homo bone
voluntatis qui p dauid ſignificat᷑ aſcendit ad p
ſectionẽ quattuoꝛ virtutũ cardinaliũ p inſtin
ctum et adiutoꝛiũ duimũ:q̃ quidẽ pfectio ciui
tas qttuoꝛ poteſt dici · de qᷓ apoca· xxj ciuitas
erat ſn quadꝛo poſita · Venerũtq; viri inda et
vnxerũt dauid ibi · Iuda interpᷣ̃tat᷑ cõſtens.
ideo viri unda dicunt illi qᷓ coꝛde oꝛe ⁊ ope deũ
conſitent᷑ ⁊ iſti vngere dauid·i· vm virtuoſum
ꝓmouere nitunt᷑:nam ſi ẽ ꝓmotio ĩ regimme
tpali volunt eũ habere pꝛincipẽ·ſi aut in ſpiri⸗
tualibe põtificẽ vel pſdentẽᷣ· Mit ergo dauid
nuncios ad viros labes galaad: dixitq; ad eos
benedicti vos a dño ⁊c· Sicut dictu eſt ſupꝛa
vltimo c.j.·li p iſtos viros iabes ſigniſcant illi
qᷓ cooperire ſtudẽt quãtũ bono modo poſſunt
turpitudme ſuꝑioꝛis lui:⁊ ip̃ᷣi ſunt a dno bñdi
cti· Vnde geñ· ix · ſem iaphet operientes veꝛẽ

da patris ſuu ex hoc receperũt bndictione. chã

aut reuelãs maledictione. Abner aũt ſiliꝰ ner

qui conſtituit hi boſeth rege ſignat illu qͥ per

potentiã ſtudet ꝓmouere mdignũ· hiſ boſeth

auũt vir cõſuſionis interpᷣtat᷑ ⁊ ſic ſignat illũ qui

nõe dignꝰ honoꝛe ſed magis vitupio. Egreſ

ſuſq; ẽ abner ꝛc. Der abner ꝗᷓ mouit atentio⸗
nem cõtra viros dauid·ſignat᷑ qili qᷓ indignũ
ꝓmouere nitunt᷑ ⁊ contentiones ⁊ brigas mo

uent ꝓ ipo· ⁊ ſicut iſte abner de cõtentione ſua

repoꝛtauit cõſuſone multis de ſuis bellatoꝛibi
occiſs de pᷣlio fugiendo ſic dei iudicio iuſto ꝓ
mndignis cõtentiones mouetes cõſuſionem re
poꝛtat frequeter· ⁊ vtina eet ſp·) QK. 1 ¼.

. Acta eſt erSo lõga concertatio.
Sequitur daud proficiens æc.
Per dauid qᷓ ſterptat᷑ manu foꝛtis
bonus pꝛinceps vel pᷣlatꝰ ſigmiſicat
q mittit manum ſuam ad foꝛtia p ſaul aut qui

dauid ꝓficiens ⁊c ſignificat᷑ ꝓceſſus boni p̃la
ti vel pncipis in ſe ⁊ in ſuis ſubditis de bono ĩ
meliꝰ pᷣm illð pᷣs lxxxiij· Cbut de vtute in vtutẽ
videbit deus deoꝝ in ſyon · p hoc aũt qð dicit
domꝰ aut ſaul decreſcens qͥtidie . ſigmificatur
defectꝰ mali pᷣlati vł pᷣncipis in ſe et ĩ ſuis ſub
ditis qᷓntum ad bonũ virtutis Diitq; hiſ bo
ſeth ad abner qᷓre ingreſſus es ad zcubmnã pa
tris mei ſiẽ dẽm eſt ſupꝛa abner conatꝰ fuit cõ
ſtituere rege hil boſeth et male q dauid in re
gno uis habebat ex duia electõne · p ̊ igi᷑ ꝙ

int ipᷣos oꝛta fuit di ſcoꝛdia ſignificat᷑ ꝙ ini pꝛo

mouentez indignũ et ip̃m ꝓmotũ dei idicio

mterp̃tat᷑ abutens malus pꝛinceps vel p̃latus
qm abutit᷑ poteſtate ſibi data·p hoc g qð dici

=

f —— — —

daind
iede⸗
ditn
atiath,
bone
tad
al
uitas
ludee
ſteng
dpedet
tuoſum
Gimmne
bin⸗
dauid
deds
tſope
cant l⸗
poſune
no bidi
teg vor
dne⸗chi
flidwer
nͤpen
boſeth
uqui
Egreſ.
entio⸗
dignĩ
as no
oneſun
latonby
iuſtop
mem re
rtato⸗
:
ſorts
nhcat
towi
gatus,
ödot

ci
atur
g ſub
ſbo
pa
ut .
mie
gi⸗
tpn
500

frequenter oꝛi diſſenſo/ex qua ſequiĩ vtruiſq;

ruina· et ſic fuit in ꝓpoſitonã occaſione hꝰ di
ſcoꝛdie abnex iuit ad dauid ĩ hebꝛon et ibidẽ fu

it interfectꝰ et ipᷣo moꝛtuo hiſ boſeth fuit mẽ⸗

te ꝓſternatus ex q̊ rechab et banaa acceperũt
audaciã intrandi domũ hil boſeth et miſciendi
eum · vt habet᷑ ca · ſequenti · ¶ Wiñt g abner
nũcios ad dauid ad ↄtrahendũ cũ eo amiciciã
et qꝛ dauid chꝛiſti higura fuit iõ abner in B̊ ge
rit typũ peccatoꝛis penitetis et chꝛiſto recon⸗
ciliari queretis ꝓ nũcios aut eius intelligut᷑ vi
ri boni ⁊ religioſñp quon oꝛõnes pemies ſpe
rat et querit chꝛiſto recõciliari exeplo cẽturio
nis luẽ · vij· qui mint iudeos ad chꝛiſtũ vt p eoſ
ſerui ſui ſanatõem impecraret Nõ videbis fa
ciem meã ateqᷓ; adduxeris mihi michol q̃ int⸗
pꝛetatur aqua ex omĩb et iðo ſignat lacrimaſ
vere penitentie q̃ de pccis oĩb debʒ eſſe. Perx
hoc aut ꝙ dauid abner ad ſe venietẽ 1 michol
adducentẽ grõſe recepit et magnũ ↄuiuiũ ei
fecit ignincat᷑ ꝙ xpᷣc vere penitetẽ recipit gra
tioſe et eũ reſicit eucariſtie ſacrameto ·ĩ cꝰ figu
ra dicit᷑ de chꝛiſto lucxv· Mic peccatoꝛes reci:
pit et mãducat cũ illis )CK. † † ¼

Vo autem vii principes latro
num ⁊c ·DPer iſtos duos ðᷣmões
ſigmiſcant᷑ qᷓ luce x latrones nomn⸗
nant᷑· cu dici᷑ hõ quidã deſcendebat

ab hrłm in hierico et mcidit in latrones· Der

q̃s ſm expoſitoꝛes demones intellligunk. XEn
greſſi ſunt aũt domũ latenter. Quiꝰ cã pᷣmit:

titur cuũ dicit᷑· et hoſtiaria domꝰ purgẽãs triti:

cũ obdormiut· Quiꝰ ſenſus miſticꝰ in gloſa
ponit᷑ ̊ mõhoſtiaꝛia triticũ purgat cũ mẽtis
cuſtodia diſcernedo virtutes a vicijs ſepat · q̃ ſi
doꝛmierit in moꝛteʒ dñiꝗpꝛij inſi diatoꝛes ad⸗
mittit · & ſi diſcretõis ſohcitudo ceſſauerit adĩ
terſiciendũ animuũ malignis ſpiritibo ter padie
qui ingreſſi ſpiĩcas tollut:q; bonaꝝ cogitatõnũ
germa auferũt · atq; ĩ mguine feriũt · qꝛ virtu
tem coꝛdis delectatõe carnis occiduũt· in ingui

ne em ferire eſt vitã mentis carms delectatõe

pſoꝛare·nõ em hiſ boſeth mopmata moꝛte ſue
cumberet · ſi nõ ad ingreſſum domꝰ muliere i

ad mentis aditũ molle cuſtodiã deputaſſet.ſoꝛ

tis em vigilq; ſenſus pᷣponi coꝛdis foꝛibus dʒ.
quẽ nec negligentie ſomnꝰ oppꝛimat · nec igno
rãtie erroꝛ fallat· Vñ bñ hiſ boſeth dicit᷑ q̃ cuſto
de femĩa hoſtilib gladijs nudat᷑.hiſ boſeth em̃
vi 2fuſionis dicit᷑: Vix aut 2fuſonis eſt q̃ ſoꝛ
ti mentis cuſtodia nõ eſt munitꝰ.qꝛ dũ vᷣtutes
ſe agere eſtimat ſubintrãtia vicia neſcientẽ ne
cat tota & vrrtute muniend“ eſt metis ad itus
ne eã hoſtes muadãt et penetrent foꝛamma ne
glecte cogitatõnis · Reſpõdes aũt dauid vc
Sequit᷑ Hꝛecepit itaq; dauid pueris ſuis et

inter ſecerut eos ꝓ hoc aũt dedit dauid exem

Re⸗

plum pᷣneipiby et platis vt ñ pcant maleſaco
ribus qui talia agũt ad eoꝝ grãm ſequendã

T Nener vmnei tribus 1
rael ꝛc]. Sequitur. Vnxerutq;
dau din regem Tribo aute d
Vus ſuit dauid ĩ regẽ munctꝰ. P⸗
mo p ſamuele de dni mandato. vt habet ſup · .·
lixvj. Scðo p viros iuda vt bet᷑ ſup ij. Tercio
ab vmüſis tribub iſrael in hoc loco· Her ̊ al
legoꝛice ſigniſicatuʒ fuit ꝙ xpᷣe ꝑ dauid figura
tus tanqᷓ; dignꝰ regie maieſtatis ter fuit decla
ratus. Heimo in magoꝛuʒ adoꝛatõne matheij⸗
Secũdo mn baptizatõne dicẽte patre· Mic eſt ſi
lius meꝰ dilect? c math· iij. Tercio in tranſſi

Braone ſibiter ꝓ teſtimomiũ patris dicentis

ic eſt hlius me ⁊c· math·xvij. Moꝛali autẽ

p triplicẽ dauid vnctõem ſigniſicatu ſiut ꝙ q̃li
bet chꝛiſtianus eſſe debet ter inunctꝰ. pꝓmo min

baptiſmo. ſecudo in firmatõne. tercõ in extre

ma vnctõe. St abijt rex et omes viri qᷓ erant
cu eo in hrem ad iebuzeuz c. Stra lebuzeũ p

ð ſigniſicatu fuit ꝙ chait? poſt baptiſinu ſuu
ſtur? erat in br'm ad inpugnandu maliciam

ſcribaꝝ et phariſeoꝝ.qᷓ bñ ſgniſicant᷑ ꝑ iebuʒe
um . eo ꝙ interptat pᷣſepe meũ ·et de ipis ſcribi
tur math·xxiij· Ve vobis ſcribe et phariſei ype
crite q̃ comeditis domos viduaꝝ oꝛõe lõga ſi
mulantes: et abſtuliſſet daudos ⁊ cecos odieł
tes aĩiam dauid· Per iſtos ſigniſcati fuerunt
ſcribe et phariſei odientes aĩam chꝛiſti ſic patʒ
ex euangelio· na ip̃i pſecuti fuerũt chaiſtũ vſq;
ad moꝛte· Euerũt etia ceci p ignoꝛantiã ꝗpt qð
de ip̃is dicit lluatoꝛ mathxv. Qeci ſunt et du
ces cecoꝝ ·ſiłiter fuerũt claudi in wia moꝝ. qð

patet ex h̊ ꝙ irrita fecerut mandata dei ꝗpter

traditões ſuas vt habet᷑ math· vij mp̃os aut ab
ſtulit xpᷣc de hrłm· i:auferẽdos pᷣdixit luce · xix·
vbi pᷣdixit deſtructõnem ciuitatis et ppłi p ro
manos in vltõem moꝛtis ſue:qð impletu fuit
anno·xlij a chꝛiſti paſſione. Mabitauit aũt da
uid in arce ·ſcʒ ſyon p qua intelligit᷑ militãs ec
cleſa eo ꝙ ibide p miſſione ſpuſſancti ſup apo
ſtolos fuit fundata· an hac aut arce habitat xp̃e
p grãm ſiẽ dicit math vlt· cce ego vobiſcum

ſum oĩb diebo vſqʒ ad finez ſeculi · Miñt ergo

yram rex tyri nuncios ad dauid et ligna cedꝛi

na ⁊c łPHer ̊ ꝙ yram gentilis talia fecit · fuit ſi
gniſicatu ꝙ getilitas in ediſñcatõe ecc̃ie ꝓhceꝛet
multu · Rudierüut aut philiſtijm 1 . Der
boc aũt ꝙ ip̃i ↄtra dauid mmſurgetes ab eo fue
runt bis debellati ſigmificatuʒ fuit ꝙ pᷣncipes
iudeoꝝ et tyranni ↄtra chꝛiſtũ in mebꝛis ſuis
pugnaturi ꝓ ſdẽ et miracula eſſent bis debellã
di et cõfutandi pᷣmo/ſ m iudea ·etĩ aujs terris

voſtee. (Ww. VI.

—

Ongregauit autem rurſus da
ui omnes electos ex ifrael/
Sequit᷑. vt adducerent arxcã dei
In hac aut arca tria ſuerũt.· tabule

tel kfimonip q̊s deſignat᷑ donũ ſacre ſcripture
et virga aaron p quã rigoꝛ uiſtice et manna p
quã dulcoꝛ miſericoꝛdie hgurat᷑ Mec em tria

regimĩ tpali et ſpuali ſunt neceſſaria. Ner hoc
igit᷑ ꝙ dauid arcã ad ſe adduxit· ſigniſicat᷑ ꝙ bo

nus pnceps et pᷣlatus debẽt eſſe ſoliciti de ha⸗

bendis iſtis trib.· Per h̊ auteʒ ꝙ hec arca debe

bat ſacerdotũ humeris depoꝛtari ſigniſicat᷑ ꝙ

pᷣncipes et p̃ᷣlati ꝓpꝛios humeros debet ſbmit

tere ad poꝛtanduũ onꝰ ſii officij ne pcutiant᷑ a

dño ſẽ oʒa ad depoꝛtatõem arce bou hueros
applicauit · cui ſunt ſłes qui regendas eccleſias

ſuas alijs tradunt et᷑ ignoꝛantibo et mpᷣi in alijs

occupant᷑· Licet aut oʒa fuit pcuſſus ꝓ peccato
ðᷣportatõis indebite et nõ ꝓ tactu arce ſiẽ ple

mnius dixi in expoſitõne literali tñ nõ fuit pcuſ

us ante tactu ei qñ mclmata fuit ex recalcitra
tione bou:q; tũc apparuit oʒe peccatũ·q; ñ fiuſ

ſet ſic mnclmata h fuiſſet humeris depoꝛtata et

in hoc dñs documtũ dedit iudicib differendi

punitõem maloꝝ vſq; ad tps debitu t h̊ mõ

dauid punitõem ab et ſemey diſtulit vt het

iij· Re.ij.Moc etiã mõ dñs dicit geñxv. Non
du Zplete ſunt iniqtates amoꝛreoꝝ · Per h̊ a᷑
ꝙ dauid fuit ita ſolicitꝰ de poꝛtatõe arce ad lo

cũ honeſtũ et de ſtatuendis cantoꝛibo ⁊ leuitilſ

ibidez ad diumũ obſequiũ · vt habet . · pab · xvj·

ondit᷑ qualit pncipes chꝛiſtiami de cultu duio

debent ſolicitari ) . VII

ctum eſt autem cum ſediſſet
rex m domo ſua ⁊c Ad ĩtellectu

noſtri loquẽtes de vita actuia ⁊ cõ

emplatiua dupliciter eas diſtiguũt· Vno mõ
accipieẽdo vtraq; in vita p̃ſenti et ſic actiua di
citur ꝗᷓ circa ꝓximi neceſſitatẽ verſat᷑ p tẽpale

ſubſdiũ vł ſpuale· ↄtemplatĩa vo que tpalbe

omiſſis eterna meditat᷑· Alijo vo mõ diſtiguũt
eas ſic vt tota vita pᷣſens dicat᷑ actiua:futura
vero ↄteplatiua· Vn augꝰ ſup iohem. Vna bo
na ſ̊ adhuc miſera alla melioꝛ h beata. Scoʒ
pmũ modũ diſtinctõis p dauid ſigniſicat᷑ pᷣn
ceps vel pᷣlatꝰ circa neceſſitate ppłi apter deuz
intentus· qᷓ tñ deſderat ab h̊ onere uberari et
celeſtia meditari 'm illud aug· Ociũ ſanctum

ꝗrit caritas negociun iuſtũ ſuſcipit neceſſitas ca
ritatis · Qꝛ Zteplatiua dʒ eſſe in deſderio· ideo
dixit dñs ad dauid vt habet᷑ iij· Reviij. co
gitaſti domũ ediſicare noĩ meo bñ feciſti ̊ ip
ſum mẽete ptractas:Qõtemplatiuꝰaũt ediſcat
deo domũu cedꝛmnã . i. 2tẽplatõe altã· Sʒ qʒ talis
occupari deſideras in ↄtemplatõe ꝓpi necelſſi
tatem ꝓpłi aliqn detinet᷑ in actõe · õ ſubditur ·

4. ſequentiũ ſiderandu ꝙ doctoꝛes

ſuſcitabo ſemẽ tuũ poſt te·q; 80 diſcipuk e

qui dicũt᷑ ſui filij aliqᷓ fũt ↄtemplatim q̃ domũ
hãc ediſicãt ꝓ eo q; bona ↄtẽplatio diſcipulłce
dit ad meritu magiſtri · Scoõm aũt modũ al

um diſtinctõis actiue vite ⁊ 2teplatiue p dðð

ſigniſicat᷑ hõ q̃ ex feruoꝛe dilectõis diuĩe diſſol
ui denderat vt cũ chaſto ſit in patria · tñ ex di
uina diſpoſitõne ꝗpt ſalute ppli retinet ĩ pᷣſen
ti vita. Sic aũt dicebat paulꝰ de ſeip̃o ad phi ·
Denderiũ habens diſſolui ⁊ eſſe cũ chꝛiſto.ma
nere aüt in carne neceſſariũ eſt ꝗapt vos eẽ au
tem cũ chꝛiſto multo meliꝰ e. Ideo dicit · ꝙ aut
cogitaſti ediſcare domũ noĩ meo · i · ꝙ tu ſiẽ la
pis pfectꝰ in edihcio celeſti ſtatĩ ponereris bñ
feciſti ·q ·D· hoc eſt meliꝰvt dictũ eſt.· ſuſcitabo

ſemẽ tuu c:dabotibi bonos diſcipulos qui
ediſcabut ꝓ te · q; p meritũ circa doctrinã ip

ſoꝝ habebis in patria gradũ altõꝛem q́ʒ ſi ſta
tim tranſires ad głam· Sic aũt dixerunt diſci
puli beato martmo. Salua ſunt tibi tua pᷣmia

nec dilata mmuent ſed ſup · poti?ꝰ augebun?. dt

ſibiter beatꝰ iohes euangeliſta dicebat chꝛiſto.
Quotiens te rogaui vt vemirẽ ad te. et dixiſti
mihn expecta vt liberes ppm mihi crediturũ
ctum eſt poſt hec percuſſit da
und philiſtijm. Sequuur. St tu⸗
lit frenum tributi ·. Mic deſcribi
ECtur triuphꝰ dauid ð qttuoꝛ ꝓpłis·ſ.
philiſteis moabitis· ſyris· et ydumeis. Moꝛa:

liter p dauid qᷓ manu ſoꝛtis interp̃tat᷑· vir foꝛti

ter pugnãs ⁊t᷑ paſſiones mnoꝛdinatas ſigniſica

turx.ipᷣe vero de qᷓttuoꝛ paſſonibo pncipaubus

triuphat qᷓ ſunt gaudiũ ineptuʒ in ꝓſperis· et

doloꝛ mimiꝰ in aduerſis et ſpes de bono futu
ro incõpetenti ſibi et timoꝛ moꝛdinatꝰ ð incuꝛ
ſione tpalis mali:et his paſſiomib ſubiectis ꝓ
ficit hõ m pfectõe moꝛał ⁊ intellectuał vrtu
tis ·iꝛðo dicit᷑ · vi · phincoꝝ .· Dedendo et quieſtẽ
do ſit aĩa ſciens et pꝛudes. OQꝛ ſedatis ⁊ quieta
tis tumultib paſſonũ acquirũt᷑ ſcie ⁊ vtutes ·
Pꝛopt᷑ qð ð q̃ttuoꝛ paſſiomiba pᷣdictis ad qual
alie reducũt᷑ ðꝛ·ij·.ð 2ſolatõe· Tu qͥʒ ſi vis lumi
ne claro cernere ven · tramite recto carꝑe call-
gaudia pelle pelle timoꝛẽ ſpeʒq; ſugato·nec do

loꝛ aſſit: nubila mens eſt vinctaq; frems.ᷣ vbi

regnant. Pꝛopt᷑ qð ipᷣs ablatis p daund tolli

frenũ tributi · Her philiſteos aut q cadẽtes in
terpᷣtant᷑ timoꝛ mudanꝰ qꝗ̃ cadere facit hoĩem
a virtute ſigniſcat᷑· PHer moabitaſ ſigniſcat᷑ do
loꝛ ð pnti pena:nã moab inipꝛetat᷑ ex pretalis
vero doloꝛ ↄtrahit᷑ in nobis ex carnali geneꝛa

tione Per ſyros aũt qᷓ̃ ſublimes ĩterpᷣtat ſpes

immoderata que magis ꝗpꝛie ðꝛ p̃ſumptõ ſi

Sniſicat. PHer vdumeos aut qᷓ mipꝛetant᷑ terꝛe

ni ſigniſicat᷑ gaudiũ ineptũ ð adeptõne tpalis
boni. (K. «4

5
—,le M
1
1 „

Grißta
paubus
perise
hofutt
ömen:
ectis p
rorer
uele
guicr
tutes ·
dael
Wm
ecale
nec⸗ do
9 p
5 foli
o n
oſem
nido
talis
ener
iſpes
ptöß
ſere
els

T dixit daumd putaſne alnqs

uid moꝛtuo ionatha qui fuerat ei
n vita diigeter mſunt ð poſteris
eiꝰ vt eis exhiberet bnſicia · docemur amiciciã
buare poſt moꝛtem qð tñ pauci ſaciut intim ꝙ
vulgariter dicitur · moꝛtuus nõ hebet amicum
Scðm aũt ſenſuʒ allegoꝛicũ p ionathan qui in
terpᷣtat colube donũ ſignificat᷑ ip̃e xpᷣe q̃ colũ:
ba dicit amaritudims ſelle cares · ẽ etiã donum
ex caritate paterna nobis dat u Io· iij Sic de⸗
dilexit mũdũ ut flin ſuũ vnigeitũ daet ꝛc · per

fiiũ ionathe claudũ vtroq; pede ſignificat᷑ q̃ti

bet chꝛiſtianꝰ q̃ chꝛiſti filius eſt per baptiſmu.

claudus tñ eſt vtroq; pede nã ꝓnus eſt du⸗

plicit ad cadendũ m peccatũ · ſqʒ p ignorãtiam
⁊ infirmtatẽ DPer dauid vero poteſt intelligi
bonꝰ pᷣlatus qui talẽ ad am bulandũ ĩ via mo
rũ deblle debet fouẽ ⁊ nutrire cibis mſe ſue ·
almẽto ſacre ſcripture ⁊ ſacramẽto eukariſtie
vt ſr dione ꝙ ad meſã głie hinalit traſferat᷑

Fctuz eſt autem vt moreretur
naas rex fil oruʒ amon ꝛc per

locis pluribo ⁊ in h nuᷣoꝝ ⁊ poſtea contra chri
ſtů vtz ex ðcurſu euãgelioꝝ· ad huc aut ppm
mut dauid i · xpᷣc p dauid niguratꝰ puos ſuos
ſcʒ apłos alioſq; diſcipulos ad ſpiritualeʒ eius
2ſolationẽ dices eis math · x· in viam gẽtiũ ne
abieritis cuntates ſamaritanoꝝ ne mueritis
ſed pociꝰ ite ad oues que pierũt domꝰ irrael .h
ſiẽ amon ſeruis dauid vitupiũ intulit q; ſeq̃t.

tulit itaq; amon ſeruos dauid raſitq; dimi⸗
diã pte barbe eoꝝſic ppła iudavꝰ ſeruos xpᷣi

vitupauit multiplicit ⁊ afflixit vt habet᷑ in acti
bus apłoꝛuʒ in pluribo locis · ꝗpt᷑ qð noſter da

uid ſez xp̃c¶ mãdauit eis ⁊ manete ĩ hierico do
nec creſcat barba vr̃a p hiyerico q̃ interpᷣiatur

luna ⁊ mutaõem ſignat eo ꝙ luna ↄtinue va⸗

riat᷑ bñ gẽtilitas ſigmſicat᷑ q̃ młtis erroꝛibjtũc

tꝑpis variabat᷑ In hac aut hierico mãſerũt apki
alijq; xp̃i diſcipuli a ppo iudaico reꝓbati ⁊ vi
lipeñ ꝗpt qð paulus ⁊ barnabas dixerũt iude
is actxij· Vobis opoꝛtebat primũ loqui vbũ

dei h qm repellitis ilud 1 indignos vos iu⸗

dicatis eine vite ecce Zuertimur ad gentes ſic
em pᷣcepit nobis deꝰ manẽdo vᷣoj getilibus
eis pdicado creuit barba eoꝝ id e· pfectio me
ritoꝝ q̃ p incremẽtu barbe ſignat᷑ eo ꝙ barba
ſignu e maſculini ſexꝰ q̃ eſt pfectus et tunc
reütimmm poſt pfectõnẽ enim meritoꝝ in do
ctrma gentiliũ apłi ⁊ alij diſcipki venerüt ad

qui remanſerit de domo ſaul
20c]Sʒ bm ſenſum literalẽ p H̊ ꝙ da

Namon qui ꝓpbus murmurãs interpᷣ
tat᷑ uidaicꝰ ꝓpłs ſigniſicat᷑ q̃ a pᷣnci⸗
pio ſuit murmuratõibo aſſuet? ſeʒ ↄt᷑ moyſen
aaron ⁊ etiã ↄtra dommũ vt patet in exodo

i Kegu.

dauid . i· xpᷣm p aptã et clarã viſonem.ij. coꝝ.
v· audem? et bona voluntatẽ habemꝰ peregri
nari magis a coꝛpe et pñtes N ad deñ ·
ctum eſt autem anno verten
te ⁊c ſequit᷑ dauid aũt remaſit in
☛☚ hieruſale p H aũt ꝙ alijs ꝓcedenti
bus ad bellu dauid remãſit ĩ hrem
ue inipꝛetat᷑ paciſica vel quieta et tũc enoꝛmia
ppetrauit peccata ſcʒ adulteriũ homicidiũ ꝓdi
toꝛiu vt habet᷑ infra ſigniſicat᷑ ꝙ uli qui q̃eſcũt
ocioſi et ſe nõ exercent mn pᷣlio ↄt᷑ tẽptatõnes
incurrut frequent᷑ varias peccaton enoꝛmita:⸗
tes ꝗpt qð dicit ſeneca Sentĩa oĩm vicõꝝ ẽ oci
oſitas·demones em̃ nunq; doꝛmiũt h̊ ſp inſidi
antur nobis et q̊s ocõſos a bonis muemut ad
peccatũ inducunt ꝗpt qð dicit hieroꝰ ad ruſti
cũ · ſp aliquid bomi facito vt te dyabolꝰ mueĩat
cccupatu · viditq; mulerẽ ſe lauanteʒ ⁊c· p B
aut ꝙ dauid ſanct? ⁊ deuotus ex ĩpudico aſpe
ctu peccatũ ĩcurrit adulterij et vlteriꝰ homicl
dij ꝓditoꝛie ppetrati nob ondit᷑ qᷓnta diligetia
debeat adhiberi in cuſtodia ſenſus viſus ⁊ etiã
qꝛ dici᷑ trenoꝝiijoculꝰ meꝰ dep̃datꝰ eſt aĩam
meãa in cũctis ſiliab vꝛbis mee et idẽ videt de
cuſtodia aloꝛũ ſenſuũ· hiere· ix · aſcendit moꝛs
p Eneſtras meas ſenſus em exterioẽs ſunt q̃ſi
quedãa coꝛpis feneſtre p quas temptatões qſi
latrones ad interioꝛa ingrediunt᷑ bona gratis
rapientes. ) QK. XII
Iſit ergo dominus nathan ad
daund 2c ] p nathan ꝗphetã poteſlt
mteelligi pdicatoꝛ qᷓ verbũ dommi
habet nuciare ad modũ ꝗphete ꝗpiĩ
guod ſicut nathan peccata dauid regis n h
liauit h efft Rirer rep̃hendit · ſic p̃dicatoꝛ petã
potentũ publica nõ debʒ palliare·h efficacit 2t
ea pᷣdicare exemplo chaiſti qui peccata ſcribaꝝ
et pontiſicuʒ efficaciter rep̃hendit. St dixit da
uid ad nathan peccaui domino ⁊c p hoc autẽ
ꝙ dauid ſe nõ excuſauit h ſtatim peccatu ſuuʒ
tanqʒ vere penitens huiliter recognouit exem
plum dedit omnibo et ſpecialiter potentibo vt
peccata ſua nõ defendat· ſ̊ humilit᷑ ofiteant᷑ vt
veniã ſequi mereant᷑ ſcut ipᷣe dauid cui dẽm
fuit · Dommꝰ tranſtulit peccatũ tuũ æc Zur
rexit aũt dauid ð terra et lotus vnctuſq; eſt
P hoc aũt factũ dauid oſtendit᷑ ꝙ licet ꝓ vita
ꝓpinquoꝝ languentiũ q́;diu viuut ſit oꝛandu·
tn ipis defſunctis ſolatio recipi debʒ de moꝛ:
te eoꝝ· Vnõ dicit᷑ jtheß.nij. Nolumꝰvos igno
rare fratres ð dormetib vt nõ ↄtriſtemin ſiẽ
et ceteri qui ſpem nõ habent ſcʒ reſurrectõnis
future · Nſitqʒ ioab nuncios ad dauid ⁊c p
hoc aut ꝙ wab triumphu de ſilijs amon nolu
it ſibi aſcribere h magis dñno ſuo dauid·nobis
oſtenditur ꝙ nullus victoꝛiaʒ de peccatis vel

f

—

demonibus debet ſibi attribuere h dño noſtro

ieſu chꝛiſto p dauid ſigurato Populũ qͥq; eiꝰ
adducens ſerrauit ⁊c · p hãc penã que fuit val
de grauis et inflicta ꝗpter inuiriam factã ipſi
daiud. allegoꝛ ice ſigniſicata fuit grauitas pene
p romanos iudeis mflicte ꝗpter miuriã factã
ipſi chꝛiſto p dauid ſignificato vt pᷣ̃dictũ elt ·

„NXIII.
Xctum eſt poſt hec vt abſalon

rem ꝛc · Per thamar virginẽ que
cubiculu amon fratris ſui ex patre
d non ex matre mintrauit ſola cũ ſolo et ibidẽ
fuit defloꝛata ſigniſicat᷑ quecũq; virgo vel mu
lier OZtinere ꝗponens hᷣde ſua ſecuritate nimiſ
2ſidens·na frequenter in tali ſdentia dyabo
lus cuiꝰ alitus pꝛunas ardere facit vt dicit᷑ iob
xljqn ſolam cũ ſolo etiaʒ valde ꝓpinquo repit
ignem cupiſcentie carnalis accedit· ꝗpteꝛ qð
talis ſolitudo caueri debet ſolicite · Bernh·ſup
miſſus ẽ· Solẽt virgmes q̃ vere virgines ſunt
ſemp eſſe pauide et nunqᷓʒ ſecure et vt timẽda
caueant etiã tuta ptimeſcere · Doꝛro nõ eſt lo
cutus abſalon ad amon nec malũ nec bonũ p
abſalon qui illatã iniuriam ſue ſoꝛoꝝ ſalſo diſſi
mkauit et cũ hoc ãmon ad uiuiũ muitãdo cũ

eo amiciciã ſimulauitſignificat᷑ quicũq; inſdia

toꝛ fraudulentꝰ vſq;'quo videat vmdicte tps
ideo dixit ſue malicie mĩſtris · O bbuate cũ te
mulentus fuerit äamon vmo ⁊ dixero vob pcu
tite eũ et interſicite . licet emm amon moꝛtẽ me
ruiſſet nõ tñ erat mnferenda p eũ nec p talem
modũ pꝛoditoꝛiũ.Aliter p abſalon qui mẽpꝛe
tatur pater amaritudins dyabolus põt intel
ligi qui mendacij pater eſt et amaritudĩs pcẽi
p ãmon vero quilibet inſolens quẽ muitat pꝛi
mo dyabolꝰ? ad Zuiuiũ gule et inde pertrahit
ip̃m ad peccatu luxurie · q; ſiẽ dicit hieroꝰ vent
et genitalia ſunt mẽbꝛa ꝓpinqua· et ex vicmi
tate membꝛon deſignat᷑ ꝗpinquitas vicioꝛum
et ſic dyabolꝰip̃m iugulat moꝛte cłpe ⁊ poſtea
ptrahit ad moꝛtẽ gehenne.
teln gens autem mab filus
ſaruie ꝙ cor regis verſum eſſʒ
ud abſalon c]· Der reuocatõem

.

catio peccatoꝝs ad deu:igit᷑ p ioab qui reuoca
tionem iſłtã ꝓcurauit p̃dicatoꝛ bonꝰ ſignificat᷑
cinꝰ officiũ eſt reuocaẽ peccatoꝛes ad dominũ
et nomĩs interpᷣtatõ 2griut nam abſalon wẽ
pater ĩterpᷣtat᷑p̃dicatoꝛ aũt peccatoꝛis ad deũ
reuerſi pater nominat᷑:j. Qoꝝ iũj. In chꝛiſto ie
ſu p euangelum ego vos genii · Muler autẽ
thecuites p quã ioab fecit abſalon reuocatõeʒ·
ſignat pᷣdicandi gram ꝓ quã p̃dicatoꝛ pccẽoꝛes
reuocat ad penitentia et nominis interp̃tatio

lij dauid ſpecioſiſ ſimam ſoro

ſalõ ad patre ſuuũ ſigniſcat᷑ reu

congruit nam thecua interpᷣtat᷑ tuba · de p̃dicã
di vero gratia pdicatoꝛi dicit᷑ eſaie · vnj · Quaſ
tuba exalta vocem tuã et ãnuncia populo meo
ſcelera eoꝝ et domui iacob peccata eoꝝ · Wan
ſitq; abſolon in hieruſalẽ duob annis et faciez
regis nõ vidit p iſtos duos annos intelligũt᷑
integra ↄſeſſio et debita ſatiſſactio que poſt
⁊tritõem ad verbũ p̃dicatoꝛis ⁊ceptã requirũ
tur ad pfectã retoncilatõem cum deo habẽdã
eN. X*V. ..
Citur poſt hec abſalon fecit ſi
bi currim et equites cc
Per abſalon qui timens moꝛte ꝓ
r culpam ſuã fugerat: p libe:a
litatem patris reconciliatus fuerat:· ⁊ mipilomi

nus tanq́; ingratus vel potius ingratiſſimmus

patrẽ ſuuʒ malicõſe queſuit ſubuertere · et ſibi
dignitatem regiã vſurpare ſigniſicat quicũq;
malicioſus et ingratꝰ qui ſuũ ſupioꝛẽ et bene
fſactoꝛem querit malicioſe ſubuertere· ⁊ ei?gra
dum p ſerpentmã auſtutiã obtinere ad hoc au
tem ↄſequendũ ſacit oſtetatio ꝗpꝛie ſufficiẽtie
et ſupioꝛ is inſufficientie· vtrunqʒ em̃ fecit abſa
lon · per hoc em ꝙ fecit ſibi currum et equites
oſtendit ſe potentẽ ad regni defenſionẽ et pa
trem impotente qui iam ſenex ĩ domo quieſce
bat .· Per hoc autẽ qð dicebat: quis me conſti
tuat iudicẽ ⁊c oſtedebat ſe ſapꝛentẽ ad regni
negocia tractanda et patrẽ notabat de deſpiẽ

tia · Similiter ad ambitioſi ꝗpoſitũ obtinendũ

facit fauoꝛ populi quẽ abſalon querebat vt pʒ
in textu· ꝓpter quod dicit᷑ ꝙ ſolicitabat coꝛda
viroꝛum iirael·ſ ad ſe attrabedo· Ad hoc etiã
lacit aparentia ʒeli circa cultuʒ dei ꝙ fingebat
abſalon dicens · Vadam et reddam vota mea

que voui dommo cũ tamen intenderet pᷣua

re regno patrem ſuũ vt patuit p effectũ· Per
vias aut pCᷣdictas et ↄſimiles queꝛunt ambitio

ſi bonos ſupioꝛes a ſuo ſtatu deijcere vt ſic ad
eum poſſint aſcendeꝛe ·¶ Egreſſus eſt & rex

et vmueꝛſa domꝰ eius pedib ſuis ⁊c· Per ſu
gam aũt dauid ad campeſtria deſerti nudis pe
dibus 2 opto capite ſigniſicat᷑ patientia boni

plati vel pncipis in pſecutõi conſtituti · ecce

occuꝛait ei chun ⁊c p hoc ꝙ daud eũ remiſt
vt Aſiluiʒ achithophel diſſiparet et ſtatũ nego
cioꝛ um p ceꝛtos nuncios ſibi ſgniſicaret oſten
ditur ꝙ litet bonꝰ vir et ſanctꝰ in plecutõe po
ſitus de dei auxilio pᷣncipali 2ſidat · tñ ea q ſie
ri pnñt via huana ad ſin libeꝛatõeʒ et maloꝛum
repᷣſſione nõ debet ſcient omittere· na hoc eſſz

deu temptare

Vnqʒ dauid tranſiſet paululũ
montis verticez apparuit ſiba
puer mphiboſech ꝛc· Mic duo

nt notada Pꝛimu eſt cautela ma

cioſa ſibe ðᷣtractoꝛis · qin cõſiderans dauid et

eßdicz
uß
loned
M
rhie
lgut
poct
eguiri
habedi

Kitſu

norni
pllben
nbiom
ſſimus
etbi
uicigg
tbene
bgr
hoca
fibtie
eitabin
eqnites
le erpe
quieſee
conſti
tegni
deſſpi
nendu
ve
(da
ocetĩ
ngebet
dta me
ret pin
zi⸗ Der
mbitio
tſcad
Frer
er ſi
s pe
boni
iecce.
temie
inege
oſten
boepo
zaͤſe
wum
4 ß

ulä
ſwva
cdio
um
1os

tur bõ virtu

ſeꝛuos eius ĩ anguſtia poſñitos et fuga et fame
fatigatos obtulit ðð pauca reſpectuue· vt p h
mendaciter acquireret hereditatem dñi ſui de
trahendo ſibi et cõſmilit faciũt in curijs mag
toꝛu cupidi et auari · Scõm ẽ periculũ potentu
in verbis taliũ detractoꝝ q; dauid ſanctꝰ ex
verbis et dono hcet modico huiꝰ adulatoꝛis ⁊
detractoꝛis intm fuit deceptꝰ ꝙ ſme verboꝛũ
eius examĩiatõne dedit ei hereditate di dicẽs
ua ſunt omĩa que fuerũt miphiboſeth. api
qð pᷣncipes et pᷣlati tales adulatoꝛes et detra⸗
ctoꝛes multũ debent abhoꝛrere et ne pᷣcipitat
rem ↄcedant alienã diligenter pᷣcauere· St
ecce egrediebat᷑ vir ⁊c]· Per ſemei qui maledi
cebat dauid ⁊ eũ lapidibus et terra impetebat
ſigniſicat᷑ quicũq; dans aff l icto afflictionem
miuſte · et ſẽ ſemei ex h̊ fmaliter mmcurrit moꝛtẽ
coꝛpalem· ſc taus incurrit moꝛtẽ culpe et fma
liter niſ peniteat moꝛtez gehene · ingredere
ad concubias patris tui ⁊c] p abſalon qui co
Snoſcendo ↄcubinas patris ſui mamifeſte ipᷣm
fedauit·ſhgniſicat᷑ quicũq; ſubditꝰ rebellis ſuo
ſupioꝛi.cuiꝰ famã ſtudet demigrare pꝑ ſuſpecta
mulierũ ↄſoꝛtia et alia mendacia q̃ m appellatõ
mbus ↄtra ſupioꝛes bonos ſolent pom·pachi

tophel auũt qui dedit abſalon hoc 2ſiliũ·ſigniſi⸗

catur aduocatꝰ qui cam ꝓmouet tali᷑ appellan

tis · et ſiẽ achitophel ſuſpendit ſeip̃m · ſic talis ad

uocatus ſibi ꝓcurat inferm patibulum

K⸗ 7. VII.
W Fxit igitur achitophel ⁊c] Seq̃

tur poſtea. St dixit cuſ nõ eſt hoc
bonuũ 2ſlm c · Per cuſ q̃ interp̃⸗
tatur ſilentiu vel archanũ ſignifica
ri põt quilibet hõ deuotus q̃ĩ abſcondito oꝛat
deũ · et tans poꝛõnis ſue meritũ frequent᷑ diſñ
pat oſiluʒ malignoꝝ qð oꝛdmatũ fuerat ad de
ſtructõem bonoꝝ· JFonathas auũt et achimaaſ

ſtabant iuxta fonteʒ rogel ⁊c· Per ionathan

aũt ⁊ eius ſociuũ qui denuũciauerunt dauid achi
tophel et cuñ 2ſiliu ad pᷣmunitõeʒ ip̃ᷣuis dauid
et viroꝝ ſuoꝝ ſigniſicant᷑ 2ↄſolatõnes ſpũſſan

cti date diuimtꝰ afflictis iniuſte p oꝛõnes ho

mmũ deuotoꝝ · ⁊ interpᷣtatio nomis ad hoc cõ
gruit q; onathas colũbe donu interpᷣtat · per
quã ſpuſſanctꝰ ſigniſicat cunq; veniſſet dauid
in caſtra ſobi filiꝰ naas æc ·. ꝓ iſtos qui dauid

et viris eius fame et la boꝛe afflictis mmiſtra

uerunt caritatiue neceſſaria· ſignificant᷑ ili qui

aff lictis miuſte conſolatõnes hilia et auxilia

ſubmimnſtran· ) C N. VIITI.
Citur dauid cõſderato popu⸗
lo ſuo conſtituit ſuper eos cen:
turiones 2⁊cC· Moꝛaliter p dauid
ui manu foꝛtis interpᷣtat ſigniſica
ſus qui ↄtra vicia foꝛtiter pliat᷑.ð
quo pᷣlio dicit ſeneca Mabeto pace cũ homĩbuſ

iſ Kegn

et cũ vicijs bellũ . Tgit᷑ virtuoſus diſponit exe⸗
citum ſuu ſcʒ ↄgerie actuũ bonoꝝ in tres par
tes ſiẽ dauid ſuu exercitũ diſpoſuit · Pꝛima ps
eſt interion meditationũ reſpectu dei . Secun
da ps ſiſtit in actibo caritatis reſpectu ꝓxi⸗
mi p elemoſinas coꝛpales et ſpnales. Qoꝛpaleſ
⁊tment᷑ in hoc verſu · Viñto poto cibo redimo
tego colligo condo. Qui ſic intelligit᷑ · Viñto in
hrmũ ·poto ſitientẽ cibo famelicuũ.redimo capti
uum · tego nuduz colligo hoſpiteẽ · condo · i · ſepe
bo moꝛtuum · Iſte ſunt ſeptem elemoſme coꝛ
poꝛales · Spũales aut elemoſine continentur
in hoc verſu · Coſule caſtiga remitte ſolare ſer
oꝛa · Qui ſic nitelligit. Conſule ſub quo verbo
mtelligit᷑ 2ſiliũ et doctrina:deo ſic accipit᷑ con
ſule dubitanti et doce ignoꝛãtẽ et ſunt due ele
moſme ſpuales· caſtiga delinquentem remitte
offenſam · ſolare · id eſt. cõſolare triſtẽ · fer · i. ſup
poꝛta inſirmũ·ſcʒ in moꝛiboꝛa ꝓ omibe · et ſic⸗
ſunt ſeptem elemoſme ſpuales· Tercia ps exer
citus virtuoſi eſt geſtuũ et verboꝝ modeſtia
reſpecau ſui· Per iſtas tres ptes ſeu acies de⸗
bellant᷑ exercitus vicioꝝ·. Hꝛmceps aũt exerci⸗
tus iſtiꝰ eſt ſupbia ſiẽ dicit᷑ eccix· Initiũ omnis
peccati ſupbia · Supbus aũt excellenter dici po
teſt ſupbia m abſtracto.ſẽ excellenter liberał
dicit᷑ liberalitas: et talis ſupbus p abſalon ſigu
ratur qui ex mmia ſupbia cõtra patrẽ rebella/
uit et cõtra ipᷣm tanqᷓ; ꝓnceps mouit exercitũ·
MWulus ſup quẽ ſedebat ptranſijt· Tſte mulꝰ
ſup quẽ ſedet ſuꝑbus eſt gloꝛia mundana que
cito tranſit · j.. Tohᷣij . Mundus tranũſit ⁊ cõcupi
ſcentia eius· t ſupbus ꝑ abſalon ſiguratus re
manet ſuſpenſus in arboꝛe p quã ſignificat᷑ pa
tibulũ gehenne. et conſigit᷑ tribus lanceis ·ſ pe
na ignis et pena vermis et pena carentie viſio

ms CK. X α..
nciatumq; eſt wab ꝙ rex fle⸗
ret et lugeret finum ſuum
Der dauid lugentẽ moꝛtẽ ſilij ſui ſi
gniſicat᷑ bonus pᷣlatus lugens moꝛ
tem cłpe lubditi maxime qn ꝓbabiliter eſtima
tur ꝙ comitet᷑ moꝛs mferni ſiẽ dauid ꝓbabilũ
eſtimabat de ſilio qui moꝛtuus ſuerat in pſecu
tione patris actuali Vſq;quo ſiletis et nõ re⸗
ducitis regem p reditũ dauid ad regnũ ſuũ
de quo fuerat expulſus ꝑ abſalon ꝓpt᷑ vꝛie pec
catum.ſicut dixerat ſibi dommꝰ ꝓ nathan pꝛo
phetam ſup̃ · xij ·c Ccce ego ſuſcitabo ſuꝑ te ma-
lum de domo tua hgmſicat᷑ peccatoꝛ vere peni
tens et ad bonũ regimẽ vite ſue rediens et ſic
eſt in wia vite p quã venit᷑ ad regnũ celeſie·1Ip
ſum aũt comitat᷑ berzʒellai valde ſenex p queʒ ſᷣ
gniſicatur ſapientia· de qua dicit᷑ ecc̃i · xxinj ab
eterno oꝛdmata ſum et ex antiq̃s · vſq; ad ioꝛ

danem ]d eſt. vſq; ad moꝛtẽ que p ioꝛdanem
ſigniſicat᷑ eo ꝙ ioꝛdanis iudicij riuus mterpꝛe

ij Regas

tatur et in moꝛte eſt homĩs iudicũ pticulare⸗
Scxci· xxxviij. Memoꝛ eſto uidicij mei ſic eĩ erit
et tuu:mihe heri et tibi hodie · Der hoc autẽ ꝙ
in tranſtu ioꝛdanis occurrerunt dauid viri in
da et ilrael · ſgniſicat᷑ ꝗ bene moꝛiẽti occurꝛut
angeli ſantti qui dicunt᷑ viri iſrael. q; videt de

um clare et viri inda q; laudant eü Ztinue · p̃s

lxxxnj · Beati qui habitant in domo tua domi

ne in ſecula ſeculoꝝ laudabũt te ·
G .

X dNrr
Ccidit quoq;ʒ vt ibi eſſet vir be
nal nomine ſeba ꝛc ·
Per iſtũ qui cũ ſonitu bucme mo⸗

ire re ꝓpiciare?.ſgnificat᷑ vniuerſitas hoĩm car
nem ſuã crucingentiu cũ vicijs et 2cupiſcentijs
ꝓ peccatoꝝ ſuoꝝ et aloꝝ expiatõne.aꝗpteꝛ qðᷣ

iſti dicũt᷑ crucingi coꝛã dño ad differentiã ypo

critarum qui carnẽ ſuã cruciſigunt coꝛã mun
do. Wat· vj. Rxterminãt ſacies ſuas vt videant᷑
homib reiunantes mo ſubdit᷑ · ꝙ carnes eoꝛũ
non ſuerunt lacerate ab auib p diem nec a be
ſtijs p noctẽ ꝓ aues auũt ſignincant᷑ demones
vt habet᷑ mathxiij in parabola ſemmãtis ſimi
liter p beſtias vt habet᷑ in pluribo ſacre ſcripte

locis: igit᷑ p aues ad alta volantes ſigniſcatur

demones de vana gloꝛia tẽptantes 1 p beſti
as de nocte circueuntes ſigſicant᷑ demones de

uit ſedtõem in pplo ↄtra regẽ ñſg
( fFicatur quulibet ſeditioſus in regno vel pncipa
tttu. ciuitate ecdeſa· vel cenobio turbans cõmu

nimia carnis afflictõne tẽptantes· ſiẽ in collati
onibus patrũ dicit᷑ de abbate iohane queʒ dya

nitatis pacem · Dixit aũt rex amaſe ⁊c]· Per
hoc aũt ꝙ dauid ſebam pſequi iuſſit ſigniſicat᷑
ꝙ ſupioꝛ m regno· pᷣncipatu. cuiitate eccleſia 2
cenobio debet ſeditõſum hoĩem ꝑ ſe et p ſuos
pſequi ne p euʒ coꝛrumpant᷑ alij et ſicut caput
ſeba fuit abſciſum vt dicit᷑ infra ſic talis ſeditõ
ſus pᷣua ri debʒ capite·id eſt· vita coꝛpali p po
tentiam ſeculare ſi ptineat ad eius uuriſdicõez
ſi aut ad ſoꝝ ptmneat eccleſie pᷣuari debet capi
te · i. ſuo gradu et poteſtate et ſic arceri ꝙ non
poſſit tales malicias exercere · Per hoc aut ꝙ
mulier ſapiens dedit 2ſlium de ſeba decapita
tione. ſigſcat᷑ ꝙ tales puĩtões ſieri dẽnt cũ ma
gna diſcretõne· Euit aut ioab ſup omnẽ exer
citum Tc p hoc aut ꝙ decapitato ſeba oꝛdina
tio domus dauid recolit᷑ ſigniſicat᷑ ꝙ (tractis
de medio ſeditõſns qᷓntũ ad regnũ: pᷣncipatum

ecclenã vel cenobiũ quodubet ſtoꝝ ad bonuz

ſtatum et diſpoſicõem refoꝛmat᷑

cta eſt ergo Fnrs in diebus
illis tribugs annis ugiter c
Que fuit a ðo ĩmiſſa ꝗꝓpter peccatũ
ſaulis ex gabaomtaꝝ occiſone· et
p h̊ oſtendit᷑ qnta ſit peccati grauitas in inno
centiu depſſione et maxime eius qui tenet᷑ eoſ
cuſtodire:nã ꝗꝓpter ̊ peccatũ tribo annis totꝰ
ꝓłus af flict* fuit fame. Sunt em̃ tria genera
peccatoꝝ qᷓ ꝗpter ſui grauitatẽ dicunt᷑ ad deũ
clamarePzmũ eſt innocętis occiſo· Ceñ. nij·
Scce vox ſanguinis fratris tui abel clamat ad
me de terꝛa. Secundũ eſt peccatũ ↄtra naturã
Ceñn·xviij. Qlamoꝛ ſodomoꝝ et gomoꝛreoꝛũ
venit ad me · Terciũ eſt deſraudatõ pauperum
Jaco ·v· Ecce merces oparioꝝ veſtroꝝ q̃ fran
dati ſunt a vobis clamat et clamoꝛ eoꝝ ĩ aures

dommi ſabbaoth itroiuit · Dent᷑ nobis ſepte

viri c].· Siẽ dicit gres omebł. xxinj.· Qm̃ totuʒ

temp' ſepte diebus comphedit recte ſeptena
rio numero vniüſitas deñgnat· Der ſeptẽ igit
viros cruciſigedos ꝓ peccato expiãdo vt de⸗

bolus induxit ad ĩmoderatũ eumiũ · p qð im
pedunt bonoꝝ actuũ exẽcitiũ· Carnes iit ſe
cruciſigentiũ coꝛã dño mõ pᷣdicto nõ lacerant᷑
ab auibo ꝙ ſibi cauent de vanitate gloꝛie · nec

a beſtijs q ſibi cauent ab indiſcretõne. Pꝰ

hec factuũ eſt pᷣliũ ⁊c· Mic deſcxibunt᷑ q̃ttuoꝛ
bella dauid ⁊ puoꝝ eius ↄtra aduerſariosp qᷓ
ſigmiſicant᷑ qᷓ̃ttuoꝛ bella chꝛiſtianoꝝ ↄꝛtra inſde
les ⁊ iniquos. Hꝛimũ ſuit ↄtra pᷣncipes indeo
rum ·. Secuudũ ↄtra impatoꝛes romanoꝝ· Te⸗
cium ⁊tra verſutias hereticoꝝ in quib habue
runt victoꝛiã pꝑ patientiã ſapĩiam et opatõnem
miraculoꝝ· Quartũ bellũ erit ↄtra antichꝛiſtũ
de quo victoꝛia ha bebit pꝑ ieſum chꝛiſtũ.nam
ip̃m interſiciet ſpũ oꝛs ſui et deſtruet illuſtra
tõne aduent ſui vt dici · ij theb. ij.
Ocutus eſt daud dommo ver
a carmmis huius ꝛ·

.

pᷣc dauid nominat᷑ oſee · inj· vbi diei

meſſie ſuo · Pꝛopter qð iſte pᷣs exponit miſti
ce de chꝛiſto hoĩe qui liberatꝰ fuit ab aduerſa
rijs ſuis in ſua reſurrectõne apter qð tunc di
xit math· vlt · Data eſt mibi omĩs poteſtas in
celo et in terraigit᷑ in eius pſona ð · Domi
nus petra mea nfundamentũ meũn. nã hũana
chꝛiſti natura m dunmo ſuppoſito ſuſtentaba
tur · et robur meun nam opera miraculoſa
fecit virtute diuia · et ſaluatoꝛ meꝰ deus meus
c hec verba ſunt chꝛiſti ßm qð homo . ſic em̃

mio: eſt pre et hm ̊ ðꝛ pater ⁊ ſaluatoꝛ eiꝰ2

de? eius et mõ exponat᷑ in ſequentibo in qᷣb
eſt tał loquendi modꝰ. de mmiqtate liberabis
me .-i.de manib iudeoꝝ qᷓ dicut᷑ hic iniqᷓ̃tas in
abſtracto· ꝗpi exceſſuʒ maligtatis eoꝝn Circũ
dederũt me ↄtritões moꝛtis /· ĩ anguſtia mee
paſſioms. toꝛrẽtes beliali impetꝰ tribulatõ
ms a dya bolo excitati terruerunt me ſẽ ðs

Dauid figura chaiſti ſuit· gpter qadð

tur · t querent dñm deñ ſuũ ⁊ dauid regẽ ſuũ
Et trãſlatio caldayca ſic hʒ: t obedient dauid

Imar
ſentßg
ptecd
tuͦypo
a mun
bddeant
eg edei
nerabe
emone,
Nis ſin
eſere
Ifcäne
1 beſk
noneode
moolati
ezdya
vqoim
ggiſe
lcerant
ne nee

„ D

öſtno
Unoopi
trainfde
es inde
vop Te
phabue
tönem
chuſtĩ
nam

Wudha

moyer

prerch
ſvhdi
ceſui
tonud
imiſti
duerſa
tunedi
hon
Donn
ͤhun
Nnrtha
xioh
nes
oſcem
to n
pini
benbs
jiton
u
ſpner
ſe

marci · xiiij· cepit ieſus pauere ⁊ tedere. ⁊ B fuit

ad declarandu in eo veritatẽ humane nature
Eu nes ĩſerni circũdederũt me Ec I loquitur
de fumib quib fuit ligat?ꝰ p ꝓcuratiõem ðᷣmo⸗
nis qᷓ vocat᷑ hic mfernꝰ In tribulatõne inuo⸗
cabo dommũ jnã in augnſtia crucis orauit pa

trẽ dicẽs · pater ĩ manꝰ tuas ↄmẽdo ſpm̃ meũn
luẽ.xxiij et exauduuit de tẽplo ſãcto ſuo vocẽ

meam ·ſẽ dici᷑ heb · v · Qui in dieb carnis ſue

pᷣces ſuſplicatõeſq; ad eũ q̃ poſſit ilũ ſaluũ fa

cere a morte cum clamore valdo ⁊ lacrimis

offerẽs exaudit? ẽ ꝓ ſua reuerẽtia Qõmota ẽ

⁊ ꝛtremuit terraſcʒ in paſſione · math· xxviij·
mota eſt terra ⁊ petre ſciſſe ſunt· fundamenta
mõtuim cuſſa ſunt ⁊ 2q̃ſſata qm iratꝰ eſt eis

dñs de em in vindictã moꝛtis xpᷣi hoĩs veni

re fecit exercitů romanoꝝ ↄtra pᷣncipes ude⸗
oꝝ q̃ dicũt hic montes apter ſtatꝰ eminẽtiam
eoꝝ coꝛda qᷓ dicũt᷑ hic fundamẽta· cuſſa fue

rũt timoꝛe m romanonꝝ aduentu et 2qſſatai
tẽpli ppbi et ciunatis interitu. aſcẽdit fum de
naribo eiꝰ ſeʒ dei de quo loquit᷑ ad modũ hoĩs

irati de cuiꝰ naribo exit fumꝰ. ⁊ igis ð oꝛe eꝰ
nã rõni ex inſtinctu dei teplũ et cüntatẽ incen
derüt et ĩclmauit celos et deſcẽdit · p effectũ
iuſticie ſue quẽ oſtedit et caligo ſbᷣ pedib eiꝰ

nam iudei remanẽtes erroꝛis caligine ſunt in
uoluti aſcendit ſup cherubin. id e. ſup apkos

quos repleuit ſciẽtia ꝗpt qdð cherubin nomĩant᷑

lapſus eſt ſup pennas vẽtiſnã xpᷣc in celũ
aſcẽdit velocuis q;ᷓ moueat᷑ vẽtꝰ. poſuit tene⸗
bras in circuitu ſuo latibulũ nã ipo aſcendẽte
nubes ſuſcepit eũ ab oculis eoꝝ act·j· cribꝛa⸗
uit aquas de nubib celoꝝ ſid e aq̃s ſapietie ſa

lutaris pꝑ pᷣdicationẽ apłoꝝ q̃ dicut nubeseſa·
lx · qui ſunt iſti qᷓ vt nubes volat.ip̃i vero poſt
aſ ceſionẽ xpᷣi ad p̃dicandũ p oꝛbẽ fuerũt diſph
p ſulgoꝛe ĩ ſpectu euis ſuccẽſi ſunt carboes

ignisnam ad pᷣdicationẽ apłoꝝ fulgoꝛe mi

raculoꝝ oſirmata getiles qui erãt ·q carbones
extmti p ĩndelitatẽ ſuccẽſ ſunt ad amoꝛe xpᷣi
p ſdem caritate foꝛmatã · tonabit de celo do
minꝰ ⁊c papłos alioſq; diſcipulos pᷣdicãtes
miſt ſagittas ſuas id ẽ ſacras ſcripturas per
pdicaros et doctoꝛes ⁊ diſſpauit eos.2t᷑
dicẽtes euangelice vᷣtati fulgura d ẽ mira:
culoꝝ ſi« et AMuũpſit eos na p euidetia mira
cula impugnatoꝛes euãgelij fuerunt ↄf uñ et
apparuerũt effuſones maris ]id eſt multitudi
nes credentiũ · eſa · lx · Mirabitur ⁊ dilatabit᷑ coꝛ
tuũ qñ Zuᷣſa fuerit ad te multitudo maris foꝛ:
titudo getiũ venerit tibi · et reuelata ſunt fun⸗
damẽta oꝛbis ⁊c id eſt· regna quattuoꝛ oꝛbis
pncipalia ſcilicet babilonioꝛum pſarum greco
rum romanoꝝ que per lapidẽ abſciſũ ſine ma⸗
nibo id eſt xp̃m ſunt ↄtrita et impi xpᷣi manet
in ſecula ſeculoꝝ vt habet᷑ damieł ij. Minñt de

excelſo ⁊ aſſumpſit me ⁊c· loq̃t hic xp̃ᷣc ꝓ ſuo
coꝛpe miſtico de aquis iribulatõnũ p iudeos ⁊
impatoꝛes romanoꝛũ diumtꝰ liberato · Libe
rauit me ab mimico meo potentiſimo dici
tur ꝗpter imperiũ romanũ qð ſuit potentiſſi
mũ et multiplicit attemptaiut ðᷣſtruere coꝛpꝰ
chꝛiſti miſticũ. et ab his qui oderüt me .id ẽ
a iudeis qm robuſtioꝛes me erant ſ·in pᷣmi

tiua eccleſa · vt pʒ actu. vnjet · ix · NPꝛeuenit me

in die afflictõis mee jſ de? dans ſuis ſidelib⸗
virtute patientie · Et eduxit me in latitudineę
ſidem chꝛiſti diffundendo p oꝛbeʒ · Retribuet

mihi dñs ᷣm iuſticiã meã ⁊c · hic expᷣmit᷑ eccie
meritu et ſequẽs pᷣmiũ q̃ᷓntuʒ ad illos q̃ nume

ro et merito ſunt de coꝛpe chꝛiſti miſtco:⁊ iſti

ſunt q̊ cauet ab ĩmũdicia peccatoꝝ ⁊ ſtudẽt ad

impletõem mãdatoꝝ diumon · et p hoc pʒ ſen
tẽtia vſq; ibi. Qu ſancto i chꝛiſto· ſcũs eriſ
2foꝛmando te ei qᷓntu ad pꝛecepta: et cum ro
buſto -ichꝛiſto cuiꝰ virtus eſt ĩfimita· pfcũs
2loꝛmãado te ei qᷓntũ ad euangelica ilia et
cũ electo ]inchꝛiſto: electus exis. tranſ latus

ad gloꝛiã electoꝝ· et cu puerſo i dyabolo qᷓ

totaliter auerſus eſt a deo· peruerteris Pm
ſequendo. Tu lucerna mea dñe ]nã m vita cõ
templatiua deus eſt lucerna eccłie · In te cur
ram accinctꝰ].in actiue vite opibus et in deo

meo tranſilã murũi. temptatõnis ĩpedimmtũ

Leloquiũ dñi igne exammatũ . q;ꝛ nõ habʒ ali
quid impuritatis vel falſtatis adrmxtu· ſcutu

eſt omniũ ſperantiũ ĩ ſe · 2tra mmuaſones po
teſtatis maligne et cõplanauit pſfectã viã me

amomma offendicula auferendo· coequans
pedes meos ceruis dans mibi ꝓmptitudinẽ
voluntatis ad currendũ poſt ip̃ᷣm in boms:⸗
ſup excelſa ſua ſtatuens meime firmando in
2ſilion obſeruatõne: docẽs manus measidð
eſt. opatõnes meas· ad pᷣlium ↄtra incetiua

vicõꝛu · et manſuetudo mea młtiplicauit me

ſcʒ meritoꝛie et diſpoſntiue· nã manſuetudo eſt
quedã tractabilitas mentis ad omne bonum:

Duatabis greſſus meos ⁊c ad ambulandũ

ſme caſu in via moꝝn · Perſequar nnmicos me
os i:vicia et dyabolos: mincuruaſti reſſtẽtes
mihi i. motꝰ ſenſualitatis inclinãdo ſb obedie
tia rõnis· Põt et hoc alit expom de mmpugna
toꝛibus eccleſe qui ſacti ſunt ei obedientes vt
ſaulus et conſimiles· inimicos meos dedilti
mihi doꝛſuʒ id ẽ·obſtmatos in iidaiſmo qui
fugati ſunt et diſpern p mundũ · quaſi lutum
plateaꝝ commmuã eos.q; ↄtemptibiles ſunt
omniby alijs getibus. Saluabis me a atradi
ctionib populi qꝛ ↄtra eccdlenã nõ audẽt mõ
loqui · Hopulꝰque ĩgnoꝛo fuiuit mibilq; gẽ
tiles qui a deo videbant᷑ ignoꝛati eo ꝙ erãt in

ydolatria derelicti deuote buiũt in eccleſa xp̃i

Lhiuj aueni reſiſtent mibi id elt · iudei a vitate

bantur vident

i) L Nesn.

alieni qᷓntũ potuerũt reſtiterunt eccleſie chꝛiſti
Lauditu auris obedient mibi. et non auditu

coꝛdis qð dicit᷑ apter illos qui ſicte Zuertũtur
de iudaiſino. ꝗpter quod ſubdit. filij alieni de
fluxerũt a via veritatis. et 2trabet᷑ in angu

ſtijs ſuis in gehenne pems· Vunt dñs c. B
ſunt verba cuiuſlibet membꝛi chꝛiſto vniti per
gZram · de ſoꝛtis ſalutis m ee . ad me ꝓtegen
dum ab impulſuomms potelſtatis aduerſarie
Deus qui das vmdictas mibi ↄtra mundu
carnemdyabolũ deieciſti populos meos ſub
me ſid eſt· motus meos interioꝛes et exterio⸗
res ſubijciens rõni recte · Qui educis me ab
mimicis meis ſcʒ mudodyabolo· carne. a vi:

ro miquo liberabis ſcʒ ab antichꝛiſto qui erit

inmquiſſimꝰ. apheta ſtebo: tibi ⁊c gras age

do masgniſice de bnſcijs ſupꝛadictis
EN. Vöe.
SCc ſunt verba nouiſſima que di
Xlt dauid 2c ]. Per dauid qui in
gloſa ſup pſalmũ dicit᷑ eximiꝰ ꝓphe
tarum· ſigniſicat᷑ homo pſectꝰ m vi
ta 2templatiia:nam antiquitꝰ ꝗphete appella⸗
ntes. . Reg ix· Qui hodie dicit ꝓ:
pheta olim appellabat᷑ vdẽs· Vita vero ↄtem⸗
platiua 2ſiſtit in oꝛõne deuota et in meditatõ
ne ſanctaꝝ ſcriptuꝛaꝝ duiitꝰ eleuata. &t talis

2tẽplatuiꝰbñ dicit᷑ fiꝰ pſay id eſt · dei · nã pſay

incerpꝛetat᷑ ſalus mea et de deo dicit p̃s · xxvij.

Dominꝰ illummatõ mea et ſalus mea· Tał au

tem ↄtemplatiuꝰ mõ ſpeciali aſſinnlat᷑ deo apẽ
quod dicit᷑ eius ſilius &t qm recognoſcit ſicut
gratus dei beneficia debʒz regratiado dicere et
mayxime circa finẽ vite ſue . dixit vir id eſt . di

cat loquens de ſeip̃o ſiẽ ð alio.nã hic eſt mod?ꝰ
loquendi ſanctoꝝ ð ſeipſis· Vnde mopſes nui

xij· dixit · Srat aut moyſes manſuetiſſimꝰ? ⁊c. St

iohannes euangeliſta. Mic eſt diſcipulus ille q
teſtimoniu phibet ꝛc· cui Aſtitutũ eſt de chꝛi⸗
ſto.id eſt Pmiſum elt ei ꝙ ſit eternalite⸗ cũ
ĩpo· Tohᷣ·xij · Vbi ego ſum illc et mmiſter meul

erit· egregũus pſaltes iſrael vcC··q; talis ↄtem

platunus in duis laudib cõponendis et dicen

dis e pcipuꝰ.et q; talia nõ attribuit ſibi h grẽ
dei · ſubdi · Spus dommi locut“ eſt p me et
ſermo dñi p lm guã meã :in diumis laudibuf
et doctrims · Dixit ·i. dicat regratiando. de

us ilrael id eſt angeloꝝ deũ clare videntiuzʒ

mihn locutus eſt Inã p angelos ſint cõmunit
iluſtratõnes hommũ Lfoꝛtis iſrael nã ange

l ſancti habent ab ipo virtutẽ.· domĩatoꝛ ho
mmu quos regit p angelos tanqᷓ; p medios
mter homies de · in timoꝛe dei ſcʒ iliali
qui ſp 2iũgit᷑ caritati. Siẽlux auroꝛe oeſẽte ſo

le] vba ſunt 2 tẽplatun dei bñſcia recognoſcẽ

tis · vt ſit ſenſus · ſic lux auroꝛe eſt a ſole ſic a ðo

eſt illuſtratio metis mee · abſq; nubibo ·.id eſt

abſq; falſtatis admixtione. et ſiẽ pluuijs ger
nmat herba de terra nõ virtute terre h plu
uje· ſi germmat mẽs mea in ꝓfectu bonoꝛuʒ
virtute gratie duie · Nec tata eſt domꝰmea
nd eſt· edinciũ virtutu qntũ ẽ ex me· vt pactu
eternũ miret mecũ de beatitudme ſupna 2ꝛſe
quenda·hᷣ totũ eſt ex ſua gratia · Quncta eim̃
ſalus mea ⁊ voluntas mea·ſupp· tendit ad be
atitudinẽ 2ſequendãa ĩᷓntuʒ mouet ex dei grã
Lnec eſt quicqᷓ; ex ea quod nõ germĩet· bonũ
mqntũ mouet᷑ pꝑ diumũ inſtinctcu Pꝛeuari
catoꝛes aut] Mic conſequenter tangit ſtatum
peccatoꝛum vt oppoſñta uixta ſe poſita magis
eluceſcant Dicit igit NPꝛeuaricatoꝛes autem
quaſñ ſpine euellent᷑ ſcʒ de conſoꝛtio ſanctoꝝ
que nõ tollunt᷑ manib ſcʒ hoĩm ſimpliciũ ſed
udicu locũ dei tenentium · St ſi quis tangere
eas voluerit pena debita feriendo· armabi
ferro et hgno lanceato .·.id eſt debita poteſta
te et efficaci ad hoc faciendũ igneq; comburẽ
tur ſcʒ gehene ſi in ſuis peccatis monant.
Liec nomĩa foꝛtium dauid ꝓ quos ſigniſicã
tur bonus pᷣlatus ⁊ eiꝰ coadiutoꝛes Dauid
ſedet in cathedꝛa ſapientiſſimꝰ .p qð deñgnat᷑
ꝙ bonus pᷣnceps vł pᷣlatus qui habʒ alios iudi
care debz eos in ſapientia ſupare. Ipſe eſt qua
ſi tenerrimus ligni vermiculꝰ ſicut em̃ ligni
vermiculus eſt valde mollis ⁊ tñ pfoꝛat lignũ

durum ſic bonus pᷣnceps vł p̃ᷣlatꝰ bonis ẽ ſua

uiſſimus· cõtra rebelles et malos acutꝰ.ideo
ſubdit qui octingẽtos ĩterfecit mpetu vno

nam maloꝝ multitudine non terret᷑ nec ab exe

cutõe iuſticie ppedi ¶ P? hũc eleaʒzar p iſtũ
ſigniſicat᷑ foꝛtis bellatoꝛ contra vicia vſq; ad
hoꝛam moꝛtis · ideo ſubditur · ꝛpe ſtetit ⁊ peꝛ
cuſſit philiſteos donec deficeret manus eiꝰ .

m moꝛte nanq; bellũ cõtra vicia term matur

Et poſt huc ſema ⁊c ꝓ iſtum ſigniſicat᷑ foꝛ
tis defenſoꝛ ecckie · ideo ſubdi ſtetit ille m me
dio agri ⁊ tuitꝰ eſt eũ ager iſte eſt eccleſia qᷓ
eſt ager dñi noſtri ieſu chꝛiſti in quo ſemiauit
bonu ſemẽ Nec nõ ⁊ ante deſcenderant tres

⁊c· p iſtos ſignificat᷑ bonus religioſus qui p

obyᷣuãtiam triũ votoꝝ religionis effici᷑ tripi
catus:⁊ p hoc haurit aquã ſalutaris ſapientie
de puteo ſacre ſcripture· qui dicitur altus i0.
nij ꝙ aũt boni religioſ hanc hauſerint aquam
patet ꝑ libꝛos hieroninn auguſtini ⁊ alioꝛum
doctoꝝ pluriũ qui fuerũt religioñ et hec aqua
eſt dño libãda· nam ad eius honoꝛẽ eſt ſimpli
citer oꝛdinanda Et banayas filius io ijade de
iſto dicit ꝙ ipᷣe mterfecit duos leones moab
tercium leone in diebus muis ⁊ ſignat virum
valde virtuoſum in ſeculo qui interſicit iraſcibi
lem et cõcupiſcibilem ſigmiſicatas p duos leo

nes moab qui interp̃tat᷑ ex patre · rxebellio aut

iſtarum virium cõtracta eſt ex pᷣmo parente

Bam
Anctoy
an ed
ungere
rmede
potela
ombure
vant.
ſgnici
DDaud
deſgnat
hos ud
eſtqta
om
tlgnu
e ſin
.ſdeo
uwro!
cabere
viti
vſad
tit 1pe
uoei⸗
naeur
ſaiſo
nme
ſeſa
mauit
t tres
gup
ſtript
pente
tus ſo.
Muan
wum
is
inpi
de
a
rum
nſſebi
lo
ſoae
rente

ſed homo virtuoſus tollit eam reducendo ſra⸗

ſcibilem et cupiſcibiẽ ſub rõne · p terciũ veꝛo
leonẽ ſigniſicat᷑ ↄ⁊cupiſcentia oculoꝝ quã mniſi
cit p largitatẽ erga paupes in diebus niuis · i·
tpe refrigeſcentis caritatis ip̃ᷣe quoq; inteꝛfe

elt virũ egiptiũ dignũ ſpec taculo ·.i. valde al⸗
tum p que ſigniſicat᷑ dyabolus qui dicit᷑ egipti

ug·i· tenebꝛoſus et eſt valde altꝰ pſupꝑbiã ipᷣm
aũt deijcit vtuoſus p verã huĩlitatẽ · lecitq; eu

ſibi auriculariũ a ſecreto dauid nam bonꝰ p̃ᷣ⸗
latus et pᷣnceps ſiguratus pꝑ dauid tales ſecre:
tariog et 2ſiarios cu diligentia ſibi querit ·

Tadddit furor domm iraſci

tur ꝙ apter maliciã populi pmittit

aliqn dñs bonũ pᷣncipẽ vel platum

errare. Vnde dicit greg exponens locũ iſtum·
Scðm merita ſubditoꝝ diſponunt᷑ acta regen
tium · Vnde ſepe ſfit vt ꝓ culpa gregis boni de
linquat vita paſtoꝛis · Vade et numera iſrael
et iudã p dauid qui ex elatõne p̃cepit populũ

nmumerari ſigniſcat᷑ quicũq; ſupbiens de boĩs

opibus ſuis cu tñ ſint ex bonitate dei: et talis

eſt ſmilis phariſeo dicenti luẽ ·xviij. Non ſum

ſicut ceteri hoĩm raptoꝛes adulteri miuiſti· ve⸗
lut etiã hic publicanus ieiuno bis in ſabbato:
decimas do oĩm que poſſideo· Der hoc aut ꝙ;
ꝓłs daud fuit moꝛtalitate pcuſſus. ſigniſicat᷑
ꝙ opa bona de genere talis ſupbientis moꝛtiſi
cantur ꝓ peccatu ſupuemẽtis ſupbie · h qm ali⸗
quando tals ſupbus humiliat᷑ et ↄterit᷑ ð pec
catis deo ad hoc ſigniſicandũ ſubdi· Percuſ

ſit aut coꝛ dauid eũ p ↄtritõnem:Sed q; non

ſufficit 2tritõ niſ feſſio ſequat᷑ habita opoꝛtu
nitate · iðo ſubdi St dixit ðð ad do:peccaui val
de in hoc factoet dicit᷑ in hoc facto·nã in cõ⸗
ſeſſione vera peccata ſunt pticulariter expᷣme/
da · Ct qm pꝰ ⁊feſſionẽ req̃rit ſatiſ factõ p penã
deo ſbᷣdit Triũ tibi dat᷑ optio·. Sequit᷑. Kut
ſeptem annis veniet tibi ſames ⁊c p hoc autẽ
ꝙ daiud pelegit peſtilentiã triũ dierũ pſecutõ
ni triũ meſu et fami ſeptẽ annoꝝ· ſi gniſicat᷑ ꝙ
pena ꝓ peccatis ſuſtinenda in vita pᷣſenti·mag

elſt eligenda et acceptanda q́ʒ in purgatoꝛo dq

longioꝛ eſtaut in infeꝛno·q̃ a pte poſt eſt eter
na· p hoc auũt ꝙ dauid dixit · vertat᷑ obſecro wa
tua ⁊tra me oſtendit᷑ ꝙ pncepꝑs pfectus ĩ bo
nitate patus eſt exponere ſe moꝛti pꝛo ꝓpłi ſui
ſaluatõne · exemplũ hui dedit dominꝰ? n ieſus
xp̃c di:iohx· Ego ſum paſtoꝛ bonꝰ et anima
meã pono ꝓ ouibus meis. Moc etiã fecit codꝛ
rex pſarũ qui p̃elegit occidi ꝗpter ſalutẽ popu
li ſui vt ſupꝛa eſt dictum ·

Explicit liber regum ſecundus

„

contra iſrael Ex hoc aut oſtendi

Verno ves

Incipit tercuus liber regum

Trex dauid ſenueratce
Sicut frequenter dictu elt p
dauid ſigurat᷑ dñs noſter ieſꝰ

nj. Teſus heri ⁊ hodie ipᷣe 1

Der veſtes ſignincant᷑ veteris legis obſeruan
tie cerimoniales eo ꝙ magna ps earuũ m veſti

bus 2ſiſtebat ſeʒ in veſtibo ſn gularib ſumm

ſacerdotis · et in veſtibe ſpecialib minoꝝ ſacer

dotum et leuitarũ ; et generaliter in veſtibe po

pularium qui habebãt ſimbꝛias in ſuoꝝ anguł

paluoꝝ· Dauid igit᷑ veſtibo nõ caleſiebat exſe

qꝛ cerimonialiũ obſeruatõ dño non placebat ·
Plſal.xxxix · Sacriſiciũ et oblatõem noluiſti·au
res ãt pfeciſti mibi · olocauſtũ et ꝓ peccato nõ

poſtulaſti tũc dixi ecce venio· Nam chꝛiſtus

veniens in mundũ cerimoniale cultũ coꝛpalẽ
mutauit in ſpualẽ quod ſigniſicat᷑· ioh· inj · Ve
imt hoꝛa m qua nõ in monte hoc neq; hieroſol
mis adoꝛabitis patrẽ · ſed veri adoꝛatoꝛes erut

qui adoꝛabunt patrẽ in ſpu et veritate. Et ſubdi
tur · Spus eſt deꝰ. et eos qui adoꝛat eũ in ſpu
et veritate opoꝛtet adoꝛare · J0 dicit augꝰ in
encherið · Eide ſpe et caritate col deꝰ. deo ſb
ditur ꝙ abilach virgo pulcerrima p qua hgm

ficatur eccleſa que virgo eſt ſme macula ⁊ ru
ga · calefaciebat dauid· q; ſpunalis cultus eccłie
2ſiſtens in ſide ſpe et caritate eſt deo placidus
et dilectus · Adonyas aũt ſilius a gid eleuaba
tur dicẽs ego regnabo ꝓp iſtũ ſigniſicat᷑ digni

tatis ambitõſus cu tñ ſit indignus et wo qntũ

põt pᷣtendit ſe ſufficientẽ quod notat᷑ dũ dicit᷑

Eecitq; libi currũ et equites ⁊c]tanq̃ᷓ; potẽe/

ad agenduʒz regni vel dignitatis negocia · que
rit etiã ad ↄſequendũ ꝗpoſitũ qᷓntu põt poten
tum auxilia · q; notat᷑ p hoc qð ſubdit᷑ · t ſer
mo eiꝰ cũ wab ⁊c i̊ qꝛ talis ambitõſus frequẽ
ter a ſuo ꝗpoſito defraudat᷑ ⁊ ſui complices cõ
fundunt᷑ wo ſequit᷑ · dixitq; nathan ad bethſa
bee c p pᷣces em eoꝝ deiecrus fuit adonyaſ
cum ſuis compucib ꝓ quod ſigniſicat᷑ ꝙ freq̃n
ter amabitõſi p pᷣces bonoꝛuʒ vtriuſqʒ ſexus a
ſuis conatibus repellunt᷑ Imponite ſalomo
nem ſiuũ meũ ſup mulã meã et vngat eum ſa
doch ſacerdos et nathan ꝗpheta. p ſadoch ſa
cerdotem lex ſignincat᷑ et pꝑ nathan ꝗphete · p h
ergo ꝙ vnxerunt ſalomonẽ in regem ſigniſica
tum fuit ꝙ vnctio veri ſalomonis ieſu chꝛiſti ĩ
regem regũ ſuit igurata m ſcripturalegis et
ꝓphetarum · illig pᷣcipiã vt ſit dux ſup iſrael er
uidam nam homo chꝛiſtus ſup angelos qui

P iſrael et ſuꝑ hommes qui p uidã ſigniſicant᷑

erat in gloꝛa ſublimandus

chꝛiſtus qui ſenex dicit eo ꝙ
eternus eſt in deitate · Mebꝛe ·

ſecula. (unq; opiret veſtibus nõ calefiebat

Propmquauerunt auteʒz dies
autem ante moetem ſuã ſalomoni
ſilio ſuo primo recommendauit cul
m diu inum . ſecũdo berzellay beneſicium · ter
tio ioab et ſemey ſupplicium Per hoc autem
ſig niſcatur ꝙ bonus rex vel princeps ſilios
ſuos primo et principaliter debet inducere ad

debitam dei veneratõnem ſecũdo ad bonorũ

remunerationẽ et ꝓmotõnem tercio ad malo
rum repſſionẽ et punitõnẽ Allegoꝛice vero
p hoc ꝙ dauid filio ſuo recommendauit ioab
et ſemey punitõnẽ ſigniſicatur ꝙ deus pater

omne iudiciũ dedit ſilo · vt habet io · v. Et act ·

x:dicit᷑ de chꝛiſto Fp̃ᷣe eſt qui ↄſtitutus eſt a ðo
iudex viuoꝝ et moꝛtuoꝛum. Et ingreſſus eſt
adonyas ad bethſabee matreʒ ſalomoĩs ꝛc· p
adonyam qui pᷣmo adoꝛauit rege ſalomonęe vt
habet᷑ mn fine capituli pcedentis· et hic p matri
moniũ cũ abyſag malicõſe voluit regnu obti

nere ſigniſicat᷑ ambitõſus malicõſus qᷓ qð non

põt obtinere ꝑ potentiã ſtudet ha bere p mali

ciam fraudulenta· Rbaathar qz ſacerdoti di

xit rex vade in anathot ⁊c] ꝓ abiectõem abia:
thar ð ſummo ſacerdotio ⁊ ſubſtitutõʒ ſadoch
allegoꝛice ſigniſicata fuit abiectio veteris ſaceꝛ

dotij hᷣm oꝛdinẽ leuiticu et inſtitutõeʒ pᷣm oꝛdi

nem melchiſedech qᷓ obtulit pane et vmũ geñ ·

xiiij et hac ſigurã deducit apłs heb · vij. St ſur
rexit ſemey ⁊ ſtrauit aſmũ ⁊c· p ſemey q̃ clau

ſuram intra hrłm acceptauit et poſtea exiuit·
ſigniſicat᷑ ꝓfeſſus clauſurã religionis qᷓ poſtea

egredit᷑ x temptatõnes dyaboli mundi vł car

nis· et ſẽ ſemey moꝛtẽ mmcurrit coꝛpalẽ· ſiciſte
moꝛtẽ culpe et niñ vere peĩteat moꝛtẽ gehene

Onfirmatuz eſt igitur regnuʒ

iunctionem matrimonialem ſalo
wonis cuʒ hiia regis egypti allego

rice fuit ſgmificata coniunctõ chꝛiſti cũ eccłia

de gentibo collecta nec in hoc ſacto peccauit
ſalomon/ſcut plemꝰ dixi m expõne literaliet
textus etiam oſtedit q; ſequitur. Dilexit aute

ſalomon dñm ·ꝗpter qð nõ põt dici ꝙ hic per

petĩ ſignificet᷑ chaiſti ⁊ eccleſe miteriu.DPo
ſtula qð vis vt dem tibi ⁊c p hoc ꝙ ſalomon
a dno petijt ſciam ad regendu połm pᷣm hono

rem dei et cõmunẽ vtilitatẽ et dñs ſibi dedit ·

et cũ hoc addidit diuitias et Slam q decent re

Ziam maieſtate. ſigniſicat᷑ q petentibo ula que

ſunt ad honoꝛẽ dei et bonũ cõis ppłi.nõ ſolum
petita a deo dant᷑· Sʒ etiã alia q ad decentẽ ſta⸗
tum petentium ſuffragant᷑.· Mathᷣ.vj. PDꝛimũ
querite regnũ dei 2 uiſticiã eiꝰ 2 hec omia adij
clent vobis. Si aut ambulaueris in vijs meis

dau vt moreretur c Dauid

in manu ſalomoms ⁊c ·Per cõ

⁊c] p hoc patet ꝙ dicta ꝓmiſſio et ⸗ſiłes ſune
ſub ⁊dicõne ꝙ homo debeat ĩ bono pſeuerare
Tc venerũt due mulieres meretrices ad re
Zem xc]] Xllegoꝛice p eas ſgnificant᷑ undea et
gentilitas q̃ p ydolatriã ſoꝛmcate fuerũt vt pʒ
ſacrã ſcripturã inſpicienti·et de vtraq; venerut

aliqui p ſidẽ ad chaiſtũ verũ ſalomonẽ etiã ſec

cleſa pᷣmitiua· Per puen aũt viuũ de quo due
mulieres ↄtenderũt ſigniſicat᷑ opꝰ meritoꝛiuʒ
de quo fuit ↄtentio int iudeã et gentilitate·nã
iudea dicebat ſidẽ chꝛiſti nõ ſufficere ad ſalurẽ
nec p 2ſequẽs ad opus meritoꝛmũ ſine legaliũ
obſeruatõne·ſẽ dicit᷑ actuxv· Niñ circũcidamĩ
ſm moꝛẽ moyſi nõ poteſtis ſalui fieri· Econtra
vero apłs gentium dicebat ga · v. Si circum⸗
cidamini chꝛiſtus mibil vobis ꝓderit · St ſic q̃i
bet dicebat hiliuʒ ſuũ eſſe viuũ et alteruus moꝛ
tuum · Per hoc aũt quod dicit᷑ · dunſdite infan
tem viuuũ c · ſigniſicatum fuit ꝙ iudei pmitte
rentur obſeꝛuare legalia ad tempus ſcʒ vſq; ad
publicatõem euangelij et gentilibus fuit impo
ſitum ꝙ obſerxuarent aliqua legalia ad tempuſ
ſcʒ ꝙ abſtinerent ab immolato ſimulacroꝝ ſan
guine et ſuffocato· et hoc ꝗpter quietum et pa
cincũ 2uictũ cũ iudðis.q̃ abhoꝛrebat vtẽtes tri
bo dẽis · ſẽ pleniꝰ expoſui exponẽdo lrᷣal i .h qꝛ
circũciſio ⁊ alia legalia poſt publicatõnẽ euãge
lij ceſſauerũt tanquã moꝛtifera puer viuꝰ datꝰ
fuit vm ſcilicet ecckie ð gẽtibo collecte nam ad
ſalutẽ ſufficit ides chꝛiſti ꝑ dilectõnẽ operans
ſine legaluim obſeruatõne Moꝛaliter autẽ p
iudicium ſalomoĩs ven ex diſquiſtõne affectꝰ
materni ꝓlatu docent᷑ udices veritate inquire
re p circuſtantias vbi deſcit humana probatio
p teſtes et aiquando veritas eſt inquirẽda p
moderatas queſtiones
QCRNX 11I1
Rat auteʒ rex ſalomon regnãſ
ſuper omneʒ iſrael Per ſalomo
nem autẽ qui paciſicus interp̃tatur
ieſus chꝛiſtus ſigniſicat᷑ qui per ſan
Sguinẽ ſuum paciſicauit omma que in celis ſunt
⁊ in tris ꝓ omnẽ iſrael ſigſicat eccia nulitãs ĩ q̃
deus videtur p ſdem et m enigmateet eccłia
triumphans in qua clare viet᷑ et apte · et hi
pᷣncipes quos habebat. per quos ſignificant᷑
oꝛdines beatoꝝ in eccleſia triuphante et diueꝛ
ſi gradus et officia viatoꝛum min eccleſia militã
te · Mabebat autem ſalomon xij pſectos ⁊c ·
per quos ſigmificati ſuntxijapoſtoli p̃bentes
annonam domii veri ſalomoĩs ieſu chꝛiſti ec
cleſam paſcendo verbo p̃dicatõnis et actu cele
bꝛatõnis.nam m pꝛimituia eccleſia quotidie ſi
delibus miniſtrabat᷑ eucariſtia· et hoc in ſoꝛti
bus ſibi aſſignatis ſᷣimn oꝛdinatõnẽ veri ſalomo
nis :· Tuda et iſrael mnumerabiles ⁊c · per hoe
ſigmficata fuit multiplicatio credentiim per

koſine
erare
Ngidte
dezen
tut pt
benernt
etii ſee

guodee

ritrin
ltaten,
D ſami
anodin,
Croren
chan
dfrqj
mus n
Rteſnſn
Ahutte
Rz
futmpo
Dtempr
cropſen
tumerpn
ptotegtn
ſaliißa
leeuige
duc
umad
perans
autey
kaffert⸗
zinquire
probato
nuiredap

onil
ſlomo
türatur
perſan
ſofunt
ſtsi
eterkn
e⸗et
gifrmn
derdüte
umit
ſoon
bentes
iſtiee
cele
tdeef
inſont
ſlomo
perto⸗
um

vniuſum oꝛbẽ etiã a tempoꝛe apoſtoloꝝ ſiẽ di
xi plenius exponendo illud ps · xviij· In omnẽ
terrã exuiit ſonus eoy et in ſines oꝛbis terre
verba eoꝛum · Dedit quoq; deus ſapientiam
ſalomoni ⁊c p quod ſignincat᷑ ꝙ homini chꝛi
ſto ab inſtanti ſue ↄceptõnis data fuit ommiũ
noticia duimitꝰ qua cognoſcit omĩa q̃ deus co⸗
gnoſcit ſcientia vinonis. Et veniebant de cun⸗
ctis populis ad audiendãa ſapientiã ſalomoĩs
et ad audiendã chꝛiſti doctrinã venerüt multi
non ſolũ de indea hetiã de alijs natõnibo ter
ris · vt patet in euangelio et eccleſaſtica biſto⸗
ſit quoq; byram rex ctyri ſer:
uos ſuos ⁊c]· Der iſtos ſigniſica
ti fuerunt nuncij regis abagari ad
chꝛiſtũ petentis p eos a chꝛiſto cu⸗
axl neut habet᷑ in eccleſiaſtica hiſtoꝛia et poni
tur in legenda ſanctoꝝ apoſtoloꝛuʒ ſymonis
et iude · Wit aut et ſalomon ad hyram ꝛc l
Flic agit᷑ de pꝛeparatõne materie ad ediſican-
dum domũu dommup quã allegoꝛice muitans
eccleſia deſignat᷑ et tagunt᷑ hic quattuoꝛ ſcʒ ma
teria· artiſicestempus opandi et oparioꝛnm
merces Quantũu ad pᷣmu tria tangunt ſcʒ lapi:⸗
des et igna abiegna et hgna cedꝛma· Der lapi
des aut qui in fundamento ponunt᷑ ſimplices
layci ſigmſicant᷑ mqntum ex eoꝝ laboꝛe ceteꝛa

mbꝛa eccleſie ſuſtentant᷑· Der ligna abiegna

ſignificant᷑ clerici qui p intentõnem erectã ad
deũ debent ad modu abietis eſſe recti- Miero-
¶Qlericus qui ſeruit eccleſe pᷣmo vocabulũ ſuũ
interptet et nitat᷑ eſſe qð dicit᷑ cleros em̃ grece
ſoꝛs latine dicit᷑ · igit᷑ clerici dicunt eo ꝙ ſint de
ſoꝛte dommi vel dñs ſit pars et ſoꝛs clericoꝛũ ·
Aapi quod m capite tonſuꝛati ſunt ad ſi gniſicã
dum celeſtiũ appetituʒz · Der ligna cedꝛma reli
gioſi ðᷣſignant᷑ qꝛ ſiẽ cedꝛus nõ terebat᷑ verme
ſic et religioſi taliter debent viuere ꝙ nõ moꝛ
deant᷑ verme Zſcientie · Qirca ſecundu ſciendũů
ꝙ opatoꝛes aliqui fuerũt iudei ſcʒ ſalomonis
ſerui aliqui ſydonij ⁊ aliqui biblij Der iudeoſ
ſigniſicant᷑ eccleſe pᷣlati:nam apoſtoli quoꝛum

ſucceſſoꝛes ſunt ep̃i fuerunt natõne iudei·. PHeꝛ
ſydonios qui venatoꝛes interp̃tant᷑ſignifian

tur pᷣdicatoꝛes ad capiendũ animas pi chꝛuto
diſcurrentes p biblios vero qui literati inter
p̃tantur docroꝛes eccleſe in ſcriptis vel ſcolis
ſigniſicant᷑· Quantu ad terciũ oparij p tres me
ſes oꝛdinant?᷑ pꝓ quos menſes tria ſigniſicantur
ſcʒ oꝛõ ieiuniu ⁊ elemoſina· Duo pᷣma ſunt ad
deum et ſeip̃m · et ideo ſignant in domib pꝛo

pijs manſionẽ oparioꝝ· terciũ aũt eſt ad ꝓxi

mum ꝓpter quod ſignat actuʒ opandi extra

apꝛum domiciliũ · Curca quartuʒ duo ponunt᷑

ſcʒ oleũu et triticũ · p oleũ auteʒ bona gratie deſ
gSnant᷑ que ſunt merces oparioꝝ in pᷣſenti vita

p triticũ vero bona gloꝛie ſigniſicant᷑· nam ibi

beati fruunt᷑ illo pane triticeo· qui dicit iohᷣ. vj ·

Ege ſum panis viuꝰ ⁊c· Et ſeipᷣm cõpat tritico
Johᷣ·xij. Niñ granũ frumenti cadens in terrã
⁊c· De ilo pane dicit᷑ luẽ · xiij·Beatus qui man
ducat panem in regno dei r

*⁹*
—

Kctum eſt ergo cccclxxx anno

NAc l· Mic agit᷑ de dei domus edihñca
tione p quã ſigniſicat᷑ ediſicatõ eccie

qque a vero ſalomone chꝛiſto ediſica
ta ẽ virtutibo fidei doctrina et ſacramtis Quan
tum ad pmũ deſcribiẽ menſura domꝰ m lon
gitudine eius latitudineʒ et altitudinẽ vſq; ad

Smũ tabulatum · Der longitudinẽ ſigniſicatur

virtus longanimitatis et pſeuerantie · p latitu
dinem diffuſo pietatis ⁊ milericoꝛdie· p altitu
dimem 2ꝛtemplatio celeſtis patrie m illð phił.
iij. Noſtra aut auerſatõ ĩ celis eſt. In tota ve
ro domꝰ altitudine erant tres manſiones:vna

ſup aliam p inferioꝛem ſignificat᷑ contemplatõ
cõmunis hoĩm deuotoꝝ ꝓ mediã ↄtẽplatõ ꝓ
phetarum que tñ fuit p imaginarias viſones·

pꝓ ſupioꝛez vero 2templatio ꝗphetalis que eſt

ſine taubb magnub et ſiguris· ſiẽ dicit᷑ de pꝛo

pheta dauid in pncipio gloſe libꝛi pſalmoꝛum-
Per latera vero templi que fuerunt quattuoꝛ

Oꝛientale occidentale aquilonare meridionale ·
deſignant᷑ quattuoꝛ virtutes cardinales de qb⸗
dicit᷑ apoẽxxj. St cuntas erat in quadꝛo poſita
Sicut em eccleſa hic p templuʒ intelligit᷑ ſic ibi
p cuntatẽ ſignificat · Quantũ aut ad ſecundu
ſeʒ ſacramenta noue legis ſciendu ꝙ templũ ſa
lomonis habuit tres ptes.ſ· poꝛticu: ſanctu· et
ſanctũſanctoꝝ · Der poꝛticuũ vbi erat introitꝰ
ſigniſicat᷑ baptiſmꝰ qui eſt ianua ſacramento
rum. p menſam vero apoſitõnis ꝗᷓ erat in ꝑte
templi que dicebat᷑ ſanctu:ſigniſicat᷑ eucariſtie
ſacramentu in quo ſidenbo ꝗꝓponit᷑ panis vite . 2
p q̃nq; candelabꝛa que ibide erãt vt dicit capi
tulo ſequenti ſigniſcant᷑ ala qᷓnq; ſacramenta
quue candelabꝛa dicunt᷑ ex hoc ꝙ mn omiby ſacxa
mentis deuote acceptis gratia que virtute hẽt
illumĩatiuã Afert · Quantũ aut ad terciũ · ſ· do
ctrinã ſidei chꝛiſti ſigmiſicabat᷑ p illa que erant
intra ſanctũſancton vbi erat arca teſtamenti
que erat vnicaet ſic ſignat vnitatẽ eſſentie di⸗

uine. Per illa vero que erãt intra arcam ſigni ſi
catur trinitas pſonarumquia p virgam que ſ

gInat potẽtiam ſigniſcat᷑ pſona patris cui attri

buitur potentia p tabulas que ſignant ſapien

tiam pſona ſiiij cuiꝰ attributũ eſt ſapientia· per

manna dulce pſona ſpuſſaucti cuiꝰ eſt bonitaſ
attributum · Per hoc aut ꝙ arca erat clauſa ſi

grniſicatur ꝙ rõnes omniu que facta ſunt vel
frent in duma ſcientia claudunt᷑ ð quib eſt crea
tio incarnatio· reſurrectio moꝛtuoꝛuʒ veddito

OW”M M
§

*

iij. Keen

penaru et pmioꝛum 7 cetera ad ſidem eecckie

ptinentia:· Her duos aũt cherubin qui plenitu

do ſcientie mterpᷣtant᷑ eccleſie pᷣlati et miniltri
in quibus requirit᷑ ſcientia ſigniſicantur et ipſñ
ſunt diſpenſatoꝛes et miniſtri pᷣdictoꝛuʒ nam
inducere debent ſuos ſubditos ad virtutes et
eis mimiſtrare ſacramenta et eos docere de hi

de catholica . Her binariũ aut cherubin ſigniſi

catur caritas que potiſſime relucere debet in
p̃latis eccleſe et miniſtris ·
4 VIE

EXAD.
Omum autem ſuam edif icauit

tur ſidelis amma in qua verus ſalo
N mMon ieſus chꝛiſtꝰ p grãm delecta:
biliter reqeſcit. Dꝛou vnj. Dedlcie mee eẽ cũ ſ
lins hominũ· In domo vero ſalomomis q̃ttuoꝛ
erant deambulatoꝛia que in anima ſideli ſigni

ſicant ꝓceſſus m q̃ttuoꝛ virtutũ cardinalum
opera · Domũ quoq; fecit filie pharaomis qm
vxoꝛem duxerat ideo pꝑ ip̃am ſi gniſcat᷑ quelni
bet pſona chꝛiſto p mtegritatẽ ſidei deſponſa⸗
ta.ij Qoꝛ xj.· Deſpondi vos vni vro vwrginez

caſtam exhibere chꝛiſto · Domꝰ autẽ huiꝰ vxo
ris eſt ſolitudo lectõnis et oꝛõis.O ſve · ij. Du
cam eã ĩ ſolitudinẽ et loquar ad coꝛ eiꝰ et canet

ſcʒ in oꝛõne ⁊ lectõne. Et tulit hyram ð tyro
p hyrã qui fuit gentilis et artifex ſapientia ple
nus ſigniſcat᷑ quilibet literatꝰ ad ſidẽ chꝛiſti ð
Sentilitate vocatus· tales fuerũt dyoniſꝰ ario⸗:
pagita et alij plures quoꝝ vita ⁊ doctrina ec
cleſe domus eſt ediſcata · Et fſmxit duas colu

nas ⁊c ]· Inter multa vaſa que fecit hyrã ꝓ tem

plo ſalomonis tria fuerũt notabilia ſeʒ due co

lumne mirabiles mare eneũ:⁊ luteres.· Des co
lumnas mintelligit᷑ doctrina doctoꝝ eccleſie p
quã ſides defendit᷑ et roboꝛat᷑ ⁊ ſideles ð moꝝ
bus ĩſtruũtur. ꝗapter quod vna columnaꝝ vo
cata fuit iachim·ifirmitas ꝗpter ſidei roboꝛa⸗
tionem · alia vero booʒ i· ſoꝛtitudo:q; doctrina
moꝛum foꝛtiſicat ↄtra paſſonum impulſum.
Mare eneũ in quo lauabant᷑ ſacerdotes qñ de
bebant miſtrare ĩ altari ſignat veram Zfeſſio
nem qua ſacerdotes noue legis accedentes ad
altare debent lauari· Der luteres aũt in quib
lauaba nt᷑ carnes hoſtiaruʒ offerende in altari
olocauſtoꝝ ſigniſicant᷑ lacrime ↄtritõnis ⁊ de
uotõis quibo aĩe lote pꝛeparant᷑ vt dño ſei ſa
criſiciũ offerat᷑ ps.l. Sacrificinũ deo ſpũs contri
bulatus coꝛ ↄtritũ et huiliatũ deꝰ nõ ðᷣſ picias
Vnc congregati ſunt omnes
maiores natu iſrael ⁊c ·cili agi
tur de poꝛtatòne arce teſtameti ad
locum ſibi paratũ in templo int ſan
ctumſanctoꝝ p qð ſigniſcat᷑ celũ empireũ q̃ ẽ
locus beatoꝝ ſẽ dictu fuit exo · xxv. Dictum

ſalomon ⁊c Per quam ſignifica

etiã fuit ibidem ꝙ p arcam higurata fuit beata

virgo maria· ꝗpter quod p hanc arce depoꝛta

tionem ſigurata fuit huiꝰ virginis aſſumptio-
Per maioꝛes natu duces et pᷣncipes qui ↄgre

Sati ſuerut ad ſalomonẽ in arce depoꝛtatõne ſi
Snantur angeli ð diuerſis oꝛdimb cũ chꝛiſto

venientes ad beate vrrgins veneratõem ĩei

aſſumptõne·Miero:m ſmone. Legimꝰ q́; ſpe

ad exequias et funera quoꝛulibet ſ. ancten an
gelos adueniſſe et exequijs eoꝝ obſequia p̃ſti
tiſſe · necnõ et eoꝛum ammas ad celũ cu himmſ

et canticis ðtulſſe·Sequit᷑ Et q̃nto magis cre

dendum elſt hodierna die militiã angeloꝝ cum

ſuis agmimib obuiam aduemiſſe genitrici dei

eamq; ingenti lumine circumfulſiſſe. et vſq; ad
thꝛonũ olim ante mundi aſtitutõem ſibi para
tum cum laudibus et canticis pduxiſſe. Seq̃t
ibidẽ Nec immerito credit᷑ ꝙ ppᷣe ſaluatoꝛ om
nium ꝑ ſe totus ſeſtinus occurrit eamq; ſecuʒ
in thꝛono collocauit· Stetit aũt ſalomon ãte

altare domim c · Per oꝛõnes aũt ſalomonis
hic diffuſe poſitasſignant᷑ oꝛõnes bomĩs chaii
ſti quas ꝓ ſuis ſideliba in vita pꝛeſenti adpuc

ðgentib offert deo patri · Eecit igit᷑ ĩ tem
poꝛe ilo feſtuntatẽ celebꝛẽ c«X ꝓ quod ſigniſi
catur ꝙ beate vrgins aſſumptõ debz eſſe val

de celebꝛis omni populo chaſtiano· Vnde dici
tur ĩ quadam antiphona· Aſcendit chꝛiſłꝰ ſup
celos ⁊ pᷣpa rauit ſue caſtiſſime matri ĩmoꝛtali

tatis locum · t hec eſt illa pᷣclara feſtuntas om
nium ſanctoꝝ ſeſtiuitatibb mncompabilis· in qᷓ

Sloꝛioſa et felx mirantib celeſtis curie oꝛdib

ad ethereũ puenit thalamũ qͥ pia ſu memonꝝ
immemoꝛ nequaqʒ exiſtit.
NQCKRNR

ſet ſalomon edficum domus

ſumptuoſa ⁊ pᷣcioſanõ ſunt deo accepta mii ꝓ

pter cultum interioꝛem miniſtroꝝ ⁊ aloꝝ ſde
lium· qui cultus ſiſtit in actibus ſidei ſpei ⁊ ca

ritatis · vt dicit augꝰ in encherið. Ende ſpe ⁊ ca

ritate colitur deus Vnde dicit hiero · Quis em
ſanctioꝛ exupio tholo ſano qui coꝛpus⁊ ſiang
nem domm m vaſe vitreo ⁊ capella viminea
Zſecrauit vt aurum ⁊ argentum diſtribueret
paupibus De flijs autẽ ſrael non ſtituit
rex ſalomon Fuiꝛe qu eʒqʒ ⁊c · aſrael mterpta

deum videns · et ideo p filos iſrael mtelligunt᷑
clerici et religioñ qiu p ceteris debent habere

cognitõem dei nec debent builibus opibo occu

Pari cuiuſmodi ſunt mercatõnes et alia derica

lem ſtatũ dedecẽtia ſed erant viri bellatoꝛes .

QO o— ennd —— —O — — —

Actum eſt autem cum perfeciſ

domm 2ꝛc· ſequitur et templuz
gguod edjficaui nomm meo ꝓpij
iam ⁊c ·Ex hoc patet ꝙ omĩa exterioꝛa que
fũt ad cultum diumũſicut eſt materialis eccia
vaſa ar gentea ⁊ aurea ⁊ veſtes qntũcunq; ſint

X —

— —

ſdrra
Anmnpeo
Gauie
t
aucheſe
atdenie
miſe⸗
anctenn
ſeqnuaß
ucühimmg
magsee
gelopan
Zenitreid
eeet vſey⸗ 1
nſbipar⸗
iſſe. de
uatorom
unq ſeong
lomon t
ſAlomens
bomios n
enti adn
tigliten
nodſer
ebzeſſen
Vndedid
bnſtoſup
jmotaln
untas em
blis n
mieo:din
u memor

hperſerf
n domis
Eemply
me p/
e
llseciis
ungpſint
ta wp
voy ſte
iſpa4
eſpe.
(usen
o 1S
winiren
ebnere
atßni
gligenk
thaben
boocn
aden
ztores,

ſcʒ ↄtra vicia ꝑ virtutum exercitiu · et ↄtra de⸗
mones p oꝛõnis et lectõnis ſtudiũ· vt pᷣdicati
onis officiũ valeant exercere · et minſtri eius

et pnapes et duces in diuerſis officijs eccleſe

domino ſeruientes· et p̃ᷣfecti curruu et equo⸗
rum in bono regimme ꝓpłoy ſicut de helya
dicit. iij· reg·ij pater mi pater mi curruſ iſrael
et auriga eius · Qlaſſem quoq; fecit rex ſalo⸗
mon· Per hanc claſſem intelligit᷑ eccleſa nin

tans que adhuc nauigat in hac aut claſſe ſuert

ſerui ſalomonis et piu hyramet aurũ multuʒ
appoꝛtauerut ad ſalomonem vt dicit᷑ in textu ·
Der buos aũt ſalomonis nitellgunt᷑ apoſtoli

alijq; diſcipuli de udea Zuerſi P ſeꝛuos auteʒ

pyram gentiles intelligunt᷑ homies literati de
gentilitate ↄuerſñ vt dyoniſius ambꝛoſiꝰ ausꝰ
et plures alnj. Der vtroſq; vero puos aurũ mł
tum ſapĩe acquiſituʒ eſt ecdeeſie· et pꝑ 2ſequens
iñi chnſto mqntu eſt eius ſponſus verus ſalo⸗
mon et pdicti ſeꝛui cũ eo ſunt in poꝛtu eccleſie
triumphantis· ð
8 d et regma ſaba audita fama
ſalomomis 2c Der iſlam reginã
gque gentilis erat ſigniſicat᷑ eccleſia
dee gentib collecta que audita chꝛi⸗
ſti fama ex eius miraculis p oꝛbem diffuſa ꝑ ſi
dem venit ad chꝛiltũ et p exercitiũ deuoti ſtu⸗
dij diligenter mquiſiuit veri ſaiomonis ſapien
tiam in euangelio ztentã intin ꝙ quiqd in do
ctrina phĩloſophica vdit eſſe doctrine chꝛilti
diſonu reputauit ſimplicit eſſe ſł'm dicẽs ma

ioꝛ eſt ſapientiatua ⁊ opa tua q; rumoꝛ quem

audiui m terra mea Moꝛaliter aut p regmã
ſaba intelugit᷑ aia humana que regma dicit᷑ eo
qꝙẽ ad imaginẽ ſumm regẽs ſcã. Der ſaba vo
que captiua interpᷣtat᷑ ſigniſcat᷑ eiꝰ fedatõ per
pctim̃ oꝛigĩale ex 2iũctiõe cũ coꝛpe ꝑ qð effici
tur pua ⁊ etiã ex miſerijs lequentibo pctim̃ oꝛi
gĩale ꝗpter quod diẽ phᷣs primo methaphiſice
ꝙ huana natura młtiplicit ẽ ancilla:et a mpliꝰ
p actualia peccata in buitutẽ redigitux o.· viij
qui facit pctin buus ẽ peccati · glo nõ vniꝰ tĩ

dommi ß tot dñoꝝ quot vicõn ⁊ ſic metiphicit
captiuat᷑· audiens tam bonitate chriſti p p̃ᷣdiꝛ

catoꝛis vocẽ tãquã regina ſaba venit ad verũ
ſalomonẽ de regione longinqua Ambrohꝰ ſu
per lucã Quid eſt longĩquius q́ a ſe recedere
Venit aũt ꝓ veram penitentiã ſicut ſilius ꝓdi
gus qui a pre longe receſſerat ⁊ expiens boni
tatem et mãſuetudinẽ chriſti pam recipientis
dieit · ꝓbaui ꝙ media pars ſeʒ bonitatis chꝛi⸗
ſti.mihi narrata nõ fuerat p p̃dicatoꝛem ·

Eecit ergo rex ſalomon · cc·ſcuta ð auro puriſ⸗
nmo p que lignant᷑ oꝛõnes clericoꝝ et religio

ſoꝛum deuotoꝝ pꝓ centenariu em̃ qui Aſurgit

ex muiltiplicatõne denarij p ſeip̃m ſigmſicatur
impletio decẽ mandatoꝝ·⁊ p binariũ ſigniſica
tur gemina caritas dei ſcʒ et ꝓximi·oꝛõnes au
tem ſacte a decalogũ implentib ⁊ caritatẽ ge⸗
mmã habentibus valida ſunt ſcuta ↄtra demo
num inſultus et trecentas peltas p quas ſi⸗
gnincant᷑ oꝛõnes deuote laicoꝝ qui ſunt in tri
plici gradu ſcʒ mcipientiũ ꝓficientiũ et pfecto
rum · Der cetenariũ aut ſignificat᷑ impletõ de⸗
calogi ꝓꝑ modu pᷣdictũet dicunt᷑ oꝛões iſte pel
te a pelſo pellis q repellut iĩctus temptatõnũ
Hecitq; rex ſalomon thꝛonu p quẽ ſigniſi

catur virgo maria in cuuꝰ gremio ſedit tanq;

in thꝛono nobiliſſimo recipiens triũ regũ ho
magia · de eboꝛe qð rõne albedĩs et frigidita

tis ſignat puritate marie in aljs refrigeranteʒ

motus libinns. grandẽe . imo grandiſſimuz

meritis et veſtunt e auro feruentiſſime ca⸗
ritatis · qui habebat ſex gradus et tinetur

luce ·.Pꝛimꝰ ẽ oꝛatio ſolitaria: ⁊ notat᷑ cũ dicit᷑
&t ingreſſus angelus ad eam. Berñ-ſup miſ⸗

eſt. Quo ingreſſus in ſecreto cubiculo vbi oꝛa
bat patre m abſcondito· Secũdus eſt vrgin ał

verecundia ibi· Turbata eſt in ſermone eius ;
Terciꝰ eſt diſcreta pꝛudentia bi. Et cogitabat
quabls elſſet iſta ſalutatio. Quartus inquiretis
diligentia ibi Quomodo ſit iſtud qi virum
non cognoſco · Quintꝰ humiliantis ſe decẽetia
ibi. cce ancilla dommi. Sextus ſdelis obedien
tia ibi. Hiat mihi pᷣm verbu tuu. et due manꝰ
hinc atq; inde tenentes ſedile p quas ſignãtur
operatones actiue vite et contemplatuie· quia
manꝰ e oꝛganum oꝛganoꝛuʒiij de amima· Fſte
autem opatõnes excellenter fuerunt in virgi
ne. et duo leones ſtabant iixta manus p qͥs
ſigniſicat᷑ duplex foꝛtitudo ſq; in aggrediedis
arduis ⁊ in tolerandis aduerſis ˖ et duodeciʒ
leunculip quos ſigniſicant᷑ duodecim fructꝰ
ſpirituſſancti vt ponunt᷑ gaęł · v· ic· Eructus au
tem ſpiritus eſt caritas gaudiumpax· patien
tia.longanimitas. bonitas benignitas manſue
tudo. ndes. modeſtia· 2tinentiacaſtitas: ſtan
tes ſup ſex Sdꝰp quos ſignatur ſex dona ſpi
rituſſa ncti que ponunt᷑ eſa xj· ſᷣm hebꝛeicam ve
ritatem· Requieſcet ſup eum ſpiritus ſapientie

et intellectus· ſpus conſilij ⁊ foꝛtitudimsſpri

tus ſcientie · et inplebit eum ſprritus timoꝛis
dommi. In noſtra veꝛo tranſlatione addit᷑ do

num pietatis . Non eſt factum tale opus in

omnibus regnis · nam incelis neq; m terris

eſt aliqua pura creatura ſibi ſimilis-

äsäs
. Ecx autem ſalomon adamauit
muleres alienigenas multas
c· In hoc autem facto ſalomõ nõ
fuit figura chꝛiſti ſẽ dctũ eſt ſupꝛa

iij Regu-

nam in ipo nullus ſuit defectus peccati ſed in

hoc ſacto ſalomon typum tenet ſapientis bo
minis dei udieio nobis occulto a ſapientia

cadentis qui ſicut ſalomon tria colit ydola ſcʒ
aſtartem deam ſydonioꝝ p quaʒ delicie carna

les ſigniſicant᷑ eo ꝙ aſtartem plaſmatõis ſup
fluitas interp̃tat ſemen autẽe coitꝰ in ciuꝰ emiſ

ſione eſt delectatio vehemens. de ſupfluo ali

menti generat᷑ et chamos deũ moabitaꝝ p

que ſignant᷑ duntie tempales eo ꝙ chamos cõ

gregatio interp̃tat et moloch ydolum ãmo
nitarum p quod honoꝛes mũdiales ſigniſicã

tur · eo ꝙ moloch plage mterp̃tat· pſone vero
in magnis honoꝛib poſite de cõmuni curſu ſp
timent ſibi de plaga moꝛtis gladio vł veneno
vel alijs modis ↄtra eos excogitatis. Suſcita
uit aũt dommus aduerſarium ſalomoni ⁊c ſu
ſcitauit ãt dñs ſalomoni tres adũſarios vt ptzʒ
in textu· per quos ſigniſicant᷑ tres demones qᷓ
hom mi a lapietia deiecto immittũt ð p̃dictis
temptatõnes· et ſic eum inducunt ad multipli
cem culpam· ⁊ poſt hec trahunt niſi penituerit
ad gehennã. Item per ſalomone ſapientiſſimũ
per mulieres tam milerablliter deiectu et i ſe
nectute doceri debet quilibet homo quantum
cunq; ſapiens et etiam ſenex ſugiendi familiari
tates mulierum maxime ſuſpectarum ne ſibi
contmgat ſiniile diſpendumm.
Ormuit ſalomon cuʒ patribuſ
ſuis· Sequitur. regnauitq; ro
boam filius eius proeo.

tentiſimo ſenum conſilium dereliquit et con
ſilio iuuenuũ adherẽs pᷣſumptuoſe populo re
ſpondit dicens · pater meus aggrauauit uigũ
veſtrum ego autẽ addam uigo veſtro et ſic
perdidit decem partes regni ſui · datur exem
plum ſilijs regum nobiliũ et potentum vt nõ
de ſe pᷣſumant · nec cõſilio uuenũ qui ſunt mex
perti credant h̊ magis conſino ſenum experto
rũ acquieſcant · Diritq; ieroboam ĩ coꝛde ſuo
c ·. Per iſtum ieroboam quẽ dommus de hu
min ſtatu eleuauerat ad regnum. et tamen ſta
tim fecit vitulos aureos ad tollendum cultum
diumum ſignant illi qui ð dei beneſcijs ingra
ti non ſolum deo gratias debitas non referut
ſed etiam ipſum impugnant qᷓntum poſſunt ·
Ec aſcendens altare ⁊c et ſic poſt obtentum
regnũ vſurpauit ſibi ſacerdotium · et ſic per ip
ſum ſignificatur effrenatꝰ ambicõſus qui obtẽ
ta digmtate cuius etiam non eſt dignus conat᷑

aliam obtmere cũ pᷣma non obſtante ſua inſuf
ſcientia· O=ð

DPer roboam qui moꝛtuo patre po

Tecce vir dei
Der quem ſignificatur pꝛedicato⸗
qui debet eſſe vir a conſtantia.⁊ ði
A ex bona vita . venit de iunda in ſer⸗
mone domimi .nam p̃dicatoꝛ a deo debet eſſe

miſſus ⁊ hoc immediate vł mediãte vicario ei

Ro.x · Quõ pᷣ̃dicabunt miſi mittant᷑· iero boaʒ
ſtante ſup altare p quẽ mtelligit᷑ publice pec
cans ⁊ inuerecũde·⁊ ſpecialiter exiſtens in po⸗
teſtate ſiẽ ieroboã qᷓ publice ydolatrabat ⁊ ali
os ad h̊ iducebat. t clamauit contra altare
id eſt cõtra ꝓdolatras et ydolatriã ibi ppetra
tã Scce naſcetur ſilius de domo dauid ioſias
nomĩe·p quẽ ſigniſicatur chriſtus et eius ad
uetus ad iudicium· ꝛdeo ſubditur et immola
bit ſacerdotes ſuper te ·i ꝗpter peccata ſuper
te facta et per ſacerdotes iſ tos intelliguntur
mali pꝛelati clerici ⁊ religioſ qui immolabunt᷑
m uidicio qñ per chriſti ſententiam detrudẽt
m inferno et oſſa hommum ſup te incendet

per hommes intelliguntur layci peccatoꝛes:

per oſſa intelliguntur peccatoꝛum coꝛpa· nam
illa damnatio erit ſimul in corpe et aĩa · pdica:
toꝛ auteʒ debet pꝛoclamare iſta ſutura quia de
nunciare debet penas et pꝛemia Qũq; audiſſz
rex Sequitur · Aprehendite eum ⁊c p hoc
oſtenditur obſtmatio peccantiũ qui ad verba
pᷣdicatoꝝ nõ ↄterũtur et qð peius eſt eos ali
qñ peꝛſequutur et tamen iſti in neceſſitate cor
poꝛali poſiti pᷣces illoꝝ requirũt quos ante pe⸗
ſecuti fuerũt: quod ſigniſcat᷑ px hoc qð ſubdit᷑
Deprecare faciem dommi ⁊c j quod non eſt
denegandum ᷣm doctꝛinã chriſti mat᷑ v. oꝛate
ꝓ pſequẽetib Prophetes aut ſenex p Mũ aũt
fłmaphetã ⁊ eius ſilios figu:ati fuerut pſeudo
apłi ⁊ eoꝝ ſequacesqui mitũtur ĩpediẽ veros
p̃dicatoẽs Per hoc ꝙ ver?ꝰꝗphᷣa p f'm ꝗphetã
fuit deceptus ſicut dicitur mmfra fefellit eum

ſigniſicatum fuit ſᷣm qð dicit beatus grego·ꝙ;

ex miraculis que ðᷣs fecerat ad eius ver ba ſuit

elatus et ex hoc decipi perniſſus ꝗpter quod
pᷣdicatoꝛes veri multum debent eſſe ſolꝛciti ne
Apter bona que faciunt eleuetur · 1 per conſe
quens a mals hominib decipiantur 2 vlteꝛiꝰ
puniantuꝛe · ſicut ſuit iſte de quo ſubditur · in
uenit eum leo in vꝛa ⁊ occidit ⁊ p hanc pena

oñdituꝛ ꝙ peccauit · h̊ peꝛ hoc quod leo cada
uer eius non tetigit ſed intactum cuſtodiut ·
oñdit ꝙ de pctõ veꝛe penituit ⁊ dñ ſentẽtiam

acceptauit · ⁊ ſic p moꝛtem coꝛporalẽ eiꝰ pecca

tũ expiatum ſuit Circa quod ↄſderandum ꝙ

dñs leues culpas iuſtoꝝ ĩ pñti aliqñ grauiter
punit vt per hoc nobis appaꝛeat grauitas pe
ne que ꝓ granibus culpis ĩ futuro reſeꝛuatur

infligenda Mebꝛeorum · x Moꝛrendum eſtin
dere m manus dei viuentis

8

— —— — —. -r-K0-

ſadam
Nontn
d nnſer
oedetiſ
enſagne
dubireper
ngin p
tnbrg
tra Atane
Abppen
daud ſeg
set euge
Letimmd
rrztg ſipe⸗
telluntn
nmolabunk
derrudet
incendet
ccatodeg!
(Orpa han
t ajapd
nnaquade
iano
nu phor
n ad verb
eſt eosa
flitatecor
antepe,
ſubdi
d noneſ
nai vorat
pſini
erntpheo
ede ens
fem hen
fellireum
greg
Siden
ter uoo
lriti ne
per conſe
r 1en
diur
harc en
d e
ſrunt
erttunt
lia hen
munng
Gu
1 *
ſernetur
ume

Wð

—

N ulo tempore egrotauĩt abia
⁊c. Sequitur.vade m ſylo vbi
eſt ahbiaſ propheta ⁊c Rllegoꝛice
— er abyam ꝗphetam chꝛiſtus ſigni
ficat᷑· de quo luce vij dicit᷑ · propheta magnus
ſurrexit ĩ nobis Per vxoꝛẽ ieroboã que ſimu⸗
latoꝛie venit ad abyam ſigniſicat᷑ colleguʒ ſcri
baꝝ et phariſeoꝝ ſimulatoꝛie vemẽtiũ ad chri
ſtum vt eü capent in ſermone · mathei· xxij· et
ſicut ahyas ſimulatõne muliris pcepit dicens
quare te alam eſſe ſimulas ego autem ad te
miſſus ſum durus nũcuis ſic chriſtus ſimula
tiones pha riſeoꝝ et ſcribaꝝ cognoſcẽs eos in
crepauit dicẽs:quid me temptatis ypocrite · et
tanqᷓʒ nüciis a deo patre miſſus eis damnatõ
nem ſuã denunciauit · Natxxnj· Ve vobis ſcri
be ⁊ phariſei ypocrite ⁊c apter qð fuit eis du⸗

rus nuncius Moꝛaliter aut p abyam ꝗpheta

intelligit bonus pᷣlatus ⁊ clare vdens in ſius

operib.qᷓ em̃ hodie ðꝛ ꝗapheta olm videns aa

pellabat᷑ .·.Re·ix · Per mulierẽ himulatoꝛã ſig̊
ſicatur pſona hcta volens aſcendere p ſuam h⸗
ctione·ſ̊ bonus platus ⁊ ſenſatus debet taleʒ
repellere nõ ſolũ ab optato etiã ab obtento
qn poteſt ſeri bono modo· In q̃nto anno re
gni roboam aſcendit ſeſach rex egypti m bie:
ruſalem· Kllegoꝛiee p hierem intelligit᷑ eccia

militans · p regem egypti que interpᷣtat᷑ tene

bꝛa dyabolus m tenebꝛis peccatoꝛuʒ ⁊ mſerni
regnãs intelligit ipᷣe vero aſcendit cẽtra ecc̃aʒ
miitantem 1 im magna pte abſtulit theſauros
domus dñ id eſt merita pꝛelatoꝝ clericon et
rengioſoꝝ p malã eoꝝ vit ã a theſauxros regi
os id eſt merita pꝛincipum ꝓ tyranidem ipᷣoꝝ·
ſcuta quoq; aurea que fecerat ſalomon ·id e.
chaiſtꝰ.p que ſignant᷑ veritates ſacre ſcriptuẽ ð
quib de ꝓuer xxx· Omnis hᷣmo dñ ignit? ch
peus eſt ſperantibo m ſe· Iſta vo ſcuta abſtult
dyabolus nam p eiis inſtinctum mbti pꝛelati
clerici ⁊ religioſi circa ſtudiuʒ ſacre ſcpᷣture iaʒ
non ſunt inteti h̊ magis circa terrena negocia
que implicant ad peccata ꝓ quibo fecit rex ro
boam ſcuta erea per roboam qui latitudo po
puli interpᷣtatur theologi oſtentatoꝛes ſui ſ:
gnant᷑ q̃ magis famã ſuã qᷓ; vtiutatẽ doctrine
dilatare nitunt · et iſti ꝓ ſcutis aureis faciunt
erea· naʒ dinnſſis veritatibo theologicis docẽt
et ſtudent ꝓphiloſophica ⁊ logicala·⁊ ſic poſſũt
dicere· Eactus ſum velut es ſonans aut cym
balũ tynniens) C. IN
Gitur xvi anno regm ſerobo
am regnauit abia ſuper udam
In hoc capło ſcribi᷑ hiſtoꝛia reguʒ
abie 1 aſa incõpletè tñ. completius
vero ponit᷑j paxł · xij capło·a·xiiij. xv.·⁊· xxj
apter quod ibi ponet᷑ expoſitio miſtica dño cõ

odente! Aſcendit baſa rex irael in iuda 1 edi

ficauit ramai.foꝛtaliciũ magnũ ⁊ excelſuʒ ad

impugnandu resgnũ iunda et ad ꝓhibendu ſu⸗
os ſubditos ne t᷑nſ rent in hierm ad adoꝛan

dum dñm . ꝓpter qð ſignat dyabolũ qui qᷓntũ
poteſt ĩpugnat eos qui numeroꝛ merito ſunt
de regno chꝛiſti vt ſe̊ ſuo dnio ꝓtrahant᷑ et ſi

miiiter peccatoꝛes q̃ iam ſunt deſuo regno ꝓ:

hibet quantũ põt ne ad gtiam reutant᷑ et ſiłñ
facuint ſlacerdotes ⁊ derici mpugnantes reli⸗
gioſos paupes et ſuos ſbhᷣditos impedumt ne
pꝛo confeſſiombus recurrant ad eos ad haben
dum ſanius conſilium·
CK. XVX.
Actus eſt autez ſermo domim
hieu filiuʒ anani contra baa
2

ſa ⁊c ·ſequitur poſtea:ob hanc
cauſam occidit eum ⁊c · hela nãq;
luis baaſa occidit hyeu pꝛophetãeo ꝙ dixẽat
ex perſona dñi demetã poſterioꝛa baaſa· et
ſic nõ ſolumaphetauerat ⁊tra baaſa h etiã con
tra hela fuim eius:⁊ p iſtos allegoꝛ ice ſigſicati
fuerunt pᷣncipes iudeoꝝ qui machinati ſunt in
moꝛtem chꝛilti · eo ꝙ dixerat ciuitatem ⁊ tẽplũ
deſtruenda. Luc· xix · Videns ieſus ciuitatẽ fle
uit ſup ulam dicẽs q ſi cognouiſſes ⁊ tu.Seq̃ᷓ
tur · Quia venient dies in te ⁊ circundabunt te
immici tui vallo ⁊ coanguſtabunt te vndiq; /1
ad terrã ꝓſternent te · ⁊ nlios tuos q̃ in te fũt
c · Moꝛaliter aũt ꝓ baaſa ⁊ euis hluum ſignan
tur peccatoꝛes obſtmati qᷓ ad verba pꝛedicato
rum a malis ſuis nõ reuertunt᷑ et ꝙ peuis eſt
ꝓut poſſunt eos nequiter pſequunt Reg
uit amri ſequit᷑ emitq; montem ſamarie a ſo

mer duobo talentis argenti· Somer interpꝛe

tatur cuſtodies et ideo ſignat platum ad queʒ
ſpectat bona eccłiaſtica cuſtodire. Her monte
vero ecckłiaſtica dignitas deſignat᷑: gitur per

amri qui montem emit a ſomer ſigniſcatur i
moniacus q̃ pꝛebenda vel gradum eccłiaſticuz

emit a ſuperioꝛe et ſic vterq; crimen incurrit ſi
monie· et ad hoc conſonat interpꝛetatio noĩs
vtruiſq; De ſomer vero ptʒ p pꝛedicta Amri
vero amaricans mterp̃tatur et hec interptatõ
ↄuenit ſymonmiaco:nam et ſimoni a quo dicta
fuit ſimonia:dixit beatus petrꝰact· vijj. In ſelle

amaritudims obligatõne ini quitatis video

te eſſe · Volebat em ſpualem emere poteſtateʒ
vt patʒ ibidẽ · ¶ Et regnauit achab ſequitui
Linſuper du xit ieſabel que mterpᷣtatur fluxuſ
ſanguimis· ⁊ ideo ſignat quãcunq; pſonã ſitibũ
dam ſanguinis mnocẽtis· Vnde ⁊ iſta ieʒabel
occidi fecit naboth mnocente · In dieb autem

eius ediſcauit haiel de bethel ericho Der ha

iel qͥ viiens ðo mterpᷣtatur· ꝓſitens in relgio
ne ſigniſcatur · q;ꝛ ſi ꝓſiteat᷑ debite moꝛit᷑ mdo
et incipit deo viuere · ꝓgpter qð dicit᷑ de bethel

iij hesn

que domus dei interpꝛetatur· nam religio do
mus dei nommat᷑ hierico vo interpꝛetat᷑ luna
que pꝛopter ſui variatõnẽ mundu ſignat qui
eſt m mutabilitate ↄtinua·igit᷑ haiel hierico re

ediſcat qn ꝓfeſſus in religione m actib mun

dams ſecularib ſe occupat ⁊ in hac reediſca
tõne tota proles eius moꝛit᷑ q; bona opa ſua

moꝛtificaãt᷑ · ꝗpter quod dicit᷑ ip thinemo mi

litans deo imphcat ſe ſecularibe negocijs vt ei
placeat qui ſe pꝛobauitt
. RVI.
Tdixit helyas theſ bites de ha
bitatoribus Salaad. Per galaad
qui interpᷣtat᷑ aceruꝰ teſtimomjſa:
cra ſcp̃tura ſignificat᷑ in qua dei te⸗:
ſtimoma coòaceruant᷑ tn hoc at aceruo doctoꝛ
et pꝛedicatoꝛ debẽt habitare p diligẽs ſtudiuʒ
ſacre ſcripture:q; ſignant᷑ p helyã ꝗphetam et
pꝛedicatoꝛẽ et ſicut helyas ceſſare fecit pluuiaʒ
et roꝛez gpter achab ⁊ ppłi eius nequiciãſic ali
qñn pꝛedicatoꝛ ceſſare debet a pluuia pᷣdicatõiſ
pꝛopter ꝓpłi maliciãſc aũt ſecit paulus actuũ
xix · Qum aut quidã imndurarent᷑ et nõ crederet
maledicentes viam dñi coꝛam multitudine diſ
cedens ab eis paulꝰ ſegregauit diſcipulos. St
eʒzechielis nj dixit dommꝰ ei · Liguã tuã adh e
rere faciã palato tuo ⁊ exis mutus nec qᷓſ vi
obiurgans q; domus exaſperans eſt. dt ſic he
lyas receſſit ab achab et eius ppło dicente ſibi
dñno · Recede hinc ⁊ vade ꝛc· ¶oꝛui qͥʒ defere
bant ei panem ⁊ carnes ⁊c· Ex hoc ptʒ dei cir⸗
ca ſeruos ſuos ꝓuidentia q; lautiꝰ pauit heliã
paues q; p hommes: nam poſtea pauit euʒ p
uiduã pane vaqua· Sed qm humana ꝓuino
non eſt ↄtemnenda mo dns lecit eum petere
bucella panis a uidua muliere . Der hoc aute
ꝙ farma vidue nõ delecit ⁊ lechit? olei nõ fuit
immutꝰ ſigmiſicatũ ſuit ꝙ ſuſtentantibo dei ſer
uos non deſiciunt bona tempalia ad ↄuenien
tiaʒ vic tus ij/Coꝝx. Qui aut adm miſtrat ſe
men ſemmanti:⁊ panẽ ad manducandũ pꝛeſta
bit et augebit mcremẽeta frugũ iuſticie veſtre

vt m omib locupletati abundetis in omnem

ſimphcitate. I deo ſequit᷑. St comedit ip̃e ⁊ illa
⁊ domus eius · Eactum elſt poſt hec ver ba
egrotauit hiliis mulieris ſubdit · Ingreſſus

es ad me vt rememoꝛarent᷑ mq̃tates mee.p

hoc oſtenditur ꝙ pꝛedicatoꝛ euangelij q̊ p he
lyam ſigniſicatur vt p̃dictum eſt mn domibus

hoſpitum debet eſſe tam exemplaris vite ꝙ fi⸗

Iij hoſpitũ id eſt opa eoꝛũ moꝛtua videãt in cõ

patõne ad opa pꝛedicatoꝝ: Der hoc aũt ꝙ mu

lieris filius p pᷣces helye fuit a moꝛtuis ſuſcita
tus:·ſgniſicatur ꝙ opa recipientiũ pꝛedicatoẽs
p bonas exhoꝛtatõnes ⁊ pꝛeces eoꝝ videãtur
reſuſcitata per emendatõnem vite ip̃oꝛum vt
ſie hoſpes poſſit dicere qð ſequi Nuũc m ito

cognoui quoniam vir dei es tu et verbuz dñ

in oꝛe tuo verum eſt···
ACX. XKVII.
Ulſlſt multos dies factuz eſt ver
vade oltende te achab c

natõnẽ achab et ꝓpłi eꝰ a repꝛehẽſione ceſſauit

1 de terra receſſit poſtea vero p afflictõem ſa
mis intellectu dato ip̃i achab ⁊ eius popło he
lyas redit ⁊ increpatõnem reſumpſit vt patʒ
in ſequentibo et tũc euis verbũ effectu habuit

quia tunc ppłus dixit dommus ipe eſt deus
dommus ipe elt deus oſtendit᷑ ꝙ pꝛedicatoꝛ

veritatis 2ſiderare debet opoꝛtumitatẽ tempo

ris ad pꝛedicandum q; ſcriptum eſt ecce · nj·
Tempus tacendi ⁊ tempus loquendi:Hꝛopit
qð ſupꝑ illud mat · xxnj cce ego mitto ad vos
ſapientes ⁊ ſcribas dicit hiero· Sapientes qui
nouerint qñ debeant ꝓferre ſermonẽ·· Qu

q; iam tẽpꝰ eſſet vt offerret᷑ olocauſtũ ⁊c p ſa

crificium helye ſigmiſcat᷑ ſacriſicium pᷣdicatoꝛiſ
de ꝗpꝛia carne· vnde paulus pᷣdicatoꝛ veritatis
dicit · · coꝝ·ix· Qaſtigo coꝛpus meũ⁊ in ſeruitu

tem redigo ne foꝛte cũ alijs pᷣdicauerĩ ip̃e re⸗

pꝛobus efficiax· Et ad hoc ſaeriſicumm offerenð
inducit nos apłs Roxij. Obſecro vos fratreſ
p mibicoꝛdiam dei vt exhibea tis coꝛpa veſtra
hoſtiã viuentẽ ſanctã deo placentẽ ratõnabile
obſequiũ veſty ·h qmn nõ ſolum caroèũᷓ etiã ſpi
ritus hormmns eſt offerendus deo ad hoc ſig
ſcanduʒ facta fuit trina effuſo aque ſup helye

ſacriſicium per quã ſignificat᷑ triplex effuſſio la

criman ſcilz lacrimarum contritõmis ex recoꝛ
datõne pecccatoꝛum pꝛopꝛioꝝ · Rſa xxxvnj· di
xit eʒechias dommo·. Reeogitabo tibi omnes
annos meos in amaritudine anime mee &t ibi

dem ſibi dicitur a domio·Ruduii oꝛatio nem

tuam et vidi lacrimam tuam· Gffuſio ſcda eſt
lacrimaꝝ compaſſonis exↄpaſſione ad chriſtũ
pꝛo nobis paſſum To·xx· Maria ſtabat ad mo
numentum ſoꝛis ploꝛans:Tercia vero effuſio
eſt lacrimarum deuotõnis ex dilatõe pᷣmioꝝ·
Pſalmo.xlj.Euerunt nib lacrime mee paneſ
die ac nocte · Sequit᷑ Tranſibo in locum taber
naculi adrmabilis vſq; ad domum dei · Dixit
q; helyas appꝛehendite ꝗꝓphetas baal /· qui int
pꝛetatur deuoꝛatoꝛ· ideo per pꝛophetas baal
incelliguntur doctoꝛes ⁊ pꝛedicatoꝛes falſita
tis pꝛopter queſtum tempalem per hoe ergo

ꝙ helyas pꝛophetas baal occidit vt ðꝛ in textu

ſigmiſicat᷑ ꝙ pꝛedicatoꝛ veritatis debet tales fal
ſos pᷣdicatoꝛes et doc toꝛes pcutẽ gladio ver
bi diumi ⁊ denunciare eos occidendos ꝑ ſentẽ
tiam dei · Aſcendit aũt helyas in verticẽ mon

tis carmeli 1 ꝓnus ⁊c] Per hoc aut ꝙ helyaſ

ſuis pꝛecibus pluuiam impetrauit ſigniſicatur

buz domim ad helyam dicens ½

Per hoc aut ꝙ helyas ꝓpter obſti

——„ ——— +☛☛næ— =

— — — — — ⏑ — 2

nebe

i eſtver
dyg.
biͦ
Wpterag
dne celle
opopoke
t vene
ctü he
pe eſtdes
peedeneer
tneend
Leri
dDep
toad vos
entes gui
WE
wud p
1pdicrrs
dewittts
1inſermuu
eriſpen⸗
nofferen
Vsftatrt
b wſtt
Ntönablle
Hetiaͤſpi
dboeſs
ſap bae
effuſol
g erteen
mnfd
ibionmen
mer tſb
utionen
ſcn
dchriſtu
tD
effuſo
epmdn,
nee pand

aungle
dit
uii
m bil
wlaſt
rede
ſterti
tleeſt
en
opn
6 niat
Oici
foti⸗

ꝙ; p oꝛõnes deuoti paſtoꝛis vel pᷣdicatoris ĩpe
tratur Faa ſaluatoꝛis

Vnc iauit autem achab iezabel
omma ⁊c ſequitur mſit itaq;
leʒzabel nuncium ad helyam
Sicut ĩ expoſñitiõe ſacre ſcripture ſit
aliqᷓndo tranſitus a capite chriſto ad eius mẽ
bra ꝓpter mutuã cõnextionem ſic etiã ſit tranſ
tus ab vno chriſti mebro ad aluidapter eãdẽ
rationẽ ergo ſicut ꝑ belyam pᷣus ſigiificatus
eſt bonus doctoꝛ vł pᷣdica toꝛ ita hic p eum ſi
gnificat᷑ bonꝰ diſcpulꝰ doctoꝛis vł pᷣdicatoꝛis
aut imtator· p hoc ergo ꝙ belyas fugit a facie

ieʒabel ſigmincat᷑ ꝙ bonus diſcipulus fugere
debet cõcupiſcentiã carnis q̃ ſgniſicat᷑ p ieʒabel

eo ꝙ mterptat᷑ fluxus ſangnis ex cuiꝰ abundã

tia excitatur carnis cõcupiſcentia ⁊ perrexiti
deſertũ p quod ſigſicat᷑ rengioms ingreſſus

vł auſteritas iuctus· ſed q poſt ingreſſũ reli
gioniſ vł inchoatõnẽ uite auſterioꝛis aliqui te

peſcunt deo ſubdit 1obdoꝛmiuit tepoꝛ em

aliquando noĩat᷑ in ſcriptura ſopor et ecce an

Selus domimi tetigit eũ nam angelus cuſtos

bomimis eũ exitat ad bonũ exercitium dicens
ſurge p mẽtis uigilanciã ⁊ comede ſacrã eu
kariſtia gradis em tibi reſtat via quaſi dicat
pa eſt tibi viaticum ducens ad patriam· ideo
ſequitur et ambulauit ĩ fortitudine cibi ilius

xl dieb 2· xl· noctib vſq; ad mõtẽ dei oreb p

hanc am bulationeʒ helye ſigniſcat᷑ ꝓceſſus de

bono ĩ melus uſq; ad pfectioneʒ uite que elt

puetio vſq; ad priam in ſpe tamen que elt cer

ta expectatio future beatitudinis ex gratia ꝰ

meritis proueniens· p xlvo dies naturales qᷓ
conſurgunt ex ductu denarij ꝑ quaternariũ ſi
Sſicatur obſerua tio decalogi in ſide chriſti de
ſcpᷣta in lbrisinjeuãgelioꝝ · St cu veniſſet il
luc manſit in ſpelunca id ẽ· in obſcuritate ndei
q̃ eſt in enigmate:quia q;tumcunq; ꝓſiciat hõ
in vita preſenti tamẽ adhuc manet ſub ſidei co
gnitõne que multũ diſtat a prĩe claritate ideo
ſubdit · quid hic agis helya quaſi dicat nõ eſt
adhuc temp? perfecte quietis ſed laboris ꝓ ſa
lute ꝓximoꝝ cũ nccitas hoc requirit et in hoc
arguit ilios qui ꝓ ſua quiete magis volũt con
templari dinnſſa ꝓximoꝝ necceſſitate· Creg·
Qui ſolitudmiſ loca querunt hoc ſcire debet ꝙ
tot amimaꝝ rei ſunt quot in publicuʒ ꝓdeutes
ꝓdeſſe potuerunt·Ideo ſequit · Egredẽ ⁊ ſta
m monte coꝛam dommo. patus vocem euis
audire et ope adimplere · tñ dicunt᷑ hic tria trã
ſire anteqm domin vox audiat Primum eſt
ſpus foꝛtis ꝑ quem ſuꝑbia vite ſigniſicat· Se
cundũ eſt cõmotio per quã ↄcupiſcentia mundi
qui eſt ſemp in cõmotione. Terceium eſt ignis
per quẽ cõcupiſcentia carnis intelligit· jec eiʒ

tria opoꝛtet tranſire totaliter auferri ab eo qᷓ

aure mentis audire deñderat verbum dei · et

poſt ignem ſibilꝰ aure tenuis q; poſt tranſ⸗
tum pꝛedictoꝛum adeſt ſuauitas ſpuſſancti p
ſibilum tenuem vł dulcem ſigmiſicata deo ſbᷣ

ditur · ibi dommus qᷓd aũt audiat a dommno

ſubdit · vnges aſael c dieit᷑ enim ei ꝙ vngat
duos reges ad pumiendũ ydolatras gladio·
vnũ ꝓphetam verbo per quod ſignincat᷑ ꝙ in
eccłia aliqui dinittunt᷑ pumiendi gladio mate
riali aliq̃ vo puniunt᷑ tin gladio ſpuali·

Orro benadab rex ſyrne con⸗
Sregauit exercitum ſuum
Syria ſublimis interpᷣtatur ideo p
regẽ ſyrie dyabolus ſigniſicat᷑· de q̊

· d iob·xlj· Omne ſublme vidʒ Nã ſupbiſſimꝰ

elt · ideo de mpᷣo ðꝛ ibidem ꝙ ipe eſt rex ſuper

omnes ſiuos ſupbie · Ipᷣe vero congregat exer

citum ſuũ contra hommes ad ſubicienduʒz ſibi
p peccatũ ⁊ maxime contra illos qui a ſua bui:
tute receſſerant per penitentie ſacramentů· et
iſti bñ ſigniſicant᷑ p filios irael·qᷓ receſſerant a
cultu baal⁊ adheſerant deo dicentes· dommuſ
ipe eſt deus · vt habet· ſupꝛa· xviij capło ſ̊ dñs

facit eum ſupari cum ſuo exercitu·p pediſſeq̊s

pᷣncipum ꝓuintiaꝝ per quos conuementer n
telligi poſſunt paupes pꝛedicatoꝛes qui diſcur
runt ad p̃dicanduʒ ↄtra vicia ex autoꝛitate p̃la
toꝛum·qui bñ dicunt᷑ pᷣncipes eo ꝙ ſunt ſucceſ

Dꝛes apłoꝝ de quib ðᷣ pſalxliiij conſtitues

eos pncipes ſup oẽʒ terrã ⁊c· Der pᷣdicatõneʒ
vo paupeꝝ religioſoꝝ młti peccatoꝛes 2uer
tunt᷑ ad bonũ⁊ ſic in eis dyabolus cum ſuo ex
ercitu ſupat᷑ Serui vo regis ſprie dixerũt dij
montiũ ſunt dij eoꝛuʒ ideo ſupauerunt nos in
montibo ·. per ſeruos regis ſyrie intelliguntur
demones qui ſunt ſub ſuo pᷣncipe ip̃i vero ali
quando pugnãt cum viris ſanctis in montib ·
ſcʒ qñ mitunt᷑ eos impedire a deuotis oꝛatõmib⸗
que montes dicunt᷑q pᷣm damaſcenu oꝛatio ?
aſcenſus mentis in deũ i̊ ib debellant᷑ q vtu⸗
te oꝛatõnis pſeuerãtis fugant· Quod fuit ſigu
ratuʒ exodi xvij vbi ðꝛ ꝙ amalech cũ ſuo exer:
citu fugatꝰ fuit ⁊ deuictus p moyſen in mõte
oꝛante· Sed demo nes ſic d enicti a viris deuo
eis anquando reuertunt᷑ ad pugnandu cu eis
in campeſtrib· nam aliqn vmi deuoti occupaè
circa admmiſtratõnes tempalẽ cura requiren
tes gpter quod p campeſtria deſgnant et de⸗
mones ſperant eos in ſus temptatõnibo deuĩi
cere h frequenter 2ↄtingit ꝙ ſiẽ uicti ſuerunt
in montibo· ſi in campeltrib debellant᷑. 1 boc
eſt qn viri deuoti in admmiſtratõnibo ſibi cõ⸗
miſſiſ bñ ſe habẽt ad honoꝛẽ dei ⁊ bonũꝓximi
ß aliqñ 2tingit deo pnuttente ⁊ dyabolo ꝓcu
rãte ꝙ ex tali victoꝛa· vitoꝛ in ſupbiã erigit᷑

et ſic cum dyabolo qui rex eſt ſup fllios ſupbie
conſederat et hoc p fedus achab cum rege ſy⸗

rie ſigniſicat· Her hoc aũt ꝙ apheta ĩcrepauit

achab de hoc ſedere dicẽs · q; diminſti virum

dignu moꝛte de manu tua erit aĩa tua ꝓ aĩma
euis ·hgniſicat᷑ ꝙ ex tali federe cum demone
incurritur moꝛs gebenne ·

Oſt hec auteʒ veN⸗ llo tempo
re vinea erat naboth iezraelite

fſelſio vel aliud bonuz vrri iuſti · per
achab regẽ hanc vimeã cupiente homo quicu⸗
q; et maxime potẽs qui cupidus eſt boni aliei
Der vxoꝛẽ aut achab que viã peſſmã muenit
hndi vmeã pᷣdictam·ſ·p innocetis moꝛtẽ ſi gn
tur hoĩes mali qᷓ̃ ſunt potentibb 2umcti ⁊ dant

eis ſilia peſſima rapiendi ſimpliciũ ⁊ innocen

tum bona· Eactus eſt & Fmo dñi ad helyam
c].q̃ achab deſcendenti ad poſſdendũ vmeaʒ
pdictam · denuciauit ex pte dñni terribuẽ ſmaʒ
Zꝛtra ſe ⁊ vxoꝛẽ ſuã· p qð deſgnat᷑ ꝙ pᷣdicatoꝛ
veritatis ↄtra malos homies ⁊ eius ſiliariol

debet pᷣdicare 2Mſtanter ⁊ denũciare niñ pemte
ant penã eternã · Ctaq; cum audiſſet achab ſer
mones iſtos ſcidit veſtem ſuã in ignum pe⸗
mnitetie · ꝗpter qdð pena mmata fuit ad tempꝰ

dilata et per hoc ſignificat᷑ ꝙ qñ pẽtoꝛ ve peni

tet eterna pena quã meruerat ĩ tpale Smutat᷑

Ranſierunt ergo treſanm ab.
q bello ⁊c · ſequitur . deſcendit

iſrael Der affin nate ioſaphat iuſti

ciu achab peſſimo ſigniſicat᷑ ſocietas iuſti cuiuſ
blbet cu iniquo· de qua iuſtus eſt arguendꝰ. ꝓ

pter qð mfra ðꝛ ip̃ᷣi ioſaphat p phetam · ⁊t? m

pio p̈bes auxilium ⁊ his q̊ͥ oderunt dominum
anmcicia iungeris et ideo iram dñi merebaris

h bona opa muẽta ſunt m te· t nõ ſolũ malũ

ſpũuale ꝓuerit iuſto ex impij ſocietate hᷣ etiã ali
qñ malũ coꝛpaleſcut fuit m ꝗꝓpoſito· nazʒ ioſa
phat ex ſocietate cũ achab in pᷣlio fuit ĩ moꝛtis
piculo· na achab iniquꝰ ſe ſpecie honoꝛadiio:

ſaphat · fecit eu ingredi bellu m appatu regio:

vt ſic totũ pond“ belli ſup eũ vertẽt dei pꝛo

uidentia ioſa phat clamauit ad dñm ⁊ ſic fuit li
beratus ⁊ achab deceptoꝛ fiut letaliter vulne⸗
ratus pᷣm quod ſcribit᷑ ꝓubᷣ.xxvj · Qui fodit fo

ueã mcidet in eã.· 1 linxerut canes ſanguinem

eius ſachab/ p itos canes ſignant᷑ demones

pẽtoꝝn anĩias cruciates Qetera vo ꝗᷓ de ioſa⸗
phat h ſcribunt᷑ ↄpletiꝰ ponut᷑·iy pab · ca · xvij·
xvnj· ⁊ xix ⁊xx·et ibi ponet᷑ expoñtio miſtica

dommo concedent e
Exphicit tercius liber regum

Rh ee

Per vineã naboth põt intelligi poſ

ioſaphat rex iuda ad regem

Incipit quartus liber regum

Reuaricatus eſt auteʒ mo
ab in urael. Sequitur · Qeci
ditq; ochoʒias per cancel
los cenaculi ⁊c Cenaculum
Veſt pars domꝰ ſupioꝛ· nã deʒ
eſt qð ſolarium· ⁊ iõ ſignat al

eitudinẽ ſupbie p ochoʒiã aut ydolacrã ſigniſ
cat᷑ ſuperbe qᷓ deo repugnat eius auferedo cul

turãigit᷑ ochoʒias cadit de cenaculo qñ iudicõ
dei ſuperbo deijcit a ſtatu ſuo ßᷣm ilud ꝓuerb.
xvij· Qui altã facit domũ ſuã q̃rit ruina et es

tauit tũc em̃ ſuperbo ex ſuo caſu egrotat qn

apter hec ⁊tra deũ murmurat· miſitq; nunci
os dices ad eos Ite 2ſulite beelzebub deu acha

ron tũc em ad ↄſulendũ beelʒebub nuttit qñ
p modos ũulicitos ⁊ maxime p ſoꝛtilegia etoſñ

mila in quibo ſunt quedã pacta cu demoniby
imta tra ſua infirmitate remediũ qᷓrit · An

gelus aut dñ locutus eſt ad helyã ·ſ· ad indi
candu ochoʒie moꝛtẽ ſuã ꝗpinquã p qð ſigniſi

catur obſtinati ſupbi damnatio:quaʒ debet de

nunciare 2ſtanter p̃ᷣdicatoꝛ vitatigs ↄtra ſupe:
bos m ſua malicia obſtinatos· DPer h̊ autem ꝓ
moꝛs ochoʒie ſibi fuit dupłr nunciataſ· p nun
cios ꝗpᷣos per helyaʒ ſigmſicat᷑ duplex ſupbi
dam natio. ſ·qntũ ad coꝛpus ⁊ anima Miſitq;
ad eũ qᷓnquagenariũ pᷣncipẽ c p duos pᷣmoſ

pncipes qᷓnquagenarios ex mandato ochoʒzie

ſuperbe loquentes cũ helia ſignant᷑ miſtri ho
muimss ſuperbi deßuientes ei in ſua malicia. qſ
isanis cũ ſuis ſocijs deuoꝛauit p qð oſtendi
qꝙ igiis gebene debet nultris ſuperbie · kten
miſit pᷣncipem qnquagenariũ terciũ ⁊c p ſmũ
qꝗ nõ voluntate ochoʒie h̊ ſua ꝗpᷣa locutus fuit

humilter cũ helya bonus puus hoĩs tñ mali
dengnat᷑ · et ſic cum ſuo domino et munſtris
malis non accipit dãnationẽ h cu ſis ſocijs ſal

1 ¼.

DW. tum eſt autem cum leuare

vVellet dommus belyam
Kllegoꝛce per aſcenſum helye ĩ ce
lum aſcenſio dñi noſtri jeſu chꝛiſti
fuit figurata ſicut dicit rabani gloſa·⁊ interpꝛe
tatio noĩs ad hoc aptaturx:nã helyas aſcendens
dñs interpᷣtatur · ecce currus igneus et equi
ignei per quos ſigſicatur angeli ſancti q̃ p̃ſt

terüt obſequiũ in aſcenſone chꝛiſti. nã in tali
ſpecie venerut in auxiliũ helyzei vt habet ifra

vjca. Reqeuit ſpus helye ſuper helyʒeũ peꝛ
qð ſigniſicatur deſcenſus ſpũſſancti ſup apłos
alioſq; diſcipłos pꝰ aſcenſonẽ dñi qᷓ ſpus dicit᷑
duplex ſ. miraculoꝝ ⁊ aphetie · na vterq; fuit

apbis vt patʒ in actib apkoꝝ et eon legendis
Moꝛabr ãt per helyã in celu aſcendente vir eõ

templatiuꝰ ſigſicat᷑ ⁊ interpᷣtatio noĩs ↄſonat

——,,, — — -—ð =ðð

— — —, —,. „ ——

Nrotet
ſenund
deiXl
nteit qn
ga etal
emonni
t. Fn
ſ.adend
aöſigti
deberde
traſipe⸗
alteng
apnmn
lerſupbi
Wbeq;
s pmor
ochoze
ſſri bo
lca
oſtendt
de ken
pni
Mtus fii
6 tüml
münſtus
ſaißhi

luare
.
Aeic
u chiit
1interp
Cenden
16 ktegl
i
iintil

moab aũt inte

& ſicut dictum eſt hẽlyas aſcendẽs dominus
interpꝛetat᷑ ⁊ bñ ðꝛ aſcendens dñs:q nullꝰ pꝛ
aſcendẽ pꝑ ↄtemplationẽ in deũ niſi fůit dom
nus ſenſibiliuz paſſonũ· CGreg in moꝛalibus.
Qui⁊ↄtemplatõnis arcẽ tenẽ deñderãt pᷣus ne

ceſſe eſt vt in campo actõnis ſe p exercitiuʒ ꝓ
beẽt · Quod quidã exercitiũ Aſiſtit m actibo mo

raliu vrtutũ · Der hoc aũt ꝙ helyas in ꝛgneo

curru aſcendit ſigniſicat᷑ ꝙ ad culmẽ atempla:
tõnis plus facit dilectõnis feruoꝛ q; ſplendoꝛ

cogmitõnis. Vnde dicit ↄmentatoꝛ ſupꝑ ca.cele
ſtis gerarchie · Vbi ſcĩa foꝛis ſtat dilectio ĩtrat

Der h̊ aut ꝙ aſcendit mn celũ p turbineſñgſica

tur ꝙ omis ↄtemplatio vite pñtis qᷓntũcunq;
ſit eleuata· tñũ habet obſcuritatẽ annexã · Der B;

aũt ꝙ ſpus helye req̃euit ſup helyʒeũ· ſigſicat

ꝙ bona doctrina magiſtri redundat in bonũ

diſcipulũ · Tgreſſus ad fontẽ aquaꝝ miſit in i

lum ſal ·Her aquas intelligit᷑ doctrina. DHꝛo:

uerb· xviij·/ Aqua ꝓſunda vᷣba ex oꝛe viri. Ded
amare dicunt qn falſtas admiſcet᷑ qð cõiter in
doctrimſ philoſophicis ĩuenit᷑ ̊ ſanant᷑ p imiſ
ſionem ſalis:qð ſit qñ per bonam diſcretõnem
fła ſepant᷑ a veris et ſic ſunt potabiles filjs ꝓ
phetaꝝ per q̊s ſigniſicant᷑ ſtudioſi ſanctan ſcei

pturan · ¶ Aſcendit aüt inde helyʒeus in be

thel ſcut dictũ eſt ſupꝛa freq̃nter in expoſ

tõne ſacre ſep̃ture et maxime miſtica fit trãſtꝰ

de capite ad mẽbꝛa ⁊ etiã ec omũſo· ꝗpter quod

ſicut ſupꝛa p helyʒeũ ſigſicati ſunt chꝛiſti diſci,
puli:ſc ꝑ eum hic põt chꝛiſtus ſigmiſcari:igit᷑ p
aſcenſum helyʒzei in bethel q domus dei interb
tatur aſcenſus chꝛil ti in cruce ſigniſicat᷑. na ſan
cta crux poꝛta celi noĩat᷑ pui pui egreſſi ſunt
de ciuitate iludebãt ei per qͥs ſigniſcati fu
erũt ſacerdotes ſcribeꝛ pharizei q̃ dicunt᷑ piru

pueri aꝓpter deſec tũ ve innocetie exeutes de ci

uitate hierm ad locũ vbi cruchxuſ fuit chꝛitꝰ
illudebant ei vt habet mar · xx · Egreſſiq; ſunt
duo vrſi c· per q̊s hignificati fùnt tytus et ve

.

ſpaſianus ꝗᷓ venerunt ad occidendum pᷣncipes

indeoꝝ Plm captiuandũ m vindictã vitupe

rij chꝛiſto ab eis ulati· qð fuit impletũ ãno xlij ·
poſt paſſionẽ chꝛiſti. B nuũs annoꝝ ſignificatꝰ

fuit p nuùm pueroꝝ laceraton a duobo vrſis

Snauit ⁊c · In h̊ capło agit᷑ de bel

regis edom contra moabitas
rptat᷑ ex patre. pꝛopter quod p

moabitas pñt intelligi pecẽtoꝛes quibo dꝛ joßB.
viij· Vos ex patre dyabolo eſtis. (ontra 'ſtos
pugnauerüt tres reges.ſ. beatꝰ auguſtinꝰbea
tus dñicus et beatꝰ franciſcꝰ .· eoꝝ vicia foꝛtit
impusgnãdo ⁊H adhuc m pugnat p ſilios ſuos.
et ĩpugnabũt dño cedete · Dicunt᷑ aut tres p5

Oram vero filius achab re.

lo triũ regu ſ. regis iſrael regis iu

dicti ſancti reges nõ ſolũ q; ſunt in celis coxgo
nati ſ qm adhuc viuetes in iris domauert mo
tus ſpualitatis:. Qresg: in moꝛalib· Sacre ſcpte

uiij. Keoſ

teſtionio ſeĩ vri reges noĩant᷑ q cun ctis mo
tibo carmis pᷣlati nõ ſentiẽdo ſuccũbere · h ſupa

do bñ pᷣeſſe nouerũt · Per quã vi aſcendemꝰ

at ille vndit p viã debti tres em ſcĩ p̃dẽ in vi⸗

ta pñti ad pugnãdu viril? 2t pẽtoꝛes ꝓceſſert

per viã debti pẽitẽtie ⁊ obſuãtie regłaris nec

erat aqᷓ exercitui ⁊c p iſtũ deſectu aq̃ ſignifi⸗

cat᷑ deſectꝰ tpalis ſbᷣſtantie qᷓ flues eſt ad moöð
aq exercitꝰ aut pᷣdictoꝝ regurſilij eon aliqn

patiunt᷑ defẽm tpalium ꝓpter qð ncce hnt re

currẽ ad heliʒeũ·qᷓ interptat᷑ dei mei ſalus. ꝓpi

qð ſignat dñm ntᷣm ieſum chꝛiſtuũ q̃ pᷣdẽis reh

Sioſ ad ſe deuote recurretib ſufficient ꝓuidit
de boms tẽpoꝛalib ⁊ etiã ꝓiudebit du tn faci
ant debitü · ſẽ dicit mat vj Pꝛimũ qᷓrite regnu

poterũt de moabitis ſpualib triumphare ·
†II łE“

— —

Vler autem quedam 2c ·

vidua ſignat ecciaʒ. ⁊ eius duo ſilijſi

Dicũt expoſitoꝛes aliqᷓ ꝙ B mulier

Snat duos ꝓpłos ſ.gentiles ⁊ inde
Os in chꝛil o tñ regeneratos cᷓ qter hꝰ mulie

dei 2 iuſticiã eiꝰ ⁊ B omia adijcient vobis t ſic

ris vir quie chnſt“ poſſit zuenient dici moꝛ
tuus ꝓut expᷣmit᷑ in textu:nõ apparet mibrqe

Ro·vj·ðchaiſtꝰ reſurgẽs a moꝛtuis iam non
moꝛit᷑ moꝛs illi vlt non dñnabi Hꝛopter qð mi

hi videĩ meluis dicendũ ꝙ H mulier vidua ſit

ecciam pticulare bono paſtoꝛe vduatã ⁊ q; ta

li tpe ſolet magis illius eccie perſecutoꝛ inſur

gere · ðo ſbditur · ecce creditoꝛ venit .i tyran
nus pſecutoꝛ· vt tollat duos finos meos ad p⸗

uiendũ ſibi ihlios ecce vult indebite ſbijcere
puituti:⁊ dicunt᷑ iſti fiij duo pꝛopter gemmaz

caritatẽ denſ·. ꝓximi quã hrẽ debẽt ecẽie filij.

et in tali calu chꝛilkꝰ p heliʒeu ſig niſicatꝰ vt ſu

pꝛa dictũ eſt eccẽiaʒ ſolat᷑ oleun gratie ſue mu
tiplicando per qð vunt cũ ſilijs ſuis vita Stie

et pacẽ habet tempoꝛale cũ perſecutoꝛe · Pꝛon

xvj· Qũ plcacumt dño vie hoĩs minncos q̊ʒ eꝰ

Zuertet ad pacẽ · Aliter per creditoꝛẽ põt in

telligi dya bolus·qᷓ̃ defuncto bono paſto ꝛe ſo

let grege guius muadere.Vñ diſcipłi bei mar

tim dicebant ad eũ· Tnuadẽt gregẽ tuum lupi

rapaces:⁊ q̃s noſ a moꝛſi eoꝝ moꝛtuo paſto

re pꝓhibebit · Querit igit᷑ iſte creditoꝛ pꝰ moꝛ

tẽ boni paſtoꝛis ſue filios ecce ſue ſubijcere fui

tuti per peccatu moꝛtale · h chꝛiſt? per helyʒeuʒ
ſigniſicatꝰ.p̃cibo eccie clam antis ad ip̃m dat abu
danter Itie ſue oleũ q̃ filij ſui liberant᷑ a ßuitu

te dyaboli pa cũ hilijs in ſtatu gtie nutritur

Eacta eſt aũt qᷓdam dies ⁊ t᷑nſibat belpʒeꝰ

ta mterp̃tatur· perſona religioſa ſigmificatur qᷓ

vij Hest

moꝛtua mũdo dici · Mec aũt recipit in hoſpicõ
ſue mentiſ chꝛiſtũ p heliʒeũ ſigniſicatũ·ſ̊ vt ma
neat ibi iugiter debet ei ſacẽ cenaculũ .· Olariu
p qð ſigſicat᷑ ſupxnoꝝ meditatio· Pbił.iij · No
ſtra aut ↄuᷣſatõ m celis eſt. Et lectum in q̊ doꝛ

mat p que mtelligit᷑ paciſca 2uᷣſatio· Pſalii·

AIn pace m dip̃m doꝛma 1 requieſcã· t ſellam
p quã intelligit ſtabilitas mentis in bono: Et
menſam p quã mtelligit᷑ ſcripture ſacre lec tio
gt candelabꝛũ ꝓ qð intelligit᷑ exemplaris ↄüᷣſa
tio .· Mat· v. Sic luceat lux veſtra coꝛã homĩby

vt vmeãt opa vra bona ⁊ gloꝛiſcẽt patre vrm

q̊ in celis eſt an tali vo loco manet chꝛiſtꝰ p di
lectõeʒ· o·xnij. Si qs diligit me hmonẽ meuʒ
pᷣuabit pater meꝰ dilgit eu ·⁊ ad eũ veniemꝰ

⁊ mãſione apð eũ faciemꝰ.Muic autem pſone

dat a deo filius i. bonꝰ diſcipłs·q̃ tñ aliqñ dya⸗
bolo mnſtigate ꝑ petmĩ moꝛit᷑ h pꝑ pᷣ̃ees bõi ma
giſtri qᷓ p matre h ſigſicat᷑ eo ꝙ aluit diſcipuluʒ
ſicut mater.⁊ pꝑ ⁊paſſionẽ chꝛiſti pꝑ helyʒeũ ſig
ſicati ad vitã gtie reuocat᷑· Grat aũt fames in
terra cτω. Seqᷣt · Qoque pulmentũ ſilijs ꝓphe
taꝝ p aphetaꝝ ſilios intelligunt᷑ religioñ nã
⁊ patres eoꝝ ſaltẽ płes habuerũt ꝗphetie ſpĩ
P G igit᷑ ꝙ factũ fuit eis pulmentũ ⁊ nõ ſit hic
mẽtio de alq̊ ⁊dimẽto ſigniſicat᷑ ꝙ religioſi ci⸗
bo puo ⁊ vil debet eſſe ⁊tẽti · Moꝛs in olla .
per h ſigniſicat᷑ ꝙ hoĩbe delicate nutritis ĩ ſcło
Vta religioſa videt᷑ amara in pncipio·h̊ ſiẽ pul⸗

mentũ p ĩmiſſioneʒ farine factu fuit ſapiduſic

P dei gratiã ⁊ bonã aſſueſactõʒ vita religioſa q
pus dura videbat᷑ nõ ſolũ poꝛta bił·h̊ et ſuauis
efficit per G̊ aut ecõtrario aliq̃ deberẽtↄfundi
q̃ funt in ſcło ſatis dure nutriti ⁊ tñ m religiõe
nõ ſufficit eis vicł ulon q̃ funt ĩ ſcho dulc iter
educati · V aũt qᷓdam venit de ballaliza · per
utũ q̃ obtulit helyʒeo panes oꝛdeaceos ⁊ frum
tũ nouũ ſigſicat᷑ hõ exercẽs ſe in ſtudio ſepᷣtuꝛe
veteris ac noui teſtam̃ti ad honoꝛem xp̃i· Da
prko vt comedat ··nã p dẽm exercitiũ ſequut p

dicatio doctrina· quibo reſicit ppłs chꝛiſtianꝰ.

Kaman princeps muitie ꝛc·
Der naaman qᷓ erat lepꝛoſus pt in
telligi qh bʒ inſidelitatis lepꝛa peuſ
. ſus per helyʒeũ vo dñs noſter ſeſuſ
xpc vt onſum ẽ ſupᷣ p ioꝛdanẽ vᷣo fluuiuũ baptiſ
mi ſacramentũ:eo ꝙ in oꝛdane fuit inſtitutuʒ
qn dñs noſter ieſus xpᷣc tactu ſue ſanctiſſime
earnis vim regeneratiuã dedit aq̊s· Igit᷑ p naa
man imtelligit quilʒ iideꝰ vł gentił ſeu aliꝰ in
ſidehs·qᷓ audita fama dechꝛiſti nuraculil venit
ad ĩm per ſidẽ ciu dicit helyʒeꝰ.i.xpe· Vade ⁊
lauare ſepties in ioꝛdane a.recipe baptiſinum

D ioiij/niſi qͥs renatus fuit ex aq̃ et ſpuſan:

c10 nõ põt introire regnu dei: qð aũt dꝛ laua
re leptiesnon eſt referendũ ad baptiſmi rece

ptionẽ. q recipit᷑ ſeł tm̃ ſ̊ ad ſeptifoꝛmẽ gtiam

ſpũſſancti qᷓ fertur in baptiſmo· reſtituta
eſt caro eius ſicẽ caro pueri pui q; ꝑ baptiſnũ
deuote receptu mundat hõ totaliter de pẽtis
et recupat mẽtis innocentiã Vere ſcio ꝙ non
fit alius de cp qð deſignat᷑ ꝙ adultꝰ baptiſa

tus dʒ deo restiari de ſua regeneratiõe ſpuali.

Futer põt dci ꝙ p naaman lepꝛoſu ſigficari

põt quilʒ inſectꝰ p moꝛtale peccatũ ·qᷓ audita p

pᷣdicatoꝛẽ iuſticia dei ⁊ eius mĩa ↄtritõnẽ cõci
pit ⁊ ad ipᷣm per penitentiã vᷣaʒ accedit⁊ lauat᷑
in ioꝛdane · i· lacrimis pnĩe·q̃ bn ſigſicãtur p ioꝛ
danẽ eo ꝙ interp̃tatur riuꝰ iudicij lacrime vo
dẽe fluüt ex diuim iudicij 2ſderatõne · ⁊ cũ ſic
lauatur ad mẽtis mundiciã reſtaura?. Di⸗
xitq; gyeʒi puer viri dei c· per iſtũ gyezi q̃
currẽs pꝰ naamã accepit ab eo munera ngniſi
catur cupidꝰ in ecc̃ia qᷓ ꝓ collatõne ſpualiu que
rit vł repetit tẽpoꝛaliaet ſiẽ lepꝛa naaman ad⸗
heſit gyen ⁊ ſemmi eiꝰ . ſic viciũ ſymonie adhe
ret iſti ⁊ ſuis ſequaci· )QX. V

xerunt autem filij propheta⸗

rum ad helyʒzeum ⁊c · Sequitnr ·

C Cunq; veniſſent ad iordanem
cœdebant hgna ⁊c]· Per ſecurim

q̊̃ ligna cedũtur hoĩm peccantiu increpatio de

ſignatur· eo ꝙ hõ arboꝛ Zuerſſa noĩatur · Vñ ðꝛ

ij· de aĩa ꝙ radices ar boꝛis ſunt oꝛi ſiłes· ꝙ; p

illas ar boꝛ accipit alimẽtũ os ãt eſt in ſuperio
ri pte hoĩs · radices vᷣo in inferioꝛi pte arboꝛis
ꝓFgitur per ceſonẽ arboꝝ bñ ſigficatur ĩerepoes
tio peccantiũ · ꝗpter qð ioheſ baptiſta increpaſ

pẽtoꝛes dicebat matnj· Tã ſecuris ad radicem

arboris poſita ẽ· Sʒ cũ aliq̃s ĩcaute peccantẽ ax

Suit· fern ſecuris de manubꝛio fugit·⁊ ſie ma
quã mergitur ·nã illð qð ꝓſicere poterat ſi eau

te fieret ad culpã imputat᷑· Sed qm̃ tales ex in

diſereto zelo peccãtes in mõ eoꝛrigẽdi ſtatiʒ ve
ſuũ defecaũ cogſcunt ad penitentiã recurretes
dicunt · leu heu dñe mi ⁊ ilud mutuo aece
perãrecogſcunt ei ꝙ gtia a dño ſibi mutua
ta indebite vñ ſunt · H per lignũ ab helyʒeo miſ

ſum m aquã ſerꝝ natat.q; xp̃e p lignũ ſue paſ

ſionis ad mentẽe deuote reduckuũ bonũ amulu

reſtaurat · Rex aũt ſyrie pugnabat 2tra iſ⸗

rael ⁊c· Syria mterpᷣtatur ſublmns·⁊ wo per
regẽ ſyrie intelligit᷑ dyabolꝰ q rex ſup om̃s ſi

los ſuperbie pugnat aũt ↄtra ndeles q̃ p iſra
el intelliguntur et ponit inſidias ad ip̃os capi

endũ · heus inſidie per helyzeu lruſtratur qñ
per pꝛedicatoꝛẽ aſtutie demomis denunciãtur
ſideliba·⁊ ab eis pᷣcauentur: Der h̊ aut ꝙ rex ſ
rie turbatꝰ fuit ↄtra heliʒeũ ⁊ q̃ſuit eum eape
ſigniſicatur ꝙ dyaboluſ waſcitur eõtra pᷣdicato
rem vitatis · ⁊ qrit ſibi noeere Exempluũ de bio

anthonio fratre minoꝛe queʒ dyabolus ad m
ſuſhfocare

pediendum eius pᷣdicatoõnem voluit ſuß

dii r

er ſeutin
epatiode
ur. Wid
leg pp
ſſupetio

arbo⸗f1s

r ſcrep
mnerepeſ
deen
ecanten
t1hem
eratſian
aesent
diſrg
Nrurwetes
o det
m
non
ſtep
amſi
. itia
1oe
porof
Gipi⸗
ſcec/
titur
Vwwärtr
g

Aum N

e
udeti
ga

Kon

ſed ſicut inſidie regis ſyrie cont᷑ helyzeũ̃ masiſ

fuerũt ad eius ↄſuſionẽ· q ducti fuerũt ĩ ſama
riã · ſic dyabolus ſuffocare volens beatu antho⸗
niũ per biam vgimnẽ fugatꝰ fuit turpiter 1 2fu
ſus· Benadab rex ſyrie ⁊c per iſtũ regez u ut

dẽm elt dyabolꝰ? deſignat per ſamariã vo quã
obſedit dengnatur eccia· eo ꝙ ſamaria cuſtodia

dñ interpꝛetat᷑ĩ hãc aũt ſamariã nitit᷑ dyabol⸗

famẽe ĩmittere nõ qᷓntũ ad defectũ panis mate
rialis. h ſpualis· ſeʒ verbi diuimi ⁊ eucariſtie ſa⸗

cramenti · h perꝓmiſſione chꝛiſti p helnzeũ ſieſi
cati abundantia ſit in eccia deidicit eĩ mat vlt·
Ecce eso vobiſcũ ſum omnibo dieb vſq; ad cõ

ſummationẽ ſecki · dt ipᷣe eſt patris verbũ et ab

eo datur eucariſtie ſe acramentum
NQRMKK- LIIIFI-—
xit autem peefo⸗ 2c ·Sequi
leprõ 12c. Der iſtos leproſos qui

ſignantur doctoꝛes ⁊ p̃dicatoꝛes in ecc̃ia habẽ
tes malã vitã ſ̊ bonam doctrinaʒ· ꝗpter qð ab
ominanda eſt eon vita ̊ doctrina acceptanda
ſicut dicit ſal. mat· xx iij Duper cathedꝛa moyſi

ſederuüt ſcribe 1 pharizei quod vobis dixerint
facite opa aũt eoꝝ nolite facere · Per ſiros ãt

a deo territos fugiẽtes ſigniſcant᷑ demones p

pᷣdicatõnez chꝛiſti et apłoꝝ fugati a pppis gen

tiliũ · p caſtra vo ab eis relicta bonis tñ tꝑalib
munita ſignant pncipes ⁊ potentes huiꝰ ſecłi
ad ſidẽ chꝛiſti Zuerſi quoꝝ bonis tempalib re
pletur eccia per ſamariã ſi gficata Kliter per ca
ſtra munita pñt intelligi phi ad fidẽ xpiauſi ſi
cut dyomiſ ambꝛoſiꝰ auguſtinꝰ.·⁊ płes alij bñ

muniti auro ſapientie phuoſophice argẽto elo

quentie veſtib honeſtatis mudane qᷓ omia ad

vtilitatem ſamarie· neccie ſunt conuerſa· Do⸗
ro rex ducẽ illuũ c per iſtuũ q̃ fuit incredulꝰ v⸗

bo hel yzei intelligit quulzʒ incredulꝰ verbo pỹ ðdi
cantis verbũ dei et deo ſicut ille dux ex hoc in
currit moꝛtẽ coꝛpoꝛalẽ ſic ite moꝛtem ſpualeʒ
ßin vo gloſam iſte dux typũ tenuit ſcriban et
phariʒeon · de quibo ðꝛmat · xxij · Ve vobis ſcri
be ⁊ phariʒei qᷓ clauditis regnũ celoꝝ añ homi

nes ⁊c et qm̃ alios impediebant iuſte ⁊dẽnati
Zculcabunt᷑ ſcut iſte dux ad cuſtodiã poꝛte po
ſitus impediebat turbã ne exiret ad pꝛedam et

a turba fuit Zculcatus in poꝛta

VIII
Ayſeus autez locutus eſt ad mu
herem cuus viuere fecerat fi
lium deicens ſurge et vade ꝛc .

ſua ad ver bi

tur · quattuor vero vrierant

bonum nuncinz dixerut m ſamaria

Der mulierem iſtam que cũ domo
helyʒei terrã ſuaz exinit vt euede
ret flamẽ m ea degpinquo ſuturã ſgmſicat᷑ per
ſona quecunq; deuota q̃ inſtinctu ſpuͦſſancti
exit ciuitate vr villa ſua ad euadendu panis vi

uij. Reg .

te deſectu ; qui i paniſ eſt dei verbüů 1 eucariſtie
ſactamtũ·qᷓ 3 delect? Ztindit m terris interdẽo

ſuppoſitis in quib nõ eſt diumon celebꝛatio ſo
lenis nec ꝑ ns pꝛedicatõ ita ſolenmiter celebꝛa
tur ſicut an· apter qð dẽa perſona ſe t᷑nſ fert ad

aliu locum vbi ſoleniter celebꝛat diuina Reſn .
tue ei oĩa qᷓ ſua ſunt pper hoc em ꝙ dẽa mulie⸗
pacta peregrmatõne ſua ↄſecuta ſuit integre
ſua hereditatem de mãdato regis ſigſicatur ꝓ
pſone circa diuma ðᷣuote pacta pegrinatõe vi
te pntis · ſ fůmt oĩno purgate de madato regis

głe ſtatim ↄſequunt᷑ hereditatẽ patrie celeſtis

Eleuitq; vir dei · Allegoꝛice per hüc dei viri
ſigniſicat᷑ hõ chꝛiſtus·q̃ ðꝛ vir dei inquãtu eius
bumanitas 2umcta fuit deo in ſuppoſto verbi
p̃e vᷣo videns mala fſutura ſup cuntatẽ hierßm
et ppłum iudeoꝛũ de quo erat hm carnefleuit
per cõpaſſionẽ vt habet᷑ luce · xix · ſcut helyeus

fleuit vidẽs in ſpu mala que facturꝰ erat aʒael
ppbo iſrael· Moꝛaliter aũt per fletũ heliʒei ſigni

cat᷑ ?paſſio cuiuſłʒ pſone bone in malo Prim L

ſui iã pnti vł de Fximo immenti ·
K.

uit vnuz de funjs prophetaruʒ

egreſſus eſt ioꝛam rex iſrael ⁊ ochoʒias rex iu
da c] p hoc aũt ꝙ iſti occurrerunt hyeu ĩ cur
ribus ſuis· ſigniſicatum fuit ꝙ indei reſſterent
quantum poſſent romanis · ncut diffuſe ſcribit
loſephus m libꝛo de udaico bello· ſed ſicut io
ram⁊ ochoʒias per hyeu fuerunt inter fecti ſic
uidei per romanos partim fuerũut occiſi ⁊ par
tim captiuat¶ · Moꝛaliter autem per byeu
peincipem poteſt ſpiritus deſignari qui carni

debet domiari · per ieʒabel autem et eius ſliiũ
ſigmſicatur caro et oꝛnatus curioſus quaſi in

ſeparabiliter ſbi iunctus. Vnde mlra eodezʒ ca

pitulo dicit ꝙ ꝛezabel pinxit oculos ſuos ſtibio
idelt ſe fardauit · Der bellum igit᷑ hyeu contra
ieʒa bel et eius ſilum ſigniſicatur bellum ſpiri⸗·
tus 2t᷑ carnẽ et opera eius que ponũt᷑ gał · v.· ſic
Mamſeſta at ſunt opera carniſ ꝗᷓ ſunt ſoꝛnica
tioimmundicia impudicicia luxuria ydoloꝛuzʒ
ſeruitus veneſicia inimicicie contentõnes emu
lationes ire rixe diſſenſ ones · ſecte · muidie · ho
micidia ebꝛietates comeſatõnes et s ſinnlia

Spüse em̃ monet pa Ztra iſta

iſton huioꝝ poſia ẽ capło pᷣcedeti ·

lyſeus autem propheteſ voca

2c PDer byeu ꝓPmotũ in regeʒ de
mãadato dñi ad pumiendum bomici
al iezabel ſemẽ eoꝝ allegoꝛice hig
ficatus fiut pꝛinceps romanus cum ſuo exercei
tu veniens contra hieruſalem que occidit pꝛo
phetas domm tandem dñũm ꝗphetarum St

HKant antem achab. lxx fn⸗ 2
Moꝛalis expoſitio de interſectõne

iuij. Kegt

Cuũq; abiſſet inuenit onadab ſilum rechab·
Der iſtu monadab finuũ rechab qui docuit ſilios
ſuos valde religioſe viuè.ſ· ſine cultura agroꝝ
vmean ⁊ ſine potu vini ⁊ in tabernaculis ha
bitare q tnſferunt᷑ de loco ad locũ · vt hẽt hiere
xxxv· ſi gnt᷑ pres rengioſoꝝ paupen ⁊ eoꝝ ſi⸗
lhij qui nõ habent ĩmobilia bona· nec victu deli
catunec manſionẽ ſtabilẽ ſ̊ ſim mandatũ ſupe
rioꝝ ſuoꝝ ſe trãſ ferunt de loco ad locu et per
hec ondunt ſe eſſe pegrinos ⁊ aduenas in hoc
mðo.Der hoc igit᷑ ꝙ byeu rex qſiuit amiciciaʒ
ĩius ionadab dicẽs · nunq d eſt coꝛ tuũ rectuʒ
cu coꝛde meo ſicut coꝛ meũ cũ coꝛde tuofigu
ratũ fuit ꝙ regeſ catholici⁊ poteẽtes dium cul
tus ʒelatoꝛes ⁊ ydolatrie atq; vicioꝝn aloꝝ de
ſtructoꝛes qui p hyeu ſigſicant᷑· ſoꝛet queſituri
famſlaritate ⁊ amiciciã paupeꝝ religioſoꝝ ⁊ et᷑
cohabitatione ideo ſubdit᷑· da manu tuã per
H aut ꝙ ſubdit qui dedit ei manũ ſuaʒ ondit
ꝙ dicti relgion nõ debẽt h renuere qn vdent
ꝙ ibi ꝓficere poſſunt m repᷣſſione maloꝝ ⁊ pꝛo
motione bonoꝝ·qð ſigniſicat per q̊ qð ſubdit᷑.
dixitq; ad eũ hyeu veni mecuũ ⁊ vde zelu men
ꝓ dño·non dixit veni mecũ ad videndũ vena
tionẽ vł aucupiũ haſtiludiũ aut toꝛnea mtũ ſic
faciũt aliq̃ clerici etiã in ſacris oꝛdnnb aut etiã
in Sᷓdu maioꝛi ſtituti qui pᷣncipes aſſociant ĩ
talib que nõ decent ſtatũ ſuuʒ · Achab coluit
baal ego aũt ampliꝰ colam De boc aũt mẽda
cio hyeu nõ fuit ↄmendabilis nec ſigura virtu
tis h de ferueti zelo quẽ habuit ad deſtruendu
cultũ baal · St in hoc dedit exemplũ pᷣncipibus
chꝛiſtias vt ſint diligetes⁊ ſoliciti ð deſtructõ
ne hereſum malaꝝ artiũ ⁊ 2ſibiũ ĩ regnis ſuis

Thalia vero mater ochozie vi
dens inum ſuum mortuum
ſurrexlt et interfecit omne ſe
men regium ꝛc ·PHer ochoʒiam
o rõne dignitatis regie põt vp̃e deſgnari et
q; deſcendit de dauid pᷣm carnẽ ſicut ⁊ ochoʒi⸗

as. ⁊ interpᷣtatio nommis ↄgruit naʒ ochozias

interpꝛetat᷑ tentio dñi chꝛiltꝰ aut de eſt et hõ
m vnitate ſuppoſti ſemẽ aũt eius verbu euãge
licum poteſt dici· Luce octauo:Semen elſt ver
bum dei · Per athanam vero matrem ochoʒie
ſigniſicatur iudea que ſuit mater legalis chꝝ:
ſti q factꝰ ſuit ſh lege vt dicik gak · p hoc ꝛgit᷑
athalia interſecit ſemẽ regin SSi
ꝙ indea delere querẽt verbu euangelicu Tol
lens at ioʒabeth c] per m0za beth ſoꝛoꝛẽ regis
Oochoʒe ſigniſicat᷑ ecca qᷓ Sa chꝛiſti ſoꝛoꝛ ⁊ ſpõſa

Qanti:inj. Oꝛtus concluſus ſoꝛoꝛ mea ſpõſa.oꝛ

tus cõcluſus fons ſignatus. Der ̊ igit᷑ ꝙ ꝛmoʒa
beth ſaluauit ſemẽ regiũ ·hgmſicat᷑ q ectia Pua
uit verbũ euãgelicũ · qd intin creuit ꝙꝙ pꝛedica
tũ fuit per oꝛbẽ etiã a tempe apłoꝝ· ſcut diffu

catuũ fuit

ſius oñdi ſuper illð pſal · In omnẽ terrã exiuit
ſonus eoꝝ ⁊c· Et ſicut augmẽtato ſemĩe regio
ſceʒ ioas athalia fuit mnterfecta·ſic euagelio pu
blicato moꝛtua ſuit uidea · nã ex tunc obbuatio
legaliũ fuit moꝛtifera · Miter pt dici ꝙ p ſemẽe

regiũ pñt intelligi apłi alijq; diſcipuli chꝛiſti ð
quibo ðꝛ ioh:j. Quotq̃t aũt receperũt eũ dedit
eis ptãtem ſilios dei fieri his qᷓ credunt in noĩe
eius · iudea vᷣo p athaliazʒ ſigſicata · voluit hoc ſe
men interſicẽ · ⁊ in pte occidit · vt ptʒ de iacobo
act · xij et de ſtephano act · vij:⁊ ꝙ ahos volut

interſicere ptʒ ibidẽ · vij· capło · ⁊ ix. Sed eccia

p ioʒabeth ſigniſicata partẽ dicti ſemis puauit

nã petrũ ab ĩminẽte ſibi moꝛte ſuis pᷣcib nibera

uit actxij· ⁊ paulũ ſibr in damaſco ipᷣm in ſpoꝛ
ta ꝓp muru deponẽdo vt ptz act · ix · et H ſemen

ſic creuit ꝑ multiplicatõnem credentium ·et iu

dea ptim occiſa fuit · et partim captiuata p ex:

ercitum romanon· )QX. FrkI
Nno vij hieu regnau

Sequit᷑· Eecitq; oas rectũ coꝛam
dño cunctis diebo quibe docuit euz

ioas ad ſacerdotes ⁊c pcepit emim inſtaurari
domus dñi ruinoſa p quã ſignificat᷑ mſtauratõ
miuitãtis eccie ·quantũ ad illa qᷓ patet ruine niñ
remediũ apponat᷑· In inſtauratõe vo tẽpli per
pᷣceptum nas fuerũt artiſices diuerb·ſ.· ceſoꝛeſ
lapidũ ꝓ quos ſigentur eccie pᷣlati qui p penas
coꝛrige debent obſtinatos in mahs ⁊ indura:
tos ad modũ lapidis et in aliquo caſu debent
tradi iuſtieie ſeculari: Et ceſoꝛes ngnon qui mi

tius ligna rec tiſicãt p dolaturãet p itos ſign

cant᷑ p̃ᷣdieatoꝛes ⁊ ↄfeſſoꝛes qui ſuis momitõni

bus bonis reducut ad moꝛũ reetitudinẽ pẽto

res:Et cemẽtarij interrupta cludẽtes et per
iſtos ſigſcat᷑ñ amicabiles ↄpoſitoꝛes diſcoꝛdes

abmuiee ad vnitatẽ paeis et ↄcoꝛdie refoꝛman
tes et tales in ecc̃ia dei ſunt valde vtiles · Per

hoc auũt ꝙ ſupꝛa dictũ eſt. ſecẽ̃ auũt oas rectuũ

cuũctis dieb quiba dociut eũ ioiada ſacexdos
dat intelligi ꝙ pꝰ moꝛtẽ miade ſacerdotis ce⸗

cidit in peccatu·qð magis explicat᷑ ij·pał xxiiij
apt qð ibið pow expõ miſtica dño Frcrete
Nnoxxiij. ioas 2 c Enc nõ ap
paret mihi aliq̃d exponendũ mſti
ce votabilitatis alicuiꝰ vſq; ad locũ
uluʒ. Helyzeus aut egrotabat c
Sequi. Dirit ad rege irael ⁊c ·Per helzʒei
v̈ba ↄvñnter h poſita demõſtrat᷑ quid bonus pᷣn
ceps facere debeat et etiã bonus pᷣlatus qᷓ põt
diei rex a regẽdo in ſpůalib · Pone manum

tuã ſup areu p H̊ ei ondit᷑ offm pᷣncipis 1 ⸗
lati circa ſubditos qð eſt debite un ticiaʒ exercẽ

oiada ſacerdos· Per hoc hñt pᷣnci
pes exemplu habẽedi bonos ⁊ſiliarios qui do
ceãt eos ⁊ dirigãt in exercitio bonox Dixitq;

—

— — — — — — — —— — — —,. — —,— —

B ,—.

6ßebbite
nnſe
rethſenn
nrum eti
tiuata deo⸗
N
ewi
tecticonn
vdocnnt ar

bor hithi

nos ud
vop Dig
mimſkaurn

imſtautd

r tuinen
tipl pen
elore
upperas
81uran

Wa Deben J

nOn uln
pſtosſg
is monnton
tudmepin
dotegetge
voſeodde
eteſoeman
tleo Der
as kectu
ſrerdos.
endotse⸗
Pweym
2er

Fin
mnünſt
ſpddloen
vubet A .
Derhencl
dbonnsf
ſtusq. N
e munn
nepytß
nanme

nã p lignuʒ arcus qð ẽ rigidũ deſignat᷑ iuſticie

rigoꝛ p coꝛdã aũt ꝗᷓ molus eſt mĩe dulcoꝛ. ⁊ p
hoc ꝙ lignũ rigidũ ꝓ coꝛdã mollẽ curuat᷑ hgñſ

catur ꝙ m dubijs declinanduz eſt mag ad mie

dulcoꝛẽ q́; ad rigoꝛẽ iuſticie · Tacobiij· Mibicoꝛ
dia ſupexaltat iudiciũ⸗ St · v· ethi · ðꝛ ꝙ epeikes
ẽdimmutiuꝰ penan· FJace ſagittã p quã ſitel
ligit᷑ ſmnia ꝓcedens ex uiſticia mißicoꝛdia tẽpata
deo ſubdi · Sagitta ſalutis dñi q; talis ſnĩa
⁊ↄſoꝛmat᷑ diume voluntati et ſagitta ſalutis cõ
tra ſyriãq̃ interpᷣtat᷑ excelſa:qꝛ talis ſententia
repmit extollentia ſuperboꝝ· Rurſum dixit ei
pcute iaculo terrã ꝓ qð onditur q̃d bonꝰ pᷣn
ceps vł p̃ᷣlatus debeat facẽ circa ſeipᷣm p terraʒ
em intelligit᷑ caro que de terra eſt a dommio·
ter g& terra pcutit᷑ qñ tria carms vicia repᷣmũt᷑
ſcʒ accidia: Vn matxxvj· Spus quidẽ ꝓmptus
eſt caro aũt mſirma Et Sula:⁊ luxuria· Sed in
hac pcuſſione ſiſtit. qn minus pfecte caro ma
cerat᷑ ꝗpter qð ſic pcutiens p ꝗpheta increpat᷑·
cũ ſubdit᷑ · Si pcuſſiſſeſ q̃nquies aut ſexies ⁊c
Moꝛtuꝰ eſt & helyʒeus ⁊ ſepelierunt eum c
Sequit᷑ · Et ꝓiecerũt cadauer in ſepulcro hely
ʒei ⁊c· p helyʒeũ qᷓ dei mei ſalus interp̃tatdñs
noſter ieſus xp̃c ſgſicat p hoc gͤ ꝙ moꝛtuꝰoſſa
tangens helyʒei reuixit: ſigmſicat᷑ ꝙ moꝛtuus
moꝛte culpe ſi ſdeliter ⁊ deuote tangat chꝛiſtuũ
moꝛtuũ pꝓ ↄpaſſione redit ad vitã Ztie · ⁊ mdem

fuit ſigniſicatu nu xxj in aſpẽu kerpetis enei

anno · ij. oas funj wachaʒz 2c.

1
Sequitur · pſe percuſſit edom
Ldom interpꝛetat terrenꝰ ideo p
amaſam q̃ pcuſſit edom ſigniſicat᷑
leſſus qui viuẽdo ſine ꝛpꝛio ter

in religion

*

renis abrenunciat ⁊ ſic edom ſupat in valle ſa⸗

linaꝝ· q; talis ꝓſitet viuere in valle bumilitatiſ
et obediẽtie et etiã in caſtitate qᷓ p ſalinas ſigſi
cat᷑q; ſicut ſal pꝛeſuat carnes a putrefactione
coꝛ pali:ſic caſtitas coꝛpus ⁊ animã a putredine
pẽti·Vñ p oppoſitũ de luxurioſis ðꝛ ioelis.j:(õ
putruerut uumenta in ſtercoꝛe ſuo · Quod ex
ponens greg dicit· Iumẽta in ſuo ſtercoꝛe pu
treſcere· eſt carnaleſ hoĩes in fetoꝛe luxurie vi
tam ſinire · Tunc miſt amaſias nũcios ad ioaſ
c ]·Sx victoꝛia em̃ ↄtra edom in ſupbiaʒ ele:
uatus fuit.et ſic contra regẽ iſrael pugnare vo
luit · vñ ſibi male contigit· Der G igit᷑ ngniſcat
religioſum de pfectõe ſui ſtatus ſupbientẽ. et
ſeculares aliqñ melioꝛes ipᷣo ⁊tenentẽ ſimilem
phariʒeo q̃ dicebat de ſeipᷣo luce/xviij. Nõ ſum
ſicut ceii hoĩm raptoꝛes adulteri ⁊c· St q ſic p
ſuperbiã eleuat᷑ ad obtmendũ eccie gradu inde
bitũ ſibi conat᷑· ꝗapter qð dicedũ eſt ei a ſupioꝝ
qð ſubdit · Qontentꝰ eſto gła tua ⁊ ſede in do

mo tua hi·in religione·qꝛ tibi nõ expedit vᷣmo

ueri ad altioꝛa ꝓpter qð bis franciſcus interro

WS

gatus a papa ſi vollet ꝙ frẽs ſui ꝓmouerẽt ad

ecciaſticas digtates rndit· dñe fres mei iðᷣo vo

cati ſunt minoꝛes vt maioꝛes ſieri nõ p̃̃lumane
ſi vultis ꝙ ſaciant fructũ in eccia dei dimittite
eos in ſtatu vocatõnis eoꝝn·⁊ ad dignitates ec

cleſiaſticas aſcendẽ nullatenꝰ pmittatis:

. AWN.
no. xxvij leroboam regis iſ
rael regnauit azarias filus a-
umaſie. Muius regis hiſ toꝛia bꝛeuit
hic ſcrib ·ij · pak · xv.· perfec tiꝰ põit
ꝗpter qð ibi ponet᷑ expoſtio miſtica dño cõce
dente · Rebqua vo huiꝰ capłi ſunt deſcriptões
quoꝛundã regũ ſibi ſuccedentiude quibo non
apparz mihi aliqᷓd nothile exponẽð vſq; ad illũ
locũ Reguit wathan ſilꝰ oʒie regis inda Se
quit᷑ Ipᷣe ediſicauit poꝛtã domꝰ dñi ſublimiſſi
mã ·per ioathan q̃ pfec tꝰ interpᷣtatur de“ ipe
ſigſicatur· nã vt ð v· methaphiſce perfectuʒz ẽ
cui nibil deeſt · ⁊ weo ſolus de?eſt ſimpłꝛ perfe
ctꝰ.qꝛ nullo indigʒ alio· et qdqud ẽ perfectõiſ
m aujs totu in ſe ↄtinet emment Ipᷣe vo qᷓdꝛu
pliceẽ domũu hʒiſ·coꝛpoꝛale moꝛalẽ allegoꝛicã ⁊
anagogicã· Dema e vᷣgo maria m ꝗᷓ cõpoꝛa:
liter habitauit· Scda eſt ſdeł aĩa in qᷓ per gtiaz
req̃eſcit· Tercia eſt miltas eccia in qua habitat
per eucariſtie ſacramentũ: Quarta ẽ triũphanſ
eccia in q̃ ſe oñdit beatis per aſpectum clarum
PHoꝛta pᷣme domus eſt huilitas ex q̃ vgʒo deuʒ
⁊ꝛcepit · Ber · ſuper miſſꝰ eſt · St ſi placuit ex vir
ginitate tñ ex huilitate ꝛcepit · De altitudine

vo huiꝰ poꝛte dicit Ber· ſuper miſſus e· Que ẽ?

tã ſublinns humilitas q̃ cedere neſcit honoꝛib⸗
mſoleſcere gła neſcit: mater dei eligit᷑ ⁊ ancillã
ſe noĩat· Doꝛta vo ſce domꝰeſt ſides q̃ pᷣcedit
caritatẽ per quã deus inhabitat menteʒ. ·ioinj.
Qui manet m caritate in deo manet ⁊ deus in
eo· De ſublimitate huiꝰpoꝛte ðꝛ hebꝛeos xj Er
des eſt ſba ſperãdaꝝ reꝝ· Doꝛta vo tercie do
mus eſt baptiſmus qᷓ eſt ianua ſacramentoꝛuʒ
De altitudine vo huiꝰ poꝛte ðꝛ iohaij· Niñ q̊s
renatus fuit ex aqua et ſpuſancto nõ põt intro
ire regnũ dei · Poꝛta vo q̃rte domus eſt reſur
rectio chꝛiſti vł euis aſcenſo Luce vlt · Opoꝛ
tuit pati chaiſtũ et reſurgè a moꝛtuis et ita int᷑
re in glam ſuã:Et mar · vlt · ðꝛ. Et dñs quidẽ ie

ſus poſtq; locutꝰ eſt eis aſſumptꝰ eſt in celu 1

ſedet a dextris dei · Et ſic pʒ ſublĩtas hꝰ poꝛte
Nno xvij phacee filij romelie
regnauit achaʒ 2c· De quo ſbdn
lEili ſun ſecrauit tranſferens euʒ
NNp ignem· Moꝛaliter at filios ſuos
er gnem tran ſere eſt pſos in igne cupidi⸗
tatis et laſcinie m pꝛeſenti vita que traſtus eſt
nutrire · Immolabat q̊; victimas in excelſis
HMoc aũt moꝛałr facit qᷓ̃ bona ſua 2ſumit ĩ acti

r

bus vanitatis· et ſb omni ligno frondoſo q d

facit hõ moꝛaliter luxurioſe viuendo ad H̊ eniʒ
circa pdolatrie loca arboꝛes et luci plantabant᷑
vt ibiluxurie actꝰ exercerent᷑· ¶Poꝛro altare
eneũ qð erat coꝛã dño inſtulit de facie templi

c]et dem feẽ de luterib et de mari eneo et 58

muſach ſabbati vt habet᷑ ĩfra eode capło er
altare eneũ in q̊ offerebãtur olocauſta· ſigſicat

coꝛ humanũ in debent offerri deuotõms ſa⸗ R
criſicia· qð ð loco ſuo t᷑nſ fertur·qñ coꝛ humanũ C .

a deo p moꝛtale peccatũ autitur In mari eneo
lauabant᷑ ſacerdotes offerẽtes· in luteribo ãt of·
lerẽde carnes. Igit᷑ mare tranſ fert᷑ de loco ſuo
qñ offerentes accedũt ĩmũdi coꝛã dno· Cſaie ·.·
Quũ młtiplicaũitis oꝛõeʒnõ exaudiã · manus em̃
vre langne plene ſunt. Sed luteres amouẽtur
qñ pᷣces indebite offerunt᷑. Vnð dicit Beda ſup
marcũ · Rſt oꝛatõ q̃ peccatũ facit· Et ſequit᷑. Qui
em̃ de diuitijs vł honoꝛibe ſecki aut certe ð mi
mii moꝛte ſoucitꝰ obſecrat ·ip̃e in infimiſ iaceſ
viles ad deu pᷣces mittit · Muſach ſabbati ſcõm
glo· locus erat vł gaʒophilatiũ in quo regis
oblatio ponebat᷑ Moꝛaliter igit᷑ muſach amo

uere eſt oblatõnes eccleſe debitas vel conſue⸗

tas ſubtraber⸗e· Q0ρA. VIZE
. Nno xi achaʒ regis ida re
Snauit oʒee ⁊c· Rex a regendo·
git᷑ p oʒee rege qui malu fecit co⸗
rãa dno ſignincat᷑ malus pᷣlatus qui
ale ſe habet in regendo ꝓp'm ſibhi miſſum a
deo· Gt qm q̃ᷓ facit peccatũ pᷣuus eſt pẽtiio vnj

eu aſcẽdit ſalmana ʒar rex aſſyrioꝝ et factꝰ eit
ei oʒee ßuus ·. Sal manaʒar eĩʒ ſip̃tat᷑ ſenties car
cere · q 2Zuenit dyabolo·q; certitudinaliter ſcit
ſe ad inferni carcerẽ deputatũ· Aſſyrij vero fa
Cure vigilãtes interpꝛetant᷑ ꝗpter qð per eoſ
demones qui nunqʒ doꝛnmnũt ſigniſcant᷑· Ct ſic
ꝓ ſalmanaʒar regẽ aſſyrioꝝ ſigmiicat᷑ pꝛincepſ
demonũ cui malus pᷣlatus pᷣuus efficit᷑ . q per
moꝛtale peccatũ ei ſubijcit᷑ · Sed qim peccatoꝛ ñ
ſtatim ha bituat᷑ mn malo firmiter ⁊ ſixe · ſed ali
qñ vult ad bonũ redire · et tunc dyabolꝰ ſoꝛtiꝰ
eu impugnat vt per ↄſuetudinẽ peccandiliga
tũ ipᷣm teneatq; 2ſuetudo p modũ nature in
dimat·ideo ſubdit · Qunq; dep̃ᷣbendiſſet rex aſ
ſyrion ꝙ rebellare nites c· ſequit᷑ et aſcen⸗
dens ſamariã obſedit eam. &t capta ciuitate ca
ptus fuit rex euus oʒee· p que vt dictũ eſt ma
lus pꝛelatꝰ dengnat᷑: Et qm̃ ad caſum pꝛelati ſe
q̃t᷑ caſus ppłi ſin qð d· greg m paſtoꝛalncu pa
ſtoꝛ p abꝛupta gradit᷑ ons eſt vt grex ad pꝛe⸗
cipitiu ſequat᷑ ideo ſequi· et t᷑nſtulit i rael in
aſſyrios .iꝓłm malo pꝛelato ſubditũ in ſubie
ctione demonu:HMuiꝰ auũt cã ſubdi· Eactum
eſt autẽ cũ peccaſſent ſilij iſrael c Vbr diffuſe
pomt᷑ multipliciũ peccatoꝝ perpetratio et per

—

et p 2ñs puus dyaboli eſt deo ſeq̃tur. Qõtra

petrantiũ obſtinatio· que fuerũt cã nſlatõnis

iſrael in aſſyrios et p hoc ſigniſicat᷑ ꝙ peccatoꝝ

opatio ⁊ peccantiũ obſtinatio ſunt cã traſ latio

nis mali pꝛelati et ſequẽtis eũ ꝓpłi ad penã in

lerni ·

eʒechias ⁊c Der eʒechiã ꝗᷓ foꝛtitu
do dei interpꝛetatur · bonus pꝛelatꝰ

ritis h diumis auxilijs innitit ideo ſbdiẽ · Jpe

diſipauit excelſa ſuperbos hunnhãdo · et cõ
triuit ſtatuas ꝓpocritaꝝ falſtatẽ detegedo

et eos abijciendo · et ſuccidit lucos ·luxurioſoſ
et diſſolutoſ extirpando· confregit ſerpentem

eneum per quẽ ſigniſicatur calliditas malignã
tium. Ceñ nj. Serpens erat callidioꝛ cunc tis
animantibo terre cτ Serpens igitur eneꝰ fra
gitur cum calliditas mali ⁊ obſtimnati bomnns

eneruatur Anno. xnij regis ezechie aſcendit

ſennacherib „τ Per ſennacherib qui ↄtra eze

chiã aſcẽdit ſigniſicat᷑ tyrannꝰ qᷓ eccaʒ boni pꝛe
lati turbat ⁊ imuadit ſicut rex anglie muaſit ec⸗

lenam ſancti thome archiepᷣ canturieñn· et auj
plures dem leguntur feciſſe · Tunc miſit eze·

chias nũcios ad regem dicens peccaui recede

a me cτ ·Bonus enim pꝛelatus cõſiderãs pec

cata pꝛedeceſſoꝝ ſuoꝝ vł ſbditoꝛum ꝗpter qᷓ

deus iuſte permnttit eccleham vexari:ad ſuam
vexationem redimendam exponit aliquãdo ſ̊

ſtantiam tempalem. Der hoc autem ꝙ ſenna⸗
cherib habita eʒechie pecunia a ſua malicia non
ceſſauit ̊ hieruſalem vbi dumus cultus erat

ſibꝛ ſubiugare voluit ⁊ ad hoc nuncios nuſit·
vnde ſubdi· muſt autem rex aſſirioꝛum car:
than ⁊ rapſacen c] ſignificatur malicia tyrã
ni qui moleſtans eccleſiam non eſt contentus
bono tempoꝛaliſſed cum hoc bona ſpiritualia
nititur impedire et clerum ſubijcere indebite
ſeruituti·et in tali caſu pꝛelatus debet ſibi reſ⸗
ſtere· ſicut ſecit ſanctus thomas regi angloꝛũ

et hoc ſigniſicatur hic per hoc ꝙ eʒechias non
obediuit mandato ſennacherib ſed magis ſe p

Dum⸗

Sequitur · mgreſſuſq; eſt do⸗
mum domn 2c .
Per hoc autem ꝙ eʒechias intrauit
Homum domm ad oꝛandum contra perſecu⸗
tionem ſennacherib et per nuncios rogauit
eſaiam pꝛophetam vt pꝛo ſe et ſuo populo do
mimuʒ pꝛecaret?᷑· ⁊ vt ſennacherxib pꝛopter blaſ
phemias ilatas contra dommum puniretur
ſignificatur ꝙ bonus pꝛelatus et etiam bonus
pꝛimceps in ſius neceſſitatibus ſuiq; populi
debet ad deum recurrẽ et deuoton oꝛões reqᷓ
rere ꝓ ſua ⁊ ſuoꝝ ſalute · dt qi ad bonoꝝ dep

no · in· oʒee filn hela regnauitt

ſigniſicatur qui nõ vituti ſue k me

parauit et Gn ſuum ad viriliter renl ien
E

cum audiſſet rex ezechias

.tönt
lit don
ztyra
, poni⸗
ftenun
ttyr
ſeper
1mdl
perer
tume
peot
tum
eine
. 1
ſſirie
Liau⸗
Oun
ſ
nie

W

Atnſlae
taätri
1d penfn

wesmmuie
bäiͤſdin
mug Pe
uti luekne
ſbdi i
lidoe erch
t detegid
unndr
tſerpenten
tas malggi

or aunetg
erene ſri

abomumg
ne Mende
nui traee
Bbonpe
kinuiſter
rien eti

nemite —

aui recede
ſberigpe
napeer
riad ſunm
quadoſ3
1gſenna
icia non
Atus en
cios mit⸗
ſorumcar!
macäthri
contenas
rtuuin
w indebte
rbiteß
anglorn
bas no
9 sſeß
ereilten

ge ſtd⸗

„ uit

catonem ſolet deus attendere. ſequit Hlec di

cit dommus noli timere c et ſic aſſecurat eu
a tyranno pſequente et modus aſſecuratõnis
ponit᷑ cũ ſubdit· Ponam taq; circulũ id eſt
frenum. in narib⸗ tuis vbum eſt dñ allohuzę

tis tyrannũ que e aliqñ deus rekrenat ab eccle⸗ .
ſie perſecutõe eius potentiã auferẽdo vk im
a malicia Zuertẽdo · Qomede hoc anno qð re
pereris verbũu eſt dn aſſecurantis bonũ Pla⸗
tum et eius pphm de ſufficienti victu coꝛpoꝛis
pꝛo toto tpe pſecutõis per ternariũ em anno

rum ſignincat tpus pſecutõis quantu ad eiuſ

pꝛincipiũ medum et fſine.· Eactũ eſt igit᷑ ĩ no
cte illa venit angelus dni et pcuſſit in caſtris
aſfirioꝝ c& p hoc ſigniſicat᷑ vndicta diuma q̃ᷓ
aliquando de pſecutoꝛib eccie dat᷑ maniſfeſte ·
Qunꝙ; adoꝛaret imn templo neſrach ꝛc ſſe eq̃t.
Rilij ſui Knman teũ per hoc ſ gficat᷑ ꝙ tyrã

decidunt.

K.
Ndie illis egrotamt ezecht
as ⁊ c]· Scdm doctoꝛes latmnos

ibi data non reddidit deo gratias
vt debuit · apt r qd ſfirimtate pcuſſuſ fuit. Di⸗
cit aũt augꝰ. in encheridion ꝙ deus adeo e oĩ⸗
potens ⁊ bonus ꝙ nõ ſineret mala ſieri niſ m
de elceret bona maiora.⁊ ſic anqñ deus pmit
tit bonos cadere vt reſurgat ſoꝛtius in virtu
te Sic em̃ pmiſt moyſen et aaron peccare in

aquis 2tradictionis· Et hoc modo ezechiã re⸗
gem pnnſt peccaxrein victoꝛia a deo ſibi data
ilam plus debito ſuis meritis attribuendo ꝓ

pter qð moꝛi coꝛporaliter demeruit ſicut eſa·

libi dixit · Diſponed domui tue moꝛieris eĩi tu
⁊ non vuies· Dʒ qm ipe veracter pemtuit ſiẽ
dicit᷑ in textu · Qui auertit faciem ſuã ad parie
tem adoꝛauitq; dũm ⁊c]· Sequit Eleuit itaq;
eʒechias fletu magno.ideo ſecuta eſt dei mi
tcozdin dicentis ſibi p eſa. Audun oꝛatõezʒ

tuam et vidi lacrimã tuam et ecce ſanaui te j.

&t quia non ſolũ ↄſecutus ſuit a dño copale
bonum ſů etiã ſpũale ſubdit. Die tercõ aſcedeſ
in templu dñi per qð ſ Sficat᷑ aſcenſus ad cul

men virtutu· et addã diebus tuis xv·annos
per quã additõem ſigmiſicat᷑ cumulatio merito

rum · Sic igit in dic tis eʒechias ſigura fuit cꝰli

bet boni viri qͥ deo permittente et dyabolo ꝓ

curante cadit in aliqð peccatu·ſed ex dei miſe
ricoꝛdia reſurgit ad maiuſ bonũ Vis vt aſcẽ
dat vmbꝛa c ſequit nec hoc volo ß vt reu
tatur retroꝛ ſum x.· gradibuſ/iſtud mirabile ſ
gnum pᷣſiguratõ fuit incarnatõis diume que ẽ

factum mirabiliſſimũ per x· ei lineasx·oꝛdi

nes ſigmiſcant᷑ electoꝝ ym aſſigtionem anqᷣn
doctoꝝ · p nouem em̃ lmeas ſigſicant nouẽ oꝛ⸗

dines angeloꝝ et hommu ad eoſdeʒz oꝛdines

aſſumptoꝝ · per decimã vo lmeam ſigniſicatur

m pſecutoꝛes gccleſie vt cõter a ſuis ſubditis

eʒechias de tanta vic toꝛia duimmt?

ni Kes

ordo decimus ſcz hommũ beatoꝝ qui tñ nõ p

uenerunt vſq; ad aliquẽ oꝛdine angeloꝝn · PHer
hoc aut ꝙ ſol retroceſſit decem lmeis:ſgniſica

tus fuit deſcenſus ſilij dei qui eſt ſol iuſticie ad
aſſumendam noltrã bumanitatẽ moꝛtalem di
ctis dnmbus inlerioꝛem K.

Vodecim annoruz erat manaſ

ſes cu regnare cepiſſz c] Reg

huius hyſtoꝛia pomit᷑ ij pali xxxrm

magis 2ꝛplete · apter qð ibi ponet
ſenſus euis miſticus domnio concedente · HJ

Sto annorum erat loſias cum
regnare cepiſſʒ ꝛc Iſte qͥ ancte
vixit ⁊ valð uuenis regnaꝛe cepit
beati ludouici regis francie vder

typum tenuiſſe ·qᷓ ſanctiſſime pixit et coꝛona,z

regni francie valde iuuenis ſuſcepit· Eecitq;

quod placitũ erat coꝛã dño j·ſ viuẽdo ſancte

et regnando lulte. et: ambulauit per oms vi

as dauid pris ſuii xp̃ᷣi cuiꝰ ſigura fuit dauid

vt frequeni ſuperi⸗ eſt expᷣſſum · Beatꝰ em lu
douicus vt vpᷣm per viã pau Ptatis caſtitatis
obedientie ſeq poſſet relgione i ingredi voluit
et feciſſet ſ dna regma 2iunx ſua 2ſentire vo
luiſſet vt ſcribit in legenda p̃ius· ꝓpe etiã atte
dens xpᷣi verbu mat xvj. Si q̊s vult pꝰ me ve
mire abneget ſemetip̃ᷣm ⁊ tollat cruce ſuam et
ſequat᷑ me· Bis crucẽ accepit et bis tr anſfreta

uit et in terꝛa ſancta vita finuit Anno vo
xviij regis ioſe ⁊c]· Tũc em incepit mtendere

repationi templier beatꝰ ludouicus multas

eccleſas ruinolas lecit repari ⁊ alias phes de

nouoſtrui a młbta loca religiola ta vroꝛ qʒ
mulieꝝ ad augmentationẽ dunm cultus fecit

ediñcari multas etia domus dei ad ſubleuatio
nem paupen q̃ ſunt mebꝛax xp̃i Aſtruxit. et bo

nis temporahb dotauit. ⁊ in his 2 2ſminbus

tot ⁊ tanta lecit ꝙ ſi hoĩes tacerent lapides cla

—

mare deberet · Libun ðdit mihi helchias ſacer
dos dñi In illo libꝛo erant ſcripte maledictõ

nes inducende a dño ſup legis tranſgreſſoꝛes

et ad eius auditũ territus fuit ioſias attendeſ

peccata regum pᷣcedentum et etiã ſubditoꝛuʒ

apter qued ſuper hoc queſuit ↄſiluumm bono

rum· Rt ſimiliter ſanctus ludouicus rex audieſ

ſermones de ſuoꝝn ſubditorum tranſgreſſioni
bus et etiam de ſuis licet mimmme eſſent valde

dolebat et a viris bonis et pꝛudentibus quere

bat conſilum emendatõms et per ſe et alios

executioni dingenter dabat ·
. II.
T renunciauerunt regn que di
xerat ſ. aphetiſſa qᷓ miñt et con⸗

Ncz ad oꝛdinandũu de coꝛrectõe ma⸗
loꝛum ad nitigationẽ ire diume · Silꝛ ſanctuſ
ludouicus redies de vltra mare congregauit

gregati ſunt ad eu omes ſeneſ c]

4

notabile m

= pcedentis · c.

dicit ꝙ rebellauit regi babilonis pactũ frangẽe?

pꝛelatos et pncipes ⁊ relq́s ſapiẽtes ſui regni
ad oꝛdmãadu ſalubꝛia ſtatuta ꝓ bono regmi ſui

a honoꝛẽ dei . Rt pcepit helchye põtihci c

Sequit᷑ vt ꝓnceret de templo dñ omnia va
ſa qᷓ facta fuerat baal· St ſił: beatꝰ ludouicuſ
bla ſphemias q̃ funt in iuramtis ꝑ totum re⸗

gnu ſuu pᷣcepit euitari·et tnſgreſſoꝛes huiꝰ p⸗

cepti debito mõ puniri alias et deoꝛdinatões
que in regis abſentia ſolet in regno pullulare
ſtuduit ꝓut potuit extirpare· Reuᷣſusq; eſtĩ
hieruſalez et pcepit oĩ ꝓpło dicens facite phaſe
dño ⁊c]· Per ̊ aũt ſiguratũ fuit ꝙ beatꝰ ludo
uũcus m ſuo reditu in francia fec·qᷓ 2ueniẽt ðe
hieruſalẽ·i paciſica.qꝛ terꝛa fracie inter alias t⸗
ras longo tpe pꝑ dei Itiã fuit magis paciſica 1
quieta. In hac auũt hieruſale beatꝰ ludouicꝰ oꝛ
dinauit ſacere phaſe · qꝛ tũc tpis młtas 2ſtrui
fecit eccias ad celebꝛandũ eukariſtie ſacramen
tum qð eſt verũ phaſe xpᷣianoꝝ In dieb il
aſcẽdit pharao nechaò ⁊c]· Qõtra que iuit ioſi
as et ibide mortuus et ꝓ buos ſuos ad ſepul⸗
cra regũ in hreruſalẽ repoꝛtatꝰ.· Der regẽe egi:
pti ſigniſicat᷑ ſoldanꝰ babilonie qᷓ eſt in egipto

contra ip̃m aũt accepit ſecũdo ſanctus ludoui

cus crucẽ· et in illo paſſagio fſuit defunctꝰ.⁊ in
de p hoĩes ſuos in franciã ad regũ ſepulcra de
poꝛtatus · Tulitq; ppłus terꝛe ioathan filiũ io
ſie ⁊c · de iſto et ſoachim fratre ſuo nibil dicit᷑
iſticandum CX. XXIITT-
N diebʒ illis aſcendit nabucho
donoſor rex babiloms et factꝰ
eſt ei vachim ſeruus ⁊c ·
e iſto ioachim de quo dðꝛ im fme
fecit malũ coꝛã dno:et in iſto·c.

do · ꝗpter qð p ipᷣm lignificat q̃tibet homo ma
lus qui nõ puat fidem cũ hommib nec cü deo
apter qð p hommes regis babiloĩs fuit captꝰ
et occiſus et cadauer eius ꝓiectuʒ ext᷑ muros
vꝛbis hieruſalẽ · vt impleret᷑ verbů qdð kiere · dꝛ
xerat de eb hiere xxij · Sepultᷣa aſini ſepeliet ·
et p hoc ſigſicatũ fuit ꝙ talis q̃ inſidelis eſt ðo
et hommib a ſoꝛtõ ſanctoꝝ ſit in morte to
tahter ſepandus · Regnauitq; ioachin ſilius
eius ꝓ eo·. ſte fuit nepos ſuauis maſuetus.
ꝗpter qð acqeuit 2ſilio hieretrades ſe cu ma
tre et pᷣncpibus ſuis regi babilonis ne ꝓppłus
cõmunis occideret᷑ et ciuitas hieruſaleʒ ab in
cendio buaret᷑ ⁊ ne teẽplu di cũ euntate cõbu
ret et in H dedit exẽplu regib et principibus
abjs vt mag ſint ſoliciti de puatõe diumi cul
tus et boni cõis q; de pſonis ꝗpꝛijs et ſibi con
iunctis et de exemplu dedit codꝛꝰ rex pſaruz
vt dic tum fuit ſupꝛaa. )QX. XNXV
Ketuz eſt auteʒz anno nono re⸗
Sm eius ſ· ſedechie ð q̊ ſeptẽ hic
dicunt· Pꝛimũ eſt ꝙ obſeſſus ſuit
Secundu ꝓ latenter ſugit · Terciũ

ꝙ fuit captꝰ.· Quarti ꝙ filijs ſuit pꝛiuat?. Quj

5 7

tum ꝙ fuit excecatus. Sextu ꝙ fuit catenis vĩ
ctus.Septimu in babionem ductꝰ. Per iſtuʒ
ſedechiam de quo dꝛ in fme pᷣcedentis c · ꝙ fecit
malum coꝛam dño:ſigniſicat᷑ peccatoꝛ qui licʒ
aliqñ coꝛam homimib videat bonus tñ coꝛam
dño eſt malus.:DNer ſeptẽ aũt hic enumerata ſi
Sniſcat᷑ ꝓceſſus eius de peccato in peccatũ vſ
q; in ifernũ · Per pꝛimu qð eſt eius obſidio
ngniſicat᷑ñ demonũ tetatio· Iob· xx. Obſederut
in gro tabernaculũ meũ · Der ſcõᷣm vo qued
fuit eius fuga ſigniſicat᷑ tentati puſillanimtas
in quo nõ eſt reñſtentia: Contra qð dicit᷑ iaco.
nij· Reſſtite dyabolo et ſugiet a vobis· Per

tercium vero qð eſt euis captõ ſigniſicatuꝛ la

pſus tentati in laqueum moꝛtaliſ peccati Per
quartũ vero qð fuit iuon occiſio · ſigniſcatur
omniu bonon pᷣcedentiu moꝛtiſficatõò· Der q̃n
tum aũut qð fuit excecatõ ſedechie hgmſicatur
Inoꝛantie tenebꝛa q̃ ſequit᷑ ad actum malicie
Sap· ij· Sxcecauit ilos malicia eoꝝ· Per ſextũ
vero quod ſuit micatenatõ ſigriſicat᷑ redeundi
deſperatio · Hꝛou xviij · Impuis cũ in ꝓfundũ
peccatoꝝ venerit ↄtemnit · Per ſepti muʒ vo

qð fuit ductio in babilone ſignificat᷑ ptractio

ad gehennã·q̃ bñ ſignificatur p babilonẽ eo ꝙ
in inferno nullus eſt oꝛdo et p ſequens ibiẽ
maxima Zſuſio · Vemit nabuʒardan pꝛinceps
exercitus regis babionis in bieruſale c per
nabuʒardan ꝗᷓ interpᷣtatur pᷣncepſ coquoꝝ dy
abolus ſignipicatur· Per hoc aũt ꝙ ſuccendit
domũuũ domm et domũu regis et domos hieru
ſalem · vt in textu dicitur ſigniſ icatur ꝙ dyabo
lus igne cupiditatis ⁊ luxurie ſuccedit cleꝝ no
biles et mune ꝓp'm· nã p domuʒ dñi clerꝰ p
domũ regis nobiles per domos hier uſale cõis
Płus ſigſicãt᷑· De incedio nãaq; cupiditatis ðꝛ
hiere · v. ARmaioꝛe vſq; ad mmoꝛe et a ꝗpheta
vſeq; ad ſacerdotẽ oms auaricie ſtudẽt· De m
cendio vo luxurie ðꝛ hiere v. Vnusq̃ſqʒ ad vx
oꝛem ꝓximi ſiu hmĩebat· Eactu eſt aut in an
no· xxxvij tnſnngtõis ioachin regis iude xc
Siẽ dictu eſt ſlup· c pcedẽti iſte ioachin tdide⸗
rat ſe regi babilonis ꝓ liberatõe tẽpłi ciuitatiſ
et cõis pp'p G̊ ergo ꝙ rex babilonis eũ ð car
cere nberauit ⁊ ſup oms regni ſui magteſ ho
noꝛauit · ondi ꝙ dñs ꝓ honoꝛe dei ⁊ bono cõ
muni ſe tradentib vel exponentib rebuat bo
na melioꝛa m pñti vel futuro reddenda reddi

tio tñ in futo młto melioꝛ eſt.na ibi reddi᷑ bo

nũ mſñnitũ habendũ eternalit p clarã viſioneʒ
et ſuauiſſimã fruitionẽad quã nos pducat ille
qui cum pre et ſpũſancto vunt et regnat in ſe
cula ſeculoꝛum amen

Explicit liber regum quartus

Qui
ſvi
ſot
uil
am
Aäſt
du
bſdo
Gerſt
ad
Imtas
lined
e
tuel
Der
aeur
er n
atur
malce
rberti
deurdi
fundi
nm
nacke
neeo-
no bie
nceps
per
dydy
endit
hieru
pabo
ey no
lerdp
ecs
zis de
Pphet
Dem
a0 vr
men
ee!
dide⸗

W

eudcer
ſt
bono
natbo
1ted
tbo
ſone;
atlie
ntinſe

9 “

a len mus liber paralppom enon.

Dam ſech enos camnaʒ ꝛc.
In hoc pᷣmo libꝛo vſq; ad deci
mũ capitulũ mihi non occur

metatõnes genealogiarum ·

tra ſſ rael ⁊c· Moc capitulu·j. Re·

Moꝛtuus eſt & ſaul ꝗpter mmqui
tabes ſuas ⁊c vſus ſineʒ huiꝰ capłi. Per mo⸗

tẽ igit᷑ ſaulis que ꝗpter miquita tes ſuas fiuſſe

dici · damnatio peccatoꝛis que moꝛs ſcða dicit᷑
in apoẽſigniſicat᷑· quia nullus niſ ꝓpter pecca
tũ ſuũ damuat᷑· Muius vero damnatõnis cau:
ſa tangit᷑ cũ dicit᷑ ꝓpter mquitates ſuaſ.Tni
quitas dicit᷑ pꝛopꝛie que opponitur equitati iu
ſiicie· Iuſticia vero ꝗpꝛie dicta non eſt homis
ad ſeipſum · quia requirit aliud extremũ nec et
homiĩs ad deũ · quia inter creaturã ⁊ creatoꝛeʒ
nulla eſt ꝓpoꝛtio ·que tñ requiritur in uiſticia
ꝗꝓpꝛie dicta: Imiquitas igit᷑ eſt ꝓpꝛie peccatum
maximũ· Ner hoc autẽ ꝙ ſubdi · eo ꝙ pᷣuari⸗
caſſet mãdatũ dñi ſigmiſicat᷑ peccatũ hommis
in deũ tamẽ in moꝛalibus de quibuſ ſunt man
data diuina · Per hoc aut quod ſubdi· Sed in
ſuper etiã phitoniſſam conſuluitſigmſicatur
peccatu hommis contra deu in ſde ſeu creden
dis· Hopter iſta tria peccaton genera moꝛit?
bomo pꝛimo moꝛte culpe et poſtea moꝛte ge
bẽne niſ per diuinam gratiam ante obituz re⸗
uiniſcat. ., XXr.
Ongregatus eſt igitur omni/
ſrael að dauid· xc· Moc expoſituʒ
e·ij. Rę·v· vſq; ibi· DNoꝛro dð cepit
rcez ſion Sequitur. Diritq; qui
peuſſerit iebuʒeum m pᷣmus erit pnceps · Der

dauid ſigniſicat᷑ chꝛiſtus vt in plurib locis di

ctum eſt ſupius per iebuʒeu vero ſigniſicatuꝛ
gentilis populus nam iebuʒei gentiles erant·
t Sit᷑ ille qui ex edicto chꝛiſi pᷣmo pcuſſit gen
tilem populũ gladio verbi dei ipſuʒ ad chaſti
em ꝛuertendo pꝛinceps eſſe debuit ſpuals
militie chꝛiſtiane et ſic factuũ eſt ex diuma oꝛdi
natõne· Nã petrus apłs pᷣmo legit᷑ pꝛedicaſſe
gentilibus act· x. ſcʒ coꝛnelio et amicis eius ̊s
gladio verbi dei peuſſit ⁊ chꝛuto p ſideʒ incoꝛ
auit · ꝗpter quoda dno ſibi dictum ſuit act·x
Surge petre occide et manduca · Sic igit᷑ in p
cuſſione iebuſei ĩoab qui pᷣmus peuſſit ebuʒen
vt dicit in textu higurauit beatu petru inter
Netatio nommis ad hoc cõgruit · Nã ioab inĩ
peetatur eſt pater/ petrus ant poſt chꝛiſtũ pa

rit aliquid notabile qð videat
miſtice exponendũ quia ſunt
bi quedã deſcriptõnes et enu

HMiliſtijm autez pugnabant con
xxvj expoſitum eſt miſtice vſq; bi ·

B SSS

ter eſt et paſtoꝛ ſideliũ et pᷣnceps apłoꝝ ⁊ per
conſequẽs ſpũa lis militie chaiſtiane. H pein:
cipes vroꝝ foꝛtiũ dauid c Exponñitio nuiſti⸗

ca huius poſita eſt ſupꝛa·ij. Reg. xxiij

quoq; venerunt ad dauid

Soneur gernane manu fun⸗
dĩis ſaxa lacientes et dmigenter

ſagittas: Per ſundibularios qᷓ cuʒ
ſonitu magno ſaxa iacumt contra aduerſarioſ
ſigniſcant᷑ pꝛedicatoꝛes qui clamando contra
vrcia deterrent peccatoꝛes· pꝓ ſagittarios auteʒ
ſigniſcant᷑ oꝛantes deuote tales em̃ oꝛatõnes
ſunt ſagitte ſpnales impugnationẽ demonum
repellentes· Sed et de gad fugerut ad dauid
tenentes haſtam et cupeũ ]. Per iſtos ſigniſ⸗
cant᷑ iſti qui ſunt in exercitu chꝛiſti armati cli⸗
peo patientie ad ſuſtinendũ tribulatõnes:⁊ ha
ſta conſtantie ad àarguendũ tyrãnos potentes
Tdeo ſubdit Eacies eoꝝ quaſi facies leonuʒ ·
Pꝛouer xxvnj Tuſtus quaſñ leo conſidẽs abſq;
terroꝛe erit · et veloces quaſ capꝛee.i· ꝓmptiſ
ſimi ad exequendu mandata chꝛiſti · ãſti ſunt
qui tranſerũt ſordaneʒ menſe pꝛimo qñ mun:
dare conſueuit c per ioꝛdaneʒ qui mterpᷣtat᷑
riuus iudicij ſigmſicat᷑ curſus huius muũdi qui
currit ad mortẽ que eſt pticulare uidiciũ hoĩs
De quo dicit᷑ ecc· xxxviij· Memoꝛ eſto iudicij
mei · ſc em erit et tuũ · mih heri et tibi hodie · p
immundantiã aũt ioꝛdanis ſigniſicatur incremen
tũ tribulatõnis:· Ner iſtos igit᷑ qui tranſerunt
ioꝛdanẽ tempoꝛe imundatõnis hgurati fuerũt
martires in maximis tribulatiomb patientes·
et ꝙ maius eſt alqui eoꝝ gaudentes actu · v ·
ꝓbant apłi gaudentes a oſpectu conſilij quo⸗
niã digni habiti ſunt ꝓ nomĩe ieſu cõtumeliaʒ
pati · Venerunt aũt et de benyamyn et ð iida
X] uda conſitens interpᷣtatur · ⁊ benyamm·
flius dextre per hoc ergo ꝙ venientes ad da⸗
uid de iuda et benyamm ſił cõbmant᷑ſgmiſica
tux ꝙ illi qui peccata ſua pure ſdeliterq; conſi
tent? ad dexterã chꝛiſti in ſinali indicio ſtatuen
tur· Matxxv. Statuet oues a dextrisquibus

dicet ˖ Venite benedicti patris mei pcipite pa⸗

tum vobis regnũ ⁊c· Poꝛro de ma naſſe trãſ
fugerunt ad dauid ⁊c· Manaſſes obluno int
pꝛetatur ideo ꝑ iſtos de ma naſſe ſigniſicantur
paupes religioſñ qui ꝗpter chꝛiſtum tempalia

dim tttentes ea dare debent obliuioni 1 anbela

read pꝛemia paradiſi· vt cum apło dicãt illud·
phił · nj· Que retro ſunt oblunſcens ad anteriò
ra extendens meip̃m · dt de iſtis ſubdit · E pᷣ
buerunt auxil in dauid contra latruculos /.per
quos ſigiiſicant᷑ heretici qui occulte ſimpluces
chꝛiſtianos decipiunt ad erroꝛe ſuũ ꝓtrahẽtes
et contra iſtos latrũculos pᷣbent anxiliũ dauid
paupes rehgioſi ꝓ ſalute ſdelium laboꝛantes

miſtica

pꝛima coꝝ · ij⸗. Dei adiutoꝛes ſumus. De ſilijf
leui ⁊c Tribuſ leuitica ad mmiſteriu taberna

culi ſuit deputata ꝓꝑter quoð p illos de tribu
leui ſigniſicant᷑ pꝛelati ⁊ clerici deuoti qui ſunt

ad mmiſteriũ eccleſe deputati· Hoꝛro ð ſilijs
efframm c.τσ. ffram interptat᷑ fertilis apt qð
p ſlios effraim intelligi poſſunt duntes et po⸗
tentes huiꝰ ſeculi qui tñ ad opa mſericoꝛdie
liberales ſunt atq; ꝓmpti: apter quod ſicut fer

tiles ſunt in boms foꝛtune ſec fertiliter recipiret
bona gratie et gloꝛie · Math;v · Beati mißicoꝛ

des quoniã ipſ miſericoꝛdiãa conſequent᷑ De
filis vſachar· Plchar interp̃tatur merces · 1
per iſtos ſigniſcant᷑ doctoꝛes eccleſie docetes
ſideli in ſpe mercedis eterne j. Qonnj. Vnuſ
quſq; mercedẽ accipiet ſcõᷣm laboꝛem ſuũ Vnð
lubdit · viri eruditi in diunns · qui nouant
ſingula tpa /noui ſʒ et veteris teſtamti: ad p
cipꝛendu quid lacere debeat iſrael i. ppks chꝛi⸗
ſtianus:qi ſcðᷣm verba doctoꝝ eccleſe debet

regere moꝛes ſuos et actus. Poꝛro de ʒabi·
lon qᷓ interp̃tatur pulcritud nie habitaculuꝓ
pter quod per iſtos ſigniſcant᷑ il qui ſunt ſo
liciti ſeruare mundiciâ coꝛdis et coꝛpis vt deo

parent habita culu ſue mentis·quia ſeribi ſap

pe imo· In maliuola animã nõ itroibit ſapietia
ſcʒ increata nec ha bitabit in coꝛpe ſubdito pec

catis· t de neptalĩ q̃ interpᷣtat᷑ dilatatõ mea

ideo ꝓ iſtos ſigniſicant᷑ homiĩes caritatiui quo

ru coꝛda ſunt ad deũ et pꝛoximũ dilatata: ſcda
Con· vj· Os noſtrum patet ad vos coꝛinthij

coꝛ noſtrũ dilatatũ eſt· t ſequit. Dilatammi

vos De dan etiã pꝛeparati ad bellũ.· Dan ini
paęta t᷑ iudicin ideo pꝑ iſtos ſigniſicant᷑ bomi iu⸗
dices in udicando veritate· 1 exequedo cõſtan

tes· ideo dicunt᷑ parati ad pꝛelm contra verita⸗

tis ⁊ uiſticie turbatoꝛes. De aſer egredientes
ad pugnaʒ ·ſer interpᷣtatur beatitudo. apter
quod p iſtos ſigmiſicant᷑ illi qui falſam beatitu
dmem hbuius ſeculi reſpuunt et verã beatitudi
nem totis virib concupiſcunt ꝓpter quod ad
pugnandũ contra vicia viriliter ſe opponunt ·
Trans lo:danẽ aũt de ſilijs ruben et gadru
ben viſonis ſiluis interpᷣtatur . ⁊ gad ſeliciter

Ipter quod iſti duo fſimul ungunt nam p ru:
benitas ſigniſcant excellentes in templatiõe
diuimnoꝝ et iti iam in pnti ſeruiut ſelciter de⸗
Suſtando ſuauiter bonoꝝ dulcedinẽ ſupnoꝛuʒ

dicente p̃s· Quſtate vꝛdete quomã ſuauis e

dommus ꝛc· Omnes aut iſti pꝛedici ſunt de

exercitu et ſocietate veri dauid ieſu cheiſti

mſtautem conſilum daud cum tri
ms et centurionibus ꝛc. Expoſitõ
hun capki poſita·eſtij· Ræg vj· =

Iſit quoq; hiram rex trræc.
Expoſitio miſtica huuis capłi poſi
ta elt · i. Reg v· vlq; ibi · Accepitq;
dauid alias vxoꝛes in hieruſalem .
Der dauið ſigniſicat᷑ cheſtus vt dictũ eſt ſre
quenter· pꝓ pꝛimas eius vxoꝛes intelligi poſſut
ſynagoga et eccleſa ꝓut diuidit᷑ cõtra ſynago
gam Que quidẽ eccleſa mn allegoꝛico ſenſu hie
ruſale noĩat᷑ igit᷑ p vxoꝛeſq̃s accepit ðð in hie
ruſalem· pſone deuote ſigniſcant᷑ que in eccłia
per obſeruantiã caſtitatis vel integritateʒ ſidei
chꝛiſto deſponſant ·ij Qoꝝ xj· Deſpondi vos
vm viro virginẽ caſtaz exhibere chꝛiſto · Ru⸗
dientes autez philiſtim ꝙ vnct? eſſet dauid in

regem ſuper vniuerſum iſrael huiꝰ expoſitio
miſtica poſita eſt ij· Res· v·capitulo

Scitq; domos ſibi m ciuitate
dauid. per quã ſignificat᷑ eccleſa ꝗᷓ

quañ cunũ vnitas. Omis autẽ qui
numero et merito ſunt de eccleſia dei vniti ſut
in ſde et caritate chꝛiſti ·. Her domos igitur in
ciuitate dauid higmiſican tur diuerſi ſtatulſ in ec

cleſia · ſcʒ pᷣlatoꝛum clericoꝝ religioſoꝝ et laico⸗

rum· in quib omnibus habitat ꝑ Stiam veruſ
dauid leſus chꝛiſtus. allicitũ eſt vt a quocũq;
poꝛtet᷑ archa dei niñ a leuitis per qð ſigniſicaĩ
ꝙ; m miſterio ſacramenti eukariſtie in q̊ cõti
netur cheiſtus ſon ſacerdotes et minſtri ad
oꝛdmati accedere debent et non alij ꝓpter qð
ſequit᷑ mfra · Danctiſicati ſůt ergo ſacerdotes
et leuite vt poꝛtaret᷑ archa domm c& per qd

ſigniſicat᷑ ꝙ in mmiſterio ſacrameti eukariſtie
vt debite ſiat nõ ſuffieit Sgradus oꝛdims niſi cũ
hoc ſit puritas mentis et coꝛpis. Dixit z; da

uid pncipib leuitaꝝ vt conſtitueret de fratrib⸗
ſuis cantoꝛes in oꝛganis vc· per que ſignant᷑
oꝛõnes deuote que hũt in eccleſa in quibo etiã
cantus addendus eſt aliqñ et melodia ꝓ qᷓnto
facit ad excitationẽ deuotõnis. varie nanq; me
lodie varias excitant paſſiones nam alique ex
citant ad audaciã quibb vtunt᷑ homĩes in belhs
et alique ad cõpaſſonem quibo vtebant᷑ antiꝗᷓ:
tus in ſepulturis:et alique ad diſſolutõneʒ qui
bus iuuenes vtunt ĩ choꝛeis: ⁊ alque ad deuo
tionẽ quibo et non alijs vtendu eſt m eccleſjs
Michol huia ſaul ꝓſpiciens per feneſtra vidit
dauid et deſpexit eum eo ꝙ erat in humm ve
ſtitu coꝛam ꝓpło ſuo vt habet᷑ plenius:ij.Reęvj

p michol igit ſigmiſicat᷑ iudea que verũ dauid
leſum chꝛil tũ deſpexit eo ꝙ coꝛã uudeis aparu

it in hunnlitate ⁊ paupcate magna cum tamẽ

eum ex hoc debuiſſet honoꝛare ſicut pᷣmonita
ſuerat verbo zacharie pꝛophete · ix capro · Sxul
ta ſatis ſilia ſion uubila ſilia hieruſaleʒ · Scce rex
tuus verit tibi iuſtus et ſaluatoꝛ ipſe pauper

eſt eiuitas chꝛiſti ciuitas em dicitu⸗

lptg⸗
lem
t ſe
voſſie
ſng
nbe
inbe
necdn
diws
dlN
auiden
voſto

itare
eſia
etn
te qui
nit ſit
iturmn
ſiner
tlacd⸗
welll
ocig
nifeat
coti
1d 5

Otes.

ercd
ariſte
nſſct
ce
H
znni
veti
ſno
mg
leexr
els
ntig⸗
gui
io
ß
ſoſt

b

et aſcendens ſup aſinã ⁊c · St ſicut michol ex illo
contemptu ſacta fiut de ceio ſterilis vt dicit · i
Res.vjigit᷑ michol ſiliè ſaul nõ eſt natus ſiliiſ
vſq; ad diem moꝛtis ſue · ſic et iudea pꝛopi ↄtẽ
ptum cheiſti ſterihs ſacta eſt in bonis gratie.
et etã foꝛtune. M. XVI. .
ITtulerunt iSitur archam dei
per quã ſicut dic tuʒ eſt intelligitur
eukariſtia continens ieſum chaiſtuʒ
et cõſtituerüt eam in medio taber
naculi.p quod eccleſia ſigniſicat᷑ in qua eucari
ſtia ſicut hgnũ vite in paradiſi medio colloca?
obtulerunt ibi olocauſtaſcʒ diuine laudis.
que debent offerri coꝛã eukariſtia. Dſal. Sacrxi
ſiciũ laudis honoꝛiſcauit me. ⁊ diuiſt vniuer
ſis per ſingulos per qð oſtendunt᷑ dona chꝛi
ſti ſine aceeptione perſonaꝝ conſferri · ctu. x·
In vitate comperi ꝙ non eſt perſonarum acce

pto: deus.Sed in omni gente qui timet deum
et opatur iuſticiã acceptus eſt in· toꝛtam pa:
nis i· ptem in meritis chꝛiſti qui eſt panis vi
te et toꝛtꝰ fuit in ſua bndicta paſſione et pteʒ
aſſe carnis ·i participationeʒ in martiru meri ·

tis quoꝝ caro fuit aſſata in igne tribulatõnis

et frixam oleo ſimlã d eſt pticipatõnem m
meritis vrgmũ et conſeſſoꝝ:fuerũt em ſimila

que eſt farmna tritici purgatiſſima p mentis et

coꝛpis puritatẽ ⁊ oleo frixa p miſericoꝛdie pie
tatem · ¶õſtituitq; coꝛã archa dñi ð leiutis qᷓ

mmiſtrarent ⁊c· vult em noſter dauid eſus

chꝛiſtus ꝙ coꝛpus ſuũ in eucariſtiaa mimiſtriſ
ecclene debite veneret · En illa die i tempe
eccleſe pᷣmitiue · fecit dauid .rchꝛiſ.ꝰ Pncipẽ
ad cõſtendã dñ o aſaph ⁊ fratres euia . Der
aſaph qui congregãs interpꝛeta?᷑ ſummus põ
tifex ſigniſicat᷑ ſub cuuis cura chꝛiſtianus ppł's
congregat᷑ p fratres eius cardinales priarche

atchiepiſcopi ep̃i mtelligunt᷑ quia fratres ſum

mi pontificis nommant᷑· Ipſi vero aſututi ſůt
a chꝛiſto ad conſitendũ dño conſeſſione laudis
ſub pᷣncipatu ſumm pontiſicis Conſitemĩ do

mino ⁊c · hſic -ſequenter ponit dicte laudis

2ſeſſio cu dicit · Conſitemi dño ſcʒ aſeſſione

laudis et gtian actõnis ꝓ bnſiciſs ia acquiſtis

et inuocate nomen eius ꝓ bonis ſpũahbus
multiplicãdis · notas facite in ppłis adinuentõ
nes eius pꝛedicando eis diuerſos modos ſal⸗
uandi ſideles ſuos ſcdᷣm eoꝛum ſtatus varios
Qantate ei Oꝛe. et pſallite ei mente· ⁊ nar
rate oĩa mirabilia eius /que fecit diuſs tẽpib⸗

laudate nomen eius ·m officijs diums Que

rite dũm .i deum patreʒz et virtutez euusi.
ſilium euis · qui dicit dei virtus · ·Coꝝ · .·Pꝛedi

camus chaiſtũ dei virtutem ⁊c· Recoꝛdammi

murabili eius ⁊c Repeticio eſt ſnĩe pꝛedicte
ſicut frequenter ſit in canticis. Semẽ iſrael hui
eius c r chꝛiſtiani qui vere ſeruũt ei ſemen

irael debent dici· Rorij. Nõ em̃ qui in maniſe
ſto iudeus neq; que in mamifeſto in carne cir:
cuciſio · Sed qui in abſcondito udeus et circuci
ſio coꝛdis in ſpu.nõ litera cuiꝰ laus non ex bo⸗
minib ſed ex deo eſt. Recoꝛdamĩ in ſempiter
nũ pacti eius reuangelij quod eſt lex noua.
cui non ſuccedit alia ꝗpter quod dicit in ſem⸗
piternu recoꝛdanda. Quẽ pepegit cuũ abꝛaam
id eſt beato petro que conſtituit eccleſe paſto
rem et p conſequens multaꝝ gentiũ patrem.
et umamenti illius cũ yſaacr cum beato cdle⸗
mente qui petro ſucceſſit in eccleſe regimine.
et dicit᷑ yſaac qui interpᷣtatur riſus· nam beatꝰ
clemens ſuit valde dulcis et anncabilis omi
et conſtituit illud iacob·i· vnicuiq; qui ſtudʒ
dyabolũ ſupplantare. ſet iſrael . . cuulibet cleſn
um cõtemplatori. Dices tibi dabo terram ·ſ
viuentiu que eſt hereditas ſdeliũ p terrã pꝛo:

miſſons figurata· Qum eſſent numero pau⸗
ci ·ſcilʒ in eccleſa prmtiua parui i abiecti im

conſpectu potentu buiuſ mudi. St tranſierut
de gente in gentẽ ·pꝛedicado p oꝛbem· Nõ
dim iſt quenq; calumari eos /ſcilʒ ad impedi⸗
mentũ ſidei ⁊ meriti nam in pſecutõe maxima
ſdelium maxime creuit ſides ⁊ eon meritum.
ſ merepauit ꝓ eis reges vt patet de cõſtan

tino que apter hoc pcuſſit elephantie moꝛbo·

LNolite tangere chꝛiſtos meos .·ſcʒ tactu no
ciuo im pediente eoꝝn meritũ vel fidei mcremẽ
tum · Cantate dño ꝛc ·Repeticõ eſt ſententie
ſupꝛa poſñite ad maioꝛe deuotõnis excitatõneʒ
quia magnus dñs magnitudis cuius non ẽ

ſnis.· et laudabilis nimis 2c nſupꝛa virtuteʒ

omnis creature Ccci xliij.· Benedicentes dñm

exaltate eum quantũ poteſtis maio⸗: eſt emim

omni laude. ¶onfeſſio ſq; laudis et magni
ſicentia coꝛaʒ ilo . Hſal lxxxnj · Beati qui habi
tant in domo tua dũe in ſecula ſeculoꝛuʒ lauda
bunt te · Afferte dño gloꝛiã que eſt clara no⸗

ticia cum laude · ⁊ð imperiũ rreuerentiã et ti

moꝛẽ ſcʒ hlialem. date gloꝛiã dno /repetitio e

eiuſ dem ſicut· ſupꝛa ⁊ adoꝛate dñũm in decoꝛ' e
ſancto.nõ ficto ſicut ypocrite adoꝛant · ¶ õ
moueat᷑ a lacie illius omnis terraomes ba
bitantes terra euis potentiã cõtremnſcaãt· ipe
em̃ ſundauit oꝛbem imobilem ·licet em̃ yꝑtes
eius moueant᷑ tñ totu manet meodem loco⸗
Metent celi /iciues celeſtes· ⁊ exultet terra
id eſt militanſ eccleſa. Tonet mare c-p ma
re quod eſt locus aquaꝝ mtelligunt᷑ doctoꝛeſ
eccleſe continetes aquas ſapyentie ſalutaris et
ipſi tonare debet tonitruo pᷣdicatioms· Tunc
laudabunt hgna ſaltus ]i pncipes catholici qui
ſunt ſup alios eleuati exultent agrii. ſi. mpli
ces chꝛiſtiani:.j. Qlon· mj· Dei agricultura eſtis
Dereliquit aut ſcilʒ dauid ibi coꝛã archa ſe

deris dñi aſaph· et fratres eius vt miniſtraret

XT ]vult eniʒ verus dauid ieſus chꝛiſtus in
eccleſjs in quibus eſt coꝛpus ſuũ ĩ eukarilſtie
ſacramento ſint ſem er. mmiſtri ad „ns obſe
quium pꝛeparati QM. RS
Vn autem pabiaret dauid in do:
mo ſua ꝛc.·Mec hiſtoꝛia et es expoſñ
miſlica poſite ſunt · ij Re· vnj capitulo·

tio
ctum eſt autem poſt hec vt percu⸗

teret daund philiſtiʒ · Expoſitio miſti
ca pume one poſita eſt· ij· Reviii capło

rex filioruʒ amon uius hiſtoꝛie mi
ex Sons require · ij· Re x capło·
Kctum eſt auteʒ poſt anni circulum
—Muuiis hoſtoꝛie expoſitio miſtica· ij.· Re·
lcapło requira? N.. XNI
Onſurrexit autem ſathan contra
irael ⁊c· Sxpoſtionem miſticam huius
biſ Neraante ip Re vxnij capiti-

ryitq; daum hec eſt domus
domm In hoc capuło agitur ð
pꝛepa rat õne quã fecit dauid ad do
mus dei ediſcatione· que ſigniſicat
allego: ice militãtis eccleſe ſtructione· Quã
tum aũut ad materiam huius pꝛeparatõnis ſex
ponunt᷑ ſcʒ auru argentũ es ferruũ ligna cedꝛĩa
2 lapides p iſta higniſicant᷑ ſideles m diuerſiſ
ſtatibe ex quibo eccleſia militans eſt cõſtructa
Per aurũ em̃ ſigniſcant᷑ eccleſie rectoꝛes·qui
ſicut aurũ alia pꝛecellit metalla ſic debent eſſe
populariba melioꝛes Creg· Tantu tranſcende
debet actionẽ popuii actio pꝛeſulis quantu di
ſtat a grege vita paſtoꝛis· Der argentu auteʒ
mtelligunt᷑ ſacre ſcripture doctoꝛes et p̃dica⸗
toꝛes·qui tanq; argentũ debent eſſe vita mudi
et eloquentia ſonoꝛi Per es vero quod eſt ſo
ldu et ſonoꝛu intellgunt᷑ ſimplices clerici 1 re⸗
lisioſi qui debent eſſe in ſide ſolidi et m diumn
laudib ſonoꝛi.· Der ſerrũ vero pᷣncipeſet mili
tes deſignant᷑· na per ferrũ ab eis ecdeſa derẽ
ſtur. DHer ligna vero cedꝛina que ſunt alta ſig
ſicant᷑ cõtemplatiui· Der lapides aũt qui ſuſte
tant alia ſigniſicant᷑ actiuina eoꝝ laboꝛiby alie
ptes eccie ſuſtentant abes quoq; plurimos
artiſices Krtiſices vero 21tructonis eccleſie
ſunt tres pſone pater et filius et ſpuſſanctus
quou opera ſunt indiniſa et qm ſapientie eoꝝ
non elt numerus weo ſubdit . ad laciendum
Obpus peudentiſſimos in auro argento c i.
a dandũ perfectionẽ debitã p̃latis et docto⸗
ribus et alijs ſtatibo eccleſie predic tis Cetera
50 ſunt ARoſits miſtice ·. · Reg.· pij capło.

ſa de loco ad .
circa duuinũ obſequiuʒ ſeruiendo ꝓ vices ſuas

Ccmit autem vt moreretur naas

Citur dauid ſenex et plenus
dierum: c · Daiud conſideras ꝙ
leuite nõ habebat vltra laboꝛaxe im
poꝛtando tabernaculũ er eius va
ocũ · voluit et bñ eoſ ałr occupat

in hieruſalẽ que erat electa diumnt? ad dei cul
tum vt habet᷑ in hoc capło poſt eius mediũ · t
ſic in hoc capitulo diſtinguunt᷑ officia leuitaruʒ
in generalitñ· t pᷣmo ponut᷑ officia miniſtro⸗
rum domus dni cum dicit᷑ · Ex his electi ſunt
diſtributi in miniſteri ũ domus dñi .. Scðo
pꝛepoſitoꝝ et iudicũ ibi · Pꝛepoñtoꝝ aute;
Tercio ianitoꝝ ibi Poꝛro ⁊c Quarto canto
rũ ibi· et totidem pſalte · Quinto ſacerdotum
ibi· Sacerdotes aut ſup panes pꝛopoſitõniſ
verſus finẽ huuis capłi Et qm̃ ſicut dicit apłs
ycoꝝ x · Omnia in figura cõtingebant illisiðo
p officia dicra higurata fuerũt officia miniſtro
rũ eccleſe chꝛiſti · Tgitur ꝓ ſacerdotes qui ſicut
dictum elſt erant ſup panes ꝗpoſitõnis: ſigniſi
cati fuerunt ſacerdotes noue legis ad quoruʒ

officium ſpectat conſecrare pane in chꝛiſti coꝛ⸗

pus in ſacramento altaris· Der miuſtros vo
domus dommi ſigurati fuerunt illi ad quo⸗
rum officium ſpectat mimiſtrare ſacerdotibus

in celebꝛatione dicti ſacramenti ſcilicet diaco:⸗

ni quibo cõmittit᷑ diſpenſatio ſanguinis 2ſecra
ti· et ſubdiaconi quoꝝ offidũ eſt in vaſis ſacris
dicti ſacramenti materiã pꝛeparare ſinnlit aco
liei qui dictam materiã pꝛeparant nõ tñ in va⸗

ſis ſacris ꝗpter quod dum oꝛdinant᷑ traduntuꝛ
eis vrceob vel ampulle · Per iudices et pꝛepo:
fſitos qui fuerunt eedem põone ſicut dixi pleni.
us in expoſiõne hterali higurati fuerũt exoꝛci
ſte quoruʒ officum eſt expellere demones de

energumnms ſcut ad iudices ptinebat malos
expellere ſeu repᷣmere :qui ſunt membꝛa demo

nis · Per ianitoꝛes aũt qui gentiles aut iudeoſ
immudos arcebant ab ingreſſu templ ſigura

ti ſuerunt oſtiarij ad quoꝝ ſpectat officiũ inſi
deles et et ſdeles excõmunicatos tñ ab ingreſ
ſu eccleſe coercere· Per cantoꝛes vero figura
ti fuerunt lectoꝛes: Et ſic patet qualitex officia
miniſtroꝝ veteris teſtamenti ſigurabat officia
miniſtroꝝ noui · QX.. . SIIII
N Orro ſinjs aaron he portio:
nes erant ⁊c Hic ponit oꝛdĩatõ
quantũ ad officia ſacerdotũ in ſpali
orrca quos ſic oꝛdinauit ꝙ ex ipſis

eſlent: xxin ppncipales q̃ eſſent hebdomadarij

p vices ſuas ſucceſſiue tñ ſub ſummo ſacerdote
per iſtog aut xxinjfigurati fuerunt epiſcopi qᷓ
ſub ſummo pontiſic ſunt eccleſe miniſtri ſcut
expmi᷑ apoẽ. nij· pxxinj ſenioꝛes ponit᷑ tñ ibi

numerus determmatus ꝓ indetermmato ſiẽ

dixi plenius exponendo literaliter paſſu illum

nug
Nem
no
pae
ſuas
ſaul
S
rn
nho⸗
tiſin
de
üte
canto

öm
Aps
3150
ito
iſien
nori
icon
08 0
qud 4
hnbus
aco
ſecra
Ncris
laco
nva⸗
mntun
nepo⸗
peen
orel
es de

Doꝛro liox leui lihe conſequenter agit᷑ de

reliquis ſacerdotibus qui erat ſub xxinj:hebdo
madarijs pꝛedictis: ⁊ piſtos ſigmſicati fuerũt
ſacerdotes curati qui ſunt ſub episet ſcðʒ eoꝝ
diſpoſitionẽ debẽt in libi 2miſſis eccleſjs mini
ſtrare. MMJMJ.
Cſur daud et magi tratus
HMlic agitur in ſpecialide cantonbuſ
quoꝝ oꝛdmatõ in ſuis officijs diſtĩ
— uitur p· xxiiij vices lbi ſuccedẽteſ
ſicut et oꝛdinatio pᷣncipaliũ ſacerdotũ qui heb⸗
domadarij dicebant · St qi il higura ſuerunt
epiſcopoꝝ ideo p oꝛdinatõnem cantoꝝ ſigniſi
cat᷑ ꝙ m noua lege ſẽ in quahbet eccleſia cathe

1 *4 .

dꝛalt pꝛeeſt vnus epus · ſic in ea peſſe debz vnꝰ

cantoꝛ alijs in choꝛo cantantib ꝓpteꝛ quod p
centoꝛ in aliquibus eccleſjs nommat.·
Fuiſ dones autem lamtorum
Iſtoꝝ autem oꝛdinatõ ⁊ diſtinctõ

madarion ſeu pꝛincipaliũ lacerdotu
ſeut eſt dictum de diſtinctõmbus cantoꝝ ſed
accipit᷑ ſcᷣm diſtinctõnes poꝛtaꝝ que fuerunt
ad · iin. partes pncipales oꝛbis ꝗpter quod iſte

poꝛte non fuerunt in templo m quo erat miſi

vnus ſolus mtroitus ſcʒ in pte oꝛiental ſed ſu
erunt in muro atrij. Tgit᷑ allegoꝛice pꝑ poꝛtam
oꝛientale ſiguratũ ſuit baptiſmi ſacramentum
eo ꝙ eſt ianua alioꝝ ſacramentoꝝ de qua poꝛ⸗
ta dici᷑ Coiij. Ni quis renatuſ fuerit ex aqua
et ſpu non poteſt introire regnũ dei Per occi
dentale vero poꝛtã ſigmiſicat extrema vnctio qᷓ
eſt ſacramentuʒ exeuntiũ de hoc mundo. Der

aquilonarẽ vero poꝛtã ſignincat᷑ pnie ſacrameę⸗
tũ q̃ reſpicit et deflet peccata cõnuſſa: here · j·
R.baquilone pandet᷑ omne malũ:· PHer poꝛtam

aũt auſtralem ſigniſcat᷑ ſacramentũ eukariſtie
quod eſt ſacrametũ amoꝛis eo ꝙ ab auſtro ꝓ
cedit caloꝛis feruoꝛ ſigniſcans feruoꝛe diectõ
nis: Igit᷑ ſum poꝛtas iſtas poſſunt ditingui
lanitoꝛeſ · Hoꝛta em̃ oꝛientale obſeruant q̃ gra
tiam baptiſmalẽ cuſtodiunt: occidentaleʒ vero

poꝛtam qui vnctionẽ extremã deuote ſuſcipi⸗

unt· poꝛtam aquilonarem qui peccata cõnnſſa
p penitentiã diluunt auſtralem vero poꝛtam
qui frequenter et deuote eukariſtiã recipiunt
Moꝛaliter aut poſſunt diſtingui poꝛte ac etiã
ꝛanitoꝛes · Oꝛientalis poꝛta dici poteſt homĩiſ
oꝛtus·occidentalis aut euis obitus:aquilonariſ
vero aduerſitatis tempus auſtralis aut ꝓſpe⸗
ritatis ſtatus· Noꝛtã igit᷑ oꝛientaleʒ cuſtodiũt
ili qui vilitate ſue oꝛigims cõſiderant vt humi
lient · PHoꝛtã aut occidentalem qiu certitudineʒ
moꝛtis ſuture et incertitudinẽ hoꝛe uigiter me
ditantur ne impꝛouiſi ad moꝛtis iudiciuʒ euo

cet Ber·O homo certũ eſt ꝙ moꝛieris ſed vbꝛ

nõ accipi ſcᷣm diſ tinctões hebdo

pectat ſed ſi ſapiens fueris vbiq; moꝛtem ex:

pectabis· Doꝛtã aute aquilonare cuſtodiunt

qui in aduerſis armis patientie cõtinue ſe mu⸗
niunt ne pimpatientiã frangant᷑· Doꝛtã auteʒ
auſtralem obleruat qui ſemp ſoliciti ſunt ne in
pꝛoſperis per ſuperbiam elcuentuir.
Um autem rael lecundum nu⸗
merum ſuum. æc· Poſt oꝛdinatõ
nem mmiltron in domo dommi h
coõlſequenter ponit᷑ oꝛdinatio mim-
antiũ regi in diuerſis officijs regmi ſui. St pᷣ

mo pomt᷑ oꝛdinatio militaris ſcdo popularis
terdo lamiliaris· Quantu ad pᷣmũu deſeribuntk ;

hic ·xij· pncipes exntes cũ rege ꝓ ſingulos mẽ
ſes ſucceſſiue· et qubʒ pnceps hebat ſdᷣ ſe· xxiiij
milia pugnatoꝝ Allegoꝛice vo p iſtosxij pn
cipes ſigniſicati fueruntxij apł rde quib dicit᷑
ps xliij· Qonſtitues eos pꝛincipes ſuper omeʒ
terra ⁊c · Der· xxiij milia pugnatoꝝ ſub quo:
lubʒ pncipe ſigniſcati fuerunt martires ſancti
qui animati apoſtoloꝛuʒ exemplo ſoꝛtes facti
ſunt in bello · Et ponit hic numerus determiĩa
tus ꝓ indetermmatonã martires ſunt in ma
nariũ multiplicatusſicut de angelis ðꝛ danieł ·
vnj. Milia milum mumſtrabant ei c Secuduz
em omnes doc toꝛes de hoc loquentesangeli
ſancti ſunt in numero multo maioꝛi: ſicut ple.
nius dixi ſup daniele · Poꝛro tribubo pꝛeerãt

irael ⁊c] Mic deſcribitur oꝛdinatio popularis

ꝓprus autem iſrael p· xij tribus diſtinguebat᷑·
pic autẽ cuilibet tribui ad eius regimen vnus
dux aſſignat᷑. DHer hoc autẽ videt᷑ ſigniſicari ꝙ
in bono regimie populi chꝛiſtiani cuilibet ville
notabili debeat vnus pᷣſdens vel pꝛepohtus

alſignari qui faciat inter bomines iuſticiaʒ ob

ſeruari . Sup theſauros at regis c· Mic ex
pomt᷑ oꝛdmatio familiaris. In familia vero re
gis dauid aliqui erant cuſtodes theſauroꝛum
aliqui vero ſup cultoꝛes agroꝝ vmeaꝝn ⁊ oꝛto
rum aliqui vero ſup apothecas olei ⁊ cellaria
vmoꝛuʒ·et aliqui ſup nutritionẽ amima liũ bꝛu
toꝝ · Moꝛaliter aũt theſauri regis noſtri ieſu
chꝛiſti ſunt ſapientia ⁊ virtutes: ⁊ mo cuſtodeſ

iſtoꝝn theſauroꝝ ſunt boni doctoꝛes in ſcriptiſ

vel ſcols habentes m ſe ſapientiã ⁊ virtutez et
alijs cõmumcant et diſpenſant cm ſui donnni
voluntatẽ· Her agros aut vmeas ⁊ oꝛtos ſde
leſ ppłi ſignincant᷑· Quib ··Qoꝝ · iij dicitur · dei

agricultura eſtis· Gt ideo p cultoꝛes iſtoꝝ ſig

ficant᷑ p̃dicatoꝛes et cõfeſſoꝛes ꝓ cultura ſideli
um in moꝛib diſcurꝛentes per apothecas aũt
olei et vini cõuenienter poſſunt debite coꝛre
ctõnes intelligi · in quibus eſſe debet vigoꝛ in
ſticie dulcoꝛe mibicoꝛdie tempatus ⁊ B ſigficat

per vinum moꝛdicatm̃ et oleum lenituuũ ſicut

habet᷑ luc x · in pabola ſauciati· in ciuꝰcura ſama
ritanus infudit oleum ⁊ vinũ· Rt ido per illos

qui erant ſup apothecas olei et vmi ſignãt᷑ bo
ni iudices qui iiſticia et micoꝛdia modo de

bito ſcit vti. Der animalia vero bꝛuta pueri
poſſunt intelligi eo ꝗ paru habent de ratõnis

vſu. Pꝛopter quod p illoſ qui erant ſup nutri
tionẽ ammaliu ſigniſicant᷑ boni pedagogi qui
circa bonam nutritione pueroꝝn in moꝛib ma

xime ſunt mtenti:nã ſcdᷣm phᷣm·jethicon·Nõ

pan facit ad vᷣtutem imo multum ſi aſſueſant

,]nes principes ꝛc In hoc autem
capitulo deſcribit inſtitutio ſalomo
nis regem p dauid preʒz ſun apter

qð p dauid ſigniſcat᷑ hic deꝰ pater. et mipꝛeta

tio nominis congruit nam dauid manu foꝛtis

mterp̃tat᷑ potentia vero pſone patris appꝛopꝛi

at᷑ pꝓ hoc igit᷑ ꝙ dauid regem inſtituit nũ ſuũ
ſalomone ſigniſcatu ſuit miſtice ꝙ de? pater ſi

Aium regern iſtituerat in aſſumpta ꝓ nobis

humanttate. ſlicut in pſona filij ðꝛ p̃s · · Sgo ãt

conſtitutus ſum rex ab eo ſup ſion monte ſan

Cum eius · dt ſubdit. Dominus dixit ad me ſi

lius meus es tu c· Dedit aut dauid ſalomõi

/

filio ſuo deſcriptione poꝛticus et templi ⁊c p

hoc deſignat᷑ ꝙ deus pater dedit hommi chꝛi⸗
ſe noticiã oĩm agendoꝝ in eccleſia: nã cogno
ſcit ommia que deus cognoſcit ſcietia vſonis
et illa ſunt que pticipant effe ſcdöum quacunq;
differentia tempis Moꝛzahter aut p ſaomone?
ex oꝛdinatõne diuimna ꝓmotum in rege poteſt
cõuenienter intellgi quilibet debito mõ ꝓmo
tus ad eccleſiaſticu vel tempale regimẽ · Der
hoc autẽ ꝙ dauid ſalomoni dedit agendoꝝ de
ſcriptione ſigniſica t᷑ ꝙ illi qui pdicto modo ꝓ

mouet?᷑ ad regimen deus dat gratiã bene rege

di ſi debitu ſuu faciat erga deu ad ip̃m ſe ſideln
ter conutendo nã ſi natura nõ deſicit in neceſſa

rijs non eſt veriſimile ꝙ deſiciat actoꝛ nature

Der boc aũt ꝙ dauid dedit ſalomoni aurum 2
argentu ad faciendum ea que in templo erant
asenda· ſignat᷑ ꝙ ſicut deus bono pꝛelato vel

Pncipi conſert noticiã in agendis· ſic facultates
adminiſtrat ei ꝓ expenſis moderatis; .
.D.. eIN.
Ocutuſ q; eſt rex daum ad om
nem eccleſiam ⁊c ·Sequitur in
fra. Holliciti ſunt ſtaq; princi

domus dny dederunt aurũ argentu 2 lapideſ

pꝛecioſos vt in textu dicit᷑ ſigniſicant?᷑ illi qui in

ecdeſia dei pcellunt alios in aliqua gratia ſpali
vtpote in auro ſlapientie in argento eloquetie
et alijs gratijs per lapides pᷣcioſos dengnatis.

Onnocauit igitur dammd om⸗

grega

pes 2c.] Der iſtos qui ꝓ ediſicio

et omnes iſtas gratias ad inſtinctũ vi dauid
ieſu cheiſti conuertũt ad ediſciũ eccleſie in bo⸗
mis moꝛibus 2 ſde· St vnxerunt ſcdo ſalomo

nem in pᷣneipem et ſadoch in pontiſcẽ per ſa
lomone qui interpᷣtatur paciſcus et pꝑ ſadoch

qui interpᷣtat᷑ iuſtus ſigniſicat᷑ vnus et ideʒz ie⸗
ſus chꝛiſtus qui ꝓ ſun ſanguineʒ paciſicauit ea
que in celis ſunt et in terꝛis · col · pe etia dicit
iuſtus anthonomance· Rſa. lxij. Pꝛopter ſion
nõ tacebo ·et apter hieruſale nõ quieſcã donec
egrediat᷑ vt ſplendoꝛ iuſtus euis · Tpe etiaʒ eſt

rex regũ et pontifex ſummus apter quod per
melchiſedech regẽ 2 ſacerdotem fuit ſiguratuſ

vt dedarat apłs ſatis diffuſe heb· vij. Tgit᷑ mo⸗
raliter mungunt ſcðo ſalomonẽ m regeʒ et ſa
doch in pontiſcem qui poſt cõfeſſioneʒ chꝛiſti
regis et pontiſicis factã ab eis in baptiſmo:eã

iterant in ope bene vuiendo ·

Exphicit primus hber paralipomenon

Inopit erundus hber paralipomenon

ſuoSxpoſitõ miſtica poſita ẽ
iij · libꝛo Re. njcapło vſq; ibi
Venit ergo ſalomon ab ex:

auũt cum confirmatus erat in ſuo regno p obe
dientia ppbi pfectam et p diuinã reuelationẽ
tamẽe ſolicite nbi ꝓuidit de currib et equitibuſ

et alijs ad deſenſionẽ regni ſui et eius hrmitate

ptinentibuſ ·et p hoc oſtendit᷑ ꝙ licet homo de

diumo auxilio hit ſecurus tñ nõ debet onmnttẽ

ea que rõna biliter ß᷑ᷣim humanã viam ſacere vi
dent᷑ ad ſui et ſuoꝝ ſecuritateʒ:miſi ibi ꝓhibitũ

eſſet· ſcut ꝓhibitu fuit amaſie·ij parał · xxv. ne
ſecum duceret miltes de regno decẽ tribuum

quoſ tñ conduxerat ad ſibi auxiliandũ · V

4C) creuit autem ſalomon ediſcare do

mum nomm domm c · Expoñnſtio

miſtica atetaßki poſita eſtiij. Res · v· capitło

†11
cepit ſalomon edificare domum
omii in hieruſalem ⁊c· Sxpoſñtõeʒ

huiꝰ capituli miſticã require · nj· Reg · vj· capło

Ecit quoq; altare eneum 2c
Iſtud fuit altare olocauſtoꝛum in
quo carnes animalũ offerebantur
deo ſigniſicauit auſteritatem pnie
qua cato ꝗpꝛia dño ſacriſicat᷑ · et hec oblatio
tanto melioꝛ eſt et deo placentioꝛ quãto caro
dpꝛia carioꝛ eſt hommi qᷓʒ alena· Tob.j·DPelleʒ
P pelle et cuncta que babet bomo dabit ꝓ aĩa

Onfortatus eſt ero ſalo
mon filuſ daud m regno

Ncelſo gabaon · Sequi᷑. Con⸗
vrꝰ et equites·c· Salomõ

id

n
eh
vch
de⸗
ſten
dack
ſon
Ohee
gen
pper
m⸗
erſi

ſti

eã

on⸗

ſdlo
80
ſtae
ex:

0N.

mO.

e
buſ
tare
ode
tte
ren⸗
bti
ne.

ſtio
tko
U

e,
o

r
ne

ſua · id eſt ꝓ vita coꝛpali ſeruanda· Vnde ibidẽ

ſubdit· Tange os eius et carne ꝛc· xx cubito⸗

rum longitudiis et · xx cubitoꝛum latitudinis

id eſt quadꝛũ.p quod ſigniſicat᷑ quadꝛatura q̃t
tuoꝛ cardmalium virtutum·⁊· x· cubitoꝝ altitu

dimnis · per quod ſigniſicat᷑ ĩpletõ:x· mandatoꝝ
Der hoc igit᷑ ꝙ altare olocauſti fuit ſic diſpoſi
tu ſigniſicat᷑ ꝙ auſteritaſ penitentie nõ eſt deo
placita niſ ãnexam habeat quadꝛaturã vᷣtutis
cum impletõne · x mandatoꝝ· Qeteroꝝ autem
expoſitio mikic ponta elt· nj · Re vij capitulo

Oſt que congregauit maioreſ
natu ⁊c . Muius expoſitio miſtica

ibi. Igit᷑ cunctis piter tubis ⁊ vo⸗
et cymbalis ⁊ oꝛganis ⁊ diuerſis generibuſ
uſicoꝝn cmentibo 1c Sicut dietum fuit · iij ·
Res viij per iſtam depoꝛtatõeʒ arche ad locũ
ſanctiſanctoꝝ ſiguratta fuit aſſumptio beate
virgims marie ad celũ empiren. deo piſtaſ
melodias vocu et diuern generis muſicoꝝ ſig
ſicata fut angeloꝝ ⁊ electioꝝ exultatio que q̃:
dem exultatio ꝗpter ſui magmitudmnẽ expꝛimi
nõ poteſt vno genere melodie imo nec omib
generibo que ſunt vel eſſe poſſunt in hbumanis
res.· in moꝛalib. Balbutiendo ꝓut poſſumꝰ
excella dei reſonamꝰ.) Q.:

Vnc ſalomon ait. dominus pollici⸗

htus eſt vt habitaret in caligine. M
ſticam rboltionem quereiij· Reg viij capło

Vnq;; compleſſet ſalomon fun
dens preces igmis deſcendit
de celoꝛc p ſcincatiõeʒ tẽpli et ſo
Nenitate tunc facta poteſt zueniẽt
Aligi ſolennitas angeloꝝ ⁊ celeſtin ciuum

menarrabilis in aſ ceſione chaſti pommis· naz
ula humana natura ſup angelos exaltata tem

plum eſt ſpecialiſſimu de qua dixit jo· ij. Solui

te templũ hoc ⁊c. St ayxł us coł.i. Qomplacuit

in ipᷣo omne plenitudinẽ diumitatis habitare
coꝛpaliter In illa vero aſcenſione ꝓmiſſus ſu
it deſcenſus ignis ſpuſſancti vt habet actu.j·
Kccipietis virtuteʒ ſupuenientis ſpuſſancti im
vos et eri tis mihi teſtes in hieruſale ⁊ in inda
et ſamaria vſq; ad vltimum terre · Et hec pꝛo:
nuſſio in die pentecoſtes ſuit cõpleta.Actu · ij·
Et aparuerunt iius diſpartite lingue tanqm
ignis ſeditq; ſupꝛa ſingulos eoꝝ et repleti ſut
omnes ſpuũſancto ⁊c· etera vero huiꝰcapituli
expoſita nn miſtice · iij. libꝛo/Reæ.viij· etix· ca ·
NN*
pletis anteʒ xx annis ꝛc · Sxpoſitõ

miſtica huius capituli poſita fuit.ij. Re.
9

ix capitulo-) (X. 12
EBina quoq; ſabba cum audiſſet fa⸗

poſita eſt· iij. Reg·vnij capitulo vſq;

mam ſalomonis c Requiratur expoſitio
miſtica:nij. Re x capło ·Q.

O Roſectus eſt autem roboaʒ ſn ſichez

c Sxpoſitio miſtica poſita eſt:iij· Rexij

xpoſntionem nuſticam require. n· Res

nq; roboratum fuiſſet regnuʒ ro
m ⁊c · Expoſitõ miſlica poſita eſt. iij. Re
xinj capitulo. WN. FIII.
Nnoxvm regis eroboam re
Sdnauit abia π Per abi qᷓ ĩterp
laaatur pater meus dñs ſigſicari po-
Itelſt quilibet ſidelis chꝛiſ tianus ſide
iter dicens deo pater noſter qui es in celis æc
per ieroboaʒ autem qui diuiſio ꝓpłi interp̃tat
ſigniſicat᷑ dyabolus qui diuiſonem inter hbo⸗
mines ponere machmat᷑ Creg ombł xxix· So
lerter intuendum eſt ꝙ antiquus hoſtis dum
mentẽ noſtraʒ ad ren tempoꝛaluim dilectiõeʒ
trahit infirmioꝛem cõtra nos ꝓximum excitat
qui ea ipſa que diligimus auferre moliat᷑ · nec
curat antiquus hoſtis hoc faciens vt terrena
tollat h vt caritatem in nobis feriat · gitur p
abiam in virtute dei confdentẽ Ztra ieroboaʒ
pugnante ſigmiſicat᷑ quilibet bonus chꝛiſtianꝰ
in chꝛiſti virtute ſiducialter contra dyaboluʒ
pugnaturus: ieroboam retro moliebat᷑ inſidi
as per quod ſigniſicat᷑ malicia demonis que
rentis fraudulentr nocere hommib virtuoſis
.· Detre · v. Aduerſarius velter dyabolus tãqʒ
leo rugiens circuit querẽs quẽ deuoꝛet cui re
ſiſtite foꝛtes in ſioe· St ecce illis vociferantib⸗
perterruit deus eroboazʒ ꝓp quod ſigmiſcat᷑ ꝙ
vociferantibo pdicatoꝛib voce pᷣdicatõnis · ⁊ de
uotis pſonis voce ſancte oꝛatõnis terret᷑ dya⸗
bolus ⁊ cum exercitu ſuo ſugat᷑· et cuntates
cepit ⁊c· per quod ngmũſicat᷑ recupatio bonoꝝ
p maliciã dyaboli moꝛtiſicatoꝝ· nam recupata
gra reumiſcunt opa meritoꝛia que p deceptõʒ
dyaboli fuerant moꝛtificata: † Sit᷑ abia 2ſoꝛta
to impio ſuo ⁊ c ꝓ hanc em nilioꝝ generatõeʒ
ſigniſicat᷑ bonoꝛ uʒ oꝑm multiplicatio que pꝛo
cedunt ex gratia ⁊ libero arbitrio quaſ p quã
dam ſpiritualem generatõʒz· )QX. IIT

capitulo · . l K„——
autem roboaʒz in hieruſaleʒ c

Ormiuit autez abiã cum patri

buſ ſuis ⁊ c· Sequi Regnauit

7 qʒ aſa filius eius &πα. Per aſa qui

mipꝛetat᷑ lactura vei ſuſtollens idẽ
ſurſum tolles ſigniſicat᷑ bonus rex vel pᷣnceps

qui ſe recognoſeit eſſe fſacturã dei apter quod

min peincipio regni ſui ſurſum tollit vel erigit
ammũu ſuũ ad querendu honoꝛẽ dei ⁊ bonu po
puli ſui libi cõmiſſindeo ſubdi Eecitq; aſa qðᷣ
bonũu ⁊ placitũ erat in conſpec tu dei ſui ſcilicʒ
in deſtructõne cultus dyabo lici 1 in ꝓmotõe

cultus diuini ideo ſubdit · et ſubuertit altaria

pegrim cultus a ſubdit ⁊ pᷣcepit uide vt que
reret dim deu nam talis rex per ſe et ꝑ alios
mnducit ppłm ſuu quantũ poteſt ad. leruienduz

dño in bonis moꝛlb ⁊ ſide viuendo· nec tame

omittit ea que ſunt agenda m vĩ humanam
ad regni ſin deſenſone ne temptare dommuʒz

videat iõ ſequit · Ediſicauit quoq; vrbes mu⸗

nitas cπ]. Sgreſſus eſt auteʒ cõtra eos lid eſt
contra ala et homines ſuos · ʒara ethiopsiD

eſt rex echiopu per quẽ ſgmñſcat᷑ rex demonũ
naʒ demones frequenter apparuiſſe legunt in

ſpecie ethiopũ· Qontra vo bonos reges ⁊ eoꝝ
Phm dyabolus excitat bellum ſpuale pꝑ ſe ⁊ ſa⸗

tellites ſuos et aliquando belluʒ coꝛpale p ma:

los bomines ad modũ ethiopuʒ vicijs denig:
tos et qm in vtroq; bello bonus rex indiget

auxilio diumo· ideo ſubdit · et mnuocauit dim

deu q; p oꝛõnes deuotas in vtroqꝗ; bello wi⸗

ctoꝛia frequentius obtinetivᷣo ſubdit. Rxter

ruitq; dñs ethiopes c]. CRXK. XV.

cto in ſe ſpiritu dei 2c
Per aſaria qui adiutoꝛ dei ĩterpꝛe
tat᷑ pᷣdicatoꝛ deuotus ſigniſcat᷑· Vñ
paulus apłus de ſe ⁊ alijs deuotis pᷣdicatoꝛib
dicit· ·coꝝ·iij. Dei aduitoꝛes ſumus.Talis igi
tur pᷣdicatoꝛ ex iſtinctu ſpuſſancti dicit bono

regi vel pᷣncipi et ppło ſuo victoꝛi Dommus
vobiſcũ q; fuiſtis cum eooſtendenſ ꝙ habita

victoꝛia de hoſtib coꝛpalib vel ſpualibe ꝓceſ
ſit ex aduitoꝛio duiino· et tranſgreſſoꝛib legis
pᷣdicit contrariu de futuro dicens · Si autem
derebqueritis eum derelĩquet vos im manibo
veltroꝝ hoſtum vos tradendo · Quod cum
audiſſet aſa ⁊c ſequit᷑ ſoꝛtatus eſt ⁊ abſtu
lit vdola de omi terranam bonus pᷣnceps ad
vba pᷣdicatoꝛis debetĩ bono ſrmari et de ma
loꝝ exterminatõne ampliꝰ ſolcitari⸗ Sʒ 1 ma⸗
acha matrẽ aſa regis depoſuit de auguſto m⸗:

pPerio amouit em eaʒ ne eſſet pᷣnceps mn ſacris
priapi vt dicit. ij.· Reg xv· p hoc autem oſten⸗

Dit ꝙ bonus pnceps m his que ſunt cõtra ho⸗
noꝛem dei peere nõ debet cuicunq; pſone quã⸗
tucunq; ſibi ꝗpinque-) Q. VX

aſcendit baaſa rex urael in iu
dam .· Sequitur.· Protulit auteʒ;
2 Ala ar Zentum etaunum de the
auris domus domm etde cheſauris
regis miſitq;ad benadab regem ſirie
Qontmgit auteʒ aliqñ iudieio dei iuſto nobis
tñ occulto ꝙ bonꝰ
bolo ꝓcurante incipit de deo diffidere 1 inde⸗
bite de humano auxilio cõſ ad ip̃n

arias autem finus obeth fa⸗

Nno autem xxcvjregni eius

Pnceps ðo prmttente a dya

Dite de humano auxilio cõſdere et ad ip̃m ma
le recur: ere quod ſigniſicaĩ p regeʒ aſa qui pꝰ
tantã vic toꝛiã de virtute dei 2ſecutã veniente

baaſa contra ipᷣm de deo diffidens refugit ad

ydolatre regis auxilium dicens· Eedꝰ inter

me te eſt ⁊c ·St qm talia ſunt a deuotis pᷣdi
catoꝛibe arguenda · deo ſeqiut poſtea an ipe

illo venit anam ꝗpheta ad aſa regem iuda et
dixit ei qꝛ habuiſti hduciam in rege ſyrie c ·

ſ quonia dicit᷑ ecẽs· vij cõſidera opa altiſſimi ꝙ

nemo põt coꝛrigere quẽ ile deſpexeꝛit dðo ſub

ditur⸗/ Tratuſq; eſt aſa aduerſus videntẽ iuſ
ſit eum mitti in nerunEt in hoc aſa ſiguram
tenuit phommis obſtinati qiu verba pdicatoꝛ
nõ recipit ⁊ inſup ipum pſequit᷑ et affligit· Et
qm ſic impugnare veritatẽ agnitã eſt pectatũ

grauiſſimũ wdeo de communi curſu dominus
pfiittit tales in ſeciba ſius moꝛi:⁊ hoc ſigniſca

tur per hoc ꝙ ſubdit Egrotauit autem aſa]:
ſequit et nec in infrnutate queſuit dim ·

IA. NVvVII.
SZnauiſt autem ioſaphat c ·½

ctnn · de quo dicit.· Qonꝝ ij· Spualis

4 Foſaphat ip̃e iudicas interpꝛetatur
.,d F per ip̃ᷣm homo ſpualis ſigſca

undicat oĩa et ipᷣe a nemine iudicatur· ⁊ H pape

cõuemi m vmuerſali eccleſia archiep̃is autẽ in
ſuis ꝓumtijs· et ep̃is in dyoceſib ſuis Cõſti
tuitq; mintum numeros in cunctis vrbib iu⸗

da que erãt vallate muris per quod higniſicat᷑
ꝙ pꝛedicti pontiſices dñt eẽ ſoliciti vt loca ſue

uriſoicioms clauſa ſint vrtutum muris ⁊
ibi ſint miltes· i· ſacerdotes cłici armis ſacrę
ſcripture et oꝛõnis deuote mumiti:quibo aduᷣſa
rie poteſtates et heretici poſſint ſoꝛtiter impu
gnari · Tercio aut anno miſñt de pᷣncipib ſuis
benai ⁊c ·¶ Sequit᷑ Docebãtꝗ; populum ⁊c .
per quos ſignificant᷑ pꝛedicatoꝛes ad docendu

płm diſcurꝛetes qu a p̃dictis pontiſiciba dñt

mtti · Ro x·quo pᷣdicabunt niſi mittant᷑ Itaq;
factus eſt pauoꝛ dñifſup omnia regna ⁊c · nã
Płi ſubditi videntes tantã ſolcitudmẽ pᷣlatoꝝ
circa bonũ regimen cõcipuint erga deu ⁊ eius
vicarios reuerentie timoꝛẽ·· CR. &οVIII.
NVit ergo voſapłhat diues etm:
clitus multum et affimtate con
nunctus eſt achab Stin git ãt ali
gqjñ ꝙ do pmittete 1⁊ dyabolo ꝓcurã
te ille qui bonus erat pꝛelatus de duntijs tpa
libus et honoꝛib intumeſtcit et ſic cum potẽtib⸗
et nobiliba huius ſeculi famiuaritates cõtrahit
ad exaltandũ genus ſuũ p matrimonia· quod
figuratũ fuit p ioſaphat põtificẽ bonũ ſigſcan
tem vt dictum eſt capkło pꝛecedẽti qui multu

dues fac tus ſamiliaritatẽ cum achab pꝛincipe
malo cõtraxit et ſiliã eius filio ſuo vxoꝛeʒ acce
pit·Diritq; achab xex ifrael ad voſaphat veni
mecum c. contingit em frequenter ꝙ gpter

matrimonia pᷣ̃dicta nobiles huius ſcłi petunt

a pontificibe cõtra ſuos aduerſarios auxilium

1
npe
daet

Imnge

ſib
eu
tär
tonf
tt
ettati,
nſfns

et illi concedunt de ſacultatibo eccleſie que non
ſunt ad hoc ſed ad diumũ cultũ oꝛdmate · et ſic

incurꝛunt malum offenſe dunne · ꝓpter qð infea
capło ſequenti dic᷑ ip̃i ioſa phat in caſu ſimili
Jmpio pꝛebes auxiliũ et deo ram di mere:

baris c. Nunquid eſt bic aphetes dni ·Der

um iolaphat qui queſiuit confilum appete
domim et tñ non fecit ſed magis contrariu na
cum achab ad peeliũ prexit ſigniſicant᷑ lli qui

querut conſiuu bonoꝝ nõ tn faciunt in hoc ſi:

mies roboam qui queſuit conſiliuũ a ſenibus:
ſeo datũ ab eis conſiliu derciquit ij· Reæ xij-
Rſt aũt nicheaſ ⁊c] per hoc aũt ꝙ achab iſti

aphete dñ non credidit ⁊ inſup ipᷣm mcarce⸗
rauit credens magis falſis aphetis q́ʒ ſibi ſigfi
cant᷑ illi qui pꝛedicatoꝛes veritatis nõ audiunt

ſed magis ipſos pſequunt᷑ falſs aut adulatoꝛi
bus mendacib credunt ⁊ eis pꝛema largiũt᷑

Lſicut achab moꝛtuꝰ ſuit in pꝛelo ſic tales mo

riunt᷑ moꝛte culpe ⁊ niſ vere peniteãt moꝛien
tur moꝛte gebene N. XIN.
Cuerſus eſt ioſaphat rex uda
Bequitnr. Qui occurrit hieu
filius anam videns ꝛc·

tis qui debet eſſe vdens id elt pꝛe
alnjs que pertinent ad ſalutem cognoſcens. 1

ait ad eum impio pꝛebes auxilium ⁊c ex boc

dat᷑ exemplũ pꝛedicatoꝛibo vt ꝗpter magnitu

dinẽ pſonanꝝ nõ dimittant arguere pcca maxi
me publica ſicut fuit in ꝗpoſto· Rurſuq; egſ

ſus eſt ad płum ⁊c· per hoc autẽ ꝙ ioſaphat
rex audita repꝛehenſone aphete iuit ad monẽ
dum ppkum ſuũ vt querẽt dommũu deũ patruʒ

ſuoꝝ vt per hoc placaret dñũm ſicut eum offen

derat impio pꝛebendo auxiliu dat exempluũ pᷣn

cipibus et pꝛelatis vt nõ cõdemnãt vᷣba pᷣdica

toꝛis h magis ſtudeant dñm placare p bonuʒ
ſuoꝝ tegimen ſubditoꝝ· conſtituitq; iudices

terꝛe in cunctis cintatibo ⁊c· pꝛmcipes ein et

plat 10n poſſunt eſſe min ommi loco ſuo regimi

bus locis notabilibus ſint bone pſone que ſuã
abſentiam poſſint ſupplere· In bieruſalem qʒ

ioſaphat cõſtituit leuitas et ſacerdotes xc i.

ſapientes in lege cõſhtuit in metropoli ciuita
te qui poſſent dubia iudicũ inferioꝝ ad eoſ re
lata deter minare ſicut pꝛecipi᷑ deuteroxvij.
ſimiliter pᷣnapes et pꝛelati ſoliciti debet eſſe vt

in locis ſuis pꝛincipalibhabeant hommes ſa
pientes ⁊ bonos qui in caſbo maioꝛibo qui re⸗
ferunt᷑ ad eos veritatem valeant declarare ·
Oſt hec congregati ſunt filij
moab et amon et cum eis de⸗:
dumeis ad ioſaphat vt pugna
rent contra eum-c .

BPer iſtum byeu ſigniſcatur pꝛedi
catoꝛ veri

Seom qð ſcribitaij· chim · nj omnes qui pie vo⸗

lunt vuiere in chꝛiſto pſecutionem patient? et
ideo poſtq; ioſaphat ad verbũgphete ſe coꝛre

xerat et ppum ſuũ ad dñi ſeruitutẽ reuocare
ſtuduerat et ad faciendũ uiſticiã bonos hoĩes
inſtituerat dñs pmiſt malos bomĩes 1 in ma
gZna multitudine contra eum mſurgere ad ꝓ⸗

batõnem et declaratõnem ſue patientie et vt p

hoc ſcdᷣm ſenſum moꝛalẽ det᷑ exemplum iuſtis
bomnnb ne diffdant de amoꝛe diumo et eiuſ
adiutoꝛio ſi patiant᷑ per ſecutõnem ab muiſtis·
Vnde dicit dommus apoc· iij· Cgo quos amo
arguo et caſtigo · Secuduz vero ſenſum allego
ricum ꝓ ioſaphat qui iudiciũ dei interpᷣtat dei
flius ſigniſicat᷑ſcdðᷣm quod ðꝛ johᷣ v pater non
nudicat queqᷓʒ j om̃e iudiciũ dedit hiio· Cont
p̃m autẽ inſurꝛexert in hieruſale phariſei ⁊ ſa
ducei et etiã romani/ſ·pylatus et nmilites eius
Sed ſicut ioſaphat fuit conſoꝛtatus p ꝗphetaʒ
dicentẽ · Nolite timere nec paueatis hac muil⸗
titudine non elt em pugna veſtra h̊ dei.· Sic
chꝛiſtus poſitus in agonia fuit per angelũ cõ
foꝛtatus vt ba bet᷑ luce·xxij vertit dñs inſidiaſ

eoꝝ in ſemetipſos 2c ·ſcut enim filij amon et

moab inſurꝛexerũt aduerſus habitatoꝛes mon
tis ſeyr · pi poſtea cõtra ſemetipᷣos mſurgẽ⸗
tes ſeinuicẽ deſtruxerunt · ſic phariſei ⁊ ſaducei
inſurꝛexerunt contra pylatum ip̃m accuſantes
impaton romano qui miſt ipᷣm in exilium et
itenꝝ phariſei ⁊ ſaducei ꝓpter ſuas imiquitates
et contẽtõnes intrinſecas rebellauerunt roma
mis· ex q̃ rebellio ne ſecuta fiut deſtructio ꝓpłi
ac ciuitatis vt dicit ioſephus libꝛo de iudaico
belo. heh.. VX
Ormiuit autem ioſaphat cum
patribus ſuis ⁊ c· Der quod ſig⸗
heat᷑ ꝙ ip̃e ſicut ⁊ alij uiſti illiuſ tem
poꝛis deſcendit ad quietẽ ſanctoꝝ
patꝝ in limbo. que quidẽ quies a tẽpoꝛe aſcẽ
ſioms chꝛiſti eſt in celo empireo· Pꝛopter qðᷣ
per doꝛmitõneʒ ioſaphat cuin patrilv ſuis ſis
ſicat᷑ quies decedentiũ quoꝛu anime recipiunt
in cehs: regnauitq; ioꝛam hilius euis c per
iſtum ioꝛam qui wiam rectã patꝝ ſuoꝝ derel⸗
quit· ſigniſicat᷑ apoſtata in ſde qui viaʒ chꝛiſti
et aphoꝝ deſerit · vel apoſtata in religione qui
regulã deſerit a patriba obſeruataʒ· Qunq; ſe
confirmaſſet oceidit omes fratres ſuos gladio
vC]· nam apoſtata a ſide m ſua malicia cõſirma
tus nitit᷑ ſuos fratresialios ſideles trahere ſe

cum ad inſidelitatẽ que eſt moꝛrs ſpualis· Mat·

vin · Dimitte moꝛtuos ſepelire moꝛtuos ſuos
Anfſideles eniʒ moꝛtuos appellat· Similiter apo
ſtata a religione ad excuſationẽ apparente ſue
malicie nitit fratres illius religionis diffama
ac ſcandaliſare· et ſic quãtũ m ſe eſt eos occidit
per ablationẽ ſue fame · Allate ſunt autem ei

„

B

SDsases ð

litere ab helya pꝛopheta æc Tſte vero belias
fuit magnus ʒelatoꝛ legis diuine · p literas igi

tur ipᷣius contra ioꝛam ſcriptas ſigniſicant᷑ ſcri

pture veteris ac noui teſtamenti que damant

contra maliciã apoſtate religiomis ⁊ etiaʒ fdei

ideo ſubdit Hercuſſit eum dñs alui languoꝛe
inſanabili · Per aluum aũt mens hominis ali
quando dengnat᷑· NHꝛouxviij· Verba biliguis

quaſi ſimplicia et ipſa ptingũt ad interioꝛa ve
tris · id eſt: mentis: ITgit᷑ auus apoſtate doloꝛe

percutit᷑ qñ mens eius peſſima machinat᷑ ⁊ tũc
buiuſnodi doloꝛ eſt inſanabił qñ vſq; ad moꝛ⸗
tem pſeuerat in machinatõibo illis ita vt ege
reret etiã viſcera ſua ?c ſit moꝛaliter quãdo
machmatõnes peſſime pꝛocedunt exteruis in
opa que per infamiã coꝛã deo et homimb ſüt
ſetidiſſima · et ſepelierunt eum veruntñ nõ in
ſepulcro regum per quod deſignatur ꝙ tahs

apoſtata moꝛiens excludit᷑ a quiete ſanctoꝛuʒ

qui cum chꝛiſto regnant ineternum

eius minimum regeʒ pro eo
DPer iſtum othoſiam qui de cõſilio
athalie matris ſue ad ydolatriã declinauit ſigſi

cat᷑ quilibet malus qui tanq; effeminat? p mu⸗
lieres ſeductus contra deũ ad peſſima ſe Zuer
tit et qm abyſſus abyſſum inuocat vt dicit ps ·
xlijideo dicitur de ipo ꝙ fuit confederatus caũ
loꝛam rege iſrael peſſimo perrexitq; cum eo
ad pꝛelium contra regem ſirie ⁊ occaſione hu:

ius ſederis fuit interſectus ab hyeu cum ipſo
voꝛam· per quod ſignificatur ꝙ ſicut hommes
mali ſemetipſos aſſociãt in crimme ſic ſociabũ?᷑
adimuicem in pena gehene. Cetera hums capi⸗
tuli ſunt onta Reg xj capitulo.
Nno autem vij confortatus Miada
afſumpſit centuriones ꝛc Gxpoſitõ

nuſtica huius n tuli requiratur·nij· Regxj

capitulo· . XXTTTI
Eptem annorum erat as
cum regnare cepit c.

Hoc capitulũ expoſituz eſt mil tice

7

q; aut obijt iolada ingreſſi ſunt pncipes iuda

dunmos honoꝛes regi loas exhibuerunt ſicut
Dixi plenius in expoſñtõe literal ſup·xij. capłʒ

quarti libꝛ Reg hgniſi cant᷑ adulatoꝛes reguz
et potentũ et ſic facint eos vicijs inſamre teli
quere timoꝛe diuimu· ſicut iſte ioas dereliquit

adulatoõnib pᷣncipum delnmnt⸗ et pꝛedicatoꝛes

veritatis 2temnere et vſq; ad moꝛtem altndo
pſequi ſicut iſte ioas zachariã aphetam iuchit la
pidati · Qunq; euolutus elſet annus aſcendit .

CX. SNII.
Enſeitnerunt alcekabitato⸗
res hieruſalem ochoſiam filiuzʒ

iiy Res xij capitło vſq; ibi. Doſt

et adoꝛauerunt regem . Der pᷣncipes uda q

E .
S

contra eũ exercitus ſyrie ⁊c per ſyros qui ini
pꝛetantur ſublimes ſigficant ſupbi demones·
Vnde job · xlj dicit · de demonum pncipe · ꝙ ipe
eſt rex ſup omes ſilios ſupbie· T git᷑ per exerci⸗
tum ſyrie ſigniſcat᷑ exercitus gehẽne ſiue de⸗
monũ · Vnde ſubdi · Et interfecit cuncios pn
cipes ꝓpłiper quos ſigniſcant᷑ adulatoꝛes re
gũ et potentũ vt pꝛedictũ eſt· In ioas quoq;
ignominma exercuẽ iudicia qui fuerat adula
tõnibus pꝛmcipum delmitus · per hoc igit᷑ de
ſignatur ꝙ demones ſecuʒz trahunt ad inferni
ſupplicia adulatoꝛes et adulatõnib eoꝝ acquie
SSnauſt autem amaſias filus eius
pro eo l. Sxpoſitio moꝛalis huius capłi

requratur.inj. Res xinij capitulo.

–Mniꝶ autem populus iuda fii
um ens Oʒlam. xv annorum
conſtituit regem ꝛc· Per iſtuʒ
oʒiam qui ano· xvj· regnare cepit et
quoð rectũ erat in conſpectu dñ fecit ſigniſica
tur ůuenis bone indols et bene diſponens re
Snuʒ anime ſue per debitã ſubecmonẽ uirium
ſenſtiuan regimm ratõis recte · ⁊ qm̃ ex boc
ſequit᷑ diffuſo bone fame. ideo ſequit · ⁊ diuul
Satum eſt nomen eius vſq; ad introitũ egipti
pter crebꝛas victoꝛias ta lis em̃ iuuenis fre
quenter triũphat de concupiſcentijs mundi et
carnis et de mſultiba dyaboli: Veruntũñ talis ui
uenis virtuoſus non eſt p hoc confirmatug in
bono maxime q mutabilis eſt iuuentus vnde

contingit aliquado ꝙ iuſto dei iudicio noh tñn

‚

9

2

occulto pmttit᷑ ex donis a deo ſibi collatis in
ſupbiaʒ eleuari quod ſigniſicat᷑ p hoc qð ſequi
Sed cum roboꝛatus eſſet eleuatu eſt coꝛ euſ
in interitũ ſuuũ nam vſurpare ſibi voluit offi·
cuum ſacerdotiſ offerendo mcenſum . Vnde ſbh ·
ditur · EFnsreſſuſq; eſt templum dñi vt adole⸗
ret incenſum Apter quoda dñno pcuſſus ſiut
lepꝛa· p quã ſigniſicata fuit moꝛtalis culpa· apĩ᷑
quã ſupbus ſeparat᷑ a conſoꝛtio uiſtoꝝ ſicut le
pꝛoſus a cohabitatiõe ſanon. Doꝛmuntq; oʒi
as cum patribo ſius et ſepelierunt eum ĩ agro
regalm ſepuleroꝝ eo ꝙ eſſet lepꝛoſus· et non
in ſepulcris regu/p quod ſignificat moꝛiens
in moꝛeali culpa que eſt ſpuals lepꝛa non rec
pitur in quiete beatoꝝ qui cum chꝛiſto regnt
meternum. QNR. XXVIII
Smtiquimmq; annoruz erat mathan
eum regnare cepiſſet & Muius cap-

tuh expoſitio miſtica· inj· Reg xv· requiratu

Smiti annorum erat achaʒz
cum regnare cepiſſet c
Muius capituli moꝛalis expoſitio
iij. Rexvj · poſita eſt vſq; ibi. Scce

4*

diul

Spti
ſafie
diet

u

m
onde
Bti
tioin
auit
reun
toſfi
ſb⸗
ole,
ſiue
pt

tle

810
non
ſeng
rec

k.

to

iratus dommus contra iudam tradidit eos in

manibus veſtris et occidiſtis eos atrocit c·
Hic habent pꝛmupes chꝛiſtiani documentum
vt non vtant᷑ crudeliter victoꝛijs habitis cont᷑
alios chꝛi tianos licet enim ꝓpłus iuda pumiri

meruiſſet a dño pꝛopter ſua peccata tñ q;ꝛ erat
de eadem lege cum ppro iſrael dñs ratus ſuit

Ztra filios ilrael eo ꝙ victoꝛia hĩta ð filijſ iuda

crudeliter vñ fuerunt dicente eis ꝓpheta důui

obed· Peccaſtiſ ſupꝑ hoc dommo deo veltro
pꝛopter quod idem pꝛopheta induxit eos ad
tractandu miſericoꝛditer captos in pꝛelio di:

cẽs· Reducite captiuos quos adduxiſtis ð fra
tribus veſtris q magnus luroꝛ di immmet
vobis ꝓ hoc autem ꝙ m hoc crediderunt pꝛO
phete demonſtrat᷑ ꝙ chꝛiſtiani bellatoꝛes dñt
tiuos chꝛiſtianos miſericoꝛditer tractare
ECitur eʒechias regnare cepit

cum · xxv eſſet annorum xc.
DPer eʒechiam qui foꝛtitudo din in

uenienter allegoꝛ ce ſigniſicatur· cui dominus

dedit foꝛtitudmne extirpadi quattuoꝛ tyraãnos
chꝛiſtianoꝝ pſecutoꝛes in quattuo: partibus
mundi ſcqʒ maximi moꝛiente ſeueru in ytalia

maxentiũ romelicmiũ mn alexandꝛia· Quibus

deſtructis et pᷣo cõſtantino baptiſato· eccleſie
Poꝛbeʒ romanũ apte fuerũt· et ale plures edi

ncate de nouo:de conſtantmi mandato⁊ ſacer
dotes catholici cuʒ ceteris eccleſe mmniſtris ad
cultum diumũ·ſcut eʒechias lecit templũ aperi

ri ad obſequia diuina ſacerdotes leuitas ac
etiã ppum applicari. Ahter p eʒechiam qui int

pᷣtatur foꝛtitudo dei poteſt dei filius ⸗zuemient

intelligi qui dicit᷑ dei virtus·· Qoꝝ -capitulo.

Pꝛedicamus chꝛiſtũ dei virtutem. Der teplu
autem mens humana in quo deuſ babitat pe:

gratia ·j-Qoꝝ·iij. Templũ dei ſanctũ eſt quod

eſtis voſ· Moc aũt templũ pollut᷑ p peccatum

et maxime ſi fuerit p aſſueſfactione cõtinuatuʒ

ſicut fuerat tempe achaʒ patris eʒechie lucerne
vero extinguunt᷑ pꝑ Stie ſubtractioneʒ· ⁊ oſtia

claudunt᷑ ꝑ mentis obſtmationẽ. ſed p verum

gʒechiam ſcʒ dei filuum aperiunt᷑ oſtia:quando

peccatoꝛ vera concipit ↄtricionetemplũ etiaʒ

purgat᷑ ꝑ integram conſeſſioneʒ et lucerne re
accendunt᷑ p gtie recupationem· et oblatõnes
offerunt᷑ ꝑ debitam ſatiſ factionemſacerdotes
aut concrepant tubis ⁊ leuite inſtrumetis mu
ſicis ꝑ deuotaꝝ oꝛõnem et laudũ iubilatõneʒ
it oc ezechſas ad omnem
iſrael ⁊ c]· Der eʒechiam ſigniſcat᷑

erpᷣtatur conſtantinꝰimpatoꝛ con

dommus noſter jeſus chꝛiſtus vt
pdẽm ẽ et ſic ꝑ nũcios ab eo miſſos
mntell gund apki alijq; diſcipuli cbꝛiſti ad pꝛedi

candum euangelum p oꝛbem ab eodem mif
Matvltimo· Runtes in mundu vniuerſum pꝛe
dicate euangelium omm creature · Perꝛexert
q; curſoꝛes cum epiſtolis regis ⁊c per quos
ſigniſcat᷑ ſolictta ꝓmptitudo apłoꝝ alioꝛumq;
diſcipuloꝛũ ad implendu chꝛi fi madatũ quod
patet ex hoc ꝙ a tempoꝛe apłoꝝ pᷣdicatũ fuit

euangelium vt videtur p oꝛbem vniuerſuz · nãa

ab bierulilem que eſt in medio climate ire ba

bitabilis exierunt apłi alijq; diſcipuli ad pdica⸗

dum p oꝛbem euangeluiʒ ⁊ ad huc niuente pe

tro pꝛedicatũ ſuit verſus occidentẽ vſq; ad ma

re occeanũ·quod eſt terminus terꝛe babitabił

quod ex hoc apparet q; ſenonis eſt quedã ecc̃a

que vocat᷑ ſincti petrinmi eo ꝙ ipo viuente fu
it pᷣmo ⁊ſtructa p ſanc tu ſaiinianũ et p alios

eius ſocios fuit pᷣdicata fides in partibus mari

ꝓinquioꝛibo.⁊ ſicut viuente petro ſic pdicatũ
ſuit euangeliũ verſus occidentẽ ita ꝓbabili ðꝛ

ex pꝛedictiſ ꝙ pꝛedicatu fuerit ſimiliter in alij/
partibo oꝛbis· illis rridentilv et ſubſã nantivl
per quod ſigmſicat ꝙ non omnes crediderũt

ad diſcipulon cheiſti pꝛedicationẽ ß̊ multi intu

lerunt eis vitupia magna et plurimis eoꝝ et

moꝛtem: quoꝝn imtatoꝛes ſunt qui pſequunt᷑
p̃dicatoꝛes veritatis et pꝛedicationeʒ eoꝝ deri

dent. Rttñ quidam vmi ex aſer et manaſſe et

ʒabulon acquieſcentes conſilio venerũt in hie⸗

ruſalem p quoſ ſigniſcati fuerunt illi qui de

uote ſuſceperunt ſidem et ſic venerut in hieru
ſalem que in allegoꝛco ſenſu ſignat eccleſam
militantẽ vt facerẽt ſolenitatem aʒimoꝝ: ſcʒ m
aʒimns ſinceritatis ⁊ veritatis. ꝓut docet apłs
ſcoꝝ· v.· Sacerdotes quoq; atq; leuite tandeʒ

ſanctiſicati obtulerunt p quos oſtendi ꝙ mi·
niſtri eccleſe mundi et puri pᷣ ceteris debent

eſſe ad offerendũ eukariſtie ſacrametuũ· 2 Oꝛa:

uit ꝓ eis eʒechias / p qð ſigmiſicat᷑ ꝙ dei filuus

in quantũ homo ꝓ mẽbꝛis ſuis infirmis oꝛat

patrem. QS. XNf.
VWeher fuiſſent rite celebra⸗

iſrael et fregerunt ſmulacraꝛc
NAlta vero fractio ſimulacroꝝ facta
poſt ſolennitatem aʒimoꝛuʒ ſigura fuit deſtru
ctõnis ydolatrie p oꝛbem ad pꝛedicatõeʒ apo
ſtolon pplłis credentibo iam admiſſis ad eukari
ſtie ſacramentũ ſicut ſuerat pdictum ʒacharie
xiij. In die illa dicit dñs exercituũ diſperdã no
mma ydoloꝝ de terꝛa dt nos videmeſſe 2ple
tum · Hꝛecepit eʒechias vt pꝛepararẽt hoꝛrea
c p quod ſigniſcatur allegoꝛice ꝙ miniſtris

eccleſe debent᷑ a ppło neceſſaria vite. Moꝛali

autem p hoꝛrea iſta poſſunt mntelligi ſacre ſcri⸗
pture deuotõniſq; ſtudia in quibus reponunt᷑

verbi dei et eukariſtie nutrimenta
. CX. FSNII.

ta egreſſus eſt omms populuſ

Oſt que et humuſcemodi veri⸗
tatem. venit ſennacherib rex
aſſiriorumꝛ c..
Srcut p eʒechiam ſupuuſ ſigniſicatꝰ

vVicarus · ſez; bonus platus qui contra demonẽ
contra ſe ac pplum ſuñ venientẽ obturat fon⸗
tes. id eſt meatus aquaꝝ per quos ſigniſicant᷑

oꝛigines peccatoꝝ· que dicuũt᷑ ſiguraliter aque

numeri v. capko · et iſtas aquas ſitiut et deſde
rant aſſrij p quos ſigmſicant᷑ demones hieru
ſalem allegoꝛicã:n ſidelium eccam impugnare
queretes a de quolibet eoꝝ dici poteſt ilð job
xv · bibit quaſ aquam imquitate· Cdiſicauit q̊
induſtrie ages quia bonꝰ pꝛelatus non ſoluʒ
ſtudet peccatoꝝ oꝛigines obturaè h etiam mu
ros virtutum cardmalium repare · extruxit

turꝛes deſup per quas mtelligut᷑ theo ogice

vtutes cardmalib ſuperemmẽtes· ⁊ foꝛmſec⸗?
aluim muru per que melligit᷑ dauſura hone

ſtatis ad ꝓximum·. ⁊ fecit vniñ generis ar⸗

maturam omnis aut armatuꝛa vel eſt ad ſu⸗
ſtmendũ vel ad muadendũ · ad ſuſlinendũ autẽ
armat exercitium patientie· ad mnuadendũ aut
imimicum armat ſtuduim feruentis oꝛatõnis
⁊ pᷣdicatõnis ſane · locutus eſt ad cor eoꝛũ .
armando ſermonib bonis ꝓprum ſuuz exeplo
uide machabei de quo dicit᷑ · i machabeoꝝ· xv
Krmauit ſingulos non haſte ⁊ cnpei miitõne
h̊ ſermonib optims· Ideo ſequit᷑ Et cõfoꝛta
tus eſt ꝓpphus huiuſcemõi verbis ezechie · †pſe
etia eʒechias ⁊ eſayas ꝗꝓpheta pugnauerut con

tra ſennacherib oꝛõnib deuotis ſicut ðꝛ ĩfra·

Oꝛauerunt autẽ eʒechias rex et eſayas filius
amos ꝗphetes ⁊c et ſic exercitus ſenacherib
ab angelo dñ fuit peuſſus· ſiẽ ſubdit᷑· St miſit
dns angelu ſuum qui pcuſſit omnẽ virum ro
buſtum et bellatoꝛẽ et pᷣncipem exercitus re
Sis aſrioꝝ ꝓ quod ſigniſcat᷑ ꝙ oꝛatõmib de
uotis boni pꝛelati qui ꝑ eʒechiam et bomi reli⸗
Sioſi qui p elapam ſigniſcant᷑ demonu exercitꝰ
debellat · In dieb lis egrotauit eʒechias ⁊c /·
Require expoſitionem miſticam huiꝰ.nij. Re.

xxcapo. CQX. RRTII.
— W es flusemſ
ſeicet ezechie . Per manaſſen q

obliuio mterpꝛetat᷑ · filius ꝓdigus
ſue virtutis ⁊ fame ſigniſicat᷑ qui bo

ad mala conuertit· deo ſubdit· inſtaurauit ex
celſa per que ſ Smiſicant᷑ ſuperbie peccata que
hommeè eleuant indigne vt poſtea coꝛruat ma
ligne. conſtruxitq; aras baalim baal aute de
uoꝛatoꝛ interpꝛetat᷑ ⁊ ſic baaum qð eſt plurale
buuꝰ nominis baal deuoꝛatoꝛes ſignat- APter
quod per baalim ſignant᷑ peccata gule que in

t chaſtus ita p ĩm ſigniſicari po teſt eius

pris ſui carnalis vłᷣ ſpualis oblitꝰ

cõmeſatõnibo et potationib exceſſuns cõſiſtũt

et coluit militiã ceh per quod ſigniſicat cona
tus ad magna ſtatui ſuo indecentia in duobe
atrijs domus dñi volens clericis 1 lancis tira
nice dñare· tranſireq; fecit huios ſuos p isne

per iſtũ tranſitũ intelligit᷑ nutritio hiioeum in

igne concupiſcentie carnals 1 mudane. Ob⸗
ſeruabat ſomnia ]ſequendo falſa conſina 1 ma
la: ſectabat᷑ auguria ⁊cc] adulatoꝛ ib affentien

do et maleſicis credendo· Sculptile q́ʒ 1 2fla

tile ignu poſuit m como dni· B aut moꝛalii
lacit qui hommem vita vel ſcientia carenteʒ in

eccleſalſtica dignitate ponit · Ttaq; manaſſes

ſeduxit iudam c ·per quod ſignincat᷑ illi? ma⸗

licia cui non ſufficit ꝙ ſit malus in ſe h alis ni

tit᷑ ad ſuam maliciã trahere· Locutuſq; eſt dñs

ad eum et ad pplum illius ſcilz per apbeta p
quos ſignant᷑ pꝛedicatoꝛes noue legis qui pn

cipes ⁊ ppł ares conſtanter arguũt de p̃dictis
et cõnſmiib peccatis et attendere noluerut
per quod ſignant᷑ uli q̃ pdicatõnes ⁊ ãmonitõ
nes bonas cõtemnũt · Tdcirco ſupinduxit eis
pᷣncipes ⁊c ·quia dñs tales rebelleſ veritati ali
quando punit exterius graui penaet quoniaʒ
infucta vexatio aliquando dat intellectu. ſic

qui pꝛuis erant rebelles cõcipiunt ſpũm ve pe
nitentie reuertentes ad deu · ideo ſubdit · et co
gnouit manaſſes ꝙ dñs ipe eſt deus m qͥ ma

naſſes ſiguram geſſit cuiuſlibet magni pẽtoꝛiſ

ad deu veraciter reuertentis · Qõſtituitq; pꝛĩ⸗

cipes exercitus ⁊c per quos ſigniſcat᷑ ꝙ vere

reutens ad deum per penitentiã quanto ↄmi

ſit peccata grauioꝛa tanto conari debet ad faci

endum opa melioꝛa· Doꝛmunt aut manalſeſ

cũ patrib ſuis c. per quod ſigniſcat , pẽto
quantũcunq; magnꝰſi vere pemieat ⁊ in bono
termmet vitam ſuam ſinaliter cõſequi᷑ vitam
beatã· Regnauitq; ꝓ eo hilius euis amõ de

quo ſubdi Eecitq; malũ mn ſpectu dñi ſicut
fecerat manaſſes pater eius a ſic ſecutus fuit
eũ in malis h non in bonis·: p penitentiã nõ

redijt ad dñũm ſicut pater eius. ideo ſubdit · et
non eſt reuùitus faciem dñi ſicut reuntus e ma⸗

naſſes pt᷑ euus ꝗpter qð p iſtũ amon ſignificã

tur illi qui mala patn ſuoꝝ vt rapinas ⁊ huiuſ

modi qñ ꝓ iure hereditario volunt ſequi h bo

nos eoꝝ actus nolunt alqualiter imtari ·
COto annorum erat woſias cum
regnare cepiſſet c · Expoſitio
miſtica capłi huiꝰ ⁊ duoꝝ ſequetiu
poſia eſt· nij · Rexxijcapło·⁊· xxiij

et xxnij. Oꝛatio vo manaſſe q pomiſolet ĩ fine

buiꝰ libꝛi moꝛalis eſt ſcᷣm ſenſuʒ literale ⁊15
nõ mdiget alia moꝛalitate niñ ꝙ m ea oꝛãdi de
uote ve penitentibe foꝛma da ·
Explicit liber ſecundus paralipomenon

ti
enn
duotv
btri
e
umm
0.
Ni
enten
1n

Ora

ntg
MMae
lmn,
hoon
tdis
tigp

upn

dctis
erut
ſnito
ziteis
tatial
nonmn
ſe
vepe
eteo
qm
or

vere
zi
dſer
naſſel
pemd
bono
ſtam
ſde
ſcut
ſuit
zo
et
em,
nif
uu
ſt⸗

um
to
tiu
ri-
ne,
165

de

n

te et ipe pᷣcepit nuhi vt edincarẽ ei domuʒ in

Icipit primus liber beſ dre

N anno primo cir regis
M perſarum ⁊c· Qyrus ite

ñiguram geſſit noſtri ſaluato:

cat᷑ chꝛſtus· Rſay·lv· Mec dicit dñnſ chꝛiſto meo
cyro cuius appꝛehendi dexterã c· et tnſduxit
vocem in omni regno ſuo etiã per ſcripturaʒ

q chꝛiſtus apłos et ſeptuaginta duos diſcipu
miſt ad pꝛedicandũ·⁊ euangeliſtas mouit ad
ſcribendũ ꝓ infoꝛmatõe et ſalute oĩm gentihũ

Omnia regna terre dedit mihi dñs· Et hoc

modo mat vltimo dicit chꝛiſtus · Data eſt ni⸗

hi omnis potelſtas in celo et in terꝛa: Cyrus ãt

ptãtem habuit in terꝛa ti q; ſigura deſicit a p

ſectõe vei ſigurate ſicut vmbꝛa deſicit a verita⸗

7

hieruſalem deus eniʒz pater homini chꝛiſto p

cepit vt ediſcaret eccleſia ex lapidibo vuns d e
chꝛiſto credentib ex omily gentib 2 gregatã
Quis elſt in vobis de vniuerſo pplo eius· Se

quit᷑· diſicet domũ dei]. p itos intelligunt᷑

apbi ⁊ alij credentes pm qui moꝛib ⁊ doctri
na ediſcauerunt eccam dei· St omes reliq̃ ad
iuuent ꝛc · per itos intelligunt zuerſi de gen
lib qui adiuuerunt in edificatõne eccleſie ſieut
patet de beato lucaa alijs pluribo a pncipio cõ
uerſis ex gentibo et poſt ea ð ambꝛoſio ⁊ augu
ſtino et alis plurib doctoꝛib. Et ſurrexerut
pncipes patꝰꝝ ⁊ſti ſunt apł et credentes pnn

qui ꝓmpte ac viriliter executi fuerunt opꝰ ec:
cieſe dei · Vmiuerſiq; qui erãt in circuitu adiu:

uerunt manus eonꝝIſti ſunt conuerſ de gen

tibus in ſcientijs philo ſophicis edocti q̃ illas
ſcientias cõuerterunt ad ediſciũ eccleſie chꝛiſti ·
Rex qz cyrus ꝓtulit vaſa templi domimmi que

tulerat nabuchodonoſo: c p nabuchodono
ſoꝛ qui ſedens in auguſtia mterpᷣtat᷑ dya bolꝰ

qui ſecum poꝛtat ignem ſuũ ſigniſicat᷑· p vaſa
vero que tulerat· homines ſigniſcant᷑ quos ad
ydolatriã et alia peccata induxerat · qui p chꝛi:⸗
ſtum ad gtiaz reducunt · Moꝛaliter aũt per cy
rum chꝛiltus ſigniſicat᷑ ſcut pꝛius: per domuʒ
domm edificandam intelligit mens humana:-
Coninj· Templum dei ſanc tu ʒ ſt quod eſtis
vos:Mec aut domus ediſicat᷑ in hieruſale. id ẽ
in qete voluntatis bone. Luc.ij Cloꝛia in altiſ
ſims deo et m terꝛa pax homnnb bone volu⸗
tatis Ad hanc ediſicatione inducit cpruſ noſter
ſcz eſus chꝛſtus p vocem id eſt p internam m
pratione in qua loquit᷑ mentib humanis ⁊ p

ris: q; ſicut iſte cyrus relaxa:
uit captiuitatem iudeoꝝ ſic ſal
auatoꝛ noſter captiuitatem pa
trum in limbo detenton. Dſalxxvij. Aſcedenſ
m altũ captiuã duxit captuutatem dedit dona

tu captunad ediſicationem eccleſe per exercituim virtutis
hominbo ꝛc.· Ct ꝗꝓpter hac ſigura iſte cyrus vo⸗ PE

a domino rellitute· QK.

ſeripturam id elt· p doc toꝛes et pꝛedicatoꝛes

ad inſoemationẽ 'i ſacram ſcripturam expo
nentel Der vaſa vero a nabuchodonoſoꝛ abla
ta de domo dñ poſſunt mntelligi dona ſpuſſan
cti que dyabolus aufert de mente pomims qᷓ

templum eſt diumitatis qn eam inducit ad ca
ſum peccati moꝛtalis qͥ cyrus noſter cheitꝰ

ea remittit cum a peccato moꝛtali ad gratiaʒ

reſurgere ſacit et tunc la boꝛat ſic reſurges ad

fIlſunt autem prouintie finj c1
Milſtice vero ꝓuintia iſta eſt min⸗
tans eccleſiaeius aut filij ſunt crede
tes ꝓpłi qui pꝑ peccatum erant in ca
educti ·h per chꝛiſti gratiam ſunt

ptuntatem

reuerſ· qui venerunt cum zoꝛobabel c per
3020 babel qui ſuit dux redeutium iudeoꝛum

ſigniſicatur beatus petrus paſtoꝛ ouiuʒ ⁊ apo
ſtolus iudeoꝛumſicut dicitur gał · ſecudo · Qui
opatus eſt petro in apłatum circunciſionis ⁊c
&t wdeo p hic numeratos iudeos ſignant᷑ cre:

dentel de udea p beati petri p̃dicatõnem de q̊
bus dicit᷑ act ij· Stans aut petrus cu · xjeleua
uit vocem ſuaʒ et locutus eſt eis viri iudei· ꝛc·
Sequit᷑ infra · Qui ergo vxeceperũt ſermones
eius baptiſati ſunt: ⁊ appoſite ſunt in die ila aie
circiter tria milia: t act im·. Multi eoꝛuʒ qui

audierãt verbum ſcʒ petri crediderũt · et lactꝰ

elſt numerus viroꝝ quinq; milia inter nume
ratol aut hic de babilone redeũᷣtes alq̃ dicunt᷑
ſacerdotes ⁊ aliqui leuite ⁊ aliqui cantoꝛes et
aliqui nathinnei et aliq̃ populares: et per iſtoſ
ſignificant᷑ diuerſi ſtatus credentium in ecchia

ſub regimme petri et anoꝝ apłoꝝ·⁊ ſub regi⸗

mine ſumnn pontiſicis locu beati petri tenetis
et ep̃oꝝ qui ſunt ſucceſſoꝛes apoſtoloꝛum ſe⸗

cundum quod dicitur in decretis diſtinctõne
xxym nouo teſtamento. Hi non muenerunt

genealogiaʒ ſcripture ſue et eiecti ſunt ð ſacexr
dotio .. Der hoc auteʒ onditur ꝙ nullus recipi

debet ad mmiſteriũ officij ſacerdotalis niſ do
ceat de ſua oꝛdinatõne aliter poſſet ex hoc ma
gnum periculum euenire ) QK. JTT
AXmq; venerat ſepiimus men⸗
ſis · ⁊c· Der ſeptenariũ numerum
ſigniſicat᷑ aduentus ſeptiſoꝛnns gra
— tie ſanctiſpiritꝰ in apłis aljſq; diſci
pulis · vt habet act · j · Qongregatuſq; eſt po
pulus quaſi vir vnus ꝓ quod ſigniſcat᷑ d ma
xima et pfectiſſma congregatio ⁊ vmo p ſpi
ritumſanctũ efficit᷑ qui nexꝰ amboꝝ ſ· patris
et fiin nomĩat᷑: et ſurꝛexit ioſue ſilius ioſedech
et fratres euus p quos ſigniſicant᷑ apłi 1 alij
pmi credentes in chꝛiſto: ⁊ ediſicauerunt alta
re dño ꝛc] quia poſt dationẽ ſpuſſancti apłis

m ſigno viſibili cepit eukariſtia offerꝛi et cre.⸗

. H/,

ſpera:nam agnus paſchalis qui exo xij immo⸗
lari pꝛecipi᷑ ad veſperam ab hoꝛa nona ⁊ dem
ceps poterat immolari · Eeceruntq; ſolenni⸗
tatem tabernaculoꝝ que celebꝛat᷑ in memoꝛiã

thomi cibum quoq; et potum et oleum ⁊c .

ꝓ templi ediñcatõne ſigmſicatu fuit ꝙ apoſto

l quidquid habebant ⁊ habere poterant expo

ſumus te c. QR.

beniamm .

dixit ſuis diſcipulis math/x. Cauete aut ab bo⸗
mimib ſcʒ malignis. In regno aũt aſſueri ip̃e
eſt arthaxerſes c] Domus dñm ſpualiter ediſt⸗
cat᷑ p moꝝ et ſidei beedicatione. ⁊ deo p artha
xerſen qui ad inſtigatione ſamari tanoꝝ impe
Diuit ediſcatõnem templi ſigniſicat pꝛelatuſ qᷓ
ad inſtantiã curatoꝝ ⁊ clericoꝝ impedit inde
bite pꝛedicatõnem vbi dei ⁊ conſilum bonon
m auditu confeſſionu. 2 nome arthaxerſis ad
hoc congruit· interptat em̃ lumſe ſilenter tem
benrtalemein keelaeum an hoc faciendu in
ucunt curati et clerici quibuſdaz rõnil appa⸗
rentib ſub ſpecie bom· Vnde H
regis videre nephas ducimus c tales em̃ al

dentibo miniſtrari · dererrẽtibo eos p circuitiũ
wpłis terꝛan ⁊c q; pncipes iudeoꝝ m hierhm
et iudea multas moleſtias apłig alijſq; creden
tibus intulerunt et poſtea ꝑ oꝛbem pꝛincipes
romanoꝝ conantes deſtruere chꝛiſti nome 2
credẽtes in pᷣm· a olocauſtum offerre mane
⁊ veſpe ꝛc nam in nde chꝛiſti im eukaril tia cõ
tenti ceperũt oꝛare mane et veſpe · Vñ ibidem
dicit ꝙ petrus et Ohãnes aſcenderunt in tem
plum ad hoꝛam oꝛõnis nonaʒ a qua incipit ve

pegrinatõnis ſiioꝝ irael p deſertum · qui tüůc
in tabernaculis habitabant et hanc ſolenitate?
ſpir itualiter celebꝛant qui moꝛibus et vj ta ſe
regrinos eſſe ꝓſitent᷑ in hoc mundo vbi non
eſt niſi quidam tranſitus ad terꝛam viuentiuz
hdelib ꝓnmnſſam. Dederunt aũt pecumias la⸗ D

Iſti vero qui fecerunt hoc luerut 3020 babel ?·
alij pncipes patꝝ p quos ſigmſcati fuert ape
ſtoli vt dictuũ eſt ſupꝛa capło pᷣmo. Der S8iẽt
S ꝙ dederunt pecunias cibum potum et oleum

tt eloquentia· Lucexxj· Sgo dabo vobis os et

ſituri erant ꝓ ſpũali ediſcio eccbie ſcut ſcrib
matð.xix· Ecce nos reliquimus omma ⁊ ſecuti
— IIISE
WVientes autem hoſtes ude et

Der iſtos qui voluerunt ſe iungs
cun Hilijs iſrael in ediſcatione tepli
non ad ꝓmotõnem opis ſed magi ſad impedi
mentum pſeudo apłi et chꝛiſtiani ſicti ſigurati
ſuerunt vt toꝛquatus ⁊ cõſimiles ſideliloſe cõ
iungentes vt ꝑ hoc poſſent ſideles accuſare et
eis efficaciꝰ nocé.· nos ip̃i ſoli edificabimꝰ do
mmo · p hoc ſgniſicat᷑ ꝙ ſideles ſocietate talun
maligne mſidiantiu debet ſ. olicite p̃cauere⸗ ſii
nobis cirus rex pᷣcepit p quem ſignificat᷑ chei
ſtus vt eſt dꝛetum ſi upꝛa·j capitulo· Ipſe vero

legant autoꝛitatem pꝛelatoꝛũ ex hoc dimmui:
quod non eſt verum.nã dicti pꝛedica toꝛes pe
tunt ſuper hoc humiliter gratiam pꝛelatoꝝ
ipſ debent benigne concedere · nam boc cedit
ad alleuiationẽ oneris ſui et ſuoꝝ ſalutem ſub
ditoꝝ · allegant etiã aliq pꝛedicti dimmutiõeʒ
tem palis boniideo ſubdit poſſeſſionem trãaſ
fluuiũ nõ habebis ·quaſi dicant tales pᷣdicato⸗
res ⁊ confeſſoꝛes trahunt ad ſe bona debita ec
cleſe · quod non eſt ita ſalua cuiuſcunq; dicetis
reuentiaſed magis oppoſitum.nã in pᷣdicatõni
bus publice ⁊ in confeſſonibo ſecrete ſideleſ ad
monent reddere ſideliter debita ſius curatis ·
alijs eccleſie miniſtris · ꝗꝓpter quod plati talilb
ratõnib friuohs non debent credere et aiaruʒ
fructum pꝛo talibus impedire HM
Rophetauerunt autem as geuf
propheta et ʒacharias· 2 c ·
Der iſos duos loquentes ex inſpi
. ratõne dumma ſigniſicat᷑ p̃ᷣdicatoꝛes
verit atis euangelice·quib a deo dat᷑ ſapientia

ſapientiam cui non poterunt reſiſtè ⁊ contradi
cere omnes aduerlſarij veſtri · St interpꝛetatio
noĩm dictis pꝛedicatoꝛibꝰ congruit. Aggeus
em interpꝛetat᷑ ſeſtiuus ʒacharias aut memoꝛ
dñi pꝛedicatoꝛes aũt pꝛedicti fideles mducut
ad habendũ dei iugem memoꝛiam vt p hocp
uenire valeant ad ſanctoꝛu ſeſtiuitatem. Der
binarium aute iſtoꝝ ꝗphetaꝝ ſigniſicat᷑ ꝙ pdi
catoꝛes euangelij caritate debent eſſe armuico
cõbmati· Vnde greg ſup illud luẽ x· cap. lit
illos binos ante face ſiiam c Binos ergodi
ſcipulos in pᷣ̃dicatõnem dñs nuttit vt per hoe
nobis tacituſ innuat ꝙ qui caritatem erga atte
rum non habet pᷣdicatõnis offieum nullatenꝰ
ſuſcipere debet· gphetantes ad iudeos lſcilicz
de reedincatione temph. Vnde ſubdi.· Tunc
ſurꝛexerunt ʒoꝛobabel ſilius ſa lathiel ⁊ ioſue NH
luus woſedeeh et ceperũt ediſicare templu dſiiñ/
p quod ſigniſcat᷑ ꝙ pᷣdica toꝛes euangelici dñt
inducere ꝓphum ad edifcium eccleſe quodeon
ſiſtit mn moꝛibo ⁊ ſide.⁊ q; non ſolum debẽt ad
hoc inducere vᷣbo ſed etiã vite exemplo · ðo [ᷣ
ditur · et cum eis ꝗphete eos adumantes in
moꝛalib em magis valent facia q; vba. Quis
dedit vobis conſilium vt domũ hanc ediſicare
tis ·Per iſtos ſigniſicant᷑ illi qui querũt oca
ſonem impediendi pꝛedicationeʒ verbi dummn
ſed tñ non poſſunt aſſiſtente adiutoꝛio ſpuſſan
ctindeo ſubdit Oculus aũt dei factus eſt ſuꝝx

ſenes uideon et nõ potuerunt inhibe eis .

Vnc rex darius precepit et re
cenſuerunt in bibliotheca.ꝛ c
Her darum regem conuenienter

ummn

drespe fgniſicari poteſt ſummus pontiſex ad quẽ ſpe tus a rege mitti? cum ad doeendu pprum do:
lumn Cctat vmiuerſalis eccleſe regime· p hoc igitur ꝙ; ctoꝛ vel pꝛedicatoꝛ a cheiſto vel eius vicario
eacdt ad determmatõnez negocij darius bibliotecaʒ deſtinat· cuius aut condicõnis eſſe debeat ſbᷣdi
em ſb recenſeri fecit ⁊ reuolui:ſigniſicat᷑ ꝙ ſummꝰ põ tur. et ꝛpe ſeriba velox in lege ſcz dni · · ſtudio
nuc tifex in determmatõe negocioꝝ hdem vł mo⸗ ſus debet eſſe in ſcripturis veteris ac noui te⸗
em tri⸗ res tangentum ꝑſe ⁊ p abes ad hoc ydoneoſ ſtamenti⸗deo ſequit᷑ Meſdꝛas aute pauit coꝛ
ran debet mueſtigare qd de hoc ſentiant ſacre ſeri ſuñ vt mnuel tigaret legem dni ſcilz querend o
but pture et ſcᷣm hoc negocia termmare ſicut da eius ſanuũ mtellectum. et laceret 1 doceret in
ßdih riis poſt dictam diſquintõnem pᷣcepit dinge iſrael · doctoꝛ em̃ ⁊ pꝛedicatoꝛ nõ ſolum dñt
decrhr ter exequi domus dei ediſcatione vt ð archa docere verbis ḧ etiã factis exemplo chꝛiſti. de
diſed resis ſtudioſe ſumpt dent᷑ nam in pijs opibꝰ quo dicit᷑ act·j cepit ieſus facere ⁊ docere · Kr
matg⸗ ſumus pontifex et etiã alij plati nõ ſolũ debet thaxerſes rex regum heſdꝛe ſacerdoti ſcribe le
titlhb eẽ fauoꝛa biles ver bis·ſ̊ etia tempalibo auxi lijſ gis dei ⁊c ꝓ boc enim ꝙ iſte rex dedit heſdꝛe
tain ꝓut pñt · me poſit eſt decretu vt oĩs hõ multas 1 magnas gratias piulegia ſignifica?
qui hanc mutauit iuſhonæ. tollat᷑ lignũ ð domo ꝙ rex regum ieſus chꝛiſtus doctoꝛbo 2 pꝛedi
- ipᷣuis ⁊ erigat᷑ ⁊ cruciſigat᷑ m eo. Her qð mtel toꝛib verboꝛ exemplo dat gtias ſpiritꝰſancti
elt⸗ ngit ꝙ impedietes ediſicationẽ eccie mcurꝛunt et cariſmata: Et ego confoꝛtatus mann domn
damnationẽ einam Vnd ⁊ in is papalibo ð⸗ m congregaui de iſrael pncipel quu aſcenderẽt
xinſp Nulli & omnino hominu liceat c ſi quis autẽ mecum eʒ in hreruſale vba ſunt heſdꝛe p quẽ
atoze, Heoc atteptare pᷣſumpſerit mdi Fnatione Omni ſgniſicat᷑ ꝙ bonus doctoꝛ vl pꝛedicatoe 2 gre
Pent potentis dei ⁊ beaton apoſtolon eius petri 1 gat multitudinẽ fidelũ in vnitatẽ hndei carita:
8086 pauli ſe nouùit incurſuru. git᷑ tathannay dux te ſoꝛmate quam ſecum ducit ad requiem hie
hnd 2X. Der utos veſignant iln qui faclaſup ecſ muſlſopne. Ecipes a a⸗
vetato manu dommd iinpeditoꝛib⸗ ediſcatõnũ eccle — pſ unt erSo principes amilia⸗
gger⸗ ſie ht adiutoꝛes ediſcatiũ ipaʒ. ⁊ hec eſt muta rum · c /per iſtos hic enumeratoſ
n tio dexteꝛe excell Eecerut aũ filij iſrael æc · ques heſdꝛas peꝛ ſe p alioſ ĩiduxit
Onci ſequi obtulerunt in dedicatõne c · Polt — ad hoc ꝗꝙ exirent de babilone ⁊ cal⸗
tionẽ debent applicari ad opus bonũ:⁊ hec ap merus eſt magnus· vt patʒ in textu diſcurꝛen
Der plicatio eſt quedam dedicatio · debẽt etiã offer do: ſi gniſcat᷑ magnus fructus ammaꝝ quò ſa
Nte ri in gaudio quia ſacrificia coacta non placent cit bonus doctoꝛ vł pꝛedicatoꝛ inducendo po
Nuce⸗ deo: Eecerunt auteʒ ſij tranſim gratõnis pa pulos ad hoc ꝙ exeant ð ſeruitute peccati:que
Ilnt ſchap quod deñgnat᷑ ꝙ poſt tranſmigratõʒ p Eruitutẽ babilonicam ſigniſicat᷑ eo ꝙ babiõò
6o! de vicijs ad virtutes et nõ an debet recipere ſi confuſio mterpᷣtat ⁊ popa bona vemãt in hie
er hoe deles ſacra mentũ eukariſtie · et fecerunt ſolen ruſalẽ allegoꝛicam que eſt militans ecca vt nu
R nitatem anmon vij diebus omne tẽpus per mero ⁊ merito ſint de ipᷣa:⁊ ſic tandẽ pueniãt
hren⸗ vij dien circulum reuoluit. ꝓꝑ hoc ergo ꝙ fece⸗ in hieruſaleʒ anogogicam:que eſt triumphãs
ſilg runt ſolenitateʒ aʒimoꝛũ dieb vij· ſigniſcat᷑ ꝙ eccleſia. de qua dicit gał · iin · Fla que ſurſuz eſt
Tune ſideles omnj tempoꝛe viuere debent in azimis hieruſa leʒ libera eſt que eſt mater noſtra: de
eſ ſinceritatis ⁊ veritatis· Q.. ViI pᷣdicaui ibi ieuiniũ iuxta fluuiũ hauuap itu
Oſt hec auteʒ verba in resno vero fluuiũ intellgit᷑ fluxus lacrimaꝝ coꝛpaii
on men in ſilentio temptans interpᷣtat in vera ↄtritõne ⁊ conſeſſione et qm ad veraʒ
d DM et ideo p ipſum leſus chꝛiſtus ſigſi contritõnem confeſſioneʒ ſequi debet ſatiſ fa
voſb cat de quo dicit᷑ luc ·Lumen ad reuelationem ctio · ideo iuxta dictum fluuium ieiumiũ pꝛedi
i Zentium ꝛc.· †Tpſe etiã eſt rex regum ſicut et de cat᷑ quod eſt vnũ de operibo ſatiſ fac tõnis et p
e arthaxerſe dicit inſra in hoc capło· †pſe etiaz te ip̃m alia ſatiſ factõnis opa deſignant᷑· Et ſepa
rr ptat non vt aliquid ſibi ð nouo innoteſcat ſed ui de pncipibus ſacerdotũ ·. Sequit. Appẽdi⸗
en alns⸗:Temptat etã in ſilentio q; tempꝑtatus ab q; eis argentũ ⁊ aun ⁊c] p qð oſtendit ꝙ ecce
in xo ignoꝛat ꝙ ab eo temptet᷑ mii ſibi diumtus theſauri maxime ſpuales bommibuſ literatis
ſn. reuelet · Cgit᷑ p regnum arthaxerſig ecckia que ſidelibo ſunt cõmedandi· Sed 2 qui vener t
ſup regnum chꝛiſti deit bene ſigmſicat᷑ heſpras ſi de captiuitate filij tranſmgtõnis olocauſtoma

lius ſara ye ⁊c p heſdꝛam qui adiutoꝛ mterpᷣ
tat᷑ bonus doctoꝛ vel pꝛedicatoꝛ ſigniſcat Vn
7 “W Qon ni paulus doctoꝛ gentiu pꝛedicatoꝛ
Deicit de ſe 1 lbi ſimii. Dei adiutoꝛes ſumus

ta obtulerunt dno per quod oſtendit illi qᷣ
de captüntate dyaboli exeunt ⁊ de vicijs ad v
tutes tranſeunt offerꝛe debent olocauſtomata
domino·id eſt eoꝛpus ⁊ animam applicare tota

Igit᷑ mn regno arthaxerſis heſdꝛas tan; lega⸗ liter obſequio diumo . 1.

Oſtquam autem hec completa
ſunt · 2 c· Qrca quod ſciendũ ꝙ ſiẽ
plenius dixi in expoſitõne literali ñ
lij irael qui de babilone veneruũt in
alem videntel ꝙ vxoꝛes ſue ex itmere 1

¶(DAIis afflictõmibus erant deturpate eas 2tem
pſerunt in magna parte eijecerunt accipien⸗
tes vxoꝛes alienigenas contra pceptum din ·

vij · ca deut · Fſrael videns deuz interp̃tat. 1 ðo
p Rilios ifrael clerici ⁊ ſpaliter theologi ſignih⸗

cant᷑.ꝓ vxoꝛes ſciẽtie vł ſcripture dengnant· h

p vxoꝛes legitimas ſacre ſcripture ſunt mtelli
gende.Sapᷣ · vnjManc amaui ⁊ q̃ſiui mihi ſpõ
ſam aſſumẽ· Moe em bonus theologus debet
dicẽ · Sed quia ſacre ſcripture carẽt oꝛnamẽetis
rhetoꝛice do deſoꝛmes aliquando vident᷑· Vñ
dicit hiero · de ſeip̃o Ttaq; miſer egolecturus
tulliũ plato ſumebat᷑ in mamib· ſiquidẽ in me
metipſum reuerſus ꝗphetas legẽ cepiſſem ſer
mo hoꝛrebat meultꝰ. Tamẽ in hoc erat a dya⸗
bolo deceptus · Vnde ſubdit · Dũ me ia ſerpeſ
antiquus illuderet ⁊c· Per vxoꝛes autẽ alieni:
genas quas videbant pulcrioꝛes intell gẽde
ſut ſcripture getilium phiiſophoꝝ quas theo
logi multi contemptis ſcripturis noui ac vete
ris teſtamenti carius amplexant᷑ ⁊ ſpãaliter do⸗
ctrinã aurois peſſims erꝛonb plenam· quam
eum maioꝛi pondere a diligentioꝛi quotatiõe
qð dictu hoꝛrendum eſt allegant q; doctrinã
dommmi noſtri ieſu chꝛiſti ⁊ apoſtoloꝛum eius
Qunq; audiſſem ſermonẽ iſtum ſcidi palliiʒ
meũ ⁊ tunicam meaʒ ⁊c in ſignũ doloꝛs ma
Sni·⁊ ſunt verba heſoꝛe p quem ſigniſcat᷑ p̃la
tus ſupꝑioꝛ qui poteſt remedum adhibe · 2 10
ſicut heſdꝛas ab afflictõe ſui ⁊ doloꝛe nõ ceſſa
uit donee remedium appoſuit p eie ctõnẽ mu

lien alenigena ta ꝙ non eſſent dñe h tantu:

modo ancille · ſic ꝑ pꝛelatum ſupioꝛem debent

ſeripture philoſophoꝝ alienigene deijci a tãta

autoꝛitate ita ꝙ apud theologos ſolũmodo
maneãt inquantũ poſſunt ſubłruire ſacre ſeri
pture diumitus reuelate· nam ancillam dñari
et dnam aneillari magna abuſio eſt · ꝓpter qoð
lli qui ſcripturas philoſophicas erꝛoꝛ bus ple

nas ſacris ſcripturis pꝛeponunt modo pꝛedi⸗

cto enoꝛnuter abutunt· QN. X.
n

plorante et flente.· c·· In hoc
heſdꝛas ſacerdos dedit exempluz pᷣ
latis 2 curatis ecãe f lendi 2 depꝛe⸗

candi diim ꝓ ſubditoꝛũ ſuoꝛũ tran ſgreſſione ·

nam animas eon tanq́; mater in ehꝛiſto debz
aſſidue parturixe. St quoniam ex af flic tõe bo
m pꝛelati ſubditi debent ad veram penitentiaʒ
moueri:ſequit᷑ collectus eſt ad eum de irael
cetus Zrandis c ſequit. et fleuit pbus mul
to fletue ꝙ aut iſe fletus ex vera penitentia

Ic ergo orante heſdra et im⸗

pceſſerit oſtendit pꝑ hoc ꝙ dicit. Percutiamꝰ
dus cum dño deo noſtꝛo vt ꝓijcia mus vnin

ſas vxoꝛes ſ· alienigenas· ⁊ eos ꝗᷓ de hbis na

ti ſunt· Per vxoꝛes alienigenas cõöuenienter

intellgi poſſunt interioꝛ es eupiſcentie male
et ꝓ hilios eoꝝ actus exterioꝛes ex ip̃is pꝛoce

dentes que omnia a vere penitentibe ꝓut pnt

ſunt abijcienda· Et ſurꝛexit heſdꝛas an domũ

dei non em a terꝛa voliut ſurgere donec pyls
emendationez ꝓmiſit ⁊ ad hoc per iuramentũ
ſe aſtrinxit · non tñ ceſſaiut heſoꝛas a ſua totali
affuctõne qꝙ ſequit᷑ panẽ non comedit ⁊ aqʒ
non bibit et in hoc dedit exempluz ecclehe pᷣ⸗
latis ⁊ curatis affligendi ſe ꝓ ſubditoꝝ ſuoꝛuʒ
peccatis vſq; ad pſec tõnem emendatõnis · Et
muenti ſunt de ſinjs ſacerdotuʒ qui duxerunt
vxoꝛes alienigenas Intor traſgreſſoꝛes illos
pᷣmo nominat duplici cauſa: pᷣma eſt qꝛ pẽtum
eoꝝ grauius erat eo ꝙ ſacerdotes ⁊ eoꝝ ñilij
qui tunc ſuccedebant eis in ſacerdotio magis
tenebant᷑ ſeire legeʒ q; ceteri · Malachij. Labia
ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiã: ⁊ legem ex eius
oꝛe requirent· Scða eſt quia peccatum iſteꝛuʒ
cã fuit ⁊ occaſio alijs peccandi Cres· in paſto⸗

rali Qum paſtor per abꝛupta gradit᷑ 2ſequẽs

eſt vt ad pꝛecipituim grex ſequat
Sevyplicit heſdras ;

ITucipit neemias ½

qui conſolatoꝛ interp̃tat᷑ ⁊ int
pꝛetatõni conſonat res geſta
quia miſſus fuit a latere regiſ

rum iſrael de captuntate babi
lonica reuerſoꝛuz pr
dñs noſter ieſus chaiſtus ſigniſicat᷑ qui cõſola

toꝛ dicit· Trenon:j· Slongatus eſt a me cõſola:

toꝛ· Qlo a hebꝛeica· Iſte eſt rex meſſias t†pᷣe et

miſſus fuit a patre qui eſt rex regum in mun
dum ad conſolatõnez ommu gentin . Se venit

ad me anani vnus de fratribo meis 2c p iſtos
fratres apoſtoli deſignãt᷑ qui fratres domini
noſtri ieſu chꝛiſti dicũt᷑· Pſal.xxj · Narꝛabo no
men tuũ fratribo meiſ · vt deducit apoſtolꝰ heb·
ij· Rt johã xx · dixit marie magdalene· Vade ad

fratres meos ⁊ dic eis· Aſcendo ad patre meuz

et patrez veſty · St dixerunt nuhi Qui remã

ſerunt et rehetiſunt de captuntate in magna

affhctöõnę ſunt p boe ſigniſcat᷑ apoſtoloꝛum
compaſſio ex qua populi affbctioneʒ leu neceſ
ſitatem oſtendũt cheiſto· Mar·vj· Rt cum iam
hoꝛa multa ſieret acceſſerunt diſcipuli eius dicẽ
tes deſertus locus eſt hic ⁊ hoꝛa iam pꝛeteriſt

dimitte illos vt in ꝓximag villas euntes 1 vi
cos emant ſibi cibos quos manducent· Qum

5 -= W õ

Erba neenne Der neemiã

in uideã ad conlationẽ ſiio⸗

ex ſequentihy apparebit ·

— DeDE------—ʃ

—— —. — — —NNU

emi
zint
geſt
eregt
eſlo⸗
tebabi
Nebe⸗
dſ
öoln⸗
eet
nun
enit
Res
mum
0 10
9
dec
nteu
i
G
Nurn
eeh
un
diee
eriſt
1
um

audiſſem verba huuiſcemodi ſedi et fleui et lu
xi diebus multis ⁊ ieiinabam ⁊ oꝛabam.DPer
hoc ſgniſicat᷑ compaſſio chꝛiſti ſup affuctõnẽ
et miſeriam populi ꝓ qua releuanda legit᷑ ieiu
naſſe oꝛaſſe et fleuiſſe et alias penalitates ſuſti
nuiſſe ſicut fuerat pꝛedictum eſa.lnj. Diſciplina

pacis noſtre ſup eũ ⁊ liuoꝛe eiꝰ ſanati ſumꝰ

Tfactum eſt in menſe mſan .
cui vñdet apud latinos martius ſicẽ
declaraui diffuſe in poſtillis literali
N bus· geñ · vij . ⁊ exo· xij· In iſto vero
iñſe paſſus fuit chꝛiſłꝰſ.viij kł apł.Paſſio vo

cheiſti calix appellat. Tohᷣxviij. Oalicem quẽ de
dit mihi pater non vis vt bibam illum .· Vas ãt

calicis non bibih vmum quod in eo ↄtmetur
ideo ſubdit᷑ · ⁊ vmum erat ante eũſ· añ regeʒ

qui ſignat deum patrẽ in cuius cõſpectu erat

paſſio chꝛiſti nam eam diſponebat et accepta

bat · ⁊ quoniã chꝛiſtus p neemaʒ ſigniſicatus

illam paſſionẽ acceptabat ex obedientia ad pa

trem wo ſequitur ⁊ leuaui vmũ ⁊ dedi regi

id ẽ·acceptaui calice ſalutaris · ⁊ erã quaſilan
guidus in paſſione em videbat᷑ chꝛiſtus ſoꝛti
tudmem amnſiſſe. Rſa. lii Vere languoꝛes no
ſtros ipſe tulit ⁊ doloꝛes noſtros ipſe poꝛta:⸗

uit · Quare vultus tu' triſtis eſt cũ te egrotũ
nõ videã· Sgritudmeſem que cauſint᷑ ex mmoꝛ

dinatione humorum vel defectu nature vel

ex malo viuendi regimine non habuerũt locũ

in chriſto.quia nõ valuiſſent ad opꝰ redẽptio⸗
nis tame in eo ſuit triſticia de malo culpe non
ſue ſed aliene· vtpote de culpa ſuoꝝ diſeipuloꝝ
a rectitudine ſidei declmantiũ.q; petrus mteꝛ
alios pᷣmus ipſum in ſua pñtia ter negauit

de culpa malignoꝝ ipᷣm mnocentem cruciſigẽ
tium · ſimlliter in eo ſuit triſticia de malo pene
moꝛtis ſibi immmentis· Mathxxvj· Triſtis ẽ
amma mea vſq; ad moꝛtem · Iſta tñ triſticia in

nullo rationẽ pturbabat h̊ magis p rõneʒ exci
tabat᷑ m pte ſenſitiua vt ſic eſſet meritoꝛia⁊ hu
mane nature veritatis oſtenſua: neſcio quod

malum eſt in coꝛde tuo ·. licet mn coꝛde chꝛiſti

nõ fuerit malum culpe.m eo tñ fuit malum pe

ne ſicut dictum elt de triſticia · ⁊ ilud malum

dicit᷑ deus pater neſcire·quia noluit ip̃um amo

uere oꝛante chꝛiſto mat xxvj· DPater mi ſi poſ
ſibile eſt tranſeat a me calix iſte· Sicut ⁊ fatuis

virginib dicit math · xxv. Fmen dico vob · ne⸗
ſcio vos· eo ꝙ noluit eis apire· Quare nõ me⸗/
reat vultus meus c· ſicut enim neemnas fle⸗
uit deſtructionẽ pꝛimaʒ p na buchodonoſoꝛ fa
ctam ·ita chꝛiſtus fleuit deſtructionẽ ſecũdam
p romanos ſiendã· Luce· xix· Videns ieſus ciui
tatem ſanctã hieruſalem fleuit ſup illaʒ ⁊c.· Et
adhuc magis dolebat de deſtruckõne eius ſpi

rituali cuius repatõnem facere deſiderabat ·

ſubdit · Si placet puus tuus · ſic eſt in hebꝛeo
et accipi hic ſi ꝓ quia:q chꝛiſtus homo fuit
eſt deo patri valde placens⁊ dilectꝰ ⁊ ſic ab eo
nuſſus ad repatõnẽe ſpualis hieruſalẽ· Diitq;

mhi rex et regina· Der hanc regmaʒ poteſt
intelligi triumphans eccleſia que magis eſt cõ

iuncta deo q̃; mintans:que tn dicit᷑ dei ſponſa
Qanti.iiij. Oꝛtus concluſus ſoꝛoꝛ mea ſponſa·
⁊c · Tlla vero que hunt in terns⁊ maxime ad ſa
lutem ptinentiaꝓcedunt a deo mediantib ſan
ctis angelis·ideo ſubdi · Vſq; ad quod tepus
erit iter tuũ tempus em aduentus chaiſti ad
opus noſtre redemptõnis a deo fuit pᷣoꝛdina
tum ab eterno et ab angelis ſanctis in tempe
ꝓ quanto ſunt executoꝛes duime diſpenſatõis
Si regi videt᷑ bonuʒ epłas det mihi ad duces
regiomis trans flume . Duces iſti poſſunt di⸗
ci angeli ſancti admmiſtratoꝛes eon que Rũt
bic inferius vbi habitãt hommes·⁊ dicit᷑ regio
trans flume· q deſcendedo elſt vltra locũ aeriſ
in quo generant᷑ nubes ⁊ pluuie· vnð generãt
flumĩa·ꝗpter quod locus iſte flume caliter di
ci poteſt epłe vero chꝛiſti ad hos duces ſunt
autoꝛitas ⁊ poteſtas chꝛiſto date·quibus age
li obediebant ſibi: deo ſubdit᷑· vt tranſducant
me ·ſcʒ miſterialiter Mathᷣ.in. Angeli acceſſe
runt ⁊ miniſtrabant ei· Et epłaʒ ad ſlaphan
qui mterpᷣtat᷑ ꝓſiciensdeo ꝓ pᷣm ſigniſicatur
ſpuſſanctus qui facit nos ꝓſcere eo modo lo
quendi quo dicit᷑ Rovnj. Spus poſtulat pꝛo
nobis gemitibo menarꝛabilib. vt det mihi li⸗
Sna ⁊c pꝓ que poſſunt intelligi ſpuſſancti do⸗
na quibo chꝛiſtus texit poꝛtaſ temphd eſt ꝓte
xit ecchiam ⁊ muros ciuitatisid ẽ apoſtolos ⁊
eoꝝ ſucceſſoꝛes ꝗpter quod econtrario malis
pꝛelatis dicit᷑ eʒe·xin non oppoſuiſtis vos mu⸗
rum ꝓ domo dñ 2 domũu quã ingreſſus fue
rop quaʒ intelligit᷑ virgo beata ꝗ ſpuſſancti
cariſmatibus p ceteris fuit tecta Rudierut at
ſanaballath ⁊c ꝓ iſtos intelligunt ſacerdotes
ſcribe ⁊ phariſei qui chꝛiſtum ⁊ apłos impediẽ
conati ſunt in ediſicio cuntatis dei que eſt eccia
ſicut patet ex decurſu euangelij· Et vem m hie
ruſalem ⁊ eram ibi tribus diebus p quos ſig
ficantur tres anni hm illud eʒechieb · in diez ꝓ
ano dedi tibi quibo chꝛiſtus pᷣdicauit in hieru⸗
ſalem metropoli indee ⁊ in locis circũadiacenti
bus · Et ſurꝛexi nocte ⁊c et de chꝛiſto ſcribi
luce. vyet erat pnoctans m oꝛõne dei.ſ· ꝓ re
patõne eccie quantu ad muros ſidei ⁊ virtutũ

Venite ⁊ ediſcemꝰ muros bieruſalẽ verbuzʒ

eſt chꝛiſti ad ſuos diſcipulos ad ediſcationem
eccie ꝑ pꝛedicationẽ et vttam bonã mducentis
eos. Nũquid contra regem vos rebellatis
verba ſunt ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ chꝛiſto ⁊ diſci⸗
pulis eius rebellionẽ imponentiũ· pᷣmo cõtra
regem celeſte imponendo eis diume legis trãſ

luce·xxij Munc inuemmus ſubuertentẽ gen⸗
tem noſtraʒ et ꝓhibentẽ tributa dari ceſari di

centem ſe regem chꝛiſtum eſſe Dixiq; ad eoſ

deus celi nos iuuat pꝛopter quod non potue
rũt phariſei et ſcribe edincium eccleſe impedi

re ſicut dxit gamaliel act· v. Si vero ex deo ẽ
hoc opus nõ poteritis diſſoluere · Vobis aut

non eſt parſ ⁊ iuſticia ⁊ memoꝛia in hieruſale
poc dicit chꝛſtus quantũ ad illos qui remanſe

cleſa militante ⁊ etiã triumphate · de qua dicit

galł · nij.· Flla que ſurſum eſt hieruſalem libera

que eſt mater noſtra/ QX.. FX1.
Tſurrexit helyaſ phc ·
In hoc capitło agit᷑ de edincatõne
hieruſale in qua ſit ſpalis mentio de
ſex poꝛtis que fuerunt in exterioꝛi
muro claudente hieruſalem · ꝓ quã ſcðᷣm ſenſuʒ
anagogicum intelligit᷑ hieruſale ſupnaad quã
intrat᷑ p obſeruationẽ mandatoꝝ dei · Mathei
xix · Si vis ad vitã ingredi ſerua madata· P⸗ꝛ0

eſt

pter quod illa que inducunt ad mandatoꝝ ob

ſeruantiã poꝛte hieruſalem dici poſſunt Circa
quod ſciendu ꝙ mandatoꝝ aliqua ſunt negati

ua a malo retrahentia ſicut illud:non occidesg 2

conſiłia aliqua vero affirmatuia ad bonũ indu
centia · ſicut illudhonoꝛa patrem tuũ ⁊c· Tgit᷑ il
la que retrahunt a malo ⁊ illa que ad bonu in⸗
ducunt · poꝛte ſupne hieruſalem dici pñt ſcõᷣm

allud p̃sxxxvj· Declma a malo ⁊ ſac bonũ ⁊ in

habita in ſeculũ ſeculi:· Retrahentia vero a ma
lo tria ſunt ſpaliter.ſcʒ vicij fetoꝛ· iudicij terꝛoꝛ
ſupplicij hoꝛroꝛ. Pzꝛimũu ſigniſica?᷑ p poꝛtã ſter

quilinijſcdᷣm ꝑ poꝛtam iudiciariã·terciũ p poꝛ

tam vallisq; ſcᷣm omnes doctoꝛes de hoc lo

quentes ſupplicuum gehene pomt᷑ in ꝓfundis

terꝛe · Inducentia aũt ad bonũ tria ſunt ſimułer
et accipiunt᷑ p oppoſitum ad tria pꝛedictaſunt
autez hec tria decoꝛ opis· dulcoꝛ ſederis valoꝛ
muneris nam opus virtuoſum opantem deco
rat · deo federat . ⁊ eternam beatitudinez meret
ſeu comparat. Hꝛmũ ſigniſficat᷑ p poꝛtã dauid
cuuis eſt interpᷣtatio vultu deñderabilis · ſcᷣm
P poꝛtam fontis vł aquan nam aque gratie ſe

derant deum cum homme terciũ vero ſigniſi ⸗

cat᷑ pꝑ poꝛtam negociatoꝝ quia p opa vᷣtutum
P terꝛenis cõmutant᷑ celeſtia·⁊ ꝓ tempoꝛalib⸗
eterna·m ꝗ cõmutatõne ſeu negociatõe noſ ex
ercere velit domin⸗ noſter ieſus cheiſtus qui
Dicit luc·xix· negociam ini dum venio ·
1411†

.
Nſanaballach ꝛc ·. Sequ.· Quid
indei faciunt imbecilles .

greſſionem vt patet in pluribus euãgelij locis
ſcðo contra regem terrenum dicentes pylato·

Actum eſt autem cum audiſ ſet

er iſtos deſignat ſacer dotes ꝛ ſcribe cheiſ tũ

deridentes in cruce · que quidez deriſo in ſuos
diſcipkos redudabat · deridebãt ãt eü de ĩbecil⸗
litate dicẽtes Vach q̃ deſtruis tepluʒ dei et in
tribus dieb reedihcas· Ttem auos ſaluos ſecit

ſeip̃m nõ poteſt ſaluũ facere · Cõuerte oppꝛo:
bꝛuum ſup caput eoꝛuʒ quod et factum fuit:

nam in vindictam oppꝛobꝛij chꝛiſto illati deuſ
fecit vemire romanos contra udeãqui deſtru

xerunt templum ⁊ ciuitatem et ꝓppłum partim
occiderunt ⁊ partim captulauerunt· Et ⁊gre
Sati ſunt omnes pariter vt venirent et pugna
rent contra hieruſalẽ -id eſt ecciam pᷣmtuiam
poſtquã em̃ pꝛincipes udeoꝝ viderunt ꝙ a pᷣ
dicatõne nommis chꝛiſti nõ potuerunt apłos
impedire ꝑ verba cõmmatona ſicut patʒ actu ·
mj.et · v· quenerunt eos ipedire p pſecutõneſ

et flagella ꝓut patet act · viijet· x · Et factuz
eſt a die illa media pars iuuenũ faciebat opꝰ 2

p quod ſigniſicant᷑ ſdeles eccleſe pꝛimituie ſ

exercentes in bonis operibe actuie vite · 1 me

dia pars parata erat ad bellum ·per iſtos ſigſi

cant᷑ ſpeculatiui illius tempis qui cõtra inſultꝰ

hoſtumm pugna bant vrniliter oꝛõmbo deuotis

Vna manu faciebat opꝰ et altera tenebat gla

dum ·per hoc ſignificat᷑ ilbi qᷓ̃ ſunt in vtraq; vi

ta ac tiua ſcʒ et ↄtemplatiua pfecti· cuius perſe
ctõnis debent eſſe pontinces noue legis· Cre

So· in paſtoꝛali · Sit pᷣſul actõe pᷣcipuus·ſt pꝛe
alijs contemplatõne ſuſpenſus · Poteſt etiam
hoc aliter moꝛaliʒari vt ꝓꝑ hoc qð ðꝛ vna manu
faciebat opus· exercitium cuiuſ libet boni opis
itelligat᷑ et qm̃ ex hoc vana gloꝛia ſolet mſur

gere ideo ſubdit · et altera tenebat gladum.

ſcʒ contra vanam gloꝛiam mſurgentem · te

notandum ꝙ tempe ſalomonis hieruſalez fuit

ediſicata paciſice ſine armis i̊ poſtquã fuit de
ſtructa p nabuchodonoſoꝛ fuit repata tempe

neemie cum laboꝛe magno et armis. Per ſalo

monem vero qui paciſcus interpᷣtat᷑ dommuſ
noſter ieſus chꝛiſtus qui p ſuum ſanguinẽ pa

ciſcauit ea que in celis ſunt et in terꝛis ſigniſ⸗

cat᷑ p nabuchodonoſoꝛ vero qui interpꝛetat᷑ ſe
dens in anguſtia dyabolus qui ſecum ſemper
poꝛtat ignem ſuũ intelligit᷑:qm ſemp anguſtia

tur · Igit᷑ per pꝛedicta ſigmiſcat᷑ ꝙ edincuiʒ vir

tutis et gratie ꝑ chꝛiſtuʒ ſine laboꝛe cõſtruitur
ĩ baptiſmo ſi p ſuggeſtionẽ dyaboli deſtrua
tur nõ repatur ſine laboꝛe magne

T factus eſt clamor populi ma
Snus et vxoruʒ eius aduerſus

ſte ngura fuit illius murmuris in

pmitiua eccleſa de q̊ dicit act · vj · In dieb illis

creſcente nüo diſcipuloꝝ factꝰ ẽ murmur gre
aduerſus hebꝛeos eo ꝙ deſpicerent᷑ in mi
niſterio qtidiano vidue eoꝝ· Sʒ ſicut ꝑ neemia

Afracres ſuos·. Illegoꝛice caamoꝛ

berl⸗
jeti⸗
oſei
Nppo⸗
tderf
datnn
Prtin
t 2gre
bugn
Ntiuar
ega
aptos
zacn⸗
Utöne
aein
e
ume
sſig
inſulc⸗

euote⸗

tgl
tagv
perſe
Ce
jt pꝛe
tiam
mann
ops
mſur
um
le⸗
ejfuit
ut de
tonpe
erſio
nim
lepa
niſß⸗
niſe
per
ſta
yrr
muient
ſten

Zõ

qui conſolatoꝛ imnterpꝛetatur clamo: ꝓpłi fuit
paciſicatus vt in textu dicit᷑ conſequenter ſic p
ſpumſanctum qui eſt verusſolatoꝛ murmur
credentium in eccleſa pᷣmitiua fuit quietatus

nam p eius inſpiratõnem · vij· dyaconeſ ſuerüt

oꝛdmati et conſtituti ad opus mmiſterij quoti
diani qui paciſce negociu tractauerunt Mo⸗:

raliter autẽ p clamoꝛem populi murũu hieruſa

lem ediſicare cupientis h p potentioꝛes euiſde
płi in tempoꝛalib gSrauabant᷑ ⁊ ſic m ope mu⸗
voꝝ impediebant᷑ ſigniſcat᷑ affuctio religioſo
rum pauperũ in cdiſcõ ſpuali eccleſe laboꝛa
re deſderantium h ab aliqub potentib tem⸗
poꝛaliter affligunt᷑ et ſic ab edincatõis ope im
peduunt᷑ et vtmã veniat neemas:id eſt cõſola⸗
toꝛ miſſus a rege celeſti qui tale remediuʒ ap⸗
ponat ꝙ dicti religioſi quiete valeãt vuiere et
m ope muri virtutũ efficacius btre
Vctum eſt autem cum audiſſet
ſanaballach 2c . Sequ. Vem
percutiamus ſedus 2c
MPer itos qui neemnã et ſocios eui
non potentes impedire ab ope muri p inuaſio
nes aptas · ꝗpter quod ſe auerterunt ad malici
as occultas vt ſic impedirent eos ſub ſpecie pa
cis et boni ſgnant demones qui vidẽtes ſe ſan
ctos hommes impedire non poſſe p apertas
temptatõnes ab ope muri virtutum· p malci:
as occultas ſub ſpecie bom querunt hoc impe
dimentu . Rxemplum ad hoc habet᷑ libꝛo de col
latõmiba patrũ abbatis moyñ collatõe pᷣma de
ſcõ ope abbate que dyabolꝰ ſub ſpecie bom ad

immoderatu induxit reiunium intm ꝙ per H

fuit a melioꝛibus actibo mpeditus apter qð
dyabolus ip̃m deridens cum poſt talem abſti
nentiam immoderatã ad refec tõnem accederz
in higura tetri ethyopis ad eius genua ꝓuolu
tus Indulge mquit mihi ꝙ tibi hunc laboꝛeʒ
indixi:· Miñ ergo ad eos dicens opus grãde
ego facio et nõ poſſuʒ deſcendere ⁊c]· Der nee
miam aũt qui maliciam pꝛedictoꝝ cognoſces
verbis eoꝝ non acquieuitſignant᷑ illi qui ma⸗
liciam demoms cognoſcentes eius reſpuunt
monitõnes. ſcut de beato martino legit ꝙ cũ
dyabolus ſibi aparuiſſet mn ſoꝛma regiſ pulcer
rim dyademate purpura decoꝛati dicens ſe
eſſe chꝛiſtuʒ mn mundu ventun ſed ei pᷣmo vo
lebat apparere ſicut ſibi pdilecto. vt ſic eum de
cipet· tunc martinus euis malicia cognoſces di
xit. Domimus ieſus chaſtus non purpuratum
et dyademate renitente ſe venturum pdixit et
tunc dyabolꝰ ad hanc vocẽ confuſus receſſit et
cella illam ſetoꝛe repleuit)) ¶K. VII.
Olſtquam autem edif catus eſt
murus poſin valuaſ 2c ·Sequi
tur ·Non aperiantur porte

hieruſalem vſq; ad calorem ſolis ι

Scðum ſenſum moꝛalem ciuitas hieruſalem ſi

gnat amimã ſidelem in qua regnat verus daud
ieſus chꝛiſtus peꝛ gratiam· Muiꝰ aut ciuitatis

poꝛte ſunt exterioꝛes ſenſus anime qui nõ de⸗
bent aperiri denocte · id eſt ad opa mala pera⸗
genda que unt opera tenebꝛaꝝ: vtpote viſus

non eſt apiendus ad aſpectũ impudicũ:nec au

ditus ad verba detractõnum. neq; guſtus ad
caſtrimargie vicium· neq; tactus ad amplexu

immundũ:neq; adoꝛatus ad odoꝛẽ meretriceũ
nec ad alia vicia pᷣdictos ſenſus reſpicientia de
bent aliq̃iter ap eriri ſed ita ſunt poſita ꝓexe⸗

plo·Sed poꝛte pꝛedicte ad caloꝛem ſous ſunt

aperiende · id eſt ad faciendũ opa caritatis que

ſignant᷑ p caloꝛem ſolis Aperiendus eſt eim̃ vꝛ
ſus ad miſerias paupeꝝ releuandas· Gſalviij.
Oum vderis nudu operi eum et carnẽ tuam
ne deſpexeris· Similiter auditus ad exaudiẽð
cdamoꝛes afflictoꝝ· Hꝛouerxxj· Qui obturat
aurem ſuam ad clamoꝛem pauperiset ip̃e cla⸗
mabit et nõ exaudiet᷑ · Cxemplũu luce · xvj·de di⸗
uite epulone· qui clamans ad abꝛaam guttam

aque non potuit impetrareeo ꝙ micas panis
laʒaro non conceſſit· Et ſimiliter dicendu eſt de
aptõne alioꝝ ſenſuum ad actus ſibi conuenie

tes ſecundum oꝛdinem caritatis
Tvenerat menſis ſeptimuſꝛc

gratia ſanctiſpũs dengnat᷑· in qua
ei peus congregrat᷑· Ideo ſubdit
Konsreganiſc eſt omms ꝓpłs q̃ſ vir vnꝰ? j.
Vnde dicit᷑ act· nij· Multitudinis credentium
erat coꝛ vnũ et anima vna· ad plateã que eſt
ante poꝛtam aquaꝝ id eſt lacrimaꝝ compun
ctõnis et deuotõnis:tales em aque in congre

gatõne ſidelium debent eſſe · Attult ergo heſ⸗
dꝛas lacerdos legem coꝛam multitudme &α&·

DPer heſdꝛam qui adiutoꝛ interpꝛetat᷑ doctoꝛ
vel p̃dicatoꝛ euangelicus deſignat᷑· Vnde pau:
lus magnus pᷣ̃dicatoꝛ et doctoꝛ gentium dicit
j‚Qon·nj: Dei adiutoꝛes ſumus: Et ite debet
afferꝛe legem euangelicam ⁊ eam ſideli popu
lo pꝛedicare et eius intellec tum ſideliter apire
Et benedixit heſdꝛas dñoquia p̃dicatoꝛ dei
tiam poſtulare debet in pncipio non ſolũ per
ſeipſum ſed etiam per populũ· ideo ſubdit · Rt
reſpondit omnis pus amen · Ite et comedite
pinguia ⁊c ]· Ex hoc patet ꝙ in dieb ſolennib⸗
licitũ eſt lautius viuere qᷓ; alijs tempoꝛibo· Vel
per iſtam refectõnem poteſt eukariſtie ſũptio
den gnari que in diebul ſolennib eſt potiſſime
aſſumeda · Rgredimmi in montem . d eſt de
vicijs tranſite ad culmen vrtutum · T afferte
frondes oliue yid eſt opa miſericoꝛdie · fron
des ligni pulcerrim ndeuotas meditatõnes

Der num ſeptenaruùm ſeptiſoemis

=.
=

chheꝛiſti paſſi qui eſt vite lignum ⁊ ſpecioſus foꝛ

ma pꝛe fiſjs hbominum et frõdes nurti habẽ

tis virtutem conſoldandi gpter quod ſignat

patientiã in aduerſis et ramos palmaꝝ /-per
quos victoꝛia deſignat᷑· vnde victoꝛibo antiqᷓ⸗
tus palma dabat᷑ et ideo ſignat victoꝛiã de ſpi

rit ualb inimcis ſcʒ dyabolo mundo et carne
et frondes ligni nemoꝛoñ id eſt ranns ⁊ fo
lijs copioſiper quos ſignat᷑ dilatatio caritatis
in omnib operilv caritatis:· Pſalcxvnij·. Viam

mandatoꝝ tuoꝝ cucurꝛi cuʒ dilataſti coꝛ men
vt fiant tabernacula /ex iſtis em ſit taberna⸗
culuim ſpũale in quo hiiij iſrael · id eſt boni chꝛi⸗

ſtiam debẽt · vij· diebus habitare id eſt toto tẽ⸗
poꝛe vite ſue· totum em̃ tempꝰvij dieb reuol
uit · et ðo ſeptenario dieꝝ totꝰ decurſus tẽpis

deſignat ·

ſe in plurib deliquiſſe et ſpaliter in cõmixtiõe

p matrimonia cum alijs gentibus quod ꝓhi⸗
bitum erat in lege dumna · ꝗpter quod egit pe⸗

nitentiam m ieiunijs ſaccis et cinere et ſegre

gatõne a gentilbuſ· vt patet in textu· Der heſ

dꝛam aũt intelligit᷑ pꝛedicatoꝛ vt ſupꝛa dictuʒ
elt · iße vero pꝛedicare debet vꝛcia et virtutes
penã et gloꝛiam ndeo per audituʒ ſue pꝛedica
tõnis populus audiens attente pcipit ſua pec⸗

cata de quib debet pemitentiã agere in ieumio

quantu ad pcitatem victuset mn ſaccis q̃ntuʒ
ad auſteritatẽ veſtitus et humus ſup eos quã
tum ad humiliatõnem ſui ſtatus et geſtus. St
ſepatum eſt ſemen ſilioꝝ iſrael ab omm alieni
gena per quod ſigniſicat᷑ ꝙ vere penitens elõ
gare ſe debet quãtũ poteſi a peccatoꝛib· Quia
dicit ꝓuer · xin· Qui cum ſapientibo gradi ſapi⸗
ens erit amicus ſtultoꝝ ſimilis erit· St p̃s xvij
Qu ſancto ſanctꝰeris et cuʒ puerſo puerteris
Let conſitebant᷑ peccata ſua cu humiitate ma⸗
Snaj quater in die et quater in nocte cõſtebãt᷑

et laudabant· quaternarius eſt pᷣmus nume

4—

rus qdꝛatus:q; reſultat ex ductu binarij in ſe
pſum ſemel. bis duo nanq; quattuoꝛ ſunt et
ideo ſignat ſtabilitatem ſicut in quantitate con
tmua cospus quadꝛatũ in quolibet ſuo latere
ſtabliter ſedet
coparat tetragono virtuoſum.per hoc igit᷑
dicit᷑ hic quater in nocte et quater n
tebant᷑ et laudaba nt· ſigniſicat᷑
peccatoꝝ et vera confe

lene annexam quadꝛaturam ſtabilem virtu

die autem. xxiij menſ is bu⸗
lus ⁊c· Sicut habet᷑ ex capitulo p̃
cedenti · ſingulis dieb leſtis tabna:
loꝛum heſdꝛas legit in libꝛo legiſ
dñi pſam interpᷣtando· et ſic populus q̃ ad au⸗
diendum erat intentus vt ibwde dicit percepit

Apter quod ph̊s pᷣmo ethieon

nncat᷑ ꝙ vera cõfeſſio
ſſio diimarũ laudu ha

endo. Sexto ſignauerũt eã doctoꝛes ſacri pazʒ
contra hereticos deſendendo · Septimo ſigna
uerũt eam et ignant religioſi pꝛoſtendo/nam
vltra alios nideles in ſua ꝓfeſſione ꝓmittunt

ſeruare euangehica conſilia ſalteʒ aliquaEt ſc
lex euangelica ſic ſeptifoꝛmii ſignata deſignat᷑
apoẽ · v· vbi dicit jo· Vidi in dextra ſedentis ſu
pꝛa thꝛonũ libꝛu ſcriptum intus et ſoꝛis et hꝗ̊
tum ſigillis ſeptemn · QRX. 2 V

ſubuerſionem· non ſic aut erat de alijſ indee lo

cis. ꝗapter quod piculoſuis erat habitare in hie
ruſalẽ qᷓ; in alijs ciuitatibo et villis et tñ magis
neceſſarium erat ꝙ eſſent ibi plures et foꝛtio
res habitatoꝛes qui poſſent eam defendere cõ
tra impugnatoꝛeſ ad habitandũ aut ibi aliqui
de populo ſponte ſe obtulerunt et li dicutur
m textu pꝛincipes et optima teset de ipſis ðꝛ
ibidẽ ꝙ populus eis benedixit· ſed quomã iti

nõ erant in mimeto lufficienti ꝓ cuſtodia ciui
tatis· ido de reliquo populo pꝑ ſoꝛtes fiut oꝛdi
natum ꝙ decima pars m hieruſalem habitaret

EgSitur per hieruſalem ſic impugnatam ſigniiñ

cari poteſt quelibet eccleſa vel cuntas vel res

publica miuſte impugnata · Illi vero qui ſpon

te ſe offerunt ad eius delenfſionem dicuntur
pꝛincipes· d eſt dommi ſuaꝝ paſſionum·quia
timoꝛe periculi coꝛpoꝛalis non retrabunt᷑ a bo
no vrrtutis nec p conſequens ſupant᷑ a paſſio
mbus alijs· quia ſicut dicit auguſtinꝰ non ẽ eõ
ſentaneũ ratõni vt qui metu non frangit᷑ cõcu
piſcentia frangi dicat᷑ etiã optimates· d ẽ opti

mMde populo·quia ſequunt᷑ dictamen ratõnis

recte · que vt dicit phus ſemper ad optima de

ggnatores autem / ſcz ſeripture

dicte in fine pꝛecedentis capł fue
runt neemas c. Per hãc ſcriptu
62) ram poteſt lex euangelica cõueniẽ
ter ſigniſicaxi· hac em̃ ſcripturã ſiguit ſpuſſcus
pmo ſua reuelatõne dictando· Scðo vᷣo ſigna
uit eam chꝛiſtus in coꝛdib apoſtoloꝝ eam ſcri
bendo ⸗ ſicut fuerat p̃dictum hiere · xxxj· Ecce di
es veniunt dicit dommus ⁊2 ſeriã domui iſrael
et domui iuda fedus nouũ non ſcõm pactum
quod pepigi cum patribo veltriſ · x quo patet
ꝙloquit᷑ de lege noua.Gt ſequit᷑ ibideʒ· Dabo
legẽ meã in viſcerib eoꝝ ⁊ in coꝛde eoꝝ ſcribã
eam ⁊c · Tercio hignauerunt eam enangeliſte
in volumine ſcribendo ad memoꝛiam futuraʒ
Quarto ſignauerunt eam apoſtoli alijq; diſci
puli per oꝛbem pꝛedicando ⁊ miraculs confir
mando· Quinto ſignauerut eã martires ꝓ con
feſſione actoꝛiſ euangelij conſtantiſme mo⸗n

X A
Abitauerunt autem principes
populi.⁊c Sicut patet ex pᷣdictis
gentiles in circuitu iudee habitãtes
valde dolebant de reediſcatõne hie
ruſalem que erat metropohs: ⁊ querebãt euis

Ptene⸗

ipn

iſeis

dſgn

n ſal
Credi
ſtae

Nctun

Opate
D
ſerbi
Selſke
Ururg
z diſi
confir
poon
emon
iſp,
oſn
n
hituum
1rſe
eſigiit
Ntis i
etſö
pes
dictis
Gtates
nehe
iteus
ndeelo
einhe
mmags
ſorto
lrec
gl
tur
15
an
i
t010.
ſtaren
ſg

pꝛecatur · illis etiã benedicit pyls q; benedicti
ſunt a deo et homimib· Der hoc aut ꝙ aloꝛũ

decima pars compulſa fuit p oꝛteſ ad habitan
dum in hieruſalem ꝓ eius deſenſone oſtendi

tur ꝙ ꝓ defenſione eccie iuſta vel cuntatis ſeu

reipublice ↄpellendi ſint aliqui ſi ſit necceſſe·

tñ talis deſenſio eſt opus virtutis deo ſigniſi⸗
cat᷑ ꝑ decimã ptem que ſignat ꝑfectõnem ·
autem ſacerdotes 2c·
CQCenealogia ſequentum non ponit᷑
bic:niſ ratõne dedicatõniſ muri hie
ruſalem que p ſacerdotes ⁊ leuitas
Paliter agenda et quemiã dedicatio

erat pꝛinei

eſt applicatio ad dumma· ideo ꝓ hoc ſigniſcatur

ꝙ bommes laxci p lacerdotes et alios eccie mi
niſtros ad dumma ſunt applicandi per exempla
ſancle vite et per verba ſlane doctrine · In de
dicatõne ant muri hieruſale c . Scoõm moꝛale
ſenſum p hieruſaleʒ fdelis anima deſignat᷑ vt
ſupius dictum eſt frequenter murus aut eiuſ
eſt dauſura virtutũ:qui murus dedicat᷑ qᷓndo
virtutu actus ad deu applicant᷑· hoc aũt ſit per
hoc ꝙ apud ipᷣm meritoꝛij eff icuint᷑ et hoc eſt
cum a caritate imperant᷑ ⁊ ex caritate exercen
tur ſine qua nibi eſt meritoꝛium vite eterne ··
Oon·xiij· Si habuero omnẽ ſidem ita vt mon
tes tranſ ferã caritatem aut nõ habuero mibil

ſum . et ſi diſtribuero in cibos paupeꝝ omnes

facultates meas et ſi tradidero coꝛpus meum
ita vt ardeaʒ caritateʒ auũt nõ habuero nihil mi

hi ꝓdelt caritas patiens eſt· benigna eſt. c·

In dedicatõne vero muri fuerunt duo laudan
tum choꝛi per quos ſignant᷑ vixes duplicis p
tis amime ſ intellectiue et ſenſtiue que ꝓ bene
ſicijs a deo collatis debent ad eius laude mſur
gere hᷣm illð pᷣs lxxxiij. Qoꝛ meun ⁊ caro mea
exultauerunt in deũ viuũ:Vel p duos choꝛos
ſigniſicari poſſũt duo genera virtutũ .ſcʒ intelle
cualuiʒ et moꝛaliũ. Et iuerũt ad dextr aʒ ⁊c ·
Sequit᷑ poſtea · Et choꝛus ſcdᷣus gratias refe⸗
rentium ibat ex aduerſo].· DHer boc igmſicat᷑
ꝙ deus eſt laudandus in ꝓſperis que ſignant᷑
per dextram ⁊ in aduerſiſ que pſiniſtrã. DHlſal
xxxinj. Be nedicam dñm in omni tempe: ſcʒ ꝓ
ſperitatis ⁊ aduerſitatis· Et immolauerũt die
illo vic timas] per hanc oblatõnem ſigniſicat᷑
oblatio eukariſtie que dicit᷑ victime in plural
q; higurata fuit ꝑ om nes victimas veteris te⸗

ſtamẽti·ſicut vnu perfectũ p multa impfecta

de hac oblatõne ðꝛ in pᷣs· xlix· Immola deo ſa
criſiciũ laudis· Dicit᷑ ei eukariſtia ſacrificiũ lau

dis eo ꝙ offert cum laudib diumis·

die autem unlo lectum eſt in
volumine moyſi et muentum
eſtſcriptum m eo quod non de

beant mtroire amomtes et moabites ec
cleſiam dei ⁊c ·Per iſtoſ ſignificant᷑ heretici
⁊ ſciſmatici qui repellendi ſunt ab eccia dei· eo
ꝙᷓ nõ occurꝛerunt ſilijs iſrael cu pane aqua
tales em non occurꝛut populo dei cum ſpuali
bus almentis nomine paris et aque ſigniſica
tis. eo ꝙ m ſacra ſcriptura nomme panis et aqᷓ

omnis cibus et potus ſigmiſicat Vnde· in- Re.

vj ðꝛ AA.pone eis panẽ et aquam· Sequit ibið
GEt appoſita eſt eis magna ciboꝛuʒ pꝛeparatio:
et conduxerut aduſus eos balaam ad maledi
cendu per balaam qui turbans gentẽ interpᷣ
tatur pꝛinceps hereticus vel ſciſmaticus ſism

ficat᷑ quem excitant ſciſmatici uł heretici ad tur

bandum populũ dei:ſicut patet de iuliano apo
ſtata ⁊ de theoderico rege heretico · Eecit & ſi
bi gaʒophilatium grande ⁊c ad intellec tu ſe⸗
quontum ſciendũ ꝙ neemias murata ciuitate
hieruſalem et dedicata rediſt ad regem pſaruʒ
ſicut ꝓmiſeratſed circa fine dien ſuoy rediſt
hieruſalẽ de licentia regis vt ſciret ſtatu cunta

tis· 1 vt ſepeliret᷑ cũ patribo ſuis. ⁊ muenit que:
dam mala in abſentia ſua facta· ideo ſubditur ;

In ommibo aũt his non fui in hieruſalem æc

ßi ſuo reditu coꝛrexit ila · Per hoc aũt ſigniñ

cat᷑ ꝙ abſentia bomi pꝛincipis de terꝛa ſua ⁊ bo
ni pꝛelati de ſua eccleſia freqnter ſunt occaſiõeſ

malon in ilus pullulantium ſcut pntia guber⸗
natoꝛs eſt cauſa ſalutis nauis ⁊ eius abſentia
picdlitatõnis vt dicit . i. phicoꝝn · Per hoc aut ꝙ

neemias rediens in heruſalem mala que pul⸗

lulauerant diligenter coꝛrexit oſtendi ꝙ pn⸗

ceps bonus rediens in terꝛam ſuam ⁊ bonus
pꝛelatus ad ſuam eccleſiam debent eſſe diligen

tes de maloꝝ extirpatione que pullulauerunt
ablentie ſue tempe · Pꝛmmũ aut malũ qð abſen

te neemia pullulauit fuit de armmione illiciti

nam elyaſiph pꝛepoſit?ꝰ domus domimnim ga⸗

zʒ3ophilatio quod erat factum ad res ſacras po

nendum quas ꝓ parte amouit elyaſph· va

ſa thobie gentilis iudeoꝝ pſecutoꝛis· vt patʒ

ex ſupꝛadictis ibidem conſeruãda recepit ·qðᷣ

fieri non debebat. ITgit᷑ per iſtu elyaſiph ſigniſ

catur malus pꝛelatus qui mſufficientes et in:
dignos ꝓmouet m eccleſa 2 dignos inde re⸗

pellit. Et ꝓieci vaſa thobie ſoꝛas ð̊ gaʒophila
tio ⁊c verba ſunt neemie per que ſigniſcatur

pꝛelatus ſupioꝛ bonus.qui debet eſſe ſolicitus

de coꝛrigendis delectib alion de eoꝛũ eccle
ſijs in ſtatũ debitũ reſoꝛmandis· St cognoui

quomãã partes leuitan ⁊c] Mic ponit᷑ ſecundũ
malũ quod contigit per magiſtratus temph·
q; non dederũt leuitis partes bonoꝝ eis debr
tas vnde debebant viuere · apter quod cõpulſ
fuerüt ð templo recedere ad alia loca vbi nbi
poterãt cõmodu repire · ⁊ p hoc duuinꝰ cultus

fuit multũ dimmut?.· Per iſtos ãt magiſtrat?

temph ſignãt mali pꝛelati qui bona ecẽie debi

ta pauperibus clericis et pauperibo alijs conſu
munt in pompis ⁊ in carnalib amicis et ilud
p neemnã id eſt pꝛelatum ſupioꝛem debet coꝛ
rigi et in ſtatum debituʒ refoꝛmari. et egi cau
ſam aduerſus magiſtratushic poni᷑ reme

um p neemiam qui fecit appoꝛtare decimas ad

locum debitum m bieruſalem et 2ſtituit homi
nes ſideles qui diſtribuerẽt leuitis hidelit ſuas
ptes:⁊ ſic refoꝛmatꝰ fuit cultus duiinus
N diebus illis viði in inda cal
cantes torcularia in ſabbato ⁊c
fFvnc ponit᷑ tercium malum quod cõ
tigit imn abſentia neemie. . de ſabba⸗
ti violatõne.nam in ullo undei faciebant opa ſer
uilia tyrij eta qui gentileſ erant inferebant pi
ſces et alia venalia que vendebant udeis h ne
emias appoſuit remedium per hoc ꝙ fecit clau
di poꝛtas hieruſalem pꝛecipiens ꝙ nõ aperirẽ
tur vſq; poſt ſabbatum · Moꝛalter hierulalem
eſt ſidelis anima vt frequenter dictũ eſt ſupꝛa
obſeruatõ vero ſabbati eſt quies amme in deo
hec autem quies impedit᷑ ⁊ violat᷑ p tumultuʒ
negocioꝛum exterioꝝ·quoꝝ fantaſie ⁊ imagĩa
tõnes intrant ad animam p ſenſus exterioꝛes
qui ſunt poꝛte moꝛalis hieruſalem igitur iſte
poꝛte ſunt claudende nep eas intret aliqᷣd qð
quietẽ den anime in deo valeat errbore
E m diebus Alis pi ſudeos
Ducentes vxores aʒotidaſ.2c].
HFyiic ponit᷑ quartum maluʒ in abſen
tia neemie perpetratum · licet enim

1 „ , „
ante p heſdꝛam mulieres alienigene fuiſſent ð

populo ilrael eiecte vt dictum eſt ſupꝛa· x. ca ·
helſdꝛe · tamen ip̃o deſuncto. ⁊ abſente neemia
plures iudeoꝝ redierunt ad vonntum accipiẽ:
tes ſibi vxoꝛes aliemigenas.ſed neemas reme
duim adhibuit eos acriter obiurgando 1 male
Dicendoet aliquos eoꝛum cedendo capillos
euellendo et eos per dommũ adiurando qð a
talib abſtinerent· Der iudeos vero recidiuan
tes in contrahendo matrimonia cum alienige
ms mulieriby ſignant᷑ penitentes de vicijs car⸗
nalibus · qui tñ poſtea deo pmittente ⁊ dyabo
io ꝓcurante ad vonntũ reuertunt᷑ pꝛiſtims ſe
vicijs implicantes · ⁊ iſti ſunt obur gandiper
aſperam coꝛreptõnem ſloꝛuũ ad quoꝝ ſpectat
officium · ſunt etiam maledicendi p hoc ꝙ mala
pene ſupuentura eis ſunt pꝛedicenda ſi in talib
pſeuerant· ſunt etiam cedendi coꝛpoꝛaliter et
affligendi p ilos ad quoꝝ ſpectat officium ſ
umt obſtinati· Memẽto mei deus meim bo
nũ p ̊ ſigniſicat᷑ ꝙ bonꝰ pꝛelatꝰ ex debjita coꝛ
reptõe maloꝝ remuneratõʒz bo noꝝ ⁊ſequit᷑ ſu
pernoy · plicit neennas.

Fncipit heſter

Snauit⁊c · Fllum oꝛdmem
quẽ tenui ſacram ſcripturaʒ ex
ponendo literaliter intendo
tenere milſtice exponendo ſcilʒ
exponendo pꝛimo libꝛos ca
nonicos · et poſtea non cano
nicos ſr tn vita comes fuerit domino cõceden
te · gpter quod poſt expoſitõnem neemie miſti
cam ad hbꝛũ heſter me conuerto· Igit᷑ p regeʒ
aſſuerum chꝛiſtus ſigniſicat᷑. pᷣmo rõne interp
tatõnis:nam aſſuerus interp̃tat᷑ beatꝰ· chaiſtuſ
auũt nõ ſoluʒ beatꝰ eſt ſed etiam ſanctoꝝ alioꝝn
beatitudo. ſcðo ratõne regie dignitatis q chꝛi
ſtus non ſolum eſt rex ſed etiam rex regum 1
dommus dommantiũ vt dicit᷑ apoc . xix· quan
do ſedit in ſolio regni ſui· lcet auteʒ chꝛiſtus
inquantũ deus ſit eternus non tũ fuit rex vel
dominus ab eterno ſed quando creaturã habu
it ſubiectaminter creaturas aũt angelica pᷣoꝛ
eſt ſaltem dignitate·⁊ ſic in ſanctis angelis ce
pit regnare · deo ſubdit· ſuſa cuntas regni ei⸗
exoꝛdun fuit ſuſa eim gaudium vel leticia in
terpꝛetat᷑· De ciuitate vero ſupꝑna in qua ciues
ſunt angeli diei᷑ pſal xxxvij. Sicut letantium

oĩm habitatio ẽ m te · Tercio igit᷑ anno impij

ſuip tercium annum conuementer intelligit᷑
tempus tercum quod eſt tempus gratie· quia
ſucceſſit tempi nature ⁊ tempoꝛilegis moſai:
ce. fecit grande ↄuiuiumquia tunc inſtituit
eukariſtie ſacramentum· cunctis pᷣneipibus
pueris ſuis ⁊c id eſt apoſtolis· de quib dicit᷑
ps· xliuij. Oonſtitues eos pᷣncipes ſup omnem
terꝛam· t ndelibus alijs in diuerſis eccie gra
dibus cõſtitutis vt oſtenderet dünitiaf gleꝛ ie

regni ſui·tunc em oſtẽedit ſidelibus ſuis cibũ

pꝛecioſiſſimum quo reficiunt᷑ angel gloꝛioſi in
ſpecie ꝗpꝛia:ſideles aũt in hoc ſacramento ſub
ſpecie aliena: immuitauit omnẽ populum quia
vult omnes homimes ſaluos ſieri et p ↄſequẽs
ad hoc ſacramentũ admitti· ſeptem diebus .r.
toto tempoꝛe quod ſeptenario dieꝝ reuoluit ·

Lqin veſtibulo oꝛtiid eſt eccie militãtis · ð qua

dicit᷑ canti·inj oꝛtus concluſus ſoꝛoꝛ mea ſpõſa
nemoꝛis ·dicit᷑ aĩt eccleſa nemus· nã in ea
ſunt multe bone pſone tanqᷓ; arboꝛes fructifẽ
p ſanctam vitam et aromatice p bonam ſamã
lað regio cultu idiumo· cõſtum erat nam

e eſt cultoꝛ eccleſię pncipalis· St pendebant

ex omni parte tentoꝛla lid eſt ſanctoꝝ ange⸗
loꝛum pꝛeſidia· ſcut tentoꝛia ꝓhibent pluuias

et caumata coloꝛis aerij:Per triplicem co⸗

loꝛem hic poñtũ ſigniſicat᷑ ternarius gerarchia

ruz et in qualibet gerarchia tres oꝛdines age
loꝛum:quia tñ eoꝛũ ſtabilitas eſt a deo trino

diebus aſ ſueri qui re

guir,
Ndien
ngzer
ntendo
doſi
brs
onca
dͤeden
memſe
tong
emnterp
calc
alo-
gech
Gum
quar
hrſtio
rerve

rühhn
Acin

gels e
egniep
lercafn
achnes
antium
impif
telligi⸗
eqiua
moſn:
nltitue
Dbus
doet
Omnen
egen
geere
iachbu
olm
oſub
quia
egues
us 1.
olu⸗
dqn
dhoͤl
ſnn
lſe

ſmä

faftn
bant
ge⸗
Uuios
m c
tchia
ige
mno

et vno· jdeo huuiſmodi tentoꝛia ſuſtentari di⸗
cunt᷑ ſumbus circulis et columis · d eſt tribus
pſonis que ſunt cclunmme omnẽ creaturam ſu⸗
ſtentantes aliter em ſtatim in nibhilum redige
ret · ſunt etiã circuli omne pſectõnem emmen⸗

tiſſime continentes ſunt⁊ funes vniuerſi ptes
adinuicem cõnectentes · Lectuli quoq;· id ẽ
ſediliaꝓ cõuiuantibus/ad modum lec tuloꝝ di
ſpoſita ſcᷣm ſenſum literalem · Moꝛalier vero
p hec ſedilia ſignat᷑ quies conſcientie in qua ſe⸗

Dere debent pcipientes ſacramentu eukariſtie

dicunt᷑ autem aurei ⁊ argentei:quia p auruʒ ca

ritas et p argentum mundicia dengnant᷑ p qs

conſcientie quietant᷑ Bibebant autem qui ĩui:
tati erant aureis poculis quia vᷣtuſ eukariſtie
ſugit᷑ in vi amoꝛiſ. Vmum quoq; ⁊cp quod
ſanguis chꝛiſti pꝛecioſiſſimus deſignat᷑ qui no

bis mi hoc ſacramento ſub ſpecie vmi dat᷑· Va

ſti quoq; regma ⁊c p utam mtelligit᷑ ſynago

ga:nam interpꝛetat᷑ diffimtio cõſummata finis
autem ſinagoge conſummatus fuit in chꝛiſti
paſſione:nam ex tunc legalia fuerunt moꝛtua

et poſt publicatõnem euangelij moꝛtifera tem

poꝛe tamẽ intermedio a iudeis poterãt obſer
uari:Tdeo ſubdit Eecit cõöuiuium im oblatõ
ne ſacriſicioꝝ·⁊ dicit conuiuium ſemmaꝝ adð
ſignandum eius deſectum. ſicut ſexus femmeꝰ
eſt defectiuus. in palatio vbi rex aſſuerus ma

nere conſueuerat · id eſt in templo in quo da⸗

bant᷑ diuma reſponſa ante paſſioniſ chꝛuti tem
poꝛa. Ttaq; die ſeptimo cñ rex eſſet hilarioꝛ.
per diem ſeptimuz intelli gitur hebdomada ſe
ptima poſt paſcha poſt qua ſeſtum pentecoſteſ
celebꝛat᷑· tunc em̃ rex noſter ieſus chꝛiſtus hila
rem ſe oſtendit · quia dona ſpuſſanci diſcipuł
in ſigno vinbili dedit. 1 poſt mmmã potatõneʒ

mcaluiſſet mero id eſt ſpuſancto non in ſe. q

a pꝛmcipio conceptõnis habuit plenitudinem

gratie ſed in coꝛpe ſuo miſtico nam ꝗpter rece

ptõnem ſpuſſancti eius diſcipuli putabant᷑ ple⸗

m muſto · vt habet᷑ act· i. pꝛecepit mabumaʒ
et baʒata ⁊c · per iſtos ſignant᷑ apoſtoli alijq;
diſcipuli quibus pꝛecepit chꝛiſtꝰ vocare ppłos
et pꝛincipaliter ſynagogã ad conuiuium noui
teſtamenti: ꝗpter quod paulus et barnabas di
xerunt uideis act xnj· Vobis opoꝛtebat pᷣmuʒ
loqui verbum dei h quoniã repellitis illud ⁊ in
dignos vos iudicatis eterne vite. ecce cõuerti
mur ad gentes. ſic em̃ pꝛecepit nobis deus.&t
hec repulſio ſignat᷑ peꝛ hoc quod ſubdi Que
renuit· ⁊ ad regis impium quod per eunuchoſ
mandauerat venire contemplit et ꝗpter con
tem ptum pꝛedicatõis apoſtoloꝝ ieſus chꝛiſt⸗
rex regum ſynagogam pꝛo maioꝛi parte in in
credulitate dimilt;

gs itaq; Seſtis. ⁊ c] Sequitur.
Querantur regi puelle virgi
nes ⁊ c· Quamuis aut quelibʒ per
hna pſeuerans in mntegritate ſidei
virgo dſcat ⁊ dei ſponſa· tñ eccleſia ex pſonis ta

libus congregata dicit᷑ ſponſa dei pꝛedilecta et

hoc ſigniſicat᷑ canti vj·cum dicit· Lx · ſunt regĩe
et· lxxxx concubine · et adoleſcentularum nõ eit
numerus · vna eſt columba mea perfecta mea
Igit᷑ p ſingulas virgines queſitas ꝓ rege ſigſi
cant᷑ ſingule ſideles pſone· h p heſter que fuit
pᷣelecta ſignat᷑ eccleſa net per nuncios ad que
rendum miſſos apoſtoli et p̃dicatoꝛes alij po

telt etia p heſter vᷣgo maria deſignari et p nu⸗

cios angeli eam viñtantes et ſpecialiter gabꝛi
el angelus ad eam ſpecialiter deſtinatus luce ·
Let tradant eas in domũ ſemmaruʒ ſub manu
ageiid eſt ſub diſciplina ſpuſſancti a quo cuö
ſtudiunt᷑ dicte virgines ⁊ vngunt᷑ cariſmatibo
et varijſ virtutib adoꝛnant᷑· Ducia eſt itaq;
ad cubiculum regis cπ&]. Moc miſtice fuit iple:
tum in aſcenſione chꝛiſti tunc em eccleſã iuſto
rum ſecum duyxit ad celeſtia · vel in aſſumptio

ne virgmis gloꝛioſe quando ſuit ſup angelos

exaltata: ac dona largitus eſt iuxta magniſicẽ
tiam pᷣncipaleʒ chꝛiſtus em rex noſter ecciam

ſecum duceus ad celeſtia dedit ſuis ſidehbus a

bundanter ſpuſſancti dona · DPſal lxvij· ſecudu
tranſlatõnem: lxx Aſcendens m altum capti⸗
uam duxit ca ptuntatem dedit dona hommib
do tempoꝛe quo mardocheus cτ Per duoſ
eunuchos qui voluerunt regem interſcere ſi
gniſicati fuerunt phariſei ⁊ ſaducei:qui pꝰ aſcẽ⸗
ſionem chꝛiſti queſierut ipᷣm in mebꝛis ſuis oc
cidere et nomen eius penitus delere · vt pʒ act·
viij · ⁊ alijs euiſdeʒ libꝛ plurib locis Der mar
docheum aũt qui ſalutis heſter gerebat curaʒ
poteſt petrus apoſtolus mtelligi qui curã ſu⸗
ſcepit ecc̃ie chꝛiſti:⁊ denũciauit eccleſie maliciã
phariſeoꝝ et ſaduceoꝛuʒ nomen chꝛiſti delere
querentiũ vt ſup hoc dommu exoꝛaret· Vnde
act· iij· de petro ⁊ iohane · Dmuſſi aut venert

ad ſuos ⁊ annunciauerũt eis quãta ad eos pᷣn

cipes ſacerdotum ⁊ ſemioꝛes dixiſſent·qui cum
audiſſent vnamimiter leuauerũt vocem ſuã ad
dommũ ⁊c· et annalib traditum eſt coꝛaʒ re
ge p quod ſignificat᷑ ꝙ merita iuſtoꝝ nõ dan
tur obliuioni ̊ regiſtrantur coꝛam rege cele:
ſti vt remunerent᷑ tempoꝛe cõpetenti ·
K. XII.
Oſt hec rex aſſuerus exaltauit
aman. ⁊c ..Poſt pſecutõneʒ iudeo
rum ſecuta eſt pſecutio pꝛincipum
romanoꝝ qui multũ conati fuerũt
nomen chꝛiſti delere 2 chꝛiſtianos interficere·
git᷑ p aman qui interp̃tat᷑ miquitaſ poteſt ne

ro nequiſſimꝰ intelligi que rex regũ exaltauit

ad ſublimitatem impij romani nam omnis po
teſtas a deo eſt Pꝛoũ · viij· Per me reges re⸗
gnant Et ꝗpter dignitatem impij veneraban
tur nerone populi romanis ſubiecti · Per mar
docheum aut qui coꝛam aman noluit genufle
ctere ſigniſcat᷑ petrus apoſtolus et quicunq;
ſucceſſoꝛ eius bonus·imo etiaʒ quilibet verus
chꝛiſtianꝰ q̃ ſacrilegis pᷣncipum mandatis no⸗
luerunt obedire · ꝗpter quod dic i ſacrilegi pſe
cuti ſunt grauiter eccleſam:excitata tñ ſuit pꝛi
ma pſecutio ꝓ neronẽ. nunciauerut aman p
iſtos nunciatoꝛes ſignant᷑ accuſatoꝛes chꝛiſlia:
noꝛum apð impios impa toꝛes · et litere ipiꝰ
anulo ſignate p hunc anuluʒ ſigmiſicat᷑ mpe
rialis poteſtas a deo data ſicut pꝛedictum elt ·
qua tñ nero et alij ſibi ſimiles abuſi ſuerunt in
chꝛiſtianoꝛum perſecutõne ·

Vecum audiſſet mardo cheus
ſcdit veſtimenta ſua. c .
Per mardocheum ſignificat᷑ bonuſ
pꝛelatus qui coꝛpale piculu vel ſpi
vituale cognoſcens populi ſui ſeipſum aff ligit
opibus penitentie ad ꝓuocandum miſericoꝛdi
am dei . et Heuilatu vſq; ad fſoꝛes palatij gra-
diens ]id eſt ad reſpectũ diume maieſtatis p
penitentiã ⁊ oꝛõnem appꝛopinquare cupiens.
non em̃ erat licitum indutũ ſacco aulã regis
intrarep quã ſigniſicat᷑ palatiuʒ celeſte quod
nullus ingredi poteſt indutus ſacco moꝛtalita
tis huane . Quod audiens heſter conſternata
eſt nam eccleſa audiens afflictõnem boni pᷣ
lati debet merito turbari:⁊ mittere ſibi veſteʒ
Pcurando ſibi ſuis oꝛõnibus diuimnã cõſolatiõʒ
hſieut eccleſia ꝓcurauit petri liberatõnem actu.
xij. De hac aut veſte dicit᷑ eſa· lxj· Induit me do
mmus veſtimento ſalutis c· Sed quia bonus
pꝛelatus cito reuertit᷑ ad fletum ꝗpter aliquo⸗
rum populi ſiu peccatũ· ideo dicit᷑. Quã acci
pere noluit p hoc auteʒ ꝙ heſter de acceſſu ad
regem ad pꝛecandum ꝓ liberatõne popuh pꝛi
mo ſe excuſauit poſtea vero conſenſit· ſigniſica
tur ꝙ triumphans eccleſa vel virgo beata vi
Ddentes ꝙ non ſit tempus liberatõnis populi ſi
delis ab afflictõne nã aliquando non expedit
et ꝓ tunc ceſſant oꝛare · ſed poſtea tempe cõpe
tenti faciunt. tradens me moꝛti .. licet eniʒ ec
cleſa triumphãs ⁊ beata virgo ſint extra mo⸗

talitatis ſtatum tñ dicunt᷑ tradere ſe moꝛti qñ

periculum moꝛtis euis accipumt coꝛdi ad amo

uendu p ſuam inter pellatõnem apud udicem

deum ſicut bonus aduocatus illi ꝓ quo aduo⸗

cat aliquando dicit ꝓ ſua ↄſolatõne ego ſuper

me accipio periculuʒ cauſe tue · Rur ſumq; he
ſter cc] p hoc autẽ heſter regma mandauit

udeis ꝙ eſſent in affuctõne ⁊ Oꝛõne deuota ſi

Smfſicat᷑ ꝙ eccleſa trumphans vl virgo beata

volunt ſibi deuotos facere talia vt oꝛantes ꝓ
ipſis regem celi velocius exaudiant᷑ p hoc ꝙ

ili pꝛo quibus volunt oꝛare ad impetratõneʒ
gratie diſponun? ) QX. . YV. .

Ercio die Heſter induta eſt re⸗
Salibus veſtimentis·c
Per diem tercum ſigniſicat᷑ tempꝰ
gratie quod eſt poſt duo tempoꝛa

ſcʒ tempus nature · ⁊ tempus legis moſauce · tuc

em eccleſa de gentibo collecta oꝛnata ſuit do

cumentis celeſtibus ⁊ ſacramentilſ et beata vir

So que ſignant᷑ ꝑ heſter in aſſumptõe ſua fuit
oꝛnata dotibus glonoſis · et ſtetit in atrio do
mus regie ·nam eccia ſtetit ꝓ conſtantiã in ad

uerſis· et virgo gloꝛioſa ſtetit ꝑ potentiã in ce

leſtibus emmentijs · Quq vidiſſet helter re
ginam ſtantem placuit oculis eiuſ· Sccleſia nã
qꝙ; celeſti regi placuit ꝗpter euis conſtantiã: ęt

virgo beata ꝗpter plenã coꝛpoꝛis ⁊ anime glo

riam. St extendit contra eam virgam aureã

nam vtriq; contubit caritatis diffuſionem · Ob

ſecro vt vemas ad me hodie et aman tecuʒ ad

conuiuium pꝓ quod ſigniſicat᷑ eukariſtie ſacra

mentum in ecclena militante · et fruitio gloꝛio
ſa m eccleſa truimphantead vtrunq; vocatur

rex celeſtis:qiua delectat᷑ in deuotoꝝ cõmuni
catõne et m beatoꝝ fruitõne et ſimiiter aman

vocat᷑ p que conuementer iulianus apoſtata ð
ſignat᷑ quia ſicut ille fuit pſecutoꝛ ſynagoge ſic
ite eccleſe · fuit etia chꝛiſtianus et ſubdyaconꝰ
oꝛdinatus:et ſic ad cõuiuium eccleſe militãtis
fuit vocatus ſcdðᷣm actum et ꝑ ↄſequens ad cõ

uiuium eccie triumphantis ſed in potentia tĩ

Esreſſus eſt itaq; aman illo die letus et ala
cer · per egreſſum a conuiuio ſigmificat᷑ eius
receſſus a chꝛiſtianoꝛuʒ conſoꝛtio:et quia tunc

aſcendit ad romanum imperium ideo dicitur ;
letus ⁊ alacer· tñ apter meptum et tempoꝛale

gaudum · Qunq; vidiſſet mardocheum ſeden

tem ꝛc]· Per iſtum mardocheum qui reueren
tiam ipi aman non exhibuit ſigniſicat᷑ beatꝰ? ba

ſilius epᷣs qui mandatis iuliani apoſtate ſacrxi

legis noluit obedire ꝗpter quod iratus iulia-
nus cõminatus fuit ei ꝙ eius cuntatem et po
pulum deltrueret quando de bello pſdis red

ret· ſicut aman q̃rebat ſuſpendere mardocheuʒ

et popuſum perdere iudeoꝛunn ·

Octem illam duxit rex mſom
nem τπ& . Sicut dietum eſt ſupꝛa. p
regem iſtum deuſ ſigmiſicat᷑ qui eſt
. rex regum lcet autem deus ſcoõuz
veritatem nunquã doꝛmiat · tñ ſcdᷣm modũ lo
quendi humanu dicit᷑ doꝛmire quãdo mala pu

mire diſſimulat et bona remunerare· 1 quando
contrarium facit puniedo mala vel remunerã

do bona tunc dicit euigilare · Tune aut ipſius

„

teg p
eg
ſtde

tenp⸗
npon
nce tue
fitdd
avir
ſunſtſe
niod
zin d
fäme
ker ve
ſian

t et

eg
ures
10b
Xuged
eſaen
oro
atur
mnun
aman
katad
geſie
con⸗
tatis
ded
tiatin
et an
eus
tume
citur⸗
orale
ſoden
eren
ela
ſacri
li
et po
red
cey

ſom
p
di⸗
ülo
ap
ndo
pera
ſus

aman iuſta pumitio et maꝛdochei remuneratõ

immmebat de ꝓpmquo· ꝛdeo dicit᷑ nocte illam

duxiſſe inſomneʒ· et iuſſit ſibi afferꝛibiſtoꝛas

et annales pꝛioꝝ tempoꝛum ʒtunc em̃ merita
mardochei et demerita aman pꝛeteritacoꝛam
deo fuerũt per ſanctos angelos recitata/ſicut

de meritis thobie et ſare dicit thob · n. En ilo

tempoꝛe exaudite ſunt pꝛeces amboꝝ:quoꝛuʒ
vno tempe ſunt oꝛõnes in conſpectu dommi
recitate · HHomo que rex yſcinz celeſtis· hono⸗
vaxe cupit ſcʒ in futuro vbi erit verus honoꝛ
Vnde dicit grego·omb · vnj. S culmẽ veri ho
noꝛis queritis ad celeſte regnu tendite · Si glo
riam dignitatum diligitis in illa ſupna angelo
rum curia vna aſcribi ſeſtmate · debʒ indui ve

ſtibus regijs id eſt m pñti vita debet oꝛnari

virtutibus moꝛalibus et theologicig: ⁊ impo
ni ſup equum qui de ſella resis elt id eſt de⸗
bet habere coꝛpus totaliter obediẽs ſpni ⁊ ſub
jectum· a aceipe reguun dyadema ſupꝑ caput
ſuum i. in mente ſua que caput eſt hommis
debet habere ingem memoꝛiaʒ coꝛone celeſtis
ꝓ cuiꝰ acquiſtõne debet cõtinue laboꝛareę· et
pꝛimus de regis pꝛincipibusi vnꝰ de angeł
hommũ cuſtodibus ſicut gen·j dicit᷑ et ſactum
eſt veſpe et mane dies vnus· i· pm et p plate
as ciuitatis ·ſcilʒ celeſtis clamet et dicat cum
ip̃m ad gloꝛiam mtroducet. Sic honoꝛabitur
quecunq; rex celeſtis voluerit honoꝛare /·
ſi factuʒ fiit beato baſilo per madocheũ ſigni
ſicato et cuilibet bono pꝛelato
Ntrauit itaq; rex et aman ad
conuſuium ⁊c.]· Deus qui p rege
et peccatoꝛ qui p aman ſigmiſcant᷑
mtrant ad conuiuium eukariſtie h
tñ diuerſimode ꝙ; deus intrat vt conuiuiu fa:
ciens peccatoꝛ aut vt abutes ⁊ indigne ſumes
quia uidicium ſibi manducat et bibit · Sequit᷑
petitio heſter p quã ſignincat᷑ eccleſia cũ dici᷑·

a mihi anjmã meam pꝛo qua rogoꝛ popu

lũ meu ꝓ quo obſecxro Sic aũt petunt eccleſa
beati baſiij ad eius monitõnem · ſcʒ vt lberare
tur cum populo a moꝛte ſibi cõmmata piulia:
num apoltatam et miſſus ſuit ſanctus mercu

riuſ ad interſciendii iulianuſcut aman de mã

dato regis ſuſpenſus fuit in patibulo quod pa

rauerat mardocheo· et vtina ſic accidat omnib

malum machinantibo aduerſus innocentes vt
impileat᷑ ilud p̃sax· In laqueo iſto que abſcon
derunt compꝛehenſus eſt pes eoꝛum·
Je ulo dedit rex aſſuerus regi⸗
ne heſter domum aman c
Per hoc aũt fuit figurata cõceſſio
vrbis romane lacta eccie m qua re
gnauerat iulianus apoſtata ſiguratus p aman

et plures alij pł'ecutoꝛes populi chꝛiſtiami:· St
mardocheus ingreſſus eſt ante facieʒ regis ſi
cut dẽm eſt ſupꝛaper mardocheuz intelligitur
beatus petruſ· ⁊ eadem ratõe p eum poteſt in
telligi quilibet bonus pꝛelatus de ſalute eccke
ſolicitus Multi vero bomi pꝛeiati ꝗpter atro⸗
citatem pſecutõnis fugerãt de eccleſijs ſuis añ
baptiſmum conſtantini:ſed ipᷣo baptiſato apte
fuerunt ecdeſieet reuerſi fuerunt pꝛelati fugiti
ui vt in ecclenjs ſuis mimſtrarent ante faciem
regis celeſtis quod ſiguratũ ſuit p ingreſſum
mardochei ante faciem regis · Tulit itaq; rex
anulum quęe ab aman recipi iuſſerat ⁊ tradidit
mardocheo] Hoc ant miſtice ſuit inpletu qn
diumna oꝛdmatõne ſublata ſit a pꝛincipib ter
renis poteſtas mueſtiendi epiſcopos ⁊ abba⸗
tes ꝓ baculum ⁊ anulum ⁊ remãſit pꝛelatis ec
cleſe tm̃.· Meſter aũt cõſtituit mardocheũ ſu
pꝛa domu ſuã per qð dengnat᷑ ꝙ nullbinſtitu
endus eſt pꝛelatus niñ p ecciam heſter nomĩe
higurata· Oꝛauitq; vt maliciã aman machina
tõnes eius ⁊c · iuberet irritas heriquod rex
noſter ieſus chꝛiſtus miſtice ſecit qn p cõſtan

tinum ſtatuta contra chaiſtianos facta p nexro

nem et alos ꝑſecutoꝛes chꝛiſtianoꝛũ mꝛitauit
inhibens ſub pena ne aliqua heret muuria chej
ſtianis· Mardocheus aũt egrediens de pala⸗

tio et de conſpectu regis fulgebat veſtibus re

gijs ⁊ Der hoc ſigniſicat᷑ ꝙ pꝛelatꝰ fraterna
caritate motus aliquando de cõtemplatõne de
bet egredi et tranſire ad actõnem ꝓ ſalute po
puli ſui et tunc debet fulgere veltibuſ virtutũ
et coꝛona dignitatis et amicixi pallio honeſta:
tis · mniſq; cuuitas exultauit In ꝓmotiõe
nanq; boni pꝛelati debet populꝰ letari · Pꝛouũ·
xxix:n mulgtiacne nidon kerabi? uulgus
cum aut impij ſumpſerint pncipatũ gemet po
pulus: R. x, §.

In hoc capło deſcribit interſectio
duplex aduerſarion populi uidaici
eop quod Rgurata ſuit duplex ĩterfe⸗
Ctõ aduerſarioꝝ populi chꝛiſtiani· Pꝛima fuit
tempoꝛe karoli magni:Scda tempe godtfrid
de bulone ſicut in eoꝛum geſtis ſcribit᷑ diffuſe·
Per decẽ ſinos aman ſiiſpenſos in patibulis ſi
gurata ſuit damnatio maliciã eius imtantiuʒ
in gehene penis Der interlec tõnem aũt quin
gentoꝛũ vroꝝ·ſigmiſicat᷑ mactatio quinq; ſen⸗
ſuum quantũ ad ullicitos motus eoꝝ.· Per hoe

aũt ꝙ iudei occiſoꝛuʒ bona noluerunt pꝛedaxi

ſigniſicat ꝙ chꝛiſtiane pugnãtes contra inſde⸗
les ⁊ etiã mi quolłbet bello iuſto moueri nõ de
bent ꝗpter lucruũ tẽpoꝛale· ſed ꝛelo hdei et amo

re iuſticie · Qumtodecimo ãt die peutere dele

runt wcirco eundem diem conſlituerunt ſo⸗
lennem ·PNer hoc aũt oſtendit᷑ ꝙ de victoꝛia

itur duodecimi menſis 2 c]

coꝛpoꝛali et multomagis de ſpualigratie deo
ſunt reddende tanqᷓ; victoꝛi pᷣncipal.Deuter ·
viij · Ne dieris in coꝛde tuo ſoꝛtitudo mea et
robur manus mee hec omnia mihi pꝛeſtiterut
ß recoꝛdaberis dñi dei tui quia ipe tibi vires p
buerit vt impleret pactu ſuum ſup quod iuxa
uit patribus tuis ſicut pns indicat dies:

ram· ⁊c · Per regem aſſuerũ ſigſi
catur dommus noſter ieſus cheilt?
ſicut dictum eſt ſupꝛa qui ſubiuga
— uit hbi omne terram p ſideʒ nam aliqui ð omi
= terꝛa iugo ſidei chꝛiſtiane ſubmierũt colla ſua
vt ſit ibi di tributio ꝓ generibe ſinguloꝝ cum
dicitur · omnem terꝛam · ſicut dicitur omne am
mal fuit ĩ arca noe· Circa vero ſinẽ mundioẽs
generaliter ſupponent᷑ iugo ſidei ſicut dicũt do
ctoꝛes noſtri· et tunc in omnib gentibus erit
deus vnus et nomẽ eius vnum· zacharie· xiiij ·
et tũc erit diſtributio ꝓ ſingulis generum cuʒ
Dicit᷑ omneʒ terꝛam· Exaltauit mardocheun p
iſtum mardocheũ que rex aſſuerus exaltauit

et fecit a ſe ᷣm ſigniſicat᷑ pontifex ſumus quæę⸗
chꝛiſtins exaltauit ſup totũ populuʒ chꝛiſtianũ
faciens ipſum ſibi vicariuʒ· querens bona po
pulo ſuo ·Per hoc oſtenditur ꝙ ſtudium ſum
mi pontiſicis verti debet ad querendũ bonum

populi chꝛiſtiam · St ſimilit alij pꝛelati ſub pᷣo

quilibet in ſua ꝓuintia vel dyoceſñ intẽdere de

bet ad honoꝛem et gloꝛiam dommi noſtri ieſu

Qetera que ſequunt᷑ non ſunt in bebꝛeo nec

q; in pꝛecedentib virtualiter ↄtment᷑
Svxplicit liber heſter.

ſunt de canone· pꝛopter quod ea hic omitto· et

vncipit liber job

Ir erat in terra bus nomi
ne iob xc .Philoſophꝰ p̃mo
ethicoꝝ tetragono cõpat ho
minem virtuoſum quia ſicut
coꝛpus tetragonuʒ optime ſe
6 quolbet latere · ſc vᷣtuo
ſus bene ſe habet m omni euentu foꝛtune · ꝓpt
quod ibidem dicit phs · de virtuoſo qꝙ ſoꝛtunaſ

optime feret · ſeilicz ꝓſperam ea vtendo ad opa

masgniſicẽtie et liberalitatis· et aduerſaz ea vte

do ad exercitium patientie et longanimitatis

ob autem bene ſe habuit in ꝓſperis ⁊ aduᷣſis

ſicut patz ex decurſu huiꝰ libai. poopter quod
tenet typu cuiuſlibet pſecte vntucſdn pſpe
ꝛtunam aduerſaz

ris aut bene ſe habuit ante ſo

et etiam poſt ipſam · pꝛopter quod m pᷣncipio

libꝛn et eius ſine agitur de tempoꝛiby ꝓſperita⸗

tuz ad pꝛ mũ dicit · SRrat vir id eſt vrtuoſus

Ex vero aſſuerus omnem ter⸗

xp̃ᷣicui eſt honoꝛ et gloꝛia in ſcła ſchoꝝ· Amen

p̃ᷣdicta poſſeſſio ob dicũt᷑ p quaʒ bonꝰ doctoꝛ

determmatus ꝓ in determmato ſicut mat · xvj

tis · in medio vero de tempe aduerſitatis Quã

a virtute moꝛali et mtellectual dictus· Ideo
ſubdi· in terꝛa hus · que conſiliatoꝛ interpꝛe
tat᷑ talis em eſt ad conſulẽdum ſibi ⁊ alijs val
de aptus nomme iob qui magnus mterpꝛe
tat᷑ille em qui inter homines eſt virtuoſus il
le inter eos ẽᷣ ve maio: Eratq; vir ile magnꝰ
virtute et dignitate · inter omnes oꝛientaleſ
id eſt chꝛiſtianos · de chꝛiſto nanq; dicit᷑ zacha.
vj Ecce vir oꝛiens nomen eiꝰ Sicut aũt a noĩe
chꝛiſti dicunt᷑ cheitiami ta a noiĩe oꝛientis poſ
ſut dici oꝛiẽtales. Natiq; ſũt ei vij·ſilij . Scðʒ
qð diẽ greg · omb · xxv· quia· vij diebus ome tẽ
pus reuoluit᷑ recte ſeptenario numero vniuer
ſitas hgurat᷑diſcipulus autẽ pſectus homims
pfecti in virtutibb moꝛalib ⁊ ſtellectualibo dðꝛ
eius hiluis · tanqᷓ; ſimilis ei factꝰ.p ſeptẽ igit᷑ hi
lios vniuerſitas diſcipuloꝝ eius potentum be
ne opari et docere ſigniſicat᷑ ·⁊¶ tres ſile p qs
intelligunt᷑ pſone potentes bene opari· ſed nõ
docere · pꝛopter quod dicunt᷑ nie q; nõ poſſut
Signere hluios verbo pꝛedicatõnis vel doctrĩe
poſſunt tñ conciꝑe conceptus deuotõnis p uer
bum predicatoris. dicunt᷑ aut tres q; vumt in
ſide ſincte· trinitatis. St fuit poſſeſſio eius vij
milia ouium .p oues mnocentes intelliguùtur
Vnde dicit᷑ . i Re ·xxiiij· Iſti qui oues ſunt qᷓd
fecerunt · Der ſeptenarium numen vmuerſitaſ
deſignat· ſicut dictum elſt ſupra· et tria milia
cameloꝝ p camelum qui eſt anima gibboſu 3
et portandis onerib aptuʒ ſigniſicat᷑ peccator
penites qui peccauit ex gibbo ſupbie.hᷣ ad ſati
ciendu ſe exponit ad portandũ onus pemitetie
quingenta quoq; iuga boum p ga boum
mtelligunt᷑ pſone matrimonio iuncte· qe uigu
dicit a ungẽdo bos at᷑ eſt ammal laboꝛioſum
ideo pꝑ uiga boum ſigniſicant᷑ pſone coniuga⸗
te viientes honeſte laboꝛantes ꝓ ſui ſtatꝰ po
neſtate ſeruanda et ꝓ pꝛole ad dei ſeruitium
educanda et quingete aſine aſina eſt animal
tarduʒ · tn humnliter ſubijci᷑ ad poꝛtandũ onꝰ
Ideo p aſnas ſigniſicant᷑ ad penitentiaʒ tarde
venientes ipſam tñ humlliter ſuſtinentes · di
cũtur aut quingenta iuga boum ⁊ quingẽte
aſine quia dum vtruuſq; condicõnis pſone per
laboꝛem penitentie ad eternam requiem gra⸗
dumtur · ſub qumgẽteſimo numero mitice re
ponunt᷑ nam quinquaginta p decem multipli
cata faciunt quingenta.quinquaginta vero re
quiem ſigniſicant eo ꝙ annus quinquageſimꝰ
erat remiſſionis et quietis tẽpꝰ.Omnia vero

vel pꝛelatus ſigniſicat᷑ q; cedit ad euis merituz
quidquid boni p eius doctrinam fit in ſta tib
Pꝛedic toꝝ· in omnibo aũt pꝛedictis pomi᷑ nus

d
rtuoſig
38. ded
is
mteſpee
ioſigl
nngr
bntale
tche
t 1
tspo
oſete
opmner
ommins
lly d⸗
egitſn
um be
e poͤ⸗
lſedni
poſtit
dockrie
ſsprer
uitn
eiusvi
igüͤr
lntqd
erſitaſ
umia
doſu;
ccatot
adhtl
enteie
boum
puügi
noſum
luge
r ho
tuum
ſnlal
lon
tae
9 di
ngett
leper
gri⸗
lete
ap
roe
n
ero
tee
itu,
ti
nis

7

non dico tibi vſq; ſepties h vſ; ſeptuagies ſe⸗
pties id eſt totiens quotiens et familia młta
exponat᷑ ſicut ſupꝛa ·. t ibat nilij eius et ſacie⸗
bant conuiuia c]· ſiij boni doctoꝛis vel pꝛela
ti ſunt pꝛedicatoꝛes ab eis mmſtructi vel nuſſi 4
ſaciunt ⁊uiuia vnuſquiſq; ĩ die ſuo qñ qmili bʒ
eoꝝ pꝛedicat tempoꝛe ſibi apto. St mittentes
vocabãt tres ſoꝛoꝛes ſuas ⁊c· licet em omnes
ſdeles vocent᷑ ad connuiũ verbi dei · tñ magiſ
ibi reſciunt᷑ pſone ſupꝛadict e ꝑ filias iob ſigſi
cate · mittebat ad eos iob et ſanctiſicabat illos
frequenter em̃ pꝛedicatoꝛes ex ſua pꝛedica

tõe appetunt cõmendari cum tñ tota glona de

beat eſſe dei · quos bonus pꝛelatus ſanctiſicat
P eis oꝛando et eukariſtiam offerendo · et hoc
bonum contmuãdo. Ideo ſequit᷑ · Dic ſaciebat

cunctis diebus: Qum aũt ſilinj dei aſſiſterẽt co⸗

ram dommo ꝛc ſen ſenſum literaleʒ p filios
dei bic inteligũt᷑ angeli ſancti ·ſᷣm vero ſenſuʒz
moꝛalem intelligunt᷑ ſancti hommes vitaʒ an
gelicam ducentes: inter quoſ frequenter eit ſa
than.id eſt homo puerſus qᷓ dicit᷑ ſathan eo ꝙ

eſt membꝛum eius Qui dixit dominus vnde

venis ]requirit em̃ deus ad puniendiiʒ opa p
nerſoꝛum. Qui reſpondens ait circuiui iram
hommes em̃ peruerſi ſunt inſtabiles et vaga⸗
bundy Nuquid ↄſideraſti ſeruum meum iob
v··qdtu puerſe debuiſti viros ſanctos cõſi⸗
derare ⁊ te eis confoꝛmare.h quia peruerſi ma
Sis querunt bonos impedire · deo ſubditur ·
Nuquid fruſtra iob timet deũqd bonitas
quã in eo laudas nõ eſt vera h ſcta· h extẽde
paululum c d ẽ ꝓba euz p ſubtractõnem teẽ
poꝛalium bonoꝝ: niſi in faciem benedixerit ti
bi d eſt tunc mamjfeſte maledicʒ tibr Scce

vniuerſa que habet in manu tua ſunt frequẽ

ter em̃ deus pmittit puerſos ſanctis hommi⸗
bus dñari ad eoꝛum iuſtam damnatõneʒ.⁊ ſan
ctoꝛum pꝛematõne. Egreſſusq; eſt ſathan a
facie domimi· nam ꝛilli qui puer ſe opant᷑ a deo
ſemper dongant? Vnde luce/xv· di . de hlio ꝓ
diso ꝙ recedens a patre abijt in regione lon:⸗
Sinquam· Boues arabant et aſime paſceban?᷑

iuxta eos p boues arantes ſigniſicant᷑ homĩieſ
ꝓrbono cõmum laboꝛantes per aſmas paſtas

iuxta eos homines pigri et tardi ad bonum· 2
viuentes de laboꝛibus eon. 2 irruerũt ſabei
qui captiuantes interpꝛetant iõ ſigniſicant de
mones · per quos bene opantes captiuant᷑ q
de bonis opibus m ſupbiã eleuant᷑ et tardi ad
bonum quando in ſuis fecibo moꝛunt. 1 pue
ros pcuſſerunt gladiop pueros cuſtodes p
dic toꝛum intelligunt᷑ rectoꝛes eoꝝ· qui ſimul
cũ eis pereũt qñ eoꝝ mala p eoꝝ negligentiã
contingunt. Fgnis dei deſcendit de celo .Pm
ſenſum literaleʒ igma iſte fuit accenſus dei per
mimnone et demonis ꝓpatõne · ꝓpter quod ſ S

—

ſicat ignem concupiſcentie qui deo pmmttente
et dyabolo inſufflante ſuccendit᷑· ꝗpt quod de
ipᷣo dicit᷑ infra:xlj cuius alitus pꝛunas ardere
facit et tactas oues pueroſq; cõſuũpſit ·. quod
moꝛaliter contingit quando ſimplices p igno
rantiam et recton negligentiam iſti et illi fla
ma cõcupiſcentie conſumunt᷑· Qaldei ſecerũt⸗

tres turmas ꝛc ꝓ caldeos qui feroces interpᷣ

tant᷑ demones ſigniſicãt.j·DPetri v · Aduerſariꝰ
veſter dyabolus tanqʒ leo rugienſ circuit que
rẽs quẽ deuoꝛet · Gt iſii caldei faciunt tres tur
mas:nam aliqui demones ſpaliter excitant cõ
cupiſcẽtiam carnisaliqui cõcupiſcentiam mun
di aliqui ſupbiaʒ vite et muaſerũt camelos
p quos ſignificant᷑ hom ines apti ad poꝛtandũ
onus populiqh a demonibus auferunt᷑ quãdo
pꝛecipitantur in aliquod vicum per qð inepti
reddunt᷑ · nec nõ et pueros pcuſſerũt gladio
quod moꝛalicer ſit quãdo p ſuperioꝛum negli⸗
gentiã hoc cõtmgit· Eilijs tuis et filiabus ve
ſcentibus ⁊c] ſcut dictuʒ eſt p hinios intelligũ
tur diſcipuli iam docere potentes p filias diſci
pul ad docendum adhuc inſufficietes . repẽte
ventus vehemens itruit quod moꝛaliter ſit
quado peruerſa doctrina dyabolo ꝓcurante
in domůũ diſcipline le ingerit · et tunc ſilij et ſilie
oppꝛimunt᷑ quia maioꝛes diſcipuli et minoꝛes
doctrma peſtiſera coꝛrumpũtur · Tunc ſur⸗
rexit iob ⁊c· quia bonus doctoꝛ vel pꝛelatus
ey caſu ſuoꝛum diſcipuloꝛum a virtute nõ deij
cit᷑ d pſoꝝ caſum lamentans deum adoꝛat 1
venerai.

*

Ktum eſt autem 2 c] Sxpona?t
— ſiẽ capitulo pꝛecedeti vſq; ibi Tu
— t cõmouiſti me vt affligerez eũ
truſtra.id eſt ſine culpa ſua:nõ tñ
hoc fuit fruſtra ex intentõne diuma nam hoc
pnmnſt ad patientie iob exercitium et eius pꝛe:⸗

mium augmentandũ · Dellem ꝓ pelle c ·qn
dicet iſta ꝓbatio iob eſt modica· Sic aũt tyran
ni qui ſunt membꝛa dyaboli penam jinnocentũ
ſemper dicüt eſſe modicam ⁊ querunt mlerre

ma ioꝛeʒ· Rcce in manu tua ẽ pmittit em̃ de⸗

aliqndo bonum pꝛelatum vel doctoꝛemaffli⸗

Zi grauiter nõ ſolum in ſubditis et tempoꝛali
bus bonis h etiam in Pꝛijs pſonis q̊ntuʒ ad
coꝛpus·nõ tame quautu ad ammamideo ſub⸗
ditur. verũtamẽe animã illuis pua nam a vir
tute nõ deijcit᷑ ſed magis pꝑ patientiam ſtabili
Egreſſus itaq; ſathan . exponat᷑ vt ſupꝛa p-
cuſſit iob vlcẽ peſſimo .ſcʒ ex parte mlerentig
qui h̊ fecit peſſima volutate h tñ optimo ex p

te ſuſtinentis qu ſuſtimut patientiſſ me ſ et

paſſio chꝛiſti peſſima fuit ex pte inde et popłi
iuda vci· optima tamẽ ex parte chꝛiſti · Qui te⸗
ſta ſiniem radebat.p qð ſigniſcat᷑ ꝙ modus
perlecte patientis eſt penam mjflictã miuſte

non retinere ſed aliquando addere · ſcut in col

latõnibus patruʒ legit᷑ de beato pa phuntio ꝙ
cum ꝓ crimine impoſito ſibi fallo grauis pea
fuiſſet unpoſta ad eius addidit grauitatẽé Di
xit aut illi vxoꝛ ſua pquã intelligit ſenſualitaſ
que ᷣm auguſtmu per mulerem ſigniſicat et
malum ſuggerit rõni ſed debet per rationez e
reſponderi Quaſ vna de ſtultis mulieribolo⸗
cuta es eius ſuggeſtione malam de impatien
tia repellendo· et ſubdit ratio· Si bona ſulcepi
mus de manu domim pſ· gaudenter. mala ãt

quare non ſuſtmeamus /ſcilʒ patienter · q · d · lic

debet eſſe . dðo ſequit · In omnibo his nõ pecca

uit iob ⁊c· Igit᷑ audientes tres am ci iob c.·

erãt eĩ veri amici vt dictum fuit in expoſitõ

ne literaly pꝛopter quod p ipſos intelligütur

illi qui amicis aff lictis vere compatiũt᷑ vene

runt ſin gul de loco ſuo ·nã ſicut dicit ethicoꝛꝝ
nono ad infoꝛtunia amicoꝝ citius rre debemꝰ?
ad cõſolandum q́z ad eufoꝛtunia ad gauden⸗

Dum licet ad vtraq; ſit eundem· Et exclaman
tes ploꝛauerunt ꝛc ex ſignis em vereↄpaſſio
nis afflictus conſolat᷑ ſcut poꝛtans graue põ
dus ex compoꝛtantibus alleuiat

CK⸗ .
Oſt hoc aperuit iob os ſuuʒ ⁊c.
Secundum ſententiaz gregoꝛij ob
tenet hic typum homims in pecca:
tũ moꝛtale lapſi· qui pcuſſus eſt in
mente ſicut iob fuit in coꝛpoꝛe · Ad cuus intel

ſcriptura qualis factus eſt ſᷣm naturam · et ſic
dicit᷑ gen.·Eaciamus hommem ad imaginem
et ſimuitudinem noſtraʒ/ Aliqndo vero accipit᷑
qualis efficit᷑ p culpaʒ· et ſic dicit· · Qoꝝ · iij. Qu
zelus et contentio ſit in vobis:nonne carnales

eſtis et ᷑m honmimnẽ ambulatis· Homo igit᷑ ſic

acceptus concipit᷑ in peccati 2ſenſu ⁊ naſcitur
m actu:⁊ cum vere penitet dicit · Pereat di⸗

es in qua natus ſum. ⁊ nox in qua dictum eſt

conceptus eſt homo ideſt talis ↄceptus ⁊ ta

lis natiuitas pereant quod ſit qndo peccatum

remittit᷑ per peccantis penitentiam. ⁊ mibicoꝛ
diam diuinam. Dies ille vertat᷑ in tenebꝛas
id eſt delectatio que fuit in actu culpe vᷣtat᷑ in
meroꝛem penitentie · Non requirat eum deꝰ
deſuper · ſcʒ ad puniendũ in ſmab udicio· nec

ſit in recoꝛdatõne coꝛaʒ indice ſummonec illu

ſtret᷑ lummne · wd eſt non mamifeſtetur ad meaz
cõſuſonem illuſtratõne aduentus uidicis. Sʒ
potius abſcondat᷑ velamine remiſſionis: DPſal-
xxxj· Beati quoꝝ remiſſe ſunt imquitates et q̊
rum tecta ſunt peccata · Obſcurent enz tene
bꝛe et vmbꝛa moꝛtis p hoc intelligit᷑ conſide
ratio pene gehenals · que conſderatio licet ſit
hoꝛrida· reſpẽu tñ expientie nõ eſt niſ vmbꝛa
diẽ igit᷑ pꝛaue delectatõnis obſcurant tenebꝛe

et vmbꝛa moꝛtis quando repellitur p conſide

ratõnem pene gebẽnalis· Occupet eum cali

8Zo ]·d elt · pturba tio mentis de peccato ppe

trato · et inuoluat᷑ amaritudine l·ſcʒ pfecte pe
nitentie· 1 quia non ſolum lamentandu eſt pꝛo

peccati actu· ſed etiam ꝓ interioꝛi con ſenſu · õ
ſequit· noctem illam tenebꝛoſus turbo poſſi
deat id eft indignatio ſpus contra malum ſic

conſenſum retmeat ꝙ ad actum exteruis non

ꝓcedat · nõ cõputetĩ in dieb anmi. placabins
domino · de quo dicit eſa· lxj· Spus domim ſup
me ⁊c· Sequit Vt pꝛedicareʒ captuns indulgẽ

tiam et clauſs aptõnem et pꝛedicarem annum

placabilem domino id eſt tempus gratie p di
es et menſes anni gratie intelligunt᷑ vrtutes
et actus earũ de quib expectat᷑ remuneratio
diuma et oꝛandum elt ꝙ tunc nõ recoꝛdentur
peccata ne ex eis obfuſcent᷑ bona Sie nox illa
ſolitariaid ẽnõ addatur alius cõſenſus maluſ
ad pꝛimu · nec laude digna· q; de peccato nõ

eſt gloꝛandum · gpter quod contra ſic Zloꝛ iã
tes dicitur eſaij · PHeccatum ſuum quaſñ ſodo

ma pꝛedicauerunt· Nec aliquis de peccato de
bet laudari· t contra ſic laudantes dicitur ps·

ix Laudatur peccatoꝛ in deſderijs amime ſue
et imquꝰ benedicitur Maledicant ei qui ma

ledicunt diei qui pati ſunt ſuſcitare leuiathan

iſti ſunt vere penitentes qui deteſtant᷑ nocteʒ
cõſenſus et diem actus peccati ·et ſic rebellant
dyabolo cui erãt ſubiecti · qui p leuiathan ſisſi

catur et ſic ad pugnam contra eos excitatur vt

iten ſibi ſubijciant · Creg· Rxcitatur in ꝓuoca

tõne certammms cum amittit iis peruerſe do

mmatõnis · Obſurentur ſtelle caugine eiꝰ ·

quod ſit cum ex maloꝝ noſtroꝝ cogitatõe bo
na noſtra exterius lucentia obſcurari vidẽtur
et per hoc ab elatõne repᷣmmur quod eſt bo
nu. Expectet luceʒ et nõ videat id eſt tab cõ
ſenſus malus ad opus exterius viũſbie non ꝓ

cedat · Quia nõ cõcluſit oſtia ventris id E cõ
cupiſcentie que parit malum cõſenſum et con⸗
ſenſus factum· nec abſtulit mala id eſt mul

tiplicabit pſa Quare nõ in vulua moꝛtuꝰ ſůũ
In vulua nanq; peccatum moꝛitur qᷓndo ↄſen

ſus malꝰ ante factum per penitentiam dilut.

egreſſus de vtero nõ ſtatiʒ perij l id elt ſtati

poſt ſactũ malum nõ penitui. Cur exceptus
genibe id eſt in cõſuetudine peccati nutritus
cur lactatus vberibo de malo in peius verb

malis attractꝰ. Pꝛou:· Eili mi ſi te lactaumt
peccatoꝛes ne aquieſcas eis Nunc enim doꝛ

miens ſilerem d elt eſſem in pace ſcientie ſi
nõ eſſent in me pꝛedicti graduſculpe · ⁊ ſom
no meo.·.ſ Stemplatõnis dumme · requieſcere
cum regibo et cõſulib terre lid eſt cũ viris cõ
templatiuis qui reges ſunt per ſubiectõnem
motuũ carnis et conſules dando ſidelibo Zſilia

nſde
nal
D n
tepe
ſtpo
ſ
Poſ
umſe
on
cbblo
inſip

dale

Imun
epd

ttutes

ratio
ntur
x ia
maſul
on
Zlori
ſodo
atode
urße⸗
meſte
uima
than
octe;
lant
nk
r vt
puden
ſe do
de bo
detur
ſtbo
tarcö
onp
eco
con:

ul

pſi
er
Nut⸗
ſun
pas
iens
ümt
ndor
gieſ
ſſon
ſel⸗
ſaco
nem
ſln

ſalutis qui ediſcant ſibi ſolitudines nam cõ
templatiui libenter ſunt ſolitarij aut cum pn
cipibo qui poſſident aurũ xc i:cu bomis docto
ribo qui poſſident aurũ ſapientie et argentum
eloquentie pure · aut ſicut aboꝛtinũ ⁊c aboꝛti
uũ vero ðꝛ oꝛtum nõ recto tẽpe·tempus vero

nõ rectũ ſuit tempus nature lapſe in quo oĩs

caro coꝛrupit viam ſuaʒ vt habet᷑ geñ vj· PHꝛo
pter quod diluuiũ inundauit et poſt diluuiuz

paucis exceptis omnis ꝓpłs ad ydolatriam de

clinauit·igit᷑ ſancti illo tempoꝛe nati dicunt᷑ ab
oꝛtiui: quibus deſderabat iob aſſimulari q de
ſcẽdẽtes ad limbũ erat ð ſua futura bitudie ſe
curi: et qui concepti nõ viderunt lucem per
iſtos nitelligunt᷑ ſincti tempe legis moſayce

nati ·qui tñ nõ viderunt chꝛiſtũ lucem mundi

cũ iſtiſ fimiliter querebat in limbo quieſcere p
dicta ratõe · Thi impij ceſſauerũt a tumulto ·

id eſt demoneſqui moleſtare nõ poterant ſan
ctos patres· et ibi requueuerũt ſeſſi roboꝛe.

id eſt foꝛtes in temptatõmib ſic ꝙ non vmcebãa

tur tñ fatigabant᷑ ſcut dicit phᷣs· vij ethicoꝝ ð

cõtinente · ⁊ quondam iuncti pariter ſine mo

leſtia .ſcʒ ſunt in limbo·ſicut tempoꝛe iob erat
ſanctꝰ ioſeph ⁊ ei ſmiles · Nõ exaudierũt vo

cem exactoꝛis id eſt demonis qui ðꝛ exactoꝛ

Lucæ xij. Et iudex tradat te exactoꝛi Daruꝰ

⁊ magnꝰ ibi ſũt id eſt puer et adultus moꝛnæ?

tes tñ in gratia:⁊ ſeruꝰ et liber nam ſicut di
cit ambꝛoſius apud dommũ bona ſeruitꝰ ⁊ bo
na libertas equa lance apendunt᷑. Quare mi⸗
ſero data eſt lux ſcut lugeda eſt conceptõ ſe

cundũ culpam et natiuitas· ſic et huiꝰ vte que

potius moꝛtis ẽ cõtinuitasdeo dicit. Quare

niſero data eſt lux qd·ſcut bonũ ei fuiſſa nõ
peccaſſe ſic ⁊ in peccato nõ viuere · ideo ſubdiẽ ·
Qui expectant moꝛtem æc]qꝛ moꝛi peccato
debet eſſe in deñderio · Ro·vj· Sxiſtimate vos
moꝛtuos quidem eſſe peccato viuenteſ autem
deo in chꝛiſto ꝛc · et nõ venit aliqui nãq; den
derãt peccato moꝛi et nõ moꝛiunt᷑nam ex on
ſuetudine peccadi ab hac moꝛte rerardant. q̃n
effodieẽtes theſaun ·ſcʒ diuine gtie· qui muen
tur p hoc ꝙ homo moꝛit᷑ culpe deo ſubditur
Saudetq; vehementer cu inuenerit ſepulc .
De qua ſepultura dicit. Ro.vj. Sepulti ſumuſ
cũ ilo per baptiſmu ĩ moꝛtẽ· Viro cui abſcon
Dita eſt via eundi ad patriam. et circundedie
eũ deus tenebꝛis ·· ſcʒ ignoꝛantie cõtractis ex
peccati ↄſuetudine· Anteqᷓʒ comedam ·. id eſt
delec tatõnem peccati pcipiam ſuſpiro .ſynde
reñ remurmurãte peccato et tanqᷓm mundãa
tis aque ſic rugitꝰ meꝰ·. Sſa.lj. Impij q̃n mare
feruens quod quieſcere non poteſt· q; timoꝛ
que timebam de peccati cõtinuatõne euenit
mihi . ꝗpter cõſuetudmem q̃ vix poteſt dinmt
ti¶ Nõne diſſimulaui ꝗpi hoc a pexcatis emo

dari none filui . retardãdo peccata conſiteri

nõne quieui manẽdo mimis m lecto peccati

et venit ſup me indignatio ſcz dei · ſc debet

peccatoꝛ ꝓ peccatis ſuis doleꝛe et lametari·

Sciendu aut ꝙ liber iſte pcedit rhe
toꝛice ꝓpter quod replicat᷑ pluries

randum ·vt patet ex dictis et patebit ex dicen

dis Sinnbr ꝓcedit diſputatiue gpter qð etiaz
eadem aliqᷓndo repetunt᷑ nam reſpondes repe
tit dicta opponetis et opponẽs replicando dẽa
reſpondentis · Sciendũ etiam ꝙ licet amci ob

pᷣmo venerint ad eius ſolatõnem tñ poſtea
Pruperunt ad eius muiſtam increpatõnem· ꝓ
pter quod m fine libꝛi dixit eis dñs:non eſtis
locuti rec tũ coꝛam me ſicut ſeruꝰ meus iob·et
ðᷣo per ipſos ſigniſicant᷑ illi qui iuſtos miuſte

increpare conant᷑ tales aũt ſunt pᷣcipites imn lo

q̃ndo·qð notat᷑ cũ ſubdi Qonceptu ſermonẽ

tenere quis poſſit et vt acrius increpẽt pꝛius
eu commedaãt de doctrina cũ dicit · Scce docui

ſti plurimos et de caritate fraterna cũ ſubdit

et manus lalſas roboꝛaſti ⁊c · Conſequẽter
vertunt verbu ad increpatõnem Nũc aũt ve

nit ſup te plaga et defeciſti quaſñ dicant do
ctrinam tuam operib deſtruxiſti · Vbꝛ eit ti⸗

moꝛ tuꝰ erga deũ. foꝛtitudo tua ⁊c]qd. iſta
nõ fuerunt m te ſcdðᷣm veritatem h tantumodo

ſcdᷣm ſfic tõnem·. Recoꝛdare obſecro te quis vn

q; innocẽs perijt qd· nullus. Increpantes at

miuſte freqnter ex verbis ſuis oſtendunt᷑ deſ
cere · niſi enim mn vita pnti de qua loquebat eli

phat qꝛ nõ credebat aliaʒ innocens aliquando

piret · Rſayas nõ diceret · lvij · Tuſtus perit ⁊ nõ

eſt qui recogitet· Innocẽtes em aliquando pe

reunt in hoc mũdo vt ſaluent᷑ m celo. aut q̃n

do recti deleti ſunt . q· d. nuqʒ.· quod fimiliter ⸗

fłmnam aliquãdo de memoꝛijs hominũ dele

tur vt in libꝛo vite ſcribant· Qum potius vi⸗

di eos qui operant᷑ iniquitatem c]. ſequitur-

Lflante deo periſſeSimiliter hoc eſt fm naʒ
aliquãdo impij ꝓſperant᷑ vſq; ad moꝛtem in va
ta pnti vt habet᷑ infra eodem capło· Qregoꝛ.
Sepe nanq; dommus dui tolerat quos imper

petuũ damnat Sed q; mal non ſolum bonos

arguũt de ſicta bonitate· ſed etiam de cruden ⸗

tate · ideo ſubditur · Rugitꝰ leoms · vocãt eoſ
leones ipſos de crudeutate notãtes et quia nõ

ſolu eos diffamãt in pſonis apꝛijs ſed etiam in
ubi 2iunctis vtpote in vxoꝛibo et famulis io
ſubdit᷑ · et vox lene ⁊ c Poꝛro ad me dictũ eſlt

verbũ abſconditũ c ·tales em̃ maligni vt iu⸗

ſtuis bonos arguere videant᷑ fm gũt aliquäs do
ꝙ occulta ſibi diuinitus reuelentur· et que ſint
ila ſubditu:· Nũquid homo dei comparatõe

Eſpondens autem eliphat 2c].

eadem ſententia ad ma gis exagse⸗

tire talia: eo ꝙ repꝛobant in hom inib et bene.
ea que deus homo legitur feciſſe vt ꝙ a pecca⸗
trice tangi ſe pmiſit· ⁊ cum peccatoꝛib come⸗
dit bibit· ſaluatoꝛ em̃ noſter talib peioꝛari ñ
poterat· quiba tñ peccatoꝛiv melius erat. ſic ãt
non eſt de nobis fragiliwadeo ſequit᷑. Rcce q̃
ſeruiunt ei ſcʒ religioſi: non ſunt ſtabiles· ꝓ:

pter quod vitare debent peccatoꝝ occahones

mkto foꝛtuis hoc facere debent mſirmioꝛes
ideo ſubditur · quãtomagis hi qui habitãt do
mos luteas c · domos aut luteaſ inhabitãt qᷓ
terꝛenis negocijs ad peccatũ inducetibo vacãt
ca erSo ſi eſt qui tibi reſpon
deat ⁊c]· Licet aũt eliphat credẽs
iob obſtmatũ mn malicia increparet
eum imuſte tñ eius verba cõ tra ſic
obſtinatũ retoꝛqueri poſſut vere ꝗpter quod
ſic exponat᷑ ad pns·ei dicẽdo · Voca ergo ſi ẽ
qui tibi reſpondeatqdh deum muocaueris
non exaudiet te gpter impedimentum malicie
tue· ita ꝙ hic accipit᷑ ſi pꝛo nõ· et ad aliquẽ ſan⸗
cton cõuertereqdñ hoc feceriſeius tibi nõ
valebit oꝛatio:ꝗpter obſtinatõnem tuã in ma/
lo · Virum ſtultu interſicit racundia ſtult di
cit᷑ quaſñ ſtatu altus:et talis eſt ſuperbus:qui ſe
exiſtimat alios excellere. et pꝛopter hoc frequẽ
ter occidit᷑.qꝛ vult alios conculcaxe: et puulũ
occidit muidia:qꝛ triſtat᷑ de alterius excellen:

tia 8go vidi ſtultum hrma radice id eſt pꝛo

ſperaxi in bonis huius vite: et maledixi pulcri
tudmi eius id eſt ꝓſperitati quia nocua eſt
bonis hommb· Longe ſent ſiij eius a ſalu:
te .id eſt imtatoꝛes ſue ſupbie · et conteret ĩ
poꝛta d eſt in moꝛte p quã exitur de pñti vi
ta· Quius meſſem famelicus comedetquia ſi
fecit opus bonũ de genere · ſibi nõ ꝓſñciet · et
im rapiet armatus id eſt dyabolꝰde quo di
ct᷑ luce·xj· Qum ſoꝛtis armatus cuſtodit atriũ

ſuum ⁊c.· bibent ſitientes duntias eius id ẽ

tyrani qui ſunt aliene ſubſtatie ſitibundi Ni
hil in terra ſit ſine cauſa /p terꝛaʒ ſigniſicatur
homo cui dicit᷑ gen·mj puluis es et in puluereʒ
reuerteris· et alia tranſ latio habet· terꝛa es et
min terꝛam reuerteris · In hac aut terꝛa nibil de
bet ſieri ſine cauſa quia px membꝛa coꝛpis q ſut
terꝛea nihil neri debʒ niſi quod dctat recta ra
tio · de humo ſid eſt coꝛpoꝛe humão: nõ eg

dietur doloꝛ · ſeʒ gehene· nam moꝛtale peccatũ

nõ mmcurꝛit niſi p conſenſuʒ amme. Homo na
ſeitur ad laboꝛem ⁊ auig ad volandũ p boĩem
exterioꝛ homo p auem interio⸗ dengnat · igit
homo naſcit᷑ ad laboꝛem et auis ad volandum.
nam homo exterioꝛ operib actue vite. interi

oꝛ aũt contemplatiue deputat· m ptraq; tame

iuſtiſcabitur c licet eniʒ hec ſint impoſſibilia
tñ maledici vrris ſanctis impꝛoperat de ſe ſen

vita homo indiget adiutoꝛio dumno· ideo ſub⸗
diur · ¶qᷓʒobꝛem ego depꝛecaboꝛ dommum ⁊c

qqui lacit magna et inſcrutabilia dum terꝛ enũ

bominẽ eleuat ad celeſtia vnde cecidit an geli⸗
ca creatura: qui dat pluuiã ſup faciem terꝛe ·.
mſundẽſ hommib ſtillicidia ſue gratie · ⁊ nꝛi
gat aquis ·ſacramentalib· vmiuerſaſcz ratio
nabilia ad hoc ſe diſponentia: qui ponit humi
les in ſublime · Mathv· Beati pauꝑes ſprritu
quoniã ipſoꝝ eſt regnum celoꝝ· et merentes
erigit ſoſpitate· Mathᷣ· v · Beati qui lugẽt quo
ma ip̃ᷣi conſolabunt᷑ qui diſipat cogitationes
malignoꝛũ ⁊c]· et hoc eſt diume milericoꝛdie ·
quando mala cogitata nõ pmittit adimplere
qui appꝛehendit ſapientes maſtutia eoꝛum·
credentes em̃ impedire ꝓuidentiam diumam
implent ·ſicut fratres ioſeph vendiderunt eum

ne dommaret eis et p hoc habuit dommnũ ſu

per eos· Der diem mcurꝛẽt tenebꝛasquod
fit cum ꝓ aſtutiam incurꝛunt tenebꝛas peccati
LBoꝛro ſaluum faciet egenũ ꝛc a gladio eniʒ
oꝛis de manu violenti exipit᷑ qui nec blandime

to ſeducit᷑ nec perſecutõne frangit᷑ et hoc cõtin
git egenis voluntarie qui contemnunt omnia

—

amoꝛe celeſtis patrie · Imiquitas auũt cõtrahet

os ſuum quando videbunt ſe deijci 1 egenos

exaltari · tunc ei dicẽt illud ſapꝛen · v· Nos iſen
ſati vitam illoꝝ eſtimabamus inſaniam ⁊ hineʒ
illoꝝn ſme honoꝛe:Ecce quomodo ↄputati ſũt

inter ſhos dei ⁊ iter ſanctos ſoꝛs illoꝛuʒ eſt·

Beatus homo qui coꝛxipi᷑ a domĩonã ipſe
dixit apoẽ̃iij. Ego quos amo arguo⁊ caſtigo

ncrepatõnem aut dñi ne repꝛobes·eſt em

medicina ſamitatis ſpualis ĩductiua. ꝗꝓpter qð

non eſt repꝛobanda · In ſex tribulatõnibo hbe
rabit te a in ſeptima nõ tanget te malũ jin ſex
diebus de oĩa creauit ⁊ in ſeptima quieuit.igi

tur p ſex dies intelligit᷑ totus mudi decurſus

in quo ſdeles tribulant᷑ vt eterna requie conſo

lentur · En fame eruet te de moꝛtenã malis
dencientib ex ſubtractõne verbi diuim ipo re
ficiunt᷑ electi· et in bello de manu gladijnaʒ
in temptatõmibo repꝛobi ſuccumbunt et electi

deuincunt · a flagello lingue abſconderis· a
flagello lingue abſconditur qui verbis imm⸗
rioſis non turbatur· non timebis calamateʒ
cum venerit d eſt cum gehenne calamitas

alijs venerit non timebis: quia tibi non noce⸗
bit · AIn vaſtitate ⁊ fame videbis id eſt tempo
re indicij hoꝛxibilis · ſicut luce· xxj· dicit electis·
reſpicite et leuate capita vraid eſt exhilarate
coꝛda· ſẽ expoĩt greg omb · j· et beſtias ixe nõ
ſoꝛmida bisdeſt demones qui compant᷑ in
ſcriptura ſerocibo beſtijs · Sed cum lapwdib re

Sionis pactum tuum id eſt cum electis de ꝗ

bus dicit᷑ zach·ix. Lapides ſancti eleuabũt᷑ ſup
terꝛam/ et ſcies ꝙ pacem habeat tabernaculu

tatoneg

getan

cde.

hmpeere

orun

unan
nt eum
mmü ſi
quod
peccat
doen
landine
oe cötr

tommd

tötraher
egenop

1Kne,
ni ſüt
nzeſt⸗
n e
faſtig
n,
pter
nlhe
iinin
eut /G
Autſis
conſ
malio
ſore
r
teieat
eris/
Bn
nc
nttas
ſoee/
hnſo
ectis⸗
Prate
vntmn

ſp
lu

0s ſeen

=

tuũ id eſt coꝛpꝰ qð eſt tabernaculũ anime nã

gloꝛioſum erit in reſurꝛectõne· et viſtas ſpe

ciem tuã łid eſt conſderans coꝛpis tui gloꝛio

ſi decoꝛem· non peccabis ſicut modo ſupbit
homo de pulcritudine coꝛpis et ſcies qmam
multiplex erit ſemen tuu id eſt fruct' operuz
tuon· Ingredieris in abudantia ſepulcru id

eſt eterne quietis locum quod auditu mete p
tracta id eſt dingenter conſideranaʒ attentio

fim eſt dirxectio opantis ſicut vino ſr eſt

directio ſagittantis C.· —I.
Eſpondens autem ꝛob 2c

₰

pſequeris/ſic eoꝝ peccata dixit ſua ps xxj·lon⸗
ge a ſalute mea verba delicton meoꝝ· quoꝝ

remiſionem deſderat · d. Vtinam appendere⸗

tur peccata mea c] in ſtatera nanq; diuine in
ſticie paſſio chꝛiſti pꝛeponderat peccatis hua

ne nature . Vnde et verba mea doloꝛe ſunt ple
na.Nlat·xxvj· Triſtis eſt anima mea vſq; ad
moꝛtem · q; ſagitte domm ſunt in me.· dlaui
em̃⁊ lancea chꝛiſti coꝛpuſ pfoꝛates poſſunt di

ci ligitte quaꝝ indignatio ebibit ſpm men·.

johxix et melmato capite ennſit ſpum· ⁊ ter⸗
roꝛes dommi militant contra me id eſt pene

moꝛtis que eſt vltimũ terꝛibilum· Nunquid
rugiet onager ⁊c p onagrũ et bouẽ qui ſuͦt
ammalia bꝛuta ſigniſcant hommeſ carnales vi
tam pecudum eligentes et per herbam et p̃ſe
pe plenũ · abundãtia delician in quibo quieſcũt
voluptuoſi tanq; in optato ſime et p aſequens

abhoꝛrent: laboꝛes coꝛpoꝛis et doloꝛes ideo
ſubdit · aut poteſt medi inſulſum ⁊c ·qͥ pmu
tatõnem dextere excelſi de carnali ſit alquãdo
foꝛtis amoꝛe chꝛiſti ad pferendum aſpera ſieut

patet de ſancto bonifacio martire· ideo in pſo
na talis dici Que pꝛiuſ nolebat tangẽ anima
mea cτν naz martiriuz quod pꝛius abhoꝛrebat

ardenter ꝓ chꝛiſto denderabat ſicut fa melicus
eſcaʒ cuiꝰ dilatio anguſtiat fameſcentẽ· uis
det vt veniat petitio mea ⁊c · id eſt vt ad celi
Saudiuz veniã p martiriuʒ· Phił.j.· Deſiderin
habens diſſolui et eſſe cum chꝛiſto · qui cepit
iple me cõterat ⁊c deus qui dedit nihi mar
tirij denderuim ip̃e pficiat: et non cõtradicam

ſermombo ſancti qͥ magis benedicam deũ celi

Que eſt em̃ ſoꝛtitudo mea ⁊cq dtolerantia

martirij non ꝓuenit ex homnns virtute h ex
dono dei · aut quis fnis meus ⁊cq/d. nõ eſt

ꝓſperitas huius vite h future; ꝙ luſtiebat iob
contra amicos ſuos vitaʒ aliam non credentes
Sed quoniã martires de cõmuni curſu ſentie⸗

bant doloꝛes inð dicebat elezarus ij mach vy⸗

Sicut dictũ eſt ſupꝛa iob ſigniſcar
bonu doctoꝛem vel pꝛelatum pi
quod tenet typuʒ chꝛiſti qᷓ̃ doctoꝛn
pꝛinceps eſt et paſtoꝝſicut aut pſecutõneʒ me
bꝛoꝝ ſuoꝝ ſuã dixit actu· ſaule ſaule q̊d me

Tu ſcis domie cñ a moꝛte poſſem liberari gra⸗

ues coꝛpoꝛiſ ſuſtineo doloꝛes ſcz animã aut
apter timoꝛem tuum libenter hec patio⸗ ideo
ſequit nec ſoꝛtitudo lapidu.qui ſunt mſenh⸗

biles ſotitudo mea et quomã ꝗpinqui mar

tirum aliquando martirizabant eos ſicut patet

de patre ſancti criſanti et de patre ſancte criſti
ne · ideo ſequit᷑· Ecce non eſt auxilium mibi m
me ſid eſt in mea cognatõe · neceſſarij quoq;
mei id eſt amici mei: Sed econtra molles et
effem imnati penas vite pntiſ fugientes incurꝛut
penas minferni que ſunt multo maioꝛesiðoſub
ditur · Qui timent pꝛuinam irꝛuet ſup eoſ mx
tempoꝛe quo luermt diſſipati : id elt diſtru⸗
cti: et incaluerit /id eſt mſirmitas mualuerit·
Lſoluent᷑ de loco ſuo ꝓ ſepatõnem amime a coꝛ
poꝛe· Fnuolute ſunt ſemite greſſuũ eoꝝ quia
ſicut muolutus reti quado vult ſurgere iterũ
cadit. ſic iſti ruunt de peccato in peccatu: am⸗
bulabunt in vacuum . quia non attingent ad
bꝛauiu ſ̊ ad cõtrarum deo ſequit᷑ peribunt .
Oonſiderate ſem itas theman ⁊c]· poc ðꝛ con

tra amcos iob qui ſelcitatem homms pone·

bant in ꝓſperis huuis vite p quos ſigniſcant
carnales ↄt᷑ quos dicit hic · Conſderate 2c·.
ac ſi dicatñ ſententia talium penſet᷑ nulla aut p⸗
uula felicitas eſt que ab eis expectat᷑· onſuſi
ſunt vitam pecudum eligẽtes. quia ſperaui
in bonis ſppualibus ⁊ eternis· Venerut quoq;
vſq; ad me ad cõſolandum et verſi ſunt ad ð
ſolandum· et pudoꝛe coopti ſuntreputanteſ
me pcuſſuʒ ꝗpter magnitudinẽ flagition meo
rum · Rt modo videntes plagã meaʒz timetis
ne tempoꝛale ſubſidium queraʒ a vobis quod
non eſt veru: ideo ſubdit · Nunquid dixi vo
bis ⁊c]· Sed ſi ſpuale bonum poſſetis nubi cõ

ſerꝛe libenter acciperem ideo ſubdẽ· Docete
me ꝛc]· Sed quoniam mali non diligunt veri
tatem h magis eius ſubuerſionem: ideo ſequit
Quare detraxiſtis ſermombo veritatis c·

itia eſt vNta hommms 2c].

hommnns de peccato pemitentis ita
poteſt dici ꝙ hic tenet hguram ho
mmis cõtinentis qui foꝛtes paſſiones vel tem

7

laboꝛis dies eius ſcʒ homims ↄtmentis. Si

cut ceruus deſderat vmbꝛam . ad ſui refrige

rium ſic contines reſrigerari deſderat ab eſtu

temptatõnũ:. ⁊ ſicut mercenarius pᷣſtolat᷑ fine
operis ſuivt recipiat mercedeʒ· ſic et ego ha

bui meſes vacuos. Inã hec merces non recipi?
m pᷣſentilet noctes laboꝛioſas id eſt mentis

Supꝛa tercõ capło iob tenuit typũ

ptatões patit᷑ h ab eis nõ ſuperatur· Dicit igiẽ
LNlitia eſt vita hominis ſup terram contra
paſſiones carnis et temptatõnes demonis. ⁊
ſicut dies mercenarijqui non ſunt quietis ſed

obnubilatõnes enumeraui nubi apter inſur
gentes paſſiones· S doꝛ miero peccati ſom
no dicam quãdo conſurgaã · p ſinderiſim pec:
cato remurmurantẽ· et rurſus expectabo ve
ſperam τ timens peccati recidinatõnem Ta

lis aũt flictus hominis conſurgit ex inſectõ
ne carnis deo ſubditur Induta eſt caro mea

2

⁊c ]et quia conuerſatio exterioꝛ ex hoc ſedat ie
quit᷑. cutis mea aruit ⁊c· Dies mei. id e lluu/

minatõnes animi velocius tranſierut c.
pter paſſiones redeuntes animu obnubila⸗
tes . ⁊ cõſumpti ſunt abſq; vlla ſpe /firmitatis

m vrrtute· Rt quoniã in tali conflictu imploꝛa
dum eſt diumũ auxilium · ideo ſubdi · Memẽ

to mei dommine quoniaʒ ventus eſt vita mea·

eſt inſtabilis in bono mii ex virtute tua: et
non reuertet oculus meus poſt hanc vitam ·
¶vt videaz bona ·id eſt bonoꝝ operũ merita·

Sicut conſumi᷑ nubes / reſoluta m pluuiã et
deſcendit pter grauitatẽ· ſic qui deſcendit ad

mfſeros ·apter pondus peccatoꝝ· non aſcen⸗

det ad pntem ſtatum· Quaapter nõ parcaʒ

oꝛi meo̊ pfecte cõſteboꝛ dum vuio in ama
ritudine ſpus mei Rt quoniã coꝛpus quod coꝛ
rumpit᷑ aggrauat animã ſequit᷑· Nunq̃d mat᷑
ſum ego aut cetus q; circũdediſti me carcere
id ẽ moꝛtal coꝛxe · Si dixero cõſolabit me le⸗

ctus meus id eſt cõtemplatõnis diuine actꝰ

Lterꝛebis me ⁊c · nã menti ſic cogitanti frequẽ
ter occurꝛunt diſtricta dei undicia que ſunt val

de terꝛentia· Rt qiua ꝓpter talem conflictũ co
gitatõnum vita pñs triſtabilis reddit᷑ viris p
ſectisſequit᷑· Quãobꝛem ſuſpendiũ elegit ani
ma mea id eſt ſepatõʒ a carne terꝛea · Deſpe

raui ⁊c Qreg Tuſte quippe deſpare eſt pñtis

vite bona eternitatis elec tõne deſerere . Sed q
niam in exitu pñtis vite debet oĩs q;dtucunq;
iuſtus de peccatis occultis timere ideo ſubdit
Parce mibi domme· de pena peccatoꝛum ·
nihi em ſut dies mei · md eſt merita mea nul

la ſunt reſpectu tui pꝛenmj· St qm recognitio
bonitatis dume eſt impetratõ ſue mbicoꝛdie
deo ſubdit᷑ Quid eſt homo quia magniſicas
eum ]imasinis tue dignitate aut qᷓd apponiſ
erga eum coꝛ tuu ſupaddendo ſim itudinem
SZtie tue] Viſitas eu diluculo id ẽ viſtaſti eũ
marnatõnis tue beneſicõ · Oʒee vj. Quaſi dilu
culum pꝛeparatus eſt egreſſus euis ⁊c· Et ſu
bito ꝓbas ulum /ſ flagellis ad accelerandum
iter ſuũ. Creg. Mala que nos hic cõpꝛimunt

ad deũ ve Zpellũt· Et quonia hec fla gella pec
catis noſtris ſunt imputandaſequit᷑. Q ud fa
ciam tibi c quaſñi dicat nõ poſſut remitti niſi

ex tua gtia Quare poſuiſti me cõtrariũ tibi·
me dmittendo in offenſa peccati. et factus ſũ

mihrmetipſi grauis ex pondere peccati a8 S

uantis. Qur nõ tollis peccatũ men jantequã

gSIna quippe vecoꝛdia eſt laboꝛio

ſim extra mßicoꝛdie ſtatum . Ecce nũc in pul
uere doꝛmno id eſt pinquus ſu moꝛtis ſom
no.· õ ſequit᷑. ⁊ ſi mane me q̃ſieris ñ ſubſiſtã ł·

Eſpondens autem baldach. ⁊c]
Juſti verba impio ſunt ad audiẽduʒ
grauia· ideo dicit᷑ in eius perſona·
Vſqueq̊ loq̃ris talia· Et qin uiſti
hic frequenter affligunt᷑.mo ab impijs felicita

tem ponẽtibus in bonis huius vite mali repu
cant᷑· ꝗꝓpter quod dicũt· nunqud deus ſupplã

tat iudiciuz videt em̃ eiſ ꝙ hoc faceret ſi arfli
geret mnocentelſ · cum tñ deus lfrequenter hoc
faciat vt eos per patientie meritũ ad gloꝛiam
pducat · Etiã ſi fiij tui peccauermt ei c· hoc
dicunt infdeles eccleſie pꝛedicatoꝛibo· eos auer
tere a ſide conantes cum alijs credentibus qui
dicunt᷑ eon ſilij..Coꝝ·j· In chꝛu to em ieſu per
euangeliim ego vos genui · Pꝛomittẽtes eiſ

bona teẽpoꝛalia que ſola reputãt eſſe vera-Moc

etiam aliquando confirmant ex antiquis patri
bus qui legunt᷑ fuiſſe diuites in tempoꝛalibus
Gerriytrat at abꝛaam duies valde in poſſeſ
ſione auri et argenti:iðo ſequit᷑· Interꝛoga· n·
generatõnem pꝓſtinam ⁊c · Sed quoniã ſideles
iuſti aliqua bona facumt ꝗᷓ non pnt ab ĩndelib
etiã malis ſᷣm ſe repꝛobari· ideo inputant ea

ypocriß dicẽtes· Nunquid poteſt viuere ſeir

pus ſine humoꝛe vc»]· id eſt ſicut ſcirpus et ca
rix viroꝛẽ nõ habent ſine aqua ·ſic ypocrita vi
uere non poteſt ſine laude humana· ꝗpter quã

facit opera de genere bona· Gt quia talis iam
mercedem recepit ſubdit · ſpes ypocrite de
alia mercede / peribit· Gt quia pꝛemiũ eternü
ꝓ laude tempal pdere inſania vwet elſe ſeqt ·

[non placebit ei vecoꝛdia ſua ECres Ma
j a agere et au
re laudis inhiare: ſicut tela aranearuʒ ſducia

eius· Cregoꝛius Aranearum tela ſtudioſe te

xitur h ſubito venti flatu diſſipat᷑ q quidquid
ypocrita cum laboꝛe peragit aura humani fa
uoꝛis tollit· Innitet᷑ ſup domum ſuam et non
ſtabit quia laus humana ſup quã ediſcanturx

eius opa cito tranſt· Humectus videt ſcirpꝰ

anteqᷓ; veniat ſolnam ꝓpocrita ſanctitate vi

ret apparenti h vrroꝛ eius deſiciet in feruoꝛe di
uini/iudicij. ⁊ in oꝛtu ſuo germẽ eius egredie

tur nam m pemcipio bom opis laudem intẽ
dit bumanam que eſt eiis hinis. Supaceruu
petraꝝ radices euis denſabunk creſcit em̃ ſeir
pus in aqua arenoſa ꝓ arenam in aqua ſigniſi

cant᷑ homines terꝛeni ⁊ delicioſ qui cõſiderãt
tm̃ apparentia et a talib videri vult ypocrita· 1

ibi ponit᷑ radix ſua · Si abſoꝛbuerit eum deus

de loco ſuo id eſt de coꝛpoꝛe bumano p moꝛ

tem. dicet non noui te euʒ repꝛobando · ſicut

— — — — ,—

—

.w ãà — — - — —

ith

mo⸗
ſcut
wos⸗

X 6

¶Deus non ꝓciet ſimplicem iĩd eſt ſine plica

ypocriſs incedentem · donec impleat᷑ riſu os

tuũ ſcðᷣm intentõnem baldach non eſt verum.

loquit᷑ em̃ de tepaliꝓſperitate ſigficata pꝑ riſuzʒ

que poſt iuſtiſcatõnem afflicti non ſemper ſe
quitur vt baldach opinabat᷑ ſed ſi reſerat᷑ ad fe

litatem futurã eſt veriſſimũ nam ibi erit ine

narꝛabile gaudum· Qui oderunt te induẽtur

confuſione ſcilz demones videntes le vctos

ab homine I tabernaculum impioꝝ non ſub
ſiſtet· Cres· Quia vite ſugiẽtis amatoꝛeſ du
in bonis pꝛeſentibo ſtudioſe conſtituuntur ad

eternam penam repente rapuintè
Treſpondens vob ⁊c

vera dixerat licet male applicaret ad

ſxmat ·d· vere ſcio ꝙ ita ſie de reaht ypocritis

lLet ꝙ nõ uiſtiſicet᷑ homo cõpatus deo] nam fi-
niti ad infinitum nulla eſt compatio· non po⸗
terit reſponde vnũ ꝓ mille ·rnihil poterit re⸗
ſpondere quia rões duimoꝝ opeꝝ nobis ſunt
ignote · Sapiens coꝛde eſt et fſoꝛtis roboꝛe ·
quod oſtenditd· Qui tranſtulit montes ee

neſcierunt· ſupboſ deijciendo:quando firmio

res eſſe eredunt in hoc mo ſẽ nabuchodono⸗
ſoꝛ dictum fuit danielisiij· regnũ tuũ tranſit
a te!. Qui cõmouet terꝛam de loco ſuo homi

nes m terꝛenis ↄſidentes de pñti vita ſubito

tranſ ferendo· Luce· xij· Stulte hac nocte repe
tent animam tuam a te · Qui pꝛecipit ſolri nõ
oꝛit᷑ quando pꝛedicatio ꝗpter maliciam ꝓpłi a
deo ſubtrahit · Sʒechieliſ · i Linguã tuã adherẽł
faciam palato tuo et eris mutus nec quaſñ vir

obiurgans quia domus exaſperans eſt· ſtel
las claudit ſub ſignaculoquando virtuteſ hu

milum ne ſupbiant ſeruat in occulto Qui ex
tendit celos ſolus hoc ſpũaliter facit quãdo cõ

templatiuos ad pꝛedicandũ mittit · St quia per

hoc terꝛena poteſtas cheiſto ſubijcit᷑ ꝑ ndei re·
ceptõnem · ideo ſubdit᷑ qui gradit᷑ ſup fluctꝰ
maris quod ſiut impletum mn conuerſione cõ
ſtantim impatoꝛis Qui facit arctuꝝ ⁊c duſe
ſunt conſtellatõnes varios ſtatus ecce ſignãteſ
p arcturu qui ſemp ſup oꝛiʒonteʒ noſtrum ap
paret·ſigniſcat᷑ ſtatus apoſtoloꝛũ qui ĩ epiſco
pis remanet p oꝛionas que ſunt tempeſtatis ſi

gnumſigniſicant᷑ ſtatus martin·p hiades que

ſigniſicant pluuias ſtatus doctoꝛum doctrine
pluuiam effundentium ꝓ interioꝛa auſtri que
ſunt nobis occulta ſtatus anachoꝛetarũ hoſĩm
aſpectus declinantiun. Qui facit magnaa m
ſtrutabilia · Tc · Eccleſiaſtes · Quncte res dif⸗

ſiciles nec eſt qui poſſit eas explcare ſermone
Sed quoniã magis occulte ſunt ꝓpꝛietateſ gra

Quomã baldach de ypocritis młta

iob qui talis nõ erat ·ideo iob id qðʒ
erat veruʒz teſpondendo nõ negat h magis af

tie q; nature· ſubdit᷑ Si venerit ad me/grati
am conſerendo· et ſi abierit eam retrabedo ·
non intelligam· Ecẽs ·ix· Neſcit homo vtruʒ
amoꝛe vel odio dignus lit Si repente inter⸗
roget in moꝛtis articło· quis vndetlit ei . qñ
dicat nullus. q; non eſt ſufſicient ꝓuiſus. De
us cuius ire reſiſtere nemo poteſt ira in deo
ðꝛ volutas puniedi. In deo duplex ðꝛ volütaſ
ſcʒ facti ⁊ ſigni · voluũtati vo puniedi que eſt ſa⸗
cti.nullus reſiſtit·ſ̊ volũtati puniedi que eſt ſi
gni · aliquando viri ſancti obſiſtunt quando pe
nam aliquibo debitam ſuis oꝛatõnib auertunt
et ſic dixit dominus hiereme · vij · Noli oꝛare
ꝓ populo iſto neq; aſſumas ꝓ eis laudẽ ⁊ oꝛa
tõnem ⁊ non obſiſtas mihi· ſub quo curuant᷑
qui poꝛtant oꝛbem ·naʒ pꝛincipes ⁊ pꝛelati de

bent ſub eo humilari. Quantus ego ſum q

di · nihi ad reſpondendu ſibi· Qui ſi habuero
quippiã iuſtum non vndebo qꝛ neſcit homo ſi
ſit vera iuſticia que eſt p gratiam· ꝗpter quod
neceſſe habet depꝛecari iudicem ꝓ mißicoꝛdia
habenda · et nõ iuſticiã allegaẽ:· cu muocanteʒ

me exaudierit] non credo. apter incertitudiꝛ

nem Zgtie · In turbine em conteret me id eſt ·
ĩ tal perplexitate mei ſtatꝰſum terꝛitus ·⁊ mł
tiplicabit vulnera mea ſine cauſaſ mihi nota.

&t ſic remanet timoꝛ et conturbatio in conſcie

tia · Si foꝛtitudo querit᷑ c]· Mic oſtedit᷑ ꝙ cũ
deo non eſt cõtendenduz apter ſue poteſtatis
exceſſuʒ· St q; nulla iuſticia poteſt allegari ãte
ipſum ex parte hominis:qꝛ neſcit ſi ſit iuſtꝰ vt
pꝛedictum eſt et multommus poteſt allegari
p teſtimoniũ alterius ideo dicit· nemo audet
T·Et ex tali perplexitate inſurgit tedium pꝛe
ſentis vite · ideo ſubdit · tedebit me vite mee

Vmum eſt ꝙ locutus ſum ⁊c · Mic oſtendi ꝙ

ex afflic tõnibo pnñtis vite etiam vſq; ad moꝛte
non poteſt argui iiſticia vel inuiſ ticia- nam B
infligunt᷑ iuſtis ⁊ ĩiuſtis· I̊ quomã pfecti ape
tunt affugi et etiam p moꝛteʒ diſſolui vt ſmt
cum chꝛiſto· ideo ipis dicit᷑· Siflagellat occi
dat me ·id eſt occidi pmmttat · et non de penis
innocentium rideat id eſt deriſoneʒ ſeri nõ
pnnttat qu am abhoꝛrebant aliquando ſancti
non ꝓ ſe h inqntum boc ſebat a tyrannis ⁊ in
ſidelib in cõtemptum dei . deo ſubdit · Terꝛa
tradita eſt in manu impijquod ſit qndo pote
ſtas dat᷑ impijs bonos pſequendi vultum iu
dicum eius operit yid eſt opiri pmittit erꝛoꝛe
¶ fſ non ile eſt ⁊c ·qdnon eſt dubium q̃n
talis poteſtas impijs conceſſa ſit a deo qʒuis
abutant᷑· veruntn q; parum durat ſicut 1⁊ hoĩſs
vita · ſubdit᷑ · Dies mei velocioꝛes fuerunt cur

ſoꝛe . nam curſoꝛ aliquando ſiſtit ꝓ cibo ſume

do 1 ſomno· tempus aũt continue tranſit. Ad
jdem ponit exemplum de tranſitu nauis/⁊ aq̃
le volantis · d Tranlieruũt ꝛc· um dixero ne

5 ——

ma johannis quarto ·

quaq̃m ita loquarde tranſitu vite pñtis cõ
muto faciem meã ad eſt intellectu meu Zuer

to ad cogitandum udicumm ſutun: et doloẽ
toꝛqueo? hoꝛroꝛe ſequẽtis pene Et quia tali-
poꝛroꝛ incutit timoꝛe peccãdi ſuddit Verebar
onnia opa mea c.]· Sed quomã impij iiſtos

eſſe malos reputant ideo in pſona iuſti ſubdit᷑

ISi aũt ſic impius ſum vt a malis dicit᷑ qua
re fruſtra laboꝛauiad pꝛecauendũ mihi ð pec
catis et ad opandum bona·qd.non eſt ꝓ re⸗

muneratõe mn vita pnti h futura· quod erat cõ
cluſo iob intenta· Sed quoniã ſicut lux creata
compata ad diumã ẽ tenebꝛa· ſc iuſticia huma
na cõpata ad diumaʒ ẽ miuſticia.Eſa·lxinj. Qua

ſi pannus menſtruate vmuerſe iuſticie noſtre

Jdo ſubdi. Si lotus ſuero ⁊c ſequit᷑ tñ ſoꝛ

dibus mintinget me ſicut ſol obſcurat lumẽ cã

dele et abominabunt᷑ me veſtimenta mea i·
virtutes mee erũt quaſ nulle · Neq; em viro

L⁊c ideſt deus non eſt ſimilis mihbi ſicut aliis

vir vt poſſiʒ ei compari ex equo · Non eſt qᷓ
vtrunq; valeat arguere ⁊c] id eſt ĩe 1 ego ñ
habemus udicem cõmunem . qꝛ non habet ſu⸗
pioꝛem · Kufſerat a me virgaʒ timoꝛis Puiis
Loquar in oꝛatõne deuota· et nõ timebo
quia perfecta caritas foꝛas nuttit timoꝛeʒ· pꝛi

Det ammam meaz vite mee?e
Licet viuẽ p ſe ſit delec tabile tñ p
accidens fit triſ tabile· Moc aut ↄtin
Sit dupliciter · Vno modo q; mktis
uibo maliſ eſt adiunctum ꝓpter quod ali

qui ſe mterimut expediri volentes a malis que

ſentiunt Alio modo q; boni melioꝛis eſt retar
datiuuzʒ · ſcʒ vite gloꝛie et ſic apoſtolus dicebat

deſiderium habens diſſolui eſſe cum chꝛiſto

Panmũ moduũ tenui literaliter exponẽdo · nüc
at exponedo miſtice ſcõᷣm tenere gpono. Di
cit igit᷑ vir pfectus deſiderio vite celeſtis accẽ

ſus· Tedet animã meã vite mee .ſ.. pñtis. ꝗpĩ

retardatõnem melioꝛis: dimittam aduerſum

me eloquiũ meun c· ꝗpter tedium manſionis

in hac miſeria· dicam deo noli me condemna

re ]ad amplius hic manendu quaſi in carcere

Sic dicebat ohannes euangeliſta Quotiens te

rosgaui vt venirem ad te · ſicut ſcribit in euis le

geda. Indica michi cqd· cauſam detentõis
mee in hac vita ſcire vellem vt cum patientia

ſuſtinerem. Sicut dixit iobanni expecta ppym
ctedituꝝ mihi. Nuũquid bonũ tibi videt᷑ ſi ca⸗

lumnieris 1 oppmas me Ji: calũmiari ⁊ oppᷣ

inn me pmttas conflictib demonũ qui durãt
vſq; ad huiꝰ vite terminũ· q d. non elt ſc· quia
ſituos in hoc conflictu reliquis boc eſt apter
bonũ vic toꝛie ſequẽtis/ Nuquid oculi carnei
tibi ſunt ⁊cid eſt accipis ne cognitõneʒ a ſen

ſibus · et ſic me dimittis hic dui viuere vt habe

as maioꝛẽ cognitõnem de me· quaſñ dicat non
nam ab eterno cognoſcis omia perfecte · Ma

nus tue domme feeerunt me c oc exponit᷑

miſtice ð conſtitutõne hominis in eſſe gratie

q̃ a ſolo deo dat᷑ et plaſmaueꝛũt me totu in cix

cuitu quia cum gratia dat virtutes pfſicieẽtes

anime potentias q; p hec homo nõ ſfirmat᷑

m bono · deo ſubdi · et ſic repente pꝛecipitas

me ·id eſt exponis me pꝛecipitatõni · expones

me multiplici tempta tõni · tñ reparabilis eſt
homimis caſus cuius aſſignat᷑ vna cauſa· quia

fomitẽ habet ex carne queʒ non habuit angelꝰ
ideo ſubdit · Memento queſo ꝙ ſicut lutu fe⸗
ceris me. dando mihi carnẽ terꝛeaʒ qð patet
ex reſolutõe cũ dicit · ⁊ ĩ puluerẽ reduces me
Qonſequenter poni᷑ oꝛdo ſoꝛmatõnis cũ ð·

MNoöne ſicut lac mulſiſti me ꝛcalbus ei hu
moꝛ eſt materia coꝛpis bũani ex quo foꝛmant᷑

carnes oſſa pellis ⁊ nerui Vitam ⁊ milericoꝛ

diã tribuiſti mibi] na anima viuiſicans infun⸗

ditur coꝛpoꝛi oꝛ ganiʒato· et viſtatio tua id
eſt conſeruatio tua ſine qua non poſſem ſubſi⸗

ſtere · cuſtodunt ſpm meuʒ hoc totũ de coꝛ⸗
poꝛis foꝛmatõne dicit· ad declarandũ ꝙ pecca

tuz hommilſ eſt remſſibile. ſed quonia remiſſo

actualis eſt occulta nobjs ſequit᷑ Licet hoc ce

les in coꝛde tuo tñ ſcio ꝙ vniuerſon memme⸗

ris na bene ſcitur in generali ꝙ deus miſeri⸗
coꝛs eſt neſcitur tñ cui miſeretur in pticulari·

Polſt remiſſionẽ autem culpe per gratiaʒ re

manet ſequela peccati ideo ſubdit · Si pecca⸗

ui et ad hoꝛam peperciſti mihi peccatũ remit

tendo·. cur ab miquitate mea mũdũ me eſſe ñ

pateris quia remanet ſequela:Momo vo ſem
per eſt in peccato vł gratia· ideo ſubdit᷑. Rt ſi

impuis fuero ve mihi eſt id eſt · commmatio

pene eterne · et ſi iuſtus non leuabo caput B
aſſerendo · Rccs · ix · Neſcit homo vtꝝ amoẽ vł

odio dign“ ſit apter quod ſi me iuſtuͦ aſſererẽ

ſuperbie laqueu incurꝛereʒ:ideo ſequit · Et ꝓ

pter ſuꝑbiã quaſi leenã capies mequod e mi

hi materia doloꝛis ndeo ſequit reuerſuſq; mi
rabiliter me crucias Inſtauras teſtes tuos cõ
tra me··teſtes iſti ſunt ſancti quoꝛuʒ vita pec
cata noſtra arguit punienda · Quare de vulua
eduxiſti me ⁊c· hoc dicit᷑ quia pea aboꝛtiui mi
noꝛ eſt q; peccatoꝛis adulti ·ſed quia peccatum
adulti ante moꝛtẽ deleri poteſt ꝑ penitentiã·õ
ſequi᷑ · Nunquid non paucitas dieꝝ meoꝝ ſi

met᷑ bꝛeui ·d · ſic· ex quo cõcludit · Dimitte
erso me vt plangã paululũ id eſt cõcede mi

bi penitendi ſpaciuʒ antequã vadã ad terꝛam
tenebꝛoſaʒ ꝛc id eſt vt p hoc euadere valeam
boꝛrendã gehenne penam

habe
tnon
M
Poni
Pratie
linckr
cotes
frnit
dpitng
Poni
led
an
ng
utüſe⸗
patet
vnel
R
ſ bu
mani
erico⸗
nfun⸗
aſd
ſübſ⸗
e c/
pecen
miſſo⸗
weee

nmme⸗

ſeri⸗

lari⸗
azte
eccn⸗
remt
eſeei
en
d
mnato
t 5
e
rert
mi
ini
80
aper
In
tum
H
te
em
tum

an

Eſpondens autem ſophar ⁊c .
Iſte contra iob arguit notans euʒ
de ſupflua loquacitate ſalſo tam.&t
ideo licet verba ſophar contra iob
non valeant ſunt tñ efficacia contra loquacem
et vanum doctoꝛem ſeu pꝛedicatoꝛem et ſic pᷣ
ſens capitulũ exponet· Nuquid qui multa lo⸗
quitur nõne audiet.qdicat · p̃dicatoꝛ vanus
ſemp vult loqui de aloꝝ defectiby et ſi modi
cum tangat᷑ ſtatiʒ ad impatientiã ꝓuocat᷑ aut
vir verboſuſ iuſtiñcabit q d · nõ · qꝛ in multilo
quio non deerit peccatu· Tibi ſoli tacebunt ho

mmes /·hoc em vanus pꝛedicatoꝛ querit· h ſic

non erit deo ſubdit · et cum ceteros irriſeriſ
eos acriter et publieæ pungendo· a nullo con
futaberis quaſid imo.ſ·a deo ⁊ pꝛedicatoꝛibo
veris ſcut ſymõ magus a beato petro ſuit cõ
futatus. Dixiſti em̃ purus eſt ſermo meus.
vanꝰ em pꝛedicatoꝛ de bona doctrma ſe iactat

atq; vita cum tñ in vtraq; multa ſint arguen

da deo ſequit. Vtmã deus loqueret᷑ tecum ·
oſtendendo tibi tue vite et doctrine deſectuʒ
et ꝙ multiplex ſit lex euus id ẽ difficilis ad in

telligendum qð vani pꝛedicatoꝛes nõ reputãt
intm ꝙ ſine ſtudio ſacre ſcripture pꝛeſuptuoſe
ſe ingerunt ad pꝛedicandu Mieroꝰ in epiſtola
ad paulinũ· Taceo de meis ſinilib qui ſi foꝛte

ad ſcripturas ſanctas poſt ſeculares lras ve

nerint et ſermone compoñto aures ꝓpłi mul:

ſerint quidquid dixermt hoc legem dei putant

nec ſcire dignant᷑ quid gphete q̃d apoſtoli ſen⸗

ſerint· ſed ad ſenſum ſuum incongrua aptant
teſtimonia ·q grande ſit et non vcioſiſſimum
dicendi genus depꝛauare ſententias et ad ſuã
voluntatem ſacram ſcripturam trahere repu⸗
gnantem &t quomiã tales pꝛeſumptuoſi a ſuis

ſupioꝛ ibus aliquando puniunt᷑ grauiter h̊ pi
poꝛtant impatienter deo ſequit᷑ et intellige⸗
res ꝙ multo mmoꝛa exigaris . id e mmus de
bito puniaris. Eoꝛñitan veſtigia dei cõpꝛehen

des .hoc dicit᷑ contra illos qui ſecularibo literis
inſtructi per hoc volunt de ſecretis diumis lo

qui:cum tñn mimme creature nõ poſſint rõnes H

compꝛehendere ꝙ ſi facerent p hoc tñ deũ nõ
compꝛehenderẽetnam omnes ſuos effectꝰ ex⸗

cedit im infinituʒ ꝗpter quod ſubdit?᷑ excelſo⸗
celo eſt c· Si omma ſubuerterit in nibilu re
digendo. vel m vnu coartauerit ad infoꝛmeẽ

materiã reducendo· quis contradicet ei · q d.

hec omnia poteſt q́ʒuis non intellexerint phᷣi ·

IFpſe em nouit hommũ vamtatẽ qui credut

mirabilꝛa ſcire et valere · ⁊ videns iniquitatẽ
nonne conſderatſad pumiendũ·q d ſc · quia

dedecus culpe non remanz ſine decoꝛe iuſticie
Vrr vanus in ſupbiam erigit᷑ vt ramꝰ arbo

ris fructu vacuus ſurſum eleuat. et tan quam

pullum onagri ſe liberũ natuʒ putat. ad facie

du m et dicendum quidquid cogitat· Rt tali ðꝛ
Tu ait firmaſti coꝛ tuumcontra deũ et ex
pandiſti ad eum manuſ tuas depꝛecãdo·qua
ſi dicẽt · hoc eſt pꝛo nibilo · Sed ſi iniquitateʒ
q̃ m manu tua eſt abſtuleris veraciter pem⸗
tendo tunc leuare poteris faciem tuã ipᷣum ſi
ducialiter depꝛecando. j· johiij· Si coꝛ noſtꝛuʒ
non repꝛehenderit nos ſduciam ha bemus ad
deum vt quidquid petierimus accipiem ab eo
nõ timebis·timoꝛe puili. Mierie q̊ʒ obli
uiſcerisid eſt culpe pꝛeterite non recoꝛdabe
ris ad ipſam reiterandaʒ. et q̃n meridianꝰ ful
Soꝛ cõſurget tibi ad veſpam .id eſt purgabit
te a tenebꝛa contracta p culpam· Et cu te con
ſumptum putaueris ꝗpter peccatoꝛũ graui
tatem. oꝛieris vt lucifer p diume gratie con
ſolatõnem ⁊ deſoſſus ſecurus doꝛmies quia
ſepulto coꝛpe ſpus erit in requie ⁊ non erit q̃ᷓ
te exterꝛeat· q; tunc omnis temptatio ceſſat ·
depꝛecabunt᷑ laciem tuã plurinn.q; ſancto
rum ſuffra gia poſtulant viui · Oculi autẽ im
pioꝛũ deſicieẽt a ſpe beatitudinis · ⁊ effuguiʒ
peribit ab eis qꝛ fugere nõ poterunt ð manu
demonis · ⁊ ſpes illoꝝ abommatõ aĩe aboĩan
tur em iuſti q̃ maliſperant in vte ur.
Eſpondens autem iõb c
Licet amici iob multa vera dicent
falſo tñ ⁊ pꝛeſumptuoſe ipᷣm argue
ant · cum taliſ non eſſet ſicut ei ĩpo
nebant · ꝓpter quod iob eis rñdens typũ illius
gerit qui pꝛeſumptõnes talium rõnabiliter re
pamit et ſic ex eoꝛum dictis concludit. Ergo

vos eſtis ſoli hommes .pꝛeſumptuoſi nanq;

maxime de ſua ſcientia ſe ſolos hommes eẽ re
putant ꝗpter quod frequeter alios beſtias vo
cant · ⁊ vobiſcum moꝛiet᷑ ſapientia ſic videtuꝛ
pꝛeſumptuoſis Vnde qᷓdam talis nomĩe lucas

cum mſirmaret᷑ fecit hos verſus. Dhiſica q̃d fa

cies methaphiſica vidua ſies· Si lucas moꝛit᷑ lo
gica deſtruit᷑. Quis em hec q̃ noſciſ ignoꝛat
qd:nulli aut pauci ⁊ ſic nõ debetiſ ex h̊ ſup ali
os efferꝛi· Et nnhi eſt coꝛ ſicut et vobisd E?
intellectus.· Pſalxxxvj. Lex dei eius in coꝛde
ipᷣuis ⁊c ¶nec inferioꝛ veſtri ſum vt em̃ repꝛi
mendo pꝛeſumptuoſos teneat modeſtiam ſu

perioꝛem ſe nõ dicit ſed equalem. Qui deride
ab amico a quo debet honoꝛari ꝗpter quod

granius eſt ab eo derideri · inuoca bit deum ·
qui eſt ſidelis amicus nec deſicit in neceſſitati
bus · Deridet᷑ iuſti ſiniplicitas · Qregoꝛius ·
Nam ab huius mundi ſapientib fatuitas cre
dit puritatis vᷣtꝰ. Lapas contẽpta apud cogi
tatõnes duntũ .id eſt ſupbon· ðꝛ aut lampas
quoniã interius lucet· contempta q; exterius
non apparet mtus ardet flama caritatis foꝛis
nulla reſplendet gloꝛia decoꝛis · pata ad tẽpuſ

ſtatutum Iſcilcʒ extrem iudicij· tunc aparebit

ſulgoꝛ ſui meriti · Sapᷣiij Eulgebunt iuſti ſicut
ſol ⁊r. Sed econtra mali tunc extinguent᷑ q̊ nic
freãnter ꝓſperãt apter quod ſubdit · Abun
dant tabernacula pꝛedonuũ τπ Cregoꝰ? Quia
plerũq; mali eo magis contra deum eleuant?᷑·
ab eius larigitate et cõtra meritũ ditant᷑· Ini
roga iumenta c&· per ůmenta que ſunt que
dam hommis iuuamenta intelligunt᷑ actiii p
volatilia cel contemplatiui p terꝛam que calca
tur humles. p piſces qui vocem non habent iĩ
iniurijs illatis ſibi tacenteſ. Mos aũt interꝛoga

re eſt vtutes eoꝝ conſiderare· et eon reſpõſo

eſt conſderantium mitatio· h̊ quomiaʒ hoc ex

dono dei pPcedit · deo ſubdit · Quis ignoꝛat ꝙ
hec omnia manus dommi fecerit St quoniã
non lolum ꝓſicit·homo conſiderando ſ̊ etiam

audiendo· ſubdi · Nonne auris verba diudi

catquod ſit qndo bona verba ſuſcipit et ma⸗

la repellit · et ſauces comedentis ſapoꝛemqð
ſit cum ex cognitõne veritatis ſequit᷑ guſtꝰ de
uotõnis:hoc auũt contingit in illis qui ſunt do
mii paſſionuʒ:ꝛdeo ſequit᷑ · Tn antiquis eſt ſa⸗
pyentia ⁊c· de qua dicit᷑ ſapien nij · Senectꝰ? ve

nerabilis non diuturna nec numero annoꝛum

computata · cani em ſunt ſenſus hommis ⁊ etaſ

ſenectutis vita immaculata · et hec ſenectꝰ vir

tualiter continet multa tempoꝛa vt ſubdit ibið
aüůt deus ilta dare poſſit iuuenibo etate oñ

dit cum ðꝛ · Apud im eſt ſapientia et foꝛtitu

do ꝛc. Sideſtruxerit ⁊c ſſapientiam alicuius

ſicut ſecit nabuchodonoſoꝛ ꝗpter ſuam ſupbiã

daniek · inj ſ incluſerit hommem ꝛc auferen
do ſibi loquelam ſicut fecit ʒacharie ꝗpter ſuaʒ
incredulitatem luce:j. Si contimuerit aquaſ

ſue gratie· omnia ſiccabunt᷑ nam omma opa
bona moꝛtiſicabunt᷑· ſi emipit easabudanteꝛ
ſicut fecit apoſtolis in die pentecoſtes ſubu⸗
tent terꝛaz id eſt hommes terrenos conuten

do eos ad ſidem ſiẽ factu eſt p apoſtoloꝝ pꝛe⸗

dicatoõnem. Fpe nouit ⁊ decipientem . adip̃ʒ
puniendu · ⁊ eu qui decipi᷑ ad damnuz eius
releuandum· Adducet conſliarios. malos.

in ſtultuʒ ſinem exemplũ de acbitophel qui
e ſuſpendit ij· Re · et uidices in ſtupoꝛẽ exẽ
plu danieb· xnj de indicibo peruſis quos daniel
conuicit · Balteũ regũ diſſoluit cu eos in lu⸗

xuriam cadere pnnttit · ſẽ de ſalomone dicitur

iij· Rexj· Quq; eſſet ſenex depᷣuatũ eſt coꝛ eiꝰ
p mkieres et pꝛecingit ſfune ·peccatis: reneſ
eoꝛu.·.Hꝛoũu vcapło. Iniquitates ſue capuint
impum et funib peccatoꝝ ſuoꝝ conſtringit᷑

Dust ſacerdotes eoꝛũ msloꝛioscũ ꝗpt ma

lam vitam ſuam gloꝛia pᷣuant᷑ ⁊ iuſti ſimpliceſ
ad eam eleuant᷑ Qõmutans labium veraciũ
deſt pmittens 2mutari qndo timoꝛe damni

vel amoꝛe lucri veritas omittit᷑ p̃dicari· Effun

dit deſpectõnem ſup pꝛincipes id eſt· demo⸗
nes · pũ̃ · vj.· Non eſt nobis colluctatio adũſuſ
carnem et ſanguinem h aduſus pncipes ⁊ po⸗
teſtates aduſus mũdi rectoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ
contra ſpũalia nequicie · Sup iſtos pꝛincipes
effundit deſpectõnem qndo repmit eon pote
ſtatem · et eos qui oppꝛeſſi fuerant releuat qñ
peccatoꝛes a dyaboli iugo liberat Et quonmiaʒ
boc ꝓcedit ex dei iudicijs nobis occultis ſubdi
tur · Qui reuelat ꝓfunda · c· et ꝓducit in luceẽ
vmbꝛaʒ moꝛtisqᷓndo dyaboli machmatõnes

occultas aperit vt remedium adhiberi poſſit ·

Qui multiplicat gentes ⁊c exemplũ de nim

uitis qᷓ multi erãt ⁊ ſubutẽdos eos dixit · p ter
culpa m et non fecit ꝗꝓpter penitentiam Quiĩ

mutat coꝛ pꝛincipũ populi ſ.uidaici cuiꝰ ſacer

dotes inuidia ⁊ odio moti conra chꝛiſtũ eũ int

fecerunt quẽ deſderauerãt ventun · ⁊ decipit

eos ⁊ci.decipi ꝑnuttit ⁊ ſic erꝛãt ꝑ młta fła·

CQX E
ce hec omma vidit oculus

ber ſcire declaratur ˖ pꝛopter quod

iob repꝛimens ſophar arꝛogantiam in verbis
iſtis oſtendit ſuam ſcientiam non eſſe minoꝛeʒ

h quia quantũcunq; ſciens deſdera re debz plꝰ
ſcire · ſequit · Sed tn ad ommpotentẽ loquar
in oꝛõne vt velit meam ſcientiam augmentare
ideo ſubdit · diſputare cum deo cupio · per
diſputa tõnem veritas mquirit᷑· ⁊ deo cum ðo

diſputare eſt ab eo veritatem inquirere · pus
vos oſtendens fabꝛ icatoꝛes mendacij. vnum

em̃ opus ſapientis eſt mentientem maniſeſta
re poſſe · Atq; vtmam taceretis c · Pꝛoubᷣ.

xvij·. Stultus ſi tacuerit pꝛudens reputabi·

Nuquid deus indiget veſtꝛo mendacio qñ
d.· non· hoc aut poteſt dici q̃ſtuarijs pꝛedicato⸗
ribus qui multa falſa dicũt vt queſtum extoꝛ

queant a ſimplicib· Nuquid ſaciem eius acci
pitis·qᷓſ ·d. non· qꝛ non decipit᷑ talib verbis

¶S tatiʒ vt ſe cõmouerit ad puniendum vos ·

LMemoꝛia veſtra compabi cmeri id eſt den
ciet p moꝛtem. Tacete pauliſper et dicit pauu
liſper · qe tacere etiam modicum pꝛeſimptuoß
loquacibus eſt moleſtum · Quare lacero car:
nes meas vc vri ſancti carnes lacerant quan
do motus carnales in ſe domant ⁊1 ammã ſuaʒ
poꝛtant in manib cum tectam intentõnem te
nent ĩ ſuis opib. Etiã ſi occiderit me id ẽ ab

mſidelibus occidi pmißit · in o ſperabo q;
moꝛs martiꝝ pꝛecioſa eſt ante deum · Verun
tin vas meas in ↄſpectu euis arguampecca⸗
ta mea veraciter confitendo· et ipe erit ſalua⸗

toꝛ meus /ip̃a remittendo: Sed q hcti ſunt a
ſalute longinqui·ſequit᷑· Nõm veniet in oſpe
ctu eius ꝛc· Si ſuero iudieatusid eſt in pnti

meus ⁊c·Pꝛeſumptuoſus in ſciẽ
tia repꝛinnt·q̃ndo ſpꝛecꝰab eo equa

Aſig
1po⸗
e⸗
dpes
te
i
ſ
nuce
tönes
Clit⸗
enni
peer
Qui

um
ipit
fker

rſi
kqus
hud

erbis

noe
zp
dar
are
per
do

pus

num
ſeſta
dub⸗

flagallis pbatus · ſcio q uiſtus imueniar ĩ fu

turo · Thobienj Moc autẽ hʒ ꝓ certo oĩs qui
colit te quia vita eius ſi in ꝓbatõe fuerit coꝛo
nabi · Quis eſt qui iidicet᷑ mecũ ·d elt ſuſti⸗
nere velit flagella gpter deum · veniat ſecure

q repoꝛtabit pꝛemium: Quare tacens conſu:

moꝛpꝛedicatoꝛ em veritatis hec tacens cõſu
mit᷑ q cõſcia moꝛdet᷑ Duo tin ⁊cq d· cũ ab
ſtuleris penalitates pntis vite p reſurꝛectõnẽ
et ſꝛmidinem gehenne p illam vocatõnez ve
nite bñdicti patris mei ⁊c · tunc videbote fa⸗
cie ad faciem exiſtens in ꝗpꝛio ſuppoſito·p hoc
tñ non excludit᷑ quin ante ab animab ſanctoꝝ
vndeat · ſed ad hanc vꝛſionem non puemt niſi to
taliter a peccatis purgatus ſueritideo ſubdit·

Qua ntas habeo miquitates ⁊c · d· hec oſtẽ
de mihi· vt purgari valeam in pnti St quoniã
in pñti dei facies non videt ſubdit Qur facieʒ

tuam abſcondis -. Creg· Si vt amicu aſpiceres

tue me viſonis lumine non pᷣuares. tunc eniʒ
Aapparet pfecte dei amicicia cũ videt᷑ m patria

t quomã in pnñti mens bumana mobilis eit⸗

temptatõnib exponit᷑ recte ſubdi᷑ · Qontra
folium quod vento rapi oſtendis potentiam
tuam] nam p ea que patimur dei potentiã ex
perimur · et ſtipulam ſiccaʒ pſequeris homo

ſtipula ſieca dicit᷑q; ſi aliquid habeat ðd humo
re gratie neſcit· Scribis em̃ contra me amari
tudines lid eſt inferni terꝛoꝛes · ð conſumere
me vis peccatis adoleſcentie mee ⁊ młto gra
uius puniendus eſt homo pꝛo peccatis etatis
mature · Poſuiſti in neruo pedem meũq · d.
latere te nõ poteſt aliquod peccatu men· Qui
qᷓn putredo conſumendꝰ ſum ſicut ab mmũu⸗
dicia ſumpſi coꝛpis exoꝛdium et quaſ veſtim
tum quod 2medi a tineatñ ex eo naſcit᷑ ⁊ ſic
temptatio carnis oꝛt᷑ ex bomie · et ipᷣm con
ſunnt in peccati perpetratione·

A. .
Omo natus de mullere 2 .

Secundũ auguſtinũ p muliere ſen⸗

1i
. ſualitas deſignat᷑ ergo homo natꝰ
= de mulꝛere dici poteſt homo carnał
qui ſenſualtati ſicut matri ſtudʒ obedire · bꝛe
ui viuens tempoꝛe ·talis em vita multas iſr⸗
mitates coꝛpis anime anguſtias ſolet gene⸗
rare · Boe.iij de conſola. Quid aut de coꝛpoꝛis
voluptatibo loquar quaꝝ appetentia plena eſt
anxietatisſatietas vero penitentia eſt · quaãtos
ille moꝛ bos·q; intolerabiles doloꝛes q̃ñi quen-

dã neqcie fructũ fruentiu ſolent afferre coꝛpꝛ

bus. Qui quaſi flos egredit᷑ p delectatõʒ ſen

ſibilem. a conteritur p ſupuenientem triſtici

am · Boeꝰ. ibidem Triſtes vero eſſe voluptatũ
exitus quiſquis libidinu ſuan remmiſci volet
intelliget ideo ſubdituꝛ fugit velut vmbꝛa .
hdelec tatio modica et tũ p eam incurt᷑ etna

pena apter quod ſubditur. St dignũ ducis ſu
per huiuſcemodi 2c qꝛ tñ deus aliquãdo ſua

gratia de voluptuohs facit contmentes vt pa
tet de ſancto bonifacio martire ⁊ magdalena;

ſubditur · Quis poteſt ſacere mundu c ·· q̃ſ

dutu ·. Bꝛeues dies hommis ſunt · ſcʒ ad deuʒ

iſic conuſ· vellet eim ꝓlongare vite ſue termini
yvt p opa bona recupare poſſet tempꝰamiſſum

ſi q terminus eius eſt a deo pꝛefmnitus · o ſbᷣ
ditur · Recede g& .id eſt. recedes paululũ ab
eo.non ſubtrahendo gratiam ſ̊ vitam pnñtem
vt qeſcatin dommo· donec optata veniat
ſcʒ beata fruitio · Sed quonmiã p conũuũſioneʒ pec
catoꝝ ad deũ aliqui alij concipumt ſpem venie
conſeqnde ſubdit᷑ · Lignu ha bet ſpem id eſt·
homo qui dicitur arboꝛ conũᷣſa. ſñ pᷣciſum ſue
rie a chꝛiſto per peccatum moꝛtale· rurſü vi
reſcit p recupationem gratie · Si ſenuerit in
terꝛa ⁊c ]id eſt ſi diu manßit in terꝛenis deſlde
rijs tñ recupare poteſt gratiam ſaluatoꝛis·iðo
ſubdit ad odoꝛ em aque .id eſt puenientis g
tie· germmabit ]concipiendo bonũ ꝗpoſñituʒ·
⁊ ſaciet comam] id eſt opa bona. quañ cum
pꝛimũ plantatũ eſt id eſt anteqᷓ; in peccatum
laberet᷑ · quia vero multi carnales in ſuis fecibo
moꝛunt᷑ideo ſubdit᷑ omo vero cum moꝛ:
tuus fuerit let accipit᷑ hic homo ſicut·jcoꝝ· nij
Nõne carnales eſtis ⁊ m hommẽ ambulatis

2 nudatꝰ· vrttutis ⁊ gratie veſtib· vbi que
ſo eſt qd. im mſerno repoſitus ſic homo cũ

doꝛmierit · p moꝛtem dicto modo· non reſur

get a culpa ſua et pena· licet reſurgat in reſur
ctõne generalnad maioꝛeẽ penam ſuſtinendam

Donec atterat᷑ celuʒ /·id eſt ciues celeſtes ca

dant a gloꝛia:q; tin durabit damnatoꝝ pena·

Mathxxv· Et bunt hi in ſupplicium eternum

iuſti aũt mn vitã eternaʒ · Tempoꝛe vero iob ſan

cti non admittebant᷑ ad celum ideo ſubditur.

Quis mihi h̊ tribuat vt ĩ ĩferno ꝓtegas me

a malis vite pñtis in limbo in quo nõ erat pe
na ſenſbilis · donec ptranſeat furoꝛ tuus id

eſt mdignatio tua contra genus humanũ qð ĩ
moꝛte chꝛilti fuit deo reconcialiatum· et cõſti
tuas mihi tempus in quo recoꝛderis meiſin
reſureectõne generali Sed q; amici iob reſur
rectõnem negabãt iõ contra eos ſubdit Du
taſne moꝛtuus homo rurſum vuiat . qſ · d· tu
non credis h ego credo · ideo ſubdit · Quctis

diebe quibo nunc milito contra vicia pugnan

do· expecto donec veniat immutatio mea id
elt· reſurꝛectõ mea in coꝛpoꝛe gloꝛioſo jcoꝝ.

xv · Omnes quidem reſurgemus ̊ non omes
immutabimur· Vocabis me lad gloꝛiã dicen

do illud Math· xxv· Venite benedici priſ mei
poſſdete patum vobis regnũu a conſtitutione

mundi et ego reſpondebo tibi reddendo g
tiam ex tota virtute ſpus mei· Opi manuum

tuan id eſt mihi qui ſum opus tuũ poꝛrigel

dextera ponendo me ad electoꝝ parteʒ· Tu
quidem greſſus meos dinumeraſti id eſt me
os actus bonos et malos·. h̊ patce ſid eſt par
ces· peccatis meis] quod ptʒ ex boc qð ſubdit
Ißß curaſti iniquitatem meam . Sicut aut iuſti
tunc ibunt ad gloꝛiam ita repꝛobi ad penam
ideo ſubdi· Mons cadens defluit ⁊cſequit ·
et hommes ſim liter pdes ſſ. bomĩes ſim les
mõti ꝓ ſuꝑbiã et ſiłes ſaxo vel lapidi p coꝛdis
duriciam . terꝛe p auariciam Roboꝛaſti euʒ
paululum · ſcilz impiũ qui frequenter ꝓſperat᷑
in vita pñti · vt imperpetuu tranſiret ad pe⸗

nam inferni.immutabis faciem eius in moꝛ⸗

te et emittes euʒ ad penam gehene· ſiue no
biles fumt filij eius c· de quon ꝓmotõe fuit
mimns ſolicitus in vita deo ſequit᷑ verutamẽ
caro eins dum vunt dolebit ·anxiata ꝓ ilijs
Let amma euis ſuper ſemetipo lugebit · poſt
moꝛtem in ſupplicijs eternis ·
*V
Secundum gregoꝛiũ euphat tenet
hic typum heretici qui doctoꝛi ca:
tctctcholico ſupbiaʒ imponit ⁊ blaſphe
miam eo ꝙ contradecit ſue heren · apter qd diẽ
ip̃ᷣm · in ventũ loqui ⁊ cum ardoꝛe ſtomachi ·i ·
ſupbe mendaciter 1 racunde · Krguis verb
eum qui non eſt equalis tibi: ſcilʒ deum et ſie
imponit ei blaſphenne peccatum · tuliſti pꝛe
ces coꝛam deo id eſt abſtuliſti · nam blaſphe
mus non eſt dignus exaudiri· nunquid pmꝰ

homo tu d eſt excellentioꝛ omnin nunquiod

conhilium dei audiſtiita ꝙ eius ſecreta tibi ſo

l ſint nota · inferioꝛ te erit euis ſapientia ·
hec em dicunt heretici yronice imponeẽtes eis

fingant ſe ſingulariter ſecreta dei ſcire et ꝙ
velint pꝛeferꝛe ſuã ſcientiam diuine eo ꝙ ꝛtra
dicunt ſue ſecte· quã heretici dicunt a diuma ſa
hentia ꝓceſſiſſe Quid noſti quod ignoꝛemꝰ

q̃ſi d· nihil·. q ſacras ſcripturas philoſophical

meiius intelligimus. t ſenes et antiqui ſunt
in nobis ſectas em ſuas dicunt ꝓcelſiſſe a pa
tribus veteris ac noui teſtamenti- Nunquid

grande eſt vt conſolet᷑ te deus vocando ad ſe

ctam.noſtra. h verba tua hec ꝓhibent quibo
impusnas eam· Quid te eleuat coꝛ tuum c
inmponunt em heretici catholicis doctoꝛib ꝙ
ſuper bia coꝛdis eoꝝ apparet in ſenſbo exterio
ribus· et ꝙ falſo ſe iactent de ſanclitate· doſbᷣ
ditur. Quid eſt homo vt mmaculat ſit c ].

quod pꝛobãt cum dicit. ecce inter ſanctos ne

mo immutabilisid eſt ab immundꝛcia totali

ter immunis· ey quo concludũt: quãtomagis

abominabilis 1 mutilis homo qui bibit quaſi
aquã iniquitatem ·id eſt ſine fr a

VAſpondens autem eliphat ⁊ c ½

õ EnI1.ο E treno et meſura
tales ein heretici dicunt eſſe doctoꝛes eccleſie.

Oſiendam tibi vce dicunt etiã pꝛincipes chꝛi
ſtianos eſſe crudeles tyranos quod notat᷑ cuʒ

ſubdit · Qunc tis dieba ſuis impius ſupꝑbit in
nocentes opꝛimendo numerus annoꝛum
incertus eſt tyranidis eius· Scc̃i·x · Omĩs po

tentatus bꝛeuis vita · Somtus terꝛoꝛis ſemp

in auribo illius ter mala quoꝝ eſt ſcuis
ſibi omnibo locis et hoꝛis ſibi timet mſidiari.

cum ſe mouerit ad querendũ panem id elt ·

a accipienduz coꝛpoꝛis refectõnem · Ncuit
W·id eſt ꝓbabilner eſtimat intoxicari⁊ ſic ne

ceſſe eſt ipᷣm continue anxiari:cuius cauſa ſub

diur cum dicit· Tetendit em aduerſus deuz
manũ ſuam eius membꝛa perſequẽdo cucuꝛ
rit aduerſus deũ erecto collo id eſt ſupbe · et
pingui ceruice armatus eſtid eſt · diutijs et
tempoꝛali poteſtate · Opuit faciem euis craſ
ſitudo id eſt mentem eius ignoꝛantia craſſa·
Let de lateribo euis aruma dependet · naz eius
collaterales et conſiliarij ſemper querunt diui
tijs impinguari :· Mabitabit in cuntatib deſo
latis ·id eſt in ſocietatibo inferni deſolatiõe ple
nis · Non ditabi ſpũalibus bonis· nec mit
tet in terrã radicem ſ· viuentium in qua non
habebit partem· ramos eiuus arefaciet flama
ſcʒ gehenne puniens eius opa· Nõ credet ſru
ſtra deceptus cτ& qꝛ in inferno nulla eſt redẽ
ptio · Anteqʒ dies euis repleant᷑ pibit p moꝛ

ſticie ſubuerſio nem· Iſta dicunt᷑ ab hereticis fal
ſo contra bonos p:incipes chꝛiſtianos ſed a ca
tholicis veraciter dici poſſunt contra malos·qᷓ
tyranniſant ſuper bonro
ſpondens autem mob · c

lici ſiut eliphat tenuit typum here
iici · dicit igit· Rudiui frequẽter ta
liaſ·aſpera et falſa ab hereticis dicta · h̊ quo
mam aliquando blandis vtunt· vt p hoc incau

ti decipiant᷑ ſubdit Conſolatoꝛes oneroſi vos

tis acceleratõnem a ignis deuoꝛabit taberna
cula eoꝛũqui munera lbeter accipumt ad iu

qui tenet hic typuʒ doctoꝛis catho

eſtisq; tala blanda duris et aſperis ſunt pe

ioꝛa· aut tibi moleſtum eſt ſi loquaris ·ſcilicʒ

veraciter et modeſte· nam hoc nuln moleſtum
debet eſſe · Poteram ⁊ ego ſinnlia velſtri loqᷓ
ſ nolo nam indecens eſſet mibi · Atq; vtmnaz
eſſet amima veſtraſin afflictõne nee dicit H
zelo vindicke h iuſticie vt pena docente ſeirẽt

Ompati catholicis poſitis in tribulatõne Qõ

Olarer et ego vos. veraciter et ex coꝛde · et
mouerẽ labia mea qſi peẽs vobis ·id eſt cõpa

tiens et magis rõne culpe q́ʒ pene · Sed qud

agam q d ſum perplexus q; ſi locutus fuo

vos arguendo· non quieſcet doloꝛ meus eo
ꝓ veſtra coꝛrec tio nõ ſequet᷑ et ſi tacuero nõ

recedet a meq; pungar aculeo conſcietie · qꝛ

raſſa⸗
eius
duß
deſo
depe
emme
inon
um
ſn
rede
moꝛ
erna
din
isſll
daca
ſoi

Ddinmittenda non eſt veritas doctrine Ded qni

am doctoꝛ eccleſie non ſolum dolere debet de

obſtmatõne inſidelum h etiam de peccatis ſið

lium do ſubdi᷑. Nunc aũut oppꝛeſſit me doloꝛ

meus apter ſidelium defectus · et in mihiluzʒ

redacti ſunt omnes artus mei ·nam mter ca⸗
tholicos qui ſunt eccleſie mebꝛa multi p̃grauã

tur culpa:qð ſigniſcatur p om nes cum dicitur
Lomnes artus c ſicut dicitur omnes de ciui
tate curꝛunt ad tale ſpectaculum licet frequen

ter maioꝛ ſit numerus remanentium · Ruge
mee teſtimomin dicunt contra me · eccie ruge

chꝛiſtiani duplices et ſcti dicunt᷑ qui tempoꝛe
aduſitatis viros catholicos accuſant ⁊ pſequũ
tur ſicut legit᷑ de toꝛquato· Aperuerüũt in me

oꝛa ſua me vitupando · pcuſſerũt maxillã me
am id eſt pſonam honoꝛe dignã ſicut frequen

ter pꝛelatis eccleſie legit᷑ eſſe factum Qonclu
ſit me apud iniquũ Cres· dlectoꝝ populus
apud imniquum condudit᷑ cum euis caro antiqᷓ

hoſtis pſecutõnibo tempoꝛaliter dat Sʒ quia

chꝛiſtus in mẽebꝛis ſuis patit᷑ſequit· Ego ille

quondã opulentus ⁊c nam cum diues eſſet ꝓ

nobis egenus factus eſtij· Qoꝝ · vmj · tenuit
ceruicem meã ·id eſt ſummũ pontiſicem q̃ fre
quenter legit᷑ ductus ad martirij palma· ⁊ po

ſuit me ſibi quaſ m ſignũ ·ſagittarijs ſicut de
beato ſebaſtiano legit᷑ ⁊ pluribus alijs · Con/
uulnerauit lumbos meos id eſt pꝛedicatoꝛes
ecclene in quib eſt potentia generãdi ſiuos in

eccleſia dei p pꝛedicatõneʒ.j· Con. j· In chꝛiſto

ieſu p euangelium ego vos genui Sffudit in
terꝛa viſcera mea p que ſigniſicant matrone

deuote de ſuis facultatib pauperib catholicis
miiſtrantes que ꝗꝓpter hoc fuerunt martiriʒa

te ·. Qoncidit me vulnere ſupꝛa vulnus · hoc di
cit᷑ ꝗpter illos qui in toꝛmentis molles effecti
thurificauerunt ydolis et ſic eccdleſia in eis con

ciſa fuit vulnere culpe· ſuper vulnus coꝛpoꝛis

ſed qi de talib aliqui vᷣe penituerũt ſiẽ ð bea⸗
to marcello papa legit ideo ſubdit · ſaccum cõ
ſui ſuper cutem meã c· Hec paſſus ſum abſq;
miquitate ⁊c· hoc dicit eccleſa ꝓ membꝛis ſu
is conſtantib in toꝛmentis St quoniam eoꝛũ

martiria ſunt ſolẽniter celebꝛada ſubdi· Ter

ra ne operias ſangumem meũ id eſt ne tace⸗
as laudes martirũ · Ecce em in celo eſt teſtis
me?ꝰ ſcut em martires dei teſtes fuert m ter

ris lic deus teſtis eoꝝ eſt in celis. St quoniam
tale teſtimonium habens non curat de verbis
humanis ſubdit · Verboſi amici mei ad deum
ſtillat oculus meus lid eſt tota mtentio mea.
tq; vtinã ſic indicaret᷑ vir cum deo quomo:
do indicat᷑ finuis homims cum collega ſuo. id

eſt ſic familiariter poſſet loqui cum eo· dt quo

niam ſancti hoc obtment poſt hanc vitam que

bꝛeuis eſt · ideo ſubdit· Ecce bꝛeues am tranſe⸗

unt et ſemnta per qua non reuertar ambulo 5
vVlterius ad pntiam domm trãſibo

BDiritus meus attenuabitur .
Sicut ſupꝛa dictuʒ ẽ iob tenet tipuũ
catholici doctoꝛis chꝛiſtus autem
doctoꝛ ẽ pꝛincipalis mat xxiij· vnꝰ

eſt magt veſter chꝛiſtꝰ · do verbũ iob allego

rice de chꝛiſto poteſt exponi cum dicit· Spus

meus attenuabit᷑ex laboꝛib enim ⁊ afflictio

mbo quos chꝛiſtus ſuſtmuit maioꝛis etatis vi

debat qz eſſet · apter quod ſibi dictum fſuit joß ·

vnjquinquagmata annos nondum habes ⁊c.
Dies mei bꝛeuiabunt᷑ q; xxxiij anno paſſus
fuit ᷣm cõmuniꝰ dictũ et ſolũ mihi ſuper elt
ſepulcrũ chꝛiſtus em̃ pꝛeter ſepulturam nihil
habuiſſe legit pꝛecioſum vt impleret᷑ verbum.
eſa· xj· ⁊ erit ſepulcꝝ euis gloꝛioſum. non pec
caui·j peijqui peccatum non fecit nee inuen
tus eſt dolus in oꝛe eius· ⁊ in amaritudmib
moꝛat᷑ oculus H in ſua benedicta paſſione
P noſtra ſalute · Libera me domie . in mea
reſurꝛectõe · pone me iuxta te in mea aſce:
ſione · et cuꝰ vis manus pugnet contra me

Ißſ · d· nõ poterit pꝛeualere. DPſalcix· Dixit dñs

dño meo ſede a dextris meis donec ponam ini
micos tuos ſcabellum pedum tuon.· Qoꝛ eo⸗
rum longe feciſti a diſciplma coꝛ em̃ uudeoꝛũ
chaiſtũ perſequentiũ a diſciplma chꝛiſtiana fu⸗
it elongatũ. ꝗpterea nõ exaltabunt᷑ h̊ depᷣmẽ
tur · quod ſuit impletũ ꝑ exercitum romanoꝝ
Pꝛedam pollicet᷑ ſocijs ·ſ· undea de chꝛiſtiãis
vt habet᷑ act· vnj·⁊· ix · Hoſuit me quaſi ꝓuer
bium vulg · Qregoꝛius. Omnis qui flagello
peutit᷑ in ꝓuerbium vulgi ponit᷑ q cũ maledi
cit᷑ alicui dicit᷑ ſic accidat tibi ſicut illi· Qahga⸗
uit in perſecutõnibo chꝛiſtianoꝝ· a liqui etiaʒ
lterati aliquando turbant᷑ de quibo dicit᷑ cali
gauit ad indignatõnem oculꝰmeus eccie ocu
ſi ſunt homines literati a aliqui infirm frãguũ
tur dequib dicik et membꝛa mea quaſi ad ni
bilum redacta ſunt· CQregoꝛiꝰ. Nomine mem
bꝛoꝝ expꝛim teneritudo infrmoꝝn· Itupe⸗
bunt iuſti ſuper hoc ·de patientia dei que ſic p
mittit ſdeles depꝛimi. innocens cõtra vpo
critam ſitale m eſt de eius tempoꝛali pꝛo
ſperitate mirabi · q; tñ per hoc ab innocentia
nõ recedit ſubdit · ⁊ tenebit iuſtꝰ viã ſuã ⁊c .
Zuſti etiam optant impioꝝ conuſionem. ideo
ſubdit · Fgit᷑ omnes vos conutimmi a malo
venite ad bonũ et non mueniam in vob
vllum ſapꝛenteʒ· omnis em qui ſic conuerti
ſe fuiſſe fatuũ conſtet Dies mei tranſierunt
impetus em̃ tribulatõnis impedit claritate cõ
templatõnis· ꝗpter quod eccia tribulata dicit·
Dies mei tranſerũt id eſt meditatõnes cla
tioꝛes ·cogitatõnes mee diſſipate ſunt id eſt

verſe ad diuerſa. toꝛquentes coꝛ meü id eſt·
ipſum retrahentes a clara meditatione diumna.

Noctem verterunt m diem inducẽtes me

ad vigilam que magis ptinet ad diem 1 rur

ſum poſt tenebꝛas /tribulatõnis· ſpero lucẽ
dunme cõſolatõnis. Thobie nj Poſt tempeſta
tem tranquillu facis et poſt lacrimatõneʒ 2 fle

tiuun gaudium 1 exultatõnem infundis St qmm
tempoꝛe iob p tolerantiam aduerſon ſancti n
admittebatur ad regnũ [bᷣditur · Si ſuſtn ue
ro infernus domus mea elt nd eſt· limbus ſan
ctoꝝ patrũ vbi erat carentia diuine vinonis ·
et deo ſubditur· in tenebꝛis ſtraui lectuluʒ

meum quantũ ad ſtatum amme et ſubditur

de coꝛpoꝛe putredini dixi pater meus es ⁊c]

ſicut em iſte pſone ꝗpinque ſunt admuicem ſic
coꝛpus moꝛtuũfetoꝛ vermis et hoꝛroꝛ habet

quandãſequentiam · Vbi eſt ergo nunc pꝛe
ſtolatio mea ł id eſt expectatio ꝓ tepe chꝛiſti
paſſionem pᷣcedente .qd· non eſt m celo · ⁊ pa
tie ntia meã quis conſiderat.ſ/ad imitandu· qmſ
di pauci· m ꝓſundiſſimũ infernum deſcendet

omnia ·.id eſt in limbũ qui ðeꝓſundiſſimus in

fernus reſpectu aeris caliginoſi: qui ðꝛ carcer
vb infernꝰ demonu· Dutas ne ſaltem ibi erit

requies mibiqderit in parte ſcʒ a pena ſenñ
bili ſed non quies perfecta que conſiſtit ſin ad
eptõne et fruitõne ſummi bon

contra hommẽ ſuperbe et impatienter loque

tem vt ſibi dicat᷑ Vſq; ad quẽ ſimem verba a
ctabis modus em̃ ſuperbi eſt velle ſemp lo

quu· Fntellige pᷣus vt loquaris ratõabiiter
Sed cq ſuperbus noluit intelligere vt bñ age
ret . ſequit. quare reputati ſumus vt iume

ta cſuperb em reputat alios beſtias reſpe⸗

ctu ſui et mdignos audiri Quid pdis amimã
tuam ⁊c id eſt intellectum tuum quẽ excecat

ira ꝑ vicium· Sed quia ꝗpter ſuperbi hbomĩs

veritas non mutat᷑ deo ſubdiè. Nunquid ꝓ
pter te relmmquet᷑ terꝛa ⁊c d eſt veritas firma
nonne lux ĩpij extinguet᷑ id eſt apparetia ſue
ſapientie·q̃ſ d.hc. Artabunt?᷑ greſſus vrttutis
eius ]/ita ꝙ pſcere non poterit mala que cogi

tauitl pꝛecipitabit euʒ conſtium ſuũ id elt cõ

ſilia toꝛes ſui ·qui ſcut ipᷣe ſunt . 6
latoꝛe ui hcut pe ſunt puerhdeo ſe
tur. Immiſt in rete c ex 1 ra en
eſt in terꝛa pedica eius] q; conſiderat tm̃ dele

ines ]. q; ꝗpter mala

etatõnem apparente h̊ non penã ſequente Vn

diq; terꝛebunt eũ foꝛmid

que feeit mnſidiari libi ſemp credit Kttenuek

Aſpondens autem baldach 2c
HMic ponit᷑ replicatio baldach cõtra
iob in qua notat eum de ſupbia et
AQlAlatua locutõelicet imuiſte q; iob ta
t.⸗ Pnt tñ dici verba baldach veracit

ſitis id ẽ volũt E.· exardeſcet contra eu
utas nocendi bonis. abſcondita

ſame robur enus id eſt nulla reſectõne derbi
diuimmi conſoꝛtet᷑ coꝛ iluis · et media muadat
coſtas illius /id eſt collaterales eꝰ· Deuoꝛet
pulcritudmem cutis eius Ec id ẽ ſupbia q̊ pn
cipium eſt omnis peccati deſtruat in eo qᷓᷣdꝗd
habet apparentiam boni · Vnde verſus· Oi tibi
copiaſi Iapientia ſoꝛmaq; det Sola ſupbia in⸗
quinat omnia ſi comitet. Auellat᷑ de taberna⸗
culo ſuo fiducia eius id eſt amma eius de coꝛ
poꝛe quod eſt tabernaculuʒ amme· ⁊ calcet ſu
per eũ quaſ rex interitus id eſt dyabolus· ð
quo ðꝛ apoẽ· vj nomẽe illi moꝛs:qui ammaʒ de
coꝛpe exeuntem calcat et ad gebennam ſeeum R
poꝛtat · Mabitent in tabernaculo eius xc /id ẽ
vermes qui ſunt ſocij deſuncti iam non eſt
habitent in coꝛpoꝛe eiꝰ ipᷣm coꝛrodendo· aſp
gatur in tabernaculo illuis ſulphur id ẽ feto-ꝛ
ex coꝛpoꝛis putrefactõne Deoꝛſum radices
eius ſiccentur id eſt cogitatõnes in mente la
tentes humoꝛe Stie puent᷑· ſurſum atteratur
meſſis euis id eſt actus euis ꝓcedẽetes ex co:
gitatõnibe puniant᷑. Memoꝛia ulius pereat ·
ſm illud pꝛoũᷣx·nomen impioꝝ putreſcet Et
de oꝛbe tral feret euũ ſcʒ coꝛpus ad foſſama ſpi
ritũ ad gehbennam· Non erit ſemen eius c
id eſt nullu bonn remanebit de eo · In diebus
eius ſtupebunt parui ⁊ magni /ſicut de nabu
chodonoſoꝛ ðeſaxinj· Hlec ſunt tabernacu⸗
la miqui c· Cregoꝛius . Tunc eniʒ ad ꝗpꝛia
tabernacula deueniet quando eum ſua imqui⸗

tas in ſupplicia demerget · FiX 2ðð
ſpondens autem mob.· ve.—
Sicut dicaũ eſt ſupꝛa:beatꝰiob bo
mi pꝛelati vel doctoꝛis gerit typuʒ
cchhaꝛiſt“ aut pꝛincep s ſt paſtoꝛũ et
doctoꝝ · ꝓpter quod ð ipᷣo pñs capłm expone
turx:in quo aliquando ꝓ ſe loquit᷑ · alquando
de ſuis membꝛis varie tñ:nam aliquando loꝗd
tur ꝓ membeꝛis ſoꝛtib· aliquando mſirmis
dicit ergo · Vſq;q̊ affligitis amimã meaʒ et at
teritis me ſermonib · vt ſit verhuz chꝛiſti ad
inſidiantes ſibi· de qᷣbe ðꝛ luce · x· Qeperũt pha
riſei legiſperiti grauiter inſiſtere et os eius
oppꝛ imere de multis inſdiantes ei · En decies
confunditis me ·id eſt conammi me confunde
re pfecte · denarus em numerus pfectus eſt
deo ſigniſicat pfectõnen Nempe ſi ignoꝛa
ui ⁊c· hic accipitur ſi ꝓ non:nã ignoꝛantia nõ
fuit in chꝛiſto· licet phariſei teneret contrarium
Vnde luce:vijdixit phariſeus· Mic ſi eſſet pꝛo
pheta ſciret vtiq; que ⁊ qᷓis eſt mulier que tã
Sit eum q; peccatrix eſt· At vos cõtra me eri
Simini p ſupbiam. arguitis me de ſabba
ti tranſgreſſione ⁊ peccaton familiaritate · ⁊ hu
uuſinodi ſicut patet ex textu euangelij. Saltezʒ
nunc intelligite ꝙ deus ⁊c d eſt ꝙ nõ affugit

*

ð — — — — — —

— —–

e

det

dd⸗
libi
an
ern
tN
cetſi
lus
yde
leum
der
nen
laͤſp

eto⸗

ices
teln
tur
xc
et
nſp
3
ebio
jabu
Ncit
a

gui⸗

bbo
Np
et
vone⸗
ndo
loõj
ms

ied
Pba
eus
HM
.
t
nn
nd
rm
1.

eri
ba

te;
git

„

rectõnem Luc xxiiij. Nos aũt ſperabamꝰ æ&ςꝶ
q̃ñid.iam non ſperamus Tratus eſt cõtra me

me ꝓ peccatis pꝛopꝛijs· Rcce clamabo vim pa

ties nam m cruce clam auit hely hely c· vo
ciſeraboꝛ et non eſt qui iidicet id eſt vmdicz

moꝛs em̃ chꝛiſti tunc non fuit vmdicata· Se⸗
mitam meã circũſepſitid eſt vtam meam m

omnibus partibus coꝛpis ⁊ ſenſib affhxit· et
in calle meo tenebꝛas poſuit q; tunc chꝛilti

diſcipulos deus in lde dubitare pmiſt. ſpoli

auit me gloꝛia meaquãdo pᷣncipalis diſcipu:

lus eum m ſua ſacie ter negauit Abſtulit coꝛo

nam de capite meo · quando ſui negauerunt
eum eſſe regẽ coꝛam pylato· deſtruxit me vn

diq; et pereo ſugientibo diſcipuls ad moꝛteʒ
eundo · ⁊ quañ auulſe arboꝛi abſtulit ſp? me

am. in diſcipulus deſperantibus chꝛuti reſt

furoꝛ eius pᷣm apparentiam humanaʒ tantum
deo ſequit᷑ habnit me qn hoſtem. ly qñ no⸗
tat apparentiã et non exiſtentiam · Sumł vene

runt latrones euisqui in cruce conuiciabant

chꝛiſto vt ðꝛ mar xv· licet vnus poſt penitue⸗

rit vt dicit theoꝰ. et obſederunt in giro taber
naculum meu !. miltes cuſtodientes ſepulcrũ

Eratres meos longe ſecit a me c. · per frẽs

mtelligunt᷑ apoſtoli p notos·lxxijdiſcipuli · p

apinquos illi qui erant de cognatõne chꝛiſti·
Inquilmi domus mee ⁊c id eſt · pſone meo

ſeruicio deputate · Seruü meu id eſt populũ

iudaicum qui in ſuſceptõne legis obligauit ſe
ſer uituti diume vocaui ad gratiaʒ· et nõ re

ſpondit mibi contemnendo eam · Alitu men
exhoꝛruit vxoꝛ mea ſynagoga abhoꝛrẽs xpi

ver ba· et oꝛa baʒ nos vteri meieſa· j nlios e⸗

nutrun et exaltauipᷣi aũt ſpꝛeuerut me. Stcul
ti quoq; deſpexerunt me id elt ignari legis · ð

quibo ðe mat xxvij pꝛetereuntes aũt blaſphe⸗

mabant cτν Kbommati ſunt me quondã conſi

lurij mei a legiſperiti · et quẽ maxime dilige
bam aduerlatus eſt me ·. Tſte eſt populꝰ iudai
cus qui fuit peculiaris dommo et pꝛedilectꝰ.

Delb mee cõſumptis carnibo adheſt os meũ
c]p hoc ĩnuit᷑ ꝙ laluatoꝛ noſter fuut multuʒ

macilentus maxime tempoꝛe moꝛtis ſuegpter

ieiunia et afflictõnes pꝛeteritasa pntes. Mi

ſeremĩi mei miſeremm mei qd· oĩs creata cõ

„

pati dẽt xp̃ᷣo moꝛenti · ſalte vos ami mei pi.

uidei ex quib natus ſuit chꝛiſtus ſcdᷣm carneʒ

et ꝙ fecerunt contrarium fequi Quare me
pſequimĩ ſicut deus deus em pater pſecutus
fuit flium inquantum ꝓ nobis tradwit illum·
eet carnibo meis ſaturami id eſt· afflictõni:
bus coꝛpis mei · Quis mihi tribuat vt ſcriban

tur ſermones meiꝛc p hoc oſtendit ob ꝙ vo

lebat dicere anquid magnum ⁊ ſirmier retinẽ

dum · cuiuſmodi eſt reſurꝛectio generalis oĩm

do ſubdit Scio em ꝙ redemptoꝛ meus viuit

1c. Quare ergo nunc dicitis pſequamnur euz
taq́; malum et deſperatum cum ſpere in ſalua:⸗
toꝛem meũu hoc deit᷑ in pſona iob et poteſt ex

poni miſtice de membꝛ is chꝛiſti futuris tẽpo

re antichꝛiſti .· radicem verbi inueniamꝰ cõ⸗
tra eum lid eſt· occaſonem condemnandi eũ

ex verbis eus · fugite & a facie gladij ⁊c d ẽ
ſententie diuine · et ſcitote efſe iudicium ·ſcilzʒ
generale ſuturuʒ in quo puniet᷑ grauiſſime wᷣ
quod vſdetur nũc oblitum ·

Eſpondens autem ſophar 1c
contra iob replicando quantũ ad i
lud in ̊ adhuc diſſen tiebat ab eo ·

pꝛeteritis peccatis et qꝛ videbat iob grauit
pcuſſum reputabat eum fuiſſe valde malũ · ſed
quoniã in pᷣo iob multa bona apparuerãt que
negare nõ poterat · illa fiuſſe facta p vpocriſiʒ
aſſerebat · lcet aut eus verba non valeant con

tra iob valent tñ contra eos qui tales lunt · et

ſic dixit · Scio ꝙ a pꝛincipio mudi laus impio

rum bꝛeuis ſit qꝛ non durat vltra pñtem vi
tai que bꝛeuis eſt:⁊ frequent euis fictio ante
moꝛtem depꝛehendit· ⁊ ſic euis laus in vitupe

rum reuerſat · et gaudum ypocrite adĩſtar
pũcti id eſt nullius momẽti · Si aſcẽderit in
celump ſanctitatis apparentiam q̊ſ ſterqui
limium m ſine pdet᷑ qꝛ ꝗꝓpter peccati fetoꝛem
ad eternum ſupplicium ꝓtraheẽ · et quu vide⸗
rant eum · in gloꝛia mundana · dicẽt vb eſt ·

eſt nõ apparz vlt· Eilij eius atterent᷑ egeſta

te id eſt eius imitatoꝛes punient᷑ pena gehen

ne. 1 manus illius reddent ei dloꝛem ſuü .d

eſt eius opa ſaciẽt eũ pena dignũ Olſſa illius

implebunð᷑ vicijs id elſt eius ſatelltes qui eu

roboꝛant in malis ſinnles erunt ei in vcijs et
in penis Qum enim dulce füit in oꝛe euis ma

lum ·. id elt delec tabile ſbi ꝗpter ha bitum vi

cioſum · abſcondit illud ſub ligua ſua id ẽ diu
retmet ſcut dulce nõ ſtatim glutit᷑ ; in lngua
retinet · Darcet ilb 2c repucatio? eiuſde ſen

tentie ſub alia imilitudie · Danis eius in vio

ilius ⁊c ]id eſt delectatio culpe vᷣtet᷑ in amari

tudimem apter Suedinem pene . Qaput aſpi
dum ſuget id eſt peccatum quod eſt lbi moꝛ
tifſen delectabilr faciet occidet eu lingua vr

pe id eſt vnms cõſcientie · Nõ videat riuulos

c] ]·id eſt abundantiam elec toꝝ uet que feẽ

omnia ſcʒ peccata. nec tñ cõſumet᷑ q; pena
ſua nõ termmabi Juxta multitudine admuen
tõnum ſuaꝝ ꝛc q; ſᷣm menſuram peccati erit

et plagaꝝ modus quoniã confringens domu

nudauit paupes ommi ſubſtantia ſua. nec eſt
ſatiatus Pꝛoũxj Alij rapuint non ſua ⁊ ſem

per in egeſtate ſunt· Qum ſatiatus fuit id ẽ
plenus bonis tempoꝛalib· artabitur pid elt·

ꝙ pene vite pñtis infligunt᷑ a deo

anxiabit de eoꝛũ cuſtodia ſicut ille diues de q̊
dicit᷑ luce xij quid faciam q; non ha beo quo cõ
gregem bona mea c Vtemam impleat᷑ veter

eius c]: 1d elt ex tan repletõne toꝛqueat᷑ 1 di
ninitus tez queat᷑· Eugiet arma ferrea τ α

contingit alquando ꝙ malus euadit penaʒ in

dicis vinbilis ſicut arma ferꝛea fſulgida ſunt et
ferũmt de Ipinquo.⁊ incurꝛit pena uidicis in
uiſbilis ferientis ð longnquo · Vadent ⁊ ve
ment ſup eum hoꝛribiles lid eſt· demones qui
buſ ſubijciet᷑ in pena ſicut ſubiectus ſuit eis in
culpa: omnes tenebꝛe culpe et pene · abſcon
dite ſunt in oculis euisq; non vult eas conſi
derare · Deuoꝛabit eum ignis qui non ſuccen
di · hic elt gnis gehenne qui non ſuccendit᷑
ab homine ſ a deo. Rſa xxx· Elatus dommi ſiẽ
toꝛrens ſulphuris ſuccẽdens eam.ſcʒ gehennaʒ
ffuget᷑ relictus in tabernaculo ſuo id eſt.
loco ĩſerm ſibi deputato · Reuelabũut celi mmiqᷓ

ta tem euis c] nam angeli celeſtes 1 hbomſes

terꝛeſtres contra eum erunt teſtes · St aptuʒ

erit germen domus illuis .. id eſt· mamſeltus

erit ſuoꝝ opeꝝ effectus · ¶Mec eſt pars hom
nis impij id eſtilllud quod pꝛo omnibus ver
bis ſuis et opibus repoꝛtabit

59 , 1:
aſpondens autem 20

*

DODdite queſo 2c ]et optat amicon coꝛ
reptõnem:d. ⁊ agite penitentiam ⁊c· Nuquid
contra hommẽ diſputatio mea eſtquaſi·d·ſic
et deo debeo merito cõtriſtari ſi nolmt mintel

ligere ⁊ emendari:. St ego quando recoꝛdatꝰ

fuerode eoꝝ rebellione contra veritatẽ. pti
meſco ·ne quod abſit mihi ſic euemat Quare
impij vununt ꝛc Mic ꝓſequit᷑ iob intentuʒ

de felcitate tempoꝛali que frequenter cõtiĩ Zit

malis homimb⸗ apter quod non potelt elſe 5
muum vrttutis· hanc aut feucitatem deſcribit
quantum ad longam vitam honoꝛes diuitias
multitudinẽ pꝛolis et pꝛopinquoꝛuʒ et ſecuri
tatem pacis ⁊ fecunditatem animalum iocũ
ditatem pꝛolis ⁊ anncoꝝ· ⁊ patʒ in textu vſq;
br Qui dixert deo recede a nobis C·vbi re
mouet quandãꝗ falſam ſolutõnem:que poſſet da
riſ.ꝙ deus talia bona deduſet eis eo leruie⸗
rant ei et patet. Veruntñ q; non ſunt mm ma

mu eon bona ſua · econuerſo q; ſeruiunt bõiſ

ſuis: Quotiens ſucerna im pioꝝ extinguet lu

cerna hommis elt rõ recta que extinguit᷑ in

impijsſap· ij excecauit em̃ eos malicia eon.21

ſupuemjet eis inundatio id eſt pumitio duna

que ſicut mundans aqua venit ex impꝛouiſo ·

erunt ſicut palee igni gebenne pate · Math·

ujj Haleas aut comburet Deꝰ ſeruabit ſi lijs

illius doloꝛem patris Iid eſt ſimie penã imita

hic pomt᷑ ſpᷣius iob reſponſio· vbi
pmo petit audientiam dicens · Ru

toꝛibus ſuis et cum reddiderit tunc ſciet ſez
pater p expientiam· nam ſilioꝛu damnatio au
gmentabit ſuam penaʒ: apter quod diues epu
lo ſomidabat aduentu fratrũ ſuon in gehben⸗
nam luce · xvj · Oculi eius videbüut interſectõ
nem ſuã id eſt fiion ſuon damnatõnem que
dicit mntfectioeo ꝙ eſt moꝛs ſcdᷣa:⁊ qꝛ pꝰ moꝛ⸗
tem non poteſt anquid diſponere ð domo ſus
ſubdiẽ Quid em̃ ad eum ptinet ꝛc· Et ſwi nume
rus menlum eius dimdiet id eilt ſi duratio
domus ſue bꝛeuietł et quonmia hec pᷣuiſa ſunt a
deo ſequit Nunquid deu docebit quiſpiam·
c · Iſte moꝛit᷑ Mic pont᷑ quedaʒ diſtinctõ
moꝛitum in moꝛtali peccato · pᷣm tñ expoſitio
nem miſtica cum dicit᷑ Iſte moꝛ ꝓ peccatũ
moꝛtale· robuſtus ⁊ ſanus· coꝛpoꝛe· duues
et ſelxtempoꝛali ꝓſperitate· viſcera eiꝰ ple
na ſunt adipe /i mens eiuſ ſuperbia · que ðꝛ ad
eps eo ꝙ oatur ex pꝛoſperitate tempali ſiẽ ad
eps ex abundantia cibr et medullis oſſa illius
ixrigant᷑ id eſt eius amici quibo ſoꝛtiſcat᷑ nbi
ter m ſuperbiam eleuant᷑ alius moꝛi᷑ in ama
ritudine peccando moꝛtaliter ex moꝛdinato
affectu et malo conatu ad diuitias quas nõ po
teſt habere . et tñ ſimul m puluere doꝛment
nam ambo terrenoꝝv curis conſopum?᷑ 1 ver
mes opient eosq; curis moꝛdacib lacerant᷑·
&t quoniam alios eſtimant ſibi ſimiles · ideo
ex pſona muſti eis reſponde? Certe noui cogi
tatõnes veſtras πα Et quomiã ex abundantia
coꝛdis os loquit᷑ ideo de iuſtis obloquunt᷑ di
centes· Vbieſt domus pᷣncipis. id eſt ſupbi

mali nanq; duntes uũiſtos dicunt eſſe ſuperboſ
et impios· deo ſubdit· et vbi tabernacula im
pioꝛum interrogate vos maledici· quemilibʒ

ð viatoꝛibbid eſt p viam vite pntis ad priaʒ
recte pgentibus · et hec eadem illum intelli
gere cognoſcetis· Et que ſunt illa ſubditur ·
Quia in diem pditõnis ſeruat᷑ malus m hoc
em̃ conuemunt viatoꝛes pꝛedicti per quod in
telligunt᷑ religioſ cum iuſtis: ꝙ mali ad diem
iudicij reſeruentur puniẽdi · Quis arguet co
tam eo vias euis Qhꝛiſtus:dillud mat xxv.
Eſuriui et non deiſtis mihi mãducaẽ ⁊c· Tpᷣe
ad ſepulcra ducet᷑ : damnatoꝝ · Luce· xvj. MIoO⸗
tuus eſt duies et ſepultus eſt in inferno · ⁊ im
congerie moꝛtuoꝝ morte ſcdᷣa vigilabit q;
nullus quietis ſomnꝰ eſt in gehenna: Dulcis
fuit glareis cochiticochitꝰ a poetis dicit᷑ flu
uius inſernals· glaree vero ſunt lapilli exiſte
tes ĩ fundo fiuuij ꝑ quos demones poſſut in
telligi · quibus impius dum viueret dulcis fuit
nam eon voluntatibus obeduuit . Ante ſe oem
hominem trahit ⁊c id eſt infernalis fluuius
ante hunc impium multos traxjit et trabet pꝰ

ip̃ᷣm

dead
ſedd
lius
t ſ⸗
nam
bnat
nöpo
nent
1ver
rani⸗
deo
cogi
ntis
ſdi
upoi
erboſ
a im
mh
priq;
nteln
tur
e
ſem
tco
w
4e
M
1nn
s
lun
ſte
tin
ſut
en
19
.

ſpondens autem eliphat. c
HMic ponitur tercia replicatio eius
contra iob in qua arguit euʒ de cru
delitate infidel tate · licet aũt eius
iob nõ valeant qui talis nõ erat

valent tñ contra eos qui tales ſunt pᷣm vitat·

Tſic intendo exponere incipiendo a loco vbiin
cipit eum de dictis vꝛcijs notare dicens · Ab⸗

liſti pignus fratꝝ tuoꝝ lie cauſa hoc eĩ

facumt domimm crudeles ⁊ eoꝝn miniſtri · 1 nu
dos ſpoliaſtiid eſt pauperes male veſtitos.
Raqua laſſo non dediſti ⁊c nomme panis ⁊ a
que intelligit᷑ omnis cibus ⁊ potꝰ que auferũt
tyrãni etiã ab indigentibo et hoc notat᷑ cum ðꝛ

non dediſti id eſt abſtuliſti·minꝰ em dicedo
plus ſignificat. In foꝛtitudine bꝛachij tui poſ

ſidebas terꝛam id eſt· p tyrannidem · Viduaſ
dimmſti vacuas eaꝝ auferendo ſubſtantiam·
Let lacertos pnupilloꝝ cõmmuiſti.id ẽ tutoẽs
eoꝝ dure tractaſti.Sed q; deus aliquãdo tala
punit mi pnñti ſubdi· Pꝛopterea circundatus
es laqueis·id ẽ multiplicib malis 2turbat
te foꝛmido ſubita· ne veniant adhuc tibi ma⸗
lora mala · Et putabas te tenebꝛas non viſu
rum .id eſt te nõ puniendũ pꝛe ſupbia non ti
mens deum ideo ſubdi · In cogitas ꝙ deus
excelſioꝛ ſit ⁊c q̃ſ ·d· videt᷑ ꝙ tu credas deu de
iſtis mſerioꝛibus noticiam non habere · p hoc
ꝙ peccas ſine freno ⁊ muerecunde · Nuquid
ſemitam ſeculoꝝ cuſtodire cupis /id eſt· vitaʒ
imquoꝝ imitari:q d·patet ꝙ ſc. ex modo tuo
viuendi. qui ſublati ſunt ante tempus id eſt
moꝛtui ante immũ naturaleʒ · ꝗpter ſuam ma
liciam· Ifluuius ſubuertit ſunda mentu eon
id eſt ið in quo habebant ſiduciã· Qui dicebãt
deo recede a nobis ⁊c eius nundos repellen⸗
do· ſcʒ ꝗphetas ⁊ apoſtolos ⁊ pꝛedicatoꝛes ali⸗
os· et quaſñ nibil poſſet omnipotens eſtima:
bant eum vt videt᷑ ex opibus eoꝝ· cum im:
pleſſet domos eoꝝ bonis et ſic in eis ptʒ pee
catum mgratitudmis Viebunt iuſti et leta⸗
bunt᷑ de eon deiectõne . Dlal.lvij. Letabit iu⸗
ſtus cum viderit vmdictaʒ ⁊c · Rt quia quilibʒ
quantulibet malus redire poteſt ad bonũ duʒ
viuit ſubdit · Acquielce g ei ⁊c· vere peniten
do et ĩm humiliter depꝛecando ⁊ p hec habe
bis fructus optimos /ſcʒ gratiam m pꝛeſenti
et gloꝛiam in futuro· Suſcipe ex oꝛe illiis le
gem leuangelicam quam oꝛe ꝗpꝛio ꝓmulga
uit Meb·j· Nouiſſime dieb iſuis locutꝰ eſt no
bis in iio· Si reuerſus ſũis ⁊c· replicatio ẽ
euiſdem ꝓ alia verba· Dabit ꝓ terꝛa ſilice c 1
id eſt. ꝓ terꝛenis celeſtia ꝓtranſitoꝛijs eter⸗
na· erxisq; contra hoſtes tuos /a te repelledo
ſpus malignos et argentu coaceruabit᷑ tibi.
id eſt vere diuitie celi. Tunc ſup ommpoten
tem deucijs afflues eius bonitate fruedo 2

7
1
7

eleuabis ad deum faciem tuam ap̃m dare vi
dendo· rogabis eum ꝓ tibi deuotis oꝛando

et vota tua reddes deum iugiter laudando

Decernes rem πω nam ſanctis ad votũ ſuc
cedunt omnia · Sed qnoniã gloꝛiã celi pꝛecedit
bumilitas in pntiideo ſubdit · Qui enim hui
lia tus fuit ⁊c · St ſimiliter vite puritas Apo·
xxj · Nihil mquinatũ intrabit in ilam ideo ſe
quitur · Saluabit᷑ innocens ꝛc ”
Sſpondens autem iob 2c ·
Supius pluries fuit dictum ꝙ iob
Vri pſłecti gerit tipum · vir aut per
NANeect? ad pꝛemiũ ſuſpirat · et euis di
latõnẽ cum gemitu poꝛtat· d· Nuc qͥʒ in ama
titudine eſt ſermo meus · ſed quando conſde
rat ꝙ ex tal dilatõne poteſt in peccatũ cadere
cum nõ ſit in bono confirmatus· tunc euis ge
mitus aggrauat:᷑ · jdeo ſeq̃t.· ⁊ manꝰplage mee
aggrauata eſt ⁊c Quis mih tribuat vt cogno
ſcam ſicut ⁊ cognitus ſum· et veniaz vſq; ad

ſolium eius .qð eſt in gloꝛia celeſti· Sed quo

niã opoꝛtet pᷣcedere iudicum pticulare moꝛ

tis ſequit᷑ · Donã coꝛam eo uidicium ⁊c]. cõñi

derando quid in udicio reſpondeam coꝛã ipo
Los meu replebo increpatõmibo meditando

peccata mea quibus ſum mmcrepandus · vt ſciã

verba que nuhi reſpõdeat c· penſando nãq;

peccatoꝝ grauitatem aduertit quis increpatõ

nis qualita tem · Nolo multa foꝛtitudine con
tendat mecum id eſt · rigdꝛe iuſticie h cum tẽ
pamento miſericoꝛdie · Pꝛoponat equitatem
contra me ⁊c equum eſt em̃ ꝙ cum min undicõ
aponit᷑ obligatio· ſic ⁊ ſatiſ factio ꝗponat᷑ ſi aũt
⁊ſideret᷑ ſati factio facta ꝓ nobis p chꝛiſtum
excedit omne peccatu humanũ · et ſe ad victo
riam puenit iudicium hommis contra inimi
cum :quod aũt excedat oſtenditd· Si ad oꝛiẽ
tem iero ⁊c oꝛiens eſt chꝛiſti oꝛtus:occidens
autẽ moꝛs eꝰ· ſmiſtra vo deſcenſus ad inferna
dextra ſeſſio eiug in patris dextra hec aut ſunt
incompꝛehenſibilia a nobiſ a excedunt obliga
tõnem ꝓ peccatis· Sed qꝛ vit perfectus timẽ
ſibi debet gpter mcertitudinem ſui ſtatus dðo
ſubdi · Ihe ſcit vaam meamqd. neſcio eam.
de re em̃ ignota cõmumiter dicit · deus ſcit · Sʒ
quãuis iuſtus ſtatum ſuum neſciat p certitudi
nem : ſcit tñ ꝓꝑ cõecturamquando de moꝛtali

peccato non eſt ſibi conſciuset eſt ad obedien

dum deo promptus ideo ſequit᷑ · ꝓbauit me
quaſi aurũ ·id eſt appꝛobauit et ſubdi huius
ſignum · Veſtigia eius ſecutus eſt pes me?.
in bonis ambulando ⁊ a mals declinãdo. ITpᷣe
em̃ ſolus eſt qui pꝑ certitudineʒ ſcit ſtatũ mẽ
um tam pñs q; ſuturũ· et nemo auertere põt
cogitatõneʒ eius nam eius conſilia ſunt incõ

pꝛebenſibiha Qu expleuerit in me voluntatẽ

tutis · in frigoꝛeid eſt contra frigus inſdeli
tatis· quos imbꝛes montium rigãt /id eſt do

ſuam c] nam de me poteſt ficere quidquid

ſibi placuerit nuc et in futuꝝ Rt idcirco a facie
euis tuꝛbatus ſum pꝛopter moꝛtis periculuʒ
et conſderans eumiudicem ventun· timo
te ſolicitoꝛ] neſciẽs in qua parte ſim ponendꝰ
Deus emolliuit coꝛ meum. faciens ipſum p
plexum illud ei quodelt molle ad ptes oppo

hſtas eſt flexibile · Non em perij pꝛopter in

mſmentes tenebꝛas . id eſt non ſum mihi con
ſeius de peccatis grauibo pꝛopter que debeaʒ

perireſed quia per hoc non ſum iuſtiſicatus

maneo m perplexitate · MM
B omnmppotente ⁊c Secundum

gregoꝛiuʒ iob loquit᷑ hic contra in

uinam pꝛudentiam extendi ad hec

lerioza contra q́s dict. Ab omnipotete nõ

ꝛa cO .
ſunt abſeo indita tempoꝛa nam ſua eternitate
totum tempus mcludit ſic omia entia ßm qð

cunq; tempus vno intuitu compꝛehendit · qᷓ

aut nouerunt illum p rõnis inueſtigatõnem

et etiã p hdem/ inoꝛant dies illius q; nõ cõ
pꝛehendunt modum eternitatis euus Klnj ter
mmos tranſtulerunt a patrib poſitos et di⸗
uerſas hereſes cõdiderũt · diripuert greges
domini a ſuo ouili: et pauerunt eos· pabulo
erꝛoꝛis ſui: aſinum pupilloꝝ abegerunt dẽ
ſuſtẽtatores chꝛiſtianoꝝ deceperut vt ulianũ
apoſtatam ⁊ aliquos alios pꝛincipes qui erãt
chꝛiſtia noꝝ ſuſtentatoꝛes: et abſtulerüt pꝛo
pignoꝛe bouem vidue p quẽ ſignificat᷑ pꝛedi
catoꝛ in agro laboꝛanſ eccleſeque aliquando

heretici pſecuti ſunt calumnioſe Subuͤterunt

paupen viam a veritatis wia ſimplices deui
ando· Alij quaſi onagri in deſerto ſub ſimu
latõne ſingularis penitentie decipientes a tra⸗
mite directo⸗ſicut albigenſes ⁊ paupes de lug

duno· pꝛeparant paneʒz liberis id eſt doctri

nam peſtiferam ſuis diſcipulis De qua dicitur
pꝛoub.ix/ Aque furtiue dulcioꝛes ſunt et paniſ
abſconditus ſuauio: Agrũ non ſuu demetut

id eſt detrũcant/q; doctrinaʒ eccleſie defalcaãt
Ruos dinnttunt hommes · eos virtutibo

ſpoliantes· quibus non eſt operimentũ· vir

ctrine ſuperboꝝ hereticon mloꝛmant. et nõ

habetes velame virtutu amplexãt lapides J.

bereticis induratis ſe firnnter con ungentes ·

ain fecerunt c pſequentes quos vbis tra

ere non poterant ad ſua documenta- et eſu
rientibus tulerunt ſpicas id eſt illud modicũ
quod habebant·. Inter aceruos eoꝝ meridia
ti ſunt liid eſt in meridie occultati ad rapiendũ
qui caleatis toꝛcularibus ſitiunt id eſt ſemp
deſderant lacere peius quod poſſunt. De qᷣ

ſdeles quoꝝ aliqui negauerunt di

uitatibus fecerunt viros gemere id eſt de ſo
cietatibus catholicoꝝ virtuoſos gemere fece
runt eo ꝙ hereticoꝝ mala repellere nõ potue
runt . Fpi rebelles fuerũt lumim id ẽᷣ chꝛiſto
qui lux eſt mundi · nec reuern ſunt q; nõ pe

nituerunt · Mane conſur git homicida p ma

ne tempus pꝛoſperitatis intelligit᷑ · m quo he
reticus apte ſideles perce quit᷑.· p noctem vᷣo

erit ·q· furq; tempoꝛe aduerſitatis occulte ſi

deles decipere conat· Oculus adulteri obſer⸗
uat caulginemnam hereticus qui adulter eſt
verbi dium querit latebꝛas ad docendum ibi ·
Si ſubito apparuerit auroꝛa ſuſpicant᷑ vmbrã
moꝛtis hoꝛrent em̃ heretici catholici docto⸗

ris pꝛeſentiam ne manileſtet eonꝝ erꝛoꝛez. Le
uis eſt ſup faciem aque nam hereticus ſtatim
flectit᷑ ad inpulſuʒ ſuggeſtionmiſ male Ma
le ſit pars euus· Deſcripta heretici malicia hic
deſcribit᷑ eius pena cuiꝰ pars eſt cum demoni
bus. nec ambulet ꝓ viam vinean id elt · cõſo
latõnum duinan · Ad caloꝛeẽ nimiu tnſeat ⁊c]
talis em̃ alternatio dicit inferni pena · Obluu
ſcatur eius miſericoꝛdiaq; in inferno nulla e

redemptio · Dulcedo iluis vermis nam pec
catum quod fuit eis dulce · verſum eſt in vmẽ

conſcientie · de quo ðꝛ eſalxvj· Vermis eoꝝn nõ
moꝛiet᷑ c· Non ſit in recoꝛdatõne · inter ſan

ctos· ſed atterat᷑ quaſ ignum mfructuoſuʒ
2d ignem gehenne pꝛepatum. Daut ſterile
id eſt carnem · et vid ue non benefecit id elt

aie ſue a chꝛiſto derelicte· Detraxit ſoꝛtesꝛc
catholicos depᷣmens p pꝛmncipes hereticos· ⁊

cum ſteterit non credet vite ſue. qꝛ qzdiu ſtat

iin hereſi non credit chꝛiſto qui eſt amime vita
Dedit ei deus locum penitentie abutit᷑ eo
nolens redre · Oculi em̃ illius ſunt ĩ vijs eiꝰ
cogitat em̃ aſſidue qualiter poſſt malũ ſuum
continuare· Gleuati ſunt ad modicum ſcilieʒ
in pñti vita que eſt modica et humiliabuntur

ſi cut omniaſcʒ pꝑ moꝛtemſcut terꝛe naſcetia

et ſicut ſumnntates ſpicarũ conterent᷑ flagel

lo dyaboli cũ in area inferni ponent

Licet aut eius verba contra iob nõ
valeant·. qui ſe deo non compabat

tra quẽcũq; qui hec attentat ⁊ ſic
ðꝛ · Poteſtas in pꝛematõne iuſtoꝝ quibus
dat bonum inhmitum · et terꝛoꝛ in punitõne
maloꝝ· ebᷣ x· Moꝛrendum eft mcidere in ma

nus dei viuentis · qui facit concoꝛdiam m ſub

limib ſuis id ẽ. in viris pfectis in quibus con

coꝛdat caro ſpuũi obediendo ei · Nunquid eſt
numerus nulitum eius qdnon quantum ad

bomines· q; ſon deo cognitus eſt electoꝝ nũs
Let ſup que non fulget lumen illuis. qꝛ lumẽ

Vpondens autem baldach 2c

necſe falſo de iuſticia cõmendabat ·

tdeß,
r ſeee
potne
chuſto
nöe

pm

guohe
ten d
kalleſ
lter
unb⸗
vybri
docho⸗
Le
ſktin
M
ciahi
emom

me

rationſs datum eſt omnibb hommib.Johan.j
Ilummat omnem hommem veientem m huc
mundum · Nunquid iuſtiſicari poteſt homo
c··q̃ſ·d·nõ qð ꝓbat per hoc qð ſequi.· Scce
luna non ſplendet id eſt eccleſia qᷓ;diu maloſ
cum boms adnuixtos habet · et ſtelle non ſunt
munde in conſpectu eiusp ſtellas mtelligut᷑
viri perfecti in ſcientia et vita Daniek · xij · Qui

ad iuſticiam erudiunt plurimos quaſi ſtelle in
perpetuas eternitates· Iſti vero non ſunt mũu
di ſalteʒ a venialib peccatis quantomagis hbo
mo putredo. id eſt carnaliter viuens qui pu

treſcit in ſoꝛdibus carniis
ſpondens autem ob. ⁊c

apter quod iob eus impitiã confu

re debilem eſt caritatis h adiuuare ſoꝛtem adu

latõnis. Qui dediſti conſilium ⁊c /q̃ñi· d dare
conſilium ignoꝛanti eſt pietatis h̊ dare ſa piẽSti

eſt pꝛeſumptõnis· Scce gigantes gemũt ſub

aquis ⁊c id eſt demones damnati Zemũt m
inferno qui eſt ſub terꝛa que eſt infſerioꝛ aqua
Nudus eſt infernus coꝛam eo ꝛcq̃ſ daſta

omnia patent oculis dommi quãtũcunq; ſũt
occulta:⁊ multo ſoꝛtuis alia · Qui extendit aq̃
lonem ſup vacuump aquilonem demon in⸗
telugit᷑ ᷣm illud hiere· pmo.ab aquilone pande
tur omne malum/g extendit aquilonem ſuper
vacuum·q pmittit demonis poteſtatem ſup

homines diume gratie vacuos. ⁊ appendit ter
ram ſup mplum łi:cõſidexe pmittit terrenos

homines ſup bona tranſitoꝛia qᷓ ꝓ nibilo ſune
reputãda: Qui ligat aquas in nubibus ſuis.

nam aquas ſapientie dat pꝛedicatoꝛib ecce · de

quibo dicit᷑ eſa lx · qui ſunt iſti qui vt nubes vo
lant vt nõ erumpãt piter deoꝛſum pꝛedica
toꝛes em̃ nõ debent ſimul effundere ſuã ſcietiã
ſed hᷣm auditoꝝ eapacitatem ſimplicibo em̃ nõ

ſunt difficilia pdicanda:jcon·iij tanqʒ paruuliſ

m chꝛiſto lac potum dedi vobis· non eſcaz ꝛc·

Qui tenet vultũ ſolij·ſii id ẽ gloꝛie ſue ma

gmitudinẽ tʒ a nobᷣ abſcõditã et expandit ſup
illud nebulam ignoꝛantie:quia nõ habemus
inde cognitõnem niſñ valde impfectãa.· Term

num circũdedit aquis vſquequo ſiniant lux et

tenebꝛe per aquas populi ſigniſcant. Apocẽ·
xvij. ARque ſup quas muler ſedet populi ſunt
EX. Termmus aut vidend deum populis eſt
in ime meriti ae demeriti · que p lucem et tene

bꝛas intelligunt᷑· ſuppoſita tn purgatõne totali
OQolumne celi contremiſcunt ⁊ pauet ad nu
tum eius qꝛ nõ ſolum ſimplices chꝛiſtiani ſed
etiam eccleſie pꝛelati deum timent timoꝛe fiua
li· In foꝛititudine illius maria 28regata ſunt

Quoniaʒ baldach aliqua dixerat dð/
poteſtate dei quaſ loques ꝓ ipſo.

it . ¶ uuis adiutoꝛ es c]q·d· adiuna

pꝓ maria que ſunt congregatõnes aquan ligni
ſcant congregatõnes gentium ſub chꝛiſti ſide
Let pꝛudentia eius pcuſſit ſuperbuʒ /q; dyabo
luũ ſupauit in cruce Spuũs euis oꝛnaiut celos
id eſt apoſtolos de quibus ðꝛ pſalxviij celi e⸗
narꝛat gloꝛiam dei ⁊c · qui fuerut oꝛnati doms
ſpuſſancti act.ij· et obſtetricante manu euis

eductus elt coluber toꝛtuoſus id eſt dyabo:

lus qui per virtutem chꝛiſti eductus eſt ð coꝛ
dibus humanis in quibus habitabat tanqᷓʒ m

pꝛopꝛijs cauernis

didit quoq; iob· c ·
Judic ium aliq̃ndo ꝓ damnatiõe ac
cipitur·⁊ ſic iuſti indicium aufertur
ado ab eterna damnatõne libera
tur ·quod ſit vno modo quãdo peccatoꝛ ð pec
catis ꝗpꝛijs hic punit᷑ et ſic dicit iob. Vünt de
us qui abſtulit c νι per amaritudinẽe pntis
pene liberatus fuit a penis gehene ⁊ obtmuit

augmẽtum glone· Sed quoniam ad iuſtump

tinet vt nulli deferat cõtra veritatem que ma
gis eſt amica· vt ðe pᷣmo ethicoꝝ· deo ſubdit.
Ldonec ſupeſt alttus in me d eſt vita· nõ lo
quẽtur labia mea iniquitatem ꝛc]· Sequitur·
LNeq; enim repꝛehendit me coꝛ meum ꝙ ſu
ſtinuerim aliꝙ falſum ſicut autem eſt falſtas
in verbo ia et in facto· de qua ſubd Que ẽ
ſpes ypocrite ſi auare rapiat ſcʒ pecuniam vł
humanam laudem·q dnulla· Nunquid deus
audiet clamoꝛem illius .id eſt euis oꝛõnem·q·
di · nõ · Nunquid poterit in omnipotente de
lectariqdnon:·q; ſi fecit aliquod bonum hoc
non fuit amoꝛe dei ſed ſui Ecce om̃es vos no
ſtis ꝙ veritateʒ dico et fruſtra impugnatis·
ec eſt pars hominis impijid eſt eiꝰ pe
na. Si multiplicati fumt filij euis ⁊c/id ẽ euiſ
poſteritas deſiciat gladio et fame· Et vidue il
lius nõ ploꝛabũt eis compatientes et ꝑ conſe
quẽs nullus aluis co mpatiet q vidue magis
ad hoc diſponunk. Si compoꝛtauerit q̃ſ ter
ram argentum p quod ſigmihcat᷑ ſacre ſcptue
eloquium·.PſalxjSloquia donum eloquia ca
ſta ar gentum igne exammatum. t quaſi ter
ra compoꝛtat᷑: quado ad queſtum applicat᷑ et
ſicut lutum pᷣparauerit veſtimenta id elt vir
tutum opera de genere ß; peruerſo ſine facta
Liuſtus veſtiet᷑ ilis c nam vñ ꝓpocrita dam
natur uiſtus ſaluatur duierſo tn ſine · Edinca:⸗
uit ſicut tnea domum ſuam que fecit eã coꝛ⸗
tumpendo panmim ſicut ypocrita goꝛrumpit
intentõne puerſa opus bonum· et ſicut cuſtoſ
fecit vmbꝛaculumquod eſt mſtabile habita-
culum weo ſubdit᷑ · Duies cum doꝛmerit · p
moꝛtem· nihil ſecum auferet · aperiet ockoſ ſu
os m pena qui clauſi erant in culpa · nocte
oppꝛimet eũ tempeſtasid eſt in moꝛte tollet

eum ventus vrens id elt ſpus malignus ad
gehennam eum poꝛtanſ· emnttet ſup eu pe
nas ſine miſericoꝛdia · de manu eüis fugiens

fugiet · hoc dicit᷑ vyromce tanqᷓʒ; impoſñbile · ꝗpt
quod ſubdit᷑ Stringet ſup euʒ manus ſuas

ita ꝙ eru non poterit ſibiabit ſup eum· ir

ridendo · intuens locuʒ eins ſcʒ in fernuʒ vbi

nulla eſt redemptio ·

XXVEIIT.

pꝓargentum intelugit᷑ eloquium ca
ſtum quod emanat de ſacra ſepᷣtu⸗
ra: et auto lòcus eſt m quo conflat · quia va
ſapientia p aurum deſignata p ſpiritũſanctũ

qui diumus igiis eſt confert Eerrũ de terꝛa

toll? ·p ferrum quod omnia domat intelligi
tur foꝛtis contra aduerſa ̊ ad hoc exigit᷑ vt a
tꝛemis deſirijs tollat᷑ et lapis caloꝛe ſolutuꝰ
ĩe svᷣtit᷑ nã coꝛ pꝛuis lapideu ſi caloꝛe ſpuſſan
cti penetret᷑ lt es r ſonoꝝ ad dumas laudes
Tempus poſuit tenebꝛisſcʒ noctem. ⁊ vm
uerſoꝛum ſinem vpſe conſiderat attingit emʒ

Abet argentum venarumſua
rum principia /Sicut dictũ eſt

aà ſine vſq; ad finem foꝛtiter/ſap̃· vnj.· Lapideʒ

quoq; canginisid eſt · demoneʒ cum angelis
ſuis et vmbꝛam moꝛtis id eſt cateruam pᷣſei
toꝛum ad gehennam· dundet toꝛrens diuie
ſententie a populo pegrinante id elt· ab ele

—.

ctis tendetibo ad prĩiam ⁊ hec diuiſio fietqᷓndo

dicet᷑ ilis ite maledicti xc· et iſtis · venite bene

dicti c math· xxv· ̊ modo ſimul habitant in
boc mundo:. quos oblitus eſt pes hommis e⸗

gentisid eſt affectio chꝛiſti qui fuit egenus

P nobis· et muios ſcʒ deo ꝑ gratiam ad quã

non reuertent Terꝛa de qua oꝛiebat᷑ panis
C]· hec eſt iudea in qua p legem et ꝗphetas

oꝛiebat᷑ panis verbi diummiq̊ p ignem muidie
cõtra chꝛiſtum fuit ſubuerſa et ſterilis effecta
ocus ſaphiri lapides eius peꝛ quos intelli

Sunt᷑ ꝗphete contemplatoꝛes celeſtuim ·quia

ſaphirus habet coloꝛem celicum· et glebe illiꝰ

aurum id eſt patriarche fulgentes auro ſapi

entie ex iſtis vero que fuerunt in iudea Fui oꝛ

apparet inſidelitas ſuade qua ſubdi Semitã
ignoꝛauit aius .id eſt · euangelium chꝛiſti re⸗

nuit qui de celo ꝓ pꝛedicatõne eius aduolauit
nec mtuitus eſt euʒ oculus vulturis · ſiẽ chꝛn
ſtus typum auis tenuit in pᷣdicatõne.ſic vultu

ris in paſſione tũc em̃ ſicut vultur declmmauie

ad locum cadaueris qui a caluarijs decollatoꝝn
ibidem mons caluarie dicebat᷑. q̊ oculus vultu
ris non viit iundeam q; chꝛiſti paſſio ſibi non
Pfuit ad ſalutem· Nec calcauerũt eam filij in
ſtitoꝛu . id eſt· pꝛedicatoꝛes eccleſie qui ſunt ſi
ij aphetan apoſtoloꝝ:nam a iudea repulſ
tranſierunt ad gentilem populum conuerten

dum. nec tranſjt per eam leena. id eſt· eccle⸗

ſia que bene leena dicltur. ſicut et chriſtus di

citur leo de tribu iuda · Ad ſincem extendit
manum ſuam· NHoſita obſtmatione iudeoꝛuz

hic ponit᷑ vocatio gentium que lapides dicte
ſunt eo ꝙ lapides coluerunt · dicit ig· Rd ſin
cem extendit manũ ſuam · gentilitatem vocã
do ad ſidem . ſubuertit a radicib montes . q;
pꝛinci pes qui erant in ydolatria radicati con

uertit ad hde chꝛiſti· Xn petris viuoes excidit

q gentibus fluenta gratie dunſt · omne pꝛe
cioſum vidit oculus eius nã opus eterne glo
rie dignum appꝛobauit in gentib· Pꝛoſunda

quoq; fluuioꝛu ſcrutatus eſt· q; ꝓfunda ſcri
pturaꝝ per doctoꝛes ex gentib Zuerſos ſcru
taxi fect dyomiſium · et auguſtinũ ⁊ huiuſmo
di · ⁊ abſcondita ꝓduxit in lucẽ ꝓ eoꝝ erpoñ
tõnem h quoniam duiina maxime quantũ ad

apꝛia pſonarum declarari non poſſunt niſ pe⸗
ſpecialem dei illuſtratõnem ſubdi Sapientia

vero vbi muenit᷑ ⁊c iid ẽ dei hlius qui eſt ſapꝛẽ
tia patris ⁊ intelligentia: neſcit homo pꝛeciuʒ
eius id eſt quib meritis ſie incarnata q; niła

ſufficumt ad hoc·ſ̊ ꝓceſſit ex miſericoꝛdia et li
beralitate diuma. nec muenit᷑ ĩ terꝛa ſuauiter
vuientium id eſt in carnalibus hommib. ſed
ſpuũalibus qui beneſicio reuelatẽnis duiine ha
bent noticiam dei habitatis in ſe · ſic ei dicebat
paulus:ijconxiijan expimentum queritis eꝰ
qui in me loquit᷑ chꝛitus· Abiſſus dicit ⁊c ·p
abiſſum intelligit᷑ vir aſtutus . ⁊ per mare tur
bulentus in quib non eſt iſta ſapientia· h illa

que terꝛena eſt ammał et dyabolica. Nõ dabi

tur aurum obnſum ꝓ ea ꝛc nam in compatõ
ne eius vileſcunt omnia ·quod ſigniſicat᷑ p oĩa
pꝛecioſa hic expꝛeſſa· Volucres quoq; celila
tet ⁊c id eſt demo nes qui dicuntur volucres
math.xiij. et moꝛs et pditio dixerunt auribuſ

noſtris audunmus famam euis · licet em̃ an

geli ante calum de celo clarioꝛem cognitõneʒ
habuerunt q; hommes ·tñ nõ viderut diumazʒ
eſſentiam nec ꝗpꝛia pſonaruʒ: deus intelligit
viam eius id eſt ꝓceſſum euis pꝓ naturama
patre et ꝓceſſum eius m mente per gratiam ·
Lipſe nouit locum illiusſcʒ ſinum patris.⁊ l
cretum mentis· Qui fecit ventis pondus ſu
perbos humiliando:. et aquas appendit imn mẽ

ſura vnicuiq; dans ſapientiam ᷣm pꝛopꝛiam

virtutem Quando ponebat pluuinjs legem

dirigendo linguã doctoꝛis pᷣm auditoꝝ capa

citatem· et viam ꝓcellis ſonantibuſquod hit

quando pꝑ ſonum pᷣdicatõnis mcutit iudicij fu

turi terꝛoꝛem mentibe humanis: tunc vdit l

lam ·id eſt videri fecit· qꝛ p talia cognoſeit᷑ im
perfecte tñ· et dixit homm. p ſenpturas et
doctoꝛeg Timo: domm pe eſt ſapientia /ti

moꝛ em̃ ſilialis ha bet annexrum ſapientie donũ

let recedere a malo mtelligẽtia quia p talem

—— — — — ——, B—, —, —

ſhod
tende
udeeng
eodecte
R
ene,
lts
aticen
endr
ne⸗ ſee
ernegeo
oſirde
ndeſei
ſosſan
iuſn
erpoſ
ntu ad

mi en⸗

wenti
ſtape
Ppeecun
lgenl
daerli
nauiter
nbſed
hinehe
Ncebat
itioe⸗
p

gretur

ß
di⸗
mnpesd
cella
luctes
Uribof
eman
töne,
maz
g
tama
tianm
gal
1
me
uin
en
apn
dſt
Itm
vet
t
ni
em

receſſum mens hominis purgax᷑ et ſic ad pᷣme

veritatis intelligentiam eleuat ·
Ddidit quoq; iob·c j.
4 Scõm beatum gres iob tenet hie
typum eccleſe † tempoꝛe tribula⸗
tionis ſub antichꝛiſto future et ſic
mo deſderando recolit tempus pacis pꝛete
rite · d · Quis mihi tribuat vt ſim iuxta meſes
pꝛiſtinos id eſtſicut eram tempoꝛe pacis pꝛe

terite Pm dies quiby deus cuſtodiebat me p

potentiam pꝛmcipum chꝛiſtianoꝛum in pace·.
Oñ ſplendebat lucerna eius ſup caput meun·
id eſt ſup pꝛelatos quicapita ſunt eccleſie q̃buſ
ſiebant llummatõnes dunme· ⁊ ad lumẽ euis
ambulabam in tenebꝛis · ſcʒ in via moꝛũ mnter
malos hommes:·qui tenebꝛe dicunt᷑ ratõne vi

cioꝛum · Sicut fui in diebus adoleſcentie mee

ideſt tempoꝛe conſtantini· nam in adoleſcetia
robur notabilter mualeſcit. tunc aut eccłia no
tabiliter ꝓfecit· quando ſecreto deus erat m

tabernaculo meo im ſecretis oꝛõnibo me cõſo
lando· et in circuitu meo pueri meiid eſt ec:

cleſe mmiſtri · quando lauabam pedes meos
butiro id eſt affectõnes coꝛdis mei pinguedi
ne ſpuſſancti· petram eſt chꝛiſtus. ſunde

bat mihi riuos olei id e fluenta gratie in ſacra

mentis noui teſtament Quando ꝓcedebam
c· ;c recolit᷑ autoꝛias eccłie. cuz dicit · Qñ
ꝓcede bam ad poꝛtã ciuitatis ad determman
dum cauſas que antiquitus determmabant᷑ in

poꝛtis in platea parabant cathedꝛam mibi

p plateam latitudo oꝛbis ſigniſicat᷑ in q̃ eccłie
ſnĩa tenet᷑ ·¶ Vndebant me iuuenes ⁊ abſconde

bãtur·nam timoꝛe eccłie multi uuuenes ab in

ſolentijs retrabebant᷑ ſenes aſſurgentes ſta

bant mandatu ecdleſe reuerenter ſuſcipredo

Lpꝛincipes ceſſabant loqui E.·mandatis eccie
aſſentiendo· Ruris audiens c id eſt· viden

tes audientes ꝓceſſum eccie uiſtum appꝛoba
bant eum eo ꝙ liberaſſem paupem · c ſa faciẽ
uibus calumnia · poteſt etiã hoc expom magig⸗

ſpuᷣali ſi · eo ꝙ liberaſſem paupem

ſeparatum ab eccłia matre ſua· p fraudem he⸗
reticoꝛum. Benedictio pituri ſpualiter· ſu:
per me veniebat nam m meritu boni paſto⸗
ris redundat. ⁊ coꝛ vidue conſolatus ſum ec
cleſie pꝛelato ſuo viduate ꝓuidendo de bono

paſtoꝛe · Tuſticia indutus ſum ⁊c et accipit

bic iuſticia lesalis que mcludit omnẽ virtuteʒ
animã veſtienteʒ · dyademate iudicio meo .
udicium em̃ eſt executio iuſticie ciu debet co⸗
vona.Vñ dicit phus.inj ethi. Non foꝛtes h bñ

a goniʒantes coꝛonãt᷑ Oculus fui ceco ÿigno
rantem dirigendo· et pes claudo mſrmum

aupem i pecca
toꝛem virtutibo et gratia ſpoliatum· vociferã
tem in vera confeſſione · et pupillum id elt

ſuſpoꝛtando· Pater eram paupum eos ð bo
ijs eccleſe nutriendo· a cauſam qua neſciebaʒ

diligentiſſime mueſtigabam] nam eccłia non

debet cito ꝓlerꝛe ſententiã h poſt bonam del
beratõnem· oncerebam molas mniqui c·
p dentes ciba dundit᷑ · p molas aut Smmuit᷑ vt
incoꝛpet᷑ ergo heretici qui ſmplices dundunt
ab eccleſia et ↄſequenter ſua doctrina peltife⸗
ra diſponunt eos vt eoꝝ ſecie totaliter mcoꝛ
poꝛent᷑dentes dyabolret mole dicunt᷑⁊ ſic ec⸗
cleſſla molas imqui ↄterit ⁊ de dentibus euis
pꝛedam rapit quando hereticos obſtinatos ſe
culari iuſticie tradit ⁊ deceptos ab eis ad eccle
ſiam reducit · Dicebamq; in mdulo meo mo
riar j.id eſt denderabam in tal ſtatu mori Ra
dix mea apta eſt ſecus aquas · radix p quã ſu
miur coꝛpis alimentum doctoꝛem eccłie ſig
ficatqui eſt intentus ad inquirendũ ſacre ſeri
pture intellectum ⁊ hic ſecus aquas apit᷑ quã
do gratia ſpũſſancti edocet ⁊ ros moꝛabi?᷑ in
meſſione mea -quod ſit quando deriuat᷑ ad al
os eius doctrma:ꝛdeo ſubdi ¶loꝛia mea ſem
per innouabi in meluis ꝓſiciendo· ⁊ arcus
meus min manu mea inſtaurabit᷑ contra dyabo
lum ſoꝛturs pugnando · Qui me audiebãt ex
pectabant ſententiam meam im dubijs emm
expectanda elſt ecckie ſententia et ſine additõe
et dimmutõne tenenda. Si quando ridebam
ad eos non credebant ⁊cpꝛela toꝝ ei eccłie
tanta maturitas debet eſſe ꝙ quaſ nunquã vi
deant᷑ ridere et ſi hoc aliquando contingat de
bet cum tali maturitate fieri ꝙ nullo modo de
beant verecundari · deo ſequit · 1 lux vult? mei
non cadebat in terraʒ · Si voluiſſez ire ad eos
ad docendum illos ſedeham pᷣmus quia tali
debet᷑ honoꝛ is locus· q; tñ honoꝛ iſſe non eſt
querendus niſi ꝓ populi vtilitate·ſequi Qun
lederẽ qſi rex erã tñ merentiu ſolatoꝛ·
Vnc autem derwdent meze].
Delcripto tẽpoꝛe pacis eccleſe cõ
ſequenter hic ponit᷑ lamentatio pſe
Bcutõnis a ntichꝛiſti tempoꝛe ac ſ nã
pñs eſſet ideo dicit᷑ in per ſona eccleſe· Nunc
aũt derident me iunioꝛes tempoꝛe id elt · he
retici illius tempoꝛis qui erunt vltimi quoꝝ
non dignabat patres ponere cuʒ canib gregis
meinam hereſiarche non ſunt digm cum do
ctoꝛibus eccłie computari.q; nec vita ſunt di
gni· gelſtate et fſame ſteriles apter deſectũ
pabuli ſpualis·ſcʒ ſane doctrine et eukariſtie.
qui rodebant in ſolitudine ⁊c· nam heretici
vilibus pabulis·ſcʒ exrroꝝ doctrins vtunt᷑ · in
locis ab eccłia ſegregatis · Qui de comiallibuſ
iſta rapientes ⁊c p conualles mitelhgunt pa
tres ſancti humiles quon verba male intelle⸗
cta aliquando rapiunt heretici ad 2hrmatõnẽ

erroꝛis ſui· In deſertis habitabant toꝛrentiu
deſt in conuenticulis hereſiarchaꝝ qui toꝛre
tes dicunt᷑ quia toꝛrenſ eſt aque fluxuſ violen
tus · ipſi vᷣo ad hereſim ſuam confirmandaʒ tra
hunt aquam ſcripture ſacre repugnanteʒ aut
ſuper glaream ·glarea in vna ſigmiſicatõe ide
elt qdð immuũdicia ſtans in ſupſicie aquealiqui
em̃ ſtant in herenbo ꝗpter anquas immudiciaſ
carnis quas hereſiarche dicunt eſſe hcitas ⁊ in
talib delectant᷑ qmuis mala ſint impliciter et
ab eis conſcientia moꝛdeat᷑· ſilij ſtultoꝛum et
gnobilium /nam hereharche deſectum ſcietie
patiunt᷑ atq; moꝝ· et in terꝛa pemtus non pa⸗
rentes Pinter bonos· Nunc in eoꝝ canticuʒ
verſus ſum qꝛ publice me deridet: aboĩnant᷑
me ⁊cq dicent eccleſam lepꝛa puerſe doctri
ne coꝛruptamiſta vero pmittet deus ad meri
tum patientie electoꝝ· deo ſubdit Dharetrã
ſuam aperuitid eſt conſilium quo me affligi
diſpoſuit oſtendit· et frenum poſuit in os me
um ] tunc em doc toꝛes eccleſie non pmttent

docere · Ad dextram oꝛientis d eſt ad elcos

m chꝛiſti dextra reponendos repente pſecutio
nes conſurgent · Diſſipauer unt itnera mea]
id eſt ꝓceſſus ad multiplicandum ſideles ſana
doctrma· et non fuit qui ferꝛet auxinũ q; tũc
chꝛiſtiami pꝛmcipes uuare nõ audebut ſideles
ideo ſubdi · Quañ rupto muro ⁊c d ẽᷣ omni
deſenſione ſublata · Abſtulit quaſ ventum de
ſiderum meum d eſt chꝛiſti cultum · qui dici
tur denderuimm gentium aggeiij Nunc aut ĩ
memetipſo marceſcit anima meaomni conſo
latẽne remota Nocte os meum pſoꝛat᷑ dolo
ribus ·naʒ in nocte illius tribulatõnis docto
res eccleſie pꝛe ceteris affligent᷑· et qui me co

medunt non doꝛmumt ·q; demones tunc ma

xime ad deſtructõnem hdelium vigilabut In
multitudine eon conſum veſtimentuz meun
d eſt virtutes que ſunt eccleſie veſtes · ⁊ qu?-
ſi capitio tunice ſuccinxerunt me voletes me
ſtrangulare · Qompatus ſum luto ⁊c ·nã tũc

vilhs reputabit᷑ eccleſia et denciens vt fauilla-

Qamabo ad te et non exaudies me tuc em
oꝛdes eccie nõ exaudient᷑ ita cito ſicut erit ĩ eiꝰ
denderio · Mutatus es mibi in crudelem . lzʒ
m deo non ſit mutatio nec crudelitas tñ crude

lis dicit᷑ cum ab eo populus eius vltra moꝛem

ſolitum flagellat᷑. Sleuaſti me tempoꝛe con
ſtantini et alioꝝ pꝛincipum deuotoꝝ · et elim
ſtiid eſt edes tempoꝛe antichꝛiſti et ſatelli
tum ſuoꝛuʒ· Scio q; moꝛti trades me ad ſol )
uendum debitum nature h quoniam amticbe
ſti pſecutio electis erit ad purgatõnem. ideoꝰ
ſubdit᷑ · Veruntñ nõ ad con ſumptõnem ijd ẽ
penam eternam · et ſi coꝛruerĩt ipᷣe ſalua bit .
nam deceptis ab antichaiſto dabit tempus pe
nitendi poſt moꝛtem eius· Elebã quõdã 1

tempoꝛe pacis mee compatiendo arflictis lex .
pectabam bona ꝓ compaſſione iſta 1 vene

runt mibi mala in pſecutõne nimis dura In

terioꝛa mea efferbuerunt Cregoꝛuius Dacte
ecce interioꝛa efferueſcere eſt ĩos quoqʒ quoſ
ante p amoꝛem in vtero ſidei geſtabet· in pſe⸗
cutõnis atrocitate tolerare quod erit tempoꝛe
antichꝛiſti · Merens incedebam ſie furoꝛe ·

1d eſt ſine impatientia ammũ puertente· Erat᷑

ſui dꝛaconum ⁊c /id eſt pſequentium me· naʒ
aliqui chꝛiſtiani ab antichꝛiſto decepti chꝛiſtia
nos grauiter pſequent᷑ et oſſa mea aruerunt
pꝛe caumate nam aliqui q̃ ſoꝛtes videbant᷑ in
furoꝛe tribulatõnis antichꝛiſti puertent Ver
ſa eſt in luctuʒ cithara mea/icantꝰ deuotõnis
in fletum deſolatõnis · tunc em̃ officuim ecchie

ceſſabit· . gn,
Spi& i fedus cum oculis meis ·

multiplex pfectio vt oſtendat᷑ non
fuiſſe flagellatum a deo ꝓ peccatis
hͦ ꝓ meritis augmentandis ⁊ vt h̊ legetes ſtu

deant eius pfectõnem tempoꝛe pꝛoſperitatis

imtari et eius patientiam in aduerſis ex q̊ pa⸗
tet ꝙ literalis ſenſus eſt ſimpliciter moꝛalis ꝓ
pter qð nõ eſt h alia moꝛalitas inquiréda
Biſſerunt autem treſ viri iſti
reſpondere iob eo quod iuſtus
ſibi videretur . Sx hoc habemus
documentum ꝙ m diſputando ta:
cere debemus cum nobis dat᷑ rõnabile rnſum.
ergo helyn expectauit iob loquentem lic; aut

elſet multum ar:ogãs ⁊ pꝛeſumptuoſus vt pa
tet ex ſequentib· tñ ſluit reuerenter q;duniob

et tres alij qui ſenioꝛes erant voluerũt loqui ·
et multo ſoꝛtuus ho mines moderati ⁊ relgio
ſi maxime verba ſenioꝝ cum reuerentia debet
audire Per hoc autẽ ꝙ helyn contra quattuo-

pꝛedictos in contumeliam erupit vt ex ſequz

tibus patʒ eius arrogantia que latebat in mẽę
te aparuit in ſermone· Nlathxij Ex abundan
tia coꝛdis os loquitur. &t ſic diſpoſtio mentis

. .

per verbum oꝛis aperitur · ⸗“
eEFBWFE eISn
di ergo iob · Modug arro

Sa ntis eſt cum diſputat de ſcientia
et eloquentia ſe iactare· Pꝛimũ fec
helyn cum dicit. Sententiam labia
mea puram loquẽtur Secundũu aũt cum bd
tur · eloquẽtia mea non ſit tibi grauis ergo
qui vult iac tantie notam euitare debet m legẽ
do diſputando et ahjs actibus ſcolaſticis exer
cedo a verbis talibus abſtinere · Dixiſti S! ·
ſicut dixi plenius in expoſitione literan helyn
cum iob m aliquo concoꝛdabat · ꝙ poſt moꝛtẽ
ſit aliqua punitio peccatoꝝlicet nõ tota et per

C ·In hoc capło deſcribit ip̃ꝰ ob

nenn
ebmt⸗
ie

otöng

neeche

meis
Pob
Rnon
Ercars
tes ſ

eritats

rinr
valop
⸗

lſtug
emmus
d ta⸗
fſſum
igait
btp
unſob
focri⸗
ign
ebet
tt⸗

gue

me
ndan
entis

rto
tir
ſet
abie
ego
rer
.
yn
te
er

conſequens pꝛemiatio meritoꝝ et ĩ hoc a tribo
amicis ſuis diſcoꝛdat ſinnlit diſcoꝛdabat a iob
in hoc ꝙ penas hic infligi ſentiebat tantuʒ pꝛo
peccatis et in hoc conueniebat cum alijs ergo
q; videbat iob grauiter afflictu conſequenter
tenebat pᷣm peccaſſe multum et p conſequẽs
miuſte conqueri de punitõne graui vt patzim

textu· et ſic ex duobus iſtis concludit ↄtra iob

di.· Hoc eſt ergo in quo non es iuſtiſica tꝰ?
ſciendum aut ꝙ licet helyn contra iob arꝛogã

ter in pluribo et male loquat᷑ tñ multa vera diẽ
que nuc ſm ſenſum miſticũ exponent᷑ Semel
loquit᷑ deus ⁊c i ſacris ſcripturis deꝰ locutꝰ

eſt ſanctis ſuis nõ ſolum ꝓ ſe ſed ꝓ alijs.⁊ iðᷣo

p dilgens ſtudium debet homo i ſcripturis

ilis de credibilib et agibilb querere dei intẽ
tõnem· ⁊ non ex pꝛeſumptõne ſue ſanctitatis

petere vel expectare iteꝝ ſibi ſieri reuelatiõeʒ
ſicut ſũt aliqui qui fantaſias ſuas ⁊ ſomnia cre

dunt eſſe oꝛacula duuma · Sed quoniã humlib

⁊ deuotis deus aliquando reuelat ſua ſecreta ſi

cut dicit᷑ math/ xjabſconduiti hec a ſapientibus
et pꝛudentibo et reuelaſti ea paruulis· ideo ſeqᷣt
Per ſomnium in viſone nocturna c per
ſomniũ em in quo vacant ſenſus exterioꝛes et
laboꝛant mterioꝛes·ſigniſicat᷑ ceſſatio ab exte⸗

rioꝛib negocijs.⁊ diligens ſtudium m ſep̃tu⸗

ris et tunc deus inſtruit hommẽ de luis ſecre
tis vt auertat eum ab his que fecit· id eſt· a

peccatis que non ſunt a deo:ſed a nobis· erli
beret eum a ſupbia· que eſt in omm moꝛtali

culpa· et ſic eruit eum a coꝛruptione culpe et a
gladio gehenne· Increpat quoq; p doloxz
in lectulo Leculus iſte dici poteſt carnalis
delectatio in quo ninns iacuerat ille cui paulꝰ
dicebat ephe · v. Durge qui doꝛmis et exurge
a moꝛtuis ⁊c· In hoc lectulo merepat deꝰ per

doloꝛem quando viuenti carnaliter incutit ex

trem uidecij et penan inſerm terꝛoꝛem· ⁊ oja
oſſa eius marceſcere facitq; tunc anmus ho⸗
mmis pꝛe hoꝛroꝛe ſtupeſcit · ARbommabilis ei

hfit in vita ſua pams . nam delectatio pꝛaua qᷓ
viuebat in peccatis fit ei abommabilis· et oſſa

que tecta fuerant carnis pinguedme: nuda⸗
bunt᷑ ex aſperitate penitentie/ appꝛopmqbit

coꝛruptõni anima iuliusq; p diligentem con

ſideratõnem peccatoꝝ penſat feditatem illon.
et vita ilius moꝛtiferis id eſt moꝛtalib pec
catis in pꝛecedenti vita contractis. Si fuerit
P eo angelus loquens hic accipi᷑ h q: quia

angeh ſancti offerut deo bonoꝝ merita· Tho

bie xij. Quado oꝛabas cu lacrimisſequi? ego

obtuh oꝛõnem tuam dommo. vnus de mili⸗
bus ᷣm illud danielis.vij· mlia milum min

ſtrabant ei ⁊c· miſerebit eius yrennttendo cul
pam · et dicet lbera eum repmendo demdõis
potentiam ne deſcendat in gehennaz. Inue

SS
M

ni in quo ꝗꝓpicier ei· et quid ſit illud oſlendi?·

id eſt carnalis eius vita pꝑ penitentie ſupplicia
Lreuertat᷑ ad dies adoleſcentie p puritatẽ cõ:
ſcientie · Depꝛecabit deum ꝓ conſecutõe gle
et videbit faciem eius in iubilo in pñti per in
ter nam conſolatõnem et in futuro p aptam vi
ſionem· Reſpiciet hommes de ſua mutatõne
mirantes · et dicet peccaui ⁊c· id eſt auſteri⸗
tatem penitentie non accepi pᷣm qntitateʒ pec
cati · Rcce hec omnia operat᷑ deus trib vicb⸗
nam m iuuentute ſenectute ⁊ medio tpe indu
cit hommes ad emendatõnem vite ſue

CKR. SSNIIII
Ronuncians quoqʒ belyn ⁊c ·

Modus arꝛogantis eſt ſuam ſcien⸗
tiam nims magnificare et ſic dicit .
Rudite ſapientes verba mea. q̃ñn
didam alta ſunt ꝙ nõ ſunt ſimplicibo ꝓponeda
Et veris falſa miſcere⁊ ſic dicit · Dixiſti iob de

us ſubuertit iudicium meum hoc em̃ ob nõ

dixerat vt in expoſitõne literali fuit oſtenſum
Et ad miurias ꝓcedere ſic loquit. Quis eſt
vrr vt iob · qui bibit qᷓſ aquã ſubſãnatõneʒ c
Fgit᷑ qui vult arꝛogantie notã effugere debet
a tribus pꝛedictis cum diligentia pꝛecauere

Alꝛa vero plura dicit que licet nõ valeãat 2tra

iob ſunt tñ hic miſtice exponenda.· Quẽ cõſti
tuit alium ſuper terꝛã ⁊c]qd·. nullum · 2 B; ve⸗

rum eſt equalẽ ſibi ̊ tñ conſtituit vicarios ad
regimen populi·pꝛelatos min ſpiritualibb ⁊ pᷣnci
pes in tempali· Si dixerit ad eum coꝛ ſuu
ſcʒ ſic conſtitutus a deo honoꝛem dei ⁊ bonum

populi querendo· ſpũm eius et flatũ ad ſe tra
het id eſt interioꝛes motus eius exterioꝛes

actus in fiem debitum diriget· Deſiciet oiſ᷑/
caro ſimul] nam ex carnali affectu mhpil ſaciet
et homo in cinerem reuertet᷑q; tans de moꝛ
te ſua meditat᷑ ꝗpter quod antiquitus umpa⸗
toꝛe creato ſtatim querebat᷑ ab eo dequo mar
moꝛe vellet ſepulcrũ habere · Audi qð ðꝛ · qm
di · hoc verbuz e memoꝛiter retimendu · Dz quo
mam aliqui mn regimine conſtituti male regũt
ſequi᷑ Nunquid qui nõ amat iudiciuim ſana
ri poteſt ſcʒ ab infirmitate moꝝ·.q· dicat· non.
nam pꝛinceps vel pꝛelatus qui de ſeip̃o nõ ſacẽ
uidicum non bene regit populũ:ideo ztra ta

lem ſubdit et quomodo tu eum qui iuſtꝰ es

in tantũ condemnas ſcʒ deum in quẽ redun⸗
dat quodammodo malccia vicarioꝝ ſuoꝝ vnð
continsit aliquando ꝙ homines grauati inſur

Zunt ad blaſphemiã dei eo ꝙ dedit talez recto

rem populi· et q; deus ꝓ talib frequenter au
dit clamoꝛemi populi ſequit · Quu dicit regi a⸗·
poſtata malum rectoꝛem deponẽs ab offiiio
pariter a vita iðᷣo ſequi Subito moꝛent ·
nec põt quis conqueri iuſte cum ſit dominus

— . 2
licet amo⸗

moꝛtis et vite et hoc eſt quod ſubdi. Neq;
em̃ in hommis poteſtate eſt τ t qm̃ tale di
udicium maxime debet᷑ peccãtibo ex certa ma
licia ſeqiut᷑ Qui quañ de induſtria receſſert ab
eo · Sed quia poſſet aliquis querẽ cur dominꝰ
pmittit impios regnare reſpondetur quia fa

cit regnare hommem ypocritaʒ pꝛopter pec

cata populi vt ſic puniat᷑
t eO. NXNV.
itur helyn c]· In hoc capitulo
helyn tanq; arꝛogans et ſuperbus
multum ſe cõmendat et iob vitupe
rat · in quo docemur de laudib pꝛo

pꝛijs et alioꝝ vituperijſ tacere ñ notam ſuper

bie volumus euitare · Suſpice celum c · per

hoc oſtendit᷑ ꝙ ſuperemmentia dei eſt aſndue
meditanda vt ei ſemp mens hommis ſit ſbie:
cta· Si peccaueris quid ei nocebis/qd· mihil
ſed tibi nocumento culpe⁊ etiã pene Poero
ſi iuſte egeris q̃d ei donabis q· di:mihil· tibi
p meritum ex quo ſequit᷑ pꝛemium Pꝛopter
multitudinẽ calumniatoꝝ clamabunt ſcʒ inui
ſte oppꝛeſſi ſed q; de hoc paꝝ aut nihil curant
tyranni ſequit t non dicit vbi eſt deus. qꝛ
facto nõ vident᷑ curare de deo ſicut dixit pha

rao exoðiij. Neſcio dommũu ⁊ iſrael nõ dimit

tam Sed q; deus tribulatos conſolat᷑ ſequitur
qui dedit carmma in nocte nam carmma cõ
ſolatõnmis dat in nocte tribulatõnis:et ↄtra ty
rãnos ſubdit᷑ Ipᷣi damabunt et non exaudiet
eos .Nꝛouerbᷣ xxj Qui obturat aureʒ ſuã ad

clamoꝛem pauperis et ipſe camabit et non ex

au diet · ſcilicet a dommo
QKX. FVT.
DHdens quoq; helyn ⁊c Tequi
Suſtine me paululum ⁊ c
) Erequeter arrogãs vt reuereétius
audiatur zelo veritatis loqui ſe dicit
epꝛopꝛie laudis moueat᷑·iðᷣo ſubdit
Adhuc habeo quod ꝓ deo loquardeus em
veritas eſt. Deus potentes nõ abicit quiꝓ
deſſe cupiunt nõ pꝛeeſſe· ſ nõ ſaluat impios.
qui motus habent contrarios Non aufſert a
uiſto oculos ſuos licet a mundanis hbommib
boc iudicet᷑ quando ab inpns dure tractãtur
nam a deo ſibi melioꝛa ꝓ merito patietie reb⸗
uant᷑· ideo ſubdit St reges in ſolio collocat ·
CGregoꝛius· Reges ſunt qui tẽptatõnuʒ ſuaru
motibo non conſentiendo ſuccumbere h bñ re⸗
SZendo pꝛeeſſe nouerunt et iſti in ſolio głe col
locãt᷑ ideo ſubdit᷑.· Si fuerint in catenis Jmun
dane tribulatõnis· complebunt dies ſuos in
bono] gratie et annos ſuos in Sgla ·ſuperne
patrie · Si aut non audiermt . id elt patienter
non ſuſtinuerint. tranſibunt p Sladum ·/-du

re ſententie · et conſument᷑ in ſtulticia Recu
pena tempoꝛali ſupueniet eis eterna [Simu

latoꝛes et callidi· id eſt·ſimulatoꝛes iiſticie et

deceptoꝛes ꝓxim: ꝓuocant iram dei contra
ſe neq; clamabunt recognoſcentes ſe pecca:
ſe · h̊ moꝛient᷑ in ſua miquitate· et vita eoꝝ int
effemmatos id eſt molles ad opus bonum·
EGripiet pauperem ⁊c nam humſliter patiẽ
tem frequenter eripit de anguſtia co:poꝛali2

de 1gnoꝛantia mentali· IFgit᷑ ſaluabit te ð oꝛe
an guſto · quod ſit cum ad libertatem gratie

deus reuocat hommeʒ de moꝛtali peccato· et
non habente funda mentum id eſt termmum
q; moꝛtale peccatum ducit ad penam termmũ
non habentem · Requies autẽ menſe tue erit
plena pinguedme ·. q; reuocatus ad gratiam
aptus eſt ad cibum eukariſtie: et q; talis aliqñ
cum gratia iuſtincante iudicia riam ↄſequitur
poteſtatemſequit᷑ cauſam tuã iudiciũq; reci
pies· Sed quomiã ex tali mutatõne frequẽter
homo ſupbit ⁊ alios depꝛimit deo ſubditur ·
Non te ſupet ira ⁊c id eſt nullum oppꝛimal
ira vł auaricia aut ſupbia· vł etiam officij negli
gentia:deo ſubdit᷑ Ne ꝓtrabas nocte diffe
rendo ſacere uiſticiam que ſtatim potelſt ſeri.
Ecce deus excelſus ⁊c· Scᷣm gregoꝛum

helyn ſpũ ꝗꝓphetico loquit᷑ h̊ ð xpᷣo nec obſtat

ꝙ helyn fuit arꝛogans et ſupbus:nam aliquan
do ꝗphia datur malis hommibo vt pʒ ð balaã
numeri · xxiij xxnijet ſcᷣm hoc expoſitio de
chꝛiſto eſſet hic literabł·ſed ſme pꝛeudicio nuhꝛ

vſdet᷑ ꝙ ſit ſpualis· et ſic eam hic pono · dicit g

Deus excelſus in ſoꝛtitudine ſuaid eſt ſua
deitate · licet futurus ſit humilis in noſtra hua
nitate · et nullus ei ſinnlis in legiſlatoꝛibonã
lex moſayca pmittit aliqua mala.ſcʒ libelluz re
pudij ⁊ vſuras cum extraneiset alie leges mł
to plura· ̊ euangelum chꝛiſti nullum malum
pmittit · ſed de omm verbo ocioſo reddendũ ra
tõnem in die indicij dicit · 1 młto ſoꝛtius de oi
verbo et facto nociuo · Memento ꝙ ignoꝛes
opus eius de quo cecinerunt viri hoc e opus
recreatõnis de quo cecinerunt gphete qui di
cuntur vri a virtute · Act· x· Muie omnes ꝗphe
te teſtimonium phibent. Et ra·ſa·ſup ʒachariã
dicit · ꝙ omes ꝗphete locuti ſunt ad dies meſſie
Oinnes hommes vident euz . nam omnes

aliqualiter cognoſcunt eum ꝗqꝛ tñ hoc ẽ multũ

imperfecte ideo ſequit᷑ vnuſquiſq; intuebi p
eul . Sequit᷑ Qui aufert ſtillas pluuie 1 effun
dit imbꝛes ꝛc illud eim modicum quod babu
it udea de intellecau ſacre ſcripture de abſtu
lit et abundanter ſuꝑ doctoꝛes gentiũ effudit
Lqui pꝛetexunt cuncta deſup /· gentum multi
tudinem docendo ſideliter . Si voluerit exten
dere nubes 0α p nubes mtelligunt᷑ eccłie do
ctoꝛes quos applieauit ad docendũ et fulgura

uit miraculis ad doctrinam eoꝝ confirmadaʒ

et ſic cardies maris opuitid eſt pᷣncipes ſeculi

ſickeet
odntt
epern

eoni

bonin .Z
terpeti
Pora
kteöce
nSrre
atoe
rmmnmn
terminid
ettectt
Gratimn
oaleſ
iutur
reei
queter
dditur⸗
ppeim
heg,
e dſe
eſtheri⸗
gonum
cobſ
Alquan
balas
ſtiode
ommht
et .
tiſus
4 buia
bens
foz re
egn
maälun
din
8deoi
nores
pis
uidi
Whe
chatii
meſte
nnes
nulel
Aip
(un
abe
nlſtu
ſiot
nllti
ten
edo
ur
diß
cult

eoꝝ dockrine ſubiecit · ſcut patet de coſtãcmo
qui obediuit doctrime ſancti ſilueſtri · et ſimiłr
theodohus doctrine beati ambꝛoſij· p G̊ em
uidicat populos ſcʒ chꝛiſtianos qui p doctri

nam ſanctonꝝn udicant᷑ et dat eſcaʒ młtis moꝛ

talibo/qui eoꝝ doctrina reſciunt In manib

ſuis abſcondit lucem ⁊c q; iudei modo ſut ob

tenebꝛari ⁊ iluminabunt᷑ circa inem mũdi·
Vper boc expauit cor meuz ⁊c
Ecs · ix · dicit · Neſcit homo vtrum
amoꝛe vel odio dignus ſit· nec p cõ
ſequens vti dignus ſit ſupplicio vł
pꝛemio·pauoꝛ aũt conſurgit ex conſderatõne
ſupplicij ⁊ emotio coꝛdis ex conſideratõne pꝛe
mij·Reg ij. Exultauit coꝛ meũ in dommino c
id elt · extra ſaltauit· Vtrunq; tñ nobis mnote
ſcit pꝑ pꝛedicatoꝛes penam ⁊ gloꝛiã nunciãtes ·
ideo ſubdit · Rudiet auditõnem in terꝛoꝛe ·
quantũ ad pꝛmuũ: ⁊ ſonum de oꝛe illius qᷓʒtũ
ad ſcõm. Sup omnes celos ipſe conſderat i.
contemplatiuos et ſup termmos terꝛe id eſt

actiuos quib pꝛemia pꝛeparat· Poſt euʒ ru⸗
Siet ſomitus ⁊cquod ſit quando contempla:⸗
tuuum deſcendẽ facit ad pꝛedicãdu· ⁊ nõ mue

ſtigabit᷑ ⁊cſcʒ ſpus loquens in eoToaij. Spi
ritus vbi vult ſpirat et neſcis vnde veniat aut

quo vadat · Qui pꝛecipit mui vt ðᷣſcendat c

p niuem plumã et imbꝛem ſigniſicat᷑ pꝛedicat
ruʒ doctrina · que ᷣm varietatẽ perſonaꝝ tem
poꝛum et negocioꝝ eſt varianda · et hᷣm h ſciũt
hoies dirigere facta ſua: Ingrediet᷑ beſtia lati
bulum -q; pꝛedicatio repmit dyabolum · Sed
quoniam circa ſinem mũudi exibit de antro ſuo
apoẽ xxdeo ſubdi · Ab interioꝛib egrediet

tempeſtas id eſt dyabolus cõmoues poteſta
tes ⁊ ab arcturo frigus id eſt ab antichꝛiſto

timoꝛ ſeruilis p quem multi obediet ei· ſ̊ quia
deceptis ab eo dabit tempus penitendi ſequu
Lflante deo concreſcit gelu.q; p inſtinctum
ſpuũͥſffancti timoꝛ mitiał creſcit in hilialæ· ⁊ rur
ſum latiſſime fundunt᷑ aque q; tunc lacrime
deuotõnis ⁊ penitẽtie fluent abundanter ·
Erumentũ deſiderat nubes p frumentũ in⸗
telli git᷑ cetus fideluum Mathiij· Qongregabit
triticum in hoꝛreũ ſuum · Qui cetus deſderat
pꝛedicatoꝛes ſigniſicatos p nubes · Sſa.lx · Qui
ſunt iſti qui vt nubes volant · et nubes ſpar⸗
gunt lumen ſuuʒ ſcʒ vite ⁊ doctrine ſcdᷣm in⸗
ſtictum gratie diume qui mmſtinctus eſt nobᷣ
occultusideo ſequit᷑ Nunquid ſcis ⁊c· Nun
quid noſti ſemitas c„τ id eſt vrrtutes pꝛedica

toꝝ ·q dnon·q; latent m menti ecoꝝ· Nõne

veſtimenta tua calida ſunt τ auſtto terꝛa p
flat᷑ quando mens hommis diumitus inſpirat᷑
et tunc veſtimenta calida ſunt · qe virtutes que
ſunt anit peſtes ad bonos actus ſerueſcunt

sðsͤ

* 72

Tu forſitan cũ eo fabꝛicatꝰ es celos ⁊c¶· hoe
negatuie dicit᷑ nã a ſolo ðᷣo ꝓceſſit virtus apo
ſtoloꝛum qui ſigniſcant᷑ nomme celoꝝ· Pſal
xvnj. Cel enarrant gloꝛiam dei ⁊c· Oſtende
nobis quid dicamus illiſcʒ deo ·qd· tu nõ po
teris · et cauſa ſubdit cum dicit᷑ Nos quippe ĩ
uoluimur tenebꝛis ignoꝛantie multiplicis ·

Subito aer coget᷑ in nubes .. qð ſit ſpualiter
quando de fluidis ꝑ peccata nũt pꝛedicatoꝛes
ſicut de ſaulo legit᷑ act·ix et ventus tranſienſ

fugabit eas ſd eſt ſpuſſanctus tranſire eos ſa

cit ad regiones alias/Actxiij· Dixit ſpuſſan⸗
ctus ſegregate mihi barnabam ſaulum ⁊c.
Ab aquilone aurũ venit· nam a gentilitate
pꝛius frigida inſidelitate venit auꝝ ſapientie.
vt ptʒ in dyomiſio ambꝛohoa ſimiliw. ⁊ a deo
foꝛmidoloſa laudatio ꝗpter em̃ exceſſum ma⸗

gnitudinis ſue neſcimus nec poſſumus eũ di⸗
gne laudare illa vero que bene ſieri neſciũt᷑ cũ
ſoꝛmidine agunt᷑ ſcut ecõũᷣſo que ſieri bñ ſciũ
tur ſine ſoꝛmidine aguntur Vegecius libꝛo ðᷣ

re militari · Nemo facere metuit · que ſe bens⸗

didiciſſe conſdit · NVTII
„ 8 ſpondens autem domim⸗ iob

locutõne paueſcit ⁊ turbat᷑· Sxo· xx ·

mur · Accinge lumbos tuos ſicut vir Creg
Lumbos pꝛecingimꝰ cũ carnis luxuriam p cõ
tinentiam coartamꝰ.ergo theologi quib deuſ
p̃ ceteris loquit᷑ in ſcripturis ſacris debent pꝛe
ceteris eſſe pꝛecincti cingulo caſtitatis · Vbi
eras qᷓndo ponebam fundamentũ terꝛe p hac
terram ſigniſicat᷑ eccłia · de qua dicit᷑ cantico · ij
vox turturis audita eſt in terꝛa noſtra:huius

terꝛe fundamenta ſunt apoſtoli poſt chꝛiſtuʒ.
Apoẽ̃ xxj·Habens fundamenta· xij et in ipſis
xij · nomma apoſtoloꝝ· Quis poſiut meſuras
euis que ſunt articuli fidei ex quibo debent ce
tera credibila menſurari · Quis tetendit ſup

eam lineam deus qui eam diſpoſuit p ſuã pꝛu

dentiam · Sup quo baſes illius fundate ſunt

iſte baſes ſunt doctoꝛes hereticis reſiſtentes
fundati ſuper doctrinam chꝛiſti · Quis dimi⸗
ſit ladẽ angularem eius deꝰ pater mittens
ſilium ſuũ tanqᷓm lapidem angulareʒ iudeos 1
gentiles in vna eccleſa conuingentem· cũ me
laudarent aſtra matutina ꝛc id eſt angeh ſan
cti cantantes in natiuitate chꝛiſti loꝛna in ex

celſis deo·lucij· Quis concluſit oſtija mare ·

mare ſigniſicat pñs ſc'm cuiꝰ oſtia ſunt natiui

tas hominis et eiis moꝛs: pꝓ quas ingreditu
et egredi mundu . cu ponerem nubem veſti
mentũu eius ⁊c· Nube veſtit᷑ ⁊ caligine· nã in

uoluit᷑ obſcuritate multiplicis ignoꝛantie · de

de turbine c De turbine loqui
dicit᷑ · q; fragilitas humana ex dei

Non loquat᷑ nobis dommus ne ſoꝛte moꝛia⸗

.

poſui vectem id eſt timoꝛem ſeruileʒ hic cõ
fringes tumentes fluctꝰ tuos ·.cõfractio flu

ctuu eſt mutua contentio ſuperboꝝ. Nuq̃d
poſt oꝛtũ tuu pꝛecepiſti diluculo ⁊c ſubintelli
gitur ſiẽ ego pꝛecepi ⁊ ſimiliter in ſequẽtibus
diluculu aut eſt diei pꝛmcipuiʒ ꝗpter qð pꝛeim
credetes cheito ligmſicant᷑ per pᷣm S chꝛiſtꝰ
poſt oꝛtum ſuum diluculo pꝛecepit quando di
ſcipuloſ ad pꝛedicanduũ miſit ⁊ auroꝛe locu ſuu
oſtendit qᷓndo matrem ſuam ſup angelos col⸗
locauit·⁊ extrema terꝛe ⁊cuſſit· q̃ndo pᷣncipes
oꝛbis ſdei ſubuigauit: ⁊ impios excuſſit qñ p
vomanos ꝓpłum udaicum captuiauit· RKufe⸗
ret᷑ ab impijs lux ſua nam a indeis ablata eſt

cognitio legis vera. et bꝛachum excelſum cõ

ſtinget᷑ quia templum in quo conſidebat iu:

dei fuit deſtructum · ¶ Nunquid ingreſſus
es ꝓlundum maris ] per maris pꝛoſundũu ĩtel

ligi poteſt coꝛ impium. Eſa·lvij. Impij q̃ſ maẽ
fexuens Igit᷑ deus ingredit᷑ maris ꝓfundum.
quando conuertit ad ſe coꝛ pꝛauũ · Nunquid

aperte ſunt tibi poꝛte moꝛtis ſicut apte ſunt

mihi ad inferoſ deſcendenti· ⁊ lubintelligit᷑ nõ
ot ſmilſter imn ſimiii pꝛemiſſis· ⁊ ſequentibus
Nũuquid latitudinem terꝛe cõſideraſti·ſicut
ego qui p latitudinem terꝛe gentes ad ſidem
vocaui · Indica mihi ſi noſti ⁊c·qd · tu neſcis

ſ ego ſcio in quo habitat lux gratie ⁊ tenebꝛa

culpe p qᷓs iiſti ducunt᷑ ad gloꝛiã ⁊ repꝛobi ad

penam· Sciebas tunc ꝙ naſciturus eſſes ⁊c·

chꝛiſtus aut inquantu deus pꝛeſciuit ſe tẽpoꝛa
hiter naſciturum et huiꝰ vite oꝛdine ⁊ modum
Nunquid ingreſſus es theſauros niuis .
hos em deus ingredit cu hommes pꝛius fri⸗

gidi ꝓ ipᷣm feruidi efficiunt᷑ et ſic ad bellũ con
tra demones pꝛeparant᷑ et ſic m eis aparet p

quã viam ſpargit᷑ lux diume claritatis et dun⸗
diẽ eſtus feruide caritatis · Quis dedit vehe⸗
mẽetiſſimo imbꝛi curſum ⁊c ſchꝛiſtus qᷓ doctri
nam apoſtoloꝝ miraculis confirmãdo fec effi

caciter currere per mundu · vt plueret ſup ter

ram abſq; homme id eſt· ſup gentilitatem in
qua pauci aut nulli erant rõnabiliter vuietes ·
vtpote ſimulacris ſeruientes· vt ꝓducerz her
bas virentes id eſt· ſanctas opatiões· Quis

elſt pluuie pater ⁊c deus qui dat pluuia ſane

doctrine et roꝛem conſolationis interne · De

cuius vtero egreſſa eſt glacies c ipſius dei
qui dat timoꝛem finalem fluxum concupiſcẽtie
reſtringentem · Nunquid comungere vale

bis mcantes ſtellas ⁊cid eſt patres noui te:⸗
ſtamenti et veteris quos ſolus deus coniuũxit
in ſde mediatoꝛis. aut gyrum arcturi C !1d
eſt cetu apoſtolicu queʒ deus quodãmodo diſ
ſipauit quando per oꝛbem eos ad pꝛedicandũ
diſperlit · Nunquid ꝓduces luciſen in tem
poꝛe ſuo ⁊c ¶dicũt aliqui aſtrologi ꝙ lucifer

—

heſperus ſunt eadem ſtella·ſic nommnata· eo ꝙ
aliqndo apparet in mane aliquãdo in veſpere
⁊ ſigniſicat dei hluum qui mane in ſuo aduentu
pꝛimo apparuit· ⁊ in ſcdᷣo tanqʒ ad veſperũ ap
parebit · Nũquid noſti oꝛdmem celi c huc
oꝛdinem deus nouit et rõneʒ eius in terra po
ſuit quando militantem eccleſaʒ ad ſimilitudi
nem triumphan tis inſtituit: ꝗapter quod eius
filia nominat Nuquid leuabis in nebula vo
cem tuã ⁊c ł¶hoc aũt dommꝰ fecit cũ caligineʒ
ignoꝛantie ab apoſtolis amouit · ⁊ tunc impe
tus aquanꝝ dd eſt ſpuſſancti donoꝝ in ſuo coꝛ
poꝛe miſtico ipᷣm operuit · Nunquid mittes
fulgura c deus aut fulgura miſt quado di
ſcipulis autoꝛitatem pꝛedicãdi et demones ex
pellendi conceſſit: ⁊ reuerſi ad eũ cum gaudio
dixerunt · demones in nomme tuo ſubijciutur
nobis luce x Quis poſuit in viſerib hommiſ
ſapientiam τ per pommem 2 gallum pꝛedi
catoꝛ doctus poteſt intelligi:cui deus dat ſapi
entiam et noticiam tempoꝝ pꝛedicandi · Quiſ
enarrabit celoꝝn rõnem chꝛitus · d· io · xn · In
domo patris mei manſiones multe ſunt ſcoðm
meritoꝝ diſtinctõneʒz et concentu celi qᷓs doꝛ
mire faciet ipᷣe deus qndo quietem cęloꝝn mo
tibo imponet · Rt qm hoc erit in tepoꝛe reſurꝛe
ctõnis ſequit᷑. Quando fundabat᷑ puluis ĩ ter
ra ⁊c tunc em de terꝛe puluere refoꝛmabunt᷑
coꝛpa humana · Nunquid capies leene pꝛe:
dam ⁊c ſicut chꝛiſtus leo dicit᷑ ſic eccleſa leena
cui chꝛiſtus pꝛedam cepit quando mſernuʒ ſpo
lauit·huiꝰ aut leene catuliſunt apoſtoli qui m
conuerſione multitudinis gentium fuerut im
pleti · ſed qꝛ tunc frequenter in carcerib reclu
debant᷑ ſubdit · quando cubant in antris et in
ſpecubo imſidiant᷑ ſcʒ ydolatrie · tunc ei medi
tabat᷑ de eius ſubuerſione · Quis pꝛeparat coꝛ
uo eſcã id eſt ꝓ coꝛuo qui dimittit pullos ſuoſ
ſine paſtu quouſq; ſint migri ſed deus interim
paſcit ilos · Her coꝛuũ qui eſt auis immuda ſi
gmſicant᷑ homineſ peruerſi qui nolunt bñſacẽ
iuſtis. hſ a deo paſcuntur:eo ꝙ a maliſ homini
bus vacui dimittuntur·
nquid noſti tempus partus
ibicum ⁊c · Per ibices ⁊ ceruas
quaꝝ conceptus ſunt hommib oc⸗
culti ſigniſicant᷑ humiles nondũ tñ

pfecti qui tus ſuos ltu
dent abſcondere timentes ex hoc maniter glo

riari Quis dimiſit onagrũ liben c per ona

grũ ſiniſicat᷑ conteplatiu a ſeruitute carnis
liber effectus / cui dedi in Phtudine domũ id

eſt extra multitudinis tum ultu vt vacare a

leat circa vnuũ. m terꝛa ſalſuginis id elt exu

ſea ardoꝛe ſolis. nam anachoꝛete in locis tallꝰ

bĩtabant vt patet m collatõnibo patru: vocez

nos conceptus ⁊ actus ſuos Itu

i

eſpere
Mentn

er

hi
uip
ſltrde
dei
lae
ugne
eimpe
ſoch
Initte⸗
adod
neger
ande
eiütur
ommnl
pꝛed
atſfapi

Qud

inn
tſcn
s dor
onno
reſurze
ga ſter
abunt
epee⸗
lena
nſvo⸗
gum
rüt m
wrilt
gerin
med
rat co
gſiof
terimn
ndaſ
ſſace
muini

Nrus
eruus
ſo⸗
düt
vſun.
190
ro
tnis
nei
en

YZ

exactoꝛis non audit᷑. q dya bolo non obedit
qui ðꝛ exactoꝛ Luce xij· Et iudex tradat te ex⸗
actoꝛi c Qircuſpicit montes paſcue medi.
tando loca viriditatis eterne · Nuũquid vo
let rinoceros buire tibiſubmtelligit᷑ ſicut mi
hi rinoceros habens in fronte vnũ coꝛnu ſigmi

ſicat monarchiam imperij romani·que ſeruire

voluit deo tempoꝛe cõſtantini: ⁊ moꝛariad eiꝰ
pꝛeſepe pꝑ ſumptõnem eukariſtie et alligari ur

go chꝛiſti· et confregit glebas ·id eſt · ydoloꝛuʒ
ſtatuas ⁊ euus ſoꝛtitudine pꝛedicatoꝛes ecchie
defenſati fructum magnum ſecerunt m eccłia
dei · Denna ſtrucõnis Strucio que pẽnas ha

bet ad curꝛendnm velocuis p terꝛam · ſed non
ad volandum ypocritam ſignificat· qui hʒ alas
ſcʒ aparentiam ſanctitatis ⁊ deuotõnis quib

ſeſtmat ad queſtum terꝛenoꝝ· ſed nõ eleuatur

ad amoꝛez ſupernoꝝn · Derelmquit in tra oua
ſua ·per hoc emnim ꝙ negligit oua fouereꝛ pul
los nutrire · ſigniſieat᷑ ꝙ ypocrita vult eẽ ſingu
laris aparentie vt poſſit dicere illud luce · xvnij

Non ſum ſicut ceteri hbommu Qum tempus

ſuerit in atum alas erigit q; cum videt tem
pus aptum ad potentes huius mũdi decipien
dum ſancti tatem ⁊ deuotõnem pꝛetendit ⁊ ſic
eos decipiens illudit · Nunquid pꝛebebis e
quo ſoꝛtitudimem ſubmtelligit᷑ ſcut ego: per

equũ.cuiꝰ foꝛtitudo deſcribi᷑ hic ⁊ audacia ſigſi

catur quicunq; deſiderans ex feruoꝛe ſidei mar
tirij ſupplicia · cuiꝰ foꝛtitudo non eſt ab homme

ſed a deo Cloꝛia nariũ eius terꝛoꝛ nam ex re

ſpiratõne celeſtuum moꝛtem appetit q̃ eſt vlti:
mum terribuium . terram vngula ſodit nam
omnia terꝛena contenit in occurſuʒ pergit ar
matisicarniſicibo ad eius iugulatõneʒ patis
contemnit pauoꝛem id eſt toꝛmentoꝛu hoꝛ⸗
roꝛem · Vbꝛr audierit bellum · ꝓ chꝛiſto exhoꝛ
tantem· dicit vach quod ſigmificat exultatõeʒ
ſicut eſa xliiij· vach calefactus ſum vidi ſocum
Nunquid p ſapientiam tuam plumieſcit acci⸗
piter ⁊c /·accipiter cuiꝰpluma renouat᷑ per hoc
ꝙ expandit alas ſuas ad auſtrũ·ſigniſicat pem
tentem cuiis conuerſatio renouat᷑ p hoc ꝙ ex
pandit intellectum ſuũ:et affectuʒ ndeliter ad
amoꝛem duimũ · aut ad pꝛeceptũ tuũ eleuabit᷑
aquila ⁊c ad dei pꝛeceptũ aquila ſubleuat᷑ qñ
vir mgemooſus ad dei contemplatõneʒ ſubleua
tur · et in arduis ponet nidum ſuũquãdo m
eius amoꝛe ſirmat᷑ in petris manet id e· cũ
angelis per ſtudiuʒ contemplatõnis qui dicũ
tur petre rõne ſue confirmatõnis·⁊ ſilices pᷣru
pti · ꝓpter eos qui ceciderunt de medio eoꝛum
Linde contemplat᷑ eſcam] deſiderans clara dei

viſionem pulli eius lambunt ſanguine pulli

dicunt᷑ diſcipuli adhuc tñ imperfecti · ꝗpter qðᷣ
adhuc vacant circa chꝛiſti humanitatem medi
tantes eius paſſioneʒ· et vbicũg; cadauer füit

ſtatim adeſtqꝛ de altitudine contemplatõniſ

paratus eſt deſcendere ad leuandũ peccatoꝛeʒ

de putredine coꝛruptõnis · ſcut patet ðᷣ paulo
qui poſt raptum ad tercium celũ deſcendit ad
ſubſdium peccaton ¶ Reſpondens aũt iob
C·. Licet iob vera dixerit vt patet in ſine libꝛi
per teſtimoniũ dommi tñ conſitet᷑ hic ſe locu⸗
tum fuiſſe leuit ⁊ imfra vltimo · c· mſipienter · qe
vix aut nunq; loquit᷑ homo de diumis qui de

ſiciat aliquo modo in ſententia vł verbis · ⁊ ſic

fuit de ipo iob· pꝛopter quod hic repꝛehendit
et in pꝛincipio·c ſequentis
10. XL.

Eſpondens autem domin? c
Licet aũt beatꝰ iob vera dixerit vt

cit per quẽ poterat eſtimari et eſti

dume iuſticie derogabat gpter quod increpã

do dicit᷑ ei Nunquid irritum facies iudicium
meüũ et cõdemnabis me vt iuſtificeris· quod

conſeqᷓnter inconueniens oſtendit᷑ per excellẽ
tiam potentie diumead quã nullus poteſt at
tingere p hoc ergo docemur loqui timide et
ſobꝛie cum loquimur ð condicõnib nature di
uine · ¶ Rcce behemoth ſᷣm doctoꝛes nros
dommus hic de dyabolo loquit᷑ ſub elephatis
methaphoꝛa qui behemoth nommat?᷑ que ſeci
tecũ id eſt ſimilem tibi p intellectum fenuʒ
quaſi bos comedet p fenum vita carnalis in⸗
telugit᷑· Sſa xl · Omnis caro fenũ et omis gła
eius q̃i flos feni· rgo behemoth fenũ come
dit quia carnales hommes mimcoꝛpoꝛando ſibi

conſumit · foꝛtitudo euis in lumbis eius c]

luxuria viget in lumbis vroꝝ ⁊ in vmbilico
fſemmaꝝergo q p vicium luxurie vtruiſq; ſe
xus multi dyabolo ſubijcuint᷑ virtus eiꝰ et ſoꝛ
titudo im lumbis ⁊ in vmbilico denuciat᷑ Striĩ
git caudam ſuam ſicut cedꝛũquia foꝛtiter te:
net quos capit p luxurie vicium · oſſa eius ve
lut fiſtule eris p duriciam eris ⁊ ferri ſignih:
cat᷑ obſtinatio dyaboli in qua ðᷣſderat ſibi pec
catoꝛes aiſimiari · ꝛmpe eſt pncipium viaꝝ dei
id eſt creaturan nam angelca nata eſt inter
creaturas dignitate pᷣma· ꝗpter quod ex eius
caſu nobis timoꝛ incutit᷑ ne cadamus: Qui ſe
cit eum applicabit gladium eus nibi em po
teſt agere miũĩ ex duma pmiſſione · hiuc mõ⸗
tes herbas ferũt · nam ſupbi ip̃ᷣm paſcũt oẽs
beſtie agri luduut ei. q; beſtialiter viuentes
leticiam faciunt illi ſub vm bꝛa doꝛnut in ſecre
to calami ⁊c. p hoc ſigniſicat᷑ ꝙ in ocioſis 1 ð
licate viuentibo quieſcit ⁊ delectat · ¶ Abſoꝛ
bebit flumen ⁊ non mirabi᷑ ꝛc per flumen
ioꝛdanem ſigniſcantur inſtabiles ꝑſone quas

eſtimat de facili p peccatũ abſoꝛbere · In ockiſ

ſuis quaſ hamo capiet eũ multos ein capit x

dictũ eſt tñ in modo loquendi deſe

matum fuit ab helyn ꝙ mmis ſe iuſtiſcabat et

aſpectum impudicũ Mat · v · Qui viderit mu
lierem ad concupiſcendu eaʒ iam mechatꝰ eſt
eam in coꝛde ſuo· In ſudib perfoꝛabit nares

euis .p ſudes intellgi poſſunt ſubtiles tẽpta

tiones pꝑ quas aliqñ capiunt᷑ ſapientes qui per
nares deſgnant᷑ eo ꝙ per naſum diſcretio ſig
ſcat ¶ An extrahere poteris leuiathan ha
mo et ſubintelligit᷑ ſicut ego loquit᷑ aute hic
dommus de dyabolo ſub ſinnltudine ceti qui
leuiathan nommat᷑.hunc aut dommus exthit
quando de coꝛdib peccatoꝝ hamo ſancte pꝛe

dicatõnis educit · et circulum in narib eius po

nit et maxillam eius pſoꝛat quãdo ipᷣm a tem
ptatõnibo ſidelium repmit et refrenat · Nun
quid multiplicabit ad te pꝛeces · ſubintelngit
ſicut ad me· ad deũ em pꝛeces mł tiplicauit cũ

ab eo perłquendi iob licentiam impetrauit ſu

pꝛa capło pᷣmo Nunquid feriet tecũ pactũ
ſubintelligit᷑ ſcut mecum· cu dommo naq; dya
bolus pactum ſerit inquantuʒ ſmne pmiſione
eius nihil facit eſt etiam ſeruus euis ſempiter
nus inquantũu eſt executoꝛ iuſticie euis · Nuũ
quid illudes ei qᷓſ aui .ſicut ego. chꝛiſtus eniʒ
eum i cruce deluſt qꝛ volente ſe capere cepit
aut ligabis eũ ancills tuis ſicut ego·q̃ ligaui
eum ancillis meis virtutẽ eus ſubijciendo vir

gimb ſacris vt ſancte margarete ⁊ plurib ali

is· Qõc ident eũ amci liſti ſunt apoſtoli quib
dicit dommus ioh· xx· iam non dicam vos ſer⸗

uos ſed amcos ⁊c· ipᷣi vero dyabolu concide

runt quia plura membꝛa eius ab eo ſeparaue

runt · ⁊ idẽ ſigniſicat᷑ p hoc qð ſubdit᷑ diuident

eum negociatoꝛesnam apoſtol ſunt negoci
atoꝛes euangelici · Nunquid implebis ſage:

nas pelle euis ſicut ego· gurguſtium ⁊ ſage

na ſunt piſcantium mſtrumenta· ꝗpter quod
ſicut eccleſia ſagena dicit᷑ math.xiijſimile eſt re
gnũ celoꝝ ſagene miſſe m mare ⁊c·ſc dici põt
gurguſtium·p pellem que caloꝛibo et frigoꝛibo
exponit᷑ minoꝛes plebis/ ꝓ caput maioꝛes ſigſi
cant᷑ergo pelle demonis dommus ſagenas ĩ:
pleuit · quando multitudinẽ infidelium ad ſidẽ

vocauit · et euus capite gurguſtium quãdo ce⸗

pit ad ſidem conſtantinum. Sed quomiã ̊ non

hbumana virtute ſed diuma facta ſunt · ſequit ·
Pone manum tuam ſup eum.q̃ñd. ad hoc

virtus tua non extendi · Memento belli .
dyabolu a pᷣncipio de celo deieci 2 ne vltra ad
das loqui de potentia dei ⁊ euis iudicijs inſi
pienter · ſcut iob fecerat vt pꝛedictum eſt.
Ecce ſpes eius ⁊c Licet aut dyabolus nõ ha
beat ſpem reuertendi ad patriã tñ ſperat triũ⸗
phare de ſanctis · et q ſupabit᷑ ab electis iõ ðꝛ
Ecce ſpes eius fruſtrabitur eum qua ndo vi
debit ſe deluſum · 1 videntibo eu netis pꝛecipi
tabit᷑ quando peracto iudicio ſinali in inferni
fouea retrudet.

edn quaſi crudelis ſuſcitabo

tare deo ad crudelitatem ꝙ Zceſſit
demoni tantã poteſtatem mõ remo

uet hoc d. Non qſi crudelis ⁊c· Rt ſubdit᷑ rõ

Quis em poteſt reſiſtere vultui meo qd·
lla poteſtate non vtit᷑ niſñ quantũ permitto·
quis aũt dedit mihĩ ⁊cqd.nulli teneo:·api
quod mn dicta ꝓxꝑmiſoone duriciã non ago. q̊s
reuelabit faciem mndumenti euis id eſt· frau⸗

dulentiam ip̃ius : q d· ego in fine temptatõnis

ſue dicendo · vade ſathana · mat · nij · 1 m mediũ

oꝛis eius quid intrauit ipᷣe chꝛiſtus qui ſupe

rioꝛem inſerni partem mgrediens ipſam ſpo⸗
liauit · Per gyrum dentium euis terroꝛ pꝛĩ
cipalis demonis dentes ſunt euis ſatellites ad
deuoꝛatõnem peccantiũ ſibi deſeruietes: coꝛ
pus ulluis quaſ ſcuta fuſilia ⁊c · coꝛpus dpabo

li ſunt omnes imqui quoꝝ hic obſtmatio deſñ
gnat᷑ cuʒ coꝛpus eius cõpactum ſquamis ſeſe

pꝛementihy ðꝛ · vna alteri adherebit ⁊c¶nam
ad faciendu malum foꝛtiter colligant Ster
nutatio euis ſplendor ignis pſternutatõneʒ

demonis intelligit᷑ temptatio foꝛtis excitans

isnẽ concupiſcentie młtiplicis · Oculi eius vt
palpebꝛe diluculip oculos eiis deñgnant᷑ re
uelatões falſe qᷓs tanqᷓ; veras recipiunt ꝓphe
dyaboli· et hoc ſigniſicat᷑ p palpebꝛas diluculi·
Lde oꝛe eius lampades ꝓcedunt c os demo
nis ſunt falſi ꝗphe p q̊s loquit᷑ d octrinã peſti
fera accendentẽ ignẽ cõcupiſcentie ⁊ diſponen
tem ad ignẽ gehenne · In collo eius moꝛa bi

tuxr ſoꝛtitudo ⁊ c· per collum quod coniungit

mebꝛa capiti ſigniſficant᷑ pꝛincipes puerſi qui p
potentiam ſuaʒ cogunt mferioꝛes ſeriure per

ydolatriam demoniſicut fecit anthiochus no

bilis ⁊ ſiłes ei· et faciẽ illius pꝛecedet egeſtaſ
nam pᷣus mentẽ hominis virtutib euacuat q̃ʒ
pſam p ene poſſideat· Mebꝛa carnium eius

coherentia ſibinam repꝛobi qui ſunt eiꝰ mẽ
bꝛa ad male agendum ſunt admuiceʒ colligati ·

Mittet contra eũ fulmma ſd eſt· inferni toꝛ
menta · et ad locum almũ non ferent q; ſole pa
lee bicomburent᷑ · Qoꝛ eius indurabit᷑ q̃ſ la
pis q; non emolli ſed magis induratur toꝛ

mentis · Qu ſublatus fuerit pacto iudicio

retruſus in inferno· timebunt angeli ·ſancti
tn iſte timoꝛ erit tantuʒ admiratõnis diuine

ſuſticie m dyabolo ⁊ eiꝰ mebꝛis · et territi pur
Sabunt᷑ non ab immundcia ſed a neſcientia ·

nã tũc experimentaliter aliqua cognoſcẽt que
pᷣus hoc modo nõ cognoſcebant Qu appꝛe
henderit en c · hc agitur de mmpugnatone
demonis ab homĩe qua contemmit qʒuis ſit ar
matus gladio· toꝛacæ haſta arcufunda 1 mal
leo· vt conſequẽter ponitur in textu v ſatis pʒ

eum Quomã poſſet aliquis impu

be
gimi

Aelſt
Dtem
ddin
d
emit.
edrg
golch
kfan
ttörns
medin
Muiſune
in ſoo⸗
e pi
ſteg ad
co⸗
dyabo
todeſ
us ſeſe
Pnan
r
tatong
Neitans
eug
lantre
tarbe
uculi
demo⸗
ſpeſti
ponen
ꝛab
fungt
iquip
re per
s o
Eſtal
uatq;
ciui
me
Get⸗
ntor
depe
iü

et per hoc oſtenditur ꝙ nulla re coꝛpali ledi?

vb terrek᷑ mſi inquantũ eſt inſtrumentũ uuſti
cie diume ſic em̃ ab igne patit᷑ coꝛpali. DHer H̊
aut moꝛaliter ſignificat᷑ ꝙ peccatoꝛ obſtinatuſ
eſt qᷓn quidam dyabolus quando nullo timoẽ
a peccatoꝝ actib refrenat᷑ Honunt᷑ aũt ̊ quĩ
q; genera armorum ad muadendũ ſczʒ gladius
haſtaaxcus.vł ſagitta:funda:⁊ malleus· inter
qᷓ tria feriunt ð ꝗpe ſqʒ gladius haſta ⁊ malle⸗
p Sgladiuʒ q̃ ſemdit poteſt intellgi excommuni

catio:pex quam abſcinditur peccatoꝛ a ſideliu,ʒ

conmumone. ꝗpter quod vocat᷑ gladius ecchie

P haſtaʒ qᷓ pfoꝛat ⁊ impellit intelligi potelt re
cduſio in carce·p malleu qui caſſat ⁊ 2frĩgit alie

coꝛporales pene vt verberatio queſtionatio 1
buiꝰmodi: Xlia vera duo armorum genera ſcz
arcus ⁊ ſunda pcutiũt alonge ꝗxter qð p ip̃a
ſigniſicari poſſut terroꝛ finalis iudicij⁊ hoꝛroꝛ
infernalis ſupplicij · peccator autem obſtinatus
iſton timore nõ refrenat᷑ ab actu culpe · Pro
uer · xviij· Impius cum in ꝓfundum peccatoꝝ
venerit contẽmt . Dub ipo erunt radij olis .
2tenit eiʒ ſacras ſcripturas a pcco reuocãtes qᷓ
ſunt quedam veri ſolis irradiatõnes ſternet
ſibi aurum quaſi lutum lq; contemmit ſancto
rum exempla q̃ ſunt auruʒ exammatuũ. Eerue

ſcere faciet qſ ollam ꝓfundum maris p quod
intelligit᷑ coꝛ impij ꝓfundatũ in vicijs q; impi

us ꝗntuʒ poteſt excitat ad peioꝛa· Sſa·lvij. Im
pij qn maxe ſeruens quod quieſcere non põt
e oſt eũ lucebit ſemita id eſt· poſt ip̃m nota

biliter aparebut maloꝝn ſuoꝝn veſtigia eſtima

bit abiſum quaſ ſeneſcentẽ] nam facto vide
tur contemnè abiſſum diume ſapientie tanquã
ſuas nequicias ꝛgnoꝛantem ⁊ ad puniendum

impotentem et qin hec malicia ꝓcedit a demo

ne apter hoc de ipſo concludit᷑ in fine · Non
eſt ſup terram poteſtas ]ſcʒ in reboa coꝛpoꝛali
bus que ei compet᷑ vt patet ex ſupꝛa dictis
in hoc capło· ⁊ hanc poteſtatem ad malũ appli
cat quantũ poteſt qui factus eſt vt nullum ti
meret non eſt aut factus talis a deo h ex de⸗
fecru ꝓpꝛio· Omne ſublime videt ad conſe
quendu ſ poſſet · ipe eſt rex ſuꝑ omnes ſñilios
ſuperbie nam ſuperbi ſunt de familia eius et

ſub pſius poteſtate·
— K XLE.
pondens autem ĩob dommo
⁊c·In qua reſponſione pᷣmo conſ
tetur diuinã emmentiã d. Scio q;
omnia potes ⁊c· Scðo ſuam ſtulti
ciam dicens Fdeo inſpꝛenter locutꝰ ſum ⁊c
Sic ergo iob tenet hic typum peccatoꝛis peni

tentis· qui iuxta magnitudinẽ dei penſare debʒ

tus ille qui offendit et q; talis ſuam cognoſcit

mſipientiam · a deo poſtulare debet ſapientiã ·
Facobi:jSiquis veſtrum indiget ſapientia po
ſtulet eam a deo ꝛc· RKudi et ego loquar ꝛc .

ſcʒ humlliter petendo doceri a deo: diuma nan

q; reſponſio poſtulantis ẽ ſnſtructio· Et quia
dat omnibo affluent vt ibidem ſubdit beat ja ·
ideo ſubdit · Ruditu auris audꝛui te ꝛc id eſt
nunc poſt tuam inſtructõnem habeo de te p⸗
fectioꝛem cognitõnem·⁊ p conſeq̃ns clariꝰ vi
deo meã delec tõnem · ꝗapter quod ſubdit · Jd
circo me repꝛehendo oꝛe· et ago penitentiã

coꝛde. m fauilla et cinere . ꝓ ſatiſ factõne ·
Doſtq; aut c ·ſeqᷓt· dixit ad euphat ⁊c]. p

hboc aũt ꝙ dommus tres amicos iob de pecca
to redarguit remedum oſtendit · d.· ſumite
ergo vobis ſeptem thaurosſignihcat᷑ ꝙ con⸗
feſſoꝛ qui tenet m hoc locum deĩi debʒ peccato

ribo ſuoꝛũ veraciter oſtendere grauitatem pec
catoꝝ et eis dare ſalubꝛe remeduiz. 2 ſicut ami⸗

ci iob ſtatim obedierũt dommo ſicut ſubditur·
abierunt ergo eliphat themanites ⁊c]ſic pec
catoꝛes obedire debeẽt confeſſoꝛi ſuo · GEt ad
didit domſnus omia que fuerãt iob duplicia ·
per hoc ꝙ dominus poſt flagellatõnem iob·
eiis bona duplicauit ſigniſicat᷑ apter patien
tiam in aduerſis ſemp augent᷑ bona ſpualia et
aliquãdo etiam tempoꝛalia ipᷣis paſſis: Vene
runt autem ad eum cτ per hoc autem ꝙ ami
ci iob panem m domo iob comederunt et ipſ
ſibi munera obtulernnt ſignificat᷑ ꝙ veri amici
communicare debent admnuiceʒ bona ſpiritua⸗

lia ⁊ etiam tempoꝛalia cum fuerit opoꝛtunum
Dommus aũt benediit nouiſſimis iob ⁊c ·

per hoc ſigniſicat᷑ ꝙ vita ſuſt in fine melioꝛat.
&Et luerunt ei ſeptem filij per quos intel
ligi pnt miſtice ſeptẽ dona ſpuſſancti·q; ſupꝛa
dictum eſt ꝙ iob in aliquibus tenet typũ chꝛi
ſti · et tres fine per quas ĩtelligi poſſunt tres
virtutes theologice· ideo ſubditur· et vocaiut
nomen vnius diem per quam ſignificat᷑ ſides
que pertmet ad cognitõnen· ⁊ nomẽ ſcðe caſ
ſiam que eſt ſpecies aromatica· ꝗpter quod ſi⸗
gniſicat ſpem per quam reſpirant᷑ celeſtia licet
iſte due virtutes non fuerint in chꝛſto ſunt tñ
m membꝛis eius: et nomẽ tercie coꝛnuſtibij
id eſt vas vngueti quo mulieres pingunt faci
es ſuas ad decoꝛandum per quod ſigniſicat᷑ ꝙ

iiſta ſilia iob erat pulcrioꝛ ceteris mulieribo qn
tũcunq; poſſent ſe decoꝛare per artem ſupad⸗

ditazʒ nature · pꝛopter qð hec ſilia iob ſigniſicat
caritatem alijs virtutibo pꝛecellẽtemn · Vixit
aũt iob poſt flagella heccentũ ⁊ quadꝛaginta
annis -qð tempꝰ videt᷑ multomaius qʒ ið qð
pꝛeceſſerat de vita iob quia ſᷣm doc toꝛes iob
fuit contempaneus moyſi·qui tñ vixit tantum
centũ viginti annis ⁊ ioſue ſuccefſoꝛ eiꝰ centũ
decem · ⁊ per hoc ſigniſicatur longitudo pꝛo

peeritatis wite future poſt bꝛeuitate; pꝛeſentis

mierie ad quã longitudinem nos pducat ꝛc
Seplicit lber iob .

Encipit expoſitio miſtica ſuper
librum pſalmorum·
DSNLMVS I

us eſt huiꝰlibꝛi: factus ab eo
qui pſalmos a diuerſis cõpoſi

ut · qui fuiſſe credit heſdꝛas ſcriba· ꝗᷓ etiã legeʒ
reparaiut In hoc aũt pſalmo inducit ad ſlud
um ſacre ſcripture quod quidẽ ſtudum diſci⸗

pulo conuenit vt addiſcat et magiſtro vt doce

at. Chaiſtus aũt buius ſcripture peincipal elt

magiſter· Mathxrij· Vnus eſt magiſter ve⸗

ſter chꝛiſtꝰ. St ſic de ip̃ᷣo poteſt exponi alego

rice pſalmꝰ iſte · fuit em chꝛiſtus ab inſtanti cõ

ceptõnis vir pfectus in virtutibus ⁊ ſcientijs

fuit etiam beatus beatitudine clare vſionis
pfecte fruitõnis· pꝛopter quod de ipᷣo bene ðꝛ
Beatus vix ·ſłiter peccatũ nõ fec nec muen
tus eſt dolus in oꝛe euis:jpetri ·ij· ideo bñn ſub
ditur · qui non abit in conſilio impioꝝqᷓntũ

ad malum conſenſum et in via peccatoꝝ nõ
ſtetit quantũ ad maluʒ actu: et in kathedꝛa

peſtilentie non ſedit quia malam doctrmam
phariſeon nõ appꝛobauit h repꝛobauit · d. mar

ci· vij· Frritũ feciſtis mandatum dei pꝛopt tra

ditõnem veſtram . Sed in lege dommi volun

tas eius c] non ad diſcendu cu eam perfecte
ſciuerit ab mſtanti conceptõnis vt dictuz eſt ·

tz ad opandum docenduʒ. Act · · Qepit ſeſus
lacere ⁊ docere · Et erit tanq; lignum qð plan

tatum eſt ſecus decurſus aquaꝝ nã m chaſto

fuerüt ommiũ fluenta gratiaꝝ. Iohᷣ.j. Vndimꝰ
eum qᷓſ vnigenitũ a patre plenuũ gratie ⁊ veri
tatis · quod fructum ſuũ dabit in tepe ſuo ·
nam tempe pñti dat fructum gratie:⁊ fructũ

gloꝛie tribuet in futuro· Et folum eius non

defluet in ſcriptura per ſolia ſigniſicat᷑ alnqñ

verba que in chꝛiſto non fuerũt defluentia · H
ſtabilia. Math· xxiiij · Celũ ⁊ tra tranſibũt ver

baaut mea non traibunt· ¶ Non ſic impij/
Hic excludunt᷑ obſtinati iudei a ſtabilitate tah

ideo ſubdit᷑· ſed tanquã puluis quem pꝛoijcit
ventus c quia per romanos fuerunt partiz
occiſi et partim captiui partim per oꝛbem di:
ſperſ · Iceo non reſurgunt impij in iudicio .
ſcʒ ad ſuam liberatõnem ſed ad maioꝛem dam
natõnem Quonia nouit dominus wiaʒ iuſto

rum per apꝛobatõnem·. Et iter impioꝝ pe

ribit q; vadit ad eternã damnatõnem

atus vir qui non abijſt.
Sicut dixi plenius in expoſitõ
ne lterali pſalmus iſte pꝛolo

tos in hoc volumme congga

Vare fremuerunt gentes ⁊ꝛc
Dicut dictũ ſuit in expoſitõne lite
rali pſalmꝰ iſte ſᷣm ſenſum kalem
mtelligit᷑ de regno chꝛiſti · Poteſt
autem exponi miſtice de coꝛpoꝛe ſuo miſtico ·
quod eſt eccłia · contra quã młtipliciter fremu
erunt indei ⁊ gentiles poſt reſurrectõneʒ et a
ſcennonẽ chꝛiſti ad celos vt pʒ in actib apłoꝝ
et legendis ſanctoꝝ · Sic igit᷑ exclamat eccleſia
Quare fremuerunt gentes ⁊ populi medita⸗
ti ſunt inania querebant em perſequedo ſide
les ecclenam deſtruere h fruſtrati fuerut in tẽ
tõne ſua·quia per hoc magis fuerunt multipli
cati ſdeles nam vdentes vnũ vł paucos mar⸗
tires agoniʒare et circa eos heri miracula ptã
tis dume in magna młticudine conuertebantẽ
non ſolum in vna ciuitate ſed in multis · Ctem
ſeuiente pſecutione in vna ciuitate vł regione
aliqui diſcipłi ſe tranſ ferebant alibret ſie ex eo
rum pꝛedicatõne in plurib locis młtitudo cre
dentum augebat · Kſtiterunt reges tre c ·
nam herodes agrippa iacobũu decollauit · et pe⸗
trum incarcerauit · act xij.· poſtea vero impera
toꝛes romani młtipliciter conati ſunt eccleſiaʒ
chꝛiſti deſtruere vt patet p hiſtoꝛias ⁊ ſancto
rum legendas St quoniã hec perſecutio in pai
trem ⁊ nluim redundabat ſubdi aduerſus do
mmũ et aduerſus chꝛiſtum eius Et qꝛ młti h
deles hanc pſecutõnem contemnebãt ⁊ aliqiu
ex feruoꝛe ſdei in ea gaudebãt · ſcut ðꝛ act v.
ꝓbant apoſtoli gaudentes a conſpectu cõcilij
quomã digni habiti ſunt ꝓ nomine ieſu contu
meiã pati:ideo ſubdit᷑ in pſona talium · Dirũ
pamus vmcula eoꝝ ⁊c et ſubdit᷑ cauſa- Qui
habitat in celis rridebit eos· nos tranſ feres
ad gloꝛiã ⁊ eos deijciens in gehennam · Ggo
aũt conſtitutꝰſum rex ⁊c· hoc dici in perſona
ſummi pontiſicis qui caput eſt eccłie in terris
et conſtitutus rex in ſpualib ſup ſion mõteʒ

ſanctũ euis id elt eccleſ de quo monte dicii·

eſa · ij. Grit m nouiſſmns dieb pꝛeparatꝰ mons
domꝰ dñi ⁊c· Sequit᷑· Et fluent ad eũ oẽs gen⸗
tes · pꝛedicans pꝛeceptum eiusnam ad ſum
mum pontiſicem ptinet ſidem pꝑ ſe ⁊ per alios
pꝛedicare · Dommus dixit ad me filuus meus
es tu · peꝛ adoptõnem · quod conuenit cuilibet
chaiſtiano.Johᷣ.j· Dedit eis poteſtate ſilios dei
fieri his qui cxedunt in nomme eius· ego bo
die genui te id eſt tempoꝛe noui teſtamenti
quod dicit᷑ dies Ro/xiij. Nox pꝛeceſſt dies at
appꝛopinquauit c· Poſtula a me ⁊ dabo tibi
gentes c« per petitõnem em̃ eccłie conuerſa
eſt młtitudo gentiuʒ oꝛbis terꝛe· Reges eos
in virga ferrea id eſt inflexibili iuſticia · na ecẽe
ſententia ꝓ nulla re debet a rectitudine decha
re · t nuc reges intelligite per quos poſſunt
itelligi pꝛmcipes ⁊ pꝛelati:qꝛ iudicant terꝛam

Sln

Ontu

Diru

ſeris

EGn

n

Mcit
0ns

ſum
os
neus
ſtbe

6

nt
Ggi

vnſ
eos

A
innt
an

pꝛincipes in tem poꝛalibus et pꝛelati in ſpixi:
tualibus quod non poteſt conuenienter ſeri
niſi fuermt eruditi de lege domim quantum
ſpectat ad offcia ſibi commiffa · Seruite do⸗

mno in timoꝛe ne cadatis quia quanto ſta-

tus altioꝛ tanto caſus grauioꝛ ⁊ exultate ei
per deuotionem in officijs diums cuʒ tremo
re· reuerentie finalis · Apeehendite diſcipli
nam·.id eſt chꝛiſti humilitatem· Mathxj. Di
ſcite a me q; nutis ſum ⁊ humilis coꝛde· neq̃n
do iraſcat᷑ dominus ·qui ſupbis reñiſtit et pe
reatis de via uuſta·declinantes ad viam miqui
tatis toꝛtuoſamet quomã contra tales iraſcit᷑.
ſequit᷑ · Qum exarſerit in bꝛeui ra eius id ẽ·

punitio que aliqñ venit repente ⁊ ex impꝛoui

ſo. deo ſubdit beati omnes qui conſidũt ĩ eo/

iſti ſunt bumiles ⁊ recti non de ſaſtu mundi

de dommo conſidentes · D XXS

Omine quid multiplicat ſunt·
2Cc. ·Licet iſte pſalmus exponi poſ
ſet miſtice de płecutione eccleſe ab
aliquo tyranno apoſtata a ſde tam̃
ad pns exponat᷑ de chꝛiſto cuiuſ ſigura fuit da
uid pſecutõnem abſolon ſuſtinendo. ſc ergo ĩ

pſona chꝛiſti hommis dicat᷑ ad patrem · Dñe

qud multiplicati ſunt ⁊c nam ſacerdotes ſcxri

be ⁊ phariſei contra eum mſurꝛexerunt. ⁊ ad H

turbam populi perſuaſerũt mat:xxvij Mul⸗
ti dicunt aĩe mee non elſt ſalus ipſi in deo eiꝰ .
ſacerdotes em ⁊ ſcribe mathxxvijdixerũt yro
nice de eo conhdit in deo liberet eũ nuc ſi vult
q̃ñ d· non vult · et deo non elſt illi ſalus in deo
eius. Tu aut domme ſuſceptoꝛ meus es iðo
moꝛiens dixit luce xxiij pater in manꝰ tuas cõ
mendo ſpiritum meu Voce mea ad dommũ

clamauia exaudiuit me ⁊c]· Meb v· Qui in die

bus carmis ſue pꝛeces ſupplicatõnesq; ad eum
qui poſſet illum ſaluum facere a moꝛte cum cla
moꝛe valido ⁊ lacrinns offerens exauditꝰ eſt
P ſua reuerentia. Ego doꝛmũun et ſopoꝛatus
ſum per moꝛtem mn carne humana· et reſur
rexipoteſtate duima: Non timebo milia po
pulitunc em dixit data eſt mibi omnis pote
ſias in celo ⁊ in terra:lquoniã tu pcuſſiſti oes
aduerſantes mihi ſine cauſa ⁊c pemncipes em
iudeoꝝ populũ pcuſſit deꝰ in vindictã moꝛ
tis chꝛiſti per exercitum romanoꝝ· Sed quom
am immiente illa deſtructõne chꝛiſtiani qui
erant in indea monitu angel tranſierũt in re⸗
gnũ agrippe·qui confedeꝛatus erat romanis.⁊

ibi ſuerunt ſaluativt in hiſtoꝛia eccleſiaſtica di

vopulũ tuũ benedictio tua PSXXL. TII3
Vm inuocarem exaudiut me
deus 2c · PDſalmum itum ad
literam expoſui delberatione da:
uid quando ſaul cum exercitu cin⸗

citur · ideo bene ſubditur · Dni eſt ſalus. ſup

gebat dauid et viros eius in modum coꝛone.
pꝛimo Regum xxiij· Moꝛaliter autem expo:
nendo p ſaul qui mterpᷣtatur abutens demon
ſigniſicat qui bonis naturalibb que in eo inteᷓ
remãaſerunt ad malum abutit᷑ per dauid aut qᷓ
manu foꝛtis interpꝛetat᷑ quilibʒ vir ſdelis ⁊ cõ
ſtans ſigniſicat᷑. quẽ dyabolus cum ſuis ſatelli
tibo vt eum capiat in modu coꝛone eingit ſicut
dicit · i.· Pe · v aduerſarius veſter dya bol⸗ taqs
leo rugiens circuit querens quẽ deuoꝛet et õ
ꝓ ſua liberatõne debet ad dommũ clamare· et
cum p internam conſolatõnem ſentit ſe exaudi
tum debet gratias agere· d· Qum muocare.
in oꝛõne· exaudiuit me deus ilticie mee ! ſcz
datoꝛ ⁊ conſeruatoꝛ · in tribulatõne dilataſti
mihꝛ nam ſicut aurum martelli pcuſſione dila
tatur · ſc virtus in tribulatõne perſicit᷑. Rt quia
vir uiſtus ab oꝛõne non debet ceſſare ſubdit᷑.
LMbere mei ⁊c · Dyabolus aũt in perſecutio

ne iuſtoꝛũ vtit᷑ aliqn malis hommib qui ſunt
mebꝛa eius iõ contra eos dicit᷑ · Eilij hominũ

vſquequo graui coꝛde ·ſupple eſtis inferentes
Srauia bonis hominibo ſine cauſa vt quid di

ligitis vanitatem .iuſtos ſupbe depꝛimendo
Let queritis mendacium.ipᷣos mendaciter dil

ſamando· ſcitote qꝛ dommus mrificauit ſan

ctum ſuũ/ ſcz chꝛiſtũ qui eſt ſanctus ſanctoꝝ
daniel · ix · ip̃ᷣm ad ſuã dextram exaltando ⁊ inð

Lexaudiet me cũ clamauero ad eũ· Fraſcinini
et nohte peccare .id eſt ſi motus ire pꝑ vicium
inſurgat in vobis contra pꝛoximum.nolite ad

actum miurie ꝓcedere i in coꝛdib veſtris re
pꝛimte · h quomiã non ſufficit malum nõ agere
ſed cum hoc requiritur bonum lfacere mdeo ſub
ditur · Sacriſcate ſacrificium iuſticie . id eſt·
facite uiſticie opera·que ſunt ſacrificia deo Sra
ta. ⁊ ſperate in dommo de pꝛemio recipien⸗
do · Sed quia poſſet aliquis querere quod elt

llud pꝛemü · ꝓpter hoc in perſona talium dici?

Multi dicunt quis oſtendit nobis bonaad
hoc reſpondet d.· Signatũ eſt ſup nos vultuſ
tui domine ſcʒ lumen gratie baptiſmalis que

eſt arra gloꝛie·ideo ſubdit · dedilli leticiam in

coꝛde meode tanto beneſcio· Sed q; gratia

baptiſmalis non debet eſſe fructu vacua ſho

R fructu frumenti vini p oblatõnem ⁊ per
ceptõnẽ eukariſtiel ⁊ olei p opa miſericoꝛdie
mulciplicati ſunt ſcʒ m chꝛiſto baptiſati· Si ãt
ſic perſeuerent vſq; ad moꝛtem in dommo re
quieſcunt· ideo ſubditur · In pace in idipſum

doꝛmam requieſcam/·

rba mea ⁊c ]Secundũ hebꝛeos
fecit dauid hunc pſalmũ ad cantan
dum p ſacerdotes leuitas domĩo
Pconſeruatõne regni iſrael· m quo

uũ irael hereditates · Sic igitur

allegoꝛice iſte p̃s · eſt oꝛatio eccie ↄtra inſideleſ
terram ſanctam occupantes· Donunt᷑ autem

in pᷣncipio tria ſcʒ verbũ cũ ðꝛ · verba mea ꝛc
clamoꝛ cũ dicit intellige clamoꝛẽ meu ⁊ vox
cũ dici? intende voci oꝛõms ⁊c] verbũ ꝗpꝛie
dictũ eſt in mente · vox in oꝛe· clamoꝛ hignum
eſt voluntatil intenſe; per que ſigniſicat᷑ ꝙute
pſalmus di debet ab eccleſie miniſtris cũ me⸗
tis attentõne et debita ꝓnunciatõne ⁊ magna

deuotõne · Quomã ad te orabo dñe non ad

ydola ſicut gentiles ydolatre · mane exaudieſ

vocẽ meã id eſt · cito exaudias eã · hebrei eniʒ

pro optatiuo vtunt᷑ indicatiuo · Mane aſta:
bo tibi quaſid ſi cito exaudias cito aſtabo ad
reddendu gratias· quonmiã non deus volens
miquitatem ·ſcʒ inndeluiʒ: neq; habitabit iux

ta te mangnus q·d· nõ eſt dignũ vt ſaracenꝰ

vel aluis inſdeſis habitet iuxta ſepulcrũ tuũ ·
neq; permanebunt iniuſti ante oculos tuoſ
id elt nõ decet ꝙ incredul maneant in terꝛa ſu
per quã ſunt oculi tui·deutero xj perdes oes
qui loquunt᷑ mendacium id eſt pdas ſarace
nos qui falſo dicunt machometuũ viliſimũ · ſu

iſſe ꝗphetam dñi magnuũ· Virum ſanguinum

abomimabit᷑ dommus /Hic ponit᷑ ſingulare ꝓ
plural ſcut exodi:viij· vemit muſca grauiſſima

id eſt· multitudo muſcarũ igit᷑ hic vwi ſangui⸗

num dicunt᷑ machometus tenentes legẽ eiuſ
q̃ a gladio cepit ⁊ p gladiũ tenet᷑ et vt dicunt

aliqui doctoꝛes p gladiũ termĩabi Ego auᷣt

c]·lic incipit verſus in hebꝛeo ponit᷑ mo⸗
dus adeund terrã illam cu ðꝛ · Rgo aut in mk
titudme miſericoꝛdie tue ·pncipaliter cõndẽs
et non in merito luſticie mee ⁊ apparatu mui
tie ĩtroibo domũ tuã id eſt ſanctũ ſepulcꝝ
in quo q̃euiſti· adoꝛabo ad templum ſanctuʒ
tuũ in timoꝛe tuo id eſt modo reuerenti et ð
uotoet q̃ᷓd oꝛabo· Domme deduc me in luſti

cia tua c] id eſt · deduc me in virtute tua ad

faciendũ iuſticiã de inimicis tuis et meis · et al

legatur ad hoc rõ cũ ð Quomã nõ eſt in oꝛe
eou veritao ſed falſitas q lex machometi quã
cõſitentur eſt cõncta młtis falis· Sepulcrum
patens eſt guttur eoꝝ de quo non exit mſ. ſe

toꝛ· linguis ſuis doloſe agebant ſreqnter cũ

chꝛiſtiams · iudica illos deus /iudicõ cõdena:
tõnis · Decidat a cogitatõnibo ſuis quibo ma

chmantur inſerre mala ſidelibo tuis ſecunduʒz
multitudinẽ impietatü eoꝝ expelle eos qd·
imqui tates eoꝝ demerent᷑ vt de terꝛa illa deij
ciant᷑ quoniã irritauerunt te domme aufere

tes cultum tuũ de terra m qua potiſſime debe

ret vigere · et letenẽ omnes qui ſperant m te

de eoy deiectõne . Zt gloꝛiabunt?᷑ in te c id

elt gloꝛient in te de victoꝛia a te ſibi collata q
niã tu bñdices iuſto. in bonis ip̃ᷣm multiplica
do · ſcuto bone volutatis tue coꝛonaſti nos

id eſt coꝛonabisſcriptura nãq; lacra loquitur
frequenter de futuro p modum ß̃teriti ⁊ econ
uerſo.ireddes nobis coꝛonã hieruſale·
BGmine ne m furore tuo ꝛc
Pſalmũ iſtum fecit dauid penitenſ
de numeratõe populi ad iactantiaʒ
regni ſui ·ij. Reg xxiiij Licet aut ex
poni poſſit moꝛałr de q̃cuq; pctoꝛe peitete tñ
magis ꝗpꝛie de peccatoꝛe qui ſe iactãdo reco
lit bona ſua · ſcut ille phariſeus qui dicebat luc.
xviij· Cratias tibi ago domme q; non ſum ſiẽ
ceteri hoĩm raptoꝛes adulteri ⁊c.· Et ſequit᷑· Te
iuno bis in lbbato decimas do oĩm que poſſi
deo · Rt ex tali iactantia mmcurrit afflictionem
coꝛpiſ vł amme·⁊ ſic penitens camat ad dim
dicens · Domme ne m furoꝛe tuo arguas me
c]·id eſt in finali udicio quãdo ↄtra peccato
res aparebis iratus qui modo es manſuetus
LNMilerere mei domine quoniã infirmus ſuʒ
id eſt pꝛonus ad peccandũ ex coꝛruptõne pri
moꝝ parentũ Ceñ · viij· Senſus ⁊ cogitatõ hu
mani coꝛdis ꝓna ſunt ad malum ab adoleſcen⸗
tia ſua ⁊ amma mea turbata eſt valde de pec
catoꝝ cõmiſſione· ſed tu domme vſquequo ·
ſubintelligit᷑ differes eam ſanare · ðo ſubditur ·
onuertere domme · nunc in pñti. et eripe

animã meã de terꝛoꝛe iudicij futuri: ſaluum

me ſac ꝗpter miſericoꝛdiã tuãquaʒ allego et
non meã uiſticiam Quomã non eſt m moꝛte
dd eſt· poſt moꝛtem· qui memoꝛ ſit tui. pria
fructuoſa Laboꝛaui in gemitu meo am de
pꝛeterito· lauabo per ſingulas noctes lectuʒ

mei ⁊ꝛc de futuro nam ad habendũu remffio

nem requirit᷑ pnie cõtinuatio·ſcut de beato pe
tro legit᷑ ꝙ ſinguliſ noctibo ſurgebat hoꝛa qua
ch:iſtum negauerat ⁊ flebat ita ꝙ facies eius
videbat᷑ aduſta ex fluxu lacrimaꝝn. Turbatus
eſt a ſuroꝛe oculug meus ſid eſt pꝛe dolo coꝛ
dis ⁊ lacrimis obſcuratus eſt viſus meus:⁊ ſᷣ
dit cauſa · inueteraui coꝛruptõne peccati int

oes inimicos meos id eſt demones ad maluz

me ꝓᷣuocantes· Sed quomã vera penitetia

certam ſpem habet de remiſſione peccatoꝛum

ſubdit᷑ · diſcedite a me omnes qui opammi mi
quitate id ẽ vos demones qui eſtis in malo
obſtinati qm exaudunt dñs vocẽ fletus mei
B ſunt vba penitentis qñ ſentit cõiectural
ter diumã conſolatõnem Drubeſcant ⁊ cõtur
bent c ſicut ei demones gaudent ⁊ gloꝛiãt᷑
de peccatoꝛis deiectõe ita turbant᷑ erubeſcut

de eius releuatõne ˖ cõuertant᷑ et erubuſcant

q; cũ ſint ſupbiſſimi videntes ſe ſupatos no⸗
lunt ibi duitius cõmoꝛari· Vnde math · n de

chꝛiſto ſcri bitur. Et reliquit eum dyabolus· tã:
qua m temptatõne victus;

MSNLJ. vEI.

ui ⁊c.Pſlmũ iſtũ fecit dauid.eo
ꝙ luerat occaſo moꝛtis ſacerdotuʒ
nobe vt habet᷑ · · Reg xxiy petes a
dñõ neapter hoc tradẽt᷑ mn manus ſaulis⁊ alno

rum pſequentium ip̃m· Huc igit᷑ pſalmũ debʒ

dicere dommo qui per incautelam ſuam eſt
occaſo magni mali petens a dommo liberari
⁊ dicat · Domine deus meus in te ſperaui.
id eſt ĩ tua miſericoꝛdia nõ m mea iuſticia· ſal
uum me fac ex omnib pſequentibb me coꝛpo
raliter vł ſpualiter · nequado rapiat vt leo ani
mam meã ſcʒ pſecutoꝛ coꝛpoꝛalis per moꝛteʒ
coꝛ palem vł ſpualis p moꝛtem ſpualem.· dum

non eſt qui requirat τα ſ-ſalutem meam p̃ter

te · Domme deꝰ ·Mic allegat᷑ triplex ratio ꝓ
petitõnis exauditõne accipit᷑ at pᷣma ex parte
ſui ·d · Domme deus meus ſi feci iſtud·. mali
cioſe · ſciens ꝙ tm̃ malum ſequi deberet ex mea
actõne vł ſi eſt iniquitas in manibb meis tał
vellem reddere mala benefactoꝛbus mei 8.
decidam merito ab minucis meis manis qᷣſi
di iuſtuʒ eſſet ꝙ traderer meis mimicis⁊ ꝙ im̃
me compꝛehenderent ⁊ totaliter cõculcaret. Sʒ

quoniã adhuc ſum innocens ab iſtis exurge

dommei ira tua ſid ẽ in effectu vmdicte tue
Let exaltare in finib mimicon meoꝝ repelle⸗
do inimcos a me ita ꝙ retrocedãt ad loca ſua.
Exurge domme ·hc pomit᷑ ſcdᷣa ratio et acci
pitur ex parte dei qᷓ pcepit iudicib inferioꝛib
facere iuſticiam ⁊ ſic facere debet ip̃am·do de.
Sxurge domine in pꝛecepto quod mandaſti
Kʒ faciendo iuſticiam de pſequentibob me et ly
nagoga populon circundabit te ·ſcilicʒ ad te
laudandu de facto iuſticie · et pꝛopter hanc
ſcʒ iuſticiam· m altu regredere loſtendedo al

titudinem tue iuſticie in imquoꝝ punitõe do

mimus iudicat ꝓppłos q/d. ſicut quiubet dom
nus tempoꝛalis iudicat ⁊ punit ſuos ſubditos
ſic tu qui es dommus generalis oĩm debes iu
dicare ⁊ pumire omnes miquos homines l de
mones ideo concludit · Tudica me dñe ſecudu
iuſticiam meã ferendo ꝓ me ſententiam.
Conſumet ⁊c he ponit tercia tatio ⁊ accipi
tur ex malicia perſequentium cũ ð · ¶õſume
tur nequicia peccaton]ta ꝙ non habeat effe⸗
ctum · et diriges iuſtum ]ſaluando ip̃m· ſcru
tas coꝛda renes icogitatõnes interioꝛes
actus exterioꝛes · Iuſtum aduitoꝛium meuz
a dno.qui cognoſcit innocentiam meã· Deꝰ
iudex ꝛcτnunquid naſcit p ſingulos dies pſta
tim puniedo mala:q·d·non. ſed expectat peni⸗
tẽtiaʒ que ſi nõ ſequat᷑ augebit᷑ pena:deo ſubdi
tur · Niñ conuerſi fueritig gladium ſun uibꝛa
bit c id eſt punitõnem ſuam pabit · et in eo
parauit vaſa moꝛtis .ſ gehenne que eſt mo⸗s
ſeda et ſubdit᷑ cauſa Scce parturit c ł cõcixe

Omme vdeus meus in teſpera

pꝛecedit pareurite et parturire parere. Maluſ

igit᷑ ex ſuggeſtione dyaboli concipit volunta:⸗
tem peccandi parturit aut p conatũ adimplen
di parit aũt in actu peccati:⁊ ſic lacum inferni
ſibi apit et incidit · Conuertet᷑ doloꝛ eius in ca

put eius quia malum ipᷣius reuertit᷑ per pe⸗
nam ſuper caput euis: ⁊ innocens lberatuſ ad
dei laudem conuertit᷑ ⁊ ſic in eius perſona ſub⸗
ditur .· Qonſiteboꝛ dommno ⁊c ·
HBSAL— Vrf.
mine dominus noſter ꝛc .

triumpho chꝛiſti · ſed miſtice põt ex
poni de ſuo coꝛpoꝛe miſtico quod
eſt eccleſa: cuius eſt duplex ſtatus:militans 2
triumphans et licet ſcðᷣm vtrunqʒ; poſſit accipꝛ
magniſicentia dei ſcðᷣm ilud . p̃s· cx conſeſſio et
magniſcentia opus eius. tñ magis ꝗpꝛie dicit᷑
de triumphante · ſcðᷣm hoc ergo dicat. Domi

ne dñs noſter q̃; admirabile eſt nomẽ tuũ J.

id eſt valde admirabile · in vniuerſa terꝛa q:
dumbto plus eſt admirabile in celeſti gloꝛia·
ideo ſubdit᷑ quomiã eleuata eſt magniſcentia
tua c h̊ quomiã ciuitas celeſtis ſi eſſet tm̃ ex
viris perfectis non efſet ſic laudabilis ſieut eſt
per hoc ꝙ pueri ſunt cum eis:ideo ſubdit · Ex
oꝛe infantium ⁊ lac tentium perfeciſti laude.
et iſti pueri ſunt in triplici diferentia. nam ali
qui confeſſi ſunt chꝛiſtũ moꝛte h̊ non oꝛe ſcut
mnocentes occiſi ab herode · aliqui vero oꝛe h
non moꝛte ſcʒ pueri clamantes chꝛiſto oſanna
ſiuo dauid c vt habet᷑ mathixxj capło aliqui
vero vtroq; modo/ ſicut beatꝰ pancratius qui
conſitens chꝛiſtũ paſſus eſt anno etatis ſue · xij ·
et beata agnes anno xnj et ſimiles qui ſunt in

ciuitate celeſti deuʒ laudãtes vt deſtruas ini

micũ ⁊ vltoꝛem li vt tenet᷑ cauſaliter ⁊ cõſecu
tue; nam ꝗpter pmos deſtructꝰ fuit herodes
et ꝗpter ſcos ſcribe ⁊ ſacerdotes pueros ĩcre
pantes ⁊ ꝗꝓpter tercios tyrãmi gentiles Quo
miam videbo celos] Eſc oſtendit᷑ qualiter ho

mo ad triumphantem eccleſa eleuat᷑ cu dcit.

Quomã videbo celos tuos ꝛc que ſunt crea
ture incoꝛruptibiles ⁊ valde excellẽtes reſpẽu
coꝛpis humani deo ſubdit᷑ Quid eſt hõ coꝛ

poꝛe fragilis et coꝛruptibilis ·q̃ſ· d.nihil vdel

reſpectu plan et tñ memor es eius ad ele⸗
uandu pm ſup celum ſidereũ m empyreo qð
eſt locus angeloꝝ:et reſpondet᷑ ad hoc cum de

LMmuiſti eũ paulo minus ab angelis quañ

di · licet ratõne coꝛpoꝛis ſit fragilis· tñ ratõe aĩe
ad imaginẽ dei facte non multü diſtat ab age
lica natura·a ex dei beneſicio equalis eff icit᷑ in
gloꝛia ndeo ſubdit. gloꝛia et honoꝛe coꝛonaſti

eũ domme · Mathᷣ xxij. Erunt ſicut angeli dði

in celo · dt ꝗpter dignitatem anime a pᷣncipio
ereatõnis bomo pᷣlatus eſt ceteris coꝛpoꝛalib

Senſus literalis huius pſalmi ẽ de

creaturis· Ceñ ·. Eaclamus hommem ad ima⸗

ginẽ et ſmiltudinem noſtra et pſit piſcibo ma

ris ⁊ volatilibus celi et beſtijs terre vni uer ſe
q; creature ⁊c ·iðᷣo ſubditur · et cõſtituiſti euũ
a pncipio creatõnis ſuper opa manuum tua

rum ⁊c ·et patet ex dictis · ideo concluditur qð

in pᷣncipio fuit ꝗpoſitum de magnificentia ðᷣ
relucente in creaturis cũ ðe · Dñe dñs ꝛc

DPSRNL

Secundu ſenſum literalem pſalmꝰ
iſte loquitur de ptãte xp̃ᷣi udiciaria
quantũ ad duplex iudicuiʒ. Primuũ
eſt imdicium diſcretionis quo nunc ſideles ab
inſidelib diſcernunt᷑ de quo ðꝛ ioh· xij · Nũc iu

dicium elt mund . Scðm eſt iudicunz diſcuſſio

nis futuꝝ in ſine mund quo ſinguloꝝ merita

et demerita diſcutient vt pene vł pᷣma ſcöoum

oꝛdinem iuſticie reddant · t ſenſus literał hu⸗
ius pſalmi ad hoc tendit vt ſemp ſimus in tio

re poſiti ratõne vtriuſq; indicij pmo ratiõe iun

dicij diſcretõnis · qe et ſi certi ſumus nos eſſe ð
numero ſidelium tñ neſcimus ſi ſimus de eis
quantũ ad meritũ · cces ·ix· Neſcit homo vtꝝ

amoꝛe vel odio dignus ſit· Simiuter ratiõe ůuin

dicij diſcuſſionis· q neſcimus in qua parte po

nendi ſimus . · cum ouibus ad dexterã · vel qð

abſit cum edis ad ſiniſtram · et ſic pꝛeter ſenſuʒ

dommo confido ꝛc.
Pſalmũ iſtum literaliter expoſui ðᷣ
conhdentia dauid qua monitus a
.- Lgad apheta venit ad manenduz in
terꝛa irael · vt habetur ·.·· Regxxij confidenſꝙ
dommus eum ꝓtegęẽt a ſaul ⁊ aujs eũis imimi
cislicet monitus fuiſſet a viris ſuis extra traʒ
iſrael habitare· Allegoꝛice vero expomi poteſt
ð chꝛiſto per ðð ſigurato.nã ⁊ ipᷣi łiter pſua

ſum ſuit · exiret de terra apter perſecutõneʒ

herodis . Luce·xiij Tranſi hinc ⁊ vade · qꝛ qrit
te herodes interncere · Gt ſicut dauid nõ aſſen⸗
ſit viris ſuis ſic nec chꝛiſtus talibo ver bis èᷣ ſic
reſpondit · ite et dieite vulpi li ecce demonia

eijcio et ſanitates perſicio· hodie et cras et icia
die conſumoꝛ · Sic ergo m pſona chꝛiſti bomi
ms dicat᷑ · In dommo conndo ꝓteget me

ab herode quomodo dicitis tranſmigra·⁊c ſid
eſt ꝙ fugiam a facie herodis ſicut paſſer a facie

ſagittantis. Quoniã intenderũt arcũ ſuũ ⁊c ·

verbum elt dicentium chꝛiſto ꝙ ſugeret et en
ſenſus· herodes ⁊ eius ſatellites inſdiantur vi
te tue · Et inducitur exemplũ de euis pꝛecurſo
re iam occiſo ab herode cum ðꝛ Quoniã quẽ

pfeciſti deſtruxerunt id eſt· iohannẽ quẽ per⸗

fectum dixiſti · Mathxy Inter natos mulierũ
non ſurrexit maioꝛ iobanne baptiſta·q· d· ſc de

nfitebor tibi domme 2 ·

literalem non apparet nihi pꝛo nunc alia moꝛa
litas reqrenda ₰ℛRN

te facient · ¶ Dommus in templo ]Hic cirea
chꝛiſ tum hommem ponit᷑ dimma ꝓtectio cuʒ
dicit · Dominus in templo ſancto ſuo id eſt
in humanitate chꝛiſti in quo habitat omnis
plenitudo duntatis coꝛpoꝛaliter · col. ij Oculi
eus in pauperem reſpicumt id eſt chꝛiſtum
bommẽ qui vixit in paupertate vſq; ad moꝛtẽ
et ſuper ipſum erant oculi dommi ꝑ ſingularẽ
ꝓuidentiam · palpebꝛe eius interꝛogant filioſ
hbommũꝛ ſcrutat᷑ cogitatõnes ⁊ actus eoꝝn
dominus interrogat iuſtum ſvt in bono pſe
ueret · et upium vt ſe emendet · qui autem
diligit miquitatem ſe nolens emedare · odit
animam ſuãq; pꝛeparat eam gehenne que p
multa grauia deſcribitur cum ſubdi · Pluet
ſuper peccatoꝛes ⁊c ad deſignandũ eius ĩpoꝛ
tabilẽ grauitatẽ ⁊ ſubdit᷑ cauſa quomã iiſtus
dommus ⁊c· pꝛopter quod nõ dimittit dede
cus culpe ſine decoꝛe uuſticie ·
SNNL.
uum me fac domine ⁊c ··
Pſalmus iſte hterali loquit᷑ de ſal:
uatõne dauid quando fugit de cey
la eo ꝙ habitatoꝛes ceyle diſpone

bãt eum tradere ſauli quamius dauid ſaluaſſ.ʒ

eos de philiſteis diripꝛentibo bona eoꝝ · .· Reg
xxiij et in hoc dauid fuit figura chꝛiſti qᷓ venit
in mundũ ꝓ ſalute iudeoꝝ et tñ ip̃i tradider̃t
eum gentibus ad occidendũ · et ſic dicit in per⸗
ſona eius· Saluum me ſac domine quomã de
fecit ſanctus de populo iideoꝝ· quoniaʒ di

mmute ſunt veritates cτ· nã aliqn loquebant᷑
chꝛiſto blande vt eum caperent in ſermone ·

Mat xxij Magiſter ſcimus qꝛ verax es ⁊ viã

dei in veritate doces ⁊c· Vana locuti ſunt vnꝰ

quiſq; ad ꝓximũ ſuum ſtractantes quomodo

perderet chꝛiſtum cum tñ deitati ſue non poſ
ſent nocere nec etia humanitati niſi quantum
volebat ſuſtinere· labia doloſa .uide ꝓditoꝛil
et phariſeoꝝ· in coꝛde et coꝛde locuti ſunt uu
das em̃ dicendo aue rabi intendebat eum tra
dere moꝛti · et phariſei ſibi Oquẽdo blande qre
bant eum cape in ſermone vt dictum elt · Di
ſperdat dominus ⁊c]et ſic factum eſtquia ii
das ſe ſuſpendit et romanoꝝ exercitus undeoſ

deſtruxit . Qui dixerunt Imguã noſtram ma:

gniſicabimus eum accuſando coꝛam pilato·
Llabia noſtra a nobis ſunt /id eſt· poſſumꝰ lo⸗
qui contra eum verũ vł falſum quis noſter
dominus eſt q·d· iſte non eſt qui dicit ſe eiſle
meſſiam · vnde coꝛam pilato negauerũt ipᷣum
eſſe ſuum regemn· Pꝛopter miſeriam xhc
ponit᷑ effectus paſſionis chꝛiſti et ſunt ver ba
Dei patris per chriſtum detentoſ m limbo lbe

rantis cum dicit᷑ · Pꝛopter miſeriã inopũ ꝛc]·
id eſt exiſtentiim in lmbo· nũc exurgaʒ ad

liberandu eos per chriſtum· ſiducialiter agaʒ

taͤrer
i;
dec
Oumn
Oall
ltun
incrte
Onlars
ntii
18 on
dpe⸗
lalten
elcdt
eqguey
Dbe:
ojpo⸗
luſtus
dede

e
ideſc⸗
decey
lſpone⸗
ſaluach

ſRes

ſvent
ddeñt
nper⸗
mde
nidi
lebant
more⸗
9 1wi
nt vy⸗
omod⸗
vonpo
luntum
dtol
t /u
mtra⸗
deire
guall
uden⸗
mn ⸗
oc
foſter
tſecſe
tüm
rerba
wlbe
8d
1i

mn eo id eſt in chꝛiſto qui ꝗpoſito ſibi gaudio
ſuſtinuit crucem · heb · xij et quoniã hec erãt p̃
dicta per ꝗphetas ſubdi· loquia dommmi e⸗
loquia caſta·qdſicut veriſſima ſunt impleta
&t quoniã liberatio patrũ de limbo nõ ſuit ad
bhoꝛam ſed ad ſemper weo in eon perſona ðꝛ·
Tu domme ſeruabis nos et cuſtodies nos a
generatõne hac ineternum 1 eſt· ex nunc vſ
q; imperpetuũ: Lcet autẽ poteſtas demonis
tuc ablata fuerit a dic tis prib·nõ tñ a viatoꝛi
bus · deo ſubdit In circuitu impij am bulãt
id eſt · demones circueunt vt ſideles decipiant
ij petri · vaduerſa rius veſter dyabolus tanq;
leo rugiens circuit querens que deuoꝛet · ſed qᷣ
niam electi euadunt inſdias demonũ ſubdit ·

Lſecundũ altitudinem tuam ſid eſt tu domine

deus ſcõm altitudinem conſilij tui nobis occul
ti.multiplicaſti hiios hominũ qu reponen
di funt m regno celozum.

Squequo domme Wdmteris
me m finem .·.Plſalmũ iſtum lite
raliter expoſui de quattuoꝛ tribula
tõnmibus ifrael quas pᷣuidit dauid ·
ſeʒ ab aſſirijs egiptijs caldeis et grecis: quaruʒ
termmatõnẽ dauid petijt in hoc pſalmo· Moꝛa
liter aũt per iſtas quattuoꝛ tribulatõnes pñt ĩ
telligi paſſiones quattuo: pꝛincipales ·ſcʒ ſpes
et timoꝛ gaudum et triſticia ratõneʒ multipli
citer pturbantes· ſpes male eleuans que dici᷑
pꝛeſumptio · timoꝛ a virtute deijciẽs qui dici?
mundanus: gaudium ð pꝛoxim malo·⁊ triſti
cia de eius bonopaſſiones em̃ iſte ratõneʒ ob
nubilant · voluntatem depꝛauant · ad inferni pe
nam obligant et demones letiſicant· Qõtra pꝛi
mum ðꝛ · Vſquequo domme obliuiſceris me
in finem ]tanqᷓ; abſconditum in nubilo excecã:⸗
te ratõnem· concra ſcᷣm ðꝛ vſquequo auertiſ
ſaciem tuam a metanq; auerſo a te ꝑ volũta
tis depꝛauatõnem · contra terciũ· qᷓʒdiu ponaʒ
conſilia in anima mea doloꝛem c · eo ꝙ cogi⸗
to me obligatum ad gehennam . contra quar⸗
tum· vſquequo exaltabit mimicus meus ſup
me id eſt. dyabolus me tenens captiuum·
Tllumma ⁊c ¶Mic oſtendit᷑ qualiter dicta tri
ulatio termmet᷑ cum dicit · Fllumma oculos
meos id eſt · intellectum meũ ⁊ affectum lu⸗
mine tue gratie · ne vnqm obdoꝛmã in moꝛ⸗
te · id eſt· ne moꝛiar in ſomno moꝛtahs culpe
Lneq̃ndo dicat minncus meus pꝛeualui nam
in puncto moꝛtis eſt finis belli Qun tribulãt
me exultabunt c.id eſt ſatellites demonis
gaudebunt ſi amotus ſuerode vita pꝛeſen⸗
ti cum peccato moꝛtali ego autin miſericoꝛ⸗
dia tua ſperaui que tunc ſuccurret mibi· Gx
ultabit coꝛ meu in ſalutari tuo id eſt. in ſpe
Hluatõnis tue. cantabo dno qui bona tribuit

mihi· ſeilz. bon et re Paro erſenet bo
na gratie et gloꝛe · P XXZ.
8 Xn inſipiens ꝛ⁊c . Pſalmu i luʒ
expoſui literaliter ð nabuchodono
ſoꝛ qui pꝛecepit incendi templũ do
mini· inpꝑ Reg xxv· quod non feciſſz
ſi ipſum ven deum eſtimaſſet · ⁊ ſic negauit euᷣ
facto.Moꝛaliter aũt poteſt exponi de quolibʒ
obſtmato mn malis et ſic negat deum factis et
ſi non verbis· Tytum . pQonſitent᷑ ſe noſſe deũ
factis aũt negant Tgit᷑ talis obſtin ati pꝛemo
deſcribit condicio cum dicit · Dixit imſpies in
coꝛde ſuo non eſt deug nam ita ſupbe peccat
et inuerecunde ac ſi non eſſet deus qui euʒ vi
dẽt nec poſſet punire Coꝛrupti ſunt et abonmn
nabiles deo ⁊ angelis ⁊ hominiba bonis: nõ
eſt qui faciat bonũ ⁊c]· q; de taliba non ẽ vnicꝰ
qui faciat bonũ meritoꝛium · Dommnus de ce
lo pꝛoſpexit ſup filios hommum vt videat vc
non eſt p hoc mtelligendũ ꝙ aliquid de nouo
cognoſcat h̊ hoc ðꝛ ad oſtendendũ ꝙ vult oẽs
homines ſaluos ſieri voluntate antecedente.
Loẽs declinauerũt ⁊c ruentes de peccato in
peccatum· ⁊ loquit᷑ de obſtmnatis Sepulcꝝ pa
tens eſt gutur eoꝝ nam de ipᷣo non egrediũ
tur niſ verba fetida · ideo ſubdit · lmguis ſuis
doloſe agebant ad ꝓxim deceptõnem· vene
num aſpidum . id eſt documentũ peſtiferum.
Lſub labijs eon ad ſidei coꝛruptõnem · Quo
rũ os maledictõne ⁊c id eſt blaſpyhemns hoꝛ
ribilbo contra deũ · ¶ Veloces Mic ponitur
obſtinati malicia contra ꝓximum cum ðꝛ. Ve
loces pedes eoꝝ ad effundendu ſanguine · nã
pedes anime qui ſunt affectõnes et pedes eoꝛ
poꝛis ꝓmpti ſunt ad homicidum ideo ſubdi ·
ontritio ſcʒ pꝛoximi: ⁊ infelicitas · ſcʒ ſui
ii vijs eoꝝ ⁊c q; querunt conterere ꝓximũ
et p hoc curꝛunt ad infernum· non eſt timoꝛ
dei ante oculos eoꝝet iðᷣo ſine freno feſtĩant
ad malum · Nõne cognoſcent omnes q̃ opan
tur mmiquitatẽ ſ. ꝙ deus ſit timendus · ꝗ d. ſic
quando oculos eoꝝ aperiat pena quos modo
claudit culpa· qui deuorant plebem meam
id eſt populũ ſimplicem reſiſtere nõ valenteʒ
LDommũ non muocaueruntqꝛ ip̃m non ti
muerũt illic trepidauer̃t timoꝛe vbi nõ erat
q; ꝗpter eoꝝ maliciam dominus immittit eis
ſine perſecutoꝛe timoꝛe· Nꝛouer ·xxvnj· Eugit
impius nemme ꝑſequẽte · Quoniã dommꝰin
generatõne iuſta eſt ⁊c apter hoc em ꝙ dñs

exiſtens in iuſtis per gratiam ſufficit eis ⁊ nõ
ſoucitant᷑ de terꝛenis ideo reputant᷑ tanquam
beſtie confußbiles · Quis da bit hic petitur
liberatio iuſtoꝝ ab miquoꝝ perſecutõe vt poſ

ſint lberiis deo ſeruire cum ðe · Quis dabit
ex ſonid eſt ex ciuitate celeſti·ebᷣ xij. Kcceſ
ſiſtis ad ſion montem ciuitatem dei viuentis

bieruſalem celeſtem· ſalutare iſfrael id eſt. po

pulo iuſto· cu conuerterit dominus captiuita
tem plebis ſue id eſt pſecutõnem ſimplicium
ab iniquis· exultabit iacob.id eſt· ſupplantans
vicia· et letabit iſrael imeditans ceieſtia ·
Omine qu is habitabit 2c]·

dauid ad oſtendendum pfectõnez

templo tempoꝛe veteris teſtamenti. Allegoꝛi.

ce et moꝛaliter ſigmiſcat᷑ perfectio mmiſtroꝝn

eccleſe · Oirca quod pꝛimo mouet᷑ queſtio cũ
diit Domme quis habitabitſ.digne· in ta
bernaculo tuo .militantis eccie· aut quis req̃
eſcet in monte ſancto tuo ſecẽ̃ie triũphantis
poſt laboꝛem militantis· Qui ingreditur
Hic pomt᷑ reſponſio cum ðꝛ Qui mgreditur
ſine maculaſ moꝛtalis culpe ⁊ infamenam
eccie mmiſtꝛi debent eſſe integꝛe ſame · ⁊ opa
tur iuſticiam ſabundantẽde qua dicit᷑ math

v· niſi abundauerit uiſticia veſtra ⁊c maioꝛ em

debet eſſe inſticia mimſtoꝝ eccie·q;· populi cõ
munis· Quu loquit᷑ veritatem in corde ſuo ſa
cram ſcripturam que eſt veriſſima meditando

qui non egit dolum in lingua ſua·falſa docẽ

do vel alias pꝛoximum decipiendo· nec fec ꝓ

ximo ſuo malum c ̊ magis bonum nam p

iſtas negatões inteln gunt᷑ oppoſite affirmatio
nes· Pſal.xxxvj. Declma a malo et ſac bonum
Ad miilum deductus elt in cõſpectu eꝰ ma
lignus q; bonus pꝛelatus malos a ꝓmotiõe
repudiat et timentes deũ ꝓmouet et honoꝛat
Qui iurat ꝓximo ſuo ⁊ nõ decipit naʒ pꝛo⸗
veritate obſeruanda iurandum eſt etiam viriſ
pfectis:ne veritas pereat ita tamẽ ꝙ uramẽe⸗

tum ſit verum uiſtum ⁊ diſeretũ qui pecumã

ſuam non dedit ad vſuram ß p modu a chꝛi⸗
ſto traditum luce · vj.· date mutuũ nihil mð ſpe
rantes· et munera ſup innocentẽ nõ accepit.
id eſt· ab innocẽte ꝓ iuſticie ſue defenſone. nã
ad hoc tenet᷑ index ex officio ſuo ·. Honit᷑ cõcdlu
ſo cum ðꝛ · Qui ſacit hec que dicta ſunt nõ
mouebi meternuũ q;ꝛ non mouebi a ſtatu 5
tie· et ſc peruenit ad ſtatũ głe que eſt eina·

NOnſerua me domme 2c .
Decundũ ſenſum literalem pſalmꝰ
iſte loquit᷑ de reſurrectõne chꝛiſti·
. Et euis exaltatõne ad dexteram dei
Licet aũt moꝛaliter poſſet exponi de quolibʒ
chꝛiſtiano qui eſt de numero electoꝝ · vdetur
tñ mih exponendus magis apꝛie de coꝛpoꝛe
chuſti miſtico accepto ꝓ eccia de gentibo colle
cta ·et ſc pmo peti᷑ eius cõſeruatio cum dicit.
Oonſerua me domine quomiã ſperaui in te
d eſt. in tua gratia et non in legali obſeruãtia

Iſte pſalmus videt᷑ factus ſuiſſe a

mimſtrantum m tabernaculo hue-

dixi dommo ·ieſu chꝛiſto deus meus es tu
eius deitatem conſfitendo · Ro · x · Qoꝛde aede
ad iuſticiam oꝛe aũt confeſſio ſit ad ſalutẽ. qimi
bonon meoꝝ non eges in oblatõne ſacriſcio
rum legalum que hebant de terrenaſcentibus
animalbo ideo dicit᷑ in pſona dei pſalmo/xux
Nunquid manducabo carnes tauroꝛuʒ 2 ſan
Zuinem hircoꝝ potabo qd.non· Sanctis

ſunt in terra eius ſid ẽ in terra viuentiu · mi⸗

riſcauit omnes voluntates meas in eis volũu
tates ei eccie mirabiles fuerũt facte in ſcĩs
lam regnant cum chꝛiſto dum adhuc viuerẽt
in terꝛa· et mirabilioꝛes adhuc ſacte ſunt poſt
moꝛtem eoꝝ·ſ·miracula eoꝝ gloꝛiam declarã
tia vt ſa ncti dyoniſij ⁊ abꝛoſij et pluriũ alioꝛũ
ad ſidem de gentibo conuerſoꝝn · Et quomã añ
conuerſonem ip̃ vł ſalteʒ eoꝝ aliqui erãt pec
catis pluribo irretiti ·idðo ſubdi Multiplicate
ſunt ĩſrmitates eoꝝ ·i.pẽta que ſunt infirmita
tes anime. poſtea accelerauerunt ad currens
dum per ſidem ad chꝛiſtum · Rt quoniã in pᷣmi
tuia ecchłia aliqui de iudeis conuerſi volebant
inducere conuerſos de gentiby ad obſernatõeʒ
legaluim · quod tñ non erat agendũ .· Cal · v · Si
circuncidimim chꝛiſtꝰ vobis nihil pꝛoderit· Et
idem intelligendum de alijs legalbo· deo ſub
ditur· Non congregabo conuenticula eoꝝ.
in quib talia docent de ſanguimibo nam cir
cumciſione et ſacrificijs erat effuſo ſanguinis
nec memoꝛ ero nommũu eoꝝ per labia mea ·.
Hiiereiij In diebus illis ait dominꝰ nõ dicẽt
vltra arca teſtamenti domimni. neq; aſcendet ſup
coꝛ neq; recoꝛdabunt᷑ illiis· St multo fortius
de alijs legali et vdit ratõ Dommus pars
hereditatis mee ⁊c dicit em̃ eccleſa · dommuſ
ieſus chꝛeiſtus eſt mihi pars hereditaria Let ca
lix meus de quo dicit pſalmoxxij calix meꝰ
mebꝛiãs ꝗ; pꝛeclarꝰ eſt: tu es qui reſtitues be
reditatem meã nibi per adam amiſam Eu
nes ceciderunt mihi in pꝛeclaris ·id eſt. inter
ſanctos· de quib funiby dicit᷑ oha xinj. In do⸗
mo patris mei ma nſiones multe ſunt. Eunes
em̃ aliquãdo ſignificant hereditatis poꝛtõnes.
Toſue· xvij· Mihi aut dediſti funiculum vnuz.
Et quoniam ſequi debet gratiaꝝ acio.ſubdit?᷑.
Benedica dommũ qui tꝛibuit mihi intellcm
legis ⁊ euangelij inſup et vſq; ad noctẽ id
eſt. mundi ſine · mcrepuerut me renes mei·
hec increpatio eſt eruditõnis.do alia litera hʒ
Lerudierunt me ] doctoꝛes em̃ eccleſie qui p
renes ſignificant᷑ eo ꝙ in pᷣis eſt virtus ad ge
nerandu ſilos in eccleſia dei· non ceſſabut eru⸗
dire populu chꝛiſtianũ uſq; ad finem mudi.Sʒ
quomiã chꝛiſtus eſt pꝛincipalis doctoꝛ ecclehe

72

ideo ſubdit Pꝛouidebaʒz dommũ in cõſpectu

meo ſemꝑ c ·tanqᷓm pꝛincipalem directoꝛeʒ

et cuſtode Hꝛopt boc letatu eſt coꝛ meuũ ⁊c j·

eugen t
ecn
Autd ,a
eſunſti
Abenbis
pelnon
tongiſn
Danetgg;
lentſiin
ſes N
iemnſs
cvuere
eſintſet
Indechn
uriüalo
guomae,
leratper
ltiplrate
inüirmit
d curre
nampn
wolebent
bſernatie
Calve
dert
nſdeo ſib
la eoy
namſar
nguums
a mea)
nd dicet
detſup
ofortus
mus pats
dommnl
ia etca
Clir ne
ſttuege
lm Hi
ſtemier
In do⸗
Eunes
tönes,
myn
dfubo
ntelei
Enei
lenh⸗
begud
naedde
bütenn
nid
ceceſe
ſocn
ctore;
üu

coꝛde et ore regtatiãs dommo Lmlſuper et ea
ro mea requieſcet ·m ſepulcro· in ſpe · reſur

rectõms gloꝛioſe Quoniã non derelmques

aiaʒ mea in ferno q; ſi fuit purgata totali m
pꝛeſenti accipies eam de coꝛpe exeuntẽ ſin aũt
accipies eam de purgatoꝛio purgatã. Notaſ

nuchi feciſti vias vite l. gloꝛioſe ĩ pñti per hi:

dem · et in futuro notas facies p apertã viſo⸗

nem . deo ſubdit · adimplebis me leticia cum

vultu tuo] nam aperte vmoni coniuncta eſt
fruitio beata et quoniã eſt eternaſequit De
lectatõnes in dextra tua vſq; in ſinẽ r einalit·

B mine mez
audi domme uſticiam meaz

ꝓ ſua liberatõne a ſaulis pſecutõne
ꝓ qua fecit plures pſalmos:. nã iſta

perſecutio fuit longa·Moꝛaliter aũt eſt oꝛatõ

vrri uiſti in pſecutõne demonis vel hominis
mali poſii ·petentis inde dnumitꝰ liberari· Cir
ca quod ſciendũ ꝙ talis oꝛatio eſt exaudibilis
apter tria ſcʒ ꝗpter patientis innocentiã ⁊ pꝛo
pter dei iuſticlam· ⁊ ꝗpter pſequentis maliciaʒ
Quantũ ad pᷣmũ ðʒ · Sxaudi domie iuſtici

am meã .qd imnocens ſum m bhoc caſu:do ſhᷣ

ditur · auribe percipe oꝛõnem meam non in la
bijs doloſs /ſ·factã ꝙj veracibe contra illos · de
quibodicit᷑ ecciiij Ve duplici coꝛde et labijs ſce

leratis · Quantu ad ſecundum ð · De vultu

tuo iudicium meum ꝓdeat c q dab eo non
potelt ꝓcedere niſ iuſtum · Pꝛobalti coꝛ me⸗
um ptʒ intuitu tuo et nõ mtuitu hommuʒ
·Reg xvp omo vet que paret deus autez
intuet᷑ coꝛ· et viſtaſti nocte /id eſt.pſecutõis
tempoꝛe· ſicut medicus viſitat egru ꝗpmando
ei medicinã amarã adↄſeqnð ſamtate igne me
exammaſti in foꝛnace tribulatõnis· et nõ eſt
muenta in me inquitas que nuc unpom᷑ mi
hil Vt nõ loquat os meu opera hommu pꝛo
pꝛis me manib vmdicando. ſic em ſolet loqui
hoĩes irati. ꝗpter verba labioy tuoꝝquib
dixiſti math v· qui te pcuſſerit mn vna maxillaʒ
pꝛebe ei et alteraʒ. ego cuſtodun vias duras
patienter ſuſtinendo ſine repcuſſione Perfſice
greſſus meos in ſemitis tuis /id eſt· m cõſilij⸗
euangelicis que ſe habent ad pꝛecepta ſiẽ ſemi:
ta ad viam cõmuneʒ q; bꝛeuioꝛ eſt illa· vt nõ
moueant᷑ veſtigia mea de perfectõne euãge
lica. Ego clamaui c tanquã gratus de libe⸗
ratõne mea pꝛeterita deo. inclmna aurẽe tuaʒ
ad me liberandu de iſta . qꝛ gratitudo de bene
ficio accepto diſpoſitio eſt ad impetrãdũ aliud
de ſuturo · Mirifica miſericoꝛdias tuas id ẽ.
ſac eas mirabiles in me q; non poſſum ſibera⸗
ri ſine te·Qrca tercium · .· nequiciam pſeq̃n
tunʒ ðꝛ·/ R reſiſtentibus dextre tue cuiuſmodi
ſunt demones et mmqui hommes· cuſtodi me

26 Plſlmus iſte eſt oꝛatio dauid

ne poſſint mihi finaliter pꝛeualere ſub vmbꝛa

alan tuanſtue mie et iuſticie · ꝓtege me·

ab eoꝝ impugnatõe mimici mei ammã meaʒ
circundederunt] Diuerſis temptatõnibo 1 ma
chmatõnibo· adipem ſuu concluſerunt /abijci
entes a ſe omnem miſericoꝛdiaʒ erga me · os

coꝝ locutũ eſt ſupbiam id eſt. contra deũ bla

ſphema. Pꝛoijcientes me ſid eſt intendentes

pijcere me ab omni honoꝛe· nunc circund ede

runt me] ne poſſim euadere· oculos ſuos ſta⸗
tuerunt declmare in terrã auertentes eoſ a te
Lſuſceperunt me ſicut leo ⁊c /id eſt· nimis cru
deliter tractauerut me · Exurge domme per

oſtenſionem potentie tue· pꝛeueni eum ide.

eos fraudando a pꝛopoſito ſuo· eripe amimaʒ
meam ab impio ]id eſtdyabolo · frameã tuaʒ
ab mimicis manus tue id eſt potentiam tem
poꝛalem quã dediſti malis hommibus qua no
cent bonis aufer ab eis.· Domine a paucis de
terra diude eos ⁊c d ẽ a iiſtis qui pauci ſunt
com patiue ſepa malos ne poffint eis nocere ·
de ablconditis tuis id eſt auro argento ⁊ la
pidibus pꝛecioſis:que tu ereaſti in occultis ter
re adimpletus eſt vẽter eoꝝ nam per hec ba
beri poſſunt omnes delicie·. Saturati ſunt fili
is c · q; fecundi ſunt m pꝛole cui relmquunt

bona tempoꝛalia: ⁊ in hoc reputantuꝛ felices a

mundanis · Sed quomã pſecti talia contẽnunt
ſubdit᷑ in perſona iuſti :· Ego aũt in iuſticia ap
parebo conſpectui tuoin pñti iuſte viuedo·
ſatiaboꝛ cũ apparuerit gloꝛia tua in futuro
PSRL-. . VIEI
ligam te domine fortitudo
mea ⁊c ·Flle pſalmus eſt gratianꝝ
ac tio ip̃ᷣius dauid · ꝓ ſua liberatõne
a pſecutõne ſaulis et aloꝝn mimico
rum · allegoꝛice vero poteſt exponi vt ſit Stia
rumactio totius eccleſie ꝓ ſua liberatõne a p:
ſecutõne udeoꝝ· Curca quod oſtendi᷑ pᷣmo li
berandi poteſtas in deo cum dicit · Diugã te
domme foꝛtitudo mea ꝛc d eſt · diligã te ſup
omnia · quia tu es tota virtus et ſubſtantia
mea · ideo dicit᷑ hic foꝛtitudo roboꝛas ſirmame
tum ſtabilies refugumm ſaluans adiutoꝛ 1 p
tectoꝛ deſendens 2 coꝛnu ſalutis hoſtes deij⸗
ciens · ¶ Orcundederunt . Mic ſcðo ponitur

ſaluandi neceſſitas cum ðꝛ · Qircunderut me

doloꝛes moꝛtis· nam in tribulatione que fa⸗
cta eſt ſub ſtephano actuũvnj ⁊.ix.hdeles ad
moꝛtis ſupplicia trahebant᷑ et toꝛrentes iniq̃
tatis contur bauerunt ·id eſtiudei ad moduʒ
toꝛrentis impetuoſe currẽtes ſup chꝛiſtianos
doloꝛes mferni circũdederũt me . id eſt iudi

qui dicunt᷑ doloꝛes mferni ſicut dicunt᷑ ſtipula

inferni · et ſic dicunt᷑ · laquei moꝛtis q qrebãt
ſideles capere ad moꝛtem · ¶ In tribulatõne
mea· Mic tercio ponit᷑ eccleſie liberatio circa

tur:et aſſum

quã pꝛimo ponitur eius depꝛecatio cum dicit ·
In tribulatõne mea muocamn dommum ꝛc.
et·xij dicitur ꝙ incarcerato petro eccia oꝛa

bat ꝓ eo et młto foꝛtius ſiebat F cõmunitati
m pſecutõne poſita et exaudiut de templo

ſancto ſuo ·.id eſt· de celo. ¶ Cõmota eſt .

Hhliic ponitur iudeoꝝ punitio dicit em ioſeph⸗
libꝛo de uidaico bello / ꝙ indei tunc tempis re
bellauerũt roma nis: pꝛopter quod ſupꝛa mo⸗

dum afflixerunt iudeam co ꝙ non cognoiut
ſuum ſaluatoꝛemvt habet᷑ lucexix · et hoc eſt
quod ðᷣr Commota eſt et contremuit terra
nd elt indea in aduentu exercitus romanorum
undamenta montum conturbata ſunt id ẽ
pncipales de iudea que eſt montuoſa quomiã
iratus eſt eis ſ deus pꝛopter quod permiſt
hec heri:· Aſcendit fumus ⁊c·· loqiut᷑ de deo
ad modum hommms irati de cuiꝰ naribus exit
fumus et facies inflamat᷑ et carbones ſucceſſi
ſunt ab eo/i:romani cõtra iudos acriter ꝓuo
cati:. nclimauit celos et deſcendit . p effectũ

ſue punitõnis· et caligo ſub pedib eius idẽ

turbatio indee tenebꝛoſa. St alcendit ſup che
rubin et volauit · per hoc deſignatur veloci
tas executõnis in indeorũ pumtõne. et poſu
it tenebꝛas latibulum ſuũ ⁊c id eſt·. hieruſaleʒ
ad dei cultum electam quã obtenebꝛauit p ro

manos. Preſulgoꝛe in conſpectu eius ⁊c tẽ
poꝛe nanq; tempeſtuoſo de nubibus exeũt co
ruſcatõnes fulgideet ignis et ſulgur· et aliqn
grandmeſ:a pꝑ iſta methaphoꝛvce ſignant᷑ mul

tiplices iudee afflictõnes et ciuitatis et tem:⸗

pli combuſtiones · Et intomut de celo domi

nus c]q; terruit defen ſoꝛes templi in tantũ
fugerüũt in ſoſſis ſubterraneiset ſic templũ
combuſtu fuit a romanis. Miſt ſagittas ſuaſ

et diſſipauit eos id eſt ſagittas romanoꝛum
que dicunt᷑ eſſe dei · qꝛ romani in hoc erant eiuun

inſtrumentu· St apparuerũt fontes aquaꝝ ·
id eſt ſacre ſcripture inplete loquentes de ciui
tate et templi deſtructõe ⁊ reuelata ſunt ſun
damẽta oꝛbis terre id elt verba dei p que fu⸗
datus fuit orbis ab merepatõne tua domme
id eſt ex vindicta tua ꝓceſſerunt iſta-· NM
ſit de celo · Hic ponit᷑ ndelium liberatio nã anñ
romanoꝝ aduentum muiſt deus angelũ ſuum
cuiꝰ monitu ſideles qui erãt m udea tranſert
m regnum agriſpe qu erat confederatꝰ roma
nis et ibi fuerunt in pace pꝛopter quod ſubdi
Alſumpſi me de aquis multis id eſt.
tribulatõmib pꝛedictis et eripuit me ab in

meis meis vc id eſt· a udeis qui tunc plures

et ſoꝛtioꝛes erant tempoꝛaliter chriſtianis. 5

uenerunt me in die afflictõnis mee idem p
ſecutõne ſub ſtephano act · vij. · ix · et eduxit

me m latitudinem eq⸗ tunc diſperſi fuerunt di
ſcipuli chriſti et predicauerut gentilib et retri

buet mibi dominus T gratiam in preſenti 1
Sloꝛam in ſuturo q; cuſtodun vias dommi
leſu chꝛiſłi · qm oĩa iudicia eius in conſpectu

meo ad meditandũ ⁊ opandum et patz litera

Qunm ſancto c· Mic ponit᷑ dicte lberatio
nis recognitio · et dirigitur verbum ad deum
cum dicit᷑ · Qum ſancto ſanctus eris ipſum

ſanctiſcas et cum innocente mnnocens eris
ip̃m in mnocentia ſeruans: et cum electo.
ſcʒ a te· eiectus eris nam eliget te pꝛe omib

alijs et cum puerſo puerteris . opmatie · qꝛ

reputat deu puerſum blaſphemans eu · qniaz
tu populu humilẽ lid eſt chꝛiſtianum · et ocu

los ſuperboꝝ · ſcʒ iudeoꝝ · quoniã tu illumi

neas lucernam meam id eſt doctoꝛes ecchie ·
illumma tenebꝛas meas .id e chꝛiſtianos ſim
plices qui ſunt ignoꝛantes. quonia m te eripi
ar ] a temptatõne ſdyaboli ſicut erxepta ſum a
pfſecutõne populi indaici· et in deo meo traſ
gZrediar murum id elt temptatõnis obſtacu
lum que impedit ꝓceſſum in bonu Deus me

us impolluta via euis id eſt doctrina euãge

lica que non permittit aliquod malũ. ſicut ſex

molayca pernnttebat vſuras cum extraneis·
et repudij li bellum · ꝓtectoꝛ eſt omnium ſpe
rantium in ſe . qᷓntũ expedit ad eoꝝ ſalutem ·

OQuomã quis deꝰ pꝛeter dommũ :q d.nullꝰ.
De qui pꝛecinxit me virtute ⁊c.qd ab ip̃o
eſt omnis virtus mea contra vicia · Qui per:⸗
fecit pedes meos tanqʒ ceruoꝝ id eſt· pedes
apoſtoloꝝ qui funt valde veloces ad diſcurrẽ
du ꝓ pꝛedicatõe euangelij per oꝛbe vmuͤſum
Let ſuper excelſa ſtatues me id eſt · ſuper mði
pncipes obedientes eccleſe · qui docet manꝰ
meas ad pꝛelium 2c· manus eccleſie et bꝛachia
ſunt martires ad bellum edocti et ad modum
eris inflexibiles. qꝛ tamen iſta ſoꝛtitudo eſt a
deo ſubdit. et dediſti mibi ꝓtectõnem ꝛc. et

diſciplina tua coꝛrexit me per ſanctos conſeſ
ſoꝛes et doctoꝛes q̊ͥꝝ diſciplma eſt coꝛrectuia

defectun.1 pmotia pꝛofectuum c. Der
ſequar · Mic oꝛat eccleſa ꝓ ſubiectõne infde
lium · ⁊ pmo udeoꝝ · cũ dicit· Derſquar mimi

cos meos ⁊c quod factũ fuit per romanos p

meritũ tñ chꝛiſti et eccleſe · cadet ſubt? pedes
meos ]q; ſeruiũt chriſtianis et pꝛecinxiſti me
c repetitio ẽ euſdem ſententie ad maꝛoꝛem
affertõnẽ · mimicos meos dediſti mihi dor
ſum id eſt· fugientes coram me et odientes
me deſperſiſti ſ. indeos qui ſunt per orbez di

ſperſ· Qlamauerũt nec erat qui ſlaluos facet
nam mdei contra romanos petierũt auxilium
agrippe ̊ noluit eos adinuare vt dicit ioſephꝰ.

lbro de iudaico bello· ad dommũ nec exaudi

uit eoos clamauerunt em tunc ad dommũu ĩ te

plo p orõnes et ſacrifeia:et non fuerut exaudi

ti:·¶ St cõmmuam eos vt puluerem ꝛc 'ſcilcet

Neenf
donn
Olſpet
daglier
Uben
eddenn
8 ſphun
enser
n Cerid
Preon
Pnnfen
eu chig
mieon
tu n
g eackie
nooſim
tteerppi
taſum
neotrq
Obſtnen
Deusne
mnerie
ſiutlen
ttraneis.
numſe
Alurem

denull?.
abſo/

uper⸗
ppedes
diſcurn
pmſun
ſpernd⸗
cet mand
etberhi
modun
doeſt
ma
conhe
echtita
Per
einſde
Nr mm
nanoo-
eon
n
en
edor.

S

diſpergendo per oꝛbem . idez em̃ in canticis re⸗

petit᷑ frequenter vt lutũ platean delebo eos
id eſt· fſaciam eos conculcari ſicut lutum quod
patet per effectum · Sripies me· Mic oꝛat
ꝓ ſubiectõne gentilium cuʒ ðꝛ Sripies me ð
⁊tradictõib populi quod incepit a tẽpoꝛe cõ
ſtantini · qui ſub pena graui pꝛohibuit mumiaſ
fieri chꝛiſtiams conſtitues me in capue gen⸗
tum] nam romam caput mundi dimiſit vica⸗
rio chꝛiſti · Dopulus quẽ non cognoui p le⸗
gẽ et ꝗphetasſ gentilis. Fuiuit mibi humii
ter et deuote Euij alieni mentiti ſunt mihi·ſ·
iudei dicentes cheito ioh· x· Si tu es chꝛiſtus
dic nobis palam . q; volentes eum habere rege
cum tamen quererent euis moꝛtem· ⁊ claudi
cauerunt a ſemiis ſuis id eſt a pꝛeceptis dei
ſibi datis · Viuit dommꝰ Mic ponit᷑ pſalm
concluſio que eſt gratiaꝝ actio cum ðꝛ.· et be
nedictus deus c qui das vmdictas nibi
id eſt vctoꝛias: vt patʒ per pꝛedicta: et ab mn
ſurgentibo m me exaltabis me antichꝛiſti te⸗
poꝛe · a viro miquo eripies me id eſt ab an:
ticheiſto qᷓ ðdꝛ homo peccati:et nus pditionis
ij theb;ij · Quẽ dommus ielus mterhiciet ſprri:

tu oꝝs ſui vt dicc᷑ ibidem · Pꝛopteꝛea conkite

boꝛ tibi ⁊c· 2feſſione laudis. magniſicas ſalu
tes regis eius id eſt chꝛiſti qui eſt ommũ ſal
uatoꝛ quantũ eſt in ſe et facies miſericoꝛdiaʒ
chꝛiſto ſuo dauid id eſt ſummo pontihci qui
ðe dauid · id elt · manu ſoꝛtig· quua quod ligat ĩ
terra ligatum eſt et in cels · ſemim eius vſ
q; in ſeculum / id eſt populõ chꝛiſtiano cuins
eſt pater ſpirituans · ðM
enarrantzc; Dlalmus iſte
literaliter intelngit᷑ de publicatõne
euangelij per apoſtolos chꝛiſti.mi.
ſtice vero poteſt exponi de laude

dei ꝓ beneſñcio incarnatõnis et pᷣmo deſcribꝛ

hec laudatio·ſcdᷣo laudiſ ratio ibi· In ſole poſu
it. Tſta laus cõmunis eſt angels et hommibe.
q; de ſalute hommũ repatur numerus angelo
rum · ideo dicit · Qeli enarrant gloꝛiam dei ·
id eſt· ciues celci qui ſunt angeli ſancti ⁊ opa
manuum eius annunciat firmamentũ i mili
tans eccleſa ſupꝛa chꝛiſtum hirnnter fundata
Dies diei eructat verbum] d eſt· angelus
clare vides angelo:nam ad diumas laudes mu
tuo ſe muitant· et nox noc ti indicat ſcientiã ·
id eſt homo vdens in enigmatis obſcuritate

ad dei laudem debet ꝓximum muitare . quod

eſt ei bonam ſcientiam indicare¶ Non ſunt lo
quele angeloꝛum laudantium · neq; ſermo

nes .hommũu deum magniſicantium quoꝛũ

non audiant᷑ voces eoꝝcoꝛam deo acceptate
&t quoniã ex hoc ꝓcedit vtilitas toti mundo ·
ſubditur. In omne terram exunt ſonus eoꝝ

delt. Pfectus hilus laudis ·· In ſole · Mic
ↄſequeter pomt᷑ dicte laudis ratioet pᷣmo ex

mcarnatõnis beneſicio· cum dicit · In ſole poſu

it tabernaculũ ſuũid eſt in virgine que ilui
nat eccleſiam ſicut ſol mundũ et pe tanquam
ſponſus eccleſe · ꝓcedens de thalamo ſuo .id
ede virgins vtero · Exultauit vt gigas ⁊c]·
ratõne loꝛtitudins:· ad currenda mam. nxe
ſalutis a ſummo celo egreſſio eiꝰ /i. a patre ·
et occurſus eius vſq; ad ſummm eius / Toha.
xvj xiui a patre et veni in mundu ten relm
quo mundũu et vado ad patrem. nec elt qui ſe
abſcondat a caloꝛe beneſicioꝛum euus Lex
dommi immaculata conuerteng ammas Mic
ſcdðᷣo ponit᷑ ratio laudis ex condicione noue le⸗
gis cuius pᷣmo ponit᷑ ꝛdicio cum da· Lex do
mmi immaculata d eſt nullum illicitu pmit⸗
tens quod faciunt ale leges conũtens aĩas
nam alie leges cohibent manumiſta vero ani
mũ · ſicut ðꝛ in glophi:ii· Teſtimomũ domĩ
ſidele nam euangeliuʒ implet ꝓmiſſa in lege
Lſapientiã pꝛeſtas paruulisihumilib.Mat:
xi· Abſcondiſti hec a ſapientibus et pꝛudentib⸗
et reuelaſti ea puulis Tuſticie dommi tecte
id eſt conſilia euangelij que ſunt quedam ſe⸗
mite rectioꝛes et bꝛeuioꝛes via cõmuni mãda
toꝛum· etificantes coꝛda q; pducũt ad gau
dium angeloꝝ· pꝛeceptũ dommi lucidu naʒ

eua ngelium elucidat enigmata legis et ꝗphe⸗

tarum · Timoꝛ dommi ſanctus pmanet mſe⸗
culum ſeculi id eſteternaliter· q; timoꝛ ſinaliſ
manet in patria: nontñ quantũ ad timoꝛe of⸗
fenſe · ſed quãtu ad exhibitõnem reueretie · iu
dicia domini vera iuſtiſicata m ſemetip̃a quia
ſententie de agibilb in euãgelio date cõtmene
veritatem et uiſticiam mamfeſtaʒ. Deſde
rabilia Poſt euãgelij laudem hic inducit pſal-
miſta· ad eius obſeruantiamd· Deſiderabilia
ſuper aurum ⁊c nam ſapientie ſpecialnter eua
gelice nulla res coꝛpoꝛals compari poteſt m⸗
valoꝛe et dulcoꝛe · apter quod cuſtodienda eſt
diligentiſſime deo ſubdi· EStem ſeruus tuuſ
cuſtodit ea in cuſtodiedis ullis retributio mul⸗
taſVYnarrabile bonuũ: quod oculus nõ vidit
et auris non audiuit et in coꝛ homnns nõ aſce⸗

dit ·coꝝ· ijſed quomiã obſeruatoꝛes aliquãdo

deſiciuut non aduertentes ideo ſequit. Del⸗
cta quis ĩtelligit (omĩa.qdnulli aut pauci
ideo ſubdit ab occultis meis munda me do
mine et abalienis que poſſent occaſionaliter
m me retorqueri Srmei nõ fuerint donnati
ſcʒ demones ꝑ aliqua dictoꝝ peccatoꝝ tũc im⸗
maculatus ero /corã deo et emundaboꝛ a de
ucto maximo q ſi fuero mundus a minoꝛi:
bus et p conſequens a maioꝛib· St erüt vt cõ⸗
placeãt eloquia oꝛis mei ⁊c uoꝛõnes mee vo⸗

cales ⁊ mentales erunt acceptabiles coꝛã deo⸗

Sed qm̃ boc ꝓuenit ex bonitate duna ſubdit ·
Dne aduitoꝛ meus ⁊ redẽptoꝛ meꝰ

PSARL-. ISE

pſalmus eſt oꝛatio dauid ꝓ ſuo ex
ercitu contra abſolon pugnaturo:·
ip̃o daiud caſtris remanete ij Re
xvnij· Miſtice vero eſt oꝛatio eccłie ꝓ chꝛiſtia
nis ꝛtra infideles pugnaturis vt dicat Exau
diat te dommus · catholice exercitus · in die

tribulatõis id eſt· belli moꝛtab ꝓtegat te no

men dei iacob quod interpꝛetat᷑ ſupplantatoꝛ
vt ſit ſenſus virtus diuini nominis ponat im

micos tuos ſub pediby tuis. Mittat tibi auxi
lium de ſancto lid eſt· ex merito chꝛiſti quu elt

ſanctus ſanctoꝝ· et de ſion tueat᷑ te·id eſt p
meritũ ecchie ꝑ ſion ſigniſicate· Heb xij. Rcceſſi
ſtis ad ſion ciuitatem dei viuentis c Meo⸗
ſit omnis ſacriſicij tuiid eſt: ſacramenti euka
riſtie oblati · ꝓ te quod bene ðᷣr omne ſacriſficiũ
q continet emmenter virtutem omniũ ſacriſi
cioꝛum · et olocauſtum tuũ pingue ſiatid e·
feruens denderium quo pꝛo deo aggredieris
moꝛtis piculum ſit ei gratum Tribuat tibiſe
cundũ coꝛ tuũ id eſt voluntatem tuam ⁊ cõ
ſilium tuum conſfirmet conſilium exercitus ẽ
de vctoꝛia obtinenda· quod deus confirmat·
quando victoꝛiam pꝛeſtat· Letabimur in ſa
lutari tuotibi victoꝛiã attribuendo · Imple
at dommus omnes petitõnes tuas et tũc po
tero dicere · nunc cognoui p experientiaʒ pꝛe
ſtiti benencij qim ſaluuʒ fecit dñs chriſtu ſuuũ
id eſt· exercitu chꝛiſtiamum· Sxaudiet illuz Ic
ſequitur· in potentatibo ſalus dextere eius id
elt· per potentiaʒ dextre dei H in curribb
Hlc deſcribi pugnandi modus cum dᷣr.
m currib ꝛc ſid elt infideles conſdunt in vᷣtu⸗
te humana nos aut in duma· Tpᷣi oblgati ſut
. ]id eſt· peccatoꝛũ funibo ligati · et cecidert
lam ſpiritualiter et vtinam cadant coꝛpoꝛaliter
nos aũt ſurreximus ·ſa peccatis · ꝓcedetes
em̃ ad bellum etiã uſtum debet eſſe vere con
triti et confeſſi vt ſic ꝓ deſenſione ſidei vł iuſti
cie audeant moꝛi· et erecti ſumus ]ſ.in ſpe ob
tinende victoꝛio a deo et quomã ad ipſaʒ ob⸗
tinendam multu ſacit bona diſpoſitio ducis. iõ
ſubditur · Homme ſaluum ſac regẽ id eſt ex
ercitus duce · qui dici potelt rex a regendo · li
cet nõ ſit rex ex ſtatu vł officio: et exaudi nos
in die qua muocauerimus te ideſt in die belli
ſolent pognatozes deu pᷣcibo inuocare .

Omme in virtute tua 2c .
Plſalmus iſte literaliter eſt mitelli
Sendus de magniſicentia regis xp̃i
,dquantu ad ſua exaltatõneʒ et aduer
ſariõꝝ eius depꝛeſſionem. Poteſt aut moꝛabr

Faudiat te dommus 2c] Iſte

exponi de quolibet chaiſtiano regnum anime
ſue bene regenti · et ſic meret᷑ in celeſtibo coꝛona

ri: Igit᷑ pᷣmo ponit᷑ huius regis deuotio cũ ðꝛ·
deo · Domie in virtute tua letabit rex lleti⸗

cia ſpuali et non in ſua virtute de qua nõ vult

Sglonari · et ſuper ſalutare tuũ/ſcilicet chꝛiſtũ·
exultabit vehementer ſid eſt· ſup omnia De
ſiderium coꝛdis euis tribuiſti ei· ſcʒ gratiã in
re· et gloꝛiã in ſpe· et voluntate labion eiug

non fraudaſti euũid eſt effectu oꝛatõnum ſua

rum · qꝛ facte ſunt pie · et perſeueranter · et ꝓ ſe ·
Quoniam pᷣueniſti eum in benedictõnibo dul
cedinis ·id eſt in cariſmatib ſpuſſanctij poſui
ſti in capite eius ſid eſt in ſupioꝛe parte anime
que eſt rõnalis coꝛonam de lapide precioſo
id eſt pfectõnem virtutum que ſignant᷑ noie
lapidũ pꝛecioſoꝝ· ꝗpter ſtabilitatem ⁊ valoꝛeʒ

eaꝝ · Vitam petijt a te · ſcilz gratie et gloꝛe ·

et tribuiſti ei pꝛimã in re et ſcdaʒ in ſpe que
eſt eterna deo ſubdit longitudmẽ dien c ·
Masgn a eſt gloꝛia eius in lalutari tuo id eſt
in chꝛiſto cui rex iſte głam attribuit de omni
bono ſuo · ideo ſubdi · gkam et magnũ deco
rem impones ſup eum m pꝛemio futo · Quo
mam dabis eum in benedictõnem c qʒ bñndi

centes alicui dicent · benedicat tibi deꝰ ſicut tal

regi. letiſcabig eum jn gaudio cũ vultu tuo .

idelt in apta viſione faciei tue · quomã rex ſpe

rat in donnno non imn mundo i mſericoꝛ
dia altiſſim non cõmouebit᷑ ſed pęam magis
in bono ſrmabi · Tnuemat᷑ ⁊c· Mic poni᷑
mimicoꝝ euis dep̃ſſio cum dicit᷑ dommo. In
ueniat᷑ manus tua.id eſt. potentia tua ad pu
niendum · omnibo inimicis tuis /id eſt. inimi
cis dicxi regis· qui ſunt etiã inim ci dei · et deʒ
repetit᷑ ſub alijs verbis:cum ð: dextra tua in
uenſat c]·licet em̃ dextra dei frequentius in
ueniat᷑ ad pꝛemiatõnem vł ſubleuatõnem· tam̃
aliᷓndo pomt ad punitõnem·. Tren·ij. Eirma
uit dextram ſuaʒ quaſñ hoſtis: Pones eos vt
clibanũ ignis tempoꝛe idicij · d eis · Tte male
dicti in ignem eternum · Eructum eoꝝ ð ter
ra perdes id eſt ꝓlem inntatriceʒz malicie ſue
de terꝛa vluentium excludes · Quoniam decli
nauerũt in te mala /id eſtcontra te· nam om̃e
culpe malum eſt contra deũ: cogitauerũt cõ⸗
ſilia que non potuerunt ſtabiire q;ꝛ deus vo
luit mpedire · Quoniam pones eos doꝛſũ te
ab ipſis auertendo· ſcut a te ſe auerterũt male

viuendo. m reliquijs tuis pꝛeparabis vultuʒ

eonꝝ ſid eſt cum demonibo relicꝛis eos ſociabiſ
exaltare domine in virtute tua· pacto iudi⸗

cio reuertendo cum electis ad celeſtia cantabi

mus et pſallemus virtuteg tuaa · ſicut ſcribit
pſal xxviij· In templo eiusid eſt in celo omes

dacent Slrian⸗

PSNIE XxNI

— — — — —

di
abi
bit
s

dus deus meunus reſpice in me
.·Pſalmus iſte ſcõᷣm ſenſum lite⸗
ralem eſt de chꝛiſti paſſione moꝛa⸗
liter aut poſſet expomi de cuiuſubʒ
boni chriſtiani pſecutõne. magis tñ ꝗpꝛie de p
ſecutõne eccleſie·que eſt miſticum coꝛpus chꝛi
ſti. fuit aũt eccleſa tpe tyrãnoꝝ.⁊ adhuc mag
erit tẽpoꝛe antichaiſti in tanta pſecutione ꝙ vi⸗
debn a deo derelmquꝛ · et ſic in euis perſona di
cit · Deus deus meus et multiplicat᷑ ly deus
ad oſtendendu maioꝛe euis anguſtiam. quaẽ
me dereliquiſti· non hm rem ſed hm apparen⸗
tiam longe a ſalute mea verba delickon meo
rum /hoc dicit᷑ ꝗpter malos chꝛiſtianos qui ĩ
eccleſa ſunt mixti cum bonis vſq; ad ſinẽ moi
et apter hoc ex eoꝝ malis aliquando retardat

ſalus bonoꝝ a tempoꝛalibõ penis· q; tñ hoc ad

exercitium patientie ꝓfſicit bonis·ſubdi· De⸗
meus clamabo ꝑ diem ⁊c · quaſ dicat· licet cla
moꝛ meus diurnus et nocturnus non exaudi
atur. tñ hoc non eſt ad inſpientiam mihi 1d E
ad malũ ſed ad patientie bonũ: ideo ſubditur.
tu aut in ſancto habitas ·id eſt. in teip̃o qui
es ſanctuſſanctoꝛuũ ꝗpter qð ommia ſancte diö⸗
ſponis et bene differs exauditõnem mee peti⸗
tõnis · In te ſperauerũt patres noſtri Jſ mar
tires ⁊ apoſtoli· et liberaſti eos. de miſeria
hbuuis mundi. In te ſperauerüt et nõ ſunt cõ
fuſ ſed magis honoꝛati in hoc ꝙ dignihabiti
ſunt ꝓ nomme tuo contumeliã pati · ꝗpter qð

ſubdit᷑ eccleſie deluſo ab infdelbo cum dicitur

Eso aut ſum vermis et non homo id eſt re
putata ſum res vils et non bonoꝛabilis: op⸗

pꝛobꝛium hominu Iſinſidelmi · ⁊ abiectio plie

bis martirũ ei coꝛpoꝛa frequenter pꝛoijcie⸗
bant᷑ canib et auib deuoꝛandũ deo ſubditur
Omnes videntes me deriſerunt me reputã
tes me ſacrilegia feciſſe · ⁊ mouerut caput.no
tantes me de crininis magnitudine · Spera
uit in domino eripiat eum hoc deriſoꝛie dice
bant carnifices et alij iſdeles de martirib xp̃i
Quomã tu es ⁊c]· Mic allegat᷑ exauditõms
cauſa cu ðꝛ. Qĩ tu es qꝗᷓ extraxiſti me ð iuðo
rum et paganoꝝ erroꝛe · ſpes mea de conſe⸗
cutõne gloꝛie. ab vberib matris mee. ꝛd eſt
exquo ali cepilacte ſancte matris ecchie de⸗
meus es tu · id eſt ex tunc te cõfeſſus ſum coꝛ
de oꝛe et opere· hec ſunt ecchie verba gpter bo
nos exiſtentes m ea· ideo ſubdi ne diſceſſeꝛis
ame·/ ne deſiciam in tribulatõne ꝗpter quod
ſubdi · Quomã tribulatio ꝓxima e ab inſide
libus · et non eſt qui adiuuet · auxilium emm
humanum ſine te reputandũ eſt nullũ. Qircu
dederunt me vituli .id eſt· petulantes luxuria

Ltauri pin gues jid eſt· duntes huius ſeculi et

potentia coꝛnuti · aperuerut ſup me os ſuũ

ad me diffa mandu deuoꝛandu· Sicut aqua

effuſus ſum c] hec dicit ecchia ꝓ infirmis ca:
tholicis fugientib vel ſe abſcondentibo timoẽ
pſecutõnisido ſubditur· Eactum eſt coꝛ me
um tanquã cera liqueſcensex feruoꝛe tribula

tionis. Kruit tanquã teſta virtus mea c . B

dicit᷑ pꝛo deſicientiba in toꝛmentis· ⁊ ſic conſen
tiebant ydolatrare et moꝛiebant᷑ moꝛte culpe·
Oircudederunt me canes multi hoc dicit᷑ de
vulgarib inſidelibus. concilium malignantiũ
obſedit me . B ðꝛ de udicib et maio:iw.·Eo
derunt manus meas et pedes meos q; multi
martires fuerũt cruciſxi· dmuᷣauerut oĩa oſſa
mea /nã multi fuerunt in aculeis ſic extenſi ita
ꝓoſſa eoꝝ poterant numerari:· Ip̃i vero con
ſiderauerunt ⁊c] q; ñ ſolum occiderunt marti
rum coꝛpa cᷓ etiam rapuerũt eoꝛum veſtes ⁊
alia bona tempalia · Tu aunt domme ne elõga
ueris a me ſß aſſiſte dando virtutem patientie
Srue a framea ·ſeʒ; demonis ammã meã et
de manu caniſ/id eſt tyrãni obſtmati vnicam
meam ··id ẽ eccleſã que ẽ vnica Salua me ex
oꝛeleonis /id eſt peruerſi iidicis miquã lentẽ
tiam pꝛoferentis· et a coꝛnib vnicoꝛniu id ẽ
impetu carnifitum Narrabo nomen tuũ
Hic ponit᷑ gratiaꝝ actio ꝓ lberatõne ſdeluiʒ
cum dicit Narrabo nome tuũ fratribo meis 1
ſic beatus petrus naꝛrauit ſidelib modum ſue
liberatõnis act xij et ſecuta eſt dei laudatio.õ
ſubdi ĩ medio ecchielaudabo te· Qu timetis
dñm ꝛc. LDmeat eum omne ſemen irrael id e.
vniuerſitas chꝛiſtianoꝝ qui ſunt ſemen chꝛiſti
cui conuenit nomen iſrael:quod miterpꝛetatur
videns deum amma nanq; chꝛilti vidit diuſaʒ
eſſentiam ab inſtanti ſue creatõnis· quoniam
non ſpꝛeuit depꝛecatõneʒ pauperisid eſt· ec
cleſiam h eam exaudiuit conſtantini tẽpe·qᷓ pu
blicauit edictũ ſub graui pena vt nulli ehꝛiſ ia
no hieret miuria· Apud te laus mea in eccleſia
magna id eſt per oꝛbem diffuſa. tüc em̃ fabei
cate fuerunt eccleſie per oꝛbem de eius licetia-

Edent pauperes ꝛc ·ſeukariſtie ſacramentu

quod tunc p oꝛbem fuit ſdelibꝛ adminiſtratũ
let laudabunt dommũ de tanto beneſcio vñ
uent coꝛda eonꝝ in ſeculum ſeculi vita gratie ĩ
pñti et gloꝛie in futuro · Remmiſcent c
Hic ponit᷑ gentilium magna conuerſio.· impe⸗
ratoꝛis exeplo: ideo ða · St conuertent᷑ ad do
minum vmuerſ ſines terre ⁊c quomã dommi
eſt regnũſcʒ domim nolſtri ieſu chꝛiſti · Mã
ducauerunt et adoꝛauerunt ⁊cq; nullꝰ coꝛpꝰ
chriſti manducare debet niſi pꝛius adoꝛet· m
conſpectu eius cadent ⁊c· pſum adoꝛando la
tria · Et aĩma mea illi viuet id elt ad eiꝰ obſe
quium · et ſemen meum ſeruiet ip̃i id eſt· ec⸗
cleſie filij · de quo ſemme ſubdẽ · Annuciabit
dommo generatio ventura p ãgelos pꝛeſen
tantes cora dño eoꝝ bona Thobie xij Quãdo

oꝛabas cuʒlacrimis et ſepeliebas moꝛtuos c.
ſequitur ego obtuh oꝛõnem tuam domimo
annunciabut celi iuſticiam euis lid eſt pꝛedica
toꝛes qui celi dicuntur · Vnde gres· Oꝛename
ta celoꝝ ſunt virtutes pꝛedicantium ip vero

debent annunciare populo chꝛiſtiano qualter
debeãt iuſte vüiere et leruire deo

mmus regit me ꝛ2c.

Sccut plalmus x· eſt de conſden
tia dauid ad terram iſrael redeutis
et confidẽtis qð ibidem ab aduerſa
rijs dummnitus ꝓtegeretur·ſic pſalmꝰ iſte loqui
tur de confidentia eius ꝙ bidez in delertis pa
ſceretur · ideo dixit · HDommus regit me et mi
hil mihi deerit ⁊c Moꝛaliter aut poteſt expo
ni de quolibet tranſeũte ad religionis deſertu

et potiſſime mendicantum conſidente ꝙ ibiſi

bi diunitus ſufficienter ꝓuidebitur de neceſſa
rijs vite et ſic dicit · Dominus regit me vo
cando ad ſe· et mihil nuhi deerit de neceſfarijſ
vite · MWathᷣ.v.Hꝛimũ querite regnum dei ⁊ lu
ſticiam eius et hec ommia addiſcientur vobis·
Sup aquã refectõis ·ĩ:ſapietie ſalutaris edu
cauit menon ſolum coꝛpoꝛaliter h̊ etiaʒ ſpuia
liter· animam meã conuertit ad ſe de ſeculi
vanitate · deduxit me ſup ſemitas iuſticie · p
obſeruantiam conſiloꝝ que ſunt quedã ſemite
bꝛeues reſpectu vie cõmunis mandatoꝝn· naʒ
et ſi ambulauero in medio vmbꝛe moꝛtis id ẽ
grauium teptatõnũ: non timebo malaactꝰ
et conſenſus quomiã tu mecum estanquam
defenſoꝛ foꝛtis:deo ſubditur· Virga tua et ba
culus tuus ⁊c id eſt paſſionis tue virtus que

eſt virga demonem pcutiens ⁊ baculus me ſu

ſtentans pa me conſolata ſunt .mi aduerſis
temptatõnib· ideo ſubditur · Paralſti in conſpe
ctu meo menſam . id eſt · xrefec tiuã con ſolatõʒ

Kduerſus eos qui tribulant me ſid eſt aduer

ſus demones temptatõnibo ſuis et malos ho⸗
mines miurijs me tribulãtes impinguaſti in

oleotue miſericoꝛdie · caput meun id eᷣmen

tem meam que eſt caput hommis et calix me

us mmebꝛiansid eſtſacramentũ altaris mebꝛi

ans feruoꝛe dilectõnis · Oanti · v· capło. Inebꝛi
ammi cariſſim: qm pꝛeclarus eſt · effectuie ·
quia ducit ad claritatem patrie · ⁊ niſericoꝛdia
tua ſubſequetur me per augmentum gratie ·
¶ Et vt inhabitem in domo dommi . ſ celeſt i ſi
ne fine·) PDSXRXL-. FRITII.
/. Ommi eſt terra æ.
lſalmus iite literabr exponitur
miraculoſa introductõne arce teſta

conſtructumquod pꝛeuides dauid in ſpiritu
fecit hunc pſalmũ · Allegoꝛice vero arca teſta:
menti dicit beata vgo:ꝗpter qð pſalmꝰ ite ſi

menti mtra templũ per ſalomoneʒ

exponi poteſt de virginis huiꝰ aſſumptõne in

quo pmo ponit᷑ chꝛilti pPncipatus · ſcðᷣo aſcendẽ
di ad celeſtia modus ibi Qus aſcendet m mon

tem dommm tercio virginiſ aſcenſus ibi tollite

4

poꝛtas· Circa pmum ðꝛ [Dom m eſt terra et
plenitudo eius id eſt habitantes in ea et ſic ð
ipſis facere poteſt ꝓ voluntate ſua· Quia ip̃e
ſup maria fundauit eam alquas em ptes ter
re emmentioꝛes fecit aquis vt apareret arida
apter homines et animalia Quis aſcedet

Hic ponit᷑ modus aſcendendi ad celeſtia cum
dicit. Quis aſcendet in monte dommi id eſt
in celum empyreũ vbi ſpãliter refulget gloꝛia

dei et reſpondet᷑ cum ðr · Innocens maniboj.

id eſt operibe et mundo coꝛde ſine ypocriſiſ
fictõne: qui nõ accepit in vano animã ſuam
lp̃am vanitatibe exponendo· nec iurauit in do
lo · ꝓximũ decipiedo· ic accipiet benedictõ
nem ideſt bonoꝝ ſpualium multiplicatõnem

Let miſericoꝛdiã id eſt peccaton remiſſionem

Mec eſt generatio querentium eũ et mue
nientiũ in pñti p gratiã et in futuro p glonaʒ
ideo ſubdi. querentiũ faciem dei iacob pap

tam viſionẽ · Tollite poꝛtas ⁊c· Mic deſcri

bitur virginis aſcenſus ad celeſtia· et quoniaʒ

m ipᷣa fuerut excellenter qᷓ ad hunc aſcenſu ſuũ
diſponũt deo ðꝛ poſtea· Tollite poꝛtas pꝛin
cipes veſtras lid eſt· poteſtates angelice ad re

ceptione huiꝰ vginis vos pꝛeparate· et eleua

mmi poꝛte eternales pꝓ eleuatõnem poꝛtaruʒ
intelligit᷑ methaphoꝛice virginis intrantis ma
gnitudo meritoꝝ · et introibit rex gloꝛieob
ſequiu pꝛeſtans matri ſue· Miero.in pᷣmone ð

alſumptõne · Nec mmerito credit᷑ ꝙ ſaluatoꝛ

oĩm per ſe totus feſtinus occuriteamq; ſecuʒ

in thꝛono gloꝛie collocauit · Quis eſt ute rex

gloꝛie· verbũu eſt angeloꝝ de tanta aſſumptio

ne admwantiũ · vnde m pſona ip̃oꝝ ðꝛ cantico·

viij · Que eſt ita que aſcendit de deſerto deln
cijs affluens mmmixa ſuꝑ dilectũ ſuũ· Et reſpõde
tur · domius foꝛtis et potes 1c ideo potẽs

eſt honoꝛ are matrẽ ſuã ꝓ voluntate ſua · It
tollite poꝛtas ⁊c repetitio eſt ſententie ſupra

dicte ad maoꝛe aſſertõnez deo exponat vt ſu

praet libiter quod ſubditur Quus eſt iſte rex

gloꝛie et reſpondetur · dommus virtutum
id eſt angeloꝝ· ideo potens eſt eam eleuare ſu
per omnes oꝛdines eoꝝ;

PSel= ne le
te domme leuaur animam

literalem ſenſuʒ eſt oratio dauid ꝓ
ſua liberatõne:a ſauus pſecutõne· ꝓ
aua plures alos pſalmos fecit· nam illa perſe
cutio longa ſuitſaul aut interpretatur abutẽs
et deo ſignat dyabolũ qui bonis naturalibus
abutit᷑ ad malũ · ꝗpter quod pſalmꝰ iſte morałxr

meam ⁊c ·Pſalmug iſte ſecundũ

nein
ende
mnon
Olte
rrle
tſc
1 ſe
igter
arid
lder
cum
den
glorn
nib⸗
veriſf
nl
ndo
c
nem
dnem
timne
lonq;
bar
deſet

vonig.

iiſun
pem
Dre
Aeua
aruz
om
eloh
oned
gato⸗
ſecuz
e rer
nptio
ntieo⸗
delu
ode
dtes
7
uprn
Utſ
ene
n
eſi

expomi poteſt de quolibet ſideli petẽti a demo
nu perſecutõe liberari· et diuidi᷑ in quattuoꝛ
partes:q; pᷣmo petit diumam directõnem · d.
Ad te domme leuaui animã meã per deuo⸗
tionẽ. deus meus in te conſdo · . ꝗpter tuã bo
nitate · non erubeſcã· victus a demone p cul
paʒ: neq; irrideant me inimci mei eſt· ſa⸗
tellites dyaboli qui ſunt hoĩes maligm etem
vnuierſ qui ſuſtment te. id eſt · illud quod eiſ
imponis ſuſtinet patienter · non ↄfundetur
eternaliter ſed honorabuntur· Conſeqnt oſte
dit qui debent ſic confundi d. confundantur
iniqua agentes ſuperuacueid eſt· peccantes
ex placentia maliet ſine vtilitate tempali de qᷓ
bus dðe ꝓuerb.·qui letant᷑ cum malefecerint
exultant in rebus peſſms · Conſequenter foꝛ
mat ſuam petitionẽ·d · Vias tuas domme de

mõſtra mihi c · hõ nanq; ad finẽ ſupnaturalẽ

oꝛdimat᷑ ꝗpter quẽ indiget vt a deo ſpecialiter
dyrigat᷑. deo ſequit᷑ q; tu es deus ſaluatoꝛ me
us·id eſt me dirigens in ſalutem· et te ſuſti:
nui tota die expectans tuaʒ directõnem·
Remmiſcere· Riic ſcðo petit impedimeti re⸗
motionẽ ·d· Remmiſcere mibatõnuʒ tuan ꝛc
quas/łeciſti patribb ſanctis:q/d·ſimili facias
nobis · Delicta iuuentutis mee ⁊c quo tepo
re vigent paſſiones et ignoꝛantie: apter delem
expientie · ne memmeris ſſad puniendũ · pᷣm

miſericoꝛdiã tuam memento mei tu /dimittẽ⸗

do peccatũ · ꝗpter bonitateʒ tuam et nõ ꝗpi
iuſticiam meam· dulcis et rectus dommus
id eſt nuſericoꝛs et uſtus: apter hoc legẽ da:
bit delmquentib in via condicionatã ſua miſe
ricoꝛdia et iuſticia. diriget manſuetos in iudi
cione ꝗpter ſuauitatem manſuetudimis decdli
nent a regula veritatis docebit mites vias
ſuas ·ſicut dicit mathxj· Diſcite a me q mitis
ſum et humlis coꝛde ⁊c Vmuerſe vie donmmi
miſericoꝛdia et veritas requirentib teſtametũ
eius.inſpicientibo eim vetꝰ⁊ nouũ teſtamentũ
apparet ꝙ in oĩb operib dei ſimul cõcurrunt
mia et iuſticia · licet iuſticia plus appareat in ali
quibo vt in punitiõe damnatoꝝ · tn e bi mieri
coꝛdia q; punit citra condignuet mſericoꝛdia

m aliquib vt in pᷣmiatõne beatoꝝ tñ eſt ibi in

ſticia qꝛ pꝛemiat ᷣm meritũ· ꝗpter nomẽ tuũ
domme apriaberis peccato meo] non ꝓ meo
merito · multũ eſt em id eſt · tranſcendes qᷣd
quid poſſeʒ opari · Quis eſt homo ⁊c lic
petit future beatitudm is pꝛeguſtatõnem · d·
Quis eęſt homo qui timet domimũ ·ſcʒ timoẽ
filiali:qd·talis percipit conſolatõnes deij legeʒ
ſtatuit eiſcʒ euãgelicã que introducit ad beati
tudmem · quã elegit . ſcʒ timens deum · ideo ſb
ditur · anima eius in bonis demoꝛabit᷑ ſ gItie
in pñti et gloꝛie in futuro· et ſemen eius · id
eſt inntatoꝛ ipᷣꝰ. hereditabit terra· viuentiu

Eirmamentũ eſt domimus timentib eũ naʒ
ip̃i totaliter innitunt᷑ ei· et teſta mentuʒ ipſuis
vt manifeſtet᷑ ilus teſtamentu eſt pars deſun
cti dominus aũt eſt pars uiſton mamifeſtan⸗
duſeis m clara viſone beatoꝝ Ocul mei
Hic petit᷑ lberatio a pꝛeſſuris ad habendũ q̃e
tioꝛem contemplatõnem et ſuauioꝛe deguſta
tõnem · ideo dicit · Ocuh mei ſemp ad dim iñ
cut exiſtens m piculo ad ſaluatoꝛem ſuum·do
ſubditur · quomiam ipᷣe euellet xc. Reſpice
m me et myerere mei · quia vnicus ⁊c ·· id eſt·
impotens reſpectu multitudinis demonuz et
ſatellitũ ſuoꝝ ideo ſubditur · Tribulatõnes
coꝛdis mei multiplicate ſunt per temptatões
demonu ⁊ pſecutõnes hommu maloꝝ. de ne
ceſſitatibus meis erue me nd eſt· de anguſtijs
meis · Vide humllitatẽ meã ·. interius et labo
rem meu exterius ⁊ dimitte vmuerſa delicta
mea ]pꝛopter iſta que patioꝛ ſine cauſa· reſpi
ce inmcos meos ad repmendũ eos· cuſto⸗
di animã meã ab eoꝝ inſidijs non erubeſcã
victus ab eis · innocentes ⁊ recti adheſerunt
mihi compatiendo · q ſuſtinui te · ꝓpter te
patiendo · Libera deus iſrael id eſt· populuʒ
tibi deuotũ· ex omnibus tribulatõibus ſuis
ſpiritualibus et coꝛpoꝛalłbo vt ſeruire tibi poſ

ſit magis quiete et deuotiis ·

PSS. H
ica me domĩine ⁊c Pſalmũ
iſtum literaliter expoſui ð ſtatu da
uid qñ poſt moꝛtem ſaul in ebꝛon a
ſcendit · et cepit regnare ſup tribũ
iuda · quãuis eius aduerſarij adhuc eſſẽt in mul
titudine magna· Moꝛaliter aũt exponi poteſt
de quolibet nideli ad etatẽ adultã veniente · tuc
em̃ debet regnum ſuum mcipe · bene regendo
motus anime:et quoniã in hoc difficultatẽ pa
titur rogare debet dommũ vt ab eo dirigatur
et Pᷣmo vt ꝓſperet᷑ in bonis· ſcðᷣo vt pꝛeſeruet᷑
a malis· ibi ne pdas ⁊c · Circa pꝛmũu dicit · Ju⸗
dica me domme .iudicio appꝛobatõnis. qͥniaʒ
ego in ĩnocẽtia mea ingreſſus ſum ſd eſt vſq;
nunc innocenter vixi in etate puerili et in do
mmo ſperans nõ infirmaboꝛ ſid eſt nõ ĩfirmer
peccato moꝛtali:hebꝛei nãq; pro optatĩo vtũt᷑
futuro indicatun · Pꝛoba me domme ⁊ tepta
me /alijs oſtendendo meã mnocentiã· nõ ad ꝓ
pꝛiam laudem chᷣ ad tuã gloꝛiã et ꝓximi ediñca
tõnẽ et ſubdit mod cum ðꝛ vre renes meoſ
repᷣmendo motus cõcupiſcibilis· ⁊ coꝛ meũn
id eſt motus iraſcibihs nam ira eſt acceſio ſan
guinis circa co⸗ quom miſericoꝛdia tua ante
oculos meos eſttanquã tota ſiducia mea et
complacui in veritate tua ipſam ſequedoõ
ſubditur · Non ſedi cum concilio vanitatis i·
cum ſuperbis et cum miqua gerentibo d eſt
imiq̃s et rapacib non introibo ip̃os mutãdo

¶diün ecdleſiam malignantium ⁊c repetitõ
elt euiſdem ſententie ad maioꝛẽ aſſertõ nem p
aba verba· Lauabo inter innocentes manus
meas cum ꝓximo uũiſte viiendoꝛ deuote cu
deo. ideo ſubditur · ⁊ circundabo altare tuum
domine oblatõnes offerendo. vt audiam vo
cem laudis /officij diumi: et enarrem vmuer
ſa mirabilia tua deuote oꝛandoet ꝓpter iſta
ſubditur · domme dilexi decoꝛem domus tue
c Ne perdas ·. Mic petit᷑ a mal pᷣſeruatio cũ
dicitur. Ne pdas cum impijs id eſt· perdi p
mttas cum demonibo⸗ et cum vris ſangnu
id eſt cum homcidis vitam meã in quoꝝ ma
nibus imquitates ſunt c nã ꝓ muneribus fa
cuunt imqua. Ego aũt in innocentia mea ꝛc]
repetitio eſt· eius quod poſitum eſt in pſalmi
pncipio ſicut in cantilenisſolet ſieri ·qꝛ quedã
cantica ſunt ipſi pſalm·

LSSL. en
Omimus illuminatio mea 2c

Munc pſalmũu fecit dauid quàdo de

buit inungi rex ſup ſrael vmuſum

ij.Reg v· Moꝛaliter aut poteſt ee

oꝛatio pꝛeparantis ſe ad ſuſcipiendũ vnctõnẽ
pontiſicalem vł regiam deuote· in qua tria pe
tunt᷑ ſine quib neutꝝ regimen potelt bene ꝓ
cedere ſcʒ conſtantia contra malgnos mmſultꝰ.
dilgen tia dium cultus bi:Vnã petij ⁊c· perſe
uerantia in bonis actib ibi· Rdiuutoꝛ meus c.
Qica pꝛimũ ð · Dommus ilummatio mea
non foꝛmaliter h;̊ effectiue dando ratõni lum
naturale et ſupaddendo lumẽ gratie · et ſalus
mea ·obiectuueſalus em eterna eſt beatitudo
cuius obiectũu eſt deus· quẽ timebo· tim oꝛe

hnali qui pſalmoxvnj dicitur timoꝛ ſanctus

permanens in ſeculum ſeculi non ſic ꝙ beati ti
meant incurrere culpã · h̊ q; habent ad deu re

uerentiam hlialem · Dominus pꝛotecto: vite

mee]·coꝛpoꝛalis et ſpũalis· a quo trepidabo
dum appꝛopiant ſuꝑ me nocentes ꝛc] tunc em
debet homo timere ne deu offenderit pꝛopteꝛ

quod ipᷣm impugnari pmittat · Qui tribulãt

me inimici mei · id eſt · demones qui in malo
ſunt obſtmati:omnes em̃ hommes etiaʒ mali
dum viuunt ſunt ex caritate diligendy ipſi in
firmati ſunt nam a tempe paſſionis chꝛiſti po
teſtas eoꝝ eſt reſtricta: et ceciderũt nam p
viros ſanctos frequenter legunt᷑ deuicti et a
coꝛpoꝛib expulſi Si conſiſtant aduerſum me
caſtra·id eſt· ſocietates demonũ ſicut de ſcĩs
agelis dicit geñ xxxij caſtra di ſunt hec ñ tĩe
bit coꝛ men q;ꝛ munitꝰ ſum ſi exurgat aduer
ſum me pᷣliu /id eſt actualis temptatio demo
nu in hoc ego ſperabo.ſcʒ ꝗ vincam cum di
adiutoꝛo · ¶ Vnã petij ]· hc ponit᷑ pm⸗ ſcilicz
diligentia diuim eultus cum de · Vnaz petij a
dommo id eſt vnã rem pꝛe ceterig a domino

LEE

que ſit ila ſubditur. vt in habite in domo do
mimi ·que eſt eccleſia ad dei cultum exercẽda
cum dilgentia · vt videam voluntate domi.
id eſt. cognoſcam non ſolũ ſpeculatiue h etiam
pꝛactice ideo ſubditur · et viitem templum
eius ad oꝛandu deuote ⁊ ad offerendũ ſacra⸗

mentu eukariſtie · quomi abſcondit me in ta

bernaculo ſuo id eſt in eccleſa per ſidem ⁊ ſa
crameta in die maloꝛuz id eſt · demonum qn

inuaſerunt me In petra exaltauit me id elt.·

in chꝛiſto·.j·coꝝ · x petra autẽ erat chꝛiſtus et

nunc exaltauit caput meu ꝓmouendo me ad

pontiſicatũ vł regnuʒ· Qircuiui p frequenta
tione · ⁊ immolaui hoſtiã vociſeratõnis id eſt
eukariſtiã que offert cum laudibo diumis · quã
offerũt pontiſices ꝓ ſeipſos:et pᷣncipes p alioſ
Et q ſᷣm diectũ ſalua toꝛis luce · xviij· opoꝛtet
ſemp oꝛarxe ſequit᷑ exaudi domme voce meaʒz
cC ·et quoniã oꝛatio non debet eſſe vocał tin·
ſͦ etiã metalis ·ſubdit᷑· Tibi dixit coꝛ meũ exq̃ſ
uit te facies mea id eſt intentio mea: faciem
tuã domme requirã id eſt ſiluiʒ tuũ qui facieſ
patris dicit᷑ ſicut et mago· Ne auertas ꝛc·

id eſt auerti pm ittas Adiutoꝛ meus ic

petit᷑ terciũ quod eſt pſeuerãtia in bonis acti
bus cum ðꝛ · Adiutoꝛ meus eſto vt pleuera
re valeã ſin bono· ne derelmquas me . ne in

cidam m peccatũ: neq; deſpicias ⁊c ſubtrabẽ?

do auxilium tuu · quomã pater meus⁊ mater
mea dereliquerut me ſcʒ adam et eua oꝛigĩa
li uiſticia deſtitutu · dommus autẽ aſſumpfſit
me ad ſupplendũ humane nature deſectum
Lege pone mihi dne m uia mãdatoꝝ tuon

et dirige me in ſemita cõſilion· ne tradide
ris me im anjmas tribulantum me d eſt i · vo

luntates demonũ qi ſunt teſtes miqui:et mẽ
daces contra hommes et maxime contra pon
tiſices ⁊ reges:quos magis nitunt᷑ ſubuertere
ꝓpter altitudinis ſtatũ q̊ quomiã habere ſpero
te in auxilmũ · credo videre bona din m terra

vuientiuũ ·. na ibi videt bonũ infinitu · q pon

tificis et regis eſt mducere ſubditos ad bonuʒ
ſubdit · Sxpecta dommũ · per ſirmã ſpem · et
vrriliter age ꝓcedendo de virtute in vᷣtutem
let ſuſtine dommũ pꝑ longanimitate

PSXRL-. SXSVIEI
D te domme clamabo 2c ·Pſal

dauid fugiente de hieruſalẽ gpter
abſalon:. ⁊ deuʒ orante ꝓ ſua libera
raliter auteʒ põt exponi de qlibet ſi
ictõne mentis vel corporis poſito

deln in affl

liberari petente a dommo et ſic dicit ˙d te

domime clamabo mentaliter ⁊ vocaliter orã
do ne ſileas a me ⁊c·nõ ſilè dei vł nõ tacere

eſt oꝛantis poſtulatõnẽ efficaciter exaudire·

mum iſtum literaliter expoſu de

— —. — —— — —

iror
no
erccd
om
etin
nphun
ſaen⸗
ennt
emiſg

uumgi

deg
119, lt
mecd
luenen
ſdeck
:qui
aliof
tet
mex
ltm.
eriſ
cien
ſacieſ
e
a
uerz
jem
abe,
Nter
gi
pſi
:
on
dde,
i
tme
von
ere
ro

n
ni;
er
e

aſſimilaboꝛ deſcendẽtibo in lacum ipditis · niñ
des ſupple effectum mee petitõms. ideo ſubditẽ

Sxaudi domine vocem ⁊c dũ extollo manus

meas ad templũ ſanctum tuũ iad celum de
quo dicitux pſalmo:xxviij.m templo eius oẽs

Dicent gloꝛam · ne ſimul tradas mei.tradi

pmittas cum peccatoꝛibo ꝛc et q ſint uli ſub⸗
di᷑ qu loquunt᷑ pace cum ꝓximo ſuo ⁊c. da
ilis ſecundum opera eoꝛnm · hoc dicitur de⸗
nunciatiue vel etiã optatĩe.nõ ʒelo vidicte ſed
iuſticie diune · Benedictꝰ Sicut afflictꝰ pe
tit liberari: ſic iberatus deo debet magniſice
regratiari dicens· Benedictus dommus ꝛc
et patet ltᷣa vſq; ibi. Et refloruit caro mea ⁊c
q; deuotõ mẽtis reſultat ad coꝛpus: Pſalmo
lxxxiij. Coꝛ meum et caro mea exultauernnt in
deü viuum · dommus foꝛtitudo plebis ſue.
id eſt humilium nomme plebis ſigniſicatoꝛum
A ꝓtectoꝛ ſaluatõnũ chꝛiſti ſui eſt in mebeiſ
ſuis · ſicut em̃ in eiſ patit᷑ actixſaule ſaule quid
me pſequeris:ſic ſaluari ðꝛ in eiset q gratitu⸗

do de bono pꝛeſtito diſponit ad aliud uinpetrã

du .deo ſubdit · Saluũ fac populuʒ tuu dñe.
in picuus futuris et bñdic· multiplicãdo in
bonis · et rege eos in via moꝝ· et extolle il
los vſq; ad regnum celoꝛ um ·

DSSKLI. XNVIIk
erte domino ⁊c SDecundu bie

rommũ dauid fecit hunc pſalmum
in conſummatõe tabernaculi ad re
ponendũ arcam donmmm vt ihi deo
ſeruiret offerret ðuote · parab · xvj·et hoc vſ
quequo conſummaret᷑ templũ a ſalomone.h
ſtice vero poteſt exponi de eccłia materali: in
qua offert᷑ agnus qui tollit peccata mũdi.⁊ ad

hoc pᷣmo ponit᷑ muitatio cũ ðꝛ · Afferte donn

no hniij dei id eſt vos eccleſe miniſtri afferte

filios arietũid eſt agnũ immaculatũ p omia

legis ſacriſicia iguratũ afferte domino głam

⁊c ·ſibi de omnib bonis veſtris gkam⁊ hono

rem attribuedo adoꝛate dommũ m atrio ſan
cto euis llicet em vbiq; ſit adoꝛandus· m loco
tñ ſacro deuotius · ¶ Vox dom ini l. Mic cõſe
quenter ponit᷑ multiplex ratio quare deuotiuſ
in eccleſa ſt oꝛandũ et accipit᷑ ex diumis bene

ſci js .Haimũ eſt baptiſim collatio·in quo fiunt

ſdeles membꝛa chꝛiſti p aquã regeneratõms:
quod notat᷑ cum ðꝛ · Vox domimi ſup aquas
deus maieſtatis intonuit tunc em̃ ſup chꝛiſtũ
facta eſt vox dei pris:hic e ſilius meus dilecꝛꝰ
math·i · dominus ſup aquas multas. q;
omnibo aquis tunc data eſt virt? regeneratiua
in muocatõne ſancte trinitatis· Vox dñ̃ .
nc pomi᷑ ſcᷣm beneſicu quod eſt ſidei catho
lice dinulgatio ꝓ virtutem datã apoſtolis alijſ
q; diſcipulis· Marci vltimo.Illi aut ꝓſecti pꝛe
dicauerunt vbig dommo coopante et ßmonẽ

conſirmante ſequentib ſignis:quod notat᷑ cuʒ
dici? vox dommi in vrtute ⁊c nam dei ſpũs

in pꝛedicatoꝛiba loquebat᷑· Math̊ x·Non enim
vos eſtis qui loquinnmi h ſpuͦs patris velſtri qᷓ
loquit᷑ mn vobis Vox dommi l.Mic ponitur
tercium beneſicium quod eſt ſubiectõ pncipu
fidei chꝛiſtiane maxime tempoꝛe conſtantim·
quod notat᷑cum ða · Vox domini confringen
tis cedꝛos ꝓ altitudinem cedꝛoꝝ ſigniſicat᷑ ma
Snitudo pᷣncipum terrenoꝝ que fuit fracta p
veraz bum litate · quãdo iugo chꝛiſti colla vo
luntarie ſubmiſerunt et cõm mues eos tanqᷓʒ

vituluũ libaniidð eſt paſcentẽ in libano qui elt
amimal humie· mpatoꝛ aut conſtantimus in-

tantum ſuit p humiliatõnem ſui commmutus
ꝙ vicario chꝛiti mmimum officium ſcʒ ſtrato
ris exbibuit· et diectus quẽadmodũu ſilꝰ vni
coꝛniũ ·id eſt chꝛiſtus a deo patre pꝛedilectꝰ

⁊ qᷓn vnicoꝛmis conſtans et impauidꝰ ſupple ſfe

cit humiiatõneʒ pᷣncipum dicta· Vox din
Hiic ponit᷑ quartũ beneſcium quod eſt conde
ſcenſo diuina in paſſione mart in multoꝛũ ·qð
notat᷑ cũ dici᷑ Vox domim mtercidentig fla⸗
mam ignis młti nanq; martires illen ſtetert
m medio ignis· et quonſiaʒ ex hoc multi genti⸗

les moti fuerunt ad credendũ chꝛiſto ſubditur

vox domm cõcutientis deſertum id elt. ge

tilitatem que ſicut deſertũ culta nõ füat doctri
na legis ⁊ ꝗphetan · Vox domm · Mic po

nitur quintù beneſcum quod fuit illummatõ
doctoꝝ eccleſie · et ſic tanq́; cerui coꝛnib ſacre
ſcripture hereticos repꝛeſſerunt · ideo ð⸗ Vox
domini pꝛeparantis ceruos· et quomiã obſcu

ra ſcripture declarata fuerũt ꝓ p̃os ſubdi et
reuela bit condenſa · ex hoc aũt ſurgit laus m
eccleſa · ꝗpter quod ſubditur et in templo eiꝰ

om̃es dicent gam] Dommus ]· Mic poni

tur ſextum benehiciuʒ quod eſt repꝛeſſio multi

tudinis peccatoꝝet quantũ ad hoc dicit dñs
diluuiũ inhabitare facit ante publicatõnem ſi
dei fuit in gentilib diluuiũ peccatoꝝ· ſ̊ hoc di
luuũ dommus repꝛeſſit quando in eccleña de
gẽtibus collec ta:fecit ſuũ habitaculũet ſic vbi
ſuperabundauit delctum · ſuperabundat gra⸗
tia· romanoꝛum qumto· .
PLSNLI XSTIN.
Ral tabo te domme ꝛc].
Dicunt hebꝛei ꝙ in dedicatõ e tem

dotes vellet inducere arcaz in locũ

ſuum · poꝛte clauſerũt ſe. et cum leuite cantãtes
pſalmum cxxxj · veniſſent ad locum illũ ꝗpter

dauid ſeruum tuũ non auertas facie chꝛiſti tui
aperuerũut ſe. et ꝑ hoc cognouit ꝓpł's peccatuʒ
dauid de adulterio bethſabee homicdio vrie
a deo eſſe remiſſum. cuius ↄtrarĩn płes adhuc
tenebant · Srgo dauid hoc pꝛeuidens in ſpiritu

pli per ſalomonem edihñcati cuũ ſacer

fecit hune pſalmumjmn quo conſitetur dei boni
tatem et ꝗpꝛiam fra gilitatem. Moꝛaliter at
poteſt exponi de quolbet ſidelr qui reuelatõe
dei vel coniectura ꝓbabili:cognoſcit aliquod g
ue peccatum a deo ſibi remiſſum · et ſic primo
conſtetur duumam bonitatẽ · d · Exaltabo te
domme te laudado corde et oreę· quoniam
ſuſcepiſti me m ſlum adoptiuu per gratiã
iuſtincantem ·. nec delectaſti mimicos meos
ſup me id eſt demones quu letant᷑ de pẽtoꝛuʒ
perditiõe · domme deus meus clamaui ad te
taquã ad medicum aĩe mee ⁊ſanaſti me a pec
cati vulnere · Domme eduxiſti ab inferno ani
mam meã ⁊c ·liberando eam ab obligatõe ad
gehennã et quomam ſic iberatus non ſolum
det deu laudare h etià ad B̊ alios mmuitare i5
ſubditur · Pſalute dommo omnes ſancti eiꝰ
id eſtab eo ſanctiſcati · et conntem mi cõfeſſi
one laudis. memoꝛie ſanctitatis eius opera
eius ſancta deuote memoꝛando· quomiã ira.
1 eſt punitio · in indignatõne eius c· qſ· d.
punitio non ꝓcedit ex abſoluta dei voluntate
ß magis vita gratie · Sʒech·xviij. Nolo moꝛteʒ
peccatoꝛis h vt magis conuertat᷑ ⁊ viuat.· d
veſpum .ſ.peccati quod tenebꝛam inducit de
moꝛabit᷑ fletus · penitentie per que inpetra
tur lux gratie ideo ſubdit · et ad matutmũ le
ticiaq; tunc oꝛit iuſticie ſol qui eſt leticie caã
Lgo aut ic recognoſcit ꝗpꝛiam fragilitatẽ
dicens· Sgo dii im abundantia mea id elſt a

bundantia tẽpali vł ſpuali elatus ex ea- non
moueboꝛ in eternum a rec titudine iuſticie ·

Domine in voluntate tua et non ex mea iu
ſticia: pꝛeſtitiſti decoꝛn meo virtutem iid elt ·
imagini tue qua ha beo ex dono nature addi⸗

diſti vrtutem gratie · Kuertiſti ſaciem tuam

a me · ꝗpter elatõnem meã ex domis tue Ftie⸗

et factus ſum conturbatus ꝗpter grauitatẽ

ſequentis caſus· Ad te domme clama bo ꝛc].

vt remittas mihi peccataet allegabo quod ſvᷣ
ditur Que vtilitas in ſanguine meo ꝛc ·q · d·

nulla. Nunquid conſitebit᷑ tibi puluis ]ſcilicʒ
coꝛpoꝛis mmcmeratiqd· non· ideo melus vidert᷑
ꝙ remittas culpam mihi.· RKudulit · Mic cõ
fitet᷑ diumam clementiam vt oppoſita iuxta ſe
poſita magis eluceſcantd· Rudiuit dominꝰ?
me depꝛecantem · et miſertus eſt mei· p ſuaʒ
pietatem · dominus factus eſt adiutoꝛ meꝰ.
cõtra ſathan · Qonuertiſti planctum meu m
Zaudium mihi] hᷣm illud auguſtini peccatoꝛ
de peccato doleat ⁊ de doloꝛe gaudeat · vt cã⸗
tet tibi gloꝛia mea ]id e cõſcientia pura · Całl
vVj Cloꝛia noſtra hbec eſt teſtimomium conſci
entie noſtre · domine deus ineternum conhite

boꝛ tibi confeſſione laudis nam m patria eſ

laus ungis

—

N te domine ſperam c ·
Secundũ hebꝛeos dauid in pſecu
tõne ſaul fecit hunc pſalmũ et etiaʒ
lures alios nam illa pſecutõ dura
pus longum et in hoc pſalmo gra

uit per tem

tias agit de euaſione piculoꝛum pꝛeteriton·

oꝛat ꝓ euaſone futuroꝝ· Moꝛaliter autẽ põt
exponi de quoi bet ſideli poſtulãte de perſecu
tõne demonis liberarxi:Et pᷣmo declarat ſuam
conſdentiam . d· In te domine ſperaui q̃ vis
omnes hommes ſaluos heri. non conſundar
meternũqꝛ per tuã bonitatẽ penam eternam
cõmutabis in tempoꝛale· in tua iuſticia libera

me let non in mea: accelera vt eruas me ne

deficiam in temptatõne · Sſto mhi in denm
ꝓtectoꝛeʒ et in domu refugij vt adiuues me

actu pugnantẽ et me ſuſcipias ad te refugien⸗

tem et ſubdit ratio quoniam tue es foꝛtitudo
mea ꝛc et apter nomen tuũ non ꝗpter meuʒ

meritum · dedeuces me in wia moꝛum et enu

tries me pabulo verbi tui et ſacre eukariſtie.
Educes me de laqueo quem abſconderũt mi
hi · nam aliquando ſit temptatio ſub ſpecie
boni · Sequit᷑ · In manus tuas cõmendo ſpiri

m meu ·. vt egredientez de coꝛpoꝛe ſuſcipias
pum. Odiſti obſeruantes vanitates qui xꝓ

vias ſuperſtitioſas credunt euadere moetem
vel infirmitatẽ · Sgo aũt in dommo ſpaui et
non m talib remedijs vanis et ſuperſtitioſis.
exultabo et letaboꝛ in miſericoꝛdia tua.quia

me liberabit tua gtia· Quo mã reſpexiſti hui
litatem meã oculo miſericoꝛdie: ſaluaſti de
neceſſitatib animã meã im grauiba temptatõ
nibus adiuuando eã. nec concluſiſti me m ma
nibus minnci .id elt· concludi pmiſſti p actũ

vel conſenſum moꝛtalus peccatij ſtatuiſti in lo

co ſpacioſo pedes meos ſp libertatem ſpirituſ

ſanctii ¶ Mlerere mei · Mic conſequenter
allegat demonis ſeuicia qui frequenter guius
inuadit hommẽ deo gratũ:deo dicit· Miſere

re mei domme quoniã tribulo: põdere tem⸗

ptatõnis· contur batus eſt in ira ſ.demonis
contra me excitata· oculus meus . ſ.mterioꝛ
qui plus frequenter turbat᷑ in talib. aĩa mea
id eſt voluntas mea que mouet alias potẽtias

ſicut anima coꝛpus· et venter meus id ẽ · me

moꝛia mea in qua reponunt ſententie ſacre · ſiẽ

cibi in ventre · quomiã defecit ⁊c id ẽ deſectõ

ni appꝛopinquauit· et anni mei in gemitibus.
X. apter tribulatõnis pondus:quod ſigniſica
tur pꝑ hoc qð ſubdit᷑· Infirmata eſt ⁊cGEt q̊

niam dyabolus ad nocendu bonis vtit malis

hominb tanqʒ membꝛis ſuis · ideo ſubdi fa

ctus ſum oppꝛobꝛium vicinis meis: me deri

dendo. et timoꝛ: notis meis · id eſt carnalib

amicis ne habeant pati. quia ſunt de ſangui
ne meo Qui vdebãt me foꝛas ſugerũut a me

— — — - — — — —

— — —n. —. — —

— — — — — —

— —

—— —

een
teii,
Ndn
nge
tone
upi
eſeen
tſian
vs
ſund
eehann
llber
me ſe
deum
lo me
geen,
ſtudo
meng
t enn
ritie
ſem
ſperie
oſpti
os
guip
ptem
ſer
oſio.
quua
lbui
n de
ptato
nma
aci
mo
ntu
nter
ing
ſere
m!
is
tio:
nen
btins
n
eſi
ſo⸗
33
ls
Ni
ul

e

ne inculpẽt᷑ ex mea ſocietate· obliuiom datus
ſum illis qᷓ diligebant me· Eactus ſum taqᷓʒ
vas perditũ ſcõᷣm eſtimatõnem hoĩm · q̊niaʒ
audiui vitupatõnem multoꝝ c ſicut canes
moꝛdent canez peuſſum · In eo du cõuenirent
ſimul aduerſum me · demones et mali homn
nes: accipe ammã meãa conſilaati ſunt /illi per
culpa· ⁊ iſti per penã Ego aũt m te ſperaui do
mme ·tanquã in foꝛti ꝓtectoꝛe dixi vbo coꝛ

dis et oꝛis deus meus es tu in manibus tuis
ſoꝛtes mee id ẽ gloꝛia coꝛpoꝛis et anime que

ſoꝛs eſt et hereditas electoꝝ. Sripe me ð ma
nmb inmmcoꝝ .d eſt demonu et a pſequent.
bus id eſt imquis homnnb· Flluſtra faciem

tuã ſuper ſeruũ tuũ conſolando ipᷣm. non cõ

fundar qi muocaui te⁊ ſic mea confuſio re⸗
dundaret in te quodãamodo· Srubeſcant ·
Poſtquã oſtendit immicoꝝ ſeuiciã hic cõſeq̃n
ter petit diumaʒ iuſticiã · d· Srubeſcant impij
id eſt demones tua virtute deuicti · et deduca
tur in mfernumtanquã ad locu ſibi debitum

muta hant labia doloſaſub ſpecie boni malũ
ſuggerentia· q̃ loquũt᷑ aduerſus iuſtu iniqui

tatem c demones em ſunt ſuperbiſſimi: ⁊ ab
utunt᷑ bonis naturalib et ſic mn ſuperbia ⁊ a bu
ſione loquunt᷑ cõtra iuſtũ · ſicut patet de ſathan
loquente contra iob mique· Quã magna
Hic oſtedit᷑ dei mĩa erga afflictos miuſte ·
reddit eis maiꝛes conſolatõ nes ꝓ tribulatõe
ideo ðꝛ · Quã magna ]id eſt· valde mag· mul

titudo dulcedis tue „υ qe releruat eis bonuz

minſinitũ obiectiue deguſtandũ:ſuperemmẽter

continens quidquid dulcedims põt excogitari

perfeciſti eis qui ſperant in te ⁊cſ·in tuap̃
deſtinatõne· que eſt ĩimutabiis in conſpectu
lioꝝ hommu ſili nanq; coꝛam hominibo oſte
dunt ſe ſperare m dommo qui coꝛã eis oppꝛo
bꝛia et afflctõnes conſtanter ſuſtinent ꝓ ipᷣo
Abſcondes eos m abſcondito ſaciei tue · id
eſt in tua faciali viſione que eſt alijs abſcõdita

Lla conturbatõne hommũ id eſt· a malis vite

pñtis ⁊ ſuture · Pꝛoteges eos in tabernaculo
tuod eſt in celo empyreo de quo ðꝛ pſalmo
xii domine quis habitabit in tabernacło tuo

X · a cõtradictõne linguan· contra eos nũc

latrantiũ · ꝗpter quod ſubdi gratiarumacio
cum ðꝛ Benedictus dominus qm mirincauit

miſericoꝛdiã ſuam mihi id eſt miriſicam oſtẽ
dit. in ciutate munita ſ.celeſti mumta bono

mfinito · Ego aut dixi m exceſſu mentis mee

dum anxiarer malis pñtis vite ꝓꝛectus ſum

a facie oculoꝝ tuon tanquã res ꝓiecta. 10

exaudiſti vocem oꝛõnis mee /reddẽs conſola

tõnem maximã ꝓ modica tribulatõne. Di

ligite dommũ lc ex pꝛedictis inducunt᷑ ſiðᷣ

les ad vriliter ſuſtinendũ · cũ dðe · Diligite do

minuũanimas veſtras ꝓ ip̃o ponendo·ſi ft

neceſſe· qm̃ veritatẽ requiret domiꝰ nos re
munerando· et retribuet a bundanter facienti

bus ſuperbiam veſtros aduerſirios punien
do· ideo ſubdit · Viriliter agite ⁊c pʒ ſma

PSRL· L
dati quorum remiſſe ⁊ c.
Pſalmũ iſtuʒ ðꝛ dauid feciſſe · qndo
totalis remiſſio peccati ꝓ adulteio
cum bethſabee et hom cidio vrie ·
bi fuit diuinitus reuelata:Moꝛaliter auteʒ eſt
oꝛatio penitentis qui reuelatione dei · vel pꝛo:
babil coniectura ſentit grauia peccata ſibi eſſe

dimnſla et pᷣmo de hoc gratias deo agit dicẽs

Beati quoꝝ remiſſe ſunt ſimquitates ſunt eĩʒ
beati in ſpe et ſi nõ adhuc in re et quoꝝ tecta
ſunt peccata non diume cognitõm qi eius pu
nitõm. Pꝛouerbx · Vmiuerſa delicta operit ca:

ritas · Beatus vir cui nõ imputauit dommus

peccatũq; dedit ei gratiam ſatiſfaciendi pꝛo
eo. nec eſt in ſpu eius dolus ypocriſi peccata

celando. deo ſubdit · Quoniam tacui imuetera
uerüt oſſa mea /id eſt tẽpe quo peccata celaui·

vires amme incurrerut putrefactõnem pecca

ti· dum clamarez tota die ]. intus ſynderiſ pec

cato remurmurante· Quoniã die ac nocte g
uata ẽ ſup me manus tua quomã ex cõtimnua
tõne peccati aggrauat᷑ pena duimtus infligẽ
da et ex huius conſideratõne conuerſus ſum
m eruna mea · id eſt ad cogitandum de mibia
mea. dum conſigit᷑ ſpina /id eſt aculeus ſaẽ
tie. gpter quod delickum meum cognitũ tib
feci ·id eſt. confeſſoꝛi locum tuum tenenti · et
tu remiſiſti imp:etatem peccati mei : Dꝛo hac o
rabit ad te omnis ſanctꝰ .ſ ꝓ ſua iuſticia abſq;
recidiuo conſeruanda in tempoꝛe opoꝛtuno
quod eſt totum tempus vite ſue · Luce· xvnj.

Opoꝛtet ſemper oꝛare et non deſcere· Veru

tamen m diluuio aquarũ multarũ ad eum non

appꝛoximabunt q·d· ꝓ certo ſi ſi ſecerit mun⸗

datio temptatõnum ipᷣm non abſoꝛbebit . cõ
uertit ſe ad deum d. tu es refugum meü ⁊c ·
exultatio mea id eſt tu es deus in quo exulta

re ſpero · erue me a circundantibe me id eſt ·

a demonib mihi inſdꝛatibo. Pſalmo. xj· Impij
in circuitu ambulant et ſubor᷑ domm reſpon
ſeo· Intellectu tibi dabo ⁊ inſtruã te ad ꝓſe
quendum bonum et fugiendü malum in via
hac ſcilʒ pñtis vite firma bo ſuper te oculoa
meos ··ne deuies a rectitudine uiſticie . dt qm̃
ſic directus bonũ ꝓximi deſderat alios ad bo

num excitat d· Nolite ſieri ſiut equus et mu

lus· ſequentes impetum ſenſitiui appetitus et
de obſtinatis in malo clamat ad deum dicens
In chamo et freno maxillas eon ſtringe

d eſt virtute tue potentie ne alijs noceant · q

nõ appꝛoximant ad te per obedientiam ſed re
bellant · de qb ſubdit Multa flagella pẽtoꝛiſ

que ſibi reſeruant᷑ in inferni penis· ſperanteʒ
aut in domino ·· ſpe ex gratia ⁊ meritis puem
ente · miſericoꝛdia circudabit ita ꝙ caterua ð
monum ei pꝛeualere non poterit deo concludi
tur · Letammi in dommo non in mundo. 2
gloꝛiamim omnes recti coꝛdede certa pmij
celeſtis expectatione·
POXI-. XXKII
ultate iumn in donmmno 2c .
Sicut dixi in expoſitõe literali pſal
mus iſte videt eſſe factus ad hoc ꝙ
per leuitas ad dei laudem cantaret

clene miniſtros in nouo teſtamento nec vide
tur mihi requirendus aluis ſenſus pꝛeter lite⸗
ralem · niſi ꝙ ꝓcithara et pſalterio materialibe·
quib eccłia non vtit᷑ in dumms laudib accipiã
tur debite diſpoſitões in laudãtibe · vt ꝓp citharã

que eſt triangularis figure ſides ſancte trini

tatis et per pſalteriũ decem coꝛdarũ· impletio
decalogi den gnent᷑ nam m laudantib deuz de
bite ſides et opa requirunt᷑
DSRL. NTII.
medicam dommum ꝛc
Pſalmũ iſtum ſecit dauid ꝓ grati
arumactõnequando ſiłando ſtul⸗
. ticiã coꝛã rege geth ſic euaſt moꝛtẽ
quã bui regis ſibi volebãt inferre Vnde dicit
poeta· Stulticiam ſiPare loco ſumma pꝛudentia
eſt · Moꝛaliter aũt exponi poteſt de mutãte
ſuũ ſtatum per religioniſ ingreſſum qꝗpter qð
ab homnnb mundanis fatuus reputat᷑ cuʒ tñ
per hoc ab ipᷣo mundi pericula euitent᷑ ⁊ ſic ẽ⸗
tias agens·dicit · Benedicaʒ dommũ in omni
tempoꝛe die et nocte in diums laudib di⸗
urnis pariter et nocturnis ſemper laus euiſ
m oꝛe meo repetitio eſt eiuuſde ad maioꝛem
deuotõnis expꝛeſſionem· In dommo laudabi
tur anima mea· id eim eius laudib reputabo
me laudatũ .q; laus domnn redundat in laudẽ

ſerui · audiant manſueti. d eſt · religion q̃ mi

tes eſſe debent et benigni · et letent · eo ꝙ m
dei laudibus mpi merent?᷑· ꝓpter quod inducit il
los ad collaudandũ dicens · Magmificate do⸗
mmum mecũ ⁊c · Accedite · Mic conſeqñter

inducit alios ad bonuʒ:q; bonus religioſus ſo

lcitus eſt de ſalute ſecularium·⁊ ſic dicit Kcce
dite ad eum [de tenebꝛis conuerſatõnis mun⸗
dane et illummammi lumiĩe gratie qð patꝰ
eſt dare · Coh.·. Illummat omne hpommẽ veniẽ
tem in hunc mundũ · et facies veſtre nõ 2fun
dentur .̊ magiſ honoꝛabunt᷑ ex pꝛecu veſtra
rum exauditõne loc modo dixit dauid ad ab
igail:j. Reg xxv. Sece audun vocem tuã et ho⸗

noꝛaui ſaciẽ tuam· Inducit exeplu de ſeip̃o · di ·

Ltſte pauper clamauit ⁊ dominus exaudinit
eum /q̃ſi·dſic faciet vobis ſi ad eum accedatis:

in templo et eodem modo cantandus eſt p ec

☛n

Ynducit etiam angeloꝝ ſubſidium di . Immit

tit angelus dñ in circuitu timentiu eum ⁊c Inã
angeli ſoliciti ſunt de ſalute illoꝝ quos cuſtodi
unt.DPſalmocxxnij · Montes in circuitu eius
id e angeli vt exponit auguſtinꝰ. Inducit etiaʒ
dumũ ſolatum dices · Quſtate et vdete quo
niam ſuauis eſt dommus · t quomiã tał pꝛe
Suſtatõ duume dulcedinis eſt quoddam pꝛelu
dium future beatitudinis ſubdit · beatus vir.
cC]· auget etiã reuerentiam ſilialem· ideo ſequi
tur · timete dominũ ⁊c· quoniã nõ eſt mnopia ti
mentib eumq; uam habent min ſpe bonũ inſi
nitum · Duntes eguerũt et eſurierũt loquit᷑
de duntibo cupidis de quibus dicit poeta · Qre
ſcit amoꝛ numi quantũ pecumia creſcit inqui⸗
rentes aũt dommũ non minuent᷑ omni bono

Math̊.vypPꝛimũi querite regnum dei et iuſti

ciam eiuset hec omnia adijcient᷑ vobis· Ve
nite ·. Mic conſequenter hoꝛtat᷑ ad bonũ vite a
ctiue quod magis reſpicit ſeculares· d Veni⸗
te hilij ·. dei per baptiſmu. timoꝛẽ dommi do

cebo vos quo timoꝛe vepellit᷑ peccatũ.Hꝛouᷣ

xv. Per timoꝛẽ dommi recedit omnis a malo
Quis eſt homo qui vult vitam ſ·gratie di
lgit dies videre bonos .ſgloꝛie nam ibi nox

nõ habet locuʒ·faciat ſupple quod ſequ P⸗o
hibe linguam tuã a malo ſ contentiõis detra

ctõnis et murmuratõis· et labia tua ne loq̃n
tur dolum . duplicitatis et deceptõnis et con⸗

ſimuium.· Derte a malo et ſac bonũ· ſunt

em due partes iuſticie generaliter dicte · inqᷓ
re pacem] internã fraternam et ſupernam· ⁊
perſequere eam.id eſt pfecte ſequere ·
Oculi Mic oſtendit fructum bone acrõniſ
et penam male cõmyxtum · d · Oculi dom ſup
iuſtos vt eoſ pꝛotegat et aures eius ad pꝛe
ces eoꝝ vt exaudiat· Vultus aũt domim jid

eſt· eius indignatio ſup facientes mala vt per

dat de terra ſ viuentium · memoꝛiam eon .

q; non habebũt ibi locum · QOlamauerũt iuſti/
oꝛando pie perſeueranter et ꝓ ſe · et domimnꝰ

exaudiuit eos nam concurrentib tribus iſtiſ
oꝛatio ſemper eſt exaudibilis· Tuxta eſt domi

nus his qui tribulato ſunt coꝛdeex aff licuo

ne müilta vt eos aduuet · et humiles ſprritu
ſaluabit non aũt humiles facie tm· de quibus
ðꝛ ecci · xxix· Sſt qui nequit᷑ ſe humiliut ⁊ interi
oꝛa euis plena ſunt dolo· Multe tribula tõnes
iuſtoꝝ ꝙ per multas tribulatõnes opoꝛtʒ t᷑n
ſire ad regnum act·xiiij· de omnibo his lbera
uit eostranſ ferendo eos ad celuʒ · Quſtodit
dommus omnia oſſa eoꝝ· integraliter reſu⸗
ſcitanda p ipᷣm· moꝛs peccatoꝝ peſſima q; in

d ucit ad inferni toꝛmenta et qui oderunt iu⸗

ſtum delinquent id eſt de peccato in peccatũ
ruent.nam abiſſus abiſſum muocat Redimet
dommus animas ſeruoꝝ ſuoꝝ i redeptõnmis

— — — 0 — — — — — — . —

— —

Md(N —D e——

mmne
Ei
tod
eins
teti,
vegd
Ape
pu
whr.
dſegn
fopaa,
nün⸗
loqni
60
fnqn
bono
tiuſt
We,
Vte
Vori
nnnd.
Deoi
Ama
rie d
biror
Deo
detra
lot
tcon⸗
in
n

ön
miſup
npe
iin
nper
tor
uſti
mmm⸗
l
dom
ſccko
pniet
ubio
nert
ines
Gin

effectum applicabit ad eas ꝑ ſidem et ſacramẽʒ

ta · ⁊ non delmquent omnes qui ſperant ĩ eo
vtentes va ſpe que eſt ſoꝛmata caritate
L. ll
Dica domme nocentes me ꝛc

ontra ſauł perſecutionem · Miſtice

paſſus elin ſe ⁊ in membris ſuis a indeis ⁊ a gẽ
tilibo tyrannis git᷑ homo xpᷣc pᷣm o petit pa:
tris auxiliim · d · Tudꝛca domine nocetes me

puniendo eos ſcðum oꝛdmem iuſticie tue· ex
pugna inpugnantes me quod factum fuit p
exe rcitum romanoꝝ qui debellauit udeos in
vlt ionem moꝛtis chꝛilti et diſcipuloꝝ ſnorum

⁊ m hoc romanus exercitus ſuit diumũ mitru
mentum · Appꝛehende arma ꝛc nam mexer

citu romanolfuerunt iſta· et conclude aduůſus

eos ⁊cq udei fuerũt a romanis obſeſſi ⁊ tan

dem capti:et partim occiſi et partim captiiati
ſicut pꝛedyerat chꝛiſtus lucexv · Circundabũt

te immici tui vallo c· dic amime mee ſalꝰ? tua

ego ſum quod factum fuit in pſona chꝛiſti in

eius reſurꝛectõne· ⁊ in membꝛis eius: nam an
deſtructõnẽ iudee ſideles qui erãt ibi monitu

angeli tranſierüt in regnum agrippe 1 fuerüt

ſaluati · Qonfundant᷑ ⁊c· ſic fuerunt iudei per
exercituromanoꝝ Eiant tanqm puluus añ ſa
ciem venti qꝛ p oꝛbem fuerũt in captiuitatem
diſperſi· et angelus dommi coartans eos an
gelus iſte poteſt intelugi romanus exercitus

qui ad hoc a dom ino ſuit miſſus Eiat via illo

rum tenebꝛe p excecatõnem· Roxj· Qecitas

ex parte contigit in irael et lubꝛicũ nam ꝓ
pter cecitatem ruũt de peccato in peccatũ. et
angelus dommi pſequens eosnam executoꝛ

elt duume iuſticie · Quoniam gratis · id elt · ſ

ne cauſa· abſconderut mihi interitũ frequen
ter enim chꝛiſto mſñidias poſuerunt vt patet

in euangelio et etia membꝛis ſuis vt patet mn
actapłoꝝ in pluribus locis ſupuacue expꝛo
bauerunt animam meã ·id eſt falle . di· eum vo

ratoꝛem et vmi potatoꝛemet virtute demõis
ſigna facientem· Veniat ill laqueus ⁊c. id eſt

roma nus exercitus: ⁊ captio quam abſcondit

appꝛehendat ipᷣm ⁊c ſſcribi math·xxij· ꝙ iudei

volentes cape chꝛiſtum in ſermone . queherut

ab eo ſi hcitum erat eis dare tributum ceſari
vt ſi diceret ꝙ non · accuſarent eum quaſi mo

uentem populũ ad rebellionem · et ĩ per hoe

ſcʒ per rebellionem ad romanos fuerunt capti.
et captiuati et occiſ· vt dicit oſephꝰ li · de indai
co bello· Knima aut mea exultabit in domĩo

ſcʒ in mea reſurrectõne omma aũut oſſa mea

per que ſigniſicant᷑ dotes coꝛpoꝛis gloꝛioſ di

cent id eſt facto oſtendent potentiam dei 15

Hunc pſalmũ fecit dauid ſiẽ et plu
res alios petes dei ſub uentionem

0 P exponi de xpᷣo cuiꝰ dauid higura fint et

ſubdit · quis ſimilis tui eripiens mopem.id
eſt chꝛiſtum pauperem · da m anu foꝛtioꝝ .
demonum qui naturali poteſtate erant foꝛtio
res cbꝛiſto homme· Surgentes teſtes miqᷓ·
id eſt udði membꝛa dya bol accuſantes chꝛiſtũ
coꝛam pilato· que ignoꝛabam lid eſt· non ap
pꝛobabã: interrogabãt me imponentes ꝙ ea
feciſſem et lic deberez reddere ratõnez. Retri
buebant mihi mala ꝓ bonis · tanqᷓʒ ingratiſſ
mi. ſteriltatẽ anime mee weſtdefectũ oĩm
bonoꝝ imponentes mihi · Ego aut cum mibi
moleſti eſſent induebar cilicio cheiſtꝰ em̃ ma
thei · xj · Aſperitatem veſtium cõmendauit · ⁊ 5
veriſimile eſt ꝙ ea vſus fuerit · q cepit facereꝛ
docẽ act ·.·Humiliabã in leuimnio amimã meã .
xl· diebus. ⁊ xl noctibo math.iij· et oꝛatõ mea
in linu meo conuertet᷑ quod ſuit impletum
in gloꝛiſicatõne ſui coꝛpoꝛis et exaltatõne pꝛo
quib oꝛauerat· Quaſi ꝓximum quaſ fratrem
noſtrũ · reputabam ꝓpm udaicum de qiub
natus fui ſᷣm carnem · ideo ſic cõplacebaʒ .· in
bonis eoꝝ · Coh x · Sgo veni vt vitam habeant
et abundantuus habeant · quaſi lugens et con
triſtatus de malis eoꝝ: ſic humiliabar· Luc.
xix · Videns ieſus ciuitatem ſanctã hierulalem
fleuit ſup ilam ꝗpter mala ꝓpło iudaico ummi
nentia Et aduerſum· Mic poni᷑ grauitas
pſecutõnis chꝛiſti a ppo uideoꝛuʒ cum d· St
aduerſum me letati ſuntde mea captõne · et

cõuenerũt accuſantes me coꝛã pilato· et con

gregata ſunt ſup me flagelle qꝛ pilatus ſecit
euʒ flagellari:et poſtea cruciſigi et ignoꝛaui
id eſt ſic me habui at ſi ignoꝛarem flagella ſu⸗
per me ventura:nam iuit obuſã querentibo ip̃ʒ

et ſe mamfeltauit Dimpati ſunt ·lcilʒ iudei p

romanosapter peccatum in me · nec ↄpũcti⸗
q; ꝓ maioꝛi pte remanſerunt contra chꝛiſtum
obſtinati · temptauerunt me capere ſermone
Lſubſãnauerunt me in cruce dicetes· Vach qᷓ̃ð
deſtruis templũ dei c ¶frenduerunt ſup me
dentibus ſuis ſicut canes rabidi· Dne ꝛc
Hic ponit᷑ oꝛatio chꝛiſti ꝓ ſua liberatõne· cum

dicit᷑. Dñe quando reſpicies· oculo clementie

tue · reſtitue animã meazquod ſactuʒ fuit in
ſua reſurꝛectõne· a leomib vnicã meã id eſt ·
eccleſã meã a tyranmns·quod ſactuũ ſuit tẽpoꝛe
conſtantini ĩperatoꝛis. Qonſiteboꝛ tibi me
bꝛis meis: min eccleſia magna q; tunc eccleſie
fuerunt aperte ⁊ alie plures de nouo ediſcate
in populo grauimoꝛibus· laudabo te /lauſ
em̃ taliũ eſt accepta ante deũ. Non ſupergau
deant mihi .· tyranni qui querebãt gaudere
de deſtructõne eccleſie · qui oderunt me gra
tis id eſt fine cauſa · ⁊ annuut oculis nã ali
quando tyranni pꝛetendebant bonũ vultum
membꝛis chꝛiſti vt per blandicias eos auerte
rent a ſide · ideo ſubdit · quoniã mihi quidem

pacifice loquebant᷑ æx· dilatauer üt ſuper me os
ſuum ſupbe loquentes ra me ac meos ſide
les. dixerunt euge gandentes de ſdelium af
flictõne Vidilti domme ne ſileas impunitu

dimittendo · ne diſcedas a me · tuam defenſio
nem ſubtrahendo · Exurge mtende iudcio

meo ꝓ me udicando · Tudica me hm iuſticiã
tuam que ꝓtegit ĩnocentes et punit malign
tes et nõ ſupergaudeant mihi habentes m⸗
tentuũ ſuum malignum. Srubeſcant ⁊c uiden
tes contraruumm intentõnis ſue puerſe · Induã
tur cõfuſone ⁊ reuerentia /id eſt timoꝛe· dx
ultent et letent᷑ · qui volunt uiſticiam meã id
eſt · gaudeant exterius in facie et interius ĩ coꝛ
de et dicant deu laudando · qui volunt pacẽ
ſerui eius id eſt ecclene que veraciter deo ſer

uit· Cetera patent ·
Txit imuſtus vt ⁊ c· Hunc pſal
mũu videt᷑ ſeciſſe dauid de laule iᷣm
nequiter perſequente et de ðo ipᷣʒ
miſericoꝛditer ſaluante · Moꝛaliter
aut poteſt expomi de malicia demonis ſidelem
quelibet pſequentis et de miſericoꝛdia dei ip̃ᷣm
liberantis · et pᷣmo deſcribit᷑ demonis malicia
cum dicit· Dixit miuſtꝰ vt delinquat in ſemet
ipᷣoid eſt dyabolus obſtinatus m malo quo
niam doloſe egit ⁊c ſub ſpecie boni ad maluʒ
inducendo· vt inueniat᷑ miquitas euis ad odi
umquerit em pꝛincipaliter diſcoꝛdias ⁊ odia
noluit intelligere ⁊c idẽ· noluit intellectuʒ
ſuum applicare ad bonu: niquitatem medita

tus eſt in cubili ſuo id eſtĩ peccatoꝛis animo
in quo quieſcit ſicut in cubili ꝗꝓpꝛio aſtitit oĩ

vie non bone łid eſt. male inducens ad ipſam
hommes pꝛout poteſt: maliciaʒ autem nõ odi

uit d eſt · dilexit · ¶ Domine · Hic ſecundo

diſcribiẽ miſericoꝛdia dei ſaluantis cum dicitur
Domime in celo miſericoꝛdia tua ⁊cquaſ·d ·
extendit a ſupꝛemis celis vſq; ad hec mſerioꝛa

deo ſubdit᷑ HNomines et iumenta ſaluabis c

Eilij aut hommũ d eſt·imitatoꝛes rõnabiłr

viuentiuum · m tegie alan tuarum ſperabuũt ·

id eſt in ꝓtectõne tue gratie ꝓ pñti et gloꝛie
pꝛo futuro: Tnebꝛiabunt᷑ ab vbertate domus
tue id eſt · celeſtis gloꝛie · vbi totus ſatiabit᷑ ap

petitus· et in lumme tuo vdebimus lumen

nam in lunime gloꝛie finito videt᷑ deus · qui lu
men eſt mſimitum· Pꝛetende miſericoꝛdiã tu
am ſcientibo te · ſcientia pꝛactica cui amoꝛ eſt
annexus:accipit᷑ tñ large pꝛaxis· et iuſticiã tu
am.i eſt· coꝛonam iuſticie tue · Non veniat
mihi pes ſupbie lid eſt dyaboli me deiectum

conculcando· et manus peccatoꝛis id eſt dya

boli in peccatis obſtinati· non moueat me a
ſtatu uiſticie Thi ceciderunt qui operant᷑ im

quitatemnam a gratia deijciumt per demo⸗

———

nem et poſtea conculcantur in gehenna
LSXL. RN„νVE
1
terah libꝛi pſalmoꝝ dixi ꝙ tempoꝰ?
dauid młkti viden tes malos homi⸗
nes tempaliter ꝓſperariet bonos
frequenter conculcari ex hoc d ecinabãt ad ma
le agendum · ꝗꝓpter quod dauid fecit hunc plal⸗

mum oſtendens ꝙ ꝓſperitas maloz um eſt cõ⸗

temnenda et aduerſitas bonoꝝ non eſt abhoꝛ
renda · quia ſemper ſunt mehoꝛis condicionis

etiam in pnti licʒ homimb ſenſualitatem ſeq̃n

tibus contraruum vꝛdeat et ſic patz ꝙ ſenſus li

teralis huiꝰ pſalmeſt ſimpliciter moꝛalis pi

qð nõ eſt alia moꝛalitas requireda
DSSL. NXNX*VII
Om me ne in furore tuo ⁊c

fecit hunc pſalmum ad recoꝛdan
dum peccata pꝛopꝛia coꝛam deo ꝓ
ſua hunnliatõneet veme poſtulatione.Moꝛa

lhter autem poteſt effe oꝛatio cuiuſlibet pecca
toꝛis vere penitentis·et peccata ſua coꝛam deo
recoꝛdantis hunuliter et vemiam poſtulantis ·

dicẽtis · Domie ne mn furoꝛe tuo arguas me
id eſt · ne in rigoꝛe tue iuſticie me punias h̊ cuʒ
tue miſericoꝛdie dulcoꝛe quomiã ſagitte tue in
fixe ſunt mibi id eſt ſententie tue contra pec
catoꝛes in veteri ac nouo teſtamento ſcripte ĩ
cuſſerunt mihi timoꝛem· et confirmaſti ſuper

me manum tuam q diſpoſ uiſti ꝙ dedecꝰ cul
pe non remaneat ſme iuſticie decoꝛe· Nõ eſt

ſanitas in carne mea ꝗpter ſomitem ex carne
naſcentẽ a facie ire tue nõ eſt pax oſſibb meis
quando conſidero tue iuſticie rigoꝛem ⁊ pecca
toꝝn meoꝝ hoꝛroꝛem · nihil in me remanet vn
tutis· et ſubdit᷑ cauſa dici᷑· quoniã imquitates
mee ſupergreſſe ſunt ⁊c· putruert ⁊ coꝛrupte
ſunt cicatrices mee p reciduiatõnem frequẽ:

tem in lapſum culpe· a facie mſpientie mee

talis eĩ reciduiatio contingit ꝓpter defectum
ſapientie · Miſer fſactus ſum nnſeria culpe ·

curuatus ſum la rectitudie iuſticie · vſq; in ſi⸗

nem d eſt vltra modũ cõmunẽ tota die con
triſtatus ingrediebar ꝗapter remurmuratõeʒ
ſindereſis contra malum · Sſa xlvij · Nõ ẽ pax

mpijs dicit dommus · Quoniã lumbi mei im

pleti ſunt illuſonibo/ilibidmũ nicentins · nõ

eſt ſanitas in carne mea nam in totum coꝛpꝰ

redundant huiuſmodi incentiua· af flicte ſuʒ

ex talibus incentiuis et humnliatꝰ ſuʒ nimms

q; tals motus eſt beſtialig rugiebam a gemi
tu coꝛdis mei ratõe cõtradicente et nõ pꝛeua⸗
lente · Et quoniã homo poſitus m tali lãguo
re neceſſe habet ad deũ recurrere · ſnbdi · Do
mme ãte te omne deſderium meüu ꝛc /ſuſpirã
do tuum auxilium et ſubdit᷑ caula · Qoꝛ meuʒ

emulari c In expoſiõne li

In expoſtõne literali dixi ꝙ dauid

— — — ---------

öelt
empos
hon
bond
temg
ep⸗
neſtc⸗
tahe
Nons
enſein
Vnſist

e

1
daud
rdan
deop
Moe
tper
amdeo
Ulants
naome
vhen
etuenn
ra penr
riptei
ſuper
ec aul
Wec
Rcarne,
me
1pen
netyr
uitates
tupte
eque⸗
mee
ctum
pen
. inſt
ec
rt
i
nelm
4 ſ
19
cp
P
ime
gen
vlu⸗
ſoo
Do
ſpira
menz

—

conturbatum eſt vc et lumen oculon meoꝝ

ſcʒ mentalum· et ipᷣm non eſt mecum ꝗpter

turbulentiã paſſnonum Amci mei et proximi
mei . id elſt affmes et conſanguinei aduerſum
me appꝛopinquauerunt frequenter em̃ in via
moꝛum impediuunt · et qui uxta me erant id
eſt· eſſe debebant ad me dirigendum ⁊ conſoꝛ
tandum in bono cuiuſmõr ſunt ecchie miniſtri
delonge ſteterunt quia de animab paruzʒ et
de pecunijs multum curantquod ſignificatur
luce x·capło·m pabola ſauciati quẽ ſacerdos ⁊
leuita tranſieruut abſq; cura · ⁊ vim faciebant
qui querebant ammam meamid eſt.demõeſ
temptatõnes hoꝛridas ĩmittentes· St qui in

quirebant mala mihi ſcʒ hommes maligni qᷓ

ſunt membꝛa dyaboli locuti ſunt vanitates.
id eſt mendacia contra meę ego aũt tanquam
ſurdus ⁊c· id elt. ſic patienter ſuſtinui ac ſi eſ
ſem ſurdus et mutus. Et factus ſum ⁊c re
petitio eſt eiuſdem ad maioꝛem expꝛeſſionem
t quoniam muiſte patientibo ⁊ de deo 2ndẽ
tibus ipᷣe ſuccurrit ſubditur · Quoniaʒ in te ſpe
raui ⁊c· Quia dixiin oꝛatõne te depꝛecando

ne quando ſupergaudeant mibi mimci mei

d eſt demones de lapſu homnium gaudentes

let dum cõmouentur pedes mei ſid eſt ſi vude
rent me a rectitudine iuſticie declinare ſuper

me masgna locuti ſuntid eſt loquent᷑ quaſñ te

nentes me demnctu quomã ego m flagella pa

ratus ſum . ſuſtinere patienter quidquid in
fuxeris· et doloꝛ meus /de peccatis meis cõ:
miſſis· in conſpectu meo ſemper / per coꝛdis
contri tõnem · Quomam iniquitatem meam
annunciabom vera confeſſione· et cogitabo

ꝓ peccato meo id eſt· ꝓ eius ſatiſ factione qᷓ

ſi dicat · hec faciam ad hoc ꝙ exaudias me· Tni

mici autem mei vunnt c id eſt tempoꝛaliter

pꝛoſperant᷑ et contra me mala machmant᷑ pꝛo
bonis a me ſibi collatis ideo ↄcludi Ne dere

linquas me ⁊c ſubtrahendo auxilium tuum q̊

niam i neceſſitate poſitus ſum·

C Ra· lſadicit ꝙ dauid ſecit hunc pſal
tatem
iſrael fiut in tanto timoꝛe ꝙ de iniurijs illatis
ſibi nõ audebat ↄqueri vel murmurare Mo

raliter autem poteſt exponi de quolibet põito
pꝛo peceatis ſius in afflictõne coꝛpoꝛalide qᷓ;
bus tamẽ penitet et petit a deo nnſericoꝛditer
liberari licet ſuſtineat patienter · Dicit igitur ·

Diri cuſtodiam vias meas lid eſt· firmterꝓ

poſui cauẽ a recidiuo pẽti · vt ñ delinqm ĩ lin
gua meamurmurando cõtra iudicia diuma ·
Lpoſui oꝛ meo cuſtodiam p circũſpectõnem

IESNILKI. eI I.
ei cuſtodiam vias meas 2c

mum kenndensmn ſpiritu captin
abilonicam· m qua populꝰ

cum conſiſteret peccatoꝛ ⁊c id eſt.dyabolus

vel homo malus obmutui et ſilin a bonis id

eſt ab expꝛeſfſione penitentie mee et afflictõis
grauitate ⁊ doloꝛ meus renouatus eſtnam

augmentat?᷑· cum min coꝛde clauſus tenet᷑ ſicut a

poſtema grauius affligit antequã aperiat᷑.iðᷣo
ſubditur · Qoncaluit coꝛ meum ⁊c /ex doloꝛiſ
augmẽto· locutus ſum in lingua mea · tacite
oꝛando· notum lſac mihi domme ſinem meum
c]ſcʒ quantum ad afflictõnem pñtem vt ſci
am quid deſt mihi .id eſt qʒdui durabit · dt ꝓ
acceleratõne termini allegat bꝛeuitatem vite ·

dicens · Gcce meſurabiles poſuiſti dies meoſ
dd eſt · valde bꝛeues quia res bꝛeuiſ de facili nu
merat᷑ · et ſubſtantia mea tanquã nibhilum ãte
te ·id e res taʒ modica que quaſi mii eſt repu
tanda et nõ ſolus ego ſum huius cõdicionis h

etiam omnis homo viuens quantũ ad coꝛpꝰ
Veruntamẽ m imagine ptranſit homoid ẽ ·
min anima magme dei mſignita pertranſit hõ

a coꝛruptibili vita nam ipᷣa eſt mmoꝛtalis · h1

fruſtra conturbat᷑de ſolcitudine circa bona
pnñtis vite · ideo ſubdit · theſauriʒzat et ignoꝛat
cui congregabit eaq; foꝛſitan fuꝛes capient
vel euis aduerſarij poſſdebuntꝗpter quod cõ
cludit᷑ · et nunc que eſt expectatio mea nonne
dommus .qd· ſc· et ſubſtantia mea apud te

eſt .id eſt · omnes duntie mee Ab ominb mi
quitatibus meis erue me ꝗpter quas· ojpꝛo

bꝛium mſipienti dediſti me id ẽ maligno me
plequeti · OQObmutui ꝛcid eſt patienter ſuſti
nui ꝗpi te qui voluiſti deol amoue a me pla
gas tuas id eſt afflictõnes iſtas quaꝝ gꝛaui
tas allegat᷑ cum ðꝛ · in foꝛtitudine manus tue
ego defeci ⁊c· q tamẽ deus agit omnia uiſte
ſubdituxr · ꝗpter iniquitatem coꝛripuiſti homi
nem .id eſt meip̃m. et tabeſcere feciſti ſiẽ ara
neaz animam euis w eſt vitam meam que no
mme anime ſignincat᷑ reddidiſti ſicut re vilem
abommabilem · veruntamẽ vane conturbatẽ᷑

omnis homo de vite pñtis afflictõmbo·nam

omnia facis ad bonũ electoꝝ· Quia tamẽ mullꝰ
ceſſare debet a dei depꝛecatõne deo ſubditur ·
Eraudi oꝛatõnem meam cne ſileas id eſt ·
diſſimules te audire · quoniam aduena ſum ·

in vita pñti Remitte nibi culpam et penam

Lvt refrigerer p tuam conſolatõnem· pꝛius

qm abeam de vita preſenti· et amplius non

ero] in ſtatu merendi ·
pectans expectaui dom muz
CE Pſalmus iſte literaliter exponitur
Se catholico doctoꝛe de gentilitate
vocato· cuiuſmodi ſuerunt ſancti dyoniſiꝰ am
bꝛohſꝰ auguſtmꝰ et plures alij Et mo ntet᷑

de chꝛiſto · Moꝛaliter aut exponi pt

gratlam ſue vocatõnis dicens. Expectans ex

pectaui dommum ſid eſt denderio deſideraui .
cognoſcere ſidei veritatem · ⁊ intendit mihi.
vocando me ad ipſam. 21 eduxit me ð lacu mi
ſerie ·ſcʒ infidelicatis· ⁊ de luto fſecis/ idẽ car

nalibus vicijs:que licita gentilitas reputabat

⁊ ſtatuit ſupꝛa petram pedes meos id eſt ·
ſup chꝛiſtum· et direxit greſſus meos Imn via
moꝛum · ⁊ immiſit in os meum canticum ⁊c]

ſcʒ gratiarumactõnis ꝓ beneſicio diime mißa
tõnis vnde in beati auguſtim conuerſione te

deum laudamus dicit factum ſuiſſe Videbut
multi ⁊c· nam ex conuerſione tanti viri multi

mouentᷣad deuotõnem ſdei· Beatus vir cuiꝰ
eſt nomen dñ ſpes euiset nõ vanitates mũ

di huiꝰ.ideo ſequit᷑· I nõ reſpexit ĩ vamtates

vite pñtis: et inſanias falſas ſid eſt erroꝛes ge
tiluum 1 ideoꝛum mñ ad eos deſtruendum .
Multa feciſti deus mrabiliain tua incarna

tõne reſurrectõne ⁊ aſcenſione et ſimliw. et
cogitationiba tuis id eſt ſapientia tua non ẽ?

qiu ſim ilis ſit tibi na ipᷣa eſt infinita Annũ

ciaui . lic pomt᷑ vtilitas dicte cõuerſionis ·

eſt mſtructio populi de duimms cum dicit in p
na dicti doctoꝛis·. Annunciaui et locutꝰſuʒ
ſcʒ mirabilia de lege tua verbis ⁊ ſcriptis mul
tipucati ſunt ſuper numen ·ſeʒ effectus tuon
mirabiliuʒ pluſquã poſſet p hommẽ enarrari
Sacriſicuum et oblatõnem ·ſcʒ veteris legis ;
noluiſhi /quia legalia moꝛtiſcata funt in paſ⸗

ſione chꝛilti et moꝛtifera poſt publicatõnem e⸗

uangelij· aures ãt pfeciſti mibi id ẽ volunta
tem obediendi tibi · Olocauſtum 2 ꝓ peccato
⁊c·repetitio eſt eius quod dictum eſt ð lega
libus· tunc dixi ecce venio paratus obedire
euangelio. In capite libꝛi ſcriptum elſt de me
pꝛimus em̃ pᷣs eſt de bono doctoꝛe· ſicut dẽm
fuit ibidem. vt facerem voluntatẽ tuam ⁊c·
exemplo chaiſti·qui cepit facere et docere · An
nunciaui iuſticiam tuam ]. verbis et ſcriptis
ſic faciam de futuro.iðᷣo ſubdi᷑· ecce labia mea

non ꝓhibebo ⁊c.· iuſticiam tuã mihi reuelatä

non abſcondi ꝗpalaui. Tu autẽ domme
ſc petit᷑ remũſio peccatoꝝ ante conuerſioneʒ
Perpetcratoꝝn et etiã poſt ſaltem venialium cuʒ

dicit᷑· Tu aut domme ne longe facias nſer a

tiones tuas a me · vt ſic miſericoꝛditer me vo
caſti: ita peccata remittas mihi. Quoniã circũ
dederunt me mala c ſequit᷑ et non potui vt
vmderem quoniam peccatum obnubilat mtel
lectum. Multiplicate ſunt ſuper capillos ⁊c]
id eſt. pluſqua ſcirem numerare. ⁊ coꝛ meum
dereliquit me · pꝛe timoꝛe offenſe CQompla
ceat tibi domine vt eruas me lab iſis peccatiſ
confundant᷑ reuereant᷑ ſimul qui querũt ani

mam meam·ſ·ſpuũs maligni LEerant cõfeſti

con fuſoneʒ ſuam tan qm victi. qui dicut mt
hi euge euge gaudentes de mea deiectõne·

Erultent et letent ſuper te ⁊c id eſt · pꝛopter

bonitatem tuam· Ego autem mendicus ſum

id eſt· nullu habens ex me bonum · dommus
ſolicitus eſt mei / coꝛpoꝛaliter ⁊ ſpiritualiter
ꝓuidens mihi· deus meus ne tardaueris mi
hi ſuccurrere m periculis cunctis

—.

Satus qui intelligit 2c .

Plalmus ilſte literaliter intelligit.
de chꝛiſto· Nloꝛaliter aut poteſt ex

poni de quolibet ſideli miſericoꝛdie

operiby intento · de quo dicit· Beatus qui m⸗
telligit ſuper egenum et pauperem · affectu
ſcʒ ⁊ effectuſcᷣm ſua poſſibilitatem talis eniz
beatus eſt in ſpe et poſtea erit in re ſi tũ bene

perſeueret in die mala /id eſt.moꝛtis· libera

bit eum dominus ab mimicis· Dommꝰ con
ſeruet eum i pnti vita pꝛo pauperibus ſuis

Let non tradat eum ⁊c . id eſt nõ permittat eũ

cadere per peccatum moꝛtale. Dommus

opem ferat illi ſup lectum dolons ⁊cid eſt ſ

cadat in infirnutatem coꝛpoꝛis dommuſ ita ſa
net euz ꝙ cito ſurgere poſſit de lecto · ideo ſub

ditur . vniuerſuz ſtratum eius verſaſti et q

magis appeti debet ſanitas amime q; coꝛpoꝛis

ideo ſubdit · Rgo dixi domme müuerere mei
· Inimici mei id eſt· ſpus maligii dixerunt

mala mihi de peccatis me grauiter teptanteſ
Let ſi ingrediebatur aliqs demonum vt vde

ret · qualiter me decipe poſſet· vana loqueba

tur. id eſt mendacia inci tans me ad maluʒ ſub

ſpecie boni coꝛ euis congregauit miquitateʒ
ſibinam ex temptatõne demonum creſcit pe

na eoꝝ · Sgrediebat᷑ foꝛas temptando me p
minem malum tanquã mſtrumentũ ſuum.

Laduerſum me ſuſurrabant omneſ inimici mei

C·ſcʒ demones et hommes mali · Verbü in

quum conſtituerunt aduerſum me . 1 quid ſit
illud ſubdi nunquid qui doꝛmit non adijciet

vt reſurgat quañ d.ſi p conſuetudineʒ obdoꝛ
merit in peccato non reſurget ab eo · nec mrũ
ſi tala cogitant contra me demones. nam etiã

apniqui mei moti ambitöne querunt me ſup⸗
plantare · ideo ſequit᷑ Stem homo pacis mee.

c· tu aut domme miſerẽ mei et reſuſcita me .

liberando me de taliuʒ malignitate 1 retribuã

eis · bona ꝓ malis ſcᷣm conſilium chꝛiſti· ma⸗
thei· v. Benefacite his qui oderunt vos v· In
hoc cognoui quomã voluiſti me C]. id eſt · ap

pꝛobaſti me · ſ dyabolus inimicus meus non

Saudeat ſuper me tanquã deuictũ ab eo Me

aute ꝓpter mmnocentiam ſuſcepiſti in ſilum ad
optando· et confirmaſti me 1c]¶ quantum elt

ex te· nam caritaſeſt arra gloꝛie. et qe de tanto

— — . ——— — q — —

—

— ——ↄ)

2 =—
— =

— =ã

—

ſg⸗
iſten
code
guufm
ffectn
geni
bene
bern
con
glul
ttrren
ninns.
dellſ

(ſaſt

coſib
erg
pore
remei
erunt
anteſ
wde
queb⸗
nſib
utare
ſeitpe
omey
ſnum⸗
eimel
bunn
oſt
ſciet
bdo⸗
mirũ
meti
eſi⸗
er
mu
em
ſrip

NoN.

Me
ad
neſt
into

bono magniſice regratiandum eſt deo · ſubdꝛ
tur · benedictus dommus ꝛc·
QXTL. NXLT
Vemadmodum deſiderat ꝛc.
Pſalmus iſte literaliter expomitur
de hilijs ifrael exiſtentibus in babi
lomca captiuitate deſiderantibo ad

terram ſuã redire Moꝛalter poteſt exponi de

quolibet deuoto hdeli qui conſderãs hanc vi
tam eſſe captiuitatem ſuſpirat ad ciuitateʒ cele
ſtem · ſcut paulus philip·j· deſiderium habens
diſſolui et eſſe cum chꝛiſto et ſic dicit · Quẽad
modum deliderat c qui calefactus ex inſecu

tõne venatoꝝ aquã deſderat ſupꝛa modu: ita

deſderat aĩma mea ad te deus id eſt vt ad te

vemam paptam vmonem et plenam fruitõneę

ideo ſubdi quãdo veniam ⁊ apparebo ante fa

ciem c ]et ſicut hec vino eſt deñderata · ſic eiꝰ

dilatio eſt anxia· ꝗapter quod ſubdit · Euerunt
mihi lacrime mee panes die ac nocte id eſt.
ꝓ dilatõne tue vinonis flebam etiã tempoẽ co

meſtionis et doꝛmitõnisl dum diciẽt mibi quo
tidie · in meditatõnib meis · vbi eſt deus tu

us ]quia nõ habetur in va pnti·Exoðxxxnij
Non videbit me homo et viuet· Mec recoꝛda
tus ſum ⁊ effudi in me ammam meam ſper ge
mitum et lacrimatõnem quonia m tranſibo in
locum ta bernaculi ⁊c i p talem luctum cum
dei gratia mereboꝛ tranſire ad locum fruitio⸗
nis diume · Math.v. Beati qui lugent quomiaʒ
ipᷣi conſolabunt᷑ In voce exultatõnis ⁊c·. naʒ

in illa fruitõne bia erit laus continua· Dſalmo-
lyxxni· Beati qui habitant in domo tua domi

ne in ſecula ſeculoꝝ laudabunt te. Et quoniam

ſpes aſſequendi hanc fruitõnem dat internam

conſolatõnem· ſequi: quare triſtis es amma
mea ⁊c· Sequit᷑ Spera m deo quomã adhuc
conſ teboꝛ illiconſeſſione laudis ↄtinue cum
beatis · Ad meip̃m anima mea conturbata ẽ
id eſt.m meipᷣo contriſtoꝛ pꝛo dilatõne gloꝛie
apterea ad aliquale conſolatöůòͤnem memoꝛ
ero tui de terra ioꝛdanis id eſt benencioꝛum
tuoꝝ m terra loꝛdanis collatoꝛuʒ: nam ibri cher
ſtus miſtituit baptiſmm ſacramentuʒ· per quod

habet᷑ mgreſſus ad celu. Toh:iij. Niñ quiſ rena

tus fuerit ex aqua et ſprituſancto non poteſt
mintroire regnum dei et hermonij a mõte mo

dacO .i te mons poteſt intelligi mõs caluarie

qm eſt modicus reſpectu alioꝝ montium cir
ca heruſalem ⁊ etia mons hermomjid ẽ· dam

natõms: nam ibi puniebant᷑ dam nati ad moꝛtẽ

et bi paſſus eſt chꝛiſtus cuius beneſicij memo

res eſſe debemus · Abilſus abiſſum 2c · Eic
deſcribit tedium pꝛoneniens ex pꝛedicta dila
toõne qð ꝓuenit ex multiplicatõne maloꝝ in

hac vita· que deſderantibus vitam beatam·
grauia ſunt ad videndum ideo dici Abillus

abiſſum muocat /id eſt culpa culpam· Vnð di
cit gregoꝛius. Heccatũ quod nõ ꝓ penitentiaʒ
diluit᷑ · mox ſuo pondere ad aliud trahit · in vo
ce catharactaꝝ tuaꝝ catharacte ſũt nubes ex
quibus ꝓcedunt tomtrua grandmes et ſulgu
ra per que ſigniſcant᷑ multiplices pene multi
plicatõni culpaꝝ debite · ideo ſubdi · QO mĩa ex
celſa tua et fluctus tui ſuper me tranſierunt
q; ꝗapter peccata a ſupioꝛibus creaturis ⁊ infe
rioꝛibe pene mr̃ᷣligunt᷑· Sapᷣ· v capło.Arxrmabit
creaturam ad ultõnem inimcoꝝ· Quia tamen
iſte pene patienter ſunt tolerande·ſubdi. in
die mandauit dommus mſericoꝛdiã ſuam d
eſt tempoꝛe ꝓſperitatis exercere opa pietatis
et nocte canticũ eius ·id eſt tempere aduerh

tatis exercere canticũ diuine laudis publice 1
ſecrete ideo ſbditur · Apud me oꝛatio 1c id e

4

in ſecreto dicam de? ſuſceptoꝛ meus es ſ pu

blico · Quare oblitus es mei · in mſerijs me

relmquendo· et quare contriſtatus incedo p

viam huius vite cum poſſis me ſtatim libera?

Dum conſringut᷑ oſſa mea ſid eſt. virtutes in

quibo conſiſtit robur mentis que tame ahquã

do turbant᷑ ex af fliccõmibo vite pñtis ex ꝓbꝛa
uerunt mihi qui tribulant me immnci mei.
elt demones et hommes mali qui ſunt eoꝛum
mmiſtri · dum dicüt mihi p ſingulos dies vbi
eſt deus tuus q temptant me deſperare de

tua viſone h quia talis temptatio eſt ſimplici

ter repellenda.ſbditur quare triſtis es amima
mea de taluba temptatõnibe ſpera in deo qm̃

adhuc conhteboꝛ illi cõfeſſione laudis 2tinue

n ad tui 2ſpectu adduxeris vultũ meu ·

lDSNE. XLI

bꝛeos pſalmus iſte non diſtinguit
a pꝛecedeti · ꝗpter quod videtur ad

bus· ita ſimilter ex moleſtia ab ĩſidelibo.do ðʒ.

Fudica me deus et diſcerne cam meam .paʒ
afppꝛobando/ de gente non ſancta · id eſt inſt
deli ip̃am condemnando. ab homme miquo

doloſo erne me · nam inſdeles miquitates et
dolos cogitant contra ſideles · q; tu es deus
foꝛtitudo mea id eſt me potes liberare ab eo

rum nequicia quare me repuliti me dimit

tendo in af flictõne tali Smitte lucem tuam

(cẽz gratie tue· et veritatem iuſticie tue.· pa
me deduxerunt per viam moꝛuʒz et adduxe

runt in montẽ ſanctũ tuum id eſt ad eccłiaʒ
miltantem p ſidem caritate ſoꝛmata· et in ta
bernacula tuaid eſtſanctoꝛuʒ collegia et in
tronbo ad altare dei offerendo deuotõms ſa
criſicia. ad deum qui letiſicat iuuentutẽ meaz
per ſpũs renouatõnem·. ij. Coꝝ· inj. Ded licz is

ica me deus 2 Kpud hbe

— eanbern vel ſimilem ſnĩam referri ·
ſicut enim dilatio vite future redditur tedioſa
ex affuctõmbus deſuper vk deſbtus venienti

qui foꝛis eſt homo noſter coꝛrumpat᷑ tam̃ qui

intus eſt renouatur de die in diem ; Conßhite
boꝛ tibi in cytharaque eſt ſigure triãgularis
ideo ꝓ ip̃am ſigniſcat᷑ ſides trinitatis:quomiaʒ
deus trinus vnus eſt confitendus· quae tri

ſtis es anima mea ⁊cexponatur ſicut pſalmo

pꝛecedenti· )PSARL- X„PIII.

Eus auribus noſtris c.

de filioꝝ iſrael afflictõne per antio
chum nobilem miſtice vero potelt
exponi de pſecutione chꝛiſtianoꝝ ꝑ ſaladinuʒ
et euis gentem · vt ſic in perſona chꝛiſtianoꝛuʒ

dDicat᷑. Deus auribus noſtris audiuimꝰ opa
magna p te facta ꝓ populo chꝛiſtiano in terra

ꝓnnſſionis tempoꝛe godefridi de bilone 1 m
dieb antiquis ſcilʒ tempe helij adꝛiani impa
toꝛis qui hieruſale a tyto deſtructaʒ reediſica
uit et eiug habitatõnem chꝛiſtianis conceſſit

et Fhibuit iudeis · Manus tua gentes diſper

didit . . ſaracenos veniente dieto godefrido

cum exercitu chꝛiſtiano contra eos et planta

ſti eos ·cʒ chꝛiſtianos qui terrã de manibo ſa
racenoꝝ ereptã tenuerũt lxxxvnj anmis affli

xiſti płos ·ſaracenoꝝ nec eiʒ ĩ gladio ſuo poſ

ſederunt terrã ⁊c ]licet em̃ haberẽt exercitum
magnũ et ſoꝛtem tñ victoꝛia virtute dei pᷣnci
paliter fiut facta:nam die qua capta fuit hieru

ſalem chꝛiſtianis gpter nimm afflctõneʒ vo⸗

lentib retrocedere ab inſultu aparuit angel⸗
in ſpecie bommis ſuper monte oluieti: cog ad

pꝛeluimm reuocantis et ſic ciuitas fuit capta idðo
ſubdit᷑ · Sed dextra tua æc qui mandas ſaluteſ

lacob id eſtꝓpło chꝛiſtiano ſupplantatoꝛi vi⸗
cioꝛum:. m te mimicos noſtros ventilabimuſ
coꝛnuq poſt captõnem hieruſalem dedit de
us chaſtianis plures victoꝛias contra ſarace:
nos inſurgentes contra eos de quib de erat

laudandus deo ſubdit · In deo laudabim
Nunc aũt repuuſti nos 1 confudiſti nos

ſcʒ tempoꝛe ſaladini et ſucceſſoꝝ eiis: dediſti
nos tanq́; oues eſcaruʒ ⁊c q multi chꝛiſtiani
fuerunt occiſñi et młti capti:⁊ in ſeruitutẽ vedi

ti · et pꝛo paruo pꝛecio.q;nulliis reputatõnis·

Tota die verecundia mea contra me eſt. q;
ſepulen chꝛiſti et ciutas ſancta ſunt in manu
Włi ſaraceni· Mec omnia veneruũt ſuper nos
que ſunt valde grauia· nec obliti ſumus te jre
cedendo a catholica hde. et decimaſti ſenntas
noſtras a via tua non enim poſſumus pꝛo li
bito noſtro accedere ad ſepulerum tuum et ad

alia loca ſancta. Oetera patet de afflictõe chri

ſtianoꝛum vſq; ibi· Sxurge quare obdoꝛmis

domine dicitur ein dommꝰ doꝛmure ſecunduũ

2munem modum loquedi ·quando dilhinmnilat
mala magna et publica pumjre ;

EH WIE

Plſalmum iſtum literaliter expoſuũ

Puctauit cor meum τ. .

eccleſia pm ſenſum literalem. Mloꝛa
auter aũut exponi poteſt de quolibet
bono pontiſice et euis eccleha que eſt ſua ſpon
ſa. Tgit᷑ pſalmiſta pꝛemittit quandã pꝛefatõnẽ

dicens · Eructauit coꝛ men verbum bonum ·
verbum gpꝛie dictum. eſt conceptus mentis ·
cuius expſſiuum eſt verbum vocis coꝛ autẽ imn
ſacra ſcriptura et mn cõmuni modo loquẽedi fre

quenter accipit᷑ ꝓ mente· Eſt igit᷑ ſenſus Sru

ctauit coꝛ men verbum bonum id eſt:· mens
mea concepit conceptum bonũ dico ego opa

mea regi id eſt.verbo vocis expᷣmo ⁊ceptus
meos bonos ad laudem regis ommũ· Sed q‚:

miam coꝛ et lingua ꝗphete in hoc mouebant᷑ a
ſpuſancto ſubdi Linsua mea calamus ſcribe
velociter ſcribentis id eſt ſpuſſancti ·qui tepo

ris interuallo nõ mdiget ad docendum ;

Specioſus· Mic pſalmiſta accedit ad narratõʒ
m qua pmo deſcribit ſponſi ſ· pontiſicis condi

cionem di. Specioſus foꝛma pꝛe ſilijs hoĩm .

quia pontifex debʒ pꝛecellere ſubditos in deco

re ſanctitatis. Qregoꝛiꝰ.m paſtoꝛali. Tantum
actõnem ꝓpłi tranſcendere debet actio pꝛeſul
quantũ diſtat a grege vita paſtoꝛis· diffuſa ẽ
gratia in labijs tuis nam labia pontificis dñt
eſſe gratioſa mn dumoꝝ celebꝛatõne⁊ mn effica
ci pꝛedicatõ ne· qpterea benedixit te deꝰ meter

num per hoc em meret᷑ a deo benedici p gra
tiam m pnti et per glonam m futuro. Accin⸗

Sere gladio ⁊cſ· gladio ver bi dum ad pᷣcin
denduz erroꝛes circa ide ⁊ circa moꝛes Spe
cie tua quantum ad puritatem mentis ⁊ pul
critudme tuaquantũ ad honeſtateʒ conuerſa

tõnis· intende ꝓſpere .id eſt ad pꝛoſperitate
eccleſe · ꝓcede · de bono in melus · et rezg ·

fideliter ecceſam regendo pter veritatem
oꝛis ⁊ manſuetudmem coꝛdis. ⁊ iuſticiam

operis: et deducet te nnrabiliter . per via vi
te pntis ad gloꝛiam vite celeſtis · dextra tua]

id eſt chꝛiſtus qui eſt beatitudo tua que p dex
tram deſignat᷑· Sagitte tue acute· id elt do⸗

ctrine tue ſint efficaces ad penetrandũ· ĩ coꝛ

da minncon regis ſid eſt hereticoꝝ qui ſunt

immci regis ommũ: ꝓpłi ſub te cadent id ẽ ·

vulgares ab heticis decepti obedient tibi De
des tua deus Mic accipi᷑ deus ſᷣm moꝛale ſen
ſum denoĩiatiue ſicut pſalmo·lxxxjego dixi dij
eſtis ⁊v· nà hommes pfecti pticipatiue dicunt᷑

dij.virsa dwectõnis m moꝛibet ſide vga
regmi tui ad hoc em̃ pontiſes regimen oꝛdi⸗
natur. Piexiſti iuſticam 2 odiſtim iquitaté

nam iſte ſunt due partes uuſticie. apterea vn⸗

xit te deꝰ . vnctõe gratie pꝛe conſoꝛtibo tuis

id cłicis capellus tuis. Mirraz gutta c
p has ſpecies aromaticas ſgnantur virtutes

Plalmus iſte de chꝛiſto loquit et

— „,—, —

— — — — — — — — — —

—

uckg
Mon
olboet
nſpon
Ktoe
nun
nentg.
tenn
nedſe
bebnn
nene
So
Sedi
ebant
ſerib⸗
utepe
.
arrich
Cond
boin
indoo
ntum
weſa
ſhucne
ſisdi
neffean
metet

pgr

Veem
ßͤen
or
n
merc
ritut
aten
ſcem
vͤy
tua

der

i
uſin
we⸗
deſen
nd
dom
ig
o
ucne)
1 P
ub
1
utes

ex bus ꝓcedit odo: bone ſame qᷓ d pontiſerx

redolere a domib eburneis id eſt· ren gioſs
que dicunt᷑ eburnee· ꝗpter obſeruantiam caſti⸗

tatis · ex quibo·ſcʒ bonis odoꝛib· delectaue⸗

runt te ſilie regum id eſt plone deuote qᷓ ſunt
patris et ſilij ⁊ ſpuſſancti hie licet enim tres

perſone ſint vnus rex ſicut vnus deus· tñ ſunt

tres vnum regnum habetes et bona fama ta
liũ fubditon dlectat bonum pꝛelatum· hoc eĩ
cedit ad honoꝛem ſuum deo ſequit · in honoẽ
tuo] Kſtitit regina Deſcripta ſponſi con
dicione ponit hic conſequenter deſcriptio ſpõ⸗
ſe · ſeʒ eccleſie ſue cuʒ dici · Klſtitit regma id ẽ
eccleſa que ſtare debet per virtutis emmentiã
et nõ iacere per puſillanimtatem ideo ſubdit᷑
a dextris tuis id eſt. in ꝓſperitate virtutis ·
ideo ſubdiẽ in veſtitu ¶ wrtutum que ſunt
veſtes anime· dea urato ſ· caritate que E foꝛ
ma virtutum. circũdata varietate ſ. bonoꝛuũ

operum . Nt ꝙ ſemper miti debet ad ꝓhicienduz

ſubdit · Rudi hlia ·chꝛiſtuʒ in euangelio loq̃n
tem. et vide conſideran do eins vitam et in
clina aurem tuam ipᷣm mitando per obedie

tiam perfectam· et obliuiſcere pphum tuũ ꝛc 1

1id eſt omne carnalem affectum deoꝛdinantem
concupiſcet rex ſceleſtis decoꝛem tuum
coniũgendo te ſibĩ p cultum latrie valde deuo
tum. deo ſubdi quomiam iple elt dommus
deus tuus latria adoꝛandus: et ſilie tyri m
muneribus ·. tyrus ſuit ciuitas ploſa multis
duntijs et mercatoꝛib plena: vt patʒ eʒe xxvij.
et ðo tyri ſilie dici poſſunt pſone duntes ope
ribus tñ miſericoꝛdie intendetes · pter que p̃⸗
ces eoꝝ exaudibiles ſunt apud deum· Omniſ
SZloꝛia eius hiie regis ab intus · id eſt· in puri
tate conſcientie· i. Coꝝ·j. Qloꝛia noſtra hec elt
teſtimoniũ ſcientie nre in ſimbꝛijs aureis v
quas ſignat᷑ honeſtas conuerſatõms. circum
amicta varietatibo . id eſt · bomis operib· AXd
ducent᷑ c · Deſcriptis condicionibo boni pon
tiñcis et eccleſie· hic conſequenter deſcribi fru
ctus vtruiſq; qui cõſiſtit in multiplicatõne ce
libatus in plonis vtriuſq; ſexus quod notatur
cum dicit᷑· Adducent᷑ regi vrgines ſd elt. cõ
lecra buntur chꝛiſto p obſeruantiam caſtitatis
Lpoſt eam ꝙ quelibet talum pſonarum eſt
eccleſe domicella et ſic ei ꝓxima· adducentur

tibn m leticia id eſt· deuotõne mentis · et exul
tatõe q; feruens deuotio mterius reſultat ad

coꝛpus exterius:· Nſalmo.lxxxnj. Qoꝛ meu et
caxo mea exultauerunt in deum vunm· addu
centur in templuʒ regis ad ſeruiendũ ſbi ob
ſequio deuotõnis. Qonſequeter agit᷑ de celiba
tu in viril ſexu cuz dicit · Pꝛo patribo tuis nati
ſunt tibi filij · pontiſicum patres ſunt apoſtoli
quoꝝ ſunt ſucceſſoꝛes vt habet in decretis diſ·
Fxri m nouo teſtamento. ⁊ bom diſcipuli ponti

ſicum ſuccedent eis in regimme ecdehan.ddeo
dicit· pꝛo patribo tuis ⁊c· ꝛd eſt loco patrum
ſuccedentes · vel ꝓ patribo·. id eſt ꝓpter meri
ta patrum ·/ Et quomi hec mſtitutio pncipalũ
eſt a chꝛiſto· ⁊ ad eius obſequium oꝛdimnata ſh̊
ditur · memoꝛes erunt nommis tui in genera
tõne et generatõnem . id eſt. in futuris gene
ratõnibus ſibi ſuccedentibo. ꝗpterea populi.

ab eis edocti. conſitebunt᷑ tibi ſidei 2feſſmõe
in pñti 1 perpetue laudis in futuro. B

Eus noſter refugunn f .

Dſalmus iſſe literaliter exponi ð̊
filijs choꝛe qᷓntũ ad ta Demu è eo

rum liberatio mrabilis. eoꝝ patre
cum adherentib ſibi peunte vt habetur nui.

xxvj · Scom eſt eoꝝ ꝗphetia de mirabili tranſi

tu ioꝛdanis per aluen arentem · Tercum ẽ eon
aphetia de debellatõe chananeoꝝ futura. Quã
tum aut ad peimũ moꝛaliter exponi poteſt de

liberatõne iudeon in chꝛiſtum credentuim ali
18 Promanos deſtructis nam credentes funt
pꝛemoniti per angelũ vt tranſirent in agrippe

vegnum: qui conſederatus erat romanis· et ſic
fuerunt ibi ſaluati. ꝓpter quod m eoꝝ perſona

poteſt die Deus noſter in quẽ credimꝰ coꝛ
de et confitemur oꝛe· refugum et virt⸗ · ſup

ple factus es nobis ſaluans nos modo dicto

apterea non timebimus dum turbabit terꝛa)

g udee ex romanoꝝ impugnatõne · et tranſ

ferentur montes in coꝛ maris · p montes ĩtel
lisuntur iudeoꝝ pꝛmcipes qui pꝓ romanos fue
runt ſic abſoꝛpti ſcut ſi fuiſſent ĩ mare demerſi

Sonuerunt et turbate ſunt aque eon ꝛd eſt.
populi pꝛincipiba ſubiecti· poẽ xvij. Rque ſu
per quas mulier ſedet populi ſunt. St iſti wper.

iudeoꝛum p clamoꝛem ſonuerunt. quãdo par
tim occiſi et partim captuiati fuerunt · cõturba

ti ſunt montes lid eſt indeoꝛum pncipes. m
ſoꝛtitudĩe eius . · xomani exercitus qui ðꝛ hic
dei ſoꝛtitudo· eo quod erat eius mſtrumetum

in pumitõne iudeon · ¶ Flumms ·klic pom
tur ſcõm · ſꝗphetia de mma bili trãſitu io daniſ

per quẽ ſigniſicat baptiſmus quẽ chꝛiſtus miti
tuit in oedane et ſic dici Eluminis impetua

letificat ciuitatem dei?c· id elt· vrtus baptiſ

m letihcat eccleſiaʒ et ſanctiſicat que eſt dei ci

uitas et tabernaculum · Deus in medio euis
non cõmouebit᷑ ab ea recedendo·Matchᷣ vlti ·
Scce ego vobiſcum ſum ommb dieb vſq; ad

ſinem ſecul· adiunabit eam deus mane dilu
culo iidelt · velociter in his que ſpectant ad ec

cdleſie ſalutem QConturbate ſunt· Nic poni
tur tercium · · ꝓphetia de debellatõe chananeo
rum per ioſue ⁊ eius exeratũ quiſj Zuram chꝛi

ſti geſſit in geſtis et nomme ſcdᷣm quod dicit

biero · in epła ad paulinumet ſdeo per factum

ioſue ſgficata fuit infidelium cõuerſio per do

ctrinam chꝛiſti ⁊ ſuon diſcipuloꝝ que dicit᷑ in

ſidelium deiectio eo modo loquendi quo ò:

citur pꝛoub xij Verte impios et nõ erunt ſcʒ

impij· ⁊ lc dicitur. Qonturbate ſunt Sentes
ydola colentes quaꝝ plures in pncipio pꝛedi
catõnis fuerunt turbate contra diſcipulos xpi
vt patet in act· apoſtoloꝝ 1 in legedis ſancto

rum qꝛ tam ſinaliter cheiſto credderunt ſequi

tur · et inclinata ſunt regna ad obediendum
chꝛ iſto · dedit vocem ſuam p ſe et diſcipulos
dicando et mota eſt terꝛa id eſt habitates
in terꝛa ad credendum chꝛiſti miſteria · et bdi
tur modꝰ motõnis cum dicit᷑ ĩ perſona diſcipu
loꝛũ pꝛedicantium· Dommus virtutum no

biſcum confirmans ſermones noſtros virtu

te miraculoꝝ Marci · vltimo tlli aut ꝓfecti p̃
dicauerunt vbiq; dommo coopante et ßmone
conhirmante ſequentibe ſignis ſuſceptoꝛ nr ·
ad gloꝛiam vite celeſtis poſt laboꝛem vite pꝛe
ſentis et quomiã iſta ſunt diligenter attenden
da ſequitur venite et vdete opa domini que

poſuit ꝓdigiaid eſt alias non viſa. ꝓdigiũ · n ·

dicit qſi ꝓcul a digito· auferens bella c quia

multitudo gentium non eſt ad ſidem conuer⸗
ſa per violentiam armoꝝ ſicut młtitudo ſara⸗

cenoꝝ· Krcũ conteret et confringet arma.
nam młti pſequentes chꝛiſtum in ſuis ſideli

poſtea animo ꝓmpto paſſi ſunt ꝓ eo· St qimm

taliachꝛiſti dunnitate declarant.dit· Vaca:
te et vdete qi ego ſum de·

XLVI.

vero elt gratiarum actio a ſidelib ꝓ victoꝛia
chꝛiſti cuius higura ſuit ioſue et ſic ðe · mnes

gentes chꝛiſto credentes plaudite mambuſ
⁊c ]: q; feruens deuotio mentis reſultat ad mẽ
bꝛa coꝛpoꝛis quoniam dominꝰ .ſcʒ eſus xpᷣe
eſt ſupple · excelſus rex magnus · Apoca· xix·

Hahet m ſemoꝛe ſcriptum rex regum et domi
nus dominantium Subiecit ppłos nobis æc]
młti nanq; de iudeis ſaracenis et gentibo alijs·

ſubiecti ſunt chꝛiſtianis vt patet in hyſpaniaꝛ

alijs pluribo locis · Slegit nobis hereditatem

ſuam id eſt· vitam beatam· ſpeciẽ iacob id e

vinonem chꝛiſti claram in deitate 1 huanitate

q̃ dict iacob eo ꝙ dyabolũ ſupplantauit · Aſcẽ

dit deus in iibio id eſt· chꝛn kdeus ⁊ homo
aſcendit in iubilo angeloꝛum St quoniã eccłia
mltans confoꝛmari debet triumphanti ſequi
tur . Dſallite deo noſtro ꝛc ſapienter id eit·
in puritate mentiſq; nõ eſt ſpecioſa laus ĩ oꝛe
peccatoꝛis. Nꝛincipes populoꝝ wd eſt apłi 2
alij pfecti qui iam deceſſerunt. 2gregati ſunt

Vnes gentes plaudite τιàſ
IYſte pſalmus ad literam eſt actio ꝙ
tiarum a filijs choꝛe· ꝓ victona io
ſue quam in ſpũ pᷣuiderũt miſtice

cum deo abꝛaã in beatitudine celeſti ſit aute;

ſpecialis mentio de abꝛaam · q; locus beatoꝛu
ſinus abꝛae nommnat᷑ quoma dij foꝛtes tre·

id eſt apki qui dicunt᷑ dij ſoꝛtes terre partici⸗
patiue eo ꝙ in terra fecerũt miracula magna·
vehementer eleuati ſunt i. valde cum domin
no noſtro ieſu chꝛ iſto regnates

Kl. XLAIEY

tu chꝛiſti · nam in ea fuit oblat? in tẽ
plo et ibidem pꝛedicauit et plura nmiracula feẽ

et in ſigno viſbili ſpiritumſanctum apoſtoliſ

mint· Miſtice vero expom poteſt de ecckła que
oſt ciuicas dei id eſt ciuium vnitas per gratiã

et ſacramenta· et hieruſalem allegoꝛica quã ho
noꝛauit chꝛiſtus ⁊ honoꝛat quotidie p effectꝰ

gratiarum et miraculoꝝ· et 'm hoc dici Ma

gnus dominus ⁊ laudabilis nimis lid eſt.ſup
virtutem creataʒ· Rcc ·xhij.MIaioꝛ eſt omilau
de . in ciuitate dei noſtri w eſt in ecdeſia vt p
dickum eſt · in monte ſancto eiusdicit᷑ enim
eccleſſa mons ſanctus ſicut et ciuitas dei · Rſa ·ij
Srit in nouiſſimis dieb prepatꝰmons domus
domm i vertice „τ Eundatur exultatione
vniuerſe terre. .coꝝiij· ð. Eunda mentũ alið
nemo potelſt ponere pꝛeter id quod poſitum

eſt ieſus chꝛiſtus · St pᷣe eſt exultatio vniuerſe
terre cãliter Luce·ij. Euangelijo vobis gaudi

um magnum quod erit omni populo·quia na
tus eſt nobis hodie ſaluatoꝛ mũdi qui eſt xpᷣc

⁊c. mons ſion ·que ſpecula interpꝛetat᷑ ᷣo p

ipᷣm lignant᷑ contemplatiui: latera aquilonis
que ſunt expoſñia boꝛealib ventis ideo p ipa
ſignant᷑ actuui qui ſunt ſolcitudĩb et turbatõ

nib expoſiti. Luce· x · Martha martha ſolici ta

es et turbaris erga plurima Ex iſtis vero. l. cõ
templatiuis et actiuis conſtruit᷑ eccleſia q̃ eſt
ciuitas regis magni Deus Licet aũt vni
uerſalis ecdeſia ſit vna habʒ tñ multas ecclemſas
ſingulares · de quib ðr · Deus in domib eu
cognoſcet᷑ cum ſuſcipiet eamſ deprecantem ·
quoniam ecce reges terre congregati ſunt .

m ſdei vnitate per p̈ces eccleſie et ſbᷣdi mod⸗

28regatõnis cum ðr · Fpᷣi vdentes · mirabi
lia ꝓ chriſtianos facta: ſic admirati ſunt quia
ſuperãt virtutem nature create et ſic cognoue
runt ea facta eſſe duima virtute · gpter quod

p ſdem venerũt ad eccleſam et ſic doluerunt
ꝙ perſecuti fuerant ip̃am ſicut patet de cõſtan
tino et pluribo alijs õ ſubdiè conturbati ſunt

de chriſtiani ſanguinis effuſone· commoti

ſunt motu penitẽtie· tremor appꝛehẽdit eoſ
apter ſeueritatem iuſticie diume · ibi dolores

vt pturientis ex magnitudine contritõnis in
ſpũ vehemẽti cõteres naues tharſisp naues

Fgnus dominus et laudabinis
Plſalmũ iſtuʒ literalter expoſii de
honoꝛe ciuitatiſ hieruſalem m adue

1 ute
Natoni
eotre
Partec,,
ag
mdom

dabs
woiid
m De
latin
ula ſe
voſtolt
thaqgee
Fratiz
gna ho
effec

N

eſfſip
omflu

ſayß

Kkenim
ei ai

domus

tatione
jalid
ſtum
ſerſe
gand
uian
ſtrie
ioy
loms
piͦ
nbai
lcita
oc
eſt
tynm
ehas
euß

ſtem

nt/
no
ieht

1

u

mn
n,
oi

iſtas que dicuntur in Eriptura ſolennes ſignã
tur potentes in mari huuis ſecul · qui ſicut di⸗
ctũ eſt de perſecutõne chaiſtianoꝝ fuerũt val
de contriti .qð ſigniſicat᷑ um ðꝛ · m ſpu vehe
menti ꝛc · Sicut audinimus ſ· ꝗphetias ðᷣ con
uerſione gentium · ſic vidimus m cuntate dei
noſtri id eſt in ecclena adimpletũ · Suſcepi⸗
mus deus miſericoꝛdiam tuam ⁊c · id ẽ · xpᷣm
que ſuſcepit ſimeon oblatum. et ſuſcipi᷑ quoti
die in eukariſtie ſacramento ſcᷣm nomen tuũ

deus ſic et laus tua quia pᷣm ꝗpꝛietatem diui

ni nomm is debet eſſe magniſicentia laudis iu
ſticia plena eſt dextra tua ; paratus eſt uiſti
ficare per gratiam omne hommẽ ſe debite di
ſponentem· Letet᷑ mons ſion ·id eſt· eccleſa.
1exultent
pter iidicia tuaque ſunt iuſtiſſma Qir
cundate· Moc verbum dirigit᷑ ad rectoꝛes ec

clele quu debet eam p diugentem cuſtodiã cir

cuire · et ↄplectimmi eam ſicut ſponſam dile
ctiſſimam. narrate m turribb eius immmen
tia pericula·ſcut boni ſpeculatoꝛes· Ponite

coꝛda veſtra m virtute eius d eſt ad virtutẽ

eius dilatandam . deo ſubdit et diſtribuite do

mos eius in ꝓgenie altera eccleſfas nouag
oꝛdinando m inſſdelib conuertendis · quomaã
hic eſt deus ·ſcilicet chꝛiſtus · ip̃e reget nos

m Eculain pꝛeſenti ſeculo per gratiam⁊ per
gloꝛiam in erro LWISE
Vſte hec omnes gentes
ſalmus iſte m literalem ſenſum
loauit᷑ de iudicio futuro quod ĩ hoc
V pſalmo deſcribn terribule repꝛobis

t dele

pita veſtraid eſt. exhilarate coꝛda vt greg ex
ponit · ⁊ ſic ptʒ ꝙ ſenſus literaus elſt etiã ſpualiſ
et iõ non eſt ad pñs aluis requirendꝰ. .

PS um e r rte
Gus deorum ⁊ꝛc. Sicut dixi in ex

poſitõne literali pſalmus iſte loqui
tur de duplici aduentu chꝛiſti ſcʒ in
mundum ad udicium . ⁊ de vͤtute
euangelij quantum ad eius a ccoꝛem.⁊ doctri
ne veritatem et ſic literalis ſenſus eſt ſpualis.
pꝛopter quod de alio ſenſu requi redo ptraſeo
ſicut in ꝓmo plſalmo pᷣcedenti ·
kſerere mei deus 2c
Elſalmũ iſtum ſecit dauid penitẽs
de adulterio cum bethſabee. et ho
micidio vrie petens a deo renuſſio
nem humlliter et deuote. Nloꝛaliter aut ẽ oꝛa
tio cuuſlibet vere penitentis· ⁊ deuote vemiaʒ
poſtulantis · d.. Miere mei deus Fm magnaʒ

9

lie inde .id eſt hdeles pſone pꝛo

le bonis. Vnde ſaluatoꝛ luce xxj ·
loquens diſcipuls de futuri udicij ſignis diẽ·
HMis aut ſieri mcipientibo reſpicite et leuate ca

mericoꝛdiam tuamq; peccata mea grauia
ſunt et magna· et hᷣm multitudinem mißatio

nũ ꝛcꝙꝛ ſunt etiã multa· ampluis laua me.
id eſt pfecte · Quoniam miquitate Hic al
legat᷑ ratio ad ꝗpoſitum ex parte peccatoꝛis ꝗᷓ
eſt humilis recognitio peccati · cum ð⸗ Quom
am miq̃tate meã ego cogſco j-id e recognoſco
et peccatũ meum contra me eſt ſemper wde
ante oculos coꝛdis mei·p recoꝛdatõneʒ amarã

Qonſequenter allegat᷑ ratio ex parte dei re
mittentis circa quod ſciendũ ꝙ aln iudices of
fenſam dinnttere nõ poſſunt ꝓ ſua voluntate

que non eſt regula iuſticie h dei voluntas eſt
huiuſmodret ideo poteſt fimphciter relaxare
peccata·ideo ðꝛ :· Tibi ſoli peccaui.tanqʒ ſim

pliciter relaxare potenti:ideo remitte mibi vt
ulſtiſceris im hmombus tuis· quib ꝓmiñiſti
peccata remittere vere penitenti · eʒechiel · xxnj

Nolo moꝛtem peccatoꝛis h vt magis cõuerta
tur ⁊ viuat · et vincas cum iudicaris . cõum
cas ↄtrarium tenentes·ſicut fuerũt aliqui here
tici dicentes ꝙ penitentes nõ ſemper recipiũt᷑
ad gratiam· Conſequęeter allegat᷑ pꝛomitas ho

minis ad peccatũ· cuʒ ð · cce ei imquitatib

conceptus ſum ex parentib em contrahit hõ
oꝛigmale peccatũ:et difficultate ad bonum et

ꝓnitatem ad malum ꝗpter que peccatũ homi

nis eſt remiſſibile et nõ peccatũ angeli:ido con
cludit᷑ · Ecce em veritate dilexiſti q· d. decens

eſt vt remittas peccata penitentib ſicut ꝓnnſi
ſti · incerta et occulta ſapientie tue mamfeſta

ſti mihi ꝙ em aliquis ſit ꝑ gratiam iuſtiſcatꝰ
occultum eſt ⁊ incertum hominib mamiſfeſtat᷑
tñ a deo dupliciter Vno modo p reuelatõnem
alio modo ꝓ ꝓbabilem ↄiecturam ex interna
conſolatõne diuinaet ſic ð᷑ hic incerta ⁊ occul

ta c apter quod [bdit Aſperges me domje.

vC id elt · aſpergas me in fuſone tue gratie·
nam hebꝛeiꝓ optatiuo vtunt᷑ futuro indicatiui
Ruditui meo dabis gaudum et leticiã dãdo
nnhi ſpem de conſecutõe beatitudĩs future ⁊
exultabunt oſſa humiliata .m ſutura reſurre
ctõne · Kuerte · Mic reuertit᷑ ad petenduz

veniam de peccatisd· Ruerte ſaciem tuam a

peccatis meisid eſt· non videas amplius ip̃a

ad puniendum · coꝛ mundum crea in me per

gratiam que mfundit᷑ pꝑ creatõnem· ſpiritum

rectu innoua ꝛc idẽ m te tendentem recte p

amoꝛem·. Ne ꝓiſcias me tanquã repꝛobatu
a te · redde mihi leticiã ſalutaris tui id elt · le
ticiam de ſpe ſalutis tue· et ſpu pᷣncipali con
ſirma me ·id eſt· ſpuũſancto me pꝛeſua a recidi
uo moꝛtalis culpe. t quomiam dei nubicoꝛdiã
conſecuti debent inducere alos ad veritatem
reuerti ſbdit· Docebo imquos vias tuas ꝛc
et quoniam amici carnales impediunt aliqdo
in via dei · ſequit· Libera me de ſangnibo 2c ·

id eſt.a conſanguineis impedientib· Et q do
ctrma ſalutis pꝛmcipaliter eſt a deo· deo ſeqt
Domme labia meaaperies 2c t quia redbu
cere peccatoꝛes ad viam bonam eſt ſacriſic iuz

deo acceptiſſmmum · ſequit. Quomã ſi volui ſſeſ

ſacrifcuum ſ· veteris legis paratus eſſez offer

re tibuh quoniam de illo ðꝛ ſacriſcium ⁊ obla
tõnem noluiſti pſalmo-xxxix· penitentia vero
peccatoꝛis eſt ſacriſxium tibi acceptum · ꝓut

ſubdit᷑· ſacriſcuum deo ſpus contribulatus.
deo ilud offero tibi peccatoꝛeſ ad penitentiã
inducendo Rt quomã hec dependet a bonitate
diumna ſequit Benigne fac in bona voluntate

tua ſion id eſt ecclene cuius ruine reparantur
P reuerſonem peccaton ad dommũ · ideo ſub
ditur Tunc acceptabis ſacriſicium uuſticie ꝛc]
nam opera vere penitentium deo ſunt ſacriſi:

clia accepta-

DSNA HE
Vd Bloriaris in mahcia 2c

maliciam doech qui adulando ſaubł

dos panes et gladium dederat dauid fugienti
apter quod ſaul pꝛecepit ſacerdotes cũ vxoꝛi
bus et paruulis occidi j-Reg xxij· Moꝛaliter
aut poteſt exponi de quolibet adulatoꝛe qᷓ re⸗
latõmibus ſuis excitat aliquẽ potentem ad pſe
quendum mnocentem· git᷑ contra talem dicit᷑

Quid gloꝛ iaris in malicia nam hec eſt demo

num gloꝛia: qui potens es iniquitate qᷓ non

eſt vere potentia h̊ impotentia eſt em poſſe ð
ſicere · Tota die miuſticiam cogitauit lngua

tua id eſt/quaſi 2tinue cogitauit coꝛ tuũvt lĩ

Sua tua loqueret᷑ maluʒ. ſicut nouacula acuta

feciſti dolum ·ſ·coꝛ vulnerante ſicut nouacula

acuta vulnerat carne Diexiſti oĩa vba p̃cipita

tõis ·iad pᷣcipitandũ ĩnocentes ꝓpiea de de
ſtruet te in hnem ·tibi reddens debità penam
euellet te c extrabendo animã a coꝛpoꝛe ⁊
vadicem tuã de terra viuentium id eſt aĩam

tuam que viuiſcat coꝛpus ſicut radix arboꝛeʒ
pꝛuabit glona per eternam damnatõnez. Vi

debunt iuſti ·tuã deiectõnem . et timebunt .
deum offendere plul q́; ante et ſup eum ride

bunt applaudentes iuſticie diume · et dicẽt ec

ce homo qui nõ poſuit deum adiutoꝛẽ ſuum
ideo merito lapſus eſt in infernum · h ſpauit
in multitudie diuitiaꝝn ſuaꝝ ponendoibi ſinẽ
ſuum· et pꝛeualuit in vanitate ſua ad tempꝰ
modicum· go aũut ſicut oliua ⁊c] hoc dicit in

ſtus confſidens de bonitate duma. QOonſite
boꝛ tibi in ſeculum ·-conſeſſione laudis. quia
ſeciſti miſericoꝛdiam mihi. et expectabo no

men tuum in retributõne iuſtoꝛum

KL LII.

Pſalmum iſtum fſecit dauid contra

regi vetulit ſibi ꝙ achimelech ſacer

Pſalmũu iſtum literaliter expoſui
ð antiocho illuſtri qui poſuit ydo⸗
lum abomma ndum in templo dei

vt habet᷑ · . mach·.j· Moꝛaliter aut poteſt expõi

de quolibet blaſphemo de quo põt dici Dixit

inſpiens in coꝛde ſuo non eſt deus nam blalſ /

phemus de deo dicit illud quod non põt ſtare
cum vera deitate vt ꝙ ſit latro vł aliqd huuuſ
modret ſic negat eum oꝛe et per zſeques coꝛ

de · nam ex abundantia coꝛdis os loquit᷑ math

xij· Ooꝛrupti ſunt om nes tales coꝛruptõne
peccati contra deum quod eſt peſſimu· et ab
ommabiles facti ſunt deo et angelis ſanctis

et hommib bonis· non eſt qui faciat bonũ.

ſeʒ de numero talumSt quoniaʒ ſic audacter

peccant ac ſi deus nõ videret · ſequit · Deus ð
celo pꝛoſpexit nam omnia nuda ſunt 1⁊ apta
oculis eius hebanj. vt vweat ſi eſt intelliges
aut requirens deum ſcʒ in talibus blaſphemi
deo ſubdit non eſt vſq; ad vnũ id eſt · non

eſt vnicus Et quoniam non remanet dedecus
culpe ſine decoꝛe iuſticie· iõ ſequi᷑ Noõne ſciet

omnes qui operant᷑ mqᷓtatemqdimo ſciẽt

per pumitõnis experientiam qᷓndo pena ockoſ
eoꝝ aperiet quos modo clauſit culpa- qui de

uoꝛant plebe meam auferentes eius ſubſtan
tiam. Deum nõ muocauerunt 'per peniten⸗
tiam · ilic trepidauerũt c reemdates tin

mala pñtis vite que non ſunt timenda cu ſint
patientib meritoꝛia mala vite future ſunt ti
menda ideo ſequit· Quomaʒz deus dinpauit

oſſa eoꝝ qui homimbus placent id eſt tyran
nis et iſti ſunt eoꝝ ſatellites· vt eis placeat bo
na pauperu vapientes: ⁊ robur eoꝝ quod per

oſſa dengnat᷑ in inferno punient᷑· Zſuſi ſunt·

extrema confuſone · quomã deꝰ ſpꝛeuit eos

a conſoꝛtio ſanctoꝝ eijciens ip̃os t quoniaʒ
hoc eſt valde foꝛmdandum ideo ſubdit vox

uiſtoꝛum Quis dabit ex hon id ẽex celo vlwr·

eſt dei clara vmo. et reſpondert cum eõuertẽeit
Dommus captinitatem laeob ⁊c p aduentu

ſaluatoꝛis quod impletum fuit per liberatõne

patrum m limbo detenton·
Eus m nomine tuo ꝛc:
Plalmus iſte ᷣm literalem ſenſum

eſt oꝛatio dauid contra maliciam
xpheoꝝip̃m in manus ſaulis tra⸗

dere volentiuim · Moꝛaliter aut eſt oꝛatio ino
centis per maloꝝ relatõnem patientis pſecu⸗
tõnem ⁊ deuote liberari petentis·d.· Deus in
nomine tuo ··quod ſideliter mnuoco ſaluũ me

facab mniuſte pſecutõnis malo et m vrtute

tua udica me id eſt · ꝓ me mnocentiã meam

declarando. Deus exaudi oꝛatõneʒ meaʒ c 1

Xxxic mſipiens in corde ·

ſun
um
tta!
ino
o
ſme,
tte
am

prebendo mihi tuam conſolatõnem · quoniaʒ
alieni a veritate · mſurrexerũt aduerſuʒ me
ſalſs accuſatõmbus me diffamantes imque. ⁊
foꝛtes queſierunt animam meamad eoꝛum
accuſatõnem miquam· et non ꝗpoſuerũt deuʒ
ante conſpectum ſuum nam in moꝛtal pecca
to eſt auerſio a deo Sed quoniam deus m tem
ptatõne facit ꝓuentumſequit᷑· Ecce em deus
adiuuat me c· ad ute mala mimicis meis et
loquitur de malis pene que bene poſfũt opta
ri peccatoꝛib per iuſticie zelum · et vt vexatio

det eis intellectum· Rt quomiã ex hoc deo gZtie

debentur · ideo ſubditur · Voluntarie ſacriſca⸗
bo tibiſacriſcium laudis· quomam ex omni

tribulatõne eripuiſti me de pꝛeterito et ſic ſpye

ro ꝙ ſic facies m futuro·ideo ſubditur · et ſup

immicos meos c.·
Xaudi deus orationem meam
Pſalmus iſte ßᷣm hlteralem ſenſuʒ
eſt oꝛatio dauid quando fugiẽs ðᷣ
eyla ſaluatus fiut a ſaule pſequen⸗
te et ceylitis volentibe eum ſauli tradere ?· · Re ·
xxxnj.Miſtice vero poteſt exponi vt ſit oꝛatõ
eccleſe pſecutõnem iudeoꝝ m eccleſia pmitĩa
ſuſtinente · vt habetur act · viij · et ix · St pꝛimo
ponitur eius oꝛatio deuota cum dici Exaudi
deus oꝛatõnem meam ⁊c ·hec em ſententia qᷓ

ter ponitur in hoc verſu ad deſign ãdum quat

tuoꝛ oꝛatõnis ſpes:que ſunt obſecratõnes oꝛa
tioneſ poſtulationes gratiarumac tõnes vt ha

betur · thiij· his aũt quattuoꝛ modis legitur

oꝛaſſe eccleha pmituia · Qontriſtatus ſum in
exercitatõne mea ſ patientie in quo exerci tõ
infirim contriſtant conturbatus ſum a voce
mimici q; uidei multa ĩiurioſa delibo irroga
bant · et a tribulatõne peccatoꝛis q; nõ ſoluʒ

verbis eos h̊ etiam operibo moleſtabãt · Quo

mam declmauerunt in me miquitates mpo
nebant enim ecckie tranſgreſſionem legis di
ume· et in ira moleſti erant mihti. id elt · in

malo ſuo ſine ratione Qoꝛ meu conturbatum
eſt cπ verbuz eſt ecclene ꝓ ſiins ſuis infrmis

deo ſubditur · Timoꝛcoꝛdis · et tremo: ·
coꝛpoꝛis ꝓueniens ex timoꝛe coꝛdis: venerut
ſuper me ⁊ contexerunt me tenebꝛe /· aduerſ
tatis · Et dixi quis dabit mibhi pennas cid
eſt facultatem euadendi dicta mala Vnde act.

vnj ðꝛ · ꝙ omnes chꝛiſtiani diſperſi fuerunt p̃it

apoſtolos qui tanquã fſirmioꝛes remanſerunt
in loco pſecutõnis: et manſñ in ſoutudine · q;
diſcipul diſperſi pꝛedicauerunt in ſamaria ⁊ in
alijs locis nomine ſolitudis deſignatis · Rxpe
ctabam eum ſdommum noltruz ieſum chꝛi
ſtum ſiducialiter eius petens auxilium qui ſal
uum me fecit a puſillamimtate ſpus et tempe

ſſateqꝛ chꝛiſtus ſuos diſcipulos non ſolum li

berauit a tempeſtate pſecutiõnis h̊ etiam ab in

oꝛdinatõne timoꝛis que puſillamimitas nomi

natur · ¶ Pꝛecipita. Eic conſequent arguit᷑
iudeoꝝ pſequetium culpa cum ðꝛ · Pꝛecipita
domine ⁊ diuide linguas eoꝝ· quod ſactum
fuit quando ſaducei moꝛtem pauli querebant
et pharizei eum excuſa bant·act·xxiiijq tñ iſti

et illi erant miqui ſeq̃tur· circundabit eam ſu

per muros euis imniquitas ⁊c q ſicut ioſephꝰ
dicit libꝛo de umda co bello · ilo tempoꝛe fuerüt
m hieruſale ⁊ iuða młte diſſenſones et rapine
Qm ſi immicus meus male dixiſſet mibi c·
Pꝛeim credentes chꝛiſto fuerunt natõne iudei
et lega lia obbuabant gpter que debebant dili
gi ab eis. h gentiles erant ab eis extranei eſt
igit᷑ verbum eccłie pᷣmitiue· ſi immncus meuſ
id elt ſi ppbus gentił qui ſemper fuit ↄtra
rus iudeis me pſequeret᷑ habere maioꝛem ra
tõnem ſuſtinendi· Tu vero homo vnammis
Tc ·qꝛ indei chꝛiſtianos perſequentes· tunc cõi

cabat cum eis in cibis legalibet ſimł oꝛabant
in teplo · quod erat domꝰ dei · Veniat Mic

pꝛedicit udeoꝝ perſequentium pena cum ðꝛ
Veniat mors ſup illos id eſt · veniet p exer
citum romanoꝝ· et deſcendant in infernuz vi
uentes qᷓn d: magis eſſent digni tali pena qʒ
choꝛe ⁊ adherentes ſibi qui reſtiterunt moyſi
homim puro iſti vero reſtiterunt chꝛil to qui
eſt deus et homo · Sgo aũt l. Mic ponit᷑ ex
parte eccłie gratiarumactio cum dicit᷑ · Sgo
aũt ad dominum clamaui conſidens de di au
xilio· veſpere ⁊ mane ⁊ meridie c)]· trib enʒ
hoꝛis oꝛabant mi die idei vt habet daniel · vj.

et hunc modum tenebat eccleſa pᷣmitiua ex

audiet vocem meam de futuro ſicut fecit de

pꝛeterito Redimet in pace animam meami.

vitam meam. ab his qui appꝛopimquãt mibi
ad nocendum quoniam mter multos ſideles
erant mecum nam in eccleſia pᷣmitiua ſuert
pſeudo apoſtoli et falſi chꝛiſtiani fidelib ſe iun
gentes ad nocendum eis efficaciis· Exaudiet
deus me depꝛecantem et bumiliabit ilos
per penam debitam· quomiam uon eſt iiuis eõ
mutatio de culpa ad gratiam per peniten tia
veram. et non timuerunt deuʒ ſibi manifeſte
repugnantes ideo ſubditur· extendit manum
ſuam m retribundo penam ulis debitam pꝛo

peccato · Qõtammauerunt teſtamentũ eius

ip̃ᷣm irritantes ꝓ ſuis traditõnibus· math · vij·

diuiſ ſunt ab ira vultus eius c exteriꝰ ami
ciciam ſimulantes ad ſideles chꝛiſti · et intꝰ odi
um habentes: quales ſuerunt pſeudo apoſtoli

Facta ſuper dominum curã tuam · verba

ſunt eccleſie ſuos filios confoꝛtantis: et ipſe te

enutriet · lacre ſcripture verbo ⁊ eucarilſtie ſa

cramento· et non dabit meternum fluctuatio
nem iuſtonauis em̃ eccleſie nõ ſic fluctuauit

in tribulatiombo a tẽpoꝛe conſtantini ſirut añ
Tu vero deus ðduces eos in puteu interitꝰ
ſcʒ tyrannos quoꝛuʒ muiti per diumam vmdi
ctam ſunt occiſ deſcendentes ad penam infer
ni· ideo ſubditur · Viri ſanguinum iid eſt effu
ſoꝛes ſangumis innocentis non dimidiabunt
dies ſuos lrequenter enim mo:iunt᷑ ante me

diũ vite ſue ßᷣm curſum nature Igo aute in te

ſperabo domme] verbum elt eccleſie ſuper
chꝛiſtum fundate ·

SANEF P
Nerere mei deus 2c Pſalmus
iſte fuit oꝛatio dauid qñ ð geth eua
ſit vbi phili tei voluerant eum occi
ere .· .Reg xxjcapło· Moꝛaliter ãt
eſt eſſe oꝛatio cuiuſubet mnocentis in per
culo moꝛtis poſiti ꝓ ſua euaſione depꝛecantis

cum dici Miſerere mei deus quoniam Zcul⸗

cauit me homo ł]⁊ non deus quanñ d· ſi tu de⸗
me pumires ꝓ peccatis meis· deberẽ ĩ patiẽtia

ſuſtmere· quomiam multi bellantes aduerſum

me ſ· demones cum malis hommib· naz eos

mci tant ad perſequendum mnocentes h̊ q nõ

ſunt timendi in compatione chꝛiſti qui perit
in die iudicij ſequit᷑ · Ab altitudine diei tiebo
ideſt a chꝛiſto qui non ſolum eſt altus ſᷣ etiã

p̃a altitudo · ego vero in te ſperabo . id eſt · in

tua nnſericoꝛdia et non in mea iuſticia In deo
laudabo ſermones meos id eſt ad euis laude
oꝛdinabo ipᷣos in deo ſperaui id eſt· in eius
ꝓtectione non timebo quid ſaciat mihi caro

id eſt hõ carnalter viuens: et ponit hic ſingula
re pꝛo pluraliſ hõ ꝓ hoĩb ratõnabiliter vñ

ueneibe ſcut exod· vnj/ venit muſca grauiſſima

id eſt· muſce multe Verba mea execrabantur

interpꝛetantes ea in malum omnes cogitatõ

nes eon in malũ ↄtra me· ihabitabunt me

cum amiciciam ſimulantes ⁊ abſcondent ma
liciam ſuam pꝑ talem cohabitõnem ideo ſeq̃tur
ipi calcaneu meum obſeruabunt q̃rentes me
ſupplantare· ſicut ſuſtinuerunt ammaʒ meaʒ·

id eſt· vitam meaʒ ſicut graue pondus ſuſtinue

runt in quorum perſona dicit᷑ ſap̃ᷣ ij. Cxrauis

eſt nobis ad vdendum · Pro nibilo · Elic
incipit verſus in hebꝛeo . et eſt ſcðᷣa pars huius

pſam in qua ponit᷑ exauditio depꝛecantis cuʒ
dieit interrog atiue· Pꝛo nihilo ſaluos facieſ
ilios d eſt cum mhil boni fecerĩit. q de non de
cet iuſticiam tuam que non permittit dedecuſ
culpe ſine decoꝛe uüiſticie.· ido ſequit· mira po
pulos confringes qui ſtudent ad malefacien
dum Deus vitam meam anunciaui tibi in
vera confeſſione· poſuiſti lacrimas meas cõ
critonis ⁊ denotõnis. in conſpectu tuo ſ eas
exaudiendo 1 ꝓmiſſione tua que habetur
ezech· xviij nolo moꝛtem peccatoꝛis h vt mags
conuertat᷑ ⁊ viuat · Tunc conuertent᷑ inimici

mei retroꝛſum ſ· demones 1 hommes mal qᷓ
confundunt᷑ quando pᷣces bonoꝝ exaudiunt᷑·
In quacunq; die inuocauero te pie perſeue⸗
ranter et pꝛo me ecce cognoui quoniam deꝰ
meus es per effectum exauditõnis iſtis emʒ
tribus concurrentibo·oꝛatio ſemper exauditur
In deo.·. Mec eſt tercia pars.in qua pon᷑
exauditi gratian actio cum dicit᷑ · In deo lau:
dabo verbum gratias agendo ſibi de bnſicio
mihi collato · ĩ dommo laudabo ſermonem j.
repetitio eſt eiuſdem ſententie ad manoꝛez de
uotõnis expꝛeſſioneʒ · non timebo quid ſaciat

mihi homo timoꝛe deijciẽte a vᷣtute · In me

ſunt deus vota tua iid eſt · ſuper me qꝛ ſum ob
ligatus ad ip̃a reddenda · Quomiam eripuiſti
amimam meam de moꝛte τ pꝛopter quod in
ſtum eſt vt reddam tibi pꝛomiſſa vt placeam
coꝛam deo in lumme viuentum . · vꝛta Ztie ·

1. terere mei deus 2c Secundum

tio dauid· quando ſpeluncam mera
uit · j. Reg xx i et quomam dauid
t ſigura tyaiſti· poteſt allegoꝛice de chꝛiſto
exponi qui ꝓſalute ſui miſtici coꝛpoꝛis deſcen
dit in ſpeluncam huius mundi · t pᷣmo pomt
hommis chꝛiſti depꝛecatio· cum dicit· Miſere
re mei deus· Ooꝛauit em̃ chꝛiſtus ꝓ ſui coꝛpis
miſtici ſalute · ⁊ ꝓ ſui coꝛpis vi gloꝛiſcatõeiõ

bis dicit hic mißere mei deus · 1 in vmbꝛa ala
rum tuarum ſperabo nam amma chꝛiſti con

ſidebat de deitate cui cõnuncta erat in vmtate

perſone· donec tra nſeat imquitas ( iudeoꝝn

me ⁊ membꝛa mea perlequentium · Qlamabo
ad deum altiſſimuz ] pꝛo me ⁊ membꝛis meis
Heb v. Quʒ clamoꝛe valdo lacrimis offerẽs
exauditus eſt ꝓ ſua reuerentia · ad deum qui
beneſecit mihi· nam gloꝛiam anime· chei to
dedit in lua conceptõne· et gloꝛiam ſui coꝛpis
in lſua reſurrectõne · Muñt de celo HMec eſt
ſcdᷣa parſ in qua poni᷑ duima exauditio cum di
citur · Wiſt de celo ⁊cſ·angelos obſequen⸗
tes chꝛiſto in deſerto in paſſione ⁊ aſcenſione.

vt habetur ex euãgelio et huius miſſionis rõ

tangitur cum dict᷑:· Nhuũſt deus miſericoꝛdia 3
ſuam ⁊ veritatem ſuam w eſt.ſlium ſuum qui
dicit᷑ mißicoꝛdia:Pſalmo.lxxxnij Oſtende no
bis domme mißicoꝛdiam tuam ⁊c· Et veritas
Tohᷣ·xiij Ego ſum via veritas et vita· anim aʒ
meam eripuit de medio catulon leonum id e
iudeoꝛum et nultum crucingentium animaʒ
enim occidere non potuerunt· doꝛmüun cõtur
batus nam p paſſionis turbatõnem tranſijt
ad quietẽ · Eil ij homimum id eſt iudei · deteſ
eoꝝ arma ⁊ ſagitte quia ſicut eanes rabidi qᷓ
rebane euʒ lacerare· lingua eoꝝ gladiꝰ acutꝰ

quo pungebant eũ m cruce:d Vach q̊ de tru

ſſᷣum lhiteralem iſte pſalmuſ eſt oꝛa

nch
dinnt.
ſate,
rden
beni
dter
Ponſt
Ch
bife
nen
de
ſi
lne
lmch
ſptik
odi
cenm
te⸗

indum
eſton
nmer
dend
haſco
deſcen
pom
Mte
depes
de
zad
ticot
mntte
deoy
mabo
mes
ſores
1ui
to
pis
ceſt
mdl
nen⸗
vore⸗
1
e⸗
hi
60
is
mna
De
nq
Sur
ſſe
te

5
u

templum et conſimil ia vitupia · Exraltare ·

Hec eſt tercia pars in qua ponitur gratiarum
actio deo patri cum ðꝛ · Sxaltare ſuper celos

deus c · id eſt nomen tuum magmiſice laude

tur in celo ⁊ in terra et ſhditur ratio. Laqueũ
pauerunt pedib meis ſiudei volentes impe
dire diſcurſum chꝛiſti ⁊ apoſtoloꝛũ ꝓ publica:
tione euangelija incuruauerũt ammã meaʒ
id eſt · incuruari conati ſunt a rectitudine veri
tatis· Eoderunt ante faciem meam foueam
volentes extinguere chꝛiſti nomen· 2⁊ mincide

vunt in eam nam in vindictam huius ſceleriſ

romani deſtruxerut iideaz · Paratũ coꝛ meũn

deus ⁊ c ad te laudanduʒz omnibb modis· qd

ſignificatur ꝑ hoc quod ſbᷣditur · Exurge głka
mea exurge pſllterium ⁊ cithara·ſeq̃tur exur
gam diluculo ſa moꝛtuis · Qonſiteboꝛ tibiĩ
populis ⁊cſ p diſcipulos meos diſcurrentes
per oꝛbem ad pꝛedicandum euangelicã verita
tem· quoniam magſcata eſt vſq; ad celos mi
ſericoꝛdia tuaid eſt·chꝛiſtus ad dextram priſ
aſſumptus in huana natura: et vſq; ad nubes
veritas tua id eſt chꝛiſtus qui ẽ veritas queʒ
aſſumpſit nubes ab oculis apoſtoloꝛũ vt dicit

act GrAare c expo nat᷑ vt ſupꝛa

— . vere vtique c. Pſalmũ Renn
fecit dauid quando doꝛmiente ſau
cũ ſuo exercitu:tulit haſtam que ad
caput eius erat·⁊ per hoc oſtendit
ꝙ potuerat eum iugulaſſe ſi voluiſſet et ꝑ hoc
arguit falſtatem illoꝛum qui dicebãt ipᷣm que
rere ſaubhs moꝛtem allegoꝛice vero potelt ex
poni de chꝛiſto quu ſolo verbo querentes eum

ad moꝛtem ꝓſtrauit ſic ſuam potentiaʒ ⁊ eo

rum impotentiam declarauit · d· Si vere vtiqʒ
luſticiam loquimmi vos iudei dicetes me ee
falſum ꝗphetam ꝑ opera diuina que facio in 2
ſpec tu veſtro ⁊ nõ poſſunt eſſe teſtimomia ſal
fitatis · Ctem̃ ĩ coꝛde miquitates opamimi ⁊c
quaſ ·di:non eſt miruʒ ſi de me male indicatis
nam in coꝛdib veſtris tractatis miquitates et
manibus impletis· Alienati ſunt peccatoꝛes a
vulua ·. id eſt· a parentũ iuſticia · vnde dicit eſa ·
lj· Attendite ad abꝛaam patrem veſtrum ⁊ ad
ſaram que genuit vos·qd· ab eoruũ iuſticia de
clinatis act“ veſtros. Euroꝛ illis ß᷑m ſimilitu
dinem ſerpentis qui iratus effundit ſuuz ve
nenum ſic fecerunt udei contra chꝛiſtum. ſiẽ

aſpidis ſurde c]·ſcilicz chꝛſti doctrine · Vnde

act · vij · beato ſtephano loquente de chꝛiſto · cõ
tinuerunt aures ſuas: ⁊ impetum fecerũt vna
nimiter m eum · Deus conteret dentes eoꝛũ

quod factum fuit per exercitum romano

rum · Ad mhilum deuen et tanqʒ aqua decur

rens q; ducti ſuerunt per oꝛbem capti intẽ

dit arcum ſuuũ.id eſt· vindictam ſuam donec

1

infirmentur id eſt pena debita pumantur · ſi
cut cera que fluit auferentur /de pñti vita·qdᷣ

im pletum fuit in occiſis · ſupercecidit ignis
acudie dei non viderunt ſolem · per moꝛ

teʒ extincti· pꝛiuſquã mtelligeret ſpine veltre

rã num ⁊c per ſpinas ligmſicantur peccata·p

rãnum mſerni pena· eſt igitur ſenſus antequaz

intelligeretis vos iudei penam debitaz veltris

peccatis · in ea abſoꝛpti fuiſtis Letabitur iuſt⸗
cum viderit vindictaʒ · motꝰ celo iuſticie diui

ne · manꝰ ſuas lauabit m ſanguie peccatoꝛiſ

ĩi· ex conſideratõne ſue punitõnis vulet un tiꝰ
qᷓ; ante ſᷣm ullud apoc xxij Tuſtus iuſtiſicet᷑ ad

huc· Et dicet homo ſi vtiq; eſt fructus iuſto ·
nam ex punitõne peccatoꝛum arguet pꝛemia

tionem iuſtoꝛum ꝛc ·

DSXL- LVIII

dauid · quando ſaul miſit nucios ad
occidenð ðð in domo ſua i̊ per mi
chol fuit ſaluatus:· Moꝛaliter auteʒ
poteſt exponi de quolibet iuſto euadente moꝛ
tis periculum ex dei beneſicio.ſpaliter auteʒ de
beato petro mn carcere recluſo vt occideretur h
per angelum fuit liberatus vt habetu: act xij
Igitur pmo pomitur ip̃ius petri et ecclene de
pꝛecatio ꝓ petri liberatõne eum dici Eripe
me de inimicis meis lherode ſcʒ ⁊ iudeis ⁊ ab

mſurgentib m me id eſt a militib cuſtodien
tibus me· eripe me de opantib iniquitatem

tales em erant pꝛedicti ſcʒ heꝛodes milites et

iudei. qꝛ ecce ceperunt ammam meam me te

nentes meluſum vt auferant eam· neq; inqiu
tas mea ⁊c petrus em non patiebatur gpter
culpam ſuam h ꝗpter iuſticiam · Sxurge in oc
curſum meum · ad me liberandum · et vide .
meam mimnocentiam ⁊ maliciam eoꝝ· tu dne
deus virtutum ⁊c id eſt deus angeloꝝ et ho

mmum· mtende ad viſitandas omnes gẽteſ

Fi eoꝛum merita et demerita ideo ſubditur
Lnon mierearis ⁊c· Conuertantur ad veſpe⸗

ram id eſt tarde · herodes em 1 miutes ſimul

verſi fuerũt ad occiſionem petri h̊ tarde · p

angelum liberatus fuit pꝛecedenti nocte et

famẽ patient᷑ dd elt· denderium mueniend pe
trum· et ad hoc circuierunt ciuitatem· Scce lo
quentur m oꝛe ſuo· mirãtes de euaſione petri

Let gladius in labijs eoꝝ dicentes ꝙ ſi iueni

retur ſtatiʒ iigularetur ne alias euaderet. q̊
niam quis audnut. querebant enim ſolicite ſi
aliquis audiſſet vbi effet · Zt tu domine deri

debis eos ·fruſtrando ab imntento et ad nibi
luz deduces omnes ZRentes ſcʒz udeoꝝ per ex
ercitum romanoꝝ· Eoꝛtitudmem meaʒ ad te

cuſtodiam ad G eim reſeruatꝰ fuit petrꝰvt di
curreret vſq; romam ad ſidem chriſti p̃dicandã
Deus oſtendit· Mic ſecundo deſcribitur

Ripe me ⁊c Pſalmu itum fecit

dele aio iudeoꝛum . gpter perſecutõneʒ chꝛiſti

in ſe et m membꝛis ſuis·ſcʒ petro⁊ alijs diſcipu

lis · Deus oſtendit nmibi ſup inimicos meos
2c ·verbum elt eccleſe que ex diuina inſprrati
one motanon ſuaſit pncipib chꝛiſtianis inter
ſectõnem iudeoꝝ ſ̊ magis reſeruatõnem eoꝝ

vt ſint m recoꝛdatõnem paſſionis chꝛiſti popu

lo chꝛiſtiano in diuerſis terris deo ſubdit Di
ſperge illos in virrtute tua cτ1 quod fecit dñs
p romanos qui młtos ex eis vendderunt na
tionmib diuerns. ⁊ ſic ſut depoſiti a regni et ſa
cerdotij dignitate delictu oꝛis eon ſſupple ſu
it p ſermonem eoꝝ chꝛiſtum coꝛam pilato ne⸗

gando ⁊ moꝛtem ipᷣuis nequiter poſtulando:.

Let compꝛehendant᷑ in ſuper biaex qua rebel:

lauerunt romanis ꝗpter quod cõpꝛehenſi fue

runt ab eis · Et de execratõne ⁊ mendacio ⁊c
iurauerat em buire romaniſ ſub tributo/a ĩ cõ
ſummatõne belli arguit eos tytus de fractõne
huius uuramenti · St ſciet per experientiam
ſue pene · q deus dommabitur in omnibus
gentib terꝛe · Conuertentur ad veſperam et
famen patient᷑ nam ꝗꝓpe ſinem obſidionis hie

ruſalem paſſi fuerunt tantaʒ fameʒ ꝙ pueros

comedebant · ⁊ potentes p ciuitatem diſcurre
bant ad rap iendũ ſibi cibu:et qñ non poterãt
inuenire contra deum per impatientiam mur⸗
murabant · Ego auũt· Mec eſt tercia pars ĩ
qua ponitur gtiarumactio de iudeoꝝ eiectio
ne et eccleſe exaltatiõe· cum dicit᷑ in perſona ee
cleſe · Ego aũt cantabo foꝛtitudinem tuam
iudeos dei ſciente· et exaltabo mane miericoꝛ
diam tuã populum catholicum exaltante. q;
factus es ſuſceptoꝛ meꝰ ⁊c ſcilʒ in pſecutione
udeoꝛum. et poſtea in perſecutõne tyrannoꝝn
apter quod ſubdi᷑· Adiutoꝛ me“ tibi pſallaʒ /.

coꝛde ⁊ oꝛe oſitendo tuã bonitatẽe·

ESE LixkE
Eus repuliſti nos 2c ]·Dſalmum
iſtũ fecit dauid lamẽtans deſtuctõ
nem terre ilrael anq́ʒ veniret ad re

pꝛelatꝰ ſecularis vł religioſus· ᷣmillud· j pe. ij.
Vos eſtis genus electum regale ſacerdotium

qui peccata populi ſui ploꝛat 1 ꝓ euiſ refoꝛma

tione deum oꝛat dicẽs · Deus repuliſti nos
Apter peccata noſtra flagellado· 1 miſert? es

nobis ·citra condignuũ nos pumendo. Com⸗
mouiſti terꝛam ⁊c id eſt. pmmſſti eã cõmoueri

a ſtabilitate virtutis ſana contritõnes eius 1.
10 eſt iius Peccata tue gratie medicma: oſte
diſti populo tuo dura id eſt · penam peccatis
debitam mn ſacra ſcriptura. Dediſti metuenti
bus te ſgficatõem per ſeruoꝝ tuoꝝ p̃dicatõeʒ

vt fugiant a facie arcꝰ id elt · vltime ſententie

Snũ depcans deuote dñũm ꝓ einſ
tefoꝛmatõe·Moꝛaliter autẽ p dauid qui pᷣmo
fuit paſtoꝛ ouum 2 poſtea rexſigniſcat bonꝰ

Moc eſt pncipunn verſus in hebꝛeo · ⁊ hic po
mitur depꝛecatio pꝛo popuſ liberatõne cũ ðꝛ.
Vt liberent᷑ delecti tui d eſt. chꝛiſtiani aſer
uitute peccati · ſaluuʒ fac dextra tua ⁊ exaudi
me ꝓ me et pꝛo ppło meo depꝛecanteẽ · Deuſ

locutus eſt in ſancto ſuo ſiid eſt in hiio ſuo qui

eſt ſanctus ſanctoꝝdamel · ix · ꝙ aſſiſteret po
pulo chꝛiſtiano· Math· vltimo· Ecce ego vobꝛ
ſcum ſum ommb dieb vſq; ad conſummatõeʒ
ſeculi et ex hoc letaboꝛ mente cõſolatꝰ et di
uidam ſichimã que humerus mterpᷣtatur.õ
p ipᷣam onꝰ ĩpoſitũ ep̃is ſigſicat᷑·qð bñ duudit

qñ officium pꝛedicandi et cõfeſſion es audie⸗

di pſonis ydoneis cõmittit᷑qꝛ ſic ſi conſilium
ietro·exo·xviij·ptito ĩ alios onere leuiꝰ poꝛtat
et conuallem tabernaculoꝝ metiboꝛ id eſt
menſurabo ·quod ſit quando pᷣm indigentiam
duuerſoꝝ locoꝝ de bonis coadiutoꝛ ib ꝓPuidet
de quibus ſubdit᷑· Meuſ ẽ galaad ⁊c galaad
qui interpꝛetat᷑ aceruꝰ teſtimonij ſignat homi
nem literatuʒ in quo coaceruata ſunt teſtimo⸗
nia veteris ac noui teſtamenti· et meus ẽ ma
naſſesqui interpꝛetatur oblmuo et religio⸗

ſum ſignat qui oblitus domũ patris ſui vacat
contemplatõnis ſtudio· et effraym ſoꝛtitudo

meaeffraym qui frugifer interpꝛetatur ſigt
exercitatũ in actiua vita et templatiua:⁊ oes
illi ſunt capt i ad iuuanduʒ pꝛeulem in officijſ
pꝛedicandi ⁊ confeſſiões audiendi· Tuda rex

meus·id eſt ſub me· ideo ſignat rectoꝛẽ eccie

ſub pontiſce et omnes iſti ipᷣm iuuant m ecẽe

regimme. et ſic poteſt dicere · moab olla ſpei

mee ꝓpper moab qui mnterpꝛetat᷑ ex patre pecca
toꝛes ſignan tur quibus dicitur Tohᷣ vnj. Vos
ex patre dyabolo eſtis· t de ipᷣiſ põt epiſcopꝰ
ſperare ꝙ per bonos aduitoꝛes ſuos conuertẽ
tur ad bonũ ⁊ ſic obedient ſibi ſicut olla deßuit
ad opus domm ſui · In ydumeã extẽdam cal

cdiamentu meum p ydumeam que ſangumea

inteꝛpᷣtatur raptoꝛes⁊ homcide ſignãtur qui
alquando p bonum epᷣum eius coadiutoꝛes
ad bonum reducunt et ſic ad ees calcia mentuʒ
eius extendit᷑ cum ꝑ laboꝛem pꝛedicantium að
dominum reducuntk. ꝗpter quod cõcludit · mi
bi alienigene ſubditi ſunt .id eſt. gentes pus

a deo anene Quis deducet· ic ondi ꝙ p:·

dicta bona deo ſunt attribuen da cum dicitur ·
Quis deducet me ⁊c ·· ad pꝛedictoꝝ cõuerſi
onem et rñndet · Nonne tu deus· quaſ dicat

ſic· qui repuliſti nos· ꝗapter pẽta noſtra · pec

cata nanq; ſubditoꝝ debent ep et eoꝝn adiuto
res reputare ſua p compaſſionem et nõ egre
dieris deus in virtutib noſtris interꝛogatie
quaſ·d·imo tu egrederis deo ſubditur Da
nobis auxilium de tribulatõne I· ex peccatoꝛuʒ
multiplicatõne. q; vana ſalus bomis lin te

—

—.— —

— —— — — - —

tur
o
1d
ſer
aldd⸗
Nf
re
voh
i
lt d
uri
nide
de⸗
lun
ta
eſt
tam
idet
nd
voni

.

md,

ema
6
c
tudd
ſͤt
oes
cij
rey
erce
cceᷣ
Nlcn

pꝛopter quod diẽ apoſtołiohxv·ſine me nihil
poteſtis facere· ꝗpter quod ſubdit᷑· In deo fa
ciemus virtutem ad peccatoꝛu conuerſioneʒ ·
et ip̃e ad mihilũ deducet tribulantes nos ſid ẽ
ſpus malgnos quoꝝ laboꝛes anihilant᷑ quado
peccatoꝛes ad bonũ gtie reuocant᷑·
Faundi deus deprecationem

euaſione de manu ſauk 1 eüs exerci
Xtus qui cingebãt dauid· et vrros eꝰ
m modum coꝛone ne poſſent euadẽ vt habet ·
j·Rexxnij Allegoꝛice vo poteſt exponi de eua
ſione eccie a pſecutõe crudeli rõani ĩperij maxi
me tempe dyocleciani et maximiani·de quo ðꝛ
in legenda ſancti mauricij · ꝙ mipietatem ſuaʒ

armauerat ad extinguendũ nomen cheiſtianin

tatis· Sic igit᷑ in perſona eccdleſię dicitur EGxau

di deus depꝛecationem meam me liberans a
tam graui pſecutione quod ſecit per iſtoꝛum

impatoꝝ deiectionem· ſicut dixit ſancta lucia
chꝛaiſtianiſ. Annuncio vobis pacem eccleſie red
ditã maximano moꝛtuo et diocleciano de reg
deiecto· R.RRiniby terre ad te clamaui cτ -nam
a tẽpe apoſtoloꝝ fuerat ſideſ publicata p oꝛbẽ

cui dommnabant᷑ dicti tyrãni · et ſi in omnibus
finibus terꝛe anxiabant᷑ chꝛiſtiani ex eon perſe
cutione et petebant a dommo lberari in per

exaltaſti me w eſt in chꝛiſto qui in baptiſmo

apparuit 2ſtantimnoet tunc fuit eccleſia mirabi

liter exaltata. Deduxiſti me ad patriam p vi
te pñtis viam et ſubditur modus. q; fact“ es
ſpes mea in pñti vita turris ſoꝛtitudmis a fa

cie inimci ſcʒ vſibius cuiuſmodi ſunt homĩies

mali⁊ inumſibił cuiuſmodi ſunt ſpũs mahgni
Inha bitabo in taber naculo tuo id eft·ĩ celo

empireo. m ſecula c nam eternitas et ſecuri
tas ſunt de beatitudĩs ratione Dies ſup dies
C repetitio eſt eiuſdem ſententie ad manoꝛeʒ
declaratõnem eternitatis in beatitudine· deo p
tanti beneſicij admatione ſubdi᷑· mibicoꝛdiã
et veritatem eius quis requiret id eſt inueſti
gabit· q̃ñ·di:nullus et quoniam de hoc laudan
dus elt deus ſubdi · Sic pſalmum dicam no⸗
mmi tuo ⁊c ſid eſt: in eccleſia militante tẽpoꝛa

liter· ⁊ eter nalter in ecc̃ia triuphãte
DSXRL-. XI.

ra dium cultus cuz ſuo periculo coꝛ
oꝛalr qs in terra yvdolatrie dedita cum viroꝝ
ſuoꝛum piculo ſpũali vt dictum fiut in expo:
ſitione literali p̃s x·qui eſt de eadem materia·

Moꝛahliter exponi poteſt de bono paſtoꝛe qui
pᷣelegit in ſua dyoceſi manere in pſecutõne. qᷓ;

dimittere gregem in piculo ſpuali ⁊ conſdes

Pſalmuni itum fecit dauid ꝓ ſus

Onne deo Pialmum tum ſe
cit dauid cum de terra moab redije
in iudeam masis volens eſſe in ter

de deo ſie dicit Nonne deo ſubiecta erit aima
mea ei ſideliter obediendo · q · diſic · nec rethar
ab boc timoꝛe huano et ſubditur cauſa naʒ ab
ipᷣo ſalutare men ⁊c ¶patet vſq; ibi- non mo
ueboꝛ ampliusde mea dyoceſi timoꝛe turba
tus. Quoſq; irruitis vos pſecutoꝛes. imn hbo
mmem . id eſt in me mnnocentem· interſicitiſſ
d eſt mterſicere queritis: tanqᷓʒ parieti mclia
to ·id eſt mmamm mihi moꝛtem de gpinq̊ ·
Veruntñ pꝛeciim meum .id eſt pꝛemiim ꝓ
cuſtodia gregis ab eo mib reddendum cogi
taueꝛunt repellere per meam ſlugam ſ̊ non ſu
gi ·iðo ſubditur cucurri mn ſiti id eſt ſitiens ſa
lutem gregis mei pꝑ dyoceſiʒ diſcurri: Oꝛe ſuo
benedicebant pꝑ ſatellites ſuos nihi fugamꝓ
mehoꝛi cõſulendo· et coꝛde ſuo male dicebãt
malũ meum in hoc cogitando· Veruntamen
in deo ſalutare meum ⁊c] ideo conſideter ſta
re ꝓpono· St quia bonus pꝛelatus foꝛtat
ſubditos ſuos ſequitur· Sperate in eo omnis
congregatio ꝓpłi de ꝓtectione dei effundite
coꝛam iullo coꝛda veſtra cπέ& in oꝛõne deuota. 2·
quia mal hommes non ſolum pſequũt᷑ iuſtos
h etiam adinuicem ſe defraudant · ðo ſubditur
Veruntamen vani hiij hommum ⁊cpꝛelatꝰ
aut auertere debet ſubditos a talib fraudibus
ideo ſequituxr· Nolite ſperare in miq̃tate ⁊ c ·
&t q; dei verbum de punitõne taliũ ſtabile eſt
et firmũ · ſequitur · Semel locutus eſt deus
id eſt ſine retractatõne qᷓntũ ad punitõnẽ ma
loꝛum in ſuo malo perſeuerantium ⁊ pᷣmatio
nem bonoꝛuʒ. deo ſubditur · duo hec audiui a
deo ꝙ poteſtas dei elt ad puniendum maloſl
et tibi domme miſericoꝛdia ad pꝛemiandum
bonos · ideo ſubdit · qe tu reddes vnicuiq; ꝛc
SXAIIAH.. LXII.
us deus meus ad te ꝛc.
Dſalmum iſtũ ſecit dauid quando
ſugiens pſecutõnem ſaulis hĩitabat
m deſertis iudee ſterilibo 2 aſperis
apter quod deus laciẽs cũ temptatõe ꝓuentũ
conſolabat᷑ eum illummatõmibus ſuis.Moꝛali
ter autem poteſt exponi de quolibet anachoꝛe
ta ·qui mundum fugiens petit deſerta vt ſenti
at beneficia duuma et dicat · Deus deus me
us id eſt deus p creatõnem deus meus p re
demptionem m qua dediſti te mibi ·ad te
de luce vigilo iid ẽ · de mane umẽetutis quando
incipit lux rõnis exemplum de ſancto hilario
ne qui heremũ ingreſſus eſt cum eſſet quinde
cim annoꝝ· Situnt in te anima mea per ma

gnum deliderum 2ſolatõnis tue . õ ſubditur·

q̃ʒ multipliciter· vt hoc ad animam relerat᷑
et ſubditur· caro mea q; ſoꝛtis motus aĩme
redundat in carne · Pſalmo lxxxiij· Ooꝛ meuz
et caro mea exultauerũt in deum vuium dt ð̊
beato franciſco legitur·ꝙ aliquando in oꝛatõe

que eſt aſcenſus mentis in deum coꝛpus euirs

a terꝛa ſubleua batur In terra deſerta muia in
aquoſa ſic m ſancto apparui tibi c ad hoc em
anachoꝛete talia loca querebant vt conſolatio
nes duimas melius pcipent ideo ſubdit Quo
maʒ meho⸗ eſt miſericoꝛdia tua /id eſt effectꝰ
tue miericoꝛdie quo conſolaris fugiẽteſ mun
dum ſuper vitas hommum mundanon que
frequenter appetunt᷑ let plene ſint anxietatuʒ
abia mea laudabunt te de mihi p̃ſtita cõſo
latõne. ⁊ in nomine tuo leuabo manꝰ meas
min deuota oꝛõne · Sicut adipe?⁊ pinguedine re
pleatur anima mea lvvnctõne tue gratie et la:
bijs exultatõnis laudabit os meum nomẽ ſan
c(ſtum tuuʒ. Si memoꝛ fui tui ſup ſtratũ meũ
c].hic accipit᷑ ſi pꝛo quia:nam homo deuotus
m nocte de diums beneſicijs recoꝛdat᷑ ſicut de
die . et in vmbꝛa alan tuarum exultabo . que

ſunt ꝓtectio a malis ⁊ directio in bonis ad

heñſi aia mea poſt teferuete dilectõe · me ſu
ſcepit dextera tua in ſecura ꝓtectõe. Ip̃i vo
ſcʒ demones. m vanũ queſierunt amimã meã

q non habebunt mtentu· introibunt in mſe⸗
rioꝛa terre ſid elt in infernum qui eſt locus de

bitus eis· tradentur in manus gladijſ. diui
ne ſententie · partes vulpium erunt ad eſt ſo
ciati cum homm ib fraudulentis. Math̊. xxv·
vte maledicti in ignem eternum qui patꝰ eſt
dyabolo ⁊ angelis eius· Rex vero letabi in
deo] id eſt· chꝛiſtus in deo patre et q; cũ ipſo
erunt eius membꝛaſubditur. laudabunt᷑ oẽs
qui iurant in eo id eſt· chꝛiſtiani qui in baptiſ

mo ſeruire deo pmittunt 2 ſideliter admplet

& obſtructu eſt os loquentiuʒ iniquain in
Dicio nanq; hinali totaliter obſtruer
SNL. LIII
Raudi deus orationem meam.
Hſalmum iſtum dicit᷑ feciſſe dauid
loquens in perſona danieł quẽ pᷣui
Dit nittendum in lacum leonum

inde diuinit liberandũ Allegonce vero per da

nieleʒ qui dicit᷑ vir deſderioꝝ ſignificat ehꝛiſtꝰ

de quo dicit᷑ aggei · ij veniet deñdatus cũctis

Sentibo ⁊c pe vero p muidiã fuit moꝛti tdi
tus et m agonia paſſionisiĩmmentis poſitꝰOꝛa
uit patrẽ ⁊ de eius oꝛatione poteſt exponi pſal
mus iſte vt m eius ꝑſona dicat᷑. Erxaudi deus
ꝛatoõnem meam cum dep̃coꝛ c oꝛauit enim
Patrem d. tranſeat a me cali iſte· et exauditus
fuit in ſua reſurrectõne in qua coꝛpus habuitj
paſſibie 1 immoꝛtale · Quua exacuerũt vt gla
dium linguas ſuas clamanteg ad pylatũ cru
ciſige cruciñge en. intendetes arcũ re amarã
mmducedo turbã ad petedum liberatõʒ barrabe
chyiſti motẽ mar.xv Subito ſagittabũt en 4
ſagittis linguarum et ðꝛ ſubito paulo ante

eum honoꝛauerant d.benedictug qui venit in

nomme domini ꝛc · et non timebunt ſey deuz
ſirmauerunt ſibi ſermonem nequã oobſiinate
petentes cheiſti moꝛtem narrauerunt vt ab:
ſconderẽt laqueoſ inter ſe tractantes quomõ
leſum dolo tenerẽt ⁊ occiderent · Mathxxvj·
dixerunt quis videbit eos nam ta effronte
querebant moꝛtem chꝛiſtiac ſi deus non vide
ret ip̃os: Scrutati ſunt iniquitates p multas
vias moꝛtẽ chꝛiſti qᷓrentes· defecerũt ſcrutan
tes ſcrntinia quere bãt em̃ extinguere chꝛiſti
nomen qued magis fuit clariſicatuʒ per ſuam
paſſionem aꝗpter quod centurio videns ſigna
m euis paſſione facta dixit matheixxvij vere
filius dei erat iſte· et multi de aſſiſtentib pcuti
entes pectoꝛa ſua reuertebant᷑ luce xxiij Ac⸗
cedet homo chaiſtus. ad coꝛ altũid eſt pꝛo
fundum vt dicit augꝰ nam volüutarie accedes
ad paſſionem plſecit ꝓfundum dei ſecretum q̊
diſpoſuerat ſilum ſuum pati ꝓ redemptõne
mudi. Sagitte paruuloꝝ ſacte ſunt plage eo
rum iſte ſagitte ſunt verba pungitiua quib
petiuerunt udei moꝛtem chꝛiſti et facte ſunt
ip̃oꝛum plage q; apter hoc trucidati fuerunt
a romams · Conturbati ſunt· Mic pomitur
vtil itag ſequens nam multi videntes punitiõʒ
iudeoꝝ penitentiã de peccatis agentes credide
ruũt in chꝛiſtum eius opa ꝓmulgantes. Leta
bitur uiſtus p cheiſtum redemptus. 2 ſpera
bit in eo ſcilicʒ· p ipſum ad gloꝛiã vemire et ſic .
lauda bunt᷑ om nes recti coꝛde

Cdecet ⁊c · Iſte pſalmus eſt gtian
acſtio
nuinice et ſequeti terre fertilitate quà
pꝛeuidit daind et hunc pſalmũ fecit
Moꝛaliter aũt poteſt exponi de quolibʒ pecca
toꝛe veraciter penitente · q reuerſo de babrloni
ca captunitate· ⁊ ꝓ tempe amnſſo nitit᷑ boĩſs opi

bus abundare ⁊ ſic gratus de diumis bñnciſs

dicit · Te decet himnus deus in ſion id eſ tbuun
ſtum eſt vt te laudem in eccleſia ꝓpter beneh⸗
cia mihi collata· et tibi reddet᷑ votum quod ĩ
baptiſmo feci deſeruiendo fideliter tibi Sxau
di oꝛatõnem meam parcendo mihi de tranſ
greſſiõe dic ti voti. ad te ommis caro veniet.
mn iudicio finali Verba imquoꝛum . id e. ſiig
Seſtiones demonũ. p̃ualuerunt ſuper nos p
conſenſuʒ noſtrum · et impietatibo noſtris tu
piciaberig dando nobis locum penitentie ð
peccatis. Beatus que eligiſti pꝛedeſtinando
Let aſſumpſiſti /iiſtiſcãdo habitabit in atrijs
tuis militantis eceleſie ꝑ gratiaʒ et trunnphã
tis ꝑ gloꝛiam · et tũc replebimur m bonis do
mus tue .Pſalmoxvj/ Satiaboꝛ cuʒ apparauit
glona tua. ſanctum eſt templum tuum cele
ſtis gloꝛie: nn rabile ĩ equitate nam ibi vdeẽ
tur iudcia dei iuſtiſſima:que modo videntur

ꝓ reditu captuntatis bablo

ſtinge⸗
tptab⸗

guon.

i⸗
tote
Rvde
multig
ſetnn
echuſt⸗
erſian
6 ſgnn
pſuen
bpat
Ne
aſtpo
ccedeg
tum
ſptöne
ageed
guib
e ſunt
nerune
ommtur
unnti⸗
reddde
Leta
pera
et ſic

zin.

nbio⸗
ſeqn
üſeet
pere
blon
vopi

ſchs.

ſtun
eß⸗

Ermn
trani
net
is
otu
ged
ndo
n⸗
900
iit
lle
de
tur

uodſ

diſtoꝛta · quando deus pmittit malos ꝓſpari
et iuſtos penam pati. Sxaudi nos deus ſme

ciuus auxilio mbil bomi poſſumus· ſpes oĩm
c.·id eſt omnium que habitant in mari et in
in terra · nec mirum·quia facit mrabilia in ter
ra eleuans eam per terꝛe motum et in mari
per cõmotõnem fluctuun ideo ſubdi· Pꝛepa:⸗
rans montes c& Turbabuntur gentes 2 time
bunt c · vndentes talia diuine potentie ſigna
et ſic concipiunt penitentiam et exeunt de pec
catis aliqui in mane umentutis et aliqui in ve
ſpere ſenectutis· de quo gaudent angeh · quib
eſt gaudium de vno peccatoꝛe penitentiã age⸗
te · et hoc eſt quod dxit᷑ exitus matutimi ⁊c
Vꝛihñtaſti terram· Riec eſt ſcdᷣa pars ſĩ qua

poſt reditum a peccati captiuitate poni᷑ pꝛoſe

ctus in vrttute · Per terram hic mtelligit᷑ ho
mo factus de terꝛe limo-hanc enim terraʒ de⸗
viſtat a peccato veuocando: et mebꝛiat gratiaʒ
infundendo etlocupletare facit in bonis operi
bus exercendo· Flumen dei vepletum ẽ aq̃s
per quod inteligitur ſpuũſſanctus:Ioh⸗vijca·
Qiu credit in me ſcut dicit ſcriptura flumina
de ventre eius fluent aque viue: Moc autẽ di
xit de ſpũ quem accepturi erant credentes in
eum Fsgitur flumen dei repletum eſt aquisqꝛ
ſpuſſanctus abundanter infliut dona ſua per
ſeuerantibus in bonis paraſti cibum illoꝛum
Lc·id eſt eucariſtie ſacramentumquod ꝓficit
babentib gratiam ⁊ nonalijs· Riuos eiuſin
ebꝛians ⁊c hoc refertur ad influentiam ſpũſ
ſancti pꝛedictam· multiplica genimmadẽ·
bonos conceptus m anima: m ſtillcidijs eiꝰ
ſcʒ gratie· letabitur germmans bonum pꝛo
pohtum concipiens et quoniam non ſufficit ta

lis conceptio niſi ſequatur conſummatio:ideo
ſubdi· Benedices coꝛone anni benigmitatis
⁊c coꝛona anmi benignitatis eſtcirculatio te⸗

poꝛis: in quo deus bene concipientem pducit
ad termmu bone conſũmatõnis et tunc perci⸗
pitur fructus duime benedictõnis· t qniam
huiꝰ exemplo plures accipuit exemplum ꝓſñ
ciendi · ſequit᷑ et campi tuiæc per campos ĩtel
liguntur latci:per ſpecioſa deſerti religioſ · per
colles potentes ſeculi per valles pauperes p

arietes ouium pꝛeęlati:et omnes iſti pꝛoſiciunt
exẽplo bene conſummantis:⁊ quoniam ex hoc

debent deo regratiari conduditur· clamabut
vtemm himnum dicent ·
SRI Ln
Vblate deo 2c ·Pſamus iſte ſe
Ccũduũ literalem ſenſum eſt grarian

to· per quem ſiguratꝰ fuit exitus

egiptꝰ tenebꝛa interpꝛetat mundus aut igno

actio pro huon iſrael exitu de egi

ſanctoꝛũ et maxime martin ex hoc mundo· nã

rantijs 1 culpis obtenebꝛat᷑ · Sic igitur in per

ſonis eoꝝ vel eccleſie dicit · Jubnlate deo om⸗
nis terra τ pꝛo martiru victoia Dicite ðo

q́; terribina ſunt opera tua m fulgure tremo
tu et ſimlib· ex quib debent peccatoꝛes terre
ri ⁊ in vita emendari: Sed qmam aliqᷓndo emẽ
dationem ꝓmittunt ⁊ ceſſante pericło mihil fa
cuunt · ideo ſubditur · in multitudine virtutis
tue . que per effectꝰ pꝛedictos oſtendit· men
tientur tibi inimici tui id eſt peccatoꝛes pꝛedi
cti ꝗapter quod econtra dicit᷑. Qmnis tra ado
ret te vero coꝛde · et pſallat tibi oꝛe · Veni
te ⁊ videte opera dei diligenter ea conſiderã
do terribilis in conſihjs ſuper ſinos hommũ
⁊cſcʒ tyrannoꝝnã alindo volentes ſubmer
gere ſdeles in mari vł fluminibo fruſtrabãtur ·
q; ſic ambulabant ſuper aquas ſiẽ ſuper aridaʒ·
Sxemplũu de ſanctis nazʒatio ⁊ celſo ⁊ plu rib
alijs· St ſic letabant᷑ in deo oſtendente ſun do
mmum i creaturis oculi eius ſuper getes

ad mala pumeuduz. deo ſbditur · qui exaſpe⸗

rant deum. non exaltentur ·ſed confundent.
Benedidite gentes· Quomiã applaudendũ
eſt diume iuſticie m pumtione maloꝛum que
pꝛemiſſa eſt. ⁊ ꝓmotõne bonoꝛum que ſequi⸗
tur · ideo dicitur Benedicite gentes deum no
ſtrum ipſum laudando· et auditam facite ·
aliosad laudem conſimilem · mmtando ·
Qui poſuit amimam meam ad vitam ipſam

uiſtiſicando per gratiam· et non dedit in com

motõne pedes meos a ſidei ſtabilitate in tyrã
noꝛum perſecutõne · Quomiam pꝛobaſti nos
deusm tribulatiomib igne nos exammaſt
Cid eſt acerbitate pſecutõms que ſignatur
nomme ignis ·et ad literam młti martires trã
ſierut per ignem materialem · Xnduxiſti nos
in laqueum quia multi martires fuerũt cate
nis ⁊ compedib illaqueati · poſuiſti tribulatõ
nes in doꝛſo noſtꝛo ſicut graue pondꝰ· Trãa
ſiuimꝰ per ignem ·vt beatus laurentuis ⁊ plu
res alij et aquamvt beatus clemens ⁊ płes
alij· et eduxiſti nos in refrigerim paradiñ
Introibo in domuz tuam celeltem m olo⸗
cauſtis · incendij pij amoꝛis reddã tibi vota
meaquib in baptiſmo pꝛomi vſq; ad moꝛ
tem ſeruire tibi · St locutum eſt os meum in
tribulatõne mea martires enim in agone po
ſiti confitebãt᷑ ſe ſeruos chꝛiſti · Olocauſta me
dullata id eſt pꝛecioſa que ſunt coꝛpus ⁊ ani
ma cum incenſo arietum ⁊c · de tribus ulis ge
neribus amimalium ſiebant ſacriſicia veteris le
gis· et hic expꝛimuntur ad ſigniſicandum ꝙ ſa
cxiſcunm martirij ſupereminenter continet vᷣ
tutem ſacriſicioꝛum veteris teſtamenti· Veni
te a udite c„τ vt exemplo martirum accipiatiſ
conſtanter virtute · Ad ip̃m oꝛe meo clamaui

in toꝛmentis poſitus. exultaui quia multi
martires non ſolum conſtanter ſuſtinebãt toꝛ
menta · ſed etiam gaudenter Actu · v. ꝓ bant
apoſ toli gaudentes a conſpectu con cilij niã
digni habiti ſunt pꝛo nomme ieſu contumeliã

pati tmiquitatem ſi aſpexi in coꝛde meo 7 ].

Apter hoc enim oꝛationes martirum exaudie
Pineur griaumoeen tes patiebant᷑ Et quia do
mimmno regratiabant᷑ ſubditur · Benedictus do
mmus qui non amouit oꝛatõnem meam ip̃m
repellendo· et miſericoꝛdiam a me ſed mag
eam opreln t ad glam erdo⸗
us miſereatur noſtriz.
Secundũ hebꝛeos pſalmus iſte eſt
gratiarumactio ꝓ ſertilitate vni⸗
anni ſed mihi videtur ꝙ ſitqphetia
de beneſicijs pꝛo tunc futuris que fuerut exbi.
bita in inca tnatõne chꝛiſti · St vtroq; modo ex
poſui pſalmum itum in expoſtõne literali. ꝓ
pter quod non videtur mihi alia ſpiritualiſ ex
poſitio tequirenda
KRL:. LVTIE
Fursat deus c. Pſalmus 'iſte
ſecũdum hebꝛeos eſt gratianactio
pꝛo beneſncijſ exhibitis populo iſra
el ·partim in exitu de egipto. partiz
in pꝛogreſſu per deſ⸗ ertum · partiz macceſſu ad
terram pꝛomiſſioms· Sed inde videtur ꝙ eſt
magis ꝗphetia de beneficijs per chaiſtum ex⸗
hibitis mn ſua reſurꝛectõe ⁊ aſcenſione que pꝛe
uidens dauid in ſpiritu fecit hunc pſalmum.
OQuem ſic expoſiu ſcdᷣm ſenſum hteralem. Et q̊

mam ilte ſenſus eſt etiam ſpnalis non occur⸗·

rit mihi aluis ſenſus ſpualis conuenientio⸗ hic

pone dus. DeSVl- 2= 1Tf.
Aluum me fac ⁊c. Plalmus iſte

ſcöm ſenſum literalem elt ð cheti
5: paſſione ſicut oſtendi multipliciter
☛e m expoſitõne literali Moꝛaliter au
tem poteſt exponi de plecutione cospoꝛis ſui
miſtici quod eſt eccleſa vt dieatur in euis per
ſona. Saluum me ſac quoniam intrauerunt a
que id eſt eribulationes magne. vſq; ad ani
mam meam /id eſt ſummüũ pontiſcem qu de
anima coꝛpoꝛis nuſtici· quia mouet pm ſicut
amma coꝛpus ſuum· Tempoꝛe na nq perſecu
tõnis ſeuiſſime legitur beatꝰ⸗ marcellus papa
ydolis thuriſicaſſe· et liberius papa arꝛiane pſi
die conſenſiſſe Inſixus ſum in limo pꝛofund

m pꝛoſfundo enim aque ſolet eſſe limus tenax·

per quem ſignifcat᷑ longa duratio pſecutõmiſ
que fuit ſub imperatoꝛib multis · et non eſt
Uſta ntiaquia nullus audebat chꝛiſtianos ſu
ſtentare contra imperatoꝛum mandata Veni

mn altitndimem maris id eſt· grauiſſime pſecu

tiotis. et tempeſtas dimerſit me myulti eniʒ

.

mattires fuerunt m aquis ſubmerſ · Laboꝛa

ui clamans .in longa oꝛõne rauce facte ſunt

fauces mee ex exauditõnis dilatõe· dekfecert

ocuh mei /· ex multa lacrimatõne· Multipli
cati ſunt c&εα. multi em ĩperatoꝛes ⁊ con mum⸗
ſtri perſecuti ſunt eccleſam ſine cauſa · Cõfoꝛ
tati ſunt ⁊c in huiꝰ mundi potentia: que non
rapui tunc exoluebam d eſt ſuſtmui penain
immeritam · Deus tu ſcis inſipientiam meam
c. hoc dicit eccleſa pꝛo malis filijs ſuis qᷓ am
mixti ſunt bonis · Non erubeſcant. Mic

poſt perſecutõnẽ in flagellis ponitur aff lctio

in vituperijs · ideo dicit· Non erubeſcant ĩ me
c id eſt. non erubeſcat chaiſtiani ꝙ vocentur
fin mei · Non confundant᷑ ſuper me ꝛc repe
titio eſt eiuſdem ſententie pꝛo maioꝛi expꝛeſ⸗
ſione et ſubditur ratio petitionis. Quc miam
pꝛopter te ſuſtinui oppꝛobꝛium id eſt · oſpꝛo⸗
bꝛia multa: extraneus ſactus ſum fratribo me
i c. ſicut pꝛedixit chꝛiſtus math·x. Tradet
aut frater fratrem in moꝛtem et pater iium.
St ſubdit᷑ cauſa. Quoniaʒ ʒzelus domus tue co
medit me ·talia nanq; ſuſtmebant chꝛiſtiami p
pter ʒelum eccleſiaſtice fidei. et oppꝛobꝛia erx p
bꝛantium tibi inſdeles enim dicebant oppꝛo⸗
bꝛia de chꝛiſto non poterant ei nocere. quia

ſedet ad dertram patris in excelſiſ ſ̊ nocebant

ſidelibus hoꝛrentib ea audire · ꝓpter quod af
fligebantur· ⁊ ſic oxpꝛobꝛia chꝛilti ſuper eos ca
dere dicuntur. St operui in eiumo ⁊c om̃es

enim iſtas afflictõnes ſidelum mſdeles ppo

eriſim reputabant · deo ſ hditur · St aduerſum
me loquebantur qui ſedebant in poꝛta. id eſt
iudices qui ſedebant antiquitꝰ in poꝛtis et iſti
contra ſideles loquebant᷑ eos miuſte cõdem nã
tes · et in me pſallebant qui bibebant vmum
cantilenas ſac tas in vituperijs chꝛiſtianoꝛ um
ESso vero oꝛationem meam ad te domme .
dirigo toto coꝛde· tempus beneplaciti ad elt
tue conſolatõnis expectans. An multitudine
mibicoꝛdie tue exaudi me · vt valeam m pace
tibi biure. in veritate ſalutis tue . d elt ex me
rito chaſti qui eſt veritas et ſalus tua· Libe
ra me de luto vt non inſigar ·. Supꝛa di xit In
fixus ſum in limo ⁊c· et hoc dpter grauitatem
pſecutõnis Libera me ab his qui oderũt me
id eſt a demonib et de pꝛofundis aquaruʒz ·
id eſt tentationum per conſenſum. Non me
demergat tempeltas aque eſt tentatõnis
per conſenſum neq; abſoꝛbeat me ꝓfundum
Per peccatoꝛuʒ exercitium. neq; vrgeat ſuper
me puteus os ſuũ id ẽ puteus inferni a quo
nullus poteſt reuert· Sxaudi me . Eic p
l beratione allega tur primo duima clementia
ideo ſubditur:· quomã bemigna eſt mipcoꝛdia

fiat
alon
teſune
feref⸗
llip
umm
(Nr
leſon
eneft
mertt
ier
e
ſſeto
ſtſme
entur
lepe
peſ⸗
mam
peo⸗
vme,
ader
lum.
necd
mip
yp
0.
li⸗
Int

tua ⁊c · ſt ne auertas faciem tuã a puero tuo ·
id eſt populo chaſtiano.Secundo allegat᷑ per
ſecutoꝝ nequicia cum diciè ꝗapter inimicos tu
os eripe me qd· quia perſlequunt᷑ me miuſte

t tercio ꝗapꝛia miſeria cum dicit· Tu ſcis im⸗
poperium meum et 2fuſonem meam reue
rentiam meã id elt · verecundiam et ponunt᷑

tot nomima quañ dem ſignificantia ad pon⸗

tum magis exaggerandu. impꝛoperiuz expe
ctauit coꝛ meuʒ de futuro ſicut iam ſuſtmnui
de pꝛeterito· Et ſuſtinui id eſt expectaui
qui ſimł contriſtaretur cτ ad aliqualem re:
leuatõnem meam nam compatientes afflicto
dimmuunt afflictõnem ſuam ſicut poꝛtantes

pon dus coꝛpale cum aliquo alleuiant ſuũ gra

uamen. St dederunt in eſcam meã ſel ꝛ2c ]. ſcʒ

perſecutoꝛes mei ducentes ad amaritudinem
vitam meam · Eiat Hiic petitur pſecuto⸗

rum punitio non ex vmdicte hiuſticie zelo cuʒ

dicit · Eiat menſa eoꝝ ⁊c i: ſicut duxerunt vi
tam meam ad amaritudinẽ ſic hiat eis· Obſcu
rentur oculi eoꝝ ne videant /euaſione pene i

bi debite · et doꝛſum eoꝝ ſemper incurua id
eſt eoꝝ penam aggraua Effunde ſuper eos

iram tuãeos multipliciter puniendo · et fu⸗

roꝛ ire tue compꝛehendat eos łita ꝙ non pñt
effugere · Eiat habitatio eoꝝn deßta id eſt ab

bpommibo nõ habitata. Quoniã quem tu pcu/
ſiſti · id eſt· populu chꝛiſtianũ quem tu percutiit
permiſſti ad ſue patientie exercitium· pſecuti

ſunt· nequiter· et ſuꝑ doloꝛem vulnen meo⸗
rum ··id eſt defectum in neœſſarijs qui cõmu
niter eſt in pauperibo chꝛiſtianis· addidert .
iniuſte perſequedo· Appone im ſtatera iuſti

cie tue· imquitatem ſup miquitatem c mul

tiplicando eoꝝ penam ᷣm peccatoꝝ multipli⸗
catõnem· et non mtrent in uiſticiam tuamſ·
illi quos pꝛeuidiſti ad penam eternã quod ꝓ

pꝛie dici᷑ de demonibo gpter eoꝝ irreuerſbili
tatẽ · ideo ſubdi · Deleant᷑ de hbꝛo vinentium

Eso ſum pauper et dolens ex mipijs vite
pñtis ſalus tua deus ·id eſt chꝛiſtus ſuſcepit
me conſoꝛtans me in tribulationibo· Lauda

bo nomen dei cum cantico id eſt coꝛde et oꝛe

et placebit deo ſup vitulum nouellũ ⁊cid elt
pluſquã veteris legis ſactiſicia · Videant pau

Eres 1 letent᷑ ·. quoniã de eis dicit᷑ mathei· v·

eati paupes ſpu quoniã ipᷣoꝛum eſt regnum
celoꝝ· Querite deum ſp opa iuſticie · et viuet
anima veſtra vita gratie et poſtea głe · Quo
niam exaudiuit paupes dommusin ſuis oꝛa
tiomb · et vmctos ſluosd eſt· ꝓ nomie eiꝰ

non deſpexit vt patet de martirib quoꝛum

homꝛ in celis celebꝛat᷑ in terris · Laudet illuʒ
celi et terra ꝛcid eſt omnis creatura.nam ex
omnilv creaturis habet᷑ materia diuĩe laudis

OQuoniam deus ſaluam faciet ſion id e ecdeſñ

am mlitantem. 2 ediſcabunt cuntates iude
id eſt· congregatõnes plebis chꝛiſtianeq̃ edin

catur in moꝛbus ⁊ ſide. Et mhabitabũt ibi].
ſcʒ illi qui ideles ſunt non ſolum numero ſed

etiam merito. et hereditate acquiret eam . d
eſt eccleſam in qua iam ſunt m ſtatum ipius

militantis et adquirent eam ᷣm ſtatum ipᷣius

trunmmphantis eſt enim vnica eccleſa tn duos

habens ſtatus· et ſemen Fuoꝛum eius poſſde
bit eaʒ d eſtimntatoꝛes bonoꝝ. qui diligũt
nomen euis habitabunt in ea gradus em mã
ſionum ſuperne ciuitatis diſtinguuntux ſcom
gradus caritatis

dixi in expoſitõne literali pſalmus

G . 7 iſte 1 ſequens q̃ apud hebꝛeos ſunt

vnus pſalmus viden? eſſe oꝛatõ da

uid in perſecutõne abſolon Licet de hoc etiam

aluim pſalmum fecerit· nam illa perſecutio tra
ctum tempoꝛis habuit· Moꝛaliter autem po
teſt exponi de bono paſtoꝛe ab aliquo ſilio ſuo
ſpirituah tamen inquo perſecutionem pa:
de ſancto thoma cantuarienſe et an

tiente · ſcut de ſa

gle rege legit a qua perſecu⸗
tione petit diuimtus liberari et pᷣmo ponitu⸗
iſta petitio ſcdo exauditõnis ratio· pſalmo ſe⸗

quenti :. Qirca pꝛmi dicit Deus m adiutoꝛu

meum intende . q: de mea liberatio nõ apparet

aliunde · Domme ad adiuuandũ me feſtina·

ne in mea dyoceſi creſcant mala que ſolet in po
pulo creſcere pcuſſo paſtoꝛe Sic dicebat apłs
act·xx· Hoſt diſceſſum meum mtrabũut lupiꝛc
onſundant᷑ ⁊ reuereant᷑ ⁊c in ſeipis per pe

nitentiam de boc ꝙ perſequunt᷑ ſuum patrem
Kuertant᷑ retroꝛſum /reſilientes a tali perſe

cutione · qui dicunt mihi euge euge de me lo

quentes mdebite . Exultent letent in te c
d eſt in tua bonitate et non in huiꝰ ſeculi van
tate · Ego vero egenus cc Adiutoꝛ meus in

operibo bonis et liberatoꝛ meus es tu a ma

ls · Domine ne moꝛeris mibi ſuccurrere i

caſu nereſſtatid LSNKIAH. SE

Nte domine ſperaui ⁊c. Mic po

actio ꝓmittit᷑ ibi &go aut ſꝑp ſpera
bo/ pᷣma in tres q pᷣmo ponunt᷑ rõneg ex pte

dei · ſeðo ex pte paſſi ibi In te cantatio: Tercio

ex pte aduerſarij ibi Confundant᷑· Circa pᷣmũ
allegat᷑ pᷣmo dei magmiſicentia:q; magniſici ẽ
luuare conndente m ſe . deo dꝛ · In te dñe ſpe

raui deo ↄndo ꝙ: nõ 2ↄfundar meternũ l

cet ad tempꝰ patiar· in tua iuſticia libera me
nõ mn mea · de qua nõ pᷣſumo ꝙ̊ de tua: Inclina

2ꝛd me aurẽ tuã acceptando pcem meã Rſto

mihi in deu ꝓtectoꝛe q ſine te nibi poſſem

dus m adiutorium ⁊c. Sicut

nit exauditõnis ratio· pᷣmo multi
plex rõ ad hoc inducit᷑ ſo gratiaꝝ

.

Ouoniam ſfirmamentum meum c in omm

tribulatõne mea. Dens meus]. Mic ſcdᷣo alle
gat᷑ diuina iuſticia ad qua ptinet malos puniẽ?
eo ð· Deus meꝰ eripe me de manu pecca

toꝛis ⁊c ]qui agit atra legem pſequendo preʒ
qm̃ tu es patientia mea domme id eſt exem

plar mhi patiente ꝓ me patiẽdo in cruce· do
mine ſpes mea a iuuentute mea.q; nibil obti

nere queſui niſ ꝑ te · In te confirmatus ſum

ex vtero id eſt ſuſtentatꝰ in hoc mundo ·jðo
ſubdit᷑ · de ventre matris mee c· In te cã

tatio.lic inducit᷑ rõ ſumpta ex pte paſſi pᷣ
mo ex euis deuotõne cum ð: · In te cantatio

mea ſemp ilaus. Secundo ex virtute conſtã

tie cum dꝛ·tanqᷓ; ꝓdigiuʒ ſactus ſum młtis
admirantibo ꝙ ego ſto in pſecutionibo tantis ·
et tu adiutoꝛ ſoꝛtis nuhi tribuens patientiã

in aduerſis ideo ſubdiè · Repleat᷑ os meũ lau

de ⁊c ··te laudando ꝓ tot beneſicijs· Tercio ex

humana defectõne cum ð · Ne ꝓijcias me ĩ

tempe ſenectutis ⁊cſeue beatꝰ tomas can
tuarienß iam erat ſenex tẽpoꝛe ſue pſecutõnis

et timebat poſt moꝛte ſuam que ꝓpinqua eꝛat
de ſubuerkone eccleſaſtice libertatis · mõ ſbdiẽ
Quia dixerũt mimici mei mihi et qui cuſto⸗
diebant animã meã ⁊c nam bonus platus fre
quenter impellit᷑ non ſolum ab extraneis ſed
etiam a ꝓpinquis vt flectat᷑ a vi veritatis· h

ipe ſemp debet dicere · Deus ne elongeris a
me c · onſundan?᷑ ·. ic ponit᷑ rõ ſumpta

ev parte aduerſarij cum ð: (onfundantur et
deſiciant] a ſua intentõne detrahentes aĩme

mee] nvolentes famaʒ mea denigrare vt per

boc videantur pſequi me iuſte ꝗꝓpter qð magiſ
debent pumiri et ego liberari· Eso aute.

Doſitis ratõmb ꝓ exauditõne petitõnis hic
ponit᷑ ꝓmiſſio gratianactõnis ꝓ obtentu cuʒ
dicit· Ego aũt ſemp ſperabo p te lberari ⁊
adijciam ſup omnẽ laudem tuã tibi regratia
riideo ſubditur. Os meũ ⁊c· Quoniã non co
Snoui literaturaid eſtſcientia inflantẽ d· cuʒ
apło· Non uũdicaui me aliquid ſare inter voa
niñ tm̃ leſum chꝛiſtũ et hũc cruciſixũ ·.coꝝ· ij·
Lintroibo in potentias dommi eas cognoſcẽ
do et docendo · Domme memoꝛa boꝛ uiſticie
tue ſolius et nõ iuſticie ypocritaꝝ. Deꝰ do

cuiſti me a uuentute mea ĩmittendo mibi m

ſtinctus ad bona: ꝓnunciabo mirabilia tua 4.

ne abſcondam talenta tua St vſq; in ſenectaz
et ſemũ ne derelinquas me ſcʒ ceſſando a do

ctrina- donecinſtruca te· annũcis bꝛachi
um tuum]id uſt vrtute tuã. generatõni oĩ

que ventura elt per ſcripturã poſteros inſoꝛ

mantem. (Quia tñ dei virtus pfecte nõ explica
tur ab hoĩby ſubdit.· Dotentiã tuam et iuſliciã
Tc· Sed qi omnes qui pie volunt vuiere in
ebꝛiſto pſecutionẽ patientur · ij thi nj·ſequitur

Quantas oſtendiſli mimj tribulationes mul⸗
tas et malas ſſcʒ malo pene· et conuerſus vi⸗
uiſicaſti me p tuam conſolationẽ internã et

de abyſſis terre iten reduxiſti me ſcʒ ad ho⸗
noꝛem de pterita abiectõne · ꝗꝓpter que ego cõ
ſiteboꝛ tibi ⁊c ſOſeſſione laudis multiphcibo
modis · cum conſuſi ⁊ reueriti fuerint ⁊c ſcilʒ
tyranni me pſequentes coꝛpaliter ⁊ demone

ſpualiter a ſuo deſiderio defraudati·.

nũ et caſſodoꝝ pſalmus iſte loqui
tur ad hteram de magmficentia re
Sni chꝛiſti:⁊ ſic expoſui Moꝛaliter

cuiuſ libet boni pꝛelati ſecularis vel religioſi.

Et pᷣmo ponit᷑ eius bona gubernatio· Secũdo
ſubditur gratianactio ibi.Benedictus:· Hria
in duas:q; pᷣmo petit᷑ bona diſpoſitio regetis·

Secundo bonitas regimms.ibi. Deſcendet.
Qirca pꝛimũ ðꝛ Deus iudicium tuũ regi da
Quulibet em̃ bonus pᷣlatus rex eſt in ſpuahby

iPe.ij. Vos eſtis genus electum regale ſacer
dotuim . Sſt etiã fillus adoptuuus regis regũ

et ideo libi petit᷑ iudicium in bene ſententiãdo

et iſticia in bene exequendo·q; pꝛimũ nõ ſuf
ſicit ſine ſcdo·ideo ſubdit᷑· Tudicare populum
c ac tualiter · Suſcipiant montes pacem c
Per montes intelligunt᷑ maioꝛes dyoceſis ſbö
pꝛelato· p colles vero mediocres et mmoꝛes

per hoc qð ſbditur. Tudicabit pauperes ꝓpłri
c·eos a malignantibe defendendo · et ꝑma

nebie eum ſole lid eſt chꝛiſto qui eſt ſol iuſticie

ſibi ſdelter ſeruiendo· et ante lunã id ẽ bꝛaʒ

vir gimem 1pam deuote ꝓſe ſuis ſubditis de

pꝛecando in generatione ⁊ generationẽ ·· nã
ab eo edocti idem laciẽt poſt eius moꝛtem

Deſcendet ]. Mic petit bomitas regimims dq
conſiſtit in iiſticia p miſericoꝛdiaʒ temperata-
qꝛ iuſticia ſine miſericoꝛdia eſt crudelitas:miſe

ricoꝛdia vero ſine iuſticia puſilammitas. Tdeo

ðe· Deſcendet ſicut pluuia ⁊c id eſt dulciter
et vtiliter · Oꝛiet᷑ in drebus eius uiſticia c do

nec auferat᷑ luna lid ẽ donec appareat dies cla
ra et ꝑ diem claram noticia veritatis mntelligit
que ꝑ bonũ pontiſcem declarat᷑· St dñabitur

a mari c hoc 2uenit ſummo pontifſici qui ⸗
Seneralis vicaruus chꝛiſti · Qoꝛam illo ꝓcidet
ethiopes id eſt demones in ethiopuʒ egura

frequenter apparentes I minnci eius ſq; ma

ugni ſpus· terrà l ĩgent·imalignos bomĩes

blandicijs decipient ·̊ ſpuales decipere non va

lent. Reges tharſis 1 inſule i dñantes in ter

ra ⁊ in mſulis maris. munera offerent · dotã
tes eccleſã diuitijs· et adoꝛabut eum omes re
Ses terre q reuerentia que pontiſicibo defer?
in cheiſtum cuius ſunt mecarij reſertur Quia

dus iudicium· ⁊c. Scðum auguſti

aũt põt exponi de bono regimme ſiu vicarij.

nn

ſue vi

PDho⸗
oocd
ilr
eſn
nong

ugſt
ke bai
entar
drälte
ſeuif
Goß.
erido
Dri
Betis⸗
wder
Bn
ahby
leſheer
tegi
ntſd
nöſuf
ulum
mu V
ſigſ
nores
a⸗
rpen
uſtee
eben
tode
een
em
ma
ate
mniſe
ded
ater
do
eoc
ligi
biur
ſie

7

ee
girn
d.
nies
NN
nner
dot
gte
ſeri

liberabit pauperẽ a potente /i pẽtoꝛem bonis

gratic ſpoliatum a demone · ideo ſubditur · et

animas paupen lſaluas faciet ꝓ qð mteiligitur
ſalus ſpiritualis Ex vſuris ⁊c] vſuꝛariꝰ.meſt
dyaboluſ qui ꝓtempoꝛ alib rapit ſpualia bo⸗
naque ſunt multo melioꝛa et honoꝛabile no:
men eoꝝ] weſt pẽtoꝝ conuſoꝝn· corã illoj ·ſ.
bono pᷣlato nec miruũ ·q gaudiũ eſt agelis dei
ſuper vno peccatoꝛe pniam agenteluẽ xvca·
St viuet vita Ztie ⁊ dabit᷑ ei ð auro arabie.
quod eſt valde pꝛecioſum· ꝗpter quod ſigſicat
gratie donum quod a deo datur abundanter
bono pꝛelato: et adoꝛabunt de ipᷣo ſemper
q; boni ſubditi regratiant᷑ deo de bonitate pᷣla
ti.tota die benedicent eiimpꝛecando ſibi ma
joꝛa bona. Grit firmamentũ m traq; firmat
ſubditos ſuos in bono verbo pariter ⁊ exem⸗
plo · in ſummis mõtimi: maioꝝ per quos

m minoꝛib conſeruat regimen bonu· ſupex:

tollet ſup libanum ⁊c] nam actus boni pꝛelati

eſt magni meriti apud deum eo ꝙ alij ꝓficut

per eiꝰ exẽplũ · ideo ſubdit · et floꝛebunt de ci
uitate c id eſt de eccleſa que bene ditit᷑ ciui⸗
tas eo ꝙ eſt chꝛiſtianon vnitas. Sit nomẽ eꝰ
benedictum benedictõne ſuperna añ ſolez
pmanet nome eius ·id eſt·ante chꝛiſtũ ad ip̃ᷣʒ
pꝛemandu · et benedicent᷑ m ip̃o q; benedice
tes alicui dicent: Benefaciat tibi deus ſicut pᷣla
to tali omnes gentes magniſicabunt ꝛqum ꝓp
pter vite meritů · LNt eſt hic ypbole cum dicit᷑·
omnes gentes:ad deſgnandum multitudinez
magniſicantium· St quoniam om̃e bonũ deo
pꝛincipaliter eſt attribuendũ:do concluditur
Benedictus dominus deus c

Vam bonus ſrael 2c·. Pſalmum

iſtum fecit aſaph habens ſpũm pꝛo
pheticuʒ oſtendens in eo ꝙ dei pꝛo
nuidentia attingit a ſine vſq; ad ſinẽ
foꝛtiter et diſponit omnia ſua uiter licet mũda
nis hommib aliquando contrariuʒ videat᷑ eo
ꝙ vident frequẽter malos hommes tempoꝛali
ter ꝓſperati et bonos tribulari · Gt ſic hteralis
ſenſus eſt ſimpliciter moꝛalis pꝛopter quod p
tranſeo de ano inducendo

DSANL. LXsTIIH.
8 ESPain deus repulſtiz ··
Pulmũ iſtuʒ literaliter expoſin vt
ſit oratio aſaph ꝓ liberatione ppłi
frael de captiuitate babilonica quã
pꝛeuidit futura· Moꝛaliter aũt poteſt exponi
pꝓ liberatõne terre ſancte de manu ſaracenoꝝ
capte tempe ſaladmi et ad hoc allegat᷑ anncicia
pꝛiſtina cum dici Vt quid deus repuliſti ⁊c
id eſt repelli pminſti populum chꝛiſtianũ am
cabilem tibi de terra ſancta· iratus eſt furoꝛ
tuus ſup oues paſcue tue .id eſt paſte euãge⸗

lico verbo eukatiſtie ſacramento. Memoꝛ

eſto congregatõnis tue ⁊c· in hieruſale facte
ſub apoſtolis in pᷣncipio eccleſie · ð̊ qua dicitur
act iiij· Multitudnus credentiuʒ erat coꝛ vnũ
et anima vna · Redemiſti virgam hereditatis
tue ſanguine ꝗpꝛio ibidem effuſo · Leua ma
nus ·. Mic conſequẽter allegat᷑ ad idem aduũᷣſa
rioꝛum nequicia. Leua manus tuas 2c ſid eſt
potentiam tuã ad pumendum eoꝝ ſuperbiam
quanta malignatus eſt mmmicus mn ſancto ·
ſcʒ loco·quaſi.d młta mimis· t głati ſunt ⁊xc
ſcʒ in hieruſalem vbi ſolebant ſieri ſolennita teſ
tue · Poſuerunt ſigna ſua.id eſt vexilla in ci
nitate capta ſigna id eſt ad oſtenſionem ſue
victoꝛie · et nõ cognouerunt ꝙ hoc ⁊tigerit

Apter peccata populi chꝛiſtiami· ſicut in exitu

ſuper ſummum tranſlatio heronim habet · ſ
cut m exitu deſuꝑ·p quod ſigniſicant᷑ poꝛte ciui
tatis ſuper quas fuerunt poſita dicta vexilla;
St refert hoc ad illud quod pꝛemittit᷑ · poſuert
ſigna ſua· Quaſi m ſilua lignoꝝ c ferron
igne deſtruxerũt loca ſanctal polluerut taber

naculum]nam in loco ðo dicatis equos ſtabu
lauer unt 1 plures ſoꝛdes alias fecerunt Dixe
rvrunt in coꝛde· ſuo ⁊c] id eſt cogitauerut feſti⸗

uitates eccleſie repellere de terra ſancta-
Sisna noſtra Hic ꝓ pꝛedictis ponit᷑ chꝛi⸗
ſti mdelium querela:d Signa noſtra non vidi
mus ·id eſt ſigna diume mipatõnis erga nos
Liam non eſt aphetanos ↄfoꝛtans · et nos
nõ cognoſcet amplius verba ſunt chꝛiſliano
rum in paſſione exiſtentiũ et q̃ſ deſperantiuʒ
de recupatõne locoꝝ ſanctoꝝ· Vſqueq̊ deus
impꝛopabit imim icus ⁊cid eſt ſaracenoꝝ po
pulus expꝛobꝛans chꝛiſtianis eiectionẽ de ter
va ꝓmiſſionis et hoc oppꝛobꝛium reuertit᷑ con

tra honoꝛem diumnũ ideo ſubdit Vt q;d auer
tis manũuũ tuam ꝛc ſd eſt potentiã tuaʒ a puni
tõne eoꝝ et ꝙ poſſit hoc facere ondit᷑ cuʒz dicit

Deus aũt rex noſter an ſcła d eſt in diſpo
ſitõne eterna· operat/ aſt ſalutem p ſilij dei
paſſionẽ m medio terrę /iin hrym que eſt in
medio climate Tu cõſirmaſti in vᷣtute tua ma
re ne ſup aridã ef flueret/ cõtribulaſti capita
dꝛaconũ ⁊cque ſunt młto maioꝛa q̃ʒ ↄterere
ſavacenos· Ideo concluditur in ſine· Memoꝛ
eſto huiꝰ ⁊c ne populus inſdelis dicat oppꝛo
bꝛia contra te ⁊ populũ chaiſtianu· Ne tra
das ]· Mic allegat adhuc ↄtra ſaracenos mibia
captiuoꝝ chꝛiſtianoꝝ cũ ðꝛ· Ne tradas beſti

is i.ſaracenis beſtialiter viientibo· aĩas cõñ

tetes tibi Ine fracte mißia ↄſentiãt legi macho
meti · Reſpice in teſtamentũ tuũſ.nouũ ne
diſſipet᷑ p nequiciã ſaracenoꝝ .· q repleti ſunt
terre i terrenis denderijs que machometꝰ la
xauit eis domib iniquitatũ ſad laxatõʒz em̃ cõ
cupĩaꝝ ſequi᷑ ꝙ domus iniqtatib repleantur

auertatur a tua mia · humilis factus conſu
ſusi.ppłus chꝛiſtianus qui fuit valde ↄfuſus
in amiſſone terre ſancte paup ⁊ mops lauda
bunt nomẽ tuu cũ p te fumt liberati de ptãte
ſaracenoꝝ · õ ſubdit · Sxurge deus iudica cam
tuã nã aduerſarij victoꝛia ſuã retoꝛq̃nt ad tuã
blaſphemiã que ab inſipiente ſunt tota die ri.
a ppro ſaracenico aphete fło credete. Ne obli
uiſcaris voces immicoꝝ tuoꝝ id eſt eoy blaſ
phemias ad puniendu. ſupbia eoꝝ q̃ te ode
rũt aſcendit ſp ·ſaraceni nanq; ex captõne t᷑

5

Ancte m fuperiam aſenderunk —

SRL. LVIIIE B
Ounfitebimur. c ]. Iſte pſalmus
eſt Stianactio ꝓpłi reuerſi de capti
uitate ba bilonis· Moꝛałr aũt pt᷑ ex
oni de qlibet peccatoꝛe vaciter pe
nitente · ⁊ ſic reuſus eſt de pẽti captiuitate et p
mo ponit᷑ gratianac tio cũ ð · Qonſitebimur
tibi deus egoꝝ mei ſimies de pᷣteritis innq̃ta
tib· conſitebimur 2lſeſſione laudis ꝓ beneſ
cio noſtre iuſtiſcatõnis et inuocabimꝰnomẽ
tuũ· ꝓ alijs beneſicijs obtimendis. Narrabi
mus mirabilia tua ·q̃ feciſti nobis:qꝛ maius ẽ
iuſt iſcare uimpiũ q; creare celũ ⁊ terrã· ſicut di
cit augꝰ St ſubdi᷑ duiina rñſio cũ ð· cũ acce⸗
pero tempus ⁊c ¶opoꝛtunũ iidicabo iuſtos
uidicio appꝛobatõnis · Liquefcã eſt terra i·
boĩes in terrenis ſidetes q̃ ſcut cera liqſcũt
ab igne ↄcupie p ↄſenſum in peccatũ moꝛtale
ego ↄſrmaui colünas euis colũne tre dicuẽ
homies iuſti q̊n meritis alij ſuſtentant · et ip̃i
a deo in bono cõſrmant Diii mmquis ic
ponit᷑ punitio pſeuerantiũ in malo cu ðꝛ. Di
xi iniquis iſti ſunt q̃ facuint contra p̃cepta ne
Satuua· ⁊ delmqntiboꝗᷓ faciut ↄtra affirmati
ua· nolite exaltare coꝛnu gloꝛiãtes ð vr̃a ma
licia. nolite extollè in altũ ⁊c ·i.nolite loq blaſ
phemias ↄtra deũ · Quia neq; ab oꝛiẽte vc.
id ẽ q; ex nulla pte abeſt dñs qᷓ pñs eſt vbiq;
Lm̃ deꝰ iudex eſt · nõ ſolu factoꝝ h etiã vᷣbo
rũ ⁊ cogitationũ. Munc hũiliat ſſupbũ· et
hũc exaltatſ humilẽ. q calix ĩ manu dñ c
id e punitio dura ad puniendũ pẽtoꝛes ꝓ vo⸗
luntate ſua· St inclinauit ex hoc in puniẽ
do petoꝛes ſucceſſiue diũſo tempe ſicut in dilu
uio et poſtea in ſbuerſione ſodome ⁊ ſic ð alijſ
Verũtñ fex eius ſ calicis· nõ eſt exinanita
m deo remanet ptãs ad puniendu malos ꝓ
volutate ſuaiõ hot᷑ Bibet omes peceatoès
terre. Ego aũt · Mic pomit᷑ gratianactio ꝓ

peꝑeccatoꝝ punitõne·qᷓ tñ nõ ꝓcedit ex ʒelo vn
dicte h iuſ ticie diuine Pſal. lvij Letabit untꝰ

cũ viðit vmndictã et ſic ðe in pſona uuſti ·Ego
aut annuciabo in ſeculuũ dei uiſticiã in punitõe

peccatoꝝ· cantabo deo iacob licet em̃ ſit deꝰ
oĩm · tñ ſpaliter ðꝛ deus iuſtoꝝ q̃ ſunt ſupplan:
tatoꝛes vicioꝝ et ommia coꝛnua peccatoꝝ cõ:
fringam ·.i: Ofringenda dicã p dei iuſticia · et
exaltabunt᷑ coꝛnua iuſti in ciuitate celeſſti

PSRL. LSSV.
Otus in iudea deus 2c. Pſalmũ
iſtũ fecit aſaph pᷣ̃uidens in ſpũ libe
rationẽ mirabile ppkłi ůnde a ſenna⸗
cherib pſecutõne · vt habe?. iij Re
xix · Miſtice põt exponi de lberatõne ppli chꝛi
ſtiani tempoꝛe balduini regis hierłm qui ãno
dñi:· Mcxxmj p̃uentus a ſaracenis fuit captꝰab
eis · ⁊ tüc vndiq; venerunt ſaraceni vſq; ad ſe
xaginta milia vt chaiſtianos extermmarent
totaliter de tra ſancta·q̃ 2ſidentes in ſolo deo
in pᷣlium exierũt · nõ pkes eſtimati inter eq̃tes
⁊ pedites q; tria milia et figno cehtus dato de
q̊ dicet᷑ infra vic toꝛiã mirabilẽ habuerũt ⁊ ðOo
magmſice Itias egerunt · Sic S ða Notus in
iudea deus qm̃ tuc a ſdelibus habitabat᷑ in
ifrael magnum nomẽ eius ·i.m clero nlius po
pub ꝗᷓ p ceteris habebat maioꝛe noticiam dei
St factꝰ eſt m pace locꝰ eius dicta victoꝛia
de ſaracems obtenta. et habitatio eiꝰ in ſion ·
nam ibi hitabant deuotioꝛes inter chꝛiſtianos
tb⸗ fregit potentias ⁊c·ſ.ſaracenoꝝ qui ĩ
ellis vtunt᷑ gladijs arcubo ſcutis · Fllumĩanſ
tu mirabiliterna in pncipio ↄgreſſus quidaʒ
fulgoꝛ celitus deſcendit ſup ſaracenon exerci
tu et ſtatim om̃e robur ſugit ab eis et ceſi ſue
rant a chꝛiſtiams vſq; ad ſeptẽ milia quinq;
miha in aquis ſubmerſi nullo de chꝛiſtianis ca
dente ideo ſubditur · /turbati ſunt ſcʒ ſarace
m ·Doꝛmerunt ſomnum ſuum ſſcilʒ moꝛtis
let nihil muenerunt ⁊c ·ſcz de ſpolijs chꝛil lia
noꝛum que pꝛedari ſperabant Ab increpati
one tua ⁊c id eſt a punit õne tua modo pꝛedi
cto facta. doꝛmitauerunt ſomno moꝛtis. qᷓ
aſcenderunt equos . 1d eſt. equites ſaraceni
Tu terribils es pꝛopter quod null⸗ poteſt
relſtere tibi De celo auditum feciſti iudiciun
per fulgoꝛem pꝛedictum terra tremuit ĩ aõ
uentu ſaracenoꝛum· et quieuit in debellatõe
eoꝛum: deo ſubditur Qum exurgeret in iudi
cium deus ad puniendum ſaracenos. vt ſal⸗
uos faceret manſuetos terre id elſt; chꝛiſtia⸗
nos · Quonmiam cogitatio hommis confitebi
tibi /chꝛiſtiami nanq; videntes manifeſtum

auxilium dei eonfeſſi ſunt magniſce confeſl io⸗

ne laudis bonitatem miſericoꝛdie duume et
miſerunt domino ſideliter ſeruire deo ſubdi
tur. Vouete er reddite Ec. terribili et ei qui
aufert ſpiritum pꝛincipum ⁊ id eſt pꝛmcipa

lium in exercitu ſaracenoꝛum

—
—

— T.

ſtde⸗
plan
uch
ni

ſi

MAni
Plte
enng
inhe⸗
Pce
Gulie
capee
Pad
narent
loden
eiten

e

ſt15
Otugfn
baiin
luspe
amde⸗
Ncto
ſon
lanos
quui
mmian
guuder
exera
en ſe
rmng
funisc

ſance

mnorts
heiſtin
wpar
prdj
oli
cenn
eſt
dien
itind
li⸗

S

eszcXz. LsSn
Oce mea Sicut dictum fuit in

pꝛeuidens captiuitate babilonicam
uturã apter mioꝝ ifrael peccata et
eius terminatõnem apter bonoꝝ merita. ſcʒ da
meus eʒechielis et anoꝝ ſanctoꝝ illuis tpis ſec
hunc pſalmũ Miſtice vero poteſt exponi de p
ſecutiomibus eccleſe ꝓ impatoꝛes romanos qꝗᷓ
ceperunt tempe neronis:et termmate fuerunt
m moꝛte uiliani apoſtate· quia tunc iouinian o

chaſtiamiſſimo impatoꝛe facto apte ſunt eccle

ſie· et cepit religio xpᷣiana gaudere· ſicut dicit ĩ
legenda ſanctoꝝ martirum iohannis et pauli.
dicte vero pſecutõnes termmate fuerunt per
bonoꝝ oꝛatõnes et ſpecialit ſancti baſilij et po⸗
puli ſuiad quoꝝ pᷣceſ beata virgo miſit ſanctũ
mercuriu martirẽ ad mterficiendũ iulianũ apo
ſtatam ſic ergo ðᷣꝛ in pſona eccleſe. Voce mea
ad dommum clamaui tpe pſecutõis oꝛando:
Let intendit mibi me hberando deum exquu
ſiui manibus meis ⁊c ſcʒ extenũs ad celuʒ. et
non ſum deceptus verbuz eſt oꝛantis plebis
deuote ſentientis effectũ oꝛõis ſue · Renuit ·
Hli renuertit᷑ pſalmiſta ad tẽpus pᷣcedens ib e⸗

expoſitione literali a ſaph in ſpiritu

rationem eccleſe · dem eius pſona. renuit cõſo

lari amma mea m blandicijs tyrannoꝝ·ꝗᷓ fre⸗
quenter xpianis ꝓmittebant magna vt eos e⸗
uellerent a fide cheiſtiana- memoꝛ fui dei. pꝛo
me paſſi et delec tatus ſum in 2tumelijs pꝛo
ipſo· Rctu u'- bant apoſtoli gaudetes a con:

ſpectu cõſiiij qin digni habiti ſunt ꝓ noĩe ieſu

contumeliam pati: et execitatus ſum in patie

tie vrrtute · et delecit ſpus meus .vera hunuli
atione de quo defectu dicit᷑ math v. beati pau
peres ſpiritu·id eſt non habentes inflanteʒ ſpi
ritum. vt exponit auguſtinꝰ. Knticipauernt .
pigilias. oculi mei c pſicut legit᷑ de beato pe
tro ꝙ ſurgebat de nocte in pamo galloꝝ cãtu
ad recoꝛdanduʒ cũ fletu qualiter xpᷣm negabat
ex timoꝛe xpiani etiam paimitiua eccleſia vigi
labãt ð noc te ad ſepulturas martia ex deuotõ

pro peccatoꝛu recoꝛdatõne:? martin paſſione
magis oꝛabãt coꝛde qᷓ; voce Vnde dicit poeta
Interdum lacrime pondera vocis habent· Co
gSitaui dies antiquos id eſt beneſcum creati
onis: et annos eternos in mente habui .i bñ
ſicium eterne retributõis· et meditatus ſuʒ no
cte cum coꝛde meo in oꝛone ſecreta: ⁊ exerci
tabar pſcrutando ſcientie mee ſecreta. et ſco
pebam ſpum men /extergens inde peccata ſal
tem venialiaſine quibus non ptrãſicur pñs vr
ta Nunquid c · Licet pſeci de eccleſia nõ
timeant af fuctõnes ꝓ pſonig ꝗpꝛijs tñ eas ti
ment pꝛo pſonis mſirnns 2 eos conſolant᷑ dicẽ
tes · Nuquid ineternũ ꝓijeant deus ſcʒ popu

lum ſuu ip̃ᷣm dimttens in afflictõne ·.q d. non.
ſed ipſum reſpiciet in miſericoꝛdia et conſolatio
ne. ideo ſubdit᷑ in pſona eccleſie · St dixi nuc ce
piſcʒ pace gaudere:quod fuit impletuʒ in moꝛ
te uiliami apoſtate Hᷓ mutatõ dextere excelſi.
id eſt p eius potentiã et miericoꝛdiam ſacta·
Memoꝛ fui operuʒ domm quibus ab mitio
mund conſuenit muiſte paſſis miereri · ideo ſe
quitur· quis deus magnus ⁊c /qd· nullus qꝛ
facit mrabilia totuis nature create virtutem
tranſcendentia·ideo ſubdi Notam feciſti ĩ po
pulis virtutem tuã iuhanum impante oꝛbi ðᷣ
iciendo· redemiſti in bꝛachio tuo.· id e vtute
tua populum tuu .xpᷣianũ de tyrannide iulia
m· ſlios iocob ⁊ ioſephid eſt vicia ſupplanta
tes et in virtutibus creſcetes· Viderunt te aqᷓ
d eſt populi vderunt potentiã tuaʒ contra ce
ſrem · et timuerunt ·· ſdeles tuos pſequi: et
turbate ſunt abyſſiid eſt malefici habetes pa
cta cum demonibus quon arte vtebat᷑ iulianꝰ.
vt dicit᷑ in hyſtoꝛia triptita:· multtudo ſonitus
aquarumid eſt populoꝝ qui de moꝛte inlani
multipliciter loquebant᷑ et xpᷣiani deũ laudabat
weo ſubdit · vocem dederunt nubes p quas
ſigniſcant᷑ xpiam in virtutis culmme conſtituti
Stenim ſagitte tue tranſeunt id eſt pᷣdicato
res· vnde in pſona pdicatoꝛis dicit᷑ eſa · xlix · po
ſuit me qualſi ſagittam electã ille vero ſagitte
moꝛtuo mulano tranſierunt ad pᷣdicandum chri
ſtum ſecure quod ãte facere nõ audebãt. Vox
tomitrui tuiid eſt pdicatõnis. in rota id eſt
tunc fuit ĩ orbe qui eſt circularis nigure. Fllu
xerunt choruſcatõnes tue d eſt miracula p̃di
cationem confirmantia:· vidit et 2mota eſt ter

ra ad credendum m xpon quomiã ex hoc ſeqᷓ
tur multiphcatõ bonoꝝ opeꝝ·ſequit᷑ m mari

via tua et ſemite tue ⁊c] p viam intelligit᷑ obſ
uatio mandatonꝝn p ſenmntas aut obſeruatõ con
ſinoruũ que ſunt vie ꝓcedendi p mare huiuſ mũ
di ad patriam paradiſ· et veſtigia tua non 28
noſcentur per creaturas em m quibus eſt ve

ſtiSunz dei · pfecte n 2gnoſcit᷑ eius eſſentia· De

duxiſti ſicut oues populũ tuum chriſtianum.
li manu moyſi et aaron p moyſen populi du
cem mitelligi᷑ bonus princeps et per aaron põ

tiſicem bonus pᷣlatus:periſtos em bene regiẽ

in temporalibus et ſpualbus populus xpianꝰ:

ſenſum literaleʒ loquit᷑ de regno da
uid qui ſuit nigura chriſti · ꝗpter qðᷣ
. iſtice poteſt expõi de regno eius

. gitur primo excitat᷑ auditoꝝ attentõ cũ dicit
LKt

1g
7
2
.
ð
—

tendite pre meus .id eſt pple chriſtiane qᷓ
a chriſto eſt denomjnatus legem meã -ſeua
Selicam·. inclmate aure veſtram C [corporis
et cordis. Aperiã in paboł os meu ex vᷣcurſu

LESRLLI LSXVII
Be 2c.]· Dſalmus ite ſcom

euangelij patet ꝙ chꝛiſtus cõmuniter parabo
lce docebat: loquar ꝗpoſitõnes ab mitio /lle⸗
gis date· cuius pᷣcepta moꝛalia rephcauit· euan
gelica conſſia ſuperaddendo Quanta audi
uumus FHic conſequẽter ponit᷑ narꝛatõ in qua
declaratur multiplex bonitas xpiet ꝑ oppoſñtũ
ingratitudo mali populi xp̃icum dici᷑ Quan⸗
ta audiuimuſ ⁊c ·Momo xpc a patre auduut 1
diſcipulis nunciauit· ſicut dicit iohan· viij. Que

aud un ab eo hec loquoꝛ in mundoet ex pꝛece:

pto chꝛiſti apoſtoli denunciauerunt oꝛbi.Ma:
thei· vltimo· Runtes in mundu docete omes gẽ
tes „πι St ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ alijs denunci
auerunt ideo ſubdit᷑· Nõ ſunt occultata a ſinjs
eoꝛum ⁊c narꝛaãtes laudes dommi ſcʒ ieſu xpᷣi
et mirabiln eius que fecit.in hieruſale ⁊ iuda
Et ſuſcitauit teſtimoniim id eſt lege euange

licam· in iacob·id eſt ſupplãtatoꝛibus vicioꝝn ·

quibus ꝓſicit euangelium· et legẽ poſuit in iſ
rael·id eſt conteplatoꝛibus duume veritatis ·
Quanta mandauit patribe nrs id ẽ apoſtoł
alijsq; diſcipulis. nota facere ea ſilijs ſuis id
eſt credentibus qui ſunt ſilij dei ſpuales. vt cog
ſcat generatõ altera vſq; ad fineʒ mundi futu⸗
ra. vt ponant in deo ſpe ſuam ⁊c ⁊ non m vaĩ

tate mundana ne fiant ſicut patres eoꝝ p qͥs

intelligunt᷑ pſeudo apoſtoli et heretici qui cepe
runt docere et male a pꝛmcipio eccleſe· genera
tio que nõ direxit coꝛ ſuũ ad ſequedu chaiſt ũ
et nõ eſt creditug cum deo ſpus eiuſ erꝛabãat
em̃ in ſide et moꝛibus· ſilij effrem intendentes
et mittentes arcũ · ſic oꝛdinet᷑ lra. mitendẽtes
arcum et mittetes .ſagittas ex arcu:p filios ef

frem qui ꝓceſſerunt ad pus nã contra dommi

voluntatem ſigniſcant᷑ heretici qui impugnãt
ſidei veritatem · et ip̃i intendunt arcuʒ ſacre ſcri
pture eam interpᷣtates puerſe et mittunt ſagit
tas contra veros doctoꝛesh̊ͥ quua non pᷣualet.
ſubditur couerſ ſunt in die belli a lacris do

ctoꝛibus confutati/ non cuſtodierunt teſtame

tum dei ⁊c /moꝛibus ⁊ ſide deuiantes a vᷣtate
euangelij Coꝛaʒ patribus eoꝝ c id eſt coꝛã
veris apoſtolis qui dicunt᷑ hic patres heretico

rum · eo ꝙ ex ipᷣis exierunt ·jio:ij. Ex nobis pꝛ-o

dierunt h non erant ex nobis fecit mwabilia ĩ
terꝛa egypti l.id elt in iidea que dicit egyptuſ
eo ꝙ erꝛoꝛibo fuit obtenebꝛata: m cãpotaneos
qui interpꝛetat᷑ 2 ſummatõ·na ibi ſaluatoꝛ opus

noſtre ſalutis ↄſummauit dicens in cruce· con

pꝛeſens ſeckhm pduxit eosſ.apoſtolos ad p
dicandum gentibus p orbem. 2a ſtatuit aquas
quañ in vtre /id ẽ tribulathes mũdi ab eox im
pedimento cõpeſcuitnã tpe tribulatõis nume
rus ſideln u madis creuit · et deduxit eos ĩ nube
TC. id eſt in ſe pſo qui eſt nubes ab eſtu pꝛote

Sens ⁊ noctẽ illummans· Interꝛupit petraʒ

ſummatũ eſt oh·xix· Interrupit mare d ẽ

id elt ſeĩm qui petra dicit jcor· x interꝛũpi p

miſit in ſua paſſione clauoꝝ et lanceoꝛuũ pfoꝛati
one· et adaquauit eos c nã inde ꝓdierut flu
enta gratie ⁊H appoſuert adhuc peccare ei·.Che
retici ⁊ malichꝛiſ tiam vt peteret eſcas illa pe
titio mala que dekribit hic vſq; ibi in ommb
hisdupliciter poteſt expomi miſtice· ſde cibo
coꝛpali et ſprrituali.Pio modo expont᷑ de ma
hs relgioſis et ingratis: qui non ſunt contenti
cõuentualib ſibi miſtratis· cuʒ tñ freqñter thłia
et paucioꝛa ſuffeciſſent eis ĩ ſeculo· ⁊ ꝗpter eoꝛuʒ

impoꝛtunitatẽ pᷣndentes monaſterijs ↄdeſcen

dunt petitõi eoꝝ.⁊ hoc cedit ad malũ ſpuale pe
tentum et aliquado cũ hoc ad coꝛpale malũ nã
ex ingurgitatõe mmcurꝛũt infirmitatem ⁊ ahqnñ
moꝛtem· Alio modo exponit᷑ deſumentibus in
digne lacramtum eukariſtie· in quo ſub ſpẽ pa
nis verachꝛiſti caro continet᷑ ⁊ de tanbus dicit᷑
j· coꝝ·xj· Qui vero manducat indigne uidicuiʒ

ſibi manducat ⁊ bibit · Hꝛopter qð in ſine cõclu

ditur Adhuc eſce eoꝛuʒ erant in oꝛe ip̃oꝝn ꝛc·
t occidit pĩ gues eoꝝ ⁊c] nam indigna ſump
tio vel celebꝛatõ huius ſacramenti magis ẽ dã
noſa ullis qui ſunt in ſtatu maioꝛ: In omni

bus his Hic ðſcribit᷑ ingratitudo maloꝛum iu
deorum . ex multiplici recidiio m peccatum nã
decies deum tentauerunt vt dicit᷑ nui · xiij · per

quos ſi gniſicat᷑ mali chriſtiani qui timore pene
ceſſant a peccato· ⁊ ſtatim reincidunt tranſeũte
periculo:apter quod ſnali cõcludi Quotiẽs
exacer bauerunt eum ⁊cqd multotiens valo
Non ſunt recordati 2c ·ic ðᷣſcribit᷑ ingra
titudo umeorũ de egipti flagellatõe ⁊ ſua libe
vatione Ner egipti flagellationem ſigmiſicata
fiut iudeorum fiagellatõ ꝓ romanos ·qui młti

pliciter eos pcuſſerunt ſeʒ terram eoru deſtruẽ
do ⁊ eorum bona rapiendo:⁊ populum ptĩ oc

cidendo ⁊ ptim captiuando.· Per liberatõnem

vero iudeorum ſignata fuit lberatõ xpᷣanorũ
qui tunc erant in iudea qui ãte aduentũ roma
norum monitu angeli tranfierunt in regnum
a grippe· qui ↄfederatꝰ erat romaĩs:⁊ ſic fuerũt

ibi ſaluati :. Quia tñ eoꝛũ alqui fuerunt mali⁊ p
conſequens mgratiideo p ingtitudimem iude
oꝛum exeuntuum de egipto ſignata fuit eoꝛũ in
gratitudo ꝗpt᷑ qd concludit᷑· et deduxit eos mn
ſpe c– Et induxit eos in montem ſanctiñ
cationis ſue ⁊c Micðᷣſeribit ingtitudo iudeoꝛũ

de beneſicõ introductõnis eoꝛu in terrã ꝓnnſſi

onis:eiectis inde chananeis in qua p ydolatriã
tanqʒ ingti den exacerbauerũt Per hoe & ſigni
ſicata fuit mgtitudo maloꝝn xpᷣianoruũ qui pꝰqᷓ;
ingreſſi ſunt militantem eccleſam p baptiſmuʒ
qui eſt ianua ſacramentorũdeu offendut multi
pliciter male viuendo et hoe eſt qð dicit · Re e⸗
duxit eos in montem ſanctificaconis ſue id ẽ
in eecleſiã qᷓ dicit᷑ mons. Eſa.ij Rrit ĩ nouichmis

—

lubſpep
busdee
e udeci
fnec̃t Gt
eipoy
Gnafum
mgoedi
Nomm
nalorumi
Crätum ti
riin pe
ote pene
tranun
Qoties
lens vad
bitmngtt

1ſulbe

ſignſhen
quinkt
rüdeſtne
ummptioe
etntönen
anori
ti woni
regnum
ſeſuerüt
tman,
pen ill
teonmn
urtecen
nlrckf
ivoi
en inſt
lnd
vig
up
nul,
4.re,
e de
llhm

diebus pꝛeparatus mons domu s domim in vᷣ
tice montium ⁊c · que monte ſanctiſicauit et ac
quiſut virtute paſſionis ſue· Et eiecit a facie
eoꝛum gentes c]terꝛas em gentum xpᷣiam ĩ
habitant·aliquas p gentum conuerſionem. et
aliquas pꝑ eoꝛum debellatõem p pꝛincipes xp̃ia
nos·. dt tẽtauerut exacerbauerũt c] ſmali
chꝛiſtiani. In iram concitauerut eũ in collibus
ſuis id eſt m pompis et t ſupbijs et ſcuptili⸗
bus ſuis ⁊c ydolum em̃ luxurioß e aduͤltera
ſua vel cubina et ydolũ auari pecunia et ſic de
alijs · Rt repulit taber naculuʒ ſilo per ſilo in
qua fuit arca dommi ſigniſicat᷑ terꝛa de qua xp̃i
ani ſunt eiecti ꝗpter ſua peccata· ſicut eſt mõ in
dea ⁊ af rica· St toidit ĩ captiuitate vtute eon
pꝛio pꝑ coſdꝛoe regeʒ pſan:pꝰea p ſaladinu. t
concluſit m gladio populum ſuu ⁊cquia mul
ti de chꝛiſtianis fuerunt occiſi aliqui ſer⸗o aliqᷓ
gne· Verũtamen quia pagam fecerunt hoc imi
qua voluntate· ideo puniti ſunt a deo pena Se:
henne apterquod ſequit 8t pcuſſit inmicos
ſuos in poſteriora id ẽ in moꝛte deijciens eos
ad inferna · opꝓbꝛiumſ empiter nu dedit ůns
nam illa pena eſt eterna · St repulit· ic po
miur mtenta cõcluſo.ſ. ꝙ regnum debeat᷑ xpᷣo
d eo dicit · SRt repult tabernaculu ioſeph id ẽ
cultum veteris legis. et tribũ effrez ꝛc p que
ſigniſicat hereticoꝛꝝ cõuenticula. ſed elegit tri⸗
bum uida de qua deſcedit xpᷣc ym carne. mõ
tem ſion que dilexit d eſt eccleham militantẽ
et ediſcauit ſicut vmcoꝛniũ ⁊c lid eſt eccleſaz
trumphanteʒ in terꝛa quã a fundauit in ſecha
id eit in terꝛa viuentium vita eterna: Et elegit
dauid ſeruu ſuum .i bominem xpᷣm. 2 luſtulit
eum de gregibus ouin ynde ſocietate credetiũ
in ſua acennone· paſcere acob puu ſuu d eſt
populum xp̃ianum adhuc wiatoꝛe quem paſcit
ſacramento eukariſtiein quo totus chꝛutꝰ con
tinetur ſub ſpecie tñ aliena: et irael heredita:⸗
tem ſuam id eſt populum p̃henſoꝛem queʒ
eodeʒ paſcit pabulo ſub ſpecie ꝗpꝛia. St pauit
eos in innocetia coꝛdis ſui eſt em agnus ſine
macula: et in intellectlibus manuũ ſuaꝝ np
ea que fecit intellectu duimo et humano. dedu
xit eosad regna celeſtia

DSXNT. LXNVIII.
1 Eus vener unt gentesꝛc

Pſalmus iſte loquit᷑ de deſtructõe

⸗ 4 cuuitatis et templi pꝑ nabuchodono

ſoꝛ et de repatõne p cyrum·. Moꝛa
liter aut poteſt expom vt ſit oꝛõ eccleſie contra
inſideles· ſacra loca deſtruentes ⁊ ꝗphanantes
quod factum fuit tpe coſdꝛoe ⁊ iten tpe ſaladi
ni· t pꝛimo pom᷑ lamentatõ ꝓ tali deſtructi
one cum dicit Deus venerut gentes in here
ditatem tuãin qua opatus es ſalutem· pollu
erunt teplũ .· ſcʒ eccleſias ꝗphanando et ibidẽ

turpia faciendo poſuerũt bieruſal lem in pomo
vum cuſtodiam ·id ẽ poſuerũt rectoꝛes m hie
ruſalem pſonas viles ſicut pſona vilis ponit᷑ ad
cuſtodiam · Poſuerüut moꝛticma ßuoꝛum tuo⸗
rum ⁊c]quia tũc multi xp̃ᷣiani ſuerunt occiſ.
ſine lepultura dimiſſi. Eacti ſumus opꝓbꝛuz
c··id eſt builis condicõnis et deſpicabiles.
Vſq;q̊ domine. Mic ponit᷑ ſecudo depᷣcatõ ꝓ
reparatione cuʒ dici᷑· Vſq;̊ domine waſceris ·
c. dimittendo xpᷣianos in hac nunſeria effun
de iram tuam τα1 punitõnem ſup ſaracenos.
quia comederũt iacob ⁊c · id eſt populũ chꝛi
ſtianum ad quẽ nomen iacob et ifrael eſt trann
latum·Ronj Non em qui in manifeſto iudeꝰ

eſt neq; que in manifeſto in carne circuciſio ·ß qᷓ
in abſcondito i iudeus eſt et cixcũciſio coꝛdis in

ſpiritu non lra· [Ne memmeris miquitatuʒz no

ſtrarum antiquan /d eſt contractan a pribus

noſtris et a nobis in noſtra umentute cito an⸗
ticipent nos miſericoꝛdie tue. 2 ſu bdit ca. qʒ
paupes facti ſumꝰ nimis d elt impotetes ad
ſatil faciendu tibi ꝓ peccatis Kdiuua nos de?
c ·p tuam potentiam. et apter glonaʒ nonmm-

ms tui C non ꝓpter nvᷣam iuſticiã· ne foꝛte

dicant in gentib vbi eſt deus eon. reputates
Jꝓñt impotens ad nos ſaluandu: et mnoteſcat
in nationibus id ẽ in inſidelib tua potentia ex
ſue percuſſionis expientia Apter eoꝝ blaſphe⸗
miam et etiam crudeltatem in occiſione xpiano
rum et carceratõe· redde vicinis nolſtris ſeptu
plum c!· id eſt punitonem pfectam · ſeptẽ eĩ
diebus omne tempꝰ comphendi ideo p ſepte
narium pfectõ denſgnat. Nos aũut I Hic vl-
timo ꝓnnttit᷑ gratiaꝝ actio ꝓ exauditõne deß
cationis ſperata cũ dicit. Nos 3 at popul? tuꝰ
in te p baptiſmum regenerat?· et oues paſcue
tue id e ſacrameti euka riſtie ad qð nõ ardmit
tunt᷑ mſ regenerati p baptiſmum. Zſitebimuꝛ
bain ſeculu ·conſeſſione laudis.·

ESANLK. I
iregis i rael 2c

Sicut pcedẽs
pſalmꝰ expoſitꝰ eſt miſtice vt ſit oꝛa
tio eccleſe ↄtra hoſtes viſbileſ ſic
iſte poteſt exponi vt ſit orõ eccleſe

ntra boſtes inuiſibles· de quib diẽ apoſtol?

ephe vj. Nõ eſt nobis colluctatõ aduᷣſuſ carne

et ſanguinem q́ aduͦſus principes et poteſtates

aduerſus mundi rectores tenebrap baꝝ tra
ſpiritualia neqcie· DSic ergo dicit᷑ orando· Qui
regis iſrael id e Plm chriſtianũ ad quẽ nomẽ
iſrael eſt tranſlatu vt dictũ eſt ſupra. intede
ſcʒ orationi mee· qui deducis velud ouem io⸗
ſeph·qui accreſceſinterpᷣtat᷑ideo ſigniſcat o
mmem in bono virtutis creſcentem quẽ deduẽ
des de virtute m virtutem vſq; ad deü deorũ
in ſion. q̃ ſedes fuper cherubin iangelis p̃ſ
des · manjfeſtare p tuu axuiliu. coꝛa effranmn

bemamm ⁊ manaſſe p effraim qui frugiſer in

terptatur ac tim ſignincant᷑ ꝓp manaſie vo qui
obluno interpꝛetat᷑ contemplatun qui ter:eno
rum oblunſcunt᷑ in deu eleuati p beniamm qui
interp̃tat᷑ flius dextere pᷣlati:quia debent eſſe p
ſectioꝛes ceteris ſcut ps dextera foꝛtioꝛ eſt ſ:
niſtra ex ins vero tribus ſtatibus cõſtituutur
ecckhie coꝛpus · ꝓ cuins defenſione ſubdit / exci
ta potentiã tuã ⁊c ſcʒ ad repmenduʒ maligno
rum ſpirituũ neqciã de“ conuͦte noſ de ĩ bati
one tentationu ad pacem mnternã oſtende faci
ciem tuꝗ α p mamſeſtam auxiliatõz. Dom':⸗
ne deus virtutu id eſt angelon quouſq; ira
ſceris id eſt q;diu oſtedes te ratu auxiliu dif
ferendo poſtulatu·. Qibabis nos pane lacrima
rum ꝛc quia non poſſumus cõſolari· donec ſon
tlamus beneſcium auxili tui:. Doſuiſti nos in
ront᷑dictõeʒ viciis noſtris c i: ſprritibus ma
ligis qui dicunt᷑ noſtri vicinn eo ꝙ habitat no⸗
biſcum in hoc aere caligmolſo· dicunt᷑ tñ minnci

noltri q; ſemp machmant᷑ ad malũ nrm. De⸗

us virtutu Zuerte nos ꝛc. ſcʒ de luctu ad gau
duim p depꝛeſſione mnimcon noſtroꝝn Vne

am ꝛc. · Ehe ponit᷑ ratõ ad pᷣdicta quilibʒ em di
ligit et defendit opa ſua. ꝗpter qð ꝗponitur ꝙ

eccleſa ſit opus dei cum dꝛ· Vmea de egypto
tranſtuliſti id eſt eccleſia tua de inſdelnate gẽ
tuim ad ſidem deo ſubdit. eieciſti gentes ſcʒ
de ſua mſidelitate: ſicut᷑ dicik ꝓuᷣ xi. Verte im
pios et nõ erunt ſcʒ impij ſicut an et plantaſti

eã per apoſtoloꝝ pᷣdicationeʒ· dux itineris ſu
iſti.ſicut dicit᷑ marci vltimo llr aut ꝓſecti pᷣdi

cauerũt vbiq; domĩo coopante et ßmone aſßir

mante ſequentibus higniſ. Operuit mõteſ vm

bꝛa eius conutendo mund i pemcipes· arbu

ſta eius cedꝛos dei] ↄuertendo maximos ſapi
entes ſcʒ dyoniſiu ambꝛoſiu auguſtinn et alioſ
plures. Ded qm ex credentibus multi decliaue

runt a ſide et moꝛibus ſubdit· Vt quid deln
xiſti id eſt deſtrui pmiſiti: maceriã eius id
elſt clauſuram virtutu/ 1 vmdemuant ez omes
qui ptergrediunt᷑ viam d eſt maligni ſpiritꝰ.
qui diſcurꝛunt ad deſtruendu fructus eccleſie ·
Extermimauit eã aper de ſilua /id eſt poꝛcus

Alueſtris qui eſt animal imundu apter qð ſigẽt
demonem tentantẽ de luxuria 1 ſingularis ſe

rus depaſtus eſt ea d demon tentans de ſu
perbia ꝓpter quod peti dumũ auxiliu cũ d ·

Deus virtutn Zzuertẽ c · eccleſiã tua defendẽ
Do et eam in bonis pficiendo· et ſup fitium bo
mimng i eſt xpi vicariuz qui caput eſt eccleſe
que conſirmaſti i loco tui poſuiſti. Incenſa
gni et ſuffoſſa ſ demones ignez ſun poꝛtãtes.
et mferm ſolſſe deputati. ab merepatõne tua pi

bunt i ab inpugnatõe eccleſe ceſſabunt · Ei

at man tua ſup virj dextere tue] itua peo

tec tio ſup caput eccleſe &t non diſcedimus a

4

te et qiua bonitas Flati multũ facit ad bonita
tem popuh:ideo ſubt᷑ vunhcabis nos vita

Sratie · Reſiduun patet ex dicuuis

Xultate deo ·Hunc pſalmum fecit
aſaph ad decantandu p leuitas ĩ pᷣn
cino meſas ſeptimi cui apud nos coꝛ

ne er Kuctuu collectõne fructus aut bonoꝛuʒ
opeh elt beatitudo. Sap̃· i. Bonoꝝ laboꝝ glo
rioſus eſt fructus:.Qui frucaus colligit᷑ pꝰ bẽc

Vſtam m re h in pꝛeſenti quodãmodo colligit in

ſpe· quomiã ex deguſtatõe bonon celeſtium ſen
titur aliqua dulcedo celeſtis patrie et talnbo ðꝛ ·
ESxultate ðo metis deuotõe: aduutoꝛi nro ʒĩ
omnis bom ꝓmotõne· iubilate deo iacob lli
cet eĩ ſit deus omniu pꝑ creatione tñ deus ẽ ſup
plantantium vicla p cultuʒ ſpecialem · Sumne
pſalmũ et date timpanũ c p hec inſtrumenta
muſicalia lgmſicant᷑ vrijmotus amimi p deuo
tionem in deu · bucmate in noomemia id eſt
laudate deum m venouatõne mentis p gratiaʒ
neomema nanq; ðꝛ a neos qð eſt nouu: min mſi
Ini die id eſt quando p ꝓ babilem 2iecturaʒ
percipuis in vobis gratie renouatõem quia
pꝛeceptum in iſrael eſtid eſt m populo xpᷣia
no vt ð tali beneſicio reddant᷑ gratie deo· et iu

dicum deo iacob iudicium ſcʒ appꝛobatõis nã

deus aſpꝛobat talem gratitudme hommns te
ſtimomum m ioſleph poſuit illud p ioſeph qui
creſcens interpꝛetat augmentũ m bonis opib
ſigniſicatur et hoc eſt qdam teſtimonuiz diui
ne gratie creſcentis in mente cuz exwetc de ter
ra egipti id eſt de tenebꝛis ignoꝛantie ad illu
miationem ſapientie diume· linguã quã non
nouerat audunt quia tunc dunmnas ſolatões

percipit· Oſee ſco. Loquar ad coꝛ euis 2 canet

LDuiertit ab oneribus doꝛſum eius quia tał
abſolnitur a iugo mundi carnis et dyaboli.
In tribulatõne homo ſic a deo llummatꝰ et
conſolatꝰaliqñ foꝛtit ĩpugnaæt᷑ a demõe· ꝓpĩ qð
debet feruentius oꝛare et deus eum exaudit iõ
dicit · In tribulatõe muocaſli me et beraui te
exaudun te in abſcondito temꝑeltatis .· id e in

foꝛti impugnatõe demoms muiſbihs. ꝓbaui

te apud aqua ↄtdictõis nõ ſolu eſĩ demoes p
ſe pſos iuſtos hoĩes moleſtant.ᷣ etiaʒ p hoĩes
malos: vt eos ab mepto bono retrabant et B
vocatur aqua ↄtradictõis vbi uſtus ꝓbatur·
quando pꝓ hoc a bono non mpeditur ſ̊ magis
per conſtantiã in hoc firmat᷑et talibus dicit de

us· Rudi populus meus c et quid dicat ſub

ditur. ſi audieris mein mandatis meis pſeue
rando · non erit in te deus recen ſ ꝛc · de reces
dicit᷑ creatura que male amat᷑ ſicut pecunia eſt
de auari et ribalda luxurioſi et ſc ð alijs. 8go
em lum dommus de tu?. latria colend?qui

reſpondet ſeptember: ꝓ graꝝ actio

c

cat
Hu
tun
o
crac
bon

ut

eoꝛ
ſub
lon
W
60
ſac⸗
ſem
lme

der
los
n
cu
cr
ſin
de
m

— — — — ———— Wð

J]—— —

8 vNH

UIn ſei⸗

.

noſin
nosc
Wacte
torn
S
Olgtn
lum
tabd⸗
zindf
geſ
dumm
umend
ſpdar⸗
oen
dgnn
linn
lecutz
n
nlorn
oerlt
tooi
ni
pbai .
opi
din
tdetcr
dl
nüͤn
Nrtös
1landt
niati
bol⸗
tad
pigs
ute
den
Pbui
eop
ies
tab
htut⸗
996
Gtde
t lb
pun
eris
eſt

4

ul

edurxi te de terꝛa egipti id eſt de tenebꝛig pee hominem ambulatis· et ſicut vnus de pꝛincipi
cati dilata os tau nd eſt deſderuuz tuu ad bo bus cadetis ad eſt ſicut vnus de angelis caden
num. et inplebo ilud . quia ſolus deus appe⸗ tibus in penam gebenne · Surge deus iudica
titum homims poteſt ſatiare t nõ audunt terꝛam] id eſt ſurges ad iudicanduʒ oꝛ bez in ſi
Eccleſa militans eſt ſicut ſagena ao litus mũd ne mund lcet em deſcendat ad indiciu dieitur
tracta. ꝗpter quod habet malos homines cum tamen tunc ſurgere quia tuc apparebit in maxi
bonis admixtos et ꝓ iullis ſubdi᷑· St non audi ma poteſtate qui in aduentu pꝛimo apꝓparuit
uit populꝰ c et dimiñ eos ᷣm denderia coꝛdis maxima humilitate· qm tu hereditabis m om
eoꝛum ⁊c· quia ꝗpter ſuã maliciam diumna grᷣa nibus gentibus bereditabit em tunc in bomiſ
ſubtrahitur · et ſic ſenſualitatem ſequunt᷑ de ma per dulcoꝛem miſericoꝛdie· m malis p rigoꝛe
lo in malũ ruedo: ñ płus meus audiſſet me· iuiul ticie DSXRL. L

dus qinis ſ mihs erit tibi 2c]
Dſalmũu iſtum expoſui literaliter ð
mirabili liberatõne populi irael ab
exercitu ſennacherib · vt habetur mj

mhi obediendo. pꝛo nihilo foꝛſtan inimicos
eon humliaſſem .id eſt ꝓ modico buicio mibi
facto demones et malos homines eis ſubieciſ:
ſem· Inmuci vero dommr id eſt mali xp̃iani

‚

mentiti ſunt ei · recedentes a ꝓmiſſo quod ei Reg xix. Miſtice vero poteſt exponi de libera
fecerant in baptiſmo: ⁊ erit tps eoꝝ m ſecula tione mirabili xp̃ianoꝝ de ſaracemg tpe baldui
id eſt eoꝛum pumitõ erit eterna· Et cibauit i⸗ m regis hieruſalem ſicut ⁊ pſalmus qui mcipit
los ex adipe frumenti ·in ſacramto eukariſtie notus in iudea · dicendo · Deus qs ſimis erit
de petra melle ſaturauit eos ·i de chꝛiſto ð tibi· ſeʒ in virtute ·quaſ·d· nullul. ne taceas ne
quo dicit᷑pcoꝝ·x· Petra aut erat xp̃ᷣe Qui mel qʒ; eompeſcaris deusid e ne diſſimules nec re
conſolatõnis admunſtrat ſuis ſidelibus.ſ̊ qᷓndo tarderis amplius a punitõne maloꝛum. Quo
fiunt ingrati de tantis beneſicijs pmittuntur a miam ecce mimici tui ſonuerunt contra te in
deo ĩ fecib ſuis· et aliquãdo vſq; ad moꝛte· ſie membꝛis tuis cu magno fremiu venerůuͤt . Ce
incurꝛunt penã eternãa tera patent vſq; ibi · Venite et diſperdamꝰ? eos
PSXRL LXNKX de gente . Moc em credebant de xp̃ᷣiams facere
Eus ſtetit c · RMiaph videns iuſti fſicut dictu fiut pſalmo ſupꝛa poſito notus ĩ iu
ciam ſubuerti ꝓ iudices malos fecit dea c. vt non memoꝛetur nomẽ iſrael vltra
pſalmũ iſtum cõtra eos: Mſtice vo c· tabernacula ydumeoꝛũ c pꝛobabile eſt ꝙ
poteſt exponi contra ſacerdotes et ex ommibus gentibus iſtis fuerut alqui in ex
ſcribas iudeoꝝ qui xp̃ᷣm et eius diſcipulos ĩno exẽcitu illo cõtra chꝛiſtianos. facti ſunt in ad
centes ↄdemnauerunt ad moꝛte et hic ð De iutorium ñiijs lothid eſt moabitis et amoni
us ſtetit in ſnagoga deoꝝ ·id eſt udicu · vnde tis exiſtetibus m illo exercitu· fac ilns ſicut ma
dicitur exo xxi· Vtriuſq; ca ad deos veiet · De dian et ſizare 1c« omes iſti debellati fuerüt mi
us em̃ pꝛeſentiahter videt hommũ iudicia di⸗ raculoſe· p barath ⁊ gedeonẽ vt habetur iudi·
ſcernens ſi ſint uita · ideo ſubdit in medio auũt mj· et vi. Imple ſacies eoꝝ ignomnna et que
deos diundicat · St contra malos dicit· Viqzq̊ rent nom tuu non ad benedicendu cᷓ ad blaſ
iudicatis miquitate iniqua udicia pꝛoferedo phemandum ſcut dicit lal · io· vi.· Queretis me
let facies peccatoꝝ ſumitis eos inque iuſti⸗ et in peccato veſtro moꝛiemini:ideo ſubdi · et
ſicando· Judicate egeno id eſt ꝓ eo eius in⸗ confundantur et pereant et cognoſcant q no
ſticiam conſeruando tales fuerunt xpᷣc et eius men tibi de c łp expientiã inflicte ſibi pene ·

28L. LXNXXItE
Vam dilecta] Pſalmus iſte ſcom
ſenſum hterale expꝛimit deſideruz
perlectoꝛũ· reputantiũ vita ita mi
ſeriam de ipſa exire deñderantes et
m paulo dicẽtes phi pꝛimo. deſideriu habẽs

diſcipuli qui tñ fuerunt a ſeribis et ſacerdotib⸗
condemnati ideo ſubdit᷑. Neſcierunt neq; in⸗
tellexerunt d elt ſcire 1 mtell gere nolueruͦt
eoꝝ ſanctitatem· in tenebꝛis ambulant igno
rantie affectate que magis aggrauat q́ excu:
ſet· mouebunt᷑ omnia fundamta terꝛe ſ· iudð

que deſtructa fuit p romanos ĩ vmdictã moꝛ Ddilſolui et eſſe cum xpᷣo· et ſic patet ꝙ ſenſus li
tis chꝛiſti et diſcipuloꝝ eius· Ego dixi Elic teralis eſt etiã moꝛalis:iõ nõ eſt hic ala moꝛa
ponitur beneſiciu a deo iudicibus datũ · vt ex B litas reᷓrenda:·
grauius appareat eoꝝ peccatũ cũ dicitur. Sgo XL. LSRTIIT:
dixi dij eſtis ·ſeʒ pticipatiue inqztum habebãat Enedieiſti domine ·

poteſtate iudicandi a dommo- et ſhiij excein·
per ſuſceptõem legis in monte nnap. Vos at –
ſicut hommes moꝛemmi moꝛte culpe · accip ·
hie hommes ſicut ·jcoꝛinti· cum inter vos ſit

Plſalmꝰ iſte lxat loq̃tur ð reuerſõs
ludeoꝛiʒ de captiuitate babilonica·
Moꝛaliter aut poteſt expom de re
uerſmone deccatoꝛuʒ de ſeruitute dyabolica· in qᷓ

——

zelus et contentõ nõne carnales eſtis et ſedum detmentur per moꝛtale culpamet inde ubera
X.

operi bus gratie beneß

m af flictõe

per veram penitentiã et pſectam per quã recu
peratur benedic tõ gratie dumæ de qua regra

tiatur eccleſa deo ꝓ hiijs ſuis d· Benedixiſti
domine terꝛãa tuã · id eſt bomine d terꝛa foꝛma
tum · auertiſti captiuitatẽ iacob id eſt homĩs
per verã penitentiã demone ſupplantantiſ· re
minſiſti miquitate plebis tue q́;tum ad culpam

Loperuiſti omnia peccata eoꝝn dando eis cari⸗

tatem· Pꝛouᷣᷣ x. Vmiuerſa delcta opit caritas

LMitigaſti omne irã tuã. 2 mutãdo penã eter

nam m tempoꝛal? Sed qm adhuc talis nen

eſt plene liberatus quia remanet reatus pene.

et ſequela culpe que eſt ꝓnitas ad malũ et difft
cultas ad bonũ ſubdi Conuerte nos deus .

a dicta ſequela: et auerte iram tua rremitten:
do penam · nuquid meternũu iraſceris c qd

non qnuia peere et miereri eſt tibi pꝛiuz. De
usa tu cõuerſus vnuſicabis nos gratiã in nad

augmentando. et plebs tua letabit in te .ſenti
ens dimmutõez dicte ſequele · oſtende nob do

mme miſericoꝛdiã tuam ⁊c dado nobis firmã
fiduciam de vita beata. Kudiã quid loãtur m

me dommus deus per internã conlolatõneʒ.

qm loquetur pace in plebem ſuã de qua dici
tur luce. ij. in terꝛa pax hom mibus bone volun
tatis et ſuper ſinctos ſuos .hic acc pi et pꝛo
elt. qui ↄuertunt᷑ ad coꝛ ibidem deũ querẽ
tes tanq; in magine ſua· Veruta m̃ ape timen

tes eum c ſtimoꝛe ſiliali qui caritatem habz

annexam· vt inha bitet gla in terꝛa noſtra ·ſcʒ

pure conſcientie de qua dicit apoſtolus ij · coꝛ·

. .Slona noſtra hec eit teſtimomũ ↄſcientie no
ſtre. Miſericoꝛdia dei puenies et veritas

mwmentis humane conſenties obu auerunt ſibi
Welt himul ↄuenerunt · iullicia et pax oſculate

ſuntſcʒ pax oſcientie ſerenate⸗ iuſticia dei mi

tigata. Veritas de terꝛa oꝛta eſt id eſt adeqᷓ:
tio conſcientie voluntati diume et ſubdr? effici
ens cauſa huius coꝛdie. et iuſticia de celo P
ſpexit id eſt chꝛiſtus qui non ſolũ eſt iuſtul H
etiam iuſticia ſn abſtracto·et ex reſpectu ſue g

tie facit dictam concoꝛdiã. ideo ſubdit Stemm

dommug dabit benignitats c m boms enim

Erid⸗ benehcium ſemp puenit liben
arbitrium ſcut in ire fructiſicatõne influentia

cxleſtis pꝛeuenit fructiſicãdi actu: uiſticia añ

eum ambulabit jid elt chꝛitus via oſtendens

et ponet ·ſcʒ homo deuotus: m via· ꝓcededi

ad patriam. Srelſſus ſuos ambulando de vtu
te imn virtute. DSRKL. EXNXXà
NAclina domme .Dſalmu iſtum
fecit dauid· oꝛanſ a deo liberari ð ſau
hs pſecutõne. Moꝛaliter aut poteſt
xponi vt ſit oꝛatõ cuiuſlibet ſdelis
ROePu P demonée excitata vel coꝛpo
ris per homme malum qui eſt demonis inſtru

mentum et pꝛimo allegat exaud tẽ is decentiaʒ

ſe vic tos per auxiluiz gratie tue ·

ex parte ſui ·ſcʒ ſuã indigentiã dð qm̃ mops et

paup ſum ego· et ſuã imnocentiã Dices. cuſto

di amimã meã quonia ſanctus ſum lot eti ſuaʒ

in deo conhdẽtiãdicẽs ſaluum ſac ſeruũñ tuuz.

⁊c et idẽ repetitur pꝑ alia verba cum dicit.· mi

ſerere mei dne c Quomã tu domme ⁊

Hilic allegat exauditõms deceẽtiam ex parte dei

ſcʒ ꝗpter ſuam clementiã de·Quomaz tu domi

ne ſuauis es et ſuam magmiſicentiã· cum ſubdi
tur . In die tribulatõis mee damaui ad te P⸗
pꝛuim eſt eim magſici exaudire illum cui reco
Snoſcit p̃teritum bñficium et ſuam potentiã eñ

dicitur/ non eſt ſimius tui Wſq; in potetia qᷓ
eſt infnnta et eius honoꝛiſicetiã cũ dici tur · om

nes gentes ꝛcnam ex liberatõne vmus inno

centis multi laudant ⁊ Sloꝛifcant deũ · multo
plures ex ſaluatõne plurium et ẽ h ypeꝛbole eũ
dicitur · omes ad denotandü multitudine laudã

tum Deduc me Doniis allegatõmbo pꝛo

petitionis exauditõne· hic conſequeter ſoꝛmat᷑

petitio et pꝛmo reſpectu bom ↄſequendi cum
dicitur · Deduc me domme in via tua ·¶ſidei
et moꝛũ · ⁊ ingrediar m veritate tua ʒquaſ d·
aliter ingredi non poſſem niſi p te ductoꝛẽ. le⸗

tetur coꝛ meu m te ductoꝛe· vt timeat nomẽ
tuum /ſiluali timoꝛe· conſteboꝛ tibi ac laudis

conſeſſione. Scdo ſoꝛmat᷑ petitõ reſpectu mali
amouendi cu dicit᷑ quia miſericoꝛdia tua Tc·
quaſi d·quia miſericoꝛdit eruiſti me de malo Pp
terito ideo conſidentius peto vt eruas me ð ſu

turo. ⁊ ſubditur cauſa cũ dicitur · Deus miq̃ in
ſurꝛexerunt ſuper me id ẽ demões ⁊ mali bo

mines. non ꝗpoſuerunt te c quia ſunt in

malũ obſtmati · et tu dñe deus miſeratoꝛ 2c .

ex ꝓpetate tua da ĩperiũ puero tuo ꝛc id ẽ da

mihi poteſtate deuimncendi paſſones animi mei

et tentatões immuci. Eac me ſignũ in bono /
mterius conſolando· et exterius adiuuãdo. vi

deant qui oderunt me ⁊ confundant᷑ videntes
E— LVI
Damenta eius Stut in expo
ſitione literali dictu eſt pſalm? iſle
loquitur de m iſterio xp̃ᷣi et eccleſie
nomme ſion ⁊ hieruſale ſignificate

pter q ptraſeo de alio ſenſu mi ticeo reqᷣredo

PSNL. LXNXVII
Omme deus ſalutis mee ꝛc
Pſalmũ iſtu literaliter expoſui ð li
eratõe populi idaici ð captiuitate
babilonica:Moꝛaliẽ aut põt expom

vt ſit Oa tio peccatoꝛis ꝓ ſua liberatõe ð fuitu

te dyabolica dicetiſ. Domme de ſalutis mee

d eſt ar toꝛ ſalutis mee· p quẽ ſpero ſaluart. m
die damaui nocte corã te .na oꝛatõ dẽt eſle
porſeuerang: mtret oꝛõ mea in cõſpectu tuo
eſt em oratio quan nund ad deu cuu pᷣme dat᷑

ſice

td aſ
et i
ſnitn

Npntted
ztudon

unſte
idte
nuiten
Nenfi
HNturſon
pnnnef
.1nIn
ebolee
dnelnini.
mtyyn
tetſon.

nendan
un ſdi
atuſd

ucoe e

nent wont
11 lande

u nd

twae
e malo;

8 medu

us inijn
Amnlito
inſinen
rae
1/ dedn
mimine
inbono,
nado v.
vienten

.
merxpo⸗
Amoſe
euliſ
Iflt⸗
reih
uöl
pirtne⸗
terpon
öfuin
bnee
n
fteſſe
nO
de

acceſſuset do audientia ꝗpter qð ſeqt᷑. ĩclina
aurem tuã c· Quia repleta eſt mals aia mea
id eſt peccatis et vita mea inferno agpinqua⸗
uit quia demerui gehenne deputari· eſtima:
tus ſum cũ deſcendetibus in lacuz ſcz inſerm.
nam de magno peccatoꝛe ſolent homines dice
re · ꝙ iam habet vnum pede in inferno: ſactus
ſum ſicut homo ſine adiutoꝛioquia demerui
auxilio tuo pꝛiuaxi: mter moꝛtuos liber ſcʒ
a ſocietatibus bonoꝛum ſicut moꝛtui ⁊ ip de
manu tua repulñ ſunt non ſimpliciter h qʒtuz
ad vitam pꝛeſentẽ · Poſuerunt me m lacu mſe
rioꝛi id eſt in inferno:⁊ exponatur ſicut ſupꝛa
Leſti matus ſum 2c. Super me confirmatus eſt
furoꝛ tuus jid eſt pumtõ grauis ꝗpter peccata
mea. Longe feciſti notos meos a me ⁊c id ẽ
eos longe ſieri a me ꝓpmiſſti:q; bomi ſocietateʒ
maloeum ſugunt et abhoerent. traditus ſuz
ſeʒ in manus demonũ· et non egrediebar id
eſt egredi non poſſum ni p tu auxihu⸗ Dꝛo⸗

pter quod ↄpulſus ſum ad te recurꝛere d· ¶la

maui ad te domme ꝛc ·2 ꝓ exauditõne ſubdi.
Nunquid moꝛtuis ⁊c ·quañ dnonquia ſunt
extra merendi ſtatũ· aut medeci ſuſcitabut .q ·
diceret non: nã ad hoc ſe non extendit ars poꝝ
Nunqd narrabit aliqs in ſepulcro 2cꝗd. n ·
quia ſicut dictũ eſt non ſunt m ſtatu merendi.
Let veritatem tuà in poitõne /id eſt in inferno
quaß dweret non. nã ibi nulla e redeptõ;. Nu
quid cognoſcent in tenebꝛis ꝛc repetitõ e eiuſ
dem ſententie ſub alijs verbis Stex dictis con
cluditur tacite ꝙ diumã clementiã decet miere⸗
ri peccatoꝛibus contritis qʒdui ſunt in via· ꝓpt
quod ſeqᷓt &t ego ad te dne clamaui exites ĩ
ſtatu merendi. mane oꝛatõ mea pᷣueniet te
id eſt anteq́; ponã me ad ala opa. Vt quid do
mine repellis oꝛatõnẽ meã 2c ꝓtelando eius
exauditione. pauꝑ ſum ego /ſpualbus bonis
et in laboꝛbug a iuuetute mea lid em opib
peccatoꝝ que ſunt laboꝛioſa Sapp: Laſſati ſin
mus in via mniquitatig 2 pditõms: exaltat? at
gloꝛians in malis meis: humihatus ſum ⁊ con
turbatus depꝛeſſione contritõmsg. m me tran
ßerunt rre tue c p recoꝛdatõeʒ ſeueritatis tue
Qircüdederunt me ſicut aqua cc id eit ex oĩ
parte· Elongaſti a me amicũ c quañ diceret
exquo nullus ↄpatit᷑ mee miſerie tps eſt vt ad
iuues me ſcut dicit᷑ p̃s · Tibi derelctꝰ e pau

per orphano tu eris adiutoꝛ.
EEEPE.
lericordias dommi 2 c

lſalmus iſte hteraliter ĩtellectꝰ lo
quitur de ſtabilitate regni dauid·qᷓ
perfecta fuit ĩ chꝛiſto qui m carne
deſcendita eo oꝛabter aut poteſt exponi ð
ſtabilitate viri virtuoh in bono pꝑ quã acquirit

etermitas regni celeſtis. ⁊ quia virtuoſus deuʒ
laudat ð boms ſuis mõ in pſona eiuſ dici᷑ M
ſericoꝛdias domm m eterni catabo jd e non

ſolum in pꝛeſenti cũ iuſtis h̊ etiã cu angelis in

futuro· mn generatõne ⁊ generatione annunci
abo veritate tuã alios mducendo vᷣbis ⁊ exẽ
plis ⁊ etiam ſcriptis ad dei laudem Quomiã
dixiſti· MHic conſequet expmit᷑ rõ dicte laudis
cum dicit᷑· Quomã dixiſti cτςà miſericoꝛdia
et vitate iiſticie acq̃ri gloꝛia celeſtis patrie.G
em dixit math v. Beati miericoꝛdes qin ip̃i mi

ſericoꝛdiam conſequent᷑· Et ibide ðe · Beati qui

eſuriunt ⁊ ſitiunt uuſticiã quomam ip̃i ſaturabuũ

tur· ITtem reſumat᷑· Quoniã dixiſti diſpoſui te
ſtamentum electis meis lid è apoſtohs ⁊ imi
tatoꝛibus eoꝝ· H eĩ dixit luẽ xxij &go diſpono

vobis ſicut diſpoſiut mihi pater meus regnuz·

lLuraui dauid puo meo .id eſt ſtabili virtuoſo

Lvſq; in eternũ pꝛeparabo ſemen tuũ w e fru

ctum opeꝝn tuoꝝn qð eſt celeſte ſolm.o ſubdi
tur ſedem tua Et qm̃ ex hoc laudadus elſt de

us deo ſubdit᷑. Conſitebunt᷑ celi id eſt ciues
celeſtes: et veritate tuã m eccleſia ſcʒ militan

te: que ſe debet trumphanti cõfſoꝛ mare· Qm̃

quis in nubibus ⁊c· p nubes mtelligunt᷑ eccle

ſie pꝛedicatoꝛes- Sla lx. Qui ſunt iſti qui vt nu

bes volant· Der hlios dei ageli ſancai· vt habe

tur job .·. Qu nq; aſſiſterẽt hiij dei coꝛam domn
no. Eſt igit᷑ ſenſus ꝙ in viris pfectis et anget

ſanctis non eſt aliquis ſinnlis deo p equalitatẽ

ſed excedit eos in infinitum ideo ſubdit. deus
qui gloꝛ iſcat᷑ c id eſt ſuper omnia gloꝛiſcan
dus elſt et laudandus. et veritas tua in circui:
tu tuo id eſt veꝛaces tui aſſociant᷑ tibi in pñti
per gratiam et p gloꝛiam in futuro. tu domi
natis poteſtati maris id ett potentibus huiuſ

ſeculi:· motũ aut fluctuu eius tu mitigas id

elt elationes ſupboꝝ depꝛims et calcas · ideo
ſubdit · Tu humiliaſti ſicut vulneratũ ſuphum
c et quia ſicut depꝛimns ſuperbos ſic exaltas

humles et bonos ſudit᷑ tui ſunt celi. d eſt cõ

templatun in celel ibus eleuati· et tua eéterra
ſd eſt actun bñ diſpenſantes bona terrena: oꝛ
bem terre id eſt homine; qui dicit᷑ minor mu

fundaſti·Gfa xxvj · Omnmia opa nra operatus

es in nobis domme aquilone et mare tu crea⸗
mietie tu peĩtetib inmnſiſti · Thabor ⁊ hermõ ĩ
nonie tuoac p thabor qᷓ mterptat lux vemies

culpe· qin anathema meroris interpretaĩ᷑ et hec

duo exultari faciunt in deo et in brachio virtu
tis eius &t quia depveſſio malon a exaltatio

bonoꝝ eſt apeteda· ſubdit᷑ ſrxrmet᷑ manꝰ tua·
in maloꝝ depreſſione · et exaltet᷑ dextera tua.

in bonoꝝ ſublimatõne.⁊ qi hoc perſecte ſiet ĩ
ſinali iudicio ſequit᷑· iuſticia ⁊ uidiciu pparatio
ſedis tue · Miſericoꝛdia ⁊ veritas precedent fa

ciem tuam .qua tũc veritas iuſticie maniſeſte

velucebit in damnatis·⁊ miſericoꝛdia in electiſ
ideo ſubdit · beatus populus qui ſcit iubilatio
nem cum angelis ſanctis · Domine min lumie

vultus tui ambulabunt na ĩ lumme gloꝛie q̊d

quid pertinet ad eoꝝ gloꝛiam vdebunt et in
nomme tuo exultabunt tota die id eſt ſemper
Plal.lxxxiij. Beati qui habitant in domo tua
domme in ſecula ſeculoꝝ laudabunt te · 1 m iu
ſticia tua exaltabunt᷑ nam ſᷣm merita pᷣmabũ
tur · quoniã gloꝛia virtutis eoꝝ tu es ſcʒ obie

ctiueeſt em beatitudims obiectu· ⁊ in bñpla
cito tuo exaltabi coꝛnu nm ducedo nos ad

glonam ipoꝝ St quia p beneſicium incarna
tionis eſt aſſecutõ beatitudmis· ſequitur Qm
domi eſt aſſumptõ nr᷑ᷣa in vnitate ſuppoſiti
ſet ſancti irael accipit᷑ hic et ꝓ id e ſcz ieſu xp̃i
qui ꝗpꝛie dicit᷑ irael· eo ꝙ eius anima clare deu
vidit ab inſtanti creatõis / Tunc locutus es m
vilſione ſanctis tuis homine nanq; xpᷣo ad de:
xteram pris exaltato miſſus fuit ſuper apoſto
los ſpũſſanctus reuelans miſteria: ꝗpter quod

beatus petrus tũc allegauit aphetia wohehſ eſſe
completã · dicit dominus effundam de ſpu meo

ſuper omnẽ carnẽ et ꝗphetabut ſilij veſtri et iu
uenes velſtri vſiones videbunt St dixiſti.
HMic reuertit᷑ ad deſcribendu hommem virtuo⸗:
ſum cum dicit᷑· Et dixiſti tu cuiꝰ dicere eſt ſa
cere · poſui aduitoꝛium ſup potentẽ id e ſup
virtuoſum ſtabile. nã ſine diumo adiutoꝛio nõ
poſſet opari virrtuoſe· Tohᷣ.xv. Sme me mihi po
teſtis facere · et exaltaui electũ c·ſcʒ meritis;
Lmuem dauid ßuu meu ed elt conſtante vrũ
quia da uid manu ſoꝛtis interpꝛetat: oleo ſan⸗
to meo vnxi eum ·ſcʒ gratie tanqʒ pugilem cõ
tra dyabolum.ſ̊ quia cum habituali gratia reqᷓ
ritur motio diuma ſicut inſtrumentu pfectam
fſoꝛmam artis agere non poteſt ſine motẽe arx⸗
tificis deo ſequit:· manus eĩ mea auxihabi ei.
X· Nihil ꝓficiet inimcuſ in eo ⁊c ſcʒ qʒdiu ad
herebit mihr. St concidam a ſacie eius immi
cos eins c ſcʒ demonẽ mundum carne· et
veritas mea ⁊ miſericoꝛdia mea cũ ipoſupꝛa
merita ibi dando. et m nomme meo non in
ſuo: exaltabitur coꝛnu eius Ind ẽ potelſtas ad
in mari manũu eius lad repꝛimenduʒ peſtiferoſ
er mare turbulentu deſignatos. in flumim
us dexteram eiis] ad ꝓmouenduʒ bonos p
aquas dulces intellectos· ipᷣe muocaut me pr
meus es tu recognoſcendo ſuu eſſe nature et

gratie ſibi datů a me· et ſuſceptoꝛ ſalutis mee/
dando eſſe gke. et eso pmogenitũ ponãa ilu F

regendum virtuoſe. aꝗpter qð ſequit· et ponaʒ

dando ſibi pteʒ ii hereditate celeſti ante ſubdi
tos ſibi excelſum pᷣ regibus teꝛe · Math·xjqᷓ

minoꝛ eſt in regno celoꝝ maioꝛ eſt illo ⁊c· In

eternum buabo illi miſericoꝛdiã meã 2c dado

ſibi eterna bona: Et quoniam ſilij degeneres ñ
ſaluantur bonitate patris ſequitur. Si autem
dereliquerint hilij euis ⁊c ]ſcʒ naturales vel ſpi
rituales. viſitabo in virga miquitates eoꝝiu
ſte puniendo· Mſericoꝛdiã aut meam non di
ſpergam ab eo /quia bomi patres non ſunt pu⸗

niedi ꝓ filion peccatis. neq; pꝛophanabo teſta

mentum meũ quia dicit hoc eʒechi xviij · Pa

ter non poꝛtabit miquitatẽ ſilij ꝛc· Semel iura
ui in ſancto meo ·id eſt in meip̃o qui ſum ſan

ctus ſanctoꝝ: Ceñ xxij· Her me metip̃m iura

ui ⁊c. ſi dauid mentiar /ivirtuoſo non metiar
lemen eius meternũ manebit lid eſt fructus

open ſuon eternaliter durabit et thꝛonus eiꝰ
ſicut ſol q;ʒtum ad gloꝛiã anime: et ſicut luna

perfecta q;tum ad gloꝛiaʒ coꝛpis. ⁊ teſtis in
celo ſidelis quia ſancti ex perpetua laude ſunt

teſtes bomitatis diume ¶ Tu vero Licet aũt
homo ſit pfectus in vtute cadere tam põt deo

permittente· ⁊ dyabolo pꝛocurante ſcut patʒ ðᷣ
dauid min facto vrie· et de petro in xpi negati

one · ideo de tali ðꝛ· Tu vero repuliſti ⁊ deſpe

xiſtipꝰ eius caſum·nã homo de ł cadit in pec

catum· Oſee·xiij. Perditõ tua ex te ifrael/tantũᷣ

modo ex me auxiliũ tun· diſtuliſti xpᷣm tuũ.
a conſecutõe bonoꝝ ꝓmiſſoꝝ auertiſti teſtam
tum c]]repetitõ eſt eundem ſententie · ꝓpha

naſti in terꝛa ſanctuariu eius /id eſt ꝗphanari
permiſiſti m terꝛems deſiderijs coꝛ eius quod

erat teplũ ſpuſſancti pꝛius Deſtruxiſti om̃oe

ſepes euis :id eſt pmiſſti deſtrui in eo clauſu

ras virtutum· poſiuſti firmamentũ eius foꝛmi

dinem quia tu qui eras eius ſrmamentum ſa
ctus es euis ſoꝛmido apter culpe demeritum

LDruipuerũt en omes tranſeuntes via d eſt

demones ad nocendũ hommnbus diſcurꝛentes
Job· j· Curcuiui terꝛam ⁊ pambulaui eã· ſactꝰ

eſt oppꝛobꝛiũ vicinis ſuis id e fdel bus alijs
exaltaſti dextera depᷣmentiũ eũ c · laxado ſu
per eum potentiã demonu auertiſti adiutoꝛi

um gladij euusvbi duumi m oꝛe pius. Cre ·
ome xxxvij Quius vita deſpicit᷑ reſtat vt eus

pꝛedicatõ contenat᷑· Deſtruxiſti en ab emuda

tione · id ẽ a ſacramentoꝝ quibus peccata mu
dantur debita mmiſtratõne · et ſedez eius in i
ra colliſſti id ẽ dignitatem eius deſpici pmm
ſti · mmoꝛaſti dies tepis eius ꝛc id ẽ minora
ri permiſiſti mn bono ſicut de homme vago de·

ꝙ perdit tꝑs ſuu· Sed quoniã taus aliquãdo pe

nitet et petit miſericordiã ideo ðr in pſona einſ
Vquo dñe auertis in fine] quaſñ diceret noõ
decet tua demẽetiã. exardeſcet ſiẽ ignis ixa tual

— — — —e — — — B

tde

re
de
ltesn
uen
fi
li
nond
nepe
oteſn
L
Aur
umbr
mun
netiar
ctus
useß
t luna
eſton
deline
ketat
otded
tpetz
neget
deſe
inper
tanti
un
eſtanm
Ppn
haner
gro
lonna
gauſt
ſormt
um
tum
deſt
tes
c
lſs⸗
Don
D
(e
ts
nint
Inm
aigt
enſt
nnora
oo⸗
vpe
euſ
no
1a

qui dicit nunꝗʒ ſufficit pꝛoũ/xxx· Memoꝛare
que mea ſubſtantia iq̃ʒtuʒ fragils ẽ ad pec⸗
catum. nunquid vane conſtituiſti omnes fili
os hommũ quaſi diceret non:quod tñ eſſet ·
ſi non miſereris peccatoꝝ cum omes ſint pec·
catoꝛes. Vbi ſunt miſericoꝛdie tue antiq̃ doi
ne quibus dauid homicida et adulten ad mi⸗

ſericoꝛdiam accepilti:et ſic uramentũ tuũ ꝗꝓpĩ

enoꝛmitatem peccatoꝝ ſuoꝝ non retractaſti

Memoꝛ eſto oppꝛobꝛij ſßuoꝛum tuoꝛꝛquañ

diceret et ſi ñ ꝓ me mihi miſerearis mſerere
pꝛo ſeruis tuis quibus imaperatur peccatum

meũ ·nã peccatũ vmꝰ pſone notabilis ĩpꝛopat᷑
alijs de ſtatu ſuo qð ↄtinui in ſinn meo de

de quo ſum mihi conſcius qð exꝓbꝛauerunt

mimcci tuiid eſt hommes mali qui bonis ho
mmibus expꝛobꝛant peccatũ men ideo ſubdi⸗
tur ·cõmutatõeʒ chꝛiſti tui id eſt mutatio

nem meã de bono in malũ qui tñ fuerã crimma

te conſecratus tibi t quomã talia oppꝛobꝛia
patienter ſunt toleranda: maxime ab eo qui ẽĩ
culpaſubditur · Benedictus dns c .
DSNIL.. Lντ..
mine refugiuz c Tſlepse

pulo que eduxerat de egipto:· No

tis pꝛo ſua et alioꝝ ſalute. Rt pꝛimo captat dei
bemiuolentiam eius ſitendo clementiã dicẽs
Domine refugium factus es nobispꝛote
gendo nos a malis 1 ꝓmouendo in boms et
eus eternitate dicens · pꝛuusqᷓʒ montes fieret
TIC]·Decudo foꝛmat ſuã petitõeʒ d. Ne autas
hommẽ in humilitatẽ ]id eſt auerti a te pmit

tas in peccati vilitatẽ· et dixiſti conutimmi ſi

lij hommuũ / Sacha rie pꝛimo· Conuertimini
ad me dicit dominus exercituu ego conũtaꝛ
ad vos Ideo nõ eſt voluntas tua ꝙ hominel
a te auertatur· ⁊ ad hoc allegatur humane vi
te bꝛeuitas cu dicitur · Quomã mille anni xc
id eſt ſ homo vineret mille annis tñ in 2pati
one ad eternitate tuã nõ ſunt quaſ dies heſtẽ
na que pꝛeterijt· et ſicut vna cuſtodia in nocte
que eſt tin quarta pars noctis:et ſic hommnis

anni ſunt quaſi mbil· Ad hoc etiã adducit alð

exemplũ dicens · Mane floꝛeat ⁊ tranſeat /i.

ſicut herba que floꝛet m mane ⁊ ſiccatur in ve
ſpere ſic ẽ homo bꝛeuis vite · ꝓpter quod cito

debet conuerti per pemtentiã ne puemat᷑ moꝛ
te.· ¶ Quia defecimus ·. Mic conſequent oſtẽ
ditur ꝙ acceleranda eſt penitentia Ppter acer

bitatem pene non pemtentiuʒ d · Quia defeci

mus in ira tua c lid eſt in punitõne tua que
eſt nimis dura. poſuiſti miquitates noſiras
in con ſpectu tuoad pumiendu tepe debito·
Leculu noſtruũ in ilummatõne vultus tuj i.

oꝛatio moyſi oꝛantis ꝓ ſe et ꝓ po

raliter etiã eſt oꝛatõ viri hdelis oꝛã

ſic patenter ſunt ſacta noſtra coꝛam te· ꝙ non
poſſunt abſcondi· Quomã omnes dies nri ·
repetitõ eſt ſententie ſupꝛa dicte de vite hoĩs
bꝛeuitate · ideo ſubditur · Anni noſtri ſiẽ ara
nea ⁊c·id eſt ſicut aranee tela que cito diſſol
uitur · quia bene cõplexionati ſi tranſeant ãnos
octaginta· reſduũ non eſt niſ laboꝛ et doloꝛ·
in tempoꝛe vero tã bꝛeui non poſſet homo ðᷣ
peccatis ſatiſ facere· nin deꝰ ſuppleret ſua benri
gnitate ideo ſubditur · Quoma ſuperueĩt ma
ſuetudo ⁊c· quis nouit poteſtatẽ ire tue xc ꝗ
ſi diceret nullusideo dexterã tuã ſic notã fac·
c·]·i eſt miſericoꝛdia ſubleuantẽ onde mitte
do culpam · vt erudiamur ſapientia tua per in
ternam conſolatione· Conuertere domme
repetitio eſt dicte ſentẽtie de peccatoꝝ remi
ſione et interna conſolatõne ideo ſubdi. Re
pleti ſumus mane mſericoꝛdia tua ⁊c id eſt ĩ
oꝛtu lucis gratie babemus cauſam leticie Le
tati ſumus ꝓ diebus quibus nos humiliaſti
dando nobis ſpiritũ vere contritõis annis qᷓ
bus vidimus mala id eſt cognouimus pecca
ta noſtra· Rt quoniã nõ poteſt hõ in bono per
ſeuerare ſine dei adiutoꝛio·ſubditur · Reſpice
in ſeruos tuos ⁊c ·in bono cõpuando et etiaʒ
dirigedo · et ſit ſplendoꝛ domimi ſuper nos
per gratie ↄtinuatidem et opera manuu no
ſtrarum dirige ſuper nes oꝛdinando ad tu
am gloꝛiã et opus manuu noſtraꝝ dirige·
ne declinent a rectitudme uſticie·
DSNRL: „ℛ
abitat· Pſalmuʒ iſtum fecit
moyſes ꝓ popło iſrael· Moraliter
aũt põt exponi de quolbet ſideliĩ
dño ſperante ſpe foꝛmata caritate·
ciendum aũt ꝙ m hoc pſalmo ſit frequet tran
ſitus de capite ad mebꝛa et ecõuerſo · ꝓpter cõ
nexionem vnius cũ altero dicitur ergo · Qui
habitat in aduitoꝛio altiſſimi per ſpe caritate
formatam· m ꝓtectione dei celi cõmorabit .
prima coꝝ· x ſdelis deus qui nõ patiet᷑ vos te
tari ſupra id qð poteſtis· Dicet dño exptus
ſuam ꝓtectionem. ſuſceptor meus es tu ⁊c·
Qm̃ ipe lberauit me de laqueo venantium
id eſt de tentatõne demonuʒ · et a verbo aſpe
ro. Cxre · Verbũ aſpeꝝ euadere · eſt irriſões
detrahentium diſſimulando calcare · Scapułk
ſuis ⁊c · Hic oſtendit᷑ qualiter memoria paſſi
onis ꝓtegit in aduerſis cũ dicit· Scapulis ſu
i8 · pro te flagellatiſ obubrabit tibꝛ. 2tra p
ſecutioĩs eſtu· et ſub penis eiꝰ ad e bꝛachi⸗
is in cruce ꝓtenſis in modũ alan· Scuto cixr⸗
cundabit te veritas eius id e ſua morte · que
dicit veritas · eo ꝙ impleuit ꝓmiſſa de redem
ptione humana ·ipᷣa etiã eſt ſcutũ cõtra inſultꝰ
tetationum · Tre · i. Dabis eis domme ſcutũ

coꝛdis laborem tuũ ideo ſubditur · non time

bis c ··circa quod ſciendum ꝙ duierſ demões

tentant de vicijs diuerſis apter quod alqᷓ di
cuntur ſpiritus luxurie aliqui ſpiritus ſuꝑbie·
et ſic ð aujs ·p hoc ergo ꝙ dicit᷑ a timoꝛe no

cturno mtelligunt᷑ demones tentates ð fur
to· quod cõmumter ſit ð nocte· a ſagitta vola
te in die ꝓ quam intelligunt᷑ demones tenta

tes de ſupbia qᷓ querit apparere· a negocio p

ambulante in tenebꝛis deſta demonibus &
luxuria tentantibusTobxxinj· QOculus adulte

ri obpuat cangine· ab incurſu et demonio me
ridia no ideſt a ſpiritibus de caſtrimargia te

tantibus que ſit in pꝛandijs magnis: vbi cur

runt multa fercula et vma et fiebant munit᷑
hora meridiana. Qadet a latere tuo mille vc
id eſt demonum multitudo ponit hic nume⸗
rus determmatus pꝛo indetermmato:q; ſunt
in malioꝛi numero·ſcut apoc.j p vigintiquat:
tuoꝛ ſenioꝛes ſignificat᷑ vmuerſitaſ epiſcopoꝝ
qui ſunt multo plures: ad te aut nõ aꝗpropi
qua bit·ſcʒ ictus peccati moꝛtalis · Verũtam
oculis tuis conſiderabis qð non eſt ex virtu
te tua h diuma· et retributõnem peccatoꝛum
vndebis .id eſt intelliges ꝓ oppoſitum et tunc
grates deo dices · Quoniam tu es ſpes mea
altiſſimũ ⁊c deo ſecurus eſt qui reſugit ad te
gpter qð tłen refugiẽti ða · Nõ accedet ad te
maium ꝛc et ſubditur ratio- Quonmiam age
hs ſuis mandauit de te quos poſiut cuſtodes
hommũ et ſpecialiter electoꝝ. ne ſoꝛte offen
das ad la pidem· id eſt chꝛiſtum qui eſa· wiij·
dicit᷑ lapis offenſonis mans hommibus et in
credulis ſuper aſpdem et baſliſcum ambula
bis ⁊c]· Lucx· cce dedi vobis poteſtatem cal
candi lup ſerpentes et ſup ſcoꝛpiones ⁊ ſuper
omnem vtutem mimici ⁊ mibil vobis nocebit
Et ſubdit᷑ ratõ OQm in me ſperauit liberabo
eum c. eripiam eu de huiꝰ mundi picuk· et
gloꝛiſicabo eum m celis. longitudme derũ
adim plebo eum p eternam durationem· et
oſtendam illi ſalutare meu p aptam vmionẽ
num eſt confter
ſalinũ iſtum ſecit moyles Im he
bꝛeos ad cantandu in die ſabbati ꝓ
Tbeneficõ creatõis Allegoꝛice vero
poteſt exponi Pſaeneate diei dommice que
ſuccedit diei ſabbati . ⁊ pꝛĩo iducimur ad di lau
dem ꝓ benefcõ reſurꝛectioms inchoate ĩ xp̃i
reſurꝛech one cu dicit· Bonũ eſt co nſteri do
mmno ·oꝛatõe ſocreta·et pſallere voce publt
ca ad annunciandu mane miſericoꝛdiam tuaz
C.] nam de die dicunt᷑ alꝛq laudes diume ali
que de nocte· m decacoꝛdo pſalterio ⁊c· per
bec inſtrumenta in nouo teſtamento ſigniſi cã

tur bona ſpualia vt pꝓ pſalterumm decacoꝛdum
impletio decem mandatoꝝ· p citharã triangu
larem ſancte trinitatis ſides · que requirunt᷑ ĩ

debite laudantib deum. Quia delectaſti me
in ſactura tua id eſt in humanitate xpiĩ vni

tate ſuppoſiti tibi 2umncta: ⁊ in opibus manu
um tuaꝝ exultabo nam in creaturis relucet
bonitas diuma et ſic ſunt deuotõnis et leticie
cauſadeo dicit᷑· Quã magniſicata ſunt opera
tua domine ꝛc nullus em poteſt ea ad plenũ

mueſtigare Vir inſipienſ · Klec eſt ps ſecũ

da in qua ponit᷑ ingratoꝝ punitõ cum dicituꝛ
Vir inſipiens non cognoſtet ⁊c id eſt nõ ſa

piens eterna:quia non cogitat niſ tepalia nec

per conſequens appetit· quia non amat᷑ niſi co

Smituʒ. Quʒ exoꝛti fuerint peccatoꝛes ſicut fe
num iad tps modicũ. vt intereant in ſecu⸗

lum ſecul i qm ecce immici tui pibunt cũ dya
bolo et angelis eius Et exaltabit · Mec eſt
tercia ps in qua ponit᷑ gratoꝝ retributõ cum

dicit᷑ · St exaltabſitur ſicut vnicoꝛn ls coꝛnu me
um id eſt poteſtas ad repellendu malu. 1 ſe
nectus mea m miſericoꝛdia vberi ideſt i ple

nitudine ſprritualium bonoꝝ· et deſpexit ocu
lus meus immicos meos id eſt demones et
homines malos. ⁊ mſurgentibus min me mali

gnantibus audiet auris mea ſcʒ coꝛpoꝛis ſed
non coꝛdis quia non terꝛeboꝛ ab eis: Tuſtus

vt palma floꝛ ebitque eſt aſpera in ſlipite·
dulces fruct' ha bet in ſummitate · ſic iuſtuſ in
cipit ab aſperitate peĩtẽtie et conſumat in dul
cedine conſolatõis dumne Tſicut cedr? libam

multiplicabit᷑· cedꝛuſ em eſt arboꝛ altiſſima ⁊
fecunda · deo ſigniſicat iuſtũ pfectũ in vita cõ

templatia et act lua. plantati m domo dom
m.id eſt radicati in ſde ſormata caritate· in

atrijs domus dei noſtri floꝛebut id eſt in ee

cleſia militante viuent honeſte · adhuc multi

plicabunt᷑ in ſenecta vberi de bono in meliꝰ

pꝛocedentes vſq in finem et bene patientes
erunt /quia patietia conſummat.Taco.j· Pati

entia opus pfectũ habet vt annuciẽt Ulud

quod ſequit quoniam rect? dñs deꝰ ⁊ c

reſurꝛecione · ꝗpter qð tuc dixit· data eſt mibi
omms potelſtas in celo ⁊ in teꝛa: Mathᷣi · vlti

mo et ſic expoſiu.nec oceurꝛit mihi alius ſenſuſ

ſpiritualis Zuenientioꝛ hic ponendꝰ.

DSNEEDE 8NI11
Eus vltionum Pulmum um

fecit moyſes ad repꝛobãdum erro
rem qꝗᷓ tuc eurrebat. ði ꝓuidẽtia

S

DB —

DSI AC
minus regnauitt—⁴ͤ

Sieut dixi in expoſitõne literali· ps
iſte eſt aphetia de regno hominis
chꝛiſti qð incepit qdammodo ĩ ſua

Rde
kangn
Brunt

Aine.

Miw
Stnunn
Ulner
et ltcet
topen
dpeni
lpole
1daten
eſtno
anne.
mſi
ſcut ſe
m ſeeu
cüdy
biecet
töcun
ommume
Aü i
eſtſpe
entoen
voneset
nemal
ys ſed
kuſtus
ſipſten
Gum
tindil
lbboni
gllim
nve
odonn
Gte
ſſtiner
remuls
mel⸗
ennes
⸗
d
1.
enſit
ONs
wiſe
Enh
Errte
bfri,

ſn
to
demn

ad actus humanos ſe non extendit · quod eſt
valde pnicioſum· quia tollit merituũ et demeri⸗
tum penam futuram et pꝛemum et ſic ſenſus
literalis eſt ſimpliciter moꝛalis
DSXL- XCIIII.
Emte exultemus· Plalmum itu lite
Meteraliter expoſui de mgreſſu terꝛe viuen
tuim quo pꝛiuantur malichritiani: ꝗapter qð
non eſt hic alius ſenſus ſpualis ponendus:

DSXNLP-

ram loquitur de pꝛimo aduentu chꝛiſti
quo venit m mundũu ad uũdicium diſcretioniſ
per pꝛedicationem ſuã et diſeipuloꝝ ſuoꝛuʒet
ſic expoſui literalter· ꝗpter quod non videtur
mihi nunc ala ſpualis expoſitõ requirenda

LESNL. * V
Ommus regnauit exultet 2c ½

Pſalmus iſte loquit᷑ ad literam de ſecũ
do aduentu chꝛilti ſcʒ ad indiciũ diſcuſſõis .· q
erit in fſine mudia ſic nõ eſt bic alia ſpiritualis
expoſitio requirenda· H
DSN. WWVAT
ntate ·.Pſalmus iſte loquit᷑ de aduen

2

eantate pꝛimuset ideo de alia expoſitõne ſpi:
rituali ptranſeo· ſcut in illo

Sicut dixi in expoſñtõne literali pſalm⸗
Ute loquit᷑ ad hteram de regno dauid qui fuit
ſigura chꝛilti· apter quod exponendus elt ſpi

BSen

ritualiter de regno xpᷣi ſic· Dommus regna-

uit ſczʒ ieſus xpc ad patris dexteram exaltatꝰ
Mathᷣ.vltimo. Aſſumptꝰ eſt in celũ et ſedet a
dexteris dei · iraſcant populiſcʒ indei et im⸗
peratoꝛes romamqui conati ſunt multiplicit
eytinguere nomen xp̃ret pomt᷑ hic optatiuus
pꝛo indicatuio cum dicit᷑ iraſcant· qui ſedet ſu
per cherubm ] id eſt ſuper omnes oꝛdines an
Seloꝛum non ſolũ inqᷓʒtum deus ſ̃ etiã inqʒtũ

homo. moueat᷑ terꝛa id eſt habitãtes in ea.

ad credendü tib et ſdeliter Puiendũ · d. Do.⸗
mimus in ſion magnus ⁊c ·ſcʒ in eccleſia triũ⸗
phante et mibtante. Qonhteantur nomĩ tuo
magno coufeſſione laudis quomiam ternbi
lemalis· et ſanctu eſt · boms et bonoe re⸗
Sis chꝛiſti· iudicium diligit id eſt executi
oneʒ iuſticie requirit· Tu paraſti directõeſ
id eſt inſtinctus ad bonum pꝛeuementes ho

mñins liber um arbitriu · 1 mutatur bic modus

loquendi de tercia perſona ad ſecundaʒ. qð ſit
frequenter in ſacra ſcripturaet maxime metri
ce com poſita qualis eſt liber pſalm oꝛum. iu
ſticiam et udiciu in iacob tu feciſti· id eſt ha
bitum iuſticie et eius exercitium feciſti in ſup

ntate dommo ]· Dſalmufiſte ad lite

tu chꝛiſti ad udiciuz diſcretionis ſcut et

m loco duumo cultui conſecrato -

plantatoꝛe vicioꝝ Ct quomã ex hoc deus eſt
laudandus · ſubdit · Sxaltate dominũ c ide
excellent laudate et adoꝛate ſcabellũ pedum
eiusid eſt humanitatẽ chꝛiſti que inq̃ʒtũ vni
ta ẽ diĩtati latria ẽ adoꝛada ſm ſe vo yvpdulia

lLmoyſes et aaron ⁊c per moyſen qui mterp̃

tatur extractus ab aquis ſigmiſſcant religioñ
qui debent abſtrahi a delciſjs mundanis per
aaron qui monta nus interpꝛetatur· platoꝛum
ſtatus mtelligitur· per ſamueleʒ qui ſuit mini
ſter imn domo domm mtelligunt᷑ ſacerdotes 2
clerici .omnes iſti laudare debent nome dom
pꝛe ceteris chꝛiſtiamis. m coluna nubis loque
batur ad eos id eſt m gratia ſpirituſſancti ſ.
Surata per columnã ignis et nubis exoxiij·

quia illummat in via moꝝet obumbꝛat cõtra

tentationis eſtum · Quſtodiebant teſtimoĩa
c /·id eſt pꝛeceꝑta decalogi:et conſilia ſaltem
aliqua· Domine deus noſter tu exaudiebas
eos quia pꝛeces eoꝝ erant exaudibiles ex di
ſpoſtione ſubiectoꝝ· et vlciſcens ĩ omnes ad
muentõnes eoꝝ id eſt peccata que non ſunt
ex deo h̊ ab muentione bumana et ea cito pu

mire ſignum eſt miſeratõnis diuine ij: macha·

vjcapitulo· CRteĩ multo tempoꝛe non ſinẽ pec
catoꝛibus ex ſententia agere·h̊ ſtatim vltiones
adhibere: magni beneſicij indicum eſt . ITdᷣo ſe
quitur Txaltate dommu / ip̃ᷣm qᷓʒtuʒ poteſtis
laudãdo:et adoꝛate m monte ſancto eiusi

1. . .

PSRL- XCIX
Vbilate deo. Scdᷣm hebꝛeos mo
yvſes fecit hune pſalmui in oblatione
hoſtie paciſice per leuitas decantan
um · Miſtice vero poteſt expoĩ vt
ſit laus Decantann in oblatione eukariſtie qͥ ẽ
boſtia paciſcans omnia que in cels ſunt et in
terꝛis colo·. St ſic dicitur. Fubilate deo ommiſ
terꝛaid eſt habitatoꝛes ommẽs terꝛe ſeruite
domino in leticiaid eſt in mentis deuotione
et idem repetit᷑ cuz dicit · intronte c · Rt ſub
ditur cauſa · Scitote quoniam dominus ipſe
eſt deus creatoꝛ noſter latria coledus · Do
pulus eius aci· vos popuh chꝛiſtiam. ĩtroi
te poꝛtas eius ·ſeʒ eccleſe militantis· quia vo
bis aperuit poꝛtas eccleſie triumphantis: ĩ cõ
feſſone laudis diuine · Laudate nomẽ eius
quoniam ſuauis eſt·. ꝗpꝛum em eius eſt mi
ſereri et parcere · et vſq; in generationẽ et ge
nerationẽ veritas eꝰ .q; ſemp implet ꝓmiſſa
, O

„*

Flericordiam .Pfſalmum iſtum
fecit dauid quando cognouit ſe cõ
firmatum in regno iſrael ꝓponẽs
vti regia dignitate ad dei bonoꝛezʒ
nocentiã ſiui et populi vtiltateʒ. Moꝛaliter

autem poteſt exponi de quolibʒ rege bono vł
prelato qui rex eſt in ſpiritualibus·-peij vos
eluis genus electum regale ſacerdotum :.
intendente ad tria dicta ſtudere. Et qztum ad
pꝛimum dicit · Miſericoꝛdiaʒ et iudicium càta
bo tibꝛ domine m ꝓſperis tuã miſericoꝛdiaʒ
laudandoet in aduerſis tuam iuſticiam conñ
tendo·̊ ꝙ non eſt ſpecioſa lauſ in oꝛe peccato
rig.ſubditur· pſallam ⁊ intelligam quando ve
mies ad me per gratiã iuſtiſicantem hoc em̃
poteſt ꝓbabiliter intelligi per mternam cõſo
lationem ſpirxituſſancti Quantũ ad ſecũduʒ
dicit· NPerambulabã id eſt pfecte ambulabã

Im innocentia coꝛdis meiid eſt ſine falla ficti

one exterioꝛi in medio domus mee id elt ſa
miie mee · Quantũu ad tercium dicit. Non
pꝛoponebam ante oculos meos rem miuſta l.
ad faciendum eã ſcienter· facientes pᷣuaticatõ
nes odiui quantũ ad culpam ̊ non quantuʒ
ad naturãa Nõ adheſit mihi coꝛ pꝛauũ cõſen
tiendo in malum· declnantem aut a me mali
gnum non cognoſcebam lid eſt non appꝛoba⸗
bam ſed condemnabã · Detrahentẽ ſecreto ꝓ
ximo ſuo id eſt m eius abſentia bunc pſeque
bar pumens uiſła pena· Supbo oculo hoc
deo dicitur ·quia ſuperbia mag apparʒz in ocu:
lis q; in alijs partibus coꝛpoꝛis et mſatiabin
coꝛde id eſt notabiliter cupido· cum hoc nõ
edebam] tales em non debent eſſe pꝛincipis

vl pꝛelati commenſales. Oculi mei ad ſdelel

terꝛe ad ipdos ꝓmouendum · vt ſedeant me⸗
cum] in conſilijs et iudicijs ambulans in via
immacula ta hic mini mĩſtrabat nam familia
pꝛincipis et pꝛelati debet eſſe munda et hone
ſta· Non habitabit ⁊c repetitio eſt eius qðᷣ
dietum eſt de ſuperbo et detractore· In ma
tutino.id eſt celerit ad pꝛecauendum de inſe
ctione anoꝛum. mterſiciebam omes peccato
res terꝛe materiali gladio q́;tum ad prĩcipes
et ſpirituali quantũ ad prelatos: vt diſperde
rem de ciuitate domm 2c d elt de cõmunm

cate bonoꝝ ne per malos mſiciantur

Omine exaudi Pſalmũ ilum
literalter expoſui de populo irael
anxiato tempoꝛe anthiochi uluſtriſ
et pꝛo ſua hberatõne ad deum cla
mante·Moꝛaliter aũt poteſt expom de quoli
bet vere penitente et ad deum damante ꝓ li

beratione ſua· per aduentum gratie diume· Gt

ſic dieit. Domme exaudi oꝛationem meam j
eoꝛdis ſeʒ et oꝛi deo ſubditur· et clamoꝛ meꝰ

VE· Non auertas ſaciem tuã a me ꝓ peccato

rum meoꝝ enoꝛmitate· in quacuq; die tribu
loꝛ per veram contritõnem. inclina ad me
aurem tuaexaudiendo mea petitionẽ. ĩ qua

cunq; die c repetitõ eſt eiuꝰdem ſententie ꝓ
maioꝛi exauditõe. quia deſecerunt ſicut ſumꝰ

dies mei. in vanis ⁊ malis operibuſ ↄſumpti

Let oſſa mea id eſt vires amme quaꝝ aptitu
do ad bonum dimmuitur p multiphcationeʒ

culpe · Percuſſus ſum vt ſenũquod areſcit

tempoꝛe ardoꝛisſic ego ferucꝛe tentatic nis

et aruit coꝛ meum deſectu deuotõis quia
oblitus ſum ↄ⁊medere pane meum lid e lacre

ſcripture ſtudium ⁊ ſumere deuote eukariſtie
ſacramentũ· St quomiã ex hoc appetitus carnis
incenditur · et ſc ratõ debilitatur et a carne pᷣ

mitur.iðᷣo ſubdi. RDvoce gemius me adhe

ſit os meũ carni mee lr võ ⁊ſentit ſenſualitati
Similis factus ſum pellicano cuius pullos

ſerpens occiditet ſimliter dyabolus bonum
opus interimit: ſicut nocticoꝛax ĩ domcilio)]
id eſt imundus factꝰ ſum ex pcc̃o. noctieoꝛax

em eſt auis ĩimunda fᷣm lege Sed quia pei

tens peccatum ſuũ cognoſcit· ſubdi · Vigila
ui per cogmitionẽ peceati· et factus ſu ſicut
paſſer zc auolans a peccatoꝝ conſoꝛtõ quod

apꝛie ſit religionẽ mtrando: deo ſubdit · To
ta die ex ꝓbꝛabant nihi mimici mei bm ſpiri

tum deteſtates religioms ſtatũ. et qui lauda

bãt me du eſſem cu eis m mſolentijs. aduer

ſum me iurabant id eſt conſpirabant ad me

retrahendũ· quia cinereʒ ⁊c allegantes aſpe
ritatem victus mihi impoſſibuẽ· K facie we⸗
c r tale aſperitateʒ ſuſtineba ne grauioꝛeʒ
incurꝛereʒ in purgatoꝛio vel ĩ inſerno· ppĩ pec

catorum meoꝝ grautate ideo ſubdi · ele

uans alliſiſti me id e alldi me permiſiſti ſiẽ
ille qui de alto cadit grauius conquaſſat᷑. Di
es mei ſicut vmbꝛa declinauerut ꝛc id eſt in

peccatis conſumpti ſunt · Tu aut dne c. ·

poſt afflictione penitentis· hic conſequenter

ponitur ſubleuatõ ſaluatoꝛis et pꝛĩo oſtend
eius poteſtas ad hoc faciendum cum dicitur
Tu aut domme meternũ permanes ꝛc ex q̊

patet eternitas ſue potentie· Tu exurgens .
potes facere p te ipᷣm quidquid placet volun

tati tue· miereberis ſion id ẽ eccleſe ex pee

catonbus penitentibus vt plurimuʒ collecte ·

quia tps miſerendi ⁊c durat ſupple vſq; ad
tpus iudicij Quomã placuerunt ßuis tuis]
id e angelis· lapides eiusſ eccleſie qui ſunt

penitentes Luc xv·.Caudm elt angelis dei ſu
per vno peccatoꝛe penitentiã agente · et terꝛe

euiſ mierebuntur d eſt eccleſie ꝓcurates eiꝰ
pꝛomotionẽ mm bonũ. t tnmebunt getes no

men tuũ ſcut videus impletũ per ean conũᷣ
ſonẽ ad deu · omes reges terꝛe gloria tua
m conuerſione cõſtantim cuſ omes reges erat
ſubiecti· Quia edificauit dñs ſion ⁊c tuc em
ediſcate fuerunt eccleſe multe ⁊ apparuit gła

ntep
ſuns
ſunpe
apitn
tom
et
ttſenis
deſtce
karle
Scarn
carneß
reedbe
ſiuglt
pullcs
tonum
nelio
ticoꝛ
uape
Vigh
ſüſtane
toquod
i T.
Emſoprt
ilawde
adlier
d me
g ae
cie re⸗
auio:e;
wipee
maltiſe
ni b
deſtm
dien
guenter
ſlendt
decttur

Nens 84

wun
er pee
lecte⸗
ſed
tuis
quu ſe
rnſl
en ni
titet

reg 10.
in

m
ruͤtud)
goen
iren
utgla

eccleſe · Reſpexit in oꝛationem humilium j.
id eſt chꝛitianoꝝ pꝛuis abiectoꝝ · Scribat᷑
hec in generatõne altera c vt de tantis be

neficijs poſteri laudent deum · Quia pꝛoſpe

xit ſocło ſue mſericoꝛdie· vt audirz gemi
tus compeditoꝝ id e penitentiuz pꝛius con
ſtrictoꝛum retibus peccatoruʒ et ſolueret

filios interemptoꝝn id ẽ opa meritoꝛia que

per peccatum erant moꝛtiſicata et reuiuiſcũt
gratia recuperata· vt aãnuncient in hon ⁊c ł

1 eſt m ecdeſa nommnbus ſion et hieruſaleʒ

ſigniſicata· In conueniedo populos m vnn

d eſt ad conuemendũ magnos mediocreſ. 1

aruos m eccleſiaſticã vmtatẽ de q ephe inj
nus deus vna ſides vnu baptimma Re

ſpondit · Mic deſcribitur ꝓfectus peccatoꝛs
per penitentia reuerſi cum dicit· Reſpondit
ei ſcʒ peccatoꝛ domimo·. in vꝛa vtutis ſue]
elt reuerſus ad viam virtutis et gratie ·

paucitatem dien meoꝝ nuncia mibi ad ip
ſos addendo·nam qui addit ad pꝛeterita on⸗
dit et nunciat ea fſuiſſe pauca:·hoc ãt dicit pec⸗
catoꝛ reuerſus: deſderans recupare amiſſa

pꝛeterito tempoꝛe· Ne reuoces me la pᷣſen⸗
ti vita · in dimdio dierum meoꝝ id elt an⸗
te naturalem vite terminũ. et ad hoc mducit
rationem dicens m generationem et gene⸗
rationeʒ anni tui quia ſunt eterni ꝗꝓpter qð
mei mhil ſunt ad tuos ↄparati ideo non ſunt

reſcindendi Emtio ſcʒ eccleſe · tu dommet

ram fundaſh oe actiuos bona terꝛena bñ

diſpenſantes et opa manuũ tuarum ſunt ce
lri. contemplatumn ipñ pibunt id eſt a pᷣ⸗

ſenti ſtatu tranſibunt naʒ actio non manebit

in patria nec contemplatõ emgmatica: tu au
tem pmanebis omnino imobił· et omnes

ſicut veſtimentu veteraſcent ⁊c] Fm ſtatu im

quo ſunt vt dictũ eſt ſupꝛa. Eiiij ſeruoꝛum

tuoꝛum d eſt imitatoses apoſtolon. habi

tabunt 'tecu meternu et ſemen eoꝝ 2c re
petitio eſt eiuſdem ſententie ad maioꝛem ex

pꝛeſſionem ·

s nedic 2c] Tſte pſfalmus eſt que
dam laus duuna ab ipo dauid pꝛo
collatis ſibi beneſicijs facta· Mo⸗
raliter aũt poteſt exponi de quo

libet viro de diumis benencijs grato· ꝗpter
quod dicit. Benedic anima mea dno c vt

laus mea ſit ex oꝛe et coꝛde et non ſicut laus

ypocrite · et noli obluiſci .]nam talis obh

uio pꝛocedit ex coꝛde ingrato · Qui propi:

ciatur ommbus miquitatibe tuis ſi vere pe

nitueris ·. qui ſanat omes infirmitates tuas
non ſolum ſpirituales h̊ etia coꝛpoꝛales q́ʒtuʒ
ſpectat ad anime ſalutẽ. Qui redimit de in

teritu vitam tuã· ·id eſt amimã coꝛpus viuiſi
cantem· qui coꝛonat teid eſt diſponit in ce
leſtibus coꝛonare in miſericoꝛdia et miſera
tiombus i in miſericoꝛdie effectibus · Qui
replet in bonis deſderiim tuuũ non ĩ malis
nam hoc eſt ne ſuengnum ſcut populo deſi
deranti carnes dedit ei ad malũ ſuum nurx ·
renouabitur vt aquile ⁊c ſcʒ in mete iy co
rinthnijlicet is q̃ ſoꝛis eſt homo noſter coꝛ

rumpatur. tam is qui mintus eſt renouatur

de die in diem. Et quonia hoc ꝓuemit ex dei

miſericoꝛdia:maxime afflictis miuſte ſequit᷑

Eaciens miſericordias dñs ⁊c] St ſubdunt᷑
miſericoꝛdie exempla cu dicitur · Notas ſeẽ

vias ſuas moyſid eſt bono p̃lato qui dux

eſt populi. filijs ifrael ⁊c id eſt eus ſubditiſ
per pſum· Miſeratoꝛ ⁊ miſericoꝛs dominꝰ
c ·per tot nomma expemntur miſericoꝛdia

dei :quia licet ſit ſimplex et vnica tam a nobiſ

explicari ñ põt ad plenu p noĩa multa. Non
in perpetuu iraſcetur ac quaſ diceret ſ̊ ad
modicum tꝑs: nã adueniente pemitentia ſtati

adeſt dei miſericoꝛdia· Quomã em altitud

nem celia terꝛa ⁊c Ruguſtinus· Naoꝛ eſt
dei miericoꝛdia q; ommuʒ peccatoꝝ miſeria
deo ſubditur · Quomodo miſeretur pater ſi
luoꝛũ ⁊ cqui non poteſt eoꝝ obhuiſci cu ſint
de ſubſtantia ſua· St huius mileratõnis dune

ſubditur alia cauſa cũ dicitur · Quoniam ipe
cognouit hgmentũ noſtrũ id eſt Pnitateʒ

ad peccandu et fragilitate ad ſtandu Recoꝛ

datus eſt quonia puluis ſumus α quantu
ad corpus. Quoniã ſprritus ptranſibit vc·

id eſt anima egrediet᷑ a corpore qua egredie
te corpus expirat ⁊ marceſcit prĩio de amima-

et non ↄgnoſcet àplius locũ ſuu m pᷣſentẽ
ſtatum miſericordia aut din ab eterno c]
ad electos· et iuſticia iluis 2c reddendop
muz ulis ſecundu merita Thimj. Repoſta
eſt mibi corona uiſticie – Dis m celo -

Hic inducuntur angeli ad laudeʒ dei qui de

meritis bommũ gaudent cuʒz dicit. Dñs in
celo parauit ſede ſuã licet em ſit vbiq; tñ ibi
magis relucet virtus glorie ſue . Benedecite

dñno omes angeli eius τ Sunt em admini⸗
ſtratorij ſpiritus· ꝗpter eos qui capiunt here
Ditate ſalutis hebreon:.j Qonſequenter ad di

laudẽ onns creatura inducitur cuʒ dicit · Be

nedicite oma opera πω nam eis relucz vtus
diuma et ſic quodamodo deũu laudant ⁊ quia
ſunt boĩ bus et angeus materia diuine laudis
NLDSNLD CTII.
Enedic Sicut dixi in expontõe
literali actor huius pſalmi igno:a
tur tam eſt quedã muitatõ ad dei
laudem ex ſuis creaturis in quil

relucet bomitas creatoris: ⁊ ſic patʒ ꝙ literaliſ
ſenſus eſt etiam moꝛalis apter quod ptraſeo
de alio mducendo: „
DSAL: CIIII- EL QV.
R Onfitenim zc Iſte pſalmus =
ſequens ſunt quedam muitatões
ad dei laudem ex beneſicijs popu⸗
H lo iſrael collatis que ſuperuis mli
bꝛis moyſ literaliter et miſtice ſunt expoſita·
pꝛopter quod hic pertranſeo de alia expoſti
one mducenda ·
PCNL. CVI:
Onfitemmi Iſte pſalmus eſt
inuitatõ ad diuinam laude ex libe
ratione diuerſon hbommuma pe
lculis coꝛpoꝛalibus.Moꝛaliter ãt
poteſt exponi de liberatõne a piculis ſpiritu
alibus. et pꝛmo ponitur generalis muitatio
cum dicitur · Qonſtemmi dommo quoniaʒ
bonus eſſentialiter · quomam i ſeculu mi
ſericoꝛdia eius d eſt effectus ſue milericoꝛ
die multiplex Dicant ]· ic ponitur mui
tatio ſpecialis et pꝛimo ex redeptõne facta p
chꝛiſtum cum dicit. Dicãt qui redem pti ſut
ad dño d eſt ehꝛiſ tiam deum laudent quos
redemit ſanguine ſuo· et de regiomibus con
gregauit eos in vnam eccleſa ab oꝛtu ſoł ·
XE. ·id eſt ab ommbus mundi partibus p p
dica tionem apoſtoloꝝ alioꝝq; chꝛiſti diſcipu
loꝛum Crꝛauerunt Mic ponitur muitatõ
ad dei laudem ex liberatõne gentilium a cul
tura ydoloꝝ cum dicit · Srꝛauerunt in ſolitu
dine ·id eſt in gentilitate que non erat culta

aphetijs et lege dinma. viam ciuitatis ſ. o

leſtis. non muenerũt .na philoſophi getiles

hanc ignoꝛauerunt. Mieromimus in epiſtola

ad paulmum· lac doctus plato neſcmuit hac
demoſtenes eloquens ignorauit. Gſurietes
et ſitiẽtes ·i· vera beatitudine 2gnoſcẽ deſð
kantes.· amma uloꝝ in ip̃is defeclt . ab eiꝰ in
uentione. t clamauerunt ad dommũ cũ tri
bularentur penitenteg de ſuis inquiſntõ ib⸗
vanis et curioſis ad p̃dicationem eccleſie vt
patet de dyoniſo et cratõe phyloſopho ⁊ plu
ribus alijs· et de neceſſitatibus eoꝝ eripuit
eos viam veritatis oſtendendo· ꝗꝓpter quod
ſubditur · et deduxit eos in viam rectam ꝛc
t quoniam de hoc regratiandum eſt deo · ſe

quitur· Qonfiteant᷑ dommo c confeſſione

laudis Sedentes ꝛc· Ehc pomtur muita

tio ex liberatõne ab hereſi et pꝛimo ponitur
Srauitag humus mali cum dicit· Sedentes i

tenebꝛis. peſtifert erꝛoꝛiſ et vmbꝛa mortiſ
infernalis. vincꝛoſ m mendicitate p ſubtra
ctionẽ gratie diume. et ferꝛo obduratiomiſ

maligne. Et ſubditur cauſa cum dici?. Quia

exacerbauerunt eloquia dei puertẽdo ſanũ

intellectum. ⁊ conſiliuʒ altiſſim irꝛtauerut
1 e ſecreta ſidei· et humiliatum eſt d eſt ð
iectum ·. m laboꝛibus coꝛ eoꝝ· Sapᷣ· v. Laſſa
ti ſumus in via mquitatis et pditionis nec
fiut qui adiuuaret ſtante eoꝝ obduratione.
St camauerunt ad dommum cũ tribularen
tur id eſt ad amaritudinem penitetie addu
cerent᷑ ꝑ ſacros eccie doctoꝛes· Oetera patẽt
ex dictis vſq; bi · Qonſiteant᷑ dommo miſe
ricoꝛdie eius id eſt effectꝰ diume miſericoꝛ
die inducant liberatos ab hereſ ad conſiten
dum laudis conſeſſione· et mirabilia eius .
facta. ſilijs hominum reductõ nanq; ab he
reſi eſt opus mirabile dei Sukepit Mic
poni᷑ muitatõ ad dei laudem pꝛo liberatione
a malo deſperatõiſ vbi requirit᷑ dei gratia ſpe
cialis ideo dicit᷑. Suſcepit eos ſcʒ deus gra
tia ſpeciali de via miquitatis eoꝛuʒ pomo
nanq; cadit in deſperationem apter multitu

dinem peccatoꝛum. NHꝛouxviij mpius cum

in ꝓſundum peccatoꝝ venerit contemit ſeʒ
ad deum reuerti · O mnem eſcam abomimna
ta eſt anima eoꝛum id eſt omne fomentu re
ductionis ad bonum · ⁊ appꝛopinquauerunt
vſq; ad poꝛtas moꝛtis et clamauerunt ad do
mmum cum tribularent᷑ · eſt peniterent
amare de ſua deſperationequod ſit ꝑ conſola
tionem ſpirituſſancti et doctoꝛis boni·do ſe
quit᷑ · Mint vbum ſuum ⁊c et quia ſequi de
bet gratiarum actõſubdit. Qõſiteant domi

no ⁊c et patet ex dictis ſententia Qui
ſcendunt ·ic poni᷑ inuitatõ ad dei laudem

pꝛo liberatõne a piculo quod eſt in regimme
eecleſie eum dicit · Qui deſcendunt mare ĩ na
uibus iſti ſune homines ſpeculatun qui ð cõ
templationę deſcendunt ad regendum naue
eccleſie· vbi magnus eſt laboꝛ ⁊ magnus fru
ctuſſi bene hat Ipſñi viverunt opa dommi
in ſacris ſcripturis in quibus eſſe debent eru

diti · et mirabilia eius in ꝓfundo ſcriptura
rum que nõ poſſunt explicari ad plenu. Di

xit ſcz deus cuiꝰ dicẽ eſt ſacere · et ſtetit ſpi
ritus pꝛocelle/id eſt tentatõis piculoſe · que
ditur · et exaltati ſunt fluctus euis aſcendũt
vſq; ad celos m ſui reputatõe ex impenſoſ
bi honoꝛe· et deſcendunt vſq; ad abiſſos ſex
pericul conſideratõne: amma eoꝛum in ma
lis tabeſcebat quia durum eſt eis honoꝛes

dimittere et durum eſt eis in piculis manere

Peopter quod ſequit᷑ · Tur bati ſunt ⁊c nam

Snoꝛant quid pᷣeligere debeant· Et clamaue

runt ad dommum ⁊c ·illi ſcilicʒ qui timent
deum vt dirigantur p pſum. ſet de neceſſi
tatibus eoꝛũ eduxit eos dans eis ſpirxitum

õ

ʒdui deus pmittit ſtat in ſuo feruoꝛe iõ ſub

— —

— —— — —————

- — —

lnd
erit
deſt
oLin
9 ſec
ktone.
blimn,
aptie
mome
niſeicn
Cobften
geis
ibſe
it ir

latone

taͤſpe
ug gr
bemo
mllin
iusan
tent ſ.
bommt
weptüre
auerun
nt adde

terer.

conbola
dole
equ de
dom
us
landen
eginne,
mateine
idi
um me
sfi
ommm
nteti
ſptur
D
entſpi
dle e
eſöͤſ
ſendit
penbt
ſſos /er
nm
ons
nrer⸗
Eeum
damane
tinen
uſi
mum

gubernationis bonum · St ſtatuit pꝛocellam

eius in auram conſerendo conſcietie ſereni
tatem et letati ſunt · ſcilicʒ ĩ dommo ex eius
beneficio · et deduxit eos in poꝛtum ·vite ce
leſtis· Ct quoniam ex hoc eſt deo regratian:
dum. non ſolum pticulariter h etiam genera
liter · a pꝛelato ⁊ toto populo deo ſubditur·
Qonſiteant᷑ domino ⁊c · ¶ Poſuit. Mic poĩ
tur inuitatio ad laudandum deũ ex liberatõ
ne a ſpiritualiſterilitate de qua ðꝛ amos vnijj·
mittam in terꝛam non fame panis neq; ſitim
aque · ſed audiendi verbum domini a qua gẽ
tilitas fuit liberata· ꝓ receſſum apoſtoloꝛum
de idea dicẽti actu · xiij · Vobis opoꝛtebat p
mum loqui verbum dei · ſed quoniam repelli
tis illud ecce conuertimur ad gentes. ſic emn
pꝛecepit nobis deus· Sic ergo dicit· Poſiut
flumina ſacre ſcripture· ĩ deſertum qʒtuʒ
ad udeam in qua pꝛuis abundabant. Et exi
tus aquaꝝ in ſitim repetitio eſt eiuſdem ad
maioꝛem expꝛeſſionem⁊ ſubdii cauſa: a ma
licia habitantium in ea ſcʒ udeoꝝ repellenti
um dei verbum · Doluit deſertu id eſt gẽ⸗

tilitatem· inſtagna aquarum p pꝛedicatio-
nem apoſtoloꝝ· ⁊ terꝛam ſine aqua repeti

tio eſt euiſdẽ ſicut ſupꝛa: ⁊ collocauit illic eſu

rientes/ id eſt gẽtes chꝛiſti ſdem deuote re

cipientes et conſtituerunt ciuitatem habita⸗
tionis /id eſt eecleſam collectam de gentib⸗
deuotis St ſeminauerũt agros verbi duuni

ni per doctoꝛes de gentibus conuerſos ſcz

dyonihum ambroſiu 1 auguſtimnuʒ ⁊ ceteros
et plantauerunt vineas ]id eſt eccleſias· et
ecerunt fructum natuntatis id eſt chꝛiſtia⸗
nitatis que eſt natuntas ſpualis et benedi⸗:
xit eis c multiplicado in bonis ſpiritualib
et tempoꝛalibus. et iumenta eoꝝ non mino
rauit/i: multiplicauit ꝑ que ſigmiſicant lay
ci ſimplices ſcripturas ignoꝛanteſ/ St pau
ci hic reuertitur ad deſcribendum maluʒ iu
deoꝛum cum decit · Rt pauci facti ſunt p ro
manos ptim occidentes et partim captiuan⸗
tes eos · et ſubditur cauſa cuʒ dicit· effuſa eſt
contentio ſuper pꝛincipes ⁊c ſcʒ romanoꝛuʒ
et iudeo v· t adumit paupem de mopia /i
populum gentilem ſacra doctrina pꝛuus in
opem et poſuit ſicut oues familias lſcʒ geti⸗
lium humnlter chꝛiſto ſeruientiuz vrdebut
iuſti et letabuntur m dommo ipᷣum deuote
laudando· et omms iniquitas opilabit os ſu
um iſcilicet miqui quẽ niquitas a diuims lau

dibus facit mutum.

. ratum cor meum·

Plalmus iſte m literalem ſeniʒ

tu regni ſui meliorato· Moꝛaliter aũt poteſt
exponi de bono pꝛelato ſeculari vel religioſo
in dommo gaudente de ſubditoꝝn ſuoꝛuʒz me
lioꝛatione. Et ſic dicit-· Paratum coꝛ meũ de
us · ad tibi ſideliter ſeruiendum . paratu coꝛ
meum ad inducendum populuũ ad amoꝛem
tuum cantabo coꝛde· et pſallam oꝛe· in

gloꝛia meaid eſt de ꝓfectu populi mei/gła

patris ẽ ſiluis ſapiens exurge gloꝛia mea

idd elt puritas mee conſcientie · ij. coꝝn · Sloꝛia

noſtra hec eſt teſtimonium conſcientie nxe ·

Sxurge pſalterium id eſt obſeruatõ decem

mandatoꝝ. et cythara que eſt triangulariſ
ſigure· ꝗpter qð ſgniſicat ſdem trimtatiſ ex
urgam diluculo . · velocit ad iſta et animo
pꝛompto· Q onſiteboꝛ tibi in populis dom
ne c] eos ad tuam laudeʒ inducendo· quia
magna eſt ſuper celos miſericoꝛdia tua/naʒ

ibi maxime relucet ĩ beatis et vſq; ad nubes

veritas tua id eſt tua iuſticia que exercet in

demonmibus in aere caliginoſo habitantibus

vbi fut nubes· Sxaltare ſuper celoſ deꝰ c
per angelos et per terꝛenam potentiã:que in
pꝛincipibus elſt terꝛenis et pꝛelatis adduceſn
ommes ad gloꝛiam· deo ſubdit · vt lberen
tur dilecti tu ⁊ crenduũ exponat᷑ ſicut ſuß
pſalmo qui mcipit · Vt quid deꝰ repuliſti ·
DSRL. OCVIII.
dus laudem Dalmu iſtum
exponunt uidei vt ſit eon oꝛatõ ꝓ

ſua liberatõne de captuntate mo
derna · qua diſperſi ſunt per oꝛbez

in abiectione magna ſed ſicut oſtẽdi in expo
ſitione literali non poteſt ſic exponi h̊ de xpᷣi
paſſione in qua oꝛauit ꝓ ſe et ſuo miſtico coꝛ
pore et ſic expoſui · nec occurrit mihi alia ex
poñitio ſpualis zuenientior hic pon⸗da

.

multipliciter in expoſitione litera
l pſalmus iſte loquitur de regno
chriſti et euis ſacerdotio· Moralii
aũt poteſt exponi de quolibet martire q̃ rex
elt et ſacerdos in celo · Apoẽ··capitulo· Ee:
cit nos regnum et ſacerdotes ⁊c· Vt dicatur
in perſona alicuiꝰ ſibi deuoti· Dixit doius

deus dommo meo taliſancto quem dom·
num et patronum elegi; ſede a dextris me
is cum angelis beatis donec ponam inimi
cos tuos ⁊ctortores em̃ martirum poſuit

deus m inferno ſub pedibus eoꝛum · Virga

virtutis tue emittet dominus ex ſion poteę
ſtatem em glorie martirum declarauit deus
per miracula celitus facta in quib honorant
in terra deo ſubdi · dommare in medio ini
imcorum tuoꝝ martires em młti venerant

Txit dominus ·Sicut oſtendi

vbi fuerunt martiriʒati vt beatus dyoniſius
in francia et beatus thomas cantuarienſis in
anglia:et ſic de pluribus alijs. Tecum pꝛem⸗

pium.id eſt chꝛitus qui dixit de ſe ipo o

viij· pꝛincipium qui et loquoꝛ vobis: m die.
virtutis tue ꝛcid eſt tue gloꝛmcatõnis cuʒ
alijs ſanctis ex vtero ante luciferum Zenui
te id eſt ex occulto pꝛedeſtinationis mee di
ſpoſui te gloꝛincare: Turauit dommus c .

id eſt firmter diſpoſuit ꝙ tu eſſes ſacerdos ei

naliter offerens deo laudes· ſcom oeomem
melchiſedech id eſt chꝛiſti qui elt rex uuſ ticie
Dominmus a dextris tuis confregit c ſcʒ
tyrannos martires pſequentes · Fudicabit
in nationibusin iudõ finali. implebit rui
nas jãgelon electos aſſumendo ad oꝛdines
eoꝛum·. conquaſſabit capita ĩ terꝛa multon.
ſo eſt tyrannoſ qui in terꝛis fuerũt capitanei
malorum. De toꝛrente in vꝛa bibet ſcz iſte
martir ĩ ſua paſſione:. pꝛopterea exaltauit ca
put ·id eſt exaltabit m ſua gloꝛiſcatõe· freq̃n
ter enim m ſacra ſcriptura ponit᷑ pꝛeteritum
pꝛo ſuturoet etiã e 2uerſo·

Ouyſf nehor t domme ½
In hoc pſalmo ad dei laudem idu

cum dicit · Qonhiteboꝛ tibi domie
in toto coꝛde meo et non ſolum ore ſicut fa
ciunt ypocrite Rſay xxix· Hopulus hic labnia
me honoꝛat coꝛ aut eoꝝ longe ẽ a mer in cõ
ſino iuiſ toꝛum ⁊c] non in cõuenticulis hereti
coeum. Nagna opa dommi .quia non poſ
ſunt ad plenum mueſtigari mii ab pᷣoõ ſub
ditux. exqſta c&. Qonfeſſo 1 magmſicetia
opus eius ·id eſt euis opa inducunt nos ad
magniſice conſtendum ei laudis confeſſione
et quoniam eukariſtia eſt opus dei mwabiliſ
ſimum ſubditur · Memoꝛiam fecit c· nam
eikariſtia reducit ad memonã mannã m deb

to datam ſcut res vera higuram pꝛecedentẽ·

Memoꝛ erit in ſeculum teſtamenti ſui w ẽ
euka riſtie ſacramenti de quo dicit᷑j coꝛm. xx·
hic calix nouũ teſtametũ eſt in meo ſanguie
virtutem oꝑm ſuon in hoc ſacramẽto an
nunciabit populo ſuo/ p euagelium in quo
dicitur ioh/ vj. Si quis maducauerit ex boc pa
ne viuet meternum ideo ſubdit · Vt det lis
hereditatem gentium ſcz celeſt um.opera
manuu eius in hoc ſacramento· verital v/
te ſumentibus digne . et iudiciuz moꝛtis ſu
mentipus indigne. coꝛinh.xj. Qui ein madu
fat et bibit indigne iudicin ſibi manducat et
hibit. Eidelia ormmia madata eius quia cer
iitudmaliter reddi? pᷣmmum ea facientibus St
ſubditur acto, eukariſ tie ci dicitur. Redem

gimur ex operibus eiu mirabiliy

ptionem miſt dñs populo ſuo ſcʒ fluũ ſuum
qui eſt noſtra redẽptie: mandauit in eternũ
teſtamentũ ſuũ ſcʒ nouu·cui aliud non ſuece

det. ſanctũ bonis· et terꝛibile malis no

men eius mtiũ ſapientie timoꝛ dniquia re
trahit a malo:et ſic inducit ad bonu Antelle
ctus bonꝰ oĩbus facietib eũid eſt ſaciẽtib⸗
opus timoꝛis pᷣoictũ laudatõ eius ⁊cq

talis deũ lauda bit cũ angehs meternu.

SRL- ENI
PSel Vir x · In hoe pſalmo de
a claratur ꝙ vera beatitudo ꝓ mile
ricoꝛdie operibus ſit reddenda · et
immiſericoꝛdibus miſeria infligẽ
da ſicut expꝛeſſe dictur Mat· xxv· ibunt hi in
ſu pplicium eternũ⁊ ſic literals ſenſuſeſt ſim
puciter moꝛalis· ꝗqpter qð de alio ꝑtranſeo
RSRL.-. IEI
udate pueri In boc pſalmo
oſtenditur ꝙ deus miuſte depꝛel
ſos ſubleuat ad honoꝛem non ſolũ
in futuro. ſed etiã aliquando in p
ſenti · lcut patet de oſeph. geñ · xlj · c et ſc patʒ
ꝙ ſenſus literalis eſt etiam moꝛalis · allegoꝛi
ce tñ põt expom de abiectõe ſinagoge ⁊ ſub
limatione eccleſie ð gentibus collecꝛe et vtrã
qꝙ; expoſitionem tetigi in expoſitione literali
apter quod hs nor videtur hic ponenda

N exitu irael z c ·.Pſalmꝰ iſe
loquitur ðᷣ beneſicio dei exhibito
populo iſrael in exitu de egipto
oꝛaliter aut poteſt exponi de
dei beneficiò circa quelibʒ chaſtianum de pee
catis egreſſum ſic. In exitu ſrael de egipto
id eſt chꝛiſtiani de tenebra peccati · domus
lacob de populo barba ro id elt de peccanti
um numero· Eacta ẽ iudea ſanctiſicatõ eiꝰ
1d eſt vera et pfecta confeſſioiudea nãq; cõ
feſſio interpretat᷑ iſrael poteſtas eius id ẽ

angelus cuſtos ipius quia ſicut angeliſe ret

bunt a cuſtodia hominum apter peccatoruʒ

multitudmeʒ. ſeut in eon pſona dicit᷑ hiere.
lj curauimus babilonem et non eſt curata
relmmquamus eam ita redeunt ad cuſtodiã eò
rum· ꝗpter veram penitentiã· Mare vidit
ſugit id eſt angelus malus tanqʒ mare tem
bpelſtuoſus videns angelum ſanctu reuerſuʒ
a tentatõe ſe retrahbit. 0rdanis conuerſus

eſt retrorſum qui riuus uidicij interpretat

per hoc ergo ſigniſcatur ꝙ penitentia pecca
torem facit reuerti de iudicõ condẽnatõniſad
udicium ſaluatiomis · Montes exultauerũt ·

zc. per montes ſigniſſcatur angeli maiores
et per colles minores qui exultant de penitẽ
a peccatoꝝ· Lu xv· Ciaudiu e mm celis ange?

ndom;
erſepre
Aegort
gei⸗
verwi
lreral
ndiſe
Mpibto
egipto⸗
ponde
ndepe⸗
egipeo
doſm
Percant
öan
inc
de
ſſeret
oz
ibere
lodin
ergi
nemt
nni
u⸗
nernt
mmont⸗

unge
V

dei ſuper vno peccatoꝛe penitentiam agente
Et de pluribus magis gaudent · quid eſt ti⸗
bi mare ꝙ ſugiſti ⁊ c/· id eſt vnde venit malo
rum angeloꝛum fuga et conuerſio udicij di⸗
cta· et reſpondet᷑ cum dicitur · facie domi⸗
m mota eſt terꝛa c]· id eſt homo factus de
terꝛa motus eſt per penitentiam ð culpa ad
gratiam per miericoꝛdiam diuinam Qui cõ
uertit petram in ſtagna aquan ·id e coꝛ pec
catoꝛis durum in fluxum lacriman Non
nobis domine · Elc oſtenditur ꝙ de pdictis
tota gloꝛia ſit deo attribuenda ⁊ patet litera
Super miſericoꝛdia tuaqua reuocas pecca
toꝛes · et veritate tua qua ſic dictũ tuu im
ples· eʒechxvnij. nolo moꝛtem peccatoꝛis ſed
vt magis conuertat᷑ ⁊ vuiat· ne quando di⸗
cant gentes vbi eſt deus eoꝝſi em̃ non im

pleret dictum ſuum haberent inſideles occa:

ſionem blaſphemandi ipᷣm· ſ̊ quoniã ſideles
debent aſſerere contrariũ ſubdi in pſona eo
rum. Deus auüt noſter in celo ⁊c ]· Sed dij i⸗

ſidelium ſunt falſiðo ſubdit᷑ Simulacra gẽ
tium argentum aurum ⁊c]· Poteſt etiaʒ B

exponi moꝛaliter de ypocritis ꝗpter queſtuʒ
Ruguſtmus· Rurum diligis aun es opera

manuum hommum nam omma facumt pit

bommes p hoc ab eis aurum T argentum ex
torquentes · Os habent et non loquetur ſ.
vera ſed tatum falſa que ſunt non entia.ſicut

enim ven et ens Zuertunt᷑ ſic falſuʒ ⁊ nõ ens

oculos habent et non videbunt !ſcz celeſtia
ſed terꝛena · Rures habent non audient .
ſeʒ diuma mandata ſaltem ad opandum. na⸗
res babent id eſt dicernendi ſenſum.· 2 n

odoꝛabunt jeligendo bonum Manꝰ pabet

et non palpabunt operando bonum pedeſ
habent ⁊ non ambulabunt in via moꝝ·. nõ
clamabunt m guture ſuo deum deuote oꝛã⸗

—

do·. Simles illis fiant qui ſaciunt ea.id eſt

illi qui eos ad hoc inducunt vel ſuſtinent. lH⸗

muem penã incurꝛent Domus ſſrael 1

Der domum ſiſrael igmiſicant᷑ boni relgioſi

quui ſunt contemplatun p domum aaron pon
tificis boni pꝛelati · pꝓ hoc quod ſubditur· qui

timent dominum generaliter boni xpiani:
omnes em iſti ſperant m dommo ſpe foꝛma

ta caritate apter quod eonꝝ adiutoꝛ eſt in ne

ceſſitatibus: quantu ſpectat ad ſalutem ·deo
poſſunt dicere · Dommus memoꝛ fuit nxi J.

ſcʒ bona nobis faciendo. et benedixit nobis

in bonis ſpiritualibus multiplicando· Bene

Ddixit domui iſrael c ] exponatur vt ſupꝛa

ERdijciat dommꝰ ſup vos c ſuam gratiã
augmentando· Qelu celi dommo nam ibi

mniagis relucet eius poteſtas. terꝛam aũt de
dit hꝑ js hominum·ſcut dicit pꝛou vin· per

Moꝛalitei

me reges regnant. Non moꝛtui laudabune
te domme meritoꝛie quia ſunt extra ſtatum
merendi ſed nos qui vuimusvita nature
et gratie · benedicimus meritoꝛie · iõ ſequit᷑
Lex hoc nunc ⁊c. .
. LSAK. CSITZIXZY.
lexi quoniam Iſtum pſalmũ
fecit dauid in pſecutõe ſaulis gra
tias agens deo de piculis que eua
ſerat et orans deuote liberari de
futuris que timebat· Moꝛalier autẽ poteſt
exponi de homnie liberato ab aliquibus ten
tationibus demonis et timente de futuris ꝓ
pter quod gratias agit de hberatõne pᷣceden
ti· et oꝛat liberari de ſequenti · Et ſic dicit.· Di
lexi quoniam exaudiet domimus licet emm
deus ſit gpter ſe dligendus tñ cum exaudit

depꝛecantem occaſionẽ ſibi dat ꝙ feruentuiſ

ipſum diligat vnde ſubdit᷑ · quia ĩclinauit au
rem ſuam mihiexaudiens in pꝛeterito et ĩ
diebus meis inuocabo ſperans exaudiriðᷣ
ſuturo · Qixcũdederũt me doloꝛes moꝛtis ·
id eſt tentationes peccati moꝛtalis ⁊ pericu
la mferni muenerüt me mi adiuuer in ten
tatione ideo ſubditur · O domme libera ani
mam meam ꝛc. Et ſubditur cauſa. Quſtodi
ens paruulos dominus id eſt humiles: bu
mliatus ſum apter quod ſum adiutusideo
ſubditur · et liberauit me · Conutere aĩa mea
m requiem tuam id eſt conſcientie pacem·
quia dominus benefecit tibi te liberans a
periculo guis peccati vt ſupꝛa patzʒ ex dictis

Redidi. Hunc pſalmum fecit da
uid penitens ꝙ deceptus p ſibam
ſerun myphiboſech dederat ei he
reditatem domm ſui · ij.· Reg xvj.
taut poteſt exponi de quolibʒ fide
liter penitente: ꝙ peccauit alterius deceptõe·
St ſt dicit · Credidi mimiſ de facili pꝛopter

q locutus ſuʒ male et peccaui: ego aũt hu

miliatus ſum mmis /id eſt deiectus a ſtatu
virtutis · Ego dixi in exceſſu meo id e tur

batus ex verbis mendacibus omnis bomo

mendax · quod male concluditur ex menda
cio vnius. Quid retribua domino pꝛo omni
bus que retribuit mihiex quibus ꝗpter in

Sratitudmem augetur mei grauitas peccati

Qalicem ſalutaris accipiam id eſt penitetie
coꝛpoꝛalis auſteritatem et nom dommi in
uocabo .per hunnlem oꝛationeʒ· Vota mea
dommo reddam implendo pemitentiam ꝓ
miſſam. coꝛam omm populo eius· vt ſcada

lzati de tran ſgreſſione ediſcent᷑ de ſatiſ ſactio
ne·pꝛecioſa in conſpectu dommi moꝛs ſan

ctoꝛum eiuſ·qua per illa vemunt ad regnũ

in celeſibus · O domine quia ego ſeruus tu
us · per ſuſceptionem baptiſim in qua ſeruire
tibi pꝛomiſi et ſilius ancille tue łid eſt eccle⸗
ſie que eſt ſponſa · quia cum ſeruit humiliter
dicitur ancilla. Dirupiſti vincula mea pſcilz
peccatoꝛum· Qetera patent ex dictis
DSRL- S
Kuda te dommum.
In hoc pſalmo pm lteralem ſenſuʒ
inducuntur getiles et iidei ad dei
laudem qui de indeis et gentilib⸗
fecit vnam eccleſam et ſic literalis ſenſus eſt
etiam ſ iceuahe dpeer qð de alio eraho
ntitemm dommoꝛc ·
Hunc pſalmuʒ fecit dauid:muitaſ
populum ſuum ad gratias agen
m dommo ꝓ bono ſtatu regni
fui et aduentu cheiſti futuro· Moꝛaliter aũt
poteſt exponi de bono pꝛelato ad dei laudem
ſuum populum muitante·pꝛo bonoſtatu ſue
dyoceſis et aduentu chꝛiſti ſpirituali quo per
ſuam gratiam venit in mente humanã: Quã
tum ad peimum dicit·. Qonhtemmni domio
laudis confeſſone· quomam bonus non ſo
lum m ſe ſed etiam in nobis effectiue · õ ſub
ditur · quoniam in ſeculum ⁊c· Dicat nũc do
mus ilrael ⁊c per domũ iſrael ſigniſicantur
relgioſi qui debent eſſe contemplatun p do
mum aaron pontificis clerici ꝓ timentes do
mmum ceteri chꝛiſtianmi omeſ em̃ iſti debẽt
dei bonitatem deuote conſiteri De tribula

tione ·populi mei per tentationeſ· imnuocaui

dommum -per oꝛatione deuotam· et exau
dunt me in latitudine · non ſolum a malis hᷣ
berando ſ etiam m bonis dilatando. Dns
mih aduitoꝛ ·cui reſiſti non poteſt. non ti
mebo quid faciat mhi homo id eſt tyrannꝰ
Dommus c exponatur vt pꝛius et ego
deſpiciam inimicos meos id eſt ſpurit? mali
gnos·ideo eoncluditur · Bonum eſt conſide
re in domino·qui non deſicit in adiuuando·

qᷓ; confidere in homme / deſectuio · Bonuʒ

eſt ſperare in dommo·qui certitudinaliter
reddit pꝛemium. q; ſperare in principibus
qui querunt ꝗpꝛium bonum Omnes ge

tes ]lic deſcribitur acerbitas perſecutioms

que contingit aliquando bonis pꝛelatis vt
patet de ſancto thoma cantuarienſe in cuius
perſona dici põt · OQOm̃s gẽteſcircuierüt me
id eſt gentiliter viuentes queſierunt mibi no
cere· et m nomine dommi quia vltus ſum in
eos.nam vltione diuma ſuerunt terꝛibiliter
moꝛtuiet ſp̃e tranſlatus ad gloriaʒ paradiñ
Qircũdanteſ ⁊c repetitõ eſt eiuſdem ſentẽ
tie ad maiorẽ expreſſionem· Circudederüt

me ſicut apes ad pungendum me ſuis gla⸗
dijs · et exarſerunt ſicut ignis in ſpinis id ẽ
ira peſſima·nã occiderunt eũ in eccleſa Im
pulſus ſum minis et perſecutionib magiis
Lvt caderem a ſtabilitate virtutis et dom
nus ſuſcepit me in pꝛotectione ſua ne cade
rem a vireute weo ſubditur · Eoꝛtitudo mea
X et factus eſt mihi in ſaluteeterna· Vox
exultatioms ⁊c· nam de eius martirxio ſit in
eccleſjs ſolenmtas magna:. Dextera domini
fecit vxtutem per quam ſteti· dextera domi
exaltauit me ad palatiuʒ celi· Non moꝛiar
moꝛte culpe nec gehenne · ſed viuã vita gle
Let narꝛabo opera dommi .id eſt narꝛari ſaci
am m miraculis que deus faciet ad teſtimoni
um mee gloꝛiſicationis· Qaſtigas caſtigauit
me dommul pꝛo venialibus que contingut
etiam in perfectis homimmbus ⁊ moꝛti non
tradidit me . id ẽ moꝛtal culpe · aperite mi
hi poꝛtas uſſticie ſcʒ poꝛtas celi quas nõ in
trant niſ uũiſtihcati perfecte· et ingreſſus in
eas conſteboꝛ dommo nam i patria eſt cõ
feſſo laudis ſempiterna· Lapidem · bic agit᷑
de ſecundo pꝛincipab ſcʒ d cbꝛuſti aduentu ſpi
rituali cũ dicitux· Lapidem quẽ repꝛobaue
runt ediſcantes id e chꝛiſtus quẽ repꝛoba
uerunt ſcribe ⁊ ſacerdotes . hic factus eſt in
caput anguli: coniungens caritate fidelium
mentes per quã venit ed huma nã mentẽ · X
dommo ſactu eſt iſtud ⁊c· nã ab alio feri nõ
poteſt Kiec dies quã fecit dominus /ĩ pſen
tia ſolis iuſticie qua ĩ nobis facit ipemet ieſus
chꝛiltus exultemus ⁊ letemur in ea ſcut di
citur phimj · gaudete in domino ſemper iten
dico gaudete .α St quomiam augmentũ gra
tie eſt valde delderandũ · ſubditur · O domi
ne laluũ me ſac o dñe bene pꝛoſperare i no
bis augẽdo donũ gratie Et quoniã ciues ce
leſtes m hoc vos aduuant:m eoꝛuʒ perſona
ſubditur · Benediximus vobis de domo dñ̃
c impꝛecando vobis eius bona celeſtia ſi
eut ea dedit nobis · Conſtituite diẽ ſolennẽ
mi condenſis eſt in frequentia magna cle
ri et populi in eccleſa militante dicentes qð
ſequitur · Deus meus es tu et conſiteboꝛ ti
bi confeſſione laudis coꝛde ⁊ oꝛe Qetera pa

te PSXNL: VIII
ati mmaculati · Sicut dictum

fuit in expoſitione literali. Pſalmꝰ
iſte loquitur de beatitudine in ſpe
per que modũ habetur in via per
operu bonoꝝ merita·⁊ ſic patet ꝙ ſenſus lne
ralis e WS moꝛalis ꝗpt qð ð ano pinſeo

D donnnum cuz tribularer
Hſalmus iſte ſcom ſenſuz lterale,

—
— .

de de
Un
mans
etdon
ecde
dnen
er
tohtin
Aden
eraden
hmaner
vagte
wariſe
ſtinert
lgaui
ſtmnut
tvon
iem
s rön
reſfuon
rieno
beagt
ertuſ
probne
eprobe
geſtin
deliim
gte N
ſen nd
Pen
let eſs
lſato
perſen
tugt
Oden
w m
clues ee
rhona
mocn
ſtaſ
denne,
n E
ntesc
tebort
eterae
W.
tdit dr
Uin
nente
vuſer
nſis glte

ſwr.
n

eſt oꝛatõ viri ſancłi cuius nomen ignoratur
pꝛo liberatione populi de captuuitate babilo⸗
mca pꝛo qua multi ſancti tempoꝛiſ illius fece
runt pſalmoſ vt dictum eſt ſupꝛa: Nloꝛaliter
eſſe poteſt oꝛatõ alicuius ſideis relapſi tam̃

per peccatum in ſeruitutem demoms in qua
petit iterum lberari dicens · Ad dommum
cum tribularer /pꝛius: clamaui ⁊ exaudiut
me lberando de peccati ſeruitute· hᷣ quia ſuʒ

relapſus i iten clamo ad eum dicens · O do:
mine hbera amimam mea a labijs miquis ꝛc
ſeʒ demonum ſub ſpecie boni malũ ſuggeren

tium· Et quoniam ex ſua malicia creſcit eoꝛꝛi
pena ſubditur · Quid der tibi c.ſcʒ pꝛo tali
doloſitate et ſubditur reſpõſio · Sagitte po
tentis acute id eſt ſentẽtie dei contra te · cũ

carbonibus · gehenne · St quoniam inſultus

demonum eſt valde grauis ad ſ uſtinendum
ſubditur · Hieu mihi quia incolatus meus ·
in hoc mundo· pꝛolõgatus eſt cum/tali bel

lo· t quoniam non ſolum demones hetiam

homineſ mali qui ſunt eon mimiſtri impellüt
ad peccatum deo ſubditur · habitaui cũ ha:·
bitantibus cedar qui interpꝛetat᷑ tenebꝛe · et
ſigniſcat homĩes malos peccatis obtenebꝛa

tos · de quibus adhuc ſubdi · Q um his qui

oderunt pacem erã paciſicus eoꝝ moleſtias
in patientia tolerando. cum loquebar illis ·
modelte nyhuSnaba me Sratis 1. ſine ca⸗

Suaum oculos meos 260.
Ilte pſalmus eſt oꝛatõ alcuius vi
ri ſancti pꝛo bono ſtatu populi ð
ccato per penitentia reuerſ dis
centis· Leuaui oculos ſcʒ cordis et coꝛpis·

lm montes d elt ad deum et ciues celeſtes
Lvnde veniet auxilunmn myhi me pꝛeſeruanſ
et populum a recidiuo peccatiideo ſubditur
Ruxiluim men c· Non det in cõmotõnem

pedem tuũ id eſt non pmittat affectienem
tuam mutari de bono in malum· non doꝛmi
tet qui cuſtodit te id eſt non ceſſet te cuſto
dire deus em et angeli nunqʒ doꝛmiunt ſed
doꝛmire dicunt᷑ quando non auxilant᷑. ſicut
dirit helyas deriſoꝛie ſacerdotibo baal.ij. Re-
xvinj· Qlamate voce maioꝛedeus em velter
dormm. Tdeo ſubditur · Scce non doꝛmtabit
Xc pid eſt ab auxilio non ceſſabit· DPer diem
ſol non vret te d elt eſtus cupiditatis non
nocebit tibi tẽpoꝛe ꝓſperitatis Pſalmo. lxi.
Diuitie ſi affluant nolite coꝛ apponẽ· Neq;
luna per noctem d eſt awon⸗ a bono
tempoꝛe aduerſitatis⸗ Dominus culſ todiat
introitum tuum et exitum · ſcʒ in boni incho

atione et euis ſummatione ·

PSRI- Ct

Etatus ſum. Pſalmũ iſtum ſeẽ
dauid exultanſ in ſpiritu de hoc ꝙꝓ
ediſicium ciuitatis et templi pſa⸗
lomonem ſhilium ſuum ſiendu pre:
uidit. Nloꝛaliter aut poteſt expom de quoli
bet ſideli in dommo exultante de eccleſie edi
hcio ſpirituali· Sciendum aut ꝙ vna eſt eccle
ſa duplicem ha bens ſtatum ſcʒ mlitantem 1
trumphantẽ et pꝛimo agitur de trumphan
te tanqʒ de nohilioꝛe cuz dicitur in perſona ð

uoti · Letatus ſum i in his que dicta ſunt mi
hi .⁊ que ſint illa ſubditur · in domum domi

ni ibimus · hoc enim dictu fuit beatis petro
et paulo per reuelationem vt habetur ex eon
epiſtolis et etiam aljs pluribus ſanctis dDici
tur etiam per ſacram ſcripturam om nib bo
nis chꝛiſtia nis· Stantes erant pedes noſtri
in atrijs tuis hieru ſalem ]id eſt affectiones
noſtre m appetitu hieruſalam ſuperne hie

ruſalem que edificatur vt cũntas ·ſicut em̃ ci

uitas materians conſtituitur ex duuerſis ſtati
bus hommum ſic ſuperna hieruſalem ex di⸗
ſtinctis oꝛdinibus angeloꝝ et hominum ad
eoſdem oꝛdines aſſumptoꝝ. cuius pticipatõ
eüis in idip̃m. id eſt in idem et vnum deus
enim eſt ommbus beatitudunſ obiectum pꝰ
tamen et mmus participatuʒ ßm diuerſitates

meritoꝛum . Flluc em aſcenderunt tribo non

omnes ſed tribus domm eſt ſancti pa
tres veteris et noui teſtamenti. teſtimoinuʒ
iſrael ad conftendum nomini dommi / deus
enim per mracula eoꝛum gloꝛiaʒ teſtincatur
vt ſidels popilus eos in eccleſa veneretur.
Quia nlic ſederunt ſedes id eſt ſedentes ſiẽ
ciuitas aliquãdo pomt pꝛo ciuibus vt cum
dicitur tota cunitas curꝛit ad tale ſpectaculũ
Lin iudicio · de agendis in mundo. Danielis
nij. En ſententia vigilum deeretn eſt ſermo

ſanctoꝛum æc [Rogate. Hic agitur ð ſta

tu militantis eccleſe cuius perſona dicitur
ciuibus eccleſie triumphantis. Rogate que
ad paceʒ ſunt hieruſale·. i· vos qui elſtis ĩ hie
ruſalem ſuperna rogate dominum ꝓ pace
hieruſalem inferioꝛis que ſtat ad huc in pug·
let abundantia diligentibus te. id eſt roga
te etiam dommũ vt abundantia bonoꝝ ſpiri
tualuum detur nobis appetentibus eſſe vobi
ſcum Eiat pax in virtute tua d elt ex pcũ
veſtraꝝ virtute fiat pax in eccleſia militante
Let abundantia in turꝛibus tuis id eſt abun
dantia bonoꝝn ſpiritualiu peocuretur nobis
per angelos cuſtodes qui dieuntur turrel ve
ſtre et noſtre mquantu a vobis date ſunt ad
defenſionem eccleſie · St ſubditur reſpõſo tri
umphantis eccleſie cuʒ dicitur. Hꝛopter fra

tres meos et pꝛoximos meos id elt apter

ſanctos qui ſunt adhuc in via loquebar pa⸗
cem de te deum rogando pꝛo tota eccleha·
cui datur pax pꝛo ſanctis qui ſunt m ea· et vt
dunnus cultus vigeat ibi apter quod ſubdit
Leopter domũ dñi dei noſtri c. .

PSRRenam AeKlnzeeſt

oꝛatio pꝛo liberatõne populi de p
ſecutione ſub antiocho nobili qui
ſicut dixi danie xj/ ſgura fuit anti-
chꝛiſti· apter quod miſtice eſt oꝛatõ ſanctoꝝn
pꝛo liberatione ſidelium ab antichꝛiſti pſecu⸗
tione · qui potentiſſ imus erit in terꝛa ⁊ ſuper
biſſimus et tunc eccleſia erit in magna deſpe
ctione et ex dictis patet litera

BE ennn inn
tIſi quia dommus· Pſalmum

iſtum fecit dauid pꝛo libęratõe ſua
et ſui exercitus a phuiſteis eum qᷓ
rentibus occidere cum audiſſent
eum vncum eſſe regem ſuper irael . ij Re ·
v · Miſtice vero poteſt exponi ð chꝛiſto ⁊ eiꝰ
ſideubus:quoꝝn nomen queſierunt extmnguẽ
iudei poſt eius aſſumptionem a dexteris dei
vt habetur actu vnj. ⁊ ix: Et ſic in perſona ec
cleſie dicitur · Nm̃ quia dominus erat in no
bis 2cſez per cuſtodiam ſpeceiale. Qum ex⸗
urgerent homines in nos id eſt iudei qui
dicuntur hic bommnes ſicutcoꝝ iij. Cum in
vobis ſit ʒelus et contentio nonne bomines
eſtis · foꝛte vmos deglutiſſent nos in perſe
cutione que facta eſt beati ſtepham tempe ðᷣ
quo dicitux actu vnj ꝙ ſtridebant dentibug

in eum· Qum rvaſcẽtur furoꝛ eoꝛum ĩ nos ·⸗

ixꝛationabilis· foꝛſitam aqua ·ſcʒ tribulatõia
abſoꝛbuiſſet nos et eadem lententia repetũ
ad maioꝛem exaggerationem cũ dicit · Toꝛ
rentem ꝛc· dt quomiã ex hoc ðᷣbetur ðo gra
tiarum actio ſubditur · Benedictus dommꝰ
X Laqueus contritus eſt ſcʒ per romanos
qui deſtruxerunt iudeos· et nos lberati ſu
mus :nam ante aduentum romanoꝝ in iuð
am chꝛiſtiani qᷓ erant ibi monitu angelico trã
ſierunt in regnuzagrippe et ibi ſaluati fuerũt
ideo ſubditur · Adiutoꝛium noſtrum in no
mme domm

SNLND. CNXIIII
Viconfidunt ]· Sicut oſtenſum
fuit in expoſitõne literali. pſalmꝰ⸗

iſte hm literalem ſenſum elt de ſpi
rituali hieruſalem que eſt niltas

ꝛmatam ſunt ſecuri de gloꝛia futura necoc
curꝛit mihi alꝛa ſ

tioꝛ hic ponenda

eha in qua habitantes per fidem caritate

pirituahs expoſitio conuenie

—

Nconuertendo c Dſalmus
iſte hm literalem ſenſum loquitur
de reditu populi iudaici de babilo

exponi de reditu popuh chꝛiſtiani per peni
tentiam de peccato moꝛtali · Et ſic in eius per
ſona dicitur · In conuertendo dominuſ capti
uitatem ſion /id eſt eccleſe· que licet non hm
ſe totam · tamẽ hᷣm alquas ſui ptes ſic aliquã
do captuiatur· ſacti ſumus ſicut conſolati
et dicitur ſicut · quia perfecta conſolatio non
habetur in pꝛeſenti · Tuc repletũ eſt gaudio
os noſtrum c in laude diuma · Tuc dicẽt
inter gentes τπ videntes em̃ talem em ẽda

tionem excitantur ad laudem diumam ⁊ emẽ
dati ſunt ſpiritualiter conſolati · Qduerte do
mme captiuitatem noſtram nã a pexcatis hi

berati per penitẽtiam indigent adhuc hbera
ri a ſequela peccati:que eſt pꝛonitas ad recidi
uationem ſicut toꝛrens in auſtro ſicut emnim
auſter toꝛtetem ſiccatũ replet aquisſic deus

homines pꝛuis deſiccatos ex defectu gratie
replet humoꝛe deustõnis de quibus ſubd ·
Qui ſemmãt in lacrimis contritõnis et de
uotioms·. m exultatõne metent ſcʒ in pnti

conſolationem internama eterna in futuro·
Runtes ibant per viam pꝛeſentis vte Ve

nientes aũt venient cum exultatione 2c ¶ m

4

futura reſurꝛectione ·

ica ſeruitute · Moꝛaliter aut põt

ESXL.- QRN&WV
i dommus· Pſalmum ſum
focit ſalomon videns ſe non poſſe
edineate domũ domim ſine eiꝰ ad
uitoꝛio ſpeciali · Pꝛopter qð dixit
Quis em pꝛeualere poterit vt eodi

ij parali

ficet ei domum dignã quaſi d mullua.liſtice

vero poteſt exponi de ſpirituali ediñcõ eccle
ſie per recloꝛes eus et predicatoꝛes de qui
bus dicit ſaluatoꝛ o·xv · Sme me nihil pote
ſtis facere· Tdeo dicitur · Niñ dominus ediñ
cauerit c St quia non ſolum requiritur eiuſ
auxilũim ad ediſcandum . h etiam ad ediſciuz
conſeruandum ſdeo ſubdi · Ni dominꝰ? cu
ſtodꝛerit pꝛopter qð ſubd᷑ vanũ eſt vob
ante lucem ſurgere ſid eſt ante deum qui eſt

lux ad opus bonum .quia gratia dei pᷣuenit li
berum homms arbitrium · qiua tñ ſequi det

eius inſtinctum:ſubdit᷑ ſurgite poſtqʒ ſede
ritis .ſcʒ ad odiſcum ſprrituale· poſtqʒ quie
tem neceſſariã habueritis· qui mãducatis pa
nem doloꝛis id eſt vos eccleſie mimſtri qui
ſuſtentammi de elemoſinis dolentium ð ſuis
peccatis · Oſee·inj· Peccata populi mei come
dent Qum dederit Elic conſequenter ð
ſcribitur merces ſdehter edifcantiuz cum di

citur. Qũ dederit dilectis ſuis iedifcantibx

— — — — — .

— — —

inng.
luitur
babi⸗
urpoe
tpeni
usper
ſapn
nfn
ni
l
io hon
dardo
ncdre⸗
emide
en
rrdo
Nis
hberz
recdi
tenimn
cders
Srarie
ſubdet
getde
inpii
ituno
elM
i

N
m
po
eded
ödert
ecd
0Nſe
öerce
egui
por
eoß
zeiuſ

eccleſam verbo et exẽplo ſomnũ fmoꝛtis.
ecce hereditas domimparata eis et que ſit
illa ſubditur· ſiij merces fructus vetris id
eſt fructus gloꝛioſe virginis qui eſt eus et
dei patris fus · merces eſt dictis edican ti⸗
bus de quibus adhuc ſubditur · Sicut ſagit
te in manu potẽtis parate ſunt ſupple ad ad
uerſarios debellandum· ita hiuj excuſſoeuũ
id eſt ſic pdicatoꝛes excuſh a cupiditate terꝛe
noꝛum apti ſunt ad hereticos et malgnos ſpi
ritus repellẽdum. Beatus vir qui impleuit
deſiderium ſuum ex ipᷣis ·id eſt beatꝰ ille do
ctoꝛ vel platus cuius dicti p̃dicatoꝛeſ fuerut
diſci pulnnam in eis impletum fuit ſun deſð
rum· non conſundet᷑ cum loquetur imicis
ſuis in poꝛta ·ſcʒ moꝛtiſ in qua non confundi

tur a ſpiritibus malignis

RLE. VII.

actoꝛ ignoꝛatur · eſt quedam mnui⸗
tatio ad dei timoꝛem bona tẽpalia
pꝛomittendo . bᷣm modu veteris te
ſtamenti Qſa.j· Si volueritis et audieritis me
bona terꝛe comedetis.Moꝛaliter aũt eſt mui
tatio ad idem pꝛonnttendo bona ſpiritualia
ſedᷣm modum teſtamenti nom. t ſic dꝛcitur.

Beati omnes qui timent dommum/timo⸗

rve ſiliali qui ambulant in vijs eius ÿlmoꝛuũ
et ſidei · ili eĩ in ſpe ſunt beati laboꝛes ma:
nuum tuan manducabis id eſ fructus ope
rum tuon percipies in viſione 2 fruitõne di
uina. beatus es Fiam in ſpe · et bñ tibi erit 4
in re · [Vrxo⸗ tua 1d eſt ſapientia tua: Fm ilð
ſapien· viij hanc queſui mihi ſpon ſam accipe
ſicut vitis abundans in lateribuſ domꝰ tue

w eſt ſpirituales hinos faciens in babitacune

ſcole tue· Eilij tui ſicut nouelle olinarum ꝛc

1d eſt diſt ipuli tui bom intenti lecliom vel p

dicationi ſacre ſcripture Rcce ſic benedicetuꝛ
c· Et ſubditur benedictõnis modus cũ u ſub

ditur · Benedicat tibi dommus ex ſion id ẽ

ex ecclena triumphante . et videas bona hie
ruſalem xc ſcʒ ſuperne . St videas filios hiio
rum tuoꝝ /i diſcipulos diſcipuloꝝ tuoꝝ ei
na beatitudine· pace ſuper ifrael reſumat᷑ li

videas ſren lüher totum popuiuũ xptanum

QRX.II.
pe expugnauerunt 1
AIſte pſalmus eſt oꝛatõ pꝛo libera
tione populi iſrael a perſecutoꝛiby
S ſuis que frequenter in libꝛs iudi⸗
cum et regum legitur eſſe ſacta.· Miſtice vo
elt oꝛatio ꝓ bberatione cheſtianon a perſe⸗

cutione ſacta frequenter tempe iudeoꝛum et

imperaton romanoꝝ· &t ſic dicitur ĩ eccleſie

perſona Sepe expugnauerũtn me a uuentu

Snonmes Ilen almus cui? .

te mea id eſt ab initio eccleſe vt patet act·

vm et ix · qui liber videtur eccleſße naſcentis

infantiam texere vt dicit hiero in epiſtola ad
paulinum. etenim non potuerunt nubipna

ecclena magis creuit perſecutõms tempe 63

paciſ · Supꝛa doꝛſum meũ ſabꝛicauerũt pcẽo
res id eſt pſecutoꝛes· pꝛolongauerunt mn
iquitatem ſuam et p conſequens debitam hi
bi pen am · ideo ſequitur · Dommus uſtus
concidet ceruices peccatoꝝ ]nam plures mi⸗
fecit coꝛpoꝛaliterſcʒ herodem donncianum 2

uũilianum apoſtatam et alios plures et cuz H

eos miterſecit moꝛte ſecuda qᷓ 6 eſt mors ĩferni
ideo ſubdiur · confundan?᷑ ⁊c· hant ſicut fenuũ
tecton quod eſt mutile iðᷣo ſubdit de quo
non impleuit manũ ſuam qui metet ſcʒ xpᷣe
ad reponendum in hoereu ſuum .· ſinum ſu
um ·id eſt locum ſue miſericoꝛdie/ et non di
xerunt. qui pꝛeteribant viam huius mundi·

benedictio domm ſuper vos ꝛc]quia pꝛo

damnatis non debet oꝛari ·

el de captiuitate babilonica· Mo.

peccatoꝛis de ſeruitute dyabohca. St ſic dicik

in eius perſona. De pꝛoſundis ſcʒ peccato
rum. clamaui ad te domine ]qui ſolꝰ potes

me liberare. Eiant aures tue mtendetes 2c

modus em̃ exaudire volentis eſt auribus at

tendere ad vocem depcantis Si miquitateĩ
obſeruaueris domme ad pumienduʒz eas ſᷣm
quantitatem culpe . quis ſuſtinebit quaſi d·

nullus· quia tãta elt offenſa qʒtus ille qᷓ offen
ditur · ideo remedium ſubdi Quia apud te

pꝛopicia tio eſt ſupple pena peccatori debita

mmuetur. et ꝗpter legem tuam ſcʒ euange

licam que eſt lex amoris et gratie · ſuſtinui
te domme ]. id eſt punitionem tuam ſuſtmui
patienter in ſpe mericordie. 1 Suſtinuit ani

ma mea in verbo eius id eſt in hiuo qui me

diator eſt patri reconcihans peccatores. jdeo

ſubdit᷑· ſperauit anima mea in domino let ̊ᷓ
lis debeat eſſe ſpes iſtaſubditur · A cuſtodia.

matutina vſq; ad noctem id eſt a mane iu
uentutis vſq; ad noctem moꝛtiſ· t ſubditur

ratio cum dicit᷑· Quia apud domimum miſe
ricoꝛdia c et ex dictis patet ſententia

)DSNI-. CWN.
Gmine non eſt exaltatum 4

Dexl. CXNINX
profundis c ]· Tſte pſalmus

eſt oꝛatõ ꝓ liberatõne populi iſra

raliter ant eſt oꝛatio ꝓ lberatõne

Iſte pſalmus declarat ip̃iuſ dauid
humlitatem in bonum populire
dundantem· Der hoc aut moranẽ
oſtenditur bomitas plati cedit ad bonu po
wuͤl Rbi ſubiecti. et eſic non rle iactando bder

bonitatem recognoſcẽdo dicit· Domine nj⸗ paratus eſt pꝛouidere paſtoꝛibus bonis· de

eſt exaltatum coꝛ meum per ſuperbia. ne⸗ ſucceſſoꝛbus m diſcipulis ſuis ſicut beato pe
q elati ſunt ocul mei pper elationis appare tro Pꝛouidit de lanc 10 clemete et beato mar
tiam que maxime relucet in oculis: neq; am tmo. de ſancto bꝛiccio · et ſic de alijs pluribus
bulaui in magnis ⁊c · per pᷣſumptionem Si ideo ſu bditur. de fructu ventris tui c id
non humliter ſentiebam ⁊c] id eſt li non ſiu eſt de fiijs tuis ſpiritualibus nutritis tua do
bumlis coꝛde· pumiar ſupple modo qui ſequi: ctrina et ſubdit ratio· quomiam elegit donn
tur · Sicut ablactatꝰ ſup matrem c a quo nus lion d eſt ꝓuidebit ſibi de bona cuſto
ſubtrahitur matris mamuilla ſic a me ſubtra⸗ dia Viduam eius id eſt ſexum muliebrem
hitur conſolatio diuma· &t quia meritum p̃la in eccleſe ſde vuientem· benedicens benedi
ti cedit in bonuʒ populi ſubditur . Speret iſ cam] dando eis meam gratiam pauperes
rael in dommo 1 èð euis i. ſimplices credentes. ſaturabo pani .
* NSXL. CXXXI. bus eukariſtie et ſacre ſcripture in pꝛedicati
Gñmento domne daud ·· onibus. ſacerdotes eius induam ſalutarii ·
In hoc pſalmo declaratur deſderi Sratia ſpirituſſancti. et ſancti eius exultatio
um dauid de templi ediſcatione 1 ne exultabunt id eſt in dommo Saudebunt .
resni ſui ſucceſſiõe Moꝛaliter au tlluc pꝛoducam coꝛnu dauid /id eſt boni
em per dauid intellgit᷑ bonus pꝛelatus qui lati poteſtatem augendoet ſubdi modꝰ cuz —
deſñderat ediſcationem eccleſe in moꝛibus 1 Dicitur. paraui lucernam .ſc Sloꝛie· cheiſto
ſde. et bonum ſucceſſoꝛem habere Quantuʒ meo ·.i. bono pontihci con ſecrato. mimicos
ad pꝛimum dici᷑. Memento domie dauid eius mduam confuſione id eſt ſpiritus mali
id eſt boni pꝛelati ĩᷣm in bono conſeruando. gnos ab eo deuctoſ ſup ip̃m aut effloꝛebit
Let omnis manſuetudinis eius ip̃am remu — ſanctificatõ mea /per Sratiam in pꝛeſenti et .
nerando. ſieut iurauit dommo ⁊c ſcʒ ex de per gloꝛiam in futuo —
uotione et quid ſit llud uramentum 2 votu LRXNL.. IE .

DSXL: QXNTII:
NCce quam bonum. Dſalmum
iſtum ſecit dauid gaudens in dño
de vnione et pace populi ſub eo ·
Moꝛaliter aut expꝛimit gaut iuʒ

ſubditur · Si introiero hic accipit᷑ ſi pꝛo
non d eſt de negocijs domus mee non ero
notabiliter ſolicitus nec in lecto pfecto ſom
no quſetus donec inuemiam locu domino .

ið eſt eccleſam meam bene diſpoſtã ad exer bom picipis vł pꝛelati de fraterna caritate
cendum cultum diumũ. Sece audunmus eã ſub regunme ſuo · dt ſic diat · Scce q; bonum
in effrataque interpꝛetat᷑ fructiſera. mue id eſt valde bonum. Sicut vnguentum
nimus eam ĩ campis ſilue id ẽ eccie bona di XC]·Der aaron ſummũ pontiſcem itelligitu⸗
ſpolitio conſiſtit m fructibus actiue vite eti dommus ieſus xp̃c qui factus eſt pontiſex in
ſoltudme co ntemplatiue que per campos eternũ · pebꝛe · vj· dt ipe eſt caput eccleſe. Her
ſilue dengnatur · et de eccleſa ſic diſpoſita ſub vnguentu m capue ſigniſca?᷑ m chaiſto pleni ⸗
ditur · Introibimus in tabernaculum eius tudo gratie que redudat in membra p barbãa
ſcʒ deuote · adoꝛabimus in loco vbi ſteterut et vel timentuũ ſigniſcata.p barbam tam̃ ſibi
pedes eius licet em̃ deus ſit vbiq; tamẽ elt maius coniuncta et p veſtunentũ minꝰ. oma
in eccleſia per ſpecialem habitationeʒ· t quo tamen participãt de gratia eius F0· De ple⸗
niam ad oꝛandum deuote indi emuſ autino nitudine eins omnes nos accepim ſic̃ ros
chꝛiſti et matris ſue ſubdi Du rge dñe ĩ req̃ hermon. qui interpꝛetat᷑ anathema meroris
em tuam in nobis habitando per gratiam· deo ſigniſcat gratiã ſpuſſancti infuſam apo-
Ltu et arca ſanctificationis tue id eſt virgo ſtolis m ſigno viſbili et excluſit ab eis mero⸗
ſanctiſſima p arcam teſtameti figurata. Sa rem timoꝛis humani· q̃ deſcendit in mont?ẽ
cerdotes tui ĩduant᷑ iuſticia ⁊c /ad debite mi ſion abi em erãt apoſioli qñ ſpumſanctũ re⸗
. niſtrandum in eccleſia· St quia pꝛela tus qʒtũ ceperunt in ſigno viñbili Eſt git᷑ ſenſus ꝙ ſiẽ
cunq; bonus ſe reputat indignum ſequitur · iſta ſcʒ plenitudo gr̃e xp̃ᷣideſcedes ĩ eius me⸗
Heopter daid ſeruũ tuuʒ ſd eſt gpter me bꝛaet ſpuſſanctꝰ ſup apoſtolos ſigno viſibi⸗
am inſufficientiam vel culpam: non auertas li ſunt bona valð ⁊ iocuda ſic ẽ de caritate fra⸗
faciem chaiſti tui lid eſt non pmittas eã aue terna qua memur dei bñdictionẽ 2 vita eter
ti a ſalute populi Jurauit domm? 1. Mic nam õͤ ſubdi Qm illic mandauit dñs bñdi⸗
Situr de ſecudo ſcz de bono ſucceſſoꝛe in ee ctione c · DSARL. XXXIIE
leſie regimme cu Oicit Jurauit domm? c Qce nunc benedicſte ꝛ2·.

tiſnenberenen deing, cnii auid. f Pam iſte eſt quedi muutatö le⸗
bi ſui ſuccederent ibi ſigniſcatum fuir de⸗ Paalm' iſte eſt quedã inu

uitaꝝ ad dei laude tempe veteris

N teſtamenti. Moraliter auũt ad idem muitan? acu x· ſurge petre c. Seon regẽ amdereo⸗
enom eccleſe mimltri cum dicit¶ Rcce nuc benedici⸗ rum p que ſigſicat᷑t rex romanoꝝ·q̃ interpᷣta
Dlrbng te dommu ꝛc Prhine retardatõe quia de tẽpe tur llummati:nam in zuerſione Zſtatmi ſpe
uin non habemus niſ nuc · Qui ſtatis in domo et populus romanꝰ m ſide fuerut illumma ti
igtud domini c rſtare debetis· non em̃ diſcurꝛẽ et og regẽ baſan Fifrancoꝝ rege ba ſan em
edenn debent eccleſie miniſtri ad venatõnes ⁊ aucu⸗ interpꝛetat᷑ pinguedo francia vo pinguiſ eſt
onnoce pia ſicut milites· nec ad negocia terꝛena ſicut m duncis ⁊ pinguedine deuotdis 8t dedit
Ulchrn mercatoꝛes· In noctibo quan tũ ad off cunzʒ terꝛa eon hereditate υ. na iſte terre q pꝛius
nsbene nocturnu· extollite manus vras in ſancta· erant gentiliu ſacte ſunt xp̃ᷣianoꝝ St quia ex
vabeng 1delt ad deü 1 ad eius ſanctos mẽte deuota his deus eſt m ppetuũ laudandꝰſubdit᷑ DO
B Et qm alij debent oꝛare ꝓ miniſtris eccleſie· mine nome tuũ meternuʒ ꝛc· Quia indcabit
odi ſubdit in eon pſe ona..B enedicat te dommul domim ppem ſuu iudicõ aqpbatõis etiſer
en Ex nion. elt ex trunmphante ecclean uis ſuis depcabi? vp ſeruos ſuos dans eis
u 1 SRL. QNITITT: ſpum depcandi Simnulacra gẽtiũ ⁊c expõa
uo Kudate nomen dommi tuxr moꝛalit ſicut ſupꝛa p̃sq̃ mcipit n exitu
galun Plſalmus iſte quedã muitatõ ge⸗ iſrael. Domus leui 2c /iclerici qᷓ ſuccedunt
ke h neralis eſt ad dei laudẽ ꝓ tempe leuitis veteris te. qui timetis dũm . d ẽ boĩ
Nan veteris teſtamenti:.Moꝛaliter aũt chꝛiſtiam. Bñdictus dñs ex ſon rlaudet i
anſn ad idẽ muitant᷑ omnes xpiam tpe noui. Et ſic eccleſa militate. q̃ habitat in hieruſ alẽ? i.in
dulb dicit᷑· Laudate nomẽ dñi /omeſ catholici ge eccleſa triumphãte eo ꝙ ibi mag relucet gła
tunii neraliter · laudate ſexui dim · voſ eccleſe mi ſua. ESNLJI—— CNSV..
ffoockr mſtri ſpahter. Qui ſtatis in domo dni · ex: Inntemmdomm..—
quia bonus dñs eſſentialt᷑ pſallite nomimi Ndam fmuitatõ ad dei laudẽ ex eius
⸗ euuis qm ſuaue ſad audiendũ meditandũ 2 N eneſcijſ coꝛpalib ãſun thi . ſpu a
ſamun pꝛoſerendũ. Qm̃ iacob elegit ſibi dñs 2rp liter exponda. Confitemini dño qm̃ bonꝰ
mdin ſacob mtelligunt᷑ actun · p irael ↄtemplatiin foꝛmaliter et etiaʒ effectiue iõ ſubdi qm in
ibeo ex quibo ſtituit eccleſia. Quia ego a gnoui ſeculũ miſericoꝛdia eiusin bñficioꝝ collatio
iz⸗ ꝙ magnus ẽ dñs ꝛc magnitudine e?ꝰ nõ eſt ne. Qõfitemim plaudiſ ſeſſõe · deo deon·
borum ſupple laudabilis elt plus q; poſſit vᷣtus crea: niet · Cõhntemm dñno dñoꝝ rpꝛĩcipu ARxo.
nenrun ta Rcc·xlm Laudates dñm magniſñcate eum cali:p Pꝛinceps regũ terꝛe ꝛc · Qui lacit mi
Algtn ztum poteſtis maioꝛ eſt eim o laude · Cdu⸗ rabiliatotus nature vᷣtutẽ excedentia· qui
niſrtt cens phiic ↄſequent ponunt᷑ queda potentie fecit celos in intellectu .i. ↄtemplatuios cele
bpen/ Educens nubes yrpꝛedicatoes.· Sſax· Qui uos ex humoꝛe pietatis bonos diſpeſatoꝛes
pbui ſunt iſti qᷓ vt nubes volant· ab extremo ire terꝛenon· qui faẽ lummaria mag let qᷓſunt
om mum ab hyſpania · 2 ſic de pluriby alijs a terꝛe Sloꝛie faciente lunãet ſfellas in poteſtatem
eple⸗ finibus oꝛ iudis· fulgura in pluuiã ſecit pdi noctis i beata virginẽ et alios ſanctos qui
s cauerunt em terꝛoꝛe iuſticie diuine qᷓ p fulgu ſua comiſatõne tenebꝛas illummauerũt hꝰ vi
ir ra· et dulcoꝛe ſue miſericoꝛdie qᷓ p pluuiã deñ te · qᷓ pcuſſit egiptu cũ pꝛmogenitis eoꝛuʒz
a⸗ 17 gnantur· Qui ꝓducit ventos de theſauris id eſt pꝛicipẽ tenebꝛan eo ꝙ egiptꝰ interß
acho, ſuis nimpulſus ad bonũ ex occultis ſue dei tatur tenebꝛa cu alion demonũ caterua· qu
nen tatis ꝗᷓ percuſſit pᷣmogenita egpti i mitia eduxit ſrael de medio eoꝝ /iprᷣes ſanctol d
wang peccati q̃ ſunt ſupbia.Rcc x Imtin orms pec inferno· qui diuiſit mare rubꝝ in dunſões
chin⸗ cati ſuꝑbia· St auaricia.. Thivj Radix omni per qð intelligi põt xpᷣi coꝛpꝰ amaricatũ ⁊ ru
nt um malon eſt cupiditas· Der pdicatões eim bꝛicatũ in paſſione. St fuit etiã dunſum pcuſſi
zuin, ⁊cC ·i miracula pᷣdicacõiſ ſancton 2ſirmatuta um eius nã virtute paſſioms ſaluat? eſt po
ſn⸗ Narwvl.· Hꝛedicauerut vbiq; dno coopante pulus xpianuset dyabolus cũ ſua virtute cG
ſan et ſermonẽ 2ſrmante ſequetib ſigmis· ĩ pha fuſuſiõ ſubdit᷑ St excuſſit pharaonẽ ⁊c· Qui
lidi raonem 2 m omnes ſexuos euis 'in demo traduxit phm ſun per deſertum ſpenitetie
t. nem / ⁊ mĩſtros ipᷣius Qui pcuſſit getes mł ad priam gloꝛie· q̃ pcuſſit reges magnos ·
tas et occidit reges foꝛtes eos ad ſde Zzuer id eſt demones q̃ ephe v·ꝛeunt᷑ pᷣncipes et
6e/ tendo ꝓ taleʒ modũ loqũe dictũ fuit beato poteſtates tenebꝛaꝝ hat ũ ſeõ rege amoꝛxre
uns petro de auerſione corn elij 1 amcoꝛuʒ eius oꝛumſcut dictu fuit in huius opis pᷣncipio

N „B

eadem res ſignificat diuerſa ⁊ aliqñ oppoſita
apter diuerſas ſui ꝗpaletates· ſẽ leo ſigfat
xpᷣm ꝗpter ſtantiã et dyabolũ ꝗpter voꝛa

ctatem ſic in ꝓpoñto p regem amoꝛreoꝝn ſi/

ficatur rex romanoꝝ eo ꝙ amoꝛrei interp̃ta⸗
tur pri llummati ſicut dictum eſt pſalmo
pcedenti · hic aut p ip̃m ſigficat᷑ demõ tentãs
de muidia eo ꝙ alia mnterpᷣtatõe amoꝛrei int
pꝛetant᷑ amari · nuidi vᷣo ſemp ſunt in amari
tudme ð alioꝝ ꝓſperitate · et ſimiliter p regẽ
baſan ſigniſicatus eſt ibi rex francoꝝ eo ꝙm
terpꝛetat᷑ pinguedo · hic aut per ip̃m ſigſcat
demon tentans de rapina eo ꝙ interp̃tat bꝛu

cus qui coꝛrodit arboꝛũ viridia· ⁊ rapina ſibkꝛ

terꝛa viuentiũ demones expulit eã ideliba

conceſſit· Quia m humilitate nr̃a memor ſu

it noſtri ſicut em̃ demones inde ceciderunt

per ſupbiam ſic ſideles ilic aſcendũt p hunu⸗

litatem. St redemit nos ſuo ſangiune · qui

dat eſcam oĩ carmiſua largitate· Cõfitemi⸗
n deo celi .licet lt deus ommi generalit · dꝛ
tame deus celi eo ꝙ ibi vdetr lacialiter. Qõſ
temm deo ꝛc exponatur vt ſupꝛa

ONVT.

eſt lamentatõ exiſtentiũ in habio
nis captuntate · Moꝛaliter aut eit
planctv pccoꝛis de hec ꝙ huie in ð⸗
monis fuitute. et magis apꝛie religioſi apo
ſtate de ſua miſeria dolẽtiſ. St ſie de le et ſim

lbus dicit· Sup flumma babilonis ·i· ꝗꝓpter

abũdantiã nr̃e fuſionis eoꝛã deo 1 bomiby
boms· ſedimet fleuimus dũ recoꝛdaremur
ſion.i. ↄſolatõis diume du eſſem in religio
ne. m ſalicbo xc ·p ſalices infructuoſas arbo

res boni ſterilitas deſignat qe illic interꝛ O
Sauerunt nos ꝛc] demones em̃ q̃ ducut apo

ſtatas in captiutatẽ pcci. inducut eos ad cele
bꝛandũ diuma cu ſint excõicati vt ſic augmen

7

tetur Suitas peccati· Sʒ q ſindereſis remur

murat malo iõ ſubdit᷑ reſponſio. quomõ can

tabimus canticu dñi in terꝛa aliena i alienati

a rengione noſtra:q; d nimis Zuis eſſet H cul

pa· Et q; per talẽ remoꝛſum redire deſderãt

að religionig ſue ſtatu·õ ſubdit in pſona cuiꝰ
libet talis · Si oblitus fuero tui hieruſalem
id eſt religionis ſacre in qᷓ viuebã in pace · ob
lunoni der dextera mea ł.iſalus mea q; per de
xteram deſignat᷑. Et eade ſententia repeti? ad

.⸗ — — „

maioꝛé aſſertionẽ cu d · Adhereat ic. Si nõ

aPoſuero tui hieruſalem in pꝛincipio leticie
nee Li poclaà mala mihi ztingãt niſi peipu
um gaudiu eſſet mihi iten recipi ad religio
nis mee ſtatñ Njemoꝛ eſto · Qm reliio

ſi non ſolũ ademonibo impugnant᷑ dicto mõ
ſed eniã a malis bominitv iunſ te moleſtat ſub

7

Vper flumma ⁊c· Iſte plalmua

diturx· NMemoꝛ eſto dñe ſlion edom ꝗᷓ ĩter

pꝛetat᷑ terꝛenꝰ. ꝓpter qð mal homĩeſ terxna

tin ſapientes ſilij edom dicut· in diẽ hieruſa

lem rad religionis aſolationẽ p diem figſi
catã:qð ſit qñ malicia talm eam imuſte turbã
tuim bᷣm ordinẽ iuſticie repellit᷑ aut punitur
de qua malicia ſubdi᷑. Qui dicunt exinanite
1xc· Vellent ei ſi poſſent religionẽ deſtruere

congregatõ vᷣo tali filia babnomiai· 2fuſio
nis Zuenieter ðꝛ ideo ſequit᷑ ſiha ba bilonis

miſera rõe culpe. Beatus qui retribuet tibi
v.¶penam debita ßᷣm oꝛdinẽ iuſticie· Dſal.

cv · Beati q̃ cuſtodiunt iu diciũ et faciut iultici

am momni tpe · Beatꝰ qui tenebit et allidet
paruulos ſuos ad petrã i. beatus erit qui re
tinebit ſuis exhoꝛtatõibo bonis fſilios eoꝝ ne

hant imitatoꝛeſ ſcelen paternoꝛũ ⁊ ſic allidãt᷑

vt moꝛiant᷑ peccato et viuant cheiſto

tiarum actõ ip̃ius dauid ꝓ ſua li

latus nõ ſolum deum laudat h̊ etiam alios ad

boe muitat ideo ſubdit Confiteant᷑ tibi dñe
ompves reges terre ·id eſt ceteri pontiſices

ſpiritualibs regnantes:j. DPeij. Vos eſtis ge

nus electum regale ſacerdotuim. quia audi
erunt omma verba oris tui ꝓfitentu⸗ eimi
ſua conſecratõne habere noticiam vtriuſq; te

ſtamenti: Et cantent i vijs domim ⁊c ¶· duo

te celebrando diumna quoniã excelſus domꝛ
nus et hum lia reſpicit vt attollat: et alta ·
deſt ſuperba/ alonge cognoſcit . vt depri

mat · ſc exponit auguſtinꝰ. Si ambulauero ĩ

medio tribulationis vunficabis me d ando

mhi virtutem patientie. ſuper iram immi
coꝛum meorum extendiſłti manum tuaʒ de

preterito et ſpero ꝙ ſic facies de futuro. Do⸗
minus retribuet pꝛo me ſeʒ vindictam que
eſt ſbi reſeruanda. opera manuũ tuaruʒ ne
deſpicias ]id eſt bommnem qui qdammõ eſt
omnis creatura· habʒ enim cõmune eſſe cũü m
animatis vinere cum arboribus ſentire tum

PSXNL. . CQνNXVIE.
PBkiebor e a

beratõe ab abſalon ſilij ſui pſecutõ
ne· Moꝛaliter aũt eſt Stiarũ actõ
pꝛo lberatõe boni p̃lat a pſecutõe tyranmi qᷓ
deberet en vt patrez reuereri · et ſit dicit· Q 5
ſteboꝛ tibi domine ⁊c· nõ ſicut ypocrite qiu
deum orant tm̃ oꝛe in ↄſpectu angelorum
pſallam tibi/q̃ de voluntate tua fuerũt in au
xilium mihi adoꝛabo ad templũ ſanctuʒ tu
um] ꝓtendens manus ad celu et conſiteboꝛ
nommituo ip̃m laudando. Sup miſericoꝛ
dia tuaqua me lberaſti et veritate tua .
meam mnocentiã declaraſii et ſie nomẽ tun
magnificũ oſtendiſti · In quacũq; die inuoea
uero te c id eſt ex bñficõ pꝛeterito ſpero ſi
militer de futuro· Conſitean? qm bonus p

e — —

nſſie⸗

Cutrn

ehen

denſe
Knd
tpunin
ermnne
dalnee
Ai
abinn
tbietbi
e
ltuche
ttalde
itine
coyne
ralldit

pful
lpkend
mect
Drannig
e
ntoqll
ſotuun
ſtina
auzen
ſſteho⸗
hſeienn
ein
n il
enoen

paof
omns;
voad
bioſe
ſe
ge
adi
ſ
d
domm
a;
dn
oor
0
unt

aimalibus intelligere cũ angelis

Omimne probaſtim e·
Sicut dixi m expoſitõe literali pᷣs
iſte vdet᷑ queda eleuatõ ip̃uis da⸗
uid ad ↄfeſſõem laudis dunine ex
emmentie dei ſup creaturas diligenti 2ſidera
tione · nec mihi vdet᷑ alia ↄueniẽtioꝛ expoſtio
hic ponenda niſi ꝙ quilbet ſideli exemplo da
uid attendat diligenter hanc emmentiã et al⸗
ſurgat ad laudem diumã ;
Ripe me. Sicut dixi m expoſitõe

literali pſalmũ iſtuʒ videtur leciſſe
dauid cum ſaul eũ pſequeret᷑ petẽſ
vt ab eo liberaret᷑ · Moꝛaliter p ſau
lem qui abutens interpꝛetat᷑· dya bolus q̃ bo⸗
nia naturalibus a deo ſibi datiſ abutitur ſigni
ficatux · ꝗꝓpter quod iſte pᷣseſſe poteſt oꝛõ cꝰlł
bet ſideus vexati tentatõmibuſ demõis dium
tus liberari deuote petẽtis· St ſic dicit· Cripe
me domine ab hommẽ malo ia dyabolo de
quo ðꝛ mathxijmimicus homo ſupſemma:
uit ʒizaniam·. Qui cogitauerunt mmquitates
in coꝛde demones em ſemp q̃runt ad miqui
tatem hommes impelle · ideo ſubdit / tota die
conſtituebant pᷣliatentationũ · Kcuerũt lin
guas ſuas ſicut ſerpentes ⁊c ſub ſpecie boni
ſuggerendo peſſima Quſtodi me dñe de ma
nu peccatoꝛ isi dyaboli in peecatis obſtmati
et ab hominib miquisꝗᷓ ſunt demonuʒ mi:
mniſtri. Qui cogitauerũt ſupplantare greſſus
meos ⁊c·iin peccatis inuoluere me multis
varijs modis · uꝛxta iter ſcandalũ poſuerunt
mi Creg omeł · xxxvij· Maligni ſpus iter
noſtrum · q quidã latrũculi obſidet. gpter qdᷣ
neceſſe eſt nobis ad duinũ auxilũz recurꝛere
deo ſubdit · Dixi domino ꝛc /·cuĩ ꝗpꝛiuz eſt
ſuccurꝛẽ ſeruo ſuoiõ ſubdi · Dñe domme v⸗
tus ſalutis mee c« Non tradas me domine
id eſt nõ pmittas me tradi a deſiderio meo
id eſt a fomite ad peccatũ immclinante· pccoꝛi
deſt demoni vt dictum eſt · ne derelmquas
me ne foꝛte exaltentur ſi tradituſ fuero ĩ ma

mibus demonuʒ p mo:tale peccatũ OQaputj

hſic pomtur pena demonũ maloꝝ cu dicitur·
Qaput citcuitus eon id eſt pꝛinceps exerci
tus maloꝝ ſupple pumatur cũ exẽcitu ſuo mo
do qui ſequit᷑ laboꝛ labioꝛuʒ ipᷣoꝝquo indu
cunt homies ad peccatu· operiet eos m in⸗
ferno ſicut opit rete captas aues: cadent ſup
eos carboneſ ſcʒ gehenne · in nulerijſ nõ ſub
ſiſ tent ·ðꝛ em impoꝛtabilis illa pena eo ꝙ eſt
grauiſſima et ſubdit᷑ de malis hominb· Vir
imguoſus relatoꝛ detractoa et ſedicioſus· ñ
durigetuꝛ in terꝛa:ſcʒ ad faciendũ hona· vin

iniuſtum mala capiẽt in interitu q; mala ge

benne eum capiẽt in moꝛte · Cognourq; faci
et domimꝰ udieum mopis ipᷣm ditado duui
tijs ſpiritualbus et eternis:et vmdictã pau
perum pumiens oppꝛeſſoꝛes eoꝝ · Verumtñ
iuſti confitebunt᷑ nomimr tuo ]confeſſione lau
dis · et habitabunt recti cum vultu tuo·dare
videntes faciem tuam in celis
Gmme damau zc ·
UDauid exptus ſe peccaſſe p linguã
miuſte dando miphiboſeth heredi
tatem et pᷣcipiendo popul numera
tionem fecit hunc pſalmũ oꝛans ne pateretur
recidiuũ · Moꝛaliter eſt oꝛatõ vixi ad peccata
lingue ꝓni petetis ab hoc diumitus liberari
Et pꝛimo ponitur exauditõis poſtulatõſecun
do foꝛmat᷑ petitõ ibi· PHone domine · Qirca pꝛi
mum deit · Domme elamaui ad te exaudi me
Cq; clamaii coꝛde et oꝛe· Dirigat᷑ oratio
mea d eſt ſit tibi placita ſicut ineenſum in
conſpectu tuo per quod in lege veteri ſigni
ſicabatur offerentium deuotiop quã ſacriſicia
erant accepta deo/eleuatõ manuũ mearum
ad celum oꝛando:. ſſacxificium veſpertinun q;
erat ſacriſcioꝝ illius diei ↄſfummatõ:et m hoc
ſigniſficat᷑ oꝛatõis pfectio Hone domine ·
Hic conſequent᷑ ſoꝛmat᷑ petitõ cum dicit· Lo
ne domine cuſtodiam oꝛi meo ⁊c] vt non pee
cem reciduiando: Non declines coꝛ meum·
E id eſt declinari non pmittas ad mala vᷣba
adð excuſandas excuſatõnes in peccatis c·id
eſt multiplicando falſas excuſatões peccatoꝝ
meoꝛum qꝛ modus eſt homĩm ĩiquoꝝn. Q oꝛ

ripiet me iuſtus m miſericoꝛdia. q ſicut dicit

hiero· vera iuſticia ↄpaſſionem habet · falſa ve
ro mdignatõne· oleum aũt peccatoꝛis ſid eſt
adulatoꝛis· non impinguet caput meun ptrà
hendo mentem meã ad peccati 2ſenſuʒ. Qm
adhuc oꝛatõ mea in beneplacitis eoꝝ hic eſt
ſinis verſus in hebꝛeo et 2ſtruit cum litera p
cedenti et eſt ſenſus adhuc oꝛo vt non apꝓbẽ
eoꝛum facta que ſunt eis placita lcut nec vba
Labſoꝛpti ſunt petre iudices eoꝝ dẽ illi qui
iudicãt eos benefacere abſoꝛpti ſunt ſicut fra
gile vas illiſum petre · Rudient verba mea·
id eſt audiant ſe coꝛrigendo · quoniam potu
erunt · ſcʒ ſe corrigere dum viuunt in hoc mů
do.· Rt penitentes dicant · Sicut craſſtudo ter
re xc hic eſt principium verſus in hebreo 1
ſenſus. Sicut craſſitudo terre cum vomẽ ſcĩ
ditur ſurſuʒ erumpit· ſic oſſa noſtra diſſipata
ſuntp ſciſſionem peccatoꝝ· ſecus infernuʒ
ad quem ꝓpinquare facit multiplicatio pecca
torum et dicunt᷑ hic oſſa vtutes qᷓ̃ ſunt robur
anime· Quia ad te domine τ bic eſt princi
pium vᷣſus in quo reuertitur orans ad orãduʒ
pꝓ ſe allegado ſpem quã habʒ in deo qui uas

ſperãates ĩ ſe ideo ſubdit· non auferas animã

meam ·id eſt auſerri pmittas a te p culpam·

Qadent in retiaculo eius ſcʒ demonis · pec

catoꝛes /illaqueati conſuetudine peccati: ſin:

gulariter ſum ego eon conſortia fugiendo ·

donec tranſeamex hoc mundo ·
PSNL

dauid anxius min ſpelunca· Moꝛalit
eſſe poteſt oꝛatio ꝓpinquantis ad
moꝛtem . ſicut feciſſe legit᷑ beatꝰ frã
ciſcus· Dicat ergo · Voce mea c · dt dicit hic
bis voce mea ad ſigniſicandum mentis oꝛõeʒ
et oꝛis. Effundo in conſpectu eius oꝛationeʒ
meam /·itoto conatu oꝛo· St tribulationem
meã c. Ppeer moꝛtem immmentẽ · in deſiciẽ
do in me ſpũm meũ yſcʒ vitalem· et tu 2 8ui
ſui ſemitas meas /id eſt cogitatõnes 1 opati:
ones meas quantũcũꝙ; occultas. In vja hac
qua ambulaba lĩ ia moꝝ: abſconderũt ſup
bi laqueum mihi demones ad peccatũ meĩ
ducentes ſub ſpecie bom· Qonſiderabã ad de
vteram id eſt ad mihi ſamilares et nõ erat
qui ↄ8noſceret menã ꝗpiquũ moꝛti deſerũt
et ad rapieudum eius bona magis intendunt
Derijt fuga a me quia non poſſum moꝛtez
euadere et nõ eſt qiu requirat animã meã ·
id eſt eius vtilitatem h magis ſuã ꝗpꝛiã· deix⸗
P clamaui ad te domine ⁊c]in quo eſt tota
ſpes mea. poꝛtõ mea in terꝛa viuetuim ſup.
ſit per tuu auxiluim iõ ſubdit. Intende c· i
bera me a pſequentibus me id eſt a demoni
bus acrius in moꝛte tentantibus· Educ de cu
ſtodia ammam mea 'rde carcere coꝛpis Ror
vij knfelix homo quis me liberabit ð coꝛpoꝛe
moꝛtis Hii1 W 2Meaſionm nommi tuo leſ
ſione lau dis ppetue cum beatis
Ommeexaudi. Hunc pſalmum
dicitur ſeciſſe dauid in pſecutõe ab
ſalon filij ſui. oꝛaliter exponitur
de bono pꝛelato pſecutionem pati
ente ab aliquo ſilio ſuo ſpirituali. ſicut frequẽ
ter legitur eſſe factũ. dt primo ponit᷑ eius pe
titio cum dicitur · Dñe exaudi oꝛationẽ meã
et wem repetitur ad maioꝛem expꝛeſſionẽ cuʒ
Diitur. auribus percipe obſecratione meã
tamen obſecratõ apꝛe ö quando ſit per rem
ſacram · vt cu ðᷣa per aduetu tuu libera nos do
mime in veritate tua exaudi me ⁊cquã decʒ
mmnocentes ſaluare in tua uiſticia nõ in mea
Sed & prelatus qztucunq; bon⸗ debz timere
ne pſecutõem illa meruerit ſubdi?. St non in

—

tres in undiei ci ſeruo tuo liin rigoꝛe iulti⸗
le.lquia non iuſtiſicabitur 2ſpectu tuo oĩs
viuens·Rſa.lxnij. Omnes iulſticie noſtre qua
(ipannus meyſt ruate Quia pſecutuſ lie

Oce mea · Pſalmum iſſum fecit

ſecudo ponit᷑ petitõnis ratõcũ dicit. Quia p

ſecutus eſt ininncus animã meã /inferendo p

ſecutionẽ nimis grauẽ et dicitur ininncꝰ rõne
culpe nõ nature· humiliauit in terꝛa vitã me
am id eſt deiecit non tñ in celo qꝛ patiens cre
ſcit in merito· Qollocauit me in obſcuris c
nam talẽ opoꝛtet aliqñ cedere malicie et latita
re· et anxiatus eſt ſuper me ſpũs meus ⁊c
eo ꝙ non poſſim eſſe cum populo meo: Me
moꝛ fui dieꝝ antiquoꝝ in quib abſalon pſe

quebatur prem ſuu:; ſc patioꝛ a meo ſilio ſpi

rituali.l meditatus ſum in omnib opib tuis.
⁊c]quib pmiſiſti innocẽtes a malis tribulari
Expandi manꝰ meas ad te · oꝛãs ꝓ mea libe
ratione ·et ſubdit᷑ cã cũ dicit anima mea ſicut i
ra ſine aqua tibii:non poſſum facere ſfructũ

populo meo ad honoꝛẽ tuuʒ· Velociter exau

di me domme et ſubditur ratõ · delecit ſpus
meus ſcʒ deuotõnis ex feruoꝛe tribulatõnis:

Non auertas faciem tuã ame ⁊c id eſt ſi qʒ

abſit auertas eã a me ero ſimilis deſcendenti
bus in lacũ gehenne· Ruditã fac mihbi mane
Xc.·/id eſt celeriter · notã fac mihi viam in qua
ambulẽ itinere recto ad patriã quia ad te le
uaui ammã meã per ſpẽ Eripe me de mimn
eis meis viſbii bus ⁊ inuiſibilbus domine
ad te eonfugi ſeut ad pꝛotectoꝛẽ · doce me
ſfacere voluntatẽ tuã Ic· quia non babeo aliũ

doctoꝛẽ Spiritus tuus · Ehc tereõ ponitur
petitionis exauditõ que anqñ reuelatur apte

bono pꝛelato ·et aliquando ↄiecturaliter per
internam conſolatõnẽ a ſpirituſancto · Rt ſic di
eit· Spiritus tuꝰ bonus deducet me in teraã

rectam ·ſ viuentium in qua nibil eſt obnquũ

Lviuiſirabis me vita gloꝛie· in equitate tua
et non mea. Educes de tribulatõe ⁊cſ pñtis
vite · ⁊ in milericoꝛdia tua diſperdes immicol
meos ⁊c ·ſcoꝛpoꝛales et ſpirituales et ſubdi?
ratio· quomã ego buus tuꝰſum obediẽs tibi

d nutu DSSL. SL.

Enedictus. Scdm biero da uid le
cit hunc pſalmũ de pugna contra
goliath getheũ · Moꝛaliter autem

tva ðvabolũ· St ſic in eius perſona dicitur con
ſitendo auxiliũ dinnũ · Benedictuſ dommnꝰ
Qixca quod ſciendũ ꝙ ſicut in bello coꝛpoꝛali
aliquando pugnatur de ꝗꝓpe · manu ad manuʒ
alquando de longe vt ſagittando vl funda la
pides iaciendo· et tunc bellans vtitur digitis ·
ſig in bello ſpirituali fit belluʒ de ꝗpe cũ pugna
tur contra actum peccati vt ſornicationis vel
adulterij 2 ſie dicitur · qui docet manus meas
ad preluim aliquãdo de longe ſcʒ contra oe
eaſionem fornicatõnis vł adulterij vt eſt aſpe

ctus impudicꝰ. et ſic dicit· ⁊ digitos meos ad

bellutz. Miexicordi meaet refugiun men 20

poteſt exponi de bello vwi iuſti cõ

hic ponutur tot nomina quaſi ſinonima ad ſi
gmſicadu ꝙ effect' dune miſericoꝛdie nemo

põt explicare· q̃ ſubdiſ ꝓꝑłm meu ſub me ho
mis populꝰ dici poſſunt anim motus qui ſub
duntur ſibi qñ obediunt rationi · ſed quia to⸗
tum debet deo attribui ſubdi ·/ domĩe quid ẽ
homo quia innotuiſti ei · c ſcilcet p effectuʒ
tue bomitatis ſibi collatũ quaſñ diceret nibil e.
apter quod ſubditur · homo vanitati limilis

factus eſt dies eus ſieut vmbꝛa pᷣtereunt
Domine hic cõſeqnter pomt᷑ demonũ repꝛeſ

ſio qui ſunt frequẽter nimis acres in hoc bel⸗
lo weo dicitur · domme inclma celos tuos et
deſcende p effectum poteſtatis tue tan ge
mõ tes · repꝛimedo ſupbos demdes et fumi
gabunt /.i murmuꝛabutſicut dixerũt chꝛiſto
mathᷣ· vnj cur veniſti ante tempus toꝛq̃re noꝛ
fulgura coruſcatõnẽ c p fulgura cozuſca⸗
tionem et ſagittas intelligitur dei ſlententia in
iudicõ hnali qua demones retrudentur in ꝓ
fundo inſerxni · ſed quia vſq; tunc grauiter in⸗
unadunt homines ſubdit · emitte manũ tuã p.
potentiam et libera me de aquis multis i:

tentatõmbo demonũ impetuoſis ee de manu

finoꝝ alienoꝝidemo nũ q̃ ſut fiuij dei p crea
tõnem ſed aheni ab eo per rebellonẽ· quon
os locutũ e vanitatẽ eam mũdanis hommib
ſuggerẽdo· ⁊ dextera eoꝝ dextera miq̃tatis ·
nam ad eam mpellunt homines multis mõi
Et quoniaʒ ex tali beneſicõ debet᷑ laus deo iʒ
ſubdit᷑ deus canticum nouum cantabo tibi.
eum hberat? fuero de inſultu maligmi in de⸗
cacoꝛdo pſalterxio pſallam tibi iin obpᷣuatõe
decalogi · Qui das ſalutẽ regb·i homimnb

cum aduutoꝛio dei bene ſe regentrb. qui redi

miſti dauidð de ſauuis perſecutõe· de gladio
maligno eripe me ide de maligni ſpiritus
tẽtatõe·¶ Rt erue me bic cõſequeter ponit
liberatio ab hoĩbo malis qui ſunt mſtrumen:
ta demonis cũ dꝛ· Et exue me de manu ſinoꝛ⸗
alienon a hoĩnũ maloru;ʒ qui ſunt fiiij dei ad
eius maginẽ facti ſed a b eo pꝑ peccatu alieni
quorũ os locutũ ẽ vanitatẽ umendaciũ adð
bonoꝝ deceptõnẽ· et dextera eorũ dexteram
iquitatis eſt em ſemper extenſa ad operãdũ
miqua t quia frequenter imqui ꝓſperant᷑ in
vita pᷣſenti ſubditur. quoꝝ filij ⁊cin quo no
tatur ꝓſperitas m ꝓle maſculma &t etiã ſemi:

na cũ ſubdit᷑· ſilie eoꝝ vonnPoeſe C··i . oꝛnate

tur ꝓſperitas in terꝛenaſcentibus in amma
libus eu dicii oues eon fetoſe .⁊ in tempali
paceę. cũ ſubditur. non eſt ruina macerie id ẽ
rlauſure muroꝝ. neq; tranſituſ ꝛaduerſarion
neqꝙ clamoꝛ m plateis eon /ſvulneratoꝝ ab
adũſari jſ.Beatu dixerũt łm cui ſunt poc

ſeria peccati. (onſeqnter oſtendit quis pp'us
ſit vere beatus cu ſubdi beatus populꝰ cuiꝰ
eſt domm deus eui id eſt qui buit domino
ſideliter et deuote talis em eſt beat? in ſpe·

õ
Faltabo te · In boc pſalmo dauid
ſe et alios excitat ad dei laudem · Se
ſus moꝛalis eſt vt bonus pᷣlatus ꝑ
dauid figuratus ad laudandu deu

excitet ſe pꝛimoet conſeqũter populum xp̃ia
num . Quantu ad pemu mn eus perſona dicit;

potero te laudabo· deus enim exaltari non po

telt in ſe cum ſit magnitudinis infinite · Der

ſingulos dies benedicam tibi c ſicut per ſin
Sulos dies tua beneſicia recipio magnus do
mmus ⁊ laudabilis mimis id eſt vltra omne

virtutem creata imꝗpoꝛtionabiliter Cene

ratõ Far conſequenter pomiè alioꝝ excitatõ

ad laudandum cum dicitur. Generatio et ge
neratio laudabit opera tua id elt omnes hojĩ
nes pꝛeſentes et futuri laudent te in opexibus
tuis nature et gratie quia ſunt eis materia lau

dil · St ponitur hic futurum indicatiui modi ꝓ

optatiuo hm hebꝛaicum modum cũ dicit lau
dabit. i. laudet et ſic in ſequentibus exponat
Wasgniſficentiam glozie ſanctitatis tue loan
tur Ozando et docendo: a mirabilia tua nar
vabuntſcʒ alijs eos ad tuam laudem inducẽ
do. Rt vntutem terꝛihilium tuon dicent pin
peccatoꝝ punitione vt i diluuij inundatione
et ſodomoꝝ lubuerſione et ſic de alijs · vt audi
entes terrea ntur et a peccatis retrabant᷑ me
moꝛiam abundantie ſua uitatis tue /ſcz in bñfi
cijs creationis recreatõis gubernatis 1 glo
rviſicatiomis. exultabut id eſt exultent: 1 per
hoc ſigniſicatur pꝛedicatõ ꝓcedens ex coꝛde ðᷣ
uoto· et iuſticia tua exultabunt ppſalmo lvij.
letabitur uuſtus cũ viderit vindictaz c.NIi
ſeratoꝛ et miſericoꝛs dommus /peccata rela
xando· patienſ penitentiam expec tando:2
multum miſericoꝛs ] penas debitas mmuen⸗
do.Suauis domm? vniuſs Pattingens a fine
vſe ad finem fostiter et diſponens ommia ſua
uiter dans eig mmelinaciones ad bonu ſeᷣm ſue
nature modum:. Qonſiteant᷑ tibi haic muitat᷑
generaliter ommis creatura ad dei laudem cũ
dicitur · Qonſiteant᷑ tibidomme /confeſlone
laudis omnia opera tua nã habentia intelle
ctum laudare poſſunt deu pꝛie et itellectu
carentia large mntu m eis velucet boĩtaſ cre
atoꝛ is et q lut mtelligentibo materia diuine
laudis. do ſubdit· et lancti tui benedcãt tibi
Cloꝛiã regm tui dicent ⁊c ſcʒ docẽdo vt au

dientes te diligãt· et potentiã tuam loqntur

vt te timeant · vt notam hciãt ⁊crepetitio e
eiuſoem ſententie ad maioꝛem expꝛeſſonem ·

Resnum tuuʒ ꝛc id eſt eterne durationis
et magne extenſoms ſcʒ ad omjia· Eidelis do
minus ⁊c .nam implet Pmiſſa et ſanctus in
Omnmibus operibus ſuis nam ordinat ip̃a ad
declarationem ſue ſan ctitatis. Alleuat omes
qui coꝛruũt ꝛc· quia quantũ eſt ex ſe paratuſ
elſt cadentes in peccatum releuare- Ocul om
nium·ſcʒ bonon· in te ſperant domme ·ſpe
ſꝛmata caritate· et tu das eſcam illon ·ſcʒ eu
kariſtie· in temꝑe opoꝛtuno quod elt tpus
Sratie · Xperiſ tu manũ tuamtua largitate
et imples ome amimal bñdictione p animal
quod dicit᷑ a ſenſu mtelligitur habens dei ſen:
ſum· et omnis talis benedictione dei repletur
tuſtus dominus in omnib vijs ſuis nam
vniuerſe vie dommi ſunt nnſericoꝛdia er veri⸗
tas. et ſanc tus imn omnibus opibus ſuis ex
ponatur vt peiis · Pꝛope eſt dommmus omĩ
bua muocantibus eu c quia velociter exau
dit veraciter depꝛecantes Quſtodit dommꝰ
omnes diligentes ſe a màlo moꝛtalis culpe.
Let omnes peccatoꝛes ſeʒ obſtmatos · diſper
det. pena gehenne. Cetera patet ex dictis
uda annna mea dommum.
in hoc pſalmo declaratur ð ho
m mibus non eſt pꝛincipaliter con
—fſdendum ſ de deo · pter quod ſen
ſus litera is eſ ſimplciter moꝛalis iõ ptraſeo
Audate dom muz quomam bo
vus ꝛc · Iſte pſalmus eſt inuitatio

it ſpiritualiter exponenda: Dicit᷑ igit᷑
S dommü quoniam bonꝰeſ pſalmꝰ?
ſez iᷣm deuote cantantibus ; ſic mentes eon
eleuantur in deum. deo noſtro ſit jiocuda de

coꝛaq; laudatõ id eſt cum deuotidne mentis
et mundeia eoꝛpoꝛis: Sdiſicans bieruſale do
minug ·id eſt eccleſam ſua.· diſperſones iſra
elis id eſt populi chꝛiſtiani ad quem nomen
ſſrael eſt tranſlatum vt frequenter eſt dictuz .
congregabitimn eccleſia miitante p ſidem·
in trumphante per aptam viſonem qui ſa
nat eoneritos coꝛde ]ſue paſſiomę virtute 1
alligat contritiones eoꝝ Jvirtute ſacramento
rum que ſunt anime medieme Qui numerat
rum eſt certus numerus apud p̃m. et onib⸗
eis nomma vocat id eſt pᷣma pm merita pa⸗
rat· Magnus dommus c. quia; ul
et ſapientia ſunt infini te. Suſcipiens manſue
tos dommus ad ſuã gloꝛiam.
peecatoꝛes vſq; ad ter: am ·id el t vſq; ad inleꝛ
num qui a doctoꝛibus eſſe ð, ĩera terꝛa. Dꝛe
ennie dommo mn conſeſſ ione ſcʒ laudis· p ſal

Seneralis ad dei laudeʒ ex euis be
neſicijs. quoꝛuʒ aliqua ſunt cozpalla

liee deo noſtro in cychara id eſt in ſide trin
tatig eo ꝙ eſt higure trian gularis Qui opit
celum nubibus id eſt ecdenam miltante eni
Smgticis reuelatõnibus· et parat terꝛe pluiũ
am pi.doctrinam homimbus Qui pꝛoducit
mn montibus fenumd elt in docꝛoꝛibus vi
roꝛem bonoꝝ exem ploꝛum · et iumentis eſcã
ipᷣoꝛum /id eſt ſimplicibus doctrinam ſᷣm ca
pacitatem eoꝛum· et pullis coꝛuoꝛũ muocan
tibus eum id eſt Rlijs genti ium venientib⸗
ad baptiſinum. Non m ſoꝛtitudine equi volũ
tatem habebit Iud eſt iudei indomiti cu ſoꝛ
titudo fiut noticia legis et ꝓphetarum quã do
minus non aſpꝛobat in indeis obſtmatis eo ꝙ
peruertũt ip̃am nec in tibijs viri Iid eſt tyrã
ni etiam baptizati · ¶ Beneplacituz eſt dommo
ſuper timentes eum timoꝛe filiali. Let in eis
qui ſperant c · ſpe foꝛmata caritate.
RKuda hieruſalem. Me pſalmus
m ſenſum literale loquitur ð ediſi
catione ſprritualis hieruſalem qᷓ eſt
eccleſa · pꝛopter quod ptranſeo de

alia expoſitione ſpuali bic ponenda
SRL-.

uda te dommum de cehs·

* *„

bominum

7

tellectu ecarentium ſenſus literalis eſt. ꝙ deuz

laudant dupliciter ſcʒ inquantu relucet in eia
dis hominibus et angels deum laudantibus
ex operibus ſuis nec occurꝛit mibi alia expoſ
tio ſpuaſis conuenientioꝛ hic ponenda

4

Kntate dommo Plalmus iſte

habituri ſunt ſancti ð ſis oppꝛeſſo
ribus in iudicio finali et ſequẽs ſcilicʒ laudate
dominũ m ſanctis eius:eſt inuitatõ ciuuz ce⸗
leſtium ad dei landẽ ex plemitudine gloꝛie quã

tunc hebut ſancti in ↄſoꝛtio eon·qᷓ expoſtõeſ

ſunt ſpuales api qð ꝑtraſeo ð

alijs h ponẽdis
licit expoſitio miſtica pſalmorum

ralis vt pʒ intuẽti · Sibe ſeqn:
nis q ða ecẽs· nã ĩ eo ð ⁊teptu
lſalſe ſelicitatis agit᷑ et de aſpe
titu ve Terciũ at cantica cãa
ticorũ expoſui de ꝓceſſu eecie · ꝓpter qð ð alia
erxpoſitõe ſpuali in itis pPtrãſeo q̊ ad pᷣſens

CQXLVIIE.

Aſte pſalmus eſt quedam innitatõ⸗
Seneralis creaturarum ad deũ lau
Dandum et quantũ ad muitatione;
etangeloꝛũ ſenſus literaus eſt ſpua
lis:quantum aut ad muitatõem ereaturaru in

ßm ſenſum letalem eſt qdam inui
tatio ad dei laudez de vie tona quaà

Xrabole ſalomoms Seſus
lr̃alis hꝰ libꝛi eſt ſimplicitẽ m

—

R —,,, —

— — --—

– — — — — — — —.

i
hope
weig
Pli
dlat
ig bi
beſ
fnen
nde,
fenthe
lol
nid
ge
h
mmo
neis

lms
edf
e
ſod

—

ſcncmi⸗ poſnlla moralis magiſtri nico
1de lira ſuper eſaiam prophetam.
R⸗.b 1

Iſio eſaie ⁊c · In ̊ capiło pec:
cata populi indaici arguutur·
per quem populus chꝛiſtianꝰ
generaliter ſigſicatur ·ſpecialit
tam̃ clericalis ſtatus· ꝓut ſe ex
tendit ad platos clericos et re⸗

ligioſos:quoꝛum mala hic ſcõᷣm ſenſum miſticũ

arguunt᷑ et pꝛimo contra eoꝝ peccata celum

terꝛa pꝛo teſtimomo muocantur cu dicit Ku⸗
dite cel c· et ſubdit᷑ in dei pſona Eulios enu
triui ··ſclericos generali᷑ ſumptos·ipſi nãq; p
ceteris catholicis pane ſacre ſcripture ⁊ eukari
ſtie ſacrameto ſunt nutriti : et exaltaui a tẽꝑe
conſtantmi impatoꝛis qui multum honoꝛauit
ſtatum clericalem et dotauit tẽpalibus bonis
Lipſi autem ſpꝛeuerũt me · mandata mea trãſ
grediendo manifeſte Qognouit bos poſſeſſo
rem ſuum ⁊c. Per bouem et aſmũu intelligun

tur ſimplices chꝛiſtiani p irael qui videns de⸗

um mterpꝛetatur clerici ⁊ ſpecialiter theologi ·
frequenter aũt ↄtingit ꝙ chꝛiſtiam ſimplices
deuo te cognoſcunt beneñcia dei et clerici ⁊ pꝛe
bendati et eleuati a deo ſunt ingrati ꝗꝓpt quod
augꝰ· cũ legiſſet vitã pauli ſimplicis dixit Sur⸗
gũt ĩdocti et rapiunt celũ · nos ãt cu literis no⸗
ſtris mergimur ĩ infernũ· Ve gẽti peccatrici·
ſeʒ inuereeunde gpter qð muerecũda meretrix
peccatrix vocat᷑ et ſic eſt de apoſtatis rehigiõis
et de alis exponentibo ſe inuerecunde peccatiſ
populo graui ĩiq̃tate · cuiuſmodi ſunt mali
pꝛelati et mali rengioſ q; quanto ſtatus altioꝛ
tanto caſus grauio:: ſemim nequã i peccan⸗
tibus ex certa malicia qd magis contingit ho⸗
mmibus literatis et ſic non peccant ex ignoꝛã⸗
tia · ſilijs ſceleratis ··iſceleribo aſſuetis qð ſre
quenter contingit mali clericis eo ꝙ nõ timet
iudicium moꝛtis · Dereliquerũt dñm· p pec
catum obmiſſioms: blaſ ſemauerunt ſanctum
iſrael ndeuʒ ſanctiſicantem populũ chꝛiſtianu
per peccata ↄmiſſionis:labalienati ſunt retroꝛ

ſum. apolſtate religioms. Super quo ꝛc· B

conſequent deſcribitur incoꝛrigibihtas pᷣdicto
rum cum dicit · Super quo pcutiaʒ vos vltra
addentes pꝛeuaricatõeʒ · q̃ñ diceret h eſſet fru
ſtra quia non ſequit᷑ ex hoc emendatõ peniten
tie · h magis peioꝛatio culpe · pcuſſa eſt em eccle
ſia ĩ ſciſmate grecie et in amiſſione terꝛe ſancte
et non eſt ſecuta hunnliatõ penitentie ſed aug
mentatõ pompe· Omne caput languiduʒ ·.i.
pꝛelati languetes am bitõe quia nihi eis ſuffi⸗
cit · et omne coꝛ merens per qð ſigniſcantur
doctoꝛes theologi a quibus ſiẽ ex coꝛde debet
ſenſus bone cognitõis per eoꝛũ doctrmam ꝓ
cedere ſed docent modo vana et curioſa ꝓ ma

ioꝛi parte a planta pedis vſq; ad verticem i·
a minoꝛ ibus vſq; ad maioꝛes non eſt in eo
id eſt in coꝛpe eccie: ſanitas diſpoſitõnis de⸗
bite · Der hoc aũt ꝙ dicitur omne caput et om
ne coꝛ non includunt᷑ boni vt dicetur infra ſed
elt yperbole ad deſignandu multitudinẽ male
ſe habentium · Vnde ſubditur · Vulnus ·· ſ. diſ
coꝛdie eo ꝙ diudit mẽetes ſicut vulnus coꝛpis
carnes et liioꝛ muidie · ⁊ plaga tumes ſu
perbie hec em̃ peccata regnant m clericis pꝛe
dicto modo ſumptis · non eſt circumligata
dei timoꝛe a peccato retrahẽte· nec curata me
dicamme iamoꝛe dei ad bonu attrahete· ne
q; ſota oleo miſericordie veniam impetrante
Terꝛa veſtra deſerta i animaꝝ cura negle
cta ciuitates veſtre ſuccenſe igni · ·ſ. luxurie ·
auaricie et ſuperbie ꝗpter defectum cuſtodie ·
Regionem veſtraʒ coꝛam vobis alieni deuo
rant · · idemones a deo alienati ſubditos vros
ſibi incoꝛpoꝛant Et derelinquet᷑ filia ſioni ec
cleſa· ſicut vmbꝛaculum in vmea ⁊c · que de
relinquuũt᷑ a cuſtodibus fructibus collectis · ſic
vectores eccleſaꝝ collectis pecunijs: parũ aut
nihil curant de animab· Nin dommꝰ exerci:
tuũ reliquiſſet nobis ſemen/ialiquos bonos
in q̊ubet eccie ſtatu q̊n meritis alij ſuppoꝛtan
tur ·quaſi ſodoma fiuſſemus c]· I totaliter
deſtructi · RAudite Deſcripta cleri malicia hic
ſubditur medela pᷣmo tñ excluditur falſa q̃ con
ſiſtit in diuimis obſequijs puerſe factis · cũ dici
tur Rudite verbum din pꝛincipes ſodomoꝛũ
⁊c · SRʒech·xvj·dicitur ‚ec ſuit miquitas ſodo
me ſoꝛoꝛis tueſaturitas panis et ocium et ma
nuʒz paupi non poꝛrigebant HMec aũt vicia ĩ cle:
ro regnantſcaſtrimargia p exceſſiua et delca
ta conuiuia qð p ſaturitatem panis ĩtelligit᷑ eo
ꝙ in lacra ſcriptura nomme panis intelugitur
ommẽs cibus et accidia ꝓ ocium ſigſicata et cru
delitas exga paupes quoꝝ ſunt eccleſie bona p
ter Zuenentem victum ⁊ veſtitũ eccleſſe mini
ſtroꝛum · Quo mihi multitudine victimaruʒz
veſtraꝝ c. ]·i ſeruitia veſtꝛa inqʒtũ ſunt ex vo
bis mihi non ſunt accepta· Olocauſta arietuʒ
cc· p omnmia legis ſacriſicia figuꝛatum fuit eu
kaꝛiſtie ſacramentũ ſic vnũ pfectum pꝑ multa ĩ
perfecta·qð licet ſit optimuʒ/tam̃ non ꝓſicit ſᷣ
nocet offeꝛentib et ſumentibb indigne · Neo
meniam et ſabbatu · ꝛc· p iſtas ſolenitates ve
teꝛ is legis ſign incata fueꝛũt noui te feſta.q̊uʒ
tamen obſeꝛuatõ p vacatõem a teꝛꝛenis opib⸗
non valet miſi ſiat ceſſatio a peccatis que tamẽ
feequenteꝛ magis ſiunt tũc qᷓ; in diebus alijs ·
St cum extendeꝛiis manus veſtꝛas in oꝛati
one:aueꝛtã oculos meos a vob q nõ eſt ſpe
cioſa laus ĩ oꝛe peccatoꝛis · Lauammi Sxclu
ſa falſa medela·hic conſequente:ꝛ pomt᷑ veꝛa cũ
dicitu: Lauammi p veꝛã penitentiã· mundi

eſtote id eſt · a recidiuo cauete auferte maluʒz

cogitationũ veſtran nam extetioꝛ mundicia

ſine interioꝛi nõ eſt deo accepta quieſcite per
uerſe agere ⁊c ꝙ declmare a malo et facẽ bo
num ſunt due ptes uuſticie querite udiciuz
uiſticiam exequendo ſubuenite oppꝛeſſo ſcʒ
peccatis ipᷣm dirigendo . vel murijs ĩᷣm adiu⸗
uando iudicate pupilo pm in uͤre ſuo fo:
uendo defendite vduã ab iniuriante ip̃am·
let vemte et arguite me ſñi vobis nõ bene faci
am Si fuerint peccata veſtra vt coccinu æc
P ruboꝛem coccim et vermiculiſignificat᷑ ſan
guinis effuſo eſt igit᷑ ſenſꝰ.ſ peccata veſtra
ſic hoꝛrida fuerint ſic effuſo ſanguimis inno

centis tñ expiabut volueritis ? audieritis

me bona terre comeditis ſcʒ terre viuetium
p fruitõem beatam ꝙ ſi nolueritis ⁊? ſequit᷑

gladuis deuoꝛabit vos ſcʒ ſententie meeite

maledicte m ignem eternum c. mathᷣxxv· .
Quomõ Hic poſt peccata clericoꝝ arguũ?
peccata laicoꝝ cu dicit᷑ quomõ ſacta es mere
trix d eſt inuerecunde peccans cuntas ſide
lis id eſt· cõmunitas populi credentis·ð cuiꝰ
hdelitate pꝛiſtina dicit᷑ actuũ:mij. multitudmis
credentum erat coꝛ vnũ et anima vna Tuſti
cia habitauit in ea ſcʒ legalis que ↄtinet om
nem vntutem nunc aut homicide q chꝛilti
ani querunt ſe mutuo uigulare rgentum

tuu d elt · veritatis eloquiũ ꝓuer · x· argentũ

electum lin gua iiſti verſum eſt in ſconam

ddelt. lalltatem vmũ tuum debite coꝛrectõ
nigs mixtum eſt aqua mdebite remiſſioms

LEuintipes tui inſideles data ſibi poteſtate

abutentes ſocij furum ſuſtinentes vſurari
os et alios malos ꝗꝓpter tempale lucruʒ Om.
nes dilsunt munera iuſticie punua ſequun

tur retributõnes puerſe idicantes pupulo

nõ udicant ſcʒ pꝛo eo in iure ſuo et cauſa vi
due non ingredit ad eog nõ vdent ibi lu
cruʒ tpale Pꝛopi hoc Deſcripta malicia hic
ponit᷑ debita pena cũ ſubdi Meu ego cõſola
boꝛ ſup hoſtibus meis faciendo vmdictã de
eis · loquit em deus de ſeipſo ad modum boĩs
qui delectat᷑ ſe vmdicans de ſuis mimicis St
dinem uiſticie mee et excoquã ad purũ ſcoꝛiã
tuam c hoc maxime ſiet tem pe antichꝛiſti c⸗
pſecutio ſiet ad purgatõem populi chaiſtiani.

Let reſtituaʒ iudices tuos C q; tempus peni

tentie dabit᷑ electis ab antichꝛiſto deceptig. 1
lubdit Poſt hec vocaberis cuntas iuſli T

Syon m iudicio redimet᷑ id e. eccleſia miln tal

p penam debitam expiabi et reducet eam in
iuſticiam ·ſenoch et helyas p ſuã pᷣdicatõnem

et hoc qᷓntum ad electos St ↄteret ſceleſtos 2

beccatoꝛes ſimul id eſt.demones ⁊ peccatoës
obſtinatos d·illud math.xxv. ite maledicti m

Zuertam manu meam ad te puniendu ßm o⸗

ꝑgnẽ eternũ qui paratus eſt dyabolo et ange⸗
lis eius confundent em ab ydolis ⁊c nam

ydolum auari eſt pecunia et luxurioſi ribalda·
et erubeſcetis ſup oꝛtis quos elegeratis ad
exercendum laſciuiã et gulam cũ fueritis ve
lut quercus defluentibus ſolijs id ẽ· prnqui
nne igni ſiẽ quercus deſiccatꝰ combuſti⸗
oni et velut oꝛtus abſq; aqua ſcʒ grarie St
erit foꝛtitudo veſtra vt fauillaid eſt. non po
tens reſſtere opus veſtrũ ſcʒ malum vt
ſcintilla et ſuccendet᷑ vtruq; ſimul igne gehẽ

ne et nõ erit qui extinguat eo ꝙẽ duratõis

Eierne.

rbum quod vidit eſaias

ponitur de dilata tõe mulitantis ec⸗

a pncipio mundi detenti fuerant ĩ limbo illuc

aſcendente · et ſic dicit Et erit m nouiſſinns di B
ebus pᷣparatus mons id ẽ chꝛiſt. De quo di
citur danielis.ij. Lapis qui pcuſſerat ſtatuaʒ fa
ctus eſt mons magnus domꝰ dommi d ẽ.

trimmphantis eccleſe in vertice montiuz c
1d eſt angeloꝛũ Dſalcxxiij. Montes in circui
tu eiꝰ.id e angeli vt exponit augꝰ.omo nan

qᷓ; chꝛiſtus eſt ſup omes angelos exaltatꝰ St

quia triumphans ecclena non ſolum eſt dilata
ta p ſanctos aſcendetes cũ chꝛiſto · ſed etiaz p
illos qui poſt eiis aſcenſone ſuſceperũt euis

ſdẽ ſubdit St fluent ad eũ omnes gẽtes ⁊c 1
credendo nam aliqui ex ommbus gentibus in
chaiſtũ crediderunt a tempe apoſtoloꝝ et cre
dentes alios excitauerũt ad credendũ. In quo

rum pſona ſubdi᷑ Venite aſcendamꝰ c 1 do
cebit nos vias ſuas p apoſtolos ⁊ ſucceſſos

oꝛum q; de ſyon exibit lex ⁊c id eſłeccleſßa
Ia udicabit getes c Kʒ iudicõ diſcretõnis q̊

cxedentes a nõ credentibus diſcern unk etar
guet populos multos de peccatis cõmilſis p
pᷣdicatoꝛes veritatis Et oflabunt gladios ſu

os in vomeres ⁊c ꝗpꝛie dicit᷑ de doctoꝛibus

ad ſidem Zuerſis de gentilibus uudeis · qᷓ gla

dijs ſcripturarũ fidem impugnabant ante cõ
uerſoneni ſuaʒ· ⁊ 2uerſi vñ ſunt ſcripturis ad

agri eccleſiaſtici culturam Non leuabit genſ
Itra dente gladiũ ꝛc hoc intelligit de uudeiſ
et gentibus in vna eccleſa cari tate iu nctis.

qui pus aduerſabant᷑ ſibijpis Domꝰ iacob

dD e · ſupplatatoꝛes vicioꝛu ambulemus miu
mme noſtri dei hic p fidem ⁊ poſtea p aptaʒ

viſone Daeciſti iic reutit apheta ad de

ſcribendum punitõnes et peccata iideoꝝ p ꝗᷓ
ſigniſicant᷑ punitõnes et culpe maloꝝ chentia
noꝛum cũ dicit᷑ Dꝛoieciſti populũ tuum de
terra ſancta ⁊ de africa in multis locis quia

repleti ſunt vt olimid eſiẽ olim eiecti fuerũt

Peincipiũ huiꝰ capituli literalũ ex

. ene ana gogice vero põt exponidᷣ
dilatatione triuphantis chꝛiſto cu electis qui

— —¶—ę d..

— —

—

—— ——— —,

— —. —. —

—.

— — —

— — — — –

el
* 2

uindei de terra ſancta ꝗpter eoꝛũ peccata · ſic et

chꝛiſtiani tempe coſdꝛoe et poſtea tempe ſala
dini ⁊ augures habuerunt vt philiſtijm vtẽ
do duumatõmbo ſupſtitõſis et pueris alienis
adheſerunt in uicõↄtra natura łlec em̃ vicia

dicunt᷑ fuiſſe m illa terraanteq; a ſaracenis ca

peretur et repleta eſt terra ſcʒ eccleſie auro
et argento⁊c q; ſtiari nõ põt cupiditas mul
toꝛum et repleta eſt adhuc terra eiꝰ equiſ
multis et magms ad pompam et innumera
biles quadꝛige eius id eſt:ſummarijapter ſu
pellectilis abundantiã et repleta eſt terra eiꝰ
ydolis id eſt· paſtoꝛꝝbus ſictis· ſᷣm illud ʒach.
xj/O paſtoꝛ et ydolũ ⁊c. Opus manuũ ſuaꝝ
adoꝛauerunt ſcʒ il qiu eos elegerut et incur
uauit ſe homo a rectitudine rõnis et humi
liatus eſt vir id eſt. deiectus a ſtatu virtutis
Lnon ergo dmittas eis ſine debita punitõne
ngredere deſcripta culpa· hic ſubdit mede
la cu dicitur Angredere in petra id eẽ. chꝛtũ

p pemtentiã recurrendo ad ip̃m abſcondẽ in
Polſſa humo id ẽ.· in carne chꝛiſti cõfoſſa clauis

et lancea a facie timoꝛis dommi ⁊c ſcʒ in iᷣn
dicio finali m quo chꝛiſłꝰ apparebit in maieſta
te Ocul ſublimis ⁊c id eſt. ſuperbi tunc hu
miliabuntur q; dies dñi exercituũ ſup omnẽ
ſuperbũ ſcʒ coꝛde et excelſum.id ẽ. abuten
tem poteſtate et ſup omnem arrogantẽ locu
tione et ſup omnes cedꝛos ⁊c id ẽ· pᷣncipes
ſupbos et ſup omnes quercus baſan ·id eſt
ſup luxurioſos · eo ꝙ baſan interpꝛetat᷑ pingue
do et ſup onmnes montes excelſos et ſup om

nes colles .id ẽ· ſup p̃latos maioꝛes et nnoꝛeſ
ſupbos et ſup omne turrim excelſam id eſt ·

doc toꝛem ſupbum et ſup omne muru mum
tum id elt· congregatõem ſupboꝛum et ſu
per oes naues tharns ·id eſt· ſupbietes ð foꝛ
titudine claſſis et incuruabi ommis ſublim
tas id eſtłſupbia quocunq; mõ ſacta et pdo

aaa penitus ↄterentur deſt· paſtoꝛes ſicti et

religioñ fali Et introrbunt m ſpeluncas c

idd eſt intraret ni poſſent In die illa pꝛonciet
W e. pꝛoijcieda cognoſcet ydola argeti ſui c

id eſt· ſctõnes ſanctitatis et ſapientie quas fa
ciunt ypocrite vt honoꝛent᷑ ab hommibus:. pa
rum aut nihil de cognitõne veritatis habenti

bus· ꝗpter quod p talpas et veſptiliones ſigſi

cantur et deo cũ dicit᷑ vt adoꝛaret exponen
dum e .id e. adoꝛaẽ faceret ſcʒ ſeip̃m a pdictis
Quieſcite Mic ponit᷑ medela ↄtra mala pᷣdi
eta eü dici᷑ Quieſcite ab homĩe id e. chꝛiſto
eius offenſam cauendo cuiꝰ ſpiritus in narib

einus eſt id ẽ. acriteꝛ puniẽs peccata· talis em̃

puniens fumũ de naribus emnttit· q; excelſuſ
veputatus eſt ipᷣe] ſcʒ a ðo patre qui cõſtituit

eũi uidicem omnium· oh. v. Dater non undicat
queq; h omne iudiciũ dedit ſilio qui indcabit

m ſoema humana gloꝛioſa
Cce dominator Mic ꝗpheta de
ſcribit magis in ſpeciali penã malo:
rum udeoꝛũ per quã ſigniſicat pu
mitio maloꝛũ chꝛiſtianoꝛu cu dici.
dominꝰ exercituu auferet ·iauſerri pmittet
Lab hieruſaleʒ et iuda id eſt ab eccleſa metro
poli et circũſtante dyocen validũ et foꝛtem
ad ſuſtinendũ ꝓ iuſticia laboꝛem et omne ro
bur panis et aque ·.id eſt.ſpualis nutrimenti
eo ꝙ in ſcriptura p panẽ et aquã ommis cibus
et potus ſignatur et viru bellatoꝛẽ Stra vj
vicia et udicem ſcʒ iuſtũ et ꝗphetam id ẽ
pᷣdicatoꝛem deuotũ ꝓ ſalute ammaruũ · et non
ꝓPter queſtum et ariolu /id eſt· diumatoꝛeʒ
ſupſtitioſum in quo confidunt mali chaiſtiani
Apter quod in penam eoꝝ dicitur hic auſerri.
let ſene ¶ moꝛibus ⁊ etate. nã ĩ eccleſa pᷣncumt

iuuenes qᷓntum ad vtruq; pᷣncipem ſup quin

quaginta id eſt· dommantem q̃nq; ſenſib cũ
obſeruatõne decalogi·. q̃nquies emʒ.x. faciunt
quinquaginta et honoꝛabilẽ vultu. d ẽ. ve⸗
rum religioſum et cõſilliariũ .id eſt 2eſſoꝛẽ

diſcretũ et ſapientem de architectis ille eſt

qui diſponit opus ⁊ alij exequunt᷑ ideo p ipᷣm
ſigniſcatur doctoꝛ ſcribendo cuiꝰ ſcripturam
alij exequunt᷑ legendo uel p̃dicando et pꝛudẽ
tem eloquij miſtici . i eſt. exponere ſcienteʒ
ſcripturam literali et niiſtice dicte nãq; pſo
ne pꝛo masgna parte defecerunt ꝓ peccatis ec
cleſe Et dabo Mic ponitur mutatio que nõ
eſt dextẽ excelſi cũ dici᷑ Et dabo pueros æc

ſcʒ moꝛibus etate et ſcientia et effemiati de
licijs et laſcuna et coꝛruet populꝰ ?c Pꝛoũ:

xj· Vbi non eſt Subernato: populus coꝛruet.
tumultuabi puer ↄtra ſenem quod frequẽ
ter ſit ĩ religione et ignobilis moꝛib ꝛtra
nobilem .d eſt· bene moꝛigerati Appꝛeben
det ei vi fratrẽ ſuñ ꝛc ſequi ⁊ deet veſti
mentum ẽ tibi pᷣnceps noſter eſto ſic eligũ
mõ pᷣſdentes in eccleſjs cõmuniter ſcʒ ratõne
apinquitatis ſanguine vel natione quod nota
cur cũ dici᷑ Appꝛehendet vir fratrez ſuu c

Vel rõne lucri tempalis quod notat᷑ cũ diciᷣ
veſtimentu eſt tibi 2c Reſpondebitq; id e.

deberet reſpondere nõ ſum medicus d eſt
babens ſcientiam ammas medicãdi in domo
mea nõ eſt panis ſcʒ ſacre ſcripture quo poſ⸗

ſem ſubditos paſcere neq; veltimentu ſcilicʒ

virtutu nolite me ſtituere vobis paſtoꝛeʒ.
ſed omnes qntücunq; deſectuoſñi reſpondent
ſicut ramnus· iudicũ ix · Si vere me regem cõ
ſtituitis· venite et ſub vmbꝛa mea reqnielcite
LRuit hieruſalem] Mic ↄſequenter pomi cau⸗
ſa dicte pumitõnis que fiut peccatu ↄtra dñm
ideo ſubdtur lingua eoꝝ dñm blaſfemãdo

£△

et admmuentiones eoꝛũ ad nouitatem malo

rum ſtudendo ꝛtra dommũ ⁊c Rgnitio vul
tus eoꝛum id eſteoꝛũ maliia apta in modo
et verbo reſpondebit eis penã debitam ſuſti
nendo · ideo ſubdiẽ Ve anime eoꝝ c quod ẽ
cõminatio eterne pene · Dicite uiſto am̃ be⸗/

ne ſupple erit ſibi in retributõe fructũ adin
uentionũ ſuarũ que ſunt in bono comedet

m beata fruitione Ve impio ⁊c ſcʒ ĩ pena ge
hene Populũ meum exactoꝛes ſui ſpoliaue
runt ſcʒ pᷣncipes et pᷣlati tirannidem exercen
tes et mulieres dommate ſunt eis id elt · pn
cipes et pᷣlati ꝑ mollicieʒ carnis effemĩati Po
pule meus qui beatũ te dicunt adulando ip
ſi te decipiunt c in malis nutriendo et a bo⸗
nis puertendo Stat ad iudicãdu domin?ꝰ 2c
ſcʒ ad puniendu pᷣdictos malos ad iudicuim
veniet cũ ſenioꝛib ꝛc id eſt· cũ apoſtolis ⁊ eo
vum mntatoꝛib Vos em depaſti eſtis vmeã
meam ⁊c id eſt · populũ chꝛiſtianũ vos tiran
nizantes St dixit dommꝰ NEiic cõſequent po
nitur malicia et punitio młierũ cũ dici Peo
eo ꝙ eleuate ſunt hilie ſyon id ẽ:male chꝛiſtia
ne ſupbiendo et ambulauerunt collo extẽto
ſuphbiam coꝛdis exterius oſtendendo et nuti
bus oeuloꝛuʒ ibant impudice reſpiciendo et
plaudebant dilſolute ludendo pedibo ſius cõ
poſito gradu incedebant ad luxuriã homĩes
ꝓuocando· Secuit᷑ pena Decalua bit dommnꝰ
verticem fliaru ſyon ⁊c id ẽ. maiuſfeſtabit ea
rum vilitatẽ latentem ſcʒ eaꝝ adulterum vel
foꝛnicatõnem et ſic quidquid boni videbat᷑ in
eis amouebit᷑ p earũ infamã ideo ſubdit Xn
die illa auferet domm? oꝛnamentum c Her
ſta omma oꝛhamenta ſigmipcant omnes ↄdi⸗
eiones que videbant᷑ in eis bone et auferunt᷑
per malũ infamie .· deo ſequi St erit ꝓ ſuaui
odoꝛe ſcz ſame pcedentis fetoꝛ ſcʒ in famie ·
et ꝓ zona fumiculus c nam omia que vide
bantur in eis bona ꝗpter infamiã ſequentem

ſicta fuiſſe udicant᷑ et falſa Dulcerrimi viri
tui in gladio cadent ſcʒ lingue:nam aꝗpter ad

ulterium vxoꝛũ ſuarum vituperant᷑

14

Tapprehendent ſeptem muhe
res ⁊ c Aliqñ cõtingit ꝙ meretri
ees ad cheiltü deuotiſſime reuertuũ
tur ſicut patet ð maria magdalena
maria egiptiaca et alijs pluriboet ð talib⸗
pot exponi quod dicit Appꝛehendent ſeptem

muliereſ Fm quod dicit beatus grego/omelia

xxv· ꝙ leptem dieb omne temp? comp̃hendi
tur recte ſeptenario numero vniuerſitas fieu
ratur · igitur per ſeptem mulꝛeres vniuerſitas
meretricũ ad chꝛiſtũ reuertentin dengnat. ðo
dicitur ꝙ appꝛehendent viru vnũ · id e chꝛiſtu ·
de qᷣ dicit · ij· coꝛ · xj deſpondi vos vni viro vir

ginem caſtam exhibere cheiſto. lcet em̃ virgi

nitas qntum ad id quod eſt coꝛpis recuparri

nõ poſſi · tñ q̃ntũ ad id qð ẽ ex pte metis põt
repari dicentes panẽ noſtrũ comedemꝰ c
dd eſt · nolumus ampliꝰ ocioſe viuere ſed de la
boꝛ ibus noſtris tinſmodo muocet᷑ nomẽ tuũ
ſup nos id eſtnobis ſuffecit tibi ꝑ penitentiã
reconcilari· Et qm plurime tales chꝛiſto recõ
ciliate fecerunt fructũ bonoꝝ operum multi
puecem ex dono gratie dume · ideo ſubdit In
Die illa erit germen domm in magniſicentia 1
gloꝛia ⁊c et exultatio his qui ſaluati fuermt
id eſt · ſanctis qui gaudent cũ angelis de bomſi
operib pemitentũ Luẽxv· Caudiũ erit angek
dei ſup vno peccatoꝛe penitentiã agente· Et qꝛ
tales penitentes cũ ciuib celeſtibo aſcribuntur
ſequit᷑ ſanctus vocabit᷑ omĩs qui ſcriptus eſt
c et qm nibil comq̃natum mi hieruſalem ſu

pernam admittit᷑· Sequi Si abluerit dommnꝰ

ſoꝛdes hliarum ſyon et ſanguinẽ hieruſalem
ſcʒ inferioꝛis et ſubdi modꝰ ablutõis cũ diciẽ
m ſpiritu iudicij id eſt · pfecte ↄtritõnis ⁊ ſa
tiſ factõnis et ſpiritu ardoꝛis id eſt· feruen
tis amoꝛis:Luẽvij· Remittunt᷑ ei peccata mul
ta qm̃ dilexit multum· Et creauit Poſt pen

tentiũ cõuerſionem hic ponit ꝓpheta bonoꝝn

2ſlatõem d · Et creaut dominꝰ ſup omnẽ lo
cum montis ſyon ·.i.eccleſe militantis · vbi
muocatum eſt nomen eius p officiũ ſolenne
nubem x diẽ ꝛc · neukariſtie ſacramtũ quod
Dicitur nubes refrigerans cupiſcentie eſtum
et ignis flamans pꝛopter caritatis incendiuum
ideo dicitur amoꝛis ſacramentũ · dicit᷑ etiam fu
mus ſcʒ mcenſoꝝq celebꝛatuxr cũ oꝛõnibw ſan
ctoꝛum.Apoẽ:vnj. t aſcendit fumꝰ mcenſoꝛũ
de oꝛõnib ſanctoꝝ Sup omnẽe eĩ gloꝛnã ide
ſup locũ ad dei gloꝛ iam ⁊ſecratũ cuiuſmodi ⸗
eccdleſa materialis ꝓtectio id eſt· chꝛutꝰ imn
ſacramento qui ꝓtegit a ðᷣmone et eſt taber
naculum in vmbꝛaculũ diei ab eſtu ſcz cupidi
tatis et in ſecuritate ⁊ abſconſione a turbne]
tribulatõnis ꝓ virtutem patietie et a pluuia)
ſeʒ carnalis cupiſcentie p virtutem ↄtinẽtie ·

Fntabo dilecto c Hic arguit
eccleſe malicia ſub vmee parabola
cum dici Qatabo dilecto id eſt
NWVchꝛiſto qui diectꝰ m canticis no
minatur canticum ſeʒ lugubꝛe de eccleſie ſte
riltate patruels mer id e· chꝛiſti qui eſt na
turalis hlius dei patris vmee ſue id elt ð vi
nea ſua que eſt eccleſia et ſubdit᷑ cantici ſoꝛma
eum dieik Vmea facta eſt dilecto id ẽ chꝛi⸗
ſto min coꝛnu ſiuo olei w eſt. in caritate ⁊ pie

tate potenti·ſcut dicit᷑ actuũ mnj. Multutidĩs

credetiũ erat coꝛ vnũ et anima vna &t ſepunt
cam cuſtodia angelia vnð eccleſia pꝛimitina

— —, — — — —

— —

—. — —

=SMZDU — —,o-

— —,— —. — —,— — —-r ð

— — — — — —

= )

ante ſubuerſionẽ idee p romanos angelico
monitu tranſijt in regnu agrippe et ibi fuit ſal
uata et lapides elegit ex eaid ẽ.: malos amo
uit ſʒ ananiam et ſaphiam vt habet᷑ actuũ · v·
et alios ſinnles· Et edificauit turrim in medio
eius ꝛd elſt· euangelmũ et doctrinã apoſtoloꝝ
que ſimt turris ↄtra inſultꝰ hereticoꝝ et toꝛ
cular extruxit in eaid eſt · Atantiam ma rti⸗
rum · ꝗpter quam expᷣſſus eſt ſanguis eoꝛum·
et expectauit vt ſaceret vuas łid eſt · opera
bona per imntatõem pᷣdictoꝛũ ſet ſecit labru
ſtas nam multi qui ſunt de ecdeſia numero h
non merito carent fructibus bonoꝝ operum
Nunc & habitatoꝛes hieruſalem id eit · vos
angeli et ſancti qui habitatis m hierulſalẽ ſupe

rioꝛi iudicate inter me et vmeam meam an

geli nanq; et ſancti iidicant cũ deo de agedil
m mundo ſicut dicit᷑ damiels · iiij. En ſententia
vigilum decretũ eſt et ſermo ſanctoꝝn · Quid
elt quod vltra debiu facere vmee mee ꝛc · q · d
nihil omm ð ptmentibus ad eius fructiſcatio
nem ſed ipa defecit pꝑ ſeip̃am · Oſee · xiij · Derdi
tio tua ex te iſrael timmodo ex me auxiliuz tuũ
Et ſubditur punitio cum dicit᷑ · Kulera ſepem
eius id eſt· angeloꝛũ cuſtodiam qui aliquan
do ab hac cuſtodia ſe retrabunt diumo iudicõ
apter hommũ maltciã · Vnde in pſona eoꝝ di
citur hrere . lj· Qurauimus babilonẽ et non eſt
ſanata delinquamus eam · et erit in direptio

nem p demones et maloſ bommes diruam

maceriam eius id eſt· dwui pmittã virtutum
clauſuram· et erit in culcatõem ſcʒ demonũ
et inſdelium · Non putabit᷑ falce coꝛrectõis
Let nõ fodiet᷑ ſoſſoꝛ io diumj timoꝛ is· et aſcẽ
dent ſup eam vepꝛes et ſpine ſcʒ multipuciũ

peccatoꝝ ·. 1 nubibus mandabo ne pluant ſu⸗

per eam imbꝛem ſubtrahendo fructiferaʒ do
ctrinam qð iam ꝓ magna pte factũ eſt. quia
multi doc toꝛes catholici et predicatoꝛes· deo

pmittente et dyabolo ꝓcurante: magis ſtudẽt

curioſitati qᷓ; vtilitati · Ve qui 2iungitis Mic

arguuntur abqua mala in ſpecian et pᷣmo ma

la cupiditas poſſeſſionũ et domoꝛum cũ dicit ·
Ve qui ↄungitis domũ ad domũ ꝛc quodð
frequenter ↄtingit in chꝛiſtianis pᷣncipib p̃ᷣla

tis et religioſis et ſubdit᷑ debita pena cũ dicit ·

Nuñ domus multe fuerint deſerte c Moc
em videmus frequẽter accidere ꝙ ediſcia ma
gna mique ſtructa ꝗꝓpter ruinaʒ ſunt derel

cta·et poſſeſſiones magne deſerte · Ve qui cõ

ſurgitis Ehc arguit᷑ vicium carnalitatis ⁊ ine
pte leticie· et pʒ ſententia:et ſubdit᷑ pena cũ dr ·
Deopterea ductus eſt populus meus capti
uus dicltur em̃ ꝙ ante captõnem achon taia
vicia vigebant ibi et in alijs locis pluribus ca
ptis a ſaracenis q; non habuit ſcientiam ſcʒ

pꝛac ticam bene opandi· et nobiles eius inte

rierunt fame in carcerib recluñ · et mulcitn
do eius ſiti exaruit apter laboꝛes magnos et
duros a ſaracenis ſibi impoſitos. Pꝛopterea
dilatauit mfernus ammã ſuam hoc dicit᷑ ad ſi
gniſicandum damnatoꝝ multitudine· Mathei
vij.· Lata eſt poꝛta et ſpacioſa via que ducit ad
pditõnem ⁊ multi ſunt qui mtrant p eam Et
qꝛ ſẽ mali puniũt᷑ ita iuſti pᷣmiat᷑iõ ſhᷣdi dt
paſcent᷑ agni id eſt ninocentes in paſcua cele

ſti iuxta oꝛdinẽ ſuũ id eſt · h᷑m qualitatẽ meri

toꝛum · et deſerta in vbertatem verſa aduene
comedent d eſt · ſcripturã veteris teſtamenti
a iudeis qntum ad mtellectu ſanu deſertã gen
tiles comedent p ſpũalem intelligentiã· Con
ſequenter arguit᷑ ſupbia maloꝝ chꝛiſtianoꝛuʒ
cũ dicitur Ve qui trahitis miquitatẽ ĩ ſunicuł
vanitatis ſupbia naq; trahit poſt ſe młta pec
cata ꝗapter quod dicit᷑ mitiũ omnis peccati · vt
dicitur ecci ·x· Qui dicitis deridendo penas
ſcriptas et p̃dicatas ꝓ peccatis reddendas fſe
ſtinet et cito veniat ⁊c peccatoꝛes eniʒ obſti

mati non timent talia · Ve qui dicitis malum bo

num ⁊c hoc em faciuntaduocati mali falſas
cauſas ſcienter ſuſtniendo ⁊ legitimas impu

gnando Ve qui ſapientes eſtis m oculis vxriſ

c] ſti ſunt vami doctoꝛes relinquentes vti
ba et curioſa docentes· Ve qui potentes eſtiſ
c iſti ſunt ebꝛioſi · Qui iuſtiſicatis impium
X⁊c iſti ſunt uidices miqui Pꝛopter hoc Elic

ponitur pena pꝛo p̃ᷣdictis cum dicitur · P⸗ꝛo
pter hoc ſic deuoꝛat ſtipulã c& q; pᷣdicti male

ſactoꝛes ſunt digni pena infernali et etiã imi⸗
tatoꝛes eoꝝ·iõ ſubdit · et germen eoꝛũ ꝛc et
ſubditur cauſa cum ðr · Abiecerunt em̃ legeʒ
domim ſcʒ euãgelicam que tradita eſt imme
diate a dommo ieſu chꝛiſto· gpter quod multi
chꝛiſtiani ab inſdeh bus grauiter ſunt af flcti
in terra ſancta et alijs locis pluribus ꝓut fre
quenter ſupius expꝛeſſum eſt· Sed qin adhuc
reſtat maioꝛ tribulatio antichꝛiſti tempoꝛe fu
tura· ſequi᷑ In his omnibus non eſt auſus
furoꝛ euis ⁊c Et eleuabit ſignũ ⁊c id ẽ eleua
ri pmitttet ſcʒ ad congreganduʒ exercitũ anti
chꝛiſti de diuerſis ptibus mũdi . et ecce feſti
nus veniet velociter nam in bꝛeui tempoꝛe
vltra humanã eſtimatõem aggregabitur ſibi

multitudo masgna et ad bellum expedita. iðo
ſubditur · Non eſt deſieigns neqꝙ laboꝛas ⁊c
„ . — F.

anno quo mortuus eſt rex
Oias 2 c] Per oʒiam regenm et le
pꝛoſum ſignatur dya bolus de quo
cit iob ꝙ ipe eſt rex ſup omnes R

los ſupbie.
catum eius e mcurabile · Ipſe vero fuit moꝛtuꝰ
in chꝛiſti paſſone mqntum eius poteſtas ſuit
notabinter diminuta · ſicut de bomine mktum

Ipſe etiam eſt lepꝛoſus inq̃ntũ pec

deiecto dicit ꝙ ĩe eſt moꝛtuus· t in illo ãno

homo chꝛiſtus fuit ad dexterã patris in celeſti
bus aſſumptus et ſic viſus a credentibo ꝑ ſideʒ

et a beatis p aptam viſionem · ideo ſubdit᷑. vi

di domimũ ſedẽtem ſup ſolium excelſum ꝛc et
plena erat domꝰ ſcʒ celeſtis a maieſtate eiꝰ
nam cules celeſtes reſicumt᷑ interius in aſpe
ctu ſue deitatiset exterius in aſpectu ſue glo
rioſe humanitatis · ea que ſub ipo erãt reple
bant templũ id ẽ·ſpuſſanctus ab ipᷣo ꝓcedẽs
ſigno viſibili repleuit collegium apoſtoloꝛuʒ.
Rctuũ·ij. Repleti ſunt omnes ſpirituſancto ⁊c

Seraphin ſtabant ſup illud ⁊c ¶ templũ · nã

angeloꝛũ cuſtodia ſtabat ſup apoſtoloꝝ colle
Sia·Vel p templũ intelligitur eccleſiaper ſera

phin pᷣlati · qui ſup curam eccleſe debent ſtae⸗

et non exterius euagare· ſex ale vm ⁊c p q̊s
deſignant᷑ eon motus ad bonum nam p duas
alas ſuꝑ caput erectas ſigniſcat᷑ motus ↄtem
plationis m deum pꝑ duas ꝓtenſas verſus pe
des motus compaſſionis ad ꝓximũu et p duaſ

medias motus debite ſideratõnis circa ſeipßm

St clamabant alter ad alterum et dicebãt ſan
ctus ⁊c nam excita mutuo ſe debent ad lau
dandum deum trinum et vnum · ideo dicit ter
ſanctus et ſemel dominꝰ.· Et cõmota ſunt ſu

peruminaria cardinũ a voce clamantis p ſu⸗

perlimmaria ſignificantur mtellectus et volũ

tas ſupioꝛes amime potentie p cardĩes electõ

boni et deteſtatio mal p voceʒ clamantis vox
Poicatoꝛis p quam intellectus ⁊ voluntas au
ditoꝛum moueri debent ad eligendũ bonu et

deteſtandum malũ · et domus impleta eſt fu⸗

mo ꝙ domus Zſcientie debet impleri fumo
penitentie dt dixi ve mibi ⁊cp eſayam qui

tacuit donec purgatum ſe cognouit ſignificat᷑
pPdica toꝛ q̃ 2ſcius ſibi ð peccato moꝛtali debet

a pᷣ̃dicatione ceſſare donec purgatꝰ ſit vera cõ
feſſone vel ſaltem Ztritõne aliter verbum di
tractaxet indigne/ps·xlix· Heccatoꝛi aut dixit
deus quare tu enarras iuſticias meas ⁊c Sx⸗
ceca coꝛ populi huiꝰ ⁊c id ẽ excecandũ denun

cia ſi pſeueret in malicia· ꝗpter quaʒ deꝰ retra

bit Sratiam ſuam. et ſic excecat᷑ mens peccato⸗
ris et obſtinat᷑ quod debet p̃ᷣdicatoꝛ ðᷣnunciat

pło·vt caueat a tãto malo t ↄñi ſubdi reme

diu cuʒz ör · Donec deſolate ſint cuiitates ·i.
hommnes peccatoꝛes p amaritudinẽ penitetie
St ꝙ ſequit᷑ ad hoc bonoꝝ operũ fructiſicatõ
ſubditur · Et multiplicabit que derelicta fue⸗
rat a deo ꝗpter peccatũ · et erit in oſtenſionẽ
ſicut terebintus ⁊c nã bona fructiñcatio pec:
catoꝛis P penitentiam conuerſi ꝗꝓponit᷑ alijs in

exemplum penitendi vt patet de ma gdalena ·
NlNgN. VL

T factum eſt in diebus achaz
2c. Her bhierulale ſigniſicat anima

ſidelis im ſenſum moꝛalẽ in qua cuntate debz

chꝛiſtus regnare ↄtra eam venit raſin qui int
pꝛetatur inquus.id ẽ·non equus et ſignat ſu

perbiam· nam ſupꝑbus vult alos excedeꝛe ⁊ ſic
refugit equalitate et phacee qui interpᷣtat᷑ onſ

opertio.et ſignat auariciaʒ. vnde auarus dici
quaſ eris auidus·⁊ ſic os apertũ habere dicit.
q; nũqʒ pecunijs ſatiaturx· ⁊ hec duo vicia difrcua
tur hic titõnes fumigantes et caudas haben
tes · titõnes qꝛ ↄcupiſcentiã inflamantfumigã

tes quia mentis oculos tanqᷓ; fumus excecant
et caudas habentes · q; poſt ſe ala vicia trabuũt

De ſuperbia nanqʒ dicit᷑ ecã·x · Ini tium omĩis
peccati ſupbia. De auaricia·jthi· vj. Radix om
nium maloꝝ eſt cupiditas· Der eſaiaz vero di
ctam ciuitatẽ aſſecura ntẽ pꝛedicatoꝛ ſignifſica?᷑

veritatis dans pꝛo ſigno liberatõnis ↄceptio

nem ⁊ natùntatẽ ſpualẽ chꝛiſti in hommmnbus
bone volũtatis p achaʒ vero r ecuſanteʒ ſignũ
ſigſicat᷑ peccatoꝛ obſtimnatus ĩ malo.De bello
vero vicioꝛũ ⁊ꝛtra hieruſalẽ moꝛaleʒ dicit ber.
ſup miſſus eſt· Venit auaxicia⁊ vendicat ĩ men
bi ſedem · iactantia cupit do mĩari ſupbia vult
mihi eſſe rex · luxuria dicit ego regnabo · ambi

tio muidia ⁊ racundia certant in memetipſo ð
meipſo cuius potiſſmũ eſſe vdearego q̃ntuʒ

valeo reſiſto· renito qᷓntuʒ iuuoꝛ · dũm meuũ ie

ſum reclamo et dico nõ habeo regẽ niſ ieſum

In die ila ſibilabit dominus muſce c]) Der

muſcas et apes pungentesſgniſicat᷑ ↄtentioh
et detrac toꝛes qui dicuntur hic requieſcẽ in
toꝛrentibus valliũ qm̃ ſunt mpetuoſi apter

quod ſignant domos potentũ · et in cauernis

et ſoꝛammib id eſt· m domib clauſtraliũ ⁊

in omnib frutectis que ſunt parua nemoꝛa

ꝗpter quod ſigniſicant habitatõnes vulgariuz
In omm em iſtis locis vigent vicia ⁊ten tio
nis et detractõnis· d ſubdi dictoꝝ vicioꝛũ

punitio cu dicitur. In die illa radet dominus
c id eſt· grauiter pu niet p̃ᷣdicta vicia in ma

oꝛibus qui ꝑ caput ſigmſicant: ⁊ mediocribuſ
qui ꝑ barbamet mmoꝛib qui p pilos pedum

intellguntur · En die illa hc ðᷣſcribt modꝰ
viuendi bonoꝛu cum dicit᷑ In die illa nutriet
homo id eſt rõnabiuter vuiens vaccã boũn

id eſt·coꝛpus ſuũ non ad luxuriadum łh̊ad ſer⸗

ui endu domino fm ſtatũ ſuuʒ et duas oueſ⸗

ſeʒ ĩtellectũ pabulo ſacre ſcripture et volüũtate
celeſtiu deguſtatione quatu pertinet ad ſtatu
pꝛeſentis vite et pꝛe vbertate lactis id eſt di

uine conſolationis comedet butirũ id ẽ ſen⸗

—

tiet excellente ſuauitatẽ celeſtiun ·

tibi hbrum grandem hoc diciẽ

dDieit dommus ad meſume

doc toꝛi cheologie 2 auditon qui 85
bet accipere bibliam que grandis e

—. — ,— — — —

—

ſ

liber multitudine verboꝛũ et grandioꝛ ꝓfundi
tate ſententiaꝝ.⁊ ſcribe in eo ſtilo homimnis
exponendo lucide et clare · accelera ſpolia de
tra here ꝛc ſtudium em̃ ſacre ſcripture ad hoc
oꝛdmari debʒ vt dyabolus ſpolietur animabo
quas decepit ſed q; multi recuſint hũc modu
docend recurrendo ad doc toꝛes curioſos et
inuailesſequit᷑· LPꝛo eo ꝙ abiecit populꝰ ite
aquas ſyloe que currunt cũ ſilentio.id ẽ · mo⸗
dum docendi moꝛale ⁊ ſine oſtentatõne· ⁊ aſ
ſumpſit ſibi magis raſim qui interpᷣtat᷑ variãſ
eos ide:doctoꝛẽ p varias et dubias doctrĩaſ
diſcipulos variante· et ſllium romelie qui int

pꝛetatur magiſter frangens laboꝛãtes ſcʒ ver⸗

boꝛum extraneoꝛũ multitudine ꝓ ſua oſten⸗
tatione adducet dommus .id e· adduci per⸗
nuttet· aquas flummis foꝛtes·i. doctrinas
erroneas a dyabolo excitatas qui p regem aſ:
ſrioꝛũ deſgnant᷑: ideo ſubdit regem aſſirio⸗
rum ⁊c ſ̊ qm veritas pꝛeualet iõ ſiẽ veritas
hdei p̃ualuit tempe arrij et alioꝝ hereticoꝛuʒ
ita pᷣualebit m futuro p dei gratiamideo ſub
ditur · QCongregamini et vmcimmi ꝛc i voã⸗
doc toꝛes puerſi p dei grãm eritis 2ↄfuñ. Sʒ qꝛ
deus ex hoc debet laudari· ſeqiut᷑ · Dommuʒ
exercituũ ·iangeloꝛum. ip̃m ſanctiſicate ⁊c
deſt: laudate et timete · et erit vobis in ſan⸗
ctiſcatõnemiivos conſirmans in ſanctitate
m lapidẽ aut offenſionis duabb domib iſrael
et habita ntibo hieruſalem p duas domos poſ
ſunt intelligi clerici et laici p inhabitantes hie
ruſalem religioſi· de ſtatibus em iſtis plures

cadent erroꝛibus decepti maxime tempe anti⸗

chꝛiſti non tñ omnes: deo ſubdit et offendẽt
ex eis plurimi Liga teſtimoniun Qm̃ contra
mala futura maxime tempe atichꝛiſti p p̃dica⸗

toꝛes mumendi ſunt ſimplices chꝛihiam deo

dicitur cuilibet pᷣdicatoꝛi: Liga teſtimoniuʒ
ſcʒ apoſtoloꝛũ qui ꝑ oꝛbẽ facti ſunt teſtes xpᷣi

Actuũ·j Eritis mihi teſtes in hieruſaleʒ et im
uudea et ſamaria et vſq; ĩ vltimu terre· hgna
legem euangelicam in diſcipulis meisi ·.in
meis chꝛiſtianis et ſubdit᷑ eoꝛũ reſponſio· ex:·

pectabo dommũ ad iudiciũ venturũ · qui ab

ſcondit faciem ſua a iacobi. populo iudaico.

et ſubdi in pſona pᷣdicatoꝛis · Rcce ego et pu

eri mei i ſdeles a me edocti· in ſignu ⁊c ſcʒ

cheiſti ad iudiciũ venturi et qm circa tempus
antichꝛiſti ſurgent multi ꝗꝓphete falſ vt habet
math· xxiiij. ideo ſequit᷑ · Rt cũ dixerint ad vos

querite a phitonmibus et diumis ⁊c nolite cre

dere ſed verbis dommi a apoſtoloꝝ · ideo ſub
ditur · ad legem magis et teſtimoniũ ſuple
eſt recurrendũ · Q n nõ dixerint ·. fecerint.
iuxta verbum hoc ſcʒ recurrendo ad verba

chꝛuſti ⁊ apoſtoloꝝ· non erit in eis matutmn a

lux ſcʒ gratie per quam in nobis oritur ſol

*

iuſticie · et cum eſuriet c“.lellicz eredens falſſſ

aphetis apter defectum vere doctrine male
dicet regi ſuo chꝛiſtuʒ blaſphemando. ⁊ aſbpi
ciet ſurſũ ⁊ c id ẽ ex nulla pte habebit auxinũu

h meuitabile toꝛmentum

Rimo tempore alleuiata eſt ⁊c
Hoc lraliter expoſui de credentibuſ

m ſde ſteterunt. ⁊ aliqui ab ea receſ

ad pᷣdicatõnem chaiſti:quoꝝ aliqui

Moꝛaliter aut poteſt exponi de religio
nem mntrantib· quoꝝ aliqui ibidem ꝓhcumt.1·

aliqui deſciunt · Vnde dicit auguſtinꝰ· Sicut ñ
mueni melioꝛes illis qui in monaſterijs pꝛoſe

cerunt ita non mueni deterioꝛes bis qui in eiſ
deſecerũt · Hec igit᷑ lĩra mixtim exponit᷑ ð iſtis

⁊ de illis et quantuũ ad ꝓſicientes in pꝛincipio

tantũ dicit · Pꝛimo tẽpoꝛe id ẽ. in pncipio ꝓ

feſſionis: alleniata eſt terꝛa ʒabulõ· qui mter
pᷣtatur habitaculũ pulcritudnus ideo per iraz
zabulon ſigniſicant᷑ ilbi qui per pulcritudinẽ cõ
ſcientie deo pꝛeparant habitaculuũ pulcruʒ coꝛ
dis · ⁊ terꝛa neptalim qui interpᷣtatur dilata
tio· ꝗꝓpter quod p terꝛam neptalim ſigniſican
illi qui dilatant᷑ n opibus bonis. Her hoc igi

—

tur ꝙ dicit. Pmo tepoꝛe alleuiata eſt ira xc ·

ſignat᷑ ꝙ iſti in ꝓfeſſone alleuiant᷑ a pondere

terꝛenoꝝ ꝓ votum volũtarie pauptatis ? no

uiſſimo aggrauata e via maris]. per mare tu
multuoſum ſigniſicat᷑ pns ſeculum· idðᷣo via ma

ris eſt vita ſcharis ad quã nouiſſimo reuertuũt

deficientes in religione p apoſtaſam vł in ha

bitu religionis ducẽtes vitam ſecularem quod

notat᷑ cum ſubdit᷑ trans ioꝛdaneʒ galilee gen

tium l· gallea nanq; volubilis interpꝛetatur
nam ex volubilitate metis ꝓcedit ꝙ tales a bo

no ꝓpoſito ſic mutant· ꝓpłus qui ambulabat

in tenebꝛis ſſcʒ peccatoꝝ ante religionis ĩgreſ
ſum· vidit lucẽ magnam ingrediendo et ꝓſi

tendo p inſpiratõnem diuma habitantibuſ in

regione vmbꝛe moꝛtis ꝛcq repetitio eſt einſdẽe

ad maloꝛem expꝛeſſionem. Multiplicaſti gen

tem .ſreligio am.ſ̊ quomia aliqui deſciunt vt

dictum eſtdo ſubdit᷑ de malis: non magniſi
caſti leticiã ſet de bonis ſubdit᷑ letabut᷑ coꝛaʒ

te . ſpuali deuotõne ! ſicut qui letant᷑ m meſſe
ex bonoꝝ fructuũ collectõe. ſiẽ exultat victo

res de müdo carne et dyabolo triuphates õ

ſubdit virgã em oneris eius ſ carnis aggra
uãtis et virgã humeri eius . id ẽ mundi qui
humeris ſeruoꝝ ſuoꝝ imponit graue iugum.

et ſceptꝝ exactoꝛis eius i dem oms· de quo
dicit᷑ job · xl · ꝙ ipe eſt rex ſup omnes filios ſup

bie · ſupaſti ſẽ in die madianrex diuĩa vtute

ſicut madian fuit ſupatus a gedeone iudicum
vij · ideo ſubdi · Paruulus em natuſ eſt nobᷣ
id ẽ chꝛiſtus cuius virtute dyabolus eſt ſupꝑa:

tus· et voca bi᷑ nomen eius admrabił . facie

em mira bilia in bonis religioha eos de terꝛe⸗
nis celeſtes faciendo:· conſiliariuseos ad cõ

ſiuon obſeruantiam inducendo· deus foꝛtis·
patientiã m aduerſis pbendo· pater futuri ſe⸗
culi .huijs cariſſinns bona ſuturiſeculi reſeruã

do· Pnceps pacis /·ſeʒ triplicis quia dat paceʒ
conſcientie internaʒ et cum ꝓximo pacem fra
ternã et finaliter pacem gloꝛie ſupnam·. Mul
tiplicabi᷑ eius nnpiuʒ .ſcʒ in multiplicatõe ſan

ctoꝛum· Zelus domi exercituu faciet hoc J.

nð eſt eius caritas ad genus hum anũ. Verbuz
miit ⁊c· reſiduũ huius capłi exponit ad lrãm
de deiec tõe regni ifrael · p quã eccleſie deiectõ
a ſtatu virtutis miſtice deſignat᷑ cum dicitur
Verbum miſit dommus in iacob łid eſt ꝛtra
iacob qui ſupplantãs interpᷣtatiðo p iacob pᷣn
cipes et pᷣlati ſupbi qui ↄculcãt ſibi ſubditos ſi
Sniſcãt᷑ ⁊ cecidit in iſrrael Iid ẽ contra docto⸗
res vanos qui doctrinam vtile antiquoꝝ con
temnunt ⁊ nouitates inntiles ad ſui iactantiaʒ
anteponunt ·ðo ſubdit᷑ in ſupbia ⁊ magnitu:

dine coꝛdis dicentes lates ceciderunt c id eſt
doc toꝛes qui nos pᷣceſſerunt reſpecꝛu noſtri
rudes ſuerunt ſicut lates reſpectu lapidũ qua

dꝛoꝝ· ⁊ ſicomoꝛi reſpectu cedꝛoꝝ paꝝ valent
LSt eleuabit dominus hoſtes raſim · qui ĩter
pꝛetat᷑ varietas et ſignat querentes oprmoneſ
varias ⁊ nouas ad ſui oſtentatõnem· Vertet
ſyriam ⁊c ·ſyrij interpꝛetant᷑ ſublinnes et phii
ſtijm eadentes vt vtraq; interpᷣtatio cõgruit
demonib qui p ſupbiam ſublimes ſun t. tñ de
celo empireo ceciderunt · et deuoꝛabũt irael
toto oꝛe q demones ſupbi incoꝛpoꝛãt ſibi ſu
perbos eccie · St ppłus nõ eſt reuerſus ad pcu
tientem ſe .ad deũ p penitentiam qui pmiſie
talem percufhionẽ · Et diſperdet dommus ab
iſrael id eſt a ꝓpło chꝛiſtiano· caput caudaã
nd eſt malos pᷣncipes et pᷣlatos ⁊ obſequentes
eis: quoniam iſta cauda depꝛauat eos adula⸗

tiomiby ſuis ⁊ incuruat eos a rectitudine rõis

ideo ſubdi · jcuruantẽ 1 depꝛauãtẽ et vtri

qꝙ erunt pᷣcipitati in ſoſſaʒ inferm · Dꝛopter
hoc ſup adoleſcentulis euis non delectabi do⸗

mimnus ꝛcnam ſubditi mala ſupion imitant

Cre. in paſtoꝛali Qum paſtoꝛ p abꝛupta gra
di 2ſeques eſt vt ad pcipitiuz grex ſequat᷑. õ

ſe equitur. Quia omnis ppocrita eſt c · ſub⸗
dit᷑ obſtinatõ cum dicit· In ommb⸗ his c ſe
quit᷑ · et płs non eſt reuerſuſ ꝛc gpter quod

ſequit᷑ pena· ſucceſa eſt em quaſi ignis impie

as.·.id eſt igni gehenne deputatꝛ:··
C debuatae.

„ AAdquicondunt leges mmiquas 1c

Literalis ſenſus eſt ſimper moꝛalis
vſq; ibi. Ve aſſur vbi ſeðᷣm lᷣalem

ſenſuʒ mncipit apheta deſcribẽ culpa

et penam regis aſſur p quem anticheiſtuis mi
ſtice ſignat᷑nam aſſur tollens robultum inter
ptatur · antichꝛiſtꝰ vero robur auferet pᷣncipu

alioꝝ · ideo ſubdit · baculꝰ ip̃e ẽ ad pcutiẽduzʒ

alios potentes· ip̃e aũt nõ ſic arbitrabit ſcili
cet ꝙ ſit ex pmiſſione diuina h ſibi ĩputabit ex
ſua ſupbia nuq̃d vt carcamis ⁊c p hot ſignã
tur reges et regna quos ſibi ſubijciet antichn
ſtꝰ. Et erit cum compleuerit dominus ꝛc ·ſ.
punitõem maloꝝ p antichꝛiſtuʒ ſicut ꝑ flagel
lum ſuum· viſitabo ſup fructũ magm coꝛdis
c.·id eſt· puniam ſupbiaʒ antichꝛiſti victoꝛi
as attribuetis ſue poteſtati:ideo ſubdit. Nun
quid gloꝛabit᷑ ſerra ↄtra eum qui ſecat in ea
⁊cquaſi d·non· pꝛopter hoc ſcqʒ apter hanc
ſupbiam· mittet dommatoꝛ dommꝰ ſup eãa
penam debitam · et ſubtus gloꝛia eiꝰ ſuccenſa
ardebit nam in monte oliueti cũ exercitu ſuo
fulmmabit᷑ paucis exceptis de quibus ſubdit ·
Lpᷣpaucitate numerabut᷑ ·ð facili:2 q rema
netes ðᷣtec ta falſtate antichꝛiſti firmiter adhe
rebunt deo ſequit · Et erit in die illa nõ adixci

et reſiduum iſrael 2c] ſcʒ imti falſtati ſed duue
veritati· Reſiduũ aut huiꝰ capituli eſt quedaʒ

replicatio ſententie pᷣdicte· deo ptrãſeo.
Credietur virga 2c Capitulũ
iſtud literaliter exponit᷑ de chꝛiſto
moꝛalit aũt pt᷑ exponi ð bono im̃tꝰ
vicario· ſcʒ ð bono papa ĩ tota eccia
et epiſcopò bono m dyoceſi vna et pᷣmo qᷓntũ
ad eius creationẽ cuʒ diat᷑ · Egrediet virga
id eſt. paſtoꝛ bonus cuiꝰ eſt ferre virgam pa
ſtoꝛalem. de radice ieſſe . incendij. nã ex in
ſpiratione ſpuſſancti debet inſtitui. vflos de
radice eius aſcendet i puritas ⁊ decoꝛ ſancti
tatis apparebit in opibus ſuis. 1 requieſcet ſu
per eum ſpus domm ꝛc ·id eſt. ſpũſſancti ſe

ptifoꝛnis gratia. Non pm viſionem oculoꝝ
uidicabit ꝛc id eſtſme pſonarum acceptione·

Let ꝑcutiet terram id eſt.cupidos terrenon·
Lvrga oꝛis ſui ⁊ciſententia ex oꝛe ſuo ꝓce
dente. et erit iuſticia cinguluʒ lumbox eius
1delt uiſti 1 ſideles adhebunt ſibi ſcut cingu
lum vel lumbare adhẽt coꝛpi· Ma bitabit lu
pus cuũ agno ꝛc ·id eſt feritatem magnorum
ſuis momitis 1 doctrius reducet ad mãſuetu

dinem ita ꝙ habitabũt paciſice cum ſimplicib⸗

pſonis a puer puulus mmabit eos · id ẽ ipe
met bonꝰ paſtoꝛ qui puer eſt p innocentiam
et puulus pꝑ humilitatem St leo quaſi bos co
medet paleasid eſt· potentiſſimus cibia ſim
pucibus erit contentus hoc potiſſime fuit ĩ ec
cleſa pᷣmituia in qua omnia erant commu ma
hoc etiã eſt in ren gione m qua nobiles gene

re contenti ſunt cibis illoꝝn qui ſunt de humiiui

plebe · et delectabꝛtur mſans ab vbere ſuper

mi
der
vi

uie

li
o
ti

=è
—

fonamina aſpidis c]. id eſt platus bonus vel

doctoꝛ vel confeſſoꝛ qui dicit᷑ mfans p inocc

tiam magis dlectabit᷑ extrahedo impios a ma

licijs ſius q; ſugendo lac diume conteplationi)/

cuius duicedo aliqñ eſt mterꝛumpenda qpter
neceſſitateʒ fratris· Nõ nocebũt xc ſczimpi

ad bonum conuerſi· In die illa radix ieſſe .· d

eſt bonus pꝛelatus vel doctoꝛ vel confeſſoꝛ ·

qui ſtat in ſig num ꝓłoꝝ ad congreganduz

eos caritate ⁊ animandum eos verbo ꝛ exeplo
ad pugnandu ꝛtra vicia · lcut vexillũ erectu cõ

gregat a ainmat bellatoꝛes. ipſum gentes de

pcabunt᷑ vt ꝓmis dñm depcet᷑ et erit ſepul⸗
crum eius gloꝛmſuʒid eſt moꝛs eius erit co

ram deo pꝛecioſa· Pſal cxl. Pꝛecioſa in conſpe
ctu domini moꝛs ſanctoꝝ eius. Doteſt autezʒ
bor ſpanter erponi de epis 1 doctoꝛilo canom
zatis ad quion ſepulera deuote vadunt ſideles
oꝛanducauſa. Et erit c] hic ponit᷑ reuocatio

„.

giectomabantcheiſio decepeon per ßoxati

nem enoch helhye n ſuon diſcpulon cum dici

*

tur. In die ula adiſciet dommus ſcdðᷣo manum

ſuam acapanma nanq; vocatio fuit p pocatõʒ

*£

chaiſni et apoſtoloꝛũ eius et diſcipulon eius iᷣ
diit᷑ hic ſeendo. quod reiſquet᷑ ab affirijs ⁊ ab
egipto ⁊cid eſt ab ommb ptibus in quibus

erunt aliqui antichai to conſentanei et aufere
tur zelus effra im ⁊c tunc omnes credetes

labunt in humeres phinitijm c] p bumeros
qui ſuponũt᷑ onerib naues ſigniſicãt᷑ in quib-

onera magna poꝛtanteſt gſenſus ꝙ diſcipuli
enoch helpe in nauib pbin tijm ibũt ad par

tes longinquas vt reducant deceptos ab anti
qſto et diſapulis eius. St deſolabit domm?
linguã maris egipti] p mare egipti ꝗᷓ miptat

tenebꝛa ſigmiſcat᷑ antichꝛiſtus et diſeipuli einſ

qni erunt amari et tenebꝛoſi erꝛonbus lin gua
vero ipſon deſolabit quando fallitas ipon de
teget᷑ et leuabit manũ ſuam ſup flumen id E
ſup antichaiſti pſecutionem. 1 pPcutiet eum in

ſeptem viuis ]id eſt totaliter auferet eam. naʒ

vninerſitas ſeptenario numero deſignat eo

tempus· Et erit via reſduo populi mei ⁊c i.
electis ab antichꝛiſti deceptis erit via libera re

deundi ad cheiſtum p penitentiã verã .

Onf itebor tibi domme 2c
ecẽie a plecutõne antichꝛiſti libera:

te cum dicit · Conſiteboꝛ tibi domi
ne qm̃ iratus

fic conſeq̃nter ponit᷑ Itiarũ actio

es mibiFlagellando pantichꝛi
ſtũ ꝓ culpis meis 2ſolatus es me bnſicio
uberatõmis ⁊ gratie tue donis deo ſequitur
aurietis aquas ſcʒ Scie et gloꝛie· de fonti
bus ſaluatoꝛ id e de plenitudine ſue pietatil

.

let dicetis in la die 2ſitemini c inducendo
vos mutuo ad confeſſionẽ dune laudis · No

tas facite in populis admuentõnes eius . id ẽ
varios modos ſaluandi electos · annũciate B

m vniuerſa terra.i· non ſolũ in terra moꝛien
tium ſed etiam m terra viuentium in qua ſan
Cti deo de ſuis beneſicijs regratiant iõ ſubbꝛ.·
tux. Exulta ⁊ lauda habitatio ſyon habita

el id eſt. ſanctincans iſrraal

Nus babiloms hc ad literam
deſcribit᷑ dſtructio babilonis·. Der
babilonem qᷓ confuſio interp̃tatur
cuntas dya boli que ẽ maloꝝ homi

nũ cõgregatio ſigninca?᷑ Mec autẽ ciutas du

pliciter debellat vno modo p ↄuerſonem ma
loꝛum ad bonũ:quod ſit pꝑ p̃ᷣdicatõnem a oꝛati

nem bonoꝝ alio modo p punitõnem obſtina

toꝛum Quantu ad pᷣmu modũ dicit. Super
montem caligmoſum hnſup populũ ſupbum
peccatis obtenebꝛatuũ: leuate ſignũ /ſ.crucis

vos pᷣdicatoꝛes in pᷣncipio veſtre pᷣdicatõnis

vos ſignando. et exaltate vocem exhoꝛtatio
ris. Rſa lviij. Quaſi tuba exalta voceʒ tuã 2 an
nücia populo meo ſcelera eoꝝ· leuate manũ
bone opatõnis· nã in pᷣdicatõne plus mouent

facta ꝗz verba. et ingrediant᷑ poꝛtas duces

1ð eſt pᷣdicatoꝛes qui ſunt duces verbi diuini·
ſic dicit᷑ actuũ:xnij de paulo ꝙ erat dux verbi.
mgrediant᷑ aures audientium ad mouendum
coꝛda p efficacia pᷣdicandi· Ego mandaui ſan

ctiſſcatis meisi pdicatoꝛib duotis inſpiraui

ſpiritũ pdicandi vocaui foꝛtes meos .ꝛ eſt

pᷣdicatoꝛes qui ad ſuſtinendu aduerſa debent

eſſe foꝛtes m a mea ↄtra vicia exultanteſ

m gła mea ꝙ veri pdicatoꝛes non querunt

gloam ꝗpꝛiam· St qin in pᷣncipio pᷣoꝛcatõniſ
debet ſeri oꝛato cõmunis lubdit Vox multi
tudmis ſcʒ oꝛatis i mòtibo c nã oꝛatõ eſt
aſcenſus mentis in deũ: frequentium populo
rum c nã minoꝛes et maioꝛes ĩ pᷣdicatõe de
bent oꝛare · Dommꝰ exercituuũ ic poni
tur lec ud' modus debellandi cuntatem dyabo
li ſeʒ p pumtõem obſtmatoꝝ qð exit maxime
in uidicio hinah m qͥ executoees erut angeliiõ
ſequit Hommꝰexercituu pcepit nulitie belli
c. id eilangelis ſanctis vt redrudant dãna

tos m inſerni penis· St q; nullꝰ poterit reſi⸗

ſtere deg ſuboit᷑ omes manꝰ diſſoluent᷑ c
ꝙ nec alm iuar nec ab eo iuuari poterit0
vdit᷑ vnulſqᷣſq; ad ꝓxiʒ ſtupebit ⁊c qm ſtelle
celi et ſplendoꝛ ean n expadet lum ſnũ eiange
l lancti nõ agent amplius vt reducãt peccato
res ad ge ſtatũ · Obtenebꝛat e ſol de· xp̃c
nõ imn ſe ſed peccatoꝛ qui nõ vmebut eũ am
pluis · luna non ſplendebit i. virgo maria

——. .

.

peccatonbus non cõdeſcendet qe ſuo ſilio con⸗

vemiſ erit. DPꝛecioſioꝛ erit vir auro·. qꝛ pau

ci erunt virtuoſi et ſaluati reſpectu multitudĩs

damnatoꝝ· Mach· vij· Lata eſt via ⁊ ſpacioſa

poꝛta que ducit ad moꝛtem et multi intrat p
eam c. Sup hoc celum turba bo ⁊c . Math.
xxiiij· Srunt terꝛemotus ꝑ loca et virtutes ce
loꝛu mouebunt᷑ · Et erit qñ damula fugies ſſcʒ

ſñ poſſet. Vnuſquiſq; ad populũ ſuũ ↄuertet

ſimiles in culpa ſimibter punient Omis ꝗᷓ
inuentulſ fuit /ſcʒ in peccato moꝛtali occidet᷑
moꝛte gebene Inlantes eoꝝ allidens in ockiſ
eoꝝ /id eſt imitatoꝛes paternoꝝ ſceleru cum

eis ctuciabunt᷑ quod erit ad aggrauatõʒ pene
ipoꝝ · ꝗpter quod duies epulo petebat vt frẽſ

ſiu non venirent cum eo ad locuz toꝛmentoꝝ

lu · xvj. Rece ego ſuſcitabo ſup voſ medos cc
id eſt demones qui nõ curãt de bonis tẽpoꝛa:⸗

libus·ſed tm de animabus. St erit babilon illa

glonioſa 2c]· Qusꝰ gloꝛia eſt qſñ momentanea

in hoc mundo erit ſubuerſa in inferno · Non
babitabit᷑ ac ĩa pems nõ liberabit᷑ ſed erit cũ
demonibo. deo lequit· et replebunt domꝰ eo

rum dꝛaconib.c. K. XjIII.

Rope eſt vt vemat tempuſ eiuſ
2c·Siẽ dies iudicij erit triſtabilis

pter quod ſaluato: loquens de ſi⸗

Snis peeceden tibo diẽ apoſtolis lu.xxj.hs ãt
ſeri incipientibuſ reſpicite et leuate capita vra

et hoc deſcribit᷑ in hoc capło moꝛaliter mntelle
cto·deo ſubditur. Miſerebit᷑ em iacob ci·
cuuiſlibʒ qᷓ ſtudet ſupplantare vicia quia iacob
ſupplãtatoꝛ interpᷣtatur.· et requieſcere eos la
ciet ſup humũ ſuam .id eſt in terꝛa vuientuiʒ

que debet᷑ ſupplantato:ib vicion · Rdiunget

id ẽ ex bilarate coꝛda· vt exponit beatꝰ grego-

aduena ad eos nam ex gentibo et iudeis facta
eſt vna eccia militans et etiã trumnphãs. 1 ad
ducent eos in locum ſuum / multi nanq; iudei
conuerſi ſunt ad fidem pe: doctoꝛes eccleſie ex
gentibus oriundos Ce erit ·ic ponit᷑ mſul

tatio contra dyabolum et eius exercitu · et pꝛi
mo ab electis cum dicit᷑ · In die llla cum dede

rit tibn deus requiem .ſeʒ in beatitudme ſupna
Lſumes pabolam iſtam contra regem babilo⸗
nis id eſt contra pꝛincipẽ demonũ· Quomõ .

ſſauit exac toꝛ ⁊c] per penas coꝛpales que H

expᷣmunt᷑ que nõ habent locum in demonibu
ſignant᷑ pene ſpuales: maioꝛes que ſunt in de⸗
monibuſ coꝛpa non habentibo aff ligunt᷑ tame
ab igne coꝛpali · St quoniã ſancti in pumtoõne
malon ex duma uiſticia letant ſiẽ dicit᷑ pslvij
letabit iuſtus cum vwerit vindictam et hec le

ticia defñ gnat eum dicit · ſumes pabolam ilta 3

T.·. Conlſeqnter ponit inſultatio damnatoꝛuʒ
contra pꝛincipem inſermi et eis exercitum de

„——
4 6 — . „
— .:

repꝛobis ſic erit conſolabilis electiſ

augmentatione pene ðᷣmonũ eo ꝙ induxerut
dDamna tos ad peccatu ſicut ãgeloꝝ gloꝛia cre
ſeit de ſaluatis p miſterium eoꝝet hec inſulta
tio damnatoꝝ deñgnat᷑ cu dicit Infernꝰ ſub

tus te conturbatus eſt in occurſum aduentus

tui c· Ne leteris philiſ tea Dhiiitea ĩterptaẽ
cadens potione ideo ſignat qualibet pſonã in
potu excedentẽ . ðo ſubdit. Ne leteris 2c nã

leticia ꝓuenies ex tali exceſſu ⁊ etiã talis exceſ

ſus ꝓuenit ex defectu debite coꝛrectõnis · õ .
ſubditur. qm commmuta eſt virga pcuſſoꝛ is
tui:·itui coꝛreptoꝛis qui te minꝰ debite coꝛ
rexit. St qm ey potu exceſſiuo oꝛiunt᷑ frequenĩ᷑

alia peccata grauioꝛ a: Sequit· De radice colu
bꝛi einvmi eo ꝙ ð ip̃o ſeribit᷑ ꝓn · xxiij· ĩgredit᷑
blãde h ĩ nouiſſio moꝛdebit vt colu ber · egre

dietur regulusi peccatũ grauiꝰ vt adulteriũ
vel homicidium et ſemen eius abſoꝛbens vo
lucrem la:intellectũ qui natus eſt ſurſum ĩ de
um eleuari. ſed abſoꝛbet᷑ p exceſſiuã potatöem
vmi et paſcent pᷣmogeniti paupeꝝn ab exceſ
ſu potus abſtinentium et dicunt᷑ hic pꝛeimoge
mti vires animi que reficiunt et ſaluant᷑ in lo

bꝛietate · Eccxxxj· Sanitas anime et coꝛpis ſo

beꝛius potus et mterire ſacia fame radiceʒ tu
am .i hummuʒ radicale in quo Aſiſtit vita et

H Auũpto p ebꝛietateʒ ſubſtantia tua ↄſumit·

Scc xix. Operaruis ebrioſus nõ locupletabiẽ

et reliquias tuasi. ꝓleʒ tuã. q;ꝛ ⁊ſumpta pa

tris ſubſtantia nlij nõ habent vnde ſuſtentenẽꝛ
m viia. K. ö
NNus moab Der moab qui exr pe-
tre miterp̃tatur puerſitas uideozu
I ſignatur · quibv dicit᷑· Tohᷣ.viij.· vos
eyx pre dyabolo eſtis qꝙ nocte va
ſtata eſt ar p ar ꝗq erat metropolis ĩ terra mo
ab ſignatur hieruſalem metropohs uwee· p B
ersSo ꝙdicit᷑ hic nocte vaſtata eſt ar ſigniſica,ꝛ
Apter nocte erroꝛs iudeoꝝ ↄtra chaiſtunn
delkructa fuit hieruſalẽ p exercitu romanoꝝ
et alie ciuitates iidee per cinitates moab bic

nominatas ſignate ꝓ clamoꝛes auũt et vlulatꝰ
moabitan· ſignant᷑ fletus et clamoꝛes iudeoꝝ
in deſtructõne ipoꝝ p hoc aut qð ſequit ĩfra
aque dybon replete ſunt ſansuine ſignatur

multiplex effuſo ſangnis ip̃oꝝ In cunctis ca
pitibus caluicin c p hoc ſignat᷑ diſtractõ ca
ptiuoꝛum:nam iudei p romanos ptim ſuerũt
interfecti et ptim in ſeruituteʒ venditi et pr
oꝛbem diſperſi. A.. Nft.

Mitte agnum domme 2c Ind

capitulum literaliter expoſiu dð xp̃o

R tñ miſtice pmo ponaʒ totum quod
ptinet ad chꝛiſtũ p quem ſignatur hic bonus

Pllatus. eo ꝙ eſt chꝛiſti vcarius ſiue ſit ſeckaris

et moabitis mixtim tn exponendo

— — — — ;R— — ðê C——

—,dd,,,—. — — —

— —— — — — — — „

—————

domme ⁊c /vox elt eccleſe viduate deum de
pꝛecantis ꝓ bono paſtoꝛe qui ſt dulcis 1mã⸗
ſuerus ſicut et chꝛiſtus dicit math.xj. Diſcite a
me q; nitis ſum et humilis coꝛde: domſato⸗
rem terre icarnis ſue p rigoꝛem diſeipline
talis erat paulus do dicebat·) coꝛ ix. (aſtigo

coꝛpus meu et m ſeruitute tedigo. ne foꝛte cũ

alija pdicauerim ipe repꝛoby efficiar de petra

deſerti i de ſolitudine otemplatõis. ad mõ⸗
em ſilie ſyon /iad regimen eccleſie ad hoc eim

ſtudij ſacre ſeripture quod poſſint in populuʒ
ſibi creditum effundere p doctrinaʒ. Et q ſᷣm
gre in bonis rectoꝛibo deber eſſe iulte 2lules
inſſericoꝛdia et pie ſeuiẽs diſciplma· ideo ſub⸗
ditur. Et peeparabit᷑ in miericoꝛdia ſoliũ c
It qm aliqui ſunt mimns tatdi iuſticiã exeque⸗
do meo ſequit᷑ et velociter reodens quod in

ſtum eſt · ¶ Audunmus ſupbiam moab bic

ponitur expoſitio miſlica qntum ad moabitas
p quos ſignant iudei vt dictu eſt capitko pce⸗
denti. ſic ergo dici Audunmus ſupbiam mo
ab c i iudeon pmo chꝛiſtu eis müſum deſpn

ciendo et eruci gendo et ſecundo romanis re
bellando . vt dicit ioſephus libꝛo ð iudaico bel⸗
lo. Vlulabit moabad moab p quod deſigna
tur ↄtentio phariſeoꝝ et ſaduceon de reſurre
ctione moꝛtuon vt babet᷑ actun xxnij qui le

tantur ſuper muros ac ex aſdentia naq; fo⸗

talicioꝝn rebellauerunt romanis. ſubusbana

eſe bon deſerta ſunt c p ila loca ſignant᷑ iu⸗

ter meus ad moab quaſ citbara ſonabit ge

mendo p compaſſioneſiẽ in cithara cantat᷑ lu⸗

gubꝛe carmen . licz em deſtructõm iudeoꝛum
paru aut ni hil eſſet compatiendu· tñ cõpatien

dum erat ſanclitati locoꝝ in quibo chꝛiſ ᷣfue:
rat 2ceptus·natus oblatꝰ et ſepultꝰ. apter qð

ſic rebellantes remanent conſuſ ·

Rterre cimbalo alarum 2c j.
In hoc capło et duobo ſequentibus
deſcribit᷑ ad lram pᷣuaricatio egipti
Vvꝛu 1 punitio eoꝝ m bhoc ꝙ fuerũt

tribv vicibo debellati ſt emel p regem babilonis-

et hec deſcribiẽ m hoc capło. cuiuſ cauſa luit

literas et nucios ſideis auxilium ꝓmſerut ·

led non impenderunt ⁊ ſic iudei ſub eoꝝ falſa

4

conſidentia fuerut p babilomoſ deuaſtati· Mi
Inice vero p egiptios qui tenebꝛoſi interpᷣtant
heretici diuerſiſ erꝛoꝛib obtenebꝛati ſignant p
indeos aüt ab egipti js deceptoſ ſimplices chꝛi

ſtiani ab hereticis decepti deſgnant᷑ quia he

retici p magnas a falſas ꝓmiſſiones decipuunt
ſimplices· ideo terꝛa egipti p quã hereſis ſigna

tur cymbalu alarũ vocat᷑ eo ꝙ heretici habent
magna vba ſed veritate ⁊ pietate vacua ·jcoꝝ·

xiij Si linguis hommũ loquar v angelon cari
tatem aut non habeam factꝰ ſum velut es ſo

nans aut cymbalu tinies: Der conſolatiõeʒ aũt

indeoꝝ in ſine capituli poſñtam cu dici k.mn ulo
tempoꝛe deleret munuſ domino exercituuꝛẽ
ſignat᷑ reuerſio indeoꝝ a ſua pfidia ad ſidẽ chꝛn
ſti et maxime circa hnem mudi· Moꝛaliter aũt
pegiptios qui induxerut iudeos ad rebellan⸗
dum babilomijs ſignant᷑ illi qui ſuis pſuanoni
bus ſunplices mnducunt ad rebellandu ſupioꝛi
bus ſuis et tunc nullum ferunt eis auxilium·

atõne ſaluatoꝛis in egiptũ gpter
ſecutõnem herodis vt ha bet᷑ mat

ij· Miſtice p hanc tranſlatõnẽ ſignata fuit trãſ
latio verbi dei · eo ꝙ chꝛiſtus eſt dei verbũ ad

gentiles iudeis pł'quentibo apoſtolos pᷣdican
tes· ꝓgter quod paulus I barnabas conſtãter
ceis dixerunt actxiij Vobis opoꝛtebat pꝛimuʒ
loqui verbũ dei ſed quonia repellitis ilð et in
dignos vos iudicatis eterne vite ecce conuer⸗

chꝛiſtus pᷣuidens hac deſtructõem fleuit per
compaſſionẽ.· Luce xix· Videns ieſus ciuitateʒ

ſanctam fleuit ſup illam ᷑c

1

anm bos ſua cupiditate et poteſtate

teraliter mtellecꝛ0 ðſcribit punitio
ſirie p damaſcu eiꝰ mecropolim in⸗

tum yd olatrie ptraxit et punitio iſfrael ꝙm B
ſibi 2ſenſit et punitio aſſirion ꝗᷓ captiuauerut
vtroſq; tñ imq̃ volũtate. Moꝛali ꝓ damaſcu

q ſanguinẽ bibens interptaĩ ſignat quilibet q
laboꝛe et ſinguine fſimpliciũ nutrit᷑ et potatur

ſiẽ eſt malus dominꝰ p tirannidẽ et quilibʒ te
cœptoꝛ p fraudẽ ⁊ vſurarius p cupitatẽ per

ſſrael aſſentiens damaſco ſignant᷑ mmiſtran⸗

tes p̃dictis in ope malo:p aſſur qꝗᷓ captiuauit

–

veroſq; ſignat᷑ pnceps ſupioꝛ malus·ꝗᷓ ſpoliat

*

Nus damaſci In boc capitulo li

tellecte · ꝓpter hoc ꝙ iſrael ad pecca

timur ad gentes ſic em p̃cepit nobis deus ec

mouebunt᷑ ſimulacra egipti que coꝛruerut in
grediente dommo egiptũu vt dicit᷑ in ſcola ſti⸗
ca hiſtoꝛia:p hoc ãt ſignata fuit ydolatrie deie
ctio p pᷣdicatõʒ apoſtoloꝝ· Et coꝛ egipti ta be
ſcet Hlic deſcribit᷑ pcuſſo egipti per romanoſ
et ſicut in parte p̃cedenti p egiptum ſignata
fuit gentilitas ad quã verbum dei tranſijt per

5ßication apoſtoloꝝ. ita hic pegipti pcuſſio

nem a romanis ſignata fiut pſecutõ credentiũ
ex gentilitate a romanis impatoꝛ ibus et eoꝛuʒ

muimſſtris· in qua pſecutione multi fuerũt moꝛ

tui coꝛ poꝛaliter et alqui ſpualiter apoſtatãteſ
a ſide chꝛiſti ſuſcepta et quomaʒ impatoꝛes di
cti ⁊ eoꝝ mmiſtri gentiles erant ideo ſubdit·

KWM

let concur:ere ſaciam egip tios aduerſus egi
ptios ſcʒ pmiſſiue· ⁊ mterꝛogabut ſimulacra

ſua.ſ manẽetes in inſdelitate · Xn die lla erüut

quinq; cintates ⁊c] Mic deſcribitur reuelatio
egipti ꝓ ſuſceptõnem ſidei chꝛiſtiane p pꝛedi
catione ſimonis apoſtoli ⁊ beati marci euãgeli

ſte ſicut plenius dixi in expoſitõne lrali:⁊ quo

nia hec expoſitio eſt etiã ſpuals · ið o pertrãſeo
de alia hic ponenda QX. X
Nanno quo ingreſſus eſt char

ſargon rex aſſiriorum·
er regem aſſixioꝝdyabolus ſigt᷑
ſup oes ſilios ſupbie · vt dicit · job ·

eo ꝙ eſt rex

xij· Per tarthan qui interp̃tat ſupfluus ſigsna

cupiditas que non eſt contenta neceſſarijs nec
ſufficientib· ſed ſemp querit ſupflua · Per aʒo

tum que interpꝛetat᷑ incendum caritas intel

ligitur · p hoc igit᷑ ꝙ rex aſſrioꝝ miſit tarthan
ad percutiendum aʒzotum ſignat᷑ ꝙ dyabolꝰex
citat cupiditatem in hominibo ad deſtruenduzʒ
in eis mutuã caritateʒ quia cupiditas eſt vene

nenũ caritatis. Qreg omł · xxix · Antiquus bo/
ſtis dum mente noſtram ad reꝝ tempoꝛalum

dilectõnem trahit inſirmioꝛem contra nos ꝓ
ximum excitat · qui ea ip̃a que diligimus auſeꝛ
re moliat᷑ nec curat antiquus hoſtis H̊ ſaciens
vt terꝛena tollat·h̊ vt caritatẽ in nobᷣ feriat xc ·
Wade ſolue ſaccum de lumbis tuis ⁊c· Der

hoc ꝙ eſayas ꝗpheta iuit nudus tunc et diſcal:

ciatus ſignat᷑ ꝙ pꝛedicatoꝛ veritatis creſcenti⸗

bus vicijs per deſectum caritatis · ſicut dici
math· xxiiij· St quoniã abundabit miquitas re

frigeſcet caritas multoꝝ· debet plus ſolito ma
8is auſtere vuiere vt contra vieia eff icacius pᷣ
dicet verbo ⁊ ope. Per hoc etiã ꝙ per illã nu⸗
ditatem eſaye ſignata ſiut captiuitaſ egiptioꝝ
et ethyopum qui tenebꝛoſi in terpꝛetãt᷑ ſignat

ꝙ peccatoꝛes tenebꝛis peccatoꝝ excecati duce k

per dyabolum jn captuntatem inferni niñ pe⸗

niteant ante moꝛtem· nudam et diſcalciatam

diſcooptis natibus per que ſignat᷑ omnis bo
ni ſubtractio ⁊ extrema ↄſuſio in damnatis
ceckKXK. .
Nus deſerti maris· c7

ip̃m dicit pꝛedicatoꝛ veri tatis ꝙ turbines veni
unt contra ipᷣm.ihoer ibiles pene niſi peniteat
ve · õ ſubdit · Qui mcredulus eſt verbis pꝛe
dicatoꝛis· inſdeliter agit · in pẽcis pſeueran

do · t quia tals pſeuerantia conteptũ parit ſi·
dicit ꝓuerb· xvii· Impuis cum in pꝛofundum

tan azotum cum miiſ ſet eum

Per deſertum maris ſignat᷑ mᷣus
ꝓut ſonat in malum · ·johiij· Totu
mudus in maligno poſitus eſt· GG
dicit᷑ deſertum. eo ꝙ eſt moꝛibo incultus pecca
toꝝ ſpins ⁊ vepᷣbus repletus· et deſertuʒ ma⸗
ris eo ꝙ eſt turbinib cauſaꝝ turbatus contra

peccatoꝝ venerit cõtemnit · ideo ſequit· ARſceceẽes
de elam qui mterp̃tatur deſpiciens ꝗpter qd
ſignat ⁊temptũ obſide medeba q̃ interp̃ᷣta

fames antiqua et ſigniſcat ambitõem qua pa
rentes pmi voluerunt eſſe ſẽ dij · gen · iij· Item

medeba aliter mmterp̃tat aque emmẽtes· oſimi·
gnat ꝓſundum peccatoꝝ· omnẽ gemitũ euf
ceſſare feci p defectũ pemitetie· t qm p̃dicc

toꝛ de talibus anguſtiatur·ideo ſequi· DPꝛ0
pterea repleti ſunt lumbi mei doloꝛe Ba

bilon ⁊c Idem ſignat᷑ hic nomine babionis.
quod pus ſignatu eſt p deſertũ maris ſcʒ ma·
dus peccatis plenꝰ de quo dicit᷑. Babilon dle
cta mea nõ ꝗpter culpa h̊ ꝗpter naturã· pomf
ta eſt nmihi in mraculũ.i admiratiomnis mate
riãſ. quomõ liberũ arbitriũ quod eſt oꝛdjatua
ad bonum ſic obſtinate ↄuertit᷑ ad malũ DDo
ne menſam ·.i· ſacra ſcripturã tu p̃dicato: ᷓ de
ſignaris p elapyam· ↄtemplare in ſpecula din
genter videndo ipam · Comedentes 1 bibe
tes ſurgite pᷣncipesi· vos pꝛedicatoꝛes ſaca
ſcripta refecti ⁊ pncipes in exercitu chꝛiſtiano

cõſtituti ·ps · xlinj. Qonſtitues eos pᷣncipes ⁊c.

Larripite clipeum] ſcʒ oꝛõnis deuote ad reſ

ſtendum poteſtati dya bolice · Voc em̃ dixit
mih dommus p ſacrã ſcriptura vel ſpecialem

inſpira tõnem· vade ⁊ pone ſpeculatoꝛem i·
mtellectum tuu ad mtelligendũ . St vidit cur
rum duonꝝn equitũ ꝓduas currus rotas dueo
teſtamenta deſgnant᷑ p duos equites chꝛſtꝰ
et moyſes intelligunt᷑ aſcenſoꝛẽ aſni ſcʒ cheꝛ
ſtum qui pullum aſine dicit᷑ equitaſſe mat᷑ xxj·
et aſcenſoꝛẽ cameli ſcʒ moyſen populi udai

ci ducem camelus em eſt amimal gibboſum iõ
ſignat populuũ idaicum ſupbum ⁊tra deum.

SZuper ſpeculã dommi ego ſum ſtãs ad ſciẽ

dum eius voluntatem. ecce venit vir aſcen
ſoꝛ i·viri accipiendo ſingulare ꝓ płali ſic d ĩci⸗

tux exoðᷣ.vij.· Venit muſca grauiſſima. multt
tudo muſcarũ· GEt iſti vri ſunt chꝛiſtus ⁊ mop

ſes · dixit idixerunt ↄtra peccatoꝛes obſti
natos ↄtra quos chꝛiſtꝰ ⁊ moyſes locuti ſunt
Qecidit cecidit babilon pᷣmus em̃ caſus e in
culpam moꝛtalẽ· ⁊ ſecundus in gebennam. et

ouvmnia ſculptilia eius ↄtrita ſunt ſculptile nã
q luxurioſi eſt ribalda et auari pecumia· et ſic
de alis. in quib finem ponut peccatoꝛes que
2terunt᷑ cũ in moꝛte auferunt᷑. Tritura mea
idd elt ˖ gens a me pcuſſa h non emendata que
auduni a domio.ſ. penan einam obſtmnatis
Lannunciaui vobis hoc em annũciare debert
pᷣdicatoꝛ veritatis · Onus duma Sic dictuz
fuit in expoſitõne literal:edom 1 duma dem
ſignant · edom interp̃tat᷑ terrenꝰ. ⁊ iðo ſisnat
inoꝛdinatã cupiditatem terrenoꝝ · deo cum
dicit · Onus duma ad me clamat idem ẽ ac ſi
Diceret᷑ · grauicas peccati cupidoꝛum expetit

die

ti

tei
rit

punitioneʒ piiiſticiã dunmnã ſicut dꝛcit geñ · nij

ecce vox ſanguinis fratris tui abel cla mat ad

me de terra. diyit cuſtos rndñs de quo dicit
ps · cxxvj· niſi dominꝰ cuſtodierit ciuitateʒ fru⸗
ſtra vigilat qᷓ cuſtodit eã venit mane ⁊ nox

id eſt· peritatem cupiditatis terrene ſequit

nox gehenne · ſẽ patet luce · xvj· de diuite epulo

ne · Quia tñ hec pena poteſt euadi p veritateʒ

penitentie ſubdit · Si queritis querite ↄuerti
mii et venite ·i.ſi queritis veraciter euadere
penã gehenne 2uertimim p veritatẽ peniten
lieer venite p opa miſericoꝛdie · OQ nus ĩ ara
bia hic loquitpheta ↄtra ſaracenos quos de
nunciat p gladium exterminandos· p quod ſi
gnatur illud qð dixerunt aliqui doctoꝛes no⸗
ſtri de lege machometi · ꝙſiẽ p gladiũ mcepit

et p = tenei · ita p gladiuʒ terminabn

V †
Nus vallis viſioms Hic ad li⸗
teram loquit᷑ ꝗꝓpheta ↄtra uũdaicũ
populũmiſtice vero ↄtra malum
IWm chꝛiſtianũ q̃ p indaicũ ſignat᷑
pma Coꝛ x. Ommia in ſigura ztin gebãt illis·
Qui popᷣlꝰ chꝛiſtianꝰ dicit᷑ vallis viſionis eo
. in multis declinant ab eminentia virtutis li
cet in mfoꝛnn ſde maneant ſaluatoꝛis et pᷣmo
Aphetat ↄtra regnũ ⁊ ſecũdo ⁊t᷑ ſacerdotiũ ibi
hec dicit dominꝰ. Circa pᷣmũ ad literã deſeribi
tur deſtructõ regni inde p nabucho · tpe ſede
chie · inj res · vlt · p quod ſignata fuit deſtructõ

resmi hyeroſolimtani p ſaladinũ tpe guidoĩs

regis anno domm milleſimoceẽtenmoſeptua
geſimoſeptimo·q; tñ valde cõpatienduz eſt et
doledũ · ſequit · Pꝛopterea dixi recedite a me
lebo amare ⁊c Et ſẽ deſtructõnis facte ſub
ſedechia fuit duplex cauſa ſcʒ falſa oſidentia de
auxilio egipti et deriſo ꝓphetaꝝ ꝓut deſcribi⸗
tur hic ad literã ſic deſtructõis facte ſub re⸗
Se guidone fuit duplex cauſa ſcʒ falſa oOſidetia
qua masgis ſidebant chꝛiſtiani de vntute pꝛo
pꝛia q; diuma vt dicit ep̃ᷣs athonenſis in libꝛo

de gelſtis tranſmarmis· ⁊ deriſio p̃dicatoꝝ ad

penitentiã eos inducentiũ ip̃i vero p ⁊trariũ

vitã voluptuoſam ducebant deo ſubdit · ec

ce Saudm et leticia occidẽ vituloſ ⁊ c Mec diẽ
dñs ðs c hic ꝓphetat ⁊t᷑ ſacerdotiu et p ſob
nã pᷣpoſitu tepli ſignat᷑ malꝰpᷣlatꝰ ĩ eccia di cui
dicit᷑ tu qᷓs hicq;d·nõ deberes in hac digm:
tate ſtare· aut quaſi q̃ hic qd· nõ es vere pᷣla
tus h fantaſticus. Oſee · xj. O paſtoꝛ et ydolu
delinquẽs gregẽ · Quia excidiſti hic tibi ſepul
crum q·dim inferni pena erit ſepultura tua.
Siẽ luce · xvj·dicit de dunte epulone · moꝛtuus

eſt diues ⁊ ſepultus eſt in inferno · Ecce dñs

aſpoꝛtari te faciet de pᷣſenti ſeculo p moꝛtem·
ſiẽ gallus gallinacuis q̃ nõ facit opa galli ᷣ
Salline·ſic malus p̃ᷣlatus nõ facit opa pᷣlati ſcʒ

verbo et exemplo docere ſed magis opus mu
liebꝛe viuendo delicioſe · Qoꝛonãs coꝛona bit
te tribulatiõe ·id eſt vndiq; tribulabit te · ſcut
coꝛona circundat caput. mittet te in terꝛaʒ la
tam id eſt in gehene penã· Mat· vij. Lata eſt

via et ſpacioſa poꝛta que ducit ad perditõnem
libi moꝛieris · moꝛte ſcdᷣa· In die illa c con
tmsSit auteʒ anquando ex dei beneſcio ꝙ opti

mus pꝛelatus ſuccedit peſſimo et ſic dicit · SRt
erit in die illa vocabo ſeruũ meu ⁊c id eſt bo
num pꝛelatũ· et erit quañ pater habitantibus
hieruſalem id eſt religioſs. et domui iuda
ſecularibus actiuis· ⁊ dabo ei clauem .ſcz ſcie
tie et potentie St ngam eũu paxillum ad de⸗
biles ſuppoꝛtandum In ula die auferet paxil
lus /id eſt pꝛelatus malus: qui erat in loco ſi⸗
deli quantũ ad officiuʒ tñ mndigne ꝗpter abu⸗
ſum · et peribit quod pependerat in eo id eſt
omms adherens ſibi m mall.
Nus cyri. In hoc capitulo ſcdᷣuʒ
ſenſum lterale deſcribit tyri deſtru
ctio per caldeos · et eius repatio p
dommũ et ſanctiſicatio duntiarum
eius dommo poſt ſeptuaginta annoſ. Moꝛali
ter aut ꝑ tyrum qui interpꝛetat᷑ anguſtia· pec
catoꝛ ſt᷑ qᷓ peccatoꝝ aculeis cruciat᷑· Rſa xlvnj
Non eſt pax impijs dicit domimnus · Der calde
os eius deſtructoꝛes ſignãt᷑ demones ipᷣʒʒ ſpo

hantes gtuitis et mn naturalbus vulnerantes

ſicut ſignat᷑ luce x· p parabolam illius qui inci

dit mlatroneſ · Der repatõnem vero tyri poſt
annos ſeptuagmta ſignat᷑ peccatoꝛis reſtitutõ
29 ſtatum gratie penitẽtia pfecta ſeptuagĩta

fectõnem eo ꝙ eſt limes numeroꝝ · p ſeptenari
um qui ſignat vniuerſitateʒ eo ꝙ omne tepus

reuoluit᷑ ſeptem diebus. et ſic ſeptuaginta per

fectam penitentiã ſignat de peccatis ommibuſ
DPer hoc aũt ꝙ ſubdit et rurſum erit cuʒ foꝛ
nicabit᷑ſgnat᷑ ꝙ habituatus in peccatis poſt
penitentiaʒ veram aliquando recidiuat ꝗpter
habitum inclinantẽ qui non ſtatim tollitur peꝛ
penitentiam.̊ quomiã talis recidiuatio p opa
miſericoꝛdie ſanat᷑ ideo ſubditur· et erunt ne
Sociatõnes eius et mercedes eius ſanctiſcate
dño . ꝗpter quod dicitur damiełinj.· Peccata
tua elemoſinis redime ⁊ iniquitates tuas ĩ mi
ſericoꝛdijs paupen ·)) QCK. XxXIIIT.

OCce dommus nudabit terram
2c. · In pꝛecedentib eſayas denun
ciauit duierſan gentium 2 regnoꝝ
L ſubuerſionem et hoc ſecundu ſenſu
literalem · In hoc autem capitulo denunciat
ad literam vt vdet᷑ generale mði ſubuerſonẽ
per tribulatõnem antichaiſti et p ignem cõfla⸗
Sratõnis aduentuũ iudicis pꝛecedentem · q̃ erie

ad gloꝛiam electoꝛuma ignominiã inquoꝝn.·⁊
ſic literahter expoſui· ꝗpter quod ſenſ us litera
lis eſt etiaã moꝛalis:⁊ ideo de moꝛalitate nõ mi
hbi videt hic aliquid addendum niſ ꝙ iſta p̃di
cta ſunt a ꝗpheta vt quilibet ex ſtoꝝ conſde
ratõne ſe pꝛeparet per opera uſticie vt veniẽ
tem videat iudicem 2olabiliter ⁊ ſecure
mmne deus meus exaltabo
te 2c ·. In pꝛincipio huius capituli

actio ꝗphete· de ſibi ſacta dumitus

reuelatõe· ſicut danieł · ij. pomit᷑ gratiarũ actio

de viſione nabuchodonoſoꝛ reuelata damieli·1

m hoc moꝛaliter docemur · ꝙð omm cognitio

ne veri maxime circa duma debemus deo re
gratiari · Sup hoc laudabit te ⁊c iſtõ literali-

ter expoſui de ſanctiſ lauda ntibus deũ de eue

ſione duplicis maliſ.pſecutõnis tyrannoꝝn p
texite· ⁊ pſecutõnis antichꝛiſti future ⁊ de du⸗
plicis boni collatõneſ.ſacramenti eukariſtie ð
pꝛeterito et immoꝛtalitatis gloꝛie de futuro:⁊
ſic ſenſus literalis eſt etiaʒ ſpualis nec occurꝛit
nnhi aliq̃d addendum niſ ꝙ per hoc docemur

deo gratias agere de cuiuſ libet mah euaſione

et cuuiſlibet bom conſecutõne ·
E V.
N die illa cantabitur· e.
Itn hoc capitulo ſcoᷣm literalem ſen
ſum deſcribit gratiaruma ctio ſan⸗
coꝛum ⁊ eoꝝ exultatio de dei bñſi
cijs in celd receptis:que ſunt admiſſio eoꝝ ad

glonam ⁊ excluſio repꝛoboꝝ ab ea:q ſicut ſan

cti letantur de ꝗpꝛia gloꝛia · ſic etia letantur de

diuma iuſticia imn repꝛoboꝝ pena.Pſallvij. Le

tabit᷑ iuſtus cũ vderit vmdictã· ⁊ ſic ſenſui lva
lr non videtẽ addendum nin ꝙ p ipſum debem⸗

excitari ad imtandum vitam ſanctoꝝ vt cum
ipſis poſſimus ad gloꝛiam admitti et maloeꝛuʒ

vita deuitare· ne ſocij ſimus ſue pene.

.„59

FHiic ad literaʒ deſcribiè deiectio de
monum:que het in uidieio hinali et

qui ſimul cuʒ demonibo tunc deijcienẽ in penã

gehenne et ſc dꝛcik . In die illa I·ſeʒ uidicij hnaa

nals · viñtabit domimus in gladio ſuo duro

iſte gladius eſt illa terribilis ſententia que pp

nit math· xxv.· Ite maledicte in ignem eternuʒ
qui parat eſt dyabolo et angelis eius xc· ſu

p leuiathãqui interpꝛetat᷑ additametũ eoꝛuʒ
deo ſignat peccatoꝛe addentẽ peccato peccatũ
erpente vectem ]id eſt in peccatis frmatum

ſcm ſenſum literalem poni᷑ gtiaꝝ

—

N die illa viſitabit dommul =c

MHquonia ſcoõm greg omel · x· ommiuʒz
miquoꝛuʒ caput eſt dyabolus:et huius capitis
membꝛa ſunt omnes iniquiideo caphm iſtud
moꝛaliter poteſt exponi de eiectõne mniqu on

p malum habitũ acquiſitum ſiẽ vectis firmat
oſtium et ſup leuiathan ſerpentem toꝛtuo⸗

ſum ſiẽ eĩ peccatoꝛ dicit᷑ leuiathan eo ꝙ addit
pætim peccato. ſic dicit᷑ ſerpens ex peccati vene

no· et etiã toꝛtuoſus q; declmat a diume legis
et ratõnis recto iudicõ· et occidet cetum qui
eſt ĩ mariityrannũ qui deuoꝛat ſimplivces ſiẽ
cetus maris piſces· In die illa ⁊ c Sicut in
die finalis iudicij repꝛobi ↄfundent᷑ ſc iuſti ex
altabuntur ·iõ dicit᷑ · In die ula vmea meri id
eſt· eccleſa chꝛiſti a peccato puriſſimi: canta
bit ei gratias agendo ſibi- Ego dommꝰ qui

ſuo eam -a nequicia hereticoꝛum dando ſibi
veram ſapientiam et a violentia tyrannoꝛum

dando ſibi patientiã repente ꝗpinabo ei po
tum aduerſitatis tpał · ne viſtetur in ⁊ dem
natõne iudicij finalis · Nocte et die huo eaʒ
nocte aduerſitatis ne p impatientiam franga
tur · et die ꝓſperitatis ne ꝑ ſupbiam eleuetur .
Quis dabit me ſpina cτ Hic vſq; ad hfinẽ
capituli pᷣm ſenſum literaleʒ tractatur vna que
ſtio · ſ vtrum deus parcere ðbuit iudeis a pſe

cutõne romanoꝛuʒ ꝗpter bonos eiuſdem ppri
ſcʒ apłos et auos credentes ex idaiſmo et re

ſpondetur ꝙ nõ: q; fuerunt chꝛifti pſecutoꝛes

et apłoꝛum alioꝛumq; credentium m chꝛiſtuz.·

iudei tñ credentes in chꝛiſtũ tüc fuerunt ſalua
ti ab illa pſecutõnenam monitu angel tranſi
erunt in regnu agrippe qui federatꝰ erat ro

mamset ſic fuerunt ibi ſaluati vt r in eccleſa

ſtica hu toꝛia:loꝛalitas aut huiꝰ eſt ꝙ ſirmt
eſt adherẽdum deo nam adherentes ſibi ſem
per ſaluat ſpũaliterxet aliquando etiam coꝛpo
valiter. ſc patet in ꝗpoſito exempto·
Rcorone ſuperbie ⁊c Poſtq̃m
eſayas ꝗphetauit ↄtra diuerſas gẽ
Xtes h̊ ad literã aphetat 2 pheta⸗
vum Ztemptoꝛes· ⁊ pᷣmo ↄtra illoſ
de regno ifrael per quos ſignãturx in eccleſia ſa
cerdotes et clerici peruerh qui pᷣdicatoꝛes ve
ritatis paupes ↄtemnũt impediut ⁊ affbgũt
ſiẽ amaſias ſacerdos ſamarie frequẽter afflnit
amos ꝓphetam dĩi ⁊ oʒpas ſilius eius ipſum
vecte p tempa tranſſixit vt drcit hieronimꝰ in
peologo ſuper amos ꝓphetam. Talibus g cle
ricis miſtice diect h· Ve coꝛone ſuperbie que

fiut pᷣmo ſignum humilitatis ſ nuc abutu᷑ eae
mali clerici pꝛo ſigno ſuperbie et malignitatis

ebꝛijs effraym id eſt· excede ntibus in cibis
et poti bus · floꝛi decidenti nam tales excide

runt ab honeſtate clericali. głie exultatõnis

eius iid ell demonis qui gaudẽt in reb peſſi
ms mter quas e deiectõ clericans ſanctitatiſ

Laqui erant in vertice vallis pinguiſſmme hoc

dicitur ꝓpter plenitudinem duntian eccleſie.

quibus mali abutunt᷑ ad carnalitateʒ ⁊ ſupbluiã

—, — — =-—èð

eett — — — — 2—

ſa
Mt

deducendam · ꝓpter quod ſubditur pena cũ di
citur Rece validus ⁊ foꝛtis dommꝰ ad puni
endum tantu malü · ¶ In die ila ⁊c ſiẽ eniʒ
mali derici ↄtemptoꝛes bonoꝝ ſunt acrit pu⸗
miendrita boni abeis ⁊tempti ſunt magniſce
pᷣmandr. ideo ſubdit · In die ila erit dommꝰ
coꝛona gloꝛie nreddens pᷣmum gloꝛioſum ·

reñduo populi ſui.i paupib religioñ sſine:

liter laboꝛantibo in eccleſia dei· veruntñ qʒ aliqᷓ
eoꝛum rretiti ſunt vicijs pᷣ̃dictis · wo ſubditur
Verũ hi q̊ pᷣ vmo neſcierũt pt qð moue
tur.qᷓo cũ ſbdit᷑. Quẽ docebit Kietiã ꝛc /ſcʒ ſa⸗
lutis non ſolũ ſpeculatiue h etia m pꝛactice· et

reſpondet᷑ cũ ſubdi ablactatos a lacte auul⸗

ſos ab vberibus /i.ſepatos a delicijs carnalib⸗
cuiuſmodi ſunt boni relgioſi et ſtudioſ. St
erit eis verbum dñi Mic ad literam deſcribiẽ
pena veritatis illuſoꝛib inflicta p caldeos qᷓ
ſuit bꝛeuis reſpectiue:q; durauit tm̃ ſeptuagi
ta annis 'm numerũ maioꝛemet qᷓnquagmta

duobus ti pimn mmoꝛẽ· ꝓpter quod moꝛaliter

ſignat penã que illuſonbo veritatis aliqn infli

Zitur a deo ĩ p̃ſenti · DHꝛopter hoc audite ⁊c]

Hnc ad literã deſcribit᷑ pena veritatis illuſoꝛi⸗
bus inflicta pꝑ romanos·ſcʒ iudeis obſtinatis.
que fuit et eſt longa.q; iam durauit.Mcc.lxij
annis · ſcʒ anno dommi milleſimotricenteſimo
triceſmoſeptimo· nec adhuc apparet aliquod
ſignũ liberatõis ip̃oꝝ: ꝗpter quod moraliter
ſignat penã eternã veritatis illuſoꝛ iba infhge⸗
dam · ¶ Xdcirco hec dicit domiꝰ c . Doſita
pena illuſoꝛum veritatis hic ↄſeaueter deſcri⸗
bit᷑ ſtabiutas veritatis catholice ſupꝛa petram
firmã ſcʒ chꝛ ſtũ ſundate· ꝓpter quod ſenſus li
teralis eſt et ſpualis. nec occurrit alius ↄuenie
tioꝛ hic ponendus · QK.xXNXIN
NVGCGariel ⁊c · In hoc capitulo litera
ter mtellec to p̃dicit duplex deltru
ctio hieruſalem . ꝓpter veritatis illu

quo tempoꝛe fuerunt illuſoꝛes veꝛitatis· ſcut

patet in illuſone verboꝝn hierenne et alioꝛenz

ſanctoꝝ aphetan ſicut ſcribi᷑iii.· Reg. Secun
da deſtructio fuit p romanos ꝗpter illuſone
Veritatis a chꝛiſto eiuſq; diſcipuł p̃dicate· Der
pᷣmã cuiꝰ captiuitas fuit bꝛeuioꝛ vt dictu elt
capitulo pᷣcedẽti ſignat᷑ pena tempalis que ali:

quãdo infligit᷑ iluſoꝛibus vᷣitatis:nã ⁊ tũc ſue

runt tẽpaliter aff licti · Der ſecundã vero que
eſt diuturnioꝛ ſignat᷑ gehenne pena · que eſt i⸗
luſoꝛibus veritatis pmanentibus in ſua mali⸗

eia reſeruata · Pꝛopter hoc dicit dommugsg

ad domũ iacob 2c · Mic ad literã p̃dixit eſaꝛaſ
tempus excecatõnis udeoꝝ futun tpe llimm⸗
natõnis apoſtoloꝝ qui ſuerunt de eodẽ popu
lo·ꝓ quod moꝛali ſignat᷑ ꝙ p̃dicatoꝛ veritatis

catbolice qui ꝑ eſapyam ſigurat᷑ annunci ando

ẽ.·Pꝛma facta fuit p caldeos

virtutes et pꝛema bonoꝝ debet ſimul demm
ciare vicia penaſq; maloꝝ nam oppoſita iuxta
ſe poſita magis eluceſcunt· et ſic mal hent ma:

ioꝛem occaſonẽ conuertendi ſe ad bonuũ et bo

ni ad magis ꝓſiciendũ · .
NLCSfiln deſertores ꝛc]·. In hoc ca
pitulo ſcᷣm literale ſenſum arguũt᷑
hilij iuda de H ꝙ conſidentes de egi
js rebellauerunt nabuchodono
ſoꝛ regi cui ſeruire iurauerant p dommũ deu.
vt ha bet · ij· paꝛał.in fine nec iſta rebellio Pfuit
eis ſed multũ nocuit· Moꝛaliter aũt p iſtos q̃
dicunt᷑ hic filij deſertoꝛes ſignant᷑ clauſtraleſ
ex cõſidentia ſeculariũ clauſtrũ deſerunt quod
eſt eis confuſibile et noxium ꝓmo ſpualter q;
ſunt fractoꝛes voti et etiã excõicati· ruũt etiaʒ
de peccato in peccatu tanqm derelicti a deo et
poteſtati demonum ſubuigati· Ocðo nocet eiſ
coꝛpaliter · quia ſeculares mn quibus conſidebãt
frequenter attediant᷑ de ip̃ᷣis ⁊ expellunt eos a
ſe aliqui ꝗpter expenſas ⁊ aliqui ꝗpter conſciẽ
tia m timentes excõicatõneʒ et aliqui pꝛopter
vtrunq;· ⁊ ſic defrandati ad latrocinia ſe ponut
vx celebꝛant excõicati: vł alia mala perpetrant
et aliqui egeſtate cõpulſi reuertunt᷑ et grauit
ac conſuſbił'r puniunt᷑· Pꝛopterea expectat
dommꝰ c«]¶ Mic ad lram poſt hilioꝝ uida incre
patõnem · ꝗapheta denunciat eoꝛũ conſolatõneʒ
Pchꝛiſtum futurã: moꝛe boni ſamatitani poſt
vmũ moꝛdicatiuũ infundentis oleum lenitiuũ
Moꝛaliter aut poteſt exponi conſequẽter ad
pꝛedictam de apoſtatis expoſitõnem nam ali
qui eoꝝ ex diumo reſpectu vere penitẽtes re
uertunt᷑ et impoſitam ſibi penã non ſolũ patie

ter ſuſtinent ſed etiã maioꝛẽ accipiunt ex ſeip̃ſ

et ſic magiſ ꝓfſiciunt in bono virtutis qᷓ; aliqui
qui nunqua ꝑ apoſtaſã ceciderunt· Vn greg
exponens illud luce · xx· gauduim erit in celo
ſup vno peccatoꝛe penitentiã agente q̃; ſuper

nonagmta uiſtis dieit · Dux in pꝛeno militem

illuʒ plus diligit qui poſt fugam reuerſus ho
ſtem ſoꝛtiter Pmit·qᷓ ilum qui nunquã terga
pᷣbuit nec vnqʒ aliquid foꝛtiter fecitſic⁊ agrico
la ullam terꝛã plus amat que poſt ſpinas vbes
fructus facit ·qᷓ llaã que nunquã ſpmas babuit
nec vnquã frugem vberẽ ꝓduxit · de talibus di
cit᷑ quod ſubdit᷑ erunt oculi tui vdentes pꝛe⸗
ceptoꝛem tuu ⁊c. Scce nomen dommi .hc
ad lram deſcribit deiectio demonis in indicio
finali et ſic expoſitio ita nõ ſolum eſt literaus

6 etiã ſpiials ꝗpter qð aliam addẽ nõ opoꝛtet-

XXX·
qui deſcendunt in egiptuz 2c
Hic ad literã arguit᷑ populus iirael
eo ꝙ ex conndentia regis esipti re
bellauit regi aſſirion · ꝓpter qð fuit

a rege ſalmanaſar captiuatus. Moꝛaliter per

hoc ſignant᷑ illi qui ꝓcedunt ad bellum magis
conhidentes de apparatu magno in equitibus
et ceteris bellicis diſpoſtõnibo ·. qʒ de deo · gpt
quod frequenter ſupati legunt᷑ et p experien⸗
tiam viden?᷑ ꝓ hoc etiã ſignant᷑ illi qui m bello
contra vicia mmis conſidunt de virtute ꝗpꝛia

Apter quod aliquando diniittunt᷑ cadere in vi

cia enoꝛmia vt ſic cognoſcãt ꝗpꝛam fragilitatẽ

et humlient᷑ 1 in bonũ meluis reloement?᷑ ꝓpi

quod ſubdi · Qonuertimm ſicut in ꝓfunduz
receſſeratis ſilij irael · RX. „N1:
Cce i ĩuſticia regnabit rex ⁊c
Hiic ad literã agit᷑ de virtute regis
eʒechie p queʒ bonus rex ſignat᷑ de

cut dicit phᷣus. vethicoꝝ· eſt pꝛeclariſſima vtu

tum aꝗpter quod decet ſtatum regis pꝛeclaruʒ
et pꝛincipes in iudicio pꝛeerũt ] na membꝛa
regm debent capiti confoꝛmari: et erit vir

id eſt quilibet de plo ſubdito· ſicut qui abſcõ

ditur a uento 2c quia quando rex ⁊ pᷣncipes

ſunt boni ſubditi ſunt in magna ſecuritate poſi

ti · non cahgabunt oculi videntium id eſt ta⸗

ls regis conſiliarij nõ ſunt p auariciã excecati
let aures audientium diligenter auſcultabüt
id eſt populus ſubiectus erit ad obediendum

paratus· et lingua balboꝝ loquet᷑ velociter ⁊

planeid eſt ſimplices de populo poterunt iu

ſticiam ſuã in iidicio ꝗꝓponere ſine aduocatoꝛũ
cõſilio:qui magis ſuis fraudulentijs impediũt
qᷓ; expediunt noticiam veritatis Non vocabi
tur vltra is qui mſipies eſt pꝛinceps ⁊c tales
em̃ in ſtatu ſuo nõ ſunt niſ equiuoce· ſicut pᷣn⸗
ceps lapideꝰ aut depictus:imo peius q nulli

nocʒ pictura et muitis nocʒ talmi malicia:õ B
dit᷑. Eraudulenti vaſa peſſima ſunt q; ſimpli

ces decipiunt · ideo ſubdit · ad pdendos mites

m ſermone mẽdacij et quonia vxoꝛes talium

de rapmnis gaudeẽt et ad eas viros ſuos excitãt
deo ſubdi · Mulieres opulente de rapina-
audite vocem meam et que ſit illa lubdi ·
Hoſt dies et ãnum et vos conturbabimiid
e tempe a deo determmato acriter puniemmi

et ſubditur ad hoc argumentum cum dicitur

Sup humũ populi mei ſpme et vepꝛes alcen
dent eſt ſuper populum deo ſeruientẽ tri
bulatõ es aliquãdo veniüt et multomagis pu

nientur tyranni et eoꝛum ſamilie qui de boniſ

alienis late viuunt et delicioſe · Cauduiz ona
Stoꝛum /reſiduum huius capituli ad literam

exponit de ſaluatõne facta p aduentum chaiſti

Apter quod non indiget alia expõe ſpuali ·
Gqun predaris .Moc ad literam
exponit᷑ de rege ſen nacherib q̃ ſup
be deum blaſfemarut et populũ il⸗
rael Afflixit młtiplciter ⁊ ſpoliauit

quo dicit · ecce in uiſticia c· que S

MIſtice vero põt exponi ð antichꝛiſto ð quo
dicit · i· theb. ij. Qui aduerſat᷑ et extolli᷑ ſupꝛa

onmne quod dicit᷑ deus aut quod colitur ita vt

in templo dei ſedeat tanqʒ ſit deus · Ipſe etiam
populũ dei multũ affliget et ſpoliabit tn ſina
liter deſtruet ſiẽ dicitur ibidem · Quẽ dominꝰ
ieſus interficiet ſpu oꝛis ſui et ðᷣſtruet illuſtra
tõne aduentus ſui · Et hoc faciet cheiſtus ad pᷣ⸗
ces fideluim ab antichꝛiſto afflictoꝛum in qͥn
pſona ſubdi · Domine miſerẽ noſtri te emm

expectauimꝰ ⁊c St qm ſᷣm cõmune opinionẽ

pangelũ de mandato chꝛiſti fulmmabi· ⁊ ma
Sna pars ſui exercitꝰ et alij fugient territi · ꝓpt
quod eoꝝ ſpolia remanebut ſdelib poſt mo:
tem antichꝛiſti remanentibus:ideo ſubdi? N
voce angeli fugerũt populiſ antichꝛiſto cõ
iuncti · Ecce vidẽtes · Mic reuertitur ꝗpheta
ad denunciandu mala que faciet anthichꝛiſtus
ante moꝛten ſuã d · Rece vꝛdentes clamabunt

foꝛis·i·hommes literati clamabuũt ↄtra anti

chꝛiſtum in oꝛõne ſecrete.qui tuc nõ audebũt

loqui ↄtra eum pubhce· angeli pacis amare

fiebunt ·qꝛ religioſñ occultãtes ſe gemet· Diſ
ſipate ſunt vie q; ſideles non audebunt pter

ram tranſire. irritũ factum eſt pactuʒ · nã ec

cleſam qᷓntũ poterit deſtruet que ſignat᷑ hic p
libanum ſaron et camelum. St q; de mandato

domim ſulmma bit vt dictũ eſt ſequi Nunc

Aurgam dicit dommꝰ? ⁊c et patet litera q̃ ð
facili põt ad ꝗpoſitum applicari · Cõtriti ſunt

im ſyon peccatoꝛes· llic deſcribitur ad literã

abiectõ ſobne pontificis qui ſennacherib adhe
ſit p quem miſtice ſignat᷑ quilibet pᷣlatus malꝰ.

qui timoꝛe moꝛtis antichꝛiſto adherebit. Sed
( tunc electi hirmiter ſtantes merebunt᷑ griã

celi · ſequit᷑ · Quis poterit habitaẽ de vobis cũ

igne deuorante i urmit ſtare in antichꝛiſti tri

bulatõne · quis habitabit de vobis cuʒ ardoꝛi

bus ſempiternis· ĩ temptatõtbo demonũ ſem
per ardentiuim· q;ꝛ poꝛtant ignẽ ſuũ ſecũ · et in
antichꝛiſti tribulatõne aſtabunt ſibi in pſecuti
one ſidelium · et reſpondet · Qui ambulat ĩ iu
ſticijs et loquitur veꝛ itatem ⁊c]· iſte ſupple in

antichꝛiſti tribulatõne poterit ſtaꝛe · deo lubdi

tur . iſte in excelſis hitabit mummenta ſaxoꝛũ

ſubumitas eius id eſt firmitas thronoꝝ naʒ

lancti ſcᷣm qualitatem meriti aſſumũt ad oꝛ
dines angeloꝝ · panis ei datus eſt id eſt xp̃e

q̊ eſt pams viuus aque eius ſideles ſunt · id

clꝑi.ona ſpũᷣſſancti · Vnde diẽ ſaluatoꝛ moh vij

Qui credit in me ſicut dicit ſcriptura flumma

de ventre eins fluent aque vuie. Moc autẽ di

xit de ſpũ quẽ accepturi erant credentes in eü
rege in decoꝛe videbunt · viſone clara et be
atifica. oculi eius terrã cernent delõge . ſ· ter

ram viuentiũ . qꝛ viuẽtes in coꝛpe moꝛtal cele
ſtia meditant?᷑ et ꝑ oppoſitu ſubdi ad uteram

. 2.

— —. =—

— —
— * —

— u.

— — — — — —

n

de ſobne eiectõne · per quem malus pꝛelatus
ſignat᷑ apter quod de eo miſtice dici Vbi eſt
literatus ⁊c id eſt vbi eſt malus pꝛelatus qui
ſcripturam ſcire debuit et verba legis põdera⸗
re et puulos docere cui q̃ſtioni poteſt reſi ſpon
deri abſcondit eſt in inferno mferioꝛi· quia In

to ſtatꝰ altioꝛ tanto caſus grauioꝛ· ideo de ipo

et exiſtentibo cu eo ſubdit · Populũ impꝛude⸗
tem non videbis id eſt pꝛelatũ damnatũ cum
familijs ſuis· nõ videbiſ amplius in magnificẽ
tijs ſuis· populũ alti ſermonis i.ſupbuʒ ĩ ver
bis q̃les ſunt mali pꝛelati adherentes ſibi · in
quo nõ eſt ſapientiaſcʒ de ſurſü deſcendenſ · h
illa que eſt terꝛena animalis. ⁊ dyabolica· St q̃̊
niam oppoſita uixta ſe poñta magis eluceſcunt
adeo pꝛopheta conſeq̃nter inducit ad ↄtem pla
tõnem gęłe celeſtis dicens Reſpice ſion ciuita
tem ſolennitatis noſtre naʒ ibi eſt laus iugis
cuntatem opulentãid eſt omib bõis plenã

tabernaculuʒ quod neqquã tranſferꝛ poterit

c per quod ſigniſicat᷑ ſecuritas ſempiterna.
ſubdit cã cũ dicit · dommus legiſer noſter · .

Laxati ſunt funiculi tui hoc ad literam dici

tur de ſennacherib per quem ſicut dictũ eſt an
tichꝛtꝰ ſignat᷑ cuiꝰ funiculi ad capiendũ oẽs

fideles extendent᷑· h nõ pꝛeualebunt nam ele

cti ſaluabunt᷑ ꝓpter quos bꝛeuiabi eius plecu
tio · vt dicit mat · xxiij ideo ſubditur. Sic erit
malꝰ tuus vt dilatare ſignum neqasalq̃ndo
nãq; ſic impedit virt? na ute ꝙ nõ põt velũ le
uare et tunc impeditur eius nauigatio. ſic anti

chꝛiſti virt' auferetur et ceſſabit euis pſecutio
Tunc diuidentur ſpola pꝛedarum multarũ

ab antichꝛiſto raptaꝝ ·qᷓ dundentur ſdelibo pe
anticheſti mortem remanſuris .

S
er ite Sentes 2c c ad lraʒ
deſcribitur perſecutio generał alia

rum gentium p regem babilonis
q̃ confuſio interpꝛetatur · ideo p pᷣʒ
abolus ſignatur qui rex eſt inferni vbi nul
lus eſt oꝛdoh ſumma cõfuſio·ipſe vero pſequi
tur generaliter genus humanu potentia neq́
cia et aſtutia: ꝗpter qð ſoliciti debemus eſſe de
bona reſſtentia:tõ dicit᷑ · Accedite gentes?c
ſcilzʒ ad relſtendum inpugnatõni demonum ·

quia indignatio dommn ſuper oẽs genteſ c

ðde autẽ dommus gentib ĩdignari mqntũ per
mittit homĩes a demonib grauiter temptari
et furoꝛ illius ſuper milciam eoꝝ·id eſt· ſup
magis pfectos quos deꝰ aliquando ynnttit te
ptari grauiꝰ vt patʒ in negatõe petri · mterfe
cti eoꝝ peccato moꝛtali ꝓijcientur in ſueã .
mferni Tabeſcent montes a ſanguine eorũ·
qꝙ; pꝛelati ⁊ religioſi qui ꝑ montes ſignãtur do
let de damnatõe hommũ ⁊ complicabũtur ſiẽ
lber celi id eſt viri pfecti quoꝝ conu erſatio

in celis en qui dicunt bie compliari e ex tümoze
Apꝛie fragil tatis et diume ſeueritatis Scce

ſup vdumeã /hic ponii pſecutio ſpecialis ydu

mee ꝗᷓ ſanguinea interpᷣtat᷑ ꝓpter quod per eã

eccleſa chꝛiſti ſanguine redempta ſignat᷑ et ſic

dicitur . Scce ſup ydumeã deſcendet ſcz ira ði

inqᷓntum pmittit eam peccatis enoꝛnib ma⸗

culari · : et ſup populũ interfectõnis ⁊c ‚ſup

cderum qui dicit᷑ ppłs interfectõnis· ad iudici
um.q iuſto dei iudicio ſic pmittit᷑ ſpũalit iu⸗

SZulari et ſic iuſtius punient · vnde ſubdit gla
dius meus replet? eſt ſanguine c p ſangne
ſignant᷑ peccata iracudie muidie et hmõi per
adipem vero peccata carnalis cupi ſcetie que

vigent in clericis et in obſtinatis punient peã

gehenne. et deſcendent vnicoꝛnes cu eis c

p vnicoꝛnes et thauꝛos ſignaãt᷑ demones cum

eis puniendi 1 mebꝛiabitur terra eoꝝ ſagui
ne ꝛc p terram mntelligunt᷑ laci terrenis acti
bus implicati qui peccatis inſiciunt᷑ clericoꝛuʒ
dicentes quaẽ nõ faceremꝰ q; clerici ⁊ relgio
ſi talia faciunt qui ſunt doctoẽs noſtri: Et cõ
uertentur toꝛretes eius in picem·ĩ.d octrine
ecckie mn 2temptũ et vllitate. Lꝛe · ome · xxxvij

Quius vita deſpicit᷑ reſtat vt eius pᷣdicatio cõ⸗
temnat᷑· et humꝰ? eius in ſulphur ·icoꝛpꝰ qð
elt de humo poſt eius reſurrectõem ardebit
igne gehenne fetido et eterno· Non erit tra⸗
ſiens p eam q; nullus euadere poterit de ge
henna· ⁊ poſſdebunt eam onocrotalꝰc per
hec ammalia ſignant᷑ diuerſa demonia et ſup
eam extendet᷑ meſura . dune uuſticie · in de
ſolatõnem ·ſ.ſinalem et ↄſummatã ·ſiẽ p oppo.
ſitum gloꝛia ſanctoꝝ eſt gratia ↄſummata. i0
ſubdit Nobiles eus /id ẽ. virtuoſi ð eccleſia
non erunt ibi ih in głia celeſti· regem poti⸗
muocabunt i deũ Ztinue laudabuut. et ert
omnes pᷣncipes eius iiomnes m ecchia ſuper
be dommantes · in nihilũ i. totaliter deiecti ·
Let oꝛient᷑ in domib euis ſpine ⁊c] P que deñ
gnantur dulerſe pene que ſunt m gehena et
erit cubile dꝛaconũ ⁊c i demonũ diuerſoꝛuʒ
Et qm hec ſcripta ſunt in nouoac veteri teſta
mento ſubdit᷑· Requirite diligenter in libꝛo
dñi vt p bona 2ſideratõem iſtoꝝ poſſitis pe
nam euadere toꝛmentoꝛum.
„V.
Stabitur deſe erta 20c]. Alude⸗ capi:
tulum literaliter expoſui de eccleſia
tempe cheiſti ex udeis et gentibuſ
collecta · et ſic ſenſus literalis ẽ etiã
ſpũahs· põt tñ cũ hoc exponi moꝛaliter ð quo:
libet peccatoꝛe ad deum cuũ magna penitentia
reuertente et ſic aliqñ plus in merito ꝓſicit qᷓʒ
ille qui innocentiã ſeruauerit · vt dicru elt ſup̃
xxx ·cap̃· ꝗpter quod dicit᷑ ro v · Vbi abundauit
delictum ſuperabundat et gratia · Et de tali

conueniẽter poteſt dici · etabit? deſerta inuia

cC]··qʒ; pſona pꝛius a deo deſerta letat᷑ in dño
et germmat in bono ꝗpter quod ſubditur de
talium pꝛemio· Tpſi videbũt gloꝛam domi.
facie ad faciem· t quoniam tales nõ ſibi tantũ
ꝓſiciumt p vite meritũ ·ſed etiã alijſj p exemplũ
ideo ſubdit᷑ Qõfoꝛtate manus diſſolutas ⁊c
ad bene opandum et ſubdit pꝛemiuz cum dicit
Deus ipᷣe veniet et ſaluabit nos· Tunc aperi
ent᷑ oculqui pꝛius erant clauſi ad videndum
ea que ſunt ſalutis et aures ſurdoꝝ patebut
ad audiendu dei verbũ cum effectu impletõis
Tunc ſaliet ſicut ceruus claudus ad ambulã
dum velociter in via moꝝn· ⁊ apta erit lingua
mutoꝝ ad deu magniſice laudandũ · ſciſſe
ſunt in deſerto aque ]. id eſt dona gtie duume ·
kn cubil ib in quib habitabãt pꝛius dꝛacões
dẽ in mẽtibo humanis in quib habitabant de
mones pculpam· vno: calami ⁊ umci p pul
critudinem mentis et exterioꝛis honeltatis· vt
ſit locus aptus duiine habitatõn Nõ trãſibit
p eam pollutus · id eſt dyabolus. et hec erit
vobis directa via id eſt· exemplũ directuium
ad bonũ: nam in moꝛalibs magis mouẽt opm
exempla qᷓ; verba ideo ſubdit᷑· ita vt ſtulti nõ
erꝛent ꝑ eaʒ ſimplices em̃ qui non poſſunt ca⸗

pere vba pꝛedicatoꝝ bene capiunt opa bona

ipſoꝝ · Nec erit ibi leo ⁊c · ndemon ad nocen
dum licet ſit ad exercitiim. St ambulabũt ⁊c
ſcʒ de virtute m virtuteʒ. et ueniẽt finaliter
2d vwendum deñn deoyꝝ in ſion. cunꝰ vino habʒ
anexam leticiam ſempiternam. .
¶T factum eſt in quartodecimo
anno regis ezeche 2c.
HMuius hiſtoꝛie que pomt in hocc.
duobe alijs ummediate ſequentibo
ſenſus miſticus poſitus eſt · mj .· Reg· xvnjcapi
tulo et. xix et xx. ꝗpter quod hic peraſeo

Ni tempore illo miſt mara⸗
dach · 2c]· Der illu regẽ babillonis
qui miſt nuncios et lras ad eʒechiã
PPex qua miſſione eʒechias licet eſſet
bonus et ſanetus tñ fuit in vanã gloꝛiam ele⸗
uatus· ſignat᷑ dyabolus qui mittit adulatoꝛes
ad hommem virtuoſum ex quoꝝ adulatõe in
gloꝛiaʒ erigit᷑ p hoc at ꝙ eʒechias oſtedit eis
theſauros ſuos et quecũq; habuit pcioſa ſignat᷑
virtuoſus adulatõnibo decept? merita ſua
manifeſtat ad ſui gloꝛ iam et ſic amittit ea p di
ninã ſenten tiam· Matvj·. Amen dico vobis re
eperüut mercedem ſua. St greg. omeb · xxxvij ·
DHepꝛedari deſderant qui theſaurũ in via pu
blice poꝛtant ·

———

Onſolamini conſolammi po

que dupl veſ

moyſen data eſt. gratia et veritas p ieſuʒ chꝛi

ſtum · ideo dꝛcit hic bis ↄſolamm ſemel ꝓ col

latione gratie et ſemel ꝓ collatõne głie mn ap

tione ianue celeſtis· et ſic patet ꝙ hec expoſitio

nõ ſolum elt literak h etiaʒ ſpual. apter qð de

alia ſpuali ptranſeo maxime q; alij expoſitoꝛes

cõmuniter exponũt hoc capłm ad literã de cõ
ſolatõne ſacta wko indeoꝝ p cyrũ regem xla
rum. quãdo dedit eis licentia redeundi ĩ indeã

et expoſitõem quã hic poſui dicunt eſſe miſtic,ã

tm·h dtrarium ego oſtendi p textũ euangelij

ſenſum literalẽ huiꝰ capki. pᷣmu eſt
vocatõ abꝛae a dommo qᷓ habet᷑ genrij p quã

miſtice ſignat᷑ inſtitutõ debita boni plati de
dicit᷑ · Quis ſuſcitauit ab oꝛiente iuſtu dicitur
em bonus p̃latus ſuſcitari ab oꝛience apt ſplẽ

doꝛem ſapientie et iuſtus ꝓpter rectitudinem

vite · que debent attendi in inſtitutõne p̃lati 2
ponitur in ſtatu pfectõnis exercende · qd qᷓdezʒ

exercitiim p̃ſupoonit pfectõnis habitu acqui

ſitum. ideo ſubdit · vocauit eu · chꝛutus vt

ſequeretur ſe· ihs em̃ non venit ad acquiren

dum in ſe pfectõem quam habuit ab inſtanti

ceptõnis·q̊ ad pſectõem alijs cõmunicandã

Dabit in ſpectu eius gentes ⁊c q; debʒ co

Snoſcere ſtatum ſibi ſhiectoꝛuʒ paruoꝝ et ma
gnoꝛum·. Habit quaſ puluerem gladio eius
X. ꝓ gladium qui de ꝗpe pcutit ſignatur do
ctrina ꝑ verbu p arcum vero qui alõge ferit
doctrima pꝑ ſcriptum. vtroq; nanq; modo ſan

cti pꝛelati vt augꝰ.greg et alij.hereſes ⁊ vicia

deſtruxerunt quibo alj plati debent qᷓntum bo
no modo poſſbile eſt 2formarij Tranſibit in
pace.nam de pᷣlato dicit · ij. thi. i· Seruũ dei ñ

opoꝛtet litigare h̊ manſuetũ eſſe ad omnes·ſal

ua tñ iuſticia aliter nõ eſſet manſuetudo vera ·
h puſillammitas deteſtanda. ſemita pedibus
euis nõ apparebit p ſenntã que eſt parua via
declinans a via cõmuni ſignat᷑ declmatio aliqᷓ
acõmuni doctrina ecchie ·qᷓ qᷓntũcunq; parua
in p̃lato nõ debet eſſe · Et qe ꝓmotio plati talł
eſt a deo . bdit. Quis hec opatus eſt et ſeq̃t
8So dommus · Vnuſ q̃ſq; ꝓximo ſuo xc
hoc ad literã exponit᷑ ð fabꝛicantibb ydolum p
quod ſignat᷑ malus pᷣlatus ð quo dicit᷑ oſeexj.
O paſtoꝛ et ydolum derelinquens gregem.

Tdeo pꝑ iſtos fabꝛicantes ydolũ ſignant᷑ illi qui

pule meus ⁊c Capitulũ illud lite
raliter expoſui de conſolatõne ppłi
lacta pchꝛiſtũ in aduetu ſuo pᷣmo
ſex collatõne gratie et głie p
aptõem ianue celeſtis· Sicut dicit oh.. Lex p

Aceant ad me Klic pꝛimo poni?
queda excitatio audientium ad in⸗
tellectu dicendoꝛ que ſunt duo hm

pan
dei
deſu
ſpe

mem
*

ſde

cqui
ve
üren
ſthonti
ndi
etma
eins
rdo
brt
ſan
bo⸗
tim
ſ
n
16
1
⸗

— —

laboꝛant ad ꝓmouendum pᷣlatum indignum.
et ſubdit modus · dicens glutmo bonum eſt
tales em ſacuint colligatõnes vt obtmeãt mł⸗
titudine · quod nõ poſfunt rõne.· et 2ſoꝛtauit
eum clauis .ſaureis ⁊ argenteis p dona ſupe
tioꝛibus ſacta: vt nõ moueret᷑·. i. ꝗpter inſuf⸗
ſicientiam iuſte repelleret᷑ vel ꝓmotus depo⸗
neretur · Sed q bonus pᷣlatus talib cautek et
fraudulentijs nõ fulcit᷑ indiget diuma ſola⸗
tione ↄtra inſurgentes miuſte· ideo ſibi dicit᷑
a dommo. Et tu iſrael .p veritatis noticiam-
lſeruus meus p debitã obedientiã · iacob p
vcioꝛũ ſupplantatõem. quẽ elegi · ꝓmouẽdo
ad platõem · ſemen abꝛaam Jimutando ſuam
pfectõem·et ſubdit. Ne timeas q; ego tecuʒ
ſum łte ꝓtegens ↄtra minſurgentes tibi miu⸗
ſte · ¶Egeni et paupes · lc hm ſenſum lite

ralem deſcribit exit' ſrael de egipto· et pgref

ſus eius ꝑ deſertũ·p que ſignat᷑ exitus bomis
de peccato et ꝓgreſſus eius pꝑ deſertum peni:
tentie vt ſic pueniat ad głam p terram ꝓmiſ⸗
ſionis ſignatã·⁊ ſic dici. Egeni et paupes i.
peccatoꝛes in ſpũalibus egetes. querũt aq̊s
ſeʒ gratie· et nõ ſunt donec fuerut debite cõ
triti h tüc habebunt deo ſubdit Aperiam m
ſup̃mis collibb flumĩap quod ſignat᷑ effectꝰ
angeloꝝ ad hoc ꝙ penitentes ꝓſñciant m grã
et in medio campoꝝ fontes .i. doctrinas p̃
dicaton ad ꝓmouendũu bonũ penitẽtiũn.· Po
nam deſertu cor penitentis quod pus erat
a me derehctũ · in ſtagna aqn p abundatiã
cariſmatuʒ ſᷣm ulud ro·v.· Vbi abundauit deli
ctum ſupabundat ⁊ gratia· Dabo m ſolitudi
ne cedꝛum cq p iſtas arboꝛes ſignant᷑ duier
ſe virtutes que cũ gratia infundunt᷑. ſanctus
iſtael creauit illud·i.ðs ſa nctificans pylm ſuũ
HPeꝛope facite iudiciũ]· ic ad literaʒ deſeri
bitur deſtructio babilomoꝛũ p cyrũ qui ſuit ſi

gura cheiſti deo nuiſtice ſignat᷑ hic confutatio

ſcribaꝝ et phariſeoꝝ pꝑ chꝛiſtũ vt patʒ in euan
gelio · Dic ergo dicit eis deridẽdo · Pꝛope ſa
cite iudicium veſty c] niteba tur em oſtẽde
re iuſticias ſuas coꝛã hominibo ad queſtũ ⁊ va
nam gam. Nunciẽt nobis que futura ſunt
qñ d·nõ potuerunt pᷣnunciare aduentũ roma
noꝛum ad deſtructõnem ipᷣoꝝ· Bene quoq;
aut male ſi poteſtis facte /q; d. eis ñ poteritis
reñſtẽe · Ecce vos eſtis ex nibio ſingebãt em̃
bonitatem que ſictio nibil eſt· Abommatio
eſt qui elegit vos ſid eille qui elegit inntari ſi
ctionem veſtram abominabilis eſt apud deũ

Ouſeitaui ab aquilone ·ſ.chꝛiſtũ hommeʒ qᷓ

ut 2ceptus m naʒareth et nutritus eſt in aqᷓ
lonari pte terre ꝓmiſſionis · et veniet a boꝛ
tu ſolis q fuit baptiʒatus in ioꝛdane qui eſt
terimmus oꝛientał terre ſancte. et inde venit
ad p̃dicandũ in alijs ptibus uwee · ideo ſubdiẽ

Vocabit nomen meu ip̃ᷣm pꝛedicaãdo· addu

cet magiſtratus in lutu ſcribas et legiſpitos

confutando· vt patet in pluribus locis euange
lij Quis anunciauit ⁊c· ſcʒ aduentum chꝛi ſti
quaſi·d. Vos ſacerdotes et legiſperiti nõ anun
ciaſtis deo ſubdit Nõ eſt anuncians C · Pꝛi
mus ad ſion dicet ecce aſſum chaiſtus em̃ de
carauit aduentum ſuum per ſcripturas ſacras
et opera miraculoꝝ et hieruſaleʒ euangeliſtã
dabo ·.ſcʒ chꝛiſtum qui pluries m hieruſalem pP
dicauit· St vidi et nõ erat ex iſtis · ſcʒ legiſpe
ritis ſuperbis · qui miret cõſiliu De ſalute aſe
ſue h de huiliby peritis venerunt aliqui ad chꝛi
ſtum.ſcut nichodemus et nathanael plures
alij. Ventus et mane ſimulacra eoꝝ ]. w eſt le
giſperiti ſuperbi erãt ſimulacra:quia falſo fin

gebant ſanctitatem ·) QX. XLIE
. Oce Truus⸗ meus ſuſcipiam

eum ⁊c .. Fllud capitulũ et duo ſe
quentia exponunt ad lr̃᷑am cõmuni
ter doctoꝛes nri de liberatõne ppbi
lſudaĩci de captiuitate babilonica p cyrum· ⁊ de
multiplicatõne eiuſdem populi poſt euiſdem
populi reditum in indea · ⁊ de eius ꝓſperitate
tempoꝛali: Miſtice vero exponũt dicta capła
de chꝛiſto et ꝓſperitate ſpuali populi chꝛiſtiai
Ssgo vero ſequendo dictum beati mathei apo
ſtoli dicentis·xij capitulo hanc lram. Ecce ſer
uus meus ꝛc limpletã in chꝛiſto fuiſſe expoſui
dicta ca pitula literaliter de hberatõne ſidelis
populi facta per chꝛiſtu· et de multiplicatione
eiuſdem populi per pꝛedicatõnem apoſtoloꝛu
et de euis ſpuali ꝓſperitate· pꝛopter quod de
alia expõne ſpuah ptranſeo maxime q; expoñ
tio mea ab alijs miſtica nom inafmG
NB

8Sc dicit dominus 20 ].
NQOapitulũ iulud literalter expoſui p
tim de cpro et partiʒz de chꝛiſtomo
raliter aut poteſt exponi ð quolibz
doctoꝛe notabili catholico·ſpecialiter auteʒ de
paulo apoſtolo vł auguſtino qui per cyrum ſi
gnat᷑ eo ꝙ cyrus heres interp̃taturtalis auteʒ
ſanctus heres eſt eterne vite et ſic dicit de eo.
Mec dicit dommus chꝛiſto meo cyro cuiꝰ ap
pꝛehendi dextram dans ei contra ndei aduer
ſarios potentiaʒ et virtutem vt ſubnciaz ante
ſaciem eius Sentes eas iugo chꝛiſti p ſidem
et moꝛes ſubijciendo. et doꝛſa regũ vertam ·
id eſt demonũ eos ab obſeſſis coꝛꝑe vel mete
repellen do· qiu dicunt᷑ reges ⁊ pᷣncipes. Ephł.
vj· Non eſt nobis colluctatio aduerſus carnez
et ſangumem h aduerſus pꝛincipes et poteſta⸗
tes aduerſus mundi rectoꝛes tenebꝛaꝝ haruʒ
contra ſpiritualia nequicie et apiam ante euʒ
lanuas /.id eſt intellectus literales 1 miſticos
lacre ſcripture Sgo ante te ibo . in doctrina

dirigendo. et gloꝛioſos terꝛe hummabo ſup
bos hereticos confutando poꝛtas ereas cõte
ram ⁊c] obſtinatos ad penitentia reducendo.

et dabo tibi theſauros abſconditos ⁊c·ſ. gra

tie et gloꝛie ··¶ onij· Oculus non vidit et au⸗
ris non audunt τα. pꝛopter ſeruum meum
iacob ⁊c· id eſt ꝗpter ſalutem populi chaiſtiai
qui dicit᷑ acob quan tũ ad actiuos ⁊ irael quã
tum ad contemplatiuos. aſſmnlaui te mibi p

gratiam. ⁊1 nõ cognouiſti me ante vocatõeʒ

tuam· vt ſciant hi qui ab oꝛtu ſolis ⁊c ſcʒ per
doctrinã tuã verbo ⁊ ſcripto · quomiaʒ abſq;
me nõ eſt deus hoc em docuerunt paulus et
auguſtinꝰ. foꝛm ans luce. ꝓſpitatis· ⁊ creãs
tenebꝛas] aduᷣſitatis: ⁊ quoniã talis doctoꝛ da
tur ecclene ex beneſcio diume gratie· Sequit᷑·
Roꝛate celi deſup ⁊c · ¶ Ve qui cõtradicit fa:
cloꝛi ſuonam contradicendo tal doctoꝛi cõ
tradicit deo qui dedit ilum ⁊ qui pater eſt ec:
cleſie nlios generando et mater eos nutriedo
Ventura mterꝛogate mep oꝛõnem deuotã
et nõ duůnmnos ꝑ obſeruatõnem ſuperſtitioſam
q ego feci terꝛam ⁊c ⁊ ſic poſſum reſponde
re de omnib veritatem · Sgo ſuſcitaui eũ ſcʒ
doctoꝛem bonũ ad iuſticiã opandam ⁊ docen⸗
dã · Jpe ediſcabit cuutatemſcʒ eccleſe militã
tiſ · captiuitateʒ meã dinnttet populũ meũ
eruedo a peccatis. non in pꝛecio ⁊cquia ſcri

ptum eſt mathᷣx·ca pło· ratis accepiſtis gra

tis date · Laboꝛ egipti ⁊c· p hoc ſignantur la
boꝛantes diuerſis vicijs· Sap·v. Laſſati ſumus
in via mnquita tis et ꝑditõnis ⁊c. · Per egiptũ
em que tenebꝛa interpꝛetat᷑ vicium luxurie de
ſignat᷑:jobxxnij. Oculus adulteri obſeruat ca⸗
liginem DPer ethiopiã detractõ que denigrat
fratris famã:· Her ſabay·id eſt clamantes aduo

catoꝝ malicia deſignat᷑ qui p damoꝛes verita⸗

tem ſubuertere mitunt · Viri ſublimes per ſu
perbiam· ad te tranſibunt per veram humi
liatõnẽ · poſt te ambulabunt·tuã ſequẽdo do
ctrinam Vmcti manib.id eſt operibo vmcu⸗
lo caritatis que eſt vinculum pfectõnis· coł ·

iij· te adoꝛabunt adoꝛatõne dulie tim· Tan⸗
tum m te deus eſt · ſupple p verũ cultu latrie

de quo dicit᷑ vera conſeſſione . tu es deus abſcõ

ditus ſub aſſumpta humanitate Qõſuſi ſunt

hic ex pꝛedictis ponit᷑ nuectio contra rebel

les chꝛiſto et conſolatio credentium in pſum

cum dicit᷑ cõfuſi ſunt ⁊c· ſubdit fabꝛicatoꝛes

erroꝝ iſti ſunt indei dittẽtes mandata dei ꝓ

pter traditõnes ſcribaꝝn phariſeon mat· xv·
iſrael ſaluatus eſt in dno ·id eſt populꝰ chꝛi

ſtianus in chꝛiſto dommo. Non muanũ crea

uit eã ſcʒ viuentium terꝛa iſj̊ vt habitet᷑ a ſcis
poſt hanc vitam· Non min abſcondito locutus
ſum jo·xvnj Sgo palam locutus ſum mudo
Non duii ſemim iacob fruſtra querite me H

timm ad me et ſalui eritis·

dicit ꝗpi apłos et alios credentes de iudaiſino
quoꝛum ſides nõ eſt fruſtra Congregammi
et venite ·hoc dicit ꝗpter credentes ex genti
bus ex quibus cũ iudeis facta eſt vna eccleſa-
Neſderunt qui leuant ſignum · d eſt ydo⸗
latre neſciunt chꝛiſtũ. Licet em ydolatria pꝛo
maioꝛi pte ceſſauerit ꝑ pᷣdicatõnem euangelij

tñ adhuc dicut᷑ eſſe auqᷓ habitãtes in pte aquilo

nari qui nommnant᷑ lmicarij et adoꝛant ꝓdeo
diei pmu viuens qð occurrit eis in mane· qͥn
dij nõ poſſunt annunciare futura ſicut ãnũciat
deus verꝰ ideo ſubdit᷑ in pſona eus · Qõuer
Onfracaus eſt bel.qui ðᷣuoꝛatoꝛ

ebꝛioſus ſignat᷑ et ſic in coꝛpꝑe ⁊ aĩa
frangit᷑q; ſicut diet᷑ ecci ·xxxj. Sani

tas animè et coꝛpis ſobꝛius potus. Et poppo

ſitum exceſſus in cibis et potibus ẽ infDrmitas

coꝛpis et anime. ⁊tritus eſt nabo· qui inter

pᷣtatur ſupueniens: ꝗpter quod ſignat ſupbuũ
qui ſuꝑpgredi vult omnẽ alũ et ſic ⁊terit᷑ ĩ mẽ
te q; non põt ad hoc attingere:· fracta ſunt
ſimłacra eoꝝ ſimulacra caſtrimargi ſunt ima
gmatõnes de cibis et potibo·⁊ ſimulacra ſuper
bi ſunt magmatõnes ð excellentijs mdebitis
et honoꝛiboque ↄfringunt᷑· nã a deo grauiter

pumiunt᷑· Onera veſtra graui pondere ⁊c ·B

ðꝛ peccatoꝛib in quoꝝ pſona dicit᷑ ſapv.· Laſ.
ſati ſumꝰ in via iniquitatis ⁊c· Nõ potuerũt
ſaluare poꝛtaãtem ſ.in vita pᷣſenti q; magis ac
celerant moꝛte · Rudite me domꝰ? lcobac · .·
ſupplantatoꝛes vicõn et ↄtemplatoꝛes diimo

rum qui pꝑ iacob ⁊ iſrael ſignant᷑ qui poꝛtami

ni a meo vtero ji: ſuſtentammi a me ſiẽ filij a

matre Qui aſſimiaſtis me Kiic increpant᷑

ho mĩes mali qui nõ ſolũ equãt homineʒ moꝛ
talem deo · ̊ etiã pponũt magis timẽtes offen
ſam mali pᷣncipis vel pᷣlati· q; offenſam dei · piĩ
quod eis dicit᷑ in pſona dei ·Qui aſſimilaſtis
me ⁊c ··q d· in hoc feciſtis peſſme · Qui ↄſer
tis aurũ ð ſacculo ⁊c iſti ſunt mediatoꝛes ſy
monie vt p munera habeant ſibi fauoꝛabilem
Platumqui nõ ſit niſi ydolũ ſicut dicit᷑ oſee·xj·

O paſtoꝛ et ydolũ derelmmquens gregẽ Poꝛ

tant ilũ in humeris excuſando ſuos defectꝰ
ne deponant᷑ · Sed cu clamauerint ad en.· ꝓ
aliqua tribula tõne eccleſie · nõ audiet d eſt
remedunz adhibere nõ poterit neq; ſciet · Me

mentote iſtud ⁊c vere penitedo de ꝓmotõe

talis plati · Recoꝛdamimi poꝛis ſeculi] item
poꝛis eccleſe pᷣnntiue in quo nõ ꝓmouebant᷑

niſ digni rõne vite ⁊ ſcientie qui pſonam dei

vere repᷣſentabat · deo ſequit qm ego ſum de
us cc]· anuncians p bonos platos voluntate
meam· vocans ab oꝛiente auẽ id eſt · bonum

interp̃tatur · ideo p ipᷣm guloſus et

— — —. — —

1

daſine
nnn
rdent
leſa⸗
tſdo⸗
Wapeo
ungei
eni
pd
ne
D
De

rator
Oliset
eait
Sam
oſpo⸗
emnta
Uinter
ſipi
ſeſme
kalint

MCIA

ſuper

ebitis.

iter

uſ

.Lal

erit

gr

E

Dino

tun

fle

Puni
no⸗
wi
ads
2ler
es 1
ien
Do
1
N
ſie
n
t
ei
de
r

cõtemplatiuũ vt ab oꝛiente contemplatõnis
deſcedat ad eccleſe regimen apter populi ne⸗
ceſſitate et ſic ſolebat ſieri vt ptʒ de beato gre
ſancvo martmo et multis alijs. et q; tales ec⸗
cleñe ſunt vtiles ideo ſubdit · Dabo m ſyon ſa
. Eſcende ſede in puluere vir go
filla babiloms que ↄfuſio inter
p̃tatur·ideo p liã babilomis pſona
peccatrix que eſt digna ↄfuſone ſ
gniſicat᷑ ſẽ.ijreg xij.ðꝛ Vir moetis eſt vir ille
ndeſt · dignus moꝛte · igit᷑ tan peccatrici pſone
dicitur · Deſcende de ſublimitate ſupbie · ſe
de in puluere p uüigem meditatõem moꝛtis

tue qꝛ pulus es et in puluere reuerteris/ nõ

eſt ſouũ tibi ſ· m celis qꝛ vltra nõ vocabers
mollis /ĩinõ debes vacaẽ carnalibus delcus h
auſteritatibus penitentie ꝓ peccatis cõnmiiſis:

deo ſubdit. Tolle molam i. ⁊tere carne· de

nuda turpitudine peccati ſpualis pꝑ verã con
feſſionem· diſcoopi humeruũ abyciendo a te

peccati ſarcmã: reuela crus . 2ñtedo peccata

carnalia. tranſi flumma /carnis illecebꝛas di
mittendo. reuelabit᷑ ꝛgnomĩia tua in ſo:ꝛo cõ
ſcientie· ſacerdoti ne mami ſeſlet᷑ in iudicio fina
l.· Vltõem capiam·p pñie penã· et non reſñ
ſtet mibi hbomo nam vtens rõne non renuit
penã penitentie ſed magis acceptat ſatiſ faciẽs

diuine iulticie. Sede tace p verã bimmliatio
ne· intra tenebꝛasp peccatoꝝ tuoꝝ lamẽ
tatõnem. nõ vecaberis vltra domia regnoꝝ

id eſt nõ queras vltra p ſupbi eleuari h mag

humlaari· Aliter põt dici ſic· In hoc em capitu

lo ad literam pᷣnunciat᷑ deſtructio babilonio

rum pter tria · Pꝛimũ ẽ q; victoꝛia de udeia

babita vſi fuerũt nimis crudeliter et dure par

tim occidendo· 1 peim captiuando Secuduũ q —

vñ ſunt ea nimis ſupbe attribuentes eã totali
ter virtuti pꝛie · Terciũ qe ad habendũ ipſam
vñ fuerüt dumatõnibo ſupſtitõſis. Der ̊ aut
moꝛaliter docent᷑ bellatoẽs vt victoꝛjjs habi

tis vtant tempate ſ cũ moderamĩe miſericoꝛ:

die 1 ꝙ vtant humlliter ſcʒ attribuendo victo
riam virtuti diuine · tercõ cauendo ne in tallbo
vtan?᷑ aliqua ſupſtitõſa obſeruatõne: ne ſẽ babi
lomij tradant᷑ ↄfuſibiliter manibꝛ inimicoꝝ ſu
oꝛum· et ſc pᷣmo tempaliter et poſt eternali᷑
Zfundank .( . ☚LVIIE.
Vdite hec domus lacob ꝛc In B
capitulo pᷣm ſenſum literalẽ deſcri:
bitur duplex liberatio · Hꝛima eſtli
beratio iudeoꝝ a captiuitate babi⸗

Aonica que fuit facta pcyrũ· Secũda eſt libeꝛa
tio ſdeliũ omniũ a puitute demoĩs que facta

eſt pꝑ chꝛiſtũ· Nꝛima vero fuit ſigura ſecunde·
et ſMa ſecunda que ẽ liberatio a demonis buitu
te ſigura eſt tercie hiberatõnis ſcʒ a coꝛruptõe

pñtis miſerie que erit in futura reſurꝛectõne ·
ſicut em ea que funt in veteri teſtamento ſigu
rauerũt ea que ſunt m nouo ᷣm quod dicituꝛ·
ſcoꝛinthixomnia in figura contingebant illis
ſic ea que fiunt in eccleſa miutante ſuo modo
hgurant et repñtant ea que ſunt in ecchia triũ
phãte· Vnde dicit hugo de ſancto victoꝛe· Su
pne matris gaudia repñtat eccia: In eccłia vxo
triumphante nulla eſt ſigura h omnia ſunt ibi
clara abſq; enigmate ndeo de ciuitate celeſti ðꝛ
apocxx· t templum non vidi in ea · dommus

em ommpotens templũ eſt euis · Igit᷑ pꝛma

liberatio niſtice exponit᷑ de ſcdᷣa · et ideo ſicut
cyrus pꝛmã liberatõnem fecit 1⁊ p nuncios et
lras in ſuo impio publicauit vt habet᷑. heſdꝛe
jſic cnſtus qui ſcdᷣam liberatõnem fecit · eam
in oꝛbe p apoſtolos ſuos ⁊ diſcipulos alios pu
blicauit·ſicut dicit᷑ mat· vltimo. Euntes in mun
dũ vniuerſum pꝛedicate euangelium om̃i crea
ture c· Secunda vero liberatio miſtice expo⸗
nenda elt de tercia cheſtus enim p paſſionem
ſuam aperuit gloꝛie ianuã et tunc liberati fůnt
patres in limbo detenti et cum chꝛilto reſurgẽ
te ſurꝛexerunt aliqui ſicut dici᷑ mat xxvj. Nlul
ta coꝛpa ſanctoꝝ ſurꝛexerunt ⁊c. dt hec reſur

rectio pticularis ſigura fuit reſurꝛectõnis ge

neralis que erit in fme mundi et tunc creatura
que ingemiſcit et parturit · liberabit᷑ aſeruitute
coꝛruptõnis in libertatẽ głe ſiioꝝ dei · vt diciẽ
ad ro. vij et h̊ ſufficiãt ꝓ miſticatõe hꝰ caplj

OVone mſule ie Ulrgulinn il

literalnter exponit᷑ de modo libera⸗
tõnis facte p chꝛiſtum. Moꝛaliter
aut poteſt exponi de mõ liberatõi

ſcit ꝓmotõnem ſuam a dno factam d.! Dis
ab vtero vocauit mei: de ſtudio ſacxe ſcptu.

re vocauit me ad regimen eccleſie ſue · ⁊ hbeceſt

debita vocatio·nõ de curijs pꝛmcipuʒz 1 tumul
tibus ſecularium negocion· de ventꝛe matril
mee c.·· repetitio eſt eiuſdem ſententie p alia

v̈ba· et poſuit os meũ quaſi gladium acutuz]

p ſanaʒ doctꝛinam hereſles et vcia reſendẽtez
Im vmbꝛa manus ſue ꝓtexit me 'a demonuʒ
pueſitate· et poſiut me ſicut ſagittã electam
alonge feriente deo ſignat doctrinam ſanam

datam in ſcripto que non ſolum docet pñtes.
hetiã futuꝛos· min pharet:ꝛa ſua abſcondit me

p ſpalem mei cuſtodiã et dixit mibhi puus me
us es tu Diuma celebꝛando:. q; in te gloꝛia⸗
boꝛ id eſt pꝑ te gloꝛiam meam oſtendaʒ alijs

exemplo vite et vbo doctꝛine · Ct quomã diciẽ
luce · xxij· Qum omia que pꝛecepta ſut feceritia

dicite hui mutiles ſumus ideo ſubdit᷑ vbu bõi
pᷣlati· Ego dixi muacuũ laboꝛauiæ? ¶g iudiciũ
meu cum dommod eſt gratiam euus tantũ

celeſe p bonum pꝛelatum qui pꝛmo recogno

expecto ideo ſubdi· ſoꝛmans me ex infu
ſione ſue gratie · vt reducã ad eũ iacob ſim
phcem baptizatum· et iſrael nõ cõgregabit᷑.
id eſt hteratus ſupbus cum ſanctis non ſocia⸗
bit.· Vnde beatꝰ auguſtinꝰ cum legiſſet vitam
pauli ſimplicis fert᷑ dixiſſe.· Simplices ⁊ illte⸗
rati rapiunt celum nos aũt cum literis noſtriſ
trahimur ad mſernum · Et gloꝛiſicatꝰ ſum in
oculis dommi ſ·in ſpe · Sed qꝛ bonus pᷣlatus
non ſolum in ſua dyoceſi ꝓhcit h etiã in alijs ſi
cut patet de beatis auguſtino et ambꝛoſio·⁊ ſi
milibus qui p libꝛos ab eis conditos ꝓficiunt
toti eccleſe dei deo dicit᷑ a dño nbi· Parum
eſt vt mibi ſis ſeruus ad ſuſcitandas tribo ia:⸗

cob ⁊c · Sequit᷑ Dedi te in lucem gentiũ c

Mec dicit dommus quoniam ſub bono pꝛe
lato pꝛoſiciunt magni et parui · jdeo ſubditur·
Mec dicit dommus ad ↄtemptibilem animaʒ
cC ]in quo notant᷑ pui reges videbunt ⁊c in

in quo notant᷑ magni et adoꝛabunt dominuz

deum tuum c· ꝓſlicientes in bono ex tua do
ctrma· t quoniã boni pꝛelati deuʒ depꝛecant
ꝓ taliꝓlectu populi ſui ſubdit Mec dicit dña
in tempoꝛe placito exaudun te vt ſuſcitaes ter
ram id eſt hommes terꝛenos a moꝛte culpe·
et poſſideres hereditates diſſipatasid eani
mas peccatis laceratas: et diceres his qui vim
cxi ſunt cõſ uetudine peccandi que eſt quedã
catena ligans peccatoꝛem in culpa: et his qui
i tenebꝛis ſunt ſcʒ ignoꝛantie· Sup vias ſ·

mandatoꝝn dei et connlioꝝ· paſcent᷑ doctrĩa

tua et in omnib planis id eſt ſanctoꝝ exem
plis que de plano etiam a ſimplicibb capuintur
paſcua eon id eſt refectio metis · Non eſu
rient ⁊c·ſilli qui pducti fuerint ad celi gau⸗
dia · Ponam omnes montes m viã deſt im
pedimenta pꝛedicatõnis auſeram:nam 2 plati

qui rõne ſtatus montes poſſunt dici dant ꝓnf
cere valentibe autoꝛtatem pꝛedicandi in oẽbuſ

partib ſue dyoceſs ideo ſubdit· Sece uri delõ
ge venient· St quoniam ex tal ꝓfectu laudã

dus eſt deus ſequitur · Laudate celiiangeli

et exultet terꝛaihabitatoꝛes terꝛenã vtri
debent de conuerſione peccaton gaudere · de
dixit ſion cτ · aliquando fuit eccleſia in tãta tri

bulatõe ꝙ videbat᷑ anquibe deus eam deſeruiſ
ſe.· ⁊ adhuc magis videbi antixp̃i tpeꝗpcer qð

in eius pſona dici?· Et dixit ſion derenquit me

cuitu oculos tuos ⁊ vide ⁊c· hoc mõ lralite⸗
expo ſui vſq; ad ſinem huiꝰ capituli:nec occur
rit nihi alia ſpuał expoſitio Zuenientioꝛ h̊ po
nenda · nec eadem rõne in reſduo libꝛi huiꝰqdð
ſimih modo literalter expoſui ſcilicet ð chꝛiſto
et eccłie pꝛoceſſu··¾⸗ ðèðBUU
Exphcit eſaias

Encipit hieremias

miam qui excelſus dño inter
pꝛetatur bonus pᷣlatus vł do

quilibet enim iſtoꝝ in gradu
excelſus donno- Muic

aut dicit a domino · Pꝛiuſ qz te foꝛmarem in
vteꝛo noui te ⁊c· Vterus aut in quo foꝛmat᷑ ẽ

ſtudium ſacre ſcripture · et inde exit vel edu
citur a dommo vt applicet᷑ regimim ꝓpei vkl eiꝰ
doctrine ſeu eius pᷣdicatõni et ꝗꝓpheta ↄſtitui
tur ꝑ denunciatõem future pene et glie. Per

hoc auũt ꝙ dicit · ecce neſcio loqui ⁊c oſtendi

tur ꝙ quilibet reputare ſe debet inſufficien teʒ
ad officia dicta · ꝓpter quod valetiſſimi vꝛri le
Suntur officum paſtoꝛale qᷓntum poterãt re
cuſaſſe·ſambᷣ·gregaugꝰ et płres alij h̊ multi
valde mſufncietes modo ſe mgerüt impuden
ter ſicut auicula feſtinans ad pdam ⁊ muſcipu
lam nõ attedes · Noli dice qꝛ puer ego ſum]

ſciens em̃ circa ſe volutatem domm de ſua ꝓ

motione debet hunnliter obedire · ſic fecerut
ſancti pᷣdicti· Et miſit domimꝰ manũ ſuaʒ ꝛc
ꝓmotis em̃ ex oꝛdinatõne diuma ipᷣe dat graʒ

exequendidebite officia impoſita· vt euellaſ
vicia · et deſtruas .chereſes · et diſpdas et diſ
ſipes maloꝛuʒ colligatõnes et ediñces vtu

tes. t planteg .m eccłia bonas pſonas ⁊ ſuſt
cientes· St tał platus videt virgulam vigilã
tem.qꝛ ↄſiderat ſi nał idicij terroꝛem et ollaʒ
ſuccenſam ipene gebennał hoꝛroꝛẽ vt ipᷣe ti
meat et ad hoc alios inducat: q; maligni ſpũs
ad OZtrarium mnitunt · deo lequit · Quia ego cõ

uocabo omẽs cognatõnes regnoꝝ aquilonis

cp quas ſignant᷑ congregatõnes demonũ
quas dicit hic ðs congregare mntum pimit
tit demones ſuos ſideles temptare · ſieut patz

de ſancto iob· et ponet vnuſquiq ſoliũ ſuuz

rba hie remie ·Per hiere

ctoꝛ vł p̃dicatoꝛ ſignificatur

— ⸗ —— — —

dommus apter quod deus eam conſolat᷑ d·
Nuquid obliuſci poteſt mulier infante ſuũn
quaſid·nonſie nec eccleſam meam derelinquã
muri tui coꝛam oculiſ meisid eſt dipoſui te.·
claudere cdauſura vrtutũ Venerunt ſtructo
res tui id eſt doc toꝛes ſacxi · deſkrustes te ·
id ẽ heretici .a te exibut a ſacris doctonbo cõ
ſutati · Hꝛomittit etiam ei multiphcatõneʒ fſide
lium et bonoꝝ ſpualium cum dicit.· Leua m cir

in introitu poꝛtarum bieruſale p quas ſignã
tur ſacerdotes curati·q;ꝛ mnunſtrxi ſunt ſacrame
toꝛum et ſic pᷣbent alijs aditũ ad ecckiam der ·
et ſup omnes muros eius p quos ſignatur
Plati et p̃dicatoꝛes qui debent eſſe muri ad de
fenſionem płi chꝛu tiani ꝓpter quod de mali/
dicitur eʒech·xiijnõ oppoſuiſtis vos murum
domo irael · et ſup omnes vꝛbes iuda d ·½
eſt ſuꝑ alioꝛum ſidelium ↄgregatõnes ſuper

— — - –, —— ⸗ — — — —

lite⸗
lr
po
1
o

omnes em̃ pᷣ̃dictos querunt demones dñari
ꝗpter quod docioꝛes et pᷣlati debent ad oppo
ſitum conari:ideo ſequit᷑. Dedi te in cuntateʒ
munitam recipiendo caritatiue ↄſugientes
ad tuũ ſluim· et in columnã ferreã ad ſup

poꝛtatõem debiliim et in muruʒz eneu reſñ

ſtendo violentie tirannoꝝ et ſubdit diumum
auxiluum cũ dicit · et nõ pᷣualebunt qꝛ ego te⸗
cum ſum c . QTA. JII.
. T factum eſt verbum domin
⁊c · Sequitur Recordatus ſum
tui ·Moc põt moꝛaliter exponi de
igioſis generaliter et de mendi

cantibus ſpecialiter quibb ad memoꝛiã reducit
feruo: deuotõnis ſue religionis mgreſſu vt

Zuenientuis arguat᷑ tepoꝛ et remiſſo in pꝛo⸗
greſſu·et ſic dicit᷑ m ꝓꝑſona dommi. Recoꝛda⸗
tus ſum miſerans adoleſcentiã tuã ⁊c· in pnci
pio ꝓfefſionis. qñ ſecuta es me deſerto ·re:
ligionis. m terra que nõ ſemmat᷑quod ð re⸗
hgioſs mendicantibus ꝗpꝛie dicit et 2ſequẽ⸗:
ter arguit᷑ relaxatio cũ dicit· Quid inuenerũt
patres veſiri in me miquitatis et nõ loquit᷑
de pᷣmis patribus qui fuerunt valde feruetes
ſed de ſequentibus qui ceperũt paulatiue decli
nare a pᷣma pfectõne · et ambulauerũt poſt
vanitatem p ſecularuim imitatõem · et vam
facti ſunt ·.id eſt· ſupbi et cupidi ita ꝙ multi
religioſi ſolo habitu a ſecularibus ditinguuũt᷑
et aliqui peioꝛes efficumt᷑. Et nõ dixerũt vbi
eſt dommus ⁊cid eſt · nõ recognouerunt be
neſicium diuime vocatõnis ad ſtatũ religioniſ
Let traduxit p deſertum · ꝓuidendo ſufficien
ter de neceſſarijs · p terrã inbabitablem ho⸗
mmibus carnalibet vanis. p terraʒ ſitis ·id

eſt · deſderij patrie celeſtis et imagme moꝛ⸗

tis /ſ.peccato ꝗpter quod religioſi dicũt moꝛ
tui mundo · in qua nõ ambulauit vir. id eſt
ſuꝑbus inmtens ſuis virib. neq; homo ·car

nalibus mtentus. Et induxi vosego domi
nus. in terraʒ carmeli vt comederetis degu
ſtando bona ſpualia ꝑ ſtudiuʒ ſacre ſcripture
ct oꝛõnis deuote · et ingreſſi 2tammaſtis teꝛ
ram meã /peccatis veſtris et hereditate me⸗
am ·id e relgionẽ in abommatõemangelis

et hominibo apter veſtra malã ↄuerſione· Sa
cerdotes nõ dix erunt vbi eſt dommus . dẽ.

ſimplices religioſi qᷓ circa diumũ officiu dent

eſſe mtenti·nõ dixerunt illud attente nec deuo
te · et tenentes legem ilectoꝛes et ſtudetes
qui tenent ſcripturã legedo h̊ nõ opando · ne
ſcierunt me pꝛactice px mitatõem· et paſtoẽſ

p̃uaricati ſunt inagis querentes pᷣeſſe q; pꝛo
deſſe. et gphete i . pdicatoꝛes Iphetauerunt

in baalqui mterpᷣtat᷑ deuoꝛatoꝛ ſub p̃ᷣtextu p

dicationũ querentes deuoꝛare domꝰ viduayn;

Pꝛopterea xc] Mic arguit᷑ pdicatoꝛum

malicia cum ſubdit ſi mutauit gẽs deos ſuos
⁊C ··q·d non · dij miltüũ ſunt excellentie dij mer

catoꝛum ſunt diuitie dij carnalium ſunt delicie
et ſeruiunt eis immobiliter ̊ religioſi qᷓ elege
runt chꝛiſto ſeruire ip̃ᷣm relmquetes q̃runt ex
cellentias cum militib⁊ pecunias cum merca
toꝛibus· ⁊ dehcias cum carnalib. t quoniaʒ h

elſt mirabile. ſubdit · Obſtupeſcite celi ſuper H

Te· Medereliq̃runt ſontem aque viue ſugie⸗
tes oꝛõnis ſtudium et ſacre ſcripture exercitiũ

et foderunt ſibi ciſternaſ diſſipatasimmiſceẽ

tes ſe ſecula riba negocijs et gentili u doctriniſ

Eilij q́; mepheos campnes. cuntates ſunt

egipti m qua pꝛimo fuerunt philoſophi vt ha
betur pᷣmo methaphice ideo p iſtos filioſ intel
ligunt᷑ phioſophi et eon doctrina qua multi

abutunt᷑ in theologia et plus vident reuereri

dicta phoꝝ q; ſanctoꝝ deo ſubdit᷑· Zſtupꝛa
uerunt te vſq; ad uerticem apter quod ſubdit

l1 nunc quid tibi vis in via egipti vt bibas a⸗
quam turbida . id eſt docrrinam erroꝛib ple

nam· Si laueris te hic aufert᷑ falſa conſidetia

pꝛedic toꝛum que conſiſtit in ſequenti cõfeſſio
ne et celebꝛatõne que parum aut mihil valet ſi

ne emendatõne ideo dicit · Si laueris te ⁊c ch
quoniã aliqui malum ſuum ſalſo volunt excu

ſare· Sequit· Quomodo dicis· 1c ]. Gt admo

netur humiliatio vera · cum ſubdit· Vide in cõ

ualle vias tuasc· ꝓhibe pedem tuum a nudita

te. virtutis · guttur tuũ a ſiti mundane cu
piditatis. St dixiſti p obſtinatõnem in malo
Ldeſperaui ·.poſſe ſeruare pfectõnem regulari
um et ſubdit᷑ cauſa cum dicit᷑ · Adamaui qppe
alienosid eſt moꝛes ſeculariumet ſubdi pſu
nitio talum.· Quomodo conſundit᷑ fur qndo
depꝛehendit q cum furto ſuo ad moꝛteʒ du

citur · ſic conſuſ ſunt domus ilrael· id eſt reli

gioſi mali in moꝛte quia cum peccatis ſuis du
cunt᷑ ad moꝛtem gehenez.
◻. 1IEI

VSo dicitur Mic arguit in
uerecundia maloꝛu religioſoꝝ ſub
methaphoꝛa meretricis muerecun
am aliqui depoſita verecundia

ita ſe gerunt diſſolute ſicut ſeculares. veruntñ

quia deus ſemper eſt paratus recipe penitẽteſ
ſequi tñ reuertere ad me ꝛc Leua ocłos tu
os in directuʒ conſiderando tuũ religionis in

greſſum habens ꝓſñciendi ꝗpoſitum · et vide

vbi nüc ꝓᷣſtrata ſis deuiando a rectitudĩe ob
ſeruantie regularis· In vijs ſedebas expectãs

eos qſ latro tuis mał exepls iunioꝛes vrtu
tibus ſpoliando· polluiſti terꝛam. id eſt re
ligionem tuam · quamobꝛem ꝓhibite ſunt ſtil

le pluuiaꝝ id eſt diſtributõnes diuninan gra

tiarum. Et condudi᷑ ꝓpoſitũ cum dicit· Exrõs

mulieris meretricis feã e tibi p inuerecũdiaʒ

—–

peccandi· Et dixit domm ad me · Mic· ſub

methaphoꝛa gentis iſrael et uida potelt intel

ligi tranſgreſſo duplicis religionis· ſcʒ haben
tium poſſeſſiones et mendicantium· DPer iſra
el em̃ qui colebat vitulos aureos vt habet᷑ nij ·

Reg xij ſignant᷑ tranſgreſſoꝛes religionis ha⸗

bentium poſſeſſiones:qui ꝓ vicium ꝗpꝛietatii
coaceruant libi aurum et argentum vt p hoc

aſcendãt ad maoꝛem ſtatum· deo ſubdi Rct

abijt ſbimet ſuper monteʒ excelſum ſequedo
pompam ſecularium · ſubomni ligno fron
doſo ducendo vitã carnalium · Et vidit pua
ricatrix ſoꝛoꝛ eiꝰ iuda /id eſt religio mendicãti
um · Tuda em̃ conſeſſio interpꝛetat. mendicãtes
aũt ſaltem ꝓ magna pte m confeſſioniba occu
pant᷑quia ꝓ eo ꝙ mechata eſſet aduerſatrix i
rael dimmñ eam ruere de peccato in peccatuʒ

2 nõ timuit pᷣuaricatrix iuda ſ undicia mea
ſeuera ·. h abijt et ſoꝛnicata eſt· ſeq̃ndo vicia pᷣ

dicta · in omnib his non elt reuerſa. p ve
ram penitentiam· i̊ in mendacio p ſalſaʒ ſan
ctitatis ſimulatõnem·queſcᷣm hieromimu eſt
duplex imquitas:deo ſequit᷑ iuſtiſicauit aĩaʒ
ſuam aduerſatrix iſrael ⁊c]· qO tñ deus patus ẽ
ſuſcipere vere penitentes de religione vtraq; ·
ſequit᷑ · Qonuertim mi ſilij reuertetes dicit do
minus ꝛ⁊c q tñ pauci ↄpatuie reuertunt · ſeq̃t

let aſſumã vos vnũ ð ciuitate ⁊ duo de cogna

tõne ⁊c]malicia nanq; rengioſoꝝ videt minꝰ
eurabilis q;ᷓ ſecularium cõmunum qꝛ q̃nto ſta

tus altioꝛ· tanto caſus Suioꝛ et per cõſequens

ad ſanandũ difficilioꝛ ·
X reuerteris iſrael c .

cia iudeoꝝ· moꝛaliter aũt poteſt ex
poni de cõtumacia maloꝝ relgio:
ſon quib dicit Si reuerteris c· 1 accipitur
bic ſi ꝓ non· nam multi apoſtate reuertũt ma
gis coacti fame et nuditate q̃ᷓ; deuotõne ⁊ eo
dam modo cum dicit · ſi abſtuleris offendicu

la ⁊c accipit᷑ ſ ꝓ non nam plurimi reuertẽtes

de apoſtaſia.ſc offendũt ſeut anteaideo ſubdi
tur· St iurabis viuit domin? non in veritate
q reuertentes ſic te ꝓmittunt emendatõnenn

vite ·deo ſequit᷑. Nouate vobᷣ nouale au

Erentes totaliter ptina vicia auferte pꝛepu
aa coꝛdium veſtron . id eſt malas voluntateſ
ad cauenduʒ recidiuum. ne ſoꝛte egrediat᷑ vt

ignis indignatio mea puniẽdo vos in gehe

na· Annunciate in iuda· Mic pꝛenunciatur

punitio contumacie religioſoꝝ et loquit᷑ aphe
ta ꝓronice de populo uda · cum dici tCQõõsre

ZSammi ⁊c ·q d non poteritis euadere manus
regis babilonis· ⁊ p hoc ſignat᷑ ꝙ mali reij gio

ſi non poterunt euadere manus demonis de

quo ſubdit · Kendit leo de eubili ſuo pꝛedo

tem culpe

HMAoc literalter exponit᷑ de tuma⸗

gentuim ſe leuauit ad ducẽdũ ſecũ malos re
ligioſos ad inſernu: St erit in die illa peribit
coꝛ regis et pᷣncipũ /i.dolebit coꝛ bonoꝛ uz re
gentium de pditõne ſuoꝝ ſubditoꝛũ ſᷣm ilud
apłrij coꝛ x-Quis ſcandaliʒat᷑ et ego nõ vꝛoꝛ

deo in eoꝝ pſona dici Veu heu heu dñe de

bent em̃ timere ne ↄtingat hoc ex aliqua ne

gligentia ipoꝝ. Ergo ne decipiſti populum

iſtum .i.decipi pmſiſti ꝑ ſuggeſtiones demo
num dicetium . pax erit vobis · ſic ein ſugge
runt demones homĩbus· ꝙ nõ damnabunt ꝓ
ſuis peccatis · Et ecce puenit gladius vſq; ao
animã ·ip̃ᷣm iugulans moꝛte culpe et ⁊ſequet
moꝛte gehẽne · Et qm̃ boni paſtoꝛes de xditio
ne ſuoꝛu ſbᷣditon nõ ſolum dolent mente heẽ
coꝛpe:qꝛ motus ſoꝛtis anime redundat ad coꝛ
pus.iõ in eoꝝ pſona ſubdit᷑ poſtea. Ventrem
meũ doleo . dt ſubdit᷑ cauſa · Qõtritio ſup cõ
tritõnem vocata eſti. moꝛs Se ne ſup moꝛ

Xreltkis vias hieruſaleʒ ⁊c Mic
ad literã excludit᷑ iuſticia habitan
tuůimm ꝓtunc in hieruſale·p quã mi
ice ſignat᷑ militas eccleſia ĩ qᷓ ſunt
clerici et laxci et m hoc capło excludit᷑ iuſticia
la iconꝝ· et clericoꝝ in capitulo ſequenti· nam de
vtriſq; pauci 2patue ſunt iuſti et pꝑ oppoſituʒ
ↄcludit᷑ miuiticia eoꝝ· St qᷓntum ad laicos vul
gares dicit᷑ · Querite mn plateis hieruſalem an
muenietis virum faciente iudicium · q d. pau
cos valde inuenietis · Mathvij. Rꝛta eſt via q̃ᷓ
ducit ad vitam et pauci intrant pꝑ eam · Qſi
etiã viuit dñs dixerint c· ijſ aliquid ſub uura
mento ꝓmſſerint vłr dixerit nõ tenebut · Der

cuſſiſti eos et nõ doluerunt ⁊c /·iflagellis tuiſ

ſe nõ emendauerunt h obſtinati m ſuis fecibo

remanſerunt. Ego dixi hic ſequenter oſte
ditur pohtum qntum ad pᷣncipes de quibus
ſubditur. T bo ergo ad optimates ⁊c· &t ſeq̃t

LSt ecce ipi magis confregerunt uugum ſ. iu

ſticie et legis duume · Tdcirco peuſſit eos leo *

id eſt · dyabolus qui dict᷑ leo mqntũ peutit pᷣn
cipes plaga ſuꝑbie· et lupusmmq̃ntuʒ pcutit
eos ſubditoꝛuʒ oppꝛeſſione et bonoꝝ ſuoꝝ de
uoꝛatõne· et pdus vigilans /inq̃ntum pcutit
eos plaga doloſiatis et malicie· et ſubdit eoꝝ
pena cũ dicit · Omnis qui egreſſus fuerit ex
eis ſcʒ de pᷣſenti vita capiet᷑ a demonibuſ 1
punietur in gebenna Sup quo.·. Mic oſtẽ
ditur ꝗpoſitum qᷓntum ad vtroſq;ſ· vulgares
et pncipes ſimul et arguunt᷑ de inſidelitate cũ
dictur a dño· Eilij tu derenquerunt me ꝛc
arguunt᷑ etiã de luxurie feditate cũ dici Squi

amatoꝛes in femmas ⁊c et ſubdit pena cũ di·

citur · Aſcendite muros eius et diſſipate au
rendo ab eis Pſiduim angeloꝛuʒ. ſic in plona
eoꝛum decitur hiere l curauimus babilonem

—

—
—

te
tbe
ld
N
de

Cun

et nõ eſt ſanata derelinquamꝰ eam·ↄſumma

tionem aũt nolite facere G dicit᷑ eo ꝙ in vita

pᷣſenti põt peccatoꝛ ſp ad bonuʒ reuerti · Ne
gauerunt dommu ⁊c ſ.facſtis ð qnib dicitur

titũ·· Qonſitent᷑ ſe noſſe deu:factis aut negãt
neq; veniet ſuꝑ nos malumſic enim dicunt

aliqui peccatoees deus nõ fecit nos ad damnã

dum et veru dicunt ſi faciamus debitu noltrũ
idᷣo ſequit. Scce ego do verba mea m oꝛe tuo
m igne ꝛc debent em pᷣ̃dicatoꝛes ignẽ gehẽ

ne obſtinatis ĩ malo denũciare · Ecce ego ad
ducam ſup vos getem ð longinquo c ide·

demones de mferno q̃ dicunt᷑ hic gens robu⸗
ſta qꝛ non eſt poteſtas ſuꝑ terrã que eis ↄpet᷑
iob· xlj St gens antiqua nama mudi pᷣncipio
peccauerũt. St comedet ſegetes tuas c id ẽ.·
2ſumet oma bona tua· ¶ Gii dixeritis quare
nobis fecit ons de noſter bec omia vreſpõ
detur duplex cauſa:Hꝛima ẽ multiplicatõ pec

catoꝛum ↄtra dominũ cũ dicit᷑· Siẽ derehqui
ſtis me ⁊ ſeruiſtis deo alneno ⁊c]· Secũda eſt

młtiphcatio peccatoꝝ ↄtra ꝓximu que tãgit᷑

cũ dicit᷑ poſtea ⁊ nuenti ſunt in ꝓło meo m

pij inſidiantes /ſ.ſimplicibo ad defraudanduʒ
ees vᷣbis mendacibo · Quud igit᷑ fiet in nouiſſi

mis ius qd· grauiſſime pumnet·
Onfortamum filijt
lqhc excludit᷑ iuſticia clericoꝛũ et in
iuſticia 2cludi p oppoſitũ.Sʒ quia
nialicia cleri eſt occaſo tranſgreſſi
oms ppłi ſc dicit gres cũ paſtoꝛ per abꝛupta
Sradit· ꝛſeques ẽ vt ad peipitiiʒ grex ſequatx᷑.

ideo pᷣmo tangit᷑ malũ ppłi c dici.· Qõſoꝛta

mmi ꝛc et ad literã dicit᷑ yronice · ꝗpter quod
ndem eſt ac ſi diceret᷑deſolamini quia traditi
eſtis in manu dyaboli p regem babilonie deſi
gnati:· Specioſe et delicate aſſimuani ſiliaʒ ſy
on q ſiẽ mulier delicata nõ põt ſe defendere
ſic nec ꝓłus peccatis aſſuetis põt temptatõni

bus demonis reſiſtere· ideo ſubdi. Sanctiſi
cate ſup eam bellũ ·ifirmateſanctũ em̃ĩ vna
ſigniſicatõne dem eſt qð firmũ. ⁊ ſanctificare

idem eſt quod ſfirmare:⁊ ſubdit᷑ cauſa cũu dicit᷑·

Omin calũnia in medio eius ad ſubuert ẽ

dum ſimplices reſiſtere nõ potẽtes· Sicut

frigidam ſacit ciſterna aquã ſuã:ſic frigidã feẽ
maliciã ſuã ꝓ hoc ſignat᷑ ꝙ abundantia miqᷓta

tis facit refrigerium caritatis· ſiẽ dicit᷑ mathxx
iij.· Qm abudabit miquitas frigeſcet caritas
multoꝝ· Ex hoc aut ſequit᷑ obſtmatõ· ꝗpteꝛ qð

ſequit᷑ poſtea · Scce incircuciſe aures eoꝛũ ⁊c

L mmoꝛe ;Hic ponit᷑ occaſio dicti mali ꝗ
eſt malicia cleri vt pdictũ eſt de qua dicit᷑. A

minoꝛe /ſ clerico habente ſolã tonſuraʒ· vſq;
ad maioꝛemqui habet pontiſicalẽ digmitate
loss auaricie ſtudent q; p diuierſas cautelas

emammze

pecunias extoꝛquẽt· et a ꝗpheta vſq; ad ſacer
dotez .id eſt a ſimplici pꝛedicatoꝛe vſq; ad cu
ram habentẽ · et curabant contritõneʒ ⁊c · ex
cuſando potentũ peccata ꝗꝓpter queſtuʒ ꝗpter
quod cum ipſs damnabunt᷑ ⁊ grauius ðo ſbᷣ
ditur · Quãobꝛez cadent inter ruentes· St qᷣmi
am ſacriſcia talum non valent eis ſequit᷑ pꝰea
Vt quid mihi thus de ſabba affertis ccirca
quod ſciendu ꝙ omma ſacriſicia veteris legis
figura funt vmus ſacriſicij pfecti ¶· eukariſtie
quod licet in ſe ſit bonum ⁊ ſanctu tñ ſi offera
tur ꝓ obſtmatis in malo eis non valet et offe

renti indigne multum nocʒ qꝛ iudiciũ ſibi mã

ducat et bibit.jcoꝝxj ꝗpter quod replicat᷑ pe
na cum ſubdit᷑ poſtea · Rece populus venit de

terꝛa aquilonis ꝛc d eſt· exercitus demonis
ad toꝛquendu malu clen in penis et ſubditur

cauſa que eſt deſperatio coꝛreptõnis cum dici
tuꝛ verſus ſmem capłij Delecit ſufflatoꝛiuz c
loquit᷑ de deo ſicut de auriſabꝛo qui purgare
volens auꝝ apponit plübum vel ſtannum ne
igiis conſumat aurũ ̊ quando cõſumptuʒ eſt
plumbũ tunc conflatio nocet auro ipᷣm conſu
mendo deus aut ad purgandu peccata alquan

do conflat verbi docton et aliquando flagel

lis aduerſa rioꝝ:et quando ad neutru ſeqiutur
emendatio fruſtra ſit conflatio et eſt ſiignum

talis peccatoꝛ qui vbis et flagellis nõ emen
datur gehenne reſeruatur ·

(K. VII
Erbum quod factum eſt ad hie
remiam ⁊c ]In hoc ca· ſᷣm ſenſuʒ
literalem excludit᷑ falſa conſidentia
uudeoꝝ ð ſanctitate templiqua cre
debant peccata ſua ſmne penitentia expiari · qd

eſt falſum Moꝛaliter aut p hoc ſignant᷑ chꝛiſti

ani qui capellas ediſicant de rapmis vel mmi
ſtris eccleſe elemoſinas dant p hoc credentes
ſaluari ſine emendatõne peccati: deo talibo ðᷣꝛ

Nollte cõndere in verbis mendacij dicentes

templum dommi c d eſt peccata veſtra non
expient᷑ per pꝛedic ta abſq; debita penitentia:1
dicit ter templu domm ꝓpter tres radices pec

catoꝝſcʒ cõcupiſcentiam carnis cõcupiſcentiã

oculoꝝ et ſupbiaʒ vite·peccata nanq; ex eis ꝓ
cedentia nõ expiant᷑ p modum pꝛedictum Gt
quoniam ediſcia dicto modo facta cito cade
re ſolent meo ſequit᷑ poſtea. Ite ad locũ meuʒ
in ſylo.vbi fuit archa dommret tamẽ fuit de
ſtructus ꝗpter maliciam populi.⁊ ſic tempib
modernis deſtructa ſunt loca ſancta iudee ꝓ

pter peccata gentis cheiſtia ne· apter quod ſeq̃
H tur. Nonne vides qd iſti faciunt in cuntatiby
uida cC& ] d em g ante deſtructoõnem multa

peccata et enoꝛmia ſiebant in terꝛa ula:&t quo

niam boc debet eſſe cauſa doloꝛis omnibo boſa
ideo dici᷑ poſt · Tõde capillum tun ⁊c mod⸗

doloꝛis et humiatõnis· ſiẽ dici᷑ de ſancto iob
Scidit veſtimẽeta ſua ⁊ tonſo capite coꝛruit in
2à5. QW. VI1 †¼.

Der reges et pꝛincipes veteris te⸗
Mſtamenti ſignant᷑ pꝛmcipes noui te
ſtamenti:et ꝑ ſacerdotes pᷣlati noſtri:et per ꝓ
phetas doctoꝛes ⁊ pdicatoꝛes catholici: per

igit᷑ oſſa que poſt moꝛtem remanent carne pu

remanent punienda· ec aũt oſſa ſepulta ſunt
q;diu ſunt occulta iq̊ ad ſolem expandunt᷑ quã:
do publice perpetrant᷑ · qdð in multiſ de omnib
ſtatibꝰ pꝛedictis ſit hodie.nam publice peccãt
et muerecunde in ſcandalũ magnu populariũ
deo ſubdi min ſterquilinium ſup faciem terꝛe
erunt ·ſcʒ p in’famiam ipᷣon mter habitatoꝛes

nem legis dume h etiã legis nature · ideo ſub⸗
dit · Miluus ĩ celo cognouit tempus ſuũ ⁊c

dieuim domm id eſt legem nature ſcriptam

ſapientia ſua que terꝛena eſt ammalis ⁊ dyabo
lica vt dicit᷑ acobinij·puertit eim legem natuẽ
que dicit·hoc facias alij quod tibi vis heri hoc
non facias alij quod tibi nõ vis ſieri. ꝗpter qð
contra ſapientiam talum dicit· Quomodo di

ticia eſt apud deum · apter quod ſubdi · Vere
mendacium operatus eſt ſtilus mendax ſcriba
rum.Et ſubdit᷑ ipᷣoꝝ pena cuʒ dicit Pꝛopte
rea dabo mulieres eoꝝ exteris ꝓ mala tepo

ſticie ſubuerſoꝛibo infli genda · ꝗpter quod ſub⸗
ditur verſus finem capłi. Tranſijt meſſis id

ri hoc dicit᷑ in pſona Damnatoꝛuʒ ſicut et ulud

perditõnis 2c. XKX.

I

Encrepata malcia populi inde hie⸗
remias hic ſe conuertit ad lugendũ

dicto populo infligendas et mn hoc dedit exẽ

bi ſt ubditoꝝ. et apter penas eis mfligendas in

em antiquoꝝ fuit tondere capillos in ſignum

tempore illo at dommus
eiſcient oſſa regis iunda ce.

habitantes in hieruſalem religioſ. Der iſton

trefacta·ſignant᷑ eoꝝn peccata que poſt moꝛteʒ

terꝛe · ⁊ q; plures de talib ĩ ſua malicia ſunt ob
ſtmnati ſequit᷑ Nullus eſt qui agat pemitentiã
ſup peccato ſuo ⁊c Talis ant obſtinatio obſu
ſcat mtellectum non ſolum quãtũ ad cognitio

ſcʒ ad agenduũ ea que pm naturã ſuam ſunt con
uenientia: populus auũt meus nõ cognouit iu

in coꝛde ſuo:⁊ tñ tales frequenter ſe iactant ð

citis ſapientes noſ ſumꝰ·q; talis ſapietia ſtul

ralia hic diffuſe poſita ſignant᷑ mala eterna iu⸗
elt tempus merendi. et nos ſaluati nõ ſumꝰ?]
tempoꝛe merend negleximus bñ opera⸗
ſap v. Qiud nobis ꝓfuit ſupbia ⁊ diuitiaꝛũ la
ctantia quid contuut nobis tranſier unt omia

velut vmbꝛa· laſſati ſumus in via imquitatis

Vis dabit capiti meoaè quaz 2c 4

popuh ſui culpas et penas ꝗpter B

plum eccleſie pꝛelatis lugendi ꝗpter peccata ſi

eternum nec requirit᷑ hic alia moꝛalitasquia
ſenſus literals eſt etiã moꝛalis ·

gregatio que mi plurib caret bonis opib· qð

aliqñ ↄtingit in religioſis et ſecularibi igit᷑ li
&num de ſaltu accipit᷑ cũ aliquis inſufficies ſciẽ
tia pariter et vita ad eccłie regimen eligit᷑ vel
aſſumitur vt inde ſiat ydolũ:de quo dicit᷑ zachö.··
xj·O paſtoꝛ et ydolũ derelinquens Zregem.
opus manuũ artiſicis] tab em ꝓmotio e ab
homibus et nõ a ſpuſancto · Ruro 1 argento
decoꝛabit illud. q tales ꝓmotoẽs pꝛomouẽt
eum ad Zgregatõem auri et argenti vt habe
ant ptem ſibi clauis et malleis compegit ilð
vt nõ diſſoluatur tales em pꝛomoti non ſtãt
in ſtatu paſtoꝛali ꝑ virtutẽ intellectualem vł

moꝛalem ſed p potentiã tempalẽ. In ſibitudi
nem palme fabꝛicata ſunt nãa q̃ platat palmaʒ
non comedit eiꝰ fructuz qꝛ cõmuniter moꝛit
ante palme fructiſcationeʒ. ſipiter qui pꝛomo
uet pᷣlatum inutilẽ nõ pcipit inde fructuʒz dul

cem meriti ſed amarũ peccati: poꝛtata tollen
tur·nã a pꝛomotoꝛib imcõuementer ſuſtetãa?=
cq meedere non valent ſcʒ p viam moꝛuũu.
Docirma ·Mic moꝛali aꝛgui᷑ doctria cuꝛri
oſa cũ dicit· Doctrma vanitatis eon ſcʒ mul
toꝛum theologoꝝ qui magis ſtudẽt curioſita
ti q; veritati et cũ maioꝛi pondere allegant au
toꝛ itates phᷣi et cõmentatoꝛis·q; dicta noſtri
ſaluatoꝛis. Lignũ inuolutũ tał em̃ doctrma
ſicut lignũ aridũ caret humoꝛe deuotẽms ·ꝛ ẽ
muoluta verbis oꝛnatis. de tharſis affertur
c tharſis exploꝛãs gaudiũ interpᷣtatuxr.deo
ſignat doctoꝛẽ vanũ qui nõ querit docere vti
lia ſed mag curioſis auditonbus plancetia. et
auru de ophir · qð interpᷣ̃tat᷑ radians·q; non
curat de veritate ſed magis ð apparentia fame
Lopꝰ axtiſicis et nõ dei:q; tał doctrina nõ eeft
ex inſtinctu ſpuſſancti· iacmctus ⁊ purpuꝛa
indumentu eoꝝ ·nã anhel ant ad pontiſicalem

oꝛnatů.· Dommus aũt deꝰ J. qc oſtendi

diuma vitas iixta pᷣdictonꝝ falſtateʒ· vt oxo
ſita iuxta ſe poſita magis eluceſcant· ideo diciẽ
Dommus autẽ deus verus elt .. in lectis et
verbis · Qui ſecit terram ĩ ſoꝛtitudĩe ſua ⁊c

7

Vdite verbum dommi ꝛc ]
HPoſtq; hieremias luxit popul ſu
peccata · reuocat euʒ a ſua malicia
pmo reuocat eum ab ydolatria d ·
uuxta vias gentium nolite diſcere ⁊c et ſub
ditur cauſa cũ dici᷑ · q; leges populoꝛũ vane
ſuntnam inducũt ad ſeruiendu ydoł qᷓ mibil
ſunt vt dicit· jcoꝛ vnj. ⁊ ſubditur rõ cũ dicitur
Lignũ de ſaltu p̃idit ⁊c]· Moꝛaliter p ſaltũ
ciuus ligna ſunt in fructuoſa ſignat᷑ quelibʒ cõ

id eſt· terrenos pᷣncipes ad deſfenſonẽ bonoꝝn
et punitõem maloꝝ· pꝛeparat oꝛbem id elt

— — —,— —

E ☛

–☛ —–

.

— — —-, — —

ſi,
in
ad⸗
tſut⸗

Vane

hl
tur
llti
bch

eccleſiam. m ſapientia ſua ſ euangelica 1n5
phᷣophica · ⁊ pꝛudentia ſua extedit celos. id ẽ
bommes ⁊templatiuos oſtẽdit ad pꝛaxim re⸗

Simmis eccłeapter populi neceſſitatẽ· ad vo

cem ſuã dat multitudmẽe aquaꝝ id eſt· ſanaꝛu
doctrmarũ · et eleuat nebulasi p̃dicatoꝛes
ad p̃dicanduz de quibo dicit eſa · lx · Qui ſunt iti
qui vt nubes volant ⁊c Eulgura in pluuiam
facit ·id ẽ· toꝛmenta dumitus commmata ceſ

lſare facit ꝑ pluuia lacrimaꝝ · exemplũ de nini⸗

uitis penitentiã agentibo ad ione pdicatõnez
et educit ventũ de theſauris ſuis ·i· młtiplex
ſpuſſancti donũ de ſapĩe ſue occultis. Stultꝰ
factus eſt omĩs homo a ſcientia ſua na ad ta

Erbum quod fackum eſt 2c
Scẽdm ſenſuz literalẽ reuocat᷑ h po⸗
pulus iudaicꝰ a moſayce legis trãſ
eſſione· moꝛaliter aũt reuocatur

Ppłus chꝛiſtianus a legis euangelice traſgreſ

ſone· maledic tus vir qui nõ audierit verba

pacti huiꝰ quod pᷣcepi ſ.ego chꝛiſtus. patri

bus veſtris i apłis et ndelibo alijs ĩdie qua
eduxi eos de terra egipti ⁊c ſicut em lex mo⸗

ſayca data fuit qnquageſima die egreſſioĩs po

puli de egipto · ſc lex euangelica pſpinſanctu

ſcripta fuit in coꝛdiba apoſtoloꝝ qᷓnquageſima

die eductõnis patrũ ð limbo qui dicit᷑ foꝛnax
ferrea gpter longam detentõentſeʒ a pncipio

mud vſq; tunc · Kudite vocẽ meã c · mihi ſi

deli obediẽdo· vt ſuſciteʒ iuramentũ qð ura⸗
ui patribus veſtris in iuramento nanq; dun

no fcõ prib ð ira ꝓmiſſiomis intelligebat᷑ pᷣn

cipalit ꝓmiſſio de terra viuentiũ · ſicut oſtendi
geñ/xv· m expoſitõne literali.et hec pmiſſio p
cheꝛiſtũ eſt impleta.do ſequit᷑· ſiẽ eſt dies
nam a tempe eductõnis de lunbo dat ſidelibo
purgatis vera beatitudo. ?nuenta eſt c
OQm multi chꝛiſtiani et ſpecialiter mali clerici
et religioſ declinant a veritate euangelij dici?ẽ
poſtea. nuenta eſt 2iuratio ĩ viris iuda id
eſt mala colligatio in dericis qui ſignant᷑ p vi

ros uida·id ẽ· 2ſitens·q;ꝛ ðputati ſunt ad ↄfeſ⸗

ſionem diuine laudis · et habitatoꝛib hieruſa
lem pid eſt. in relgioſis qui debent eſſe paciſi:
ci et quieti et tñ multi clerici faciunt litigia et

appellatõnes et multi relgioſi ſunt ſuis ſupio⸗

ribus rebelles ido ſubdit᷑ Reuerſ ſunt ad ini
quitatem patrũ ſuoꝝ pꝛioꝝ·ſ.adaʒ et eue qui

fuerüt deo mobedientes et ſubdit pena cũ dꝛ

Linducã ſup eos mala de quibus nõ exibunt
nam m inferno nulla eſt redemptio. t de cele
bꝛantibus indigne dicit᷑ poſtea· Quid eſt ꝙ di
lectus meus in domo mea facit ſcelera młta

ſiguu magne dilectõis ẽ qñũ dommꝰ admittit
aliquẽ ad ſui coꝛpis et ſanguinis ↄſecrxatöem

ua ptingere nõ põt ſcientia humanitus repta

—

pꝛopter quod peccata talium ſcelera dicunk p

pter grauitatem· nec p celebꝛatõnem expiant

ſiD magis aggrauant᷑ o ſubdi · Nũquid car

nes ſancti.ſ.agni ĩmaculati ieſu chꝛiſti auſe·
rent a te malicias tuasqd·non h̊ magis mul
tiplica bũt · Et ſubdit᷑ debita condicio clerici et
religioñ cum ðꝛ · OQliuam vberẽ ⁊c · debet · n ·
eſſe vber oliua p pieta tẽ pulcra p cõſcietie pu
ritatem fructifſera ꝑ opis boni multiplitateʒ
ſpecioſa ꝑ conuerſatõnis honeſtatem nomma
ta p fame celebꝛitateʒ· t ſubdit᷑ oliue dicte de
terioꝛatio cum dicit᷑· Ad uocem loquele gran
dis id ẽ dyabolice ſuggeſtioms exarſit vinea
idem ſignat᷑ hic p vmeam qð pꝛius p oliuam

de qua ðᷣ eſa· v· Vmea dommi exercituũ domꝰ

irael eſt· Sed hec vmea exarſit igne carnalita⸗-

tis ⁊ cupiditatis et combuſta ſunt ommia fru ⸗

tecta eius d eſt omnia dei dona ·
Vſtus quidem tu es domine c
DPer hoc aut ꝙ ſanct us hieremnas
in hoc capło dñm interpellat cõtra
vſecutoꝛes ſuos eis optando penã
tempalem · d infra · Qongrega eos qſ grege
ad victimã ꝛc oſtendit ꝙ innocentes poſſut
licite ʒelo iuſticie diume optare penas coꝛpo⸗

rales et tempales ſuis pſecutoꝛibo.q funt que

dam medicine vt ſic vexatõne dãte mitellectu
coꝛrigant᷑· vł ſaltem ad male agendũ impotẽ
tes efficiant᷑ ̊ quomiã innocentes parati debet
eſſe ad grauioꝛa ſuſtinendũ ſi dommus volue
rit deo ſequit· Si cum peditib curꝛens labo
raſtiquod eſt minus · quomõ poteris cum
equis contendere quod eſt grauiusquaſi·d·

ſi penalitates vite pntis cum difficultate ſuſti

nes· quomodo penas purgatoꝛij poteris ſuſti
nere · bec em̃ meditatio cuʒ maioꝛ patientia ſu

ſtmere facit vite pntis malaet quoniã ad ideʒ

facit paſſionis chꝛiſti memoꝛia· deo ſubdiẽ in
euis pſona· Dedi dilec tam animã meaʒ m ma
nus mimicoꝝ eius facta eſt hereditas mea ſid
eſt plebs uidaica quaſi leo ĩ flua c rugies
contra me nequicia magna Dedit contra me
vocem .d. cruciſige cruciſige eum· mdeo odiui
eam volendo p romanos euis pumitõneʒ · de
qua ſubditur · Nũquid auis diſcoloꝛ heredi

tas mea c·fuit em plebs iudaica p romano-

partim rubea ex ſui ſangumis effuſone ⁊ par
tim nigra ex cinitatis cum populo cõbuſtione
&t quoniam pᷣncipes romanoꝝ non ſolum
pſecuti ſunt iudeam q etiaʒ poſtea grauiter ec
cleſiam tempoꝛe neronis et alion tyrannoꝛum
ideo ſubdit᷑ pena eoꝝ cum ðꝛ: Mec dicit dom
nus aduerſus om̃es vicmos meos peſſimos
dicuntur aut romani chꝛiſtianoꝝ vicini eo
chꝛiſtiani inter eos habitant· euellã eos ð ter
ra ſua płres em̃ impatoꝛes romani xpᷣianoꝝ

*

perſecutoꝛes fünt de ſua dignitate deiecti · ſ·

nero dom icianus et plures alij. Zt cum euul⸗
ſero eos cõuertar et miſerebor eoꝝn. ſ· tẽpo

re conſtantin qui baptiſatus pcepit gratiam

chꝛiſti et cũ eo magna pꝑs ꝓpłi romani
8Sc dicit dominus ad me vade
et poſnde tibi lumbare lin eum
⁊c ·¶ Per hieremiã qui interpꝛetat᷑
excelſus dommo ſignat᷑ dñs nr̃ ie:
ſus chriſtus ad patris dextram eleuatꝰ.marci
vltimo· p lumbare vero lumbis eius adherenſ
Płus chꝛiſtianus qui ſibi debʒ adherere p ſidẽ
foꝛmatã ca titate ̊ quia multi ab ea decmant·
iubet᷑ lumbare poni in eufrate p quod ſignat᷑
declinatio ad amoꝛem terꝛene cupiditatis ⁊
lectatõnis carnalis · ⁊ ſic putreſcit vicijs · Per
foramen petre in qͥ ponit᷑ in malis obſtmatio
ſignat et ſic inutilis ad omne bonũ homo red
ditur · ideo dicitur · SRt ecce computruerat lum
bare ita vt nulli vſui aptũ eſſet· Ge ſequit pe⸗
na cum dicit᷑· Mec dicit dommus deus ilrael
omnis laguncula implebit᷑ vno p vmũ enim
moꝛdicatuiũ ſignatur pena vt ptʒ in litera ſe
quente · et per impletõnem laguncule mag m
tudo pene⸗e· CNMA. III
h.- Vodð factum eſt verbum do⸗
mm ad hieremiaʒ de ſermoni
bus ſiccitatis. ⁊c .. DPer quã ſig na
tur in eccleſia arefactio deuotõnis.
deo ſubdit · Luxit uidea c · p quã ſignatur
eccleſa p chꝛiſtum et apoſtolos qui fuerũt iu
dei in hieruſalem pᷣmo ſundata· que nunc habʒ
lugendi materiã ꝓpter anditatem deuotõnis

et doctrine ſalutaris· nam multi theologi ni⸗

nis ſunt occupati erga curioſa ⁊ mutilia de qꝗᷓ
bus nũquã ſcient veritatem· ⁊ dato ꝙ ſcirent
docent mihil ꝓficeret ad animarũ ſalutem et
poꝛte coꝛruerũt .id eſt pꝛelati qui poꝛte dicut᷑
eccleſie eo ꝙ p eos alij debent ingredi ad vitã
et ip̃i ꝓ magna pte coꝛꝛuerũt per ſuperbiam·

ſicut angeli ſuperbientes de celo ceciderunt m

terꝛam vobſcurate ſunt iſte poꝛte p ignoꝛã
tiam · et q; magis ſtudent ad congregandũ pe
cunias q; ſcientiaʒ· et clamoꝛ hieruſalem aſcen
dit id elt. murmur popuh contra eos et ſi ta
cerent lapies clamare deberent·. Maioꝛes -
Hic ponit᷑ malũ ſequens er doctrina curioſa
cum d · Maioꝛes miſerunt minoꝛes ſues ad
aquam ]nam epiſcopi aliquos de ſiuis ſubditiſ
licenciant vt vadant ad audiendũ doctrin am
ſalutal em et ſimiliter ſupioꝛes religionuũ id ez
ſaciunt 1 ſequit᷑ repoꝛtauerut vaſa ſua vacua 1
ſcʒ ſalutari doctrina. Confuſi ſunt ⁊ afflicti.
nam ĩ addiſcendis curioſs magnus eſt laboꝛ
1 paruz aut nihil vtilitatis · vnde ſubdit᷑ · opue
runt capita ſua p̃ confuſone:nam aliquãoo de

communiby ad ſalutem ptinentib interrogan
tur ⁊ neſcumt reſpondere · et ſubdit cauſa. qm

nõ venit pluuia ĩ terꝛa /id eſt. doctrma ſaluta

ris ad aures audientis · Qon ſuſ ſunt agrico⸗
le lid eſt.p̃dicatoꝛes quoꝝ officiũ eſt in agro

dominilaboꝛare·h̊ neſciunt ꝓpter deſectu ſeie

q; lectoꝛes nõ legunt eis vtilia de quibo dent
populũ inſoꝛmare. deo ſubdit · ¶ erua pepit
in agro et reliquit id eſt.ſimplex pſona bonũ
opus ſchoatu cito reliquit· qꝛ nõ erat herba 4

dẽ · ſomentũ vtilis pᷣdicatõnis. et onagri ſte
terunt in rupibus per onagros in ſolitudĩe

cõmoꝛãtes/hgnant᷑ pᷣmi religioſi ↄtẽplationi

vacantes · tumultus ſocularuum fugientes ſed
modo mutatu eſt pᷣdicamentũ nam młti ſe imn

gerũt negocijs ſeculariũ vt aſcẽdat ad p̃latõis
ſtatu.iðᷣo dici᷑· Traxerunt ventũ quaſi draco

nes aſpirantes magis p̃eſſe qᷓ; pꝛodeſſe · de

ſecerunt oculi eoꝝ a ↄtemplatõne diumoꝛuʒ
Lq nõ erat herba·i.deuotõms fomentũ· Gt
qm̃ talis doctvina ſubtrahit᷑ aliqñ ꝗpter audi
toꝛũ defectũ ſiẽ eʒech·iij· ca · ðꝛ linguã tuã adhe
rere faciam palato tuo q;ꝛ domus exaſperans
eſt. iðo ſubdit᷑ ſi miquitates noſtre reſponde
rint nobis c· et ponit᷑ hic ſi ꝓnon. Qua⸗
re ⁊c· Moc expomt᷑ de domĩo noſtro ieſu xpᷣo
qui deus eſt ab eterno · ideo dici· Quaꝛe qua
ſi colonus futurus es in terra· humanitatem
aſſumendo· et quaſi viatoꝛ declinans ad manẽ
dum :ſcʒm aliena domo. Mathᷣ·xviij· Vulpeſ
foueas habent et volucres cel nidosfluis au
em hommis nõ habet vbi caput ſuũ rveclinet
Quaſi vi vagus .diſcurrens hinc et inde ad
pᷣdicadum · vt foꝛtis . m deitatẽ · qui nõ põt
ſaluare m iideoꝝ erroꝛem · qui putabãt eu
purum homĩem · ideo deriſoꝛie dicebant mat

xxvij. Alios ſaluos fecit ſeipſum nõ potelt ſal
uum facere · Ad queſtionẽ vero facta reſpõde
tur veracit ꝙ bec omnia ſuſtiniit ꝓ noſtra ſa

moyſes et ſamuel ⁊c Ex hoc ptʒ
ꝙ oro uiſtoꝝ ſacta ꝓ pctoꝛibus ob
matis nõ habet ꝓ pis effectum ·

ideo ſequi Mec dicit dommus qui ad moꝛtẽ

2d moꝛtem c.]· Per ſeptem qᷓ ponunt᷑ bic poſ
ſunt notari ſeptem vicia capitalia ꝗpter qᷓ dam

nant᷑ peccatoꝛes obſtmnati · Per moꝛtceʒ qᷓ facit

computreſcere luxuria de qua dicit greg ĩ mo
ralib· umenta ĩ ſuo ſtercoꝛe cõputreſcere eſt
in fetoꝛe luxune vitam fimne. Der gladiũ iꝛa
que ſacit inſuge:e ad ociſionem· DPe⸗ famem

inſatia bilis auaꝛicia.· Deꝛ captiuitatẽ animũ de
peimente accidia · Peꝛ canes coꝛꝛodentes moꝛ

dax juidia. Der volatilia mmis eleuãs ſupbia

Neꝛ beltias teꝛꝛe deuoꝛantes voꝛax gula:-

Multiplicate ſunt .. Eic deſcabitur malum

T dixit dis ad me ſi ſteterſt

pꝛoueniens ex defectu platoꝝ cũ dici?᷑. Mul⸗

tiplicate ſunt mibi vdue nam eccleſie multe

derelicte ſunt a ſiuis paſtoꝛibo qᷓntũ ad fructũ
animan ſ̊ nõ qntu ad leuatõnẽ pecuniaꝝ quaſ
expendunt exceſſiue in pᷣncipũ negocijs.⁊ alij
qð peius eſt in venationib et aucupijs et alij
quod peſſimũ eſt in rebus bellicis: nõ ꝓ ſua ec
cleſa deſendenda · h frequenter ꝓ alia indebi⸗
ta cauſa et in alijs malencijs· Induxi · pnuſſi⸗
ue · ſup matrẽ adoleſcentis id eſt. ppi ign oꝛã
tis et inſoleſcentis · vaſtatoꝛẽ ĩ meridieid ẽ

demoniũ meridianu deuaſtans bonũ pki api
delectu paſtoꝛis boni. Inſirmata eſt que pe⸗

perit ·i. eccleſia que tempe boni ſponſi parie:
bat multos ſilios bonos. mſirmata ẽ qᷓ pepit
ſeptem ·tempe ſponſi defectuoſ defecit ami:
ma euis /idẽ/ deuotõis ſpus· Occidit ei ſol
ſapientie · cũ adhuc eſſet dies tempus bene
opandjiet ſic dicit ſaluatoꝛ iohix· Me opoꝛtet
opari opa eius qui miſt me donec dies eſt ⁊c
Ve mihi · Verba ſunt hieremie ad literã con
querentis de pſecutõ ne ſibi mota a ſuis cunb⸗
pter ꝗphetia veritatis: et in hoc ſignat queli
bet p̃dicatoꝛẽ vł doctoꝛẽ bonũ qui apter do/
ctrinam veritatis fſit odioſus malis hommb
et pſecutõem patit᷑ ab ip̃is· qm dommꝰ tales
2olat᷑ ſequit Dicit dommꝰ ſi nõ relquie tue
in bonũ /inõ dubites quin opus tuũ habeat
ſinem bonũ.· ſñi non occurri tibii.occurram
Im tempe aft lictõis · dando tibi patietie vir
tutem et meã ſolatõnem· ꝛdeo ſequit᷑ poſtea
Et factũ eſt mihi verbũituũ ĩ gaudiũ ⁊c·.
St ſi epaueris lic oſtedi merituũ boni p̃di
catoꝛis vł doctoꝛis cũ dicit᷑. ſi ſepaueris pcio
ſum a vili/ianimas cheiſti ſanguine pcioſo re

demptas a vilitate peccati p tuaʒ doctrinã. q̃ſ

os meũ eris . qꝛ verbuʒ boni p̃dicatoꝛis ẽ ver
bum ſaluatoꝛ is Mathx. Non em̃ vos eſtis
loquimimi h ſpũs patris veſtri qui loquit ĩ vo
bis· Rt dabo te populo huic ĩ muruũ eneũ ⁊c 1
es em e ſoliduʒ durabile et ſonoꝝ ſic pdicatoꝛ
vł doctoꝛ bonus in aduerſis eſt ſolidus pꝑ pa

tientiam· durabilis p 2ſtantiã et ſonoꝛus per

eloquentiã efficacem
. XV
B T factum eſt verbum dommi
ad me dicens non accipies vx
M Orem ⁊c ]·Vxoꝛ accipienda ẽ vera
apientia ſiẽ dicit᷑ ſap· vnj· Manc q̃ñ
ui mihi ſponſam aſſumere . It poppoſitũ mun
dana ſapiẽtia que vt dicit iacobi.iij eſt teꝛꝛena
amimalis et dyabolica ẽ mulier refutada· 1 ſic
dicit᷑ hic.· Non accipies vxoꝛẽ et nõ erunt tibi
filij ac·i· nõ facies opa a ſapientia mundt ꝓce
dentia que ſunt fraudes. lites ↄtentõnes et ſi
mila· Moꝛtibe egrotationũ moꝛumt᷑ ·a dicit
moꝛtibus ꝗpter moꝛtẽ culpe ⁊ moꝛtẽ gehene

—

quibus moꝛiunt tales ſilios ſacientes. nõ ſepe

lent᷑ p occultatõnem nam talia veniunt ad cõ
munem noticiam · ideo ſubdi in ſterquiliniuʒ
erunt p ſcandalũ ĩ mfamiam. et erunt cada
uera eoꝝ in eſcam volatilib cel ⁊c id eſt. ani
me eoꝝ in peccatis putreſacte tradent᷑ demo
nibus qui ꝑ volucres deñngnant᷑ math.xiij·in
pabola ſemmãtis cum dicit᷑ ⁊ volucres celi co
mederunt illud · id eſt demones vt ſaluatoꝛ ex
ponit ibidem Et q; in inferno mulla eſt conſo
litio ideo ſubdi Ne ingrediaris domum cõ
uiuij ꝓ quod inteligit᷑ excluſus omnis modꝰ
Saudij. Reſduum huius capłi ad literam ẽ re
peticio pumtõnis iudeoꝝ p caldeos. p quam
ſignant᷑ pene damnatoꝛum p ſpũs malignos
q̃ nõ eſt a nobis plene explicabilis· iõ penſeo.

Sccatum iuda ſcriptum eſt ⁊c·

Juda cribus erat regia et ſacerdo
tali cõmixta.⁊ ſðo ſignat ſtatum p
BW latoꝛum quibus ðꝛ petriij vos e
is genus electum regale ſacerdotium 2c Et
q; quanto ſtatus altioꝛ tanto caſus Zuioꝛ ·iðo
dicit¶ Peccatum iuda ſcriptuʒ eſt ſtilo ferꝛeo

id eſt indelibꝛliter · qr ꝗpter euus grauitatem

difficulter poteſt deleri· exaratum ſup latitu
diem coꝛdis eoꝝ p quod deſignat᷑ dilatatio
huius peccati ad alos p exemplum Cregoꝰ.
in paſtoꝛali. Qum paſtoꝛ p abꝛupta graditur

conſequens eſt vt ad p̃cipitium Srex ſequatur
⁊ min coꝛnib araꝝ eoꝝ ·id ẽ in mitris ſuis coꝛ

nutis que mnimis ſumptuoſe oꝛnate ſũt auro
et lapidibus pꝛecioſs ad oſtentatõnem de bo
nis que deberẽt expendi ad paupum ſuſten ta
cõnem· Qum recoꝛdati fumt ſilij eon ararum
ſuaꝝ ⁊c]¶eoꝝ ſilij dicunt᷑ hic clerici mferioꝛes
mente tractantes vitam ſupioꝛum in vanita

tibus et carnalitatibe ſtudent eos ſequi. Eoꝛti
tudinem tuam ⁊ omnes theſauros tuos in di

reptõnem dabo ]nam aliqui eoꝝ coꝛpa ſua et
dunitias ſuas expendunt diſcurꝛendo laboꝛã
do ꝓ tempoꝛalibe negocijs pꝛincipuʒ ſperãtes
P hoc altiis ꝓmoueri: ideo ſequi Maledictꝰ
homo qui conſidit in homine ꝓ tali ꝓmotõe
ideo ſequit᷑ erit eĩ quaſ mirice id eſt muti
bs ad ediſcui eccleſie· ſcut mirice non valent
ad materiale ediſcium nec ad faciendũ fructũ
ꝓ paſtu hommum · non videbit cum venerit
bonuz quia carebit vinone dunna · Et ecõtra
rio ðꝛ de bono pꝛelato· Benedictus vir id
eſt pꝛelatus vᷣtuoſus. qui conſidit in domĩio
de bonis gratie et glone obtinendis ab eo 12
erit quaſ lignuʒ quod tranſplantat᷑ ſup aq̃s j.

d eſt ſemp melius ꝓnciendo et nõ timebit
cum venerit eſtus ·ſcʒ pſecutõms humane vel

dyabolice temptatõniſ Pꝛauum coꝛ hoĩs
HMic poni᷑ vnde malum hominis oritſcilicʒ ex

inclinatõne mala ex parentiby contracta ideo
dicit᷑ · Pꝛauum coꝛ hom inis . Ceñn· viy Sen
ſus et cogitatio humani coꝛdis pꝛona ſunt ad

malum ab adoleſcetia ſua · inſcrutabile c].

ſcʒ ab homme ſed non a deo ðo ſubdit/ Ggo
dommus ſcrutãs coꝛda ⁊c& Perdix fouit oua
aliena que furatur · ⁊ quando pulli ſunt nati
fugiunt ab ea:ſic duntie male aquiſite freqᷓʒter
ab alijs rapuint᷑ ⁊ ſic laboꝛantes ad eaꝝn acqui
ſitõnem defraudant᷑ ꝗpter quod non eſt m eis
ſpes ponenda·ſ̊ m gloꝛia fſuturado ſubditur
Solium gloꝛie ꝛc·ſequit᷑ expectatio iſrael
econtrario dicit᷑ de non confidentibus · Dñe
omnes qui te derelmquũt confundent᷑ in hi

nali iudicio· recedentes a te in terꝛa ſcribent

id eſt in inferno qui dicit᷑ eſſe in terꝛe ꝓfundo
Ecce ipᷣi dicunt vbꝛ elt verbum dommi · veni
at · Scðm ſenſum literalem hoc dicit᷑ yronice
et imiliter in peccatis obſtmati derident pꝛe⸗
dicatõnes de penis imferni ⁊ gaudijs padiſ h
q; pꝛedicatoꝛ non debet ꝓpter hoc dimittẽ ſue
pꝛedicatõnis off icuim ſequit᷑· Et ego nõ ſum

turbatus te paſtoꝛem ſequens ⁊ dieʒ homĩis

non deſideraui id eſt vitam voluptuoſaʒ Sic
dicebat paulus. Caſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſer⸗
uituteʒ redigo ne foꝛte cum alijs pꝛedicaum
pᷣe reꝓbus efficiax · St q; pꝛedicatoꝛ veritatis

aliquando ꝗpter hoc ſuſtinet pſecutõnem ſeqᷣt
Non ſis mihi tu foꝛmidĩ lid eſt auferas a me

hommum foꝛmminem p tuam conſolatõnem

et ſubdit cauſa cum dicit · ſpes mea tu domme

in die afflictõnis·

SVHE

ſcende m domum figuh ·
In domum niguh deſcendere ẽ dei

potentiam fragilitateʒ ꝗpꝛiã 2ſiderare ibi
audies verba mea nam humilibus reuelatu⸗
veritas duima ·. Mat xj. CQonſhteoꝛ tibi pater
domine celi T terꝛe· quia abſcondiſti bec a ſapiẽ
tibus ⁊ pꝛudentibus ⁊ reuelaſti ea puulis. et

ecce ip̃e faciebat opus ſup rotã p ſigulu ituʒ
intelligit᷑ deus · cuius ſpeciale opus eſt homo

ad imaginem dei factus ⁊ pꝛeſidens alijs cre
aturis mferioꝛibus.⁊ jdeo dicit᷑ factus ſuper
rotam . id eſt creaturis coꝛrup tibiub pꝛeſide

tem · Ceñ·.j.· Et pᷣt piſcibus maris ⁊ volatilibo.

c · et diſſipatum eſt vas ⁊ c . ipᷣe adam cuiꝰ
coꝛpus exat vas animeet amima ſcientie: quia
factus fuit pfectus in ſcientia potens docere
ſicut et generare · Qõ uerſuſq; fecit vas alten

id eſt chꝛiſtum qui dicit᷑ nouiſſimus adam · ·

coꝝ· xv· ſicut placuerat in oculis eius ð chei

ſto nanq; dicit᷑ mathiij llic eſt ilius meus di
lectus in quo mihi complacui · Poteſt etiã alt
exponi de eodem homine qui p ſe ip̃m diſſipat

rbum quod factum eſt ad hie
remam a dommo dicens de⸗

p culpam et a deo repat p gratiam. Ołe xiij.
Perditio tua ex teiſrael · timmodo ex me auxi

lum tuũ · Sibiter põt exponi de vno regno vł

„2 „

de vna gente vt patet de miniuitis · ione · iij. iõ
ſequitux · Repente loquar aduerſus gentem
et aduerſus regnuũ Et ſequit᷑· Si penitentiaʒ
egerit gens illa ⁊c agam ⁊ ego penitentiam
c. SEt dixerunt venite cogitemꝰ cõtra hie
remiam cogitatõnes·. Per iſtos ſignant᷑ man

clerici et mal ſacerdotes qui machmant᷑ ↄtra

paupes pᷣdicatoꝛes et ſuggerunt pᷣlatis vt au
ferant ab eis poteſtatẽ pdicandi et audiendi

eſeſſiones d· qd ſequitur Non em peribit lex

a lacerdote ⁊c dicunt ein ſe ad regimẽ eccłia
rum ſuaꝝ ſufficere et hoc frequentius dicunt
illi qui minus ſufficiunt. nã intelligentes pon
dus oneris ſui libenter volunt ab alijs adumia
ri. Venite et pcutiamus eũ limgua dicendo
popuł qꝛ nõ habent poteſtatem niſi de licetia

ꝗpꝛij ſacerdotis quod tñ eſt fłm. cũ maio? ſit

poteſtas pᷣlatoꝝ· t qm in talbus recurreduʒ

eſt ad deũ · ſubditur · Attende dommne et audi
voces aduerſarion meoꝝ dando eis peniten
tie ſpmn · Nunquid reddit ꝓ bono malũ. q d·

ſic· qñ ꝓ adiutoꝛio reddit᷑ pſecutio ·
6Ec diit dommus vade et acci
pe lagunculam figul teſteam
que moꝛaliter accipit᷑ qn diligeter
humana fragilitas ſiderat᷑que cõ
ſideratio ptmnet ad p̃dicatoꝛem vt p hoc pecca
toꝛes inducat ad celerem Zuerſioneʒ . . et egre
dere ad vallem fin enmon qui interptat᷑ fons
doloꝛis · id eſt · induc peccatoꝛes ad ſontem
lacrima ruʒ ex doloꝛe vere Ztritõms · et pdica
bis ibi verba mea ſcʒ penas obſtinatoꝝ ĩ pec
catis vt patet in litera ſequenti:⁊ p oppoſitum
pᷣmia veraciter ↄtritoꝝ:· Per hoc auteʒ quod
poſtea ſubditur · et ↄ⁊teres lagunculã in ocuł
viroꝝ ſignatur ꝙ pᷣdicatoꝛ nõ ſolum debz p
dicare verbis ſed etiaz ſenbilbus exempk· im

moꝛalibus em magis mouent facta qᷓ; verba ·

ꝗpter quod dicit greg omeł · xxxvnj· Quiꝰ vi
ta deſpicitur reſtat vt eius pᷣdicatio ↄtemnat᷑·
— KAD. SX.
Taudiuit faſſur c ]. Der biere
miaam qui fuit magnus pᷣdicatoꝛ m

Euit paulus pᷣdicatoꝛ veritatis ĩ no
uo. p faſſur vexo qui tempe hierenne luit pn
ceps in domo dommiſignatꝰ fuit ananias põ
tifex tempe paułi vt habet᷑ actuuũ· xxnj et ſicut
faiſuxr pcuſſic hieremiaʒ ꝗphetam veritatis ſic
ananias pᷣcepit pcutere os paułũ veritatez pꝛe
dicantis: et ſicut herennas denunciauit miſeri
am futurã ip̃i ſaſſur ⁊ amicis ſins· ſic paulus di

xit ananie pcutiet te dominns paries dealbate

veteri teſtamento miſtice ſignatus

—————— —

— — —, — — — — = 2 – = — —, —— — — L— —

eni
auri
ore
iſib
tem
Ntg
nanm
mhe
mnn
A
Rn
Mend
htle
lechn
funt
ppon
iunn
do
cetin
feſt
redin
ndi
nten

acci

im
ter

ecõ

ecen
gre

ſons

ten
ic
ſper

tum

00
li;

ð —õ

ð

qð videt᷑ impletũ fuiſſe p romaõs:.nã cũ capta

cuntate hieruſalem ſacerdotes peterent miſeri
coꝛdiam tycus pᷣcepit eos occidi deos eſſe de⸗
generis animi qui cupent ſupuiuere templo

mimmi · Maledic ta dies ð qua natus ſum

ſᷣm moꝛalem ſenſum hoc diciẽ in pſona pctõꝛiſ

et de natiuitate ip̃ius pꝑ culpã· ĩ qua natiu tate
dyabolus eſt pater et cupiſcentia pꝑ dyabolũ
excitata mater· Vnde dicit᷑ o̊.· viij. Vos ex pa:

tre dyabolo eſtis. Dies aũt huiꝰ natuuitatis ẽ
Pductio actus exterioꝛisque dies maledici?.
cu homo peccatu ſuũ p verã peniten tiaz dete⸗
ſtatur · Maledictus vir qui ãnunciauit patri
meo d. q natus eſt tibi puer maſculus et qua

ſi gaudio letiſicauit eum ·hic vir eſt adulatoꝛ
peſſimꝰ qui peccatũ attribuit virtuti vt homi⸗

cidium ꝓbitati et ſic de ſimilibus et inde pat
dya bolus letiſicat᷑.qꝛ de peccato ppetrato ⁊ ð
adulatione ſequenti gratulatur· SDit homo il

le vt cintates quas ſubuertit dommus qe ta

lis adulatoꝛ eſt gehene dignꝰ. Rudiat clamo
rem mane c.·· id eſt. ſit in 2Ztinuo doloꝛe. qui
non me interfecit a vulua . peccatuʒa vulua

mterficit cũ ante actu exterioꝛẽ p pñiaʒ delet᷑.

ESrbum quod factum eſt ad hie
remam ꝛc ·.DPer regem ſedechiã
qui miſt nuncios ad hieremiã ꝓ cõ
bulio et auxilio requirendo p pꝛeces
eius ad dommũ ſignant᷑ ili qui petũt a religio

ſis pſonis oꝛõnũ ſuffragia· et in pdicatõmibus
et Afeſſionibo ꝓ peccatis ſuis ↄſilia. hᷣ ſiẽ ſode⸗

chie non valuit· qꝛ ↄſiliũ hie remie nõ fecit · ſic
talibus nõ valent ſuffragia vł ↄſilia niſ faciãt
hm bona conſilia ſibi datadeo ſequit poſtea·
ece ego do coraʒ vobis viam vite· ſcʒ ſi ßm
ona ñillia feceritis· et viam moꝛtis ·ſñ ea re
puleritis · Qui habitauerit in vꝛbe hac moꝛie⸗
tur ⁊c ꝑ vꝛbẽ iſtam q̃ erat peccatis maximis
inuoluta ſignat᷑ 2gregatio maloꝝ que eſt cun
tas dyaboliſiẽ ↄgregatio bonoꝛũ eſt ciuitas
dei · illi vero qui manet in cuͦntate dyaboli mo
riuntur gladio dyabol ice mnuaſionis. 1 ſame
ex de deſectu ſacre eruditõis.· et peſte pꝛa:
ue exempliſcatõnis ſupioꝛũ que moꝛalit coꝛ⸗
rumpit młtitudinẽ ſubditon · qui autẽ egreſ
ſus ſuerit de ciuitate dyaboli p verã pemten⸗

tiam · viuet p gratiã· et erit ei anima ſua q̃n

ſpolu /.raptu de manibo ininncoꝝ·

ELc dicit dommus ]. Mic bieremi

as ꝗphetat ↄtra mala regni ide

reses ſpecialiter· Moꝛaliter autẽ p
regnũ iuda y egnuũ eccłie ſignat᷑ eo ꝙ inda con

ſites ſiue laudans inter p̃ta: · ad laude vero dei

et ſue bonitatis confeſſionem ecckie regnum

expenditis. QK.

generaliter· et 2tra qᷓttuoꝛ malos

deputat᷑ſed tñ malicia multoꝝ multum detur
pat et impedit laudem bonoꝝ· Der quattuo:
vero reges maloſqᷓtcuoꝛ mala regnũ ecce dep
ua ntia ſignat᷑ſ cupiditas effrenata ſublimitas
inflata carnalitas affectata· crudelitag aggra:
uata· Pꝛimuʒ facit dignitates eccleſiaſticas
bendas et beneſicia alia ſimoniace conſerri · ſe
cundũ familiã equos et ala hum ſmodi exceſſi
ue nims ampliari · tercium facit nepotulos et
alios ꝗpinquos de bonis eccleſe indecent᷑ ſub
limari·quartum vero facit paupes bonis ſibi
debitis deſraudari · et hoc malum de die in die
notabiliter augmentat?᷑· Ber ad benricũ archi
epiſcopum ſenonenſem· Qlamant famelici cõ
querunt᷑ ⁊ dicunt · dicite pontiſices· in freno qd
facit auruʒ:quid ꝓſunt tot mutatoꝛia aut aſpe
ſa in pticis aut plcata in manticis nobis fame
et frigoꝛe laboꝛantibus noſtrum eſt qð effun
ditis · nob crudeliter ſubtrahitur · q mmaniter
RTI.
G paſtoribus ⁊ c Per ſacerdo
tes veteris teſtamenti contra quoſ
Aaphetat hieremias ſignant᷑ mali ſa
cerdotes noet eoꝛum conſiliarij de
quibus ðꝛ · Ve paſtoꝛibus qui diſ pergut 2 dꝛ
lacerant gregem ſiſti ſunt qui ſuis verbis ma
lis et factis auertunt populuũ ab illis qui ſciut
et volunt dare ſdelibus conſiluim ſalutis · et
iſtis commat᷑ dommus ve damnatõnis eterne
Ecce dies veniunt c« hic ad literam pꝛo
mittit᷑ verus et bonus rex et paſtoꝛ ieſus xpᷣe
p quẽe moꝛaliter intelligit᷑ bonus rex vł p̃latuſ
nam vterq; eſt chꝛiſti vicarius. vnꝰ in tempo
ralib et aluis in ſpualibus deo ſuboꝝ et ſu

ſcitabo dauid id eſt cheiſto· germen iultu J

id eſt teneꝝn pietate ad modum germĩs erga
vere penitentes · ⁊ aſpuz equitate erga duros
et rebelles vnde de dauid dicik. i. Reg xxiij-
ipe eſt quaſi tenerrimus ligni vermicululqui
quauis ſit valde mollis tn lignum durũ pene
erat ſicut ferrum.per quod ſigna?᷑ ꝙ vicarius
veri dauid · ſcz ieſu chꝛiſti debet eſſe valde mol
lis pietate erga bonosa durus equitate erga
malos obſtmatos. In diebus illis ſaluabit iu
da 1 iſrael habitabit conſfidenter nam ſub tali
pꝛincipe vel pꝛelato conſidenter habitãt actiui
boni qui p uida ⁊ bom contemplatiui qui per
iſrael ſgnant Ad Apbetas c].Per falſos
aphetas veteris teſtamenti contra quos loq̃t᷑

bieremas ſignant᷑ mali doctoꝛes 1 pꝛedicato

res noui teſta:qui docent vel pꝛedicãt pꝛeſum
ptuoſe ad ſui oſtentatõnem pel queſtus tẽpo
ralis ꝓcuratõne m quod eſt valde periculoſuʒ
apter quod ſubdit hieremias. Qontrituz eſt
coꝛ meum c] nam tales doctoꝛes vel pᷣdica
toꝛes frequenter ĩmiſcent erꝛoꝛes ex ignoꝛãtia
vel rei tempalis concupiſcentia mala potẽtuzʒ

.

nequiter excuſantes:iðᷣo de talib ſubdit poſt
ea. Et in ꝗphetis ſamarie vidi fatuitatem ma
gna nãq; fatuitas eſt docere vł pꝛedicare que
ignoꝛant᷑· quod tñ frequenter contingit Vnde

dicit hieronimꝰ in epiſtola ad paulmũ de om

nibus ſacre ſcripture hibꝛis· Sola ſcripturaruʒ
ars eſt quã ſibꝛ paſſim omnes vendicant · hac
garrula anus hanc delirus ſenex · hanc ſophi

ſta verboſus · hanc vniuerſi p̃ſumunt lacerãt do

cent anteqʒ diſcant · t in ꝗphetis hieruſalem
vidi ſimlitudinem adulterij . p adulteriu em
ꝓcreant᷑ filij falſ .⁊ p pꝛedicatõnem queſtualẽ
hunt diſcipuli vel auditoꝛes decepti · apter qð

de talibus adulterantibo verbum dei dicit apo

ſtolus·ijcoꝝ.ij.· Non ſumꝰ ſicut plurimi adul⸗
terantes verbũ dei ß ex ſiiceritate ·

Stendit mih dominus et ecce
duo calati pleni ficis
per quos ſignant᷑ due ciuitates· ſcʒ
dei et dyaboh·p calatũ aũt ſicus bo

nas habentem ſignat᷑ cuntas dei ciues aũt dei

ſunt boni chꝛiſtiani dulces dulcoꝛe gratie ⁊ di
ſpoſiti ad dulcedinẽ gloꝛie· ncus male ſũt ciues
dya bol pleni amaritudine culpe ⁊ diſpoſiti ad
amaritudinem gehenne· Gt de bonis ſicis dici.
tux · ꝙ erãt ſicut ſicus pᷣmi tempoꝛis id eſt ſi

mues chꝛiſtianiſ ecdeſe pᷣmituie · de quoꝝ cari

tate ðꝛ actiij· Multitudinis credentunn erat
coꝛ vnum et anima vna· dx quo patet ꝙ in eis
erat caritatis dulcedo magna. De malis auteʒ
ſicis ſubdi· ꝙ comedi non poterant eo ꝙ ſmt
male q; chꝛiſ tiani in malicia obſtinati chꝛiſto
non poſſunt incoꝛpari p ſideʒ caritate foꝛmatã
Item aliter poteſt exponi vt p ſicus bonas in
telligant᷑ boni religioſi:qui ſunt ſiẽ ficuſ pᷣm tẽ
poꝛis ·id eſt: ſimiles pᷣmis fratribo fundatoꝛib
ſue religionis: p malas aũt ſicus intelliga ntua
fratres mali qui comedi non poſſunt · id eſt re
gulari diſciplme incoꝛpari· Vnde dicit auguſ/
Sicut nõ mueni melioꝛes his qui in monaſte
rijs ꝓfeceruntita non mueni peioꝛes his qui

in monaſterijs defecerunt ·

SSrbum quod factum eſt ad hie
remam In hoc capitulo replicat
hieremias contra populũ inde me
iplicatõnem peccatoꝛũ et obſtina:

tõnem p quod ſignat᷑ multiplicatio peccatoꝛũ

et obduratio in malis chꝛiſtiams maxime tem
poꝛibus antichꝛiſti ſicut ðꝛ mathxxinj· Rt quo
niam abundabit imniquitas refrigeſcet caritas
multon · ¶ Pꝛopterea hec dicit dommus ex
ercituu c p punitõnem populi uide quã hie
remias hic pᷣnunciat ſuturam p regem babilo
nis et eius exercitum· ngnat᷑ tribulatio populi
chꝛiſtiani futura tẽpoꝛibv antichꝛi ti ad puniẽ⸗

gatoꝛij vł mferm.

dum malos et purgandũ electos ð qua tribu

latione ſubdit᷑· ponamq; eos in ſtupoꝛem xc

q tunc erit tribulatio magna qᷓnta nõ fuit an
tea · pdamq; ex eis vocem gaudij ꝛc·q; tunc

auferet᷑ celebꝛatio ſolenmis diuinoꝝ ab eccle,a

que debʒ ſieri cu mentis leticia · ps lxxxnj. Qoꝛ
meũ ⁊ caro mea exultaueꝛunt in deũ viuũ ⁊ B
ſignat᷑ p hoc quod dicit᷑ · ⁊ leticie. qᷓ dicit᷑ a la
titudine · quodapꝛie ſit qn gaudium mentis re
dundat in coꝛpe · vocem ſponſi et vocẽ ſpõſe
id eſt·mutuã ſolatõem pᷣlati et ſue ecckie · nul

li em aut pauci tunc audebunt ſe pᷣlatos ecckie

cõſiteri ne ducant᷑ ad toꝛmenta pᷣmihẽ fuit tẽ
poribus eccleſe pᷣnntiue · vocem mole .id eſt
pᷣdicatõnis qua terit᷑ frumentu ſacre ſcripture

populis exponendo. Ilumen lucerne d eſt
doctrmã ſacre ſcripture quam nullus audebit

publice legere· de qua dicit ꝓueb · vj mandatũ
lucerna eſt c.· Qunq; impleti fuerint ꝛc
Mic hieremias pᷣminciat deſtructõnem regil
babilonis ⁊ regni ſui ꝑ quã ſignat᷑ anti chꝛiſti
moꝛs et ſui exercitus ſaltem ꝓ parte magna

quam chꝛiſtus ſaciet ſiẽ dicit· ij· theb · ij. Que do

mimus ieſus interſiciet ſpiritu oꝛis ſui ⁊ ðᷣſtxru
et illuſtratõne aduentus ſui · Per ſeptuagin
ta annos.qui numerus ſurgit ex ductu de
narij p ſeptenarium· et vterq; numerꝰ pfectõ
nem ſignatet p hoc ſignat᷑ ꝙ antichꝛiſti pſecu
tio erit vltima · et ſic eccleſie tribulatio erit con

ſummata·ꝙ aũt ſeptenaruis numerꝰ?ꝰ pfectio

nem ſigniſicet · dicit gres omek · xxv· qin omne
tempus ſeptem dieb comphendit᷑ recte ſepte
nario numero vniuerſitas higurat᷑ ſimilite: de
narius idem ſignat q; limes eſt numeroꝛũ · et
numeri ſequentes ſunt ipᷣius ⁊ partiũ eius re
plicationes· Sume calicem vmi . p queʒz ſi
gnat᷑ auſteritas vite · Vnde ðꝛ pᷣs xxijcalix me
us inebꝛians qʒ pclarus eſt: ITnebꝛiat em̃ vmo
compunctõis ⁊ clariſicat puritate Zuerſatio
nis · Munc calicẽ debet pᷣdicatoꝛ qui ꝑ hieremi
am ſignat᷑ aſſumere exemplo pauh dxcentis · ·
coꝝ·ix · Caſtigo coꝛpꝰ meũ ⁊ m ſeruitute redi
So· ne ſoꝛte cum alijs pᷣdicauerim ipᷣe reꝓbus
efficiax· t p p̃dicatõem ſua alijs ꝗpmare . et ſi
rvecuſauermt accipeꝛe debet eis dicẽ qð poſtea
ſubdit · Bibentes bibetis id e· ſi non vultis h
ſuſtinere penã debitam ꝓ peccatis veſtris: ſu
ſtinebitis maioꝛẽ velitis nolitis· ſeʒ penaʒ pur
Aprincipio regni wachim ꝛc
Sequit᷑ · Sta in atrio domꝰ domĩ

et loqueris p hierennã conſtãter

dicante vtra vicia ſaceꝛdotum et
falſon ꝗphetaꝝ ⁊ populoꝝ eis credentium ſi
Snat᷑ pᷣdicatoꝛ 2ſtans ſeculaxis vł religioſus·
qui aſtant᷑ p̃dicat tra maliciaʒ cleri ⁊ populi

— – ☚mMU ☚ n⁵ . mù —–

lttibi
nie
ltan
ſeune
ceſa
a
iun
Neitiln
eltor
ſpͤe⸗
cherel
erche
efuitt
ſdeſ
tpture
delt
udebit
andati
eitir
n eg-
tcheſt
mag
Onedo
15
Stnagin
etude
pfecio
iperu
it con
pfeckio
nomne
teſepte
ſbteede
rn
euste
banet
alyr me
i vno
elſatio
ſetem
entis
te w
rephis
aneg
poke
toß
roſt
ſcpur

nmi
domm
ſti
uun et
uumk
ſoſis⸗
vopull

chꝛiſtiani. Et ſequit᷑ poſtea Ripꝛebe nderunt
eum ſacerdotes ⁊cp quos ſignant᷑ mali ſacer
dotes et clerici et populi ab eis decepti per ſe

quentes veritatis pᷣdicatoꝛes ſicut et ſacerdo⸗

tes iudeoꝝ deceperunt turbam ad petendum
barrabe liberatõemet ieſu chꝛiſti cruciſxi one

vt habetur mathxxvij. t dixerunt pᷣncipes

⁊c p pᷣncipes iſtos de domo regis qui ube:
rauerut hieremiã a pena moꝛtis ſignant᷑ pᷣnci
pes et nobiles chꝛiſtiani et miſericoꝛdes plati
qui defendunt pᷣdica toꝛes veritatis ab miuriiſ
et moleſtijs ſibi crudeliter illatis. W
6c dicit dommus ad me fac ti⸗
bi vmcula et catenas c ··
p que m ſenſum literalem ſignat᷑

moꝛalem ſignant᷑ peccata quib peccatoꝛ tene⸗
tur in ſeruitute demonis· et mittes eas ad re
gem edom ⁊c· Edom aũuũt interppᷣtat᷑ ſanguine
us· et ideo ꝑ ipᷣm ſignat᷑ pnceps ſitiens ſangui

nem innocentum et p hoc eſt demonis buus

Per regem moab qui mterpᷣtat᷑ ex patre · eo
ex inceſtu pris cu filia natꝰ fuit geñxix ſignat᷑
rex carnalis ⁊ lubꝛicꝰ.· Her regem ſilion amõ
qui interpᷣtat᷑ mutilis ſignat᷑ pnceps fatuꝰ ſub

quo mſere viuit populus. cces x · Ve terre

cuius rex elt puer · Der regeʒ tyri et ſidonis
qui mipꝛetat᷑ venatio ſignat᷑ pnceps cupidus
et malicõſus qui ꝑ malicias exquiſitas populũ
ſubditũ ſibi grauat· Pꝛoũüxxvnj. Leo rugies
et vrſus eſuriens pᷣnceps impius ſup populũ
pauperem &t iſte moꝛaliter eſt rex tiri qui in
terpᷣtatur anguſtia:na ꝑ eũ populꝰ anguſtiat᷑
Der regẽ ſedechiã qui mterpᷣtat᷑ iuſticia dei
tñ eam nõ tenuit · q; regi babilonis peierauit ſi
gnatur rex ꝓpocrita qui ſub ſpecie boĩtatis in
iuſticias facit qualis fuit iulianꝰ apoſtata qui

cupiditatẽ ſuã euãgelij teſtimomo coloꝛabat
d.· chꝛſtiamis· Qhꝛiltus veſter dicit nin qᷓs re.

nunciauerit ommb que poſſidet nõ põt meuſ
eſſe diſcipulus· t ſic ab eis patrimomia aufere
bat et de tali rege dicit iob · xxxiiij· Qui ꝗpi pec
cata ppłi regnare facit hommẽ ypocritaʒ.· Om
nes iſti reges ſunt ſerui regis babilonisid eſt
mferni. na babilon interp̃tat᷑ ↄfuſio.in inferno
aut nullus eſt oꝛdo·⁊ p ↄſequens eſt ibi maxi
ma ↄfuſio· et ſicut reges pᷣdicti ſunt hic ſerui

dyaboli p culpa·ſic ĩ futuro ſubijciẽt᷑ ei niñ pe⸗

miuerĩit per penam

E factum eſt m anno ilo ⁊c ſe
gqunur . dixit ad me anamas p
iſtu ꝗphetã f'm qui mendacit ꝓpło
Xplacita nunciabat ſigt p̃dicatoꝛ ma
lus qui ꝓpter fauoꝛẽ vel queſtum excuſat vel

palhat peccata potentũ: p hieremiã autem ſibi

ſeruitus regis babionis ſᷣm ſenſuzʒ

contradicentem ſignat᷑ pꝛedicatoꝛ verus q̃ nõ
ſolum veritatem pꝛedicare h etiam falſos pᷣdi:
catoꝛes ſcit et vult conſutare ſᷣm quod dicit᷑ ad
tytum·j· Amplectentem eum q̃ ̃m doctrinaz
eſt ſdelem ſermonem vt potens ſit expoꝛtari
in doctrina ſana et eos q̃ contradicunt arguẽ·
Der hoc aũt ꝙ hieremias pꝛedixit ei moꝛtem
coꝛpoꝛalem de ꝓximo ſibi ſuturam in ſalſtati
ſue penaʒ et ſic euenit ſicut dicit᷑ infra et moꝛ
tuus eſt ananias ꝗpheta m ano ilo ſignat᷑
doctoꝛ falſus vł pꝛedicatoꝛ incurrit moꝛtem
culpe et poſtea niñ vere peniteat moꝛtem ge:.
hen ne et hoc etiam ſignat᷑ per hoc q;d dicit hic
de catenis ligneis cõfractis · ꝓ q̃bus impoſite
ſunt ferree qᷓ ſunt multo maioꝛis ponderis q;ʒ
lignee ſc q̃ non vult hic ſuſtinere penam pro
peccatis ſuis habet neceſſario ſuſtinẽ maioreʒ
qñn incomꝑa biliter in purgatoꝛio vł ĩferno

Thec ſunt verba libri ⁊ c]. Se
quitur. Hec ò cit dominus ex
ercituum deus rael omm
anſmisrationce .

DPer tranſmigratos iſtos de terra natuia ad
aliam pofſunt intelligi religioſi qui de ſeculo
tranſmigrant ad vitam clauſtralem qᷓbus dici
tur. edihcate domos · id eſt ediñcia virtutum

et habitate p continuatõnem open bonoꝛuʒ
¶ nemo mittens manum ad aratu et aſpiciẽs
retro aptus eſt regno dei luce· ix et planta:

tate oꝛtos· id eſt ·facite de ſecularibus deuo⸗
tis nouicios ⁊ de bonis nouicijs ꝓfeſſos: ⁊ co
medite fructum eoꝝ d eſt eoꝝ opera bona

cedent vobis ad meritu et poſtea ad pꝛemiuz
accipite vxoꝛes i. ſcientiam de ſpeculatõniby
dDiuinis et pꝛudentiam de agibilibus humanis
q̃ ſignant᷑ ꝑ vxoꝛes iacob·rachel ⁊ lyam· geñ·
xxix· et generate hilos et hias ſcʒ ſpnales p
veltram bonam doctrinam exemplo pauli d.

coꝛinthijs. In xpᷣo ieſu p euangelium ego vos

genui: et date finjs veſtris vxoꝛes ⁊c id eſt.

inducite eos ad acq̃rendum ſcientiam doctri
nam et ad opeꝝ veſtron imitatõnem · et m

tiplicabimmni · q; talis multiplicatio cedit ad

bhonorem dei · et querite paceʒ cuntatis ad qua

tranſimgrare vos feci id eſt religionis vre qᷓ

bene dicit᷑ cuntas· id eſt ciuium vnitas naʒ om
nis religio habet ortum ab eo quod dicit᷑ act·
iiij multitudins credentium erat cor vnum
anima vna· q m pace illius exit pax veſtra
turbata em aliqua religione turbat᷑ quilibʒ ha
bitans in ea · Miter p ciuitatem poteſt intel
ligi regnuũ vꝑ ciuitas in qᷓbus habitant religio
ſi ꝓ quoꝝ pace debent orare:nam in pace ciui
tatis vł regni habitant paciſice rel gioſi apter
qͥd dicit apoſtolꝰ.jchr.ij obſecro Pᷣmuũ omniuʒz
heri obſecratõnes orõnes poſtulatõnes gtiaꝝ

Sen

actõnes· regib et pᷣncipibus.⁊ ſequitur · vt
tranquillam agamus vitam · Non vos ſedu

religionibus vel regnis et ciuitatib p ſua ver
ba mala concitãt hommes ad ſeditõnes et pꝛe
ha. Qum ceperint impleri in babioone ſeptua⸗

ginta ãni vintabo vos c p babilonem q̃ con

fuſo interpꝛetat᷑ vita pñs ſignat᷑de qua hugo

de ſan cto victoꝛe dicit · in ꝓſa cõfuſa ſunt hec
omnia ſpes metus timoꝛ gaudium terminus

aut vite pñtis cõiter eſt annus ſeptua geſᷣmuſ

Plſal.lxxxix· Dies annoꝛuʒ noſtroꝝ in ip̃is ſe

ptuaginta anni· Igit᷑ religioſis paciſicis et etiaʒ
ſecularibe dicit dommus · Qum mpleti fuůint
T ·id eſt in termino vite veltre viſtabo vos
et ſuſcitabo ſup vos verbum meum bonuʒ ··
tranſ ferendo vos de pntis vite miſeria ad ſe
licitatis eterne gaudia - Et ad ſemeriaz ne
elamitem dices ⁊c p iſtum ſemeriã qui de ba
bilone ſcripſit in hieruſalem ſummo ſacerdoti
pluadens vt repmeret hieremã ab actu pro⸗
phetandi ſignãt᷑ illi qui ſuggerunt pꝛelatis ec⸗
cleſe vt auferant poteſtatem pꝛedicandi ⁊ cõ
feſſiones audiendi a pauperib pꝛedicatoꝛibus

vb nimis reſtringant cum tñ ꝓ ſalute animaꝝn

laboꝛare ſdelhter intendant ·
Otc verbum quod factuʒ eſt ad
hBaieremiam æc· Tllud capituluʒ 1
etiam mmediate ſequens exponũt
ad literam uwei et etiam aliqui do
ctoꝛes catholici de hberatione iudeoꝝ a capti
uitate babilonica quantũ ad bonos a flagella
tõne eoꝝ quantũ ad rebelles ⁊ malos ego vᷣo
capitulum vtrunq; literalter expoſui de libe
ratõne mundi facta p chaſtum oſtendedo ꝓ
ut potui ꝙ nõ poſſunt aliter conuenieẽter ad li
teram exponi pꝛopter quod hec expoſitio ſpi:
ritualis eſt reſpectu aliaruʒ· nec occurrit mihi
ala cõuenientioꝛ hic ponenda.

NErbum quod factum elt ad hie
remam ꝛc·Sequitur · Gt hie
Xremias propheta clauſus erat
matrio carceris 2 fFf-
Per hieremiam ꝗꝓphetam veritatis qui clau
ſus erat de mandato regisſignat᷑ bonus pꝛela

tus vł doctoꝛ pſecutõneʒ ſuſtinens ab aliquo

potente ꝗpter veritatis doctrinam vł execu
tonem equitatis·ſicut ſanctus thomas cantua
rieñ· paſſus eſt a rege anglie ⁊ ſatellitibo ſuis·
et multi alij ſimilia ſunt paſſi. Ecce ananeel.

qvui ſterpꝛetat᷑ gratus deo· ꝗp ter quod ſignat
chꝛiſtum deo patri gratiſſimu. Mathᷣ.nj· Mic ẽ
filius meus dilectus in quo mibi complacui·

Per hierennã clauſum in atrio carceris ſignat᷑
bonus religioſus in clauſtro religionis huic p

ſuadet chꝛiſtꝰ emere agꝝ in quo eſt theſaur⸗
abſconditus de quo dicit gres· omel · xxxvij.
theſaurus aũt celeſte deſdeꝛ ium eſt. ager vo

in quo abſcondit᷑ diſciplma eſt ſtudij celeſtis.
que vigeꝛe debet in loco religioniset iõ ager
iſte dicit eſſe in anathot q̃ obedientia interpꝛe
tatur · Hꝛeciu aũt huiꝰ agri ſunt ſeptem ſtateſ
et decez argentei p quos ſignat᷑ inpletio deca

logi p numerũu denarium et pfectio 2 dorn
euangelij p ſeptenariũ qui lignat ſeptifoꝛme,z

gratiã ſpuſſancti· Liber aut emptõms aptus
ſunt verba ꝓfeſſionis exterius pꝛolata· ⁊ liber
ſignatꝰ ẽ interioꝛ intentõ deuota:quoꝝ cuſto

dia 2ꝛmittit᷑ ĩi baruch qui benedictus mterp̃ᷣ

tatur.deo ſignat ſpmſanctũ p quẽ veritas ꝓ
feſſionis interioꝛ ⁊ exterioꝛ cuſtodit᷑ teſteſ ve

ro huiꝰ rei ſunt angeli ſancti:qui de bonis ho

mmũ opibus et ꝛceptõnib eoꝝ deo teſtiſicat
cuſtodiunt᷑ aũt m vaſe nſictili.ii coꝛde humili
quod non reputat ſe niſi qd fragile et nulliis
precij· humilitas em cuſtos et decoꝛ eſt omm
um cariſmatũ et donoꝝ· Pꝛoũ ·xj. Vbi humuli
tas ibi ſapientia · Que tenet excellentõꝛem gra
dum mter ſpũſſancu donaeſaxj· enumerata:
Requieſcet ſup eũ ſpuũs ſapietie ⁊ intellectꝰꝛc
St ſic habet alia ſibi anneer.
X. JSSIIFYEI.
Tfactuʒz eſt verbuz domnn
Sequitur Mec dicit dommus
deus irael ad domos vrbis
hu us· Der vꝛbeʒ ſignat᷑ vniuᷣſalis

militãs eccleſa de qua dicit᷑ apoc xxj· Vidi ci⸗
uitatem ſanctam hieruſale & Domus aut hꝰ

vꝛbis ſunt pticulares ecckie p oꝛbem diffuſe.
Let ad domos regis iid ẽ curias la cales· q̃ de

ſtructe ſunt nam ĩ eccleſijs ꝓ magna parte
cultꝰ ði negligit᷑ et ĩ curijs laicis iuſticia freq̃n

ter ſubuertit᷑· et ad munitõnes alimentoꝝ

p quas ſignat᷑ doctrine ſacraꝝ ſcripturarũ·q
ꝓ magna pte ſunt conſumpte:nam doctoꝛes

plurim docent curioſa et mutilia ad oſtenta:⸗

tionem ſui · et p̃dicatoꝛes młti pᷣdicat gpi que⸗

ſtum vł fauoꝛem audientiũ et ſic tacẽt vł pal
liant vicia magnatoꝝ· et ad gladium venien
tium vt di micent cum caldeispegiptios qui
tenebꝛoſ mterpᷣtant hommes maln ſignantur
qui ſunt membꝛa demonuʒ p caldeos ſignato
rum · et ſi cum demonibo mpugnant populũ
chaſtianũ ſemmãaãdo diſcoꝛdias et alia mala p

ſuadendo· Reſiduũ aut huiꝰ capituli ð chꝛiſto
et redemptõne facta p ip̃ᷣm expoſui literalit᷑

et ſic expoſitio mea reſpectu aliaꝝ eſt ſpualis
ꝗpter quod ptrãſeo de alia hic ponenda
NANAXK. „KNTIII.
rbum quod factum eſt ꝛ c Se

quitur. Vade et loquere ad re⸗

—

ſong

ſoaptn
teiſbe
op auſ
omtap
elitas
eſteu
bis ho
eſttſcit
ehumtt
tnnulus
eſtonmm
hunt
enge
mernn
lece

mm.
mmus
yrbis
niaſals
Vd
gauth
dfie
apart.
ufteq
entoyn
rui,
tores
tentgl
piqne⸗
honen

egn
nunut
gnito
ulb
n⸗
rt

Hials

ſe⸗

per quem ſignatur chꝛiſtus duplici rõne ſcʒ ra

tione regie dignitatis et mterpᷣ̃tatõnis:nam ſe
dechias mterptat᷑ iuſticia dei et de chꝛiſto dici
tut · · coꝛ.· ·factus eſt nobis ſapientia ⁊ iuſticia
P hoc ĩgit᷑ qð pdicit᷑ ipius ſedechie captõ igno
mmioſa et tñ honoꝛabilis ſepultura· fuit higu⸗
rata chꝛiſti captio que fuit cu ignommia math̊ᷣ
xxvj. Tanqʒ ad latronẽ cũ gladijs et fuſtibus
exiſtis compꝛehenderre me. Lt eius ſepultura
fuit honoꝛabilis et pᷣcioſa vt ptʒ ioh·xix· et hoc
pdictũ fuit eſa · xj. dt erit ſepulcrũ eiꝰ gioꝛioſuʒ
Lêt factũ ẽ verbu domim ad hieremiã · Der
itos qui ad p̃dicatõem hieremie dinnſerũt ſeꝛ
uos ſuos hebeeos et acillas hebꝛeas libeꝛos ſi⸗
cut tenebant᷑ ex pᷣcepto legis exoxxjet poſtea
cupiditate ducti ſubiecerũt eos pꝛitĩe buituti
ſignant᷑ potentes huius ſeculi qui ad pdicatio⸗
nem boni pᷣdicatoꝛis vel ad 2ſlium bomi con⸗
feſſoꝛis relaxant indebitas exactões et poſtea

cupiditate ducti reponunt eas in toto vel in

parte vł admueniunt alias de nouo tantas vł

maloꝛes· Vitulu quẽ conciderũt in duas par
tes c· hoc hebat ad ſignandu ꝙ tranſgrediẽ

tes pactũ de libertate ⁊ceſſa eſſent digni moꝛ

te coꝛpali quod hieremias dixit eis futuru pꝛo
dicta tranſgreſſione · ſic qui exactõ nes indebi
tas amotas reponũut vł alias admueniũt ĩcur

mune nosten culpe poſtea gehenne
8 4 Erbum quod factum eſt ad hie⸗
remiam· Sequitur.Vade ad do⸗
mum rechabitarum.
Per iſtos rechabitas qui aſcendeteſ
mterpᷣtantur viri pſecti aſcendentes de vntu
te in vrtutem donec videat deus deon ĩ ſyon
ſignant᷑ et iſti ſunt rechabite qui nõ ſoliitant
de domibo edifcandis de ſemete vel vmeis co
lendis reputando ſe peregrmos et aduenas ĩ

hboc mundo cũ apło hebxiij nõ habemus hic

manentem cuntatẽ h futurã in quirim? et ſie ex
cludit᷑ ſolicitudo tem paliuũ vt hberius contem
platõni celeſtiũ intendat: Per hoc aut ꝙ recba

bite vmũ nõ bibebant quod letiſcat coꝛ hois

ſignat᷑ ꝙ tales pfecti excludunt a ſe q̃ntũ polſi
bile eſt ꝛMſolatõnem gaudij mundialis vt in ſo

lo domino ⁊ↄſolent᷑ vn de antiquis monachis

cribitur ĩ legenda beati hieromm et ĩ collatõ⸗

nibus patrũ ꝙ habitabant ĩ terra ſolis ardoꝝ
bus exuſta que pᷣbebat eis hoꝛriduʒ habitacu

lum qꝛ nõ erat ibi viriditas arboꝝ nec cantuſ
auiũ h tm̃ ſolatin diumuũ ßm illð p̃s xij. In ira
deſerta muia et ĩaquoſa ſic in ſancto aꝓparui

tibi vt vderem virtute tuam 1 gloꝛiam tuam

Vade et dic vnis iuda habitatoꝛb hie⸗
ruſalem.p hoc aut ꝙ hieremias de mandato
domim annũciauit pſectõeʒ rechabitaꝝ viris
uda p quos ſigniſicant᷑ laici· et habitatoꝛibus

bieruſalem per quos intelligunt religioſi olt
ditur ꝙ exempla virtutum ſunt ſecularibus i

regularibus pꝛedicanda ·

NT factuʒ eſt in anno quarto i0
chim ꝛc ]·Sequitur · Tolle vo⸗
lumen lbri et ſceribes in eo c
Per hoc aut ꝙ hieremas nõ ſolu
Aphetauit verbo h etiaz ſcripto ꝗpter ſuturos
abſentes·ſignat᷑ ꝙ homo literatus min ſcriptu
ris duims non ſolum debet docere verbo pꝛe
dicando vł legendo. ſed etiam ſcripto · vt ſic nõ
ſolum pntibo ꝓſiciat etiam abſentibus ⁊ fſutu
ris · Et fecit baruch hluis nerie ⁊ c· p hoc autẽ
ipe conſtanter legit verba hieremie coꝛam
pꝛincipibus et populo:ſignat᷑ ꝙ pꝛedicatoꝛ ve:
ritatis debet conſtanter annunciare verba ſa
cxe ſcripture ⁊ doctoꝝ appꝛobatoꝝ coꝛam ma
&nis ⁊ paruis Qunqʒ legiſſet iudi tres pa
ellas ⁊c]. p hoc aut ꝙ rex noliit audire pfe
cte h lecit libꝛum incidi et comburi et eiꝰ acto
res ſcʒ hierennam et baruch ad moꝛtem queri
ſignant᷑ illi qui dei verbum audire nõ poſſunt
dicentes illud johß vj . Durus eſt hic ſermo et
quis poteſt eum audire· Inſup etiam queruũt
doctrinam veritatis ⁊ doctoꝛes eius deſtrue
re · Per hoc aũt ꝙᷓ dommus abſcondit eosſcilʒ
baruch ⁊ hierennam oltendit diuma demetia
cuius ꝗpꝛium eſt ſuccurꝛere in caſb deſpera
tis · Rurſum tolle volumen aluid et ſeribe ĩ eo
TcC] ꝓer hoc em ꝙ hieremias de mandato do
mmi ſcripſit plures ſermones de punitõne re
Sis ⁊ maloꝝ ſibi adherentum duo ſignantur·
ꝛimũ eſt ꝙ doctoꝛ veritatis ex pſecutõne nõ
debet ceffare a veritatis doctrina ſed conſtan

tius docere ſecundum eſt ꝙ ex augmento ſcri

pture deñgnatur peccatoꝛ ibus obſtinatiſ aug
mentatio ſue penr.—
T rresnauit rex ſedechias 20].

Sequitur · Situr exercitus
pharaonis egreſus eſt de egi⸗
Pto 2c per iſtos qui egreſſi fùnt

de egipto ad pugnandum cõtra caldeos 1ter
riti fuerunt reuerſi ſine pugna:ſgnant᷑ illi qui
egr ediunt᷑ de tenebꝛis mundane conuerſatõi

ad pugnandum ↄtra demones in caltris reli

gionis de quiby poteſt dici ilud geñ xxxiij ca

ſtra dei ſunt hec ſed tame terꝛiti auſteritate vi

uendrad ſeculum reuertunkß ante tempus pꝛo
feſſioms· et redient caldei et bellabunt cõtra
ciu tateʒ hancp receſſum caldeoꝝ a hieruſalẽ
et eoꝝ reditum ad plam debellandã ſigniſica

tur malicia demonũ qua ceſſant alquado a tẽ
ptatõne hommũ vt ſic ipᷣos decipiant ⁊ opina
ri faciant demones ſuperaſſe ⁊ ſic inſoleſcant
ex opinata victoꝛia:⁊ tüc demones p iteratas

temptatõnes eos impellunt in crimĩa grauio

ra·et ſic fiunt nouiſſima taliuʒ peioꝛa poꝛibus

ſicut dicit luce · xj · de ſpiritu immundo exeunte

ab homie et poſtea reuertente appꝛehendit
hieremiam gphetam deens ad caldeos tranſ⸗
fugis Per iſtum ſignant᷑ clientes ⁊ mimitri
magnatoꝛum qui calumniant᷑ opera iuſtoꝛuʒ

eis falſum imponentes et eos grauiter affu⸗

gentes.· Wittens itaq; rex ſedechias tulit eũ
et mterꝛogauit ⁊c per ſedechiaʒ qui de erga
ſtulo carceris hieremiam tulit ⁊ tñ eius conſi
lio non aſſenſit ſgnat᷑ homo pius erga ĩuiſte
affuctos· tñ non aſſentit conſilio verita tis de
ſuis malis alijs relinquendis

„.. NVI.

Vdiuit autem ſaphachias ⁊c·
Der iſtos hieremaz accuſanteſ ini
que regi et eius moꝛtẽ poſtulantes
ſignant᷑ detractoꝛes peſſim ap ud
agnos arcuſantes nequiter innocentes 1 eo
rum penam confuſibilem impetrantes· ⁊ ſub
miſerunt heremiam funib us in lacum ꝛc ·. p
iſtos funes ſignant᷑ malignoꝛuʒ colligatõnes
ad penam iuſtoꝛum · de quib dicit eſa · lvnj · di
ſolue colligatõnes impietatis ⁊c · et ſubmiſit
ea ad hieremnaʒz p ſuniculos ⁊c p funes iltos
quibus hierenmnas extractus ſuit de lacu ſign
tur colligatõ es caritatis ad liberandu mnoce
tes · de quibus dicit oſee · xj· in fumculis adam
traham eos in vmculis caritatis per pannos
veteres ſignant᷑ antiqui patres ſancti quoꝛum
meritis ſucceſſoꝛes eoꝝ iuſti legunt᷑ frequeter
a penalitatibus liberati
moꝛaliter dici ꝙ per heremiam ſignatur vir
bonus per deceptõnem demonum m lutum
peccati deiectus/eo ꝙ m gratia non erat con
firmatus per abdemelech qui ſeruus regis in
terpꝛetałpꝛedicatoꝛ bonus de ſalute hommuũ
ſolici tus mntelligit᷑ · qui talem lapſum cum adiu
toꝛio dei extrahit ipſuʒ de luto peccati per fu
nes et pannos veteres id eit per caritatẽ dei
et pꝛoxim qua eſt accenſus et exeẽplo ſancto
rum patrum ad hoc inductus·habʒ autem ſe
cum xxx viros pꝓer quos ſignant᷑ opera deca
logi facta ĩ ſide et ſpe et caritate ſpũſſancti · q

numerus tricenaruis ex ductu denarij p ter:

nariu conſurgit · ¶ Solicitus ſum ꝗpter iude
os qui tranſ fugerunt ad caldeos 2c· ex hoc
patet ꝙ apoſtate de quolibet ſtatu magis foꝛ
midandi ſunt illis a quibus receſſerunt q̃ᷓ alij
aduerſarijꝗpter quod apoſtolus· ij· coꝝ·xi. ca
pitulo inter pericula in quibus fuerat dicit in
ſine· periculum in falſs fratribus. tanquã com

pletuium aliorum

KE .

Aliter autem põt

—

)
Aim ſenſum moꝛalẽ ſiẽ dictũ fuit m huius opis

g

menſe x· vemt nabuchodono
/ ſor rex babiloms ꝛc
Per hieruſalem ſignat᷑ anima ſideł
pncipio.qᷓ ab exercitu regis babilonis obſdet᷑
qn temptatõnibus demonũ mpugnat᷑ apitur

aut qñ ſenſus exterioꝛes ad actꝰ indecetes cõ⸗

uertunt᷑ vt oculꝰ ad impudicũ tuituũet auriſ

ad turpiũ auditu et ſic de aljjs · Sed tunc pne:

pes regis babilonis ſedent in media poꝛta· qn

p ſenſuahtatẽ que media eſt inter ſenſus erte

rioꝛes et rõem ipᷣam rõem ĩpugnãt et tũc rex
ſedechias et bellatoꝛes fugiunt qñ vires ſupe

rioꝛes renſtẽ negligũt ⁊ tẽ rex ſedechias capi
qñ volũtas adſenſuʒ pcci moꝛtał ĩducit· ⁊ filij

euus occidunt᷑ nam opa bona pᷣcedentia moꝛti

ſicãt et H ſit ĩ ocuł q; p vnũ actũ pcci moꝛta
ñ ſtatim hõ totali excecat᷑ ̊ pꝑ eiꝰ freq̃ntatõne,ʒ

et tũc ligat᷑ p malũ habitũ acquiſitũ:⁊ finaliteꝛ

in bablonẽ ducit᷑ qũ pene gehbennali deputa᷑

Domũ quoq; regis ⁊ domũu vulgi incẽde

runt caldei iiij res ·xxv· addi dom?dei . Igni)½
aut iſte que mcẽdunt demones qui p caldeos
ſignant᷑ eſt viciuʒ luxurie.ð quo dicit iob.xxxj
ꝓgnis eſt vſq; ad =umptõem deuoꝛãs ⁊ oia
eradicans genimma:Moc aut igne incenditur

domus regis ꝓ quã ſignant᷑ nobiles et domꝰ
vulgi · id elt· hommes populares et domus ðr.
id eſt · clerici 1 regulares Vade et dic ad ab
demelech c· p hoc autẽ ꝙ iſte abdemelech p
opa pyetatis que circa hierennaʒ exercuit fuit

blberatus de manibo caldeoꝝ ſgna᷑ ꝙ popera
pietatis liberantur homĩes a poteſtate demo

num· Vnde ſᷣm ſaluatoꝛis ſententiã math xxv.

dicet᷑ eis in finali iudicõ· Venite benedicti pris

mei pcipite paratũ vobis regnũ a Aſtitutõne

mundi · Gt ſubditur ratõ cũ dicitur· Sſurun enim
et dediſtis nihi manducare · ſitun et dediſ tis

myhi bibere c·

„Srmo quifacun eſfa- hieremi
am. Sequitur.Mabita apud go

— .⸗

pꝛetatur magnificans dommum ſi
gnat᷑ bonus vir ⁊ literatus qui ſcit et vult ma

gnificare dommũ coꝛde ſacra meditando·oꝛ⸗
vera docendo. et ope virtuoſa opando et taliſ
p̃ᷣſici debet ecckie ſicut godolias fuit pᷣfecttus

terꝛe · de quo dicik conſequẽter ꝙ habitabat in

maſphat aue interpᷣtatur ↄtemplatõ· debʒz ein
Zderare bonꝰ pᷣlatus condiciones tpni qꝛ ſi
diuerſimode eſt agenduũ · Quq; audſſent om

nes pᷣncipes exercitꝰ qui diſperſ fuerat ꝛc ſ. ſe
quitux. venerut ad godoliam officin em bo

ni plati eſt diſperſos p diſcoꝛdiaz reunire per
coꝛdiam caritatis et eos aſſecurare in bono-

Nno nono ſedechie regis uuda

doliam ⁊c · ßPer godoliã qui mẽ

— — — — ———N

da
dno

ſder
ſdet
pnr
tegc⸗
taef
Nerqn
Rerte
erer
ſupe
capit
1hi
mozti
rtsk
töng
lite

uni

ncee

igr
deos
102
djtur
o
us.
deb
lchy
itſut
open
deno

töne

ſem

s

fen
d
uint
l
enn
o
6
u⸗
gtn
pie
on
e
bo
er

pNH

weo ſubdit· nolite timere ⁊c]. ⁊ ad bonũ opꝰ

inducere deo ſequit᷑ vos aũt coll igite vmde
miam bone compunctõnis et meſſem mł⸗
tiplicis bone opatõnis· et oleñ· pie miſeratõ
nis · condite m vaſis veſtris id eſt. in coꝛdi

bus velſtris p rectitudmmem debite intentõnis

Gres·ome xxxvij· Sic aut ſit opus in publico
quatinus intentio maneat in occulto vt et de
bono opere pꝛoximis pꝛebeamus exem plum
et ĩ mtentõe qua ſoh ðo placere querimꝰ ſem
per optemus ſecretů. Scito ꝙ haalig rex ſi
lioꝛum amon miñt hyſmael ſiliũ nathanie pcu
tere ammã tuã]. Amon mterp̃ta᷑ pya miquꝰ

et ideo p regem amon ſignat᷑ dyabolus qui vt

dicit greg omelł· x· eſt caput ommin miquoz uʒ

et huiꝰ capitis mẽbꝛa ſunt omnes mmquü · et ſpe
hyſmahele. id eſt· hommẽ impiiũ et feroce mit⸗
tit ad mterſiciendũ bominẽ innocentẽ qui ſizt

PSodohliamet ſiẽ ille godolias nõ credidit qðᷣ
dicebat de hyſmaele et ſic interfectus fuit · ſic

q; imnoces nõ credit ð facin malu ð alio ſibi di

ctum · frequenter incurrit damnũ tpale · licʒ ce

dat ad euis bonũ ſpuale ſi ſuſtineat patienter·
Pꝛoũ·xxij Qalidus videt maluʒ et abſcondit
ſe mnocens aũt ptranſijt et afflict ẽ damno-

T factum eſt m menſe ſeptimo

vemt hiſmael 2c Der illum byſ
maelem qui fuit homicida peſſimꝰ.

vij ſtle homicida erat ab intõ ip̃e vero venit

ad godoliam p queʒ intelligit᷑ vir innocens et
bonus ad eum ſubuertendu de ſtatu gratie ad
miſeriã culpe . et comederunt ibi panes ſim?

quod ſit qn vr innocens in cogitatõne pecca
ti ꝑ ſuggeſtione dyaboli mcipit delectari · de q̊
etiã dyabolus delectat et ſic hyſmael et godo
lias ſimul comedũt et paſcunt᷑ h̊ cum dya bolo
trahit ip̃m ad peccati ↄſenſum vłꝑ actu tuc mi

ſicit eum· p interfectos aüt fimł cũ godolia in
telliguntur opera bom viri que ſpo peccante

moꝛtiſicant. PHoſſunt etiã p iſ tos intelligi ill qᷓ

ex lapſu boni vii accipuint occaſi onẽ peccaãadi

Secundo aut die ꝛc venerut de ſichen 2 de
ſylo et de ſamaria octogmta vni p ſylo q̃ i
pꝛetatur auulſio rengioms ꝓſeſſio ſignat᷑ · per
quam homo a ſeculari zuerſatõne totalit᷑ auel

litur p ſichen qui humerus mterp̃tat᷑ obedien

tia ſignatur p quã humerus ad poꝛtandu one
ra religionis applicat᷑.p ſamariã que interptat

cuſtodia mtelligit᷑ obſeruantia regularis. 1 ſic
per iſtos octogmta viros vniuerſitas religio

ſoꝛum deſignat᷑ dicunt᷑ aũt raſ barba. p quod
ſignipicat᷑ caſtitas· eo ꝙ barba ſignu eſt vrrilis

ſexus caſti vo ſi unt eunuchiꝗpt regnu celoꝝ ca
ſtrati vt dicit math· xix et ſciſſis veſtib⸗ qð
ſignum meroꝛis ſiue luctus. Mebxij. Omms

ſignat᷑ dya bolus de quo ſe cribĩ io B

diſciplina in pñti nõ eſt gaudi jß meroris · SQt

competit religioſis kheroꝰ ad ripariũ Mona
chꝰ plangentis ha bet officium ꝛc et ſqualen
tes ſp quod deſignat᷑ aſperitas vite quã religi
oſi debent ducere munera habebant .multi:

plicis bone opatõnis. thus deuote oꝛõnis
ve offerret in domo dommi nam illa heri de
bent ad honoꝛem dei ꝛ non ad glonam mudi

Esreſſus eſt aut hyſmael in occurſum eoꝛũ
nam dyabolus p hyſmaelem ſignatus aliquã-⸗

do ſe tranſſigurat in angeluʒ lucis vt religio:

ſos decipiat ſuis fallacijs d. Venite ad Sodoli

am ]. muitàdo eos malicioſe ad viri pfec tioꝛis
inntatonem quetñ non eſt imitanda.ſicut ſcdᷣa

collatõne moyſi abbatis dicit ꝙ quidam a dya
bolo ſuit ſic deceptus ꝙ; p eius exhoꝛtatõem
voluit mmolare hilum ſuũ qui ſecum erat in

monaſterio vt pfectõni abꝛae equaret· ⁊ ſic ſe

ciſſet niñ puer fugiſſz · mieerecit eos hyſmael
id eſt. dyabolus qui multos interſecit p tales
fraudulentias moꝛte culpe · Decem autẽ vrri.
c Fp ulos decem viros qui euaſerunt moꝛtẽ

eo ꝙ habebant theſaun in agro ſignant᷑ reli gio
ſKe literati et diſcreti theſaun ſacre ſcripte habẽ
tes a ſic non credunt omm ſpunſ Pbant ſous

vtrum ex deo ſint m conſillium beati johᷣ.ca
nonica cnij· Rudꝛuit aut iohãna filius charee
c /·p illum aũt ⁊ alios bellatoꝛes ſecũ exiſten

tes ſignat bonus doctoꝛ vel pꝛelatus ⁊ eoꝛu
diſcipuli boni qui audito amman da mno per

demonem ꝓcurato vadunt ad bellandũ cõtra

euz et ſuos ſatellites gladio feruide pꝛedicatio

nis ſagitta deuote oꝛõnis de qua dici poteſt
ulud.inj. Reg xiij· Sagitta ſalutis dm contra

ſyriã· id eſt contra demonũuũ ſupbiam nam ſyri
ſublimes interpꝛetant᷑ ⁊ de dyabolo dicik 0o b

.

xlj. Omne ſi ublime videt pſe eſt rex ſuper om

nes ſilios ſuperbie

Tacceſſerunt omnes princpeſ
bellatorum ꝛc . Der ilos qui
rogauerunt hieremiaʒ vt cõſuleret
P eis dommũ ꝓmittentes ꝙ face

reneßme s conſilium et tn non fecerunt ſed

eius contrarium imponentes ei fbitatem ſicut
patet in textu· ſignant᷑ illi qui accedunt ad bo
num conſeſloꝛem et diſcretu. vb ad Zliliarum
bonum ꝓ ſalute anime ſue·⁊ tñ eius audito cõ
ſiuo eis diſplicenti retrocedũt imponentes cõ
feſſoꝛi vłᷣ conſiliario iꝛgnoꝛantiã vł affectõnem

puerſam vxp aliã huiuſmõi falſaʒ excuſatoõnem.

Xctum eſt autem 2c equitur.
ſod tollens ohanna c].

Der ilos quu non acquieuerũt ver
bo domm ex oꝛe hierem e ſed con

trarũim ſacientes receſſerunt de iudea que cõ

. õ
/

feſſio vel laudatio mterp̃tat᷑ et conuenit ſtatui
gratie et ingreſſi ſunt egiptũ que tenebꝛa intpᷣ
tatur ꝗpter quod ↄuenit ſtatui culpeſignant᷑
illi qui cadunt a gratia in culpã dyabolo ſug:
gerente p hoc aut ꝙ iohana et alij pncipes du
xerunt ſecũ in egiptũ auos omes viros ⁊ mu
lieres quoſcunq; potuerut muenire . ſignat᷑ ꝙ
peccatoꝛes obſtmati ſecũ trabunt alios qᷓntuʒ

poſſunt ad tenebꝛas peccati:ſc ecõtrario homi

nes boni ſtudent ſecũ trahere alios ad opera
meriti · ps · xvij · Q um ſancto ſanctus eris ⁊ cũ
puerſo puerteris Sume tibi m manu tua
lapides grandes ⁊c p illos lapides abſcondi
tos in cripta ſignant᷑ peccatoꝛes obdurati ĩ cul
pa · ideo rex babilonis · id eſt dyabolus ſup eoſ
ſolium ſuum collocat nam in talb regnat ⁊ ſi
cut ſunt aieri in culpa ſic ei ſubijcient ĩ pe
na; . SLTTIIEI
Wm quod factum eſt ad hie
remiam et ad omnes udeos
qui habitabant in terra egipti
im magdalo que mterp̃tat᷑ mq̃
tatig magnitudoidðo p eam ſupbia ſignat᷑ que
⁊currit in omĩ peccato: et ĩ tapnis· que int
pꝛetatur mandans humiliaꝗpter qð auariciã
ſignat que magnitudinẽ ſtatus nõ querit ſed

paruitatem vt de pecunijs faciat magnũ acer

uum · et in memphis q̃ ex oꝛe interpᷣtat᷑ apt
hoc p eam gula ſignat᷑· et in terꝛa phatures
ãg decepti ↄculcatio interp̃ᷣtat᷑· ideo p eam luxu

ria dengnat᷑· Ecc̃i ·ix ·. Mulier foꝛnicaria q̃ſ ſter

cus in via ↄculcabi᷑· Igit᷑ ha bitantes ĩ magda

lo ſunt maniter głioſm tampnis veꝛo cupidi

et auari · in mephis aute guloſi et i terꝛa pha
tures luxurioſet de iſtis dici᷑ infra m eoꝝn p
ſona· faciemus veꝛbũ quod egredit᷑ de oꝛe no
ſtro vt ſacriſicemus regine celiid eſt · lune p
quaʒ ſignat᷑ foꝛtuna eo ꝙ eſt variabilis ſiẽ illa
Vnde dicit quidã· Rota ſoꝛtune variat᷑ magie
lune · Creſcit ðcreſcit mn eodẽ ſiſteꝛe neſcit · Om
nes aut pᷣdicti in cultu ſoꝛtune ſunt oceupati.

nam ad queꝛendũ bona foꝛtune ſunt totaliter

intenti que bona ſunt excellentie mũdiales q̃n

tum ad ſupbos · duntie tpales qᷓntũ ad cupidoſ

et auaros· delicie carnales qntũ ad guloſos et
luxuꝛioſos· Quũ iſtis aut habitabat hieremias
nõ tñ cõmunicãs opibus eoꝝ malignis h̊ ma
Sis eos reuocans ab eis ꝗpt qð dixit eis infra
ec dicit domiexeꝛcituũ et ſequit᷑ conſu
mentur omnes in terꝛa egipti gladio et fame
W.p iſtas penas coꝛpales ſignant᷑ inſe:ni pe
ne multiplices quas incurꝛunt pᷣdicti pctõꝛes

Erbum quod locutus eſthiere

In hoc capitulo rephendit᷑ baruch
e hoc ꝙ mimus patienter debito

mias propheta ad baruch 2c.·

poꝛtabat pſecutõnem hieremie ⁊ ſuã maxime
q; de ꝓginquo imminebat pſecutio cõmunis
populi qui ptim erat occidendus p exercitum
regis babilomis ⁊ partim captiuandus p hoc
aũt docent᷑ ĩnocentes patienter tolerare ⁊ etiã
iuſte pꝛopꝛias anxietates quando immmet p
ſecutio cõis ꝓpłi cuius ſunt pars
Erbuʒz quod factuz eſt ad hiere
miam ꝛc · Sequitur Prepara
te ſcutum ⁊c]. PHer hanc pꝛepara
õnem ad pugnandum cõtra regẽ
babilonis ſignat᷑ pꝛeparatio hommis ad pu⸗
gnandum cõtra dyaboluʒ qui ðꝛ rex ſup oes
hiuos ſupbieiob.xlj· contra queʒ accipiendum
eſt ſcutum patientie quod ad moduʒ ſcuti mi⸗
litaris debet eſſe triangulum · ſcʒ ad poꝛtanduʒ

patienter contumehas verboꝝ ⁊ moleſtias v

berum et damna tempoꝛalumm rey · ⁊ clipeuʒ

quod ꝗpꝛie loquendo eſt rotundum apter qð
ſignat munitõnem ſacre ſcripture tinenteʒ p
fectõnem vite que ſignat᷑ p clipeum circulariſ

ſigure · Hꝛoubxxx · Omnis ſermo dñ ignitus

clipeus eſt ſperantib i ſe · ⁊ ꝓcedite ad bel:
lum ·conſtanter ⁊ ĩtrepide·nã tales timet dya

bolus ⁊ refugit:Taco:nij. Reſiſtite dyabolo ⁊
fugiet a vobis · Tungite equos. m hebꝛeo
habet᷑: cingulate equos:nam m bello ↄtra dya

bolum coꝛpa que ſunt equi animaꝝ· cingulan
da ſunt cingulo caſtitatis ⁊ mundicie· ⁊ aſcẽdi
te equites p dommiũ amime ſupꝛa coꝛpus ꝓ
pꝛium ſtate in galeis p rectitudineʒ intẽtõ
nis ꝙ ſicut galea eſt in capite ſic intẽtio recta

eſſe debet in voluntate que caput eſt in virib

anime·. polite la nceas id eſt oꝛbite ferꝛa lã
ceaꝝ amouendo inde rubigmem quod ſit mo

raliter p veram et pfectam penitentià de pec
catis. ⁊ induite vos loꝛicisꝑ cuſtodiaʒ iuiſti

cie ⁊ equitatis: Ephe· vj · Induti loꝛ ica iuſticie ·
⁊c · St quomiam in hoc congreſſu młti ſunt pu
ſillanimes ex humana fragilitate ſeq̃t · Quid
igit᷑ · vdi ipCᷣos pauidos ⁊ terga vertentes et
foꝛtes eoꝛuʒ ceſos et quoniam aliqui ſic leta
liter vulnerant᷑ ꝙ de cetero non curant᷑ do ſe
q̃ẽ poſtea: Eruſtra multiplicaſti medicamĩa ·
N. .

Vod factum eſt verbum domi
mad hierennam prophetam

tant᷑ oꝛe ↄtůdentes ⁊ oꝛe contuſ iõ

p ipſos ſignant᷑ detractoꝛes qui oꝛe ſuo male

dicto contundunt famam bonoꝝ · ⁊ per hᷣ ipſ
ſunt oꝛe contuſi nam p os ſuum maledictum
tradunt᷑ demonum poteltati·⁊ de ipls ſubdit
Ecce aque deſcendunt ab aquilone id eſt tur
batõnes iſtoꝝ a demonũ poteſtate cðᷣm quod
dicit ſupꝛa pᷣmo capło/ab aquilone pandetur

contra palleſtinos · qui interpꝛe

et

le

—=, =

— ——

O
— S—W—N—¶— —

omne malũ:ꝙ aut p aquas ſi gniſicet᷑ turbatio
patʒ eſa· vij adducet dommus aquas flumimiſ
ſoꝛtes tegem aſſirioꝝ ⁊c· detractoꝛes em per
demones acriter turbabunt᷑ in penis inferni ·
ſideo ſubdit · et erunt quaſ toꝛrens mundans
⁊c ·de quo dicit᷑ eſa xxx· NHꝛeparata eſt ab he⸗

ri tophet a rege pꝛeparata ꝓfunda et dilatata

nutrimenta euis ignis et ligna młta.flatꝰ do⸗
mmi ſiẽ toꝛrens ſulphuris mcendes eãa·
MK. „οLVIIE .
Bj‚D moab hec deeit dom mus ꝛc ·
PHer moab qui mterppᷣtat᷑ ex patre
eo ꝙ ex patre et ſilia fuit natꝰ geñ·
Xxixſgnat᷑ homo in peccatis natus
et nutritus · et p eius ſubiectõnem aſſirijs qui
facture vigilantes interpᷣtant᷑ ip̃ᷣms ſubiectio

demonibus qui nunqᷓ; doꝛmuint ſignat᷑ideo

ſubditur · Ve ſup nabo.que mterp̃tat cõſola:
tio · talis aut homĩs ↄſolatio nõ eſt niſi in tur

pibus et peccatis que ducit ad ve eterne male

dictõnis: q; vaſtata eſt in moꝛte. et ofuſa
2luſione gehenne · capta eſt cariathiarim ·ꝗᷓ
interpᷣtat᷑ vrbs ſiluarũ p quã ſignat᷑ 2gregatio
opeꝝ mutilium·ſẽ ſilua eſt 2gregatõ lignoꝛu
infructuoſoꝝet ſic moꝛaliter capta ẽ cariathia
rim in moꝛte · qꝛ tũc ceſſant opatõnes inutiles
et male qᷓntũ ad exercitiim h nõ qntũ ad ſuppli
cium· et non eſt vltra exultatio ſed maxima
deſolatio · Ztra eſebon . qui mterpᷣtat᷑ ceingulũ
triſticie et ſignat ſaſciculũ peccatoꝝ· cogitaue
runt malũ ·.ſcʒ demones qui peccatoꝛib diſpo
nunt penas hoꝛribiles · ergo ſilens contice
ſces /in pems gehenne· ſequet᷑q; te gladius
ſcʒ demonũ ſine ſine· Rt qm̃ tales frequent tpa
liter ꝓſperãat᷑ſequit᷑ · Date floꝛẽ moab q flo

rens egrediet id eſt · liet ad tempus ꝓſpere

tñ eternaliter pumet · kob· xxj ·. Tenent tympa

num et cythara et gaudentad ſonũ oꝛgani du

cunt in bonis dies ſuos:et in puncto ad infer
na deſcendunt · dxemplũ de dunte epulone luẽ
xvj· t qm̃ tales ad palliandũ ſuas malicias ali
quando fſaciunt aliqua bona opa de genere ſe
quit᷑ · Maledictus qui facit opus dei fraudu
lenter opuſ dei fraudulent᷑ facere eſt ope bo
no de genere magnã maliciã palliare · et male
dictꝰ qui ꝓhibet gladiũ ſuũ a ſanguineid ẽ
iuſticie exercitiũ a peccatoꝛum pᷣciſone cu poſ
ſit et debeat coꝛrigere· Eertilis fuit moab imn

tempalibus bonis. ꝗpterea requieuit in ſeci

bus ſuisquia diuitie ſomẽtum pꝛeſtant om
bus peccatis et p hanc requiem ſignatur pſe

verant m malis· .
D finos amon x
bant iixta poſſeſſioneʒ ſilioꝝ iſrael
m pte abſtulerũt eaʒ ſibi· ꝗpt qð

—

Scöm ſenſum hteralem iſti habita

meruerunt de terꝛa ſua captiuari: p uios igi?
higniſicantur cupidi:qui fraudib et violentijs
auferũt alion hereditates gpter quod meren
tur hereditate celeſti puari per hoc aut ꝙ ſub
dit in fine · poſt hec reuerti faciam c /ſigſicat᷑
ꝙ illi qui veraciter penitent a talibb maleſicijs
reducunt᷑ ad poſſeſſionẽ celeſtis hereditatis
d ydumeã q; interpꝛetat᷑ ſanguinea · ꝗꝓpter

quod ꝑ ydumeos ſignant᷑ honncide q̃ ſangui

nẽ innocentũ füdẽ ðᷣlectant᷑ ⁊ raptoꝛes qui ſu
doꝛ ib eoꝝ ⁊ ſinguine paſcunt᷑ ꝗpter quod ſiẽ
ydumei meruerũt partim occidi⁊ partim capti
uari·ſic iſti merent᷑ in inferno pumiri do ſequi
tur poſtea deſcendite mn voꝛagimem habitato
res de dan n vmdemiatoꝛeſ veniſſent ſuper te

reliquiſſent racemũ .qdraptoꝛes hui mundi
aliqua relinquunt illis quos ſpohant · ſed de⸗

mones m peccatis obſtinatos ommibuſ bonis
pꝛiuant · Ad damaſcũ que ĩterpretat᷑ ſangui
nem ꝗpmans· ideo ſignat illos qui ſuis malis

perſuaſonibo et conſinjs mcitãt alios ad contẽ

tõnes· diſcoꝛdias lites ⁊ guerras ex quib ſeq̃t
ſanguinis effuſo ⁊ ſic alns ſanguinem ꝗpinãt:
Tſicut damaſcus fuit igne combuſta ſicut dici
tur minfra· ſuccẽdam ignem m muro dama ſci ·
et deuoꝛabit menia benadab. ſic iſti ſuccẽ den
tur igmi mfernali vt pena reſpondeat culpe q̊
niam ſuccenderũt in alijs ignem furoꝛis ⁊ ire
Ro cedar qui interpꝛetatur merens et tene
bꝛoſus·ideo per ipᷣm ſignantur muidi merẽeteſ
de pꝛoſperitatibe alioꝝ· ⁊ ſic muoluti ſunt tene
bꝛis peccatoꝝ:nam odium ex muidia ꝓcedenſ
aufert lumen gratie ⁊ obfuſcat lumen nature ·
Hios deſtruit rex babilonis id eſt dyabolꝰ au⸗
ferens omnia bona eoꝝ · ideo ſubdit · vaſtate
fiios oꝛientis· tabernacula eoꝝ ⁊c ſeq̃tur. nõ
oſtia nec vectes eis id eſt · deſtituti ſunt cu
ſtodia angelica ⁊ diuma · Verbum quod ſa
ctu eſt ad hiexennamꝗphetam aduſum elam
qui deſpiciens interpꝛetatur deo per ip̃ᷣm ſup
bus qui contemnit alios ſignatur· confringaʒ
arcũ elamid eſt os eius loq̃ns verba iac tati
ua ſui et deſpectuia ꝓximi et blaſphematoꝛia
dei ·ᷓ tanqm ſagitte dyaboli pꝛocedunt de oꝛe
ſuperbi h arcꝰ? iſte confringitur qᷓndo vere hu
niliatur · ideo bditur 1 mducam ſuper eũ q̃t
tuoꝛ ventos per q̊ͥs ſignatur vilitas oꝛiginis
ab oꝛiente · ⁊ ꝗpmquitas moꝛtis ab occidente.
et crudelitas demonis ab aquilone·⁊ dei boni
tas a meridie conſideratõ nanq; iſtoꝝ q̃ttuoꝛ
dilgens facit ſuperbũ huihari:et ad bonũ re⸗
duci. ideo ſequitur in ſine · Tn nouiſſimo aut

— leru reuti faciã captiuos elam dicit mdus

Erbum quod locutus eſt donn
nus de babioma q conſuſio in
pꝛetatur · ideo p ipſam ideoru

nal
ſupbia p romanos ſuſa ſignat᷑.idᷣo ſubditur frequenter ſigniſicat᷑ doloꝛ penalis ⁊ anguſtia iuufſe
annunciate dicite ĩ gentibus iid eſt.romanis: ꝗpter quod per calicem illum ſigniſicat᷑ paſſio ””M
qui gentiles erant leuate ſignũ ·id eſt. vexil chꝛ iſti et diſcipuloꝝ eius quem calicem udea “=
lum belli ↄtra udeos in vindictã moꝛtis chꝛi Appmauit eis vt patet ex textu euangelioꝛum
ſtii ſic exp̃ſſe dicit᷑ luẽxix· Qapta eſt babilon actuũ apoſtoloꝝ ꝗpter quod chꝛiſtꝰ dixit di
D id eſt uidea · Zfuſus eſt bel . qui interpᷣtat ve ſeipulis math·xx·poteſtis bibere calicem queʒ

tuſtas:et ꝓ hoc dengnat᷑ legaluum ceſſatio· vi
ctus e moꝛadach ·qui interpᷣtat᷑ amaritudineʒ
immittens · pꝛopter quod ſignat legalium
onus graue quod eſt deiectũ p gratiaʒ legis
noue · Zfuſa ſunt ſculptilia eius.id eſacerdo⸗
tes indee qᷓ dicunt᷑ hic ſculptilia: eo ꝙ populus
maioꝛem eis reuerentiã faciebat q; deo manda

ta pᷣius ꝗpt traditõnes eoꝝ dimittendo vt de

mar · vi.· OQm̃ aſcedet ↄtra eam gens ab aq̃io
ne·. veſpaſianus em dux exercitus romanoꝛũ

ego bibiturus ſum ꝛc· ⁊ ideo uiſto dei iudicio
min vlcionẽ moꝛtis chꝛiſti ⁊ diſcipuloꝝ eiꝰ udei
calice doloꝛis ⁊ anguſtie fuerunt inebꝛiati:⁊ B
eoꝝ tribulatio ſigſicat᷑ hic diffuſe p tribulatõʒ
babilonioꝝ que fuit valde magna·deo conclu
dit inferuis · Et mebꝛia bo pncipes eius et ſa
pientes eius ⁊c· Sequt᷑ · Et doꝛmet ſomnu
ſempiternũ per moꝛtem doloꝛoſam. Ver

bum quod pꝛecepit hieremias c · hc pom?t

tercia parabola que eſt facti ſcʒ de libꝛo cui pꝛe

venit de tracia otra hieruſalem qᷓ eſt a pte aqᷓ cipit᷑ lapis alugari et ĩ eufratẽ demergi · Liber

lonari reſpecru hieruſalem· In dieb ilis et aut ille lignat euãgeliu cui alligat᷑ chꝛiſtꝰ qui
in tempe illo ait domiꝰ venient ſilij iſrael c. dicit᷑ lapis abſciſus ð monte ſine manib· danie un
ſequit᷑. ambulantes et flentes ꝗperabunt ad lis· ij· nam euus doctrina et facta continent᷑ in dan
dommu . nam illo tempe młkti de udeis Zuer euangelio·p eius vero ꝓiectionem m eufratẽ
ſi fuerunt ad chꝛiſtum · interrogabunt viã qui frugifer mterpꝛetat᷑ apoſtoloꝝ pꝛedicatio 14
ſcʒ 2ſilioꝝ euangelicoꝝ a credentib in chꝛiſtu gentilib valde fructiſera ⁊ iudeoꝝ repꝛobatõ ”
et apponent᷑ ad dommũ federe ſempiterno . eam repellentiuʒ ſigniſicat᷑ pꝛopter quod pau de
P glorie ↄſecutõem · Crex pditus factus eſt lus ⁊ barnabas iudeis conſtanter dxerũt act. WD
płs meꝰ ⁊c · p falſaʒ doctrinã ſcribaꝝ ⁊ ſacer xiij. Vobis opoꝛtebat pꝛimũ loqui verbũ dei ·
dotũ docẽtiu eos dimnttere dei p̃cepta ꝓ tra⸗ ſed quoniam repellitis illud⁊ indignos vos iu Aab

ditiomibus ſuis vt dicit᷑ marci viideo 2cludi
poſtea · recedite de medio bablonis d eſt.
de iudaica phdia. Qeteꝛa de facili poſſunt ad di
ctam ſententiã applicari: ꝗpt qðð ⁊ ꝗpt pꝛolixi⸗
tatem vitandam hanc Nmliraeen omitto·
c dicit dominus deuſ ecce ego
ſuſcitabo ſuper babilonem 2c
In hoc capitulo deſeribit deſtruclõ
—Eabiloĩs metaphoꝛ ice · p quã miſti
ce ſigt᷑ ðᷣſtrutõ iudee·⁊ poĩt h triplex pabola
PHama ede vẽto peſtilente cũ dicit · quaſi ven
tũ peſtilentẽ c p quẽ ſignat᷑ exercitus roma
noꝛum · ꝙ ſicut ventus peſtilens deſtruit do
mos ⁊ frangit arboꝛes ⁊ eradicat ſic exercitꝰ
vromanoꝝ deltruxit undee ciuitates caſtra 2
ſuccidit ar boꝛes ad facienduũ machmnas ⁊ ĩplen
dum foſſata ⁊ homĩes ptim occiſñ ⁊ ptim capti
uati fuerũt in illa guerꝛa Eugite de medio ba
bilonis vt ſaluet vnuſquiſq; animã ſuaʒ · p hoc

dicatis eterne vite ecce conuertimux ad getes
ſic eĩ pꝛecepit nobis deuies
Flius xx.et vnius anni c ·.
M,loꝛalitas huiꝰ capłi pohia eſt ſu
pra capło·xxxixvſq; ibi· Colũnas
quoq; exeas ⁊c · cõfregerut caldei·

Miſica vero ſigſicatio iſtoꝝ q̃ pertinebãt ad

cultũ diumu poſita fuit:nmjlibꝛo Reg.· ſed p cal
deos confringunt᷑ qm bona ad dei cultũ perti
nentia temptatõnib demonum ſubuertuntur
addunt tñ hic aliqua ad cultũ templłi pertmen
tia. ſceʒ lebetes · ad coquendũ carnes · ⁊ crxea
gras ad extrahendum easper qᷓ lignant᷑ diſ
poſitõnes ad admiſtrandũ eukariſtie ſacrame
tum in q̊ carnes agni immaculati continentur

pſaltia quiba deſignat᷑ laus vocalis ⁊ men

talis. ⁊ moꝛtariola m q̃b terebantur ſpecies
ad faciendũ vnguenta ꝓ regum et pontiſcuʒ
vnctõe ⁊ phialas ad reponendũ hec vngue

hgnat᷑ ſalus chaiſtianoꝛum qui immmente ro ta per q̃ deignantur vnctões criſmatis ⁊ olei
mandeum aduentu p monitõem angeli receſ que fuint m eccłia: et vdrias in q̃ ponebat᷑ D
ſerunt de uidea tranſeuntes in regnu agriſpe vmũ et oleum ꝓ ſacriſicijs liqᷓdoꝝ thimiama
qui ↄfederatus eꝛat romanis et ſic fue:ũt ibi teria· in quubo terebantur ſpecies pro chimia ſ
ſaluati Moꝛaliteꝛ aut pꝑ ventum peſtilentem ſi mate conſiciendo ⁊ in altari incenſ offerendo

Snat ſupbia que vẽtus eſt ſubuertes omĩa bo

iupyi 6 let vrceos et pelues vbi lauabantur carnes
na· Vñn veſus. Di tibi copia ſi ſapientia ſoꝛma

ꝙ; detur · ſola ſupbia deſtruit omnia ſi comite
tur · Secunda paꝛa bola ponit hic. Qalix au

reus babilonis ꝛc p calicem ĩ ſacra ſcriptura

offerende m altari olocauſtoꝝn· et cadelabra
ꝓ ulummatõne templi et cyatos in quibus
pꝛobabant᷑ thus ſimila et huiuſmodiofferẽda
ad videnduz ſi eſſent ad boc apta. DHer bec oĩa

ten
d
me
ntur
nn
h
ſ
N
nn
nn

9
1i

vaſa que erane neceſſaria in duierſis oblatõib

et ſacriſcijs tempe veteris teſtamenti ſignan
tur vaſa neceſſaria m oblatõne vmꝰ ſacrificij x
ſecti quod eſt eucariſtia tpe noui teſtamenti.

IRESt factu eſt in· xxxvijanno. Senſus huiꝰ

miſticus poſitus eſt:nijresũ in fine vbi ꝗpꝛie
babet locum ·
Syphicit heremnas propheta

ncipit hber trenorum

CX.

Vomodo ſedet ſola ciuitaſ
⁊c ·Elic mcipit lamentatõ ca
ſus hieruſale hiſtoꝛice p quaʒ
ſignat᷑ lamentatio caſus hieru
ſalem allegoꝛ ice que elt mnli
tans eccłia · circa qð ſendum
ꝙ in his lamentatõmbus eadem ſententia fre
quenter repetit᷑ ſub anjs verbis ⁊ aliqñ ſub eiſ

dem ſcut et in canticis leticie fieri ſolet · Fte ſcie
dum caſuʒ hieruſale aliquado dicit deꝰ feciſſe

qð eſt inteligendu pmiſſiue ti qᷓntũ ad mala

culpe qᷓntum autẽ ad mala pene põt mtelligi

deus feciſſe nõ ſolum pmiſſuie h etiã actiue qꝛ

licet non ſit actoꝛ mali culpe eſt tñ actoꝛ mali

pene pᷣm oꝛdinẽ ſue iuſticie ꝓcedentis · Tgit᷑ cir
ca hieruſalem allegoꝛicã que eſt militas eccia ·
ſciendum ꝙ declmauit mktůũ a pfectione pᷣma
in platis et clericis et etiã religioſs. et ſimiln
m pncipibus et lacis ſibi ſubiectis ſiłiter tem
poꝛibus modernis młtũ defecit in numero ſi
delum. nam affrica tota que aliqn fuit chꝛſtia
nis repleta ſaltem ꝓ maioꝛi pte nũc eſt ab inſ
delbus ha bitata et poſſeſſa· grecia vero elt ſciſ

matica ſactaet tota terꝛa ſancta a ſara cenis cõ

culcata · dicit etiã ꝙ armenia eſt eis ſubiecta ð
nouo:⁊ nõ ſolũ qntum ad tributi redditõnem

ſß etiã qᷓntũ ad legis machometice receptõnem

ſaltem ꝓ magna pte·quod eſt materia magni
doloꝛis toti genti chꝛiſtianede chꝛiſtianis aũt
remanentibo licet plures ſint ð eccłia numero

pauci tñ reſpectuie ſunt numero ⁊ merito pt
quod lamentando dicendũu eſt. Quomõ ſedet
ſola cuuntas ·i eccłia que dicit᷑ cintas nam ĩ ea

dz eſſe cunũ vnitas p ↄcoꝛdiã caritatis et nunc
deo pmittente ⁊ dyabolo ꝓcurante facta ẽ q̃ñn

ſola reſpectu p̃teriti tpis ⁊ diſſuta mutuis diſ
ſentõibus ⁊ guerris. plena ppo Fm numeꝝn

et meritũ · · tpe pᷣterito· facta ẽ quaſ vidua.

nam ex abundante malicia videt chꝛiltus eiuſ
ſponſus eam in magna pte deſeruiſle · domĩa

gentium · id ẽ · que debẽt alijs getibus domi⸗
nari· lacta eſt ſub tributo ſaracenoꝛum ⁊ ali

oꝛum infſidelium in pluribus ptibo oꝛ bis et in

illis qui liberi ſunt ab humano tributo multi

p peccatũ demonibus ſunt ſubiecti. DPloꝛãſ

ploꝛauit ĩ nocte ⁊c · Hoc ðꝛ qᷓntũ ad deuotos

qui ſunt in eccleſa · qui conſderantes pꝛedicta
ſunt in luctu ⁊ anguſtia· nõ eſt qui conſolet
eã ex ommbus caris eius .id eſt· pꝛelatis cleri

cis et religioſis iſti nanq; intimioꝛes ecclie de

bent eſſe · ⁊ tn eoꝝ młti plus deſtruunt ecciam
ſuus mal monbeet exempus q; laici ideo ſub⸗
dit omnes anmnci eius ſpꝛeuerunt eã· fugien
tes eccłiam p indeuotõnem ·̊ non pꝑ bonoꝛuʒ
tempoꝛalium collectõnem · ideo ſubdit/ et fa
ci ſunt ei immici ſpolianteſ eaʒ bonis tempo
ralibus ⁊ non mtendentes obſequijs euus·

IMigrauit iudas ꝗpter afflictõnẽ c Tudas

qui mterp̃tat᷑ confitens ſiue laudans· ſignat pꝛi

maos relgioſos in deſertis habitantes 1 bdẽ

aſſidue dunnis laudibo mtendentes ſed qniam
hoc fuit laboꝛioſum płibusideo migrauerũt
ad habitandum in ciuitatib· ideo ſubdit habi
tauit inter gentes non ſolum quantũ ad coꝛ
pus ſed etia quantu ad moꝛes ps cv cõnuxti
ſunt inter gentes didicerunt opa eorum xc ·
nec inuenit requiem ſcʒ conſcientie bone ſed
magis turbatõnem · ideo ſequit · omnes per
ſecutoꝛes eiusid eſt· demones axpꝛehende
rũt eam inter anguſtias id eſt inter ſtrictaſ
religionis obſeruantias quas tranſgrediutur
et ſic a demonibo capiunt᷑· Vie ſion lugent eo
ꝙ non ſint qui veniant ad ſolenitatem naʒ re
ligioſ habentes magnas poſſeſſones occupa
ti ſunt circa tempoꝛaliaet ſic non conueniunt
in ecckłia mendicantes etiã multũ diſcurrunt ·
et ſic ad ecceſiam non veniunt et de remanen
tibo in domo młti occupãt᷑ circa ſtudium curio
ſoꝝ et mutiliim · ꝗpter quod in magna parte
refuguint eccleſe officium deo ſubdit · poꝛte
eius deſtructe id eſt doctoꝛes ⁊ pꝛedicatoẽſ
qui dicunt᷑ poꝛte eo ꝙ debent alijs aditum pꝛe
bere ſed adit ille deltruit p curioſitate doctri
ne ſacerdotes eius gementes ·naʒ curati qn
leuant᷑ ab eis ſubſdia ꝓ bono cõmuni magis
gemũt q; ꝓ ſuis peccatis vł ſuoꝝ ſubditoꝛu:
virgines euis ſqualde ] naʒ aliq moniales qᷓ
dicunt᷑ ecckie virgines de incontinẽtia ſunt no
tate · ⁊ pa ſcʒ eccla:· oſpꝛeſſa eſt amaritud

ne vnde beat“ bern exponit illud eſa · xxxvnij

dictu in pſona eccleſe ecce in pace amaritudo
mea amariſſima:nam tempe pacis magis ama
ricat᷑ de clericoꝝ ⁊ rengioſoꝝ peccatis·q; tem
poꝛe tyrannoꝝ de coꝛpoꝛalib tormentis· fa⸗
ctiſunt hoſtes in capite ]ſcʒ ſaraceni in terra
ſancta in egipto ⁊ armenia et alij infideles in

pluribo locis et inimici eius locupletati ſunt
de bonis temporalib que a chꝛiſtiamis rapue
runt · q; dommus locutus eſt ſup eam ſcilicʒ
malum pene Apter mulcitudmem mali culpe

Lparuuli eius ducti ſunt in captuntatem ·ſcilzʒ
ſimplices chriſtiani qui capta terra n poterat
redimi: ante faciem tribulantis id eſt· duris

. „

laboꝛibo af fligẽtis· St egreſſuſ eſt a ſilia ſion
id eſt eccleſia · omnis decoꝛ eius ·gtie et vtu⸗
tis. facti ſunt aut pꝛincipes eius doctoꝛes

et pᷣlati velut arietes non muemetes paſcua
ſacraꝝ literarum h̊ pecuniaꝝ· ⁊ abierut c .ſ
in captiuſtatẽ vicõꝛuʒ: añ faciem ſubequetia /

ſcʒ demonis qui non reſiſtenteſ ſibi impellit ð

peccato in peccatũ in abyſſum vicõn· 1 recoꝛ
data elt hieruſalẽ dien afflictõnis ſue et pᷣuari

catõmis · ↄſiderado ꝙ peccata ſua bene merue⸗
runt talia mala· et omniu deſderabiliũ ſuoꝛuʒ
v·i· 2ſolatõnũ diuinaꝝ quas habuerat tẽpe
xp̃i et apłon· cũ caderet populus eius /a ſta⸗

tu virtutis in manꝰ demoms et ñ erat auxilia
toꝛq; doctoꝛes ⁊ pᷣlati qui deberẽt auxihiari

paru curant niſ de ꝓfectu ſuo tpali. viderũt
eam hoſtes la indeles ⁊ deriſerut ſabbata eiꝰ
eccleſie cultu ydolatriam reputäates Pecca
tum peccauit hieruſalem ⁊c· Mic reddit᷑ cauſa
pᷣdicti caſus q̃ eſt młtiplicatõ peccatoꝛuʒ eius·
omnes qui gloꝛificabãt eam ꝗpter vitã ⁊ mi
racula q̃ faciebant epiſcopi et religioñ pᷣ̃teritis
tempiby ſpreuerũt eam quia viderũt ignomi

niam eius iturpitudinẽ vite in modernis cle

ricis ⁊ ibtis religioſis. ip̃a vero gemẽs ·ſub
peccatoꝝ pondẽ.· ⁊ Zuerſa elt retroꝛſuʒ a ſta
tu perfectõnis ad miſeriaz culpe · Sordes ei⸗
m pedibe eius qð ſit cũ ꝑ exercitiuʒ mali acqᷓ⸗
ritur habitꝰ p quẽ placet actuſ malꝰ.pᷣm qð di
citur ꝓũ·j· Qui letant᷑ cu male fecerĩt et exultãt
m rebus peſſimig· nec recoꝛdata eſt ſuns ſui
id eſtvere beatitudmiſa qua auerſa eſt p inuo
lutõnem peccati:ðo ſubdit᷑· depoſita eſt vehe
menter non habens conſolatoꝛẽ l.ſeʒ puim do
ctoꝛem et ſolicitum paſtoꝛem. ideo petit diui
nam conſolatõnem dicens vie domine affli
ctõnem meã quonia erectus eſt inimicus 1d

eſt· dyabolus · Manũ ſuaʒ miſit hoſtis ad oĩa

deſiderabilia eius · id elt. ad auſerendu bona
gratie ⁊ vrtutis · ſcut dicit greg omeb · xxix.
nõ curat antiquus hoſtis vt terꝛena tollat ſed
vt caritatem in nobis feriat · q; vidit gentes
ingreſſas ſanctuariũ ſuu facientes ibitempo
re ſaladini ſtabulũ equoꝛu · QOmnis populus
eius gemens ex tali contẽptu ſancti loci et
querens pane ad famis temperatõnem · et q
niam hoc fuit valde doloꝛoſuʒ ſu bdit᷑ · vne do
mme /oculo tue clemetie· ꝓuocant᷑ etiã alij ad
compatiendu cum dicit᷑ o vos omnes qui tn
ſitis p viam c. qi vmdemiaiut me vt locutꝰ
eſt dommus tradens me infidelib ad meum
ſanguinẽ effundedũ · De excelſo mit igne .
ſcʒ vmdicte ſue · oſſib meis ld eſt ĩ vnis foꝛ

tibus qᷓ nõ potuerũt ſe defendere ab mſidelibo

et erudiuit me quoniã inflicta vexatio dat

intellectum deo ſubdit / expandit rete ſcʒ pe
nitentie vt vltra nõ ꝓcedam ad malum ſed re

uertar ad bonũ · poſuit me deſolataʒ p pecca
toꝛũ meoꝝ iuge recoꝛdationeʒ· Vigilauit
iugũ mmiquitatum meaꝝ ]Moc põt exponi de
moꝛtuis in peccato moꝛtali quoꝝ pena Zuis
eſt ⁊ 2tinuaideo uigũ vigilans nommat᷑.m
manu euis ·ſ. iuſticie Zuolute ſunt et impoſñ
te collo meo .ſicut fardellus latromi dep̃henſo
Linſirmata eſt virtus mea ·q; talis eſt ext᷑ me
rendi ſtatũ · dedit me in manu de qua nõ po
teꝛo ſurgeꝛenã ĩ infeꝛno nulla eſt redemptõ
Abſtulit omnes magniſicos meos · elt · ſ
deles deuotos quoꝝ pᷣces nõ valent damnatiſ
ꝗpter quod ablati dicunt᷑ ab eis· vocauit adũᷣ
ſum me tps ·in quo male opatus ſum cũ tam
mihi datu fuiſſet ad bene opandũ·. vt ꝛterat
electos meos id e·ſpã les ſocios vt ſocij ſint

in pena ſicut ĩ culpa. toꝛcular calcauit dommꝰ

⁊c id e locũ pfecte dep̃ſſionis ſicut ſanctis p

parauit locuʒ exaltatõnis· Idcirco ego deplo

rans c·nã ibi eſt fletꝰ ſtridoꝛ dentiũ mathᷣ
viij · q; longe factus eſt a me ↄſolatoꝛ cõuer
tẽs ammã meãſ.ad bonũ. nam penitetia fru
ctuoſa nõ habet ibi locũ: ſacti ſunt ſilij mei p

diti ·i mntatoꝛes mei· qm inualuit mimc? ſ.

in flictu moꝛtis · Expadit ſpon C ·. Moc
exponi põt de amiſſione regni hieroſolmnta
ni · in ſyon nanq; fuit foꝛtaliciũ hieruſalẽ qᷓ me
tropolis eſt in regno indee pter quod p ſyõ
põt intelligi terꝛa ſancta cuiꝰ habitatoꝛes chꝛi
ſtiani frequenter petiuerũt auxilium ab alijs
chꝛiſtianis·ido dicit᷑ · Sxpandit ſyon manꝰ ſu
as /petens auxiliu· ⁊ nõ eſt qui ↄſolet᷑ eam .·
quia ñ fuit eis exhibitũ ꝗpt quod ab inimicis
arcũuſtantibus ſecutu eſt terꝛe totius exciduz ·

ido ſubdit mandauit dommus m circuitu eis
c id ẽ mandare pmiſt p ſoldanuʒ· facta eſt

hieruſalẽ quaſi polluta meſtruis inter eos . qꝛ
calcatur p ſaꝛacenos· Quia tam̃ hoc ex diuma
iũuſticia pmittit᷑ ex peccatis ꝓꝑłi chꝛiſniani ſub
ditur. Tuſtus eſt dominꝰ q; os eius ad rracun
diam ꝓuocaui et qm ſubtractũ videt᷑ ab illa
terꝛa diumũ ſubſidiu ⁊ huanũ exclamat d. au
dite obſecro vmueꝛſñ populi ⁊ videte doloꝛeʒ
meu . ſubdit cauſa cu dicit. vgines mee ꝛc
in captõne em hieruſalẽ ⁊ achon contigeꝛũt il
la mala. Vocaui amicos meos id ẽ alios chꝛi
ſtianos· ⁊ mpᷣi deceperunt me·nã ex auxilij ꝓ
miſſione ſaraceni Suius egeꝛunt eꝛga me· ſa
cerdotes mei τ id e. li qui fuerunt obſeſſ.
Et qm hoc ẽ materia doloꝛis exclamat d. Vr
de domine qm̃ tribuloꝛ 2c] 1 ſubdit᷑ cauſa cuʒ
dicit · Zturbatus eſt venter meus renter ec
cleſie ſunt pᷣlati ⁊ alij dnutes in eccia dei · quia
ſicut venter recipit cibu ꝓ ſe ⁊ ꝓ aljs mobꝛis
nã inde mittit᷑ ad mebꝛa ceteꝛa nutrimentu ſic
ipis data ſunt bona tpalia ꝓ ſe ⁊ pauperib ꝗᷣ
ſunt eccleſie mẽbꝛa ſed ille venter ↄturbat elt

Perz
larnte
omde
R
m
inpef
Pherc⸗

eare

ind
Mnp
deſ
Annnef
itedi
ltin
Dera
cijſine
omm⸗
ctsy
depo

math

cler
kaft
lmoy
in
i
lumitn
me
phõ
che
alis
nu
eam
mis
edu
tua⸗
e
g
ilina
iſub
cun
la
oeg
en
tl
,
c
ree
i
90

ſe
4
ſt

dmſerunt · Precit de celo in terra. d eſt · ð cõ
templatõne celeſtiũ ad occupatõem terreſtriin

toꝛſionibus:nam illa bona retoꝛquent ad ſum
ptus pompaticos ſaciendũ: vel ad amicos ſuoſ
carnales indebite ꝓmouendu · ſubuerſum elt
coꝛ meũ ⁊ccoꝛ illud poſſunt dici relgioſ· q̃a
ſiẽ coꝛ eſt latu ſupius et ſtrictũ inferius ſic re
ligioñ debent p amoꝛẽ celeſtiũ ſupius dilatari

et inſerius circa terrenoꝝ appetitu q̃ntũ bono

modo ſiri põt reſtringi· dicentes cũ paulo in
epła·jthi:vj.habentes alimenta et quib tega⸗
mur his ↄtenti ſimꝰ.ſ̊ coꝛ illud eſt ſubuerſum.
q; multi ſunt circa duima młtũu reltricti et cir⸗
ca curã tpaliũ dilatati· Berñſup miſſus eſt.Vi
deas pleroſq; poſt aggreſſam chꝛiſti miitiam

rurſus ſecularibus implicari negocijs · rurſus

cupiditatibo terremis imergi:cum magna cura
erigere muros· et negligere moꝛes ſub p̃textu

quoq; cõmunis vtilitatis verba vendere dun

tibus et matronis ſalutatõnes:ex quibo ſequi
tur bene 2nderantibo amaritudinis plenitudo
Apter quod ſubdit᷑· ſoꝛis interficit gladius .
ſcʒ inſdehũ ab extra chꝛiſtianos pſequentium.
Let domi moꝛs ſimiis eſt.id eſt. intra eccleſi

am p guerras chaiſtianoꝝ· Rudierũut q inge

miſco ego c· ſequit᷑ et letati ſunt nã ſdelium
adinuice ↄturbatio eſt inſideliũ exultatio ad⸗

duxiſti viã 2ſolatõis .ſ.ſdelibo in tua pᷣſentia-
q dici᷑ a doctoꝛiba ꝙ ſecta machometi ſicut a

gladio mcepit ſic eſt pꝑ gladiũ terminanda. iõ
ſubdi · ⁊ het ſinules mei ⁊c·.q̃ patet ex dictis
Vomodo obtexit cangme in
furore ſuo dommus fmnaʒz ſion
id eſt · ecckiã· in eccleſa nanq; cecidit
caligo magna pene et ignoꝛãtie · qꝛ
es theologi ꝓ vanis et curions ſalutaria

qui ſunt pars inclita ꝓłi chꝛiſtiani ideo ſubd
tur · et nõ eſt recoꝛdatus ſcabelli pedũ ſuoꝛũ·
id eſt · ecceſe militantis que dicit᷑ ſca bellũ dũi.

hccut eccłia trumphans ſedes eius· SRſaie lxvj.

QCelũ mihi ſedes eſt et terra ſcabellũ pedũ me
oꝛum · pcipitauit dominus.pmiſſiue omnia
ſpecioſa acob .id eẽ. ſcientias et vixtutes q̃ con
tra demonu exercitũ ſunt mumtõnes· polluie
regnu ſeccłie pmiſſiue tñ· et pᷣncipes eius j·
qui ſunt pᷣlati· confregit m ira furoꝛis ſui om
ne coꝛnu iſrael·i dignitatẽ eccleſiaſtica ſecu
larem · que deo pmittente cupiditatis pondere
a tectitudine iuſticie ſunt 2fracte · auertit re
troꝛſum dexterã ſuã a facie inimici nõ repᷣmẽ
do ip̃m ab muaſione populi chꝛiſtiani· et ſuc/
cendit in iacob pmiſſuie · ignẽcarnalitatis

et aua ricie.· tetendit arcuũ ſuu . qui ferit alõge ·

ideo ſignat aſpectũ impudicũ · firmauit dexte
tam ſua · que ferit de ape · ideo ſignat illicitum
tactu · et occidit omne qð pulcru erat viſu i.

omne honeſtum . eſt tam̃ hic ypbole quia non

omnia honeſta eccleſe ſunt deſtructa p̃api

tauit iſrael de conuerſatõe celeſti ad terrenã·
Lpꝛecipitauit menia eius ſcʒ virtutum et re
pleuit in hia iida.id eſt eccleſa: hunnliatu

bumhatam id eſt. de ſtatu gratie deiectuz 2

deiec tam · ſicut dictum fuit a pncipio illa que
impoꝛtant culpam non eſt intelugendũ ꝙ de⸗
ea fecerit mnii pmiſue et ſic eſt intellgendum
de dictis ⁊ dicendis poſteriꝰ.ne opoꝛteat apli
us replicare Dilſpauit quaſi oꝛtum tentoꝛin

ſuum ·id eſt eccleſßam nulitantem· ſicut oꝛti ſte

rilis clauſura diſſpat᷑ obliuiom tradidit dũs
in ſion ſeſtiuitatem ⁊c ad officiandũ em̃ eccle
ſiam pauci veniunt ⁊ tarde· i̊ ad recipiendum
ibi pecuniam multi veniut 1 ſeſtine · Repulit
dominus altare ſuum ·. ꝗpter ma liciaʒ ſacerdo
tum·. maledixit ſanctiſicatõni ſue apter miqui

tatem benedicentuum hoc em non eſt mteln ge

dum in ilus quoꝛũ effectus non dependet ex
bonitate ſacerdotum. tradidit in manꝰ inim

ci muros turrium eius id eſt· pꝛelatos ⁊ reli

gio ſos qui debent eſſe turꝛes ad defenſonem
populi chꝛiſtiani vocẽ dederũt in domo dei
mercatoꝛes ⁊ homines garruli ⁊ mali· Qogi⸗
tauit dommus diſſipare murũ hiue ſion ꝛc id
elt auferꝛe pꝛeſdium angeloꝛuʒ ꝗpter maliciaʒ
clericoꝝ· luxitq; antemurale /id e religieſ ⁊
murus piter diſſpatus eſt .i eſt. pꝛelati qui
ſunt m altioꝛi ſtatu q̃; religioñ Dekhxe ſunt in
terra poꝛte eius id eſt· ſacerdotes curati ba:
ptiſmũ admimiſtrantes qui eſt ianua ſacramen
toꝛuʒ · dehxi ſunt in amoꝛe terrenoꝝ· vectes
eius id eſt archidiacomi qui per viſtatõnem
debitã tenere debent ſacerdotes curatos hone
ſtate clauſos reges euis ⁊ pꝛincipes eius q
di omnes dehxi ſunt in amoꝛe terꝛenoꝝ non
eſt lexſcʒ diuma in oꝛe doctoꝝ ſed magis in
utilia ⁊ curioſa: et aphete pid eſt pꝛedicatoꝛes
Lnon muenerunt viſonem a dommo -q; ma
gis curant dicere placentia q́ʒ ſalutaria · ſede
runt in terꝛa conticuerũt ſenes ]ſcʒ etate moꝛi
bus ⁊ ſcientia tanq́ʒ abiecti: ⁊ pueri etate moꝛi
bus ⁊ ſcientia ꝓmouent᷑ in eccleſa ⁊ ſic habent
autoꝛitatem loquendi abiecerunt in terra ca⸗
pita ſua virgines hieruſalem per quas ſignã
tur boni contemplatiui qui virgines dicuntur
Apter mintegritatem ſidei· per virgines vero in
da ſignant᷑ boni actiui qui dolẽt de mals que

fumt in eccia deideo ſubdit · Deſecerunt pꝛe
lacrimis ⁊c]ſequit᷑· cum deſiceret puulus ⁊ la

ctens in plateis opidi.id eſt eccie ꝗpter dele
ctum nutrimenti ſacre doctrine · Matribus
ſuis dixerunt id eſt paſtoꝛibo qui debent ſub
ditos ſpualiter nutrire· vbi eſt triticum de
bite eruditõnis ⁊ vmum debite coꝛrectõnis ·
Lcum deñicerent q̃n vulnerati ſagitta dyaboli

cum exalarent animas in ſinu matrũ lid eſt
paſtoꝝ aꝗpter pietatis defectum · ¶ Qui com
pabo te ⁊c Mic ponit᷑ lamentatio caſus eccłie
quantu ad eius grauitatem cum dicit᷑ · Qui cõ
pabo te c·q/d.non muenit᷑ ſimiis in grauita
te · quia quanto ſtatus eſt altioꝛ tanto caſus eſt
grauioꝛ· ideo ſubdiẽ · quis medebit tui · qñ
di · ſolus deus hoc poteſt· ⁊ ſubdit᷑ vna cauſa di
cti caſus cum ðꝛ · Pꝛophete tui viderunt tibi
falſa et ſtulta ⁊ c· ITſti ſunt adulatoꝛes peſſimi
qui aſſerunt exceſſum in familijs equitaturis
pompis ⁊ expenſis ⁊ amccis carnalib vltra g:
dum ⁊ meritum ſuuz ꝓmouendis · decere ſtatu
pꝛelatoꝝ ⁊ hoc cedere ad eccleſe reuerentiam
et honoꝛem · ſed hoc dictũ eſt valde diſſonum
a dictis et geſtis ſanctoꝝ pꝛecedentiu qui de
bonis eccleße magnas elemoſinas pauperibe
erogabant ⁊ ipᷣi quantũ poterant bono modo
ſtricte viuebant · ideo ſubdit de talbo adulato
rib· nec aperiebant miquitatem tuam q; ma
gis occultabant ⁊ palliabant ꝛdeo ſubdit᷑ · vi⸗
dert tibi aſſumptõnes falſas ·m exceſſib pᷣdi
ctis· et eiectõnes a ſtatu virtutis: ⁊ timedu
ne ſequat᷑ deiectio aſtatu poteſtatis ⁊ digni⸗
tatis ſcut iam contigit in terra ſancta ⁊ arme
nia que ſubiecte ſunt ſaracenisideo ſubditur ·
LPlauſerunt ſup te ⁊c·ſiʒ inſdeles de ſideliuʒ
ſubiectõne · Sed quomã hoc factum eſt ꝗpter
pcc̃a noſtra· deo ſequit᷑· Eecit dommus que
cogitauit cτω vt dedecus culpe non remanerz
ſine decoꝛe uiſticie · Qlamauit coꝛ eoꝛũ ⁊æc
Hic ponit᷑ depꝛecatio bonoꝝ qui ſunt de eccia
numero et merito ꝓ dicti caſus releuatõne cũ
dicit᷑ · Qlamauit coꝛ eoꝝ ad dommũ⁊ nõ os
tin et maxime ꝙ; non apparet modo humano
remedium de gpinquo. et ſubdit ad idem ppri
ſidelis exhoꝛtatio cum dicit᷑ · deduc quaſ toꝛrẽ
tem lacrimas ad dei mſericoꝛdiã ꝓuocandaʒ
et patet ſententia vſq; ibi: leua ad eum manuſ
euasin oꝛõne deuota: ꝓ animab paruuloꝝ
tuoꝝ qui defecerunt fame ꝛc ſcilʒ ſpuali .quia
non reſiciunt᷑ doctrina ⁊ exemplari vita ſupe⸗
rioꝛũ:iðo ſubdit᷑ in capite ommũ compitoꝝn
id eſt eccleſan que dicunt᷑ compita eo ꝙ ibi cõ
ueniunt ſideles ad audiendum diuina doctoẽſ
aut et pꝛelati capita ſunt huuſmodi compito
tum·⁊ ꝓ tali miſeria exclamat eccia · Ergo ne
comedent mulieres fructũ ſuũ quod fit moꝛa
liter quando ſupioꝛes malis exemplis coꝛrũu⸗
punt populu ſibi ſubiectum· ꝓpter quod ſequi
tur· ſi occidit᷑ m ſanctuario dommi ſacerdos ⁊
pꝛopheta et accipit᷑ hic ſi ꝓ qꝛ nã in ſanctua
rio ſacerdos occidit᷑ quando ab eo indigne ſa
cramentum eukariſtie celebꝛat᷑.a ſimiliter pꝛo
pheta quando pꝛedicatoꝛ ꝓ queſtu duitu pal
liat mala Tacuerũt in terꝛa foꝛis puer a ſenex
vc·nam cõmuniter oes iſti ſunt in cupiditate

terreſtriũ denxi ideo ſubdit · cecideruͦt in gla⸗
dio .. dyaboli: interfeciſti eos ⁊c ꝓpmiſſiue·
Co vir videns paupertatem
meam ⁊c ·. Moc dici põt in pona
chꝛiſti vel eius vicarij boni caſum
NJNeccie lamentantis. Ego vir vwdẽs
pauptatem meãꝗpter ſpoliatõem ſubditoꝝ
meoꝝn qntum ad bona gratuita et vulneratio
nem qᷓntu ad natalia · ĩ virga ĩdignatõis eiꝰ .
id eſt · demonib qui duuine iuſticie ſunt execu
toꝛes in penis mfernalibusiõ ſubdi· Me mi
nauit et adduxit ĩ tenebras culpe et gehene ·
m me vertit c · videt em̃ milero ꝙ non
abeat ſociũ in pene malo· Vetuſtã fecit pellẽ
et carnẽ meã c ꝓ pellem ĩtelligit᷑ cõuerſatio
exterioꝛ·per carnem et oſſa diſpoſitio mentis
interioꝛ· Ediſicauit in giro meo·temptationũ
laqueos vndiq; tendendo qui mentis amaritu

dinem ingerunt et laboꝛis:deo ſubdi· et cr

cumdedit me felle et laboꝛe et ſic me colloca⸗
uit in tenebꝛis miſerie · QOircumediſicauit adůᷣ
ſum mem ↄſuetudine peccatoꝝ inducedo qᷓ
laqueus eſt impediens egreſſum a peccato·
fiẽ filũ quo tenet᷑ auicula pꝑ pedem ligata impe
dit eam ne ſimpliciter auolet · deo ſequit᷑. ag
grauauit compedẽ meũ p habitũ vicioſuʒ ex
⁊ↄſuetudine acquiſtũ. Sed et cũ camauero·
p inſtictũ ſynderiſis remurmurantis peccato
excluſit oꝛatõem meã leius impediẽs effectũ
p peccati recidiuũ · Concluſit vias meas · ꝓce
dendi m bonuũ· lapidibus quadꝛis id e· pecca
tis qᷓ quattuoꝛ habent angulosſ· dei offenſam
obligatõem ad penãgratuitoꝝ ſpoliatõnem ·
et nataliũ vulneratõem. vrſus inſidians c].
hoc dicit᷑ q fallacia dyaboli nõ põt vno nomi
ne explicari· Senntas meas ſubuertit bonũ
ponitũ ſubuertendo. Zfregit me in peccatũ
pᷣcipitando ad quod ſequit᷑ deſolatio · Teten
dit arcũ ſuũ nouas temptatõ nes preparãdo
et poſuit me quaſi ſignũ ad ſagittã naʒ eius
exereitiu eſt me pcutere ꝑ culpa iterata · Nh
ſit m renibus meis hinas pharatre ſue· d eſt.
temptatõnes luxurie qᷓ̃ in renibus viget· Ea
ctus ſum in deriſum ⁊c]· nam peccatu luxurie
maioꝛis eſt infame:· Repleuit me amaritudi
bus culpe et infamie · mebꝛiauit me abſin⸗
thio ex inflictõne pene cũ dicit · CQonfregit
ad numen dentes meos lad eſt meditatõnes
bonas q̃b maſticat᷑ et ĩcoꝛpat᷑ cibus vᷣbi dunini

qquui dentes frangunt᷑ qñ meditatõnes male in

grediunt᷑ deo ſubdit · cibauit me cinere idẽ
vili meditatõne · et repulſa eſt anima mea a
meditatõne bonoꝝ· et diri perijt finis meꝰ·

q; pᷣdicta inducunt aliqñ ĩ deſperatõem ··Re

coꝛdare . Mic eccleſia cognoſces ſuã miſeriam

ſe auertit ad imploꝛandãa dei miſericoꝛdiaʒ di ·

— ,.— — — —. „ —. 2—

— —

ſan
nen⸗
voni
vol
lati
ten

N.

Recoꝛdare pauptatis ex gratuitoꝝ ſpoliati

one · et tranſgreſſomis mee· ex naturalium
vulneratõne · abſinthij et felus · ex penarum
multiplici perpeſſione et dixit de ſeip̃a · Me⸗:
moꝛia memo: ero p̃dictoꝝ fr equeti medita
tione: et tabeſcet m me amma mea· p̃ ofuſio
ne · nõ tñ deſperabo de dei mileratione · iõ ſub⸗
ditur · hec recolens ꝛc] ꝗpter quod recogno⸗

ſcit dei miſericoꝛdiã d· miſericoꝛdia dommi

ſupple aparet ĩ hoc. q; nõ ſumꝰ ↄſumpti. licʒ
meruiſſemus. noui diluculoid eſt a noui te
ſtameti pᷣncipio qð dicit᷑ dies ·ro·xiij. Nox pᷣceſ
ſit dies aũt agpinquauit · q; magna eſt ſides
tua ·id eſtſidelitas in ſuppoꝛtatõne peccatoꝛũ
et remuneratõne bonoꝛuʒ wdeo ſubdit᷑ Pars
mea dixit domm? anima mea ⁊c. Bonũ eſt p̃/
ſtolari cũ ſilentioid eſt· patienter et qꝛ hoc ac

quiritur p bonũ exercitiũ deo ſequit. Bonũ
eſt viro cũ poꝛtauerit iugũ ⁊c· St qim homo
ſexenatus ꝑ virtutẽ patientie diſpoſtꝰ eſt ad

Ztemplatõnem celeſtis gloꝛieſequit᷑ ſedebit
ſolitarius et tacebit q leuauit ſe ſup ſe . t qe
qᷓnto quis in deũ eleuat᷑ tanto veriis humilia
tur cogi tans ſuã fragilitatẽ iuxta diumã maie

RM ſtatem · ideo ſubdit. Honet ĩ puluere os ſuũ 1
et q; ad verã humilitatẽ ſequit᷑ patientia· ſubdi

tur · Dabit pcutienti ſe maxillaʒ ⁊c]. et ſubdit

caulſa. q; nõ repellet in ſempiternu domm? j.

ſcʒ humiliter patientes. Quia ſi abiecit hum
les in ↄ ſpectu hommu: miſerebit᷑ ⁊c· ſuſcipi
ens eos honoꝛiſice in cõſoꝛtio angelozum.
Quis eſt ille ⁊ c· Hic remouet᷑ erroꝛ eoꝝ qui
dixerunt diuinã ꝓuidentiã ſe nõ extendere ad
bec inferioꝛa ·et ſic dicebant quod ſequit· Ex
oꝛe altiſſimi nõ egredient᷑ nec bona nec mala
quod ſalſum eſtnã ex eiis ꝓuidentia et oꝛdi

natione ꝓcedunt ommia bona et etiã mala pe
ne.et ſic dicit amos.iij· Non eſt malũ in cinita

te qð nõ fecerit dñs:ideo ↄtra pᷣdictos ſubdi
eur . quid murmurauit homo ⁊c detrahens
ꝓuidentie diume . na et phᷣs·j· de anima habet
ꝓ incõuenienti ꝙ de? aliquid ignoꝛet qð nos
ſciamus:ideo ſequi Scrutemur vias noſtras
C ·.qdſi bene ↄſideremus ſacta noſtra mue
nmiemus ꝙ mala pene infhcta ſunt nobis a ðᷣo
et iuſte et q; vexatio dat intellectũ ſubdi· 1
teuertamur ad dñm ꝛc· Nos mique egimus
Ztra te dñne · idcirco inexoꝛabius es . nõ ſim.
pliciter h ad tempꝰquouſq; appareat iuſticie de
cus: oppoſuiſti nube .ſ.peccatoꝝ noſtroꝛum
caligme. qne tranſeat oꝛatio .ſ.noſtra ad habe
dum effeetu donec ſat iuſticie tue cõplemen⸗:

tum · ideo ſubdit · Eradicatõnem 1 indignatio

nem id eſt· me eradicataʒ et tua miſericoꝛdia
indignã oſtendiſti et ſequit᷑ poſt· Donec re
ſpiceret ⁊c · ndonec tu dne velles exaudire .
Oculus meus /hoc expomi põt de mſolentia

dericoꝛum vt dicat ecdleſa · Oculus meus de
pꝛedatus eſt animã meam in cunctis ſiliab vr
bis mee oculus eccleſie debet eſſe clerus . q̃ tñ

depꝛedat᷑ caſtitatem mulien quaſñ vbicuq; eſt
habitatio clericoꝛũ et quia inde ſurgit inſamia

clerici ſubdit · Aperuerunt ſup me os ſuu c
nam inde mfamat᷑ eccleſa iðo ſubdi foꝛmido

et laqueus facta eſt nobis ·ſcʒ habitatõ mulie

rum cum clericis· vaſtatio ⁊ contricioſ· oĩs
boni · Diuiſiones aquaruʒ deduxerunt oculi

mei · hoc dicit᷑ in perſona cuiuſ libet ſidelis de
diffamatõne eccleſe dolentis. Venatõne cepe

runt me ſ.ſpus maligni· ⁊ ðꝛ hoc m perſona
eccleſie pꝛo adhuc viuentib peccatoꝛibo· pꝛo
defunctis quod ſequit᷑ La pſa eſt in lacum vi
ta mea c nundauerũt aque ſ.peccatoꝛum
tribulatõnũ·quia tñ non aufert᷑ totaliter ſpes

miſericoꝛdie ſubdit᷑: muocaui nomen tuũ do⸗

mine de lacu nouiſſimo p hoc nõ eſt mtelligẽ
dum ꝙ oꝛet eccleha ꝓ damnatis i ꝓ exiſtenti
bus in purgatoꝛio quod eſt quedã infermi poꝛ
tio · Vocem meam audiſti . ꝗ deus ſemp eſt
paratus audire vocem humiliter depꝛecantis
licet non ſemp exaudiat in effectu ſtatim ſ̊ tẽ
poꝛe competenti ·ideo ſubdit᷑· Tudicaſti domi
ne cam anime mee me liberando competenti
tempoꝛe · Vide domme miquitatem illoꝝ id
eſt · demonũ et obſtinatoꝝ hoĩm m peccato · q̃
ſunt membꝛa eoꝝ de quib ſubditur · Kudili
oppꝛobꝛium eon nam minſideles quañ cõtinue
blalphemãt chꝛiſtu · Seſſionem eoꝝ ⁊ reſurre
ctõnem vide ꝛ⁊c· q d · ſedendo ⁊ ſtando deriſo
rie loquut᷑ de me . reddes eis vicez id e. penã

debitam · dabis eiſ ſcutum coꝛdis laboꝛẽ tuuũ

id eſt dimittes eos in obduratõne ad moleſta
dum te in membꝛs tuis: plequeris eos m fu
roꝛeſinalis iudicij. conteres eos ſub celis ſid

elt inferno qui eſt m mundi ꝓfundo.

CX. . IIII.
Vomodo obſcuratum eſt auruʒ
2c ·] per auru quod eſt inter metal
la pꝛecioſuis caritas ſigniſicat᷑ que
tanta fuit in eccleſia pᷣmitiua ꝙ mul

eitudnis credentum erat coꝛ vnuũ 1 aſa vna·
ł ntuũ ſit immutata· p guerras moꝛtales ĩter

chꝛiſtianoꝝ pꝛincipes demonſtrat᷑ immutatꝰ

eſt coloꝛ optimus id eſt exterioꝛis cõuerſatõ

nis in qua relucebat maturitas ⁊ honeſtas· hH
nunc fere in oĩ ſtatu apparet diſſolutio et iho⸗
neſtas diſperſi ſunt lapides ſanctuarij in capi
te oĩm platean qꝛ religioſñ qui in clauſtro de

bent eẽ clauſiexpoſiti ſunt tumultib ſeculariũ
negocioꝝ· de quibe adhuc ſubdit · filij ſion ichi⸗

ti 1 am ti auro pᷣmo .id eſtſanctiſſime Zuer
ſatõmis. quomõ reputati ſunt in vaſa teſtea·
id eſt· deputati ad opera vilia ⁊ q p hoc impe
diti ſunt a bona nutritõne ſpirituali nouicioꝝ

ſequit· ſed H lamie nudauerunt mãmaʒ c · m
ter em alias beſtias lamne ſunt minus bemuo⸗
le fetibo fuis ⁊ tñ nutriunt eos:multi vero reli
gioſi ſunt ſoliciti de receptione nouicioꝝ ⁊ po
ſtea non curant de bona nutritõne eoꝛu · et ſic
ſunt ſimiles illis de quib ðꝛ mat · xxiij · Ve vo⸗
bis ſcribe et phariſei ꝓypocrite qui circuitis ma
re ⁊ aridã vt faciatis vnum ꝓſeltum cum fa
Ctus fuerit · facitis eu filum gehenne · ideo ſeqt ·
Hlia popłi mei crudelis quaſ ſtrucioque po
nit oua ⁊ abſcõdit ſub ſabulo nec fouet ea · Ad
beſit ln gua lactentis ⁊c id eſt nouicij ex defe
ctu boni nutrimenti · ⁊ q non ſolum nouicij
malis exempls talum peunt etiam aliquan
do uenes ꝓſeſſi qui pᷣus fuerant bene nutri
ti · ſequit᷑· Qui veſcebant᷑ voluptuoſe ⁊c ·ſeqꝗᷓt᷑
Lamplexati ſunt ſtercoꝛaid e alioꝝ mala exe
pla: t maioꝛ eſt miquitas ⁊c inquantũ dire
ctuis opponit᷑ caritati · candidioꝛes naʒzarei
euis niue ·ſcʒ fuerũt per caſtitateʒ· nitidiores
lacte p honeſtatem· rubicũdioꝛes eboꝛe anti
quo·.per caritatem· ſaphiro pulcrioꝛes per
contemplatõnem· eo ꝙ ſaphirus eſt celeſtis co
loꝛis Denigrata eſt τ] ſ. modo p infannam
Let non ſunt cogniti in plateis nam effigies

patrũ deleta eſt in eis Xdheſit cutis oſſib eo

rum talis aũt adheſio ſit per ſubtractionẽ car
nis que eſt in medio · ꝗpter quodſignat obdu
ratõnez mentis p hoc ꝙ deſicit teneritudo pie
tatis:· avuit ⁊ facta eſt quaſ lignũp deuotio

nis defectum Melius fuit occiſs gladio ⁊c
id eſt minus male occiſi vero gladio dicunt

peccato moꝛtali ſtante tñ ſide mſoꝛnmi demõis
gladio feriunt᷑· moꝛtui vero fame qui ꝗpter ð
fectum ſpũalis nutrimenti in ſide picutantur·
LManus mulieꝝ miſericoꝛdiũ coxerunt ſilios
ſuos ⁊c eccleſie paſtoꝛes debent eſſe matres
pie hilios eccleſe verbo ⁊ exemplo in ſide⁊ mo
ribus: ⁊ etiam tempoꝛali ſubſidio quantum ad
paupes nutrientes ſed aliqui p contrarium co
quunt eos anxietatis igne rapieẽtes eoꝝ bona
et inde vuentes nims laute · Compleuit
dommus·. Moc referri poteſt ad perſecutõne
antichꝛiſti que poſterioꝛ erit· ⁊ de ea diciꝭ Cõ
pleuit dommus ſuroꝛe ſuũ erit em illa Suioꝛ
ceteris ꝗpter quod furoꝛ nommat᷑· ⁊ deuoꝛa
bit fundamenta eius nam plurinn de ilus qui
ſuſtentare debent ecdeſiam cadent p inconſtã:
tiam quod videt᷑ imcredibie multis ideo [ bdi
tur · Non crediderunt ⁊c et ſubdi / ꝙ ingre
deretur hoſtis ⁊ mimicusid eſt· antichꝛiſtus
Lper poꝛtas hieruſalem ·id eſt eccleſie militan
tis: vel ad literam ciuitatis hieruſalem nam ibi
ſedebit in templo dei tanqʒ ſit deus vt dicit · ij.
theß· ij. Nꝛopter peccata ꝗphetaꝝ eius ⁊c ſid
eſt apter peccata pꝛedicantum ⁊ alnoꝝ eccłie
miniſtroꝝ ſalutem ani marũ non querentium

ſed queſtů · qui effuderunt in medio eius ſan
Sguinem iuſtoꝝ ipᷣos mals exemplis ſpualit

occidendo · õ ſubdit᷑· Errauerunt ceci id eſt

ſimplices chꝛiſtiani ex ignoꝛantia legis. cũq;
nõ poſſent mtraꝛe id ẽ imgꝛedi in viam ſalutiſ
p ſeipos· tenuerut lacinias ſuas. querentes a

pᷣdictis lacerdotibo ꝗphetis dirigi.hẽ cecꝰcoꝛ

poꝛaliter tenet lacimã ductoꝛis ſui· Sed quoni
am mteꝛ ignoꝛantes ſunt multi paupes a qbuſ
nõ ſperat᷑ tpale lucꝝ:iðo nõ habent a dictis ſa
ceꝛdotibus ⁊ ꝗphetis cõſinũ h̊ magis repulſio

nem ⁊ vituperiũ · iðo ſubdit᷑ · Recedite polluti

clamauerũt eis ⁊c vt ſint veꝛba repellentum
dictos paupes· eo ꝙ nõ ſpeꝛãt inde tpale lucꝝ
Ded qm̃ inde aliqui diuites ſcandaliʒant᷑deo
ſe lalſe excuſando dicuũt quod ſequit᷑ nõ addet
Vltꝛa vt ha bitet in eis ſ·deus dicũt em ꝙ non
repellũt eos ꝗapteꝛ pauptatẽ ·ſ̊ ꝗꝓpt obſtinatio
nem eoꝝn m malo · iðo ſubdit · lcies domm di
uiſit eosp repꝛobatõem·⁊ ſic amitteremꝰ no
ſtrum laboꝛẽ· Eacies ſacerdotum nõ erubue
runt ·deuote paupibo oſulentiim imo fatu
os reputant eos eo ꝙ laboꝛant circa tales pſo
nas a quibo nõ hñt tpale lucxꝝ nec ſenũſ·pau
perum· miſerti ſunt quibo tn ꝗpi etatẽ eſſet
mifandum · Dum adhuc ſubſiſteꝛemꝰ .id eſt
adhuc eſſemus in aliqua ſpe bona ð dictis p̃di
catoꝛibus ⁊ p̃latis defecerũt oculi noſtriq;
nullum auxiliũ habuimꝰ ab eis · iðo ſubdit · lu
bꝛicauerunt veſtigia noſtra τ vt ſint verba

illoꝝn qui nõ poſſunt habere ſilium ⁊ auxiliuʒ

a pdictis · t qm in hoc appaꝛet magnus deſe
ctus caritatis T abundantia miquitatis ſignũ
eſt agpinquatõnis aduætus antichꝛiſti ſiẽ dici
tur math· xxiiijiðo ſubdit᷑. aꝗpinquauit finis
noſter c qꝛ; finis mũdi ſequit᷑ aduetũ ãtichꝛi
ſti · ðt qm ſub antichꝛiſto erit maxima pſecutõ
ſequit᷑· Velocioꝛes fuerunt pſecutoꝛes noſtri
⁊cet loquit᷑ ſcriptura ð ſutuꝛo p modũu p̃teri
ti · Spus oꝛis noſtri c ·oc hteꝛalit expo
nitur ð moꝛte chaſti:moꝛalit aũt põt exponi
de paſtoꝛe bono chꝛiſti vicario:qui eius exem
plo in pſeeutõnibo nõ fugit h ⁊ſtant᷑ expoit ſe
pꝛo populi ſui ſalute·⁊ ꝓ peccatis populi pa:
titur pſecutõnẽ quod maxime ⁊ↄtinget tempo
ribus antichꝛiſti.iõ dicit· Spus oꝛis noſtri.
nam ad vitã ſpualẽ ſui ꝓprłi laboꝛat ſidelii veꝛbo
et exẽplo· chꝛiſtꝰ dñs · qꝛ gerit vices dommi

noſtri ieſu chꝛiſti· captus e in pccs noſtris

boc debet dicẽ ſubditi qñ ꝓ ip̃is habʒ pati· cui
diximus mn vmbꝛa tua viuemꝰ in gentib . de
bent em̃ boni ſubditi ſñiteri ꝙ viuunt ex meri
tis boni p̃ᷣlati· Caude c · Mic ad literam
deſcribit deſtructõ ydumee ꝗᷓ fuit multũ mo
leſta iudeis. ⁊ qm̃ mip̃tat᷑ terrena ſignat pm
terꝛenis cupiditatibuſ immeꝛſum:cui dicit᷑ pꝛo
nice · Caude ⁊ letaẽ cα1q· di · magis deberes

3
nalt
deſt
i
ſllet
es
en
Glont
dibi⸗
ſeg
Plio
blut,
htium
elve
deo
iddet
por
mnato
Imd
mpo
nnbre
ohh

ſpen
dſ

triſtari et ploꝛare et ſubdi? cauſa cũ dicit. Ad
te quoq; puemet calix .id eſt· punitio diuma·

meb aberis et nudaberis . in qua deſgnat᷑

pondus tribulatõis· Qompleta eſt imnquitas
tua ſilia ſyon .nã m tribulatõe antichꝛiſti pur
Sabuntur electi· nõ addes vltra vt tranmi⸗
Sret te .nã electi ĩmutabiliter recipient᷑ in gła
celeſti. Viñtabit miquitate tuam ſilia edom ·
grauiter puniendo diſcooperiet peccata tua
m final indiccco.
Scordare dommel
PHoſt lamentatõem hieremie ð po
pul et cuntatis deſtructõneæ hic cõ
ſequenter pomt᷑ eius oꝛatio ꝓ vtri

uuſq; repatione. Moꝛaliter aut põt eſſe oꝛatio
eccleſie vel cuiuſlibet ſidelis ꝓ releuatione ter⸗

re ſancte et ꝓpłi chꝛiſtiami ab ea deiecti dicedo
Recoꝛdare dñne quid acciderit nobis tũc em
dicit᷑ recoꝛdari deus alicuiꝰ miſerie qn mncipit
eam releuare · mtuere et reſpice o gpbꝛm̃ no⸗
ſtrum magnũ em opbꝛium eſt toti chꝛiſtia
nitati ⁊ potiſime pᷣncpibo chꝛiſtianis ꝙ inſide
les poſſident loca noſtre ſalutis. ð quibo ſubdi
tur. Mereditas noſtra verſa ẽ ad alienos c·
id ẽ ad ſaracenos· pupilli facti ſumꝰ a bſq; pre
matres noſtre quaſ vidue ·pncipes ad quos

ſpectat defendere populũ chaſtianũ debet ge
rere vices patru et pᷣlati qui debent eũ nutrie

verbo et exemplo vices matrũ h tã i ti qʒ illi

paruu aut nullu circa pdicta ponũt remediu.
Laquã noſtrã pecunia bibimus ⁊c]· nã ula que

ſunt infideliba cõmunia a chꝛiſtiams inter eos
habitantibo ſub tributo emunt᷑ pecunia QOer
uicibo noſtris mmabamu: nam chꝛiſtiani mĩ
deles habitantes de vita ſua non ſunt ſecuri.
nec etiaʒ illi qui ſunt tris eoꝝ ꝗpmq̃ vnde mõ
dicit᷑ ꝙ ſe pꝛeparãt ad muadendũ inſulã cypꝛi.
gipto dedimꝰ manũ et aſſirijs · id e. inſide

libus · vt ſaturaremur pane l. nã habitãtes int
eos ꝓ vctu neceſſarioſ unt ĩ.· graui ſeruitute.
res noſtri peccauerut a nõ ſunt :nã ꝗpteꝛ
peccata ſua deſtructi ſunt p ſaladinum ⁊ alios
ſoldanos pꝰ ip̃m et nos mmq̃tates eoꝝ poꝛta

uim? inqntu acceſſu libero ad loca ſancta pꝛn

unti ſumꝰ ſuppoñti puituti qᷓntu ad ſideles cũ
mnſdelibo habitãtes ideo ſubdit᷑ m eoꝝ pſona.
LSerui dnati ſunt noſtri ·iinſideles qᷓ econtra

rio deberet ſidelib buire 1 nõ fuit qᷓ redimet
de manu eoꝝ na pᷣncipes chꝛſtiani p guerꝛaſ
eoꝝ adĩuicẽ ſunt impediti In ammabo nris
id ẽ. in periculo vite noſtre: afferebamꝰ paneʒ

nob ··i· acq̃rebamꝰ victũ noſty· chꝛiſtiani naq;

q̃ ſunt ini inſiðᷣles młtas moleſtias ſuſtinẽt ab

eis ſine cauſaõ ſubdit pellis nrã quaſi cibanꝰ
exrulſta eſt nã qpi defectũ nutrimęti caloꝛ na
turalis ꝓpꝛiã ſubſtantiã 2ſunnt. Mulieres in

ſion humiliaunt capta nanq; ciuitate hieru

ſalem p ſaracenos· ꝓbabile eſt ꝙ talia mala fece
runt ibi. Pꝛincipes manu luſpenſ ſunt · · tuc
emʒ gundo rex hieruſalem et magiſter miitie
templi capti fuerunt viui:et ſic eoꝛũ ſuſpenſio
fuit in poteſtate ſoldani · licet nõ fuerit factuʒ
talis eĩ poteſtas manus vocat᷑ · ncut vulgarit᷑
dicit᷑ talis cuntas eſt in manu regisid ẽ in euiſ

potelſtate· facies ſenum non erubuerũt eos

turpiter tractando adoleſcentibo impudice ab
uſi ſunt tale nanq; vicium ſatis cõmune eſt in

ter ſaracenos vt dicit ep̃s aconenß in libꝛo ſuo

de geſtis tranſnarinis. et pueri in ligno coꝛ
ruerut id eſt pueri in cunabilis ligneis iacen

tes · q nulli etati pcebat᷑ · ſenes de poꝛtis defe

cerunt vbi pꝛius ſedebat ad iidicandũ nã ad

ſaracenos tranſlata eſt poteſtas uidicandi · uu

uenes de choꝛo pſallentuum q; ſubtracta ẽ oĩſ
matia gaudij· Qecidit coꝛona capitis noſtri.
nõ em̃ e hodie rex hieroſolimitanꝰniſi ſolo no
mine. Cetera patent vſq; ibr et vulpes ambu
lauerũt in eoid eſt · ſaraceni ad modũ vulpiuz
doloſ· Tu autẽ domine in eternũ pmanebis

C.·· ideo potes adhibere remedium pꝛo vo⸗

luntate tua ·¶ Quare imperpetuũ oblnuſſceris
noſtriid eſt ꝓp tam lõgum tempoꝛs ſpaciuʒ.

&t quoniã deſectus non eſt ex parte ſua h̊ no

ſtra ·ideo ſubditur · Qonuerte nos domme ad
te c· in noua dies noſtros ſicut a pꝛincipio.
d eſt quando terꝛa ſancta erat ubere in mani
bus ſidelium Sed pꝛoijciens repuliſti nos ⁊c

eot maxime a tempoꝛe ſaladini c·

SExplicit hber trenorum
Incipit ezechiel propheta-⸗
Tfactum eſt in triceſimo

fſanno 2c ] In iſta pᷣma vino
ne ezechielis ſcm ſenſum lite
ralem per quattuoꝛ facies ani
malium ſignantur quattuoꝛ
regna que ſucceſſiue ppłum iu
t. ſcʒ babilonioꝛũ perſarum

daicum af flixèr

grecoꝝ 1 romanon· Secundũ rero ſenſuz mi
ſticum per populum uidaicum chꝛiſtianuſ po
pulus ſiguratur. ſicut d:·jcoꝝ.x· omnia m ſigu

ra contingebãt illiſ. ꝓpter quod ⁊ nomen indai
cum ſcdᷣm rem tranſlatum eſt ad populũ chꝛi⸗
ſtianum ſicut ðꝛ Ro.ij. Non em̃ qui in mam⸗
ſeſto indeus neq; que in maniſeſto in carne ẽ
circũciſio h qui m abſcondito iudeus eſt ⁊ cir⸗
cũciſio coꝛdis in ſpũ non litera cuius laus eſt

non ex hommib ſed ex deo · t ddeo p q̃ttuo⸗

regna pꝛedicta et quattuoꝛ facies miſtice ſn

tur quattuoꝛ hommum genera que ſueceſſuie

populum catholicum affuxeru nt · Primi fün t
pꝛincipes iudeoꝛuʒ vt patet act · vij · · ix · et in

pluribus alijs locis·⁊ ſignant᷑ per faciem hoĩs
eo ꝙ habuerunt noticiã diuine legis hcet in eis
obſcurata fuerit per rebellionem ad chꝛiſtum ·
ſicut dicit · Ro·xjcecitas ex pte contigit in iſra
el · Sdi fuerunt impatoꝛes romanoꝝ qui cruð
liter et longo tempoꝛe perſecuti ſunt ſidẽ chꝛi

ſti · vt patet ex martirũ geſtis: ⁊ ſignãt᷑ pꝑ faciez

aquile eo ꝙ aquila ſignũ e impij romani· Ter
cij fuerunt heretici et ſignãt᷑ p faciem bouis eo
ꝙ bos eſt animal laboꝛioſum · ip̃i vero laboꝛeʒ
penitentie pꝛetendentes in multis locis dece⸗
perũt ſimplices chꝛiſtianos · Quarti vero ſunte
ſaraceni ⁊ maxime a tempoꝛe ſaladini qui fuit
ammoſlus et in rebus bellicis puigil et ſtrenuꝰ
ꝓpter quod ſigniſicat᷑ p ſaciem leonis Per alaſ
aut animaluz p quas eleuabãt᷑ in altuʒ ſigna ?
ſupbia pꝛedictoꝝ ·per pedes aũt eoꝝ affectio
nes ad nocendũ per manus vero eoꝝ opa ma
la eo ꝙ manus eſt oꝛganum oꝛganoꝝ vt ðꝛnj
de anima per rotas ſequentes animalia ſignãt᷑
eoꝝ miniſtri in malicia exercenda · per hoc aute
ꝙ animalia ⁊ rote p quattuoꝛ partes ibant ſi
Sniſicat᷑ perſecutio chꝛiſtianoꝛum a pꝛedictis
per quattuoꝛ oꝛbis partes et maxime ab impe
ratoꝛibus romanis qui dommaban 3 eis ·
Ec viſio ſimlitudinis ·

tur ezechieli officuum gphetandi p

candi ad quod pꝛimo requirit᷑ autoꝛitaſ nittẽ
tis ſicut ðꝛ ro·iiijquomodo pᷣ̃dicabũt niſi mit
tant᷑ ·ideo ðꝛ hic a dommo eʒechieli · Eiui hoĩs
mitto te ad filios iſrael.requirit᷑ etia in pꝛedi:
cante noticia ſacre ſripture · ideo ſequit᷑ poſtea
t ecce manus miſſa ad me in qua erat muo⸗
lutus liber ·quia ſacra ſcriptura plena eſt ſnĩjs
pluribo et difficilibus · qui erat ſcriptus intus
et foꝛis qꝛ ſacra ſcriptura habet exterius ſen:
ſum hiſtoꝛicũ magis patentẽ interius ſenſũ
miſticum multiplicem H latentẽ · ⁊ ſcripte erãt
in eo lamentatõnes ſcʒ penitentium carme
ſupernoꝝ ciuium · ve id ẽ pene damnatoꝛu
ad hec em̃ inducit ſacra ſcriptura·ſcʒ ad conſide

randum pꝛopꝛia peccata vt per f letuʒ diluant

et ſupernoꝝ gaudia vt appetant᷑· et gehene pe
nalia vt euadant᷑ Requirit᷑ etiã in pꝛedicatoꝛe
conſtantia · ideo ſequit᷑· Ecce dedi faciem tuaʒ
valentioꝛem facieb eoꝝ ꝛc·requiritur etiã in
pꝛedicatoꝛe mentis eleuatio ante pꝛedcatõn
vt ibi hauriat quod pꝛedicando effundat et p

pꝛedicatõnem vt fructum pꝛedicatõnis deo at

tribuatideo in pꝛincipio huius capituli dicit᷑·
Rudiui vocem loquentis xc· in capło ſequẽ
ti dicit · St affumpſit me ſpũs: ⁊ audſui vocem

cõmotõnis magne benedicta gloꝛia dommi

de loco ſuo]) . “ 111

Mic ſcdᷣm hteralem ſenſum imponi

od miſtice ſignat᷑ officium pꝛedi

Tdit ad me ⁊c · Sequitur.Co
loquere ad filos irael

ſci debʒ pabulo ſacre ſcripture ꝑ lectõis ⁊ oꝛa

tionis ſtudiu. ⁊ factũ eſt in oꝛe meo taq; mel

dulce · Fm illð ps · cxviij qᷓʒ dulcia faucibb meis

eloqa tua ſupꝑ mel oꝛi meo· St qm̃ p̃dicatoꝛ de
bet eſſe puigil ad ꝓcurandũ ſalutẽ animaꝝ ſe
quit᷑· Eili homims ſpeculatoꝛẽ dedi te domui

iſrael ⁊c Quid aũt pᷣdicare deat ſequit᷑ cũ dicit᷑
Si dicente me ad impiũ moꝛte moꝛieris ꝛc·
vbi oſtendit ꝙ debz p̃dicare vicia ad dimitten
dum 1 fugiendũ · 1 vᷣtutes ad ꝓſequẽdũ ⁊ con
ſeruandũ. ⁊ penas ad timendũ ⁊ pᷣcauendũ · ⁊
mia ad delderandũ · Oſtendit᷑ aut p̃dicatoꝛis

punitio ſi fuerit negligẽs in off icõ ſibi miſſo·

cũ dicit᷑ ſanguinẽe aũt eius de manu tua rvequi

ram·Olſtẽdit᷑ at eius pᷣmiatõ ſi fuerit diliges
cum dicit᷑ · Si aut annũciaueris impio c ſe

quit᷑ tu aut aĩam tuã lihaſti· Et qm pᷣdicatoꝛ
aliqñ ſe debʒ a tumłtu populi ſubtrahẽ vt poſ
ſit hberius ↄtẽplatõi vacare · ſequit. Surge et
egredẽ in campũ ⁊ ibi loquar tecũ /·nã reuelati
ones diuine freqñtius fiũt in ↄtẽplatõis ſolitu

tudine ˖ Oſee ij. Ducã eam m ſohtudinem lo

quar ad coꝛ eius · Et qm̃ aliqñ pᷣdicatõ impedit᷑
ex ſupioꝛis duricia negãdo licentiã p̃dicandi vl
datã impediedo · iðo ſubdit · Scce data ſunt ſu
per te vincula . ꝓhibitões pꝛedicatõem impe
diẽtes· Impedit᷑ etiã aliqñ ex populi malicia iõ
ſubditur · Sris mutus nec quaſi vir oburgãs

q; domus exaſpans eſtq; tñ impedimentuz

vtrunq; tollit᷑ aliquando ex dei oꝛdinatõne · ſe

quitur · Qum aũt tibi ſocutus fuero apeꝛiam

os tuum !. K. IIT
/T tu filn hominis ſume ebi late
rem· qui de terra formatur pro
pter quod pꝓ ip̃m coꝛpꝰ humanum

hieruſalẽque ᷣm ſenſum moꝛalem ſignat ani
mam ratõna lem · igit᷑ in latere hieruſalẽ deſcri
bitur · quando ratõnał anima exiſtẽs in coꝛpo
re p pᷣdicatõnem tra dyabolum virtutib mu

nitur · oꝛdinabis aduerſus eam obſidionẽ ·

d eſt. oꝛdinandaz denunciabis demonũ impu
gnatõnem · edificabis munitõnes ⁊ compoꝛ
tabis aggerem ꝛc per illa fignant᷑ varia ma

china meta quib dyabolus vtit᷑ ad ratõnalem

amimã capiendã:· obfirmabis faciẽ tuam ad
eam ad ſignanduũ ꝙ dyabolus qui eſt ĩ malo
obſtinatus habet ↄtra rõnaleʒ animã impaca
bilem guerrã · ideo ſubdit · ſignu eſt domui iſ

rael ·ſcʒ ad hoc ꝙ quilibet ſemꝑ ſit munitꝰ ad

reſſtendum inſultibus eius · et tu doꝛm ies ſu
per latus tuũ ſiniſtrum·. pꝓ quod ſignat᷑ caſus

damnatoꝛum qui ponẽdi ſunt ad pteẽ ſimſtraz D

mede volumen ulud et vadenſd

Pꝛuiſq; em vadat ad pᷣdicandũ re

ſignat · et deſcribes in eo cuntatez

— ———

—— — — —

— —

tur
adenſ

ande
810,
ti nel
*H
ſmde
ninc
tedonn
ſtcide
erbn
dimtten
Sdu onn
lendinß
Oratord
Amſſſo⸗
a req
dilge⸗
ouſe
iſdea
heye
Oingee⸗
närenrhe
ſs ſoltu
mem0
inpedi
candi
aſunt ſ
em impe
lalſcia ĩ
burges
imentu;
ntoͤnet
aperüͤn

cbjlar
atur Pro
anum

auntate;

nntam
lederen
in copo
untonn
ſdoore,
üinpt
onp
nmam
föen
uumed
imio
mnpꝛd
onui
mntho⸗
jry l
aaſis
iſtra

ficut dicit᷑ math·xxv·edos aũt a ſiniſtris idᷣo ſe
quitur · et pones imquitates domꝰ iſfrael c
que peccauit diuturna et multa ydolatria· ꝗpi
quod de captuùntate nõ eſt reducta bᷣm hebꝛe⸗
os· ꝗpt qð ſignat penã intermmabile gehenne

Gt cũ impleueris hec doꝛnnes ſup latus tuũ

dextꝝ ſecũdo ⁊ aſſumes miquitates domus iu
da p latꝰ dextꝝ intelligit᷑ ſtatꝰ ſaluandoꝛ um
pm illud math·xxv· ponet oues a dextris æc· q;
tñ vita pᷣſentẽ nõ tranſeũt ſine peccatis de q̃bꝰ
tñ pemient vere 1 2ſitent᷑. dðo miqᷓtates domꝰ
iuda. i· Zñ tentis dicunt᷑: ⁊ eon pena termĩabił
pnumeꝝn mmoꝛẽ ſcʒquadꝛaginta dien ſignat
St tu ſume tibi frumentum et oꝛdeum c·.
Sequit᷑ · Qib aũt tuꝰ quo veſceris erit in pon
dere p qð ſignat᷑ ꝙ homĩes mpugnati tepta
tiomibus demonũ ꝑce viuere debent ⁊ auſteꝛe
Let ſtercoꝛe qð egrediet de hoĩe opies ilð in
oculis eoꝝ hoc ſᷣm ſenſum literale dicit᷑ de ca
ptis ab aduerſarijs et captiuatis· ideo ſequit᷑.
Sic comedent ſilij irael pane ſuu pollutũ m
ter gentes c] p ;ᷓB ſgnat ꝙ a demombuſ ca

pti p culpã moꝛtale et captiuati p ſuetudinẽ

incoꝛpant ſibi vicia vilia et enoꝛma QRK. Y
‚ Ttu fin homms ſume tibi gl

diuum acutuz radentez pllos 2c
DPer gladiũ pilos radenteʒ· ſignat
penitentia debita peccata dilues. 1
aſſumes tibi ſtateraʒ põderis ⁊c p G̊ ꝙ pili in
ſtatera iubẽt poni:ſhignat ꝙ guitas peccatoꝛũ
debet dilgenter 2ſiderari ⁊ hm hoc pemtetie

remedi adhiberi · Vnde gres. expones illud

math·iij facte ergo dignu fructu pnie dic· p
hoc vniuſcuiuſq; oſcientia Zuenit᷑ vt tanta lici
ta ſibi ſubtrahat pꝑ penitentia qᷓnta ſe memimt
illicita ppetraſſe pꝑ culpaʒ. et dundes eos 2c].
p hoc ꝙ m tres ptes diuidunt᷑ſignat᷑ ꝙ pecca⸗

ta ex trib radicibe cõmittunt᷑ que ſunt cõcupi

ſcentia carnis ↄcupiſcentia oculoꝛuʒ et ſupbia

vite · terciã ptem igni cõbures p quã ſignãt᷑
peccata carnalia que cõburi debent affuctõne
coꝛpali pm illð p̃s·xxv· Vre renes meos ⁊ coꝛ

meu · T aſſumes tercia ptem ⁊ cides gladio

p hanc pte ſignant᷑ peccata ex ſupbia vite ꝓce
dentia qᷓ ſunt humilitatis gladio cidenda hic
eñm̃ eſt gladꝰꝰ quo golie ſupbi caput amputat᷑

Lterciã vero alã m ventũ diſperges p quã ſi

Snant᷑ peccata ex oculoꝝ ↄcupiſcetia ꝓcedetia

que ſunt ꝑ diſpermſionem bonoꝝ tpalin in pijs
opibe redimẽda ᷣm illð dañn· nij peccata tua ele
moſinis redime et miquitates tuas in mieri
coꝛdijs pauperũ et de tali diſperſione dicit p̃s
cxj· Diſperſit dedit paupibo iuſticia eiis ma
net in ſeculu ſeculi·. R. VYVI.

T factus eſt ſermo domm ad

me ]· Scdm literalẽ ſenſum in H

capitulo deſcribit vaſtatio indee

ſicatur homo qui foꝛmatus eſt de humo
terre quattuoꝛ plage ſunt etates qᷓ̃ttuo: pꝛin

generaliter per regem babilonis p quã miſti
ce ſigniſcat᷑ eccleſie vaſtatio p aſtutiam demo
nis· In eccleſa vero militante ſunt pꝛincipes et
pꝛelati qui ꝑ montes ſignant᷑ ꝗpter altitudine
ſtatus ſuiſunt etiam nilites ⁊ clerici qui ꝑ col
les ſignant᷑ q; mmoꝛes ſunt pꝛincipibus ⁊ pꝛe
latis· colles vero minoꝛes ſunt montibo· ſunt eẽ

religioſ qui dengnant᷑ p rupes eo ꝙ ſtatus re

ligionis eſt ſtatus aſperitatis·ſunt etiam laici
vulgares qui ꝑ valles ſignant᷑ eo ꝙ ſunt in in
ferioꝛi ſtatu reſpectu pꝛedictoꝝet in ommibo
iſtis ſtatibo ſunt peccatoꝛes młti iuſte pꝛo ſuiſ
peccatis puniendi de quib ſubdi· Mec dicit
dommus deus montibo et collibe rupib et val
libus ecce ego adducam ſup vos gladium ſ·
iuſticie mee per punitõnem debitã miquitatiſ
veſtre et ſubdit᷑ cauſa cum dꝛ · et diſpergaz ex
celſa veſtra et demoliar aras veſtras ⁊ c]· id ẽ·

ydolatrias veſtras · ydolu em cuiuſſibet pcẽo
vis eſt vicium cui pᷣncipaliter mancipat᷑. Cph

v · Ommns foꝛnicatoꝛ aut immundꝰ aut auarꝰ.
quod eſt ydoloꝝ ſeruitus ulud quod eſt ydo
loꝝ leruitusnon ſolũ refert᷑ ad auariciam ſed
etiam ad alia vicia · Igit᷑ ſcðʒ hoc poteſt dici ꝙ
pncipes ydolatrant ſupbie nulites ⁊ cłici ſim
plicium oppꝛeſſioni muiſte:nam milites oppꝛi
munt ſimplices pꝑ potentiam ·clerici vero per
aſtutam maliciã: religioñ vero p iuſticiã ſimu
latam: vulgares hommes oppeimut ſe mutuo
per fraudulentiã in cõtractib humanis: Verũ
tamen q; in quolibet ſtatu pꝛedicto ſunt aliq̃ᷓ
bom ieo ſubditur · et relmquã m vobis eos
qui:ſugerint gladium ⁊c id eſt · euaſerĩt puni
tõnem eternam · que dupliciter euadit · vnomo
do per innocentiã vite· alio modo per emẽdaʒ
penitentie debite et qntũ ad hoc ſubdi · et re
coꝛdabunt mei liberati
T factus eſt ſermo domim ꝛc ·
In hoc capło ſm ſenſuʒ literalẽ de⸗
nunciat᷑ acceleratio vaſtatõis iude
doꝛũ per quã moꝛaliter ſigniſicat᷑ ac
teleratio moꝛtiſ peccatoꝝ quã debent pꝛedica
toꝛes pubuce nunciare vt hoĩes ceſſent a pẽto
ſaltẽ ti moꝛe ſeruilivt per hoc deducãt᷑ ad hoc
ꝙ peccatũ caueant timoꝛe ſiliali et ſic ð· Einiſ
venit ſup quattuoꝛ plagas tre per lerrar 65
bhui⸗

veltri .

cipales:ſcʒ oriens iuuentutis: meridies ſtatꝰ vn
rilis q tunc ẽ in ſortitudine ſua naturał calor

et lux ratõms et aquilo ſenectutis q tunc re

frigeſcit calor naturalſ ſcut aquilo eſt frigida
regio et occidens decrepite etatis que gpinqᷓ

elſt occaſui moꝛtis in omnibo aũt iſtis etatibus

venit moꝛs anquando repentine ꝗp ter qð in
omni etate debet ſe quilibet ad mortẽ prepare

Berũñ. O bomo certum eſt ꝙ moꝛeeris · h vbꝛ

vel quando vel quomodo incertum eſt· moꝛs
vbiq; te expectat ſed ſi ſapiens ſueris moꝛtem
vbiq; expectabis ⁊ q;ꝛ mors in qualibet etatũ

dictan venit aliquando repentine · ideo dicit hH
quater venit ſinis =c Eloeuit virga bic

moꝛaliter ponit᷑ pꝛoceſſus peccati m augmen:⸗
tatõne ſui· p floꝛtõnem em virge ſignincatur
ꝓſperitas tempoꝛalis ex qua frequenter ꝓce⸗
dit elatio mẽtis · ideo ſubdit · germinauit ſup
bia /ex qua ſequit᷑ vlterius contẽptus ⁊ depꝛeſ
fßhioo hommum alioꝝ ndeo ſubdit᷑ imquitas ſur
rexitque ꝗpꝛie impoꝛtat peccatũ contra pꝛo
ximum cui debet᷑ equitas a ꝓximo de iure na
turali hm quod ðꝛ.hoc facias alij quod tibi viſ
fieri ex peccato vero contra pꝛoximum ꝓcedit
homo ad peccandũ contra deum ideo ſubdit·
Lin virga impietatis ſᷣm tullum pietas ẽ cul
tus deo debitus et per conſequens impietas ẽ
vicium aukferenſ cultum deo debtum · pꝛopter
quod eſt directe contra deũ·

Tfactum eſt in anno ſexto
In hoc capko deſcribik ad literam
quadꝛuplex ydolatria populi inde ·
vp quã miſtice ſignificat quadꝛuplex
ſpũalis yꝓdolatria gentis chꝛiſtiane· Pꝛima tã
Zitur ibi· et adduxit me mi terꝛã iſrael ⁊c · et
ſubditur · vbi ſtatutum erat ydolum zeh 2c·
hm hebꝛeos iſtud ydolum erat ydoluʒ baal qð
deuoꝛatoꝛ interpꝛetat᷑· ꝗpter quod ſignat ven
trem et eſt ydolum ſeruientum gule ſecudũ
quod ðꝛ phik · i· Quoꝝ de venter eſt · Quod
exponens hugo de ſancto victoꝛe diẽ· Solet
dijs templa conſtrui · altaria erigi mĩſtri ad pᷣui
endum deputari · hoſtie immolari:et thura cõ⸗
cremari·deo ventri tẽplũ ẽ coq̃na mĩſtri coqui
narij immolate pecudes cocte carnes· fumꝰin
cenſoꝝ odoꝛ ſapoꝝ · Pdolatria ſcðᷣa eſt młto
rum ſimulacroꝝ que tangit᷑ ibr Et mgreſſus
vidi ecce omnis ſinmntudo ommũ reptilium
animaluʒ et abommnatio et vniuerſa ydola do
mus llrael per que ſignãtur hommes mn pote
ſtate conſtituti licet ſint indigni · Vnde dicik
aach·xj. O paſtoꝛ ⁊ ydolum ꝛc Qui ſunt ydola
ambicioſoꝝ et adulatoꝝ qui tanquã deos colut
eos . vt per eos valeant ꝓmoueri licet ſint in
digni·. Et ſeptuaginta viri de ſenioꝛiw domꝰ
rael c ]ſequit᷑ et vnuſquiſq; habebat thuri
bulum in mann ſua pᷣm quod dicit ſeneca cuz
cuncta vicia cum homme ſeneſcant · ſola auari
cia uueneſcit · pꝛopter quod inter ambicioſos
vdolatrantes dicto mõ ponunt᷑ hic ſenioꝛes
Tercla ydolatria ponit᷑ ibi. Et dixit ad me ad
huc conuerſus videbis abommatõnes maioꝛeſ
c ·Sequitur · Et ecce ibi mulieres ſedebant
plangentes adonidẽ /id eſt amaſium veneris

per iſtas mulieres ſignificantẽ molles et effemi

nati luxurie dediti mõ dicit ꝙ ille mulieres ſede

bant:p qð ſigſicat᷑ ocioſitas vite que nutrit vici

um luxurie · Vnde poeta · Ocia ſi tollaſ piere cu

piom artes · Der hoc aũt ꝙ muheres plange
bant amaſium veneris tãaq̃; moꝛtuũ.ſigficat᷑ ꝙ

homines in luxuria nutriti ualde dolẽt qñ ĩ eis

incipit deſcẽ potetia coeudi Pdolatria q̃rta po
nit᷑ ibi St ecce in oſtio templi dñi mi veſtibu
lum et altare quaſi xxv· vni doꝛſa habentes cõ

tra templũ dñi p quos ſigniſicant᷑ apoſtate a

nde vel a religione:maxime qñ ſunt in ſua mali
cia fir mati:qᷓ ſigniſicat᷑ p numeꝝ xxv·qui nume

m ſe iᷣm.

rus eſt quadꝛatꝰ·q;ꝛ reſultat ex ductu quinarij

anoꝝ ma

li boni executoꝛes diuine iuſticie in maloꝝ pu
mitione · qð aũt talis executõ ſiat aliqñ p bonos
angelos:patz p ullos ãgelos quos abꝛaã ſuſce/
pit hoſpitio in ſoꝛma hommũu geñ xvnj· ⁊ cer·
tum elt ꝙ luerũt ãgeli boni ⁊ tñ duo illoꝝ ſub

uerterũt ſodomã · vt ðꝛ geñ · xix · ⁊ ſic dicitur in

pꝛopoſitodeo ſubditur · et vnuſquiſq; vas in

teritusiinſtrumẽtũ ad ĩterficiẽdũ · imn manu

euisdicunt᷑ ſex viri ꝗpter ſex oꝛdines angelo

rum miſtrantiu ·ſ. gerarchie medie et inferio

ris· Vir quoq; vnꝰ in medio eoꝝ p quẽ ĩtel

ugit᷑ chꝛiſtꝰ qui dicit᷑ vnꝰ q; nõ habʒ pare. ve

ſtitus erat lineis ad ſignandũ puritatẽ metis

et coꝛpis :.q; peccatũ nõ ſecit· nec muentus eſt
dolꝰ? m oꝛe eiꝰ et atrametariũ ſcriptoꝛis ad re
nes eiꝰ ad deſignãdum ꝙ chꝛiſtꝰ ĩ ſua noticia
creata habʒ ſcripta oĩm merita ⁊ demerita ců
illa cognoſcat oĩa que cognoſcit deus ſcĩa viſio
nis · Rt dixit domm ad euz ⁊c ſequit᷑ ſigna
thau ſup frontes viroꝝ gemetiũ ⁊c· pſignũ
cchau ſignat᷑ ſigmiʒ crucis quo ſignant᷑ vere pe

nitentes qui gemũt et dolent de ſuis peccatis

et iti ſaluant᷑ alij vero qui non penitent dam
nantur · ðo ſubdit · Omnẽ aũᷣt ſup quẽ vderi

tis ſignum thau ne occidatis . Per hoc auteʒ
qð ſequitur in perſona aphete · St cede cõple
ta remanſi ego ruiq; in faciem meã ꝛc·ſigna

tur ꝙ bonus plat luget caſuʒ ꝓpłi ſibi ſubiecti

quod erat ſuper caput cherubĩ
ac.Sequitur.t dixit ad virum
gqui erat indutus lmeis 2c

Per hboc ꝗ ile vi r p quem chꝛiſtus ſigniſicat

vt dictum elſt. effudit pꝛunas ardentes ſuper

Tclamauit in auribus meis æ=&τC
Hc ad literam deſcribi punitõ iu
deoꝛum ydolatratium mõ dicto c
= quã ſigſicat᷑ punitõ xpᷣi
ꝛum · qui Fm qð dictũ eſt ydolatrie
ſpirituali mancipant᷑· ⁊ de lla punitõne ſubdit·
Et ecce ſex viri c p quos ſigmiſicãtur ange

T vidi et ecce m firmamento

— — — — —

cuntatẽ ſigſica ta ſuit denunciatio deſtructõis

grauiter a domino punientur
kn hieruſalẽ p romanos·ſcut den unciauit chꝛitꝰ CR. . II
ſcde luẽ xix·. Videns ieſus cunitatem ſanctaʒ bieruſa T factus eſt ſermo domm ad
tv lem fleuit ſup eam ⁊c·. Et eleuata eſt głia dñi me2c .In hoc capitulo literaliter
nea ð ſup cherub ꝛc· p hoc ſigniſcatũ fuit miſtice intellecto ponit Aphetia cõtra ſede
e wVi aduetu romanon 2tra hieruſalẽ receſſin⸗ ſam regem et pᷣnci pes et populũ
erat ab ea p̃ſdũ angeloꝝ · vnde dicit ioſephus eus · q deſcribit ſuga regis et captio et alioꝝ
ſies m libꝛo ð iudaico bello tüc cũ ſacerdotes in diſperſio ⁊ captiuatõ· Moꝛaliter autez per re⸗
tap nocte pentecoſtes intrarent templũ ad dunaſ gem ſugiente ſigmſficat᷑ malus pꝛelatus· p pᷣn
ſe res agendas audierunt peimo quendam ſtre⸗ cipes clerus:⁊ per populũ laicaliſ cetus. quo
tch Pitum et poſtea voces dicentiũ · migremꝰ hĩc mã pᷣlatꝰ malus eſt alijs cã ruine ſiẽ diẽ greg.
ſe⸗ que credunt᷑ ſuiſſe voces an geloꝝ pᷣſdentium in paſtoꝛali.cum paſtoꝛ per abrupta graditur
amil templo ⁊ ppro iudeon. B eſiduũ aut hui? capitu conſequens eſt vt grex ad pꝛecipitium ſequ at᷑
nume li loquit᷑ de diſpoñtõne quattuoꝛ animaliũ et deo ſequit᷑ poſtea Sup ducem onus illud :
fnar rotarum quoꝛum ſenſus niſticus poñicus eſt id eſt peccaton pondus et ſi ubditur pena eiuſ
X. ſupꝛa capitulo pmo⸗· lLet dux qui eſt in medio eoꝝ · in humeris poꝛ
6 1 RR. —XI. tabit iſti humeri ſunt ſuperbia et tempoꝛalis
nu Teleuautt me ſpiritug ꝛc. ſe⸗ potentia quibb malus pꝛelatus poꝛtat?᷑ ad ca⸗
doe quntur · hec eſt lebes et noscar⸗ ſum ruine maioꝛis ad pᷣſens eleuat᷑iõ ſbdi 1
nes ]. St im ſenſum literalẽ hrbm m calgine egrediet ſ. de hoc mundo a quo e
DD Dicit᷑ hic lebes babitatoꝛes eiis Sreditur muolutꝰ caligine peccatoꝝ · Harie
boſe carnes. p hieruſalẽ autez que paciſica interp̃tat tem plodient 1 elt coꝛpus euis terreum dil
an religio deñgnat᷑ · m qᷓ debet eſſe pax et tranquil ſipa bunt anguſtie maloꝛ u ſacies eius opiet
p litas a tumultu ſeculariũ negocõꝝ.· bene dici p defectum cognitõnis ſue ſalutis · Ruguſtinꝰ
tur lebes. na ĩ lebetis coquebant᷑ carnes hoſtia in ſermone de mnocentibo· Hac ammaduerſio
ſite ru paciſicaꝝ quaꝝ adeps offerebat᷑ ſup altare ne peut itur omnis peccato⸗ vt moꝛiens obli
1ee olocauſti in odoꝛẽ ſuauitatis · et ſimiliter in re⸗ uüiſcat᷑ ſui · qui dum vueeret oblitus eſt dei. et
b ligione carnales affect? decoqui debeẽt caritatiſ extendã rete meũ ſup ilum laxando ſup euʒ
Urin igne · ita ꝙ deuotio metis q̃ p adipez ſignat co poteſtatem demonu et adducam eum lid eſt
i ram dño acceptet. am in religiomb⸗ ſpeciali adduci pmittam. in babilonem id eſt ad ĩſer
r rer mendicantiu aliqui ſoliciti ſunt iuuenes ad m confuſonem 1 omnes qui circa eum ſunt
No ducere ad ſuã religionẽ.qᷓ tn ſunt mali religio id eſt omnes ſibi in malis admimſtrantes? eu
rd ſ· gpt qð inducti ꝓfſiciut aliqñ vbi inductoꝛes m talib imantes · diſpergã in omnẽ ventũů
i deficiunt · deo dieit᷑ talib inductoꝛ ib⸗ qð ſeq̃t· malignis ſpiritib⸗ eos dinnttendo. et relĩquaʒ
Plurimos occidiſtis in hac vꝛbe .i. in hac re ex eis paucos ip̃ʒis pemtendi gratiam confe⸗
8 lgione vbi ꝓfſicientes moꝛtui ſunt mundo et rendo·q; pauci de malis clericis reſpectuie re
e occiſi ?m vitã carnale de quib ſubdit. hi ſunt uertunt᷑ ad veram penitentiã et hoc ꝗpter ſui
carnes .ſðcocte cariatis igne.2 nõ vos qᷓ̃ ma caſus graiutatem. St dices ad prum ire 2c
de⸗ le vuntis in religione. et hec eſt lebes .. ipis 1deſt ad populũ ſequentẽ paſtoꝛem malum in
ud et nõ vobis eo 1 relgione decoquut᷑ ISne ca ſua pꝛauitate · panem ſuum m ſolicitudine co
a ritatis et nõ vos qui in ea carnalt viutis qn medet τπσ1. p itas penas conpoꝛales ⁊ tempa
ſo pena ſubdit᷑ cũ dicit et educaã vos ſcʒ de reli neas ſignant᷑ pene ſpuales et eterne·
n gione p moꝛtẽ. et gladiũ inducã ſup vos ſ. id QANXW WVWrTII. “
Fhn eſt ſententiã terribile vos ab electis dundente Tfactus eſt ſermo domini ad⸗
eſr daboq; vos in manu hoſtiũ id ẽ · demonũ vt me dicens ꝛ2c ]. Secundu ſenſum .
1 ſubiecti ſitis eis in pena ſicut vuientes ſubiecti literalem eʒechiel in hoc capitulo ꝓ
fuiſtis eis in culpa Pꝛopterea loquere · hec Pphetat contra aphetie falſtate· ⁊ p⸗
el dicit dñs deus congregabo vos de pplis c . mo quantů ad hommes qꝗphetantes. p quos ſi
, hic pm ſenſuʒ literale dns p eʒechiele 2ſolatur Snant᷑ falſi pꝛedicatoꝛes de qiubo ſi ubdit· et dr
pe eos qui de ↄſino hieremie traſmm grauerũut ip⸗ ces ꝗphetantibo de coꝛde ſuo j. id eſt pꝛedican
n ſis bona ꝓm ittendo · commat etiãa mala ilł qui tibus non ſcðm ſcripture ſacre ſen tentiam ſed
Ad nõ tranſmigrauerat et tranſmigratos deride magis pᷣm ſuam ſictõnem ꝗpter queſtum tem
=”òM bant · Per hoc aũt moꝛaliter ſignat᷑ ꝙ illi q cõ poꝛalem.ideo ſubditur · Vident vana 2c]· hom H
0 ſilio chꝛiti dimittut tpalia religione intrãtea ſuas fantaſias quas aſſerunt reuelatõnes dun
deuote · ibi; viuetes ſancte.ſolatõnem recipi nas· dicentes ait dommus ]. vt magis eis rre
ent a dommo gratie in p̃ſenti et głe in futuro

datur · cum dommus non miſerit eos· h ipſi

illi vero qui derident eos et reputant fatuos ſe ingerunt ſine ſupioꝛis autoꝛitate decipiẽedo

fimphces in occultis et ſubdiẽ eon pena cũ ðr
in concino ppłi mei non erunt i 2gregatõne
ſanctoꝛu ſed magis in congregatõne damna
torũ deo ſequitur · 1 min ſcriptura populi mei
non ſcribent d eſt in hbꝛo vite in quo ſcribuũ
tur electi · ¶ Gt ip̃ᷣe ediſcabat parieteʒ · Mic
conſequenter ꝗphetat contra credentes falſis
aphetis per quos ſignantur credentes pꝛedi
catoꝛibus pᷣdictis de quibo dr · ip̃e ediãcabat
parieteʒ id eſt mala doctrinaʒ. ⁊ ponit᷑ hic ſin
Zulare ꝓ plurali ſcut exodi viij. Venit muſca
grauiſſimad eſt multitudo muſcan· uli auteẽ
liniebant eum ſ·parietem male doctrine· hoc
em̃ faciunt aſſentientes ⁊ applaudentes · luto
abſq; paleis ⁊c q; ſicut paries linitꝰ luto abſq;
paleis non eſt ſtabilis ſic nec doctrina carens
fulcimento veritatis ideo ſubdit pena cum dꝛ
LDDꝛopterea hec dicit dominus deus erũpere
faciam ſpm tempeſtatũ c id eſt · demonũ ad
punitõnem ſalſ pꝛedicatoꝛis et ſuoꝝ diſcipło
rum · Gt tu fin homnus ].: Mic ꝗphetat eze⸗
chiel contra falſas ꝗꝓphetiſſas per quas ſignant᷑

mMmlieres ſoꝛtilege ⁊ dumatrices que per talia

decipuint ſimplices et aliquando ꝓ modico qᷓ
ſtu ·ido ſubdit· pꝛopter pugillum oꝛdei c ut
interſiciunt ammas ⁊c tales em vetule aliquã

do ſingunt ꝙ denocte vadunt cuʒ aĩab defun
CLtoꝛum 'et illis qui dant eis aliquid dicũt pꝛo

ſpera de rmal parentũ ſuoꝝ·⁊ alijs adũſa·
Ea tus eſt ſermo dom ini ad
me. dicens fili bommms vir!
in⁊c ]· Tſti nanq; non venerãt ad
ezechielem ꝓ veritate ſue ſalutis au
diendã ſ magis cauſa curioſitatis vt audirent
noua et aliqui cauſa maligtatis vt aliquid ar⸗
guendũ caperent in verbis ſuis · deo · dꝛ · ð pil
Lvni iſti poſuerunt immundicias ſuas in coꝛ-
Dibus ſuis moꝛaliter aũt p ip̃os ſignant᷑ illi
qui ad ſermonem vel lectõnem theologicã va
dunt ducti curioſitate vel malignitate vt bo
num pꝛedicatoꝛem vel doctoꝛem capiant in h
mone · vnde de talib dicit infra a dño ego do
minus reſpondebo eis c dommus auts re⸗
ſpondet p pꝛophetam quando pꝛedicatoꝛi vł
doctoꝛi inſpirat veritate doctrine p quãa ſu⸗

i8 malis reuocat peccatoꝛes · p ſeip̃m aut reſpo

det peccatoꝛiba obſtmatis in moꝛte· q; tũc eis
oſtendit p effectum młtitudme magnitudi
nem peccatoꝝ ſuoꝝ et grauitatem pena ru de
bitaꝛum. Pil bominis cum terra peccaue
rit mihi ic· ic ad literam ponunt᷑ quattuoꝛ
plage quibs aliqua terꝛa vaſta t᷑ et deſtruitur.
Moꝛaliter aut per terram bomo de terꝛa ſoꝛ
matus ſignificat ꝓ quattuoꝛ plagas ſignãtur-.
quattuoꝛ vicia quib homo ſpũaliter deuaſtat᷑
Hꝛima plaga que ponit᷑ h eſt fames p quaʒ

vitis po

mtelligitur ſubtractõ alimenti ſpualiſ qð eſt o

bum dei et eukariſtie ſacramentũ· Plaga vero
ſecuda eſt beſtiaꝝn peſſimaꝝ p quas intelligunt᷑
luxuria et gula:nam vita voluptuoſa que cõſi
ſtit in cibiſ ⁊ venere is ethicoꝝ · · vita dicit᷑ beſti
alis· Tercia vero plaga dici gladuis p que ſig
ficatur detractõ p qua tres vno icto occidunt
ſcʒ detrahens ⁊ ille cui detrahit᷑ et ille qui audi
ens delectat · ꝗapter quod detrahentib dicitur
ps.lvj·Eilij hommũu detes eoꝝ arma ⁊ ſagitte
et ligua eoꝝ gladiꝰ acutꝰ · Quarta vero plaga
que ponit᷑ eſt peſtilentia que cõmunis eſt mo:
talitas per quã ſigniſcat mendacum permtio
ſum de quo dðꝛ pᷣs v · Perdes omneſ qui loquũ
tur mendacium

C.

T factus eſt ſermo domim ad
me dicens fili homims quid fi
et de hgno vitis 2 c
Der vitem xpᷣc ſgficat᷑ ⁊ per lignũ
lus xpᷣianus ſiẽ ipᷣe dixit jo xv · go
ſum vitis vera et vos palmites · Quãdiu vero
lgnum vitis adheret viti fructum laẽ quando
vero pꝛeciſum eſt nõ facit fructum ßareſcit · ſic
chꝛiſtianus adheres xp̃o ſide ſoꝛmata caritate·
fructificat per opa meritoꝛia h qn p̃ᷣcinditur

per peccatũ moꝛtale infructuoſus reddit᷑ ⁊ ad

ignem gehenne refuat᷑·ideo diẽ ſaluatoꝛ jo· xv
SDi quis ĩ me nõ mãſerit nmittet foras ſicut pal

mes et areſcet et colligent eum et in ignez mit
tent eum et ardet .

T factus eſt ſermo domm ad
me dicenſfin hommms notaſ fac
heruſaleʒ abominationes ſuas
c·in hoc capitulo arguit᷑ malicia
hieruſalem ſub methahoꝛa mulieris in paupta
te et vilitate maxima nate et a viro potẽte mi
ſericorditer recepte et delicate nutrite pcioſe
oꝛnate et tadem ab eo in vxoꝛeʒ aſſumpte q̃ tñ
omnium iſton oblita p ĩgratitudinẽ expoſiuit

ſe per adulterium cũ quocũq; moꝛaliter aũt p

ipſam ſignificat᷑ pſona peccatrix que de vilitate
peccati recipit᷑ a ðᷣo per gtiã et in bonis ſpũali
bus nutritur dei ſponſa per ſidem efficit que
tam itoꝝ mgrata reuertit᷑ ad peccata ngitur pᷣ
mo ponitur oꝛigo vilis ipius et pauprima cu

dicitur pater tuꝰ amoereꝰ et m tua cethea

peccato nanq; naſcit᷑· qui peccatuũ moꝛtale facit
et m hac genera tõne dyabolus pr eſt qui dicit
amorꝛeus:iamaꝛe loquens ad peccati moꝛta
lis amaritudinem inducendo: vnde taliter in⸗
ductis ðᷣꝛ ſohᷣ.vnj· Vos ex pre dyabolo eſtis
mater ãt eſt concupiſcentia quã dyabolus mo
uet ad ceptum ⁊ ptũ peccatiet ſubdit᷑ vilitas
oꝛtus cuʒ dicitur · m die oꝛtus tui non elt pci⸗
ſus vmbilicꝰ tuꝰ id eſt affect“ malefaciendi h

na
⸗
te
ſdee
p

qu
ſun

u

title
em
duci
ſo⸗
der
grat
woen
ſibd

G

— — ——— — -—-

— — —

i göns

Magnen

intelgnee
cerc⸗
ndekbeg
abnif
bundn
ei
n 1ſgtt
WN
mseſtnnn
mmpernt⸗
guiſon

min

nd

lperigti
orw
dinver
digund
areſttfr
ncantit
Emtun
Dit 120
eſo
ſeut pal
Znezmi

mmmned
otuſſe
lsſiis

neln

.

1

magis dilatatus. et in aqua nõ es lota .ch̊ ma:

gis maculata per actũ peccati Et trãſui p

te hic pomit᷑ dei miſericoꝛdia vocãtis ad gtiaʒ
ideo lubdi · vdi te ocko clemetie.· ecce te⸗
pus tuũ 2c· vbi ponunt᷑ młta generis oꝛnam
ta per que ſigniſcãt᷑ vtutes ⁊ ſpũſſancti dona
que cu gratia infundũtur·pꝰ q̃ ſubdi. ⁊ egreſ
ſum eſt nom tuũ m gentes p celebꝛitate ſame
que frequent᷑ eſt occaſo ruine ddeo ſequit᷑ ing
titudo de omnibo benencis diumis p pollutio
nem m multiplicib peccatis cũ ð. et habes ſi
duciã in pulcritudine tua p mentis elatõneʒ ·

ſoꝛmcata es ⁊c vbi pomt᷑ multiplex fedatio

ad expꝛeſſionẽ maioꝛe młtitudĩs peccatoꝝ ⁊ ĩ
gratitudims erga deũ:qꝛ tñ q;dii viuit pecca
toꝛ in pñti ſemper poteſt ad deũ reuerti · ideo
ſubditur verſus finem capituli ·. ⁊ recoꝛdabor

ego pacti mei c
T factum eſt verbuʒ domim c
In hoc capitulo pᷣm ſenſu literalem
ponitur tranſimgratõ ioachim reg
NK m babilone a ĩſtitutõ ſedechie loco
eius et rebellio ſedechie ex cõſdentia federis
inmiti cũ egipti regeex quo ſecuta eſt exocula

do ſedechie et eius ducto ĩ babilonẽ. Sicut di
ctum fuit a pꝛmcipio hui?ꝰ opis vna et eadem

reſ diuerſa miſtice ſigſicat ⁊ aliqn valde deſpe

rata ꝗpter eius diuerſas ꝗpeietates vt leo ꝗpi
euis conſtantiã ſigſicat cheiſ tũ apoc v· ecce vꝛeit

leo de tribu aliqn dyabolũ gpter eius crudeli
tatem · jpe · v. Nduerſarius vr dyabolus tanqʒ
leo rugiens circuit querens que deuoret · ſc na

buchodonoſoꝛ rex babiloĩs q; młtos valð cru

deliter tractauit hngniſcat dyabolũ vt frequen

ter dictu eſt ſupꝛa:et quia deũ veracit cõfeſſuſ

eſt· m qð dicit᷑ dani· iiijnuc igit᷑ ego nabucho
donoſoꝛ laudo et magſhico et gloꝛimſco rege ce

li quia opa eus vera et omes vie eius iudicia

ſigmſcat cheiſtum qui deü patre ↄſeſſus fuit.
mat· xj· Aſteoꝛ tibi dne pr᷑ celi ⁊ terre ⁊c. ſic igit
per ſedechiam ꝓmotũ in regẽ p nabuchodo⸗
noloꝛ cõtra que poſtea rebellauit· ligſicat᷑ xpᷣi
anus peccans moetaliter qui p xpᷣm in baptiſ
mo fuit inſtitutus heres celeſtis regm et ſic in
ꝓPmotõe ſedechie llud nomez fuit ei impoſtu
qð mterpꝛetat᷑ iuſticia dei ad ſigſicandũ ꝙ iura
uerat ſideliter ſeruire nabuchodonoſoꝛ regi ſic
m baptiſmo impoĩtur nomen xp̃ᷣiamtatis ⁊ ob
ligatur hõ ad buiendũ ſideliter xp̃ᷣo · h qn meli
natur ad peccandũ moꝛtalit᷑ querit mire fedus
cum egipti rege· i cu dyabolo qui rex eſt tene
brarũ ꝛ ſic rebellat ↄtra regẽ xpᷣm. egyptꝰ ej
tenebra mterp̃tat᷑ ⁊ ſi pſeueret in rebellone . ve

nit chꝛiſtus in eius morte ſiẽ dicit gꝛeg ome.

xxxij· Venic dommus cuz ad uidicium gperat
pulſat vero cuʒ p carmnis moleſtias vicma eſſe

moꝛtẽ denunciat. ⁊ facit eum exoculari pmuñ⸗

ue tamen · ſicut dicit auguſtinus in ßmone

de innoceutibus hac ammaduerſione pcutitur
peccatoꝛ vt moꝛies obliuiſcatur ſui qui dum
vruét oblitus eſt dei ſic exoculatus ducitur

in babilonem.rad inferni confuſone Et ſu

mã ego ꝛc illud ad literã exponit᷑ de chriſto
moꝛabliter aut põt exponi de qbet bono paſto

re quivicarius eſt ipſus de quo dicitur ⁊ aſſu
mã quia talis nõ ingerit ſe ſed eius pꝛomotio
ſfit ex dei ordinatione de medulla cedri id eſt

de melioꝛi clericatus· ſublimis ſcĩa et vita·

teneru deſtringam qꝛ talis habere debet te

neritudinem pietatis· et plantabo ſi up monte
excelſum lid eſt ſup ecclenam militante ð qua

dicit᷑ eſaie · ij erit in nouiſſimis diebo p̃paratus

mons domus domini ſup verticem ꝛc.· et la

ciet fructum per bonoꝝ opeꝝ mbtiplicatiõʒ
et habitabut ſub ea omnes volucres id eſt·
bom contemplatiun et ſciet omnia ligna regi

onmis ]id eſt boni acnui facientes fructu pieta
tis· ipi mquã ſcient per experientiam bonoꝛuʒ

dicti pꝛelati q; humiliaui lignũ ſublime ſup
bum pꝛelatum deijciendo ad infernum licz ad
tempus ad malum ſuum fuerit exaltatus ⁊ ex
altaui lignũ hunnle hommem humilem ad p
lationem pꝛomouendo ⁊ ipᷣm inde ad celeſteʒ

Sloꝛiam
factus eſt ſermo domnn ꝛc
In hoc capło ᷣm literalem ſenſum
arguit᷑ malicia populi iſrael m hoc
wANPomnem afflickõnem eis ꝓueniẽ
tem retodquebant in patres pꝛecedentes mur
murando decentes ꝙ ̊ eis ꝓuenerat ꝗpt eorũ
peccata·et ſicut patet ꝙ ſenſus lteralis eſt totꝰ
moꝛalis nec videt᷑ mibi addendu niſi ꝙ in hoc

tranſferendo.

ha bemus documentũ tolerandi mala penalia
patienter hec attribuendo noſtris demeritis

et non alienis exemplu habet᷑ ad hoc de quodã

mõacho ſcabioſo ⁊ pediculoſo qᷓ apt hoc freq̃ni

contra pꝛmi hommem murmurabat dicens
adam tu feciſti mihi iſta mala et repꝛehenſus
ſuper hoc ab abbate non ceſſabat· ꝗpter qð ab⸗/

bas accepit vnam auicula bene viuidã ⁊ poſuit

eam m arca vacua ⁊ clauem dedit illi monacho
mhibens diſtricte ne ulam arcam aperiret· ſed
recedente abbate ſtatim ille fuit temptatꝰ ape
rire qð et feat et ſtatim auis euolauit. Et tunc
ille monachꝰ percepit ꝙ abbas hoc fecerat ad
ipᷣm de inobediencia conuincendum pꝛopter
qdð abbate redeũte ſtatim culpam recognouit
veniam poſtulando. Gt tunc abbas duit ei:· ceſ
ſa murmurare de mobedientia ade qui p vnã
hoꝛam noluiſti obedere
AI

Ttu fili bommis ⁊c In boc ca
pitulo pᷣm ſenſum literalem arguit᷑
malicia domus regie · ſʒ ſilioꝝ ꝛoſie
et hoc ſub pabola duplici.ſ· leene et
vmee euulle · moꝛaliter aũt per pꝛima pabolam
arguit᷑ cupiditas eccleſie accipiendo eccleſiam
P cupidis paſtoꝛibus et eoꝝ mimiſtris ⁊ ſic ðꝛ
quare mater tua leenaid eſt·crudelis et ra
pax cum in pᷣncipio fuit valde benignaſecũdũ

qð dicit᷑ actiiij multitudinis credentium erat

coꝛ vnum ⁊ amma vna nec quiſquã eoꝛuʒ que
poſſidebat aliquid ſuum eſſe dicebatſed erant
ilus omnia cõmunia et ſequit᷑ ibidem· nec quiſ
quã egens erat inter illos ſed modo ſacta eſt
rapax leena malicijſexquiſitis rapiens ſubdito
rum bona· in medio leunculoꝝ nutrit catuloſ
ſuos . id eſt· in medio rapaciũ hommũ quos
multi in eccleſie dignitatibo conſtituti tenet ſe
cum. Et eduxit vnum de leunculis ſũis ⁊ leo
factꝰ e m electõmibo em̃ et ꝓmotõnibe eccle⸗
ſaſticis plus atteno᷑ aliqᷓndo ad potentiã et a
ſtutiam eligendi q́; ad eius ſcientiam vixr⸗
tutẽ .· St didicit capere pꝛedam nam ex data
ſibi poteſtate incipit magis rape q̃; ante:· St
audierunt de eo gentes . id eſt. demones ad
vicia gentilii mnducentes· et non abſq; mulie
ribus ſius ſuſceperunt eum ]nam apter młta
peccatoꝝ vulnera dat᷑ in poteſtate demonu m
St adduxerut eum in catenis in terrã egipti
nam ip̃m peccatis multis mcatenatum ducunt
demones ad foſfam inferni · que cum vidiſſz
ſczʒ ſocietas ilon que ꝓmouerant eum quom
am mimſrmata eſt ⁊ perijt expectatio eius /ſcilʒ
conſequendi remuneratõnes ab eo tult vnũ
de leunculis ⁊cid eſt ꝓmouit alium loco eiꝰ
ita malum vł peioꝛem · Gt hoc aliquando cõtin
git ndeo ſubditur. Et deſolata eſt terrain cu
ra talis honnnis poſita ꝗpter quod ð eo ſu bdi
tur · St miſerunt eum in caueã in catenis c
q; demones talem ducunt ad infernum inꝛſiki
vł maloꝛpena·. Mlater tua qñ vmea pbic po
nitur ſecunda pabola de vmea euulſa p quam

moꝛałr intelligit pꝛelatus male ꝓmotus ideo

fſequit᷑: in ſanguine tuo ſup aquam plantata
eſt. per quod dengnat᷑ indignus pꝛelatõne ꝓ
motus tñ ad eam conſanguineoꝝ ſuoꝛũ ſoꝛti
tudie vł timore . Et ſacte ſunt ei virge ſolide
q; per foꝛtitudinem ſui ſanguinis ſtabiit licʒ
coꝛam deo eijciat᷑ ideo ſubdit · et euulſa elt in
ira. ſ deil St egreſſus eſt ignis ð virga ramo
rum euis .quia frequenter contĩgit ꝙ ignis
diſcoꝛdje accendit᷑ inter amcos eius. &t ſic con
ſumunt᷑ eius tempoꝛalia bona et ipe moꝛiens
deſcendit ad mferna deo ſubditur. planctus
eſt et erit m planctum

T factum eſt in anno vij ⁊ c
HMic pm ſenſuʒ literalem ſub pabola
ſaltus combuſti ponit᷑ punitõ uude
ꝛum pꝛemittunt᷑ tñ pꝛimo peccata

eoꝝ in egipto et ſecudo in delerto et tercio in

pꝛomiſſionis ſolo:moꝛaliter aũt p peccantes ĩ
egipto ſignificant᷑ peccantes in ſecło· na egiptꝰ
tenebꝛa interp̃tat ſeculũ aũt tenebꝛis ignoꝛan
tie et culpe muoluit᷑ p peccantes in deſerto ſi⸗
gnificant᷑ peccãtes in clauſtro quoꝛuʒ peccata
ſunt ceteris paribus granioꝛa:quia qᷓʒto ſtatuſ
altioꝛ tanto caſus guioꝛ · ꝓ peccantes in terꝛa
pꝛomiſſionis ſignificant᷑ peccãtes in ſtatu p̃ᷣlati
onis·qui ſublimior eſt ſtatu religioms:⁊ p cõ
ſequens ceteris pariba eoꝝ peccata ſunt guio⸗
ra. St factus eſt ſermo dommi ⁊c· Mic poni
tuxr punitõ iudeoꝝ ſub pabola ſaltus cõbuſti .
poſt eoꝝ peccata ↄmiſſa in egipto· in deſerto ·
et in iudea p ſaltum aũt qui Smunit habʒ ĩfru⸗
ctuoſa ligna ſigniſicat᷑ cõgregatõ quecũq; ha
bens hommes imutiles ad ſalutem amimaꝝn In
hoc aũt ſaltu ↄburit᷑ omne lgnũ vuide · p qð ſi
gniſicantur iuuenes accenſi libidinis igne · dt
omne lignum aridũp qð ſigniſcant᷑ ſenes accẽ
ſi cupiditatenaʒ auaricia in ſenibus uueneſcit
St qm iſti poſtea ↄburent᷑ igne gehene ſi per
ſeuerauerint in maliſ ſubdit᷑ · Nõ extinguetu:
flama ſuccenſionis j···· —
.

T factus eſt ſermo dommi ad
me dicens fin hommns pone fa
ciem tnam ad hieruſalem·
ic deſcribĩtur punitõ iudeoꝝ ſub
methaphoꝛa gladij acuti p quem ad ltera ſigſi
catur rex babilonis qui fuit m hac punitõne in

ſtrumentũ dei· licet hoc egerat mala volutate
NIoꝛaliter aũt per ipᷣm ſigmiſicatur dyabolꝰ qᷓ
m multis punitõnibus executoꝛ eſt iuſticie di

uine · et dicik gladius acutus apter intentõnem
voluntatis ad male facionduʒ hommibo pᷣm qð

dicitur pma petriv. Aduerſarius vr dyabolꝰ

tanqᷓ; leo rugiens circuit querenſ que deuoret
dicit etiam gladius limatꝰ:i:foꝛbitꝰ ꝗpter exer
citium ſue male volũtatis ſicut ferꝛu qð de na
tura ſua eſt obſcuꝝ per exercitium limat᷑ et ſit

ſulgidu · ⁊ ſiẽ fulgur gladij tꝛbils ẽ ſic etiã aſpe

ctus dyaboli St de iſto gladio dicit᷑ infra· du
plicetur gladius ac triphcet᷑ duplicat᷑ aute qñ
nõ ſolum per ſeip̃m ß etia per malos hommes
impellit iuſtos ad peceandũ ·triplicat᷑ aũt qᷓʒdo
pꝛimo iuſtos impugnat per cribulatõneʒ tem
poꝛalem · ſcdᷣo vero qñ per hoc inducit eos ad
impatientiã et tercõ qñ pex hoc eos inducit ad
dei blaſſemiam. Et factus ẽ ſermo dñi ad me
dicens et tu ſilꝛ homims pone tibi duas vias

vt veniat gladuis regis babiiõis per h̊ ngni

ſcatur ꝙ pꝛedicatoꝛ veritatis qui per ꝗxhetaʒ

õ

1
ato
ſunt
ttun
line
pecc
cum
aug
ſeue
6
diuf
tad
bus
llrcu
rud
Cder
doſ

lic
r

le
r

e
tdl
llde
catg
coft
ntes
wan
toh
ch
ſtnt
tern
hpa
bi
io:
Pom
un.
erto⸗
ifu

= — — —

—,

intelligitur debet diligenter attendẽ vias per
quas dyabolus venit ad ſubuertendũ anim az
ratõ nalem·que pᷣm allegoꝛiã dicit᷑ hieruſalem·
ſunt vie due · Vna ſub ſpecie lenitatis p quã ni:
titur dimmuere peccati Suitatem ⁊ augere di
uine clementie magiitudine vt ſic inducat ad
peccandi ſecuritatem/ Alia via eſt p oppoſtum

cum peccatoꝛibus oſtendit peccati Suitateʒ 1

auget Fm appentiã et ex alta pte diuſe iuſticie
ſeueritatem vt ſic eos labifaciet in deſperationẽ
Stetit em rex babilonis in capite duaꝝ viarũ

diumatõem querens ⁊c ꝓ hoc ſigniſicat᷑ aſtu

tia dyaboli qua varijs mõis querit vias fdeli:
bus nocendi · Vnde leo papa dicit in ßmone de
circumciſone dñi. Omniu ventilat curas/om⸗
niu diſquirit intentõnesſcrutat᷑ affectus.⁊ ibi
querit cauſas nocendi vbi quemq; viderit ſtu
dioſuis occupari ·
NCXN

me dicens et tiu fin homnns

Nmum ··In hoc capitulo literaliter
intellecto deſcribit malicia iudeoꝝn Juiter puĩ
enda ſub metaphoꝛa młtipliciſ metalli in foꝛ
nace conflandi miſtice vero p hoc ſigmiſcatur
punitio malxie plebis chꝛiſtiane · DHonunt᷑ aut
m ꝓceſſu huiꝰ capituli quinq; metalla in ſcoꝛiã
verſa ſcʒ argentum es.ſtannu.ferꝛũ et plum⸗
bum vt patet in lra:· Per argentũ vo ſigmiſica
tur mnudicia caſtitatis· Dſal xj· Rloquia d omĩ
eloquia caſta argeẽtu igne exammatuũ ⁊c· Der
es quod eſt ſonoꝝ eloquiũ veritatis· DPer ſtã
num qð pꝓ ſui conſumptõeʒ deſendit aurnz fer
uoꝛ caxitatis quo quis ponit aiam ꝓ amicis ſu
is· Der ferꝛũ qð domat omĩa foꝛtitudo ſtabiil:
tatis · Per plumbuʒ qð de facih liqueſit dulcoꝛ
pietatis· Iſta quinq; tpe eccleſe pꝛumitiue fue
runt excellenter in xp̃ianis· vt patet act mj et
m pluribus alijs locis ſed mõ verſa ſunt in ſco
riam nam argenti mundicia vᷣ̈ſa eſt in ſconam

carnahlitatis et eris ſonoꝛitas in ſcoꝛiã falſitatiſ
quod maxime patet m aduocatis ⁊ ſtanni cari

tas in odium fraternitatis· ſicut patet p guer
ras exiſtetes in xp̃ᷣams· ⁊ ferꝛi ſoꝛtitudo ĩ mol
liciem puſillanimitatis et plũbi pietas mndurici
am crudelitatis · ꝗpter qð ꝓicient m ſoꝛnaceʒ
gehennalis ardoꝛiſ· nõ vt purgent᷑ h̊ vt eterna
liter crucient᷑ ideo dicit᷑ ĩ fine capituli m igne
ire mee conſumpſi eos
factus eſt ſermo dommi ad
me dicens fin hom ims due mu
4. lieres ⁊ c] In hoc capitulo ðſeribi?

malicia iudeoꝝ punienda ſub met a
phoꝛa duarũ mulien adulteraꝝ· 1 vm? mris
ſiliarum· Miſtice vo peꝛ has mulieres intelligi

factus eſt ſermo dommi ad

non iudicas cintatem ſangui⸗

poſſunt due religiones in generali:qᷓ ſilie ſunt
vnius matris eccleſe. vna eſt rengio poſſeſſio⸗
nes habentium alia mendicantium p maioꝛeʒ
finam ſigniſicat᷑ religio poſſeſſionen habentuiʒ
q; ſcdᷣm tempus eſt pᷣoꝛ et ſoꝛtioꝛ ⁊ iſta vocat᷑
oolla et interpꝛetat᷑ templuʒ. q; religio poſſeſſi
ones habentium facit elemoſinas magnes et

hoſpitalitates et habet vñ per mmoꝛem vero

ſinam que vocat᷑ ooliba et interpꝛetat᷑ templũ

meum ſigniſicat᷑ religio mendicantium que nõ

facit hoſpitalitate cõmuniter miſi fratribo eiuſð
religionis&t de vtraq; dicit᷑ mfra· ꝙ non relin
quit foꝛnicatõnes egipti ·id eſt· moꝛes ſeculi·
quia plures de mendicantib et non mendican
tibus poꝛtant religioſum habitu et habet mo⸗
res ſecularium Et de maioꝛi fiua dicit᷑ infra ꝙ

ĩſaniuit m amatoꝛes ſuos m aſſiriosqui inter

pꝛetãt᷑ ſubſtollentes vigilias dñi et per itos ſi
gniſicantur pᷣncipes huuis mundi q̃ pꝛioꝛes

abbates accipumt ꝓ conſilijs ſuis ⁊ tempoꝛali

bus negocijs· et ſic ſubſtollunt eos de dii vi⸗
gSilijs et ipſi ſic ſublati inſaniunt poſt eos imi
tantes pompas eoꝝ in eqquitaturis et familijs

dedecentes valde ſtatum religiomis Qð cũ vi

diſſet ſoꝛoꝛ eius ooliba. Mic arguit᷑ malicia re
ligioſoꝛum mendicantum de qua dicit᷑ · pluſ
quã illa mſamuit ⁊c] nam religioſi mendicãteſ
citius declmauerũt vt viðt᷑ a perfectõne patꝝ
ſuoꝝ qʒ alij vnde contigit ꝙ quidam de religi

one mendicantium arguebat quoſdam mona

chos de declmatõne religionis ſue et vnus re
ſpondit · ſrater quado moneta vra tm cucuꝛre
rit quantũ noſtra cucurꝛit iam erit multu dele
ta· ad ſilias aſſirioꝝ pꝛebuit impudenter ⁊c·
ſicut dictun eſt p aſſirios pꝛincipes mitelligun
turx · ad curiaſ aut pncipum aliqui mendicantiũ
impudenter ſe ingerunt non vocati· aliqui vt
fugiant oꝛdinis paupertatem et aliqui vt per
hoc ꝓmoueantur ad aliquã dignitatem ido de
vtriſq; ſ· mẽedicantib et non mendicantib ma
lis concluditur in fine · Eilli hommis nunquid
iudicas oollam et oolibam q·d·ſio et exponat᷑
vt ſit verbum directum ad chꝛiſtum qui ðr in
euangelio ſilius hominis vt ſit ſenſus · ſfili ho
mmis id ẽ o tu chriſte · nunquid udicas id
eſt condemnas ad mnfermi penas malhciam pꝛe
dictoꝛum quaſi diceret ſic
CX. TIT.
Tfactum eſt verbum domim
ad me manno nono ꝛc .
uiic ad literam deſeribitur malicia
populi iude pumenda ſub metha:
phoꝛa ollè enee rubiginate p quã moꝛaliter ſi.
Sniſicatur mulier lubꝛica que dici poteſt olla
vulcaniid eſt.ignis concupiſcentie · cci x · ꝗapĩ
ſpeciẽ mulieris multi perierunt· t ex hoc ↄcu
piſcentia quaſ ignis ardeſcit· et ðꝛ olla enea cũ

1

—

ſubditur · Done ollam eneam IJ. 4 ter mali

om nib iſtis malis muidi letan tur · dicetes eu
ge euge deo ſubditur pena · idecirco ecce
ego tradam te filijs oꝛẽtalib c id eſt demo
nibus qꝗᷓ a mundi pꝛincipio p ſuperbiaz cecide⸗
runt. Hec dicit dominus deus hic ponunt᷑
ſecundi popłi:ſmoabite qui interpꝛetãtur ex
patre · jdeo per ipᷣos ſignincantur ſupbi quoꝝ

rex et pater eſt dyabolus ſcut dicit iob. xli ĩe

maluʒ. Dzoũ xvij. Qui in ruina letat᷑ alteruis
non recedet malu de domo eius · Tales autẽ vt
cõmumter ſunt clerici quib ꝓuiſuz eſt de p̃ben
dis et eccleſjs vł digintatiby vacaturis · et ſibiꝛ
ter il qui bereditatem expectãt p tenentium
moꝛteʒ Et ſib iln quibus ꝓmuiſſa ſunt officia in
magnatoꝝ curijs vacatura. t p mala tpalia ꝗ

10
der

ciam euis ad modu eris indurataʒ. inguiſ eſt rex ſup omes finos ſuꝑbie et ich· vnj. Vos
ſimum pecus aſſumeid eſt homine ocioſum ex patre dyabolo eſtis deo ſubdit · ꝓ eo ꝙ di⸗ 4
deditum deliijs et pecunioſum: qui bene dici xerunt moab ⁊ ſeyr ecce ſicut omnes gentes
tur pecus · q; vita voluptuoſa vita pocuduʒ ð. domꝰ uida ·ſeʒ depꝛelſſa et abiecta· B dicunt ſu ⸗
pmo ethicoꝝ dicit etiã pecus pinguiſſimu 4 Pt perbi qui ſunt alioꝝn contẽptum et ſubdit᷑ pena
abundantiam pecunian vnde et duntes vulga cum dicit᷑· idcirco ecce ego aperiam humeruʒ ſ.
riter dicuntur pinguestales aut homines ni⸗ moab ··i.ſoꝛtitudinẽ ſuperbi in moꝛte terabiln
tunt᷑ mulieres lubꝛice verbis et amplexibo ſibi deo ſubdit · in moab faciã indicia pꝛimũ iu
coniungere et ilaqare · Hꝛoubᷣ· vij. Trretuuit il dicium eſt in moꝛte coꝛpali et alind erit in exa
lum multis ſermombe et blandicijs labioꝛuz ꝓ mine finali et vtrũq; dicit iudiciuʒ condẽnatõi Edt
traxit ilum· Et ſequit᷑ ꝛbidem Secutus elt qſ kſec dicit dñs deus· Mic ponũt᷑ tercij ſcʒ ydu ſ
bos ductus ad victimã c. St congẽ fruſta mei qui interpᷣtant᷑ ſanguunei ꝗpter qð mterp dee
eus in ea] nam captus a muliere lubꝛca per tantur oppꝛeſſoꝛes innocentũ vo ſubdit᷑ Pꝛo “
partes conſumit᷑· q coꝛpus eiuſ polluit᷑ duntie eo ꝙ fecit ydumea vltioneʒ imquã· oppꝛeſſo d
conſumun?᷑ anima iugulat᷑ virtus nature deſiẽ res em innocentũ ſuam nequiciam palliant iii⸗ ðJ”
ingemium ebetat᷑ et vox uuenũ mraucat᷑ Vñn ſticia d· ꝙ faciũt ʒelo uiſticie quod faciunt nque ſir
verſus · Eemma coꝛpus opes animã vim lum et ſequit᷑ pena cum ðꝛ· Gt faciã eã deſerta iſcʒ ſat
na vocem. Polluit anihilat necat eripit oꝛbat ydumeam· oppꝛeſſoꝛes em innocẽtũ erũt a ðo ſg
acerbat Der hoc autem ꝙ olla vacua poni uᷣn ſimpliciter deſerti qñ dicet eis lud math xxv. ?
bet ſuper pꝛunas cum dicit · Pone quoq; eaʒ ite maledicti in ignẽ eternũ · Mec diẽ dominꝰ
ſuper pꝛunas vacuaʒ ]ſignificat ꝙ meritrix ſi⸗ deus · Mic ponunt᷑ quartiſ paleſtin de quib⸗ d
naliter oĩbe bonis euacuata ponit in gehena: ſubdit · vlti ſe ſunt toto animo mterſicientes ĩ
)CQX. G . . pletes mimicicias veteres 1 p ipoſ ſiginſicat re
T factus eſt ſermo domim ad rancoꝛoſi quoꝝ ira quietari ñ poteſt donec vl tu
me dicens fili hbommis pone fa tra moduʒ grauauerit eos ztra quos cepũt ſe
ciem tuam ⁊c Mic ad literam eʒe et ſubdi pea cu ðꝛ · Scce ego extẽdã manuũ me lelo
Achiel aphetat contra quattuoꝛ gen am ſup paleſtmos riuſticiã meã eoſ grauite⸗ in
tes per quas ſignificant᷑ quattuoꝛ vicia vel po pumendo . ſcut ðꝛ iacobi ij iudiciũ ſine miſeri nen
tius hommũ quattuoꝛ genera illis vicijs incli coꝛdia ſiet ei qui non mſeretur. ie
nata· De pᷣmis gentibo dicit᷑ cõtra ninos ãmõ XN VI. 4
ammonite vero mmqui populi interpꝛetant 1õ —Tfactum eſt in xranno-2c J·. e
per iſtos muidingniſicant᷑qiu letant᷑ mique ð ic eʒechiel mmcipit ꝗphetare cõtra 1
malis alionꝝ et de bonis triſtant᷑ quod eſt mi⸗ cuiitatẽ tyri · et hoc ex cã triplici qᷣn
quiſſimum et punitõne graui dignũ · ideo ſub pꝛima ponit᷑ in hoc captulo alie ve M
ditur Pꝛ0 eo ꝙ dixiſtis euge euge ſup lanctu to due in duob ſequentibo c· Pꝛima vᷣo cauſa
arum meũ q pollutum e c]euge elt interie ſcedᷣm ſenſum hrerale fuit exultatõ tyri ð deſtru
ctio gaudentis p ſanctuariim dommi mtelli ctione hieruſalem et hoc ex maligna cupidita H
guntur eccleſie miniſtri qui frequẽter polluut te hieruſalem em erat magna cuntas ⁊ potenſ ðUð
incontmentia/ et ſup terram ifrael deſolata t ideo multa mercimonia p poꝛtũ iope qui ꝓ
eſt per terram iſrael poſſunt intelligi rengio pinquus eſt ei deferebant᷑ apter qð pa deſtru „
ſi eo ꝙ ilrael vides deum interpꝛetatur ĩi ve cta cogitanerũt tyrij ꝙ ila mercimoĩa que ad
ro debent eſſe contemplatõni diumon intenti. poꝛtum iope declinabant ad tyri portũ applica
ſed frequenter iſta terra deſolatur · ſ· quando rent et ſic eoꝝ lucra multipldit augeret᷑ apter
religioſñi dimiſa deuotõe circa ſecularia nego⸗ quod de deſtructõe hieruſale leta bant᷑ et hoc
cia occupant᷑ et ſup domum inda quoniam du eſt quod decit · ꝓ eo ꝙ dyit tyrus de hieruſa
cta eſt in captiuitatemper domũ iuda que e lem euge cõfracte ſunt porte ⁊c ergo moꝛa
rat domus regia pᷣncipes deſignantur · ſed hec liter exponendo p tyros q;tũ ad hoc ſegniſcãt᷑ .
domus in captuntatem ducitur· quando pꝛin generalht illi qui moꝛtẽ vel caſum ahoꝝn deſde
cipes et nobiles ſerui vicion eff cumtur et de rãt et de ip̃is qñ accidunt letant᷑ quod eſt valð

liße
WVes
d⸗
entes
untſu
ipena
neng
abi
hmd
tinen
entif
Ge
mterb
fr
eſſo
urtun
tnque
aſ
ſtade
e
domin
e qulbv
lentesi
Zilſct
Dneev
Xxepitt
nin me
auite

.
)
cott
Pi
aleve
ocauſ
deſteu
phiti
oten
deſtru
gue 640
ap
wer
ketlo
henit
once
fi
e
Km
lerus

ommmnãt᷑ hie tyrijs inferenda cũ dicit · et aſcẽ
dere faciam ad te gentes multas ſicut aſcendit
mare fluctuans et diſſpabũt muros tyri cc·

ſigniſicant᷑ mala ppetua deſderantib mortem

alioꝝ ꝗpter cõmodu tpale inſerenda · St ſuffici
at pꝛo moꝛaltate capituli pñtis·

XXVII.

me ꝛ⁊c ł·lhc ad literã ponit᷑ ſecunda

bia ex opulentia nima · de qua non
gratias deo h magis ↄtꝛa eũ ſupbunt · vñ

egit

dei · Scðm vero ꝓceſſum capituli de tribb adli⸗
teram ſuꝑbuut ſcʒ de appatu nautico:et de exẽ
citu bellico/ et de cenſu lucratuio· Qirca pꝛmũ
ſcivndum ꝙ ſᷣm platonicos ania mouet coꝛpꝰ
ſicut nauta naue igit᷑ p apparatũ nauis moꝛalit
ſigniſicant᷑ naturalia donacoꝛpis ſcʒ roburagi
litas·ſanitaset hui ꝰ mõide qui buſ frequente:
homines male gloꝛiant᷑.tñ q; frequent tanbus
ad malũ vtunt᷑ et auqñ febꝛe modica deijciunt᷑

Apter quod p tyrios gloꝛiates de nautico appa

ratu ſigniſicatur· Per ſecundum vero ·l. exerci
tum bellicũ anime dona naturalia poſſunt ſig
ficari que ſunt pſpicacitas ingenip et vuiacitas
eloquij et huiꝰmodi:quibo frequent᷑ deus ⁊ ꝓ

ximus impugnt᷑ vt patet ĩ aduocatis pꝑ hec ſub

uertentibo vᷣitatẽ iuſticie · ⁊ ſibe m doctoꝛibe va
nis ſubuͤtentibe vitatem doctrine · Per iciũ vo
ſeʒ cenſum lucratiuũ p quẽ ſigmiſcat᷑ aſtutia et
cautela acquirendi male tpalia vt patet m vſu
rarijs tẽpus vendentibo et in meꝛcatoꝛ ibb intẽ
tis fraudibus.et ſimun ſigniſicat᷑ cautela acqui
rendi male ſpualia · ſcut faciunt ſimomiaci qui
pſa emunt · ꝗpter qð talib ðꝛ act.viij· pecumia
tua tecũ ſit in pditõnem· ⁊ ſimiiter gieʒite qui
ea vendunt · ꝗꝓpter qð ſiẽ gieʒi ꝗpter H ĩcurꝛit le
pꝛam coꝛpis:imnj.Re·v.ſc iſti mcurꝛũt lepꝛã aĩe
per quã ſunt abommabiles deo et angel · St ſ
cut tyrij ꝗpter ſuã cupiditatem meruerũt tpa
liter deltrui . ſc iti eternalit damnari ·
LQNW. XSVIIE
Tfactus eſt ſermo domm .

ctionis tyri:que fuit effrenata ela:
io ĩ tin ꝙ rex eius equipabat ſe ðo
et hoc in duobuſ · in potentia mõ ſubdit᷑· eleua
tum eſt coꝛ tuũ et dixiſti deus ego ſum ⁊c ·
in ſcientia ideo ſibi dicit et dediſti coꝛ tuũ qua
ſi coꝛ dei ſm ſcientiaideo ſubdit᷑ · Rece ſapien
tioꝛ es tu daniele c · Der pꝛimũu aũt qð elt e⸗
quiparatio potentie moꝛalit ſigniſicatur quili
bet potens pᷣlatus vel pꝛinceps qui ſicut deus
vel plus aliqñ vult reuereꝛn ſicut ſunt ill vt vi
detur qui grauiꝰ puniũᷣ·t traſgreſſionem ſuoꝝ

Tfactum eſt verbum domm ad

cauſa deſtru ctõis tyri que fuit ſup

ſubdit · O tyre tu dixiſti p ſupbiam. pfecti
decoꝛis ego ſuʒ atibuedo tibi qð erat ex dono

HMic ad literã ponit᷑ tercia cã deſtru

ſtatutoꝝ q;3 dei mandatoꝛum⁊ qui moleſtuis
poꝛtant verbum dictum contra honoꝛem ip̃o
rum q́; dei blaſphemã Per ſcðõᷣm autem quod
eſt equipantia ſcientie ſigniſicat᷑ elatio vanoꝛũ
doctoꝝ qui nõ ſunt contenti ſententijs per ꝓ
phetas et apoſtolos traditis ⁊ per doctoꝛes

ſacros diuinitus illuminatos. vlterius ad ſui

obſtinatõneʒ duima curioſus pſcrutant᷑et ſic

oppꝛimunt᷑ a gloꝛia frequenterq; ſic muoluu᷑

ꝙ neſciunt exixe et alios muoluunt periculoſe
nde ðꝛ ꝓuer · xxv · Sicut qui mel comedit mł

tum non eſt ei bonum. ſic qui perſcrutatoꝛ eſt

maieſtatiſ oppꝛimet᷑ a gloꝛia · ideo talibus dicit᷑
quod mfra dicit Pꝛoducam ergo ignem de
medio tui.id eſt de pꝛeſumptuoſis tuis medi
tatõnibo ⁊ curioſis· qui comedat te p idiſcre
tam ſolicitudinem· ⁊ dabo te in cinerem ·ſcilʒ
infernalem. nam frequenter tales dubij hunt
in ſde ⁊ ex B coꝛruũᷣt in erroꝛem
anno decimo ꝛc.
hic eʒechiel mcipit pꝛophᷣare cõtra
egiptũ contra quã pmo pꝛophetat
ſolute in hoc capitulo et ſequẽte
poſtea compatĩe capło/xxxi. Qirca pᷣmũu dici
tur. Eili hommis pone faciem tuã cõtra pha
raonẽ regẽ egipti per nomen pharaomis qð
interpꝛetat᷑ diſipans virum· ſigniſicat᷑ carnali
tatis vicium quod diſipat moꝛes viriles p of
cuim regni potentia deſignat᷑ et ꝑ ̊ quod dr
infra.dꝛaco magnus malcia · q; ſicut dicit ang.
leo a pte waſcitur·dꝛaco aũt occulte imnſidiatur
t iðᷣo per pharaonem regem egipti ſigniſica
tur moꝛaliter homo potens q̃ ex potentia atʒ
malicia vltra modũ m ſuperbiaʒ eleuat᷑ ciuus
deiectio deſignat᷑ cũ ſubditur · St ponã frenuʒz
in maxillis tuis auferendo a te potentiã noce
di hommibus bonis et extrahaʒ te de medio
flummũ tuoꝝ id eſt carnalium delician et ſe⸗
quitur · beſtijs terre ⁊ volatilbo celn id elt de
mombo qui dicunt᷑ beſtie pꝛopter crudehtate

aues pꝛopter ſuperbiã dedi te ad deuoꝛand

miſ per verã penitentiã emenderis · quod ſem
per poteſt ſieri qᷓ;diu vunt homo m vita pñti
et ad hoc dengnandũ ſubdit poſtea · Daboq;
terrã egipti deſertã et ciuitates eius et erut de
ſolatexl ·annispꝓ quos ſigniſcat᷑ debita pemi⸗
tentia accipiendo diem ꝓ anno· Moyſes emʒ
xl· diebus naturalib ieiu nauit in monte exodi
xxiiij et helyasij Reg xix et chꝛiſtus mathei
nij pꝛopter quod numerus quadꝛagenarius
inſtitutus eſt ad perfectã penitentia deſgnan
dam per quã peccatoꝛ deo veconciliaturiðo ſhᷣ

ditur . Doſt ſnem xl annoꝝ congregabo egi

ptum · per hoc aut quod ſubdit· Et erunt ibi
in regnũ humie cſignificat᷑ ꝙ deo recõcilia
tus per pemientiam vera huiloꝛ dz eẽ qᷓ; an

. ”
Tfactum eſt verbum domim
ad me ⁊c ]¶·Mic eʒechiel ꝗphetat cõ

tra pharaonem ⁊ eius auxihatoꝛes
Der pharaonẽe vo ſigniſicat᷑ homo
potens catnalis et malicioſus vt pꝛedictuũ eſt ·
auxiliatoꝛes eius in malis ſuis notant᷑ cum ðᷣꝛ
Sthiopia ⁊ libia et lidij et oẽ reliquũ vulgꝰ
et chub et ſilij terꝛe federis cum eis gladio ca⸗
dent per ethiopes qui tenebꝛoſi mterpꝛetan
tur demones ſigniſicant᷑ peccatis contenebꝛati
et q frequenter le gunt᷑ apparuiſſe in ethiopuʒ
effigie et ipi adiuuant hommẽ carnalẽ et ma⸗
licioſum ad ſuas nequicias pagendu· pꝓ libios
qui introeuntes interpᷣtantur· conſiliarij qᷓ ad
mittũt᷑ ad interioꝛa ſigniſicant᷑ et ipſi ſimiliter
adiuuant pꝛedictũ carnale et malcioſum ĩ ma
lis ſuis nam dant ei conſiliuum bm ſoꝛmaʒ lue
voluntatis:per lidios qui interpꝛetant᷑ nati ·cõ
ſanguinei ſigniſicant᷑ et ꝓpinquiqui ſimiit ad
uuuant pᷣdictum.q; de rapims ſuis ſperant ↄſe
qui tempoꝛale lucrũ:per reliquũ vulgus ſigni
ſicatur adulatoꝛes eius:attribuentes eius ma⸗
la iuſticie vel ꝓbitati per chub·que grauitas ĩ
terpꝛetat᷑ eius mmiſtri ſigniſicant᷑ qui frequẽ
ter mandatü hommis mal peius qz dixerit ex
equunt᷑per hlios feðis ſigniſicant illi qui pꝛe
dicto confederati ſunt in malis et omes iſti di
cunt᷑ cũ eo pumiri ſicut pticipes crimĩs:

Tfactum eſt n./ xamo ⁊ꝛc

egipti compatuie ondens ad literã
eius pꝛeſumptione:qꝛ rex aſſxrioꝝ
eo potentioꝛ non potuit reſiſtere regi babilo⸗

nis et iſte ex ſua pᷣſumptõne reſtitit· apter qd

fuit turpiter debellatus · Per regẽ egipti mo
raliter poteſt h ſigſicari quilibet pꝛeſumens ðᷣ
ſua vᷣtute ꝗpter qð debellari non timet a mðo
carne· vx hoſte · et ꝗpter ſua pꝛeſumptõnẽ deuſ
pmittit eũ enoꝛmiter cadere ſicut dicit glo he
bꝛeica de ſalomone. ſup ilud ꝓuer · xxx. Stultiſ
ſimus ſum viroꝝ ap̃e em ſalomon ſciebet eẽ di

ctuũ deut · xvij ꝙ rex irrael non debebat ſibi mł

tiplicare equos: nec ĩmenſa põdera auri ⁊ argẽ
ci. ne p hoc in ſuperbiã eleuaret᷑ nec accipere ſi
bi vxoꝛes alienigenas ne p hoc a dei cultu a
uertereẽ · et ſp̃e pᷣſumens de ſua ſtabiltate vtu
tis contrariũ fecit· pꝛopter qð deo pnnttente

tuxpiter lapſus fuit et flimile contingit młcis

qui de ſua virtute nimis cõſidentes fedantur

enoꝛmiter peccatis· Vnde dicit hiero · ad nepo

cianu:non m p̃terita caſtitate conſdas:nec em
ſamſone foꝛtioꝛ eſſe potes:nec dauid ſanctioꝛ
nec ſalo mone ſapientioꝛ· memento ſemp ꝙ pa
radiſi colonu de ſua poſſeſſione mulier eieeit ·
ſimiliter contingit de alijs vicijs hominibo pꝛe

Hc eʒechiel ꝓphetat ↄtra regzem

ſumptuoſis qui occaſiones dend megligunt
Tfactum eſt in xanno ꝛc ·
Hlic eʒechiel ꝗphetat ex pᷣcepto do
mini planctuʒ aſſumit ſup deiectio
nem regis egipti. Moꝛaliter autez
p regem egipti rõne dignitatis regie ſigniſica
ri poteſt homo magnus in ſcientia vł virtute
qui ex donis gratuitis mnims erigit᷑ · et ſic deo
pmittente et dyabolo ꝓcurante ĩ eno:mia vi
cia labitur· et talis caſus eſt multũ plangendꝰ

tum rõne pſone tum rõne ſtatus et rõne Sui

tatis culpeque ex his aggrauatur · q; quanto
ſtatus altioꝛ tanto eſt culpa grauioꝛ et p cõſe
quens pena ſequens tem plangendus e ꝗpĩ
ſcandalum multoꝝ occaſionẽ rume ex hoc acci
pientium et ꝓpter ſtatus mſamiaʒ et ꝗpter de
monum leticiam qui magis letant᷑ de deiectõ
ne modica pſone talis q; ð multis et maioꝛib-
malis in aljs pſoms· Vnde refert greg in dya
logo ꝙ quidam iudeus tranſiens p lombardi
am nocte ſupueniente intrauit quoddam anti

quum ediſicuim ſactũ antiquitus ad ydołl cul

tum et circa mediã nocte venit turba demonuũ

inter quos vnus ſedebat quañ pᷣnceps quereſ
a ſingulis quid ſeciſſentet ilnis referentib diſ/

ſenſiones homicidia et alia mala que ꝓcuraue

rant · ille vdebatur paꝝ curare · tuc vnus dixit
ſe frequetaſſe domu cuiuſdã ep̃i deuoti et eũ tẽ

ptaſſe ð quadam mulieredeuota ibidem manẽ

te· et ad hoc dictum ep̃ᷣm adduxiſſe ꝙ die pce

denti terga muleris pcuſſerat blandiendo tüc

ile pᷣnceps incepit illu cõmendare ⁊ eum mdu
cere ad ꝓſequedum quod inceperat quouſqʒ

pfeciſſet ) QN. Æα †

rit populus terre viꝝ vnũ ð nouiſ
ſimis ſuis ¶ AMtituerit eũ ſuꝑ ſe ſpecłatoꝛẽ ꝛc
Moꝛaliter p ſpeculatoꝛem iſtum mtelligitur

ſupioꝛ in ſpirituanba aut tempalib p electõeʒ
inſtitutus ·qui debet eſſe de nouiſſimis: nouiſin

mum auũt dupliciter accipit᷑ aliqñ ꝓ ſupioꝛi qð
eſt nouiſſimũ in aſcendendo aliqñ ꝓ mferioꝛ
quod ẽ nouiſſimũ in deſcendedo / vtrũq; vero
Zuenire debet p̃lato ſcz vt ſit inferioꝛ p humili
tatem exemplo chꝛiſti dicentis luce· xxij. Ggo

aũt in medio veſtrũ ſum ſicut qui mmiſtrat· Se

ſupioꝛ alijs qᷓntum ad virtutẽ · qꝛ ponit᷑ medꝰ
inter populuz et deum · et cecmerit bucma!·

annunciando diligenter virtutes ad ꝓſequen

dum et vicia ad ſugiendu penas ad timenduz.

et pᷣma ad deſiderandum et ſi negliges fueꝛnt

culpandus eſt. et puniendus et h dingens fue
rit cõmendandus et pᷣmiandus et hoc patz ex
textu · debet etiã 2ſolari deſperantes · qd notat

Tfactum eſt verbum dommi
ad me ⁊c · Sequitur· Terra cum
miduxero ſup eam gladium et tule⸗

—— ——. — — ,—,, uK.-e

unt

ti⸗
ue
ſſe
tute
ded
an
erd⸗
öi
ntd
c
egi
deci
xyde
c
d
Ddya
ndi
an
hal
noni

geieſ

vd
raue
irit
ute
rane
pee
t
mu
uſg⸗

mnm

(

tule⸗

e

tur
dez
ich
ic
ſon
No
i

vᷣi · Tu g fili homĩs dic ad domũ iſcael ⁊c Et
ſubdit · Dic ad eos viuo ego dicit domm? de⸗
nolo moꝛtem impij ſed vt Zuertat᷑ ꝛc]· Debʒ
etiam repᷣmere blaſ femantes quod notat᷑ ibi.
¶St dixerunt ſilij populi tui nõ eſt equi ponde
ris via dommi ·flagellati nanq; a deo iuſte et
hoc pꝓ ſeipᷣm vel p miſtru ſuu ſcʒ iudice iuſtuʒ
cõmuriter tñ dicut ſe grauatos eſſe vltra debi
tum quod tñ eſt falſum et hanc ſalſtatẽ debet
pᷣdicatoꝛ oſtendere et arguere· nam eſt quedã
blaſfemia iuſticie diume · St factũ ẽ ĩ duo
decimo ano .ſequit᷑. venit ad me qui fugerat
de hieruſalem dicens vaſtata eſt cuuitas · Der
̃m qui fugit ad eʒechielẽ ſignificat᷑ ule qui cõ
ſiderans picula vite pᷣſentis refugit ad 2ſlium
pꝛudentis et boni ↄſeſſoꝛis ·qui debet ipᷣm in
dommo ſolari et qᷓntuʒ põt m bono ꝗpoſito
roboꝛare ideo ſubdi in pſona conſeſſoꝛis: et
apto oꝛe meo nõ ſilu ampluis · ſcʒ a bonis ex
hoꝛtatõmibus: Sed de ullis qui nõ timent peri⸗
cula apter quod non reſugiunt ad ſilia bona
ſubdit᷑. Eil homiĩs qui habitant in ruinoſis·.
id eſt· mim occaſonib peccatoꝝ· iln ſuppie ruunt
de peccato in peccatuʒ pᷣſumentes ſaluari ſine
meritis · eo ꝙ ſuſceperunt baptiſmi ſacramentũ
ideo de ip̃is ſubdit · loquentes aiunt vnꝰ erat
abꝛaam et hereditate poſſedit terrã p abꝛaaʒ
qui pater młtaꝝ gentium interpᷣtat᷑ hõ chꝛiſtꝰ

ſignat᷑ qui iam poſſedit terra vuientiũet qꝛ ba

ptiſati dicunt᷑ eius ſilij ideo dicunt terrã viuen
tium ſibi deberi licet ſint mali dicẽtes qð ſub
ditur· nobis data eſt terra ſed hec falſtas re
pꝛobatur cũ ſubdi dices ad eos qui ĩ ſangui
ne comeditis ð rapia viuedo et ocłos vros
leuatis ad ĩmundiciasimpudece reſpiciendo·
et ſanguinẽ funditisinnocentes occidendo.
nunquid terram ſcʒ viuentum· bhereditate
poſſdebitis.q/ d· nõ ſed magiſ terrã tenebꝛaꝝ
ſeʒ inferni·) CNR MSIIIEI
Tfactum eſt verbum domini
ad me d fin hommns prophe⸗
ta de paſtoribus iſrael
Neʒ malis ideo ſubdit᷑ · Ve paſtoꝛibo
p malos paſtoꝛes uudeoꝝ miſtice ſigmific
tur mali pᷣncipes et pᷣlati chꝛiſtianoꝝ de quib⸗
dicitur · qui paſcebant ſemetipſos ]/nimis car⸗
naliter et pompatice vuiendo· lac comedeba⸗
tisp carnaltate exquiſtã: et lamſ oprebam
ni p exceſſiuũ apparatuʒ exterioꝛem · ⁊ quod
craſſum erat occidebatis duntib imponendo
crimma ad vapieudu eoꝛu tpalia bona· quod
infirmũ fuit p pꝛonitate ad peccanduũ. nõ cõ
ſolidaſtis fir mando exhoꝛtatõnib veſtris in
bonũ · et quod egrotũ ꝓ culpa. nõ ſanaſtis
inducendo ad pemitentiã quod fra ctũ eſt p
impatientiã:· nõ alligaſtis p debitã ↄſolatõeʒ
quod abiectu eſt p excõmunicatõem· non

reduxiſtis ꝓcurando eoꝝ abſolutõnem. ⁊ qð
pierat· per deſperatõnem· non queſiſtis rxe

ducendo eos ad ſpem ſalutis. Affirmatõnes ãt

contrarias negatõmboiſtis facumt boni pꝛela
ti in ſpualibus et bom pᷣncipes in tempoꝛalbe·
t ſubdi᷑ adhuc de malis Sʒ cu auſteritate im
perabatis· dãdo afflictõnem affuctis· et di
ſperſe ſunt oues mee lid eſt chꝛiltiani per di⸗
uerſa vicia ꝗpter defectum boni regimmis 10
ſubdiẽ · eo ꝙ non eſſet paſtoꝛ non em̃ pᷣlatuſ
vł pᷣnceps malus poteſt dici paſtoꝛ ſed magiſ
lupus et facte ſunt in deuoꝛatõnem omnium
beſtian· id eſt demonum qui poteſtatem acci
puunt ſuper homĩies ꝗpter deuia vicioꝝn · ⁊ ſub
ditur pena maloꝝ paſtoꝛuʒ ibi · Ecce ego ip̃e
ſuper paſtoꝛes requiram ſ·penam debitaʒ in
ferendo · Mec dicit dommus deus · Ecte ego
ip̃e requiram oues meas et viſtabo eas ꝛc·
Fſtud vſq; ad finem capłi literaliter expoſui ð
pmo aduentu domini noſtri ieſu chꝛiſti:· gpter
qð de alia expõne ſpuali ſupſedeo q̊ ad pns
KFE— 2Se...
Tfactum eſt verbum dom in

ne faciem tuam aduerſus mon
tem ſeyr denunciando deuaſtatõ
nem eius· Der monteʒ ſignificatur terrena po
teſtas per ſeyr qui interpꝛetat᷑ hyſpidus intel
ligit᷑ feritaset iſte due condiciones frequeter
in eodem homime coniungũt᷑ cuius deſtructõ
ex cauſa duplici nunciat᷑· PHꝛima ponit᷑ cum ðꝛ
eo quod fuerit mimicus ſempiternus ⁊cad
lteram ydumei deſcendentes de eſau qui alio
nomme ðꝛ ſeyr · ſemper inimici fuerunt popki

irael ſicut eſau ppᷣius iacob. ⁊ eodem modo po

teſtas terrena erudelitati ↄuincta ſemper deo
ſeruietibo qui per iſrael ſigniſcant᷑ eſt inimca:
Et ſubdit᷑ pena · Pꝛopterea viuo ego dicit do

minus deꝰqm ſanguini tradaʒ te id e demoni

de quo ðꝛ joh· mij lle honncida erat a pncipio
Scða cauſa ponit᷑ ibi eo ꝙ dixeris due getes

et due terre mee erunt ꝛc ad hteram hoc dice

bant ydumei de unda et irael per quas miſti:
ce ſigniſicari poſſunt due religiones in genera
li que habent poſſeſſones ſ·mo nachi ⁊ canem

ci regularesquoꝝ tempoꝛalia bona frequẽter

vſurpare nitit᷑ terrena poteſtas erudelitati cõ⸗
lũctaeo ꝙ a pꝛedeceſſoꝛiba ſuis fůnt monaſte
rijs donata·quod tñ eſt falſum·quia ſicut p vẽ
ditõnem ve donatõnem homm factaʒ uis rei
tranſ fert᷑ ſic et magis per donatõnem ſactam

monaſterijs · q; ſit pꝛmmcipaliter ip̃i deo ido ſub

ditur cum dominus eſſet ibiſ. pncipalis poſ

ſeſſoꝛ Et iſtoꝛuʒ potentũ crudeliuim pena cõ⸗

cludit᷑ in fine capłi cum dicit᷑ Diſſipatus eris
mons ſeyr et ydumea oĩs tales em diſſipant᷑

in moꝛte pꝑ ſeparatõnem anime a coꝛpe:⁊ tune

ad me dicens fin homms po:

mibus cru

caro tradi᷑ mibo coꝛrodenda: anima demo⸗
cianda AK. „.SVE
Vautem fin hominis ⁊c.
) Superius eʒzechiel ꝗphetauit iude

is aſpa hic ꝗphetat eis conſolabina
et hoc ꝗpt duo · . ad releuaãdu eoꝝ
miſeriã ⁊ ad tolledu duimi nomĩs blaſphennã

irca pꝛimũ ſciendũ ꝙ iudeoꝝn nome bm veri

tatem ſigniſicati tranſlatũ eſt ad xp̃ᷣianoꝝ gen
tem. Roma noꝝ · ij· Nõ em qui in maniſeſto iu
deus eſt neq; que in maĩſeſto in carne eſt cir
cumciſio cᷓ qui in abſcondito umdeus elt · et cir
cuciſo coꝛdis in ſpũ nõ a Igit᷑ p affuctione
iudᷣoꝝ ſub mõarchia caldeoꝝn fuit miſtice ſigh
cata xpianoꝝ afflctio ſub monarchia vomaõ
rum.vnde et roma ſiguralit babilonia nomĩat᷑
pꝛima pe· v ·ͤ Perſecutõ vero xpᷣianoꝝ incepit a
tempe neronis vſq; ad tpa conſtantim qꝗᷓ xp̃ia
non af fhctionẽ releuauit ponens edictũ vt ſñ
quis moleſtia mſerꝛet ahcui xpiano Suiter pu
mrecur · Igit᷑ de hac releuatõne expõſtur niſti
ce quod ðꝛ · ꝗpheta ſup mõteſ iſrael id eſt ſu
per pᷣlatos et pᷣncipes xpianos· t poſita bꝛeui
ter afflictõne xpᷣiana que pᷣceſſit conſtatim tẽ
poꝛa cum dicit᷑ eo ꝙ dyxerit inimicus de vob
euge altitudines ſempitne ⁊c· vocabãt tyran
m et eoꝝ mmiſtri yronice tñ catholicos altitu

dines ſempiternas eo ꝙ temnebãt trãaſtoꝛa·

et pꝛedicabãt celeſtia ⁊ eterna quã pᷣ̃dicatione
fruiolã reputabãat·⁊ ſideluim ſubditur ſolatõ
cũ dicit᷑ infra · idcirco vaticinare ſup humũ iſ⸗
rael et dices montibus et collib ⁊c p uiga qᷓ
ſunt capita montium intelligi poſſunt ep̃i quo
rum ſtatus eſt ſummꝰ ĩ eccleſa dei cũ ſint apo

ſtoloꝛum ſucceſſoꝛes· p montes vero ſacerdo

tes curati qᷓ ſunt ſub epis· pꝓ colles vero religio
ſi.p valles vero ſimplices chꝛiſtiami de ſtatibuſ
iſtis multi fuerunt afflicti p neronẽe ⁊ alios ti
rannos ſequentes:aliqui ꝑ moꝛteʒ alqui p exi

lüim · et aliqᷓ p ſeriutute que eſt moꝛs cinius et

alijs modis pluribo·ſẽ patʒ ex ſancxon gelſtis:
ideo ſubdit. ꝓ eo ꝙ deſolati eſtis . Sed a tpe
⁊ſtãt mi valde ſũt honoꝛatiiõ ſubdit᷑ vos au
tem mõtes iſrael ramos veſtros germmetis
p dilatatõʒ ſdei chꝛiſtiane· et fructu afferatis
populo meo /·paſcentes ipᷣm verbo ⁊ exemplo
et qᷓntũ ad paupes tpali ſubſidio SSt pollue
runt nomen ſanctũ meũ c· ic ponit᷑ ſecuda

cauſa dicte releuatõnis qꝗᷓ fui t vt chꝛiſti blaſfe
mia tolleꝛet᷑. Qirca qð ſciendũ ꝙ chꝛiſtianoꝛuʒ

qui fuerunt tpe tyranoꝝ aliqui fuerũt mali et
eoꝝ maliciã gentiles retoꝛquebãt in chꝛiſtum.
eo ꝙ tale populũ elegiſſet· et hoc notat᷑ cũ dici
tur· I polluerũt nom ſanctũ meũ cu deeret ð
eis ꝓpłs dñi iſte eſt /ſ.yꝛonice· ad ſigniſicandũ
ꝙ nõ eſſet płus dommi ſ̊ magis dyaboliXlij
erãt valde boni ꝓ ſide chꝛiſti Suiſſ ĩa ſuſtineteſ

et de ilis dicebant aliqui gentiles ꝙ chꝛiſtꝰ nõᷣ
poterat eos liberare vt patet m legendis pluri
um ſanctoꝝ et ad iſtas et conſimies blaſphe
mias tollendũ ſubleua ti ſunt chꝛiſliani per con
ſtantmu:ideo ſubdit᷑ · St peperci nomm ſan
cto meo et quod ſubdit᷑ poſt Et ſanctificabo
nomen meü ſanctũ quod pollutũ eſt
. XVIE.
cta eſt ſuper me mamus do
mini ⁊c · In hoc capło literalter
Nittellecto ſigniſcat᷑ ſubleuatõ iudeo
rum p viſionem ꝗphete ſigniſicata
t per eande viſionem miſtice poteſt intelugi
ſubleuatio popuh chꝛiſtiani ad cognitõnem et
amoꝛe deimdo ſubdi: Eacta eſt ſuper me ma
nus ⁊c·q; ta eleuatõ ſit vᷣtute ſpuſſancti. 2
dimiſt me in medio campi per campũ q̃ eſt

locus ſegregatus a tumbłtu ſeculariũ:ſigmſica

tur relgio ſiue cdauſtrũ:mdeo ſubdit. qui erat
plenus oſſibb moꝛtuoꝝ religioſi naq; mundo
moꝛtui debent eſſe Srat aut multa valde ſicca
q; vehementer · q; religiohñ pꝛe ceteris debet
eẽ ab humditate voluptatis carnalis deſiccati
t ſubdi · Oſſa arida audite verbũ domim j·

illi naq; qᷓ ſunt denccati a carnał voluptatis cu

pidiate ſunt diſpoſiti ad pcipienduũ veritatem
reuelatõnis dune · Rſa xxvij. Quẽ docebit ſcie
tiam et quẽ mtelligere faciet auditũ:ablac tatoſ
a lacte auulſos ab vberibo id eſt a carnalibus
voluptatib · Rcce ego mtromittã in vos ſpiri
tum id eſt gratie augmentũ. et dabo ſuper
vos neruos ]id eſt foꝛtitudine conſtantie et
ſuccreſcere faciã ſuper vos carnes id eſt. tene
ritudmem miſericoꝛdie · et extendam in vobiſ
cute deſuper· conuerſatõis honeſte · et dabo
vobis ſpum ⁊c repetitio eſt eius quod dictuũ
eſt ad maioꝛẽ aſſertõnem · et ſcietis q;ꝛ ego do
mmus per mee bonitatis experientiã · ſequit᷑ ·
L⁊ ſpum non habebant .l ex ſe apter qð conſe

quenter oſtendi vnde cum de · quattuoꝛ

ventis venit ſpũs id eſt . a quattuoꝛ oꝛbis p
tibus per quas ſigniſcant᷑ quattuoꝛ chaiſti mi
ſteria per que venit in bonis hommibus ſpiri
tuſſanctusſeius natuntas:que dicit᷑ oꝛiens⁊
eius paſſio que dicit᷑ occidens et euis aſcenſio
que eſt auſtrũ ꝗpter lucis ⁊ caloꝛis augmentũ
et euis aduentus ad uidiciuʒ qui dici põt aqui
lo eo ꝙ ex conſideratõne ip̃ius ꝓuemt timoꝛs
ſpuũs · Gt factus eſt ſermo domm ad me·
dicens· Et tu ſili homims ſume tibi hgnu vnuʒ

Ic ]DPer eʒechielem cui dictum eſt ſupꝛa:iij ca -

ſpeculatoꝛem dedi te domui iſrael · igmiſcatur
bonus pꝛelatus ſtans iugiter ſuper cuſtodiaʒ
dommi· per duo ligna in ſua manu comunge
da ſicut dicit᷑ poſt et erunt in vnionem ĩ ma
nu tua ſigniſicaxi poſſunt ſcientia ⁊ bona vita

que in pꝛelato debent eſſe iuncta nam ſcientia

—
=

ℳ

n
blni
ſpbe
rcn
uſn
ſho

6 d
ler
nider
ſtatn
hlg
emet
lema
1
geſt
nc
erat
undo⸗
eſicn
debet
ſcanti,
nin)
foan
tem
ſeie
atoſ
vus
ſpiri
nper
elet
tene
obſ
dabo
eti
odo
e⸗
fo
mi
pii
69
ſo
i
1
1
r

de perſecutõne antixp̃i futura· Dicit aut · .ioh ·

ſne vita parum aut mipil reputat Cregoꝛius
onmł · xxxviij· Quius vita deſpicit᷑ reſtat vt euuſ
pꝛedicatio contemnat᷑ Vita vero ſine ſcientia ð

facili poteſt errare· ideo dicit hieromimꝰ in epi
ſtola ad paulmũ:Sane ta quiſpe ruſticitas ſoluũ
ſibi ꝓdelſt. dt quantu ediſicat ex vite merito ec
cleſiam chaiſti· tantũ nocet ſi deſtruentibo nõ re
ſiſtat ſed vtrunq; ſimul multũ fructiſicat ip̃i p

lato et ꝓpprło ſibi ſubiecto

e XXSrXVIITXt.
T factus eſt ſermo dommad
me dicens fili homms pone
faciem tuam contra gog ꝛc
Capitulũ iſtud literaliter expoſui

iij omnis ſpũs qui ſoluit ieſum ex deo nõ eſt
et hic eſt anticheiſtꝰ Inter alios aũt hereticos
arrius videt magis 1p̃m ſoluiſſe negans eius

Doeitatem aſſerens verbü eſſe creaturã ſimliter
ſoluit humanitatẽ negans cheiſtum habẽe aĩaz

humanã ⁊ aſſerens locum anime ip̃ᷣm verbum

tenere . ideo ßm ſententia beati iohannis debet

antichꝛiſtus nommari ip̃e vero inter alios he

reticos maxime perſecutus elt eccłiam tũ qꝛ
plures et ſoꝛtioꝛes habuit ſectatoꝛes. tũ q p
ſecutus eſt eccleſi non ſolum verbis h etiz gla

dijs adherentiũ ſibi vt ſcribit m cromica hiero

mmi. Nt rufmꝰ dicit · So tempe luciꝰ arriane p:
tis eps poſt fugas ciuiũ et exilia · poſt cedes et

toꝛmenta flamaſq; quib mnuos cõdenauit ad

monaſteria furoꝛis ſui arma conuertit vaſtat

heremũ et bella quieſcentibo inducit tria milia
ſimul vł amplius vros p totam beremũ ſecre

ta et ſolitaria habitatõne diſperſos oppugnaẽ

pariter et aggredi tranſmittit armata equitũ

peditumq; manũ.· Et nli econtra gladijs obie
c tabant ceruices. et nihil aliud dicebant niß a
mice ad qd venilti ·ideo ſubdi. ece ad gog
nd eſt ad te o arri· Pncipem capitis moſoch er
cthuba p populos hic et inferius e xpꝛeſſos ſi⸗

Sniſicant᷑ populi ab arrio et ab eius ſequacibuſ

decepti de quoꝝ multitudme dicit hieronim“.
EEt ha beẽ decretis· xxnij/q· ij c ſecande / Frri⸗
in alexandꝛa vna ſcintilla fiut. ⁊ q nõ cito fuit

oxꝛeſſus eius flama totũ oꝛbem depopulata

E·o ſequit᷑ pꝰ. in die ila aſcendent bmones
ſup coꝛ tuu et cogitabis cogitatõnem peſſimã

et dices aſcẽda ad terrã abſq; muro arrus eiʒ
et ſui diſcipuli erant inſtructi phia · catholici ve

ro erant ſimplices in ſolo dommo cõſdentes ·

æꝓpter quod arrius credebat eos ſibj- reſſte nõ

poſſe·ſicut ciuitas abſq; muro reſiſtere non po

teſt exercitui foꝛti et magno deo ſubdi · vt
diripias ſpolia et inuadas pꝛedã c·· i· vt deſen
ſiones catho licoꝝ anibiles ſcõᷣm eſtimatõnem
tuã· eos ĩducas ad tuũ erroꝛẽ · eia vo delaci
li poſſunt ad ꝓpoſitum applicari ·

Vautem fin hommms

T.
Ar Qapitulũ iſtud liceraliter expoſui
DVIde moꝛte antichꝛiſti et deſtructõne

exercitꝰ ſui . Moꝛaliter autẽ põt ex
poni ð mala moꝛte arrij et ſue ſecte del tructi
one ↄtmuando ad capłm pᷣcedẽs· Sic eꝛgo di

citur · vaticinare adueꝛſus 808· id eſt aduer

ſus arrium · et circuagam te et reducã te arri
us em in pᷣncipio ꝗꝓpteꝛ eius obſtinatõem ĩ er
roꝛe ſuo fuit ĩ exilum milſſus.ſed poſtea ad p
ſuaſionem cujuſdã p̃ſbiteri de ſua ſecta fuit ab
impatoꝛe reuocatꝰ vt dicit vmcentius ĩ ſpecu
lo hiſtoꝛiali · et ſic fuit actꝰ in exiliuʒ ⁊ reductꝰ
Let aſcendere te facia . pmuſſiue tñ · de lateribo
aquilonis /id eſt. ex pſuaſione dyaboli p aqui
lonem ſigniſicati · eo ꝙ dicit hiere · . ab aquilõe
pandet᷑ omne malũ· Tuc em arruis fecit maxi
ma mala eccbiam ſubuertẽdo P parte magna·
ſiẽ dictũ eſt ſupꝛa et adducã te ſup montes iſ
rael ·ad diſputa ndu cũ maioꝛibo catholicis qᷣs
credebat ſtatim 2ſutare rõmb philoſophicis.
ſed nõ fecit deo ſequit᷑ pcutiam arcũ tuũ ⁊c .
q; du arrius młtitudie Pkoꝝ fretꝰ ire vellet
ad diſputandu pᷣꝰ duuertit ad locu ſecretũ ibi
emit ſua cũ fecibo ĩteſtina quod audientes ſui
fautoꝛes ↄfuſi turpiter receſſerũt· ſup mõtes

iiſrael cades tu et agmma tua hẽ em arruis ſu
it turpiter efuſus.ſc et ſectatoꝛes ſui vnde di

„

cit rufinus ꝙ m diſputatõne catholicoꝝ cu arri
anis erat vnus de pte arrij valde eloquens et
literatꝰ · qui catholicoꝝ dicta celeriter 1 facilit
exufflabat · tunc quidã catholicꝰ valde ſimplex
petijt locũ loquendiquẽ cũᷣ obtinuiſſet tñ cuʒ

Difficultate ꝗpter ſuã ſimplicitate ſic incepit · In

nomme domm ieſu chꝛiſti audj phioſophe q̃ᷓ

ve ra ſunt de vnus eſt qui omnia que viden?
irtute verbi ſui creauit· ſpus ſui ſanctiſcati

one firmauit · hoc verbu quem nos ſiliũ dei diei
mus huanos mißat? erroꝛes ex virgme natꝰ

elſt ⁊ moꝛte ſua nos a moꝛte ppetua liberauit
quẽ expectamꝰ iam reſuſcitatu ommũ uidicez

que gerimꝰ eſſe ventun credis hec ita philoſo

phe. At ille ac ſi nũq;ʒ vllũ ßmonez ↄtradicendi

didiciſſet ita obſtupefact? virtute dietoꝝ mu
tus ad omnia ·hoc ſolũ potuit reſpondere ſta ſ
bi videꝛ nec aliud ven eſſe qᷓ qð dixerat. Tue
ſenioꝛ· Si hec imquit ita eredidiſti. ſurge ⁊ ſeqᷓ
re me· ⁊ huiꝰ ſidei ſignaculũ ſuſcipe· lle aũ t cõ
uerſus ad diſcipulos ſuos vł ad eos qui audiẽ

di gratia zuenerant · Xudite inquit o eruditi

viri donec verbis mecum geſta res eſt. ver ba
verbis expoſui. que dicebantur dicendi arte
ſubuerti · Vbi vero pꝛo verbis pirt? accefſit ex

oꝛe dicetis · nõ potuerut reſiſtere verba vntuti
nec homo deo potuit aduerſari et jdeo ſ quis

veſtrum potuit in his q̃ dicta ſunt ſentire que

– .

ſenſi credat in chꝛiſtũ et ſequat᷑ hunc ſenẽ in q̊
locutus eſt deus. ITtaq; ph̊ᷣs chꝛiſtianꝰ effectus
tandẽ ſe victũ fuiſſe gratulabat᷑ tem dicit caſ
ſiodozus in hiſtoꝛia triptita Volentibus qui⸗
buſdam phiſicis cum alexandꝛo conſtãtiniano
ep̃o diſputare:iuiſſit impatoꝛ vt certamen ſuſci
peret q̃ q;uis ſimplex eſſet ſuſcipiens · iuſſit om
nes pᷣter vnũ tenere ſilentunʒ· Qui ⁊ ait· In no
mine domm noſtri ieſu chꝛiſti in pmis pꝛeci
pio tibi ne loquaris. Qui ſtatim mutꝰ factus
eſt · St mittam ignẽ in magogꝛc ſiẽ m expo
ſitione hterali dixi p magog ſigniſicari exeꝛci⸗
tum antichꝛiſti:ſc in iſta p magog ſigniſicant᷑
ſectatoꝛes arrijin qͥs miſt dommꝰ igne · id eſt
ſpm diuiſionis p multas ſectas:et tande defe⸗
cerunt nam aliqui moꝛtui ſuntet alij ad veri⸗
tatem ſidei redierunt de quib ſubdit et ſciet
qqʒ ego ſum dommus deus ·recognoſcetes ve
re chꝛiſti duimitatẽ quã arruis et eu ſequetes
negabant· Gt egredient᷑ ha bitaroꝛes de cim:
tatibus iſrael c · qꝛ doctoꝛes catholici ſcriptu
ras philoſophicas quibus arrius et eiꝰ ſequa
ces erant armati ad impugnandũ ſidẽ chꝛiſti ·
2Zuerterũt in obſequiũ ſidei ꝑ virtutẽ ſpuſſan⸗
cti qui ignis nommat᷑ .

xxv.anno tranſmgratio⸗
nis noſtre c.-- 2
Avb iſto loco vſq; ad finẽ libꝛi huiꝰ
ſitione litera li poſui bꝛeuit᷑
ſenſum nilticu · ꝗpt qð hic repetere ñ intedo ·
Explicit eʒechiel propheta

vncipit damel propheta

Nno tercio regni ioachizʒ
regis iude xc. Sequitur dt

eunuchorum ſuorum vt
introduceret de filijs ira:
//. el pueros m quibus nulla
eſſet macula c·
Der iſtũ regem de quo ðꝛ capitulo ſequenti.
Crex regũ ⁊c põt ſignificari chꝛiſtus de quo
ſcribit᷑ apocxix · ꝙ habet in femoꝛe ſuo ſcriptũ
rex reguũ et dominꝰ dommantiũ. Per affaner
pꝛepoſitũ eunuchoꝝ ſigniſicat᷑ bonus epᷣs qui
pꝛepoſitꝰ eſt eccleſe mĩiſtron et hoc ſonat no
men epq; dicit᷑ ab epy qð eſt ſupꝛa et ſcopos
intentio quaſñ ſup alios intendens· ip̃i vero pᷣ
cpitur a rege regũ ieſu chꝛiſto vt mtroducat
in eccleſaʒ pueꝛos nõ ſenſu h̊ malicia: ſine ma
culaid eſt·ſine ĩfame nõta: decoꝛos foꝛma

p honeſtã ↄuerſatõem· et eruditos omni ſa

pientiaid eſt· cognitõne diuinoꝝ· cautos ſa
entia id eſt· cognitõne humanoꝝ · et doc tos
diſciplinai: qui ↄſueuerũt obedire madatis

at rex affaner prepoſito

»„

ſuperion et qui poſſẽt ſtare in palatio regiſ

1d eſt in eccleſa militante ad ſeruiendũ ibidem

regi chꝛiſto· et cum ðꝛ et qui poſſent ſtare . B

accipit et pꝛo id eſtq; tales ſunt apti ad mini

ſtrandũ ĩ eccleſa dei·et tales aſſumere debẽt ·

ꝓmouere eccleſie pꝛelati · Sequit᷑ poſtea Pue
ris aũt his dedit deus ſcientiã c qꝛ mundis
et honeſtis et abſtinentibo a cibis ſuperfluis ⁊
delicatis · dat deus ſacre ſcripture noticiaʒ· Gſa
xxviij. Quem docebit ſcientiam et queʒ mtelli
gere faciet auditum d᷑t reſpondet᷑ ibidem · Ab
lactatos a lacte auulſos ab vberibo·
CX. ...TI.
anno ſecundo regm nabu
chodonoſor vidit nabuchodo

um literalem ꝓ ſtatuam quam

vſwit ſigniſicatà fuerut quattuoꝛ regna popu

lum iſrael aff ligentia ſucceſſiie · Secundũ vo
ſenſum miſticum per ipſam ſigniſicari põt anti
chꝛiſtus:qui ꝓpłum dei grauius ceteris eſt af
fhcturus ·ad hoc auũt faciendũ vtet᷑ antichꝛiſtꝰ
quattuoꝛ inter cetera:· Primũu eſt reꝝ opulen
tia · que per aurũ ſigniſicat ideo caput huiꝰſta
tue ðꝛ de auro optimo· Secundũ eſt verboꝛũ
eloquentia que bene per argentũ ſigficat᷑ Pꝛo
uerb · x· Argentũ electum lingua iuſti · Pꝛopit
quod huius ſtatue pectus et bꝛachia dicũtur
eſſe de argento· Tercim eſt ſimulatõnuʒ ſrau
dulentia · que per es ſigniſicat᷑· eo ꝙ es eſſe við
tur aurũ et nõ eſt ideo huiꝰ ſtatue venter et
femoꝛa dicunt᷑ de ere · Quartũ eſt armoꝝ vio
lentia que bene ꝓ ferrum ſigniſicat᷑ · eo ꝙ ferũ
domat omnia · ꝓpter quod huiꝰ ſtatue dicũtur
ti bee ferree · Per hoc aũt ꝙ dicit · pedum aute
quedam pars erat ferrea et quedam ſictilis
ſigniſicat᷑ ꝙ adherentium antichꝛiſto aliqui ad
herebunt ſibi firmiter qui p partem fſerreãali
qui timoꝛe moꝛtis tantũ qui per parteʒ hctilẽ
deſgnãt᷑ · Videbas ita donec abſciſus ẽ lapis
de monte ſine manibo per quẽe ſignincat᷑ chꝛi

ſtus de excellentiſſima vrgine ſine huano ope
natus· ⁊ pcuſfit ſtatuam ⁊c nam deſtruet an

tichꝛiſtum et magnam ptem ſui exercitus·ſicut
ðꝛ j. theß ·ij · Quẽ dommus ieſus interſiciet ſpu
oꝛis ſui et deſtruet iluſtratõne aduentus ſui ·
Lapis aut qui pcuſſerat ſtatuã factus e mõs
magnus et impleuit vniuerſam terram nam
antichꝛiſto fulminato cum magna parte ſui ex
ercitus omnes remanẽetes pr chꝛilo ſirmiter

adherebunt (MX. †T

Kbuchodonoſor autem rex fe
cſt ſtatuam auream c·
Der ſtatuam auream ſigmiſicatut
malus et mutilis pꝛelatus qᷓ ſtatua
ðꝛ · Zaharie · xj · O paſtoꝛ et ydoluʒ derelinqns

Sregem · Hec aut ſtatua quã fecit rex fuit tmn

noſor ſommum ⁊c Secundũ

.

regiſ
ſboden
hte ,
tdmun
debet
ADee
mundes
flus,
61
Zintel
en

1naben
chodo
cundu
quam
Popi
ndi vo
ötanti
geſtaf
tchenc⸗
oprlen
hubſen
erbori
1 Deo
DPeopt
Nütur
tſtaut
ſevd
ter et
vwo
leri
icutur
maute
Tllis)⸗
guiad
ial
ſctle
lapis
chi
oope
netan
ſat
etſon
glu⸗
ns
am
D
nten

xſe

tut
tud
em

V.
4

aut muiſibiliter coꝛonat

aurea exterins nam p̈ncipes terrem ſanctita⸗
tis apparetia vel aliter decepti pꝛocurant aliqñ
ad pꝛelatõnis ſtatum mutiles ꝓmoueri gpter
quod de iſta ſtatua dicit᷑ ꝙ eſt alta.ſ per ſuper
biam · et lata p ambicõnem ⁊ ſita in campo du
ram qui interpꝛetat᷑ loquela.o ſigniſcat ver
boſitatem ſine veritatis ſba· In humus ſtatue ð
dicatõne dicunt᷑ eſſe mſtrumenta omnis gene

ris muſicoꝝn · per que ſignificat᷑ ꝙ in electõe et

confirmatõne talis electi fiunt falſe cõmenda
tõnes que ad eius conſfrmatõnem vł electõeʒ
poſſunt opari · Mant aũt ſtatuam ſic confirma
tã adoꝛant ſatrape.id e ſatis rapientes q; p̃la
tum malum vb mutilem venerant᷑ et cõmedãt

iuli qui ſubeius vmbꝛa querunt bona rapere

ſubditoꝝ et magiſtratus d eſt conſinarij qui
ſub eo volũt dommari et udices ih elt ofricia
les ei aſnſentes et duces tyranni 2 Pfectiaſti

ſunt qui diſponunt bona tempoꝛalia plati. ex

quibus querunt magis ditari. cadentes cẽs
populi tribo et lingue adoꝛauerũt ſtatuã nam
mferioꝛes videntes pꝛelatũ mutilem ſiue ma

lum a maioꝛiby venerari· idem facunt timoꝛe
masgis q́; amoꝛe virtutis· Statimq; ipᷣo tepo
re accedentes viri caldei accuſauerunt iudeos
2 ·per iſtos ſigniſcant᷑ illi qui iuſtos et ĩno⸗

cẽtes accuſant ſupioribo cupidis vt inde traha?

pecuma ſine cauſa:. ꝙ ſi non adoꝛaueritis ſtatĩ

mittemmi in foꝛnace ignis ⁊c per iſtos tres
qui ſtatuam noluerunt adoꝛare hᷣ magis picu
lum moꝛtis ſubire· ſigniſicant᷑ uli quu deo firm

ter adherentes per ſdez ſanctiſſime trinitatis
nullo modo volunt aſſentire aliciu quod ſit in
offenſam maieſtatis dunne et iti ſemper ſal⸗
uant᷑ vł per diumã potentiã eos mirabiliter a
moꝛtis piculo liberantẽ ſicut fuit in ꝓpoſito vł
p dei miſericoꝛdiam ip̃is in toꝛmetis oſtantiã

tribuentẽ et iſta liberatio melio⸗ eſt qᷓ́; pꝛima

ſicut daugꝰ.m bᷣmone·Machabei multo meli⸗

liber ati ſunt ab illis tribus viris contra quos

homo ſeuiebat ·et flama parcebat nam ili ab
vna teptatõe liberati ſunt iten cũ dyabolo cer

taturi iſti vero ſunt ab omni temptatõne ſim:⸗

pliciter liberati illos deꝰ vinbiliter liberat itoſ
QIIIII
Cο nabuchodonoſor c.

In hoc caplo ſub ſpecie arboꝛs ſue
ſſ cuius radices dicunt᷑ remanſiſ

uchodonoſoꝛ ꝗpter ſuã elatõnem. Mo
raliter aũt p arboꝛem iſtu ſigficat bomo· Vnð

mudicum · ix ðꝛ Terunt ligna vt vngerẽt ſuper

ſe regem ?̈bi nanq; per ligna hbommes mtel⸗

lgun ᷑ · t de hac arboꝛe ſu bdit · ecce arboꝛ in
medio terꝛe id eſt m medio terreſtriunz hoĩm
quoꝝ ſtatus variabilis eſt ſm ſoꝛtune motuz ·

BPm ſenſum literalẽ ſj Zmſicat᷑ deie

Let altitudo eiis mimia p ſupbiam ex ſetune
ꝓſperitate cauſatã magna arboꝛ ·apter ſta:
tus emmentiã · et foꝛtis ꝗpter potentiaʒ mu
danam · et ꝓceritas eius ↄtingens celu id e.
elatõ nimis exceſſiua apter im penlaz ſibi reue

rentiam. aſpectus illius erat vſq; ad termios

vniuerſe terre p nomiĩs ſui diffuſioneʒ. lia
eius pulcerrima ·· p exterioꝛ is apparatꝰ oſteta
tione in ſamilijs et equitaturis in vana auteis
et argenteis et ſimilib. et fruct' eius mmi
populentiã· et eſca vniuerſoꝝ in ea.id ẽ · mł
toꝛum q ſicut dicitur ecces.v· Vbi multe ſunt
opes ibi et multi qui comedunt eas Subter
eam habitat animalia id e. ſimplices in hum
libus officijs exiſtentes.ſicut ſunt famuli coq̃ne
et ſtabulon et hmõi. et beſtie . quod nomen
eſt ꝗpꝛie ferociũ animalmũ.vñ dicunt᷑ beſtie q̃ñ
vaſtie a vaſtando ideo p eas ſigniſicant mim
ſtri feroces in leuandis exactõmbus et Sraua
minbus inferendis et in ramis eius ↄuerſa
bantur volucres id eſt garruli adulatoꝛes et
mim · et ex ea veſcebat᷑ omnis caro /·i. homi
nes carnales et nõ religioſi vel paupes. et ec
ce vigil et ſanctꝰ ide ſpuſſanctus qui nunqʒ

doꝛnit. de celo deſcendit H camauit ſoetiter

ſpuſſanctus eĩ iſpirans qphetas ſanctos· fo⸗
titer clamat atra tales ſupbos in nouo ac vete
ri teſtamento. Succidite arboꝛẽ ⁊c nã ĩ moꝛ
te p̃ᷣcindunt᷑ tales ſupbi ⁊ in inſerno puniunt᷑
mi p veram penitentiã ante moꝛtẽ ad deũ hu
militer reuertant quod ſemp põt ſieri durãte
vita pᷣſenti. deo ſubdit. Veruntñ germẽ radi
cum eius ſiite· Der hoc auteʒ germen ſigni
ficatur liberum arbitriũ reuerti potens ad bo
nũ . q tñ hoc eſt diicile in bomibo aſſuetis ad
malu.iõ ſubdit᷑ et alli get vĩculo ferreo p qð
ſigniſcatur habitꝰ malus faciens difficultatem
in dicta reuerſione · qe tñ nõ facit impoſſibilita
temdeo ſequit᷑. donec cognoſcant viuetes .
ſeʒ in ſupbia qm dñat᷑ excelſus regno homi⸗
num .et ſic ſub eo veraciter hummlenter et de
beneſcijs ſibi collatis ei debite regratient?᷑ qdᷣ
ſi fecerit eis maioꝛa in celeſtibus donabuntur.

Apter quod in buiꝰ figura dicit in fine capituli
t magniſicẽtia mea amplioꝛ reddita ẽ nubi

Alchazar rex fecit Srande con

tatur abſoꝛbens dnuitias: ſigniſica?

ditur · optimatibo ſuis mille ad ſui oſtentatõ
nem et nõ dicit hic ꝙ fecerit grande Zuiuium
pauperibo· ad peccatoꝝ ſuoꝝ remiſſione. diui
ne gratie impetratõʒ Precepit autẽ iã temu
lentus rex vt afferrent᷑ vaſa aurea et argetea

Xc · Ex h̊ patet ꝙ ebꝛietas comeſatio inducũt

uiuium Der balthaſar qui mnteꝛrpᷣ

N quilibet magnus et potens ĩ vicijs
mayime carnaliba bona ſua cõſumens. wo ſub

M maioꝛa mala:nam iſte rex non pꝛoceſſit ad
cõtemptũ dei:eius vaſa humanis vſibus appli
cãdo donec fuit in conuiuio temulentus: ⁊ per
hoc ſigniſcat᷑ ꝙ potentes cõſumptis bonis ſuiſ
in toto h in parte in ebꝛietatibo ⁊ uiuijs freq̃n
ter ſe cõuertũt ad ſpoliandũu eccleſias iocalibuſ
et alijs bonis in dei cõtẽptum.⁊ qm abiſſus ab
iſſum muocat ideo freqñter ad dicta vicia ſeqᷓ
tur dei blaſphemia·ideo ſubdit · 1 laudabãt de
os ſuos aureos ⁊H argenteos ⁊c¶ magna nanq;
dei blaſphemna eſt diumitate attribuere ydol ·
Zn eade hoꝛa aſparuerũt digiti:q:manus ho⸗
mims ſcribentis ⁊c· Mic fert᷑ ſententia diumna
cõtra pꝛedictos peccatoꝛes in ſcriptis· vt frmi
oꝛ oſtendat᷑ in qua conſcriptõe ſcribẽs eſt deus
patex·:manus ſilius:nam per fim omia operat
FoB·. Qmia per ip̃m facta ſunt· Digiti ſpiri
tuſſanctus· Vñn dicit᷑ exodiviij· Digitus dei ẽ
hic· Et ð ipᷣo cantat eccleſia Tu ſeptiſoꝛmis mu
nere dextre dei tu digitꝰ c De ſcriptura vẽo
dicit᷑ infra· Mec eſt aut ſeriptura que digeſta
eſt mane tethel phares· De: mane quod ſigni
ficat numerationẽ ſigmificat᷑ ꝙ deus certiſſime
numerat omnia mala peccatoꝛiſ pe: techel qðᷣ
hgniſicat appenſione ſtatere· ſigniſicat᷑ ꝙ deus
dilgentiſſine põderat peccaton grauitatẽ et
circunſtantiaꝝ ·per phares quod ſigmſhcat di
uiſione ſignificat᷑ ſeparatio amime a coꝛpoꝛe et
a bonis terrenis per moꝛtẽ et coꝛpus dat᷑ ver
mibus ad coꝛrodendũ · amnma vero demonibuſ
ad toꝛquendũ· et bona tempoꝛalia exactoꝛib
ad rapiendũ et exactoꝛes iſti ex vna pte ſunt
heredes puerſi ex alia executoꝛes cupidi: 1 ex
tercia ſuperioꝛes miqui partẽ ſuam volunt ha
bere de bonis deſuncti. .

EKX VVr.
acuit dario 2c] Sequitur Gr
So daniel ſuperabat prmepes
omnes et ſatrapas quia ſpirie
dei amphor erat m ulo-Por⸗
roO'rex cogtabat conſtituere eum ſuper
omne regnum /.DPer hoc docentur pᷣncipeſ
cõſtituere poſt ſe maioꝛeſ qui pꝛecellũt alijs m
ſapientia et bomiate vite ˖ Vnde pꝛmcipes et
ſatrape querebant vt inuenirent occaſonẽ da
niel ex latere regis· id eſt · elongandi eũ a re
gSis amcicia et familaritate· Scribit᷑ enim ecc̃i·
x nituim omnis peccati ſuperbia Dꝛopti quã
pꝛincipes iſti indignabant᷑ danielẽ eis pꝛeponi
et ex hac indignatõne ꝓceſſerunt ad imqua cõ
tra daniele· pmo ſuggerendo regi legiſ inique
conſtitutionẽ et ſcdo mſidiando dameli vt poſ
ſent contra eũ pꝛobare legis trãſgreſſionẽ · vt
per hoc condemnaret᷑ ad moꝛtẽ· Iſtis autem ſi
miles ſunt cupidi pꝛincipum et pꝛelatoꝝ cõſilia
rij qui ſuggerunt eis ſtatuta grauia et iniqua
hieri vt ex eoꝝ tranſgreſſione mnocentes aceu

ſari valeant et in rebus vł pſonis damniſicari
Quod cũ daniel cõperiſſet ·hic ponit᷑ occurſꝰ
malcie muidoꝝ quod maxime ſit p recurſum
ad deum in oꝛõne deuota deo ſequit · ingreſ
ſus eſt domu ſuã p quod oſtedit᷑ ꝙ oꝛatio dʒ
eſſe ſecreta ſiẽ dicit᷑ math · vjca oꝛa patrẽ tuum
m abſcondito ⁊c · dz etiã eſſe ad deu intẽta · qð
notat᷑ cum dicit᷑ · et feneſtris aptis in cenaculo
2Ztra hieruſalem · ſcʒ celeſtẽ vbi deus vider ſa⸗

cie ad faciẽ· debet etiã eſſe pſeuerans et ↄtinua

quod notat᷑ cũ dicit · tribo tpibus in die ſ. ma⸗
ne meridie ⁊ veſpere · p mane ſigſicat᷑ etas iu⸗
uentutis p meridiem etas media· p veſperã

etas ſenectutis · debet etia eſſe cum reuerentia.

quod notat᷑ ibi flectebat genua ſua let etiaʒ
deuota · ideo ſubdit᷑· et adoꝛabat ſ· adoꝛatõe
latrie· debet etiã eſſe cũ humilitate deo ſubdit.

et ſte bat᷑ coꝛam dño .ſ.peccata populi que

reputabat ſua:eo ꝙ erat de populo illo. Et ſe⸗
cutus eſt effectꝰ oꝛõnisſ oꝛantis libera tio ex
dei benignitate ibi. Deus meꝰ mit angeluz
ſuu et cluſit oꝛa leonũ c et muidoꝝ deltru
ctio ex eius ſeueritate ibi. Jubente aute rege
adducti ſunt viri illi qiu accuſauerut danieleʒ
et in lacũ leonũ miſſi ſunt ⁊c et ſic impletum
eſt ilud ꝓuerbioꝝ xxvj· Qui fodit ſoueam in⸗
cidet ſn eam
. no primo balthaſar regis.
In hoc capitulo ðᷣſcribi viſio quat
tuoꝛ beſtiaꝝn m ſenſum literale q̃t:
102 regna ſigniſicãtiũ: moꝛalit aut

ſigniſicant quattuoꝛ vicia bonũ virtutis vaſtã

tia · beſtie nanq; ꝗpꝛie dicunt᷑ que ſeuiunt deti

bus vel vnguibo vel vtriſ;deo dicunt beſtie

quaſi vaſtie a vaſtando· v mutata in b. Pei⸗
ma beſtia ſigniſicat ſeuicia tyrannoꝝ · ideo dici?
Lꝛima quaſ leena p quã ſigniſcat᷑ ferocitaſ
tyrãnica qꝛ leena foꝛtioꝛ eſt leone.· et alas ha
bebat aquile ·vna ala ſignincat verſutiã ſilia
rioꝝ ipᷣuis tyranni et alia ſigniſcat nequiciaʒ

mnuiſtroꝝ euis iuſſa facientum· iſte due ale

faciunt ipᷣm volare ad crudelitatis actu. Aſpi
ciebam donec euulſe ſunt ale eiꝰ· nam aliquã
do Ztingit ꝙ mens tyranni mutat᷑ in manſue

tudmem ex bonitate dei · ideo ſubdit. et ſubla
ta elt de terra. p penitentiã verã pᷣm illð ꝓü ;
xij· Verte impios et nõ erunt ſq; impij h̊ m pie

tatem mutati · et ſup pedes. q· homo ſtetit ·
manſuetus:nam homo eſt ammal manſuetuʒ
natura deo ſubdit᷑ et coꝛ eius datu eſt ei·i.
coꝛ humanũ 1 bemgnũ St ecce beſtia alia ſi
milis vꝛſo p quã ſigmſicat᷑ pſdia hereticoꝛũ
q; ſicut vrſus habet debile caput ſic heretici de
bile fundamentũ . et in pte ſtetit nam hereti
ci ſunt ab eccleſa p excõmunicatõeʒ pᷣciſ. tres
oꝛdies erant in oꝛe euis et in dentibus eius

*

õ

ſen
trſ⸗
im
ref
uum
rte
lifn
tfnnn
ſemn
do,
per
lentin
teiqg
atde
lodit
nqe
Ste
tioer
en
arn
erege
niee
letum
mn

3
quat
leq̃/
htant
vaſti
tdeli
beſte
Pen
de⸗
ociti
ohr
ſa
iciaz
ede
Np
gui
nſ
ſln
1
ſpe
1

pncipes tres heretici naq; trib dẽtib catholi
cos moꝛdent ſcʒ potetia ſeculari vt patuit tpe
arrij ſcut dictu e ſupꝛa eʒech·xxxviij capitulo
et ratõib ſophilſticis· et etiã ſacriſ ſcripturis p
uerſe intellectis · Doſt hec aſpiciebam ⁊ ec
ce alia quaſ pardus per quã ſigniſicat᷑ fraudu
lentia ſimulatoꝝ ſcut em pdus eſt totus variꝰ
in coloẽ ſic ſmulatoꝛes in coꝛde oꝛe ⁊ ope· et
alas habebat auis quattuoꝛ ſup ſe et quattuo:
capita caput in ſacra ſcriptura frequenter acci
pitur ꝓ pncipio pꝛincipm aũt in agibilb elt
ſinis frauduletie vero ſimulatoꝝ ſinis eſt qua
dꝛuplex. ſecʒ bonoꝛ mundanus fauoꝛ humanus
bonu vtile · et bonũ delectabile:naapter iſta vł
aliquod iſtoꝝ opat᷑ maucia ſimulatoꝝ ·et ſic q̃t
tuoꝛ capita ſunt m iſta beſtia ſimiliter quattu:
oꝛ alis vtit᷑ ad ꝗpoſitum conſequendũ ſcʒ ſimu
latõne ſanctitatis adulatõne poteſtatis· collatõ
ne muney et ſamulatõne open · oſt hec
aſpiciebam m viſione noctis ⁊ ecce beſtia qrta
terribilis p quã ſigniſicat᷑ malcia emulaton
deo nõ ðꝛ que beſtia ſit m ſpeciali eo ꝙᷣ emula
toꝝ malicia nõ poteſt vno nomme vel etiam
pluribo explicari dicit᷑ tñ in textu ꝙ habebat dẽ
tes ferreos magnos:ſcʒ ad deuoꝛandu famam
innocentũ vel ſaltem ad dimmuendu. deo dr.
comedens atq; cõmmuens ⁊ reliqua pedibuſ
ſuis culcãs per pedes auũt mintelligunt᷑ male
volũtates emulatoꝛis ad conculcandũ innocẽ
tem ſi poſſit et ad deſpiciendũ ſi plus nõ poſſit
et habebat coꝛnua decem per que ſigniſican
tur decem modi detractõnis.· Pꝛimus eſt pec
catũ fratris occultu indebite reuelando· Decũ
dus eſt peccatu reuelatu male verbis indebitiſ
aggrauando Tercius elt falſo peccatũ fratri ĩ
ponendo Quartus eſt bonũ fratris cognituʒ
tacendo qñ debet dici. Qumtus elt bonũ frĩs
auditu dimmuendo. Zextus eſt dicendo ꝙ bo
num fratris ſactum ſit intentõne peruerſa · Se
ptimus octauus et nonus ſunt ſe iuſtiſcando
ſcʒ ꝙ malum fratris dxit motus cõſcientia vel
amcicia ad fratrem vt coꝛrigat᷑ vel ex reueren
tia prelato debita cum tñ nullo iſtoru ſed ſua
malicia moueat᷑. Decimus eſt fratrẽ ſignis vł
natide⸗ culpa ignoꝛata notado.

Eno tercio regni balchazar re
Zis 2c Sequitur &t leuauj ocu
los meos et vidſet ecce aries
. ynus ſtabat ⁊ c Der ariete
Aauui dux eſt ouium ſigniſicatur bonus pꝛela
tus qui dux eſt ſdeluim habes duo coꝛnua].
que ſunt ſcientia et bona vita et vnũ excelſius
alcero ſ:bona vita que melioꝛ eſt ſciẽtia Do
ſtea vidi arietem coꝛmib ventilantẽ Ztra oꝛie

tem c id eſt bonum pꝛelatu per ſientiã ſuaʒ

et vitazʒ extirpante vicia per omes ſue dyoceb

ad hie

HEuit etiã p

pees · et omnes beſtie · id eſt hoĩes beſtialiter

viuentes · nõ poterant reſiſtere ei uimpedien
do ſuam debitã coꝛrectõeʒ · nec liberari ð ma

nibus eus euadendo debita penã donis vel

pᷣcibus. ⁊ magiiſicatꝰ e tał platꝰ coꝛã deo et
angelis eius. ego intelligebã q talia ſunt
Zſideranda ad imitandũ:Sed qꝛ Ztra tales bo
nos pᷣlatos aliqñ dyabolus excitat ſatellites ſu
os ſic ↄtra ſanctu thomãa excitauit aglie regeʒ
ideo ſequit᷑ · Et ecce hircus qui eſt animal ſe

tidum. ideo ſigniſicat pᷣncipe tyrannu mfamne

ſetoꝛe abommandũ· veiebat ab occidente id
eſt. ex defectu lucis gre· ſeqᷣt et ñ tagebat ter
ram id eſt· amatoꝛes terrenoꝝ quibo non no
cet tyrannus ſ̊ magis ſouet. Poerꝛo hircꝰ ha

bebat coꝛnu inſigne .id ẽ. poteſtateʒ valde no
tabilem et magnã ex malis adheretib ſibi et

venit vſq; ad arietem illu id eſt· platu bonuʒ.

et cucurrit ad eum unpetu foꝛtitudimns et ñ

ex motu rõnis ſcut fuit de rege anglie ⁊ ſan
cto thoma:⁊ in młtis alijs regnis facta ſunt ſi
miiia· et cõminuit duo coꝛnua euis ·ſcʒ ſcien
tiam et vitã nõ qᷓntum ad rei exiſtentiã h qntũ
ad efficaciã in dyoceſi ꝗpꝛia quã fuit cõpulſus
exire et ſic nõ potuit ibi ꝓficere. ⁊ nemo ꝗbat
liberare arietem de manib euis p regem em
francie ⁊ papam ltituti fuerũt dies pacis plu
rim inutiliter. ⁊ finaliter ĩ fauoꝛeʒ regis ſan
ctus thomas fuit crudeliter occiſus:ſed a deo
gloꝛioſe ſuſceptus

anno primo darn c. Sequn
tur· GSo daniel intellexi mh⸗
bris numerum annorum de
uo lacens eſt ſermo domm
renmam ꝛꝛsc.
Iſte daniel fuit pfectus in vita cõtemplatiua

qdð pʒ ex hoc qð ðꝛ ſupꝛa c· Dameli aũt dedit

deus intelligetiã omnin viſionu atq; ſomnioꝝ
Sezua in actuna vita· quod patʒ ex
hoc ꝙ darius rex cogitauit eu ⁊ſtituere ſuper
ome regnũ aꝗpter ſuã induſtriã ad regedũ ſiẽ
dictum elt ſupꝛa ca vj·Tgit᷑ p daniele hgniſica

tur epus bonus qui debet eſſe pfectus m vtra

qʒ vita p hoc aut ꝙ daniel ſic pſect? ſtudebat
in libꝛis hieremie oſtendit᷑ ꝙ ep̃us qᷓntũcunqʒ
lteratus debet ſtudere in libꝛis ſacre ſcriptuꝛe

Gt poſui ſaciom meã ad dommũ deu meü ro

Zare ⁊ depcari nam epᷣus qui mediꝰ eſt inteꝛ
deum populuz debet ꝓ populo ſuo deuote

depꝛecari dommũ · m eiumo ſacco et einere
debet em eps auſterã vita ducẽ exemplo pau

li d. . coꝛ · ix · Caſtigo coꝛpus meũ et in ſeruitu

tem redigo ne ſoꝛte cũ alijs pdicauerim pe re

pꝛobus efficiarx· vnde et epi eccleſie pꝛimitiue
fuerunt auſteriſſime vite · et dyi obſecro die
deus bic ponit᷑ oꝛõnis ꝓceſſus:qui totus eſt

altauit humiles CN.

moꝛalis ad literã ſicut patet ĩ expoſtõne mea
literali ꝗpter quod hic omitto· adhuc loquen
te me ĩ oꝛõne mea ecce vir gabꝛiel ⁊c.· ſequit᷑

dixitqʒ daniel · nüc egreſſ?ꝰ ſum vt decere te

homnnb em carnales motus p auſteritatem
vite repꝛmentibus ⁊ p oꝛõem feruidã ſpiritũ
roboꝛantibo reuelant᷑ ſecreta diuina· deo ſubdi
tur · tu igit᷑ animaduerte ſermonẽ ·nã in tali⸗
bus requirit᷑ attentõnis conatꝰ. ſeptuagmta
hebdomades ⁊c· Septuageſimꝰ nu merꝰ reſul
tat ex ductu denarij p ſeptenariũ:denariꝰ au
tem ſigniſicat inpletõem decalogiſeptenariꝰ
vero ſeptifoꝛmẽ gratiã ſpuſſancti· p iſta chꝛi:
ſtus qui eſt ſapientia dei patris venit ſpualit
in mentẽ humanã·ſiẽ coepaliter venit in vngi
nem qui quideʒ aduentus p decurſum ſeptua
gĩta hebdomadarũ fuit hic literaliter ſignifica
tus. ideo ſequit. vt ↄſumet᷑ pᷣuaricatio·et finẽ
accipiat peccatũ ·ſiẽ ei p aduentũ chꝛiſti ĩ car
nem ablatũ eſt mundi peccatũ generale. ita p
aduentum eius in mentem tolli peccatum ho

mis pſonale. QX. K.
NNno i- cri 2c. Sequitur t ec
ce vir vnul c id eſt angelus ap
parens in ſpecie viri hm ſ enſuz lite
ralem p que ſigniſcat᷑ bonus ep̃us
at᷑ angelus. Malachie. ij. Engelus
xercituu ẽ· t bene dicit hic vir a vir⸗

dommi e

tute et vnus virtutis ſingularitate · q; ſup po⸗

pulum ſuũ pollere debet ſingulari ſanctitate.
Creg· m paſtotm̃ tranſcendere debet actõeʒz
populi ac tio pᷣſulis.q̃ntuʒ ditat a 8Zrege vita
paltoꝝ· veſtitus lineis .id eſtoꝛnatuſ ſancti
tate Zuerſatõis· et renes eius accmcti auro
obꝛiʒo ·.id eſt mundiſſime caſtitatis cingulo.
Creg omelia xxxij. Renes pᷣcingimꝰ cum ca⸗

nijs luxuriã p tmentiã coartamus· et coꝛpuſ

eius quaſi criſolitus q̃ ẽ coloꝛis marini .⁊ ha
bet ſcintillas auꝛeas p pmũu ſigniſcat᷑ rigoꝛ di
lcipline · p ſecundũ rectitudo mtentõm debi⸗
te · ſcʒ vt nat zelo uiſticie · ideo ſubdiẽ et facies
eius ſicut ſpecies fulguris ·. p feruente ʒelu iu⸗

ſticie ẽ ter ribilis malignis et oculi euis vt lã⸗

pas ardens p claritatem cognitõms. et bꝛa

chia eiꝰ 1 que deoꝛſum vſq; ad pedes quaſi ſpe

cies eris candẽtis ·id eſt gmiti· p bꝛachia vir

tus opatiua· p pedes motiuua ſigmiſicant?᷑ nã eiꝰ
motus et opa debent eſſe ignita feruoꝛe carita
tis · et vox ſermonu eius vt vox metitudnnſ 1

P quod ſigniſicat᷑ efficacia docrrie ſequit᷑. St.

audiens iacebam ↄſternatus ⁊c P boc ſigmiſ

catur qð Aderans tanti viri pfectõem reßlit
20 2ſiderandu reſpectu p̃ius ꝗꝓpꝛiam paruita

tem ·. et ecce manus tetigit me et erexit me

nã dei manꝰ depmi ſupbientes et exaltat bu
miles . Luce· ij. Depoſuit potentes de ſede ex

Co antem a primo anno dari

deſcribitẽ pugna regis aqiulonis 2
tra resem auſtri que diu durauit 1
aliquande vnus aliquando aluis ſupabat Mo
raliter aũt per iſtam pugnam ſligmſcat᷑ ula de
qua dicit apoſtolus gał·v. Qaro cõcupiſcit ad
uerſus ſpum et ſpuũs aduerſus carne· Der au⸗
ſtrũ vero vnde ꝓuenit feruoꝛ caloꝛis ſigniñ:
catur feruoꝛ deuotõnis per aquilonẽ vero vñ
venit ſtridoꝛ frigoꝛis multipluicatio tranſgreſ:
ſionis· Nathxxnij. Quoniã abundabit imq̃taſ
refrigeſcet caritas multoꝝ. &rgo per regẽ au⸗
ſtri ſigniſicat᷑ ratio que ad optima depꝛecatur.
per regẽ aquilonis ſigniſcat᷑ ſomeſ per quem
homo ad vicia inclmatur · vnde dꝛ hiere ·. Ab
aquulone pandet᷑ omne malũ· &t aliqñ ſuperat
rõ aliqñ vero ſomes econuerſo.⁊ hoc duplicit
Vno modo in homnnb diuerſis· nam in ue
nibus cõiter magis vigʒ ſomes in ſenib autez
ratio· Alo modo m eodem homme · m cuiꝰ iu:

uentute magis viget ſomes Zmuniter · ⁊ ratõ

in ſenectute aliqᷓndo tñ ſit aliter p eruditõnẽe
alſ. uefactionẽ ad bonũ vł ad malũ ei oppoſitũ

N tempore zue m illo conſur⸗

**

m hoc ca pko de perſecutõne ecckie
per antichꝛiſtũ futura· et ſicut dꝛ · ·Oha · ij.· nunc
antichꝛiſti multi ſunt· ideo per tribulatõno an

tichꝛiſti tempoꝛe · poteſt intelligi perſecutio qᷓ⸗

libet eccleſie per michaelem aut poteſt mtelli⸗

Zi moꝛaliter quilibet bonus pꝛelatus et inter⸗

neetatio nommis congruit nam michael inter

pꝛetatur· quis vt deus et hoc conuenit bono

pꝛelato qui vicarius eſt ði ĩ ſpualibuset iõ tẽ
poꝛe perſecutõnis debet conſurgere ad pꝛote
ctõnem ſui gregiſ etiã vſq; ad moꝛtem ſ opoꝛ

teat †oh.x Bonus paſto: amnimam ſuam dat ꝓp
onibus ſuis t veniet tempus quale non fuit

c.··ſicut em de quolibet confeſſoꝛe canit eccła
4

non eſt muentus ſimlis illiſc de qualibet ec⸗
cdeſie pſecutõne dici poteſt ꝙ non fuit tempꝰ

talis perſecutõms ⁊ maxime ꝙ cuilibet pſecuti
one patienti viðt᷑ ꝙ ſua tribulatio ſit maioꝛ ali
18· Gt in tempoꝛe illo ſaluabitur populꝰ tuus
c om̃is em ſaluatio coꝛpoꝛalis vel ſpualis ꝓ
cedit ex oꝛdinatõne dei· et multi de bis q̊ doꝛ
miunt m puluere terre ouigilabunt iiſti ſunt q̃ᷓ
m terrenoꝝ cupiditate ſunt conſopiti qn aliq
euigilaut quando terrenoꝝ vanitates conſide
rant ·et fic ab eoꝝ ĩmoderata concupiſcentia re
trabunt?ideo ſubdit alij in vitã eternã c qui
aũt docti fuerintnon ſolu ad vitã ꝗpꝛiaʒ Diri
gedã ſed etiã alioꝝ per ſanã doctrina. qñ ſple

doꝛ hrmamenti qui ſimt maionis meriti qᷓ uli

2c· In hoc capło pm ſenſum liceralẽ

Set nuchael princepſ magnuſ
2c.· Secundũ literalẽ ſenſum ag it

s

lceret
lonig
urauit 1
r)
latſad⸗
gpſited
Der
ſof⸗
everoy,
ranſges⸗
ſtiniher
egean
Pechtat⸗
Vrguen
e
ſüpert
duple
rinie
tomnmg
cui
rter
dtoe
poſt,

onſar⸗
nu
nagi
eecbie
genune
Onean
ntioq
ntell⸗
tmnter/
Ainter
tbono
tiot
peote
opo⸗
datp
fiut
ercke
t ee⸗

en

ſnt
1
ns
p
dor
ſ
i
ſde
e
i
i
l

—

—

um et ex
Venter et gemttalia ſunt membꝛa apinqua er
er vicinitate mebꝛoꝝ deſignat᷑ vcinitas vicio
rum Igit bel vel deum ventrẽ oolunt guloſi
luxurioſi ſicut dicit᷑ phił nj ca. Quopꝝ deus ven

quu dirigunt alos ad bonum per exemplum
vite kane tantum
Rat vir habitans mbabilone.
Qapitulum iſtud ⁊ ſequẽs nõ ſunt
de canone ̊ q; non fſacumt libꝛum
per ſe diſtictum · deo non expecto
ponere eoꝝ moꝛalitatẽ cuũ moꝛalitate libꝛoꝝ qᷓ
non ſunt de canone quoꝝ moꝛalitatẽ intendo

ponere in opis huuis ſine ic aũt iſton duo⸗

rum capituloꝝ moꝛaltatẽ intendo ponẽ ſatis
bꝛeuem · In hoc aut capło ip̃ᷣius ſuſanne fła po
nitur accuſatio.St in caſu ſimil accuſatio habʒ
aliquã veritatis apparentiã ex duob· pꝛimum
eſt no bilitas generis que dat aliquando auda

ciam male agendi ſcm eſt venuſtas coꝛpoꝛis
que alios allicit ad concupiſcentiã muleꝝ. ⁊ dif

ſicile cuſtoditur quod a pluribo impugnat.ſed

pnmũ excluditur quãdo cum nobiltate gene⸗
ris cõcurrit nobilitas virtutis et ſic cõtigit in
ſuſanna· qꝛ fuit de tribu regia·ſ. de tribu iuda.

ſicut dicit infra· i non ſilia inda ſuſtinuit imq̃
ta tem veſtrã fuit etiã nobilis moꝛibo.ideo dꝛ
de ea· parentes aũt nlius cum eſſent iuſti eru
dierant fillam ſuã ſᷣm legem moyſñ /· Secundũ
aũt excludit᷑ quãdo dei timoꝛe venuſtas coꝛpo
ris toboꝛat᷑ ſcut fiut in ſuſanna de qua dicitur

pulcra nims ettimentẽ deum mtĩ ꝙ mag

voluit meurꝛere moꝛtis iudicuiz qʒ offendere

deum ſuũ d · Welius eſt mibi abſq; ope mci

dere in manus veſtras q́; peccare in cõſpectu
domim. · QUirca teſtes duo ſunt attendenda
ſeʒ eoꝝ condicio et exammnatõ Quantu ad pꝛi:

mum obſeruandu eſt quatucunq; ſint ſenes
eate · iudices autoꝛĩtate ſacerdotes officij ſan⸗
Qitate ſiẽ contigit in caſuſuſanne:tñ ũ eis aſ

ſentiendũ ſine debita exammatõne aliter poſſz
erroꝛ magnus contingere· ſcut contigit mſ u
ſanne ⁊demnatõne Circa ſedðᷣm Kʒ exammatio

nem teſtium obſeruandũ eſt ꝙ ſeparentur ne

muicem falſum cõſingantſicut daniel ſecit te⸗

ſtes contra ſuſannã abmuicem ſepari et ꝙ icre —

pentur vł terreant᷑ vt ſic concuſſi veritate ſa

lius recognoſcãt et ꝙ interroget᷑ vt vdeatur

ſi deuiẽt · ſic de falftate repꝛehbenſi iuſte puni
antur · ut liberet᷑ innocẽs:et maliterreant᷑ ſicut

ꝓceſſum fuit in liberatõe ſuanne

NRat quoqʒ ydolum nommme beil

— us viuens colebat᷑ eo ꝙ multa co
medere credebat ſigniſicat᷑ gule vi
ſequenti luxurie dicit em̃ hiero?.

⁊c· Per ſud ydolum quod vt de

ter eſt et glona in MRuhone coꝝ qui terrena ſa

piunt.t de cultu ituis dei dicit bernhardus.

Dis ſolent templa ↄſtrui altaria erigi · miſtri

ad ſeruiendũ deputari ĩmolari pecudes thu
ra cremarideo ventri templuũ eſt coquina· al
tare menſa:mmiſtri coquinarijimmolate pecu
des cocte carnes.fumus incenſoꝛu odoꝛ ſapo
rum · Qultoꝛes aut belis dep̃henũ ſuerunt peꝛ
ſapientiam danielis.ſiẽ dici᷑ ĩfra animaduer
te cuiꝰ veſtigia ſunt hec ⁊ c· ⁊ ſic fſuerunt puni
ti moꝛte ſiẽ ibi dicit· Occidit igit᷑ illos ⁊c da
niel autem interp̃ᷣtat᷑ iudiciũ dei · ⁊ ſic p eins fa

ctum ſigniſicat᷑ ꝙ cultoꝛes ventris ſcʒ guloſi ⁊

luxurioſ per dei iudicium 2demnabuntur et
gne gehenne tradent᷑· St erat dꝛaco magnꝰ
m loco ilo per dꝛacone de quo dicit aug? in
ſermone quodaʒ leo apte raſcit᷑· dꝛaco occulte
inſidiatur.fraus et malicia deſgnat᷑et idᷣo dꝛa
conem colunt iln qui pꝑ fraudẽ ⁊ maliciã verita
tem ſubuertẽ querũt cuiuſmodi ſunt ðᷣtracto

res adulatoꝛes aduocati cupidi ⁊ iudices miqᷓ

et Aſimiles · per ſapientiã aut danielis dꝛaco fu
it interfectus ſicut dicit᷑ infra· fecitq; maſſas
et dedit ĩ os dꝛaconis ⁊ diruptus eſt dꝛaco .

lſic p dei iidicin ↄdemnat᷑ eterne moꝛtis frauſ

et malicia pdictoꝝ· Grat aut abacucapheta in
iudea abacuc aũt interpᷣtat᷑ foꝛtis luctatoꝛ. et

ſigmiſicat hominẽ ſapientẽ rõne ꝗphetie 2 con⸗

ſtantem ꝓ defenſione iuſticie rõne interpᷣtatõ

nis · et ſẽ abacuc conſolatus ſuit danielẽ miſſuʒ

in lacum miuſte.ſic iſte ⁊ſolari nitit᷑ omnem qͥ
muiſte patitur · Poeꝛro angelus dommni relli
tuit abacuc conſeſtim in loco ſuo peꝛ quod ſi
Sniſicatur ꝙ deſenſoꝛ iiſticiei oppꝛeſſoꝝ conſo

latoꝛ angelico miſterio ad locum ſibi paratum
m empreo deducet᷑ quod nob cedat ꝛc
Syvypplicit damel propheta

Erbum qiod actus eſt ad
Ozee c. Sequitur.Gt dixie
dommus ad ozee vade ſu
me tibi vxoreʒ fornxari
am et fac tibi filios forni
cationuz Der oſeegphetã q̃

dDdeoe mandato dommi accepit vxoꝛem gentileʒ
et euis ſñilios adoptauit ſigniſicat᷑ bomò bonuſ
et literatus qui de volũtate dommi ſuſcipit ec
cleſam regendã ſecularẽ vel religioſam moꝛ
bus tñ ðᷣſoꝛmatã ⁊ eam cũ adiutoꝛio dei ĩ mo
ribus refoꝛmat· eius ſilos moꝛitb deſoꝛma
tos p ſanã doctrinã mn ſilios adoptat. Vñ ſub

ditur · Et abiit et accepit gomer que mterp

tatur ſouea qꝛ fouea latronũ eſt eccleſia moꝛi

bus deſoꝛmata ſiẽ dicit᷑ math.·xix et iohij. vo

Qal nom̃ eius leſrabel c Sequit Voca nomẽ

eius abſq; miſericoꝛdia. ßm literalez ſenſuz p
iſta nomma ſigmiſicauit pheta pumtõem de⸗
cem tribuũ ĩ ydolatria obſtinateꝝ· t p hoc ſi
gmficat᷑ ꝙ bonus p̃latꝰ ſeu p̃dicato? qui p ꝓ⸗
phetam mtelligit᷑ ſẽ penitentib debet dei nn⸗
ſericoꝛdiã oſtendere ſic etiã obſt matis eius ſe⸗

ueritatẽ ĩ obſtmatoꝛuũ punitõe·qᷓ qdẽ ſeueritaſf

tripliciter oſtendit· PDꝛimo in deiectõne eoꝛũ
de regno celeſti· quod notat᷑ cũ dicit᷑ et q̃eſce⸗
re faciam regnũ domus ilrael. id eſta vwentiũ
deum ab obſtmnatis. q am ſunt ab ulo deier ti
in pᷣſcientia dei. Secudo in elongatõne diuine
miſericoꝛdie ab eis que ſit m moꝛte coꝛpali:q;
tunc ceſſat tempꝰ merendret hoc notat᷑ cũ ðꝛ·
Voca nom eiꝰabſq; miſericoꝛdia ⁊c]· Tercio
m ꝓlatõe ſentẽtie fmalis uidicij qñ dicet eis ll:
lud math· xxv. Ite maledicti in ignẽ etrernũ ꝛc
et hoc notat᷑ cũ dici᷑ Voca nomẽ eius nõ po⸗
pulus meus ꝛc q; tunc ſimphciter erut a dei
populo ſepati· PHeꝛ ̊ aut qð mterponit᷑ et do
mui iuda niſereboꝛ ſigniſicat᷑ ꝙ vere peniten
tes dei miericoꝛdiam equent eo ꝙ iuda con
htens i mterptatur
Terit nume af filioruz iſrael
X l. Mic mmcipit ſecundũ capitulum
ßm diſtinctõem hebꝛeon in quo ꝓ
pheta ᷣm ſenſum literaleʒ iuxta re
pro Batõem iudeoꝝ obſtinatoꝝ oſtendit voca
tõem gentuum p hdem illummatoꝝn. dpteꝛ qðᷣ
nomen ſrael ſoꝛtuint ſiẽ dicit ro:ij· Non q̃ m
mamifeſto iudus elt. neq; que in manifeſto in
carne eſt circumciſo · ſed qui in abſcondito iu
de eſt et circuciſio coꝛdis ĩ ſpvitu nõ literaiõ
dicit ð eis ad litera Rt erit numer? filioꝝ iſra

el.q arena maris c] p hanc aut multitudme;

gentium vocataꝝ ad ſide moꝛaliter ſigmiſicat᷑
multitudo peccatoꝝ ex dei mericoꝛdia reuo
catoꝛum ad gratiã de quibo ſubdit 8ee erit ĩ lo
co vbi dicet᷑ de eis nõ ppłs meus vos ꝛc quia
ſic reuocati efficiunt ꝓpłs dei qui pus erat po
pulus dyaboli · et ponent . ſibimet caput vnũ
ſcʒ dominũ ieſum chꝛiſtũ ip̃ᷣm ſideliter 2ſitẽdo
et aſcendent de terra ·ſeʒ moꝛientiu ad terraʒ
viuentiũ · ꝗpter quod deſpici nõ debent a iultiſ
qui nõ peccauerũut h magis reuereri et fratreſ
vocarxi:q; ſunt ad eandẽ gloꝛiã vocati · ideo dꝛ ·

Ldicite fratriby veſtris pp'us meꝰ Tudicate

matreẽ veſtra c hic arguit malicia clericoꝛuz
qui p vita malã ſunt in ſcandalu laicoꝛumcirca

quod ſciendũ ꝙ licet eccleſa generalt᷑ ſumpta

ſit clericoꝝ et laicoꝝ· tñ ſ peciali mõ eſt tm cle

ricoꝝn eo modo loquendi quo cõmuniter dicik
ꝓNclerici ſunt eccleſa et hoc mõ eccia dicit᷑ mai
laicoꝝ · q debet a clericis in ſide et moꝛib edu

cari · et ſic dicit laicis iudicate matrẽ veltraz .

D eſt. mahn deri egregtoz Lam ſpa nõ vxo-

meaquaſi dicat dommus ex eius operib⸗ ma

lis poteſtis ppedere ꝙ nõ eſt vxoꝛ mea ſideliſ
Rufſerat foꝛnicatõnes ſuas ⁊c id eſt vcia que
vigẽt m ea et ſic erit vxoꝛ mea ne foꝛte expo

liẽ eambonis tempoꝛalibus ſicut ipᷣa ſe nuda

uit virtutib· ideo ſubditur . qe dixit vadaz pꝰ
amatoꝛes meosid eſt poſt vicia conſueta qᷓ
p conſuetudinem efficumt᷑ quaſ naturalia et

amicabila hcet ſint odibilia· qui dant panes
meos mihr· gloꝛiant᷑ ein de vicijs ſuis que ſüt
fraus et dolus attribuetes eis acquiſitõneʒ bo

noꝛum tempoꝛalium de quibo laute viuunt
mhil attribuunt diume bonitati · ideo ſbdi in
perſona dni: idcirco conuertar et ſumam fru⸗

mentum meum ꝛc ·ſcʒ auferendo ab eis bona
tempoꝛalia ſaltem mn moꝛte· et reuelabo ſtul:⸗·

ticiam eius in oculis amatoꝝ eius id eſt. de⸗
monum quos dicunt᷑ dilexiffe eox ſuggeſtio⸗

nibus acquieſcendo. et ceſſare faciãẽ ome gau
dium eis ]. m triſticiam pmutando· ſolenni:

tatem eius ⁊c P hec ſigniſicant᷑ mepta ſeſta qᷓ

pᷣlati faciunt ⁊ clerici pꝛebendati de bonis ecce

que deberent pauperibus dare vel potius vt
ſua reddẽ · Pꝛopter hoc ecce ego lactabo eã

hoc non refertur ad literam immediate pꝛece

dentem · had vocatõnem gentum ante poſitã

P quã ſi ſicut dictum elt moꝛaliter ſigniſcat᷑ re

uocatio peccantium ad Sratiam qui ſunt dun
nis conſolatõnibe nutriendi · ideo dicit in perſo

na dommi: lactabo eam ꝛc et q domm? nõ
ſolum per ſeip̃m conſolat᷑ pemtentes. t etiaʒ p
ſuos miniſtros·: ideo ſubdit· St dabo ei vinto
resq; tamen ſic conſolati debent de peccatis

pꝛeteritis contriſtari ſubdi᷑ et vallem achoꝛ.

que turbatio interpꝛetat᷑ ad aperiendã ſpezʒ

ſcilcʒ vite celeſtis que per hec aperit᷑ et canet

ii iuxta dies inuentutis ſue id eſt baptiſma
gratie que per penitentiam recuperat quantũ
ad culpe dimſſionem · In ila die ait dommmns
vocabie me vi meus ]. quia recognoſcet me
deum ſuum tanquam illum a quo elt. ommis
virtus ein ACRX.
Tdixit ommus ad me adduc

II.

vade et dilige mulerem dile
ctam ab amico et adulteram 2c
Per hoc moꝛaliter oſtendit᷑ g bo

nus pꝛela tus qui per oſee ſgniſſcatur delt di
ligere perſonã peccatricem non quantu: ad cul

pam h̊ quantum ad naturam ad magmez dei
factam exemplo chꝛiſti qui ſe peccatoꝛib oſtẽ

dit fannliarem Luc xv. Mic peccatoꝛes recipit
et manducat eu ilis Quius cam reddidit Ma
tbei ix. Non eſt opus valentib medicus ſed
male habentib· St ſodi eam mibi qundecim

argeteis In hebꝛeo habet᷑ &t conduri eaʒ mi

hi ꝛc ]ad literam em̃ ti dedit oſee ili mulleri
wulie cl ſua ſamluaritate habenda et per boc

†ſ

pyeee
oſti
r te
diui
erſo
Po
tip
bintto
cto
bo
pe⸗
Oet
ſinc⸗
nti
mnus

dſe
pt
0
d

ni
H

rrnn

ꝝ᷑⅜ fõ

,

moꝛaliter ſigniſicat᷑ ꝙ bonus platus dz diligẽ
peccatoꝛes ñ ſolũ eoꝝ ſalutẽ affectando h etiã
ad hoc effcaciter opando verbo et exemplo.
etiã qᷓntum ad paup es ſubſdio tpali:ꝗpter qð
petro dictum fuit a dño iohxxj· Paſce oues
meas ter replicando · Et dixi ad eam dieb mł
tis expectabis me vC·]ioſee ſic loquens ĩ pſoã
domiĩ loquebat᷑ qui ſua miſericoꝛdia expectat

peccatoꝛes ad penitentiã ⁊ ſmiliter ex ſua mi
ſericoꝛdia ꝓcedit ꝙ peccatoꝛes nõ deſperant hᷣ
dei miſericoꝛdiam p ſpem expectant · Quia

multos dies ſedebunt ſilij iſrael ſme rege 2c)·
quaſi dicat· iſta expectatio duniie miſericoꝛdie
in pᷣſenti figura eſt exiſtentiũ ĩ purgatoꝛio· q;
nullũ auxiliũ habẽt ab intrinſeco eo ꝙ ſunt ext᷑
ſtatum merendi poſt hec reuertẽt᷑ ꝛc· ſcʒ ab

illa pena ad dei clara vmonẽ et eius fruitõneʒ

ducien imã ⁊ſequent? ·
CNRX. 1
Vdite verbum domim fiij i⸗
rael ·. In hoc capitulo hm ſenſum
literale oſtendit dei iuſticia in puni
tione iudeoꝝ apter multiphica tõeʒ
peccaton Miſtice vero p hoc ſgmincat᷑ puni:

dauerunt hec em peccata multum abundant
inter chꝛiſtianos et maxime tempib iſtis gpt

Zuerras multiplices iter ipos· et ſanguis ſan

guinẽ tetigitq; 2ſanguineꝰ 2ſanguineã po
luit p adulteriũ vł foꝛnicatõeniet ſubdit᷑ pena

cũ dicit. Deꝛopter hoc lugebit terra id e· ho⸗

mines terrenis cupiditatib et delectatõnibuſ
immerſ· En beltia agri · p quã ſiginficant᷑ fe⸗

roces vł potuis ferocitas beſtia nanq; dicitur

quaſi vaſtia a vaſtando et in volucre celi J p
quã ſ gniſicant᷑ ſupbi· ſed ⁊ piſces maris id e

aq̊s voluptatũ demern · 2gregabut᷑ in ſage

na dyaboli · ⁊ bñ dicũt voluptates aque maris

que ſunt amare· Dicit em̃ boetiꝰ · ij. ð 2ſolatio

ne. Triſtes vero voluptatũ eſſe exitus intelli⸗
get quiſquis libi dinũ ſuan reminiſci volet · Et
ſubdit᷑ obſtinatio cũ dici· Populus em̃ tuus
ſicut qui ↄtradicit ſacerdoti Ii ſacrã doctrinaʒ
dãti · tales ei rebellant vera pᷣdicãti· nocte ta⸗
cere leci matre tnã ⁊cmater peccatoꝝ ẽ ꝛcu/
piſcentia na omne peccatũ ↄtra ꝓximũ oꝛitur
ex Zcupiſcentia mundi vel ex cupiſcentia car
ms vłb ex ſupbia vite que eſt cupiſcẽtia excel
lentie indebite· hanc aut ↄcupiſcentiã dñs tacẽ
ſacit mn moꝛtis nocte· Scðm młtitudinem

eoꝝ . Mic oſtendit dei iuſticia mn punitõne pec

catoꝛ um q̃ ſunt ↄtra ip̃m · ideo ſubdit· ſic pec
cauerunt mihr 1 hoc oſtendit in ſpeciali pᷣmo
ntu ad clerũ.mo ſubdit᷑ peccata populi mei

comedent ne qð faciunt palliates peccata duntũ

tio maloꝝ cheiſtianoꝛuʒ et pmo ꝗpter peccata
Ztra ꝓximũ cũ decitur · maledictu et menda
cium et homicidiũ et furtum et adulteriũ mun

pꝛo queſtuet ſimiliter dicentes peccata purga

ri oblatõnibus ſine aho ſatiſ factionis actu· et
ideo ſubditur · St erit ſcut populus ſic ⁊ ſacer

dos ſcʒ condemna bilis ante deum · eiuſq; ſan.

ctos:Recundo quantu ad populum vulgarezʒ

cum dicit. Populus meus in ligno ſuo inter

rogauit·. Eſti ſunt recurrentes ad ſoꝛtilegos
per lignum et baculum deſgnatos· q; ſicut in
ligno ſicco vel baculo non eſt a liqua virt?ger
minandi:ſic nec in ſoꝛtilegis occulta reuelandi
Spus foꝛnicatõnis decepit eos id eſt dyabo

lus de ydolatria tem ptanstalia nanq; ptinet
ad ydolatriam · Super capita montium ſacri

ficabant ⁊c] per montes ⁊ colles ſigniſcantue
mundi potentes. quibo adᷣulatoꝛes ſacriãcant
quando diumos bonoꝛes eis exhibent · lcut le
git᷑ ſcðᷣo parabł · xxnijde ioas rege iuda· Subi
quercum et pprum et terebmtum c pP iſtas
arboꝛes frondoſas ⁊ vmbꝛoſas ſigniſcat᷑ habẽ

tes diuitias que tranſeunt ſicut vmbꝛe· Sap· v

Diuitiarum lac tantia quid contulit nobis · t᷑n
ſierunt omnia velut vmbꝛa· Iſtis arboꝛibuſ di
uinos honoꝛes impendunt cupidi pꝛo queſtu
tempoꝛali· De hoc habetur exemplum actuũ
xij de herode agrippa cui populus acclamauit

voces dei et non homimms eo ꝙ alerent᷑ regio

nes eoꝝn ab llo vt de ibidem.

Iſtud capituluʒ literaliter mtelligit
de ſacerdotibus et pꝛincipib qᷓ tem
ꝛibus oſee fuerunt miſtice vero
oteſt exponi de ſacerdotibo iudeoꝝ et roma
nis pncipib qui fuerunt chꝛiſti tempoꝛibus 2
apoſtoloꝝ qui conati ſunt extmguere chꝛilti h
dem vt patet in actib apoſtoloꝝ· et in geſtis
imperatoꝝ · ꝓpter quod eis dicit· Vobi ſcuʒ iu

dicium eſt ſ.dei ad veſtram condemnatiõem

quoniaʒ laqueus facti eſtis ſpeculatõni lid ẽ.
legi noue que docet celeſtia ſpeculari: et ſicut
rete expanſum ſup montem tha boꝛ qui inter
pꝛetatur lux veniens ꝗpter quod ſigmſicat no
uum teſtamentum de quo dicit· ro· xnj nox pᷣ

celſſit dies aut appꝛopinquauit et victimas ðᷣ

clinaſtis in ꝓfunduũ per victimas veteris te ·
ſigniſicatur eucariſtia que eſt victima noui et
poteſt dici victime in plurali qꝛ virtutem ⁊ti

net cuiuſlibet ſacriſicij et ite victime declinate
ſuerunt in ꝓfundum ꝓ pꝛedictos:q; pꝛopter

acerbitatem pſecutõnis eoꝛumchriltiani non
audebant eucariſtiã offerre niſ in criptis mar
tiruʒ 2 in alijs locis occultis 8t ego eruditoꝛ
omnium eoꝛum id eſt cognitoꝛ ad vmdican

dum: q ſunt in malis obſtmati i apter quod ſe
quitur Non dabunt cogitatõnes ſuas vt re
uertatur ad dommu multo nanq; tempoẽ ſte
terunt in perſecutõne chꝛiſtia noꝝ et ſubditur

cauſa q; ſpus foꝛnicatõnis id eſt · ydolatrie ·

in medio eoꝛum nam apter ydola pſeque⸗:
bantur chꝛiſtum . In gregiby ſius τ Mic re:
mouetur eoꝝ falſum remedium:nam m mor
te chꝛiſti ſacrincia legis in quibus idei ſpabãt
ſaluari · moꝛtua fuerunt in moꝛte chꝛiſl·ſacrxiſi

cia vero ydolis ſacta de quibe confidebant ro⸗
mani ſemper moꝛtifera fuerunt · ideo dicitur ð

vtriſq;· In gregibo ſuis et in armentis vadet
ad querendum dommũ · et non muenient iz
magis oppoſtum. In dommo pꝛeuaricati ſut
qꝛ niios alienos genuerunt docentes eos er⸗
roꝛem ſuum ſequi et ſic a deo alienari et ſbdit
pena cum dicit Nunc deuoꝛabit eos meſis
qui dicit᷑ a mene quod elt defectus.Mlaximus
aut deſectus eſt pꝛiuatio vite eterne p penaʒ
gehenne que deuoꝛat obſtmatos in malo cul:
pe· Sed qm inter malos dommus alquando

pPnuttit oꝛii diſſenſones ſicut dicit᷑ eſa xix · cõ⸗

curꝛere faciam egiptios aduerſus egiptios dðᷣo
dominꝰ pmiñt iudeos rebellare contra roma
nos· ꝗpter quod uidei ptim occiſi et partim ca⸗
ptuiati fueruntideo ſubditur · ¶ Nangite buci
na ⁊c per quod ſignincatur bellum uideoꝛuʒ

contra romanos in quo iundei ſuerunt deſtru

cti in vltionem moꝛtis chꝛiſti
tribulatione ſua mane ⁊c
Iſtud capituluʒ literalter expoſui
de penitentiaz agentibo ad pꝛedica
õnem ioha nnis baptiſte ⁊ ſe diſpo
nentibus ad baptiſmumet ſidem chꝛiſti-Mo:
raliter aut exponi poteſt de cunctis vere pei
tentibus cum dicit · An tribulatõne ſua mane

conſurgent ad metribulatio nanq; coꝛpalis
frequenter inducit ad penitentiam peccatoꝛuʒ

q; vexatio dat intellectum reuertendi ad do
mmum . Rt quoniam ſic reuertẽtes debet auos

ad dem inducere · ſubdit · Venite ⁊ reütamur

ad dominum c · Et ſubdit reuertendi mod⸗
cum ðꝛ · Viuiſficabit nos poſt duos dies c]·

pꝛimus dies eſt vere contritõnis: ſcds pfecte
confeſſionis et tercuus debite ſatiſfactõmis· St

ſubditur ad hoc exemplum cum ða · Quaſi di
luculum pꝛeparatꝰ eſt egreſſus euis diluculũ
pncipium eſt diei per quam ſigniſicat᷑ iuſtſica
tio impij· huius diei pꝛincipiuʒ eſt Itia preue

mens que eſt pꝛeparatio ad gratiaʒ emaliter
iuſtificantem de qᷓ ſubdi · et vemet qſñ imber
nobis tempoꝛaneus ⁊c Sed quomãa non eſt
dignus nmuſericoꝛdia qui nõ facit miſericoꝛdiaʒ

deo de talibo ſubdit · Miſer:coꝛdia veſtra qᷣñ

nubes matutmna ⁊c iid eſt ſine effectu debito ·

ð qua dicit acoboij· Si aũt frater aut ſoꝛoꝛ nu
di ſint aut mdigeant viceu quotidiano · dicat

aut aliquis de vobis ite in pace calefacimm x·

ſaturammi non aute dederitis ea qᷓ neceſſaria

„ . .

ſunt coꝛpis quid ꝓderit vobis.q/d.nihil. Pꝛo
pter hoc dolaui in ꝗphetisid elaboꝛaui pꝑ ꝓ

pbetas ad hoc ꝙ ad rectitudinez milericoꝛdie

reducerent᷑ ſẽ dolat hgnũ vt rectiſicet᷑. ⁊ oc⸗

cidi eos in verbis oꝛis meis id eſt· eos occide

dos dixi moꝛte gehenne· Nlath·xxv. te male
dibti in ignẽ eternũ · ſubdi᷑ ibidem· Sſuriu

et nõ dediſtis nubi manducare æc· St iudicia

mea quaſi lux egrediet᷑ nam in fmali iudicio

impioꝝ cõdenmatõ ⁊ iuſtoꝛuʒ pᷣmiatõ uuſtiſſi.

ma cunctis euident apparebit ·

m ſanare vellem ifrael c0

Pbs de regno iſrael nõ fuit liberatꝰ
de captunitate aſſyrioꝝ et ꝓpols ð re

gno uuda fuit liberatꝰ a buitute babilomoꝝ et

fuit vna cauſa multiplicatõ ydolatrie m domo
iſrael eius euidentiade qua dicit᷑ eſa nj· Dec

catum ſuũ quaſ ſodoma predcauerũt. Et hec
diffuſe et inuolute ⁊ cũ replicatõmb pluribus

hic tractant Moꝛaliter aũt pᷣlati pncipes 2

iudices in hoc habent documentũ ꝙ qntucun

q; ſint ad miſericoꝛdiã pꝛoni nõ tñ omttere de

bent in iſtis caſbus debitã pumtõem ſcʒz quan

do malũ eſt pluries replicatũ vł euides mtim
ꝙ ex onuſſione punitõnis debite ſequit popu
ſi ſcandalũ·cũ ipᷣe dñs cꝰ ꝗpꝛium ẽ pce et miſe
reꝛi. ⁊ qui de plenitudine poteſtatis põt om
nem offenſam ⁊ pena remttere · 1 tñ apter di
crtos caſus ꝓpło de tegno ifrael nõ remſt· et
ſic dicit Qu ſanare velle ilrael reuelata eſt ii
quitas effraym ⁊cid eſtmaniſeſte publicata
loquit᷑ em̃ hic dommꝰ ad modu pij indicis qui

qntum elt de ſe vellet reu lberare · tñ enoꝛmi
tas facti ⁊ euis e dentia nõ pmittt

SZutture tuo ſit tubaꝛ..
Verbũu eſt domm ad oſee gphetaʒ·

oſee ſigniſicat᷑ pdicatoꝛ veritatis qui ſtanter

pᷣdicare debet mſtantiam demoms ad deſtru
endum domũ der ·que eſt ecckꝛa· quod notatue
cum dicit᷑ quaſñ aquila ſup domũ domĩ per

aquilam em que eſt auis rapax ⁊ acuti viſus ·
ſigniſicat᷑ iᷣe dyabolus qui viget acumie im

tellectus.⁊ eccłie huos mitit᷑ rapere:a ſic ecciaʒ

dilipare . Rt ſubdit duplex cauſa qᷓre ſic ꝑ mitti

tur agere mala· Hꝛima ponit᷑ cũ dict᷑· ꝓ e0o *
tranſgreſſi ſunt ſdus meu deſt fedus p no
men meũ firmatũ. Scðm ſenſum literale ſede

chias rex iuda ꝑ nomen dñi iurauerat ſeruiꝛe
ſideliter nabuchodonoſoꝛ regi·illud tñ iuram
tum rupit de conſilio ſenu ⁊ ſacerdotuũ vt het᷑

ij paralip̃ vlt· hec fuit vna cã deſtructionis

In h̊ capło ponit᷑ duplex caula q̃r e

vt foꝛtiter ⁊ 2ſtanter denunciet ad
J ntum regis babilonis ad deſtru
endum domu dñ m hieruſale · Nloꝛauter per

õüõ

= — — =

=

S. ☚Wα. ☛ =

N

=Z= S

=☛ ⸗ , — — =

=Sͤ e

—

—— — —

I

m
d

nl
lte
uu
m

templi et moꝛtis ſedechie et conſulentium ſibi

dictã ruptionem St nunc in pluribus locis ni

mis faciliter vt videt᷑ diſpenſatio ſit in fractio⸗
ne iuramentoꝝ apter quod timendũ eſt ne cõ
tingat ſimile maluũ · Scda cã quare dyabolus p
mittit᷑ eccie ſlios moleſtare eſt indebita ꝓmo
tio · q notat᷑ cum dðe Tpᷣi regna uerunt ⁊ nõ ex
me pᷣncipes extiterunt et nõ cognouifrequẽ⸗
ter em̃ in eccia ꝓmouẽt᷑ ad dignitateſ mdigni
Et ſbᷣdi vnus modus cum de · rgentu ſuu
⁊H aurũ ſuũ fecerũt ſibi ydola /·i paſtoꝛeſ ſimo
niace ꝓmotos· Vn ðꝛ zachariæ·xj· O paſtoꝛ et
ꝓdolum derelinques gregem c·

Oliletari iſrael ⁊c.· In hoc capło
ponuntur quinq; mutatõnes male
circa ꝓpm irael:que miſtice repiũt᷑
i chriſtianis · PHema mutatio ſuit
de vctualm abundantia ad penuriam eoꝛum
et defectü · et hoc notat᷑ cum ðꝛ · Krea ⁊ toꝛcu
lar non paſcet eoos ⁊c Chꝛiſtianonꝝ area ſpua

ls eſt altare. vbi conſecrat᷑ et mmiſtrat᷑ ſacra⸗
mentu eucariſtie qð in pmituna eccia abundan

ter miniſtrabat᷑ chꝛiſtianis:qꝛ cõicabant quoti
die h poſtea refrigeſcente deuotõe oꝛdinatum
fuit ꝙ ſufficeret ppło cõi ſingulis dieb dñicis
cõvare· poſtea vero ex eadẽ cã oꝛdinatũ fuit ꝙ
ſufficeret bis in anno.ſ in paſchate et natiuita
te dñ · et mõ ſufficit ſemel ſ. m paſchate et tam
multi ſe diſponunt ad hoc ſatis deſectiue et ſie

patet penuria reſpectu abundantie pᷣterite in

ꝓpło cõi et vmũ mentiet᷑ eis ſacramentũ eu
caxiſtie ſub ſpecie vmi recipit᷑ a ſacerdotibo ·et
cum hoc aliqn a miniſtris altaris tñ pluribus
nõ ꝓficit · q ſicut ð ·coꝝ· Qui manducat et bi
bit indigne · iudicuum ſibꝛ manducat et bibit tñ
ſacramentũ ſub ſpecie vin ſumptũ nõ mentit᷑

eis h econuerſo ip̃ᷣi mentiunt᷑ ſacramẽto ꝗpteꝛ

qð cum ðꝛ· et vmu mentiet᷑ eis · eſt ypallage· ſc
cum ðᷣ pflauit ſitula buccas ·ibucca perf lauit
ſiſtulas.Et hiere xj· Mittamus lignu in paneʒ
euis· nchꝛiſtũ q̃ eſt vite paniſ mittamꝰin lignu
crucis vt exponũt aliqui doctoꝛes catholici
Reuerſus eſt effraym iſrael in egiptũ .. Mic
ponit᷑ dᷣa mutatio.ſa mũdicia in mmundiciã

St hec mutatio miſtice repi᷑ in malis rengiob

qui poſt ꝓſeſſionẽ reuertunt᷑ ad modũ viuedi
ſecularẽ· ideo ſbdit · in aſſyrijs panẽ pollutũ
comedit p aſſvrios q̃ ĩterpᷣtant᷑ factuẽ vigilã

tes dño·ſgnificant᷑ boni religioñ qui vigilant

in obſequijs dommi et in eis panẽ pollutũ co
medit · qᷓ inter eos immunde vuͤnt et heſt peſ
ſimum . inter mũdos viuere imude Scito
te irael ſtultũ .ic ponit᷑ tercia mutatio que
ſuit a ſcientia in ſtulticiã:et hec mutatõ reperit᷑
in pluribo theologis moderni tempis qᷓ ſacraʒ
ſcripturã et ſanctoꝝ doctrinã ſtudẽ negligũt

et vanis ac curioſis totaltt inherent Quaſñ
vuas m delerto mueni iſrael ⁊c· Mic ponitur
quarta mutatio q̃ fuit ĩ ꝓpło iſrael q̃ fuit ð bo⸗/
nitate in maliciã.nã pᷣmi patres vt abꝛaaʒ et ia
cob ⁊ ſies fuerũt optimi et poſterioꝛes ſuert
ydolatre peſſim ſiẽ ptʒ.iiijreg.et · ij. pal · St ſic
eſt in eccia chꝛiſti.nã pᷣmi rectoꝛes eiꝰ optim
fuerũt ſqʒ apłi et ſucceſſoꝛes eoꝝ multi intin ꝙ
fere in oĩb eccijs deꝰ miracula faciebat ex eoꝝ
meritis h mõ multi faciũt mirabilia q; peꝛ mo
dos mexcogitatos et mirabiles ſubꝛipiũt ſim
pliciũ bona · Sffraym qᷓſ auis euolauit ⁊c
Hic ponit᷑ qnta mutatõ qᷓ fuit in ppło iſrael· ·
a fecuditate ꝓlis in ſterilitate.õ ſubdit · abſq;
liberis eos faciã G̊ aut miſtice rept in młtis
miſtris eccie qᷓ nec vbo p̃ᷣdicatõnis nec exeplo
bone actõis faciũt liberos ĩ eccia dei h magis
p ſuã malã vita faciut filios inferni.

SX

ca·et triba alijs ſequentibo arguit᷑ in
Sratitudo ꝓpłiiudaici de duñs bnß
eijs ſibi collatis ꝑ quã ſigniſicat᷑ ingẽ
titudo chꝛiſtianoꝝ de bnſicijs dei maioꝛibo ſibi
collatis p chꝛiſtũ.In hoc aũt capło deſcribituꝛ
bñſiciũ diumũ quo ꝓpłm iudaicu introduxit in
terrã lacte et melle fluente· de q̊ bñſicio ille po
pulus ſuit ingratꝰ.nã pꝰ moꝛtẽ ioſue cito decli
nauit ad ydolatriã. vt ptz in libꝛo iudicũ et ĩ li
bꝛis regũ · Der ioſue qui ppm ĩ terrã ꝓmiſſio
nis introduxit· ſigniſcat᷑ xpc q̃ p paſſionẽ ſuaʒ
aditu terre viuetiũ nobis aperuit et illic ĩ aſce

ſione ſua veteris teſtpres ſecũ duxit · ſ̊ poſtea

ſatis cito aliqᷓ de ppło chꝛiſtiano taq; in Sti tan
to bñſicio declinauerũt ad hereſim · ·· hebion ⁊
cherintꝰ ⁊ ſequaces eoꝝet ̊ fuit a tpe apłoꝝ
apter qð beatꝰ iohes ad illa hereſim extinguẽ
dam in pncipio ſui euagelij declarauit in chꝛi
ſto diuinã eſſe naturã qð illi negabantpoſtea

vo fuerũt arriani mamchei ⁊ alij mkti qᷓ diuer

ſas hereſes ndiderut· Q K.
KFcut mane tranſijt pertranſit

tudo ſecuda bin oꝛdinez ſcribentis .·
fuit tñ pꝛioꝛ ſᷣim oꝛdineʒ tpis ſcʒ de

4 2 — . „ —
beneſicio eductõis de egipto· et deductõis p

deſertu et nutritõis mãna celeſti qᷓbus ingrati
fecerut vitulũ flatilem et eũ adoꝛauerunt et
poſtea ad illꝰ ſibitudmeʒ ieroboam rex ilrael
duos vitulos aureos fſecit et ad oꝛãdũ eos po
pulum mduxit · vt habet · iij· res · xij. apt qð rex
et ꝓpłi traſlati fuerũt in aſſyrios:iiij reg· xviij
Et ſic dici᷑ hic· Siẽ mane tranſijt ptranſit rex
iſrael p hãc aut ingratitudine ppłi iſrael ſigni
ſicat᷑ mngratitudo religioſoꝝ. ꝗᷓ̃ de ſeculo tene
bꝛis culpe et ignoꝛantie pleno tãq; de egipto

vocati ſunt ad locuũ religionis ſanctum· 2 bi

FItis frondoſa irael c]. In hoc

rex iſrael c Mic arguit᷑ ingrati

Sn
—

nutriti coꝛpaliter et frequent magis laute qʒ i

domib paternis ⁊ etiã ſpnaliter mãna eucaxi
ſtie et ſpualib documentis et ſanctoꝝ vroꝝ

exepł· et tñ alqᷓ bñficion iſton ingti zuertut

ad ydolatriãcuiuſmodi ſunt carnales et gulo
ſi lacientes de vetre ſuo deũ ſuũ · ſ dicit phil.
inj. Quoꝝ de“ vent elſt· et ꝗpꝛietarij qᷓ deu ſuũ
faciut de auro et argento abſcondite ſublato.
et ſic ð alijs ꝗapꝑt qð captun ducunt᷑ ab inimiciſ

ad terra tenebꝛoſam ⁊ optã moꝛtis caligine
Hic arguit᷑ tercia ĩgtitudo ꝓpłiiſra
el ð duob bñſicijs a deo patriarche
Peꝛmũu eſt q i vtero matris ſupplãtauit eſau
fratꝛẽ ſuu·qð notat᷑ cũ dicit in vtero ſupplan

Efraym paſcit ventum ꝛc ·.
ſacob collatis ꝓ ſe et poſteris ſuis;

tauit fratre ſuu · Moꝛaliteꝛ aũt ſiue nuſtice p

rebeccã matre eccia militans ligniſicat᷑ rebecca

nanq; patientia interpᷣtat᷑ eccia vero militãs ex
ercitata fuit ĩ patientia:· pmo ĩ pſecutõne uide⸗

oꝛum·ſecudo ĩ pſecutõne tyrãnoꝝ· ⁊ tercõ ma

gis erit in pſecutõne antichꝛiſti et ſa tellitũ ſuo

rũ. ꝗpter qð dici põt patientia in abſtracto· ſiẽ
notabilit largus ipa largitas noĩiatł᷑ licet autẽ
om̃s chꝛiſtiani tam bomi q́ʒ mal ſint pꝑ baptiſ
mũ regeneꝛati·tñ adhuc vſq; ad moꝛte qdðamõ
ſunt in vtero eccie·nã moꝛs ſanctoꝝ dicit᷑ eoꝝ
natale q tuc ex eccia militante naſcunt᷑ ad vitã
gioꝛie· Sic igit᷑ boni qui p iacob ſigniſicant᷑ et
mali per eſau ſigniſcati· m ulud malach· ja

cob dilexi eſau vero odio habui dicit dñs . ĩ vte

ro matris ſeſe colldunt:q; moꝛb diſſentiunt
ſed boni malos ſupplantat· na in pᷣſenti merent
ad głaʒ exaltari qua mali demerent᷑ puari:Se
cundũ bñſiciũ ip iacob patriarche collatũ fuit
in hoc ꝙ iam adultus luctauit cũ angelo ⁊ be
nedictõem obtmuit ab eo geñ xxxiqð notat᷑
hic cũ dicit᷑ · et mn ſoꝛtitudine ſua direct?eſt cũ
angelo ⁊c moꝛaliter hoc faciũt boni p iacob
ſigſicati:nã i pᷣſenti meret᷑ ad angeloꝝ oꝛdies

exaltari ·)¶ M. X1II.
QFomeeffraytfi .

tur mgtitudo ꝓPłi iſrael de duphei
benehcio dei · quoꝛũ vnũ erat pᷣteri
tum tpe oſee ſez beneſiciũ eductõia
de egipto ſub pacto ſeruiendi deo et tñ taqᷓ;
mgratus młtipliciter recemnt ab eo· h̊ q iſtud
moꝛalilatũ eſt ſupꝛa xjca.ideo ptrãſeo· Se
cundu veꝛo beneficiñ eꝛat adhuc tpe oſee futu
rum qð ponit᷑ verſus hine c De manu moꝛtiſ
liberabo eos de moꝛte redimaʒ eos ⁊c qð ex
ponunt iudei et aliqui doctoes catholici hteꝛa

liter de libeꝛatõne ꝓpłi de captiuitate babilomiſ

ego aũut ad literã expoſui de liberatõne natuꝛe

humane acoꝛruptõne · que fſutura eſt p reſurꝛe

ctionem hommu ad vitã immoꝛtalẽ inchoata

tn fiut in reſurrectõne chꝛiſti · apter qðᷣ cũ eo
ſurrexerunt młta coꝛpa ſanctoꝝ vt dicit᷑ math

xxvij et ſic expõ mea reſpectu aliaꝝ eſt ſpũał

nec apparet mibi aua ↄuenientioꝛ ponenda
riat ſamaria quomiaʒ ad ama
ritudinem concitauit deuʒz ſuuʒ
2C ]· Mic ad literam ponit᷑ cõcluſio
relſpectu pꝛecedentiim· que dicta

ſunc de captiuatõne decem tribuum in quoꝛũ
regno ſamaria metropohs erat et in ea ydola

tria vigebat. Nloꝛaliter aut per decem tribus
ydolatras ſignificat᷑ ydolatrantiuʒ vmuerſitas
eo ꝙ denaruis eſt numerus pfectus et limes
numeroꝝ quia nueri ſequentes ſunt replicatõ
nes ip̃uis vel partium eius vndecim emm eſt
vnus et decem · duodecim duo ⁊ decem . ⁊ ſc cõ
lequenter vſq; ad viginti · id eſt · bis · x· trigita

ter decem et ſic conſequenter. k7git᷑ per deſtru⸗

ctõnem decem tribuu ſigmiſicat᷑ deſtructõ om
nmium ydolatrantuim quod iam ꝓ maioꝛ par
te factum eſt p pꝛedicatõnem apoſtoloꝛuʒ et
alioꝛum ſequentium· naʒ ydolatria ceſſauit per
mundu exceptis qᷓbuſdã barbaris:et paucis q̃ᷓ
dicunt᷑ habitare uxt᷑ polũ articũ. QOuertẽ iſ
rael ad dñm ad literã ꝗpha denũciat popu
lo ſuauitatẽ diume mĩe poſtqm denũciauüat ei
mbtipłer ſeueritate ſue uiſticie·moꝛe boni ſama

ritani pꝰ vinũ moꝛdicatuiũ infundes oleũ le⸗

nitiuũ · Sciendu tñ ꝙ hebꝛei et aliqui doctoes

cathobci totũ iſtud capłm exponũt literalter
de liberatõne ꝓłi undaici a captiutate babilo⸗
nica ego aũt ip̃m expoſui ad literã de liberatõ

ne pri per chꝛiſtũ facta:et ideo mea expoſitõ
ſpualis eſt reſpectu aliaꝝ ꝗpter quod de alia

pertranſeo: q mihi non occurrit conuemen

tioꝛ hic ponenddz.
Sphicit oʒee proppeta

iIncipit iobel proppeta

Erbum domm quod fa:
„ ctuʒ eſt ad iohel ⁊c Sequi

tur. reſ iduum eruce come
dit locuſta 1c · Per iſta q̃t
tuo: coꝛrodentia terrenaſcetia
MW regno indee ſigmſicant᷑ mi
ſtice quattuoꝛ vaſtantia viriditate virtutu in
regno aie que ſunt delectatõ mala in appetitu
conſenſus in opus peccati:opis 2ſummatio et
ſequẽs cõſuetudoõ ſubdit expgiſcimi ebꝛij
quia ſicut ſomnus tenet ſenſus igatos ⁊ ebꝛie
tas rõneʒ ſic conſuetudo pꝛaua tenet hommeʒ
in pẽto ligatũ. ꝓp ter malũ habitu melmantem
deo ſubdit FHlete ⁊ vlulate omes qu bibitis
vmũ m dulcedme p vmi potatione que maxi
me decipit intelligit vſus indebitus alioꝛum

—

—

— — ——

„6 — — — —,,—,— —

0

ſa⸗
gen
me,
hi
i
in
in
ti
de
he
ne

ri
m

c

belectabilium carnis et mũdi. q; pijt ab oꝛe
veſtro rlicet ad hoꝛa delectent tn imppetuũ
cruciant· Cens em aſcendet ſup terra nmul
titudo ſpirituũ malignoꝝ q̃ ðe gens eo ꝙ gẽ
tiles eos antiquitꝰ in ydolis colebant. foꝛtis
iob· xlj nõ eſt ptas ſup terrã que ei compet
innumerabił . qꝛ młtitudo demonũ eſt valde
magna.·ðꝛ em marv. ꝙ m vno hoſe erat legio
demonũ · Dentes eius vt dentes leonis per
qdð ſigniſcat᷑ crudeltas demonu Poſuit vme
am meã in deſerto ꝓ vmeã ſigniſcat᷑ ecckia q̊
ad cleru et religioms ſtatus p ſicu eo ꝙ dulce⸗
do deuotõms eſſe debet in rehgioß· Nudam
ſpoliauit eã videlʒ bomis gratiutis· albi facti
ſunt rami eius ·vulnerata m naturalib qᷓntuʒ
ad malos cłicos et religioſosideo ſbᷣdit Pla
ge qſ vᷣgo accmcta ſacco ſup viru pubertatis
tue.i puata amplexibo ſpond tui ieſu xpi De
rijt ſacriſciũ ⁊ libatio de domo din p ſacriſci
um intelligit᷑ coꝛpꝰ dñnp libatione ſãguis: que
quantũ ad malos ſacerdotes qui indigne cele
bꝛat · ⁊ uidiciu ſibi manducãt et bibũt perit.ðo
ſubdit· et luxerüt ſacerdotes deberẽt lugẽ
Depopulata eſt regio qp licet multi ſunt de
eccia nuo pauci tñ reſpectiue merito. deuaſta
tũ eſt triticũ i eccie debꝛtũ nutrimentũ gpter
bone pᷣdicatõnis deſectu. Qõfuſum elt vmuz

et elanguit oleũ q; vmũ caritatuie coꝛrec tio
nis 2 oleu pietatis multũ deſiciunt in plurib-

eccie platis. deo ſubdit · Aſuſ ſunt agricole i.

pdiatoꝛes doctoꝛes 1 ſacrameta mmutrãtes
qq petiſt meſſis ſ.bonoꝝ openꝝ ꝗpter eoꝛuʒ
defectu in vita prer et doctrina· ſubd vñ

nea Zfuſa eſt ieccia ⁊ ſicus elanguitideuo
tio religionis euanuit Malogranatu palma

⁊c piltas arboꝛes ſigſcant plone diuſe in bo

no dimmute deo ꝛcludi 2fuſum eſt gaudiũ
a hilijs hoĩm· Accmn Site vos ⁊c]· Mic inducunt᷑
eccie mmiſtri ad emendatõnẽ vite p opa pnie

cũ da. Accmite vos a2 plagite ſacerdotes c

vt ſitis alijs exemplũ boni ſicut fuiſtis occaſio
mali: qm interijt de domo dei vri ſacrifau et
libationeukariſtie debita oſecratio p indeuo
tionẽ veſtrã. Sanctificate ieiumiũ p intentõ
nem recta ad deũ· ⁊ nõ icut ypocrite qᷓ̃ eximi
nant facies ſuas vt pareant hommibo ieuman⸗
tes vt ðꝛ· mat· vj· vocate cetu c i. 2gregate

ſubditos veſtros in caritate· et clamate ad do

mmũ ꝓ deuotã oꝛõnem · q; ape eſt dies do
mmi /idies moꝛtis in qᷓ venit dñns ad pticula:
re uidiciũ moꝛitis· Nunqd nõ coꝛã ocłis ve
ſtris alimẽta pierunt ·ſ.ſacre ſcpᷣture et euka
riſtie pceptõne·qd.ſic na in eccia pmitiua fide
les cõicabant q̃tidie· nuc aut vix ſemel in anno.
Oõputruerũt uimeta mn ſtercoꝛe ſuo · ¶reg
tumẽta in ſuo ſtercoꝛe putreſcere eſt carnales
boĩes in ſetoꝛe luxurie vitam finire· demolita

funt hosrea c i doctoꝛes et p̃dicatoẽs p ma

lam vitã in q̃b tñ debet reponi victualia ſide
liũ verbi et exempli:idðo ſequit. Quid ĩ gemu
it aĩal ⁊ mugierũt greges aꝛmeti .vſimplices
ſdeles quare paſſi ſunt detrimentũ boni:⁊ ſbᷣ
ditur reſponſo· Quia nõ eſt paſcua eisiexe
plum bonũ vite et doctrine a ſupioꝛibo ſuis.
apter qðᷣapheta recuerit ad dominũ dicẽs· ad
te dñe clamabo ·⁊ ſubdit᷑ cauſa cũ dicit᷑ quia
ignis ſ auaricie ⁊ laſcinie comedit ſpecioſa ]
ſeʒ eccpie qᷓ ſunt derici ⁊ religioſ ⁊ p oñs alios
iðᷣo ſubdit᷑· Et flama ſuccendit omia ligna re
Sionis ꝛc]· St qi hoc malũ ꝓuenit a maioꝛi
bus· deo ſequit᷑· exiccati ſunt fontes ·i· plati
doctoꝛes ⁊ pdicatoꝛes qui p indeuotõeʒ ſunt
exicati. ⁊ ſic nõ intendunt ſidelium ſaluti

Kinte tuba in ſvon .Hꝛecedens
capłm expoſtũ eſt miſtice ð vaſta
tione ecckie p culpã. ido p̃ᷣſens capi
ulum conſequenter eſt exponendu

miſ tice de eius expiatõne p penaʒ qð maxime

hfiet in antichꝛiſti pſecutõne ꝗᷓ erit ad purgatõz

electoꝝ· Sic igit᷑ dici᷑· Qanite tuba ſcʒ pᷣdica
tõnis de qᷓ ellviij quaſñ tuba exalta voce tuaʒ.

Im ſyon lim eccłia:⁊ quid ſit pᷣdicandũ ſubdi
tur. q vemt dies dñ i. punitõis eius p anti
chꝛiſtũ q̃ m dicta purgatõne erit eiꝰ inſtrum⸗

tum nã deꝰ ita potens e ⁊ bonus ꝙ hoĩm mak
volutatib vtitur ad bonũ vt ſeuicia tyranoꝝn

ad glłam martiꝝ· Quaſi mane expanſum ⁊c 4
qð velocit᷑ videt᷑ ab oꝛiẽte in occidetẽ · ⁊ ſic erit
aduẽtꝰ exercitꝰ antichꝛiſti. Similis ei nõ ſu
it q; nunq; talis pſecutõ ſuit. Knte lacie eiuſ
ignis voꝛãs ]hoc dicit᷑ de pᷣnũcijs antichꝛiſti.
Let poſt eũ vꝛẽs flamana pꝰ antichꝛiſti moꝛ
tem erit ignis ↄ flagratõnis elemetoꝝ· Qua
ſi oꝛtus voluptatis tra coꝛã eo ⁊c] nã ſtatꝰmũ
di erit valde delec tabils añ pſecutõnem anti
chꝛiſti reſpectu tpis ſue pſecutõnis. appoſitis
em̃ iuxta ſe ↄtrarijs maioꝛa ⁊ mmnoꝛa viden?
pᷣmo elenc. neq; eſt q̃ effugat eũ /ypbole elt ·
qʒ pauci effugiet euis manu.· Quaſi aſpectus
equoꝝ ⁊c ·na antichꝛiſtꝰ ⁊ eius exercitꝰ erunt
valde terribiles ĩ aſpectu ⁊ veloces in diſcurſu
LSiẽ ſonitꝰ flame ignis deuoꝛãtis ſtipulã c .
qꝛ ſẽ ſtipula nõ põt reſſieꝛe f lame. ſic nec ſide
les antichꝛiſti woletie Deospal defenſonem.
h tiñ p patĩe virtutẽ · Vni in vijs ſuis gradiẽ
tur ꝛc] ꝙ ſatellites antichꝛiſti in malis ſuis ꝓ
ſperabunt · Sed qm̃ pena cõmmata aliqn p pe
nitentiã tolli᷑ v minuit᷑ iõ ſubdi Nuũc & m
toto coꝛde vr̃o Zuertimi ad me dicit dñs ⁊c].
&t qm dñs poſt tẽpeitatẽ trãquillũ facit ⁊ pꝰ
lacrimatõem ⁊ fletũ gaudiũ ⁊ exultatõem in:
fundit · vt dici᷑ thob. i. ideo fumta tribulatõne
antichꝛeiſti vel cuiuſlibʒ alteriꝰ tyrãni pſeq̃ntiſ

82

eccleſam põt dici qd poſtea ſubdit᷑. Zelatus
eſt dñs terrã ſuã ·reccłiam ſuã· et pepcit po⸗
pulo ſuo ·nã citra 2dignũ eſt euis punitõ· 1
dixit populo ſuo ecce ego mittã vobis frume⸗
tũ et vmũ ⁊cc p qᷓ ſigniſcant᷑ diume ⁊ſolatio:
nes que dant᷑ ſdelib poſt pſecutõnes: et non
dabo vos vltra ogpbꝛũ . qð ven eſt ſimgulaꝛi
ter de pſecutõne antichꝛiſti futura:q; poſt illã
nõ erit alia· et eu q̃ ab aquilone eſt c]· idya
bolum bᷣm ilud hiere. j· ab aquilone pandet᷑
omne malũvel p hoc intelligit᷑ antichꝛiſtꝰ in
quo erit dyabolus. ꝓcul faciã a vobiseos ĩ
infernũ retrudendo · Eaciem eius ↄtra mare
oꝛientaleqð eſt mare moꝛtuũ ꝗpter qð ſigni
ficat infernũ: et aſcendet fetoꝛ ⁊c ·iipᷣius an⸗
tichꝛiſti et exercitus ſui qui ꝓ magna pte cuʒ
ip̃ᷣo antichꝛiſto fulmmabit᷑ et coꝛpa ſulmmata
hoꝛribiliter fetent · exulta et letare tu eccłia
nolite timere aĩalia regionis i. vos fimpli⸗
ces chꝛiſtiam · q; germmauerunt ſpecioſai.
clerici ⁊ hlie ſyõ exultate .ivos ſilij eccłie · q
dedi vob doctoꝛẽ · iuſticie ſcʒ helyã et enoch ·

et ðᷣſcendere faciet ad vos imbꝛẽ · i.doc trinã

ſalutifera· ſic a pncipio.ſcʒ eccłie quo tpe vi

gebat pᷣdxatio apłoꝝ· Et reddã vobis annoſ

qͥs comedit locuſta q; poſt moꝛtẽ an tichꝛiſti
dabit᷑ tps penitendi deceptis ab ipᷣo · et non
Zfundet᷑ pyłs meꝰ in ſempiternũ.nã antichꝛi
ſti pſecutio erit vltĩa. St erit poſt G̊ effundaʒ
de ſpuũ meo ſup omnẽe carnẽ .nam antichꝛiſto
moꝛtuo omes gentes uertent᷑ ad cheiſtu· et
dabo ꝓdigia in celo et m terra ⁊cſcʒ in aduẽ
tu chꝛiſti ad indicium venientis·
Via ecce in diebus ulis ꝛc .
In hoc capło ponit᷑ ꝓceſſus iudicij
finalis in quo nõ occurrit nubi alia
expoſitio conueniens q́; liteꝛ alis:
ideo pertranſeo.
Sxplicit iobel proppeta

Zmeipie amos propheta

Srba amos c Sequitur
Super tribus ſceleribus
damaſci· Per damaſcũ q̃ ĩ
pᷣtatur bibens ſanguinẽ ſigſi
catur oppꝛeſſoꝛ in nocentũ q;
manducat et bibit ſanguineʒ
eoꝝ p ta ⁊ qᷓttuoꝛ ſcelera q̃ faciut ſeptẽ ſigſicat᷑
vniuerſitas ſeptẽ vicioꝝ · ſẽ dicit greg omeb.
xxv· Septẽ igit demoma ma ria habuit qᷓ vniũ
ſis vicijs plena fuit· t ſc oppꝛeſſoꝛ mnocentũ

dicit plenꝰ omĩb vicijs: umultis. non ↄuertã

ei ··q; talis qᷓntũ eſt de ſe indignus eſt niſeri
coꝛdia dei licet aliqñ ↄuertat eu ex gratia ſpe
ciali · eo ꝙ triturauerit in plauſtris ſerreis

id eſt nimis crudeliter tractauit galaad id ẽ
cõitatem innocentũ:mterp̃tat᷑ ei galaad acer⸗

uus teſtimonij ꝓ mnocentibo vᷣo ↄtra oppꝛeſ
ſoꝛes eoꝝ ẽ aceruꝰ magnus teſtimonioꝝ m ſa
cra ſcriptura ⁊ dcis ſanctoꝝ· et mittã ignẽ m
domũ aʒael · p azʒael qui rex erat damaſci in tel
ligit᷑ pᷣncipał inter oppꝛeſſoꝛes innocentũ et p
domũ eus ſatellites m oppꝛimendo innocetes
et p benadab q̃ fuit filius eius oppꝛeſſoꝛis imi⸗

tatoꝛes oes iſtos deuoꝛabit ignis gehẽne ⁊ cõ

ſibes. St ↄterã vecte damaſci i· foꝛtitudinem

oppꝛeſſoꝛis: inocentũ tẽpalẽ · et diſperdã habi

tatoꝛẽ de cãpo ydoli i de poſſeſſione oppꝛeſſio
ris dicri qᷓ taq; ydolu honoꝛat᷑ a ſatellitibo ſius
et tenentẽ ſceptꝝ dommiũ de domo volu

ptatis i.domo oppꝛeſſoꝛis in q̃ delicioſe viuit
de bonis alienis · Vñ cõiter ðr de vmo p̃cioſo ·
qʒð eſt vmũ p̃ᷣdonũ · et tranſfert᷑ peks ſyrie cy⸗
renẽ · p ſyriã q ſublimtas mterp̃tat᷑ ſupbia ſi⸗
ſicatcyrene vo interpᷣtat hereditas:De ſupbo
vo ðr ecci·xix ·. Hutredo ⁊ vᷣmes hereditabunt

illu. ITgit᷑ ppłs ſyrie tranſ fert ⁊ cyrenẽ qn ſupb⸗
morit᷑ et tradit vmb coꝛ rodend? Supttri
bus ſceleribo gaze et ſup quattuoꝛ nõ cõuertaʒ

⁊c ¶Exponat᷑ ſiẽ in pte pcedenti DPer cimtates

philiſtmoꝝ hic expꝛeſſaſ ad literã ſigmiſicantur
eaꝝ habitatoꝛes qᷓ udeos ſugiẽtes a facie cal⸗
deoꝝ vendiderüt ydumeis cum tñ debuiſſent
eis dare patrociniũ Moꝛaliter aut p iſtos phi

liſte os ſignificant᷑ illi ꝗᷓ recipiunt ad religione

fugientes de ſcho incentuia vicioꝝ. ⁊ tñ faciũt
eos peioꝛes q; añ·qð ſit anqñ p nimũ rigoreʒ

q̃ facit eos apoſtataè et ſigſicat᷑ ꝑ gaʒã q̃ mter⸗
pꝛetat᷑ robuſtaaliqñ vo p nimu relaxatõnem

ad carnalia et ſigſicat᷑ p acharõ q̃ interpᷣtat᷑ pa⸗

fſcua·aliqñ vo malis exemplis ſupion ſignii
cat᷑ p aſcalonẽ qᷓ mterpᷣtat᷑ ignis in ſamis anqn
vo moꝛdinato zʒelo ⁊ ſigniſcat᷑ pꝑ aʒotu q inter
pᷣtatur igms patruelis mei· ꝗpter qð dñs pe
nam itis ciuitatib cõmmat. Sug triby ſce
leribo tyri τ. Moc exponat᷑ vt ſupꝛa Scienduʒ
ꝙ tyrij eande crudelitatẽ fecerũt ad literã fugi
tiuis de iſrael ad eos ꝓpter qð eande pena me

ruerunt cũ philiſteis· ⁊ eadẽ eſt moꝛalitas que
pomt᷑ pcedeti pꝑte· h addi᷑ ſup maliciã philiſti

noꝝn qʒ ſeq̃tur. ⁊ nõ ſint recoꝛdati federis fra
trũ .·.i caritatis fraterne in bñ regedo ⁊ nutriẽ

do fugietes ad eos de ſcho⸗ up tribo ſeele
ribe edõ ·Sxponat᷑ vt ſupra. Edom aũt ſangui

neuſ ĩterp̃tatur · ꝗpter qð detrac toꝛe ſigniſcat

qᷓ paſcit᷑ niman ſangume q́s gladio lingue ne

cat · Pſal lvj· Lingua eoꝝ gladius acutꝰ. 1deo

ſubdit· eo ꝙ pſecutus ſit in gladio fratrẽ ſuũ
d e · ꝓximu· et tenuerit vit furoꝛẽ ſuũ q; tłm

ira nõ qᷣetatur q; diu vixerint· ꝓpter qð eſt ira

demonis ⁊ nõ hois Sup truv ſceleribe ſilio
rum amon ⁊c exponat᷑ vt ſupꝛa p amon qui

— —— — ⏑, S–μ- —2 . ͥ̃—N—

de
er⸗
lſ⸗

tel
tes
mn⸗
165
en
ſio

lu

mnterpꝛetat᷑ populus meus ſignificãt᷑ clerici et
religioſi qui ſunt vnus ꝓpłus mquantũ clerica
tus dnudit ꝛtra laycatu · eo ꝙ diſſecuerĩt pꝛe
gnantes galaad p q̊s ligniſcant᷑ paupes re⸗
ligioſñi pati fructiſicare in eccleſia dei·hᷣ cderici ⁊
duntes religioſi mali diſſecat eos impedienteſ
pᷣdicatõnes eoꝝ ⁊ ſiia confeſſionũ· ad dila⸗
tãdum terminũ ſuũ ·ifamã ſuã pᷣncipatum vł
queſtũ · Et ſuccedã ignẽ .· gehenne in muro
rabbe ·iſupbie eoꝝ nã rabba magna ĩterp̃tat
Lindie bell. i · finaus iudicij m qua dñs pugna
bit 2tra ſupbos· ⁊ ibit melchõ ĩ captiuitatẽᷣ
p melchon·q̃ rex eoꝝ interpᷣtat᷑ dyabolꝰſgniſi
cat᷑ · de quo dicit᷑ iob · xljp̃e e rex ſup ões nlios
ſupbie · in captiuitatẽ ſmferni nã data ſnĩa
finał iudicij· cũ ãgeł ſuis ⁊ alijs dãnatis min ĩfer
no retrudetur. . M· RX
Soeec dicit dommnus ſuper tribuſ
ſceleribusmoab ⁊c · Sxpo nat᷑ ſiẽ
ca·pᷣcedenti:qᷓntũ ad tria⁊ quattuor
celera· eo ꝙ incenderit oſſa regis
ydumee · Der moab q ex pre interpᷣtat᷑ q̃libet
blaſphemꝰ ſignificat᷑· Vn blaſphemis ðꝛ jo· viij

Vos ex pr̃e dyabolo eſtis · Per regẽ ydumee

põt intelligi chꝛiſtus q̃ eſt rex oĩs terre · Der
oſſa vo intelligit᷑ foꝛtitudo ſue duimmitatis quã
impugnant blaſphemi et maxĩe iudei ſaraceni

et heretici multi · St mittã ignẽ ſmn moab ⁊ de

uoꝛabit edes ſcarioth q̃ ſonat opida ꝑ que ſis
ſicant᷑ hereticoꝝ ↄuenticula· ⁊ moꝛiet᷑ in ſom
tu moab /ji:im ſonitu belli ſpirituũ malgnoꝛuʒ
⁊tra ipᷣm · ⁊ diſperdã iudicẽ c.]·i . hereſarchaʒ
et diſcipulos euns Sup tribo ſceleribe uda 2c
p iudã q̃ conſiteſ interpᷣtatur qᷓubet ꝓpocrita ñ.

Sniſicat᷑qſtetur ſe noſſe deũ:factis aãt negat
eo ꝙ abiecerit legẽ dñ c ypocrita eiʒz abicit

lege dñi ꝓ ſuas ſictões ſalſas· Deceperũt eniʒ
eos ydola ſuaſ ambitio ⁊ auaricia:ꝗapter que
hingit ꝓpocrita. poſt q̃ abierũt pres eoꝝ /ſ· ꝓ
phete feia pſeudo apłi. Et mitta ignẽ in iuda
C·na ignis gehẽene deuoꝛa bit ypocritas ⁊ ſe
q̃ces eoꝝn · Sup trib ſceleribo ilrael p i rael
q̃ deũ vidẽs interpᷣtat᷑ clerus generałbr coluit

vitulos aureos· vt habet · ij · Re·a·mjſc modo
derꝰ ꝓ magna ptenã pꝑ vitulũ ſignificat᷑ carni/
petulantia:⁊ pꝑ aurũ auaricia q̃b vicijs młti de

clericis ſunt mtenti eo ꝙ p ſua auariciã frequen
ter ſbuertũt iulſticia · õ ſbdit · ꝓ eo ꝙ vendide
rit argẽto iuſtũ ·.i iuſticiã eã m indicio puertẽ
do ex alle gatõe fła aduocatoꝝ ⁊ ĩclinatõe ma
la uidicu cupidoꝝl ⁊ paupem ꝓ calciametis pi.

ꝓ re modica paupere ⁊denantes · ⁊ wa humi

lium declin atq; faciut eos declinare · a ſtrata

pubhca ꝗapter magtudinẽ ⁊ multitudinẽ erũ

ſuoꝝ ⁊ famuloꝝ · ⁊ filius ac pr jerũt ad puel⸗
lam·.·.i:ſacerdos ⁊ clericus declimnauerüt ad lu⸗

xuriã· vt violaret nomẽ ſanctũ meũ miran

em̃ aliqñ lici ⁊ ſcãadalʒant᷑ ð ̊ ꝙ dñs pmittit ſ.
bi ſeꝛuiri a talibus miniſtris in altari· t ſup
veſtimentis pignoꝛatis accubuerũt ſunt em
aliqui ſacerdotes intin cupidi ꝙ a pauperiboſ
bi ſlatiſ facere nõ potentibo accipiũt ab eis veſti
menta neceſſaria ꝓ pignoẽ cũ gratis eis debe
rent remittere · ¶Ego auteʒ Elc iuxta cleri

maliciã ponunt᷑ dei beneficia clericis collata vt

oppoſita iuxta ſe poñta magis eluceſcãt dt pꝛi⸗
mo ponit᷑ vnũ benſiciũ cõmune oĩm cum dicit᷑
Eso aũt extermiaui amoꝛreũ ⁊c 'amoereꝰ
mterpᷣtat᷑ amare loquẽsideo ſigniſicat dyabo
lum amaritudineʒ peccati homibo pſuadenteʒ
pe eſt etiã foꝛtis ꝑ potentiã et altꝰ p ſupbiam
tñ extermĩatꝰ fuit p chꝛiſti moꝛtẽ et ſubditur
beneſiciũ ſpeciale clericoꝝ cu dicit ·¶ Sgo ſuʒ qᷓ
aſcendere vos feci de ſtatu laicali tenebꝛoſo p
ignoꝛantiã ad clericale dignitatẽ et ſcientiã·
eduxi vos in deſerto xl · annis p numerũ qua
dragenariũ ſigniſicat᷑ plectõ pnie q̃ debet eſſe
in miſtris eccleſie· vt poſſiᷣretis terꝛã amoꝛ⸗

rei riceluũ empireu a quo deꝰ deiecit dyabolũ

per armoꝛreũ ſigmſicatũ vt pᷣdictu ẽ· et ſuſci
taui ð nilijs veſtris ꝗphetas ·i. p̃dicatoꝛes: et
de iuuenibus veſtꝛis naʒareos /i.religioſos
Lnunquid nõ eſt ita·qdi:. ſic eſt maniſeſtũ ꝙ
nõ põt negari · nã patʒz omĩbo ꝙ de clero multi
facti ſunt pᷣdicatoꝛes ⁊ multi religioſ et api
nabatis naʒareis vinum ·id elt · religiolos in⸗
duceba:tis ad vota ſua tranſgrediedum ſicut
faciunt aliqñ mali clerici · et ꝗphetis mandaba
tis dicentes ne ꝗꝓphetetis nam aliqñ pᷣlati du
ri ⁊ ſacerdotes ⁊ curati p̃dicatoꝛes pauperes
impediũt ab actu pᷣdicandi·⁊ ſubdit pena deli
cti cum dicit Ecce ego ſtridebo ſup vos ⁊c·
.1 ẽ Zuiter pumã· ⁊ peribit ſuga a veloce c]
q; nullus dei punitõem põt effugere pꝑ veloci

tatem vel foꝛtitudinẽ ſeu parmoꝛu ðᷣſenſionẽ

vel equi foꝛtitudineʒ ſeu p ammoſitatẽ vł quẽ
cunq; aliĩ moduũ ſiue vr· )OX FII.
Vite verbuz quod locutus eſt

dommus ſuper vos filij irael

In fine pcedẽtis capituli oſtenſum

eſt ꝙ punitõ clericoꝝ maloꝝ eſt in

eeuitabił · hic ondit ꝙ ẽ rõnabił.⁊ G̊ ꝓpi maior:

ingtitudmẽ eoꝝ de bñſicijs duns cu dicit᷑ in ꝑ
ſona di · Tmmõ vos cognoui.iad nihi mi

niſtrandu vos elegi· idcirco vintabo ſup vos

om̃s mmiqᷓ̃tates veſtras ita ꝙ nihil remanebit

impunitu:. Nunqd ambulabunt pariter due
mi eis ↄuenerit.q·d. ſic clericꝰ malus nõ ppot

cũ deo ambulare:qꝛ non ↄfoꝛmat᷑ voluntati di
uine · Nunqd rugiet leo m ſaltu c totum
iſtud ponit᷑ ꝓpter illud qð poſtea ſubdi᷑ Ru
giet leo quis nõ ti mebit· Der leonẽ chꝛiltus
ſigniſicat᷑ de q̊ deit᷑ apoc v· ca· Vicit leo ð tribu
unda · †pſe vero terribilit rugiet in finali iudicõ

gebhenne.

et iſte rugitꝰ eſt valde timendus et ſpecialiter
clericis peccatoꝛibquibo p ſcripturas ꝓphetaꝝ

eſt nunciatus ideo ſubdit᷑ Dñs deus locutuſ

eſt q̃s nõ ꝗphetabit . ꝗphete em fuerũt oꝛga

na duina· et ideo ſpuſancto inſpirati nõ pote

rant nõ loqui:ſiẽ nec oꝛgana materialia pnt re
tinere ſonũ cũ fuerint inſufflata. RKuditum
facite . Mic oſtendi᷑ punitõ maloꝝ clericoꝝ ra
tõnabilis ĩ reſpectu culpe laicalis cu dic᷑ Au
ditum facite m edibo azoti . qᷓ interp̃tat᷑ mcedi⸗
um . et in edib egipti ·. que interp̃tat᷑ tenebꝛa
ꝗpter qð piſtas edes ſigniſicat᷑ uerſatõ laico
rum qui carent luce ſciẽtie.⁊ ↄmuniter incenſi
ſunt igne cupiditatis et luxurie ̊ multoplꝰ m
cenñ ſunt mali clerici ·do ſequit᷑. ¶ õgregamĩ
ſup mõtes ſamarie ·p qͥs ſigniſicant᷑ eccie pllati
eo ꝙ ſamaria interpᷣtat᷑ cuſtodia dñi · et vide
te inſanias multas q̃s ſlaciut mali p̃lati ⁊ eoꝝ
clerici · et ſubdit᷑ pena cũ dicit· Tribulabit᷑ ⁊ cir
cuiet᷑ terrai eoꝝ cupiditas terrena tribulabi:⸗
tur infſerni pena:.qꝛ tñ aliqui ſunt boniſubdi?.
Quo ſi eruat paſtoꝛ ð oꝛe leonis·i.dyaboli.
ſiẽ dicit · ·pet · v· Aduerſarius veſter dyabolus
tanqʒ leo rugiens circuit querẽs quẽ deuoꝛet.
Decuiꝰ oꝛe eruunt᷑ boni pllati et clerici · quali
aut eruant᷑oñdit᷑ cũ ſubdit᷑ · in plagalectuli.
id eſt· in regione lectuli ꝑ quã ſigmſcat᷑ quies
2templatõis et in damaſci gbato p qð intel
ligitur eucariſtie ðduota ſumptõ· eo ꝙ damaſc⸗
interp̃tat victuslli nanq; eruũt᷑ de domoms
oꝛe qui vacant ↄtẽplatõi ⁊ eucariſtie ſumptõi
deuote = TtEII.
dite verbum bhoc vacce pin⸗
Suesg cτ lc amos ꝗphetat tra
vxoꝛes pᷣncipũ ſamarie p quas mi⸗
ice ſigniſicant᷑ clericoꝝ bnſciatoꝝ
unt ðᷣlicate nutriri a pᷣcioſe oꝛnaxi

focarie q̃ vo

de bonis eccie deo ſequit · que dicitis dnis ve

ſtris namaſijs veſtris. afferte et bibemus .
id eſt laute viuemus et ad ſatiſ faciendũ eis p
malos clericos guat᷑ ꝓpłs ſubiectꝰ.iðo ſequi᷑.
que calũmã facitis egenis ⁊c· et ſubdit᷑ pena
cũ dicit᷑· leuabũt vos ĩ cõtis·i.ĩ baculis p
quos ſigniſict᷑ pene tempales quas mcurrũt
aliqn ꝓꝙ malis ſuis· et reliquias veſtras :id ẽ.
animas eoꝛpibo exutas. m ollis feruentiby .id
eſt in penis gehennalib· et exibitis· de vita

p̃ſent. p apturas /id e. p diſſolutõnes armo⸗
nie co⸗palis ⁊ ꝓijciemmn mn arnon /qui inter

pᷣtatur aceruꝰ triſticie· ꝓpter qð ſigſicat penaʒ
ge 2. Venite ad bethel . NMic pomt᷑ di
cte punitõnis duplex cauſa. Vna eſt peccatoꝝ

⁊ꝛtmuatõ · ðo ſubdit et impie agite .id ẽ · age

tis · et ad galgalam ⁊c· Tbi aute exercebatur
pdolatria.iõᷣo ſigniſicat auariciã que dicit᷑ -do
loꝛum ſeruitꝰ.ephᷣv. Aha cauſa eſt obſtinatio
cũ dicit · dedi vobis ſtupoꝛẽ dentiũ c id eſt

famẽ acutã. ⁊ nõ eſtis reuerſi ad me nã affli
ctõ nõ dedit vobia intellectũ qð ẽ obſtinatio
nis magne ſignũ 1 ide ſigficat᷑ p alias penas
que ſequunt᷑ cu ðr · dgo ʒ ꝓhibui a vobis im
brẽ c1 vſq; bi poſtqʒ aut fecero tibi ppara
re m occurſ ũ dei tiu ⁊c · nã in pñti peccatoꝛes
poſſunt ad deum reuũti ·⁊ p multiplces penas
que ipſis eherutur aliqñ reuͤtut·
— dite verbum iſtud 2c p plan
ctu quẽ dñs leuat ſup caſũ domꝰ iſ
rael ſigſicat᷑ caſus militãtis ecce plã
Zedus qᷓ̃ notabilt᷑ decliat a pfectõe
patrũ·tã in ꝓpło qᷓ; in cleꝛo ⁊ maxje plagedus
qꝙ non apparet remediũ releuatõms ad pᷣmũ
ſtatu mõ dr. nõ adijciet vt reſurgat ⁊c vñ ad
huc ſubdit Vꝛbs vñ egrediebãt᷑ nulle ⁊c vre
Snũ vł dyoceb vł religio aliqᷓ de qᷣb erãt mule
bellatoꝛes 2tra demonea uicia· pauci valde
mueniunt᷑ reſpctiue · Sʒ qm emedatõ nõ eſt
ſimplicit᷑ impoſibił ſubdi · Querite me ⁊ viue
tis · vita gre · 2 nolite qrere bethel c · in
his aut locis exercebat᷑ ydolatria ꝗpter quod
ſigſicant mala loca vt ꝓſtibula tabernaſ:⁊ alia
m qᷣb exercet vilia q̃ ſunt a ſidelibus euitãda
ne foꝛte ↄ⁊burat᷑ domꝰ ioſeph ·i ecca v? mẽs
huana q̃ ẽ domꝰ chꝛiſti pꝑ ioſeph ſigſicati Qui
Zuᷣtitis G tagit᷑ caſꝰecce magis ni ſpali. ⁊ pᷣmo
qᷓntũ ad maioꝛes q̃b dicit᷑ qᷓ2uᷣtitis ĩ abſinthi

um iudicium pauperes muiſte 2-demnando

L⁊ uiſticiã in terra relmq̃tis eaʒ ꝓpter muera
diuitũ omittedo. facieteʒ arcturu et oꝛionẽ
Aſtellatões ſunt iõ ſigſicat pᷣlatos bonos eccle
ſie Apoc̃ i.· Stelle ſepte ageli ſunt ſeptẽ eccian.·
ĩ ep̃i eaꝝ· et ↄuᷣtente ĩ mane tenebꝛas ilumi
nãdo ſua gtia peccatoꝛes·ſ matheũ et paulum
et alios plures. et diẽ in nocte ↄtrariũ pint
tedo iudicõ ſuo nobᷣ occulto· Qui vocat aqᷓs
maris ł/·i.hoĩes ð ſalſedĩe cupiditatis irene ad
celeſtis dulcedinis deguſtatõne eleuãdo. ⁊ ef

fundit eas ·. per pluuiam ſalutifere doctrine
populum docendo · Qui ſubridet vaſtitatem

ſup robuſtum dyabolum de quo dicitur job

xlj·nõ eſt poteſtas ſup terrã q̃ ei pet De ſpo

liatõe vᷣo eiꝰ gaudʒ deꝰ. Qdio babuerut coꝛri
pietẽ in poꝛta ⁊c h ſcdo ðᷣſcribit᷑ caſus ecce q̃n
tü ad minoꝛes q̃ rebellãt vitati facte p iudicẽ
vł dẽe p pᷣdicatoꝛẽ·iõ ſubdit᷑ et loquẽtẽ pfecte
C ··h̊ q; ĩ iſtis ſunt aliq̃ potetioꝛes ⁊ aſtutõꝛes
alijs domos 2 heditates alioꝝ iniqᷓ ſubthetes
de qb ſubdit · Idcirco pro eo ꝙ diripiebatis
paupereẽ ⁊cet ſubdi pena: domos q̃dro la
pide ediſicabitis · cu ſumptib⸗ magnis et nõ

habitabitis ĩ eis ꝙ; ſcriptũ ẽ eſa xxxiij· Ve qui

pꝛedaris nõne ⁊ ipe pᷣdaberis · Aliter põt expo

7

habitat in ea x gratiã Sodẽ mõ exponat᷑ quod

ſubdit· Vmeas amantiſſimas ⁊c et ſubdiĩ c.··

X 8

m de doctoꝛe vano qui edificat eccleſiaʒ·m non

mi

re
lle
lde
ect
iue

An

le,
u
10

0

n

—

— —æꝗ

Lquia ego cognoui młta ſcelera veſtra d eſt

peccata contra deum· et foꝛtiai eſt.grauia
peccata vr̃a 2tra ꝓximũ: hoſtes uilli i·
iuſticie · ponit᷑ hic iuſtũ neutraliter · Ideo pru
des ·prudẽtia mũdana quał ẽ iudex malus⁊

aduocatꝰfalſus· in tpe illo tacebit ſ. iudicij

ideo pᷣmonet eos ad bonũ d. Querite bonuʒ.
X et ſequit᷑ cã cũ da·ſi foꝛte miſereat᷑ domi .
nus deus exercituu reliquijs ioſeph i. penitẽ

tibus qᷓ ſunt reliquie chꝛiſti p oſeph ſignatidt

q ve penitentes ſunt peccata lugentes ſequit᷑

Ln omib plateis planctusquantũ ad ciues

Let in cunctis qui foꝛis ſuntquantũ ad cãpe⸗
ſtres. Et vocabũt agricolã ad planctu id eſt
religioſos laboꝛantes circa agruũ dñicum vt ad
iuuent eos ſuis oꝛõmibb ad deletõnẽ ſuoꝝ pec
catoꝝ et eos qui ſciunt plangerei·paupes qꝗᷓ
cõiter ſunt in planctu dando eis elmoſinas ſe

cundũ illud danieł· nij· peccata tua elemoſinis

redmie ⁊ mmiqᷓ̃tates tuas ſin miicoꝛdijs paupe:
rũ traſbo m medio tui · coꝛdis ↄpuctõnem
dando tibi · ¶ Ve deſiderantibo diẽ ⁊c · Moc
miſhice poteſt exponi de pᷣmo aduentu chꝛiſti
qui ð dies·xoxnj·nox pꝛeceſſit dies autem ap
pꝛopinquauit · Munc aut die iudei deſderaue

rüt tñ in euis aduentu maioꝛes pꝓ inuidiã et

minoꝛes per maioꝛũ deceptõeʒ vt in pluribuſ
excecati fuerunt· et ſicut dies dñi apter eoꝛuʒ
malviã fuit eis ad damnatõeʒ et etiã ad deſtru
ctõnem tẽpałe mdeo ſubdi᷑. Quomõ ſi fugiat
vix a facie leonis Tudei naq; rebellauerũt ro
manis tepe neronis q̃ ꝗpter crudelitatẽ dicit᷑
leo · et occurrat eis vrſus per quem ſigni

fſicat᷑ veſpaſianꝰ qͥ ꝗpter dicta robellionẽ venit

cont᷑ iudeâ et imnitat᷑ manu ſua ſup parietẽ ſ·
tepliad qð vltimo fſugerũt iudei et moꝛdeat
eum coluber ꝓ quẽ ſignificat᷑ tytus q̃ capto tẽ
plo iuſſit ſacerdotes occidi · Odi ⁊ ꝓPieci fe
ſtiuitateſ vr̃as /nã a tpe moꝛtis chꝛiſtilegalia

fuerũt moꝛtua. Kuſer a me tumultũ carminũ

learmnia leuitaꝝ q ceſſauerũt teplo ↄbuſto
t reuelabit qſ aqua iudiciũ rpunitio iuſta
undans I magna. tunc udei ptim fuerut

occiñ et ptim captiuati· Nunqd hoſtias ⁊ ſa
criſicin obtuuſtis mibi in deſto rĩ templo api

moꝛtẽ chꝛiſti ꝗphanato·q dnõ· xl annis tot
em̃ anni a paſſione chꝛiſti fluxerũt vſq; ad de

ſtructionẽ tepli: cũ H̊ duo amq̃ non ↄ2putan

tur ꝗpter paucitatẽ vltra numen pfectum et
poꝛtaſtis tabernacula moloch qᷓ interpᷣtat᷑ rex

ideo p h̊ ſigniſicat᷑ tributũ qdð reddebãt ceſari

de q̊ dixerut iohxix · non habemꝰregẽ niſ ceſa
rem ·ſyd dei veſtri quẽ feciſtis vobis qð pt
exponi ð quodã ſalſo meſſia quẽ receperut pꝰ
deſtructionẽ tẽpli · de q̊ exponebãt illud nüueri
xxiij· Oꝛiet᷑ ſtella ex iacob ⁊c · Et migre vos
faciẽ trans damaſcũq̃ interpᷣtat potꝰ ſangnis

r

q poſt eoꝝ occiſionẽ ꝑ romanosreliqui fuert
venditi ad diuerſas oꝛbis Vres deducti
Rqui opulentieſtis m ſyon.
IHlic ad literã arguit᷑ malicia maꝛoꝝ
regni inde et iſrael et ſpecialiter ſa/
cerdotũ · Vnde 2 ca· ſequenti expᷣmi
tur amaſias ſacerdos: q̃ multis plagis afflixit
amos ꝗphetã cꝰ filius oſias ipʒ p tempa vecte
tranſ hxit vt dicit hieꝛoꝰ.m ꝓlogo hiuus ꝗphe
te · miſtice veꝛo p hoc ſigniſicat᷑ malicia pᷣlatoꝝ
ecckie maloꝝ et alioꝝ eiſdẽ in malis miſtrãtiu
cum dicit· Ve qui opuleti eſtis ð rapmna· in
ſyon id eſt eccleſa. et oſiditis in monte ſama
rie /id eſt· i regia poteſtate eo ꝙ in ſamaria
eꝛat palatiũ regale vt dicit᷑ij xeg. xxjaliqᷓ naqʒ
pᷣlati negocijs regalib ſe ingeꝛut ⁊ gregẽ ſuu
deꝛelinquũt vt libeꝛius poſſmt mala agere cõ
ſidentes ð regia poteſtate ingrediẽtes pom
patice vt patet ĩ ſamilijs equis et exceſſibus
alijs · tranſite m calampne ꝛc · id eſt · 2ſidera
te terꝛas inſideliũ ſi latioꝛ teꝛminꝰ eon imino
veſtro eſt.id ẽ· ſ ſunt magis duites et magis
honoꝛati qᷓ́; vos eſtis inter chꝛiſtianos.qdnõ
nam plati chꝛiſtianoꝝ et clerici ditioꝛes ſunt 2
masgis honoꝛati qᷓ; aliaꝝ gentium et ꝗpte: hãc
ingratitudinẽ grauius punient᷑.ideo ſequitur.
Qui ſepati eſtis ·in dei p̃ſciẽtia ab electis. ⁊

aqpinquatis ſolo miquitatis · veſtros ſubdi

tos pue:ſe indicaudo · Qui doꝛmitis in lectis
eburneis id ẽ · mnmis curioſe et ſumptuoſe pa
ratis ⁊ ibidẽ luxuriã exeꝛcetis: qui comeditis
agnũ de grege ⁊c· mimis caꝛnaliteꝛ vuiendo·
Lq canitis ad vocẽ pſalterij· ꝓpꝑ mimos meptaʒ
leticiam exeꝛcendo· ſicut dauid putaueꝛunt ſe
habeꝛe vaſa cantici·.q· d· ñ eſt ita · qꝛ dauid vte⸗
batur pfalterio ad laudes domim decãtandas
Nr boree mi phialis vmũ /exceſſiue ⁊ mimis de
icate · optimo vnguento delibuti ad odoꝛẽ

carnis vetre· et mbil patiebãtur ſupꝛa ztri:

tione ioſephid eſt/populi ſui tpaliter et ſpua
liteꝛ afflcti · I Quaqpteꝛ. Mic equenter
ponit᷑ pena cũ dici Qua ꝗpteꝛ nüc migrabut
vC]··ſcʒ ð delectatõe pᷣſenti ad penã mſeꝛm De
teſtoꝛ ſupbiam iacob.i. illoꝝ qui alos volut
calcare eo ꝙ iacob ſupplantatoꝛ mteꝛpꝛetat᷑ et
domos eꝰ ſequaces ſupbie ipon·¶ Hñ reli
qui fuerint decem viri ad danduʒ eis locuʒ pe
nitendi et ip̃i moꝛient᷑in peccatis ſuis eo ꝙ
tempe ceſſo ſunt abuſi et tollet eu ꝓpinquuſ
ſuus id eſt· demon ſibi ſuggeꝛens mala die ac
nocte tollet eu ad penã geßenne · et combuẽe
de genere bona que dicunt᷑ effer: qꝛ nõ valet
ſic defuncto · et dicet ei qui in penetralib do
mus eltid eſt· demoni qͥ inſidiat᷑ viuentibus.

lnunqd adput eſt apud te ſci aliqs adducedꝰ

ꝛb ignem gebenne. Et dicet ei ſq; demoni ſie
querenti: tace et nõ recoꝛderis nomnus domi
ni id elt · nõ dicas aliquid vnde malus homo
viuens habeat occaſonẽ penitendi · ſẽ p hoc ꝙ
demon dixit cypꝛiano mago:/ꝙ cruciſixus erat
maioꝛ omniũ ·ideʒ cypꝛianus uerſus fuit ad
chꝛiſtu · q; ecce mandauit domm? .id eſt· pmi
ſit ꝙ mali pmaneant in ſecib ſuis ex eoꝝ ðᷣme⸗
rito· Apoxxij. Qui in ſoꝛdibo e ſoꝛdeſcat adhuc
et domũ maoꝛem pcutiet ruinis d elt clen
malum pmittet ruere de peccato in peccatum

Let domũ minoꝛẽ ſciſſonim.i eſt· lacoꝝn cõ⸗

munitatẽ in diſſenſionẽ· ſiẽ vdemus p guerꝛaſ

eoꝝ admuicẽ . Nunquid currere queut in pe:
tris ẽᷓqdnon qm eſt ↄtra ſolitu curſum · St

ſic aſſueti malis ñ poſſunt agere bonũ: Miere.
xiij· Si poteſt ethiops mutare pellem ſuã aut
pdus varietates ſuas et vos poteritis bñ fa⸗

cere cũ didiceritis malũ: qm zuertitis in ama

ritudinẽ iudiciũ c innocen tes ſiuſte 2dem:

nando · qui letammi in mibii.id eſt in bonis

terrenis.mhere.ij. Aſpexi terraʒ et ecce vacua
erat et nihil · qui dicitis c attribuentes vob

poteſtatẽ a deo vobis datã· et ſubdi pena · ec

ce ego ſuſcitabo ſup vos genteʒ id eſt · demo
num ferocitatẽ qui nomine gentis ſigniſicant᷑

eo ꝙ a gentiba m ydolis colebant᷑· et cõteret

vos totaliter pᷣmo p culpã et pꝰ p penam.

Sc oſtendit mihi dom inus deuſ
hiic ad litera deſcribit᷑ duplex pla⸗
Sa quaʒ oſtendit dominꝰ amos ꝓ
khete m terra ventura: pᷣma ſuit lo

ignis deuoꝛantis. hͥ vtraq; ſuit impedita:· Mi

ſtice ꝑ ꝗphaʒ q̃ olim dicebat᷑ vides vt habet · ·

reg.ix · ſigniſicat᷑ bonus religioſus cõtẽplatõn
diume intentus · qui tribulatõne ſup ppłm im

minente debz vt de eam auertat feruent oꝛa
re · Poteſt etiã p plagã locuſtaꝝ ſigniſicari pla

ga detractoꝝ qui rodere ſtudent vitã ⁊ famã
bonoꝛuʒ et ꝑ plagã ignis culpa cupiditatis et
carnalitatis ꝓ quaꝝ auerſione debet religioſ

deum exoꝛare et tanto deuotiꝰ q̃nto plaga ſpi

rituahs peioꝛ eſt coꝛpali · St ecce dominus

ſtans ſup murũ litũ ⁊c]· Ad literam plintõoʒ

muri ſigniſicat᷑ circa regnũ irael ꝓtectio der ·
et p ceſſatõem linitõis ſubtractio diuine ꝓte
ctõnis· ⁊ hoc ꝗpteꝛ ydolatrie vicuum mduratũ

DHer boc aut ꝙ amos lſtanter hoc denũciauit
ſigniſicat ꝙ bonus et ↄſtans pᷣdicatoꝛ denun

ciare debet penã debitã peccatis magnatoꝛum

NHer amaſiã ſacerdotẽ·qui voluit ipᷣm terrere·

et ſic de terra iſrael effugare ſigmiſicant᷑ mali

ſacerdotes · qui p ſe et alios nitunt᷑ repellere ve
ritatis poicatores et ſicut in penam buiꝰ vxoꝛ
amaſie fult adulterio polluta et ip̃e captiuꝰ ad

euſtarum germinãtia coꝛrodentiũ ſecuda fuit

terrã pollutã ductꝰ.⁊ bidẽ moꝛtuꝰ ⁊ filij eiꝰ

T filie gladio occiñ ſunt · ſc talis ſacerdotis pro⸗

chia polluit᷑ vicijs et filij eius et ſilie ſpales ca
düt gladio demonis · ⁊ ppſe ducit᷑ ad terra pol
lutã inferni q dici᷑ terra tenebroſa· ⁊ ipᷣe moꝛi

tur i moꝛte ſecũda ·

Ec oſtendit mih dominus de⸗
Hiic ad lrãaʒz deſcribit᷑ punitio ifrae⸗

nitõ maloꝝ chriſtiaoꝝn Circa quaʒ

ſciẽdũ ·: p vncinũ ſit ſcda collectio pomon·ſ·

illoꝝ que ſunt in alto ⁊ ſic non pñ̃t colligi ſola
manu.Vncinus vltimaʒ punitõeʒ ſigſicat · et ſic
dici Venit ſims ſup ꝓꝑm meu ·ſ.peccatoꝛẽ
LEt ſtridebuũt cardmes tẽpli.i.plati qui Suiꝰ

peccãt q; alij· ⁊ dicit ſtridebũt:q; ð pena ĩſerni
dicitur mathei · vnn et xii ibi erit fletus et ſtri
doꝛ dẽtiũ Et in oĩ loco ſ.mferni ꝓijcietur ſi
lentium ·per clamorẽ cruciatoꝝ· audite B·

aure mentis vt peniteamini ante tempꝰ hiuꝰ

punitõnis· qui conteritis pauperem eo ꝙnõ
poteſt ſe delendere · dicentes quando traubit

meſſis vt ſic poſſimus mouere ltem cum in
nocẽtiba qui tempe meſſis ſunt in pace· et ſab
batum ]in quo non licet opari: et aperiemus
frumentũ id eſt exponemus venale cũ młtis
tñ fraudib· ideo ſubdi· ut umminuam? menſu
ram c· vdt poſſdeamꝰ in argento egenos i
ſeruos ⁊ ancillas eo ꝙ non poterũt ſe liberare
a debito erga nos· et quiſq̃lias frumenti veda
mus ··id eſt· inutilia niſcendo bono frumento
urauit dominus ic ponit᷑ doctoꝝ pea
Et pᷣmo coꝛpoꝛalis cuʒ dicit Turauit dommꝰ
m ſupbiam acob id eſt · firmiter ſtatuit eam
punireet p lacob qui ſupplantator interpᷣtatu⸗

ſupplantantes innocentes dictis fraudib ſigſi
cant᷑. Nunqnid ſup iſto non cõmouebi tra.
quaſ ·d· ſc ꝑ guerras et peſtilentias inſurgen:
tes ex dei iudicio · Et aſcendet quaſñi fluuꝰ.ſ.

ſupplantatoꝛ malignus intumeſcens ſupbe · et

eijciet de ſua ptate St occidet ſol ĩ merid e/

id eſt. ꝓſperitas ſupbi cadet in etate ſua virili·
ſicut frequẽter contingit St conuertã feſtiuita

tes veſtras ſ mũdanas 1⁊ meptas in lucrũ/

apter gauduum veſtrum meptum · St mnducã

ſuper omne doꝛ:ſum ſaccuʒ .ꝗpter curioſitatis
exceſſum · et ſup omne caput caluicum ꝓ cri

ſpatõne crimum · Ecce dies ·. Nhc ſecundo

ponit᷑ pena ſpũalis cum ðꝛ Et nuttam famem

m terra c quoniam pꝛopter mala potentuʒz

aliquando terra ſupponit᷑ interdicto· ⁊ ſic ceſſas

duimon ſolennis celebꝛatio · et verbi dünni pᷣ⸗

dicatio ſaltem in parte· et deſicient vrgines
pulcre id eſt · muleres minuent᷑ a deuotõe · 4

adoleſcẽtes in ſiti· iuſtie.

htarũ ·p quã miſtice ſigniſicatur pu

———————

5

0

A

de⸗

Pll
an
ſe

u
bit
n

ſt

IuG

tig

ne

—
—

— –☛ =—=

— — —

— ———— —

5

⁊Didommuʒz ſtantem· Mic amoſ
aphetat cõtra regnũ duan tribuuʒ
m quo erat domm templum ⁊ per
oc ſigniſcat᷑ cmmatio dei ſuper
miniſtros eccleſie militãtis cum dicit᷑· vidi do
miũ ſtantem ſup altare r ſup miſtros eccie
ad pumtõnem ſue malicie· pcute cardinẽ id ẽ
malum pontiſiceʒ ⁊ 2nioueant᷑ ſuplimmaria

id eſt · punmiant᷑ mal clerici ab eo ſuppoꝛtati et

ſubdit cauſa cum dicit᷑ · Ruaricia em in capite

oĩm · ·qui caput eſt eon · ⁊ nouiſſimũ eoꝛũ in

gladio cadet id eſt · minimus de clero dei vm

dictã non euadet Non erit fuga eisſcʒ a di

vindicta deo ſequit Si deſcenderĩt vſq; ad in
fernum id elt ſ recurrerint ad 2ſulenduz de
mones ꝓ ſua euaſione.ſicut fecit ſaul.j-·Regum

xxwiij· inde manus mea educet eos recurſuʒ

ſuũ fruſtrando· et ſi acenderint m celũ ſcõs
depꝛecando· nõ imuabunt᷑ ab eis q ſunt idigni
St ſi fuerint abſconditi in vtice carmeli id e·
ſi fuermt confiſ de oꝛõnib religioſoꝝ eis nõ
valebit · q ponut unpedimentu et ſi celauerit
ſe c q d· hoc eſt impoſſibile q; nuda aperta
oculiſ dei ſunt omnia.heb.inj· St ſi abierint in

captiuitatẽ ⁊cqdibi pſequar eoſ ſupaddedo
afflictõnem· Et dommus deus exercituu c!
quaſi d·nõ poteſt eius effectus impediri· dt

aſcendet ſiẽ oĩs riuus ⁊c Sxponat᷑ ſicut in capi
tulo pꝛecedeti Qiu ediſcat· Mic loquit᷑ de bo

nis eccleſe mmniſtris· d. Qui ediſicat aſcenſi ⸗

nem ſuã in celo . diuma ⁊templando · 2 faſci·
culum ſuum opa pietatis exercẽdo· Qui vo
cat aquas maris id eſt · vere penitẽtes ad ſui

cognitõnem· et effundit eas per ſanã doctri
nam vt patet in paulo· Nunq; vt hilij ethvo
pum eſtis hoc ðꝛ ꝗpter aliquos qui poſt diuui
nam vocatõneʒz ad vomitu reuertunt . et ſic pe⸗

ioꝛes fiunt q; pus · Nunqd nõ iſrael aſcẽdere

feci de terra egipti ide tenebꝛis peccati:q/di·
ſic. ꝗpter quod reditus ad vomituʒ aggrauat
peccatũ. Et ſeq̃t pena cũ ðꝛ. Ecce madabo ego
et concutiã c In die illo ſuſcitabo taberna
culũ ⁊c· Iſtud vſq; ad finẽ capłi expoſui lrakr
de aduentu chꝛiſti qð alij doctoꝛes exponunt
de reediſcatõne templi p zorobabel· et ſocios

euis · Sdt ſic expoſitõ mea literalis ẽ etiã ſpũalis

tranſeo quo ad pꝛeſens
Sxplicit amos propheta.

reſpectu illius expoſtõnis· ꝗpter qð de alla p

N

. Incipit abdus propheta.
)CK

ttiſio abdie que literaliter ĩitel
lecta ẽ ð deſtruc tiõe ydumee
Apter tria · ſcʒ ꝗpter pᷣſumptio
nem de ſua foꝛtitudine ſpecia

liter quantü ad ſitum terre et

apter pᷣſumptõem de magnitudine ſue ſapiten
tie ibi.· Non eſt pꝛudentia et ꝗpter odiũ fra
ternum ibi. apter interfectõem . Miſtice vo
p edom ſigniſicat᷑ omnis pᷣſumens de ſua ſoꝛti
tudine ſimilter pᷣſumens de ſua ſapientia lecu
lari ⁊ ſimiiter pſeuerans in odio fraternan qd
eſt fatuũ et iniquũ ·nam in moꝛte deſicit coꝛpo
ralis ſoꝛtitudo mtm ꝙ moꝛiens non poteſt ſe
defendẽ de muſca · ſimiliter ſapientia q ſic die
augꝰ in ſermone de mnocentibhac animaduͥ
ſione pcutit᷑ peccatoꝛ vt moꝛiẽs oblunſcat᷑ ſũu
qui dum vuieret oblitus elſt dei · imnliter odiũ
fraternũ multu nocet moꝛienti·.qꝛ apter B pau
ci valde compatiunt᷑ ſibi. dt ſic patet deſtructõ
pᷣſumentis malgni· et in monte ſyon erit ſal
uatõ ſtud vſq; ad finẽ capituli uteraliteꝛ ex·
poſui de aduentu chꝛiſti ꝗꝓpter quod de alia ex
pontione ptranſeo ſicut m fine· amos aphete
dictum elt
Sxplicit abdias propheta·

Incipit ionas propheta
)QRRX. F. GE fIr.
XT factum eſt verbum do
mmi » ·DPer ionã que wdiẽs
minſt ad pᷣdicandũ t niniuez
—— ſigſicat euangelij pᷣdicatoꝛ et
nomen ſonat q; ionas inter
pꝛetat᷑ columba · pᷣdicatoꝛ autẽ
icitatis columbine ⁊ carẽs ama
ritudinis ſelle · hlium amathi id eſt · veritatis

Dicut filius dicit᷑ qui euus inſtictũ ſequit· Ro.

vnj · Qui ſpiritu dei agunt᷑ hi nilij dei ſunt· Tta ſi
lius veritatis debet ee p̃dicatoꝛ ipᷣam ſimplicit
ſequendo· Vade min niniuẽ que mterpᷣtat ſpa
cioſa·ideo ſigmiſicat mundi van itateʒ que diffu

ſa eſt p oꝛbe · Vnde cuidã religioſo pᷣdicãti

vanitates mundi quidã moꝛdaciteꝛ dixit· Erat
compatiamini mudo:nam emendabit ſe. t cũ
frater aſſerẽt oppoſñitũ ille ſubuinxit · imo q; reiu
gionem i trauit et ſic frater ↄfuſus obmutuit
St ſurrexit ionas vt fugẽt in tharſis · nã pᷣdi
catoꝛ ex bumana fragihtate declinat pdicandi
laboꝛem · et vt euitet magnatoꝝ maliuolentiã
et deſcendit oppen · que mntpꝛetat᷑ pulcra nã

lbenter declinat ad locu vbi ſibi pulcra facies

oſtendit᷑ et bonũ zunuũ pꝛeparat᷑ et muenit
nauem euntẽ in tharſis que minterpᷣtat᷑ explo
ratio gaudij et ideo p hanc naue intelligunt᷑ p
ſone que p̃dicatoꝛẽ inducũt vt tranſeat ad dele
ctabila mundi. ⁊ dedit naulũ eis.ſuppoꝛtan
do eos in aliquibus illicitis:· Dommus anteʒ
miſt ventũ magnũ c id elt· contritõms ſpm
qm̃ talis pᷣdicatoꝛ pcipit deſectum ſuum et ſic
peccatum ſuum vere recognoſcens mittit᷑ in
mare id eſt in amaritudmem penitentie · et pi

ſeis ſuſcepit eum· ne ſubmergaĩ id ẽ chꝛiſtus

p piſcem ſigniſica tus in cuius oꝛe ſtaterem in

uenit petrus · math· xvij ſuſcipit penitenteʒ ne
deſpans abſoꝛbeat᷑ et erat ionas in ventre pi
ſcis tribus diebp quos ſigniſcant᷑ amara cõ
tritio:integra ↄfeſſio et debita ſatiſ factio. Et
oꝛauit ionas ⁊c q; vere penitentes debet oꝛa
re feruenter ꝓ peccati remiſſione· et ꝓ duume
gratie mpetratõne et ſi fuerit oꝛõ pſeuerans
exaudiet᷑.meo ſubdit᷑ et exaudiſti me ꝓpt᷑ qð
poſt oꝛõem ſequi᷑ · et dixit dominus piſci id
eſt chaſto hommi: et euomuit onam m ari⸗:

dam Gr⸗ toren reducens ad ſalutem ·

—

ad onam ſecundo ꝛc.
Quomã pᷣdicatoꝛ cognoſcens ſuum

pdieatõnis officiuimõ ſequit᷑. Gt ſurrexit io⸗
nas la ſomno negligentie· et abiſt ĩ niniue.
pꝓ actum dilgẽtie: et lamauit et dirit adhuc
quadꝛaginta dies et mniue ſubuertet ·et ſub⸗
intelligitur nin peĩtentiã egerit vt ex ſequenti⸗
bus apparebit et deo p iſtos quadꝛaginta di
es mtelligit᷑ penitentia pfecta · Vnde moyles
legit᷑ ieiunaſſe diebus quadꝛagintaexoxxiuj·
et helyas.iij· xes·xix·et chꝛiſtus mathmj tam̃

niniue ſubuerſa fuit a ſtatu culpe in ſtatũ gra

tie · pm illud ꝓuerb. xij· VYerte impios et ñ eꝛut
ſcʒ impij wdeo ſequit᷑ in fie ca · St vidit deus
opera eoꝝ /id eſt· appꝛobauit · q; cõuerũſi ſunt
a via ſua mala: ) Q0ρ. 311¼.
FTaffhctus eſt ionas 20 .
Sicut dictũ eſt ſupꝛa pᷣmo ca p io
nam ſigniſicatur p̃dicatoꝛ·qui auqn
Xſugit laboꝛem et plus debito fouet
carnem ſuã nam aliqn bonꝰ doꝛnutat homeꝛꝰ
et ſic in ꝓpoſito ionas timens notari de falſita
te ꝗphetie deſderabat ſubuerſonẽ miniue · ꝗp
quod ꝑ ipᷣm ſignificat᷑ pdicatoꝛ doctoꝛ vel pla
tus quicunq; qui plus appetit cõmoduz ſuu ſcʒ

fame vel pecunie q́; auditoꝝ vel ſubditoꝛuũ bo

num ſpũale:nam aliqñ plus dolent de boni te
poralis ſubtractõne qᷓ; de auditoꝝ vel plebis
tranſgreſſone. idᷣo ſeꝗ̃t· St egreſſus eſt ionas

de cuntate egredit᷑ ei p̃latꝰ ð ſua cuntate qñ tã

parũ curat de ſubditoꝝ ſuoꝝ ſaluteet tin ãxia

tur de boni tempal amſſione. et fecit ſibnnet

vm bꝛaculũ in delectatõne tpalium·⁊ idem ſi

gnificat᷑ p ederã cito ꝓductã et cito arefactam

Nam huiꝰ mudi delectatõnes ſunt valde bre
ues· ꝗpter quod de ſubtractõne eaꝝ ſapientiby
nõ eſt doledũ gpi qð ione doleti de arefactõe

edere dicit a dommo. Dutas ne bene naſteril

tu jid eſt· rõnabiliter quaſi dicat nõ ſed valde
irrationabilter.
Cxplicit ionas propheta.

Tfactum eſt verbum dommi

defectum debz ardentus exercere

Incipit micheas propheta
cimm eſt ad micheam.
qui mterpꝛetat᷑ hummtas hu
mlibus em̃ duͤia ſecreta re⸗

vV

Pec a ſapientib ⁊ pꝛuden tib⸗
et reuelaſti ea puulis moꝛaltiten qui inter
pᷣtatur hereditas:nam vere humiles ſunt celo
rum heredes· Mathv. Beati paupes ſpũ quo
niam ipoꝛum eſt regnum celoy · quod vidit
ſup ſa ma riam que mterpꝛetat᷑ cuſtodia domi
ni ideo per eam ſigniſicant᷑ pꝛelati: et hieruſa
lem que paciſica interpꝛetat᷑ ideo p eam reh⸗
Sio ſigniſicat᷑ et de punitõne iſtoꝝ ꝗpter ſuaʒ
maliciam hic agitur ideo ſequit. Quia ecce do
mmus egrediet᷑ de loco ſuo non p lecale mo

tum ſ̊ pꝑ punitõnis effecrum· Vnde ſequit· Cct

2ſumentur montes lid eſt pncipes et pꝛelati·
et valles ſeindent᷑ id eſt mali religion in hui

Erbum domimi quod fa⸗

litatis lkatu locati: ſicut cera a facie ignis ſcʒ

infernalis· ideo ſubdit. ſicut aque ꝗᷓ deſcendüt
in pꝛeceps id eſt· m ĩferni ꝓfundu In ſcelere

iacob ome iſtud ji.ꝓ ſcelere ſupbi· eo ꝙ iacob

interpꝛetat᷑ ſupllantatoꝛ:ſuperbi vero pncipes

et pᷣlati anos volunt ſub pedibus tenere · ⁊ in
peccatis domus iſrael.id eſt maloꝝ religioſo

rum·qui dicunt᷑ domus iſraeleo ꝙ p contem,.·

platõnem debent videre deum · et ipi p imita

tõnem vident mundu · Quod ſcelus iacobi·
ſupbr nõne ſamaria id eſt eccleſa eo ꝙ ſama
ria interpᷣtatur cuſtodia dominrnuc aũt in ec

clena maxime viget ſuphbia· St que excelſa iu
de id eſt offenſſones plebis chꝛutiane non⸗

ne hieruſalem q· dicat ſic· et p hieruſalem ſis
hcatur eccleſa cuiꝰ mal clerici et religioſi ſuis

exemplis dant popularibo occaſione peccandi.
Et ponam ſamariã id eſt eccleſã· min aceruũ

lapiũ per diſſipatõnez moꝝ pmiſſiue tñ · et

detraham m vallem ſcz inferm · lapwes eiꝰ .
id eſt induratos miquitati· 1 fundamẽta eiꝰ
reuelabo.i:maliciam euis occultam maiĩfeſta
bo per penam apertaʒ· et omĩa ſculptilia eiꝰ

id eſt. conſiliarij mali qui interrogantur ſicut

ydola· conſcident᷑ . n gladio diuie ſententie
punient᷑ · 1 omnes mercedes eius ſdeſt ſimo

„

niaci contractus cõburent᷑ igne ·ſcʒ infernali

q de mercedib meretricis aggregata ſunt
⁊c id eſt ſicut turpiter ſunt acq̃ſita ita punie⸗
tur pena turp· Super hoc plãgã ⁊c · Der
magnum planctum aphete ſignificat᷑ ꝙ bonuſ

chꝛiſtianus flere peccata debet eccleſie· ⁊ maxi

me ꝗpter hoc quod ſubdit · Quia deſperata ẽ
pla ga eius:q; venit vſq; ad iudam ⁊c id ẽ vſ
qꝙ; ad ꝓpm cuulẽ. Nolite annunciare m geth
que mterpꝛetat᷑ toꝛcular·iõ ſigniſicat rengione

in qua paſſio chꝛiſti debet in meditatõe haberi
p quã chꝛiſti ſangius expꝛeſſꝰ ſuit in toꝛculari
crucis Elt gitur ſenſus. Nolite nunciare in
geth id elt · vtinã ignoꝛaret relgioñ deri ma
lciam ne mutarent pam· lacrimis ne ploẽtis
⁊c id eſt. vtina nullo modo eſſet eis cognita ſ.
verbo vel ſigno· tranſite vobis habitatio pul
craid eſt vos clerici mal qui Saudetis in de
lectationib huuꝰ mũdi tranſbitis ad ignomi
mam confuſam inferm. Non elſt egreſſa la vi
cis p prĩam weo tnſeat ad pena

G qui cogitats inutile ꝛc·
Micheas ꝗphetauit ↄtra perſonaſ
magnaa · capło pᷣcedenti · hic ꝓphat
Ncontra cõſtatem płi di. Ve qui co
gitatis inutile 2c iſti ſunt qin denocte malici
as 2tra ꝓximos meditant 1 mane ſe equeti exe
quunt et que ſunt ila ſubdit d. ¶St cõcupierũt
agros c 'apter quod ſubdit pena cum dicik ·
Ideirco hec dicit oommꝰ. Ccce ego cogito ſu⸗
per faminm iſtam malũ ſ pene· vnde non
auferetis colla veltra id elt nõ poteritis eua
dere et ſumet ſuper vos pabola i cantilena ð
vr̃a nußia: cum ſuauitate dicentiũ.· aduerſa

rion veltron de veltris mibijs gaudentium.

Depopulatõne val tati ſumus hoc dicent in
perſonisveltris. St per iſta deuaſtation e ppli
ifrael tempoꝛalem ſignificat᷑ deual tatio ſpũalis
populi chꝛiſtiami de qua gaudẽt ſpus maligni

PDars populi mei Iſ chaſhiani· cõmutata e

ſcz a ciuitate dei in cuitatem dyaboli et bec elt

pars peccatrix Quomõ vecedat cuʒ reuerta?)

dyabolus em̃ aliquãdo ceſſat a temptatone vt
ſic homo conſidat de ſua ſecuritate et tunc dya

bolus rediens ꝓijcit eum in ypocriſim que elt
grauioꝛ culpa · qꝛ ſicut dicit pieronim? hi mula

ta ſanctitas duplex eſt inquitas Pꝛopter P

nõ tibi mittes fumiculu ſoꝛtis m cetu domm

id eſt non habebis ptem cum electis Nô lo

quamini ⁊c ad literã hilij ſfrael mali non crede

bant verbis gphetan de ſua pumtõne futura;
et p iſtos hgmſicant᷑ mal chritiani qui pꝛedi
catõnes de penis inferni reputant fictõnes · cõ
tra quos ſubdi· Nunqᷣd adbꝛeui atus e ſpuͦſ
domimm loquens in ſanctis ſuis. q · d· non h te

poꝛe ſuo habebit effectum · Cetera patent vſq;
ibi.· et eos qui tranſbãt ſimpliciter Ir paciſice.
2Zuertiſtis in bellu eos iugulando mulierel

popuhb mei eieciſtis de domo delcian d eld.

mterfeciſtis viros ean· a puulis earu tubſtis

laudem meam q me laudabant de bonis acqᷓ
ſittis iuſte p patres eon deo ſequit pena cum
dict· Zurgite 1 ite cum dyabolo 7 angeli!
eus · Sed quomã bonus vir de peccatiſ dolet
quib merent᷑ ſic damnari iõ ſequit in perſona

oni boni Vtinã nõ elſem vir habes ſpum xc

D elt · vtinã vt malũ quod vweo vel pdico ſu
per vos ventun nõ veniret · Stillabo tibi c]
d eſt. nunciabo tibi ventura mala · Congre
gatõne ↄ⁊gregabo ⁊c· Tſtud vſqʒ ad finẽ capi
tuli exponũut aliqui de ꝓſperitate in reditu ca.
ptiuitatis babilonice ego aut expoſui literaltt
de bonis ſpũalibo in aduentu pᷣmo chꝛiſti · pĩ
quod expoſñitõ mea nõ ſolũ literalis h etiã ſpy
ritualis eſt reſpectu alaꝝ nec occurrit Zuenie
tioꝛ mihi hic ponendſra::
TT

NT dixi 2c ·Poſtq; apheta arguit
vulgariũ peccata hic 2ↄſequenter ar

sguit peccata maionꝝ ppłi ifrael p ̊s
ſngniſicant maioꝛes chꝛiſtianon 8t

pᷣmo arguut᷑ pᷣncipes cũ ðꝛ · Kudite Pncipes
domus ĩacob ⁊c· Sequit᷑· Nunquid nõ vrm
elt ſeire undiciũ.q d· ſcire debetis non ſolũ ſpe
culatiue hᷣ etiam practice et tñ ↄtrariũ eſt ven
iðo ſequit᷑ qui odio habetis bonũ et dilgitis
malum ꝛc jet patet ſententia St ſequit᷑ cũ dici
tur · Tuc clamabũt ad dñm in affuctõe ſua -
Let non exaudiet eos ſm illud ꝓuer · xxj · Qui
obturat aure ſuã ad clamoꝛẽ paupis et ipe cla
mabit et nõ exaudiet᷑· Mec dicit dommnꝰ Iiic
loquitur ↄtra ꝗphetas ſalſos veteris teltameę
tip quos ſigniſicant᷑ falſ pᷣdicatoꝛes noui qui
ſeducunt populũ peccata duntũ excuſantes ꝓ
pter queſtum· qui moꝛdent dentib ſuis diffa
mantes eos qui nõ tribuunt eis et p̃dicant pa
cem malis ꝗpteꝛ ſuã beneſñcentia ido ſubditur
pena cum dicit · Pꝛopterea nox vobis c id
elt inferni pene tenebꝛoſe et 2fundẽt extre
ma ↄfuſione: et mutat᷑ hic modus loquendi ð
ſecunda pſona ad terciã. Veruntñ· Hic ar
guit ꝗpheta cõmuniter omnes maioꝛes p quẽ
ſignificat᷑᷑ pdicatoꝛ ſtans· ideo dicit · Verutñ
repletus ego ſum foꝛtitudine] ad ar guenduʒ
ↄſtanter peccata maioꝝ ded ſubdit · vt annũ
ciem iacob ſcelus ſuuʒ id eſt. potenti ſupbo ꝗᷓ
alios calcat· jacob em ſupplãtatoꝛ mterp̃ᷣtat· et
ilrael peccatũ ſuũ id e clero ſupbo · Et quoniã
iſti frequenter AMituuntur iudices in foꝛo ſecu
lari et eccleſaſtico.deo ſubdit · Audite hec pn
cipes /ſequit. qui abomiami uudiciũ .id e ex
ecutõeʒ iuſkicie qui ediñcatis ſyvon in ſangni
bus hrłm ꝛc p ſyon eccleſia p hrym metro
polim regalis curia ſignificat᷑ et ſup dominũ
reqmeſcebant dicentes nunqd c.]. mittẽtes
dininã ꝓtectõnẽ falſo tñ Pꝛopter h̊ ca veltri
ſyõ quañ ager arabit᷑ vc]· ad literà apter pcẽ̃a
maioꝝ populi undaici hieruſalẽ fint deſtructa
et ſimuiter ꝓpteꝛ peccata maioꝝ populich ꝛiſti
ani ecdeſia ſpualiter ꝓ magna pte deſtru cta
eſt. etiam coꝛpaliter multu diminuta:nam iin
africa 1 in undea pauci valde remaſerüt xpiani
vt diit in armenia ſunt dimmuti

CKJ. AiIt. T
WT erit m nouiſſmno dieruz 20
Qapitulum iſtud et qᷓntum literali
liter expoſui de pꝛofectu eccleſie

ponenda. CX. . Üł⸗
Vdite que loquitur dominus
Pꝛopheta hic arguit incredulos uu
deoꝛum ꝑ quos ſignificant᷑ incredu
chꝛiſtianozꝛum qui ſunt in duplici
gradu nam heretici ſunt incredub verbo et ſa
cto·malichꝛiſtiani facto· Ad tytũ pᷣmo. Qonſi
tentur aũt ſe noſſe deũ:ſactis aũt negant · Rt ſic
apheca ꝑ quẽ p̃dicatoꝛ euangelij ſigniſicat᷑ diẽ
RKudite que loquit᷑ dommꝰ ·.ſcʒ mihi · ſurge
et ↄtende iudicio· 2ſtanter pdicando · aduer

ſus montes c id eſt. 2tra maioꝛes: q udi:
cium dommi cuʒ populo ſuo · ſcʒ peccatoꝛi ad
oſtendendu vrõnabilem et iuſtã eius punitõeʒ

ideo ſuboi · Hopule meꝰ quid feci ribi xcr.
quã occaſenẽe dedi a me recedendiq d.· nõ po⸗

tes oſtendere · Quia eduxi te de terra egipti
⁊cT id eſtde tenebꝛis peccatoꝝ p moꝛtẽ meaʒ
lLet miñ añ te moyſen 'w eſt chꝛiſtuz dantem
euangelicam lege et aaron id eſt eccleſie ſa:

cramenta p ſacerdotes adminiſtrata: et mari⸗

am domm matrẽ cꝰ vita ſlb eſt exemplar

pgendi ad patriã. populꝰ meꝰ memento q̃ſo
quid cogitauerit balach rex moab ſcʒ noceꝛe
Hlijs urael:ideo p ipᷣm ſigniſicat᷑ dya bolus:qui

vt dicit iob xlj. rex eſt ſup omnes ſilos ſupbie
et ſp querit iuſtis nocere · et quid reſpõderit

ei balaamſd eſtdommꝰ p balaam qui reſpõ

dit ei ꝓſpera ꝓ irael quod erat ↄtrariuʒ inte

tioni ſue · ſc deus mala que querit dyabolꝰ 2
uuſtos vertit ad dyaboli ſuſione et iuſtoꝛ um

gloꝛiam ſẽ̃ ꝓcurauit chꝛiſti moꝛtẽ que fuit ad

euis exaltatõem· Phił·ij. Hꝛopter quod deuſ

exaltauit ulũ xc· t ad dyaboli deiectõeʒ. Rt ſi

mliter ꝓcurauit martizũ occiſionẽ quã deꝰve?

tit ad eon gloꝛiã et dpaboli ↄſuſione. Quid

ignũ offeraz 1c]· Mic inquit ꝓpheta quo deo

.

dicens · Quruabo genua de excelſo ⁊c q d. ſi

exterioꝛa deuotõmis vt oblatõnes ⁊ ſacri
cia non placent deo ſine deuotõne mentis et
Vita virtutis et ſubdit modus digne recompẽ

ſatõnis cum dicit · Indicabo tibi homo qᷣd ſit
bonũid ẽ do acceptu· Vtiq; faceꝛe uidiciũ .
w eſt. iuſte vinere cum ommbus. 2 dilgeꝛe

miſericoꝛdiã cũ indigentibus. et ſolicitu am
bulare cũ deo tuo euis mandata dingent cu

ſtodiendo · ideo ſequit᷑· Vox domĩ ad ciuitate

. Aub eius capite domĩo noſtro ieſu
chꝛiſto· ꝓpter quod hec expoſitio nõ ſolũ litera
us eſt h etiam ſpũalis et deo de alia ptranſeo
et quia non occurrit mihi alia e entioꝛ hic

digs
Pfiis beneſicijs debeat ſieri recompenſatõ di
Snacixca qð excludit pᷣmo falſaʒ recõpeſatõeʒ

clamat ·id eſt · m ſacra ſcriptura· et ſalus erit
omnib tmentibo nomen ſuum .id eſt cuſtodi
entibo manda ta euus Rudite tribo et quis ap
pꝛopinquabit illudqdpauci facumt deo dẽaz
recõpenſatõnem ideo ſubditur · ARdhuc igniſ
in domo impij ·id eſt ardoꝛ fraundis ⁊ auari⸗
cie et theſauri miquitatis c in dommb enim
maloꝝ chꝛiſtianoꝝ frequẽ ter inuemiuntur ta
laa · Rt ſubdit᷑ pena cum ðꝛ · Tu comedes ⁊ nõ
ſaturaberis id eſt eukariſtiam aſſumes ⁊ non

Pfſiciet tibi h nocebit et humiliatio tua in me

dio tui id eſt licet eleueris exteriꝰ tñ deiect⸗
es coꝛam deo mterius· Qomp̃hendes ⁊ non
ſaluabis· id eſt ſi facias bona de genere non

erunt tibi ad ſalutem ꝓpter deſectum gratie ·

et quos ſaluaueris in gladium dabo d elt ·

bona que feciſti dum adhuc eſſes in gratia per
peccatum ſequens ſunt moꝛtiſicata · Tunc ſe⸗

mmabis ⁊c pꝓ ſemen intelligitur bonũ verbũ

p calcatõnẽ oliue opa pietatiſ· p muſtũ ſpuale
gaudium que non ꝓſunt ſi moꝛtiſicata fuerint

p moꝛtale peccatũ ·ideo ſequit Et cuſtodiſti p

cepta amri id eit dyaboli·

G.². R

mii ꝛc. Verbũ pt eſſe boni pꝛe
lati plangentis in pło ſuo deſectuʒ
Aboni ⁊ abundantiã mali deo ſequi
enurt· qꝛ factus ſuʒ ſicut qui colligit
in autumno racemos vmdeme remanentes
poſt vindemiã qui ſunt val de pauci ⁊ mimm
reſpectu pᷣus collectoꝝ · Rt ſic frequenter dya:

bolus colligit pᷣmo plures ⁊ maioꝛes Vnde dꝛ
mathᷓᷣ.vij. Lata eſt poꝛta et ſpacioſa via que du

cit ad perd tionem et multi intrant p eaʒ Nõ
eſt botrus ad comedendum q; pauci reſpecti

ue incoꝛpoꝛant᷑ chꝛiſto p ſidem caritate foꝛma

tam pᷣcoquas ſieus deſderauit amma mea]
d eſt habere bonas pſonas in dyoceſi mea· hH
non eſt ita · ideo ſubditur Derijit ſanctus ⁊c
Omnes m ſansuinẽ mſdiantur ad nocendũ
Prximis in coꝛpoꝛibfama ⁊ in rebus poſſeſſis

LMalu manuũ ſuaꝝ dicunt bonũ id eſt opa

ſua mala dicunt bona/ſicut exactoꝛ dicit ꝙ ſacẽ
ʒelo un ticie vel ꝓpter bonũ cõmune · Et pꝛimn
ceps poſtulat ſ/exacti ões et iudex m redde
do eſt nam eius ballini 2⁊ pꝛepoſiti reddunt
qð petit de grauamine ppłi · Qui optimus in

eis ẽ id ẽ · minꝰ malus quañ paliurꝰ que eſt

berba pungitiua:qꝛ talis pungit coꝛda populi
Let q̃ rectus reſpectu peioꝝ· quaſi ſpma p ſe
pe· Dies ſpeculatönis ⁊c Mic ponit᷑ pdictoꝝ

puntitio diumatunc em̃ videt viſitat peccata

deo ſequit᷑. Nunc erit vaſtitas eon / nõ ſolũ

extrinſere h etiã ab intrinſecis do ſubdi No
lite credere anneo qᷓ;tücunq; intimo q; nuila

peſtis grauioꝛ ad noeendũ q; familiaris inimi
cus:. Eilius contumeliã facit patri ſcʒ carnali

W

d

et etiam ſpuali ideo ſequit in pſona boni pꝛe
lati· Sgo aut ad dommũ aſpiciam q; p ipᷣm
ſolum poſſunt tanta mala remediari· Ne
leteris Omnis homo debet ex caritate diligi
q qdiui vunt poteſt ad bonum conuerti h mł
titudo demonũ eſt in malo confirmata et ſic ẽ
buman generis inimnca· ꝗpter quod de caſu
bonoꝛum letatur quoꝝ tñ aliqui reſurgũta ſic
min eoꝝ perſona demonib dicit Ne leteris mi
mca mea ſuper me q; cecidi :p culpam. con⸗

ſurgam per dei gatiam iram domnmu poꝛta
bo id eſt· penam tempalem · hic vel in purga⸗
toꝛio·.donec cam meam uidxet perſecte me
iuſtincando. St aſpiciet mmica mea id ẽ de⸗

monum multitudo maligna et opietur cõſu

ſione in exaltatõne mea· que dicit. d eſt di
cebat dum adhuc eſſem in culpa: vbi eſt dñs
deus tuus q. dicat non liberauit te de manu

mea Et q deiectio demonũ cedit ad gloꝛiam

ſancton ideo ſubdi in pſona eon QOculi mei
Vwdebunt ꝛc dies ſ venerunt vt ediſicentur

macerie tue id eſt angeloꝝ ruine que de ele⸗
ctis repantur. In die lla longe fiet lex ſ· ſcri
pta:nam omnes electi deum videbunt imme⸗

diate · Miere xxxj · Et non docebit vltra vr ꝓ
ximum et vir fratrem ſuum d eognoſce dñm

omnes em̃ cognoſcent me a minimo vſq; ad

maximũ· t dommus die illo veniet aſſur.
qui interpᷣtatur ſuſtollens anguſtiã ideo dꝛciẽ
apoẽ xxj. St abſterget deus omnem lacrimaʒ

ab ocuhs ſanctoꝝ et moꝛs non erit utra neq;
luctus neq; camoꝛ neq; doloꝛ exit vltra qᷓ pꝛia
abierunt. St vſq; ad cuitates munitas deſt

ma nſones lancꝭoꝝ omniby bonia plenas: et

a ciuitatibus vſq; ad flumen id eſt ſpuũſſancti
abundantiau · Apoẽ̃ xxij· Rt oſtendit mibi flu
uium aque viue ſplendidũ ſicut criſtallum· et

ad mare de mari id eſt ad plenitudinez leticie

Let ad montem de mõte ſid eſt ad altitudinem

gloꝛie de altitudine Sratie et per oppoſitũ dicit
pe repꝛobis et terra erit in deſolatõnem · d

eſt hommes terreni erunt in damnatõne· p⸗
pter habitatoꝛes ſuos id eſt ꝗpter demones
quos in habitaculis ſuon coꝛduim receperuũt
et hoc etiam cedet ad gloꝛiam electoꝛum.
Laſce pum quomam perſectio viteↄtem
platuie eſt quedam inchoatio vite celeſtis de
qua locutus eſt m parte immed lte pꝛeceden

ti ideo loquit᷑ bł de perfectõne 2templatõis
que pertmet ad ſtatum religionis di· Daſce

populum tuum p votum religionis tibi 2ſe
eratum pabulo tue recreatõnis deo ſubditur.
Lin vi:ga tua ⁊c eſt mn poſſeſſione tua vga
nanq; frequenter accipit᷑ in ſcriptura ⁊ etiã in

cõmum modo loquendi ꝓ menſura terre vei

bereditatis · igitur in virga dei ſeu hereditate

paſcuntur qui dnunia conſolatõnibus recxrean

tur · quod contemplatiius conſerẽ · habitantes

Plos in ſaltuiin loco a tumultu negocioꝛuʒ

terreſtrium ſepato. In medio carmelin paſcen
tur cτ m locis delectabilib nam cum deo et

Agelicis ſpiritibo ẽ tali 2uᷣſatõ ſᷣm illð phił.iij.

Noltra autẽ auerſatio in celis eſt. iuxta dies

antiquos ·.ieccleſe pᷣmitiue· tũc ein fuerũt ex

cellenter ↄtemplatuii pm diẽ egreſſionis tue

de terra egipti oſtenda ei mirabilia · namĩ pꝛi

mitiua eccleſa fuerũt tanta et maioꝛa miracu
la·. Videbunt gentes et confundent nã genti

les videntes mracula nomme chꝛiſſi ſacta cõ

fundebant᷑ de ydolatria ſua totaliter relinquen
tes eam · ðo ſubdit· Ponent ſup os ⁊c· nole
tes loqui vel audire aliquid de ea linget pul
uerem /.iaccipient magnã hu iliatõeʒ· ſiẽ legitẽ

de ꝛſtatino: qui officuim ſtratoꝛs exhibuit be
ato ſilueſtro· Dommũ deũ noſtrum deſdera

bunct id eſt eius aduentũ ad iudiciuʒ in ope
donec fecerint opera penitentie · ideo ſequitur
Let timebũt te /i. rigoꝛem iuſticie tue et qꝛ ta:
lium de miſeret · ſubd · Quis deꝰ ſimilis tibi
qui aufers miquitatẽ ·ſcʒ vere penitetiu. Nõ

ummittet vltra furoꝛe ſuum . ſi pmanſermt in

bono Deponet omnes miq̃tates noſtras zc
id e nõ apparebũut ad 2fuſionẽ et punitõem vlt

dabit mſericoꝛdiã iacob ⁊creddendo vmil

ſa in gloꝛia empiterna·

Tncipit naum propheta

Nus nimue ⁊ꝛc· Sequitur
Dommus emulator et vl
ciſcens 2 c]·; Der ̊ oſtedit ri
8oꝛ dünmne iuſticie quo nõ di
mittitur dedecus chpe ſine de
coꝛe punitõnis uuſte ideo ſub
ditur · et mundans nõ facit innocenteʒ ·i. mũ
dans peccatũ nõ dimittit impunitũ. Hommꝰ
in tempeſtate et turbine æ– lc cõſequenter
oſtenditur vigoꝛ ſue potẽtis cui nullus põt re
ſiſteꝛe · Hꝛimũ debet nos mouere ad vitandaz
eius offenſam ſcientes ꝙ eam nõ dimittet im⸗
punitam · ſcᷣm ad ſuſtinedũ patienter penã q

durum eſt ꝛtra ſtimulu calcitrare. Bonuſ

dommus ] Mic aphetat deſtructõnem regia

miniue ſcʒ ſennacherib qui den blaſ ſemauit ee

cultum dei de hierulale auferre voluit vt heð᷑

iij res· ꝗpter qð antichꝛiſt⸗ ſigniſicat᷑ p ipſum
qui deũ blaſ femabit et eius culeũ de eccłia tol

lere temptabit · q; tñ deus tũc electos ↄfoꝛta
bit diceik Bonus dommꝰ et ↄſoꝛtans . . ſcz
m antichꝛ iſti tribulatõne futura: et ſciens ſpe
rantes in ſe ]ſcientia aꝗpbatõis· Et in diluuio
pᷣtereunts /i.in antichꝛiſti pſecutõne que Dieit
diluuiũ pᷣteriens. ꝗ grauis erit ad ſuſtineduzʒ

tes tuas 2c .

.

H bꝛeuiabit᷑ api electos mat xxiiij Qõſumma

tionem faciet nam antichꝛiſtũ et eius exerci⸗
tum ꝓ magna pte deſtruet · et mnimicos eiꝰ

ſcz chꝛilti et eccleſe · pſequent᷑ tenebꝛe · ſcʒ in⸗
ferni in quibb pumit᷑ antichꝛiſtus et ſatellites

ſui. Quid cogitatis contra dommũ tu anti

chꝛiſte et miniſtri tui · Qonſummatõnem ip̃e

laciet a. deſtructõem tue poteſtatis et impe⸗
rvij · nõ 2ↄſurget duplex tribulatõ. qꝛ poſt pſe
cutõem antichꝛiſti ala nõ ſuccedet · q ſiẽ ſpĩe
ſe muiceʒ complectunt᷑ xc/i -ſimul cõbuꝛũtur

ſic erit de antichꝛiſto et adherentibus ſibi:q ſi

mul comburent᷑ igne infernali. Ex te em̃ exi⸗
bit cogitãas ↄtra dommũ ⁊c hoc dicit᷑ de nun

cijs ab antichꝛiſto pᷣmiſſis hoc dicit domin? ſi

pfecti fůmt ⁊c i ſi potentõꝛes et płes ðᷣſtru
en eur · et nõ affligam te vltraq; poſt moꝛ⸗
tem antichꝛiſti nõ affliget᷑ eccleſa· Et pᷣcipiet
ſup te domm?..id eſt. ſup antichꝛiſtũ queʒ mi⸗
chael archangelus de precepto din ſulmĩabit
Let nõ ſemmabit ex nomie tuo amplius nam
antichꝛiſtus nõ relinquet ſemen ad eccleſie pſe
cutionem·. de domo dei tui i ydoli tui· mnthi⸗
ciam ſcʒ pdo latras ſculptile et 2flatile ponã
ſepulerum tuũnam antichꝛiſtꝰ moꝛiet᷑ ĩ ydo
latria demonis ſibi puati · Scce ſup mõtes ꝛc
ſicut ſennacherib debellato p angelũ nũcij eʒe
chie diſeurrerunt ad 2greganduz phm in hie
ruſalem vt de tanto bnjficio gratias aget deo;
ſic antichꝛiſto p angelũ fulmmato ↄgregabũ
tur ſideles ad celebꝛandũ ſolenniter eucariſtie
ſacramentũ:ido ſubdi᷑. Celebꝛa fi feſtiuita
T ermfteſn diſper Sat 2c]
IMHMHMiic ad literã deſcribi deſtructio
mniniue p babilonios p quaʒ miſtice
õt intelligi deſ tructõ undee p ro

manos et nomia ↄſonant:nam niniue germẽ
ulcritudims interp̃tat wo p ipᷣam iudea ſig
ſicatuxr eo ꝙ in pa natus ſuit chꝛiſtꝰ de quo di
citur hiere xxiij· Sece dies veniunt deit dñs et
ſuſcitabo dauid geꝛmen iuſtũ ⁊c ſimiiter ꝑ ba
bilomos ſigniſicat romani vnde. pet v. voma
babilon vocat᷑ jbi em̃ dicit᷑ ſalutat vos ecckłia ĩ
babilone collecta·i.in roma.ſʒ hoc & pᷣmo po
nitur iudee vaſtatio cũ dicit · Aſcendat qui di
ſperdat te c q; romani veniendo vᷣſus hie
ruſalem deſtruxerut terraz et poſt obſederunt
hieruſale· contemplare viam ⁊ciudei em̃ cõ
ſderabant qualiter poſſent romanos impediẽ
in via et ſeipos foꝛtiſicare h̊ eis nõ valuit. 2ſB
ditur cauſa cu dicit · q; ſiẽ reddidit dñs ſluper
biam iacob ac · ꝗpter duplicẽ eimn ſupbiam ſcʒ
2Ztra chꝛiſtu et ↄtra romanũ inperiu vaſtati
fuerunt· Qlipeus foꝛtiũ eius /ſ·romani exer
cltus: ignitus ·irefulgens ad ſolem et ad iu
deoꝛum terroꝛez. viri exerctus in coccineis

id elt rubeis ex ſanguine iudeoꝝ .· Ignee ba
bene !id eſt refulgentes currus ide curruũ
let agitatoꝛes eius conſopiti τ nam currus
in quib poꝛtabant᷑ arma romanoꝝ et victua
lia erant in tanta multitudine ꝙ aliquando ad
muicem collidebant᷑ et ductoꝛes ebꝛij vdebaẽ

Aſpectus eoꝝ quaſ lampades ·id eſt terribi
les: et pꝛeparabit᷑ vmbraculum id eſt tento

ria romanoꝝ circa bieruſalem et ſic patet obſᷣ

dio · Poꝛte fluuioꝝ ⁊c eʒechias rex hierkm
fecit b duplice piſcinã aqꝝ ad ſoꝛtiñcatõʒ ciui
tatis que dicunt᷑ hie fluuiph nõ obſtiteruntro

manis · iðo dicit · DPoꝛte fluuioꝝ ſunt aperte]
in quo notat᷑ captio eiuitatis ⁊ captiuatio ꝓpłi·

et depꝛedatio bonoꝝ cum dicit · Diripite ar

gentum ꝛc]· nam romani rapuerunt omnia-
let facies omniũ .ſcʒ ideoꝛum. ſicut mgredo
olle ex fumo incendij et fame. ad quam iuit

leo.id eſt. ad abundantiam pꝛede iuit tytus

liber abſq; ab impedimento· tñ poſtea diſſi

patum eſt imperium romanoꝝ ex ſua ſupbia

ſbðᷣdit · Ecce ego ad te dicit dñs ꝛc/

n ac ſaneninum
ciuitati ſanguinum G
Sꝛrut dictum eſt de niniue de qua
28 rem que bñ dicit᷑ ciuitas ſangui
num eo effudit ſanguinem chꝛiſti et diſcipu
loꝛum eius: vniuerſa mendacij] nam occidit

chꝛiſtũ qᷓ eſt ip̃a veritas dilaceratone plena

quia ſicut dicit ioſłphus· libꝛo de iudaico bello

ante aduentum romanoꝝ erat plena inteſtimi
diſſenſiomb· Non recedec a te rapinaquia

maioꝛes rapiebant minoꝝ bona Et ſubdit pe
na p rõanos inflicta cuʒ dꝛ. Vox flagelli c .
min quo deſcribit multitudo 1 ſoꝛtitudo exerci

tus rõani et młtitudo miſectõnis ppłi iudaici
ideo ſubdit᷑ nec eſt ſinis cadauen et ſubdit᷑ cã

cum ðꝛ: qpter multitudinem ſoꝛnicatoõnum

meretricis id eſt hieruſalem que non ſolum
ſponſum ſuum chꝛiſtum negauit h̊ etiã occidit

pecioſe ⁊ grate .hoc dicit᷑ deus illã cinita
tem ſuis gratijs añ decoꝛauat et ipᷣa ipᷣm inbo

noꝛauit ideo hᷣdiè habentis maleſicia cõtra

ſpõſum ſuũ chꝛiſtũ.que vendidit gentes ĩ ſoꝛ
nicatiombo ſuis ·dicit em̃ ſco machab nij. ꝙ

optimos ephebon in lupanaribo poſuerunt
famlias in maleſicijs ſuis q; ſacerdotes docu
erunt ſilios tranſgredi mandatu dei de honoẽ
pẽtũ ex cupiditate ſua · Ecce ego ad te diẽ do
minus ſ·puniendũ ꝗpter dicta flagitia ⁊ re

uelabo pudenda tuanã poſt cedem iudeoꝛũ

pP romanos remanebãt coꝛpa nuda 1 regniſ
ignommiã eoꝝ· q; venditi 1 ducti fuerut p
diuerſa regna t erit omnis qᷓ vwerit te ren

liet a te· tanqᷓʒ ab abominatõe chꝛi iani eiz et
ſaracem abominantur eos ſicut viles. Quis

lioquit᷑ ad liteꝛam apheta ſignificat

— 55

—ʒ.0 — — — — --

—,ꝰ –

tpe
)
terei
ui
t
m
unm
idt
iti
o
en

mouebit ſuꝑ te caput· 2patiendo tibi quaſi di ·
pauci aut nulli· Nunq̃d melioꝛ es ideſt foꝛ:⸗
tioꝛ alexandꝛia q·d· nõ · jdeo ſubdit᷑ de foꝛtitu⸗
dine alexandꝛie· que habitat in flummibo ⁊c /·
tñ p romanos fuit captuiata:ideo ſubdi · h ⁊

ip̃a mn tranſmigratõne ⁊c ·q dicat młto minꝰ

tu poteris reſiſtere romanis · ideo ðꝛ.· Et tu g
mebꝛiaberis id eſt mbijs repleberis que de

ſribunt᷑ cum ſbditur et eris deſpecta ⁊c vſ;

ad ſinem capł'rper eoꝝ mißias ſigniſicant mi
ſerie inimicoꝛum chrilſti·
Sxplicit naum propheta

Incipit abacuc propheta.

Nus quod vidit abacuc
⁊c · Scõm ſenſum literalẽ pꝛo
pheta denunciat regni babi
lonis deſtructionẽ· eo ꝙ abu
ſus fuerat a deo ſibi data ptã
te ſubijciens ſibꝛ regnũ unda 2

alia plura neq̃ter ⁊ ſupbe· Moꝛaliter aũt expo
ni poteſt de quolbet potente potentia ſua abu

tente . t pᷣmo ꝗpheta queſtionẽ mouet loq̃ns

m pſona iuſti a ſupbo tribulati quare deꝰ hoc
”äs dne clamabo c ptʒ
ſnia. Quare reſpicis ↄtemptores eos tempa
liter exaltando· ⁊ facies id eſt heri pmittes.

Lquaſi piſces maris /quoꝝ maioꝛes deuoꝛant
mmoꝛes · et q̃ñ reptilia non habentia ducem .

ex hoe em̃ videt᷑ ſimplicib 1 mſirmis ꝙ deus
nõ habeat de bommibo curã ſpalem· pꝛopter

boc lacerata eſt lex p aduocatos doloſos ⁊ in

dices iniquosl et nõ puenit ad ſinem iudiciũu

weſt ad hinem debitu· Quia impius pualet·

ecce miquitas exaltata: aduerſus iuſtum xcce
bonitas ↄculcata- qpterea egredit᷑ indiciuz p
uerſum ] ecce equitas 2demnata· ꝗpter quod
queñtũ eſt quare deus cum ſit iiſtłtalia pmit

tit · poteſt aut ad hoc rñderi ex pluribus ſacre

ſepᷣture locis ꝙ deus pmittit hoc ꝗpter exerci⸗
tium patientie bonoꝝ qð vlteriis valet ad au

gmentũ gloꝛie ipᷣon·⁊ cedit ſimiliter ad hono
rem diumũ ad quẽ omnia pᷣncipahter oꝛdinã
tur · Pꝛouer· xvj· Vniuerſa ꝗpter ſemetipſum
opatus eſt dñs· Aſpicite in gentibo ⁊ vrdete.

qd· In ommbo gentiby vwdebitis ſupbiam

miquoꝝ tempalter ꝓſperari ex diuma pmiſ
ſione ideo ſbᷣditur Quia ecce ego ſuſcitabo cal
deos .q̃ interpᷣtant᷑ feroces qð ↄpetit ſuperbiſ
qʒ neſciunt paciſce vuiere cum alijs · gentem
amarã in conuerſatõne· et velocem ad ma⸗
le agendum. ambulante ſup latitudinẽ terre
vt poſſideat ⁊c]qꝛ; ſupbis nihil ſufficit eo ꝙ ſu
pbie ambitõ ſit anexa: hoꝛribilis auditu: ter
ribilis aſpectu: ex ſemetipᷣa iudiciũ ⁊ onꝰ eiꝰ
egrediet᷑ nã ex ſuis operibo finauter dẽnabi

Leuioꝛes pdis equi eius ⁊c p hec omnia ſig
ncatur ꝓmptitudo eoꝝ et famnlie ſue ad male
agendum. facies eoꝝ ventus vrens iſimpli
ces ꝓ poſſe ſuo anihilans· t qm dyabolus eſt
rex ſup omnes filios ſupbie vt dicit᷑ iob· xlj. 10

de ſupbis tranſit ad eoꝝ regem et caput dya⸗
bolum dicens. Et ↄgregabit quaſi arenam ca
ptiuitatem ſpctõꝝ·q; ſiẽ dicit᷑ mathᷣvijſpa⸗
cioſa eſt poꝛta que ducit ad ꝑpditõem et młti in

trant pꝑ eam · et ipᷣe ð regib triumphabit ⁊c·

eos ad tirannidẽ inducedo. et derddebit eos
in mferno. ipᷣe ſup omnem munitõem .. vir
tutũ · ridebit ſperans ꝙ eam deſtruere poſſit
ideo ſubdit. et compoꝛtabit aggere · p quod

ſigniſicat᷑ euis ſtudiu ad virtuoſos deijciendũ.
quoꝝ aliquos deijcit:ideo ſubdit᷑ et capiet eã ·
tuc mutabit᷑ ſpus eius ]nõ de malicia ad boni
tatem qꝛ pecca tũ eius eſt rremediabile · ſed H
dicit᷑ qe in fine tpis ceſſabit actus ſue tempta
tõnis· et ptranſũbit ad lacu gehenne · et coꝛ
ruet im ꝓfundu pene.· Mec eſt ſoꝛtitudo eiꝰ
dei ſui . id eſt.· nihil potuit facere mii pnuiſſus
dei volun tate· ꝗpter quod ſhᷣdit ꝗpheta:· nun

quid nõ tu a pᷣncipio dñs ⁊c q/d:non poterit
nobis nocere qn volueris ꝓhibere· Domi

ne in iudiciũ. Mic oſtendit᷑ ad quid et quo de
us vtitur demonibo· ſad executõnem ſue ulti
cie · ideo dicit · In iudiciuũ poſuiſti eu. Tudiciu

em̃ eſt executio iuſticie quã deus appꝛobat. nõ

tñ malã demonũ voluntate qua hec exequun?᷑.
ideo ſequi Mundi ſunt oculi tui· et qm ho
mmes mali ſunt inſtrumenta dyaboli ·ideo ſbᷣ
ditur de eis · quare nõ reſpicis ſup iniqua agẽ
tes ⁊c lad hoc aut reſponſum eſt ſupꝛa. Totu

min hamo ſubleuabit æc ſ. dyabolus p ſe et mi

niſtros eiuset ſit hic men tio de tribus modis
capiendi piſces ꝓ quos ſigniſicant᷑ homĩes Ma
mo capuint᷑ magni:ſ. pᷣncipes ⁊ pᷣlati: pᷣncipes
capiunt᷑ hamo tyrãmdis et ſupbie.p̃lati hamo
ſymonie· Reti capiunt᷑ mediocres dolu et frau
dem que p rete ſigniſicant᷑ in mutuis cõmuta
tõnibus exercenten· Sagena vero mdifferent

capiunt᷑ omnes: ideo ſigni ficat luxuriã p quaʒ
aliqui de ſtatu quolibet capiunt᷑· Et q; dyabo
lus gaudet de tali captõne ſequi᷑· Sup Gle
tabitur 1 exultabit· ꝓpterea immolabit ſagene

ſue c duigendo et colẽdo · q; m vis incraſ

ſata eſt pars eius ⁊c. id eſtmultiplica tio pec

anrtm et cibus eius electus.q; mali incoꝛ

poꝛand hl ip moꝛtale peccatum.

Hoc moꝛaliter dici᷑ in pſona boni
plati qui ſtat ſup cuſtodiam gregis
ſui · et nõ ſup negocia pᷣncipu niſ ꝓ

qnto oꝛdinat᷑ ad lalutẽ animaꝝ· et niga Sdũ

meum ſuper munitõnem ]: ſtudendo ſacram

per cuſtodiam meam ſtabo

.

ſcripturam · que turris dauitica nommat᷑ vt

videã quid dicat mihi · ſcʒ a dño qui p ſacram
ſcripturã loquit᷑ ſtudentibo eã et quid reſpon
deam. ſ dño ꝓ me et ppo mibi comnuſſo· et

dixit ſcribe viſuz q ſtudentes ſacrã ſcriptura
nõ ſolum debent docere verbo h etiam ſcripto

Fm grãʒ a deo ſibi dataʒ et explana eũ q; ðꝛ

ꝓuerbᷣ·xnijdoctrina pꝛudentũ facilis q ad
huc vꝛſum ꝓcul .ið eſt· üdicuiz ſmale adhuc ẽ
longũ in quo chꝛiſtus dyabolu deiciet cũ om⸗
nibo mebꝛis ſiis. Si moꝛã fecerit expecta euʒ
c meditãdo uigiter de eius diſtrictõe Scce
qui incredulꝰ .cuiuſmodi ſunt inſideles et ma
lichꝛiſtiani. nõ erit recta anima eius· h̊ mag
diſtoꝛta a deo et angelis Et quo· Mic de⸗
ſcribit᷑ deiectio ſupbi q; ſtẽ vmũ pᷣmo potantẽ
delectat et poſtea rõmis vſu imp̃m pᷣuat et ipᷣm
ad terrã deicit 1 vomẽtẽ ðturpat ſic ſupbia ſu
perbum deicit atq; fedat · et ſubdit᷑ cauſa cũ dꝛ
Quia dila tauit ſicut infernus animiã ſuã.i· vo
luntatem ſuã ad dommandũ ↄtra rõnem · et
2gregabit ad ſe omẽs gẽtes ccτ· qꝛ querit ab
ommbus honoꝛari et frequent᷑ accidit ↄtrari⸗
um:qꝙ a ſta tu ſuo deicit᷑ et ſic ab omĩbo ⁊teni:
tur· ðᷣo ſubdit Nunqd nõ omes iſt ſup euʒ
parabolã ſument ·id elt· verbu deriſoꝛu Ve
ei qui młtiplłicat nõ ſua quod facit ſupbus vt

creſcat dommatõ eius · Vſq;quo aggrauat cõ
tra ſe denſum lucũ id e cenſum vwoleter acqui
ſitum q; p hoc acquirit odiũ multoꝝ· ideo ſub⸗

Nunquid nõ repente ↄſurgent qui moꝛdãt
te et q; tales querũt edificare foꝛtalicia vt ibi
tueant᷑ideo ſubdit᷑ · Ve qui ↄgregat auariciã
malam domui ſue vt ſit in excelſo nidus eus
id eſt refugiũ eiis · Quia lapis de pariete da
mabit ·aſſumptus de ſangne paupis ſic dicit
gen iiijecce vox ſanguinis fratris tui clamat
ad me de terra. apter qð ſubdĩ · Ve qui ediñ:
eat ciuitatẽ in ſanguimbrinocentu :· Nun
quid nõ hec ſunt a dñoqd·nõ. niſ pmiſhue.
apter quod nõ ſtabũt do ſequit᷑. La boꝛabut
populi in multo igni ⁊xci.in multo ʒelo ad ſu
ſtinendũ opa ſupbi ab eodẽ incitati · H̊ fruſtra
et ſubdit᷑ cauſa. Quia replebit᷑ terra vt cogno
ſcat głiam din venientis ad iudiciũ et diſcer
nentis opa ſupboꝝ · Ve qui potuʒ dat amco
ſuo ⁊c·ſuꝑbus em̃ qui nõ põt aliquẽ ſuppedi
tare violentia amnciciã fingit vt eum ꝓditoꝛe
oceidere poſſit · et deo uuſte bibet calicem ire

pdeit ſculptile c pomies parui aut nulliꝰva
lons ſimulacra dicũt᷑ quos tñ ſupbus potẽa
ꝓmouet ad ſtatũ honoꝛis ſequens motu gapᷣe
voluntatis et nõ rõnis· ideo ſubdit de ipᷣo · Ve
qui dicitt lgno expgiſcere nã inponit ſibi ea
que nõ põt exerecere · Dñs aut ĩ templo ſuo
vnde talia reſpicit cõpetenti tpe puniturus et

Omine audiui . Secundü ſenſuz
literalem capitulu itud eſt oꝛatio
abacuc ꝓ gratiarumactõne de ptã
tis babilonice deiectõne · Miſtice
vero eſt oꝛatio ꝓ gratiarumactõe de deiectõ
ne dyabolice poteſtatis p chriſtum· t ſic dici
tur · Domine audiui per p̃dicatõnem tuã et

tunc lerabitur iuſtus cum vderit vindictam·

diſcipuloꝝ tuoꝝn · audtum tuu · id eſt · obedi

entiam tuam deo patri ð ſalute generis huma
ni et timui te amoꝛe ſiliali q tanta ꝓ me fe⸗
ciſti in medio annoꝝ vunſica illud chriſtus
em̃ xxxiij ano qð ẽ quaſi mediuʒ etatis huma
ne paſſus eſt· et tunc per moꝛtem ſuã viuiſica
uit genus humanum· In medio annon notu
facies ⁊ c tunc em̃ liberando patres de lumbo
notã fecit mĩaʒ ſuam ⁊t᷑ irã ſua de peccato ade

Deus ab auſtro veniet lc ponit modus

quo venit in munduʒz qᷓ ꝓceſſit ex feruoꝛe dile⸗
ctõnis diume · Toh· ij · Sic deus dilexit muduʒ

vt hluim ſuum vnigenitum daret c.· Zt hoc ſi
gnihcat᷑ per auſtrũ vnð ꝓuenit feruoꝛ caloꝛis
Let ſanctus .·id eſtchꝛiſtus qui ðꝛ ſanctuſſan
ctoꝝ danieb· x · de monte pharan. q̃ inter
tatur frugifer chriſtus em̃ imn humana natura

ꝓceſſit de vrgme fructiſera· que dicit᷑ mons
de quo abſciſus eſt lapis ſine mamb·danieł · ij.
Obperuit celos glona euis:⁊ laudis plena eſt

terra] nam in eius natiuitate angeli cantaue

runt gloꝛia in altiſſinns ðo- Se in terra pax bo
minbus bone voluntatis. Luc ſecudo· Sple

doꝛ eius vt lux erit ſ· in euidentia do ctrine
miraculis 2ſirmate· coꝛnua in maniby eius.

id eſt· manus eius in coꝛnibuſ crucis fuerũt ex
tenſe et eſt ibi igura que ðꝛ yꝓpallage:ſcut cuʒ
ðꝛ· pflauit ſiſtula buccas d eſt bucca pflauit
fiſtulas. t hoc mõ exponunt aliqui doctoa

illud hiere xjemetamus lignũ in panem eius
id e nmittamus chꝛiſtũ qui eſt vums panis in

lignuʒ crucis ibi abſeondita eſt ſoꝛtitudo eꝰ
vñ uidei dicebant math· xxvijalos ſaluos ſeẽ
ſeip̃ᷣm ñ poteſt ſaluũ facere: añ faciẽ eius ibit
moꝛs cc&1 q; per moꝛtẽ chꝛiſti moꝛs ⁊ dyabo
lus fuerunt expulſ· Stetit· Mic incipit vᷣſus
in hebꝛeo· do non Ziungit᷑ litere pꝛecedenti h
ſequẽti ſic · Stetit ⁊ meſus ẽ terrã ſchꝛiſtꝰ ein
ſtetit in medio diſcipuloꝝ poſt ſuam reſurre:

ctõnem et miſt eos pᷣdicare p oꝛbem· Mathei

vlti · EGuntes docete om̃es gentes ⁊c · dðo dicit
Laſpexit ⁊ diſoluit gentes · aſpexit enim eas
oculo m picoꝛdie et diſſoliut a vinculo ydola
trie · ⁊ contriti ſunt montes ſeculi łi. maꝛoꝛes
pncipes mundi· incuruati ſunt colles /imino
res pᷣncipes.q multi de ilis ⁊ de ilnis ſubmiſe

runt humiliter colla ſua iugo chuſti et ſubdi
Lab icinerib eternitatis eius i ex miracuł

- ——6 —— --

0
z
ce
da

rrr

vntute diuma que eſt eterna factis · DPꝛo
miquitate· Mic ponit᷑ punitio ideoꝝ ꝓ moꝛ
te chꝛiſti cum ðꝛ· Pzo miquitate ſ. iudeoꝛuʒ ·
Lvwi tentoꝛia ethiopie . id eſt · poteſtatis ro
mane que dicit᷑ ethyopia eo ꝙ erat pdolatrijs
ommũ gentiũ denigrata· turbabutur pelles

terre madyan id eſt indee · madian interpᷣ⸗
tat᷑ contentio· iudea nanq; ꝓ chaiſti moꝛte per

miſſa eſt a deo rebellare romanis ex qͥ̊ ſecuta

eſt eius deſtructio · Nuquid m flummib ira

tus es dñe c qd· contra res mſenſibiles que
peccare nõ poſſunt nõ eſt ra tua h̊ ↄꝛtra ide⸗
os quib dediſti legem ⁊ ꝗphetas ⁊ mpi occide
runt te · Quis aſcendet ſuper equos tuos ⁊c
ſcilicet ad faciendu vindictam de tanta nequi⸗
cia et vñdet dicens · Duſcitans ſuſcitabis arcũ
tuũ ]id eſt exercitum romanoꝝ in quo ſagit
tarij multi erant. iuramẽta tribub 2c]wd eſt ·

ad implendu patrib ꝓmiſſa que per chꝛiſtuʒ
ſunt impleta meius moꝛte et reſurrectõne et
eruciſigentiim uudeoꝝ delſtructõe · FHuuios
ſcmmdens hHic agit᷑ de diſcipuloꝝ chꝛiſti pꝛedi
catõne poſt eius aſcenſionem cuʒ ðꝛ Eluuioo

ſcindens terre dicunt᷑ em̃ pꝛedicatoꝛes fluuij

mundü rigantes doctrina ſalutari: qui tũc fue
runt ſciſſiid eſt diuiñ ad pꝛedicandu in duierß
partibo mundi ˖ vwerũt te 1 doluerũt mõtel

id eſt pᷣncipes romani qui videntes ſidem chꝝ
ſti augmentari doluerunt et eam extinguere
voluerüt· ſicut patʒ de nerone ⁊ plurib alijs ſe
quẽtibideo ſequit· gurges aquanꝝ tranſijt·
id eſt unpetus pſecutionu tranſiſt ſup chꝛiſtia
nos vſq; ad tempa conſtantini de quo ſubdit᷑

Dedi abyſſus vocem ſuam altitudo manus

uas leuauit p altitudinem intelligit᷑ conſtan
tinus cui totus oꝛbis erat ſubiectus ipᷣe veꝛo

manũ ſuam leuauit ad ꝓtegen dum chꝛiſtiani

tatem et tunc abyſſus dedit vocem ſuam quia
chaiſtiam pus mi abnſſo tribulatõie poſiti eru
perunt ſoleniter in diuina laudem. Sol luna
ſtererunt in habitaculo ſuo idelt ceitx bea
ta vrgo patenter honoꝛati funt in eccleſijſ qiu

pus colebant᷑ in criptis et locis occultis inlu
ce ſagittan tuaꝝ ibunt ⁊c tunc ei doctoꝛee
eccleſie libere diſcurrerunt ad pdicatõneʒ ſdei
chꝛiſtiane . Sʒ qm perſecta victoꝛia chaiſti ent
in moꝛte antichꝛiſti · deo ſubdit de ip̃o · mi fre
mitu ↄculcabis terrã c ſ. exercitus ãtichꝛiſti

qui erit a deo pmiſſuie · Zed qꝛ deus illam tri

bulatõneʒ bꝛeuiabit ſubdi᷑. Egreſſus es in ſa

lutem ſ·elec toꝝ percuſſiſti caput ſ.antichꝛi.
ſti · ðĩ domo impij elt · dyaboli · denudalti
fundamentũ eius id eſt:denudabis fallaciam
euis pꝑ enoch ⁊ belyam · Maledixiſti ſceptris
euis ·id eſt regiba ſibi adherentib· venientiba⸗

vt turbo · impetuoſe ad deſtructõnem eccie

Exultatio eoꝛũ ⁊c ym illud ꝓuerbioꝛũ letan

tur cũ malefecerint · Viã feciſti in mari · huiꝰ
mundi · equis tuis ·id eſt · antichꝛiſto et ſeq̃ci
bus ſuis qui erunt ſcut equꝰet mulus: dicunt
aut equi dei q; diſcurrent ex eius permiſſione
Li luto aquarũ multaruũ .id eſt. carnaliũ fedi
tatum quas antichꝛiſtus cu ſuis exercebit·
Rudiui ⁊c · Multi nanq; chꝛiſtiani audiẽtes
acerbitate pſecutõnis antichꝛiſti et timentes ðᷣ
Apꝛia fragilitate· moꝛi p̃eligerent ante dictam
tribulatõne ne deſiceret in ea · Rt ſic dicit᷑ ĩ eoꝛũ
pſona. Rudiui futurũ antichꝛiſtũ· et cõtur
batns eſt venter meꝰ id eſt.coꝛ meun pᷣ hoꝛro
re · et 2tremuerũt labia mea nõ potentia lo
qui p timoꝛe · Ingrediat᷑ putredo ⁊c· id eſt·
vtinã ſim moꝛtuus anteqᷓ; veniat antichꝛſtus

let requieſcã in die tribulatõis ſ·in ſepulcro

qñ erit antichꝛiſti tribulatio· et aſcenda ad po
pulu accinctũ noſtrũ /id eſt ſocietateʒ ſancto
rum m coꝛpe et aĩa poſt iudiciũ· ⁊ qm tũc ceſſa
bit Seneratõ ſequit᷑· Eicus em̃ non floꝛebit

X.··et ſu bdit᷑ ſanctoꝝ vita cũ · dicit· G 80 autẽ

in dño gaudebo c et patet ſententia.
Svx plicit abacuc propheta

Encipit ſophonias pro pbeta. H

êESrbuz dommi quod factuz
eſt ad ſoppomam ꝛ ꝛ.
qui pᷣmo cõmmat᷑ peccatoꝛibꝰ
generaliter di· Congrgans
congregabo omnmia 20c· Der
nme rõne abutentez mtel
liguntur cõtentioſi·j· coꝝ · iij· cũ zelus et Sten
tio ſit inter vos nonne homines eſtis ⁊ im ho
minẽ ambulatis Der pecus voluptuoſi ſigmii
cantur · vnde · · eth. vita voluptuoſa vita pecu⸗
dũ appellatur. Der volatilia vanigloꝛion qui

petunt alta· Der piſces maris quoꝛuʒ maioꝛes

deuoꝛt minoꝛes ſigniſcant bormmcide et rapto
tes et omnes iſti cõgregabunt᷑ in iudicio vt cõ5
congregatõne vni faſcis in lacu: daudentur
bi mn carceꝛe · Et extendã ·lic aꝓpheta comi
natur peccatoꝛb ſpecialite: 1 mo ſacerdotilo

cũ dicit᷑ · Et extendã manũ meã ad pumẽdu

lee diſpergam de loco iſto reliquias baal peꝛ
aal qui deuoꝛatoꝛ inteꝛp̃tat gula ſigniſicat. p

reliquias eius luxuria:q; ſemen coitus eſt de

ſupf luo alimeti · Tdo diat hbieroꝰ.Venter ⁊ ge
nitalia ſunt membꝛa apinqua. et ex vicintate
membꝛoꝝ deſignat vicimnitas dicioꝛum et no
mma edituoꝛũ cũ ſacerdotibus jeditui dicunk
quaſi tuentes edemet ideo ſigniſicant caupo:
nes et lenones qᷓ pᷣbent edeʒ guloſs ⁊ lururio
ſis · p lacerdotes intelligunt᷑ mediatoꝛes ⁊ me-

diatrices ſoꝛnicarie cõmunionis et eos qui

adoꝛant ſuper tecta muutiã celi Fiſti ſunt vam

gloꝛioſi ſemp tendentes ad ſupioꝛa· et qui iu
rant in dno łiſti ſunt falſi et duplices dua bus
vijs ingredietes· et qui auertunt᷑ de poſt ter
Sum dm jiſti ſunt apoſtate a ſide vel relgiõe
(t erit in die . Mic cõmmat᷑ pᷣncipibb mũ:
di p quos ſigniſcant᷑ ſpũs maligni qui dicunt᷑
pncipes et poteſtates eph· vj. ca. St erit ĩ die
hoſtie dñi /·Mec dies paraſceue põt dici qua
chꝛiſtus fuit immolatꝰ.qui bene ſuit hoſtia do
mim. Viñtabo ſup pᷣncipes ·ſcʒ tenebꝛarũ qui
tũc fuerunt debellati· et ſup ſilios regis ·ſcʒ
ererni qui tüc de limbo fuerut lberati · et ſup
omnes qui induti ſunt veſte peregrina /i alie
nati a ſide chꝛiſtiana. et viſtabo ſup omnẽ qui
arrogant᷑ ingredit᷑ ſup limẽ ſcʒ eccłie intruſꝰ
p potentiã ſecularẽ ð quiba ſubdit · qui cõplẽt

domum dñ dei ſui miq̃tate q; male ĩtrãt et

peſſime gubernant et qm dolent boni de mak
ſubdit · Et erit in die illa vox a poꝛta piſciũ ·

ſic nomiata· eo ꝙ erat verſus mare et ideo ig⸗

ficat amaritudmẽe doloꝛis. et vlulatus a ſecu⸗
da c q; qnto mala reiterant᷑ et multiplicant?᷑
tanto magis doloꝛ auget᷑. Vulate habita toᷣſ
pile ·/·id eſt· ta beene · Vnð verſus Eſt pila pes
pontis pila luduspila taberna. Der iſtos ſig
ſicant᷑ ebꝛioſ quibo niſ peniteant rebuat᷑ pena
mferni. Conticuit omĩs ꝓpłus chanaan 2c qᷓ
interpᷣtat᷑ mercatio.idðo p hoc ſignificant᷑ ſymo
maci quii nõ habent coꝛa deo frontẽ loquendi.
diſperierũt omnes inuoluti argento ſcʒ ma

le acquiſito ſcrutaboꝛ hieruſalẽ ĩ lucernis ⁊c ·

nuda et apta ſunt oĩa dei ocuł. ꝓpt qð nullu
bonũ remanebit irremueratũ nec malũ aliq ð
impunitu · et mſitabo ſup viros dehxos in ſe
cibus ſuis id eſt obſtinatos in malis· qui di

cunt in coꝛdib ſius nõ ſaciet dñs ⁊e· . crxedun t
em̃ ꝙ dei ꝓpuidentia ſe nõ extendat ad hec in/ſe
rioꝛa· ideo ſubdit eoꝝ pena et pᷣmo tpalis cuz
dicit· Et erit foꝛtitudo eon m direptõem · Ct
ſecudo eterna eũ dicit᷑ · Tuxta ẽ dies dñi c i.
⁊denatõnis eterne que ſit pticulariter ĩ moꝛte
cuiuſlibet· et ſet generaliter in iudicio generali
t acerbitas pene cũ ſubdi᷑. dies ila dies ire
c·vſq; ad ſmẽ capituli. Craſpitar pötluere

de lacili àCRA.

ta tur ⁊ viuat.ideo dicit· onueni

diam implonandã ges ñ amabilis] d ẽ pec

eatrix · Puſ qᷓB pariat uiſſio .id eſtanteq; pena
vobis debita ponat᷑ in effectu. Sed qꝛ cum dei
miſericoꝛdia ſemp currit eius iuſticia ideo ſeqẽ
Querite iuſtu querite manſuetũ d e con
dentes de dei miſericoꝛdia ſimul timeatis eiꝰ
uiſticiã· 2tra illos qui ſemp cogitãt de dei mnſe
ricoꝛdia · tin et ſic lietius declmãt ad peccatuz

Onuemte OQm̃ de? nõ vult moꝛ
tem peccatoꝛis ſed vt magis Zuer

te 1 cõgregammi ſad dei miſericoꝛ . .

Quia gaʒa ⁊c]· Mic p̃dicitur pm hteralem

ſenſuz deſtructio terre philutinon. Moꝛaliter

aũt per philiſteã que potõne cades mmterpꝛeta
tur· ebꝛietaſ bene ſigficatur ad quã ſequitur de
ſtructio foꝛtitudinis coꝛpalis. Hꝛouerbᷣ·xxiij·
Qui ve cuiꝰpatri ve cui rixe· cui ſouee · cui ſine

cauſa vulnera ·cui ſuffoſſo oculoꝝ nonne bis qᷓ

cõmoꝛant᷑ in vmo ⁊ ſtudent calicib epotãdis

Gt hoc ſigſicatur per deſt ructione gaʒe·ꝗqᷓ foꝛ:

titudo interpᷣtatur· Item ad ebꝛietatem ſequit
hebetatio diſcretõnis que ſigficatur cum ſubdi
tur · et abſcalon in deßtum · nam abſcalon int
pꝛetatur ponderatioactus aut humam debet
diſc retõnis iudicio ponderari . Item p ebꝛieta
tem deſtruitur anncicia caritatis ·ij· beſoꝛe. iij ·
et nõ memmerũut cum biberit amiciciam nec
fraternitate h poſt nõ modicuʒ ſumũt gladios

St hoc ſignificatur per deſtructõnem aʒoti · cu

ðe · Rzotu in meridie eijciam]· nam 2muniter
circa meridiẽ imncurrunt hoĩñes ebꝛietatẽ Fteʒ p
ebꝛietatẽ ſuit᷑ ſba coꝛpał. Scãi xix · Operariꝰ
ebꝛioſus non ditabitur et hoc ſignificatur cuʒ
ðꝛ · St acharon eradicabitur acharon em̃ pa:
ſcua gregis interp̃ᷣtatur· et 2uenit ſſſtantie tẽ
poꝛali per quã omma ad victu pertmentia ha
bent᷑ · Audun oppꝛobꝛuim moab c · bic ðſeri

bitur deſtructio quattuo: gentin:· DHeimi ſunt

moabite ·qᷓ interpᷣtatur ex patre ideo ſignificaãt
blaſphemos qiub ðr ioh.viij· Vos ex predya
bolo eſtis· Secundi ſunt amonite.ꝗqᷓ mterpꝛetã
tur ppłi dolon· ideo ſigmiſicat muidos ꝗᷓ dolẽt
de bonis alioꝝ· Tercij ſunt ethyopesqui tene
bꝛoſi interpᷣtantur et Deo ſignificat hereticos
q̃ tenebꝛis erroꝝ obſuſcãtur. Quarti ſunt aſſy-
rij ꝗᷓ interp̃tantur facture vigilantes ido ſign
ficant latrones qᷓ ð nocte vigilãt ad malefacie
dum ſti vo quattuoꝛ hommũ modi ſunt p di.

uinũ uidiciũ niſ pemiteãt eternałr 2dẽnandi ·

Eprouocatrix ⁊c /· Superius ſlo
pbonias qꝗphetauit iudeis aduerſa
NB aphetat eig ꝓſpera 1 exponitur
Luer de pſperitate eon m reditu
de babilonica captiuitate. Cgo aut ondi in ex.
poſtõne mea licerali ꝙ nõ poteſt ſic zuemeni
exponi ĩ de ꝓſperitate ſpuali futᷣa tpe cheuſti

et ſic labr expoſui:qᷓ quida expoſitio nõ ſoluli
teralis e ſ̊ et ſpuał reſpectu aliaꝝ pter qð de

alia ptranſeo ad pns

ciPa Seus propheta,. ) CN. 4.
NQNanno ſecundo darn re⸗

Zis 2c.]· Sequitur. Popu
us iſte dicit nondum ve
mnit tempus domus domi
mn edificande 2 cMrophetat
a lfaʒ 2tra eos ꝗ; negligebat

c /

opus domus din 1de ꝗpꝛijs negocijſ erãt val
de ſoliciti · p q̊s miſtice ligniſicant᷑ illi plati q ðD
ſpuali edincio ecce qð fit per ſanaʒ doctrinã et

bona vitã parũ curant ⁊ de leuandis pecumjs
magnã ſolcitudinẽ hnt· Sed qm aliq̃ doctrine
et pᷣdicatõni ĩtendut ſolicite pᷣncipaliter ꝓpter
qſtum vel famã hoĩm.iðo ipᷣis ðꝛ. Semiaſtis

multũ ⁊ intuliſtis paruʒ q; cupiditas ⁊ vana

Sloꝛn abſtulerũt fructu· comediſtis ⁊ non
eſtis ſaciatimcoꝛpando vobis curioſa audi:
toꝛib placida q̃ mentẽ nõ reficiut h famelicam

relmquũt eo ꝙ talis ſcia inflat ⁊ non ediſicat ·

Lbibiſtis 2 nõ eſtis mebꝛiati.·naʒ aqᷓ ſapie ter
rene ſitiʒ nõ ſedat h magis augmetat. operui

ſtis vos verbon curioſtate et nõ eſtis cale

facti caritate. Etc qᷓ 2greganit merces id e.

opa bona de genere· miſit eas in ſaccũ . Pt
deſectum mtentõnis recte iec dicit dns

Mic inducit ad ſpuale edificin domus dei . di·

HDonite coꝛda vra ſup vias veſtras ad dei

opa dirigendo·a ſubdit modu d. Aſcẽdite m
montẽ ·.ſ.pfectõnis vite. poꝛtate lignaid ẽ

ſacra vᷣba exempla ad ediñcin eccie et acce

ptabilis mihi erit .ſ ediſca tõ vra. Et reüutit ad
argueð negligentiã pſtmã d· Reſpexiſtis ad

amplius ecce factu eſt mi? ꝛc jet eſt eadeʒ

ſma cum illa que poſita eſt pte pᷣcedenti· Rt ſub

dit pena cum dðe· Pꝛopter h̊ ſup vos ꝓhibiti

ſunt celi c nangeli q̃ ſunt ciues celi retraxe⸗

runt a vobis auxiliũ ſuũ· ſicut hiere . lj. dꝛ in p:
Dna angeloꝝ. Qurauim babilone 2 non eſt
curata derelinquamꝰ ea et tra ꝓhibita eſt ne
daret germẽ ſuũ p terrã ſigficant laci terre
nis intenti ·pi vo freqᷓnter retrabunt᷑ a bono-
AIpter maliciã clexi · ¶St vocaui ſiccitate ſup trã
X··qd· ꝗpter h̊ venit defectus deuotõnis in
puis mediocrib ⁊ magris St audunt 3020
babel c] Der h̊ aũt ꝙ pnceps ⁊ pontifex· pꝛi
mo acquieuerut monitõni ꝗphete 1 alij conſe
Inter vt hie dicit oñdit ꝙ qn pncipes 1 pati

onu opus. alij de facili eos ſequu? i5
ciebat opꝰ ĩ domo dni) QK. 1.
IANleptimo menſe In boc capło
bm ſenſum lxalem deſcribi pfect?
ediſicatõniſ domus dei p ʒoꝛobabel
et ſocios eius· Miſtice vo ſigſicatu:

Pfectus eccie p chꝛiſtũ q vocat᷑ ʒoꝛobabel in ſ
ne huius capłi·I p chꝛiſti diſcipulos. Qirca qð
eiendu ꝙ
ſigniſicauit ſynagogã cuiꝰ legiſlatoꝛ fuit moy
ſes ſcdᷣa vo domua ediſicata p ʒo20 bab ſigſi

domus pᷣma edificata p ſalomoneʒ

RHZ cat ecciam· cuiꝰlegiſlatoꝛ eſt xpc· ꝗpter qð ecca
dDiggnioꝛ eſt ſynagoga qʒto xpc dignio e mon
ſe· St ̊ declarat apłs heb i· Amplioꝛia enim

gSke iſte p̃ moyſe dignus habitꝰ eſt ⁊c.· e deo

de aduencu eius ſubdit. dhuc vnũ modicuʒ

Set mouebo celũ et terꝛa c q fuit adipletũ
ſoꝛbis delcriptoe iminete chꝛiſti natuntate .i

pꝛopter quod ptranſeo

ſubdit · et veniet deſderatus cunctis gontib⸗

et implebo domũ iſtã gła·qð fuit impletum

qñ xpᷣc ſuit oblatus ĩ ea et ſic mõ implet᷑ eccia
quotidie p oblatõem chꝛ iſti in ſacrameto euca
riſtie · Meũu eſt argentũ et meu eſt aun ⁊c· p

auu ſapientia p argentu eloquentia deſignat ·
quibus oꝛnata fuit eccłia in ſui pᷣncipio quan

do ſpũᷣſſanctꝰ deſcendit in ſigno viſbili ſuper

centu viginti credentes replens eos auro ſapi
entie ⁊ argento eloquetie mtm ꝙ intelligebat

ſacras ſcripturas lucide·⁊ loquebant᷑ omi ydio

mate. vt habet᷑ act. ij deo ſ boit᷑ · Magna erit

gęła domus iſtiꝰ /.i.eccłie.· St ĩ loco iſto dabo

pace .apter qð chꝛiſto nato pacẽ iſtam angeli
clamauerũt dicentes gła in altiſſinns deo 1 m
terra pax homib bone voluntatis in terroga

ſacerdotes legem ⁊c · Mic pᷣm ſenſum lralem

ponit᷑ interrogatõ ⁊ duplex rñſio ad oñdendũ
nulla oblatõ facta extra domũ edificatã per
z300babel eet deo accepta· idðo ſequit ⁊ omnia
que obtulerĩt ibi Stammata erut. p h autẽ ſi
Snifſicat᷑ ꝙ omiĩs oblatõ extra eccłiam chꝛiſti ſa

cta coꝛã deo ẽ ĩmunda cuiuſmodi ẽ oblatõ inſi

deliu 1 hereticoꝝ · h oblatio intra chꝛiſti eccłiaʒ

facta p ſidẽ caritate foꝛmatã eſt deo accepta õ

cludit᷑ poſtea. ex die iſta bñdicã . Renduum

huius capituli intelligi ad literam de chꝛiſto
Sxplicit ag geus propheta-
Incipit zacharias propheta ·

N menſe octauo ꝛc ·. In
capitło ponunt᷑ due vimones.
Pꝛima p̃ᷣmiſſs quibuſdã pꝛe
armbulis incipit ibi. Vidi peꝛ
noc tẽ ⁊ ecce vixiangelꝰ in
ſpecie wiri p que nuiſtice ſigni
atur chꝛiſt? qᷓ dicit᷑ magni aſilij angel? eſae

y bmn tranſlatõem lxx vli luẽ dicit᷑ vr poces
m ope ⁊ mone· aſcendes ſup equu rufuʒ . m
hbebᷣo het᷑ rubeũ igit᷑ p equũ rubeũ ſigſicat᷑ coꝛ .B

pus chꝛiſti in ſuo ſanguine rubꝛicatuʒ. et pe

ſtabat mnt mirteta qᷓ erant in ꝓfundo mter
ſanctos patres ad quos deſcendit in limbo et
tranſtulit ad celeſtia: et poſt eu equi ruſ he
bꝛeus habet rubei . varij 1 albi ð quib dicit
poſtea· iſti ſunt quos miñt dñs vt pambulet
terrã .iõ p itos ſignificant᷑ apłi alijqʒ diſcipu
li quos miſit dns ad pdicanduʒ p oꝛbe vniuer
ſum vt habet᷑ mach. vlt· Suntes docete omes
Zentes ꝛc. Rt act. j. Sritis mibi teſtes m hrym
et in om indea ⁊ ſamaria ⁊ vſqʒ ad vltimu ter⸗
re · Iſtoꝝ aut ſic niſſoꝝ aliqui fueruũt p marti
rium ſuo ſanguine rubꝛicati apter quod ſigni
ſicãt᷑ p equos rubeos. Alij vero varijs ſpuſſan
Cti donis decoꝛati et ſigſicantur p eq̊s varios
Alij vero candoꝛe vᷣgmitatis dealbatiet ſigni
ſicantur peq̊s albos tn iſtoꝝ aut pſonis ſboi

filij ſuu ip̃

Perambulauimꝰ terrã exequentes p̃dicatõ
nem . ⁊ ecce omĩs terra habitat᷑ et quieſcit·ſB
cultu vmꝰ dei diuerſimode tñ . nã ydolatria ceſ⸗
ſauit ꝑ oꝛbẽ exceptis paucis barbaris m aqui⸗
lone habitantiv Secũda viſio ponit᷑ hic · ðt
leuaui oculos meos et vidi et ecce qᷓttuoꝛ coꝛ⸗
nua p que miſtice ſgniſicãt᷑ qttuoꝛ impugnã
tia moꝛalẽ hrym q̃ eſt rõnalis aĩa .Hꝛimu aute
eſt delectatio pꝛaua mulcẽs animu. Scõm eſt
Aſenſus in pctin· Terciũ opis executio Quarx
tũ ſuetudo· Mec aut qᷓ̃ttuoꝛ impugnat ammã
et ducũt eã captiuã St ondit mihbi dñs q̃ttuoꝛ
fabꝛos .de q̃b ſubdit᷑· vt deijciat coꝛnua per
iſtos fabꝛos coꝛnua deijcientes ſigniſicant᷑ pdi
catõnes ad q́s opoꝛtʒ q̃ttuoꝛ ↄcurrere.ſẽ ĩ coꝛ
poꝛali fabꝛicatõne·ad quã requirũt᷑ artifex· ma
teria duraignis ⁊ malleꝰ artifex eſt p̃dicatoꝛ.
materia dura peccatoꝛ: malleꝰ aũt verbu diui
nu.qð eſt malleus ↄterens petras vt dicit hiᷣ.

xxiij ignis aũt e ſpuſſanct? q̃ mollificat coꝛda

tur coenua p̃ᷣdicta )¶ . 1II
Tleuaui oculos meos et vidi
et ecce vir et m manu euus fu⸗
niculus menſorum ⁊c· Capłm
ſtud exponũt hebꝛei et catholici cõ
er ad literã ð ediſicio domꝰ dei p zoꝛo ba
bel et euis ſocios edificate in reditu captiuita
tis babilonice ego auũt expoſui ad literã de ſpi
rituali ediſcatõne eccłie p chaiſtũ ꝗpt qð ð alia

dura· Iſtis aut in pdicatõe ⁊currentibo deijciuũ

ſpũali expoſitõne ptranſeo.⁊ q;ꝛ mihi nõ occur

elioꝛ hic ponenda · CX.
Toſteẽdit mihi dommus ſacer
dotem magnum ⁊c /· Ad literaʒ
iſte fuit ieſus filꝰ ioſedech q̃ fuit bo
ne vite · negligens in regimme · q⸗
ſciente acceperunt vxoꝛes alienige
nas· ꝗpt qð imputatũ fuit ſibi in pctm̃. nã hoc
erat 2t᷑ dune les pceptũ exo· xxxnij git᷑ p itũ
ſignificat᷑ pᷣlatꝰ bone vite h negligens in ſubdi
toꝛũ correptõe:apter qð pcta qᷓ p ſuã negligẽ
tiam cõmittunt᷑ ſibi imputant᷑· Vnde hieromi

rit alia m

mus diẽ de hely q̃ imilit fuit negligẽs· In coꝛ

rectõne hilioꝝ hely ꝓ miqᷓ̃tate ſinoꝝ ſuoꝝ dã
natus eſt coꝛripuit quidẽ eos ſ̊ lenitate patriſ
nõ aũt autoꝛitate pontiſicis &t G̊ notat᷑ ð iſto
cu dꝛeit et ieſus erat indutꝰ veſtibo ſoꝛdidia·
Sed q; ieſus iſte coꝛrectõeʒ adhibuit ad moni
tõnem heſdꝛe · iõ ſeqt Rulerte ſoꝛdida velſtim̃
ta ab eo et p hoc ſignificat ꝙ pᷣlatꝰ bone vite
ſi fuerit bene coꝛrect“ defectibo negligentie ve
ſtim̃ta recupat vtutis gre. cũ B̊ ꝓnuttit᷑ ſibi

Ditectio diuja et ãgeloꝝ cuſtodia cñ dici?. St

angel dñi ſtabat et ↄteſtabat᷑ ⁊c et patet ſen
tentia. Audi leſus ſacerdos magne C ·· p hoc
oñdit ꝙ bonus pᷣat p ieſum ſigniſicatꝰ habeꝛe
debz amicos et familiares qᷓ ſunt viri poꝛtẽden
tes i: aliq̃d ĩ longũ expectãtes et tales ſunt ill

qui nõ ponunt ſinẽ ſuũ in bonis pñtibet tran

ſitoꝛijs ̊ in futuris et etermis · Rcce em̃ addu:
cã ⁊cτ ]lic ad lr̃am ponitur reuelatio de aduz

tu chꝛiſti pmo· ꝗpt᷑ qð de alia expõne ptnſeo

Treuerſus eſt angelus ⁊c·Se
quitur· Vidi et ecce candela
brum aureum totum .Per qð
ſigniſicatur vłis eccia ⁊ etiã quelibʒ
catheðꝛab· Apoc.j.Septẽ candelabꝛa aurea ſe⸗
ptẽ eccie ſunt. St lampas erus i lampades· q;
ponitur ſingulare ꝓ plurahſicut exo· vnj veit
muſca giuſſimai · muſcaꝝ młtitudo· dt põitur

Hlampas ꝓ ſede lucerne· et iõ ſicut erãt ſeptem

lucerne · ita ſeptẽ lãpades per q̃s ſigficatur vni
uerſitas doctoꝝ⁊ pᷣdicatoꝝ eccie·q̃ non docẽt

vb p̃dicant ꝗpter q̃ſtũ vł laudis huane applau⸗

ſum ·h̊ ꝗpter honoꝛẽ dei et ſalutẽ amiman et ð
iſtis ſedib lucernan ðꝛ·/ Anima iulti ſedes elt
ſapientie · et ſeptẽ lucerne per q̃s ſigficantur

vij · vtutes tres theologice et q̃ttuoꝛ cardĩales

et ſepte infuſoꝛia in lucernis per q̃ ſigficãtur
ſepte dona ſpũſſancti et iſta ſunt m doctoꝛib⸗

et pᷣdicatoꝛibe bonis · et due oliue ſup illud p

q̊s ſigniſcaãtur dilectio dei et ꝓximn ·q debʒ eſſe
in pᷣdicatoꝛib·qð dñs deſigna uit luce · x· qñ mi
ſit diſcipłos binos ad pᷣdicandũ:qð exponens

gSreg diẽ Bmos g diſcipłos mittit in pdicatõʒ
vt per ̊ tacitꝰ imnuat ꝙ qᷓ erga alteꝝ caritateʒ

nõ hʒ pᷣdicatõnis offm nullatenꝰſuſcipere debʒ
St rndi ad angelũ ·⁊c· ab ̊ loco vſq; in fineʒ

caphi ponit᷑ expõ literał dẽe viſonis ego aute

in opere nõ ago de expõne literali. h tĩ de
miſtica vł moꝛaliet ego iã ſp̃am poſui vt patʒ
et õ pertnſeo · CQK. NV
Econuerſus ſum ⁊c· Sequitur.
Gt ecce volumen volans.
NHer qð ſigſicat᷑ ſacra ſcripta q̃ mõ

mõ de vicijs · modo ð p̃ᷣmijs mõ
de ſupplieijs · qñn volãs de vno ad aliud. longi⸗
tudo eiꝰ xx · cubitoꝝ ⁊ latitudo eiusx· cubito:

rum p longitudinẽ veꝛo vita ſuta que eterna

eſt ſigniſcat᷑ p latitudineʒ vo vita pñs q tẽpo⸗

ralis eſt et qeQ ꝓ ope vᷣtuoſo vł vicioſo qð tem

alit enſit pꝛemiũ vł pena ꝓtendit meternum

It qm̃ in ea bndicunt᷑ ad implentes eã ⁊ inſgre

dientes maledicunt᷑ qᷓ̃ ſunt młto pluꝛes pᷣm qð
de ecẽ·j·ſtultoꝝ inſimitꝰ eſt nùs ⁊ mat vij la
ta eſt via ⁊ ſpacioſa eſt poꝛta qᷓ ducit ad pditõ
nem 1 multi mmtrãt p ea:iðo ſubdi?.· Mece ma

ledictio qᷓ egrediet ſup ſaeiẽ om̃is terre id ẽ.

omis viuẽtis in terrems cupiditatib· ideo ſub

dit q; om̃is fur c Eypmit àt punitõnẽ fur
ti et puirij qᷓ Smunius accidut miter hoĩes2

deſ gnat᷑ alioꝝn punitio peccaton· Lt egre
ſus eſt q loquebat᷑ in me ⁊c ſequit᷑· t ait hec

eſt amphoaa egrediẽs p amphoꝛã que habet

loquit᷑ de diuims modo de huanis
mõ de vᷣtuti

dt

S.—= —

os latũ et apertũ:ſigniſicat᷑ gula ·ideo ſubditur ·
Mic eſt oculus eoꝝ ⁊c na om̃es oculũ habẽt
ad cibu ⁊ ad potũ · Et ecce mulier vna ſedẽs
medio amphoꝛe ·per quã ſigniſcat᷑ luxuria·q
venter et geitalia mẽbꝛa ſunt vicmaet ex vici
nitate membꝛoꝝdeſignat᷑ ꝓpmq̃tas vicioꝛuʒ.
Et dixit h eſt impietas nã ĩmundicia luxurie
et gule repugnat diumo cultui q̃ pietas noĩat᷑
miſit maſſam plumbeã in os eiꝰp quã ſigſi
cat᷑ fłitas q̃ luxurie eſt ãnexa · ¶St ecce due mu

heres cp qᷓs ſigſcat᷑ copia tpaliũ litas ad

libitũ qᷓ gulſã etluxuriã poꝛtant pꝑ mundũ.

CK. V.
Tconuerſus ſum ⁊c ·.·Sequitur
t ecce quattuor quadrige.

öPer ãs miſtice qᷓ̃ttuoꝛ euangelia ð
Vsggnant᷑ et ꝑ equos euãgelij pᷣdica
toꝛes q̃ dicut᷑ egredi de medio duoꝝ mõtiũ · j.

de ſtudio dingenti duoꝝ teſtamenton · ⁊1 mõ

tes erei p qð ſi gniſicat᷑ ſtabiutas ⁊ ſonoꝛitas
vtruiſq; teſtamæeti. In qdꝛiga pᷣma equi ruſ·

mi hebꝛeo habet᷑ rubei·p quos ſigniſicant᷑ p̃dica

toꝛes euagelij tẽpoꝛibo pmituue eccie qᷓp maio
ri pte fünt p martiriũ ſuo ſangne rubꝛicati · in

q̃daga ſcdᷣa eq̃ nigri p q̊s ſigſcant᷑ poicatoes

euãgelij tanq; malenci reputati et ſic in fama ð
nigrati · et in exiliũ depoꝛtati in qᷓdꝛiga tercia

equi albi p quos ſigſcant᷑ pdicatoꝛes tempe
pacis puritate metis ⁊ coꝛpis dealbati: in qua

dꝛiga qrta eqᷓ varij ⁊ foꝛtes ]. p qͥs ſigmifican ?ẽ
doctoꝛes eccialtici varijs ſpuſſancti domis do
tati · t de iſtis qttuoꝛ modis ſubdi. IFlſti ſunt
quattuoꝛ veti cel] ſic noĩati nõ a vanitateh ab

obediedi velocitate · In q̃ erant eq̃ migri egreſ

ſi ſunt ad terrã aquilonis · id eſt ydolatrie ſhᷣ

ditã bm ilud hiere . Rb aquilone pandet᷑ om̃e
malu · Pdolatria vero maximũ malũ eſt· Rt de

iſtis ðꝛ infra · Rece q̃ egrediebant᷑ in terra aqui
lonis reqeſcere fecerũt ſpũm meũ · ydolata in
de ſublata. et albi egreſſi ſunt pꝰ eos .nã ydo

latria remota pax eſt ibi reddita: ⁊ ſic doctoꝛeſ
caſtitate dealbati ibi paciſice habitauerũt · et
varij egreſſi ſunt ad terrã auſtri i ad gentem

lã ilummatã luce idi vt eã in vitate fidei firma
ret · ⁊ iſti fünt qᷓttuoꝛ pᷣncipales doctoꝛes am

bꝛoſius hieronimꝰ auguſtinꝰ 2 gregoꝛꝰ qᷓ di
cunt᷑ equi varij ꝙ fünt varijs ſpuſſancti Ftijs

decoꝛati· Qui at erãt robuſtiſſimn exierũt ⁊ qᷓ

.—

uit ſonus eoꝝ ꝛc.· St factu eſt verbuz dñ ad

me · d· ſume a trãſmigratõne ⁊c p viros h noĩa
tos qᷓ attulerũt auruũ ⁊ argentu m templo dñi
offerendu. ſigniſicant᷑ doctoꝛes ecc̃ie qᷓ offerũt

in ea auꝝ ſapie ſcribendo et argentũ eloquẽtie

docendo in ſcolis et pppis pꝛedicãdo· et lacies
coꝛonas c ex doctrina em eoꝝ facti ſunt et
ſient opa pfectõnis ·q̃ coꝛone dicunt᷑. eo ꝓpR

10]. De

rebat diſcurrẽ pꝑ omnẽ terrã aſti funt apłici vi
ri de quib ſcribit pſal· xxni · In omnẽe terrã exi

Suram circularẽ pfectio ſigmiſcat᷑· et qꝛ ꝗapter
opa pfectõnis coꝛone celeſtes reddunt᷑· ⁊ totũ
hoc cedit ad honoꝛẽ ieſu chꝛiſti pontiſcis ſum
mi et ediſcatõem eccłie ſue ſancte.

Tfactuʒ eſt in annoquarto da
rij regʒis ⁊c· Sequitur.· Vt dice
rent ſacerdotibo domꝰ dñ exercitu
um et aꝗphetis loquentes nunquid
oñdit᷑ ꝙ illi qᷓ ſunt diuĩe legis ꝛgna
ri recurrere debẽt ad pᷣlatos ⁊ doctoẽs ad que
rendũ in dubijs veritate · ⁊ illi tenent reſpõde
re · Malach·ij. Labia ſacerdotis cuſtodiũt ſceien
tiam et legẽ ex oꝛe eius requirent q; angelus
dñi exercituũ eſt. St factu eſt verbũ dñi ⁊c ·
ſequit᷑: ſed nunq̃ᷓd ieiuniuũ iennaſtis mibi c 8
q:d· nõ· ⁊ p hoc onditur ꝙ abſtineẽtia a cibis nõ
eſt deo accepta niſi cuʒ hoc ſit abſtinentia a vi
cijs et ieiumiũ comitent᷑ opa pietatis· idᷣo ſub
ditur · h nũquid vob comediſtis vobiſmer
ipſis bibiſtis poſt ummũ vos laute reſicien
do ⁊ mhil paupibo ↄferendo · Nuquid ñ ſunt
verba que locutꝰ ẽ dũs ĩ manꝰꝗphetaꝝ ⁊c·q.
di nõ imo ⁊t rariũ · Vñ eſalviij· Quare ieuina
uimus ⁊ ñ aſpexiſti · dt (bdit᷑ ibide rõ cũ ſubdi
Ecce in die ieiunij veſtri inuenit᷑ volũtas vra·
et omẽs debitoꝛes veſtros repetitis · Scce ad li

tes ⁊ contentõnes leumatis et pcutitis pugno

impie · Ideo ſubdit᷑ ð opibo iuſticie et miſericoꝛ
die · Tudiciũ veru udicate · et miſericoꝛdiã et
miſeratõnes facite ⁊c et patet ltera·
Tfactum eſt verbum dommi
exercituum ⁊vc· Seq̃t· Mec dicit
dñs exercituü reuerſus ſum ad ſyõ
t habitabo ĩ medio hr'm c · No
minib ſyon et hrem pᷣm ſenſum allegoꝛicũ ſig
ſicatur eccłia vt freqnenter dictuʒ eſt ſupꝛa·ꝗ
duplicit põt accipi:vno mõ ꝓ eccłia vmuerſal
et ſic deꝰ nõ recedit ab ea·Mathᷣ· vlt. Scce ego
vobiſcũ ſum omib dieb vſq; ad 2ſummatõeʒ
ſeculi.Alio mõ pꝛo aliqua pticulari eccłia.⁊ ſic
de dicit recedere ab ea qñ ꝗpt defectũ boni p̃
lati vicia multiplicant᷑ et ad eam reuerti qñ ꝓ
uidet ei de bono pᷣlato ꝑ cuuꝰ ſolicitudmneʒ re⸗
ſecantur vicia: ⁊ vittutes refoꝛman?᷑.⁊ tũc illa
eccleſa dicituxr cuitas veritatisq; bonꝰ p̃latuſ
ſtudet ibi ſtabilire triplicẽ veritate· ſ. vte iuſti
cie 1 doctrie ·. et mõs dñi exercituũ c nam
ibi debite celebꝛatur offm durinuz . Rdhuc ha
bitabunt ſenes ⁊ anus „τ nà vri 1 mulieꝛes
moꝝ maturitatẽ hñtes habitãt in dyoceſ illa
et de tal vero ſenectute ðꝛ ſap· inj· Stas ſene
ctutis vita imaculata· Et viri baculus m ma
nu eiꝰ .vir ðꝛ a vixtute. do ſigniſicat in moꝛi
bus virtuoſum.baculꝰ in manu ſigfſicat ptateʒ
uidicandi tales aut uidices ſtatuit bonꝰ p̃latꝰ ĩ
ſua dyoceſ · p̃ młtitudine dien noticiarum

dume legis ⁊ hũane q̃ debẽt in bonis iudicibo
eſſe. Et platee ciuitatis ↄplebunt᷑ infantibi
iuuemibo taciturnis ⁊ modeſtiſ · cci xxxij· Rdo
leſcens loqᷓ̃re in cã tua vix· Tdᷣo tales dicunt᷑ in

fantes q̃ñ nõ fantes et puellis ludentibo id ẽ

deu deuote laudantibo · De tali ludo dixit ððj⸗
Re vj· Vuit dñs q; ludã añ dñũm ⁊c.· ¶ Nũc
aũt c ·ſequit᷑· ſ ſemẽ pacis erit .ſ. interne ⁊
fratne ⁊ pꝰea ſupne · Vmea dabit fructũ ſuũ .
id elt ecẽia qntũ ad clerũ · et ira dabit germen
ſuuʒ qᷓntum ad Smunẽ ppłm. et celi dabunt
roꝛem ſuũ ·.i.doctoꝛes dabũut ſalutiſerã doctri
nã· et erit ſic eratis maledictio ·ſ· tepe mali p̃
lati:· ſic ſaluabo vos et eritis bñdictio ·ſ· tepoẽ
boni:Reſduũ hui capłi exponat᷑ ſcut in expo

ſitõne hterali. QKXK. .
Nus verbidomini ⁊ c Secunð
ſenſum lraleʒ h deſeribi deſtructio

triu ciuitatuʒ in ſyria: p alexandꝛuʒ
magnũ: p que ſigniſcat᷑ deꝰ rõe re
gie maieſtatis ⁊ liberalitatis.qꝛ ſicut ðꝛ iacobi
ip̃e dat oĩb affluẽter ⁊ nõ ĩpꝛoperat. apoẽ ·
xvij·ðꝛ : ꝙ eſt rex regũ dñs dñantum · ⁊ licut
alexader pugnauit ↄtra ſyriã ſic deus ↄtra ſu
perbiã· Sic Sðꝛ · Onus vᷣbi dñi pondꝰ pu⸗
nitõnis eius· in terra adꝛac ·i.m ſpria q̃ ſubli
ms interpꝛetat᷑iõ ſupbiam ſigſicat·q̃ ſem p tẽ⸗
dere facit ad ſublimioꝛa qᷓ; debeat damaſci ·
q̃ interpꝛetat᷑ bibes ſanguinẽ· qdð etiã ↄpetit ſu
pbie · lacit ſanguinẽ mſerioꝝ bibere emath
ʒ que mterpᷣtat᷑ indig nas q̃ ꝗpetas eſt ſuper
bie · et tyrꝰ .q̃ interpꝛetat᷑ anguſtia Superb
em anguſtiat᷑ ð H ꝙ ipᷣe nõ põt attigẽ ercellẽ
tiam maioꝝ· et ſydon ·q̃ venatio interp̃tatur
nã excellentia maioꝝ attin gere mqntum pt᷑ co
nat᷑· Vit aſcalon· q̃ interpᷣtat᷑ ignobilis ſi up
bia vo omnẽ deſtruit noblitatẽ· Vn verſus· Si
tibi copia ſi ſapia foꝛma q; det᷑deſtruit ommia
ſola ſupbia ſi comitet et gaʒa· q̃ mterpᷣtatur

foꝛtitudo ſuperbo em foꝛ tioꝛẽ ſe eſtimat q; ſit
in vᷣtate et acharon q̃ interpᷣtat turbãs pem

qð facit ſupbia.NHꝛoũ·xnj· Inter ſu pbos ſemp

iurgia ſunt· Et ſedebit ſepatoꝛ in aʒoto q̃ int
pꝛetat᷑ incendiũ et Hopetit ſupbie qᷓ ſemp accẽæ

dit animũ ſupbip irã ⁊ muidiã et ip̃m finalt
inducit in gehẽne flamã Iſtas ſupbie ⁊dicões
dictas deſtriut de q̃ eſt noſter alexander ma
gnus. Sxulta ſatis ſiia ſyon· Fſtud literali ter
expoſui de aduẽtu pᷣmo cheiſti. deo de alia ex
poſitõne ptrãſe.. CK. X
AItite pluuiam a dom mo ꝛc
Qapitulũ iſtud exponunt ad literã
undei aliqᷓ doctoẽs catholici ð mił
plicatõe bonoꝝ tempaliu in iudea
oſt reditu de captĩtate babilonica· dgo aute;

lLiterałer expoſui de młtiplica tõe bono „ ſpua⸗

lium in Muẽtu xpᷣi. ꝓpter qð expõ mea literał

eſt et᷑ ſpũalis reſpẽ̃u aliaꝝ ðo de lla penſeo;

manoꝝ· Moꝛaliter aũt poteſt exponi de ↄbu

Heri libane portas tuas ⁊c
Qapitulũ iſtud exponũt ad lKaʒ uᷣn
dei ⁊ doctoꝛes catholici muniter
cõbuſtiõe tẽpli dñi pꝑ exercitũ ro

ſtione cleri ꝑ cupiditatis mcẽdium qui tñ p ce
teris debet eſſe dei templũ dt ſic dicit· Rperi

libane poꝛtas tuasi.aperuiſti oẽs vias tuas

cupiditati · et deuoꝛet ignis .ſ cupiditatis
carnalitatis· cedros tuasi. maoꝛes eccleſie

Vlula abies ⁊c iferioꝛes clerici cupiditatẽ

ſupioꝝ imitãtes· Vlulate quercꝰ baſanq̃ pi
Suedo interp̃tatur·võ p iſtos religioſ pĩgues

redditibo ſigficãt· qᷓ frequeteꝛ cupiditate ſinulẽ

imitant᷑· Vox vlulatus paſtoꝝ qui deberent
clamare ↄtra vicia · qm̃ vaſtata ẽ magſicentia
eoꝝ·ſ.in vtuoſis opib ⁊ miraculoſis· nã aãte
annos iſtos ĩ eccleſijs cathedralibo erãt hoĩes
tãtaꝝ vᷣtutũ ꝙ deꝰ p eos faciebat opa miracu:
lon h modo hũt opa ſpoliatõnũ·õ ſubditur .
Vorx rugitꝰ leonu·icrudelium paſtoꝛũ. q;

vaſtata e ſupbia ioꝛdanis·.i.· vite clericał · oꝛ⸗

danis em inteꝛp̃tat᷑ riuus iudicij cleꝛici o mo⸗

Ddo ſunt in omni iudicio eccleſiaſtico et ſeculari

et eoꝝ ſupbia deijcitur m moꝛte cuiuſlibʒ. tũc
em̃ Zmunit deſcit eis ſenſus· nec min qe vẽdi
derũt ip̃ʒ. Mec diẽ dñs qĩ populꝰ ↄmums
nõ paſcit᷑ a cleꝛo pabulo vbi ⁊ exemplr vt debe
ret· h magis occidit᷑ verb malis ⁊ exempk · ideo

dicit dñs ꝗphete· ꝓ quẽ ſigniſicat᷑ p̃dica toꝛ bõe
vite ⁊ doctrine· paſce pecora occiſionis q̃ qui

poſſiderat .ſ curati ⁊ plati mali· occidebant
exempł mał · et venũda bat . qretes ex eis pe
cunias leuare dicẽtes· bndict? deus diuites

facti ſumꝰ ·gaudẽt eĩ ð ſumma pecuĩe leuate
1nõ de eoꝝ ſalute 1 ego ñ paꝛca xc pumiã

tales paſtoꝛes. Scce ego trada hoĩes vnuqᷓq;
in manu ꝓxmn ſui.pmittẽdo diſſenſiões ſfieri

mter eos et in manu regis ſui li dya boli qᷓ
e rex ſup oms ſilos ſupbie vt dici᷑ iob xlj· 8ðt
paſcã pecꝰ occiſionis i ſimplices laycos dure

tctatos a malis cleꝛicis t ſubdit modꝰ paſcedi
cũ ð. et aſſumpſi mihi duas virgas i duos
ordmes· ſ. p̃dicatoꝝ ⁊ minoꝝ de quib ſubditẽ
vnã vocaui ⁊c St ſuccidi tres paſtoẽs ſubtra
bẽdo gtiam meã ab eis· in mẽſe vno i ꝓ eo
dem defectu meſis em dicit a mene qd eẽ defe
ctus &t p iſtos tres paſtores pñt intelligi ep̃i
archidyaconi ⁊ curati mali q̃ deficiunt in cuꝛa
regimĩs ꝓpbi q̃rẽtes eiꝰ pecuniã ⁊ nõ ſalutẽ·iõ
ſubdit᷑· Siq̃de anima eoꝝ variata eĩ me · qꝛ
non queꝛũᷣt honoꝛẽ diuinũ principalteꝛ ſ que
ſtum ſuũ. et dixi ſeilieet eig apteꝛ ſuã maliciã
Lnõ paſcam vos pabulo gratie mee quod

moꝛi᷑ moꝛiatuꝛ /iqui moꝛi ð voſeᷣ moꝛte cul

pe moꝛiat᷑ moꝛte gehene· Et qͥd ſuccidit᷑ ſucci

datur · 1· qui ſucciditur de vita p̃ſenti ſuccdai

—,,— — —. —, rr —

— ——— =,—

— —

—— — — — p— — —— — —

„—ℳW–.D—— ——

cu⸗

,
no⸗
ar

— —— — —

— — — —

—

perpetuo de ſocietate dei · et reliquie deuoꝛẽt
vnuſquiſq; carnẽ ꝓxim ſur inter chicos enim
malos frequẽter oꝛiunt᷑ diſſenfones · Et culi
virgã meã que vocat᷑ decus ⁊ abſcidi eam c
nã libertas pᷣdicandi ⁊ ofeſſones audiendi pau
perũ religioſoꝝ freqʒter reſcindit impedituꝛ
mn pꝛeudiciũ cõis ꝓpłi idðo ſequit St cognoue
rũt ſic paupes gregis ·i ppłs cõis · q verbuʒ
dñi eſt ·ieius vicarij pontiſicis ſumnn · ꝗᷓ dedit
pauperib religioſis ptãtem p̃dicandi ⁊ fſeſſo
nes aud iendi · qua reſcindunt ꝓut pñ̃t paſtoꝛeſ
mferioꝛes duri · St dixi ad eos i ad populaes
chꝛiſtianos quibo deꝰ loquit᷑ p pdicatoeg ſuos.
Lſi bonũ eſt imn oculis vris afferte mercedẽ ve⸗
ſtrã m buiẽdo ſideliter ⁊ deuote· et ſi nõ quie
ſcite · nam ſeruitiũ deo nõ placet miſi ſiat bere
&t appenderunt mercedẽ ſuã xxx argenteos
triginta 2ſurgunt ex ductu denarij p ternariũ

et ſic ſi gſicat impletõne decalogi in fſide trimita-

tis. St dixit dũs ad me ꝓijce ſllud ad ſtatuari⸗
um id eſt pone ante deu q̃ eſt foꝛmato: oĩim
vt remuneret impletõneʒ dicta decẽ madaton
Ldecoꝝ pꝛeciũ quo appꝛeciatꝰ ſumi.q̊ ſeruiert
mihi ⁊ iſtud pᷣcium põt dici decoꝝ abſolute
do placitũ ·pt et dici iuxca ſenſuʒ literale decoꝝ
popoſitũ·ivile reſpectu obpᷣuatõia decalogi

cũ ↄſiijs euãgelijl St pꝛeſcidi vgã meã ſedaʒ i·

vidi eam p̃cindendã qð factũ eſt p reciſoneʒ
emolum̃ti qð pꝛedẽi religioſi de ſepulturis ba
bẽt · vt diſſoluerẽ germanitate inter iudam et
iſrael ly vt tenet᷑ 2ſecutiue· nã ex ſecuta ẽ dy
nnnutõ caritatis ĩter fratres q̃ ſigmficant noĩe
ifrael · eo ꝙ ſunt intenti ſtudio· ⁊ ſacerdotes cu
ratos q̃ ſigniſicant᷑ noĩe ſuide eo ꝙ audwe con
feſſiones ad eos ptmet ð iure Rdbuc ſume ti
bi vaſa paſtoꝛis ſtulti · Fſtud vſq; ad ſins capki
literaliter expoſii de antichꝛiſto· põt etiã expõi
de liberio papa q̃ ðꝛ paſtoꝛ ſtultus eo ꝙ fuit ſi
naliter arrianus.⁊ illo tpe p ip̃m ⁊ lucin epum

arrianũ facta eſt guis pſecutio chꝛiſtianon de

qua ſeri bit ruſinus ſic. So qͥ̊; tpe lucius arriane
ptis ep̃s poſt fugas ciuiũ ⁊ exilia:poſt cedes
toꝛmẽta flamasq; quib mnumeros ↄdenauit.
ad monaſteria ſii furoꝛis arma auertit· vaſtat
heremũ bella quieſcentibus mmdicit triamilia
ſił aut eo ampliis viros p totãa heremũ ſecreta
et ſolitaria habitatõne diſperſos oppugnare pi
ter ag Sdit᷑ mittit armata peditu 1 equitũ ma
nũ · et iln ecõtra gladijs obi ectabãt ceruices.i

nihil alud dicebat · amce ad q̃d veniſti. Rt deo

de iſto paſtoꝛe ſtulto ſubdit carnes pinguiu
comedet 1 vngulas eon diſſoluet . St ð pena
euis ſubdi · Claduis ſup bꝛachiũ eiꝰ ⁊c ‚i · dñi
ſma pᷣcidet᷑ ð pñti vita ⁊ obſcurabit in geheẽna

Nus verbi deiſuper irael
Fſtud literaliter expoſui ð pſecutõe
antichꝛiſti. Moꝛaliter autem poteſt
exponi de grauamme populi chꝛi
ſtiani ex malicia cleri peruerſi cum dicitur.
Onus verbi domini ſup ifrael ⁊c id eſt· gra
ue pondus a deo pꝛeuiſum ſuper ꝓplm chꝛiſti
anum et quid ſit lud ſubdit cuz dicitur. Sece
eso ponã hieruſalem ]id eſt. eccleſiaʒ ꝓ cero
acceptã· ſupliminare crapule .i. exceſſiuã in ci
bis et potibo manifelte · ſed et inda erit in ob
ſidione ↄtra hieruſalẽ.. tra clerũ. põt etiam
hoc dicere quilibʒ ↄfitens veritate. Et erit in
die illa ponaʒ hieruſalem in lapidez oneris cun
ctis populis tm̃ em̃ pondus citatõnu excom
municatõnũ mterdictoꝝ et alion grauammuũ
poni᷑ ſup pꝑłm chꝛiſtia num ꝙ ſub onere iacet
depꝛeſſus · Vnde dicit augꝰ ad inquiſitõnes ia
nuarij. †pſam religione noſtrã quã in pauciſſi
mis celebꝛatõmib dñs voluit eſſe libera quidã
adeo ſeruilibo pᷣmunt oneribo vt tolerabnloꝛ ſit
2dicio iideoꝝ qui nõ humanis p̃ᷣſumptõnib⸗
ſed diumis ſubijciunt᷑ inſtitutis· In die illa .ſ.
moꝛtis que dicit᷑ dies illa qꝛ debet efſe cunckis
memoꝛabilis pcutiã omne equũ ·ibꝛutaliter
viuentẽ ſicut equꝰ et mulus. ⁊ aſcenſoꝛẽ eius
dd eſt mducentẽ eũ ad vllia · dt ſup domuz iu
da id eſt . 2ſtentiu veritatem verbo et facto
aperiã oculos meos ſclementie. et dicent
duces iuda in coꝛde ſuo confoꝛtent᷑ 2? · hoc ſit
quando boni religioſ et alij deuoti oꝛãt deuo
te ꝓ emendatõne cleri · In die illa ponã duces
uda ſicut cammum ignis ·id eſt. p̃dicatoꝛes ex
feruoꝛe caritatis et deuoꝛabunt ad dexterã
ſimiſtram ·id eſt · indifferenter ſine acceptione
deſtruent vicia · Et habitabitur hieruſale rur
ſum in loco ſuonam p bonã emendatõem cle
ri reſtituitur eccleſa ad ſtatum debitũ. et erit
qui offenderit ex eis in die illa quaſ dauid .i.
remiſionem muemet pſuam penitentiã ſicut
dauid qui grauem mcurꝛerat offenſam · ⁊ do
mus dauid. id eſt · penitentium ſicut dei ſicut
angelus domm ·. nam vere pemtentes eꝛunt
ſicut angeli in celo qð eſt domus dei · t erit ĩ
die illa qneram ꝛtereꝛe omnes gentes id elt
demone s qui gentes dicunt᷑ eo ꝙ i ydolis a
Sentiba colebant᷑ip̃i veꝛo pꝑ opa bona peniten
tium affligunt᷑ et effundaʒ ſup domũ dauid
C]·q; pᷣces infuſione gratie ſequẽtes ſunt effi
caces · et aſpicient ad me deuote depꝛecando
quem ſixerunt ·ſcʒ pꝛius peccatis offenden
do · et plangent ⁊c· ꝓpter offenſas pꝛeteritas
Lſicut planctus adremon /id eſt. ſicut planctꝰ
P moꝛte ioſie · St plaget terra famnlie et fami
lie ſeoꝛſum.p hoc notat᷑ ꝙ planctus ꝓ pcãs

eſſe debet in locis occultis et ſequeſtratis· et
mulieres eoꝝ ſeoꝛſumtempe nanq; planctꝰ
ab amplexibus ß cauendum

die üla erit fons patens do⸗
telligitur largitas miſericoꝛdie diui
tentibus p ôpa pemtentie · erit in die illa di

eit dominus exercituũ diſperdam noĩa ydolo⸗
rum .ivicioꝝ quoꝝ nomia a vere pemittenti⸗

bus ſunt excluſa· Cphᷣ· v· Eoꝛnicatio aũt et om⸗

nis immudcia aut auaricia nec nommet᷑ in vo

bis ſẽ̃ decet ſanctos ⁊c · St pſeudo ꝗꝓphetas 2

ſpiñ immundu ⁊c· p iſtos ſigniſicant᷑ heretici
qui cum dep̃hendunt᷑ a patre ſpuali et a matre
grauiter puniunt᷑ et ſi ſuerint obſtinati tradũ
tur iuſticie ſeculariet ſi reuertant᷑ ad veritatẽ
ecclene ſitent᷑ ſe fuiſſe punitos nõ ex odio ſed

ex caritate · Eramea ſuſcitare ſup paſtoꝛẽ me⸗
um ꝛ⁊c · hoc ad literã exponit᷑ de chꝛiſto math.

xxvj· Moꝛaliter aũt põt exponi ð bono p̃lato
queʒ deus aliqñ pmittit tempaliter affligi ad

augmentũ ſui meriti · Quia tñ ad hoc ſequitur
frequent diſperſio gregis ꝑ duiyerſa vicia ſeq;t
et erunt in omĩ terraſ. dyoceſis dicti p̃ᷣlati ·
due ptes diſpergent?᷑ et deſciẽt · qꝛ maioꝛ ps

pki dimittit pᷣlatu ĩ pſecutõe tyrani· et tercia
pars ꝛci ·mmoꝛ ps adherens ſibi que cuʒ eo
vꝛit᷑ igne tribulatõnis ſiẽ ↄtigit de ſancto tho

ma cantuarienſe cuiꝰ cognatio tota pꝰ ipᷣm de

ansglia fuit crudeliter eiecta.

KR IIII

pſecutõe cuiꝰ ſigura fuit et eſt om
nium ſideliũ pſecutoꝛ· ꝓpt quod ex

pom põ pſecutõne facta ſub coſoꝛoe rege

pſarum · et de pſecutõne homar rege arabum·
nã vterq; cepit hieruſalem ſucceſſiue tñet prm

bonis ſpoliauit et ptĩ oceidit et captiuauit· ptẽ
tñ in cuntate dimiſñt ſub arflictõne graui ⁊ ſeꝛ

uitute · wo ſequit᷑· ⁊ reliquũ ꝓpłi nõ auſeretur
ex vꝛbe et hec puitus grauis durauit ad

tp̃s godefridi de billone et anoꝝ pᷣncipũ q̃ cui
tatem et ꝓppeᷣm liberauerunt a ßuitute dicta cũ
auxilio duno vi armoꝝ · iõ ſubdit . Lt egrediet
dñs et p̃ᷣtiabit ↄtra getes illas lſcʒ ſaracenicas
quas debellauit ꝑ pncipes chꝛiſtianos. ſiẽ p̃lia
tus eſt in die certammis qñ in vltõem moꝛtiſ
chꝛiſti capta fuit hieruſalem a romanis St ſta
bunt pedes eius in die illa ſup montẽ oliuan
illa naq; die q̃ dicti pᷣncipes chꝛiſtiani ceperũt
hrłm ⁊ p laboꝛe fatigati vellet ceſſare ab inſul
tu viſus fuit vn in ſpe milittis ſup mõtẽ oliueti

mui damd ⁊c ] Per fontẽ iſtũ in

ne. que apitur omnib ad deu reuer

QCce dies vemunt Iſtud ca pitu
lum ad litera expoſui de antichꝛiſti

qui cũ clipeo faciebat ſignũ ne diſcederẽt hᷣ foꝛ
tuuis inſultaret ⁊ illud ſignũ fuit a deo datũnaʒ
eadẽ die ciuitas fuit capta · Et ſeindet᷑ ſtð
pt᷑ exponi de ſciſmate grecoꝝ p montẽ em̃ oli
uaꝝ pt᷑ eccia militãs intelligi ð qua ðꝛ eſa:ij-Xn
nouiſſimis dieb erit mõs domus dñi ſup ver
ticẽ montiũ ⁊c · et ſic ðꝛ · Et ſcindet᷑ mõs olina
rũ ex media pte ſui ad oꝛentẽ · in q̃ pte habi
tat greci · ⁊ ad occidentẽ · vbi ſunt latim· ⁊ fu
Sietis ad vallem montiũ meoꝝ ⁊c]·i fugere ð
betis ad obedientiã eccie romane cuiꝰ montes
magni ſ·petrꝰ et paulꝰ ſunt patroni · Et ve

met dñs deꝰ meus ⁊ oẽs ſancti eius cũ eo c-

hoc ad lram exponit᷑ de aduentu ad udicium
finale· nec occurrit mihi alia ſpũalis expoſitio
conuenientioꝛ hic ponenda·
Sxplicit Zzacharias propheta

Incipit malachias propheta

Q.ρ.

Nusverbi dommiad iſra
el ⁊c·. Sequitur. Nonne
frater erat eſau ſlacob -

tatur homo vamgloꝛioſus 1
virtutibus vacuus ſigniſicat
Fob · xj· Vir vanus mn ſuperbiam erigitur ⁊c·
Per iacob qui interpꝛetatur ſupplantatoꝛ ĩtel
ligitur vir virtutis qui ſenſualitatem ponit ſbᷣ
planta rõnis· PHꝛimum deus odit ⁊ ſcðum dil
Sit Tacobi:injj Deus ſuperbis reſiſtit huilibus
aute dat gratiã: Dicunt᷑ tñ fratres quantũ ad
naturã:nam vterq; eſt ad dei maginem· ꝓpter
quod natura eſt diligenda h̊ vicia deteſtanda ·

St poſui montes eius in ſolitudine conatus

ſue ſupbie fruſtrando· et hereditatem eius in
dꝛacones nim demones cum quib ſuperbus

eternaliter danabit· ¶ſ dixerit yvdumea ꝛc
HMic ponit᷑ ſi ꝓ q;:/qꝛ ſuperb deiectus nitit᷑ re
ſurgere ⁊ ↄtra ſtimulũ calcitrare · t vocabut
termm eius miquitatis · nã ſinis ſupbie ẽ ini

quitas. ſilius honoꝛat patrem ꝛc licʒ oẽs chꝛi
ſtiani ſint dei hilij per baptiſmũ· tn ſacerdotes

dieunt᷑ eius nilij ſpeciales · ꝗpter qð debet pꝛe ce
teris deu patre honoꝛare et freqʒter p ceteris

ipʒi eũ inhonoꝛãt:iõ ſeᷣdit᷑ · Mec dicit dñs exer
cituũ ad vos ſacerdotes qui deſpicitis nomen
meũ mqʒtu pollutis labijſ noĩant ᷣm·deſpi
ci faciũt ab alijs ꝑ ſuũ malũ exemplu. St dixi
ſtis in quo deſpicimus nomen tuum nam ſa
cerdotes mali nituntur excuſare peccatum ſu
um. Et ſubditur dei reſponſio cum dicitur · Of
fertis ſuper altare meum panem pollutum ·
id eſt eucariſtiam· que licet in ſe ſit mũdiſſima
tñ indigne offerenti cedit ad graue peccatum

——
=

Per eſau qui vanus interpꝛe

–

ſ
lema;
no
ver
Nn
habi
n
ete)
Onteg
ere
ne
cium
Cſtio

ſire
hi

chi

Vel per panem poteſt hicaccipi dei verbũ qd
ab eis apoſitum ðꝛ pollutũ·q; ſicut dicit greg.
cuius vita deſpicit᷑ reſtat vt euus pdicato ꝛte:

natur · ¶Si offeratis cecũ c · Cecũ offerꝛe elt
facere bonum opus de genere: tam indiſcrete

Qlaudũ offerꝛe eſt ſacere bonũ opus pꝛaua in
tentione ſicut elemoſinã dare paupi mulieri vt
ad fornicationem ptrahat᷑. Languidu offerꝛe

eſt bonu opus de genere lacere tů cum hoc vi

uere luxurioſe· talis aũt oblatio nõ eſt accepta

coꝛam deo · ideo ſequit· St nũc dep̃camini vul
tum dñni vt miſereat᷑ veſtri et patet· Quis

in vobis c hic arguit ingratitudine ſacerdo
tum d· Quis eſt ĩ vobis q̃ claudat hoſtia ⁊c·
id eſt ſeruiat in eccleſia gratis ·qd·nullus ·qꝛ ð
patrimonio crucihxi laute viuũt et pauci off ci
um debitum laciũt · iõ de ipſis ſequit᷑. Non ẽ
nnhi voluntas in vobis dicit dũs · i officuum
veltrum nõ eſt mihi gratũ et munus nõ ſu:

ſcipiam de manu vr᷑aiinquantũ eſt a vobis

eñ acceptum eſt mquantũ eſt a deo ſicut euka
riſtia e accepta deo licʒ ſit a malo ſacerdote ob
lata· Ab oꝛtu em ſolis vſq; ad occaſuʒ magnũ
eſt nomen meüu in gentibioꝛõnes ſimplici:
um bene viuentiũ accepte mihi ſunt vbiq ter
raye2 vos Pollutis ulð c exponat᷑ vt ſup·

o ſacerdotes · Scðm ſenſuʒ litera
lem hic ar guit ꝗpheta ſacerdotes
N udeon de negligentia duumi cultꝰ
et xegimmis ſubditoꝝ· qð nunc Ztingit in p⸗
latis et curatis pluxibo xpianoꝝ ꝗpter qð eis
dicit in penã. mittam in vobis egeſtatẽ id ẽ
carentiam ſcientie ⁊ gre· apter ingratitudineʒ
em̃ deus iuſte ſubtrahit dona ſua a ꝓmotiſ in
eccleſia · qñ negligũt officia duuina. et malidicã
benedictionib veſtril .· frequent em̃ abſoluũt
ab illis de qbus nõ pñt ꝗpter ignoꝛantiaʒ vel
qð peiis ẽ ꝗpter queſtũ vel fauoꝛẽ· Ccce ego
pꝛonjciã vobis bꝛachiũ ſubtrahendo a vob ꝓ
tectionem angelica et diſpergam ſup vultu
veſtrũ ſtereus ſolenmtatu veſtraꝝ ſolem
tates eon hodie ſunt 2munit in ↄuſuijs et po
tationibo exceſſiuis ⁊ diſſolutõibo ineptis. Et
ſcietis · p experientia pene gehennał · q miñ

ad vos mandatũ iſtud qð tñ non puaſtis et
quid ſit iſtud ondit᷑ cu de: vt eſſet pactu meuʒ
cum leui /iicu gente ſacerdotan· Pactũ meun
ſuit cum eo vite ⁊ pacisrnexemplaris vite ·
pacis fratne:⁊ hoc fuit obpuatũ a ſacerdotibꝰ

pꝛimitiue eccie et poſtea longo tpe de quibuſ

adhuc ſubdit · et dediei timoꝛẽ 1c . ſ. ſihalẽ qᷓ

cauet dei offenſam Et lex veritatis fuit in oꝛe
euis docẽdo ppłm publice ⁊ ſecrete · ⁊ młtoſ
auertit ab miqᷓtate p vitã exemplare et ſanaʒ
doctrinaʒ · Labia em ſacerdotis i ſacerdotũ

Tnunc ad vos mandatuʒ hoc

accipien do ſingulare ꝓ plurali. cuſtodiũt ſciẽ

tiam ·i cuſtodire debent ſcientia ad ſalutẽ aĩe
pertinentem et ſubditur cã cu dicit · angelus
em̃ dñ exereituũ elt medius inter deum 1
Płm · qꝛ ꝓ populo debet deuũ exoꝛare et ᷣ mã
data pplło nunciare· et ſic fuit tpib pᷣteritis · Et
conſequent oſtendit᷑ qd ſit moderms cu dicit᷑ ·
Vos ãt receſſiſtis de via ſ mandatoꝛum di

Let ſcandaliſaſtis plurimoſ ex modo veſtro

viuendi Cres. in paſto· Qu paſloꝛ pꝑ abꝛupta
gradit᷑ 2ſequens eſt vt ad pᷣcipitium grex ſeqᷓ
tur · Dꝛopter qð et ego dedi vos ↄtemptibi⸗
les ꝛc i:grauius ⁊ abiectius pnniẽdo in ge:
hennam NunqdHic m ſenſum lterale
arguunt᷑ ſacerdotes ⁊ ꝓpłus ſimul de ↄteptu
pꝛoximi.qð viciũ etiã ſatis vigʒ tpe pñtiet ar
guitur pꝛimo iſtud viciũ generaliter cum dici
tur · Nunquid non pater vnus eſt ommũ ve
ſtrum ·qdſic·ſcʒ adam. Nuquid nõ deꝰ vnꝰ
creauit quaſ dſic et ad imaginem ſuam·iðdo
concludit· Quare ergo ðᷣſpicit vnuſquiſq; fra
trem ſuum ·quia non habet᷑ cauſa ex parte pᷣn
cipij naturalis nec ſupernaturalis: violas pa
ctum patrum veſtroꝝ nam i veteri teſtam

to pᷣceptum eſt diliges ꝓximum tuũ ſicut te

p̃m· et m nouo replicatur · Quia cõtammauit
2c Hic ſecundo arguitur tẽptus ꝓxim ſpe
cialiter ſcʒ vxoꝛ is ideo ſubditur· et habuerut
filiam dei alem hoc ad literam dicit᷑ de reuͤſl
a captiuitate babilomis qui acceperut vxoꝛes
alienigenas vt dicit heſdꝛe pꝛĩo · et ſuas hebꝛe
as contemnebat · ⁊ idem ſit hodie q; multi chꝛi
ſtiani ſunt adulteri vxoꝛes pꝛopꝛias ↄ⁊tenen⸗
tes. et idem miltice hit m pꝛelatis et curatis qᷓ

circa negocia principum et magnatoꝝ ſunt oc

cupati ſuas eccias ⁊ prochias ſine ſufficieti re
gimĩe relinquentes:ideo ſubditur pena cu ðꝛ·
Diſperdat domminus vm qui fecerit hec ⁊c]·

ſiue paruus fuerit ſiue magnꝰ. Et hec rurſua

leciſtis operiebatis lacrinns ⁊c ] hoc dicit᷑ pꝛo
pter aliquos qui ad hoꝛam penitet· h̊ de facto
non emendant· Nonne vnus deus fecit 2c]·
quaſ diceret ſicut deꝰ qui eſt vnitatis ⁊ pacis
fecit virum et vxoꝛem vt ſint duo ĩ carne vna
ſic oꝛdinauit ꝙ vnus epiſcopus habeat vnam
eccleſiam· ⁊ ſacerdos vnam prochiam cui tota
liter inhereat cuſtodiens ipᷣ̃am · ideo ſubditur ·
Et quid querit vnus miſi ſemen dei id ẽ vnꝰ
epiſcopꝰ in dyoceſi ſua:et ſacerdos ĩ paꝛochia
non em debet querere extraneam occupatõʒ
hßͦ ſuos ſubditos ſacere dei fiios per deuotõeʒ
ideo ſubditur · vxoꝛem adoleſcentie tue noli
deſpicere ·id eſt curam eccleſe tue noli negli
gere · cum odio eam habuerisin ea noledo
moꝛari: dimntte eam ]reſignado ſuperioꝛi vt
ſic alteri detur qui fructificet ibi · ¶uſtodite
ſpiritum veſtru /ſa dei blaſphema mõ ſubdit

laboꝛare feciſtis deum in ſermonibus vris ··
contra ipm · et qui ſint ſermones illi ſubditur ·
Lm eo ꝙ dicitis omnis qui facit malum bonu
eit:multi nanq; videntes malos hommes te

poꝛaliter ꝓſperari et bonos affligi·diꝛunt de⸗
um delrare vel doꝛmire · quod eſtfalſum· naʒ
uidicia eiꝰ vera ſunt ſempꝑ ⁊ iuſta licʒ nołᷣ ſint
Occultta CKN. 111
NOQce eSo mittaʒz an Zeluʒz menz
c ]·Tſtud literaliter expomtur de
iohanne baptilta· Moꝛaliter aut ex

dicitur dei angelus.id eſt eius nuncius et pꝛe
parat mentes audientium ad hoc ꝙ ihi veiat

chꝛi tus tanqᷓ; ad templũ ſuum·j. Con. iij. Te⸗
plum dei ſanctum eſt quod eſtis vos· St qd

ſtabit ad videndum eum quaſi dnullus in p
ſenti·quia nemo ſcit vtrum amoꝛe vel odio di⸗

g nus ſit et ſic in ſe ipᷣo non videt deum · Ipſe
emim quaſi ignis conflans id eſt peccata cõ:

ſumens: et quaſi herba fullonum pbens ni⸗

toꝛem virtutum. et purgabit filios leui de qᷓ

bus dicltur deut · xxxiij qui dixerunt pri ſuo ⁊
matri ſue neſcio vos.· et iſti ſunt boni religioſñ
omnia dimittentes amoꝛe xpr ideo debet eſſe
purgati et colati ab omni impuritate peccati.
ideo ſubditur · et eꝛunt offerentes dommo ſa⸗
criſiciaid eſt eukariſtiam virtutes omnium
ſacr iſcioꝛum cõtinentem. et placebit dommo
ſacriſicium iuda et hieruſalẽ id eſt ecclene. ſi
cut dies ſeculi et ſicut anni ãtiqui. Vnde in ca
none miſſe dicitur . Sicuti accepta habere dig
tus es munera pueri tui iuſti abel et ſacriſciʒ
patriarche noſtri abꝛae et qð tibi obtulit ſum
mus ſacerdos tuus melchiſedech · Sciendum
tñ ꝙ li ſiut non impoꝛtat equalitatem ſ̊ coꝛre
ſpondentiam ſigure ad rem hguratam ſic em̃
res ſigurata pcellit mguram et veritas vmbꝛã
ſic eukariſtia que ſacrinciuʒ eſt noue legis pꝛe
cellit omnia veteris teſtamenti ſacriſicia. St
accedam ad vos m iudicõ oc ſit in moꝛte q;
tunc venit deus ad undicium ciu?libet pticula
re . et ero teſtis velox maleficis c hoc dicit
quia vita talium dei iudicio cõiter bꝛeiuatur ·

go em̃ dominus ⁊ non mutor la rectitudi

ne iuſticie · et vos ſihj iacob nõ eſtis Zſupti ·
id eſt a veſtra mangnmitate conſumpti- Der ta
lem modum dici᷑ pꝛoũ· xij. Verte impios et ñ
erunt ſcʒ impij. Sed eↄtrario iſti manenteſ in
ſua maſcia dicuntur non conſumpti mõ ſubdit
RRdiebus em patrum veſtroꝝ receſũſtis c

Quia tamen deus ſemper ſuſcipit penitentez

ſubdit Reuertimini ad me ⁊c ecce mas dei
clementia qui cuʒ ſit oĩpotens tñ rogat pecca
toꝛes de concoꝛdia. Inſerte omnem decimatõ
nem decimare eſt decimam ptem dare et no
uem ſibi retinere · denarius aut numerus elt

voni poteſt de bono pꝛedicatoꝛe qᷓ

perfectus et ideo ſigniſcat pfectionem: noue

nariug aut imperfectus et ideo ſignificat im
perſectionem· igitur ille moꝛalit infert omne
decimationem m hoereũ dei · qui de oĩb opib⸗
ſuis quidquid eſt ibi ꝑfectõnis attribuit dun
ne bonitati et quiq̃ᷓd eſt defectus ꝗpꝛie fragi
litati/et iſtis tanq; gratis deus aperit cathera
ctas ſue gratie·quouſq; det eis abundantiam
ſue gloꝛe et tunc increpat vermem deuoꝛan
tem. qꝛ mipil triſtabie poterit ibi eſſe.
. Cce emm dies vemet·
NMoc ad literaʒ expomtur de die iun
dicij generalis: Moꝛaliter aut põt
Lex
ludicij ptièlaris deo ſubdi· ſuccenſa quaſi ca
minus·ſcʒ vepꝛobis qui ſtatim poꝛtantur ad
penam ignis mſernals deo ſubdit et erunt
omnes ſupꝑbi ⁊c · que non derelinquet eiſ radi

cem ideſt ſpem reuertendi ad vitam pſenteʒz.

Let germen id eſt merendi vrrtutem et oꝛi
etur vobis ⁊c ]·ſcʒ electis ſol iuſticie id e lu
men gloꝛie pſecta tamen purgatõne et ſani
tas p dotem impaſſibilitatis in coꝛpibus re
ſumptis: mi pennis eoꝝ p dotem agilitatis.
deo ſubdi· egredimm t et ſalietis ⁊c· et calca
bitis impios ⁊c]· hoc dicit quia damnatoꝝ pe
na electis eſt conſolatõnis materia · St qin ad
Sloꝛiam conſequendam requirit᷑ pcedens me
ritum ideo ſubdi · Memetote legis moyſi
id eſt chꝛiſti p moyſen ſfigurati· quam mãda
ui ei in oꝛeb ⁊c ibi emim audiente populo de

us decem pcepta dedit · que xp̃c in euangelio

repetit et ad eon obſeruantiam inducit · dicẽs

NKat · xix · Si vis ad vitã ingredi ſerua manda

ta· St ad idem faciendum mſtituit apeſtoloſ
alios diſcipulos ⁊ ſucceſſores eon:ideo ſubditẽ
cce ego nmittam vobis helyam ꝗphetam.
quilibet enim pᷣdicatoꝛ habens dei zelum et ſa
lutis animaꝝ helyas ſpiritualter poteſt dici ·
anteq; vemet dies domim magnus et hoꝛri
bilis id eſt ante diem udicij generalis·ꝗqᷓ ma
SZnus erit electis ꝓpter magnitudinẽ boni qð
tunc conſequent᷑ et horribils reꝓbis ꝗpi hoꝛ
roꝛem penead quã damnabunt· St cõuertet
coꝛ patrũ ad nios 2c multi em patres puer
ſi ſunt ad ſidem catholica p ſilos et ecõuerſo
multi ſilij ꝑ patres: ꝛſic erit de futuro ante iu
dicum generale · ne foꝛte veniaz Mud foꝛ
te non inpoꝛtat dubiũ de aduentu chꝛiſti ad
udicium · quia certuʒ eſt ꝙ veniet impoꝛtat
dubum tpis ludicij quod omnibo eſt ignotuʒ
et percutiã terꝛa anathemate per terꝛã intel
ligunt᷑ hommes terꝛeni in amoꝛe terꝛenoꝛuʒ

totalii fixi qᷓ tũc excõicabutr᷑ pemitꝰ a dei ſocieta

tate ⁊ electoꝝ ·
Explicit malachias proppheta.

om de die moꝛtis que eſt dies

— — „2ẽẽ — — ———

— — =

—

E

nne
tm
dmns
oph⸗
tdu
ſtig
Whr
tarn
nonn

euangeliſtas. et primo ſuper matheum
magitri nicolai de lira ordims fratrum
minorum )N. 1.
ber generati⸗
onis leſu chriſti

rationes ab abra

tuordecim. 2c·.

Xpi genealogia deſeribit H

decalogi ĩ ſide trinitatis xpc qui ſol eſt iuuſticie

per ſpiritualem illummationem oꝛit᷑ in nobis.

ij.De.j. Habemus firmioꝛem ꝗpheticũ ermo⸗
nem cui benefacitis attendentes quaſi lucerne

lucenti imn cangmoſo loco donec dies illuceſcat·
et luci fer oꝛiat᷑ in coꝛdib veſtris. Ttem tres 2
terdene faciunt quadꝛagintaduas generatões
nobis in pꝛemuim · ſicut filij irael per qdꝛagim
ta duas maſiones venerũt ad tera ſibi ꝓmiſſãa
Ipi aut generatio ſic erat ⁊c Der boc aut
xpc conceptus i foematus fuit in vtero virg:
nali per operationẽ ſpirituſſanci ſignat ꝙ ſpi⸗·

ritualter coneipi?᷑ et ſoꝛmat᷑ in mẽte pura ope
re ſpuſſancti. Cval:iijj. Eilioli mei q̊s ego ten
parturio donec fo⸗met᷑ xp̃c ĩ vobis. Joſeph àt
vir eius ꝛc Der ioſeph cogitantem dinnttere
mariamqui certificatus ð nnſterio per angelũ
accepit eã vt dommã ſignincat᷑ homo Dubitang
in hde vel moꝛibua qui per pꝛedicatoꝛẽ vel cõ⸗
feſſoꝛem bonũ m ſde ſohdat᷑·⁊ ſubijcit ſe ei in i

lis que nidei ſunt oꝛthodoxe. MM. ¼.

tis et eos nauigates per huius mũdi mare tur
bulentum dirigit ad poꝛtum ſalutis qui xpᷣe .

ꝛc. Sequitur Om
nes naq; Sene⸗

amvſqʒ ad dauid
Senerationes q̃t

er tres qterdenas
generationũ:quarum alique ſuerunt ante lege
datam moyſi et aliqᷓ tempoꝛe legis date · ⁊ vlti
ma ſcilicet generatio xpᷣi tempoꝛe gratie· quod
incœpit ab eius conceptione. t per hoc ſignat᷑
alqui tempoꝛ ibus iſtis tribus ſaluati lunt p
ndem xp̃i. Vnde dicit ſaluatoꝛ io. vnj· Abꝛaam
pater veſter exultauit vt videret diem men · vi
dit et gauiſus e. Item in quaterdena ſunt duo
numeriſcz denarius et quaternarius. Der de⸗
narium vero ſignat᷑ impletio decalogi· Der q̃
ternarium impletio euagelij quadꝛupliciter de
ſcripti· Der ternariũ vero ſancte trinitatis mi
ſterium· Per iſtos igit᷑ numeros ĩ genealogia
contentos miſtice ſignat᷑ ꝙ per obſeruatõnem

Vm natus eſ ſet jeſus 2c. Seqin⸗
tur. VDimus emm ſtellam.2 c
HPer ſtellam ſignatut virgo maria.
ue iterpꝛetat᷑ maris ſtella: Mec aut
ſtella aparet magis condeſcendendo ſibi deug

&t pſum muenientes veneran?᷑ offeretes ei
munera.· ſcilicet aurum caritatis et thus deuo⸗
te oꝛationis et nurꝛam carnis moꝛtificatõms.·
quia cum caro rationabiliter caſtigatur ad cele
ſtia ſpiritus eleuatur. St admomti in ommis
ne redirent ad herodem ꝛc Per hoc admone
mur ꝙ cum malis hommib non contrabamus
aliquam ſocietatem Pꝛoũxiij. Qui cu ſapietilbx
Sraditur ſapiens erit · Amncus ſtultoꝛũ ſimilis
efficiet. Her herodem vero q̃ ſub ſpecie relgio
nis voluit occidere xpᷣm ſignatur ypocrita qui
quantu eſt in ſe xpᷣm occidit ſcᷣm illud heb· vj ⸗
Rurſum crucifigetes ſibimetipſis hliu dei·. Nã
ſeᷣm hiero·hmulata ſanctitas duplex ẽ imqui⸗
tas · Der ſcribas aut et ſacerdotes qᷓ iocum nati

ultatis xp̃i ex michea ꝗpheta declarauerunt · et·

tamen ipſum natum non adoꝛauerũt ſed mag
perſecuti ſunt ſignant᷑ doctoꝛes bone doctrie
ſed male vite· quia quẽ pꝛedicãt ſana doctrina
perſequunt᷑ mala vita Surge et accpe pueꝝ
Der tranſitum domini in egiptũ gpter perſe ·
cutionem herodis ſigmiſcat fuit tranſitꝰ apo⸗
ſtoloꝛũ ad pꝛedicandu gentibus ꝗpter perſecu
tionem cõtra eos motam a uideis ſicut ðe act·
xiij· Tunc conſtanter paulus et barnabas dixe⸗
runt. Vobis opoꝛtebat pꝛimũ loqui verbũ dei.
ſed quonia repellitis illud et indignos vos ii
dicatis vite eterne ecce conuertimur ad gentes
Sic em pꝛecepit nobis dñs. Der reditu aũt eiꝰ
m iudeam defuncto herode ſignat᷑ ilummatio

iudeoꝛu in mundi hne· ) CR. III.

N diebus ilis venit ohannes
aptiſta predicans ꝛc.
In iohanne deſcribitur euangelnp.·
icatoz. et peimo quantum ad do⸗
Dicit dicens penitentiam agite
c.]Debet enim pꝛedicare generaliter ea que
recedere faciunt a peccatis et ea qᷓ faciunt acce
dere ad conſecutionẽ regni celeſtis. ⁊ qm talis
p̃dicatoꝛ parat vã dommi vt per gratiam ve⸗
niat in mentibb humanis deo ð ipſo poteſt di
ci q ſubdit hlc eſt em ð quo dictũ eſt cc Ip
ſe at iohanes] MHic oſequẽter ðſcribit p̃dicatoꝛ
euangęlij quantum ad vitam. ⁊ pꝛimo quantu
ad veltitum cũ dicit habebat veſtimentum de
pilis cameloꝛum a quantũ ad victum cũ dicit
Rſca aũt eius ⁊c Kuſteritas em vite requiri?ẽ
m euangelij pdicatoꝛe· Ideo dicit apłus.j. Co.
ix· Qaſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſeruitute redio
ne foꝛte cuũ alijs pdicauerĩ ipſe repꝛobo effidar
t q; pᷣdicatio talis p̃dicatoꝛis eſt efficax iðo
ſeqiut᷑ Tũc exibat ad eũ hieroſolima · æc Nã
doctrmã talis pᷣdicatoꝛis multi ibeter audiũt·
et penitentie fructũ faciuntet tales ſunt demkł
cendi · Deriſoꝛes autem et inſidiatoꝛes ſunt in
crepandi · Iðo ſubdit Videns aũt multos pha
riſeoꝛũ c De quib ðꝛ luce vij· Nhariſei aute

Nach

et legiſperiti ſpꝛeuerut in ſemetipſis conſilium

dei non baptizati ab eo Kincet a iohanne· 1 deo

v iſios qui veniebant ad pdicatõnem ohanis
Rcte ſignant᷑ illi qui veniunt ad pdicatoꝛẽ euã
gelij vt ex oꝛe eiis capiant almuid vn poſſint
eum calumniari. ideo talib de. ꝓgenies vipa

rũ quis demonſtrabit vobis ſugere a ventu⸗

ra va· qdnullus niſ recedatis a malicia vr̃a.

Ideo ſubdiẽ· Eacite & fructum dignũ penitẽ
tie . Nam m vita pꝛelenti poteſt homo ſemp
penitere St ne dixeritis intra vos patre habe

mus abꝛaam · credetes vos ſaluari ſine opibo
penitentie q eſt falſum· Sic aut vnder ð plu
ribo chꝛiſtianis qui deuotõem habet ſpecialem

ad aliquem ſanctu: vel ſancxam et p eoꝝ meri

ta credũt ſalua ri ſne opib bonis · potens elt ·
aãt deus de lapidibo iſtis ſuſeitare filios abꝛae
id eſt ð peccatoꝛiba deuotos facere · Tam em
ſecuris ſcʒ diume ſententie· ad vadice arboꝛis

poſñia eſt ⁊c · id eſt ad pᷣcindendu peccatoꝛes

obſtmatos de p̃enti vita 1 2burendum eos in
gehena· Ego quidẽ baptiʒo vos maqua ⁊c ·
pdicatoꝛ em euansgelij diſponit ꝓplum aſper
gea euʒ aqua ſalutaris ſapientie vt p chriſtũ
mundent᷑ mteris aqua gratie· Tüc venit ie⸗

ſus a gallea ⁊c ]· galilea vero traſmigratõ in⸗

terpᷣtatur · p hoc igit᷑ ꝙ ieſus ðᷣ galulea venit ad
ohanem. ſignat᷑ ꝙ eus membꝛa ſi debeant la
uari p gtiaʒ oportʒ ea tranſmrare de vicijs
ad vᷣtutes· Johanes aut ꝓhibebat eum c p

hoc deñgnat᷑ ꝙ quilibet mſerioꝛ ſuperioꝛẽ cor

rigere volens ex caritate debet hoc facere cum
bumllitate ⁊ reueretia · Duperioꝛ aut debet ta
lem coꝛꝛec tõeʒ humlliter ſuſcipere · qð inſnua

uit GBs di. math. nj. Sic decet nos adunplere

omnẽ iuſticiaʒ· Baptiſatus aut veſus ↄfeſtim
aſcendit de aqua c p hoc oſtenditur ꝙ onnſ

lotus a peccatis gtia duma debʒ conari cum

auxilio dei aſcendere de vᷣtute in vrtutem · et

ſic aperiunt᷑ ſibi cel p ſpem certa et efficit᷑ dei ſn
luis adoptiuꝰ et p ſequẽs heres ad hereditã

dum vitã eternam-

Vnc ductus eſt ieſul m deſertuz
x. p hoc inſinuat᷑ g aggredies de⸗

feertum peniteẽtie ſoꝛtius temptat᷑ ab
hoſte· Rcc̃i· ij. Eili accedens ad ſeruitutẽ dei ſta
in iuſticia et timoꝛe ⁊ pᷣpara animam tuam ad
temptatõʒ.iad reſiſtendum tẽptatõni que im:⸗
minet tibi · Illos em̃ deus ſoꝛtius temptari per
mittit quos foꝛtõꝛes eſſe ↄgnoſcit:j· Coꝝ·x· Ei

delis aut deus ẽ qui nõ patietur vos temptari

ſupꝛa id qð poteſtis: pꝓ hoc aũt ꝙ ieſus voluit

tẽptari triplici temptatõe oſtẽdit ꝙ qins tem⸗
ptatõ vel eſt a carne vel a mundo vel ab hoſte
Dyabolus tame vtitur aliquãdo carne ⁊ mun

do temptatões eoꝝ accendedo· ¶um aũt au⸗

diſſet ielus ꝙ iobannes traditus eſlet ſecemnt i

galueam ⁊c p hoc aũt ꝗ ceſſante pᷣdicatõe o⸗

bpannis chꝛiſtus muit ad p̃dicanduʒ hgniſicauit

ꝙ lege ceſlante ſecutum ẽ euangeluim · p hoc

aũt ꝙ audita iohanis incarceratõe ſeceſſit· oſtẽ
dit ꝙ lcitum eſt p̃dicatoꝛi a pſecutoꝛibo elõga
ri · Vnde diẽ apoſtols:matx· Cũ aũt pſequen:⸗
tur vos in ciuitate iſta fugite mn alam Et re

licta ciuitate naʒaret venit 1 ham ci: caphar⸗

naum c Srat em̃ maioꝛ 1 pproſoꝛ Et p hoc
dedit pᷣdicatoꝛib exemplũ vt declinent ad lo⸗
ca in quib poſſint facere maioꝛem fructum·

Exinð cepit ieſus pᷣdicare et dicere · penitenti

am agite c p hoc em appꝛobauit doctrinaʒ

iohannis:qui ſc incepat pdicare · Sed moder ·

ni doctoꝛes faciunt traxiũ:nam vnus vepꝛo
bat quantũ poteſt dictum alterius et nõ ſolũ
doctoꝛes hoc ſaciunt ſed etiam bachalarij di
cta ſuoꝝ doctoꝛum arꝛogãter impugnat q̃n

tum poſſunt · Ambulans aũt ieſus c ·ſequit᷑

poſtea Illi aut ſtatim relictis retiboꝛ patre ſe
cuti ſunt eum p hoc aũt dicit᷑ ꝙ pfecti ſectato
res chꝛiſti velictis reb poſſeſſis ⁊ etiam pen
tibo quantũ ad carnalem affectum animo ꝓm
pto ſequũt᷑ eũ · St circiubat ihs totam galile

am docens ⁊c.· ſp hoc oſtendit ꝙ pᷣdicatoꝛ euã

gelij debet eſſe dingens feruidus ad ſalutem
animaꝝn-⁊ ꝙ eius doctrina ſit munis ⁊ ſana·
deo dicit · docens in ſynagogis eoꝝ⁊ non

in latibulis ſicut faciunt beretici ⁊ ili quoꝛum

dockrina eſt ſuſpecta et pᷣdicans euãgelium

regni nõ curioſa 1 inutilia: et ſanans omneę

languoꝛem · Debet em̃ pᷣdicatoꝛ ſanare omne

infirmitatem ſpualem ꝓ ſuo poſſe.· Et qui de

monia habebãt · pp iſtos ſignant᷑ ſoꝛtilegi ⁊ di

uini 1 ſupſticõh· et luaticos id eſt inſtabiles

m bono et paliticos qu ſunt pigri quaſi im

potẽtes bonu opari · et curauit ecs ł Iſti em̃

poſſunt curari ꝑ bonam doctrmaʒ pᷣdicatoꝛis
et Afeſſoꝛis diſereti. Et ſecute ſunt eum tarbe
multe de galblea que mterpᷣ̃tatur tranſmngra

tõ · et decapoli que dicit a decẽ 1 polis ciuitas

2 ð hieroſolimis que interpᷣtatur pacifica
de iudea que interpᷣtat feſſio Let ð trãſ ioꝛda
nem qui interpᷣtatur riuus uidicij· p hoc em

ſignat᷑ ꝙ uli chꝛiſtum ſequut᷑ qui ð vcijs ad vᷣ

tutes tranſmigrant⁊ qui decalogũ obſeruant
et qui paciſice cum alijs habitant et qui pecea

ta aſitentur bumnliter et qᷓ diuma udicia for

Idens autem reſus turbas· Li

tia ↄtineant moꝛalia ⁊ ſic poſſet ſuf
icer e hteralis expoſitõ tam ꝗpter

reuerentiam euãgelij intendo bꝛeuiter aliqua
addere 1 maxime ð verbis ſanctoꝝ Sequitur
Et aperieẽs os ſuum docebat eos · Aug· Tue

cet p̃ᷣlens capitulum et duo ſequen

—
— — — —, — — — — .⸗ 0, —

—,— — —

f—— ,— —, —

—— — — ᷣ-—

ti
e
cauit

phee

oſte

St re
tha
pboe
1dlo⸗
um.
ſen

hing

Ner
epꝛo
ſoi
indr
tn
cui⸗
teſe
ctato
npen
op
alle
veu
hten
na⸗
non
zum

inne
mne
ide
11 0
bles
ſim
em
1

Sra
ſtas
n

aperuit os ſuũ qui in lege veteri aperuit oꝛa ꝓ
phetanꝝ · Et in hoc aparet eminentia euangelij
qʒ eſt traditũ immediate a deo homine vetus
aũt teſtamentũ a deo· p hommes tñ· Iðdo dicit
apłs hebᷣ .. Multipharie multiſq; modis olim
deus loqᷓns patriba in ꝗphetis nouiſſime dieb⸗

iſtis locutus eſt nobis m hiuo que cõſtituit he⸗

rede vniuerſoꝛum p que fecit et ſecula · Beati
paupes ſpũ⁊c· Ambꝛo· Inde ĩicipit beatitudo
dei udꝛcio vbi erũna eſtimat᷑ humane Beati
mites · c glo·qm ſeipſos in pñti poſſdet here
ditatẽ patris in futuro poſſidebut. Beati qui
lugent · ⁊c/ſcʒ ꝓ mierijs pñtib mundanoꝝ et
ꝓ dilatõne futuroꝝ bonoꝝ· Iſti cũ fina caleph·
babet vriguũ inferius et irriguñ ſupius· Bũ
qui eſuriũt et ſitiũt iuſticiã · c· riſo · Cſurit ãe
iuſticiã ·qui ſcðᷣm dei iuſticiã deſiderat cõuerſa⸗
ri · Sitit aũt iuſticiã qui ſcientiã euis acq̃rere cu:
pit Beati nmipicoꝛdes: ⁊c·. loſa · iuſticia ⁊ mi
ſericoꝛdia 2iuncte ſunt vt altera alterã debeat
tempare:nam iuſticia ſine miſericoꝛdia crudeli
tas eſt:miſericoꝛdia ſine iuſticia diſſoluit· Bii
mundo coꝛde .· ⁊c glo·Sextoloco pom coꝛdiſ
mundicia quia ſexto die conditus eſt homo ad
imaginẽ dei:qua capax eſt ipᷣs p cogni tõnez
et amoꝛẽ. Beati pacifici .ſcʒ interna pace ⁊ ſra
terna. qm fſilij det vocabũt᷑ in pace ſupna Bii
qui pſecutionẽ patuint᷑· ꝗpter iuſticiã ſcʒ ſega
lem que includit omnẽ virtutez · Vos eſtis ſal
terꝛe · ꝛc· Mec verba dicunt᷑ ep̃is qui ſunt ſucceſ
ſoꝛes apoſtoloꝝ. ſal em in ſcriptura di ſcretõeʒ
ſignificat que debet in eis eſſe pꝑ excellentiã ꝗpt
quod dxunt᷑ ſal in abſtracto·ſicut excellenter h

beralis liberalitas nommat᷑ Ipſon aut diſcretõ

ne debent opa ſubditon ſic cõdiri· vt coꝛaz deo
lapida reddant · Vos eſtis lux mði debẽt em̃
alios illuminare de credẽdis · Nõ põt ciuitas

abſcondi.c · dicunt᷑ etiã ciuttaſ in mõte poſita

nam eſſe debent foꝛte reſugiũ iniuſte oppꝛeſſi
Lneq; accedunt lucerna· 2c debet etiã eſſe lucer⸗
na ſup candelabꝝ poſita vt aliis luceant p ſan:

cte vite exempla Nobte putare qm̃ ven ſol⸗

ueręelege aut ꝗꝓphetas ·ic infoꝛmant᷑ docto
res vt nõ ſoluant legem diumaʒ ei doctrinam
philoſophicã pꝛeponendo nec ſtudeant ipᷣaʒ vk
doceant ſpeculatiue tm̃ h etiam pꝛactice ipſlam
ope adimplendo· nec eaz male interpᷣtent᷑ ſcut
doctoꝛeſ iudeoꝝ qui pꝛecepto diumo negatio
dicebant tĩ actü exterioꝛem eſſe ꝓhibitu· con

tra quos dicit ſaluatoꝛ · Omnis qui iraſcit fratri

ſuo reus erit iudicio. et ſic de alija. Si g offers

munꝰ tuũ ad altare 2c Qriß.· Plus em diigit

deus hdelium coꝛdiam qᷓʒ munera ſibi oblata

ſto ↄlentiens aduerſario tuo.·c Moꝛabr ad

uerſarius peccatoꝛis põt dici pꝛeceptũ diuinũ

quod accuſat ipᷣm· Rſt etiã cum hommib in vi⸗
tapnti Eꝛouer vj· Qum ambulauis tecũ gra⸗

diant᷑ c· Munus autem hominis diſcoꝛdantil
a pꝛecepto diumo nõ eſt acceptu deo. Fpſeetiaʒ
p pꝛeceptum qð tranſgreditur coꝛam ſummo
iudice accuſat᷑ et etiã 2;denat᷑ Nõ mechaberis

X ſoẽ peccatũ moꝛtale mechia ſpualis eſt q̃ per

catoꝛ cum dyabolo relcto ſponſo ꝓpꝛio ſoꝛmi

cat· ¶ O ſñ oculus tuus dexter·iſte eſt 2ſinari

us· manus dextra elſt ſpecialis anncꝰ.qui debet
a ſe pꝛeſcindi ſi fſint in piculum ſcandali. Quicũ
q; dinnſerit vxoꝛẽ ·⁊c vxoꝛ nullo modo dimit
tenda eſt deſurſum deſcendens ſapia · de q diciẽ
ſap· viij. Manc queſui nuhi ſponſam aſſumere.
Młci tñ dãt nbi libellũ repudija aſſumũt ſibi ſa
pĩaʒ mundanaʒ que terꝛena eſt:aĩalis ⁊ dyaboli
ca vt dicit᷑ iaco · iij. Reddes aut dño iuramenta
tua ⁊c· In iuramento vo debite facto curꝛẽ:
tibo tribo comitibus que ſunt uiſticia veritas et
undicium ſit deo reuerẽtia· Meb· vj. Mommes p

maioꝛẽ ſui urant · Ct do aliqui dixerũt ꝙ iura⸗

mentũ p deum eſſet frequentandu qð eñt falſuʒ
qꝛ ex tali frequentatõe acquirit habitus quo de
facil fit iuramentũ illictũ ideo ſubdit · Ego ãt
dico vobis nõ iurare omnino/·uex omm cauſa
vł modo · h ſolum concurꝛentibo triba pꝛemiſſis

Oculũ ꝓ oculo· ⁊c· Scðʒ dei iudiciu ꝓ oculo

corpis impudice reſpiciete excecabit᷑ oculꝰ me
tis in tenebꝛiſ gehene · ꝓ dente vero detracto
ris mordente reddet᷑ dens ſerpentis antiq̃ cru
cians eternaliter in loco mſerni · Qui te pcuſſe
rit m dextram maxillam.⁊c· Miero: Tuſti nibil
habent ſiniſtꝝ· Sſt g ſenſus moꝛalis. Sr hereti
cus te p vnam autoꝛitatem ſacre ſcripture ĩpu
gnauit obijce ei aliã vñ fuſus ſit ⁊ q̃ vult te

cũ in iudicio 2tendẽ et tunicaʒ tuaʒ tolle dimit

te ei ⁊ pali Toſeph in manib egſptie dimßt
palliuʒ ne tunicam amtteret caſtitatis que cm:
Sulo Aſtringit᷑ auſteritatis · Et quicunq; te an
gariauerit⁊ c· Moꝛali᷑ in wa dei Pficiſci pᷣmo
e angarioſum ꝑł ꝑ aſſuefac tionẽ et dei auxiliuz
leue ſit ⁊ Saudioſum ita ꝙ tunc hõ plꝰ ſacit q̊
ſit ab eo requiſitũ· t q; non ſolum opoꝛtet bn
pati h etiã bñ agere ſubdit᷑· Qui petit a te da

uli qð exponit augꝰ ·d · Donum ſi petit id qð

poteſtet debet da vel verbũñ te excuſando·ñ ali
ter petit et tunc ei aliq̃d melius dabis cũ peten

tem miuſte coꝛrexeris· Vel auter poteſt mtelli

gi de ſcientia que non eſt petenti deneganda.

qm̃ auan dedignatur poſſeſſoꝛẽ et in alios traſ
lata creſcit · Diliges ꝓximũ tuu et odio hebis
unmmicuũ tuum · Scoᷣm augu:nmimicus iſte dya

bolus intelligendus eſt qui pꝛeciſus eſt totali

ter a dei ↄſoꝛti oꝛ ſanctoꝝ. Momo viatoꝛ q́;tu

cunq; malus poteſt ad deuʒ reuerti deo diligẽ

dus eſt ex caritate · Hꝛopter qð ſubdi Dingi

te mimicos veſtros· ⁊c t quoniam valde dif
ficile eſt in bonis opib patenter factis vanam
gloꝛ iã totalier euitare:ideo ſubdit᷑ · Actẽdite

—

ne iuſticiam veſtram faciatis coꝛam homnube
⁊c ·Et illud quod ſeqnit᷑. Qum fſacis elemoſi⸗
nã nol tuba canere 2c]· Qriſo · Oi bonoꝛu que
facis vis inſpec toꝛes habere ecce habes nõ ſo⸗
lum angelos et archangelos· ſed etiam deum
vniuerloy. )C. ..
. Vm oratis non eriis ſxut po
crite ⁊c· ¶rip/Cſt aut oꝛatio qddã
ſpuale tributuʒ · quod offert amma
doo de viſceribo ſuis quanto & glo⸗
xioſioꝛ eſt tanto cautuũiſeſt ſeruanda · ne ꝗpter
homimes facta vileſcat · Oꝛates nolite multũ
loqui Aludd elt ſermo multus aliud diutur⸗
nus affectꝰ.· Abũſit ab oꝛatõne multa locutõ· h
non deſit multa pꝛecatio· hſeruens affcio pſe⸗
ueret . Sic g vos oꝛa bitis c CQiloſa. Non ſo
lum his verbis oꝛaturh etia alns ſub eodem
ſenſu eptis. Dater noſter α . Kug-Rdmo
nent hic diuites vł genere nobies vt cũ facti
fuermt chꝛiſtiami nõ ſupbire aduerſus paupeſ
et ignobiles quomiã ſim dicunt deo pater no
ſter · qued non poſſunt ſic pie dicere niñ ſe freſ
eſſe cognoſcant · Sanctiſicet᷑ nome tuũ· Orib
Disna eſt deũ depꝛecantis oꝛatõ: nibi petere
ante patris gloꝛiã h̊ omnia euis laudi poſtpo
nere · Rdueniat regnu tuũ . Ad xpᷣm qui eſt
dei regnũ nõ veniemus ꝑ gloꝛiã niſñ pꝛuus ad
nos veniat p Stiam · Eiat voluntas tua ſicut
m celo et m terꝛa Aug c bediat᷑ Fceptis tiuſ
ab homimmdb terꝛems. lcut in celo ab angelis
ſanctis · DPane noſtrũ ſupſubſtantiale da nobᷣ
hodie Freukariſtia que reficit ammã naturaʒ
coꝛpis tranſcendente et quotidie ꝓ ſidelib of⸗
fert· St dinntte nobis debita noſtra c]· Qre
ZSoꝛꝰ vt ꝓfecto bonum quod a deo cõpuncti
petimꝰ hoc ip̃ᷣm pᷣmũ ꝓximo conuerſi faciamꝰ
Et ne nos mducas in temptatione c -Rug.
Aliud eſt temptari aliud in temptatione indu
ci · Nã ſine temptatõne nemo ꝓbatus elt· et iõ
non petimus nos non teptari h in temptatio⸗
nẽ p conſenſum non mduci· Sed libera nos a
malo.Qrip.hoc malu vocat dyabolũgpter ex
cellentiam ſue malicie · Si em dimnſeritis hoĩ⸗
bus c]· Qypanꝰ. Excuſatio tibi nulla e in die
undicij cum ſcom tuã ſententiaʒ iidiceris ⁊ q
feceris hoc ipe patieris· Qum aute veiunatis
tnolite ſieri ſicut ypocrite triſtes .leo ppᷣ· Nõö
ſunt caſta jeinmia que non de ratõneↄtmentie
veniunt ß de arte fallacie· Tu autẽ cũ ieumas
vnge caput tuum et faciem tuã laua Per ca⸗
put xpc intelligit᷑.p ſaciẽ pna ↄſcientia qᷓ lauã
da elt leſfſione chꝛiſtus aut vngend? deuotõe
Noute iheſaurizare vobis c Rabanꝰ Sru
80 ſigniſicat ſupbiam que decoꝛem virtutum
Obſuſcat tynea que latenter veſtes rodit mui
diam que bonũ ſtudiu lacerat fures ſunt here
tici et demones qᷓ ſemp ſunt mitenti nos bonis

miet imp

ſpouᷣalibi ſpoliare ·¶ Lucerna coꝛpis tui eſt ocu
lus tuꝰ 2c· Remig· Der lucernã eccie rectoꝛ

ſignificat᷑ qui bñ oculus dicit᷑ quia plebi ſubie⸗
cte qꝗᷓ p coꝛpuſ intelligit᷑ ſalutaria videre debz
Di g ecclene rectoꝛ exrauerit: quanto magis

ſubiect ſibi płus deuiabit· Nõ poteſtis deo

ſeruire et mamone Miero. Non dixit qui ha

bet duntias h qui ſeruit diutijs · qui em diuiti
arü ſeruus eſt cuſtodit eas vt ſeruꝰè dommum
qui aut eaꝝ ſeruitutis excuſſit iugum diſtribu

it eas vt dns· Ne ſoliciti ſitis anime veſtre qᷣd
manducetis τπ non dicit vt manducetis h qᷣd
manducetis manducare nanq; necefſariuz eſt
ad ſuſtentationem nature:ſolicitari vero circa

ſumptuoſitatẽ cibi vel delicatõneʒ gule · Rt dẽ

direndu de veſte · Nõne amma plus ẽ qʒ eſca
⁊c ·. ierꝰ. Qui maioꝛa p̃ᷣſtitit vtiq; et minoꝛa
pᷣſtabit · Reſpicite volatilia celi vere ↄtẽpla
tiuos: quoniã nõ ſerunt c · ſe negocijs ſecu
laxibo implicando⁊ dñs ꝓ eis ſolicitat᷑ ad neceſ

ſaria miniſtrando· Qonſiderate lilia a. ve ca⸗

ſtes· quomodo creſcunt .ſcʒ nõ ſolum laboꝛe
ſuo ſͦ etiã dei dono · Sap· vnj. Et cognoui quia
nõ poſſum eſſe atinens miſi deus det · Si emʒ

ſenuũ agri quod hodie eſt et craſin clibanũ mit

titur c p fenum vnẽs ad hoꝛaʒ et poſt mit⸗
tendum m ignem ſigniſicant᷑ va ne gloꝛioſi ad

tempus floꝛentes: et poſt ignẽ gehene eterna

liter ſuſtinentes· I git᷑ ſi eis deus dat tanta bo
na in terꝛa ſuis elec tis dabit in celo multo ma

ꝛa: Nolite g ſoliciti eſſe exponat᷑ vt ſupꝛa.

Mec em omma genteſ inquirut ſohctudine

nimia : q non 2ſidderant dei puidentiã extendi
ad hec inferioꝛa . Querite g& pmum regnum

dei i celeſtia bona et muiſticiaʒ euis p quã p
uenit ad illa/ et hec onmia adijcient vob Deiß
m omł · Nõ dicit dabunt᷑ h̊ adijcient᷑ vt diſcas
q; pñtia nihil ſunt ad magnitudmẽ futuroꝛuʒ
Nolite ſoliciti eſſe incraſtinum i.tanqʒ certi
de vita vra qe ſẽ dicit ſeneca omnis dies ſicut

vltima eſt oꝛdinanda ) QRK. VII.

Ohte udicare 20 HMylarius
exponit hoc de temerario iudicio
contra deũ quo aliqui deun indicant

os exaltari Tudicia naq; dei ſemper
ſunt muſta licʒ nobis occulta. Quid ãt vwes ſe
ſtucã in oculo fratris tui c Oriß· Layci petm̃
modicũ eſt et feſtuca q;tuʒ ad peccatũ ſacerdo

canibꝰ. Qriſo· Quia baptiſmꝰ et alia ſacrameta

nõ ſunt danda niſi ſdem habentibo nuſteria ve
vitatis que ſunt margarite non ſunt dande niñ

deſiderantib vitatem et cum humana ratõne
viuetibſi em poꝛcis eas miſeris · i· cenoſe vite

delectatõne Zua tis nõ intelliget pcioſitatem

eap heſtiabunt eas ſim iles fabulis mudialib

muſtũ quando vident bonos dep⸗

—, — —

—+úũ,⅜ —– — — — —en —

☛ ς.

S=S

n
bl

de

lu

et eas actibo ſuis carnalib cõculcabunt. DPeti
te et dabit᷑ vobis c· Remigiꝰ Petimꝰ oꝛãdo
querimꝰ recte vuiendo· pulſamus pſeuerando

Kut quis ex vobis homo quẽ ſi petierit ſiliiſ
luus panẽe c· Renmigꝰ.· Per pane intelligitu-
ſpualis doctrina pꝓ piſcem baptiſmatis vnda

P lapidem ignoꝛantia.pꝓ ſerpentẽ dyaboli aſtu

tia delignat᷑· QOmĩa g quecuq; vultis vt faciãt

vobis hommel ⁊c· Augꝰ. Voluntas nanq; nõ

eſt niſ in bonis· Nã in mals cupiditas dici᷑ p

pꝛie nõ voluntas: Mec eſt em̃ lex et ꝓphete
Roxiij. Qui ꝓximum diligit legem impleuit
ata eſt porta que ducit ad pditionẽ ⁊c id ẽ
dyabolus extenſione ſuꝑpbie dilatatꝰ· Quã an/

Zuſta poꝛta et arta via eſt que ducit ad vitaʒ
hoc eſt chꝛiſtus humilitate ſtrictus· Attedi

te a falſs ꝗphetis ⁊c·hoc exponi poteſt de de
monibo in angelos lucis ſe tranſ ferentibus vt
uiſtos decipiant ideo ðꝛ infra Tohᷣnij. Nolite
credere om̃ ſpui ſed ꝓbate ſpiritꝰ vtn ex deo

ſnt Ommis arbox bona æc hoc eſt pomora
dicatꝰ in caritate · Mala aut arboꝛ ⁊c hoc eſt

dicit mihi dñe dñe ꝛc· hoc em ſacto dicũt ypo
crite ſanctitate exterius ſmulantes · Multi di

cent nuhi in ila die ꝛc. T ſti ſunt bene docetes
et male viuentes Omms g qui audit verba

mea h.· et facit ea aſſilabitur viro ſapienti ⁊c.
vir lapiens eſt humilis· DHeouᷣxi· Vbi hinlitas
bi et ſapientia.Vir aut ſtultus eſt ſupꝑbus quia
ſtultus dicit᷑ quaſ ſtatu altus.omnis aute ſuꝑ
bo altioꝛẽ ſe reputat q; ſit in veritate Dapiẽs g
ediſcat ſupꝛa petrãichꝛuſtum ommi opa ſua

bona faciens ꝗpter ipᷣm· ſtultus aũt ediſicat ſup

arenã que eſt terꝛa mobilis nã opa ſua facit ꝓ
pter gloꝛiam bumanam que eſt mmſtabilis. SEt
deſcendit pluuia c pꝓ quam ſigmiſicat᷑ tẽptatio
carnalis laſciuie·p ventos vero teptatõ ſupbie
p flumma vero impetus tribulatõnis humane
p hec aũt ediſiciu humilis nõ ledit᷑ſ̊ ediſcin ſu:
perbi totaliter diſſipat᷑· Srat eniʒ docens ſicut
ptãtem habes iſuã doctrinã ↄfirmans p opa
miraculoſa. Qeteri doctoꝛes qui nõ pñt hoc ſa
cere doctrinã ſuaʒ 2ſrmare debent per opera

virtuoſa. ) QCX. VIII
Vm autem deſcendi ſet ſeſus

de monte c. Sequitur et ecce
leproſus veniens ꝛc· Eer iſtum
Nepꝛoſum qui conſitebat᷑ ſe ummun
dum et chꝛſtü potente ad ſe mudandu dicẽg

dne ſi vis potes me mundare. ſigniſicat᷑ pecca:
toꝛ vere penitens et ad dei milericoꝛdiã 2ſde

ter recurꝛens ideo ſubdi · Et extendens ieſus
manũ ꝛc p quod ſigniſicat᷑ ꝙ tali manus dine
miſericoꝛdie ꝓtendit eius crimſa relaxado Et
at illi eſus vide nemĩ dixeris h vade oltede te
ſacerdoti p hoc innuens ꝙ eccleſe miſtri non

debẽt gloꝛiã hommũ querere ſed dei · ⁊ offer
munus ꝛc nam a peccatis mudatus debet eſſe

deo valde gratus. Qum aut introiſſet caphar

naũ acceſſit ad eum centurio c]. Iſte gentilis

erat in chꝛiſ tu tñ credebat aliter eumꝓ ſanatõ

ne ſui pueri nõ rogaſſet ideo p pᷣm pmicie ge

tium ſigniſicant᷑ credentes in chꝛiſtũ ⁊ laboꝛan
tes ad Zuerſionem ahoꝝ· de quibus fuit lucas
euangeliſta et dyoniſius ariopagita et alij plu
res : p hoc auũt ꝙ chꝛntus ſubdidit non mnuent
tanta ſidem in iſrael ſigſicat᷑ deuotio gentiliuʒ
ad chꝛiſti fidem et obduratio iudeoꝝ· Rt cum
veniſſet eſus in domũ ſmonis petri 2c p ſo⸗
crum petri que muler erat ſenſualitas ſighcat᷑
que mulier ab auguſtino vocat᷑ · ipa vero iacet
febeicitans cupiſcentie caloꝛe· per chꝛiſtũ aute
qui eſt mago patris rõ ſm quã homo factꝰ ẽ
ad imasineʒ dei ſigmiſicat git᷑ moꝛaln ſocrus
petri ſanat᷑ cum ſenſualitas ꝑ rõneʒ ad debituʒ
oꝛdinẽ moꝛalis virtutis reuocat᷑: deo ſubditur
Et mimiſtrabat eis· q; ſenſualitas reſoꝛmata

virtute moꝛali mimſtrat ⁊ ſeruit rõm· Veſpe

aũt facto obtulerũt ei multos demomia bñtes ·
2cC· ·per quod ſi gficat᷑ ꝙ hoꝛa mũudi veſpertma
xpᷣc venit demones eiſcere ⁊ imſirmitates hoſmm
curare · Videns aũt ieſus turbaſ circũ ſe ⁊c · p

hoc docuit pꝛedicatoꝛẽ euangelij applauſu ppłi
declinare· St acceſſit vnꝰ ſcriba ⁊c]· Iſte ſcõᷣm
lterale ſenſuʒ ſequi chꝛiſtũ volebat · qe per hoc
habere miraculoꝛuʒ Stiam ſperabat ⁊ ea vti ad
lucy tempale ꝗpter quod chꝛiſtuſ repult ipᷣm
Ergo p eum ſigſicatur querentes intrare reli

gionẽ poſſeſſones hñtes nõ ex deuotõe quod

elt bonũ h̊ vt ex pauperibo diuites ſiant · et ex
⁊te mptibilib honoꝛati ideo talbo dicit. Vul
pes ſoueas habẽt ⁊cudoloſi demones ⁊ ſup⸗
bi hñt in vobis habitaculũ h̊ nõ chꝛiſtus· hꝰ
aũt de diſcipulis euis ait ili dñe permitte me
C et per hoc ꝙ dixit ei · ſequere me ⁊c /oſte⸗
dit ꝙ carnahs affectus a ſequentibo chꝛſtum
eſt totaliter dimittendus. St aſcendente eo in
nauiculã ⁊c]· Moꝛaliter nauicula fluctibo opta

eſt eccleſa militans in perſecutõmb poſita xpi

vero doꝛmntio eſt diumna pmiſſio Vñ qn vdet
homines tribulatõnes muiſtas durare dicunt
deum doꝛmire · qui excitat᷑ quando bonoꝝ pꝛe:

cibo pulſat᷑ et ſc ĩpſo p̃cipiente ſit tranquillitas
magna per ceſſatõeʒ perſecutõnis vel daãdo pa
tientiã tribulatis: ⁊ hec tranquillitas vtutis me
lioꝛ eſt q; tranquillitas coꝛpahs · Et tunc cum

veniſſet trans fretũ c per duos mmis ſeuoſ

poſſunt intelligi paulꝰ et conſtantinꝰ añ ſuam
Zuerſionem qui perſecuti ſunt acriter eccleſmam
ſicut patet de paulo act· vij et ix et de ſtanti
no ðꝛ in legenda ſeĩ ſilueſtri · Qõſtantinꝰ impa
toꝛ cum multas ſtrages martiruʒz dediſſet cα.
ſed per chꝛiſtum ſanati fuerũt valde manſueti

ð 2 1

Sr eijcis nos mitte nos m poꝛcos per hboc
aut ꝙ permiſt ſignificat ꝙ homines vitam poꝛ
cmã ducentes in ptãte demonu tradunt et in

infernũ cum eis hinaliter demergunt·

SKE .

—

nis · et guſtu ſuauitatis celeſtis et viſu diume
contemplationis ⁊ auditu diumi ſermonis ·

et odoꝛatu diume conſolatõnis et cum ſuper

uenit 2ſuetudo tunc iacet in lecto· hunc auteʒ
offerunt chꝛiſto oꝛantes deuote ꝓ po et ipſe
offert᷑ quando ipſis in oꝛando ↄſoꝛmat᷑ chꝛiſtꝰ
aũt ſidem illoꝝ aſpicit cum pᷣces eoꝝ exaudit ·

et paliticus curat᷑qn peccatu a deo ſibi dimit⸗
tit et donat᷑ ſbi gratia per quã ad actus meri

toꝛios reſtituit᷑ et inde deus gloꝛ ſcat᷑· Et cu
tranſiret inde ieſus vidit hominẽ ſedentem in
teloneo c vocatio mathei ad apłatũ ſigſicat

vocationẽ hommis ſeculaxis ad relgionis ſta

tum phariʒzei vero murmurãtes ſunt homĩes

maligm religionis ſtatui detrahentes quibus
bene dicitur · Euntes diſcite quid eſt mibicoꝛ

diã volo opus ei magne mißicoꝛdie eſt pec

catoꝛes ad penitentiã inducere religionis ha⸗

bitũ aſſumendo· Tunc acceſſerunt ad eũ diſci
puli iohannis ⁊c · p iſtos qui iactauerũt ſe ð
frequenti ieumio ſighcant᷑ ypocrite dicẽces cũ
pharizeo luc·xviij · eiuno bis in ſabbato · quibo
rindet᷑· Nuq̃d poſſunt᷑ niuj ſpõſi lugere q̃dui
cum ilus e ſponſus quaſñ dicet nõ ⁊ſti fiij ſũt
de nouo p baptiſmu ex eccia et chꝛiſto regene⸗
rati ⁊ iſtis nõ ſunt ieiunia mponenda · qꝛ ſicut
dicit᷑ gab · v. kruc tus ſpũs eſt caritas gaudium

pax ⁊c i cum aufert᷑ ab eis ſponſus ꝑ moꝛtale

peccatũ tunc ieumandũ eſt eis per pniĩe effem

Nemo aũt imittit miſſurã pãni rudis 20c.
Pannꝰ rudis hic dici᷑ nouus p quẽ et p vmu
nouũ ſigſicatur nouitas ſacramentoꝝ eecleſia⸗
ſticoꝝn que nõ ſunt adrmmnſtranda bommibuſ
i vetuſtate peccaton manetibo· Hiec illo loqn

te ad illos ecce pᷣnceps vnꝰ acceſſit ⁊c] ncepſ
iſte fuit archiſynagogus per quẽ ſighcat᷑ archi

ep̃s cuius ſilia dicit qibet ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ
eccleſa qᷓ tuc moꝛit᷑ qñ erꝛoꝛe anquo in ſde vł
moꝛib depuat et tunc archiep̃s debz erga deñ
quantũ poteſt ꝓ ſuſcitatõne euis laboꝛare · St
ecce mulier que fluxum ſanguinis patiebat᷑ xij
ãanis ⁊c·. Mec muher gentilitateʒ ſigſicat que
ſedata fuit effuſone ſanguinis martin teẽpibo

xij impatoꝝ·quon nero fuit pᷣmus:qui plecu⸗

tionẽ pmã mouit ↄtra eccleſa· ec at mulier

Taſcendens in nauiculam ⁊c·
Sequitur· &t ecce offerebant er
paraliticum ⁊c p paraliſʒ que p
uat vſum membꝛoꝝ coꝛpaliũ ſigni
ſicat᷑ pctin moꝛtale quod puat actu meritoꝛi
um exiſtens enim in peccato moꝛtal puatur
greſſu meritoꝛie affectionis et tactu operatõ

fimbꝛiã veſtimenti chꝛiſti tetigit quando 2ſtã
tinꝰ fidem mearnatõnis credidit et alij gẽtileſ
eius exemplo · huanitas em veſtimentu diumi
tatis eſt in chꝛiſto de quo dicit phil· . In ſim⸗:
litudinẽ hommũ factꝰ e et habitu inuentus vt
homo·Et tũc a fluxu ſanguinis ſanata ſuit. q;
fundere ſangumẽ catholicũ ceſſauit. Lt traſen
te inde leſu ſecuti ſunt eũ duo ceci c · p iſtos
ſigſicant᷑ ſideles ſimplices et ignari qui ſequut᷑
dnm qñ deuote vadunt ad ſermonẽ audꝛendu
et ab eo ilummant?᷑ qñ ab eo per predicatoꝛeʒ
inſtruunt᷑ de neceſſarijs ad ſalutẽ· per hoc aute
dicit · videte ne quis ſciat c oñdit ꝙ pᷣdi
catoꝛ debet cauere ne laus hommũ poſſit ſibi
nocere · qꝛ tñ diumũ recipꝛens bñhcium debet
ex hoc ipᷣm laudare ſubdit · Flli aut exeuntes
diffamauerunt eum X. Egreſſis aute illis ecce

obtulerunt ei hHommẽe demoniũ mutuũ habentẽ

c per itum ſigſicat homo poſſeſſus a demo
ne per peccatũ moꝛtale et dicit᷑ mutꝰ q loqui
nõ poteſt meritoꝛie h̊ deo curandus offert qñ
iuſti ꝓ eo depꝛecant᷑ · Sed tunc demon eijcitur
qn peccatũ ipᷣus a deo per infuſionẽ gratie re
laxat᷑· ⁊ tunc ſoluit᷑ eius lingua ad dei pꝛeconia
perſoluenda· Phariſei aut demonioꝝ pꝛincipi
hec attribuentes ſunt hommes mangni bonuʒ
depꝛauare ſtudẽtes · t circuibat ieſus omes
ciui tates ⁊c· In hoc datur foꝛma pᷣdicatoꝛibe
euangel ij vt ſoliciti ſint dicurrere ꝓ pᷣdicatio
ne verbi diumi · docens in ſynagogis nõ in
latibulis ſicut faciunt heretici· pꝛedicans euan

geliũ regni let nõ fabuloſa mutilia vel curio:

ſa et curas omnẽ languoꝛẽ ſcʒ ſpualẽ. Junc

dixit diſcipulis ſuis ⁊c per hoc oñdit ꝙ babẽ

tes gratiã pꝛedicandi non debent alios ab hoe
impedire magis pꝛomouere·

NVT conuocatisxij diſcpulis ſu
is dedit eis poteſtatem · 2c · ſcut
Nnatura dando ſoꝛmã ſubſtantialem
dat ꝗꝓpꝛetates ↄuenientes vt igni
leuitate terꝛe vero grauitateʒ ſic ac toꝛ nature
ſtatuens hominẽ in alqͥ dignitatis gradu ſti
le Llaciat quod in ſe eſt dat ei gratiã exequendi
m effectu . Sxemplu de ſaule · Reg x · Quʒ em̃
vnxilſſet eum ſamuel de mandato dñ diyxit ei ·
Inſiliet in te ſpus dñi et mutaberis in vixu al:
terum · Et limirer ·· Reg xvj· imuncto dauid
ðe Opũus dñ directus eſt in dauid ⁊c.· Nt eodẽ
modo inſtitutis apłis chꝛiſtus dedit eis Ztiaʒ

2

ſignon que tunc fuit neceſſaria ad oſirmandu
doctrma eoꝝ· Mos xij miſit ieſus lper iſtum
numerum qui ↄponit᷑ ex denario et bmario ſi

gniſicat᷑ ꝙ apłi et eoꝝ ſucceſſoꝛeſ qui lunt epi

debent pꝛe ceteris implere decaloguz legis et

duo pcepta caritatis pcipiens eis et dice's m

viã gentiz ne abieritis nmodu viuendi eon

= —— —– ——— —— — — — 2 —

=—= —,, — — —

— ——— —

no tenueritis . ce ſicut dieit grego. in pal toꝛali
tm̃ tranſcendere debet actione ppli actio p̃ſu⸗

lis quãtũ diſtat a grege vita paſtoꝛis et in ci

uitates ſamaritanoꝝ ne intraueritis p quas ſi
gniſcant᷑ zuenticula vel doctrme hereticoꝛuʒ

q; ſicut ſamaritani partim tenebãt vetus teſta
mentũ et partim negabant · ſic heretici partim

tenẽt ſdem chꝛiſti et partim negant · Suntes

aut pᷣdicate dicentes q apꝛopinquabit regnu

celoꝝ Vetus em teſtamentũ ꝓmittebat bona

tranſtoꝛia et terꝛena h euangeliũ ꝓnnttit cele

ſtia et eterna · Inſirmos curate ⁊c· moꝛalũ in
ſirm ſunt accidioſ in quibus nõ eſt vigoꝛ bñ

opandimoꝛtui vo ſunt qui digna moꝛtis opa

faciunt· lepꝛoſi ſunt luxurioſi· nam luxuria eſt

viciũ 2tagioſum ſicut lepꝛa ·demomiaci ſunt ſoꝛ

tilegi tſtos curare debẽet p̃dicatoꝛes euangelij

&t ſubdi᷑ modus curandi cũ dici᷑ gratis acte

piſtis gratis date p quod excludiẽ ab eis vi⸗

ciu ſymonie· Nolite poſſidere auꝝ ac In ſa⸗

cra ſcriptura per auꝝ verũ intelligit᷑ ſapientia
diuma · et ꝑ oppoſituʒ aurũ falſum eſt ſapientia
terꝛena que aĩalis eſt et dyabolica vt dicit᷑ la⸗
co·iij· Argentũ falſum eſt eloqneẽtia deceptiua
pecunia falſa eſt malu ſimpliciter ſub bonitatiſ

apparentiapera vero mala:eſt repoſitoꝛũ ma⸗

le acquiſtoꝝ· p duas tunicas ſigniſicat᷑ duplici
tas.et p calciamẽta que hunt ð pellib moꝛtuo

rũ fraudulẽtia in tractatu teſtamentoꝝ · p vir

appetitus mimꝰdñandiiſta nullo modo dñt

eſſe in p̃dicatoꝛib euãgelij Interꝛogate quis

in ea dignus ſit cauendũu eſt em̃ p̃dicatoꝛibus
ne locu ſuſpectu mitrent et ne de euagatõne in

utili notent᷑ iꝛdeo ſubdit et bi manete. Intran
tes aũt domũ ſalutate ea ·iſalute habitantuiʒ

in ea bonis verbis et exemplis ꝓcurate. et ſiq̃
dem fuerit domꝰ? illa digna veniet pax veſtra
Tc ]irecipiẽt doctrinã veſtrã:ꝙ ſi nõ fecerint
nmihilommꝰ a deo habebitis mercedẽ · excutite
puluere jileuia peccata que ſolent ex talibo acci
dere etiã in hommib ꝑfectis · Amẽ dico vob
tolerabiluis erit terre ſodomoꝝ ⁊c nã repelle
et impugnare veritateʒ agnita · quedãa ſpẽs eſt
peccati in ſpũmſanctũ· Ecce ego/mitto vos ſi
cut oues in medio lupoꝝp quos in pᷣnntiua

eccleſia intelligebant᷑ tyrani h modo p eos pñt

detractoꝛes intelugi: ꝗpter quoꝝ moꝛſus non

eſta ſdelibo pᷣdicatio ſubtrahenda. Qauete aũt
ab hominibo.vos malicioſe ad peccatũ trahere
nitentiby tradent em̃ vos in Zcilijs ⁊c i· tra.

here vos conabũt᷑ ad ſua ſoꝛtia mala et in ſy
nagogis ſuis flagellabunt vos ſcʒ flagellis lĩ
Suaꝝ ſuaꝝ eo ꝙ arguitis mala ipoꝝ. et ad pᷣñ
des et reges ducemĩ · multi em̃ ꝗpi pdꝛcatõʒ
veritatis accuſant᷑ male apud magnates huius
ſeculi. Q um aũt tradent vos nolite cogitare·

⁊c·i non ↄſidatis pᷣncipaliter de ſcientia vra et

erit meriti ſue iuſticie ·)

—

eloquentia ß de diuma Puidentia Tradet añt

frater fratre in moꝛtẽ treq̃nter em ↄtingit ꝓ½

frater carnalis fratrẽ ſuu trabit ad culpã mo⸗
tale et pater hliũ ⁊ etiã ecõuerſo· et eritis odio

omnibe homnnb ꝛc ·ſequentes em chꝛiſtũ fre
quenter ſunt odioſi etiã carnalb amicis Quz

aut pſequent᷑ vos in ciuitate iſta ⁊c qui eim ꝓ
ſicere nõ poteſt in vno loco debʒ ad aliũ t᷑nſire
Nõ eſt diſcipulus ſup magiſt- c Iſtud ad
hoc mnducit᷑ vt patet p litera ſequentẽ ꝙ chꝛiſli
diſcipulus patiet toleret blaſſemã ſibi rroga
tam:cum chꝛiſtus patienter tulerit ſimile ⁊ ma

ĩoꝛẽ. Nipil em eſt optum qð nõ reueleĩr ſcils
mn die udicij vbi patientia martin pᷣmiabn. 1 P

ſecutoꝝ nequicia puniet᷑. Nonne duo paſſeres

aſſe veneũt ⁊c ;Hylariꝰ. Miſtice aut coꝛpꝰ et

amma aſſe vendunt᷑· cũꝓ minima delectatõne

dyabolo tradunt Qui aüt negauerit me Ec .
Remigiꝰ Negabit aut ſe negante:q; p ip̃m nõ

habebit acceſſum ad patrẽe et ſic p oppoſitu ſtel/
ligit eſteri ſe ſtentẽ q; dabit ei acceſſuʒ ad pa

tre Nolite arbitrari ꝙ venerĩ pacẽ nuttẽ c
Hiero· Ad ſidem chꝛiſti totus oꝛbis in ſe diui-
ſus ẽ vnaqq; domus ſideles habuit ⁊ inſideles

et bonuũ bellũ mixtũ eſt vt pax mala rumpetu⸗
Qui amat patre ⁊c· MHylariꝰ:lli em qui do:
melticas dilec tõnes hominũ eius dilectõni P
tulerĩt futuron bonoꝝ indigni erunt heredi
tate· St qui nõ accipit crucem ſuã æc· CQreg.

Duob modis crucem dñi baiulamꝰ.· cum aut

p abſtmentiã carnem affligimꝰ aut cum p cõ⸗
paſſionem ꝓximi neceſſitate illius nram puta:⸗

mus· Qui muenit animã ſuã m delectatõibo
ulcitis nutriens eam · pdet eam quantum ad

vitã futurã. Qui recipit vos coꝛpalter· me

recipit ſpualiter et p 2ſequens recipit patreʒ

et ſpũmſanctuqui cum ſilio p gratiã inbhabitãt

recipientis mentẽ. Qui recipit pꝛophetam in
nomime ꝗphete i.q; dei nuncuil eſt· mercede

Aphete recipiet i a deo recipiet mercede cuiꝰ
eſt nuncius· et qui recipit iuſtum in nomĩe iu

ſti ſi. ꝗpter iuſticiã ſuã·nõ ꝗpter ↄſanguimitatẽ
vel affmitatẽ mercede uiſti accipiet i pticepſ
GN. X

Tfactum eſt cuʒ conſummal ſet
E ⁊cSequitur Iohanneſ autez cuʒ

n ⁊c · Der iohãnem qui miſit diſci

pulos ſuos ad chaſtũ dicendo. tu es qui ven
turus es an aliũ expectamꝰ ·licʒ ſᷣe ð hoc nul
latenus dubitaret . h vt eiꝰ diſcipkhi de B dubio

certiſcarent᷑ ꝑ opa chaiſtiſgſicat᷑ bonꝰ doc toꝛ
et humlis qui qʒuis nõ dubitet de vitate alic⸗
Zcluſionis tñ diſcipulos dubitãtes remittit ad
ſapiẽtioꝛẽ vt ꝑ eu certiꝰ infoꝛment᷑ ↄtra młtos

doctoꝛes et ſeſſoꝛes qui dedignant᷑ ſic remit

tere ne vdeant᷑ alqua ignoꝛare· Illis autem

audiſſet mn vinculis opera chri

abeuntib 1c Eer h autem ꝙ xp̃e cõmẽdauit

ohãneʒ de mentis Zltantia et de aſpera vita 1
de cognitõis excellentia ondit᷑ ꝙ doctoꝛes ſu⸗

perioꝛes nõ debent inferioꝛes temnere ſ̊ ma
gies q;tum poſſu nt ſalua vitate eos mendare

Rdiebe ãt mohᷣis baptiſte vſq; nunc regnuʒ ce
loꝝ vim patit᷑ ·Pexr regnu celoꝝ põt intelligi
nulitans eccia que nõ eſt ip̃ᷣ pietes h ſideles· q

rũ millti valde paſſi ſunt martiriu p violentiaʒ

tyranoꝝ et ſic rapnerut regnu celon · Omes

Aphete ⁊ lex vſq; ad iohanez P legeʒ et aphe
tas ſigſicant᷑ doctoꝛes veiis teſtameti: p ioheʒ

vo doctoꝛes noui . ꝓpter qð dñt ei aſſłari in

trib pdictis· ſcʒ metis ſtantia:auſtera vita.2

ſana doctrina Qui at ſimile eſtimabo c . Se

gquit᷑· Qecinimꝰ vob et nõ ſaltaſtis ⁊c lh ve

ro nõ ſaltãt ad cantũ qui audientes pᷣdicatõeʒ

de gaudins celeſtib et nõ eleuant᷑ ad ipa p de

uotõnmis affem et illi nõ plangut ad lamentatõ

nẽ q pᷣdicatõez audiunt de pumtõne peccatoꝝ

et non mouent᷑ ad aliquã ↄotritionẽ · Venit io

hbãnes nõ mãducans ⁊c] abſtinentia iobannis

ſiut alijs exemplũ pnie mãducatio vᷣo xp̃i fuit

alijs exemplũ cõdeſcenſionis et miſericoꝛdie p
illos g qui vtrunq; in malũ interpᷣtabant ſigſi
cant᷑ detractoꝛes bonos actꝰ alioꝝ nequit de
pꝛauãtes· Tuc expꝛobꝛare cepit ciuitatibo ⁊c

Per iſtas ciuitates in quib xpᷣc frequeni pᷣdi

caũuat et miracula fecerat ſigſicant᷑ illi q̃ freqnt
audiüt dei v̈bum et vident exempla vᷣtutuz 1
tñ m pẽtis ſuis obdurant᷑ apter qð ceteris pa:
ribo alijs giuꝰ puniet· In illo tpe rñdes ieſus
diyxit · Confiteoꝛ tibi pat c ſequit et reuela⸗
ſti ea puulis magnꝰ honoꝛ ex B; eſt hunlibus
veris · q; ſunt de ſecreto ↄſilio ſümi regis et qͥ

mã hũilibb oma patient ſuſtinentibo frequent

imponunt᷑ Zuia mo indiget recreatõne diuĩia
Apter qð ſubdit · Venite ad me omnes q̃ labo

ratis et onerati eſtis ⁊ ego neiirrn s
N iulo tempore abiſt ieſus per
ſata ⁊c · Der ſata põt intelligi genti
liũ doctrina in q̃ ſunt multe ſpꝛce · i·
. dicta philoſophica hñtia Ina vita⸗
tis Paleio in Funtatig fitatis admixta· Tgi

M⸗

tur diſciphi cũ chꝛiſto p ſata traſeũt qñ chꝛiſtia

ne ſidei ʒelo doctrinã philoſophicam ſtudẽdo

diſcurꝛũᷣt vt ibi reperiãt aliqᷓ fidei chꝛiſti accõ⸗
moda ·et eſuriẽtes ſpicas vellicat· qũ veritates
ibi ↄtentas ab erꝛoneis et friuolis ſeparant et
comedut qn in ventre memoꝛie recõdunt ſcðʒ
illud augꝰ de doctrina chꝛiſtiana-Si in dictis
mſidelũ mueniant᷑ nre fidei accõmoda nõ ſolũ

nõ ſunt abhoꝛreda· ſ̃ etiã ab ipſis tanqʒ ab in⸗

uiſtis poſſeſſoꝛ ib accipiẽda a i noſtru vſum
vendicãda. Der phariſeos aut factu diſcipłoꝝ
arguetes ſigfiant᷑ aliqᷓ doctoꝛes indiſcreto ze

lo qð ignoꝛãt repꝛobãtes·g ſaluatoꝛ rõnabilt

excuſat nã ome ven a qcunq; dicat᷑ a ðo e Gt

cu mde inſſiſſet · Dequut᷑ Et ecce hõ manu ha
bens aridã ⁊c p quẽ auarꝰ ſigſicat᷑ cuiꝰ manꝰ

ad opa pietatis et largitatis inualida repit h
vt ſanet᷑ p chꝛiſtũ ei ðꝛ · Extende manũu tuaz ·.

q; cũ ex dei dono ad opa caxitatis extẽdit tuc
ſanat᷑ · Cxeutes ãt phariſei ſiuũ faciebat ꝛc p
H aut ꝙ ieſus a 2ſino malignantiũ receſſit ⁊ ſe
q̃ntibo ſe bñ fecit · infoꝛmauit pᷣdicatoꝛẽ vt ſugi
atobſtinatos et foueat deuotos et pᷣcepit eil

ne maniſeſtũ eũ ſaceret per h̊ ondes ꝙ pꝛedi
catoꝛ nõ dʒ qrẽ huanã laudẽ neq; cũ obſtinatiſ
cõtẽtõʒ iõ ſubdit᷑ de eo· nõ ⁊tedet neq; clama

bit ⁊c ·Tunc oblatus eſt ei demomũ hñs cecꝰ

1 mutꝰ poſſeſſus a demone pꝑ petĩ moꝛtale
cecꝰ eſtim his ꝗᷓ ad ſuã ptmt ſalute 1 mutus
ad ꝓnunciandũ laudẽ dumma i cu curat᷑ achei
ſto videt ſibi ꝓſicua et ꝓnũciat pꝛeconia diuia

p phariſeos ãt beelʒebub h̊ attribuẽtes·ſigſieãt᷑
maledici bona in malũ perutentes! Omne re

gnũ diunſũ cõtra ſe deſolabit tale regnuʒ eſt

anima hoĩs malicuiꝰ ſenſualitas rebellat rõni

Apter qð de talib ðꝛ vnjethicon · cõtendit o

ru amma et.̊ trabit huc aũᷣt illuc qʒadmeð

diſcrepantia. Et regnũ deſelat qe chꝛiſt? qui
rex eſt pacis inde recedit et dyabolꝰ ingred ·

Sr aũt ego in ſpũ dei eijcio demoma ꝛc./ de:

mon in ſpu dei encit qñ gratie donũ dunnituſ
infundi et tunc xp̃c qui dei regnũ eſt ingred/
tur. Kut qmõ põt quis intraxe domm foꝛtis-
ꝛ ]·foꝛtis iſ te dyabol' eſt de q̊ dicit᷑ iob xljnõ
& ptãs ſup terꝛã que ei cõparet᷑· uc alligabãt
apłi qñ ꝓhibebãt eũ dare reſponſa ppro ydo.

loꝝ cultoꝛi et tunc eiꝰ vaſa diripiebant᷑ qñ ydo

latre ad fidẽ chꝛiſti cõuertebant᷑· Qui nõ ẽ me

cũ ·per ſidẽ ſoꝛma tã caritate · 2tra me ẽ qm̃

eſt cuʒ dyabolo aduerſario chꝛiſti · Kut facite
arboꝛẽ bonã ꝛc · Augꝰ.Moc pꝛeceptũ ſa lubꝛe
elt cui obediẽtia neceſſaria ẽ · ¶Haüt dicit · aut
facite arboꝛẽ malã nõ eſt pꝛeceptũ vt faciatis

ſß monitio vt caueatis· Bonus hõ ð bono the
ſauro ſuo ⁊c· Fſte theſaurus eſt ſides caritate

ſoꝛmata de qua ꝓcedit operatio bona: malus

theſaurus eſt inndelitas aut volutas malade

qjua ꝓcedit actio pᷣua: De oĩ vbo ocioſo .-

Creg· Verbũ ocioſum eſt qð vtilitate rectitu

dimis aut rõe uiſte neceſſitatis caret · Tunc re
ſponderunt ei quidã de ſcribis ⁊c per itos q̊
qrebãt ſignũ de celo ſigniſicant᷑ curioſi theolo⸗
Si niteẽtes pᷣſumptuoſe intima dummtatis per⸗
ſcrutari et ſic oppꝛimunt᷑ a gloꝛia: q p ̊ aliqñ
labunt᷑ m erꝛonea documenta iõ dicit eis:· Ce
neratio mala et adultera τ q; qrunt ea ꝗᷓ nõ

ſunt ſcibilia nee ad ſidem vel moꝛes vtilia et iõ

nõ dabit᷑ eis ſignũ niſ ſignu ione aphete queʒ
deglutiuit cetus et ſic deglutit eos dyabolus

d⸗
der
tu

is⸗
bi
do
me

n
te

is

em̃ vitas p

et deludit. Vii niniuite c.]per niniuitas ſigs
ſicant᷑ peccatoꝛes ad voceʒ pꝛedicatoꝛis pnĩiam
agentes· et per regmã auſtri ſimplices ſapĩaʒ

xpi deuote qᷓrétes quoꝝ ſalus ſcdᷣm ſmaʒ ſalua

toꝛis pꝛeponit᷑ ſaluti eoꝝ qui ſunt multu lrati
de ſua tm ſcientia pᷣſumentes Cuũ aut ĩmund ꝰ

ſpuũs exierit ab homme ⁊c p iſtu ſigniſicat᷑ pec

catoꝛ curatus per dei bonitatẽ h̊ ꝗpter ingtitu
dinẽ ſuã ſequentẽ dimittit᷑ cadẽ in ypocriſiſ pꝛaa
uitatẽ et ſic hfũt nouiſſima hominis illiꝰ peioꝛa
poꝛibo·q ſicut dicit Hiero: Simłata ſanctitas
duplex eſt imiquitas Adhuc eoloquẽete ad tu
bas ecce mx eiꝰ ⁊c ꝓ hoc aũt ꝙ ſaluatoꝛ a pdi:.R

catõne nõ deſtitit ꝓpter aduentuʒ ſue mr̃is et

ſratꝝ ſibi loqui volentiũ declarauit mãiſeſte
opus dei pꝛeponendũ eſt negocijs familiarunʒ
pſonanꝝn· Per ̊ aut ꝙ ſubdidit · qᷓcunq; fecerit
voluntatẽ pris mei ⁊c oñndit ꝙ ꝗpinquitas ca
ritatis pꝛeponẽda eſt ꝓgmqᷓ̃tati ↄſanguĩtatis

quitur· Sxijt qui ſemmat ⁊c.

reliq̃t · ſeʒ. ⁊ facit quið aliid cẽteſmuũ ⁊c p qð

ſaluatoꝛ ôndit triplicẽ gradu in vtute · vtpote
in oͤtute calſti afs fructũ centeſmũ Zduz ca
exageſimũ gdum caſtitatis
viduahs:⁊ p triceſſmuũ gradũu caſtitatis »iuga
lls et ſic poſſet triplex gradꝰin alns vtutibo aſſi
gSnari · Aliã pabolã c de ʒizania ſeminata m
medio tritici; 1 de iſta põt dici ſicut de pcedenti
qm ipſaʒ expomi ſaluatoꝛ ſicut et pᷣmãet in B
capło:.imtpoñitis tñ duab alijs pabolis et deo
ðᷣ alia expoſitõe ptnſeo:excepto eo qð ſaluatoꝛ
mexpoſitũ dimiñt · Quũ aũt doꝛmiret hoies
bec aũt doꝛmitõ ſuperioꝝ negligentiã ſigſicat
circa cuſtodiã gregis ſui ⁊ ſr neglgentiã cuiꝰ
libet circa cuſtodia ſue ꝓpᷣe pſone vtrãq; em̃ ne
gligentiã exploꝛat dyabolus et ſic pꝑ ſuggeſtio

ſtitatis vginalis: p

nes malas ʒizaniam ſemmat in huanis coꝛdibo

Ruã pabolã æ« Sequit᷑ Siłe eſt regnuʒz ce⸗
loꝝ grano ſynapis ⁊c· Iſtud moꝛaliter expõi
põt de vᷣtute huilitatis q̃ᷓ ſundamentũ ẽ allaa
vᷣtutũ et ſic bet ꝗpetatẽ pncipioꝝ in ſcientijs q̃ᷓ
ſunt mmima qntitate et maxima vᷣtute idðoſub
dit᷑· cũ autẽ creùnt maiꝰ eſt oĩb olerib et ſit ar

boꝛ deo ſcribit᷑ luẽ·xmj.Qui ſe bumiliat exal⸗

tabit᷑· et volucres cel veniũt . angelr ſancii
qui ad cõſolationẽ humliũ deſcendut et habi

tãt in ranns euisp ramos iſtos pñt mtelligi
xij huilitatis gdꝰ q ponut᷑ in regła bii bnñdicti
Pumꝰ?eſt coꝛde et coꝛpe ſp humilitate ondere
denvis in ter:ã aſpectib·ſecund? vt pauca vᷣba

n o die exiens leſus c. Se⸗

CQCresg. omb · vij dicit · Mec lec tio erx·
ponltõe nõ mndiget h amonitõe quã
emetipſaz expoluit· hac exponẽ hu
mana fragilitaſ nõ pᷣſumit·iõ de alla expoſitõe
taceo tnſiens ad illud qð ſaluatoꝛ exponenduʒ

et rõnabilia loquat als nõ clamoſa voce. ter
cius vt nõ ſit cilis aut ꝓpnitꝰ in riſum· qrtua

taciturnitas vſq; ad mirogationeʒ quimt tenẽ
qð habʒ cõis monalterij regła ſlext credẽ ⁊ ꝓ

nüciareſe omibo vilioꝛe ſeptimꝰ? ad oma indi⸗

gnũ et mutile ſe cõſteri et credere· octanꝰ 2feſ
ſio pẽtoꝝ:nonꝰ ꝓobedientia in duris et aſpis

patientiã amplecti decimꝰ vt cũ obedientia ſe
ſubdat maioꝛnvndeci? vt ꝗpꝛã volutatẽ nõ de
lectet implé duodecim vt deu timeat et meoꝛ
ſit oim que pᷣcepit · Aliã parabolã ·. Sequitur·
Sitke eſt regnu celoꝝ fermeto Tc ·hcet in ſeri
ptura frequeter fermentũ accipiat᷑ in malo oo
ꝙ eſt coꝛruptiuũ tamen hic accipi in bono eti
gnificat caritatẽ eo q; 2tinet caloꝛe ſicut in pn
cipio huiꝰopis dixi de leone qui ꝗpter voꝛacta
tẽ dyabolũ ſigſicat ⁊ ꝗpter cõſtantiã chꝛiſtu·p
tria vo ſata ſigſicant᷑ tres regłe religioſon· ſre
gula bũ augꝰ et regła bii bndicti · ⁊ regła bi
franciſci. qᷓ fundant᷑ in pfectõne caritatis et ex

eaꝝ doctrina inducit᷑ ad caritatem totuſ oꝛbis
Mulier ãt abſcondẽs ̊ fermentuũ in trib ſatiſ

eſt dumma ſapĩa p quã omia ſuauiter diſponut
Ske eſt regnu celoꝝ theſauro abſcondito m
agro ꝛ⁊c ] theſaurꝰ iſte ſapia eſt de qua dꝛſap̃ ·
vij · Inhinitus em theſaurꝰ eſt homĩb c· Rger
aut eſt ſacra ſcriptura ſub ſenſu lxali ſenſus mi
ſticos habes abſconditos tãq; theſauꝝ p̃cioſuʒ
que muenit q̃̊ ſolicite ea ſtudet ⁊ deuote ⁊ ſicp
iſto theſauro vẽdit om̃ſa q̃ habet·q; in eius cõ
patõe ea puipendit.Sap· vjj. t pꝛepoſui ilam
regnis et ſedib et duntias mibil eſſe dixi m 2pa

toe uliꝰ xc · Iten ſibe eſt regnu celon bonmini

negociatoꝛi qᷓrete bonas margaritas c · Tſte
margarite ſut vᷣtutes inter qs vna ẽ pcioſa:ſ. ca
ritas·ſcut ðꝛ coꝝ:xnj. Naoꝛ aũt hon eſt cari
tas pter qð ad hbndum ipſaʒ omna ſunt expo-
nenda · Qant vnj. Oi dederit hõ omneʒ ſbaz do
mus ſue ꝓ dilectoe qſi mhil deſpiciet eã· Iten
ſiłe eſt regnu celoꝛũ ſagene nuſſe in mare c ·
Iſta ſagena regłaris eſt diſciplmamittẽs eaʒ ẽ

inducens ſeculares ad religionis ingreſſuʒ tra

hens auũt ad litus eſt recipies ad ꝓfeſnomſ vo

tu. 2 ilos qui ꝓbate ſunt de bomtate dʒ recixe

alios auũt reijcere · Oms ſcriba doct? c ·Se -

quitur ꝓfert de theſauro ſuo noua ⁊ vetera]
theſaur? iſte eſt ſacra ſcptura ↄtinens noun et
vet teſtamentũ quoꝝ differetia ßm augu eſt
timoꝛ et amo:.& pᷣdicatoꝛ doctus de theſauro
ſuo ꝓfert veta. q pdicat terꝛẽtia ad ĩcuſſmõʒ di⸗

uii timoꝛis et noua qñ pᷣdicat demulcentia in

ducẽs ad amplexũ diim amoꝛis· Vñ huic ſa
pientia hec ⁊c hoc aũt dicebãt de chꝛiſto 2te
ptibiliter ꝓpter pauptatẽ parentũ· vnd ſubdiẽ
Wrehe eſt fabꝛi liꝰ c. ſtis ſi'es ſunt illi

doc trinã paupen religioſoꝝn atẽnunt diui
tu venerant᷑ ſm ulud ecci xij· Duies locut? eſt

et om̃es tacuerũt et verbũ nlius vſq; ad nubel

yducet· pauper locut eſt ⁊ dicunt quis eſt hbic

N ul tempore auduut ße ro-

V. des tetrarcha c· Sequitur kiic

eſt ohannes baptiſta pſe ſur⸗

rexit a mortuis 2c Oẽs credetes
reſurꝛectõnẽ moꝛtuoꝝ dixerut eos foꝛe maio
ris vtutis pꝰ reſurꝛectionẽ q; an · ꝓ qð moꝛali

ter ſigſicat᷑ ꝙ reſurgentes de moꝛte culpe ma
oꝛa vtutũ opa debet facere q́; an vt ſic ondat

ſe deo gratos de ſua reſurꝛec tõne· Dicebat W

li iobanes ⁊c] nõ onnttens dicere veritatẽ P⸗
pter ptãteʒ herodis nec ꝗpter inſdiatõeʒ hero
diadis · 1 in dedit exemplũ p̃dicatoꝛ ibo euan
gelij vt ꝗpter talia nõ omiĩttãt Aſtantiã verita

teʒ pdicandi· Die aũt natalis ꝛc· p hoc ꝙ imn
Zuiuio iohᷣs pcipit decollari ad ſaltatricis peti
tõneʒ et ſue mr̃is adultere monitionẽ ondi -
multa mala fit ꝓpter crapulã et mulien mali
ciã· Ccẽ· xix. Vinu et mulieres apoſtatare faci⸗
unt etiã ſapiẽtes · Qð cũ audiſſet ieſus kceſſit
indenõ ꝗpter timoꝛẽ her odis h vt onderz p
alqñ dandus ẽ we locꝰ ⁊ 2deſcendens ſidenb⸗
infirmis qui fugituri erãt tẽpe pſecutõnis. Ct

cũ audiſſet tur be ſecute ſunt eũ ⁊c adhuc ꝓpła

res ⁊ pedeſtres magis vadũt ad ſermones qʒ

duntes et equeſtres Veſpe aũt ſactoper hᷣ

auũt ꝙ pauit eos coꝛpaliter ſigficat᷑ p̃lati ⁊ cu
rati dñt ſubditos paſcẽ vbo doctrme et ſacra⸗

meto eukariſtie. vñ et iohes euãgeliſta deſeri⸗
bes H̊ mraculuũ p̃ᷣmittit ꝙ ꝓpe erat paſcha lu⸗

deoꝝ in q; ſideles paſcunt᷑ eukariſtia· St ſtat
impußtt ieſus diſcipłos aſcende in nauiculã xc
per aſcenſionẽ in nauiculã ſigſica?᷑ motio ad
amimaꝝn curã quãa nullus dʒ aſſumere niſi pul
ſus ſupioꝛ igs autoꝛitate Mebᷣ v· Nec q́̃ſ q́; aſſu

mit ſibi honoꝛẽ ſ qui vocat᷑ a deo tanq; aaron
Et turba dimiſſa aſcendit ſolus oꝛaeᷣſi dixe
rat mat · vj· Tu aut cũ oꝛaunis mt cubiculũ tuu

et clauſo oſtio oꝛa patrẽ tuũ in abſcõdito· Na

uicula aũt in medio mari iactabat᷑ fluctiboei·

eccleſia turbabat᷑ pſecutõnibo. Quarta ãt vigi⸗
lia noctis venit ad eos c permittit em̃ ſuos

aliqñ pturbari h̊ nõ debellari faciens cũ tẽpta

tõne ꝓuentum vt pñt ſuſtinere vt ð ·con·x.·
Rñdens aut petrꝰ ·. per h̊ aut ꝙ times cepit
ſubmergi repnut᷑ aliquoꝝ pᷣſumptio q ardua .
petuũt in quib deficiut. Qui ãt in nauicła erãt
venerũt et adoꝛauert eu .quilibʒ emm recipiẽs
aaalſſent c]· p hoc ꝙ curauit omes male hñtes
iluus regionis ſgniſcat᷑ p̃dicatoꝛ euangelij

debet curare languidos ſpualit medicmna pᷣdi⸗
catõnis et ſancle opatõnis vñ ðꝛ hic q tange:
tes fimbꝛiã veſtimẽeti chꝛiſti funt ſanati: tangẽ
vo ſimbꝛia veſtimẽeti p̃dicatoꝛis eſt imtari ve

igia ſue pfectõnis C. V..
Vnc acceſſerunt ad eumzc · Der·
Accribas phariſeos multũ ſolicitol
de mũdicia exterioꝛ i et modicũ ð m
terioꝛi ſigficat ypocrite falſ: ar guẽe
tes freãnter alios de modicis cũ tñ ſint inſecti

Zuibo peccatis. Pꝛopter qð eis ðꝛ ſup· vij · ca.·

Ouõ dicis fratri tuo frater ſine vt eijciã feltu⸗
cã ð oculo tuo et ecce trabs eſt in oculo tuo æc

OQuare et vos tnſ. gredimmi mandatu dei 2c] .

Sike ſit hodie in młtis locis in quiba maioꝛ ſo
licitudo het᷑ circa cuſtodia mandatoꝝ hoĩm qzʒ
circa cuſtodia diumoꝝ pceptoꝝ q Srauius ſa

tis pumt᷑ tranſgredies mandatũ pncipis vypᷣ

lati qð tñ freãnter nõ eſt malũ niſ q; ꝓhibſtu
qʒ tᷣnſgrediens dei mãdatũ qð de ſe ſp e illicitin
Populuſ h̊ labijs me honoꝛat ⁊c·hoc poteſt
dici de doctoꝛib et pᷣdicatoꝛibo q̃ docẽt bene ·

viuũt male · Cetera ſunt ita moꝛalia ꝙ nõ indi.:/:

gẽt alia moꝛaltate vſq; ibr Et egreſſus inde
leſus in ptes tyri p mubere chananeã cui dicd
tur a dño o młr magna eſt ſdes tuapõt rõ
ſupioꝛ intelligi qᷓ legib eternis inſpiciendis ·
ſulendis intendit Fm augꝰ· xij· de trini· p hliã
eiꝰ xõ inferioꝛ · p demonium at ipᷣa ſenſuantas
q̃ etiã per ſerpentẽ ſigniſicat vt dicit augnbið
Dic igit᷑ ſla mulieris chananee a demonio ve

xat?᷑· q p ſenſualitatẽ inferioꝛ rõ ad ↄſenſu pec

cati moꝛtalis impellit᷑ cuiꝰ ſanatõ per matren ·
rõeʒ ſuperioꝛẽ a dño petit᷑ nã ratõ ſupioꝛ ſp ad
optia depᷣcat᷑ et ſẽ dns diſtulit exaudire peti
tionẽ mulieris chananee vt eius ſides clari ap
pareret ſic et dñs aliqn dimittit impulſu rõniſ

mferioꝛis ꝑ ſſualitateʒ duiti ꝓptrabi ut augeat᷑

meritü teptati · ꝗpter qð paulo petenti ſtimuũ
carnis a ſe auſerꝛi dixit dñs · ij con xij· vᷣtus in
mſirmitate pſicit᷑ ⁊c· ERt cũ tnſiſſet inde c · Se

quit᷑ &t acceſſerũt ad en turbe młte bñtel ſecu

claudos ⁊c· Qecos añt illumĩat cũ ignoꝛaãtibꝰ

costionẽ ſue ſalutis infundit· Mutos er curat
cũ eoꝝ linguas m laudẽ ſui creatoꝛis ſoluit Di

mliter claudos cu in wa iuſticie greſſus eozuʒ

dirigit · Debiles ſoꝛtiſcat cũ pigros et accidio

os opari bonu virilit ſacit· Turbe vo mmant
et deũ gloꝛiſcãt cũ ex talib mutatõnibo qᷓ ſunt

dextre excelſ deu laudat. Miſereor turbe c]
per quattuoꝛ hoĩm miia qui chꝛiſtu m dſerto

ſunt ſeeuti ſigſicat᷑ multitudo credentiũ in xpᷣm

de q̃ttuoꝛ partib mũdi et dimittere eos ieiu
nos nolo ne dehciat in via m qð dicit greg;
m omł. In pnti vita qᷓſ in via ſumꝰ qᷓ̃ ad patriã
pergimꝰ. g ne ſdeles in hac via deſciãt paſcedi
ſunt per platos doctoꝛes ⁊ curatos pane ſane
doctrine et ſacre ſcpture et eukariſtie quo age

tur ſeptiſoꝛnus gratia ſpuſci. apter qð de hic
funt vij panes· ?⁊ pauci piſces p qͥ ſiſicant ſa
crxe ſcpte ſnĩe a piſcatoꝛib eccie en laboꝛe qſte ·

as

. tt voluit animã ſuã ſaluã facerei vitã animalem
H acceſ ſerunt ad euz phariſe vooluptatib exponere perdeteã eternaliter.
ett ſaducei temptantes eum 2c. qui ãt pdiderit ia voluptatib retxerit mue
Ner iſtos qui venerunt ad chꝛiſltu met eã ad głam oꝛdinatam. Quid em ꝓdelt
õ addiſcendi Stia h mali gnad ſig hoi ꝛc]q d nihil h̊ multuũ nocet nã aĩa rõnalis
ſcant᷑ illi q̃ veniut ad ſmonẽ vł lechioneʒ ñ vt magine trinitatis inngnita pcioſoꝛ eſt omid
ediſcent᷑ ſ̊ vt pdicatoꝛ ł lectoai inſdient᷑. Her crems Eilius em homis ac ÿ Miero- Times
Shãt ꝙ queſierũt ſignu de alto nigniſcant᷑ illi q moete audi gloꝛiã triumphãtis vereris cruceʒ
Arunt audne ſu btilia cutioſa et mutilia· ppter aufſculta angelon miſteria! Sunt qudã de bic
qð dem eſt ei ꝙ ſibi nõ dabit ſignũ miñ ſgnu· ſtantibo cu chꝛiſto h̊ ſtant·qᷓ ꝓ ipſo paſſones
ione qꝗᷓ ꝓpter ſua mobedientiaʒ fuit deglutit a poatienter ſuſtinet et iſti moꝛte culpe vel gebẽᷣ
ceto:ſic et ipñdeglutiendi ſunt a dyabolo·ſi tn ne nõ guſtant ſ cũ ipſo tranſeũt ad głᷣaʒ ſem⸗:
ve peniteãt de ſuis deſectibo ſaluabunt᷑ ſicutito piternam CMX. FVII.
nas ve penites de vẽtre ceti fuit libatꝰ. Et cu —

veniſſent diſcipki eius trãs fretũ obliti ſunt pa e
nes accipe per iſtos ſigſicant illi q̃ chꝛiſti do:
ctrinã audiũt h̊ nõ retinẽt vel ope nõ adiĩplent
ideo ðᷣꝛ eis. Nõdũ intelligitis ⁊c 8t interꝛo
gabat diſcipulos ſuos· d:que dicunt homines
elſſe ſiliuʒ hbommis ⁊c ·Oꝛng· In.p̊ dedit exem:
pluʒ vt nos ſemper ſcrutemur qualiſ opinio ſit
apud hoies de nobil vt ſi quid mali ðꝛ de nob
occaſiones illius pᷣſeindamus.Or àt quid boni ·
occaſones augeam. Caro et ſanguis non re
uelanit tibi h pater c Oꝛig. g& et nos pre

N? Polt dies ſeꝛe . Oꝛigen. Sex
dieebv facte eſt viſñbilis mudꝰ g qui
enſcend it om̃s res mði viſbiles pi
EVxcelſum montẽ aſcende et aſpicere
gSbam vbi dei St ecce appuerũt eis moyſes et
helyas cũ eo loqntes· Oꝛis.· Si quis intelligit
ſpualẽ legẽ zueniente hmomibo jeſu et in phe
tis abſcondita dei ſapientiã ille videt moyſen ·
helyã in gła cũ ieſu ¶ Bonũ eſt nos h eſſe in
2templatõnis dulcedine· faciam hic tria tab
nacula·qᷓ 2tẽplatuiꝰ moꝛaliter facit qñ legem
et ꝗphetas et euangelũ pꝛactice legẽdo diſpo

nob reuelante qᷓ eſt in celis: qñ·ſuerſatio nra
inm cels fuit 2ſeſſi fuerim? ieſum chꝛiſtu eſſe dei
viui fliũ· ⁊ nobis diceł/ tu es petrꝰ c. PDetrꝰ
eñm̃ eſt omis imitato: petri⸗ t quodcuq; liga-⸗
ueris 1c]⸗Miero/Iſtu locũ ep̃i ⁊ pꝛeſ biteri ma
le intelligentes · aliq;d de phariſeoꝝ aſſumüt ſu⸗
percilio· vt vel danent jnocentes vel ſoluere ſe
noxios arbitrent᷑ cũ apud dũm nõ ſnia ſcerdo
tũ hde eon vita qrat Tune pᷣcepit diſcipulis
ſuis ⁊c ·das alijs exẽplum vt non q̃rãt h̊ mag
fugiãt gham hoĩm· Exinde cepit ondere 2c ·
ad ̊ em ignomnnã lue paſſionis 2 reſureciõ
mns ſue głam pdixit vt eiꝰ exem plo timoꝛẽ paſ
ſonis tolleret et eos ad 2ſiderandũ ſue reſur ⸗
rec tonis gr?am eleuaret. St aſſumẽs eu peerꝰ
./·B fect petx er affec tu carnali apter qꝗð xp̃c
dieit ei . Vade poſt me ?c d. nõ debeſ mpe
dire paſſioneʒ meã ſ̊ magis fequi:ideo ſubdit᷑·
Tunc ait diſcipłis ſuis:hi q̊s vult pꝰ me vem
re ⁊c Maximꝰ in mone ð ſancto iohe bapti
ſta:· Duo aũt abſtinentie et crucis ſunt genera
vnũ coꝛpale ⁊ ali ſpnale vnũ ẽ a potu et epuł
tempare appetituũ gule et a delectatõmi mol
liſſimis ſuauitatibo coercere· et ab his qᷓ tactu·
SZultu · vilu decipiunt ſenſuz wrint reuocare ac
violenter abſtrabe alten abſtineẽtie ⁊ crucis ge
nus eſt pcioſius atq; ſublimius motꝰ animi re
gere et pturbatões illius modeſtie traquiluta
te placaxe ire ac ſuphie inpetꝰ quaſi ſeram be
ſtia reſrenare litigare q̃tidie tra vicia increpa
re ſe quadã cenſura 1 auſteritate vtutis ⁊ rixã
quodamõ cũ hoĩe in timoꝛe conſexe· Qui eniz

mit . ſcoꝛde credendo:oꝛe ſitendo· ⁊ ope adim
plendo. Et ecce nubes lucida agnitio vera
ſubdit hy elt ſilius me“ diect“ zc et ceci
derũt diſcipuli in facie ſuã ⁊c· nã ſic ilummati
venerãat dei maieſtatẽ · Nemmi dixeritis viſo
nẽ ⁊cq; diuma miſteria nõ ſunt ſp ̊ loco ⁊ tẽ
pe debitis publicanda ·. Quid dicut ſcribe
hpelya opoꝛtet pmũ vemre « Srut ẽ duplex
aduentus chꝛii ti ita et duplex helias· ſcʒ in ſpu
et pſona pdicato: aut euangelij gerit officium
vtriuſq; nã diſponendo ꝓplłm ad ſuſcipiendum
baptille diſponedo vo ppem ad ſuſcipiẽdu ipʒ
iudicẽ ventuy gerit offm ſcdi ſ. helye pſonakxr
St cũ veniſſet ad turbã ⁊c · Sequii Dne niſe
rere hlio meo q; lunatic eſt p quẽ mnſtabił ð
ſignat᷑ſcut ð ecẽ:xxvij· Stultꝰ vt luna mutat
õ ſequit᷑ et frequent᷑ cadit in igne ſ iracudie
nã ra eſt acceſo ſanguinis circa coꝛ et crebꝛo-
in aquã /-ſ· voluptatis et luxurie et de H ðꝛ ĩfra
Moc aũut genus n eijcit᷑ niſ p orõʒ ⁊ ieumiuz
pieiniũ em curant᷑ peſtes coꝛpis 1 poꝛõnem
peltes metis. Ouerſantibo autẽ eis mm galilea .
dixit ilus ieſus flius hois tradend“ eſt ac †ga
lilea volubuis interpᷣtat et iðo p hoc ꝙ deñs ibi
pdixit paſſionẽ ſuã diſcipuł ſigmiſcauit ꝙ me⸗
moꝛes eſſe dem? moꝛtis xpᷣ et etiaʒ nre qzdui
ſumꝰ in volubiltate vite pñtis. Et cu veniſſer
capharnaũ acceſſerũt qᷓ didꝛagma acceperunt
17 didzagma atingt duplice dragin et per
vnã põt intelligi penalitas coꝛpis ſſames et ſi
is et hiniſnõi p alia ant penahtas metis. ſellz

timoꝛ triſticia et huiuſmõi· hãc aũt duplicẽ dꝛa
gmã debet reddere qiulibʒ impatoꝛi oĩm pꝛo

pẽto pᷣmoꝝ parentũ qð facit patienter toleran

do penalitates dẽas: licʒ aũt xpᷣe nõ haberz pec
it ꝓ Rlute oĩſm 1 q; carne
catric· )Q. VII t
Niula hora acceſſerunt ad eſuz
) ꝛ2ꝛc· Sequitur t aduocans eſus
paruulum ſtatuit euz in medio
rum . Mozauter paruulus in
cu vere hunmk mſtatu ponit᷑ di·
Smitatis:q; tunc ſicut lucerna ſup candelabꝛu
pomt? alijs in exemplũ .q; plus honoꝛatꝰ. plus
reputat ſe indignũ õ ſubdit · miſ Zuerſi ſueri

catu tñ reddere vol
aſſumpfit ſibez

medio ſtatu

tis ·ſ·a ſupbie faſtu· et efficiamĩ ſicut paruu:⸗
l]imitãtes eius humilitatem ⁊ nõ aſpirãtes
ad dignitatẽ· non intrabitis in regnu celoꝝn ·

nã anguſta eſt poꝛta vt ðᷣꝛ ſupꝛa vij apter qd
gSroſn pſupꝑbiam inſire nõ pnt p ſpᷣaʒ h̊ huſlleſ

tm̃. ↄcludi · Quicũq; humilauit ſe c· et

qui ſuſcepit vnũ paruulũ talẽ in noſje meo me
ſuſcipit nã ab eo ve ſuſcipi᷑ qui ei foꝛmatur
Qui aũt ſcandaliʒaũit vnu tale ⁊c· Seq̃t expe
dit vt ſuſpẽdat᷑ mola aſina ria in collo eius ⁊c ·
elegibilius em eſt coꝛpaliter affligi q; eternali

ter cruciari· Si aut manꝰ tua vel pes tuꝰ ſcãda
liʒat te ⁊c· Pex manũ qꝗᷓ eſt oꝛganũ oꝛganoꝝ

intelligi põt opus bonũ ð genere qð tñ nõ eſt

neceſſariu ad ſalutem · ⁊ ſi tale bonu ſit occaſio

rume · vtpote ſupbie vel alteriꝰ mali dz dimitti
DPer pedẽ vo poteſt intelugi gꝛeſſus honeſtꝰ
nõ tñ ad ſalutẽ neceſſaruis:⁊ ſi ſit occaſo mali
debet dimitti · St ſi oculus tuus ſca ndaliʒat te

c p oculũ põt intelligi ſcĩa ſecularis qᷓ licet ſit

bona tñ ſi ſit occaſio mali dʒ dintti · ſcut dicit
beatꝰ gregoꝛiis de ſancto bñdic to·qᷓ liberioꝛꝛ

genere exꝓuincia murcie oꝛtus rome liberali⸗
bus lrãꝝ ſtudijs traditꝰ fuit h cu in eis młtes

ire p abꝛupta vicioꝝ cerneret eu quẽ quaſi in
ingreſſu müdi poſuat pedẽ retraxit· ⁊ ſubditur
ibið· receſſit g ſcienter neſciꝰ et ſapieni indoctꝰ

Videte ne ↄtemnatis c] Zue g eſtↄtenere

quẽ deus honoꝛat angelo cuſtode ⁊ ꝗpt cuꝰ
ſalutẽ dei filius voluit m müdu vemire · ⁊ he ra
tões taãgunt᷑ cu ðꝛ. Dico em̃ vobis q;ꝛ angeli
eoꝝ c Diaũt peccauit m te frater tuꝰ .ite ſci
ente · Vnð augꝰ. Quid eſt in te peccauit niſi tu
ſeis q peccauit vade ⁊ coꝛripe eũ inter teet
ipᷣm ſolu.HMiero.Ooꝛripiẽdꝰ.n· eſt ſeoꝛſũ frater
ne ſi ſeł verecundiã amiſerit pmaneat in péto
Si te audierit lucratꝰ es fratrẽ tuũ p ſaluteʒ
em̃ alteciꝰ noðᷣ q̊ acquirit᷑ ſalus. Si aut te nõ

audierit adhibe tecũ vnũ b duos ⁊c· gloſa vt

ſi dixerit nõ eſſe peccatũ ꝓbet ilud eſſe pẽtum
R ſ nõ audierit eos dic eccie criſoi his qu
eccie pſdent · Si ãt eccleſaã nõ audjerit ſit tibi
ſicut ethnicus ꝛc augꝰ.i gentilis et puiganus

in nũo fratrũ nõ cõputandus Amẽ dieo vob

aruna⸗ Aiſnie c·Rugꝰ.de vᷣbis dñi ĩ mõ⸗
te Lepiſti

nã muuſta vincula dirũpit uiſticia · ten dico

vobis q ſi duo ex vob 2ſenſerint ꝛc Fſubintel
ligendu eſt ſi petiermt pie pſeuerant᷑ et pꝛo ſe
Die qͥtiens peccabit in me frater me? dimit
tã ei u bdit vſq; ſeptuagies ſeptias.iq̃ᷓdꝛigẽ
tis nonaginta vicib· vel vt dicit augꝰ ommino
qᷣtienſcunq; peccaut ignoſcas. Tðo aſſiłatuzʒ
eſt regnũ celon homini regi rchaſto qui eſt
rex regũ· qui voluit rõʒ ponere cũ Fuis ſuis)
huiꝰ em regis ſerui ſunt oẽs hommes.a cũ eis
rõneʒ ponitnam oĩm actus dilgeni diſentit
oblatus eſt ei vnꝰ·iquilʒ peccatoꝛ q; pñ̃tiali
ter ſibi aſſiſtit· qui debebat ei decẽ milia talen
ta i debitũ valde magnu q; tanta eſt offenſa
qntꝰ e ille qui offendit · cñ nõ haberet vñ red
deret .qe peccatoꝛ nõ het vnde ſatiſ faciat deo
uiſſit eu dñs eius venũdari c łp hoe ſigfiaat
determinatio eiꝰ ad penã debitã p vxoꝛẽ antezʒ

eius ſigficaĩ delectatio pꝛauaet p hlios actius

mali pꝓcedentes inde pꝛo quubeſt puniendus
Dꝛocidens aũt ſeruus ille rogabat ⁊c vt ſibi
daret ſpaciñ vite in q̊ poſſet p penitentiã ſatiſ:·
facere. Miſertꝰ aũt dñs c plus em dat mr’ñnmd
; roget Cgreſſus at Fuus ule ꝗSgredit ät a
dñno peccatũ reiterado· inuenit vni de 2 Fniſios
ſuis ·.i· de peccatoꝛib q̃ ei tenebat᷑ imn modic
reſpectiue ⁊ crudeliter cogebat eũ reddẽ · V
detes ãt 2erui eius ⁊c p q̊s omes chꝛiſtian
et angeli ſancti intelligunt᷑· Vñ apoca xxij· di
xit angelꝰ beato ohãnmi Conſeruꝰ tuꝰ ſũ 1 fra,
trũ tuoꝝ · t coꝛã deo repñtãt fcã boĩm · Ser
ue neq;ʒ nõne opoꝛtuit et te mißeri cõſerui tni
c ·q·d·ſic Remigiꝰ Seruꝰ iſte nullñ legit re·

ſponſum dño dediſſe · m q̊ demonſtrat ꝙ in die
iudicij ⁊ ſtatim poſt hac vitã ceſſabit omnis ex

cuſatõ pẽti · Et watus dñs tradidit eũ toꝛtoꝛn
bus idemonib quouſq; redderet vniuerſu
debnũ i. vſq; imperpetuuũ na in inferno nulla

T factnʒ eſt enn conſummalſet
ieſus ⁊c Sequitur.&t venit in fi

Sanauit dñs turbas tras ioꝛdaneʒ
vbi dabat᷑ ba

tus fuit a qᷓbuſdã h̊ tẽptantib rñdeat dogma

ta pietatis · Nꝛopter ̊ relmquet hõ patreʒ et

mreʒ ⁊c · Remigiꝰ.· Miſterin h̊ dixit eſſe apis
in chꝛiſto ⁊ eccia dñs em ieſus chꝛułꝰ q̃ſ patre

deſeruit cu de celis ad terꝛã deſcendit 1 matr e

abe fratre tuu tanq; ethnicũ et pu
blicanuliga illũ in tra ſ vt iuſte liges eu · vde

nes udee tranſ iordanez Oꝛig

ptiſmꝰ.ve· n a ſpualib mſirmitati
bus curant᷑ et ſaluant᷑ homĩes in baptiſmo. St
acceſſerunt ad eũ phariſei tẽptãtes eu 2c · On
geñ · Temptato ãt dño nullus diſcipuloꝝ eius
qui poſitꝰ eſt ad docendũ guiter ferat ſi tepta

— — —. ——

— — — —— —

—. — —

deſt na gogã deſeruit apter eiꝰ inſdelitate,
et ad heſit vxoꝛi ſue:ſ ecdeſie· ſunt duo in car

Alis · Nõ omes caput vbum iſtud hᷣ qᷓb datu
eſt ·Sap vnj Cognoui q nõ poſſum eſſe ati

ne vna·ichal tus ⁊ eccia in vno coꝛpe qui dixit

nens mi deus det. Sunt eunuchi qᷓ ſeipſos ca
ſtrauerunt p obſeruãtiã caſtitatis · Qui pot
caperę capiat cum aduitoaio dei: Hiero. MOz

nim cõcitantis.qdqᷓ põt pugnare pugnet· ad

ſupet⁊ trumphet . Tuc oblati ſut ei puuli c-

Seqt. iſcipuliãt eiꝰ merepabat eos in hoc
P ipᷣos ſigmiſcant᷑ illi quuenes impediũt a re.
higionis ingreſſuq̊s dñs repꝛobat dicẽs· Si⸗

inte puulos venire ad me ⁊c]· Oriſo· Naſñi ſci

ſuturi ſunt quid vetatis finos vemre ad patre

Sequit᷑ Quid me ſterꝛogas de bono hero-

fertig añqʒ culpa videatis· Et cu impoſuiſſz illif
manꝰ c ·Remigiꝰ. Manibo impoſitis piñs be
nedixit ſigſicans ꝙ huiles ſpu digmi ſunt eiꝰ
tia 2 benedictõne Et ecce vnus accedens ꝛc

Saluato: noſter non renuit bonitatis teſtimo

niuqſß a magiſtriſ abſq; deo exduſñt erꝛoꝛẽque
aut vtilitas vt ita reſponderet · reducit euz pan

latim et erudit liberari ab omi adulatõne· ⁊ ab
his que ſunt ſuꝑ ter:a abducens· deo adherere
ſuadet et futura querere et noſſe eũ q̃ ve bonꝰ
eſt· a radix ⁊ ſons oĩim bonoꝝ: Si vis ad vitã
ingredi ſerua mãdata·. Remigiꝰ Demonſtrat᷑

his vbis ꝙ lex ſuis impletoꝛibo nõ ſolũ bona tẽ
palia dabat h etiã vita eternã ſuo tñ tpe 2ſeqn⸗
dam . Si vis pfectꝰ eſſe vade ⁊ vende vce

nadius de ecclaſticiſ dogmatibo · Bonum eſt la

cultates cu diſpenſatõe erogare melꝰ eſt in
tentõe ſeq̃ndi chꝛiſtũ totũ ſił donare·⁊ abſolu⸗
tũ a ſolicitudine cum chꝛiſto egere· Oꝛg. Nõ

tñ ſic intelligendũ eſt ꝙ in ipſo tpe è̊ bona ſua
tradidit paupibo fiat oĩno pfectus ſ̊ ex ila die

incipiat ſpeculatõ dei adducẽs eũ ad omes vir

tutes ido ſubdit et veni ſequere me ·Hiero.
S equit᷑ em dñm qui imtatoꝛ eſt eius ⁊ p iliaꝰ
veſtigia gradit Qu audiſſet adoleſcens ̊ vba

abijt triſtis ⁊c · ¶ riſo · Nõ em̃ ſihr detinent᷑ · q
pauca hñt et qui multis abundãt· qm̃ adiectio
duiitiaꝝ maioꝛẽ accedit flamã et violentioꝛ eſt
cupido· mðo ſequit Amen dico vobis q diues

difficile intrabit in regnũ celoꝝ. Qrip· Quod

quið dixit nõ pecunijs detrahes h eis qui deti /
nẽt᷑ ab ip̃is et diſcipulos paupes exntes nõ de

bere verecũdari Aror apa taabe deũ oſa

poſſibilia ſunt·Remigiꝰ.

di oc nõ eſt ſic inteli
gendü ꝙ poſſibrle ſit apud deuʒz vt diues cupit

dus auarus et ſuperb intret in regnũ celon h

vt auertat᷑ ⁊ ſic intret. Scce nos reliqmus oja
Tc FCresg/omłxxx· Młxtũ dimiſit qꝗᷓ c re poſ

lalla etiã cupiſcentijs renuũciauit· tanta ergo a

ſeqntib dinnſſa ſũt qᷓnta a nõ ſeqntibo 2cupiſe
potuerũt·. Vos qui ſecuti eſtis me ⁊c · ero
Nʒõ ditit qui reliquiſtis oĩa· hoc em̃ ſocrates

phᷣꝰ ſecit. ⁊ multi alij duntias 2ꝛtempſerũt. h qᷓ

ſecuti eſtis me qð ꝗpᷣe apłon eſt atq; credetin
rin regeneratõne ꝛc · ſequit᷑ · ſedebitis ¶ vos
ſup ſedes .· xij. Qriſo · Quod fuit extunc q̊ͥ getes
credere ceperüt in chaſto regnãte extũc n· apo
ſtoli ſederũt ſup·xij thꝛonos·i. in omibo chꝛiſti
anis omis em̃ ꝗᷓ recipit vbum petri ſit thꝛ'onuſ
petri ·⁊ idẽ de alijs apkłis eſt dicendũ iudicates
xij· tribfrael . hiero. i. 2dẽnantes · na apkis cre
dentibo iudei cõꝛter crede noluerunt Et oĩs qᷓ
reliq̃rit domũ:æc /ſeq̃t centuplũ accipiet O⸗ꝛ1
geñ et in ̊ ſcło q; ꝓ fratribo carnalb multoſ
muenit ᷣm ſdẽ· ſimir prẽsſep̃os⁊ ſacerdoteſ

et hiios·(iunioꝛes credẽtes· ⁊ Dꝛoꝛesſoẽs qui

ſe chꝛ iſ to exibuerũt vᷣgines caſtas.⁊ agros·
de astis multon ſidel paſcit ſufficienter. et H
mõ augꝰ xx· de ci dei exponit illud apki tanq̃ʒ

nihil hñtes et omna poſſidẽtes multi erũt no

uiſſim pᷣmi ⁊c · OꝛS per hoc exhoꝛtat᷑ eos ꝗᷓ
mip venerüt ad vbü vt ſeſtinẽt ad pfectũ aſce
dere p multis qui vdent ſenuiſſe in ſde.··

XX.

mim patrifamilias æc Darabo
lã iſtã de laboꝛantibo in vmea patriſ

gio vmea ſpualis eſt dñi: ad qua vemũt aliq ĩ

puericia q̃ñ in mane·⁊ aliq̃ in uuẽtute q̃t boꝛa
tercia· ⁊ aliqui in etate virin tanquã hoꝛa ſexta

et aliqui in ſenectute tanq; hoꝛa nona· ⁊ aliqui
in ſenio tanq; hoꝛa vndecima· Dñs autẽ vinee
xpᷣc eſt· ꝓcuratoꝛ ãt euis pſidens illi religioni
qui aliqn tin vel plus honoꝛis vel recreatõnis
facit vltimo venientibo gpter 2paſſionẽ vł pſo

nan reuerentiã ſeu aliã rõnabilẽ cam qᷓntum pꝓ
mo venientib· ⁊ auqñ Ztingit ꝙ pᷣmo venieteſ
accipiunt inde occaſonẽ murmiurãdi·licet iniu
ſte ꝗpter qð merito arguunt᷑ a dñno/ Et aſcen

dẽs ieſus hieroſoljmã ⁊c· Miero:Dns crebꝛo

de paſſione ſua diſcipulis an pᷣdixit ne cum vx
niret pſecutio et crucis ĩignominia ſcãdaliſaret
&St tercia die reſurget· Oriſo · Oð quidẽ huꝰ

—

gtia dicit vt cũ videret triſtia reſurꝛectionem
expectarent · Tunc acceſſit ad eũ mater flioꝝ

ʒebedei c] P iſtos qui per matrem petierut a
chꝛiſto p ceteris diſcipłis alijs honoꝛari: eo ꝙ
erãt eius ⁊ſanguinei:ſigſicant᷑ ambicioſi qui ba
bentes Platuʒ ↄſanguineu volunt p h̊ in eccia
p̃ ceteris ꝓmoueriquib bñ rñde? · neſcitis qᷣd

petatis· nã honoꝛes eccie non ſunt diſpenſandi

ex apinquitate ſanguinis ſ̊ ex ydoneitate pſo⸗
nan rõne ſcientie 1 vᷣtutis õ ſubdit · Poteſti/

Imile eſt regnum celorum bo⸗

familias alias expoſiu literałr 1 mo
raliter ꝓut ↄpetit cõitati hdeliũ· Nunc aãt am
exponaʒ ꝓut ↄſpicit cõitateʒ religioſoꝝ q; reli

hibere calicẽ c&ε:i ſuſtinere martiriũ apĩ deuʒ
Gt audientes decẽ indignati ſunt de duobus
fratrib Criß. Sicut duo carnaliter petiert ta

ec decẽ carnali ztriſtati ſunt · nã velle ſup oms

eſſe vtupabile elt · nõ ſuſtinere ãt alteru ſup ſe.

ninus eſt gloꝛioſũ. Nõò ita erit mter vos c /

7 . 7

Oriß.:Pꝛincipes mundi ddeo ſunt vt dominet
mmnoꝛibo ſuis ⁊ eos ſubijciat ſeruituti pncipes
at ecẽ ehunt vt ſeruiãt minoꝛib ſuis ⁊ miſtret

eis q̃cunq; a chaiſto receperut ⁊ ſuas vtilitatel

negugãt ⁊ uloꝝ ꝓcuret ⁊ moꝛi nõ recuſent ꝓ
ſalute mferioꝝ · ðt egredientibo illis c · Seqt
Ecce duo ceci p q̊ͥs miſtice ſigſicant᷑ duo po:
pul·ſgentiles qᷓ erat excecati per ydolatriã · et
uudei p doctrinà puerſam· mandatũ dei tranſ
gred entes apter tditõnes hoĩm · h adueniente
leſu et eoꝝ oculos metales tãgente · illummati
ſunt plures de udeis et de gentib plurioꝛes
eum per ſdem et opera ſancta ſeqᷓntes

T cum appropmquaſ ſent bie:

oneribo aſſueta·ſgſicat᷑ uidea· que le
Sis oneriby erat ſubiecta · de q̊ dicit
petrꝰ act · xv · Quid temptatis imponẽ uigu ſu
per ceruice diſcipuloꝝ qð neq; nos neq; patreſ
noſtri poꝛtare potuimꝰ.p pullũ vero de qᷣ dici

tur mar · xj· In q̊ͥ nemo ſedit ſgſicat᷑ ppps genti
lis q̃ nõ erat ſubiectus onerib legis chaſtus

aũt ſup vtrunq; ſeditq ex ambobo vnã ecciaʒ
ſibi ſubiectã fecit t impoſuerũt veſtimenta

ſua ⁊c·ſapłi p quoꝝ veſtimeta ſigficat᷑ eoꝛzuzʒ

doctrma qᷓ recepta a uideis et gentibo ſedit in

eis xpᷣe DPlurima aũt turba ſtrauerũt veſtim
ta ſiia cτυ .Cregoꝛi? omb xxmj. Quid ſunt ire
na o'a niſi quedã coꝛpis indumeta:· Veſtimeæta

igit᷑ in via ſternè eſt in via vite pñtis bona iꝛe
na paupib erogare:ramos de arboꝛ ib cede ẽ
ſanc toꝝ exempla accipe oſanna clamare eſt ſa

lutẽ ſupernã a dño poſtulare nã oſanna interpᷣ

tat᷑ obſecro ſalua. t cũ mtraſſet hieroſolimaʒ
Zmota eſt vmuerſa ciuitas· d· quis eſt hic p
Pp ſigſcatũ fuit ꝙ intrate ieſu hieruſale celeſteʒ

angeli dicturi erant quis eſt iſte rex gle · St

intrauit ieſus in templũ dei· Qriſ: Moc erat ꝓ
pꝛiu bom ſilij intrare domũu patriset tu imita

toꝛ chꝛiſti factꝰ ·cuũ aliquã ciuitate füis ingreſ ⸗
ſus pmũ ad ecciam curras· GEt eijciebat omes
vendentes 2c Naã mercatoꝛes eijci debet ð ec
cleſia: et menſas numularioꝝ c· Oriß ligniſt

cas ꝙ mn teplo dei nõ dit eſſe num niſi ſpualeſ
hntes imagineʒ dei · et cathedꝛas vendentiuz
colubas euertit /i:dignitates eccie obteẽtas ſy:
moniace · Domꝰ mea domꝰ oꝛõnis vocabit᷑
ſi-ã nüc domꝰ diſfolutõnis põt vocari et domus
cupiditatis ideo ſubdit᷑ vos ãt feciſtis nlla ſpe
luncã latronũ masgni latroneſ m ſpelucis ſuiſ

roſohimaʒ ⁊c· Der aſnaʒ que erat

–

exñtes qñ ſciũt aliquos pan hũñtes trãſre non

exeunt de ſpeluncis h̊ mittut ſamulos ſuos ad
ulos ſpoliandũ ·̊ qñ ſciũt hoĩes t᷑nſire multum
pecunioſos curꝛũt illuc de pmis· Sic multi ca⸗
nonici qñ ſciũt magnu lucꝝ tpale curꝛũt ad ec⸗
lenã hſ̊ qn modicũ eſt lucꝝ remanẽt in domib

ſuis et recreatõnibo et ad eccleſã clericos ſuos

mittũt. Et acceſſerunt ad eũ ceci et caudi æc
Moꝛaliter ceci ſunt ignoꝛãtes:claudi vᷣo recti
tudinẽ iuſticie dinnttentes et iti curant᷑ aliqñ
p paupes pᷣdicatoꝛes:chꝛiſti ſectatoꝛes · p eoꝛũ
bona cõſila et hoꝛtamẽta de quo tñ indignãt
aliqñ mali ſacerdotes Stra quos ſubdi? Nn

quid legiſtisꝛcqd· Si ſacre ſcripture noticiã
haberetis nõ indignarem h̊ gauderetiset ita

fit cõiter ꝙ bñ lrãti nõ indignant᷑ h̊ gaudẽt q;

p hoc in impoſito ſibi onere ſubleuãt᷑ Et reli
ctis iliis abijt c· Oriſo· vt ibi maneret coꝛpa

liter vbi habitabat ſpualiter · St videns ſᷣci ar

boꝛẽ Ic ·p arboꝛẽ iſtã fructu vacuã h̊ folia ba

bentẽ ſigncat᷑ doctoꝛ vł p̃dicatoꝛ vanꝰ ⁊ curio

ſus q̃rens auditoꝝ applauſu et non fructũapi
qð dei maledic tionẽ incurꝛit. p deuotõis de
fectu exiccat᷑ et igne gehene ſinaliter cremat᷑

Kmẽ dico vobis ſi habueritis hdem c ]· B fet

cerũt apłi miſtice qñ demones qᷓ montes dici

poſſunt rõne ſuꝑbie eijciebat ſue ſidei vᷣtute·

oma q̃cũq; petieritis ⁊c· Bem ſit ſemp·q̃ndo
oꝛatio eſt ꝓ ſe pſeuerans de pertinentib ad

ſalutẽ · Baptiſmus iohaãnis vnde erat 2c per

hoc oñdit chꝛiſtuſ ꝙ mahgnantib quales erat

iſti nõ ſunt dei ſecreta reuelanda· ſicut xpᷣc dyxe
rat ſupꝛavij nolite ſanctũ dare canibo·ß eoꝛuʒ
malicia pꝛudenter eſt decmãda Mõ quidã ha

bebat duos ſinos c] p pᷣmũu ſiliu qᷓ pꝛio rennit

patris pᷣceptũ ſ̊ pꝰea fecit ſigficant᷑ peccatoꝛes
qui penitet poſtea virilter opates per bm vo
fili qui facere voluntatẽ patris ꝓmiſit et non
fecit. ſ eficat᷑ uli q̃ operari vᷣtuoſe ſe ꝓmittũt h
nõ faciit · de quiboſunt multi religion ꝓntenteſ
ſeruare magnaſ euãgelica cõſiliaeũ tñ nõ ob

ſeruẽt etiã pcepta· ꝗpter qð ſeculaxres etiã pẽto
res tñ poſtea penitẽtes eis coꝛã dño pꝛeponu

tur cũ dðꝛ quia publicani ⁊ meretrices pᷣcedẽt
vos m regnũ dei. hõ erat prſaĩlias ꝗᷓ plãta uit
vmeã ⁊c· Ocðm ſpᷣum allegoꝛcuʒ hõ iſle xpᷣe

eſt qui plantauit ecciaʒ de ſuo latere ſoꝛmataʒ

et ſepẽ circundedit ei ndoctrinã euangelicã
⁊ fodit in ea toꝛculari martiꝝ patientiã qua
roboꝛata eſt eccia ⁊ ediſeauit turrĩ iꝛtepla

tionẽ confeſſoꝝ ⁊ doctoꝝ· et locauit eã agrico

lis ⁊c Rabanꝰ· Moꝛaliter hec vinea cuicunq;
locat᷑ cu baptiſmi miſteriu ſibi dat vt bñ opan

do in ea exerceat᷑: mittit᷑ ſeruꝰ vnꝰ alter tercuus

cũ lex pſalmꝰ ꝗphetia legit᷑ cq̊ͥ miſſus cedit᷑ eijcit

cũ ſermo ↄtemnit᷑ vel qð peiꝰeſt blaſphematur

beredẽ vero quantu in ſe ẽ occidit qui hliuʒ dei

— — —

— — — — — = —

.

eonculcauerit et ſpũi gratie ↄtumeliã fecerit p
Dito malo cultoꝛe vmea alteri dat᷑ cum donuz

gratie qð ſuꝑbus ſpꝛeuerit huilis accipit· St

cu audiſſent pncipes ſacerdotũ c ·Qriſo. Nec
eſt drña bonoꝝ bommũ et malon·bonꝰ enm
cõpꝛehenſus in peccato gemit malꝰ ãt fremit

nõ ꝙ peccauit h q opꝛehenſus eſt in peto ·

WImne eſt regnum celorum hbo

ꝓſtud nuptiale Zuiuium eſt eukari
ſtie ſacramentu ad qð cheiſtꝰ muita

uit indeos Tohᷣ · vj· dicens Non moyſes dedit
vobis panẽ de celo ß pater meꝰ dat vobis pa⸗
ne ven de celo · Rt iſtud 2uiuiü in cena dñi fu
it patum:Per thauros et altilia ſigſicant ſpuſ-
ſaneti dona que ſerunt᷑ in hꝰ ſacramti pcepiõ

ne deuota:. Et miſit ßuos ſuos·ſapłos alioſ

q diſcipłos dicere muitatis iudis a chꝛiſto
la mmuitatiſ:quoꝝ aliqui renuerũt vemre per ne
gligentia·et aliq̃ p o ccupatione terꝛenã et auqᷓ

per imimiciciaʒ qe chꝛiſti ſeruos occideruũt·ſ·ſte⸗
phanũiacobu fratre iohis et iacobũ iuſtuʒ vt
het᷑ in actib apłoꝝ· t miſſis exercitibo ſuis .
id eſt romanis qui dicunt᷑ exercitꝰ dei qꝛ vene

rũt eiꝰ inſtinctu in vltionẽ moꝛtis chꝛiſti/ pdi
dit homicidas illos ptim occidendo· ptim ca

ptiuado·. Tunc ait ſeruis ſuis · Sequit IFte g
ad exitus vian c]hoc fuit inpletũ act xiij cu
paulus et barnabas aſtanter dxerunt ideis.

Vobis opoꝛtebat pᷣmũ loqui verbũ dei h qin

vepellitis ilud: et mdignos vos iudicatis vite
vterne ecce Auertimur ad gentes· ſic eim nobis
peepit deus. Ded qu vemut ad Zuiuiũ caren⸗

tes caritate ꝗᷓ eſt nuptiale vel timentu mittunt
in tenebꝛas exterioꝛes ligatis manibb 1 penlxꝰ

p qðᷣ inpoſſibi exitus dengnat᷑ Tuc abeutel
phariſei c]· Sequit᷑. Magiſter ſcimꝰ q; verax
es ꝛc Oriß.ec eſt ypocritaꝝ pma ſimłatõ q;
laudat quos pdere volunt · Reddite q̃ ſunt ce

ſaris ceſari ⁊c] Oꝛis· Nudi pnceps dyabolus

celar dici pðt· nõ em deo voddere poſſumꝰ que
ſua ſunt nin pus pncipi mudi reddiderim?que

ſunt ſua·i:miñi depoſuerimꝰ maliciã vmuerſam ·

In ula die acceſſerut ad eũ ſaducei 2c ·Sequi

tur. Srãt apud nos ſepte fres p iſtos ſepte;ʒ

qui nõ reliquerunt ſemẽ deſignat᷑ vmuerſitas

deſidentiũ qui ex ſuis opivnõ velinquũt aliqjᷓd

memoꝛia dignu . In reſurꝛectõe nõ nubet ꝛc

reſurꝛectio ſpualis eſt a moꝛte culpe ad vitaz
gre qᷓ eſt arꝛa głe.et õ qñ H̊ reſurꝛeclio firma
ta eſt ꝓp apoſitu cauendi reciduimũ firmatu pꝛo⸗
feſnone religionis·et etia obſeruatuũ tũc eſt ſii
tudo ad angelicã vitã q; p caſtitate ſit 2ſoꝛmi

tas angelic puritati: angel ſier nihil pm poſ

ſident in hoc mudo obeduint Zꝛtinue ip deo

Magiſter qð eſt mandatu magnuʒ in lege .

„
S

inm resgi qui fecit nupuas 2 c

Match

QCriſ· De magno madato inter⸗ogat qui mini
mũ nõ obſeruat . Ct iſtis ſunt ſibes multi ſtude

rent munẽ doctrinã et pma rudimetavolen
tes volare añqʒ alas heant ⁊ ſic inuanũ laboꝛat
LIn his duoba mãdatis vniuerſa lex pendet et
aphete:q; tota ſacra ſcriptura ad dilectioneʒ

dei et pꝛoxinn oꝛdinat Quid videt vobis de

chriſto cuiꝰ ſiliꝰſit dicunt ei dauid pc grece
ðe vnctus latine qð ↄpetit epᷣis et regibo pt
qð dñt imita ri dauid tanqʒ boni fij in maſue:

tudine et iuſticla iphus· ðꝛ em de ipᷣo· ij. Reg.

xxiij· Tpe eſt qn tenerriꝰ ugni vermiculꝰ. qui lz

ſit mollſſimꝰ tñ pfoꝛat lignu duꝝ· Sic reges

et ep debẽt eſſe molles et ſuaues erga bonos
et efficaci

ter punire rebelles obſtmatos·

q; dixermt vobis ſeruate et fa⸗
cite ſecundum opera autem eo⸗
rum nolite facere:Moc generali inteligen:
du eſt de oñnb bñ docentib et male vuientib⸗

nã eoꝝ doctꝛina debet acceptari ⁊ vita repudi
ari · Alligãt em̃ onera grauia 2c · Meo iOCc
generahter ðᷣ aduſus omes mgros qᷓ Sndia
iubet et minoꝛa nõ faciũt· Qri· Tales aut ſunt

qᷓ̃ Sue pondus venientib ad pniaz imponunt

et ſ dum pns pena fugit᷑ cõt emnit᷑ futura. Si
em faſcẽ ſup humeros adoleſcẽtis quaʒ nõ põt

poꝛtare polueris neceſſe habʒ vt aut faſce reij⸗

ciat aut ſub pondere fringat᷑: Sic 1 homĩ cui
ue pondus piie imponis.: neceſſe eſt vt aut
pemitentiam reijciat aut ſuſcipiens dum ſere

nõ poteſt· ſandaliſatus ampliuſ peccet: deinde

ſi erꝛamꝰ modicã penitentiaà mponedo· nonne
melius eſt apter mĩaz redde ronẽ qʒ apter cru
delitatẽ vbi paterfam lias larg eſt·diſpeſatoꝛ
nõ debet eſſe tenax Oiĩa vo opa ſua faciut ꝑt
videant᷑ ab homib 2c]· Qtib n omi re naſci
qð eaʒ extermmat· ſẽ in ligno vmis et in veſti ⸗
menta tynea vñ ſacerdotũ miniſteriũ q̃ ponti

ſunt ad ediſicatione ſanctitatis. coꝛrumpe dya⸗

bolus nitit. vt hocĩm bonũ dũ gpter homies

fit kat malũ. Amãt pᷣmos recubitus in cenis:
v.·iſta recipe cũ exhibent᷑ oꝛdinate nõ eſt ma
lũ h ipᷣa 2cupiſcẽ· Et patrẽ nolite vocare vobᷣ

ſup terꝛã ꝛc nõ excludit exhibitionẽ honoxis
debiti h indebiti . ¶ vt ꝗpter adulationẽ vł aliqᷣd

huiuſmodi nõ ſat · Ve vobis ſcribe et phariſei

ypocrite q̃ clauditis regnũ celoꝝ anñ boje 8½
hoc faciũt ill quu nequiter repellũt p̃dicatoꝛeſ

et feſſoꝛes viã ſalutis apixe peccatoꝛ ibo vole⸗
tes et ſr ili qui fulminat indiſcrete ſentẽtias

excõtcatõnis ſuſpenſionis aut interdicti · Ve
vobis ſcribe et phariſei ypocrite qui omeditiſ
domos viduan ꝛc · Iſti ſunt begardi ſctatem

Inc locutus eſt ad turbas c:
Sequitur. Omma ergo quecun

R
—

ſmulantes apter queſtũ nõ ꝓpter ſalutẽ ajan
Va vobis ſcribe et phariſei vpocrite qui cir

cuitis mare et aridam c ſtis ſunt ſiłes aliqᷓ

relgioñ qui cũ magna diligentia ĩducunt ſecu

laꝛes ad religionis mngꝛeſſuʒ et poſtea male nu

triunt et ſic peioꝛes hunt q̃ in ſeculo apteꝛ exe

pla mala ꝗᷓ vident et freãnteꝛ reutunt᷑ ad ſcłm

Ve vobis duces ceci ꝗᷓ dicitis qcunq; iurauit
p templũ mibi eſt ⁊c]· Qriſ· Multi at chꝛiſtiani

ſic inſpienter intelligunt · ecce eniʒ ſi aliqᷓ cauſa
fůſt modicũ videt᷑ flacè qui iurat ꝓ deũ · qui vo

iurat p euangeliũ mar aliqd feciſſe vdet · qb
ſihr vndendũu elt. ſcpture ꝓpter deũ ſunt · 1 non
deꝰ ꝓpter ſcripturas: maioꝛ eſt deus qui ſan

ctificat euangeliũ q; euaãgelũ qð ſciſcat᷑ a deo

Kugu· Teplu aut ⁊ altare p̃m chꝛiſtũ intelligi

mus auꝝ ⁊ donũ laudes ⁊ ſacrificia qᷓ pꝑ eũ offe
rimus. non · n. ille per H ita p illũ ſanctiſicant᷑
Ve vobes ſcribe phariſe ypocrite·qᷓ decima
tis mẽtã c p hoc arguit illos qui modica di
ligenter obſeruãt et negligũt maioꝛa ſicut ali:
qui rebgioſi plus ponderat et puniũt ſilentij
fractionẽ vel inctmatõnis omiſſionẽ qᷓ; defrau
datõnẽ ꝓximi vel aliq̃d hꝰmodi ꝓ monaſterij
ſiu vtilitate tpali · Ve vobis ſcribe et phariſei
ypocrite · qui mũdatis qð de foꝛis eſt c Qriſ
Calix eſt vas ad potu et parapſis ad cibũ · ſer:
0 & pꝑ que ſpũali potamur ⁊ om̃is narꝛatio
pꝓ quã nutrimur vaſa ſut potus ⁊ cibi qui ergo

ſtudet ſermonẽ poſitu ꝓferꝛe · magis q̊ʒ ſbu

ſalutavi repletũ calix eius affoꝛis eſt mũdatus
mtus aut vanitatis ſoꝛdiboe repletꝰ · Ve vob
ſcribe et phariſei ypocrite qui ſiłes eſtis ſepul:
cris 1c] Crib⸗Vt quid vis apparere qð nõ vis

eſſe · nã qð turpe eſt apare turpreſt eſſe et qdʒ

foꝛmoſum eſt aparxẽ oꝛmoſius eſt eſſe· aut g
eſto qð appares aut appare qð es · Ve vobis
ſcribe et phariſei ypocrite qui ediſcatis ſepul:
crxra ꝗphetaꝝ ⁊c · Seq̃t · Ftaq; teſtimonio eſtiſ
vobilnetiphis q; filij eſtis eoꝝ qui ꝗphetas oc
ciderũt cτ . llr ſe eſſe ſilios maloꝝ teſtant᷑ qui
moꝛes eoꝝ ſequunt᷑ h̊ tuc inplent eon menſu
rã qñ excedunt eoꝝ maliciã et lic fecerũt uidei
quoꝝ prẽs occiderũt ꝗphetas et ip̃i dñũm pꝛo

phetaꝝ· Iðo dico vobdᷣ ecce ego mitto ad vos

aphetas H ſapietes ⁊ ſeribas ⁊c¶· Multi de xp̃ᷣi
Diſcipulis itas gtias habuert qui tñ a uideis
pſecutionẽe paſſi ſunt · vt veniat ſup vos omis

ſanguis c· Sequit᷑ vſq; ad ſanguinẽ zacharie

C Oꝛis· Sacharias inipꝛetat᷑ memoꝛia dei.
omis & qui memoꝛiã dei pdere ſeſtinat in eis
quos ſcandaliſat ʒacharie ſanguinẽ effunde við
tur · Abel aüt luctul interp̃tat· qui & nõ recipit
qð ſcriptũ eſt beati qui luget· ſanguinẽ abel ef

fundit Ecce relmq uet᷑ vobis domꝰ velſtra de⸗

ſerta Ic· Qrib · Sicut em coꝛpꝰ aĩla recedete pꝛi
mo quið frigeſcit deinde putreſat et ſoluit · ſic

et templũ noſtrũ dei ſpũſancto recedete pus

ſeductõnibꝛ indiſciplinatõnib replet demde
veniet ad runã ) CMK. XXIIIII.—

T egreſſus ĩeſus de templo æc

ſtructuũ ⁊ ex pte ſiſtens · quu auũt poſtqʒ pecca
uit curã ſui nõ habet paulatiʒ minui᷑ donec ad
plenũ recedat a deo viuẽte · ſi non relinquet

lapis ſup lapidẽ madaton dei qin nõ deſtrua
tur · Sedente ãt eo ſup montẽ oluieti c Ztra

templũ ſedens de ruina indaice gentiſ diſputat

vt etiã ipſo ſitu coꝛpis monſtret ꝙ quietus in

eccia manẽs inpioꝝ ſuphiam ⁊denat· Nlłxti
veniẽt in noĩe meo dicẽteſ ego ſum chꝛiltꝰꝛc
multi videtur plus dicere facto· q; ſua ſtatuta
diſcrictiuſ faciũt obſeruari qᷓ́; pcepta dei · Cõ
ſurget ei gẽs ↄtra gentẽ ⁊c· Mero.Mliſtice

ãt vwdet regnu ꝛtra regnũ Aurgere · et peſti

lentia eoꝝ quoꝝ ſᷣmo ſerpit vt cancer ⁊ fames

audiendi verbũ dei et Zmotio vniuerſe terꝛe
i1in hereticis magis intelligi qui cõtra ſe inuiceʒ
di mcãtes eccie victoꝛiã faciut · Tunc tradent
vos in tribulatõneʒz ꝛc qᷓ nunc implet᷑ miſti:

ce .q; paupes religioſi p homines malos et ſpã

liter p clericos puerſos tribulant᷑ et pꝑ ðtraciõ
nes eoꝝ hguaꝝ gladijs occidunt᷑ ⁊ plures ßfr

mi ſcandaliſant᷑ odientes ſtatũ ſuũ et frẽs ſuoſ

nequiter accuſant ab oꝛdine recedẽtes· Et mul
ti pſeudo aphete ſurget c: pdicatoꝛes q ſua
ſunt tin q̃rentes ſurgut et multos ſimplices ſe

ducunt et ſic frigeſcente caritate abundat miqᷣ
tas. ¶Qui ãt pſeuerauit vſq; ĩ fin ſ doctria
chꝛiſti · ⁊ a talibo vᷣbo ⁊ ſacto· pdicat᷑ euangeliiʒ

regni · Q um ãt videritis abommatõnẽ deſola
tõnis ⁊c abommatio ſtans in loco ſancto eſt
p̃ᷣlatus malus in eccia de quo ðꝛ ʒachxj/O pa:⸗
ſtoꝛ et vdolũ derelmqns gregẽ · Tunc qui m

undea ſunt uin cõfeſſione veritatis. fugiat ad

montes ·iquerat auxiliũ a deo vt Puideat de
paſtoꝛe bono· et qui in tecto eſt ⁊c p queʒ ſi

Sſicat᷑ bonꝰ ↄtemplatuius et qui in agro ec

id eſt bonꝰ actiuꝰ qd· iſti nõ dinnttãt occupa⸗

tionẽ ſuã bonã ꝓpter pᷣlati malicia. Ve aut pᷣ
gnantibe ꝛc i quilibet debet optare vt nõ im
pediat᷑ fuga tanti mal eccleſie · EGrit em̃ tuc tri

bulatio ⁊c hguratiue q; malus pꝛelatus eſt
antichꝛiſti hgura qui ſedebit in teplo dei vt ð⸗

ſcdᷣa theß· ſedo iðᷣo ðꝛ · j Io·ij. Tãa anchꝛilti multi

ſunt · tñ dies taliũ aliqn bꝛeuiant᷑ p bonoꝝ oꝛõ

nes · Tune ſi qs vobis dixerit ecce hic eſt chꝛi
ſtus ⁊c· Niuc aũt ſit hboc miſtice· nã adulatoꝛeſ

multi laudãt malos pᷣlatos ⁊ pᷣncipes taqz ſint
chꝛiſti boni cbꝛiſtus em̃ grece dꝛ vnctꝰ latmne

Sequitur· non relinquetur bic
lapis ſuper lapidem ·⁊c · Oꝛigen ·
Ois hõ qui ſuſcipiẽs ĩ ſe verbu dei
templũ eſt ſi poſt peccatũ adhuc ſaluat ex pte
veſtigia ſidei et rengionis tempiu eſt ex pte ð

eßit

Ninde
D

urhe⸗
lige
tade
erpe
rpe;
Ppern
deeaD
lmet
deſtnn
ꝛrn
pra
tusn
Me
ſore
ſatut
eiſ
We
etpeſt
fomes
e lere
muce
radene
Emit⸗
tſri
tact
es ſr
ſuoſ
Cemul

aſin

Ucesſ
atmi
vckti
Hin
eſola
oeſt
Dpe⸗
guüm
itad
eat de
gief
woi
D
nith
föͤm
ett
1o
lntd⸗
nut
oo
:
e
fſ

.

eme

Er rrr

—

epi ſcopi vo et reges ſaltem aliqui ſunt vncki .—

nolice credere .I taubo adulatoꝛib. qe Pphe
ſunt antichaiſti. Vbicunq; fuit coꝛpuſꝛcid ẽ
vbi eſt bonꝰ pᷣlatus ibi 2gregant᷑ bone pſone
Statim ãat poſt tribulatione ſelectõms vel
ꝓuiſioms puerſe·na talis ꝓuuſio eſt eccie magᷓ
tribulatio: ſol obſcurabi ·· qð ſit moꝛalit qn
malus pᷣfici᷑ et luna nõ dabit lumen ſuũi ec
cleſia q lumen habet a bono paſtoꝛe ſicut luna
a ſole · ꝓpter qð ipo ſubtracto deſicit lumen ec
cdleſe· ⁊ ſtelle cadent de celo religioſi de cõ
tẽplatõis excelſo· et vᷣtutes celon mouebunt᷑

nã pfecti de dei patientia inpermiſſione malip

lati mirant᷑ Et videbũut filiu hommis c id e
cheiſtũ qui m tali tribulatõe vemt aliqñ ꝓ con
ſolatõe bonoꝝ deijcies malũ pᷣlatu ⁊ ſubſtitueſ
bonũ · St mittet angelos ſucs ⁊c]· tunc enim
mittunt᷑ angelici viri cum tuba pdicatiomis ad
cõgregandu electes hinc ⁊ inde in vnitate ca
ritatis a ſunns celoꝛu 2Cc /ia maioꝛib vſq; ad
minoꝛes· q; pdicatio debet eſſe cõmunis · Ab
ax boꝛe ſici diſcite parabolaʒ ac · per ſicũ cuius
dulcis eſt fructus ſigſicat᷑ bonꝰ platus q̃ m in
ſtitutõne ſua incipit mreſcere popa bona: 2 B
ſignũ fructiſcatõis bone mn ſe et in alijs de ꝓ
vimo ſiture. De die aut ila c Iſtud ad lice
va exponit᷑ de die iudicij generahs. Moꝛaliter
at põt exponi de die iudicij particularis qui eſt

dies moꝛtis cuui libet honis diez aut moꝛtis

ſue nullus ſea cit niſ dens ſibi reuelaut õ ſubdit
Srvut auüt fuit in dieb noe c ]·Srat em tunc
comedetes bibetes in ſecuritate dilumũ non

timẽtes · Sic etiã multi de moꝛte ſua nõ cogitäat

quis certitudinaliter fint moꝛituni ido ſubdi
tur. ita erit aduentus filij homis ad pticula
ve undiciũ venietis na aliqui moꝛiunt᷑ repente
in pꝛadijs et feſtuuitatib magmis et de opanti
bo magro vnaliqñ fulgurat᷑ et alij velmquut᷑
et ſic eſt in alijs ſeqᷓntibj exemplis·⁊ imõ ꝛcludi
Vigilate & vos ad moꝛtẽ ſolicite pꝛeparãdo
Quis putas eſt ndels ſeruꝰ c hic eſt bonꝰ
pꝛelatus qui ſubditos ſuos paſcit pabulo ſacre
ſcripture et eukariſtie· queʒ ni dñs muenerit vi
gilantẽ ſup ꝑſone ſue gregiſq; ſui cuſtodia· ſu
per omna bona ſua alſtituet eu dando ei ſeip̃ʒ
et pꝑ ⁊ſeqns oẽ bonu. Si aut dixerit malꝰ ile
ſeruus in coꝛde ſuo moꝛã facit dñs meꝰ ⁊c / de
aduetu eius in moꝛte nihil cogitado. et cepit

pcutere ꝛc Fi viuere nurioſe 1 guloſe · vemet

dñs Fui illius ꝛc /¶ repetes moꝛtis debitum re
pentine ſicut freqnter accidere ↄſueuit·
Vnc ſimlle erit regnuʒ celoruʒ
decem vr ginibus. Der quas
intelligi põt vniuᷣſitas ſideliu qͥ ꝓpt
Aintegtatem ſidei vgines noſant m
ulud·coꝝ xj· Deſpõdi vos vni vro vginẽ ca

ſtã exhibẽ xpᷣo Qumq; aũt ex eis erãt fatue .
id eſt bonis operibo vacue ꝙ; ſides ſine opibus
moꝛtua eſt: et q̃nq; pꝛudetes/i opa bona ha:
bentes ⁊ ſic aceeperut oleũ ad oꝛnatũ ſuaꝝ lã⸗
padaꝝ ·ꝗpter qð a chꝛiſto dicut᷑ recepte alie vo
excluſe · Sicut hõ pegre ꝓſciſces ⁊c H cõiter
exponit᷑ de chꝛiſto qui aſcendẽes in celu ſuis fiᷣ
lib bona ſua dedit de qiub rõeʒ exiget in iudi
cio hinali poteſt etia exponi de chꝛiſto nobiſcũ
exñte m huius mũd pegrinatione ſicut p̃e di
cit in ſine huiꝰ euãgelij ecce ego vobiſcum ſum
omib dieb vſq; ad Zſummatõz ſeculiip̃e etiã
dat nob bona ſua inequałr tñ ſm ſapie ſue oꝛdi
ne. et ꝓfect us eſt ſtatim. ꝓ hec nõ intelligit
eius receſſus ab eccleſa h q; dimittit nos agẽ
ꝓ libertate noſtra· Nlli vo duplicat talẽta. ̊ ex
eis faciũt opa bonaili vo abſcondũt q̃ viuunt
ocioſe vł ex eis tpalia tm̃ lucra querunt venit
aut dñs rõneʒ qᷓrere in cuiuſ libʒ homĩs moꝛte
et duphcãtes talenta remunerat:alios vo dam
nat: Qu aũt venerit ſilius homĩs in maeſtate
ſua·G̊ etia pt expõi de aduetu xp̃ᷣi ad uidiciũ p
ticulaxe ſicut eſt ꝓs pᷣcedens·nã a tpe aſceſic ni/
ſedet in mavſtate ad dextrã dei patris 1 ange
li ſunt cũ eo:ces etiã gentes gregate/ſunt añn
eũ nuda ⁊ apta ſunt ecłis eiꝰ omia heb·nij
ipe etiã ſegregat oues ab edis oĩm merita 1 8
merita diſcernedo et põit bonos ad dextrã dã
do eis Sgtiazʒ ꝗᷓ eſt arꝛa głe et p oppoſitu males
ad ſiniſtrã arꝛã głe denegãdo et ſic dicit bonis
BDoſſidete patu vob regnũ bᷣm qð ðꝛ lu·xvij
Resgnũ dei eſt intra vos· Eſurun in mẽbꝛis
meis deſiderãtibo eukariſtiã. et dediſtis mihi
vos ſacerdotes bñ miniſtrado· ſitun potũ ſa
pietie ſalutaris: et dediſtis mihi bibẽᷣ vos do
ctoꝛes ⁊ pdicatoꝛes eccie hoſpes era exdu⸗
ſus a cõttate ecckie · et collegiſtis me vos pij
iudices abſoluẽtes me· nudus opimento vtu
tum. et opuiſtis me reducẽdo me ad vᷣtutis
bonũ. inſemꝰ imſirmitate paſſonis moꝛdina

te· et viſitaſtis me /ſuppoꝛtando caritatĩe· in

carcẽ erã ligatꝰ pꝛaua ↄſuetudme. et veniſlis
ad meſoluendũ a tali ligamine· Scontrario
vo diẽ mabk · Rſuriui et ñ dediſtis mihi mãduca
re ⁊c expoſitio patʒ ex dictis per negatõnem
collatõnis dictoꝝ bñſicioꝝ et ſicut ferẽtes di
gni ſunt pmiatõneita denegãtes et dare potẽ
teſ punitõne ideo conclud m ſine t ibũt hi
in ſupphcium ꝛc RK. XVII.
. Tfactum eſt ⁊c. Sequitur. Scitiſ
gquia poſt biduum paſcha fiet 2c
rräMoꝛakr exponẽdo chꝛiſtus poſt bi
Duuũ moꝛtis ſue die tercia enſijt ad
Słam coꝛpoꝛis:⁊ nos eiꝰ membꝛa poſt biduuʒ
⁊feſſionis et ſatiſ factõnis trãſimꝰ ad głam pa
tris · Tunc agregati ſunt ⁊c· Sequit᷑· Dice⸗
bant aũt nõ in die ſeſto ⁊c Sicberetiti de pꝛro

.
dſtoõne verbi dei trackant in occultis timentes
contra ſe ſieri tumultũ a chꝛiſtianis acceſſit d
euʒ młr c]·conꝝ· x· ðꝛ caput chꝛiſti deꝰ itaq;
chꝛiſti caput vngit qui ad honoꝛem dei omma
opera ſua lſacit· m illud. con x. O mia in ghaz
dei lacite · Vdentes aut diſeipłi indignati ſüt ·
C per hoc dengnãt᷑ detractoꝛes bonoꝝ ope⸗
ra denigrates · Tunc abijt vnꝰ · per iſ tũ ſigſi ·
cat᷑ bereſarcha qui vbum dei ꝓmittit tradere
in zdaui. Pꝛima auᷣt die aʒimoꝝ ⁊c Sequit᷑
Tepus meu ꝗpe eſt apud te facio paſcha ⁊c
per hoc aũt ꝙ chꝛiſtꝰ moꝛti ꝗpinquus nõ ſolu
agnũ typicu· h etiã coꝛpꝰ ſuu ven ſacrametałr
cu apłis mãducauit · ondit ꝙ quilbet chꝛiſ tianꝰ
pericłho moꝛtis immmente debʒ ſi põt ſacramẽ
taliter cõicare: ⁊ ſi nõ poteſt cõtet ſaltẽ fide· Im
vbum augu. Orede et maducaſti. Veſpere ãůt
facto · Dequi?· Et edentibus illis dixit amen
dico vobis q vn? veſtru me traditur? eſt per
boc ꝙ in cena pnñtiam ꝓditoꝛis denũciauit h gfi
cauit ꝙ ꝓditõnes innocentiuũ frequeni fuunt in
Zuiuijs ··per venenũ· Cenantib autẽ illis acce
pit eſus panez c Kug?:De vno pane petꝛꝰ?
accepit ⁊ indas h petrꝰ ad vitaʒ iudas ad moꝛ
tẽ.· St accipiens calicem⁊c] ad ſigniſicanduʒ
perfectam anime refec tionem ſicut ex cibo et
potu ſit pfecta coꝛpoꝛis reſectio:ſeparatim tñ
ſecit coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis cõſecrationẽ· q; ſan⸗
guis euis erat in cruce a coꝛpe ſepandus· Et
himno dicto τπ merito de tanto Zuiuio gre
reddende erãt deo · Tunc diyit illis ieſus oẽs
vos ſcandalũ patieni c· Remigiꝰ· Quod ille
pᷣdixit pᷣuidendo · ipſe denegat amado vbumo
raliter inſtruimur vt quantũ ↄſidimꝰ de ſidei
feruoꝛe:tin timeamus de humana fragilitate
videt᷑ tñ petrꝰ accuſabił ·qꝛ ꝛtradixit et qmiam
alijs ſe pꝛepoſuit · d· et ſi omes ſcandaliati ſue
rint c et tercio qi totũ ſibi attribuit:ſꝙ eet
ſoꝛtiter pſeueraturus· vt hoc igit᷑ in eo ſanaret
pmit ſeri caſu eius nõ impellens ad negãdu
ht eü ſibi deſeres et humanã naturã de fragilita-
te uincens· Tunc venit ieſus cũ illis in villã
que ðꝛ gethſemani ⁊c· q̃ interpᷣtat᷑ vallis pin⸗
SgZuedims. Remigiꝰ.· Pulcrxre appꝛopinquãs paſ⸗
ſioni in valle pnguedinis oꝛaſſe ðꝛ vt demon⸗
ſtraret·ꝙ ꝓ valle huilitatis et pinguedmẽ cari⸗
tatis moꝛtẽ ꝓ nobis ſuſcepit· Moꝛaliter etiam
nos mſtruxit vt nõ geſtemꝰ coꝛ aridũ a pĩigue
dme caritatis·. Sedete hic donec vadam illuc
et oꝛeʒ · Quiß. ¶õſuetudo illi erat ſine dilcipułk
oꝛare.̃ aut faciebat erudiens nos in oꝛõnibus
quiete Atituere et ſoltudinẽ q̃rere· Tranſeat
a me calix iſte ·lilariꝰ. Dro bis oꝛat qui poſt
ſe paſſuri erãt·d·. traſeat a me caux iſte /i· quõ
a mie bibit· ita ab eis bibat᷑ ſine difri dentia ſpei
metuq; moꝛts Verũtñ nõ ſicut ego volo ⁊c
Leo papa:Mec vox om̃es ſideles mitruxit oeſ

cõſeſſoꝛes accendit omes martires coꝛonauit·
nã mudi odia temptationũ turbines. pſecuto
res · erꝛoꝛeſq̃s poſſet ſupare nin chꝛiſtꝰ in o=bo
et ꝓomnibus patri diceret. ſat voluntas tua-
Spũus quide ꝓmptus eſt c -hlarius Itaq;
qntu de ardoꝛe ſidei confidimus tiñ de carnis
fragilitate tĩeamꝰ· Ecce appꝛopiqᷓ̃t hoꝛa ⁊ ſliꝰ
bhomiĩs tradet᷑ in manib peccatoꝝ cc· Onge·
Sed et nunc in manꝰ peccatoꝝ ieſus tradit᷑ qn
bi q̃ vdent᷑ in chꝛiſtũ credere hñt eũ in maniv
ſuis cũ ſint pẽtoꝛes iꝙ̊ et q̃tienſcunq; iuſtꝰ hñs
in ſe ieſuʒz in ptate tradit᷑ peccatoꝝ· Quecuq;
oſculatus fuůo ⁊c Miero. Dic ſacerdos dic cle⸗
rice quo eiſdẽ labijs deoſcularis hiuũ vᷣgims q̊⸗
bus doſcultꝰ es hiã meretricis:o mda·oſcuio h
bũ homiĩs tradis. St ecce vnꝰ ⁊cc· Sequit᷑. ⁊1 p/
cuties ſeruũ pᷣncipis ſacerdotũ c·heꝛo· Do
pulus iudeoꝝ ſeruꝰ fact? eſt impietatis ⁊ ðduo
ratõiſ ſacerdotũ · dextraq; pdidit auriculã · vt li⸗
tere veritatẽ audiat in ſiniſtra·. Conuerte gla
diu tuũ in locũ ſuũ cτ Rabanuſ.· Opoꝛtuit vt
actoꝛ gre hdeles patientiã ſuo docèt exeplo ·
potius ad ſuſtinendu aduerſa ſoꝛtii inſtrueret
q́ʒ ad vindicãdũ ꝓuocaret · Tüuc diſcipłi oms
relicto eo fugerut · ſicut p̃dixerat eos ſcãdalũ
paſſuros. Mic dixit poſſum deſtruẽ templum
ði ⁊c · Hnero. Ealſus teſtis eſt qui nõ eodẽ ſen
ſu dic ta ꝓponit. Saluatoe dixerat ſoluite tẽplũ
hoc· Iti 2mutãt et aiunt· Poſſuʒ deſtruere te
plũ dei · Ite dyerat ⁊ excitabo illud qð eſt viune
tis coꝛpis 1 nõ lapidei Jeſus àt tacebat ·Au:·
gu Ex boc ãt loco diſcimꝰcalumantiu ⁊ fłonꝝ
teſtin voces vt nec rnſione dignas habeamus
maxime vbi mai eſt hbere woꝛtiterq; ſuſtinẽ q̃;
defendere ſine vllo ꝓfectu · Tunc expuerunt
in faciẽ eius Augꝰ. DPer hoc ſigſicauit eoſ qui
pñtiam Ztie eius reſpuũt·⁊ tanqʒ collaphis eũ
cedunt qui ei ſuos honoꝛes p̃ferunt ⁊ palmas
in faciẽ euis dant qui ſupbia cecati eũ nõ veniſ
ſe affmãt· At ille negauit coꝛã omnibus ꝛc
Rabanꝰ. In hac aut negatõne petri diſcimꝰnõ
ſolũ negare chꝛiſtũ qui dicit en chꝛiſtũ nõ eſſe
ſͦ qui cuũ ſit ſe negat eſſe chꝛiſtianum.
Ane autem facto ꝛc Sequitur
Tunc videns ſudas quod dam⸗
natus eſſet· c. Ong· Si aut locuʒ
penitentie reqiuſſſet. 1 tempus pe
uitentie obleruaſſet foꝛntan mueniſſet eũ qᷓ diẽ
nolo moꝛtẽ peccatoꝛis h magis vt cõuertat᷑ et
vuiat ·. Emerunt ex illis agru higuli in ſepultu
tà pegrinon ·. Aug? pegrinis mqʒ q̊ ſine do
mo:patria et toto oꝛbe exules iactant᷑ veq̃es

cheiſti ſangume ꝓuidet· Iſtos aut pegrinos di

cimus eſſe deuotiſſimos xpᷣianos·ꝗqᷓ renuciates
ſeculo et nibil poſſidentes in mundo in cheiſi
ſanguine requieſcũt: Teſus aut ſtetit an pñde

—

mn

1·Sequit St nõ reſpõdit ei ad vllũ verbũ·
rõ dicta eſt capło pᷣcedente ſcdðᷣm augꝰ.ero ·
Vel ideo nibil rndit ne crimen dilues dimitte⸗
ret᷑ a pide ⁊ crucis vtilitaſ differꝛet· DPꝛĩcipeſ

aut ſacerdotũ et ſemoꝛes pſuaſerunt ppłis ⁊c]

Quꝛig.dſt et nunc vddere quomõ ꝓpppus uudeo⸗
rũ a ſenioꝛbo ſuis:⁊ uda ce culture doctoꝛbo
ſuadet · ⁊ excitat᷑ aduerſus ieſum vt pdant eum
hodie in locis pluribo ſit idẽ aduerſus mebꝛa
eiꝰ. Innocens ego ſum a ſanguine iuſti huiꝰ
Heo papa· Sxceſſit & pilati culpa facin udeoꝝn

Eꝙ nec pſe euaſit reatu qui reliquit pm iudiciun

Im crimẽ tranſijt alienum · Tunc dimiſt eis
barrabã ⁊c]· Milarius In quo archanu inſideli
tatis ſuture ondit ſ.antichꝛiſtũ· chriſto pferen
dů · Tunc milites pᷣndis ſuſcipietes ijeſum ⁊ c
Criſo· Que igit᷑ erit nobis cura de ceio:ſi ↄtu⸗/
melias ab aliquo patiamur poſtq̊ʒ chaiſtꝰ hec
paſſus eſt:etem̃ qð ſiebat in chriſto vltimꝰ con
tumelie termm erat nec vna pticu la tantũ h
vmiuerſum coꝛpus patiebat᷑ iunrias caput p con
ronã ⁊ arundinẽ ⁊ collaphas:facies qꝛ cõſpue:
bant᷑ gene ⁊H alapis cedebant᷑ coꝛpus totu per
flagella denudatu et circudationẽ clamidis ad
ſictã adoꝛationẽ· manꝰ p arundineʒ quã dede⸗
runt ei ꝓ ſcęptro ac ſi timerẽt ne ptermitteret
aliquid guiſſime pſumptõnis.· Moꝛalit᷑. R abaꝰ
Qaput chꝛiſti deus:igit᷑ calamo chaiſti caput p
cutiunt qui duiimtati eius ↄtradicetes erꝛoꝛe
ſuuʒ autoꝛitate ſacre ſcripture que calamo ſcri⸗
bit᷑ fir mare conant᷑ ſpuut in faciem eius qui pͤ
ſentiã Itie ſue vbis execrandis reſpuũt et deu
in aarne veniſſe dene gat falſo aut illu adoꝛant
qui eũ credũt ̊ puerſs actibus deſpicumt. St
duxerunt eu vt crucihgeret᷑ extra ciutate vt
p boc onderet᷑ ꝙ ꝓ totiꝰ mudi ſalute patiebat᷑.
hebᷣ xiij Teſus vt ſanctiſcaret pyłm ſuu extra
poeta palſſus eſt· Exeuntes aut iuenerut hbo
mmẽ cyreneu ꝛc ¶hero· Miſticecrucem ſuſci
puunt natõnes: et pegrinus obediens poꝛtat
ignomimãa ſaluatoꝛis· Et dederũut ei bibe vmüũ
cum felle mixtũ ⁊c]hoc moꝛaliter faciut qᷓ me⸗
bꝛa eius amaritudimbaffligunt · Diuiſerut
velſtimeta eius ⁊c hoc nequiter attemptãt qui
eccias ſpoliant. Lunc cruciſixi ſunt cum eo ⁊c

Remigiꝰ. Der iſtos duos latrones deſgnant

omes qui artõꝛis vite ↄ⁊tinentiã appꝛehendũt ·
quicunq; em mtentõne placendi deo hoc faciut
deſignant᷑ pullum qui a dextris chꝛiſti crucifixꝰ
eſt· qui vo ꝓ appetitu laudis humãevel aliqua
minus digna mtentõne p illum qui a ſiniſtris
Pꝛetereutes autẽ blaſſemabãt ⁊c]¶· Sic ⁊ mõ
qui ma pᷣtergrediunt᷑ iuſticie nõ ceſſant ipſum
blaſfemare· Si ſlius dei es deſcende ð cruce
Rabanꝰ. i aut tunc de cruce deſcenderet vtu⸗
tem patientie non demonſtraret h expectauit
paululũ·ixriſonẽ ſuſtmuit:⁊ qui de crucedeſce⸗

dere noluit de ſepulcro refurrexit · R ſexta ãt
hoꝛa c] Qaig Sicut moyle extendẽte manꝰ
m celuũ ſacte ſunt tenebꝛe ſup egiptios ſic? xpoOo
hoꝛa vjmanꝰ extendente in cruce ad celuz ſup

2

Ppłm qui clamauerat cruciſige eũ facte ſunt te

nebꝛe · om̃i lumme puati ſunt in ſignu ſutura
rũ tenebꝛaꝝ que appꝛehenſure erãt iudaicã gẽ·
tem. Deus me vt qd dereliquiſti me ·¶loſa
Subtraxit ꝓtectionẽe ſ̊ nõ ſoluit vnioneʒ. Dic

martires in manib carniſicũ dereliquit· quos
tñ caritate hrmiſſima ſibi umxit· Teſus aut cla⸗
manſ voce magna emiſit ſpum oñndenſ ex caa
moꝛe ſupnaturali ꝙ ex mayrima caritate tradi
dit noſtre lalutis Pcium. Et ecce velum teẽpli

ſciſſuʒ eſt c] dei templũ e ſidelis aĩa coꝝ nj ·
Templũ dei ſem eſt qð eſtis vos. Quius veluz
ſcindit᷑ qñ velamen ypocrip diſſipatterra mo:⸗
uet᷑qn terrenũ deſideriũ in amoꝛẽ celeſtiu cõo⸗
miutal? et petre ſcindunt᷑ qñ duricia coꝛdis per
pietatẽ emolli/ et moꝛtui reſurgut qn ſomnꝰ
pigricie ad boni opis exercitiũ excitat· Quʒ ſe
ro factũ eſſet ⁊cſequit᷑ et petijt coꝛpꝰ ꝛeſu ·
xlle coꝛpus dñ poſtulat qᷓ ꝓ digna receptõne
eukariſtie deu ſuppłr exoꝛat et muoluit ſyndo
ne munda: qñ recipit mẽte pura.⁊ ponit mn mo
numẽto nouo:um coꝛde p gratiã renouato:et

aduoluit ſaxum magnũ ad oſtium qᷓndo ponit

diligens obſtaculum contra peccati reciduiuʒ·
et muheres ſedent contra ſepulcꝝ cum amnime
deuote conſderant paſſiomis chriſti miſteriuz
Altera autem die ·Sequitur · Tube ergo cu

ſtodiri ſepulcꝝ c Notandũ ꝙ volentes im.

pedire dumaã pꝛouidentiam contra ſuam intẽ⸗
tionẽ ꝓmouent illam· Sicut fratres oſeph vẽ⸗
diderunt ipſum ne adoꝛarent eum et per H̊ cõ⸗
pulſi ſunt eum adoꝛare ſcdum oꝛdinem pꝛoui⸗
dentie diume · Sic pꝛincipes iudeoꝝ volentes
impedire celebꝛitatem nommis chꝛiſti fuerunt
valde diligentes de cuſtodia ſepulcri et p hoc
celebꝛata eſt fa ma de veritate ſue reſurꝛectio⸗

nis et per conſequens ſui nommis· et erit no

uſſimus erꝛoꝛ peioꝛ pꝛioꝛe veritate ĩgnoꝛan
ter dixerunt · licut et cayphas:nam erroꝛ eoruʒ
quo mulites pecunia coꝛrupunt vt ſuratũ cor⸗
pus chriſti mentirent᷑ peior ſuit erroẽ quo pe
tiuerunt cuſtodiaʒ ſepulcri ne diſcipul corpuſ

chriſti furarent· QA. XX VIII.

Eſpere auteʒ ſabbati Sequitur
St ecce terre motus xc. R
Beda terremotus reſurgente
Dommo ſiut et ipſo moriete in cru
ce factus eſt magnus.hgniſcat terrena prius
corda ꝑ ſidem paſſionis ac reſurrectõnis eius
ad penitentiaʒ concutiendo ſalubꝛi pauoꝛe cõ
mota. Angelꝰ em̃ dommi deſcendit de celo .
Angelus iſte lgniſcat bonum pꝛelatum de q̊
dicit malach· ij angelus dommi exercituũ eſt ·

8

d

qui deſcendit de altitudine ntemplationis di
uine · ꝗpter releuationem neceſſitatis frateꝛne ·

et reuoluit lapidem· impedimentum tolles
accedẽdi ad chꝛ ſti monumentum · quia monet

mentes ſubditoꝝ ad conſideꝛationem moꝛtis
chaſti ꝓ cõpaſſionem et reſurꝛec tõnis euuis p
celeſtiuz amoꝛem· Aſpectꝰ eus ſicut fulgur/
nam obſtinatos terret et veſtim eta eius ſic

nix q; pemtẽtes demulcet · in ſignũ huius ſub

ditur · timoꝛe autẽ eius exterriti ſunt cuſto

des ⁊ mulieribus dixit · Nolite timere vos Ve
nite 1 vdete locuz c P diligentẽ meditatõz

pꝛedictoꝝ· Et cito euntes id eſt alios indu

centes ad himile bonuũ pꝛecedet vos in gali:
leam c]· que tranſimgratio interp̃tatur: quia
chꝛiſtus tranſingrans ad celeſtia pceſſit ad p̃⸗
parandum electis ſius loca· ibi eu videbitis
facie ad faciẽ in gloꝛia Et occurꝛit illis ieſus

Rabanus· Deꝛ hoc oſtendit ommbus iter vir
tutum mchoantibus vt ad ſalutem perpetuaʒ

peruenire queant adiuuando ſe occurꝛẽᷣ De

derunt nuilitibus pecuniaʒ hhlarius Cmi

tur ergo reſurꝛectõnis ſilentium et ſurti me⸗

datium argento· quia bonoꝛe ſeculi qui in pe
cunia eſt cupiditate chꝛiſti gloꝛia denegat᷑·

Item iſtis iudeis ſimiles ſunt qui cuz magnis

ſumptibus laboꝛibus conantur ad ſubuerſo

nez veritatis in ſpeculabilibus vel agibilibus ·
cuiuſmodi ſũt aduocati doloſi et doctoꝛes glo

rioſ et iln qui eos ad hoc inducunt Vndeciz
Diſcipul abierunt in galleam m montem c-

Rabanus. In monte quideʒ apparuit eis dñs
vt ſigniſcaret ꝙ coꝛpus quod de cõmuni ge⸗
neris humani terꝛa naſcendo ſuſceperat· jam ſu
per omĩa terꝛena ſubleuabat · vt admoneret ſi

deles ſi illic celltudimem reſurꝛec tõnis euis cu

piunt videre · hic ab infimis voluptatibus ſtu
deant ad ſuperna deſderia tranſire · Luntes

ergo docete omnes gentes baptiſantes c.

ex hoc patet ꝙ pꝛedicatoꝛes euangelj debent

omnibus magis et paruis ſine acceptõne p
dicare et miiſtrare ſacramenta ſecunduʒ gra
tiam et poteſtatem immediate a dommo vel

per mimiſtros ſuos ſibi datam· quibus pꝛomit

titur aſſiſtentia domini cum dicitur. Et ecce

vobiſcum ſum ⁊c] ſcilicet dirigendo ſermonez
ad ſalutez audientin ⁊ meritu veſtrũ ⸗

Explicit matheus euangehita

—

t

ptum eſt m eſala ꝛc

gelum a verbis pꝛophe⸗

— gebj ſermonem inci⸗
pere a ſacra ſcriptura debere non a poeticis

verbis aut philoſophicis demonſtrauit. Euit

johannes in deſerto c · Mieromimus- Veſtis

autem iohannis· cibus et potus auſteram vꝛ
tam pꝛedicantiuz dengnat . Veniet foꝛtioꝛ me
poſt me ꝛc per hoc auteʒ oſtendit iohannes

ꝙ pꝛedicatoꝛ veritatis ſe iactare non debet

ſed magis alios veraciter tamen commenda

re. Venit ieſus a naʒareth· xc ſcilcet vt bapti
ſmum iohannis et eius doctrinam appꝛoba

ret in hoc dans exemplum maioꝛibus vt ap
pꝛobent bona opera ſubditoꝛum·. St ſtatim a

ſcendens de aqua vwit celos apertos c Der

boc deſignatum fuit ꝙ baptiſatus baptiſmo
chꝛiſti recipit ſpiritum ſanctum et efficitur dei
filius adoptuius· St ſtatim ſpiritus expulit
eum in deſertuz c· Der hoc mſinuatur ꝙ illi
qui ſunt dei hilij adoptiui ſequuntur inſtinctu

ſpirituſſancti· Romooctauo· Qui ſpiritu dei

aguntur hi niij dei ſunt. Sratq; cũ beſtijs ſczʒ
paciſice· et angel mĩſtrabant ei· Per hoc mo
raliter infnuatur ꝙ in quoꝛum ſenſualitas ſbᷣ
ratione paciſice tenetur per angeloꝛum miſte
rium ad celeſtia tranſ ferentur · Venit ieſus in
galileam pꝛedicans c]· Per boc inſinuans ꝙꝙ
pꝛedicatoꝛ euangelij pꝛius debet tranſmigra
re de carnahbus ad ſprritualia ⁊ de terꝛenis ad
meditandum celeſtia quia galilea tranſuigra
tio interpꝛetatur Et pꝛeteriens ſecus marxe
gallee vidit ſymonem et andꝛeam c.]· Per
boc autem ꝙ petrus et andꝛeas relictis retibo
et ꝛacobus et ohannes relicto patre vocan:
tem dominum ſtatim ſecuti ſunt nobis oſten
ditur ꝙ non cupiditas tempoꝛahs. nec affectõ
carnaliſ retrabere nos debent a ſequela chꝛi
ſti · et ſtupebant in doctrina eius erat enim
docens quaſ poteſtatem babens pid eſt ſuam
doctrinam confirmans operibus miraculoꝛũ
St non ſicut ſeribe qui ſuam doctrinam af
rmabant iactantia verboꝛum · per hoc olten
ditur ꝙ pꝛedicatoꝛ euangelij nõ debet doctri
nam ſuam oſtentare verboꝛum affluentia ſed
eam firmare per opera ſancta. SEt erat in ſina

goga eoꝛum homo in ſpiritu immũdo p quẽ

hgncat᷑ homo pollutus carnis vicio· de ̊ dicit ·

Incipit marcus euangeliſi

Sim euangeln eſu

Per hoc ꝙ marcus euen

ticis inchoauit · pꝛedicatoꝛ?⸗

——

4
4

ſen

an
tox
n⸗
i⸗
ut
s
nn
me
nes

b
rip
im

ſino
rde
lit
pil
ehu

4

eno
oſb
ſſte
En
vg

tre

et dilcerpens eum c1 quia vicium carnale n
curatur mii carnis affuctione · vt p que peccat
quis per H̊ et toꝛqueatur · Decũbebat aut ſo⸗
crus ſimonis febꝛicitãs p quã ſigmiſcatur mu
lier caloꝛe luxurie laboꝛans que manu eiꝰ aſpꝛe
henſa ſanatur · quia talis mulier eius vepꝛeſſa li
bertate curat᷑· Ccci · xxvj In ia non aduerten:⸗
te ſe irma cuſtodiam· Veſpere aũt ſacto cum
occidiſſet ſol afferebant ad eu omnes male habẽ
tes · c Beda Wiſtice ſolis occubitꝰ paſſionẽ
moꝛtemq; ſigſicat ilius qui dicit q;diu ſum in
mundo lux ſum mudi et ſole occidente plures
q; ante demomiaci et egroti ſanant᷑q; qui tpali
ter in carne viuens paucos iudeoꝝ docuit om
mbus p oꝛbẽ gentibo fidei ſalutiſq; dona trãl⸗
mittit · et nõ ſinebat ea loqui æc· theophilus
in hoc docens nos nõ credere demonib etiam
ſi vera dicãt q ſi anquos credẽtes ſibi ĩuenerĩt
veritatibus mẽdacia miſcent. Vnde in collatõe
moyſi abbatis dici᷑ qdã anachoꝛita deceptus
ſuit a demone in angelũ lucis ſe tranſ foꝛmãte
qui poſt plura vera que ſibi dixerat piecit ſep
ſum m puteum ad eius verbu. na ei dyxit ꝙ tati
meriti erat apud deum ꝙ ex H̊ nullũ pateretur
malu qð ſuit falſum · nã ex ̊ letali ſuit vulnera

tus et cito pꝰmoꝛtuꝰ. Et diluculo valde ſurgeſ

abijt in deſertü locum ibiq; oꝛabat · p boc oſtẽ
dens ꝙ pᷣdicatoꝛ euãgelij redire debzʒ ad oꝛõis
ſecretu · vt ibi hauriat qð poſtea ppłis effundat
deo ſequi eamus in ꝓximos vicos et ciuita⸗
tes vt ibi pꝛedicẽ ꝛc· et venit ad eũ lepſus ꝛc.

p lepꝛam que moꝛbo eſt cõtagioſus oꝛigmalis

culpa ſigſicat᷑·q p carnalem generatione ad po
ſteros derinat᷑ ꝗᷓ manu chꝛiſti tactꝰ ſanat· q; v⸗
tute eius p baptiſmum emundat᷑ p oblationeʒ

aut muneris et diuulgatõem opis ſigniſicat᷑ ꝙ

baptiſatus tenet᷑ deo ndeliter ſeruire et eum in
giter collaudare· R.. It.
ri. Titeruz intrauit m capharnauʒ
ſequit᷑ et venerũt ad eum ferentes
paliticu p quẽ ſigſicat᷑ turpi marcẽs
ocio· lectm quo iacet eſt pꝛaua ſuetudo:poꝛ
tatoꝛes eius vt ſanet᷑ a chꝛiſto · ſunt q̃ttuoꝛ ſue
ſalutis ꝓcuratoꝛes ·ſ monens ſecrete · pꝛedicãs
publice · oꝛans ꝓ eo et mnuitans exẽplo ·et ſic añ
deũ locatur et dictoꝝ meritis ſi tñ obicem nõ

ponat ſ̊ magis ↄſenſum ſanat · et tollit lectum

male cõſuetudinis pe ercitium boni opis ⁊ ſic

peedens de vᷣtute ſn virtutem vadit ad domũ

ſuam celeſtẽ illi vero qᷓ inde murmurãt ſigniſi
cant demones q ĩde valde dolet · cũ pᷣteriret
vꝛdit leui alphei ſedentem ad theloneũ W. ibi
ſedent aliqui cupiditate lucri pꝑ artẽ campſoꝛiaʒ

et aliqᷓ pꝑ arteʒ deceptoꝛiã in ludo taxilloꝝ· ⁊ alr

quãdo tales vocant᷑ a dño nõ ſolum ad peniten

tiam agendũ ß etiã ad p̃dicadũ ſiẽ hic vocauit

matheum et cu talib voluit diſcumbere . oſten

tt

dens ꝙ nullus debet eos deſpicere ĩgnoꝛãs òðᷣ
deus de ipſis diſpoſuit oꝛdmare · Rt erãt dilci
puli iohannis et phariſei ieumãates ꝛc· p itos
aũt qᷓ apter ſuuʒ ieiuniũ ſe diſeipulis chꝛiſti pꝛe

ferebãt hgſicat᷑ ypocrite ꝗpt᷑ aparetià ſue religi
oſitatis anos ↄtemnentes · di llud luce xvn ·
Non ſuʒ ſicut ceteri hominũ raptoꝛes adulteri

Xc ſequit᷑ ibið Teumo bis in ſabbato ⁊c· St ſa

ctum eſt iterũ · cum dñs ſabbatis abularet p ſa
ta ⁊c · p ſata ſigſicant᷑ ſacri lbꝛi in qᷣbus ſunt ſe

mina verbi dei; LNuce vnj Semen elt verbũ ði
Jgitur pꝑ ſata diſcipuli cum chꝛiſto ambulãt cuʒ

ſacras ſcripturas duote ſtudẽt et hoc ſit ſabbis

quia ſtudium h̊ q̃eteʒ exigit metis· Spicas ãt
euellüt cũ ibꝛdẽ vite panem mnueniüũt · ſed tunc
manducant cũ ſibi p impletõeʒ opis incoꝛpant
et hec refectõ a malignantib reꝓbat᷑ ſed achn
ſto vaciter agpbał QA. 1

—— —

bens manum arwdam 2c Der
mMmanuz que eſt oꝛganum oꝛganoden
vt dicik tercõ de aĩa Zuenienter intelligit opuſ

meritoꝛiumet ideo manus eſt arida·q eſt ad
opus inualida ſed cum ad v̈buʒ xpi ſurgit p g

tiam tũc manum extendit ad ſanctã opationeʒ

Sxeütes ãt phariſei ſtatĩ cũ herodianis ꝛc· P
phariſeos q̃ diuſ interpᷣtant᷑ diſcoli qᷓ diſenno
nes faciunt ſignificant᷑ ꝓ herodianos aut ſupbi

q gloꝛioſ in pellibus mnterpᷣtant᷑ iſti vero cõſi
lium faciunt 2tra l'eſum q̃ cum hum libet ca
ritatem habentibo 2moꝛatur et ideo recedi tab
eis ſe elongando et humiles euz ſequüutur et a
deo ſalutem 2ſequunt᷑ et aſcendens in monte
vocauit ad ſe quos voluit ⁊c · ꝓp hoc aũt ꝙ apo
ſtolos inſtituit in monte ſigſicauit ꝙ epiſcopi qᷓ
ſunt apoſtoloꝝ ſucceſſoꝛes m ſuperioꝛi gdu ſut
eccleſe vñ dicunt᷑ ab epi qð eſt ſupꝛa et ſcopos
intencio q; ſupꝛa gregem dnicũ debet itende
vt eum dirigere valeant ad ſupna· ⁊ fecit vt el
ſent duodecim. lad ſigniſcandu ꝙ qhbet eon p
quattuor ptes ſue dyoceſis ſdem trinitatis de
bet p̃dicare duodecl ein conſurgũt ex ductu qᷓ
ternarijper ternariũ et dedet uls poteſtatem
curãdi infirmtates peccatoꝝ ⁊ eijciẽdi demo
ma · id eſt excõicandi ſuperbos et rebelles ð ec
cleſa: et Zuenit iterũ turba vt nõ poſſent neq;
panem mãducare · hoc eſt contra illos ꝗᷓ dimit
tunt opus pꝛedicatõis ꝗpter ſaturitate 2melſti
onis · St cum audiſſent diſcipuli ſui exierunt te
nere eum vc· Smllit illi qᷓ ſunt feruidi ad ſeqñ
dum chꝛiſtũ a mudanis hommib inſani repu
tant et ab eis qntũ poſſunt retmet᷑ qͥmõ põt
ſathanas ſathanã eijcere · hoc aut moꝛaliter ſit
quãdo viciũ vnum aliud expellit vt ꝓdigalitaſ
auariciã vel econtrario. St ſi regnuʒ in ſe diui
dak ꝛc regnum anime dnudit᷑ · qñ ſenſualitan

T introiuſt ieſus iterum mm ſn·
nagogam et erat ib bomo ba

—
————

Marẽ

rationi contraria?᷑ Et ſi domus ſuper ſeipſam
diſpertiaturac hoc ↄtingit quando in eodem
homme habitus malus ad aliq̃d declmat cui cõö
ſcientia recalcitrat· Nemo põt vaſa ſoꝛtiſ diri
pere ] IHſte fortis eſt ſomes qui foꝛtiter mnclinat
ad malũ·ſ̊ ꝓ rationẽ foꝛtiter alligat᷑ qñ virtutiſ

habitus m iraſdbili cõcupiſcibili p bonũ exer

citium firmat᷑ et tunc eius vaſa id eſt opa diſſi⸗
panturxr · St veniüt mater ei? et fratres ſtantes

c]Rpi mater et eunꝰ fratres poſſunt diei ſina⸗

gSosa et iudei q̃ foꝛis ſtare dicunt᷑ xpᷣo pᷣdicãte ·

quia gentibo chꝛiſto credentibe ſinagoga cũ iu⸗
deis extra fidem manſit pꝛo maioꝛi parte
K. 1111

mare ⁊c · ſequitur dece exijt ſe:
H mnans ⁊c Sicut docet quis vbo
ſic etiam exomplo Math·xiij parabolã iſtam ex
poſiũ de vbo doctrine· Mic autẽ exponi poteſt
de exemplo vite · qd ſemen dei poteſt · Videtes
aut exemplu h̊ ſemen recipiunt. h diuerſmode
nam aliqᷓ ſunt demonu ſuggeſtiõibo peruij qᷓ⸗
rapiunt ſemen illud ſigſicati per volucres P lu:
perbiam alta petẽtes /liq̃ vero ſunt m malicia

indurati ſicut petra· apter qð ſemẽ in eis nõ fa .
cit fructum · Alqui vo ſunt ſicut ſpine pungiti
et maledici · ꝓpt qð ex bono exẽplo ñ ꝓñciũt·

magis denciunt attribuẽtes illð ppocriſi. Aliqᷓ
vero ſunt bone voluntatis ⁊ deuotõis ⁊ iſti ꝓ
ſiciunt inde diuerſig tñ gradib ſcðᷣm Ftiam a

domino ſibi data· Sic eſt regnũ dei quęaadmo

duz ſi homo iaciat ſementẽ in terꝛa . Cres:

Qum deſideria bona cipimus ſemen in terꝛa
lactamꝰ cum opari recta meipim her ba ſumꝰ

cũad ꝓfectũ boni creſcimꝰ ad ſpicã peruenimꝰ
cum in eiſdeʒ opatioms pfectõe ſolidamur iã

plenum frumentuũ min ſpica ꝓferimꝰ. Miſſio vo
falcis temp eſt bone moꝛtis. Qui aſſimilabiꝰ
regnu dei . Sequit Sicut Inu ſinapis qð cum
ſemmatũü eſt ⁊c SZemmatõ eſt bom qvoſiti con
ceptio ꝓfect ſeminis incipit a timoꝛe qui pᷣnei
mmimu inter ſeptem

pum eſt lapientie et eſt
ſpirituſſancti dona ſed ſit magnu ĩtroducta ca

vitate q̃ maioꝛ eſt omnib virtutib. ·. Qoꝝ xiij·

et ſacit ramos per actus caritatis diſtincos· ĩ
quibo aues celii· Otemplatiui reqiueſcũt · Zt fa
cta eſt ꝓcella mag ⁊?c Nauis quã chꝛiſt⸗ ing⸗
ditur eſt anima iuſti·ꝗqᷓ ab eo per gtiã inbabita

tur · Procella vo ſurges eſt tribulatõ · qᷓ freqn⸗

ter inſurgit pie viuentib in ehꝛiſto · ſed cheiſtuſ
doꝛnnt cu talia pmittit· ſeõm vulgare dickuʒ. h
excitat᷑ cũ oꝛatõ patietis exaudit᷑ ⁊ fit trãquilli
tasg exteriꝰ cu perſecutõ ceſſat · vel interius quã⸗
do deus ſultinenti patietiã bonã pᷣſtat. et ᷣ trã

quillitas melioꝛ eſt q; pᷣmaſẽ dictuũ fuit paulo

) Con xij⸗ Sufficit n bi Ztia mea · Propt quod
ſubiunxit Libenter igit᷑ gloꝛabo⸗ in mfirmita⸗

iterum cepit ſeſus docere ad

tib meis · vt inhĩtet in me virtus chꝛiſti ·

De monumentis c Per iſtũ de

momacum dya bolus ſigſicat᷑ qui in monumen

tis et m montibo. m fedis ⁊ ſuperbis bominb⸗
habitat et cidit ſe lapidibus id eſt hommdwi

ſide tabinbus quos acriter teptat. Sʒ 2cidit nã

ab eis deuincit. Nomẽ eiꝰ legio q; multig ĩ ma⸗
lum ſociatur · SRius aut electio per xpᷣm ſigfica⸗
uit demonũ multitudmẽ deuincẽda p ipſu.·

aũt demões eiecti poꝛcos ĩtrauerũt· ſigſcat i
trant ducentes vitã poꝛcinã et eos p̃cipitant in

gehennã St venit qudã de archiſinagogis

per quẽ intellgi põt vnꝰ de ſacerdotibo curatiſ

qui ſi habeat aliquã pſonã in ꝑiculo moꝛtis ſpũ
alis cui nõ poteſt aut neſcit ſuccurꝛere debz ad

jeſum vemire id eſt ad illü qui habet ʒeluʒ ſalu⸗
tis animan et ſcit et poteſt remediũ adhi bere ·
&t ſi aliqui velint impedire dicẽtes ꝙ moꝛtua

eſt iq; mpoſſibile ſt remedium propti hoc
dinmnttere nõ dz qe de nullo deſperandu eſt vi

ta pꝛeſenti durate· St mł: q̃erat ĩ ꝓfluuio ſan
Suinis ⁊c humamtas chaił dici᷑ eiꝰ veſtime
tum. Phił ·ij In ſinnlitudine bommu lactꝰ e et
habitu muentus vt hõ· Quius ſimbꝛia ſunt pe

des tanqʒ extremitates Mubr xij anis ſangini

flua ſiut magdalena multo tẽpe peccatis pollu

ta: ed tãgendo xp̃i pedes fuit ſimpliciter emũ

data. (K.

ſuo· t vocauit xij· c Seqᷓt St pcepit neq̃d
tollerent c Beda · Der perãonera ſeculyp pa

nem delicie coꝛpoꝛales:pꝓ es in zona lapiẽtie oc
cultatõ ſigtur.q; quiſquis officiũ doctoꝛis acci

pit neq; oneribo ſecularium negocioꝝ depeim
neq; deltcijs carnalib reſolui. neq; eõmiſſum ta
lentum verbr ſubocio lẽti coꝛpoꝛis debʒ abſcõ

dere . Quoeũq; introieritis mn domũꝛ2 The

ophilus ne de gula contingeret eos rep̃hendi
ab alijs in alios tranſeunteſ· St audiuit rex be

rodes ⁊c Seqᷓt poſtea St contriſtatus eſt rex

pter iuſuirandu· ⁊c Beda. Diſſimulatoꝛ me

ts ſue triſticiã pᷣfert m facie. cum leticiam habe

ret in mente · ſceluſq; excuſat uramento vt ſub
oceaſide pietatis mag impiꝰ ſeret· et õ per 1ʒ3
ſignãt᷑ illi qui ſub ſpeeie religioſitatis machinã
tur opꝰ facẽ malignãtis· Der herodiadẽ vo ſſ S
tur luxuria. Per ſaltatricem diſſolutõ hbomno
ſa Per q̊s Tohis -hommis Stioſi ſteqũt ꝓcuxa
tur moꝛs ſpũalis et aliqñ conpoꝛalis St ait ill
venite ſeoꝛſuz. c Theophilꝰ queſtere ſaẽ xpᷣc
diſcipulos ſuos vt diſcãt p̃poſtiꝙ qui laboꝛãt

Tvenerunt tranſfretuʒ. Sequi
tur. Statim occurrit eis bomo

Tegreſſus inde abiſt m patri .
am ſuam.⁊c·Vnde huic omma ·
AEti ſinnleſ ſunt ruſtico qui cruciſxũ
adoꝛare nolebat eo ꝙ hignum creuerat ni oꝛto

õ

— — — — — — — —.———,᷑, „ „ — — —. — —i———

Vn
Dino

nde
lmen
Innth,
nnto
diri
im
Sn
g
Mefn
6
tatiſ
ſpi
ad
ſaln
ere⸗
nn
hoe
ſty
ſin
ime
ket
tpe
ini
lu
m

e

1

— ☛4 — —

— —

m opere et ſermone requie ꝓmeren? . ⁊ non
debent ↄtmue laboꝛare · St pedeſtres de om⸗

mbus ciuitatib cucurꝛeruůt illuc· c Adhuc tẽ⸗

porib iſtis pauperes et mediocres pſone mag

currũt ad pᷣmones q̃; magne· Et cũ iã hoꝛa m

ta fieret ⁊c Beda miſtice declmata die · tbas ſal

uatoꝛ reſicit q; cũ ſol iuſticie ꝓ nobis occubuit
a ſpualis medie tabe ſumus ſaluati. DHDꝛouocat

apłos ad fractione panis inſinuãs ꝙ qͥtidie p
eos ſint cotda nra paſceda · eoꝝ ſcʒ lris et exem
plis .Hex quinq; panes q̃nq; liba moyſ· pꝓ du

os piſces ꝗphete et pſalm hgurant᷑ duodecim

cophini ſunt duodecim fruct ſpuſſacti .q̃ reñ

cimur in eukariſtie ſacramẽto· Et cu dimiſiſſet
eos abijt in monte oꝛare·⁊c · ꝓ hoc ondens

orans nõ debʒ in terrenis deſiderijs iacè· Srat
nauis in medio mari:⁊c nauis eſt coꝛpꝰ hũa⸗
num ĩ quo ſcðʒ platonicos amma eſt ſicut nau⸗
ta in nauiꝗqᷓ fluctib paſſionũ ire ⁊ cupiſentie ·
que ſunt in oꝛganis coꝛpanb frequent ĩpelht.
et aliqñ piclitat na motus paſſiomis aliquando
ſubuertit iudiciũ ratõis · ʒ qrta vigilia qᷓ ter⸗

minat᷑ in luce matutimna xpc venit · q; dũ mes ad

ſuperni lummis claritatem oculos erigit paſſo
num impetꝰ cõquieſcit · et tũc ſit applicatõ ad ter

raʒ geneʒarethi generãtis auraʒ p quã ſigſicat᷑

ſpuũs aure lenis vbi eſt dñs·iij. Reg·xix·⁊ ſanã:
tur infirmi a languoꝛe peci ·

eſt bene loqui et male vuiẽ· Bene irritum feci
ſtis pᷣceptum dei·c ¶hoc aut᷑ fſacumt pᷣncipes et
pᷣlati facientes ſtatuta ſua ſub gui pena diugen
ter obſeruari ⁊ pan aut nihil curãt ð obuatõe
mandatoꝝ dei Rt aduocãs iteꝝ tur ba·⁊c hoc

eſt ita morale ꝙ nõ indiget alia moꝛalitate. St

inde ſurgẽs · ⁊c] Sequitur · Mułr em ſtatim
vt audiuit. c peccatrix anima bñ mulier dicit
fragilis ⁊ infirmaciiꝰ ſilia eſt opatõ a demone
poſſeſſa peccatoꝛes dicunt᷑ catelli ꝗpter qð non
ſunt digni recipe panẽ dei ·h cum humlit conſi

tent᷑ peccata · de qn numero eſt mulier iſta eiꝰ

filia ſanat nam opatio pꝛaua deletur· St addu
cunt ei ſurduz ⁊ mutuz. ⁊c Spiritualit ſurdꝰ e
inobediẽs mutus laudes dei debitas omitten
ſed tac tu xpᷣi vtrũq; tollit᷑ ĩpedimentumq; cũ
chꝛiſtus ſua gtia tangit coꝛ; pbommis ſit humii᷑
obediens et deuote deũ laudans · ꝙ aut chꝛiſtꝰ
ſurſum aſpiciens ingemuit ſuit ad oſtendendu
omne remediũ eſt inde cũ deuotõe qrenduʒ
t pᷣcepit eis ne cui dicerẽt ad ondendum ꝙ
homo de ſuis bonis actibo non debʒ qrere lau

Tconuemuntad eum phariſei
⁊c · Spiritualiter illotis manib man
ducare eſt immuð viuẽtẽ eukarſtiã
tractare · Populꝰ hic labijs me ho⸗
noꝛat 2c] labijs et non coꝛ-de deum honoꝛare

facumt illi

N uns diebus ⁊c. Sequitur M
ſerior ſuper turbam quia ecce
iam triduo ſuſtmet me· Triduo
dñm ſuſtinet · qui Ztriti· conſeſſi·
et ſatiſfacientes ꝓ ſuo poſſe dei bonitatem ex
pectant·quoꝛ miſeret᷑ et paſcit eos ſepte pam
bus · id eſt · ſeptẽ donis ſpuſſancti · ne deſiciat in
via huꝰ mundi · Per ſeptẽ ſpoꝛtas remanetes
ſigſicant᷑ ſeptẽ dotes q̃ reßuant᷑ dande pꝰ hanc
vitam que ſunt clara dei viſo. fruicõ · tetio · qʒtu

ad animaʒ· Impaſſibilitas.ſubtilitas agilitas et

claritas ·qʒtũ ad coꝛpꝰĩ reſurꝛectõe St exierut
phariſei.ꝛc Iſtis ſign ũ de celo qrentib xpᷣc nõ
dedit qm wriſoꝛes erant et indigni · apoſtoł àt
dedit qñ ipſs videntiby aſcedit m celu · Vide
te et cauetea ſermento· ꝛc Theophilꝰ.Eermẽ
tum vocat doctrinã corruptuiaʒ·herodiani em
doctoꝛes erant q̃ herodem chꝛiſtu eſſe dicebãt
phariſei vo traditões hommnũ dei pᷣceptis pᷣpo
nebant · Rt veniut bethludã ⁊ adducut ei cecũ ·
C p hoc aũuũt ꝙ iſtum cecũ ilumauit ſucceſſiue
ſigncauit ꝙ aliqñ deus dat ſuã gtiam augmẽtã
do pᷣmam datã· Interꝛogabat diſcipulos ſuos
dicens quẽ me dicũt eſſe hommes· c p B̊ oñ
dens ꝙ doctoꝛes debet mqrere de ſua ſama. vt
ſi bona ſit bomis opibꝰ augeat᷑· ſi vo mala occa
ſio tollatur· na bona ſama doctoꝛis młtũ facit
ad doctrine fructũ:⁊ mala ad detrimetũ · Cꝛe ·
Quius vita deſpicit· reſtat vt eiꝰ p̃dicatõ ↄtem
natur · Et cepit docere eos qm oportʒ filiũ ho
minis pati ·ꝛc Sequit᷑· Vade retro me· ⁊c p
hoc oſtẽdit ꝙ ili qᷓ: detment᷑ affectu carnali ad
huc apti nõ ſunt eum ſeq̃ ꝗpter qð petenti ꝙ p

mitteret eũ pᷣmo ſepelire patrẽ ſuũ dixit · dimit

te moꝛtuos ſepelire moꝛtuos ſuos mathei· vni
Si quis vult me ſequi deneget ſemetipſuʒ ⁊c
Beda.Perſecutõnis tpe ponenda eſt aia· pacis
aũt tempe frangenda ſunt deſderia terrena;

dDicebat uns ſunt quidam de
hic ſtannbus ⁊c.· Cuſtare moꝛteʒ
eſt mmcurꝛere culpã moꝛtalemqð nõ
q̃ regnũ dei ſemp attendũut vl qui ſe
ueritatem venientis iudicis ↄtremiſcunt · Lt p⸗
ſex dies aſſumpſit ieſus petꝝ · ⁊c ſex diebus ſa
ctus eſt mũdus geñi.ꝗpter qð ꝑ ſex dies ſigu
rari poteſt totus mundi decurſus qͥ -pleto xpc
ſuos vere diſcipulos ·ielectos ducet in montez
excelſumi. in celuz empireuũ głoſos in anima ⁊
coꝛpe vidẽtes eiꝰ gloꝛiã ſingulare· et moyſes
et helyas cum eo loqñtes· ilegem ⁊ aphet:s
cũ euangelio ↄcoꝛdãtes :ꝙ aũt petrus dixit fati
amus hic tria tabernacula neſciuit q̃d dicẽt naʒ
omniũ erit vna gła ſic vnꝰ denariꝰ diurnꝰ licʒ
in ula ſint diuerfl gradus · pcepit illis ne cuiqʒ
qð vidiſſent narrarent pꝑ ̊ oſtendes ꝙ ſecreta
diuma nõ ſunt niſi debito tempoꝛe publcanda ·

MHelias cuʒ venerit c] Sequitur · Dico vob
gua beuas lam venit ac] per hoc oſtendit du⸗
plicem belyam ſiẽ et aduentum chꝛiſti dupliceʒ
ofricium pm helye facit homo monens bkratre
caritatiue ſicut ⁊ pꝛimus aduentus ſuit in man
ſuetudine· officium vero ſcõi facit platus coeri
piens ex autoꝛitate quia ſecundꝰ aduentuſ erit
in potentia ⁊ maieſtate · Magiſter attuli ſinuʒ
meum ad te. p iſtum ab infantia vexatũ a de⸗
moneſigniſicat᷑ peccatoꝛ ab infantia nutritꝰ p⸗
uerſe · ſicut reſert beatus ggoꝛiꝰ de puero quĩ⸗
quẽeni quem cuʒ teneret pater in linu ſuo vidit
demones in ſpecie mauroꝝ vemjentes ad rapiẽ
dum ipſum ! ⁊ tunc deum blaſphemauit et ſtatĩ
exprrauit · et qm m tali etate creſcete creſcit ma
licia ſubdituxr· habentem ſpum mutum · q; ta⸗
lis non audit correctõʒ ad bonũ · qui vbicũq;
appꝛehenderit eum ulidit ilu . q; cedit cuil bet
temptatõi demonum· ⁊ ſpumat p caſtrimar⸗
Siam ⁊ ſtridet dentib· p racundiam et are
lcit· per ignauia hunc diſcipul curare nõ poſ
ſuntquia Stemnit monitõnes hominũ ſed ſo
lus deus alqñ de gratia ſpuali curat euʒ ideo
ſubditur · Rgo tibi pꝛecipio et nõ aliꝰ. exi ab
eo et apliꝰ ne introeas m eum quod ſit quan
do ex dei adiitoꝛio non patit᷑ recdiuum · ad qð
deſgnandu ſubdit · Jeſus aut tenens manum
eius ⁊c Docebat aut diſcipulos ſuos æc· ſequi
tur ⁊occiſus tercia die reſurget Theophilus
Ponrq; vero dixerat quod erat triſte · adiuxit
quod debet letifcare vt diſceremꝰ ex hoc ꝙ p⸗
an guſtias leticie ſubſequent· Siquide inter ſe
ĩ via diſputauerat q́s eoꝝ maioꝛ eſſet ⁊c. Hie
ronimꝰ. Vbi notandũ ꝙ uli euntes diſputabat
de principatu ipſe vero ſedens docet hunnli⸗
tatem· quia pncipes laboꝛant et humiles requi
eſcunt· St accipiens puen c Beda· In q̊ mali
tia puulos eſſe ſuadet. vt ſimplicitatem ſine ax⸗
rogantia caritatem ſine inudiadeuotõnẽ ſine
iracundia conſeruent. Magiſter vidimꝰ? que:
dam in nomme tuo elciente demonia ⁊c· per
iſtum qᷓ non erat de ſocietate apoſtoloꝝ ſigniſ
catur laycus bonus q̃ non habet pᷣdicandi offt
cium tamen bonis vᷣbis et exemplis agit ad ex
pulſionem demonis de coꝛdibo ꝓximoꝝ qʒuis
non ſequat᷑ chꝛiſtum p ſtatum religioms et cle
ricatum . St quiſquis vnum de pußllis creden
tibus in me ſcãdaliʒauerit c.· ¶regoꝛtꝰ. Der
molam aſinariam ſecularis vite circuitug et la
boꝛ expᷣmitur ꝓ pꝛoſunduʒ maris extrema dã⸗
natio deſignat᷑ qui ergo ad ſecularitatig ſpecieʒ
deductus verbo ceteros deſtruit vel exemplo
melius ꝓfecto erat vt hunc ad moꝛtem ſub ex
terioꝛi habitu terꝛena actaaſtringant:· qʒ ſacra
officia in culpa ceteris imitabileʒ demõſtraret.

quia nimirum et ſi ſolus caderet vtcũq; hũc to⸗

lerabꝛlioꝛ infermi pena cruciaret· St ſi ſandali⸗

SSð

zauerit te manus tua ⁊xc · Sanc?ꝰ gob xxix·diẽ
Oculus fui ceco et pes claudo:rconſiliariꝰ ig

norantium·et adiutoꝛ impotentũ Ergo manuʒ
abſcindere et oculum eruere ne ſcandalizent . E

hominẽ qʒtumcũq; ſibi vtilem ĩ tpaliba a ſua ſo
cietate expellere·ñ ſibi ſit ad piculuʒ ruine ſpi
ritualibus· Qmnis em̃ igne lalietur p iĩgne ĩ

telligere poſſumus ſpirituſſancti vtutem qᷓ de
tus fuit apoſtols in ſpecie ignis p que omnis
ſalietur · eius diſcretiõe ad bonum dirigit · q

ſicut dicit ſap· xiij· incerte ſunt ꝓuidẽtie noſtre
lLet omms victima ſalietur ſale ·. i. opꝰ deo ac

ceptum conditur ſpirituſſancti directõe · Q ſ

ſal inſulſum fuerit ⁊c ·iſ humana diſcretò ca

reat ſpirituſancto·non ꝓfſicit·ſed aliqñ mag of
ficit quia facit hommẽe mimis cõſdere de leipo ·

X X.
. — inde exurgens ꝛc. gequitur

Si heʒ viro vxorem dimittere
or iſta poteſt intelligi ſapientia

philoſophica et hec non eſt a doctoꝛib theolo

Sis ſimpliciter repellenda nam in multis valet
ad ſidei conſolatõem et diſputando cum hereti
cis ad eius deſenſonem h ſi foꝛnicetur ẽ repu
dianda et hoc ſit qn ꝗpt ratões philoſophicas
mcipit quis dubitare de ſide que eſt ſupꝛa rõeʒ
Et offerebant ili puulos ⁊c puuli poſſunt di
ci paupes et generis infimp diſcipulos autẽ ĩ
pedientes ne offerantur chꝛiſto ſigmificant᷑ ec
deſie rectoꝛes vel religioſi qui ꝗpter pauptatẽ
vel generis imſmitatem repellunt eos a debita
ꝓmotione vel receptõne ad relgionem cuz tñ
alias ſint apti· ꝗpter quod impedientes argunt᷑
oꝛe chꝛiſti deo ſubdit talium eſt regnu dei

Mathᷣv.· Beati paupes ſpiritu qm̃ ipſoꝝ eſt re

Snum celoꝝ· Quiſquis nõ recepit regnuʒ dei

velut puulus:. iiſine ſupbia et dolo non mtra
bit· c. Magiſter bone quid faciam ꝛc.· ipſuʒ ĩ
terꝛogabat licet crederet eu hommẽ purum

tñ eum reputabat in lege pitum ꝗpĩ qð reſpõ
dit dicens. Quid me dicis bonũ· exq̊ credis
me homine purũ. Precepta noſti ⁊c q̃ſ dice

ret eoꝛum obſeruatõ ſufficit ad ſalutem ſed nõ

ad euangelicam pfectionem ideo ſubdi Vnu
tib deeſt vade quecũq; habes vẽde ⁊c Beda·
Nõ partem tm ſiẽ ananias et ſaphira Xct. v.
et da paupibus non amacis carnalibo niñ fue
rmt indigentes · et habebis theſaurum celo

Oriſoſtomꝰ Oſtendit qꝙ plus reddit quãto ma

ius eſt celum q̊ʒ terꝛa · Qui ↄtriſtatꝰ abijt me
rens ſĩpeditus a pfectione quã querebat poſ
ſeſſonum amoꝛe. Beda Inter pecunias habere
et amare multa diſtantia eſt · Vnde ſalomõ nõ
ait .qᷓ habʒ h qᷓ amat diultias fructuũ nõ capiet
ex eis· et accipit amare ꝓ fineʒ in diuitijs pone
re.· et de talbꝰ ſubdit . ʒ difficile qᷓ pecumias hba
bent xc· etaccipitur bic difficile ꝓ impolſſibin

vtpe
mus!
boef
onm
eotin
cati
um.
are

nnbo

laee
dirit
m
6n
660
kom
et
ſlen
fati
tum
ſunt
tes

et l

de
vttr
tate
mit
m
ſ
i⸗
P

ur

in
ſer
dei
l
10
d

=, £ m —

ſi

— — — —

S= — —⏑ ⏑ — —

vt patet ex litera ſequenti et declaratũ fſuit ple.
nius mathxix· Scce nos dimſinꝰ omnia c

boc ſpiritualiter facit qui moꝛdinatũ amoꝛe ad

ommia terꝛena deponit et talis nuc recipit cetrti

es tm quia ꝓ abiectõe carnalis amoꝛis recipit

caritatis donum quo ſe et omnia oꝛdinat in de

um · ·Wulti erũt pꝛimi nouiſſimi ⁊c· qdeten
ti circa terꝛenoꝝ amoꝛem inoꝛdmatu pꝛimiſut

m hoc ſeculo ſed eruũt nouiſſimi in futuro Qꝛ

ecce aſcendimus hieroſolimaʒ ⁊c · kequent pꝛe
dixit diſcipulis paſſionem ſuaʒ p hoc ſignificãs

ꝙ multotiens eſſet paſſurus in membꝛis ſuis⸗·

Vnde actunx · dixit Saule ſaule quud me pſeq:

ris.· St petro immente ſua paſſione dixit· Vado

romam iterũ crucihgi· Et accedunt ad eu laco:
bo et ioß·xc · Eſti credebãt chꝛiſtum in hieru
ſalem tpaliter regnaturũ· Rt qm erant eiꝰ cog⸗

nati volebant eſſe poſt eum pꝛimi Et iſtis quꝰ
tum ad hoc ſunt ſimues qui terꝛenis honoꝛivꝰ

ſunt multum ſolati et de celeſtibus negligen⸗

tes quod eſt valde ſatuum · ideo dñs dixit illis ·

LNeſatis quid petatis · ſicut fatuꝰ petit caſeuʒ

et neggit aurum. St audientes x ceperunti⸗

dignari· humanuũ quid paſſi apter qð chꝛiſt⸗
vtroſq; repꝛimens cepit eos docere de humni⸗
tate ꝓ quam honoꝛ celeſtis acquirit᷑ et contem

nitur terꝛ enus. Re ꝓfſiciſcente eo:· ſequit bar
timeus cecus ledebat c&. Bartime“ qui filius
pĩguedinis mterpꝛetat᷑ ſigſcat hommẽ in deli

cij carnalibus nutritum deo dicik cecus. ſ. ſa⸗

pientie luce pꝛuuatus de q dici᷑ Iobxxvnj nñ

muenitur in terꝛa ſuauiter viuentiuz q; delicie

—E. —-—

carnales hebetãt intellectu. Qui cuʒ audiſſet ·

—„. ..

X talis ein cin audit de ſaluatore debet clama
re p oꝛatõem deuotam vt ab eo redpiat ſanen

„
2

tie ſumen qui dat ommb affluenter ſaltem de
alutem. Q. 4
T cum appropmquamt hHero
ſohmis Sequitur . Mitet duos
ex diſcipulis ⁊c· Per bmnari inſi
nuans ꝙ diſcipuli ſui habere debet
gemimnã catitateʒ ſcʒ deiet ꝓximi: Fte in caſtel

neceſſarijs ad ſalutem·

.„. H

lum c· d eſt m mundum ad pᷣdicandu ullic
muenietis pullum ligatum c i ·bominẽ diſſo
lutum praua ↄſuetudine ligatu: ſup quem ne
mo ſedit · quia nulli voluitobedire · Solnite
ua pꝛaua

monitis veſtris extrahentes euz de
conſuetudine et addudte illum adſeſſioneʒ

fidei chꝛi tiane· Sequitur. Et ĩpoſuerũt ili ve
ſtimenta ſua i virtutum opa et ſedit ſup en]
per obedientie actum · Multi aut ſtrauerunt
veſtimenta τ Nam qn aliqquis inſolens per
fecte Zuertit ad deum alij plures animari ſo
lent ad ſimie faciendu. Alij frondes ꝛc p qᷓs
ſigſicatur leticia ꝗpter qð pꝑ iſtos ſigſicantur ili

qui gaudent et deũ laudat de mutatõe tali &t

introiuit hieroſolimã in tẽplũ] Beda foꝛmaʒ

tem ſolia tin] ideo pi isf V
habens tin apparentiã ſanctitatis et non opera

Mart̃

nobis religionis quã ſequamur demöſtrat · oe
cum ꝗlibet loca in quib ſit domus Ooꝛis intra
mus ad hãc pꝛimo duertamꝰ. Et circuſpectis

7

omnibe c ρνnullus recepit eum in domu ſuã

abijt in bethaniaʒ quis gaudiole recepiſſent
euʒ ĩ mane· deo p iſtos ſigſicant᷑ uli qͥ cum Sau
dio recipiunt pdicationis vbum ſsüᷣnon faciunt

77

frucrum Qunq; vidiſſet hcum alonge haben

„

pſam ſigſicatur ypocrita .

apter quod dei maledictionem incurꝛit. Et cũ
introiſſet in templuů cepit eijcere vendẽtes c
Iti ſunt adulatoꝛes q; laudes falſas vẽdũt pᷣla
tis et pſñi eas emunt eccleſiaſticis beneficijs in ð

bite collatis et menſas numularion iſti ſunt

mali plati et curati qui masis ſtudent pecuniſ
leuandis q; animabo ſaluandis et cathedꝛas ve.
dentumm colũbas ꝛc hi eccleſiaſ tica ſacramenta
in quibus datur gtia ſic igit domus dei ſpelũca
latronum effcit · latrocimiu eſt quidqd dic tiſ)
modis acquiritur · Quo audito pᷣneipes ſacer
dotum Ic adhuc durat iſta peenc⸗ contra 8
teſtantes vicia eoꝝn· Baptiſmiohis c. Seä
tur · Nec ego dico vobis ꝛc· Beda Quaſi di
ceret· Non dico vobis qð ſcio quia non vultis

dicere qð ſcitis · Duabus aũt cauſis maxime ſci

entia veritatis eſt occultanda querẽtibo cu · . is

qui qrit· aut non eſt capax ad intelligenduz qð
querit aut indignus elt vt ei debeat apiri · ⁊ hic
vtruq; coõcurꝛebat· QA. FSFIt
T cepit illi parabolice loqun Vi
nream paſtmauit bomo. rchꝛiſtuſ
plantauit eccleſiaʒ ſangne ſuo: et cr
Orudedit ſepem li euangelici doctri
nam et fodit lacum abudantie ſpirituſſanc ti
defluxum et ediſcauit turzem i:ſpualem an
geloꝝ cuſtodiam· et locauit eam agricolis i.·
chꝛiſtianis et pegre ꝓfectus eſt.Beda non
loci mutatõeſᷣ abire dicit᷑ a vmea q; vmitoꝛibꝰ
liberum opandi arbitriuz dereliquit. St miñt
ſeruos ſuos ad agricolas· /i· bonos epiſcopos
ad malos chꝛiſtianos arguendum et ali̊s ceci
derunt vt iohannẽ damaſcenũu. cui abſciderunt
manum et ſanctu bꝛiccium ↄtumelijs afflictũ
et ſanc tuz thomã cantuarienſem occiſum et de

pluribo alijs ſim lia legunt. Adbuc ergo vnuz
pabens ſilium ⁊c hic eſt chꝛiſtus qui mittitur
muiſbiliter a patre qñ aliquẽ inſtigat ad bonũ
ſed aliqui ſunt ingrati eius inſtinctũ nõ ſolum
repellentes h̊ et peſſime agentes ꝗpter qðᷣ qua
tum in eis elt occidunt eu ð quibus dicit heb ·
vj Rurſus crucingentes ſilium dei &t ſic dei un
ſticia mali pdunt᷑ et vmea locatur alijs cũ eoꝛun
loco boni ſubrogant᷑· Ct querebant eum tene
re· c Rabanus· Moc quotidie gerit ĩ ecclefa
cum quilwet ſolo nomine ſuper eã quaʒ diligit
ecciaſtice fidei et pacis vnitatẽ ꝗpt᷑ cobabitatiu

QC

Ge⸗

fratrum bonon multitudinez aut erubeſcit aut

timet unpugnare · Masiſter ſcimus q; verax
es ꝛc · cõmuniter dicit᷑ qui bene ſat vngere be
ne ſcit pugere · ꝗpter quod mmutoꝛes vngunt
oleo olyue lanceolas ſuas vt melius poſſint ve
nam pungere et ſic fecerunt iſti et ſimiliter alij
ꝓditoꝛes Reddite ergo que ſunt ceſaris c
per herodianos q̃ gloꝛiantes in pellibo interp
tantur pᷣlati bene ſoꝛrati ſignincãturper phari
ſeos qui interpꝛetant᷑ diuiſ ſigficantur relgio
ſi habitu et vita ab alijs diuiñ et iſti reddere ð

bent deo deuotõem et mundo vitam exempla⸗

rem. Magiſter moyſes ſcripſit nobis ⁊c ex⸗
ponatur vt ſupꝛa math v. Interꝛogauit en qð
eſſet pᷣmum omniũ mandatum ⁊c iſte qrebat
de pmitate dignitatis vt patet ex lequentibus·

abter quod ſibi ſimueſ ſunt nomcij qui ſtatim

ardua religionis volunt facere et nõ potentes
recedunt a rengione Quomõ ergo dicũt ſeri⸗
be chꝛiſtum eſſe flium dauid ⁊ c Pchꝛiſtuũ q̃ vn
ctus interpꝛetat᷑ rex ꝑ vnctionem inſtitutꝰ ſic
eſt rex francie ſigniſcat᷑qᷓ lius eſt epiſcopi pa⸗
riſienſs in ſpualibus et eius dommus ĩ tempꝑa
libus · ſc chriſtus eſt filiuſ dauid ſcõöum carnem
et eius dñs ſcᷣm deitatẽ · Qauete a ſcribis ⁊c
et in fine ↄcludit· Hi accipient ꝓuxiꝰ uidiciu
id eſt ;-:emnatõem q ſicut dicit hiero·ſimula⸗
ta lanctitas duplex eſt inquitas &t ſedens ie⸗
ſus tra gaʒophilacium aſpiciebat quomõ tur⸗

ba iactaret es in gaʒophilacium · magis ponð

rãs quãtitatem deuotionis q; muneris.vñn con
ſequenter vdua paup ponens duo mmuta plꝰ
laudatur ab eo q; diuites ponẽtes munera ma⸗
Sna· Moꝛaliter hec vdua paup dici poteſt pſo

na ſimplex carens diuitijs et ſcripturan noticia

que tñ apud deuʒ plus meretur oꝛõib ⁊ bona
vita q́; potentes in tpalibus et ſcientia magna
Vnde auguſtinꝰ cũ legiſſet vitam pauliſimpli

cis dixit · Simplices et ilterati rapiunt celuz et

nos cum literis noſtris trahimur ad inſernu·

cum egrederetur de templo

Templum dei qlbet religio poteſt
deci · que ſic deſtruitur ꝙ non rema⸗

et lapis ſup lapidem qñ non remanet ibi ↄſoꝛ

mitas aliqua ad pᷣmum fundatoꝛe· Zt cuz ſede
ret in monte oliuaꝝ ↄtra templũ · p hoc figſi

cauit ꝙ cultus noui teſtameti abijceret cerimo
mas indeon · Multi em venient in noſe meo

dicentes c. Athanaſus In vnaqq; bereſ dy
abolus ſi gurat? dicit ego ſuz chꝛiſ kᷣ apud me
veritas eſt (um aut audieritis bella c ARm
bꝛoſi Sunt aut et alia bella que vir ſentit chꝛi
ſtianus. . diuerſaruʒ pꝛelia eupiditatũ ſtudioꝝ
conflictus· multo etiã gᷓuioꝛes ſunt hoſtes do

melſſtici q; extranei· Opoꝛtʒ hec ſeri h nonduũ
eit finis] magnitudo maloꝝ pꝛecedentin gene

rale ſudiciũ eſt ſigura ſequentiũ mncõpa biliter
JZuio:u Tradet aũt frater fratrẽ in moꝛte ⁊?c

ſpiritualiter aut vnuſquiſq; tradit ꝓpinqũ ſuu
in mortem · qñ ipᷣm ducit ſn culpam moꝛtalem.
Qum autẽ videritis abommatõeʒ deſolatõis·
p quã poteſt intelligi ſimonie viciu qð eſt
deo abommable eſt etia deſolatuiu eccleſe qꝛ
p hoc indigni ꝓmouent᷑ et digni repellunt . q
quidẽ abommatõ ſtat vbi nõ debet qñ in eccle

ſie pꝛelatis locuʒ habet. Tunc q̃ in iudea ſunt

id eſt in leſſione vitatis eo ꝙ indea 2ſeſſio int

pꝛetatur· fugiant ad montes i recurꝛant ad

ciues celeſtes pꝑ oꝛatõem deuotã vt deus amo
ueat peſtem iſtam.et qui ſupꝛa tectũ ⁊c · id
eſt bonus ↄtemplatuiꝰ et qui mn agro·ibo
nus actiuꝰ.· neuter iſtoꝝ qrat ſed magis fugiat
talem ꝓmotõem . vel potius damnatõem. deo
ſequitur · Ve aũt pꝛegnantibo iilis qui cõce⸗
perunt m animo talter ꝓmoueri· et nutrienti
bus · ·. ꝓmotis ſimoniace ſe laute nutrientibꝰ

de bonis eccleſe Orate ergo vt hieme nõ fi

ant. ivt dicte ꝓmotiones ſimoniace nõ fugi
antur tepide h̊ m caritatis feruoꝛe · Srunt autẽ
dies ill tribulatõis ſmaioꝛis q́ʒ tpibus tyrã

noꝛum · de qua beatus bern exponit illud yſa·

xxxvnj· Scce ĩ pace amaritudo mea amariſſima
dicens ꝓ hoc dicere poteſt modernis tpibuſ ec
cleſa q;ꝛ maioꝛa mala ſpũaliter patitur ſub pace

peincipum xp̃ianoꝝ ꝗpter ſimonias 1 alia mala
dericoꝝ q;ᷓ pateretur ex pſecutõe tyrãnoꝛum.
dommus ꝑ ſuã gtiã bꝛeuiet iſta mala· Tunc ſi

qus vobis dixerit ecce hic eſt chꝛitus de epi
ſcopo vł ſacerdote male ꝓmotoq̃ chꝛiłꝰ.i vn⸗

ctus dici poteſt eo ꝙ ꝑ vnctõem eſt inſtitutꝰ.

ne credideritis q; ſi mendantes eos de ſei

entia vel vita ſunt medaces· Sequit᷑ Sol cõ

tenebꝛabit᷑ i· xp̃c ſcõᷣm apparentia hoĩm vnde

dicunt qñ fiunt tales puerſe ꝓmotiones ꝙ xpᷣe

doꝛmt eo ꝙ talia mala permittit · ¶et ſtelle celi
erunt cadentes ·nam hommes boni ⁊ literati
dicta depꝛimunt᷑ in eccleſia dei virtutes qᷓ
lne in celis mouebunt᷑· nã hommes ⁊teplati
ui mirant᷑ aliqn ꝗpter p̃dicta de patientia dei ·

St tuc videbunt ſilium homnns ⁊c.· q reco
Sitant ꝙ chꝛiſtus bonis viriſ hic deiectis reſer
uat bona maioꝛa · R.'ſicu aut diſcite pabolam ·
v· cum em mipit ramos et folia pꝛoducere
ſignum eſt fruectiſieationiſ ſuture ſcut bona in

doles inuenis ſignum eſt boni ꝓfecaus ſequẽ
tis Sicut homo qui pegre ꝓfectus c boc
de deo dielt eo ꝙ a nobis in pᷣlenti nõ videt
dedit ſeruis ſuis poteſtateʒ cuiuſq; opis. B di

citur q; dinnttit hoĩes agere ſeðᷣm lbertate ſue

voluntatis et ianitoꝛi pcepit vt vigilet ·ira:
tioni que debet eſſe vigil ad claudendu oſ bium
conſenſus dyabolo et ad aperiendũ chꝛiſto qui
ad oſtuim pulſat qñ ad bonuʒ nos ĩuitat ſero

ſui

an media nor le per mane ſigſicat inuent?.
p Sallicantum virilis ſtatus per media nocteʒ;
ſenectus . p ſero ſeniu · t q; domim aduentus e
nobis incertus ideo vigilandum eſt ommbus
etatibo vt in moꝛte venientem eu recipiamus
p bonã voluntatem ·QR. IIII—
Rat autem paſcha ⁊c· Theophi
lus Voluit em dominꝰ in paſchatẽ
cruciſigi qʒ ie erat ven paſcha · ⁊ q
rebãt ſummi ſacerdotes c · adhuc
aliqui de iſtis chaſtum pſequun n m mebꝛis ſu
is· St cum eſſet in domo ſimonis lepꝛoſi · per
hoc oſtendit ꝙ pᷣdicatoꝛes non debent abhoꝛ
rere peccatoꝛes. venit mulier habẽs alabaſti·
⁊c · mulier iſta ratõnał eſt anima que Jrangit
alabaſtrum · cu rõnabiliter domat coꝛpꝰ ꝓpꝛiuz
et qm hoc cedit ad honoꝛem dei effundit ſuper
caput cheiſti.vcoꝛ ij caput xpᷣi deus: Srãat aut
quidam indigne ferentes. Iſtis ſunt ſinnles
ili qui grauiꝰpoꝛtãt expenſasx ·ſolidon ꝓ chꝛi⸗
ſto q; quinqᷓgmta vel·c.· ꝓ mundo. deo ſequit ·
Smite ilam· euis apꝛobando opatõem· SEt
indas ſcariothis ⁊c · Beda.· ulti hodie ſceluſ
ude · ſ dommũ ac magiſtrũ deumq; ſuũ pe⸗
cunia vendiderit velut immane ac nepharium
abhoꝛrent· nec tñ cauent:nam cũ ꝓ muneribus
caritatis ac veritatis vitam ſpernu ut · deũ qui ve⸗
ritas et vita eſt ſpernũt· St pꝛĩo die aʒimoꝝ·
Sequit᷑. Et niittit duos ex diſcipulis ſuis ꝛc·
ſeʒ petrũ et iohaneʒ vt dicit luce xxij· per petruᷣ
ſigmiſicatur actio bona p iohanem ↄtemplatio
deuota·q̃ pꝛeparant paſcha·i diſponũt ad chꝛi⸗ ⸗
ſti coꝛpus debite ſumendũu · p pparant aut in ce⸗
naculo· m homine p oꝛatione in deum eleuato
grandi longitudine longanimitatis lato lati⸗-
tudine caritatis· ſtrato varietate virtutis. Ve⸗
ſpere aũt facto ⁊c· P hoc aũt ꝙ xpᷣe in menſa
denunciauit ſuũ ꝓditoꝛem deli gnauit ꝙ multi
ditoꝛie vemit ad menſam ſuam. Mierommꝰ
Hic ſacerdos dic clerice quomõ eiſde labijs de
oſcularis filium virginis quibo deoſculatꝰ es ſi-
liam meretricis o inda oſculo ſiliũ hommis tra-
dis . St manducantibo ilis accepit eſus panem
Xc· p ieſum qui ſalus interpꝛetat᷑ intelligit᷑ bo
nus platꝰ xp̃i vicariꝰ et de ſua ſubditonq; ſuoꝝ
ſalute ſolicitus hic accipit paneʒ cũ diligent ſtu
det ſacram ſcripturaʒ. et benedicit qñ deo attri⸗
buit eius mtellgentiã frangit aũt et dat deuo⸗
te p̃dicandoecontra de gnoꝛãate dicit treñ · inj
paruuh petierüt panẽ e et non fuit qui frageret
eis · St accepto cance ꝛc. quem plecutõ deſi⸗
Snatur ſcriptura hic caux ſumit᷑ patient tole⸗
rando et datur alijs ad ſimile exhoꝛtando. Et

himno dicto exierũt in montem. p boc oſten

dit qꝙ aſendens ad vitam artioꝛeẽ pmo debʒ im
ploꝛare clementiaʒ duninã Et at ulis leſus om⸗

nes vos ſcãdaliʒabimini c 4 Criſoſtomꝰ. Qar⸗

Marc.

nale ent cadere Hh dyabolicl cuũ elt iacere. P. etrus

autẽ ait ili et ſi omnes ſcandalnʒati fuerint c

cõiter accidit ꝙ ill qui alijs in virtute ſe pferut

turpius alijs cadunt ideo ſubdit · Kmen dico
tibi. ⁊c. Rt vemũt in pꝛedium gað dicit gethſe⸗ ⸗
mani· qð mterpꝛetat᷑ vallis pĩguedinis iðdo ſi-
gniſicat humilitateʒ gratioſam p hoc ĩgitur ꝙ
chꝛiſtus oꝛauit ibi humiiter ſigniſicaĩ oꝛatõ
humliantis ſe veraciter deo eſt accepta. eccle Sccle ·

xxxv· Orõ humatis ſe nubes penetrat⁊c· Der

poc aut ꝙ dicit᷑ dommꝰ hic ter oꝛaſſe· docuit noſ

oꝛare plecte· q; perfectõ conſiſtit in tribe ſcʒ pn-
cipio· medio et nine. Quemcuq; oſculatus fue⸗

ro c& amicicie ſignis ꝓditoꝛes vtunt᷑ vt eoꝝn
dolus latentiꝰ peragat· et amputauit ulli auri⸗
culam ⁊c · hoc ſignum fuit de mentis aure iu⸗
deoꝝ amputanda ſicut patet p effectum quia
nihi audire volut de ſalute ſua. Kt ille relicta
ſindone nudus Pfugit ab eis · Beda Qui vult
fugere manus imquonꝝn relmquens mente que

mund ſunt fugiat poſt chꝛiſtum ſiẽ ioſeph reli

cto pallio fugit de dnñe manibus ĩpudice · De⸗
trus auteʒ alonge ſecutus eſt c. ].· Beda: Meri⸗-
to alonse ſequebat᷑ qui erat ð ꝓximo no negaturꝰ
non em negare poſſet ſi chꝛiſ tᷣ ꝓximus adhe
ſiſſet et ſedebat cum mmiſtris ieromimus
Ktrium ſacerdotis elt circuitus ſecularis· mnn⸗
ſtri demomia cum quibus qui ſedet non potelt
flere peccataignis aute deſderuim eſt carnis ·
Sumi vero ſacerdotes et omne 2ꝛciliũ quere
bant aduerſus ieſum teſnimoniũ modus autez
iudicu miquon eſt aduerſus innocentes quere
re teſtimoma et recipe falſa. SZumus aüt ſacer
dos ſcindens veſtimenta c· p hoc fuit ſigſica
tum ꝙ pᷣſcindendũu erat ſacerdotium udeon ſic

et ſtabilutas ſacerdotij xpi p hoc qð euis tunica
etiã a crucifigentib eum non fuit ſciſſa· St cepe·
runt quidam ↄſpuere eum c. Mieronimus:

vt ſputammibo ſuſceptis faciem aĩe noſtre laua
ret et velamĩe faciei ſue velamen coꝛdiuũ nroꝝ
auferret · et collaphis quibus capite pcuſſuſ
eſt caput human i generis qð eſt adã ſanarʒ 121
alapis quibo expalmatus eſt laus eiꝰ maxima
mamb noſtris labijs q; plauderet vt dicit om⸗
nes gentes plaudite mambo. Lt ſtatim teruʒ
gallus cantauit c Hlieronimꝰ. (all?ꝰ lucis nu·
cuus quid eſt mi ſpũſſanctus:c voce mn Ppbe⸗- *
tis et apoſtolis nos de trina negatione excita⸗
mur ad amariſſimos poſt lapſim fletꝰ qᷓ male
de deo cogitauimꝰ et male locnti ſumꝰ xrmmo
et malefecimus ad noſ̃os. l
DSüZ Tinterrogaun eum 1pilatus . X
— Juſte traditi ſunt romano exercitui
ꝗ ſaluatoꝛe tradiderunt romanon
preßdi na vt miraretur pylat? de eius pai
tientia que audierat pitum m lege et potentezʒ

mterp̃tatur accreſcens coꝛpus ieſu petit · quãdo

adomnia reſpondere Dontifices aũt citaue
rut turbã æc · adhuc hodie aliqui magis mitu⸗
tur ſaluare et etiam ꝓmouere malos bommeſ
q; bonos. Pylatus auũt volens ſatiſ facere po:

pulo ꝛc · Sic faciunt mal i indices ꝓ ſauoꝛe hu:

mano iuſticiã ſubuertentes · et ceperunt eu ſa⸗

lutare ⁊c· ita faciut multi in eccleſa deuote ſa⸗

lutantes eum in aparentia heum expoliãt bo⸗

nis et affligunt· ⁊ pcutiunt in mebꝛis ſuis Rt
angariauerunt quẽpiam ꝛc ſic multi poꝛtat ho-

die m angaria cruce penitentie St dabãt ei bi⸗

bere vmu mirꝛatum τπι Simhiter hodie meti

dant chꝛiſto bibere potum aman· ⁊ dundut ſibi
veſtimenta ſua rapientes bona ſimplicium xpi
anoꝛũ · St cum miquis deputatꝰ eſt. ſic ſit ho⸗
die ipnus mẽbꝛis p iuſticie ſubuerſonem ĩ mł
tis locis t pꝛetereuntes blaſſemabant eum
⁊c · hoc himiliter faciunt detractoꝛes bona fa⸗
cta mẽbꝛoꝝ chꝛiſti denigrantes · Deus meus
vt qd dereliquiſti me · zpter quod non debet
xpianus mirari ſi a deo pmittitur p malos tri:
bulari ·.ꝙ ſic ſuo capiti conformatur Et veluz
tempu ſciſſuʒ eſt · .jcoꝝ·ndicit᷑ templũ dei ſan
ctum eſt qꝗð eſtis vos et deo velum huiꝰ tem⸗
pli ſeindit᷑ qñ per cõpaſſonem moꝛtis xpᷣi ſide⸗
lis ab omni terꝛenoꝝ moꝛdinato amoꝛe ſepara
tur Vdens aũt centurio c. p hoc ꝙ iſte gẽ⸗
tilis ↄ ſitebat᷑ in chꝛiſto veritatem deitatis· ſigſi
cata fuit illummatõ futura gentium et execatõ
iudeoꝝ venit ioſeph ab arimathia ſequitur.
et petijt coꝛpus ieſu ⁊c· moꝛaliter ĩoſeph·qui

pſona creſcens in virtutib eukaril tiam ſumit·

et muoluit ĩ ſindone qñ deuotõem ſuã abſcõdit
ab humana laude et ponit in monumẽto qn iu⸗

giter cogitat de ipſo q; monumentũ dici᷑ qua

ſi monens mentẽ p hoc aũt ꝙ ſancte mulieres
aſpiciebant vbi poneret᷑ ſigſicatũ fuit ꝙ rengio⸗
ſe perſone que ſunt mũdo moetue debent cum

eo p ↄpaſſionem ſepeliri vt reſurꝛectõis eiꝰ p/

ticipes fieri merean è: :- ) QX. VI.
T cum tranſi de abbainm 3

quitur vt venientes vngerent
ieſum. Qregoꝛius· Nos aut in euz
qui moꝛtuꝰ eſt credentes ſ odoꝛe b
tutuʒ referti cum oprnone bonoꝝ operũ deuʒ
querimus ad monumentũ ip̃uis cũ aromatibb
venimus· viderunt reuolutũ lapidem. p hoc
aut reſeratõ miſterioꝝ chꝛiſti ſigniſicat᷑ que ve
lamme legis in lapide ſcripte tegebant᷑· pꝛece

det vos in galileam ⁊c · que tranſmigtio inter

pᷣtatur · apter qðᷣ qui vult deũ videre debet de
vciſs ad vᷣtutes tranſmgrare et nemmm quid
qᷓ; dixerunt· Theophilus.Mulieriba em̃ audi
re non loqui datü eſt· diſcere non docere · Sur

Sens autẽ leſus apparuit primo marie magda

lene · Beda · Recte at hec mulier que leticiã do

Iuc=.

minice reſurꝛectõis pꝛimo nuũciauit a vij. dems

nibus curata memoꝛat᷑ ne quiſqʒ digne peniteſ
de venia cõmiſſoꝛũ deſperaret et vt vbi abũda
uit peccatũ ſupabundare gratia monſtraretur
Poſt hec aũt duobo ex eis ambulantibo oſten
ſus eſt in alia effigie ꝓ hoc ſigniſicat᷑ ꝙ dubitã
tibus de ſide veritas nõ reuelat apte p̃dicate
euangelium omni creature· i omni hbommĩ

differenter ſine acceptõe Signa eos qui cre

didermt ⁊c· In noie em̃ eiꝰ demonia eiſciũt. ꝗᷓ

demonũ tẽptatões ſide ⁊ ſigno crucis repellũt

ſicut legit᷑ de ſancta iuſtmaliguis loquunt᷑ no
uis qui verba ſacra habẽt in oꝛe· dimiſis friuo

lis ⁊ immũdisſerpentes tollut q̃ detractoꝛes

efficaciter repꝛehedũt· moꝛtiſeru bibũt· ſed eos
non nocet · qui pſuaſiones moꝛtiferas audiut
hß non conſentiũt· ſuper egros manus iĩponunt
et bene habent ·q̃ ꝑ bona vᷣba et oꝑa alios a pec
catis retrahũt et m bono ↄfirmant· ⁊ hec ſigna
ſpualia ſunt coꝛpalibus melioꝛa·q;to qᷓ ſunt aĩie

coꝛpoꝛalibus pꝛeferuntur.
Eplicit marcus euangeliſta·

Encipit lucag euangeliſta.

niſicat᷑ p miſticũ vituli vultũ

cat chꝛiſtum ꝓ nobis immola

Acerdotis officin

fingunt uuſticiã ante mundu. Eactu eſt auteʒ
cum ſacerdotõ fungeret᷑ zacharias ⁊c· P ʒacha

riam qᷓ dm memo: mterpᷣtat᷑ bonus pᷣlatꝰ ſigni

ſicat᷑ qui ſemp in ſuo pectoꝛe debet gerere dei
memoꝛiã ꝓ ſua ⁊ ſuoꝝ ſubditoꝝ ſalute · Elic au
tem teẽplum ingredit p diligentẽ duiini cultus
ſolicitudinem et offert incenſuz p feruentẽ Oꝛa
tionem·et populꝰ oꝛat p eiꝰ infoꝛmatõeʒ·et an
Selus apparet ei ꝑ diumãa conſolationẽ ideo ſub
ditur · ne timeas zacharia ⁊c. et ſilius ei naſci
turus nunciat᷑i:de bono ſucceſſoꝛe aliqũ certiſ
catur ſiẽ factũ fuit beato martino ð fucceſſione
beati bꝛiccij et beato amatoꝛi ð ſucceſſione beati
Sermani· et multi ĩ natimtate eiꝰ gaudebut
magnũ em gaudium debet eſſe de boni palſto
vis creatõe que eſt quedã natiuitas Vnde H̊

ſciam ⁊c.· p boc aut ꝙ dubitans factus eltmu
tus et ſidem calamo aſitens aptuũ eſt os eius 2
loquebatur benedicens dñmſigſicatur ꝙ ligua
Dubitantis ĩ ſide. facta eſt muta · qm eiuus oꝛatõ

Vit m diebus herodis re⸗
Sis lude ſacerdos qudam
2c.· Inter euangeliſtaslucas ſi

qu eſt ał ĩmolaticiuʒ qꝛ pꝛedi

uʒz · Immolare vero ptmet ad
—. m. ꝗpter qð a ſacerdotio euan
gelium incepit Srãt aut ambo uiſti · bene ex
iultis accepit oꝛginẽ q̃ nuncare venerat uuſti
ciam ↄſummatã ante deũ. non ſiẽ ypocrite qᷓ

non eſt deo accepta · ſed hoĩs in ſide ſrmi e deo

Srata.ideo dicit᷑ iaco·i· i quis veſtru indiget

4 õ

— „ U— =

f ————,⸗ — —.,. — —. -2ũ00 ʒ— —

nitef
de
etur

iti
Ndte
himf
in
t
Nli

Fuo
0res
eos
t
unt

Snn
tai

anm
l
til

ſapientia poſtulet eam a deo· qui dat omnibo aß

fluenter·poſtulet aũt in ſde nihil heſitansqui
em̃ heſitat ſimilis eſt fluctiu maris ⁊c· Sequi
Non ergo eſtimet homo ille ꝙ accipiat alq̃ᷓd

a dommo In menſe aüuᷣt ſexto miſſus eſt ange

lus gabꝛiel ⁊c· Hieromimus Rt bene angelus

ad virginẽ mittit᷑ qe ſemp eſt angelis cognata

vir gmitas et nomẽe virginis maria que mt
pꝛetatur maris ſtella Bern· O quiſqs te intelli
Sis in huiꝰ ſeculi ꝓfluuio inter turbmes ⁊ pi

cellas magis fluctuare q; ſuper terꝛã ambula⸗

re reſpice ſtellam voca mariã &t ingreſſusan
gelus ad eã · Bern. Quo ingreſſus:m ſecxeto

cubiculo vbi oꝛabat patrẽ in abſcondito · Item

ambroſiꝰ.· Diſce virgmez moꝛibus que ſola mn ĩ
tims penetralib quã nemo vrroꝝ vwdet ſolus
angelus repixet. Rue gratia plena Mierom⸗

mus Rt bene plena q ceteris p partes p̃ᷣſtatur
Stia·marie vero ſimb totã ſe inſudit plenitudo
gratie · Que cũ audiſſet turbata eſt ⁊c· ꝙ tur⸗
bata fuit virgmalis fuit verecudie. ꝙ non ptur
bata conſtantie ꝙ cogitauit qualis eſſet iſta ſa⸗
lutatõ pꝛudẽtie · Vñ canit eccleſa· Virgo pꝛu⸗
dentiſſima quo ꝓgrederis:quaſi auroꝛa valde
rutilans ⁊c· Ne timeas maria ⁊c.BernSo
lent virgines que vere virgines ſunt ſemp eſ
lſe pauide ⁊ nũqʒ ſecure et vt timẽda caueãt eti:
am tuta ptimeſcere · Dicit᷑ em̃ · ij · Re · xiij · ꝙ tha⸗

mar cuʒ fratre ſuo credẽs eſſe ſecura fuit ab eo⸗

dem violenter defloꝛata · Sece cipies ĩ vtero

Tc · um em eum p ſidem ⁊ deuotõeʒ concepat
in coꝛde ſuo et hoc modo debemus eũ concipe

Pſidem et deuotõeʒ.⁊ parere p ſanctã opatõeʒ·
et regnabit in domo iacob ⁊c· qui mterpꝛe⸗
tatur ſupplantatoꝛ in illis ei qui ſupplantãt paſ

ſiones moꝛdmatas et vicia regnat chꝛiſtus. in

ilis aũt qui ſupplantant᷑ abeis dyabolus Spi

rituſſanc tus ſupueniet in te ⁊c ſpꝛius em ĩ eaʒ

venerat mn ſua ſanctiſcatõne ⁊ ſupuenit in ſilij

conceptõne SEt ecce eliʒabeth ꝛc· q̃ ſenex erat

et ſterilis et tñ ex dei dono concepit et peperit
filium maximi valoꝛꝝs et ꝑ hoc ſigficatur ꝙ ah:
qñn perſone ꝓuecte etatis et boms opibus ſte/
rviles ex donis ſpirituſſancti faciunt magnum
fructuũ in eccleſa deiſcut patet· de ſanctis dyo
miſio et auguſtino·qᷓ pꝛouecte etatis vocati fu⸗
erũt ad ſidem chꝛiſti Scce ancilla dñ̃ Bernh·
Que eſt tam ſublimis humintas · que cedere
neſcit honoꝛbo. inſoleſcere gloꝛia neſcit. mater
dei eligitur· et ancillam ſe nominat. Exurgenſ
aut maria in diebus ilus abijt in montana c·
mbꝛoſiꝰ. Quo iaʒ deo plena niſ ad montana
conſcenderet. cuʒ feſtinatõe Ambꝛoſius. Di

ſcite virgines non circũcurſitare p alienas edeſ

non demoꝛari in plateis nõ aliquoſ in publico
imiſcere ſermones ecce maria in domo ſe era · fe⸗
ſtinat in publco· et ſtrauit domũ ʒacharie c 4

Xbꝛ0· Diſcite voſ ſancte mulieres ſedulitatẽ

quã debeatis pꝛegnantib exhibere cognatis ·
maria que ante in intimis penetralib verſabat

nõ eam a publico virgintatis pudoꝛ nõa ſtu⸗
dio aſperitas montiu.nõ ab officio ꝓlixitas iti
neris retardauit · diſcite etiã virgines hunulita
tem marie vent ꝓpmqua ad ꝓximam umnioꝛ
ad ſenioꝛem nec ſolũ venit ſed etiam pꝛioꝛ ſalu
tauit. decet em vt qᷓto caſtioꝛ virgotãto ſit bu
milioꝛ · nouerit deſerꝛe ſenioꝛibus: ſit magiſtra
humillitatis ꝗᷓ eſt pꝛofeſſio caſtitatisq; ſupio-ꝛ
venit ad ad inferioꝛem vt inferioꝛ adiuuet· ma
ria ad eliʒabeth·chaſtus ad iohãnem. St reple
ta ẽ ſprrituſancto eliʒabeth·ſaudita ſalutatõe

marie:qꝛ quemcuq; ipſa reſpicit oculo clementie

vel affatur· recipit a deo donu gratie et mm laude
pꝛorupit marie ideo ſubdi et exclamauit ?c ·
8t ait maria · Orige. Si autem dommus nec

augmentũ nec detrimẽtum recipe poteſt q̃d ẽ
ꝙ matia loquit᷑ magſicat anima mea dommuʒ
Sʒ ſi conſderẽ dñm ſaluatoꝛem imaginẽ eſſe ĩ
viſbilis dei et animã meam factã ad eius ima
ginem · vt ſit imago imaginis· tuc vdebo qmm ĩ
exemplo eoꝝ qui ſolent imagines pingere qñ
masgſicauero animã meaopere cogitatõe pᷣmo
ne. tũc imago dei gradis efficit et ipſe dominꝰ
cuiꝰ mago ẽ im amima mea magnihcat᷑. St ex
ultauit ſpiritus meus ⁊c. Theophilꝰ AUle aut
deũ magficat qui digne ſequit᷑ chꝛiſtũ ⁊ du xp̃i
anus vocatur xp̃i nõ mmuit digmitatẽ· magna

et celeſtia opando·⁊ tũc ſpiritus eiuꝰ·iſpirĩitua
le cariſma exultabit ⁊ non moꝛtiſcabit· Quia
reſpexit humilitatem ancille ſue · Ruguſtius
O vera humimltas que deu hommib pepit· vi
tam moꝛtalibus edidit· celos mnouauit muduʒ

puriſicauit· paradiſum aperuit et hominũ aias
liberauit facta ẽ marie humilitas ſcala celeſtis
per quã deus deſcendit ad terꝛas. Quia fec mi

hi dominus magna qui potes eſt. Qriſoſto
mus.· Dicit aut qui potẽs eſt vt ſi quis diffidat
m conceptõis negocio du virgo manens conce
pitretoꝛqueat miraculũ ad potentiam opantiſ
Ect mſericoꝛdia erꝰ a pꝛogenie æc. Beda R
ſpecialibo ſe donis ad generalia zuertes totuis
humani generis ſtatum deſcribit· dicẽg· et mi
ſericoꝛdia euꝰ a ꝓgenie in ꝓgenies timetibus
eum q·d·non mihiſoli fecit magna ſ et mom
m gente qui timet deũ acceptus eſt ili. Eecit
protentiã in brachio ſuo. Orige· Timentibo au
teum ſe fecit potentiã in brachio ſuo:quia licʒ in
ſirmus ad deu acceſſeris ſi timueris eum ꝓnniſ
Alnm virtutez conſequeris. Depoſuit potentes
⁊Lc · Cyrillus· Nagna ſapiebant demonel geti
lum et ſapientes phariſei et ſeribe udeoꝝ hos

tñ depoſuit erexit q; humnliantes ſe ſub poten

ti manu er.dans illis vtutẽ calcandi ſup ſer
pentes ⁊ ſcorpioneſ omnẽ q; poteſtatẽ immici

u.

Eſurientes impleuit bonis c. loſa: Qui

eterna toto ſtudio quaſi eſurientes deſideꝛant
ſaturabunt᷑ cum chꝛiſtus apparuerit m gloꝛia
ſed qui terꝛems gaudent · in ſine totius beatitu
dinis manes dimittentur. SZuſcepit iſrael pue
rum ſuũ ⁊c · Beda puerũ ſuũ obedientem ſcz
et humilem· nam qiu contemnit humilꝛari non
poterit ſaluatxi · Sicut locutus ẽ ad patres no⸗
ſtros abꝛaam et ſenim erꝰ] Beda: Semmi eiꝰ
dicit non tam carne pꝛogenitis q; ſdei euis ve
ſtigia ſecutis quibus aduẽtus ſaluatoꝛilſ m ſecu
la eſt pꝛomiſſus· Manſit aut maria cuʒ illa ꝛc
Moꝛaliter aũt maria dici poteſt quelibʒ pſona
ſibi deuota· ſicut et diligens deu deus dicit bm
auguſtinum · Dicit em ſic Sr terꝛam diligis ter
ra es ſi aurum diligis aurũ es et ſi diligis deũ
deus es · ſeʒ per caritatis vnionem· Mec igitur
maria exurgens aſcendit in montana exurgit
accidie tepoꝛem excutiendo. aſcendit in monta:
na diuna meditando in cuntatẽ inde confeſſio
nem diuie laudis exercendo ĩtrat domũ zach⸗
arie eccleſaʒ deuote frequentandoet ſalutat eli
ʒzabeth· imariã ad quã habet ſpecialẽ deuotõem
eliʒabeth em interppᷣtatur dei abſcõſio:⁊ hoc cõ⸗
petit marie in qua deus nouem menſibo fuit ab
ſconditus· Rſaxxxx·Vere tu es deus abſcondi⸗

tus laluatoꝛ iſrael · Rt ab eliʒa beth·maria reſa:

lutat᷑ q; ſu memoꝝ nequaqᷓ; immemoꝛ exiſtit

et manet cum tali pſona ſibi deuota trib mẽ⸗

ſibus · i tribus tpibus ſcʒ uuentute ſenectute 2
medio tepe . Chzabeth aut impletũ eſt tps pa
riendi] Beda Allegoꝛice aũt iohaãnis celebꝛata
natuntas · gratia noui teſtamẽti eſt inchoata ſbᷣ
limitas cuu vicini et cognati patris nom magis
ʒz ohãnis imponere volebãt ˖ quia indei qui ei

lbegis obſeruatõe quaſi affnuitate iuncti erãt ma

2

iuſticiã que ex lege eſt ſectari q; ſdei Stiaʒ

uiſcipere cupiebant. ̊ ohanis hoc eſt gratie di·
vocabulũ mater verbis et pater hteris pꝛonun
ciare ſatagunt.quia ⁊ lex ipſa pſalmiq; ac pꝛo⸗

phete aptis ſententiaꝝ vocibo gratia chꝛiſti pᷣ
dicant · St factus eſt timoꝛ ſuper om̃es vxci⸗
nos eoꝝ c · Creg: Miſtice aut tepe dñice re
ſurꝛectõis pᷣdicata gratia chꝛiſti · ſalubꝛis timoꝛ
non ſolum iudeonꝝ qui erant vicini vel ſitu loci
vel ſcientia legis h̊ etiam exteraꝝ gentiũ coꝛda

concuſſit · nec tin montana iudee h̊ omnia mun

dani regni mudaneq; ſlapientie culmma xp̃i fa
ma tranſcẽdit. St zacha rias pater eius ĩpletus
eſt ſpirituſancto ⁊c· p ʒachariam ſacerdotem
deſ gnat᷑ bonꝰ epiſcopꝰ qui ſpuſancto debet eſ
ſe xl nus et pater ſpualis iohanis i hoĩs Itioſi
coꝛam deo ⁊ hoĩbus bonis · debet etiã deũ de ſu
is bñncijs collauda re deo ſubdit d.· Bñdictuſ
dñs de iſrael i. ommũ ſideliu · q; viſitauut j
ſua natuitate mn qua viſitauit nos oꝛiens ex al
to vt dicit infra · lecit redeptõez plebis ſue ·

in ſua paſſione · ⁊ erexit nobᷣ coꝛnu ſalutis · in

ſua reſurꝛectõe ⁊ aſcẽſione · ĩ domo daud q⸗

de illa domo nat? fuit · Sic locutꝰ ẽ xc· Aet ·
x·Muic oms ꝓphete teſtimoniũ phibent Sa
luteʒ ex mimicis nr᷑ᷣisdemonibo et tyrannis·
Nd ſaciendã miſericoꝛdiã cuʒ patribo noſtris ·
m bimbo pᷣus detentis · ⁊ memoꝛari teſtameti
ſui · quid ſit illud teſtamẽtum ſubditur· Tus
iurandu quod iurauit ad abꝛaã patrẽ noſtrũ ·
Ceñ·xxij·Benedicent᷑ in ſemĩe tuo om̃s geteſ
terꝛe · Quod ĩpletum eſt in xpᷣo · Vt ſine timo
re ⁊c· ſcʒ ſeruili: ſeruiamꝰ illi ĩ ſanctitate ⁊c·

quia ipᷣe eſt ſanctus ſanctoꝝ t tu puer pꝛo
pheta c Cregoꝛius Quiſquis aũt pꝛedican

do a ſoꝛdibus vicioꝝ audientiũ coꝛda mudat ·
domim venientis ad coꝛ viã pꝛeparat · ⁊ ſic patʒ
ꝙ per ohãnem pᷣdicatoꝛ euangehj deſignatur ·
Ad dandã ſcientiã ſalutis · ⁊ non curioſitatis·

m remiſſonem peccatoꝝn que ſit p dommuʒ

opantem · ⁊ per pᷣdicatoꝛẽ diſponentem ꝛõ ſub
ditur · Per viſcera miſericoꝛdie dei noſtri in qᷓ
bus viſtauit nos: in ſua natnutate vt dictuʒ
eſt· ⁊ adhuc quotidie viſtat illuſtratõe ſue gra
tie deo ſubditur · Aluminare his q̃ in tenebꝛis
et in vmbꝛa moꝛtis ſedeẽt · iin culpa moꝛtali ·qᷓ

elſt vmbꝛa pene mferni · Ad drrigẽdos pedes
noſtros ĩ viã pacis ſĩterne fraterne· ⁊ ſupne

m qua dirigunt᷑ liberati a peccato moꝛtali per
donuz gtie diume · Duer aũt creſcebat ꝛc· Be
da NHredicatoꝛ penitẽtie ſuturꝰ vt lberius au

ditores ſuos a mũdi illecebꝛis erudiendo ſuſtol

lat in deſertis pꝛuneuam tranſiuit vitam·
B Xctum eſt autez in diebus illis
Lc. Sequitur Kſcendit autemet
ddoſeph ⁊c · Der mariã eccleſa deng
tur · et p oſeph ſponſum euis epilco

ſicut maria fecundata fuit· non tñ a ioſeph ſpõ
ſo h a ſpirituſancto·ſic ⁊ eccleſa fecũditatẽ gre
habet a deo· Aſcendũut aut in bethleem ciuita
tem ſuam . · celeſtẽ · betbleẽ eiñ domus panis
interpꝛetatur et in eeleſti ciuntate pamis vuuis
in ꝗpꝛia ſpecie deguſtatur ⁊ ꝓſitent᷑ oĩm ĩpera
toꝛi ſe fuire · t pepit filiũ ſuũ æc& eccleſia vo
ſiliuʒ parit in qᷓnbet bona pſona qn bonũ pꝛius
coneeptũ pducit ad effectum: ⁊ pãnis inuoluit
quãdo ab humanis laudiba hoc abſcondit · et in
pꝛeſepio reclinat quãdo ex ope bono nõ eleuat᷑
ſͦ ſe magis humiliat: St paſtoꝛes erãt in regi
one eadem ⁊c · hi ſunt bom pꝛelati et curati qᷓ
vigilant ſuper ꝗpꝛiam vitam ne delinquant et

cuſtodiunt viginas noctis ſuper gregẽ ſuũ ne

lupoꝝ ĩfernalimm morſibus pereantet iuxta il
los ſtat angelus ad eoꝝ cuſtodiãet claritas ði
cireufulget illos ad ſuã et ſubditoꝝ directõnẽ

et timent timoꝛe nali ꝓpter quod eis deenur ·

us apter quod anulum habet ſicut ſponſus et

— —

— — — — —— 4r⸗k:.ß— — — — — —

Natus elſt vobis hodie ſaluator · qui timen⸗

tibus deum ſpualiter naſcit᷑ p gratie ſue influx
um· Malach · nij· Oꝛietur vobis timentibo nom
meum ſol iiſticie · Et ſubito facta eſt cu ange:

lo multitudo ⁊c· Beda Vno angelo euange⸗

liʒante natum in carne deũ mox multitudo mi·
litie celeſtis in laudem pꝛoꝛupit creatoꝛis vr et
chꝛiſto denotẽeʒ impendat ⁊ ſuo nos inſtruãt

exemplo quotiens aliquis fratrum ſacre erudiö⸗

tionis verbuz inſonuerit · vel ſpꝛ q pietatis ſunt
ad mente reduxerimus do ſtatim laudes coꝛde

oꝛe · et opere reddamus· DPaſtoꝛes loquebant᷑
ad muice nam de reuelatõib angelicis loqᷓ de
bent paſtoꝛes eccleſie · que continentux m ſacra
ſcriptura ꝗpter quod ſubdit᷑ tranſeamus vſq;
bethleẽ ⁊c que domus panis interpꝛetat᷑. ido
per eam ſacra ſcriptura ſigſicat᷑ nam in ea dei vᷣ

ba · que ſunt panes vite ↄtmient · et ſic in bethlee

tranſire eſt ſacram ſcripturã diligeter ſtudere ·
et videamus hoc verbu ꝛc· nam in ea viderẽ
verbum caro ſactũ· St venerunt feſtinantes
id eſt cu deſderio ſtudendi · et muenerũt ma:

riam et ioſeph· per mariã qᷓ interpᷣtatur ama
rum mare ſigſicatur amaritudo penitentie · et

per ioſeph qui mterpꝛetat᷑ accreſcens · ſgniſicat᷑

augmentũ virtutis et gratie· et ad hec duo ĩdu

cit ſtudium ſacre ſcripture ⁊ mfantẽ poſiũ in
pꝛeſepio: qð eſt maximu mirabile · cum dicat ·
hiere xxu elum ⁊ terꝛam ego ſpleo. St om

nes qui audierunt c · paſtoꝛes em̃ eccleſo et

doctoꝛes debent alijs cõicare que didicerũt ab
angelis · p ſtudium ſacre ſcripture p ſanctos
angelos reuelate· Et reuerſi ſunt paſtoꝛeſ c
nam doctoꝛes eccleſe poſt auoꝝ doctrinã de

bent ad ↄſiderandũ ꝗpꝛiam conſcientiã reuerti
et laudare bonitatem dei · Et poſtqᷓ; ↄſummati

ſunt dies octo vt circucideret puer cui debeꝰ

cõformari nõ circũciſione carms h̊ mentiſ . Ro.
ij Non qui in manifeſto indeus eſt neq; que i
mamfeſto in carne eſt circuciſio · h qui in abſtcõ

dito iudeus eſt ⁊ eircũciſo coꝛdis in ſpiritu nõ

htera cuiꝰ laus nõ ex hommib ſed ex deo eſt½
Vocatum eſt nomen eius ieſus· ·i ſalus quia
cit lluteʒ in medio terꝛe · ideo dicit bernß. de

hoc nomme · að eſt mel in oꝛe · melos in aure in
bilus ĩ coꝛde · Rt poſtqᷓʒ impleti ſunt dieſ pur

Satõnis marie ⁊c· Beda · Hoſt triceſmu aut

et tercum cireuciſionis diem dño ſiſtit mſimu⸗

ans miſtice nemmẽ niſ circuciſuʒ vꝛcijs · dñ di⸗
gnum eſſe conſpectibnemmem niſi moꝛtalita

tis nexibus abſolutum ſupne ciuitatis gaudia

perſecte poſſe ſubwe· p hoe etiã oſtendi ꝙ xpi
anus det a vicijs circncidi et tüc p deuotõeʒ ap

parere in ⁊ſpectu dei et offerꝛe par turtun idẽ
caſtitatem mentis ⁊ coꝛpis ⁊ duos pullos colũ
barum.i multiplicatõem opm bonoꝝ·eo ꝙ co⸗

lumbe ſunt aues ĩ ple fecunde · dt ecce bõ erat

la.

in hieruſalem c. Simeon ꝗᷓ obediens mterb
tatur bonum religioſum ſigſicat ⁊ hic maneti

hieruſalem que interpᷣtatur paciſica:q; manet ĩ

pace interna ⁊ fraterna·⁊ bene dicit᷑ mſtus ſcJ
ad ꝓximum 2 timoꝛatꝰ ad deũ expectãs conſo
latõem iſrael·i· diume viſonis eo ꝙ iſrael mter

pꝛetat᷑ videns deum·⁊ ſpirituſſanctus eſt in eo

p ſue gratie beneſcium· Et cum inducerẽt pu
erum ieſum pentes eius:· pater em autoꝛita
tiue ⁊ mater inpetratiue inducut ijeſum vt de
tur deuotis dulciter amplexandu · ſic cũ ſimeo

ne de tanto beneſicõ benedicunt dñũm ⁊ dende

rant exire de mundo vt eiſ detur ad pfecte fru
endu ſẽ et paulꝰdicebat phił.jdeſderiu habes
diſſolui et eſſe cum chꝛiſto· Et erat anna ꝓphe
tiſſa ⁊c.· Xſta moꝝ eſt exemplar nõ ſolũ viduiſ
ſed etiam mulieribo alijs Primo qʒtuʒ ad caſti⸗
tatem ante matrimoniũ et in matrimonio ⁊ pꝰ
ptempꝰlongũ Scðo q́;dtum ad deuotõem naz

in obſecratõibus ⁊ ieiumijs dicit᷑ hic ſeruies die

ac uocte · Tercõ q́;dtum ad loquendi modeſtiaã
q; non de fabulis ſed de cheiſti miſterijs loque
batur pꝛopter que ⁊ alia bona dono pꝛophetie
replebat· Puer aũt creſcebat ⁊c· · ſ.ſcdöᷣm coꝛ
pus:nam ſcõᷣm amimã ab inſtanti conceptõnis
fuit totaliter pfectus·ſed hãc pfectõeʒ nõ oſtẽ?

debat niſ ꝓut Zuenientia tpis exigebat ſcðᷣm
illud ecẽs vnj Tempus ⁊ reſponſioneʒ coꝛ ſapi
etis intelliget in hoc literatis ⁊ ſapietibus de

dit exemplum vt non oſtendãt ſapientiã ſuam

niſ ſcðᷣm loci ⁊ tempoꝛis opoetunitatẽ· St cu

factus eſſet ihs annoꝛũ duodecizʒ c · per hoc
oſtẽdit ꝙ a puericia debent aſſueſeri hommes
ad duma . ⁊ ad idem facit ꝙ aljs recedẽtib imn
loco duumi cultus remanſt· St requirebãt euz
inter cognatos ⁊ notos ⁊ non muemietes c.·
p hoc oſtenditur /ꝙ ſpualiter nõ muenit᷑ in crr
nali ſocietate · ſed in templo quod eſt locꝰ oꝛõigs
et lacre doctrine p hoc aũt ꝙ muentus fuit pꝰ
triduũ· nigmiſicat᷑ poſt triduũ contritionis· cõ
feſſioms et ſatiſfactionis a ſidelibo ſpiritualii i

uenitur · St deſcendit euz eis 1 venit nazareth

et erat ſubditꝰ illis · ex hoc argui᷑ humana ſu
perbia que frequent renuit ſubijci ſuperioꝛibuſ
ſius. St ieſus ꝓſiciebat ⁊c· exponat᷑ vt ſupꝛa
— eeSĩ E

Nno autem qumtodecimo im
peri ꝛc aut pᷣdicatõ iohannis
tam ſolemter deſcribit · p tpa impe
vatoꝛis et pontiſcum ⁊ pꝛmcipu· eſt
ad deſgnandũu illuis excellentiam quẽ nuciare
veniebat vtpote q̃ ſummꝰ impatoꝛ ⁊ pontiſex
et gubernatoꝛ omniũ exiſtebat: factum eſt v
bum dñi ſuper iohanem · p que ſigmiſcat᷑ pdi
catoꝛ euangehij apter quod ſup eu debet eſſe v
bum dñi vt eius mſtinctũ viuendo et docẽedo
ſequat᷑ et non econuerſo ſcut ſaciunt pd cãtes

Apter queſtũ qui ꝓ libito ſuo formant verbuʒ
ꝓut eſtimat conſequi tẽpale lucꝝ ĩ deſerto.
talib em ſiut reuelationes diume· Pſal. lxij · In
terꝛa deſerta ? muia ⁊ ĩaquoſaſic m ſancto ap:
parui tibi · vt vderem virtutem tuaet gloꝛiam
tuam ·. St venit in omne regionẽ iordams ꝛc

id eſt ad loca populoſa in quib poterat magiſ/

pꝛoncere· et in hoc dedit exemplum pᷣCdxatoꝛi:
bus euangelij qiu non debent querere loca re⸗
creatõnis h fructiſicationis verbi diumi Vox
c amantis m deſerto· ambꝛoſiꝰ.iin gentium
populo qui deſertũ dicit᷑ eo ꝙ peccatoꝝ ſpinis
impletur. parate via dñi ⁊c· p pꝛedicationeʒ
ei hommũ coꝛda pᷣparant᷑ vt ipa deus p gtiaʒ

ingredia? Omnis vallis ĩplebi 2c· quod ſit

quãdo peccatoꝛ lapſus in ꝓfundum peccatoꝛuʒ
ad ſpem ſue ſalutis erigit᷑ et mons ⁊ collis hu⸗
milabitur · qñ ſuperbo obedientie dei ſubꝛjcit ·
et pꝛaua fut in directa· quando diſtoꝛtõ iu⸗
ſticie ad rectitudinẽ repatur et aſpera in vias
planas: qñ per exercituiʒ bonũ efficit᷑ leue qðᷣ
pruuis erat dun · et ſic diſponi auditoꝛ verbi di
uini ad videndum ſalutare dei · Dicebat ergo

ad turbas · Moc pᷣm ſenſum literale dicebat ꝓ

pter phariʒeos ⁊ ſaduceos in maluʒ obſtinatos

vt patʒ mathʒ de qᷣbe ſubdit Cemimma vipe
rarum quis oſtendet vobis fugere a ventura

ira· .qd nullus · q; ſupius erit iudex iratꝰ infe:

rius hoꝛrenduʒ chaos mferni a dexteris pecca
ta accuſantia· a ſimſtris demonia ad interitum

trahentia · foꝛis mundꝰ ardens · intus ſcientia
vrens· peccatoꝛ ſic repꝛehenſus quo fugere po
terit · latere erit ĩpoſſibile apparere aũt intole ra:⸗

bile ndeo ſubdit Eacite ergo fructũ dignũ pe
nitentie · hec eſt em̃ via euadendi mala p̃dicta

et ne cepitis dicere prem habemus abꝛaam·

nam ſine fructu penitetie nullꝰ ſanctoꝝ p ſua
merita poterit peccatoꝛes ſaluare· Jã em ſecu
ris ad radicem arboꝛis poſita eſt. iiſta ſecuris

dici poteſt calo naturalis qui ↄtmue ſumit
hbumdũ radicale.̊ Aumpto arboꝛ mala p quã

ſigſicatur peccatoꝛ excidi p moꝛtem·⁊ qtũ ad
aiam nyttit ĩ gehẽnã. Qu habet duas tunicas
det vnã nõ habenti .· pꝓ quas poſſunt pᷣtutes qᷓ

ſunt anime veſtes intelligi nã habens eas debʒ
eas applicare ad bonũ ꝓxim et qui habet eſcaſ
ſimiliter faciaat · ſpuales eſce ſunt ſacre ſcriptu
re quas habes debet ꝓximuũ ſpualiter paſcere ·
Venerũt aut ⁊ publicami ⁊c· p quos poſſunt
intellisi offieiales ⁊ ppoſiti qui nõ debẽt a pro
exigere niſi qð conſtitutũ eſt pᷣm oꝛdinem iulſti

cie · Interꝛogabat aut eũ ⁊ milites ⁊c. p quoſ

pñt ĩtelligi pdicatoꝛes q̊s armat apłs eppᷣ· vj.
dicens accipite armaturã dei c· m ſine dicit ⁊
gladium ſpus qð eſt vbu dei vſtis dici? Ne
minem ꝛcutiatis· nimis aſpe p̃dicãdo. ſic ad
deſperatõem inducendo· neg; caluniam facia

tis · ̃dicatõem ſubtrabendo· reputãtes eos unin/

dignos exhoꝛtatõis verbo· et ꝛtẽti eſtote ſti
pendijs veſtris · qᷓ ſtipendia ſunt reddituſ aſſi

Snati pᷣdicatoꝛib poſſeſſiones hñtibo·⁊ elemo

ſine date medicantib · Sxiſtimãte aut populo

de ohane ne foꝛte ipe eſſet xp̃c reſpõdit ꝛc · P
eius reſponſionẽ q̃ ſe humiliauit ⁊ xp̃ᷣm exalta

uit mfoꝛmat᷑ pᷣdicatoꝛ euãgelij vt de bonis opi
bus ſiis nõ qᷓrat laudem ꝗꝓpꝛiam h diumã. Ee
rodes aut tetrarcha c· iſte qui ohanez liga

iut in carcerẽ eo ꝙ de malis ſuis arguebat eum

caxitatiue:·⁊ q̃ ſimilia facunt ſunt ſimiles freneti

cis qui pium medicũ pcutere vł occidere que

rũt · et ieſu baptiʒato ⁊ oꝛante aptum eſt celuʒ

T.· Beda· Non ei tüc apertũ eſt celũ cuiꝰ ockhi
cer nebat mterioꝛa celoꝝ h virtus baptiſmatis

oſtendit de quo qcũq; egredit᷑ ei regni celeſiiſ
lanuaapitur· et deſcendit ſpirituſſanctus c·

per apparitõeʒ ſanctetrinitatiſ in baptiſmo xpi

ſigniſicatuʒ fuit ꝙ eius ſideles deberet ĩ ſanctiſ

ſime trinitatis nomme baptizari · St ipᷣe ieſus
erat incipiens quaſ annoꝝ triginta ꝑ hoc inſi
nuans ꝙ officium pᷣdicandi nõ debʒ aliquis ex
equi ante pfectam etatem ſiẽ non legit᷑ xpc an

tea p̃dicaſſe · q̃ fiut hely·⁊c hic ñ occurꝛit aliqᷓ

notabilis moꝛalitas mſi ꝙ pꝑ generatõem ſpʒna

lem q̃ deñgnatur ꝓ hanc genealogiaʒ hõ recur

rit in ſuũ creatoꝛẽ ſiẽ q̊ genealogia in deuz ter

minatur cũ dicitur · qui fuit adaʒ · qui fuit dei ·
nam Bgneracie ſpuũalem efficimur dei ſfilij ad
optiui·
cto ⁊c · Sequitur.Et agebatur m
ſpiritu in deſerto per ̊ ſgnincãſ
Pp bomines ſpũuͦales cuiꝰmodi ſunt
teligioſi de

ammã tuã ad tẽptationem· t hoc ſigmſieatur

cũ dieitur hic de xpᷣo et tẽptabat᷑ a dyabolo ·
DPer hoc aũt ꝙ hic pꝛimo pomtur tẽptatio de
Zula cuʒ dieit. Die lapidi huic ⁊c deſignatur
VMhec tẽptatõ occur:it homim pᷣmo qim abiĩſan
tia; Scðo vero poni teptatio ð eupiditate ter
renoy eum dicit. Et duxit illum dyabolus m
montẽ excelſum c· quia tẽptationem gule ſe
quitur teptatio cupiditatis terꝛene.Tercio vo
pomtur teptatõ de pꝛelumptõe cum dieit · Rt
duxit illum in hieruſalem ⁊c: nam teptatio qᷓ
quis de meritis ſuis pᷣſumens exponit ſe pieulnſ

nõ eſt niñ poſt plurima tpa· St venit nazareth
vbi erat nutritus et intrauit ſcdm ↄſuetudinẽ

ſuam die ſabbati m ſinagogaʒ c. Der oſtẽ?

dit ꝙ pꝛedicatoꝛ euangelij debet dꝛebb domini

cis 2 fel tuns populo pᷣdxare 2 xp̃ᷣi niſteria nu
ciare . St oĩm in linagoga oculi eꝛant intenden
tes in eum ꝛc· nã illi q̃ſunt meꝛito de numero

ſus autem plenus ſpiruuſan

t in aſperitate nutriri: nam acriꝰ
ſolent a demone tẽptari · Scci· ij. Eil accedẽs ad
ſeruitutẽ dei ſta in iuſticia ⁊ timoꝛe dei·⁊ pꝛepa

e

—,,– — — — — — -——

— — —,—

— =

—. = – S= —,

— — —*

=S — — —

—eee

ſidelium audiunt deuote veꝛbum diuinũ · ſed ð

indeuotis ſubdi · St dicebant nõne hic eſt ſiliꝰ

ioſeph · hoc aut dicebãt ↄtẽptibiliter p quoes

hgficantur ili qui ſermonem audiũt vel lectõʒ

nõ ad ſuam ediſcatõem h̊ ad p̃dicatoꝛis vel le

ctoꝛis deriſonem · aꝗpter qð arguunt᷑ a chaiſto

p duas hiſtoꝛias veteris teſtamenti quaꝝ ſen

ſus moꝛalis poſitus eſt nij ⁊ nij· Reĩ locis ſuis
¶St repleti ſunt omnes in finagoga ira c· p
iſtos ſigſficantur illi qui pꝛedicatoꝛes veritatis
pſequunt᷑· eo ꝙ dicũt eis diſplicẽtia· Tpſe auteʒ

tranſens p mediũ iloꝝ ibat. non pcutiens i⸗

los aut impellens nec aliquo modo ſe vmdicãſ
in hoc docens pᷣdicatoꝛes euangelij vt nõ que
rant vmdictam de miurijs factis ſibi St in ſi
nagosa erat homo habes demomiũ ꝛc· pp hoc
aũt ꝙ chꝛiſtus increpauit demonẽ qui ſuã po⸗
teſtatem conſitebat᷑ et ſanctitatem ei ſilentium

imponens docuit nos fugere laudẽ turpiũ pſo
narum . qꝛ ſẽ dicit ſeneca libꝛo de vᷣtutibus:tam
triſte tibi ſt laudari a turpibo qᷓ; ſi lauderis ob
turpia. Socrus autẽ ſimonis tenebat᷑ magnis
febꝛibus ⁊c p quã ſigniſicatur pſona iracudie

caloꝛe aut cupiſcentie laboꝛans·ſup quaʒ ſtat

ieſus cum iſtas paſſiones mitigat et tunc ei de

uote minſtrat · Qum auũt ſol occidiſſet ⁊c.· p
boc ſigniſicauit ꝙ paſſio ſua ĩ qua iuſticie ſol oc

cidit futura erat medicina omnis ſpualis inſir⸗

mntatig,. Eacta aut die egreſſus bat m deſer⸗
tum locum· dans in hoc exemplũ pᷣ̃dicatoꝛibo

reuertendi ad ſoltudinem 2templatõis poſt
laboꝛem pᷣdicatõis· et vt gratias deo agant de
pꝛofectu pꝛeterito et ſe diſponant ꝓ futuro

ruyuerent 2c. Sequitur. &t vidit
mdduas naues ꝛc · Beda· Due naues
mitice circũciſñonem ⁊ pᷣpucium ſi⸗
ificant quas videt dnus nam in vtroq; ꝓpło
nouit qui ſunt euis· ⁊ ad future vite tranquilli

tatem qᷓſ ad hitus videndo hoc eſt niſericoꝛdi⸗

ter viſtando pꝛouehit · Duc in altum laxate

retia veſtra ⁊c. Ambꝛoſiꝰ · Miſtice aut nauis

petri ſm matheu fluctuat. ſcdᷣm lucaʒ repletur
piſcibus· vt ⁊ pꝛicipia fluctuantis eccleſe ⁊ po
ſterioꝛa exuberantis agnoſcas:non turbat᷑ iſta
que petꝝ habet · turbatur illa q̃ iudam habet . in

vtraq; tam petrꝰ ſ̊ qui ſuis meritis firmus eſt

turbatur alenis caueamus g pꝛoditoꝛem ne p
eu plurimi fluctuemꝰ. Exi a me dñe ⁊c · p pe
trum quicum ſocijs p totam noctem laboꝛans

mhil ceperat· ⁊ in verbo xp̃i cepit multitudineʒ

piſcum copioſam·⁊ tñ ſibi nõ attribuit niſi cul⸗

pam · d exi a me dñe quia homo peccatoꝛ ſim · ſi

gniſicat᷑ pꝛedicatoꝛ euangelijqᷓ ꝗpꝛie innitẽs v
tuti mihil pꝛoficit· ſed mmmtens diume virtuti fa⸗
cit magnum ꝓfectũ · tñ non debet attribuere ſi

ctum eſt autem cum turbe r⸗

lux.

bi niſ defectũ.⁊ tũc a deo oſoꝛtatur.d. Noh

timere ·] ⁊ maioꝛ ꝓfectus ſibi ꝓmittitur cum
ſubditur · ex hoc iam homies eris capienſ· St·
factũ eſt cuʒ in vna eſſet ciuitatũ ⁊ ecce vir ple
nus lepꝛa ⁊c.· Beda. Typice aut lepſus huma
mim genus · languidũ percatis deſignat plenũ
lepꝛa:qm omnes peccauerũt ⁊ egẽt gratia dei ·

vt · extenta manu.i· verbo dei humanam 2tin
Sente naturãa pꝛiſtini erꝛoꝛis varietate mun⸗
dentur· 1 offerant ꝓ ſua emũdatõne coꝛpa ſua

hoſtiam deo viuã · Rt ecce viri poꝛtantes in le

cto hominẽ ⁊c · Moꝛaliter paliticus eſt pecca

toꝛ opibus meritoꝛijs pᷣuatus iacet in lecto.
quãdo tenz eu peccati ↄſuetudo.ip̃m aut poꝛtãa

tes ſunt uiſti ꝓ eo depcantes. ⁊ ſic ponunt euʒ

ante ieſum qui eũ reſpiit · quãdo p̃ces eoꝛũ ex

audit · 1 tüc lectum ſuuʒ tollit quado a peccato

rum ↄſuetudine recedit et vadit m domũ ſua,ʒ
qñ bonis actibus ſeſtinat ad patriã celeſtem. ·
populus deũ magſiat de tali mutatõne· qm eſt

dextere excelſ· t poſt hec exijt et vidit ieſus

pubucanum ꝛc · Sequitur · St fecit ei magnũ
conuiuiũ leui ⁊c Qriſoſtomꝰ. Qhꝛiſtus qðlibz

genus remedij exhibebat · et non ſolum diſpu

tando ⁊ p̃ᷣſtando ſanitatũ remedia · vel etiaz re
darguendo emulos. ſed etiam medendo non
nullos erꝛantium dirigebat inde nos inſtrues

ꝙ quodlibet opus ⁊ tꝑs poteſt nobis vtilitate,ʒ

afferꝛe et publcanoꝝ pticipatõem nõ vitaiut ·
apter vtilitatem ſequente moꝛe boni medici qᷓ

niſi ſaniẽ tangeret a moꝛbo nõ liberaret· Qua

re diſcipuli ohãanis ꝛeunnant frequent ꝛc· per

phariʒeos qui diuiſi interpꝛetant᷑ heretici ab ec

deſa pᷣciñ ſigniſicantp diſcipulos & ohãnis

7„

ſe Z2iunxerunt phariʒeis ſignificantur ſimpliceſ

chꝛiſtiami qui cum hereticis famillaritatẽ Stra

hunt ex aliqua occaſione et ex hoc aliqñ trahun

tur ad eoꝝ mala. Nuquid poteſtis filios ſpon

ſ dum cũ ilis eſt ſpõſus facere ieiunare · · q d·

non· apter quod apud ꝓbatiſſimos egypti mo
nachos ſtatutũ fuit vt nullꝰ ieiunaret a paſcha:

te vſq; ad aſcenſionem. ꝗpter gaudiũ reſurꝛecti
onis chꝛiſti· quo tpe frequent᷑ diſcipulis apparu

it et cum eis ↄmedit · vt dicit᷑ in collatõtbus pa

trum collatõe pᷣma theone abbatis· Nemocõ

miſſuram a veſtim̃to nouo ꝛc p iſtas ſinnlitu

dines ſigniſicat᷑ ꝙ doctrina noui teſtamẽti non

cõueniebat actiue· niſ hoĩbo renouatis p donũ

ſpirituſſancti · tuc em̃ data fuit eis intelligentia

perſecta ſcripturanet eloquentia ommuz lin

garũ. Et nemo bibens vetꝰ ſtatim vult nouuʒ

2. Sic imbuti legali obſeruantijs nolebant
asdimittete vt habetur actu xyx..

V

2

BDer ſpicas ↄuenienter intelligi poſ
ſunt ſigure veteris teſtamti ꝛtinteſ

Actum eſt autem m ſabbato ⁊c·

luæ

ſub velamine litere grana ſpũala noui vt ſub p
cepto carnalis circũciſonis mundiciam circũci⸗
ſionis mentalis Sic ergo ſpicas vellere eſt hte
ram oecidentẽ tollere · ⁊ ſpualem ſenſum retme
re · Quod fecerunt a poſtoli aljq; diſcipuli· ⁊ ſic
manducabant mcoꝛpando credentes eccie mi:
ſtico coꝛpi Necoc legiſtis qð ſecit dauid ꝛc
Moꝛalitas auũt huiꝰ ponit᷑ Re·loco ſuo. EBa
ctum eſt auᷣt in alio ſabbato ⁊c manus arida
ad opanduz eſt mualida ergo p hbominẽ manũ
aridam habentẽ ſigniſcatur piger et ocioſushᷣ
cum ad verbum xp̃i ſtat in medio virtutis ma
nus eius ſanatur et in bonis operibus exercet᷑
Eactum eſt aũt in dieb ilus ⁊c· chꝛiſtłꝰ apo⸗
ſtolos electurus oꝛauit ꝓlye · vnde ſubdit et
erat ꝓnoctans ĩoꝛõe dei · p hoc oſtendens · ꝙ
epiſcopi qui ſunt ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ nõ ſunt
eligendi p inductões et p fallas ꝓmiſſiones h
p deuotas oꝛõnes· Et omnis turba querebat
eum tangere · Beda- Tactus ſaluatoꝛis ẽ opꝰ
ſalutis · que tangere eſt in eum ſdelñ credere ·
et ab eo tãgi eſt ab eius vulnere ſanari · Et ipe
eleuatis oculis xc · AHla qᷓ ſunt ab hoc loco vſq;
ad ſineʒ huiꝰ capłi ſunt de ſe moꝛalba apter qð
nunc ptranſeo/⁊ q; ſupꝛa math · v · vy vij· ea te
tigi bzezuter miſtice exponendo

Vm autez impleuiſſet ⁊c. Seqm
tur Centurionis autem aunuſ:
dam ſeruus ꝛc· Der iſtum centu⸗
rionem ſigſicatur ratõ vel intellecaꝰ
eruꝰ? e apetitus ſenſitiuus qui debʒ obe
dire ratõi vt dicit pᷣmo eth·hᷣ ex coꝛruptõe natu
re inſrmus eſt ad obedienduz · gpter quod hõ
p ratõem ⁊gnoſcens hanc infirmitatem in ſuo
apetitu ſenntiuo pſe et p auos rogare debet
deu vt ſanet eruu ſuum . 1 qm hunnlitas rogã
tis ꝓ le · plus aliqñ placet deo qᷓ; ſces alioꝝn ido
ſubtit᷑:. non minuem tantã ſidem m ilrael · et ſic
puer euis ſanat᷑. St factum eſt demceps c·
Sequitur· Ecce defunctus efferebat᷑ ſiꝰ xc p
iſtum defunc uʒſigniſicatur moꝛtuꝰ p moꝛtale
peccatum eius mater eſt eccleſia poꝛtitoꝛes hꝰ
funeris ſunt facto vel verbo fouentes homi⸗
nem m peccatis:poꝛta p quã effertur moꝛtuus
eſt exterioꝛ ſenſus peccati maniſeſtatiuꝰ.Sſa:nj.
Peccatum ſuũ quaſi ſodma pᷣ̃dicauerũt nec ab⸗
ſconderunt. Talis tame moꝛtuꝰ p peccatũ mo⸗
tale ſuſcitat mſericoꝛditer a deo p pꝛeces eccle
ſie · St nuciauerũt iohaãni diſcipuli eiꝰ ⁊c. p io
hannẽ qu ſupꝛa ni c dixit ðᷣ xpᷣo· veniet foꝛtioꝛ
me polſt me ſigſeatur vet?teſtamentũ qð in ꝓ
phetis denuclauit xpᷣi aduentum. p xpᷣm auteʒ
ſigſicat᷑ nouũ qð eſt veteris impletiuũ. De xpᷣo
vero dicit Sſa . xj· Spus din ſup me eo ꝙ vnxe
rit me · Sequit᷑. Vt medereratritos coꝛde ⁊c &t
hec oſtendit xpᷣe diſcipuls iohãnis eſſe opleta

dicens · Renũciate iohãm que audiſtis et vidi
ſtis quia ceci vident ⁊c· In hoc etiam inſoꝛma
uit p̃ᷣdicatoꝛes euangelij et doctoꝛes vt nõ ſo
lum verbis doceant h̊ etiam ſactis: Et cum diſ
ceſſiſent nũcij iohannis ⁊c · p hoc docuit nos
fugere nota adulationis in Smendatõe alioꝛuʒ
⁊maxie magnoꝝ ĩ eoꝝ pñ̃tia ·tał erat iohᷣs ba
ptiſta ſic dwit᷑ poſtea· NMaoꝛ iter natos muli
erũ ꝓpheta iohãne baptiſta nemo ẽ ⁊c Et oĩs
popułꝰ audiens ⁊c · Ita modo ⁊tingit frequẽ
ter ꝙ ſimplices et illiterati gram dei 2ſequent?·
a qua mũdi ſapientes ⁊ ſuꝑbi dei ind cõ puan
tur · NRit aũt dñs ⁊c· Oantauimꝰvobᷣ tibis ꝛc
pꝓ iſtos ſigniſicant᷑ inuidi qui nõ gaudent de ꝓ
ſperitate bonoꝝ nec triſtant᷑ de aduerſitatibus
eoꝝ· Rogabat aũt ilum quidam pharize c

per mulierem peccatricẽ ad dñi pedes acceden

tem ſigniſicat᷑ queliet ꝑſona vere de peccatis
penitens ⁊ Ztrita ad quod vequirit᷑ ꝙ ſẽ deuz
offendit p culpam ita fulat ei p penitentiã· Ro:
vj· Sicut exhibuiſtis mebꝛa velſtra ſeruire ĩmũ
dicie ⁊ miquitati ad miquitatẽ ita expibete nuũc

ſeruire iuſſicie in ſanctiſicatioẽm · Et ſic lecit

mulier iſta . Vnde dicit gregoꝛꝰ ome xxv. Li
quet fratres ꝙ illicitis actib pus mulier inte

ta vnguentum ſibi ꝓ odoꝛe ſue carnis adhibu
it · Quod ergo ſib turpiter exhibuerat · hoc iaʒ
deo laudabilter offerebat ˖ Oculis terrena cõ

cupierat h hos iam per penitentiaʒ conterens

flebat Qapillos ad cõpoſtionem vult? exhibu
erat q̊ iaʒ cũ capillis maculas tergebat · Oꝛe ſu

perba dixerat ſed pedes dñi oſculans hoc in re
demptoꝛis ſui veltigia ſigebat · Quot ergo ĩſe
habuit oblectamẽta tot de ſe muenit olocauſia
Conuertit ad virtutũ munera numeruz crinn

num vt totu ſeruret deo in penitetia quidd

ex ſe deum ⁊tepſerat in culpa· Vitẽs aut pha

rizeus ⁊c pꝓ iſtuʒ qui xpᷣm notauit de ignoꝛan

tia et mulierem de immũdicia ſigniſicat᷑ ypocri
ta de ſua falſa iuſtica pᷣſumẽs et anos ⁊tẽpnẽs
quia ſicut diẽ ſohãnes os aureũ vera iuſticia cõ
paſſionem habet · falla vero indignatõem ꝓpter

quod iſte phariʒeꝰ arguit᷑ de pietatis omiſſio

ne in modicis reſpectiue:⁊ mulier mendat᷑ de
maioꝛibus valde cũ dicit᷑ Intraui in domũ tu
am· aquã pedibo meis nõ dediſti h̊ aũt lacrimis
⁊c · pter quod ſibidicit · remittůͦtur tibi pec
cata tua KJ. LIE“
T factum eſt demceps. Sequi
tur. St mulieres alque 2cq m
niſtrabant ei neceſſaria de ſacultati
bus ſuis tanq́; grate de ſuis curatõ
nibus ⁊ facte ſibi deuote· hoc etiã 2ſuetuz erat
ſieri p̃dicatoꝛibo iudeoꝝ · Sxijt qiu ſemmat væ

Semen itud poteſt dici elemoſina ð cuꝰ ſemi

natõe dicit᷑ ij· con x · Qui parce ſemmat parce
et metet ꝛc· Mu:ꝰ aũt ſeminis cadit ꝑs ſecꝰ viaʒ

lue
bd et dyabolus tollit illud · ⁊ B eſt quãdo recipiẽa te per p̃dicatõem apoſtolon demones ſunt ab
en elemoñ nam in illicitis conſunnt eaʒ · ⁊ aliud ſu eis eiecti:⁊ ad ſanam mente ſunt reducti ⁊ vrx
pꝛa petram ·qð ſit qñ recipiens de beneficio nõ tutum veltibo ſunt oꝛnati· Der boc aũt ꝙ ðᷣmo
nd eſt gratus hommi neq; ðoet aliud cadit in ſpi nes poꝛcos intrauerũt et m mare demerſeruũt
ſes nas p quas ſigniſicant᷑ ſolicitudineſ vite pꝛeſen ſigniſicat᷑ ꝙ demones mtrãat detractoꝛes qui tã
dun tis· et hec pꝛo parte ſunt bona eccleſie data cleri qᷓ; poꝛci paſcuntur ĩmũdicijs alioꝝ ⁊ grinniut
On cis et reugioſs qui ð ilus viuuũt carnaliter ⁊ põ contra vitam bonoꝛa·ꝗpter qð cum demonibo
nul patice et implicantur ſecularib negocijs cũ tñ demergunt᷑ in infernu. St factũ eſt cum redii/
00 illa bona ſint data ad ſeruienduz deo deuote et ſet ieſus ⁊c· P archiſinagogum ſacerdos cura
e ad mmiſtranduz paupibo m ſua neceſſitate· ⁊ ali tus et ꝓ filiã euis vnicã ſua prochia ðnᷣgnat igi
en⸗ ud cecidit in terꝛaʒ bonã ⁊c iſte ſunt elemoſne archiſinagogi vnica filla moꝛit᷑ cũ ſlacerdotis p⸗
len recepte ad victum et veſtitũ neceſſarium · deo rochia male diſponitur h ꝓ eius ſanitate ieluz
ſeruientum et intendentiũ ſtudio ſacre ſcriptu rogat cũ p̃dicatoꝛem ⁊ ↄſeſſoꝛeʒ pꝛo ſalute ani
p re· Nemo accendit lucernam c. Mec lucer⸗ marum zelantem in auxilum ſuu vocat· tunc
bes na dicit᷑ ſacra ſcriptura. Pſal:cxvin· Lucerna pe eius filia ſanat᷑et ei cibꝰ verbi dei et eukariſtie
1 dibus meis verbuz tuu et lumen lemitis meis. ſacramenti mmiſtratur · St mulier quedã erat
denr HManc aũt lucernam opit vaſe qui verbis curio in fluxu ſanguinis ⁊c· p quaʒ ſigniſicat᷑ pſona
t ſis et extraneis expomit eaʒ ad iactantiã ſue fa peccatrix a longo tempoꝛe qᷓ tam remedii que
R me ule vero ſubtus lectum pomt q ignẽ here⸗ rit a dno d. lbera me de ſanguinibo c et ꝛlla ſo
ſis ex ſua expoſtõe puerſa accendit ſicut lucer⸗ la dicitur xpᷣm tetigiſſe·ſſpualiter per ſidẽ licet
ini na ſub lecto poſita accedit ſtramina. 8t ð hac ac multi eum ↄpꝛimerent p tactuũ coꝛpaleʒ: ꝗpter
i cenſione dicit heronimꝰ et habetur in decretis qð ei ſinʒularit dicit· Eiia ſdes tua te ſaluuam
e xxiij qiij ſecande Frrius alexãdꝛia vna ſein fecit )CKX. AXS„
l. tilla fuit hſ̊ quia non ſtatim fuit oſpꝛeſſus eiꝰ fla Onuocatis autem ieſus Xi apo
ma totum oꝛbem depopulata eit xlli autẽ po⸗ ſtolis ⁊c ¶ oc ãt facit pᷣdicatoꝛ ilb
hr nunt ſuper candelabꝝ q̃ p bonam vita faciunt euangelij ſi ſciant quod in ſe eſt· eis
l efficax verbum ſuũ ſcut econuerſo illi vaſe ope dando poteſtatem eijciendi demo⸗
eig ruint:qui p malam vitam doctrinã ſuã ↄtem⸗ nes ſpuᷣaliter de coꝛdibus hommũ ⁊ ſanãdi lãag
ptibilem reddut · Lt · nuciatum eſt ei mater tua uoꝛes vicioꝛũ . Nihil tuleritis in via c· hoc
in et fratres tui ꝛc · m ſenſum literalem malicio faciunt qui ſe diume ꝓuidentie 2mittũt · ratio
n ſe fuit ei nũciatum · vt p aduentuʒ matris et nabiliter tam ne deu temptent · Rt quicũq; nõ
vſt fratrum pᷣdicatõem dimitteret argueret᷑ homo receperint vos exeuntes ð ciuitate illa· excutite
tr purꝰ vtpote affectione carnali motꝰ. apter qdᷣ puluereʒ· per quẽ ſigniſicant᷑ leues motꝰ inpa
ſ rationabiliter inpoſiut nucianti ſilentiuz dices tientie qui ſolent etiam in vrnia perfectis ex B
ſn Mater mea et fratres mei hi ſunt qui verbuʒ ſubito ſurgere. qui ſtatiʒ ſunt excutiendi per v
dh dei audiũt et faciunt · ¶ in hoc docuit pᷣdicato⸗ tuteʒ patietie· Rudiunt auũt herodes tetrarcha-
d rem euangehij rõnabiliter repꝛimere volentes ⁊c · per iſtũ ſigniſcantur curioſi qui facta mi
pn eum · malicioſe impedire · St factũ eſt in vna di rabilia bonoꝝ videre querũt et audireſed non
in erum 2 pe aſcendit in nauiculam ⁊c· p quam imitari t reuerſi apoſtoli ⁊c· per hoc oſten
l ſigniñcat᷑ coꝛpꝰ humanum in q̊ ſcdᷣm platonicol ditur ꝙ pꝛedicatoꝛes poſt p̃dicatõis diſcurſum
1 anima eſt ſicut nauta in naui· In hac auũt nauicu redire debent ad templatõis ſecretum · ⁊ ope
la amima gubernat pᷣm pteʒ rõlem · iraſcibilis at ra ſua coꝛam deo diſcutere vt de bonis gratiaſ H
e et cupiſcibins ⁊ ſenſus interioꝛes ⁊ exterioꝛeſ agant · et de defectibo venã petant· St loqba
ſo ſunt in coꝛpabilibus oꝛganis ⁊ ſic debet p rõe,ʒ eis de regno dei · olſtendens ꝙ ĩter religioſos
que non eſt vixtus oꝛganica gubernari·deꝰ tn nõ debet eſſe locutõ de fabulis ſed de ſacris ſeri
1 pꝛicipalis eſt gubernatoꝛ · Turbat᷑ aũt nauis pturis: et eos qui cura indigebant ſanabat
iſta coꝛpis infirmitatibi ⁊ mens interioꝛ demo ſicut fecit coꝛpaliter ſic debent p̃dicatoꝛes ⁊ con
num teptatõibus et deꝰ qui pꝛincipalis eſt gau feſſoꝛes facere ſpualiter · ⁊ hoc eſt contra illos
bernatoꝛ doꝛmire dicit᷑ dum ab eo talia pmit⸗ qui multum occupant᷑ circa vnã perſonã ↄſilio
runt᷑ excitat᷑ aut deuotis p̃cibus ptis rõnalis q ſpuali non multu indigen tẽ et circa pccatoꝛes
4 ad optima depꝛecat. 1 tůc iubente dommo tur multum mdigentes paruã aut nullam adhibet
D batio quietat Enauigauerũt aut ad regionezʒ curam St accedentes xij dixerunt ill . dimitte
Seraſenoꝝ T· Pp hommem obſeſſum a demo⸗ turbas ꝛc · per q̃nq; panes quinq; libꝛi moyh ·
ne ſigniſcat᷑ populꝰ gentilis longo tpe ſeruies Pduos piſces ꝓphete et agyog:apha: pxijco
demoniby in ydolis· ⁊veſtibus nõ vtebat᷑ quia phinos noui teſtamenti doctrma per apoſtto
nudatus erat virtutũ oꝛnamentis. rupat etiaz los ſcripta et pꝛedicata deſgnant᷑ quib ſdeles
catenas ⁊ vincula legis naturalis ſed dño iube ſpualiter nutriuntur St mterꝛogauit ulos d.
3

—

quem me dicũt eſſe turbe c. hoc autem que⸗
ſiuit vt falſas opiniones a ſuis diſcipulis remo
ueret · ⁊ de veritate melius infoꝛmaꝛet · Sic do⸗
ctoꝛ euãgelicus debʒ erꝛoꝛes delkrueꝛe vt me
lius poſſit aſtruere vitatem. Opoꝛtet ſiliũ ho
mmis multa pati c · pdixit ſuam paſſionem 2

2ſeqñiter induxit ad pſius imitationem d Si

quis vult poſt me venire ꝛc conſimilit boni
pꝛelati inducunt ſubditos ad bonuʒ p exemplu
ſui· St factum eſt poſt hec vᷣba ⁊c. per petyꝝ
in ſde feruentiſſmmum ſigniſcatur ſidei feruoꝛ·
p iacobũu inter apoſtolos pꝛimo martiriʒatum
cõſtantie vigoꝛ et p iobannem vᷣgine mudicie
decoꝛ. Iſta tria conſcẽdere faciunt cum xpᷣo mõ
tem ↄteplationis ⁊ ibi videre ſpem future bea
titudims: ⁊ moyſen ⁊ helyã cũ ieſu loquetes i

cõcoꝛdiam legis et ꝓphetaꝝ cũ euangelio: au

dire vᷣbum ilud mentis auditu. hic ẽ hilius me⸗
us duectus ꝛc .· et dicere p experientiã dulcedi:
nis diume bonu ẽ nos hbic eſſe · Magiſter ob⸗
ſecro te reſpice in flium meũ ꝛc ſte nõ plene
credebat ideo dictu elſt ei · O generatõ indelis
⁊c · St pꝑ eius ſilium demoniacu ſigmiicat᷑ pecca
toꝛ a puericia male nutrit? ꝗpter qð diffcilioꝛ ẽ
cura eius·ideo dicit᷑ apoſtoli non potuerunt
eum curare. Rt cu adduceret᷑ ad xpᷣm demon al⸗
hſt euʒ ⁊ Zuiter affuxit · p qdᷣ ſigniſicatur ꝙ qñ
peccatoꝛ maxime diuturn“ vult reuerti ad deü
dya bolus ſibi ſuſcitat graues af ſflictiões ad ip
ſum impediendu · Der hoc aũt ꝙ xpᷣc increpa:
uit demonem affligentẽ et non afflictũ homi
neʒ ſigniſicat᷑ ꝙ medicꝰ? animan debz fouere na
turam ⁊ vicuiz increpare. Intrauit aũt m eos
cogitatõ quis eoꝝ eſſet maio: æc& p pueꝝn quẽ
ieſus accipiens ſtatuit iuxta ſeſignificat᷑ inocẽs
ſecularis quẽ xpᷣc vocat ad obſeruantiã vite re
gularis:⁊ de iſto dicit᷑ ꝙ licet ſit mmoꝛ m mun
do tñ eſt de maioꝛib in celo · Peeceptoꝛ vwiꝰ
quendã demoma eijcientẽ in nommne tuo ꝛc·
per hanc eiectõem licʒ aliqñ ſiat a mals hoĩbuſ
vt dicit᷑ math· vij ſigniſcat᷑ opꝰ bonũ de genere
non tñ ꝓhbibendi ſunt hoc facere· Pꝛonj. No
li ꝓhibere eũ qui bene facit:ſi vales ip̃e bñ fac
Licet em opus tale non ſit meritoꝛum ſine ca
ritate tñ eſt dipoſitiuum ad emendatõem vite
ESt miſit nucios ante ſpectũ ſuũ æc& p iaco
bum et iohem qui adhuc impfecti erant ſigni
ſcant hommes impfecti ãretes nimis dure vĩ
dicari ·h ma giſter pfectõis ꝓhibuit H̊ fieri· Di
xit ad ulum quida ſequar te quocũq; ieris c
Iſte nõ vaciter loquebat᷑ ideo ſibiðꝛ. Vulpes
ueas habẽt li doloſi hñt cautelas ad q̊s refu
giunt ne mn ſiis malicijs ↄpꝛehendant᷑ ⁊ volu
cxes cen nioos i:ſupbi q̃runt m altis eleuari ·
filius aut hommis nõ habet · .i. ille qui ſcðz di
ctamen rõis vnui talia nõ q̃rit Dimitte mo⸗
tuos ſepelire moꝛtuos ſuos · moꝛalit᷑ moꝛtui

ſepeliunt moꝛtuos quando pcc̃atoꝛes in pecea
tis ſius mutuo ſe celant ⁊ opiunt ſemetipſos·
Nemo mittes manũ ſuã ad arat- c·Beda
Si aut ſecuturꝰ dñm diſcipulꝰ qꝛ domn renucia
re velit arguit᷑ · qꝗd ſiet ilis qui nulla vtilitatiſ S
tia viltant ſepius Donrs ulon en nce re
liquerunt — -
Oſt N nane dominus e
ſus et alios ſeptuaginta duos
2⁊c. Septuagita oſurgũt ex ductu
denarij p ſeptenarium · ideo ſigſcat
impletionem decalogi cũ ſeptem donis ſpuſſa

ncii · per binariuʒ ſupadditu ſigniſcat᷑ gemina

caritas dei ſcʒ et ꝓximi qᷓ debet eſſe in pdicato
ribus euangelij· et müit ilos binos· li ſignu
mutue caritatis m omne cuntatem ⁊ locum q̊
erat ipſe venturꝰ. Cregoꝛius:Pꝛedicatõ pꝛe
uenit ⁊ ſic ad habitaculum mentis dñs venit ·

Meſſis qudẽ multa ncredentiu multitudo

oparij aũt pauci · quia licet ſint multi pꝛedica
toꝛes queſtuarijtn querentes tm ammaꝝ ſalu

tem ſunt pauci ꝗpter qð rogand“ eſt dñs vt ta

les multiphcet atq; mittat · g nntto vos

ſicut agnos imanſuetos etiam inter crudeleſ
Pſal.cxix· ¶ um his qui oderũt pacẽ erã paciſc⸗
Nol ue poꝛtare ſacculũip̃dicare apter que
ſtum. neq; calciamenta ·rexempla dare moꝛti
fera nam calciamenta ſiut de pellib moꝛtuoeꝛuʒ

et nemmẽ p viaʒ ſalutaueritis· i nullu exiſte

tem m via pꝛeſentis vite ſaluuz dixeritis · ̊ auqᷓ
apter queſtũ aliquos aſſecurãt de ſua ſalute fu
tura · cizʒ tñ ſit valde dubia · Dicite pax huic do
mui iinducite inhabitantes ad pacẽ internaʒ
et fraterna · et ſi ibi fuerit fůius pacis i pꝛede
ſtinatuſ ad pacem eternam· vemet ſup uluũ pax
veſtraia vobis nunciata ſin aut reuertet ad

vos· i· nõ eritis pꝛiuati merito veſtro · In ea
aũt domo maneyte ꝛc· nõ mutantes boſpitiu
Apter lautui pꝛandiu hñndum. Tnqʒcunq; cuii
tatem intraueritis ⁊ nõ recepint vos exeütes.
⁊c · ondentes ꝙ ipſos q̃rebatis ⁊ nõ ſua· Di⸗

co autem vobis ꝙ ſodomis remiſſius erit c.·
quia undei veritatem agnitam de xpo neqiut

impugnauerunt . qð eſt ſpes peccati in ſpiritũ

ſanctuʒ Ve tibi coꝛoʒaym ꝛc In iſtis duab⸗
cuntatibus fecerat xp̃e ſanitates ⁊ mracula mł
ta · quibo ingrati fuerũt · ꝗpter qð taliter itrepã

tur dece dedi vobis poteſtate ⁊c. calcare ſer

pentem eſt ſubijcere rõm ſenſualtateʒz · que hm
auguſtminũ ſigſicat᷑ per ſerpentẽ calcare ſcoꝛpi⸗
onem ẽ deteſtari detractoꝛem·⁊ calcare omneʒ

vtutem innnci eſt abijcere omneʒ occaſonem
moꝛtalis peccati · In paaut hoꝛa exultauit 2c

per hoc ꝙ xpᷣe homo exultauit m ſpu ð ſimphci

um illummatõe et ſupboꝝ excecatione hgniſica
tur ꝙ quilibet xpᷣianus debet gaudere de ſim
libus vt cheiſto ↄfoꝛmet᷑ Beati oculiqᷓ videt

R 5ñü

Sniſcat p laʒan milite.

que vos videtis ⁊c· videntes eĩ xp̃ᷣm p ſideʒ

caritate foꝛmata beati ſunt mn ſpe· ⁊ ſi pleuerent
beati erunt in re · St ecce quidã legi ſperitꝰ c

Beda ſup locum iſtũ dicit · ꝙ iſte temptãdo qſi⸗

uit de vita eterna · ſi ſoꝛte xpc diceret aliq̃d con

tra moyſen ⁊ ndeo chꝛiſtus ꝑ vᷣba moyñ reſpõ⸗

dendo Zſudit eum p hoc oſtendens ꝙ deriſo⸗

res ſidei catholice ſunt 2futandi abillis q̃ ſiũt
et poſſunt ꝑ illud qð tenẽt indiſcuſſeſiudei p

—

ſcripturas bebꝛeoꝝ et ſaraceni p legem macho

meti · omo quidã deſcendebat ab hieruſaleʒ

⁊c· P biyeruſaleʒ ſtatus vᷣtutis deſignat᷑ ⁊ ideo

per hommẽ deſcendentẽ ab hierulale in hierico

peccatoꝛ deſgnat᷑q̃ mcidit in latronesidemo

nes ſpoliantes eũ gtuitis:⁊ in naturalib vulne
rantes· ſacerdos aut et leuita ptranſeutes abſq;

miſericoꝛdia ſunt eccie man mmiſtri curantes

tin de leuatõe pecunie ⁊ nõ de ſanatõne culpe·

Samaritanus aut eſt pᷣdicatoꝛ et confeſſoꝛ mo⸗

tus ex caritate alligans vulnera ſauciati p ſanũ
conſilium· infundes oleũ miſericoꝛdie ⁊ iuſticie
vmum et imponens illü in iumentũ · q non ſo ·

lum mẽte pᷣbet auxilium ih etiã ut potelſt coꝛ⸗
poꝛe ·qð eſt anime iimentũ·⁊ ducit in ſtabuluʒ

ſcgeccleſie vbi dat᷑ pabulum vbi dei · ⁊ ſacramẽti
eukariſtie · Rt altera dieꝓtulit duos denarioſ
⁊ per quos ſigniſicat᷑ Stia in pᷣſenti ⁊ gloꝛia ĩ

ſuturo·dande bono curato facienti debitũ ſuuʒ

erga peccatoꝛẽ libi ſubditum· et dedit ſtabula
rio rdandos denũciauit et quecũq; ſupero⸗
gaueris faciendo circa ſubditum bonũ ad qðᷣ
nõ tenet᷑ curatꝰ. reddã tibi id eſt reddendum
denücio · Rt ipſe intrauit in qdᷣdaʒ caſtellũ ⁊c1
per qð et etiam p domũ in qua receptꝰ fuit xpᷣc
ſigmiſicat᷑ eccleſa in qua dicit᷑ cant· v· Terꝛibilis

vtcaſtroꝝ acies oꝛdinata. St illud iohis ij. No
lite facere domũ patris mei domũ negociatõis

In hac aũt domo ſunt iij· ſtatus ſcʒ actiuoꝝ qᷓ

ſatus ſigniſcat᷑ p martham de qua dicit ꝙ ſa

tagẽbat circa frequẽs mmiſterum. ſet ZStepla
tiuoꝝ q̃ ꝓꝑ mariam · de qua dici᷑ ꝙ ſedebat ſecꝰ

pedes dni:⁊ audiebat verbũ illuus · et tercius
ſtatus eſt militũ ad vtroꝛũq; Remſonem ſi
Tfactuʒ eſt cuʒ eſſet in loco quo
dam orans ⁊c. Sequitur. Qum
N oratiſ dicite pater ſanctiicetur
omen tuum · Auguſtiꝰ · Sancti
ficetur ⁊c · ſ in nobis vt ad nos poſſit euis ſan:

ctiſicatõ puenixe. Adueniat regnũ tuu Fu⸗
SZuſtinꝰ. Tunc em venit regnũ dei · qñ ſumꝰ ei⸗

gratiam ↄſecuti · Panẽ noſtru quotidianũ da
nobis hodie · Auguſtinꝰ· Kccipe quotidie qdᷣ

quotidie tibi ꝓñt ſic vuie vt quotidie merearis
accipere · Et dimitte nobis debita noſtra c· 1

Tytus.Hoc aut neceſſario addituʒ eſt ꝓ eo ꝙ
nullus ſine peccato muemt · ne ĩpediamur in ſa⸗

.

cra amũioneapter humana peccata. Dt ne nof
inducas in tẽptationem · Maximus·i:non per
mittas nos voluptuoſanꝝn teptationu experien

tiam pati vel moꝛ:· Quis veſtrũ habet amicũ
Xc · iſtum q̃ media nocte recurꝛit ad amicuʒ

panibo abũdantem vt reſicere poſſt amcum fa

melicũ ad ipᷣm venientẽſignificat᷑ doctoꝛ vł cõ
feſſoꝛ ad quẽ aliquis recurꝛit ꝓ ſua conſcdentia
ſerenada et frequenter ↄtingit ꝙ talis doctoꝛ
vel 2ſeſſoꝛ dubius eſt ĩ calu ſbi ꝓpoſñto· apter

quod debʒ recurꝛere ad magis intelligente vel
ad deu p oꝛatõem qui poteſt omnẽ ſupplere ð
fectuʒ Her excuſatõeʒ que ponit᷑ bic· noli mi

hi moleſtus eſſe æc· ſigniſicat᷑ dilatõ qua deuſ
non ſtatim donat qð petit᷑ vt eius donum cariꝰ
conſeruetur · Quod aut ſubdi et ſi non dabit

illi ſirgens eo ꝙ amicus eius ſit apter im ꝓbi

tatem tñ ⁊c · non habet locuʒ in deo qui mihil

dat ex tedio h ex amicicia · tñ eſt hic argumentũ

ꝓſi homo pſeueranter petenti dat ex tedio · mł

tomagis deus pſeuerant petẽti dat ex amicicia
ideo ſubdit Hetite ⁊ dabit᷑ vob xc. t erat ie
ſus eiſciens demomuũ 1illud erat mutu · ·. leffe

ctuie tĩ · eo ꝙ obſeſſüm ab eo fecerat mutuz. B
aut ſit ſpuᷣaliter· qñ gratiã habes pᷣdicandi vł̃ ec

defam ofciandi cſat ab iſtis mnſtigante dxa
bolo quañ mutꝰ.ſed cuʒ gratia dei viſtat eijci

demon. et os eins ad pᷣdicandum ⁊ laudanduʒ

deũ apitur · Der illos aut qiu dicebãt in beee
bub pꝛincipe demonioꝝ æc· ſigniſicant᷑ maledi
ci qui puertunt alioꝝ bona· St alij tẽptantes
ſignum de celo qrebant p itos ſigniſcantur
doc toꝛes et ſtudentes mims curioſe ſcrutaãtes

diuma ꝗpter qð oppꝛimũt᷑ a gloꝛia. Omne re
gnum m ſe dinſum ⁊c.· per qð ſigniſcat᷑ om
ms cõgregatõcarens ↄcoꝛdia m qua ſunt duo
ſathane· quoꝝ quilibet nitit᷑ partẽ ſuam augmẽ
tare vt ſic poſſit alteri pꝛeualere · ¶ um foꝛtis

armatus cuſtodit atrium ſuum ⁊c. boc litera

*

liter exponitur de dyabolo moꝛaliter poteſt ex

poni ð peccatoꝛe obſtinato qui defendit pecca
tum ſuum contra repᷣhendenteẽ ſicut ſaul cõtra

ſamuelem pꝛimi.Re·h̊ᷣ aliqñ talis cum dei adiu
torio vmciturqui aufert arma ſuai rõnes qui
bus deſendit peccata et ſpolia diſtribuit qñ eiuſ

actus ⁊ membꝛa ad bonũ cõuertit· Qum imuũ

dus ſpritus ]i peccati carnalis appetitus exi
erit ab homme ꝓ virtutem penitentie / ambu
lat ꝓꝑ loca arida ⁊c· i p coꝛda humane mollici
ei carentia in quibus foꝛnicatõis ſpiritus reqin

em nõ muenit · et tũc ad pꝛiſtmuʒ locum redit
quando penites patit᷑ recidiuũ ⁊ tunc hũt eius
nouiſſima peioꝛa pꝛioꝛibus quia ꝗpter ingti

tudinem dom pemitentie p̃cedentis aggrauat᷑
peccatum · Sxtollens vocem quedã mulier ꝛc

per quã ſigniſcatur queubet pſona beate vrgi

m deuota. Rt ile dixit quimmo ⁊c per quod

Lur.

ſigniñcauit xpᷣc beatã virginem ſe concepiſſe fe
lcius p ſdem et deuotõem ſpualiter q́; coꝛpali
ter et hoc dicit aunguſtmus libꝛo de ſancta vir
gmnitate. Resgina auſtri c. p quaʒ ſigſicatur
rationalis anma que ſi bene regat vires mferi

intelugentiam veritatis neceſſarie ad ſalutemn ·
Vltis auteʒz turbis ⁊c· Sequitur
Kttendite a fermento pharitze
orum quod eſt pocriſiseam

oꝛes ſcᷣm dictamen legis naturedicit᷑ regina

ſed ſi cum hoc faciat ex caritatis feruoꝛe tũc dici
tur regma auſtrieo ꝙ ab auſtro ꝓuenit feruo-
caloꝛis ſigmſicans feruoꝛem caritatis et hec re

gma vemt ad verũ ſalomonez ieſum vp̃ᷣm per

deuotõem offerens ei auꝝ ſapientie · gemas ö⸗
tutum· et aromata bone fame.iſtis vtedo ad ho

noꝛem diumum · Vni nimiuite ⁊c mnniuite qᷓ

interpꝛetant᷑ germma pulcritudmis ideo ſigni:
ſicant uiuenes exñtes in ſtatu potiſſimo imen:
tutis:qui ſolent de facili ad vicia declmare ⁊ ad
bonam monitõem de facili penitere · gpter að

ſubditur · ꝙ fecerũt penitentiã ad p̃dicatõnem

ione· qui coluba mterpꝛetat᷑ ꝗpter qdð p eum
ſimpliciter admonens ſigficat᷑· x facto ergo iun
uenum pᷣdicton oſtendunt᷑ cõdemnabiles ob:
ſtmati ſenes ſigncati p generatõz iudeoꝝn Ne
mo accendit lucernam ꝛc· Fm ſenſum literaleʒ

hic accipit lucerna ꝓ intentõe· que eſt actꝰ vo:

luntatis: pᷣſuppoſito tñ actu racõis ⁊ ideo ad h
ꝙ mtentio ſit recta requirit᷑ ſdei lumen in rõe

et feruoꝛ caritatis in voluntate et ſic lucerna ñ

abſcondit᷑ pꝑ falſim ſimulatõem nec reltringik
ſub modio.i p carnalem affectionem h̊ in alto
ponitur pꝑ debitaʒ in deuz eleuatõem · ⁊ ſic totũ
eoꝛpus i:congeries opationũ lucidum eſtadðo
Fraenm Si aũt nequã fuerit ⁊c · q ſi intentõ
fuerit puerſa tota ↄeries opationu erit mala
Se cum loãretur rogauit illu quidam phariſeꝰ
vt pꝛaderet apud ſe c· Spirituale pꝛandumm
eſt eukariſtia:ante cuuꝰ celebꝛatõem vel ſumpti

onem recr baptiſm ſpualis qui eſt conſeſſo
pura.⁊ nõ exterio⸗ mudicia que eſt ypocritaruũ
Apꝛia Sʒ ve vobᷣ pharizeis qui decimatis me:

tam ꝛc· p boc ar guũtur illi qui de minoꝛbus
magnaʒ pim facit ⁊ de maꝛb pan curat ſiẽ

aliqui religioſ pius ponderat fragtionem ſiten
tij · qʒ iniuſtum guamen ꝓxim: Ve vobig qiu

diugitis pꝛjmas cathedꝛas ⁊c. p hbog repꝛimi
tur omnis indebitus honoꝛis appetitꝰ. Ve vo

bis qui eſtis vt monumenta ⁊c.· hic repꝛimit᷑
quelbet ſancitatis ſimulatõ falſa. St vobis le
giſperitis ve oneratis c piſtos ſigniſican

tur p̃lati aljs imponentes magna et Zuiapau

ca facienteg aut nulla. Ve vobis qui ediſcatis
monumenta c· bm literalem ſenſim hoc faci
ebant vt viderent᷑ hoꝛrers crudelitatem patrũ

ſuon· (nſimnlter faciunt qui vcia vᷣbis dete

ſtatur vt ĩmunes ab eis ab ĩgnoꝛantilꝰ vdeã
tur. Ve vobis legiſperitig qui tuliſtig claue ſci
entie: ſimiles ſunt doctoꝛes eccleſie. qᷓ verbis
et opinionibe extraneis et curions impedumt

ſimpliiter deuitando·⁊ ſubditur ra
Nuhil optum ꝛc· ·. qd ꝓpocxita
rum falſitas maniſeſtabit᷑ ⁊ ſimilit ſidei veritas

que tpꝑibus eccleſe pᷣmitiue ꝓpter multitudinẽ

mſndelium docebat᷑ occulte · Dico aũt vob anin
cis meis xc · hoc de ſe moꝛale ẽ· ꝗpter qð ptran

ſeo vſq; ibi Nit aüt illi quidã de turba ⁊c per
hoc aũt ꝙ xpc noluit ſe intronnttere de dinſo

ne hereditatis ĩter fratres · oñdit ꝙ p̃dicatoꝛes

euangelij nõ ſe debẽt intronnttere de negocijſ
ſecularibus determinãdis· Mommis cuiuſdazʒ

duntis 2 c½1p itum itelligit omnis hõ congre
gans et conſeruãs bona tpalia vt ĩde vinat oci
ole deo ſequit᷑ · et dicaz aſe mee quieſce · 1 eti
am guloſe et dencõſe · ideo ſubditur comede bi

be epulare · et frequẽter tĩgit ꝙ tales ſubito

moꝛiunt᷑· et ſic a ꝓpoſito defraudatur · apter cð

concludit Sitc eſt omnis qui ſibhithelauriʒat

nõ eſt in deũ diues ꝙ ſole duntie virtutũ poꝛ
tantur de hoc ſeculo cu habente · Nolite eſſe ſo
liciti ⁊c· ·ſcʒ ſolicitudine ſuꝑflua quia deus dat
amimã ⁊ coꝛpus que ſunt maioꝛa ſine ſolicitudi
ne humana ·et ſimiliter paſcit coꝛuos et creſcere
facit lilia:· ⁊ hec omnia dicunt᷑ hic ad literam ad
tollendũ a p̃ᷣdicatoꝛibo euangelij ſolicitudinem
ſuperfluam de neceſſarijs q;dtum ad vtam pꝛe
ſente.Moꝛaliter aut virgines liha dici poſſunt
qui p augmentũ vᷣtutum in deo ereſcunt ⁊ idu

untur gratie veſtibus in pꝛeſenti ⁊ gloꝛie ĩ fu
turo · Nolite timere puſillus grex i. congre

Satõ humiliuʒ quib pater celeſtis pparauit re
gnum · Sint lübi veſtri pꝛecincti· cingulo ca

ſtitatis: ⁊ lucerne ardẽtes in manib veſtris
per quaſ ſigniſieant᷑ opera bona de genere ex

cari tate facta aliter elſent extĩcte. ⁊ vos ſles
homimb expec tantib dñm ſuuʒ· pati ſuſape
pm · vt eum venerit ⁊ pulſauerit · pulſat dns

hominis ammũ · cum eũ inducit ad melius xo
ſitum · cui confeſtim apit per bonũ ↄſenſum et
ſequentem effectum · ⁊ tali ſeruo miniſtrat dñs
gratiam in pᷣſenti et głaʒ in futuro. St ſi vene
rit m ſecunda vigila 2 Cc Piſtas tres vigilias
poſſunt mtelligi tria tpa· ſiuuetutis ſenectutis

et etatis medie in quibus pſeuerantes in bono

beatiſunt i ſpe 1 poltea erut i re⸗! Quiſputas ẽ
ſdelis ſeru? z6 Iſte poteſt dici quilibʒ virtuo
ſus in quo ratõ regit vires ĩferioꝛeſ debito mõ
apter q ſup oĩa bona 2ſtituetur in celo ¶ Oß
dixerit ſeru. ihomo malus moꝛam ſt do
minꝰ meꝰ. ꝓnuttendo ſibi longã vitã ⁊ ſic cũ
ſecuritate viuit peruerle venit dñs auferẽs euʒ
de pꝛeſenti vita et euʒ ponens in gehẽna Alle

4

õ

—

aut ſeruus quu cognouit volũtatezʒ dñi ſui c.
Oriſoſtomꝰ. aioꝛ ſtatus ht maioꝛis pene oc⸗
caſio· ſacerdos em eadem peccans cũ ppło mul
to grauioꝛa patiet᷑ · Igneʒ veni mittere in ter
ram jidei verbu Mierenne·ij· Eact eſt ſermo

dei quaſi ignis exeſtuans: et quid volo niſi vt

accendat᷑ · ·p ſui diffuſonem m coꝛdibo ſidelm
Baptiſmo habeo baptiʒari ſ:in mebꝛis meis

quos deſidero baptiʒari ſpirituſancto·qð ĩpie⸗

tum fuit vt habet᷑ actuij Putatis q pace ve

ni mittere qd· non· ⁊ loquitur de pace qᷓ mal
cõueniũt ad facilius agendũ puerſe · Srut em

ex hoc quinq; in vna domo dunſ· tres in duo· ·
duo min tres· ·i cõtra tres ⁊ ecõuerſo·⁊ hoc fre⸗

quenter ſiebat in eccleſia pᷣmitiua:nã ſimul ma⸗
nentes et ꝓpinqui diuidebant᷑ in ſide ⁊ nõ cre⸗
dentes credentibo aduerſabant᷑ in tm̃ ꝙ aliquã:
do ad moꝛtez pſequebant᷑ Qum videritis nu
bem ⁊c· hoc dicit᷑ contra ullos qui ſoliciti ſunt
qualitate ſuturam aeris ſiderare · ⁊ de tpe lue
moꝛtis vel futuri iudicij nolũt cogitare· Quʒz
aũt vadis cum aduerſario tuo ad pncipem ꝛc

aduerſariꝰ iſte poteſt dici ſinderens remurmu:
vans maloet ſic aduerſat᷑ peccatoꝛi · qui ſi nõ cõ

ſentiat ſindereſi reſliens a malo demnabitur
per omnium iudicem et mittet᷑ mn gebennam ·
Ned FzII
Derant autem quwdaz pſo tem
pore nunciantes illi de galie

Platus ⁊c Der pylatum intelligi
oteſt dyabolus cuiꝰ eſt mebꝝ ſicut diẽ Cre⸗

Der ſangiunẽ galileoꝝ peccatuʒ ſimphciuʒ per

ſacriſicia opera ð genere bona ſigniſicant᷑ Igit᷑

dyabolus miſcet ſanguinẽ ſimpliciũ in ſuis ſa⸗
criſcijs · cũ eoꝝ opa de genere bona fedat pec
catis adiunctis. Der turꝛem cadentẽ ſup deceʒ
et octo iudeos ſigniſicata ſuit futura eoꝛum de

ſtructio p romanos. Irboꝛem fſici habuit qui

dam plãtataʒ ⁊c p arboꝛẽ ſici ſigniſicat᷑ quelibʒ

pſona in eccleſa dei plãtata vt fructiſcet ibi.p

tres annos in quibo nõ ſacit fructu ſigmiſicant

iuuentus etas media et ſenectus: ꝗpter qð me
ruit ſuccidi p moꝛtem de vita pñti p cultoꝛe at

angelꝰ cuſtos huiꝰ homims ſigniſicat᷑ qᷓ̃ rogat
vt adhuc vno anno. i ſenio viuere dimnttatur
vt per euis diligetiam circa talẽ hommẽ fructi
ſicet · an ter ſuccidat᷑ ⁊ in ignem mittat᷑ Et ecce

mulier que hebat ſpritu mſirmtatis decem et

octo anis ⁊c · ꝓ qua ſigniſicat᷑ peccatrix pſona
que longo tpe dyabolo ꝓcurante ſicad moꝛdi
natum amoꝛe te rꝛeſtrium fuit incuruata:ꝙ ꝓ
pter longam Aſuetudine aſpicere nõ poteſt ſu
perna·h̊ͥ ieſus eaʒ tangit in ſabbato:qñn ſilio p
dicatoꝛis vel ofeſſoꝛis ſalutem animaꝝ deſide⸗
rantis quieſcit a peccato ⁊ ſic erigit᷑ ſurſum per

is quorum ſangumem miſcuit

Zoꝛius omex· An nõ membꝝ dyaboli pylatus

lue

celeſtiuʒ appetitũ axchyſinagogꝰ ant indignãs
de tal curatõe malũ curatuʒ ſigniſiat murmu
rantem de pᷣdicatoꝛe vł conſeſſoꝛe apter quod
merito arguit᷑ de murmure tali:q; cura maior
circa humanã naturam q́; circa animalia bꝛuta

debet haberi · Qui ſimile eſtimabo regnũ dei·

Smnule eſt fermento c · licet fermentũ in ſcri

ptura frequentius accipiat᷑ in malo· tame hic a
cipitur in bono et aꝗpter virtutẽ alterandi ſigSn

cat verbũ euangelicum qð ad ſidem tranſmuta

uit magnã ptẽ mundi · ⁊ adhuc ãplius tranſniu

tabit · vn in ſgura huiꝰ in pentecoſte qᷓ celebꝛa
batur a iudeis ꝗpter beneſiciũ legis date · q fuit
euangelij figura offerebant᷑ duo paneſ de ſinn

la fermentata · vt habetur leuit᷑ xxiij· hoc aut fer
mentũ pohitum fuit in ſatis tribus ·i in tribus
mund ptib a tpe apoſtoloꝝ ·⁊ amphꝰ ponet᷑

donec fermentet᷑ totum · Simie ẽ grano ſina

pis qð acceptum hõ miſit in oꝛtũ ſun et creuit·
c granũ ſinapis minimũ beatũ franciſcuʒ ſi
giiſicat hunullimu· ꝗꝓpt᷑ qð ſuos fratres voluit

vocare minoꝛes · hoc aũt granũ hõ xpᷣc poſiut

m oꝛtum ſuum·ſeccleſie miltantis vbi creut p
vite meritum ⁊ p ſue religionis augmentuʒ et
volucres requieſeũt in eius ramis q; młti ma

gni ⁊ potentes acquieſcunt ſlioꝝ ſuoꝝ cõſilijs
et doctrmis. St ibat p cuuitates ⁊ caſtella do

cens ⁊c· per hoc oſtendit qualit p̃dicatoꝛ euã

gelij debet eſſe diugenſ in pᷣdicatõne vᷣbi diumi

Contendie intrare ⁊c] nõ em poteſt fieri ſi

ne conatu magno ꝙ homo terꝛenꝰ ſiat cuns in

celo· ¶ um aũt ſtrauerit prfamilis et clauſerit

oſtium ⁊c] qð ĩ moꝛte cuiuſuibʒ clauditux quia
tempꝰ ſuu merendi ſinit · Domme aperi nob

p hoc nõ ſigniſcat᷑ poſſibilitas intrandi h volu
tas · ſi poſſibie eſſet · Neſcio vosſ p aapbati⸗

onem· Manducauimꝰ coꝛam te /ſ· cibu eukari

ſtie · et bibimus potũ· ſalutaris ſapientie et
in plateis noſtris docuiſti· p p̃dicatoꝛes ⁊ do
ctoꝛes eccleſe· ⁊ ſubdit᷑· Neſcio vos vñ ſitis·

nam dicta bona vel alia nõ ꝓficiunt deſunctis
ſine Ztia · Qum videritis abꝛaã ⁊c· p quẽ ſᷣg
ſicatur bonus pᷣlatus eo ꝙ interpᷣtat᷑ pater mul
taꝝ gentiũ · p yſaac qui interpꝛetat᷑ riſus ſigniſi

catur deo ſeruiens in leticia et deuotõe ocudꝰ.

piacob qui ſupplãtatoꝛ interpꝛetat᷑ ſupplantanſ
vicia per vᷣtutem deſngnatur · p ꝓphetas boni

doctoꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛes intelligunt᷑ et omẽs iſti

in regno dei recipient᷑· St vemẽt ab oꝛiẽte ꝛc
per quẽ ſigniſicatur tpus uuetutis·peꝛ occidẽ

tem tẽpus ſenectutis:nam aliqui veniut ad dei

ſeruiciũ in vtroq; tempoꝛeet anquãdo cõtĩgit
ꝙ aliqui taꝛde venientes magis ꝓſicuint q̃; pꝛi
mi deo ſubdit · St ecce ſunt nouiſſimi qui eꝛãt
pꝛim ⁊c· Beda· Multi pꝛuis feꝛuentes poſtea

toꝛpent· et multi pꝛuis tepidi ſubito inaꝛdeſcut
LIn ipſa die acceſſeꝛunt quidã phaꝛiʒeoꝝ · d · illi

luz.

exi c· cðm ſenſuʒ lraleʒ iſti p minas volebãt
chꝛntum expellere de iudea ne pᷣdicaret in ea ·
ſed xpc oſtendit ſe nõ timere nec a pꝛedicatõne
voluit ceſſare· ꝓ hoc oſtendens ꝙ pᷣdicatoꝛ euã
gelij. ꝓ talib mmis non debet pdicatõis offici
um omittere · p quod demones eijciunt cum p
hoc peccatoꝛes penitet· ⁊ ſamtates pſiciunt᷑· cuʒ
penitentes ad opa pfectõis anhelãt Hieruſa⸗
lem hieruſalẽ · iſtud exponetur infra;
C. KITII. 2
Tfactum eſt cuũʒ mtralſſet ⁊c · Se
quitur. St ecce homo quidam
ĩidropicus ⁊c· Per yvdꝛopicum qᷓ
cum plꝰ bibit · pſitit· ſigſicat᷑ cupidꝰ
et auarus qui cũ plus acquirit ad acquirenduʒ

ampliꝰ mardeſcit: Tuuenalis: Qreſcit amoꝛ nu⸗-
P

mi q̃ʒtum pecuma creſcit · Rt iſte ſtat ante ieſuʒ
cum cõuertit᷑ ad deũ paratꝰ acquiſita diſpenſa
re ad honoꝛẽ dumũ et ſic recupat ſamtateʒ· q
de cupiditate mutat᷑ in liberalitatẽ· ¶Q um mu:
tatus ſueris ad nuptias ⁊c· oes catholici ſunt
ad xpᷣi ⁊ eccleſie nuptias inuitati ꝙ̊ᷓ iln in pꝛimo
loco recũbunt qui digtatibus eccie ſe ingerunt
quos ſpõſus eccleſie xpᷣc dei cit ab eccia triuphã
te·et aliqñ etiaʒ a militante ·humiles vo recum
bunt in nouiſſimo loco vt ſponſus eos exaltet

in celo · Q um facis pꝛandiu ⁊c· pdicatoꝛ ver⸗

bi diunn fac ↄuiuiũ ſpũale·hñ faciat hoc ꝗpter
honoꝛis vel lucri tpalis ↄſecutõeʒ:non habebit
a deo mercede ſi vero faciat ꝗpter animaꝝ ſalu
tem recipiet cum iuſtis vita eterna Momo ꝗᷓ

dam fecit cenam magnã ⁊c · hõ chꝛiſt?ꝰ ſeẽ ma⸗

gnum Zuiuiũ qñ inſtituit eukariſtie ſacramen

tum. ⁊ vocauit młtos nã omneſ catholici ad
hoc generalu ſunt vocati hᷣ ilhi vocati ſunt ſpali

ter quibe deug dat ſpalia dona quaſ ex ſpeciali
amicicia vtpote donũ coꝛpalis decentie · vł do

num tpalis abundantie vel mudialis excelletie

quibus debent ad bonũ vti vt ſint ad dictu cõ
uiuium ſpeciali᷑ pparati· et miſit ſeruü ſuu 2c]
ſeʒ pᷣdicatoꝛem euangelicu: Et ceperũt ſe omeſ
excuſare excu ſatõ iſta ẽ idiſpoſitõ voluntaria
q; coꝛpe decetes frequent ex hoc cadunt ĩ luxu
riamduuites in auariciã excellentes in ſupbiaʒ
pꝛimi ſigſicantur ꝓ vxoꝛẽ ducentesſecũdi p iu
ga bouᷣ ementes ·tercij p villã emptam videtes
et om nts iſti ad cenã dnicam ſunt mepti. Tuc
iratus prᷣſamilias: contra temptoꝛes ſue ce
ne· dixit ſeruo ſuo i p̃dicatoꝛi euãgelico. Sxi
cito in plateas 2c· p pauperes intelligunt᷑ ve
humiles qui ſunt paupeſ ſpixitu· vt exponit au
Suſtinꝰ·beati paupes ſpui non habetes inflan
tem ſpiritũ· p debiles mihil ſibi tutis attribuẽ
tes per cecos viſum ab illicitis repmentes per
claudos· deſect“ ꝓpꝛios ſiderãtes omnes iſti
ſunt ad cenam dinca introducendi· ⁊ adhuc lo
cus ẽ · hoc dici᷑ eo ꝙ eccia plures recipe ſemp

eſt parata. Siquis venit ad me et nõ edit pa
trem ſun c · Cregoꝛius ome xxxv. Quaſi p
oduiʒz dingit᷑ qui carnaliter ſapies dum pꝛaua

nobis ingerit nõ audit dt ſic odiẽdi ſunt nõ ſo

lum domeſtici ·H etiã amima ꝗpꝛia dum ꝑs ſenſ
bilis nob ingerit inhoneſta· t qui nõ baiulat

crucẽ ſuaʒ ⁊c · Qriſoſtomꝰ.Nõ vt trabẽ ſuper

humeros apponamꝰ.h vt ſp xp̃ᷣi moꝛtẽ p oculiſ

babeamus. Quis aũt ex vo bis volens turꝛem
ediſcare ⁊c· Turꝛis hec eſt eccia qᷓ can· inj dici

turꝛis dauitica· quã ediſcant boni doctoꝛes ⁊
pᷣdicatoꝛes· ſumptꝰ aũt hꝰ ediſicatõisſunt ſcri

pturaꝝ ſanctan intelligentia:et exemplaris vi

ta:quibo carẽtes ſunt ad hoc ediſiciũ impotẽtes
Kut quis rex iturꝰ 2mittere bellũ c· rex ve
nienſ contra nos cũ xxmilib eſt dñs noſter ie
ſus vpᷣc venies ad iudiciũ cuʒ angelis ⁊ poteſta
tibus· cuiꝰ poteſtati reſiſtere nõ valemꝰet iðo
dum adhuc eſt longe mittamꝰ ad eũ legationẽ
lacrimaꝝ ⁊ bonoꝝ opꝑm vt euʒ placare poſſimꝰ
Bonũ eſt ſal. .i.diſcretõ q̃ condit opa noſtra
ſñi aũt ſal euanuerit c1:iſi diſcretõ ab opibuſ

noſtris bonis de genere defuerit non erut deo

accepta:in c? ſigura ſal ĩ omm ſacriſcõ ponebat᷑

ei pubhcam ⁊c·.Sequitur. Qms
ex vobis homo qui habʒ centuʒ
L oues . Der hommæ centũ oues ha
bentem ſignificat᷑ pᷣdens monaſterio centu re
ligioſos habenti in clauſtro qð deſertũ dicitur·

eo ꝙ aſperitas vite ibi ſeruat᷑ ꝓ numen etiaʒ cẽ
tenarium mtelligit᷑ quinbet alius numerꝰ cau

ſtralium·nã in nouo ⁊ veteri teſtamẽto frequẽ
ter pomt᷑ determinat? numer?ꝰ ꝓ ſdeterminato
et ſi perdiderit vnã per apoſtaſam nonne
dim ittit nonagintanouẽ in deſerto i.in obfua
tione clauſtrah vbi ſunt in tuto et vadit ad i
lam que perierat · vt ad bonũ reducat et gau
det nõ de lluis erꝛoꝛe h de bona reductõe qᷓʒ
ſupꝛa nonagmtanouẽ iuſtis · nõ quia plus di
ligat uluũ:ſed quia ſpecialeʒ rẽem gaudedi habʒ
de reductione eius quã non habet de nõ erꝛã
tibus· tñ nõ erꝛantes ſemper ſunt plꝰ diigedi
ceteris paribꝰ. Aut que mubr ha bes dragmas
x·per hãc mulierẽ poteſt ſtelligi pꝛioꝛiſſa vł
abbatiſſa habens moniales in quocũq; numero
rõe pᷣdicta. ⁊ſi perdiderit vna intra domũ p
infamiam· nõne accendit lucernã æc qꝛdebet
dil gent mqrere veritatẽ qʒtu ad factu et circũ
ſtantias·et ſi muenerit illaã monialem ĩnocentẽ
vel veraeiter penitentẽ debet gaudere cũ vici
nis ſuisi cũ monialibus alijs · Momo quidaʒ
habuit duos ſilios · homo ille xpe eſt eius aũt
hij ſunt omnes xpᷣiani per eius baptiſmũ rege
nerati.quoꝛꝛ tñ aliqui ſunt iuſti:⁊ aliq̃ pccatoꝛeſ
et dixit adoleſcentioꝛ· per quẽ ſigſicat quilibʒ

Rant autem appropinquantes

peecatoꝛ quia iiuenis eſt moꝛibus· Pater da

mihi poꝛtionem ſubſtantie ⁊c· Per hoc ſigſi:
catur ꝙ peccatoꝛ recedit a di pris lege vt agat
pꝛo libito volũtatis ſue· St diuiſit illis ſubſtã

tiam . q; deus dimittit quelibʒ agere Fm arbi
trij libertatem · ARdoleſcentioꝛ fiius pegre ꝓ:

fectus eſt · p multiplicationẽ peccati elongãs
ſe a patria celeſti ndeo ſubdit · et ibi dulipauit
ſubſtantiã ſuã bona gratuita pdendoet natu
rala peioꝛando· St poſtqᷓ; cõſummaſſet omĩa

facta eſt fames valida in regione illa· nam in
regione peccati ſit magnꝰ defectus pabuli dun
ni · et cepit egere · nã exiſtens in moꝛtali pec
cato fit egens omĩ ſpuali bono· Et adheſit vni

ciuium regionis illuis · ·idyabolo qui ciuis ẽ
in regione vmbꝛe moꝛtis · et miñt illũ in villã
ſuam i in peccatoꝝ ſocietatem in qua dñatur ·
ſicut in ꝗpꝛia villa· vt paſceret poꝛcos·.iĩmũ
dicie peca · SEt cupiebat implere ventre de ci
bo poꝛcoꝝ q̃ eſt carnalitas· ⁊ nemo ill dabat

qquia nullus vtens rõe cõcedit carnaliter vine:⸗
re · In ſe aũt reuerſus · i: ad ꝗpꝛiam cõſcientiã
p ratõjs dictauien·a qua receſſerat ſequẽdo ſen
ſualtatem dixit quãti mercenarij /·i deo ſerui⸗

entes · abundãt panib · verbi duumi et euka.

riſtie ſacramenti: ego aũt hic fame pereo · pꝛi

uatus omni bono ſurgam· de luto culpe et

ibo ad patrẽ · pꝓ conatum opandi bene · et di⸗
cam ei pater peccaui ⁊c recognoſcendo culpãa
et petendo veniã · Quʒ auũt adhuc longe eſſet

id eſt attritus ⁊ nõ pfecte contritꝰ.ad quod re
quiritur gratia dei puenies · deo ſubdi vidit
illum pater ipᷣius: oculo clementie et accurꝛẽſ
cecidit ſuper collũ euis et oſculatus eſt eũ in ſi
gnum recõciliatõiſ pfecte t dixit ad ſeruos

ſuos ]i eccleſie miniſtros quibo xpᷣ̃c pᷣcepit be
nigne recipe penitetes cõſitentes Qito pꝛo⸗
ferte ſtolam pꝛimã ⁊c· adminiſtrando ſibi ec:

cleſie ſacramẽta vt ſiẽ pꝛius ſpũahbter adoꝛnet᷑·

iSt adducite vitulũ ſagfmnatuʒ· ·ieukariſtie ſa⸗

cramentũ xp̃ᷣm cõtinẽs imolatũ · et epulemur ·
⁊c] quia peccatoꝛ vere penites de peccatis ad
menſam xp̃i recipi cuʒ alijs chꝛiſtiamis · SCrat
aut flius euis ſenioꝛ in agro ⁊c· pꝓ quẽ ſigniſ
catur xpᷣꝛanus pſeuerans in iuſticia rennſſe tñ

opando et talis al qñ mirat᷑ ꝙ deus magis re
ſpicit pccatoꝛem Zuerſum dando ei virtute foꝛ

tius opandi ſicut dedit ſancto bonifatõ marti⸗

rxi:⁊ talis admiratõ indignatõ dici poteſt large

loquendo·quia pabola que eſt quedaʒ ſimilitu⸗
do non ſemper curꝛit omni modo· pater auteʒ
amouet hanc admiratõem ſeu indignationem.
quando deꝰ ꝓ ſe vel per aliuʒ ondit uiſto ꝙ q̃d:
quid operatur iuſte ſit hcet hominibus aliquã
do aliter videatur ·

fcebat autez et ad diſcipulos ſu
os· homo quidam ⁊c Darabola
iſtam lteraliter expoſui de mala di
ſpenſatõe bonoꝝ ſoꝛtune · nuc auteʒ
eam exponã de mala diſpenſatõne bonoꝝ na⸗
ture · que ſunt claritas intelligẽtie: capacitaſ me
moꝛie: viuacitas ſenſuũ exterioꝝ ⁊ mtegritas
et ſanitas mẽbꝛoꝝ· quibb homo poteſt bene et

male vti et malus vſus eſt diſpenſatõ mala et

tanto peioꝛ altera q́;dto bona naturala bonis

foꝛtune ſunt potõꝛa ꝗpter quod a dño iuſte re

pꝛehendi d · Quid hoc audio de te ⁊c· hoc ãt
dommus ei dicit · qn terꝛoꝛeʒ moꝛtis immittit ·
Kit aüt villeus intra ſe · Quid faciã cα Bauũt
dicit qn non ſolũ moꝛtẽ timet coꝛpalenih̊ etiaʒ

eternã · Scio quid faciam c· ·ip alios bonos
pꝛocurabo mihi ſalutẽ. Qõuocatiſ taq; ſingu
lis debitoꝛibo din ſui ⁊c omnes ãt qʒtumcuq;

uiſti ſunt debitoꝛes dei · homo vᷣo dotatꝰ pꝛedi
ctis naturalb bonis de curſu ↄmuni abũdans
eſt in ſoꝛtune diuitijsquaꝝ tn nõ eſt dñs q; di
ſpenſatoꝛ.⁊ deo qñ de illis dat paupibo · donat
de bonis dñ ſui⁊ p eoꝝ merita acquirit ſalute
ſibi.iðᷣo 2cludit᷑ ⁊ laudauit dñs vilicũ ĩiq̃tatis
⁊c · dicit᷑ aut villicus iniquitatis: apter diſſipa
tionem bonoꝝ nature · ſed laudat a dño · e pꝛu
denter diſpeſaut bona foꝛtune · ꝗpter qð iducit
alios ad ſimnle dicens· Eacite vobis amicos ðᷣ
mãmona miquitatis ··ide tpalib diuitijs que
ſic nommant nõ q; ſint male ᷣm ſe ſed quia fre
quẽter ſunt occaſo mah·jthimo· vj qui volunt
diuites fieri mcidunt in temptatõem ⁊ m laquʒ
dyaboli ⁊ deſideria multa ĩutilia ⁊ nocuũia:que
mergunt hommẽ m interitũ et pditõem · Ru
diebant aut hec omniaphariʒei 2] auaruſ em̃
hbberalem dicit pꝛodigũ · vt habet · inj· ethi et p
⁊ſequens diẽ eum deridendũ tanqʒ ſtultũ. pꝛo

pter quod pharizei qui erant auari deridebant

xpᷣm eo ꝙ laudabat diſperhone bonoꝝ tpaliuzʒ
Omnis qui dinnttit vxoꝛem c. vxoꝛ nullo
modo dinnttenda eſt ſapientia · Sapiẽ · viij. Et
queſiui ſponſam mihi eã aſſumere ꝛc·Homo
quidam erat duies æc · hoc expoſui literaluter
de diuitijs foꝛtune q; ſᷣm doctoꝛes catholicos
non ponit᷑ hic pabola·ſ̊ narꝛat᷑ res geſta nũc ãt
exponi poteſt de diuitijs nature pᷣdictiſ:⁊ qꝛ ta

ulus ↄminter eſt etiã diues in tpalib ⁊ ſupbus

ideo ſubdit᷑ · qui induebat᷑ purpura et byſſo.

ecce pompa veſtiũ · 1 epulabat᷑ quotidie ſplen

dide p exceſſum victualiũ. Et erat quida mẽ
dicus · per quẽ ſigniſicatur hõ ſimplex ⁊ igna

rus indigens cõſilio eius: vlceribus plenꝰ i·

penitens de ſuis facinoꝛib·qð ſigniſicat᷑ p vlce

ra in quib putredo erũpit ad exterioꝛa· cupi

ens ſaturari de micis ·nde conſilij ſui verbis qᷣ
pꝛocedunt ex ſcientia ſicut mice de men ſa. 1 ne
mo ulli dabat · quia tał Stemnit paupes ⁊ eos

———

æz

alloqui dedignatur· ſed et canes veniebant 1
lingebant vlcera euus · per canes lupos a gre
gibus arcentesſignificant᷑ pdicatoꝛes 1 cõfeſſo
res qui debet tales dulciter cõſolari· Eacium
eſt aut vt moꝛeret᷑ mendeꝰ ⁊c· q; frequenter
cõtmgit ꝙ ſimplces ⁊ ignari ſaluant᷑ ⁊ homĩes
aſtuti et lterati damnant᷑· Vnde auguſtinus
de paulo ſimplice dixit · Smplices et nliterati ra
piuunt celũ·et nos cuʒ hteris noſtris trahimur
ad infernuz. Pater abꝛaã miſerere mei c· p
hoc ſignificat᷑ ꝙ damnati vellent ſi fieri poſſet a
beatis adiuuari ſed hoc inpedit p dei ſententiã
que dici᷑ hic magnũ chaoſ impoſſibile ptranſiri
JTad diſcipulos ſuos ait impoſ
ſwue eſt vt non vemiant ſcan⸗
dala · .rdifficile.ſic em̃ vno mõ dici⸗
ur ſpoſſibile vt haber . v · meth.· Ve
aũt hommi illi p queè vemut o. Criſoſtomus
Per ſcandaliʒantis penam bꝛauiũ ſaluãtis addi

ſce· miſi em vnius aĩe ſalus eſſet ſibi nimiũ cure

non mmmaret᷑ ſcandaliʒantiba tanta penaʒ· Si
peccauerit frater tuꝰ increpa illũ caritatie mo
nendo · et ſi penitentiã egerit dimitte iln. ·.ſ·to
tiens quotiens:qð p ſepties ſgniſicatur· eo ꝙ
per ſeptenarium vmuerſitas hgurat᷑: Si auteʒ

habueritis ſdem ſicut Snum ſinapis· Qõpat

aut grano ſi napis ip̃am ſidẽ eo ꝙ gramm ſina
pis tante virtutis eſt ꝙ creſcit in arboꝛe· ⁊ ſic vᷣ
tus ſdei cari tate foꝛmate eſt magna in opatõe·
deo ſequit᷑ dicetis huic arboꝛi moꝛo ꝛc · cuiꝰ
fructus liquoꝛẽ ſanguini ſimlem emnttit· Vnð

dicitur pᷣmo mach · v · Oſtenderũt elephantibo
ſanguine vue ⁊ moꝛi t ideo arboꝛ moꝛus cru

cem ſigſicat cuiꝰ fructus dicit᷑ ip̃e xpᷣc in ea ſuo

ſanguine tubꝛicatus/Manc aut arboꝛe tranſtu⸗
lerunt apoſtoh de terꝛa iudee ⁊ plantauerũt

mariiin latitudine gentiũ que poteſt dici ma
re eo ꝙe aquaꝝ ↄgregatõ/⁊ apoc xvij· dicitur
aque multe populi młti:qn ſidem xpᷣi crucihxi
pᷣdicauerũt gentib· dinnſſis indeis · quib paulꝰ

et barnabas Aſtanter dixerunt act xiij. Vobis
opoꝛtebat pᷣmũ loqui vᷣbum dei ſ̊ qi repelli⸗
tis illud et mdignos vos indicatis vite eterne·
ecce 2 uertimur ad gentes. ſic em pᷣcepit nobis

deus. Quis aũt veſtrũ habens ſeruũ arantem
Xc· ſeruꝰ reuertẽs de laboꝛe ſigſicat pdicatoꝛeʒ

vel doc toꝛem reuertẽs poſt laboꝛem ad domuũ
propꝛie conſcientie · cui non ſtatim dicit chꝛꝛ⸗
ſtus ·tranſi et recube. vocando euz de pꝛeſenti

vita ad requiem patrie ſ̊ adhuc requirit ab eo

aluud bonuũ opus in qͥ dñs delecta?᷑ ⁊ cũ boc ſe

cerit reputet ſe parũ aut nihil feciſſe ꝓ dño re

ſpectu mercedis quã expectat ab eoſic dicebat

beatus franciſcus etiaʒ poſt młtos laboꝛes et
magnos.fratres incipiamꝰ ſeruire dño·q; vſq;
nunc paꝝ ꝓfecimus· Occurꝛerũt ei deceʒ viri

leꝓſi· denaruis numer? vniuerſitate ſigſicat
eo ꝙ eſt pſectꝰ numeri nanq; ſequẽtes vſq; ad

centu ſunt ipᷣius et ptium eius replicatões· naʒ

xj· ſunt decẽ et vnuset ſic vſq; ad xx · qui ſunt

bis decem xxx· ter deceẽ. ⁊ ſic ſequenter ergo

p decem lepꝛoſos occurꝛenteſ xp̃o·ſigſicat᷑ vni
uerſites peccatoꝝ penitentiuz ⁊ conſtentium ·
Quos vt vidit · peffectũ remiſſionis pccato

xum dixit · Fte oſtendite vos ſacerdotibꝰ. .n
licet peccata rennttant᷑ in contritione · tñ tenet

ea homo Zſteri Vnus aũt vt vidit qe munda

tus eſt xc. hoc aũt dicit᷑ ad ſigniſcandũ ꝙ pau

ci ſunt reſpectiue qui grati ſunt de bñſcijs lar

gitatis duume · Rt hic erat ſamaritanꝰ. qui cu
ſtos mnterp̃tatur · nã illi ſunt grati deo qui ſe cu

ſtodiunt a peccati recidiuo· Nõ venit regnuʒ
dei cũ obpuatõe · moꝛalit regnũ dei gratia qᷓ

eſt arra gloꝛe·poteſt dici:ip̃a vo non venit cuʒ

obſeruatõe:q; neſcit homo vtꝝ amoꝛe vł odio

dignus ſit ecẽs · ix ideo ſubdit / Scce ei regnuz

dei mira vos eſt · q; donũu gratie eſt in mente

Weniẽt dies qñ denderetiſ videre vnũ diẽ ſinj

homims· gloꝛiaʒ eius qᷓ vna dies dicit eo ꝙ
per noctem nõ interꝛupit᷑ et non videbitis ·

tunc ad libitũ veltrũ · h tñ poſtea vdebitiſ ßm
libitum meũ · Rt dicent vob ⁊c· .i ſucceſſoꝛ ibo

veſtris anxp̃i tpe ſuturiſ. Nã ſicut vulgur cho

ruſcans ⁊c i aduentus xpi ad iudiciuʒ erit ita
patens· ꝙ nullus habebit dubium potelt etiaz
hoc exponi de aduẽtu xpᷣi in moꝛte hoĩs q̃ᷓ fre

quenter ita repentinꝰ eſt ſicut ictus fulguris.
St ſicut factũ eſt in diebo noe ⁊c· in quiba nõ

timebant homines diluuiũ nec in dieb loth mn
cendiuʒ·ſic frequent venit moꝛs qñ nullũ time
tur piculũ · In ulla die q̃ fuerit in tecto ⁊c i· te
poꝛe moꝛtis nõ cogitet aliq̃s de aliqᷓ re ſalnada

miſ de aĩa ſua. In ula nocte ſ moꝛtis: erũt
duo m lecto ⁊c ĩ qualibʒ em aſſociatõe frequẽ
ter cõtingit ꝙ vnus moꝛn et alter vunt · Vbi
cunq; fuerit coꝛpus illic congregabunt᷑ ⁊ aqui
le id eſt licet onmes moꝛantur tamen ſolr in
ſti chriſto aggregantur

WE acen xXVIIE
ccebat autem et parabolam.

exauditione exemplo puerſi iudicigs
vnduam importune petentẽ exaudi
entis ex quo ↄcludi᷑ ꝙ młkto fortiuſ deuſ qui ẽ
uſtꝰ exaudiet pᷣces ſanctoꝝ ſuoꝝ ad ſe clamã
tium Aduertendu tñ ꝙ ſancti viueteſ in terra
nõ petunt a deo de aduerſarijs vmdictaz p ge
henne penam ſed ꝙ deſinãt eſſe mali · ſieut dieikẽ
proũ·xij verte impios et nõ erũt ſcʒ mali vł ꝙ
deſinant eſſe potentes uiſtos pſequi. Dirie ãt
ad quoſdam qui in ſe 2ſdebant taqᷓ;ʒ iuſti c·
miſtice pꝑ phariʒeum umdaycus ꝓpłus ſigſicatur
qui ex beneſicõ legis ⁊ ꝓphetaꝝ ſuſcepto ð ſua

ſeʒ de pſeuerãtia ĩ oratõe. 1 de euuns

ſan ctitate pᷣſumens gentiles aſpernabatur· per

publicanũ vero ꝓpłus gentilis: qui peccata ſua

pᷣdicantibus apoſtolis humiliter cõſfitebat᷑ pro

pter qð uiſtiſicatus eſt per ſidei xpᷣi receptionẽ
et indaycus eſt damnatꝰ p ſuam obſtinationeʒ

Moꝛaliter auũt p pharizeum ſigniſicat᷑ iuſtus i⸗
ltictu dyaboli ſupbiens · et ꝑ publicanñ pec⸗

catoꝛ reſpectu ſpirituſſancti humliter ſe emen
dans · ¶ Kfferebant aũt ad llum minſantes ꝛc

Sequitur· Talum em eſtregnu celoꝝ.· Be⸗
da Signãter dixit talium et nõ illoꝝ · vt oſten⸗

deret nõ etatem regnare. h moꝛes et his qui ſ
nnlem haberẽt innocentiã et ſimplicitate pᷣmia

reꝓmitti · Magiſter bone q̃d faciendo vitã ei⸗

nam poſſidebo· exponat᷑ vt ſupꝛa mathᷣ ·xix ·

et mar · x· Aſſumpfſit ãt ieſus· xij diſcipuloſ ⁊c

Sequitur · Et nibi hoꝝ mntellexerut p hoc ñ
gniſicatux ꝙ homines carnaleſ aſpera nolũt au
dire · ſed ad deleckabilia ſunt intenti · Eactuʒ ẽ
aũt cum appꝛopinquaret ieſus hierico cecus q̃:

dam ſedebat c exponat᷑ vt ſupꝛa math xx et

marci:x.. KA.. NNrNNA
IT insgreſſus ieſus perambula⸗
bat hierico et ecce vrr nomme
zachenus ꝛc· Per duntem iſtuʒz q⸗
roentem videre ieſum ˖ ſed ĩpediebat᷑

per turbam et ſtature ſue paꝛuitatem. ſigſicaĩ
quilibet diues qui de ſalute ſua ſolicitat᷑·ſed per
turbatõem fantaſmatu circa negocia tpalia et

imperfectionẽ ꝗpꝛiam impedit· ꝗpter qð aſcen
dere debet in arboꝛem · i · ad xpᷣm p oꝛatõem q̃
ſcdᷣm damaſcenũ eſt aſcenſus mentis in deuʒz· et
ſic ieſum vwdere meret᷑ pteʒ bonoꝝ ſuoꝝ pau⸗
peribus dare.⁊ ſi quẽ defraudauit ſdeliter reſti
tuere · Der pharizeos aũt murmurantes ſigni

ſicantur maledici bonoꝝn opa depꝛauãtes No

mo quidã nobilis: ſic eſt xpᷣc ſm deitate dei
patris: et ᷑m humanitatem dauid regis filius
abijt in regionem longinquã: aſcendẽs in ce
lum empireum · accipere ſibi regnũ · ſup oꝛ:
dines angeloꝝ · et reuerti · ad generale udici
um et etiã ad pticulare qð eſt in cuiuſ libet ho⸗

minis moꝛte · et vocatis ſeruis ſuis · xp̃ianiſ

dedit lis x · mnas pꝑ quas intelligi?᷑ vmuer⸗
ſitas donoꝝ dei ꝗpt pfectione denarij- Quies

aut eus oderant en · imali chꝛiſtiam ꝗᷓ dicunt᷑

cuies abſolute eo ꝙ ſunt ĩ numero maioꝛi mat
xx · multi ſunt vocati pauci vo electi ⁊ miſerut
legationem poſt illu dicentes nolumꝰ hunc re
gnare ſuper nos ⁊c] hec aũt legatõ eſt maloꝝ
opeꝝ multiplicatõ ꝑ quã dicũt facto mal xpᷣia
ni nolle ſe chꝛiſto ſubijci · St factuʒ eſt vt redi
ret · pticulariter in cuiuſ libet hommns moꝛte.

vel generaliter in mudi fine et opantes bene ð

doms ſuis remunerat ̊ toꝛpẽtes a bonis opi
bus damnat vario tñ modo·ſeᷣm q;titatẽ meri
ti vel delicti · Verũtamẽ immicos meos ꝛc·

ſoquitur · adducite huc 1ĩterſicite · ᷣmo moꝛ
te tpali et poſtea eternali· Et his dictis pᷣcede

bat aſcendes hieroſolimã ⁊c· exponat᷑ vt ſupꝛa
math·xxj·⁊ mar · xj Rt cum appꝛopinquauit vi
dens cuntatem fleuit ⁊c Secundu ſenſum alle
goꝛicum cuntas hec eſt eccleſia que tẽpe anxpᷣi
ſic anguſtiabitur et ꝓſternet᷑ ꝙ pauci andebũt
ſe chꝛiſtianos cõſiteri eo ꝙ nõnoueris tps
viſitatõis tue · chꝛiſtus em eccleſiã viſitat quã

docũq; xpᷣianos ad bonũ excitat · ſed eccleſia pꝛo

maioꝛi pte nõ gnoſcit hoc cum effectu: apter
qð antixpᷣi pſecutio ſupꝑ eaʒ veniet ad purgatõʒ
electoꝝ · et damnatõem repꝛoboꝝ · Scðᷣm vero

ſenſum moꝛalem iſta cuntas eſt amima peccato
ris que vallat᷑ in moꝛteet anguſtiat᷑ a ſpiri tib

malignis:⁊ eius hiuj ꝓſternunt᷑ id eſt· cogita
tiones eiuſ quib ꝓmittebat ſibi longã vita ho
noꝛes duntias ⁊ huiuſmodi fruſtrant᷑ eo ꝙ nõ
cognouit tpus miſitatõis ſue cũ dñs eam mun
taret ad emendatõem vite · Rt ingreſſus ĩ tem
plum cepit eijcere vendetes c exponat᷑ ſicut

ſupꝛa math.xxj: marx-j· ) X.. N.

T factum eſt in vna dierum ꝛc ·
Cyxponat᷑ vt ſupꝛa mathxxj⁊ mar·
xj · Qepit aut dicere Sequit᷑ Mo
mo quidã platauit vmeaʒ exponat᷑
vt ſupꝛa mat·xxj ⁊ mar · xij vſq; ibi Acceſſerũt

aut ad eum ꝛc· exponat᷑ vt ſupꝛa:mathxxij2

mar · xij· vſq; ib Rudiente omm populo ·c.

exponatur ſiẽ math xxnj ⁊ mar ·xi ·

aſpiciens autem Ens vidit eoſ
qui mittebant munera ſua m
Saʒophiulacium ⁊c · Sxponat᷑ vt ſu
a mar · xij t quibuſdã dicentibuſ
c exponat᷑ ſicut ſupꝛa mathxxinj

de templo

et mar xiij· Interꝛogauerũt aũt illũ exponat᷑
ſiẽ ſupꝛa mat xxinjet mar · xnj· Ded ante hec

onmia exponatur ſicut mathxxiiij ⁊ mar/xiij
Ponite ergo in coꝛdibus veſtris] ſicut mat
x.et mar · xiij· Quʒ aut videritis ab exercitu cir

cudari hieruſalem exponat᷑ ſiẽ ſupꝛa xix· Tuc

qui in iudea ſunt fugiãt ⁊c exponat᷑ ſcut ſupꝛa
math·xxnij et marci xiij· vſq; ibi in oꝛe gladij
ſcʒ diuine ſententie ꝓ ſua incredultate et ĩ ca

ptuntacem ducent᷑ nõ ſolum tpalem ſub pꝛm

cipibus terꝛenis·h̊ etia eternã ſub ſpiritibb malł
gnis St heruſalem a gentibo calcabi id eſt
eccleſia q;3dtum ad populu Smunẽ qui młᷣtum ð
pꝛimitur a pꝛincipib ⁊ pᷣlatis donec implean

tur tpa nationũ: id eſt vſq; ad tpus a dño pꝛe

finitum &t erunt ſigna m ſole ⁊c exponatur
ſicut ſupꝛa mat ·xxiiij ⁊ mar · xnjj· vſq; ibꝛ Atten

dite aut vobis ne forte grauent᷑ coꝛda veſtra ĩ

crapula et ebꝛietate Qtapula vo ſpualis eſt in
gurgitatõ doctrine puerſe · ⁊ ebꝛetas ſpualis

elt diuma curioſe ſcrutari vltra debita meſurã

añ ĩttanu

poſſidendu·

—

et talis mueſtigans opꝓprimitur a głaſiẽ bibẽg
vmũ vltra debitam menſurã oppeimitur ab eo.
rat aut diebe docẽs in templo In boc dedit
exemplũ doctoꝛib ⁊ pᷣdicatoꝛibo euãgelij vt di

ebus doceant ⁊ noctibo ſint in oꝛatõe dei vt ibi

dem hauriant qð auditoꝛib⸗ effundat in mane
ſequeti ideo ſubditur et omnis pprus manica

bat id eſt ĩ mane feſtmabat ad eius doctrinãäö
vemre · tal em doctrina e a ꝓpro deſiderata

FI:
ropmquabat autem dies ſe

uit aut ſathanas in iudam ꝛc. liam
erat ip̃m cuʒ eſſet fur et loculos habes
vt dicit᷑ jo · xij ſed tunc intrauit ad pm amplius
x quo patʒ ꝙ ĩ omni moꝛtali pec:⸗
cato dyabolus intrat homine vt ip̃m de nouo
poſſideat vel amplius q̃ᷓ; ante et abijt et ocu⸗
tus eſt cum pꝛincipib ſacerdotuʒ xc exponat᷑
ſicut ſupꝛa math.xxvj mar xiij St aic illis ð
ſiderio denderaui hoc paſcha manducare vobi⸗
ſcum ꝛc. hoc eſt eukariſtie ſacramentũ quod

nos p hdem ſpũaliter manducamꝰ et p̃e mãdu
cat nobiſcum incoꝛpando nos ſibi p iſtud ſacra⸗

mentuʒ qð alloquens auguſtmus dicit. Cibuſ

es grandiũ nõ mutaberis in me ̊ tu me muta⸗

bis in te. Qetera moꝛali ſunt expoſita mathei ·
xxviet maxxini. Eacta ẽ ⁊ 2tentõ inter eos

quis eoꝝ videret eſſe manoꝛ ꝛc· Sinnlis zten⸗

tio frequenter ſit in eccleſia ꝓ digiitatibo obti:
nendis et nõ ſolum inter ſeculares h etiã inter

regulares diintias habentes ſicut canes rõten

dunt ad obtmẽdu os carnib et medullis reple
tum · ꝗpter quod vilioꝛes cambus vident᷑ reli⸗

gioſi mendicantes · qui P officijs pꝛeſdendi cõ⸗

tendunt cũ nibil annexum habeãt niſi mſeriaz

et laboꝛem apter qð ad repellendu talem ambi
tioneʒ ſubdit ſaluatoꝛ. Sed qui maior eſt in vo

bis c· Vos aũuᷣt eſtis qui pmanſiſtis mecũ c.

Pnanentite em̃ firmter in tribulatõibus cũ ip⸗
o diſponit fruitionem beatam in celeſti regno
Mit at dommꝰ ſimoni ecce ſathanas expetiuit
vos ⁊c.: p hoc patet ꝙ dyabolꝰ ſideles tem pta⸗

re non poteſt niſ ex dei licentia:ſñcut de ſancto
iob dicit iob vt cribꝛaret ſicut triticũ ex hoc

habetur ꝙ dyabolꝰ hommes ſanctos magis ſa⸗
tagit concutere temptatiombo qᷓ; alios· Vnð re
lert gregoꝛius in dyralogo · ꝙ ilie dyabol⸗ qui
magnum tꝑs andꝛeã epiſcopum temptando

de qdam mulere ipſum ad heoc induxerat PHAN

lius mulieris tergum blandiendo manu per⸗
cuſſerat plus ſuit a ſuo pꝛmcipe ↄmẽdat? qʒz ult
q̃ ꝓcurauerãt hoĩcidia ⁊ alia młta mala. 8go
aut rogaui ꝓte vt nõ deſiciat ſides tua Criſo-

ſtomus. Nõ aũt dixit rogaui vt nõ neges h̊ vt

ſdem nõ deſeras· nã et ſi paululũ agitanduſ ſis

ſtus aʒimorum ⁊c · Sxponat ſi᷑
ſupꝛa mat xxvj mar xiii Intra

habes tñ reconditũ ſemẽ ſidei. Rt tu aliqn cen-

uerſus conſirma fratres tuos nã ul qui ↄſecu⸗
ti ſunt a deo donũ miſericoꝛdie debet qztu poſ⸗
ſunt in bono ceteroſ roboꝛare· Qui dixit e·do⸗
mie tecũ patus ſuʒ ⁊cexponat᷑ vt ſupꝛa ma-
th·xxvjiet marxmi St dixit eis qn mi vos ſi
ne ſacculo xc · quãdo miſn fuerũt apoſtoli ad p .
dicandũ ſine ꝓuiſone aliqua neceſſarioꝛuʒ: fuit
diunmtꝰ eiſ laute pꝛouiſuʒ:qꝛ nihil eis defſuit vt
dicit᷑ in textu·quando vo relaxatũ fuit ilus ſibi
prouidere de neceſſarijs in via paſſi fuerut pe-
nurias multas vt patet in actiba apoſtoloꝝ· et
in legendis eoꝝ· hoc auũt fuit ad danda ſiduciaʒ
pauperib pdicatoribus exequendi conſtanter
officiu p̃dicandi vendat tunicaʒ ſuam et emat
gladiũ · laduis ſpus eſt dei verbũ lacra ſcri
ptura ↄtentũ ꝓ quo emendo ĩ ſacre ſcripture
ſtudio vendẽda e tunicai exterioꝛa bona ſunt
exponenda·Mec eſt illa margarita ꝓ cuiꝰ em:
ptione omnia ſunt vendenda· vt diet᷑ mathxiij
t ſaꝑi viij dicit omne auꝝ in patõe ill are⸗
na eſt exigua et taq; lutum eſtimabit᷑ argentũ
in cõpatione illuis: Sacra vo ſcriptura cõtine?t
in duob teſtamtis ideo ſubdi. Ecce duo gla⸗
dij hic· St qm ſufficiunt ad omne ſalſitatẽ hdi
contrariã deſtruendã ſequi?᷑. Satis e· t egrel
ſus ibat ⁊c· ſad loeu vbi ſciebat traditoꝛẽ ven⸗
turum ⁊ obtulit pꝛimo ſpiritũ ꝑ feruoꝛẽ orõöis
ideo ſubd Et factus eſt ſudoꝛ eis ſicut gut
te ſanguinis decuxentis in terꝛam· ex ſeruoꝛe
oꝛandi et ex apꝛehenſione ĩminentis tormenti
St cũ ſurꝛeriſſet ab oratiõe ⁊e· exponat᷑ ſicut
math· xxvj et mar · xinj· vſ; ibi. et en tetigiſſet
auriculam euis ſanauit eu· ficut p̃ciſo aurica⸗
le ſerui pontiſicis ſigniſcauit inobedientiaʒ iu

dyaci ppli ad chꝛiſtu· ſc eius ſanatõ ſigficat eiuſ

obedientiaʒ circa hnẽ mũdi qua tũc taget chai⸗
ſtus ſua clementia coꝛda udeoꝝ·. Qõpꝛehede⸗
tes aut eum c· exꝑonatur ſicut math xxvj2
marci xuii vſq; ibi. Se vt facꝛ? eſt dies 2c ex
ponatur ſicut mat xxvij et mar· xiiij St ait iliſ
ſi dixero vobis nõ credetis mibi ⁊ c hommies
em̃ m malis obſtinati veritatem dicetibo nõ cre⸗
dunt · nec interꝛogatide veritate reſpondẽt nec
ad bonam pſuaſonem a nequicia ſua ceſſant et
tales erant iſti. Reſduum huius capituli expo

natur ſicut mathei xxvi et marci vxinj ·
CN. rITE
Tlurgens multitudo eoruʒz ⁊c
Sequitur. NHunc muemmus
ſubuertentez genteʒ noſtraz 2c·
ſta contra chꝛiſtum ꝓpoſita erane

ſimpliciter falſa ꝗpter quod pylat⸗ reſpondit

LNibil mueniocauſe in hoc bomme · led bic ẽ
modus miquon ꝙ p medaeia qrunt demna⸗
tionem iuſtoꝝ Ex hoc etiam patee ꝙ aliqñ iuſli⸗
us agit᷑ ĩ curia laycali q clercal: pꝛmcipes ei

ſacerdotũ chriſtũ 2demnauerũt tanq̃ʒ moꝛtis
reũ quẽ pylatus ꝓnũciat mnocentẽe et uiſtu ·⸗
ſic hodie ſit in plurib locis ꝙ hoĩcide notoꝛij ᷓ
per ſecularem undicem ſuſpenderentur per ec⸗
cleſiaſticum iudicem in magnuʒ populi ſcanda
luʒ liberant᷑ · t illi ĩualeſcebant ⁊c ſic faciunt
maligni querentes obtinere per clamoꝛẽ qð ñn
poſſunt ꝓratõneʒ. Merodes aut viſo ieſu gaui
ſus eſt xc · p.G̊ aut ꝙ chꝛiſtus coꝛaʒ herode in
ceſtuoſo et homicida noluit facere mmaculum
nec ſuis mterꝛogationib reſpondere · ſgmifica⸗
uit ꝙ tales digni ñ ſunt opa videre dĩna nec eiꝰ
habere reſpõſa · Spꝛeuit aũt illu herodes ꝛ⁊c·

ſic hodie ſectatoꝛes chriſti a malis hoĩbus ſper·

nuntur et ab eis fatui reputant᷑· St facti ſunt
amici herodes ec pylatus ⁊c· hoc fuit ſignum
ꝙ iudeoꝝ pꝛincipes ⁊ romanoꝝ ↄueniret in p/
ſecutione xpᷣianoꝝ· Qetera exponant᷑ ſicut mat
xxvi mar · xv · vſq; ibi · Eilie hieruſaleʒ nolte
flere ſuper me h ſuper vos ꝛ⁊c · ſcðm ſenſum li
teralem fletꝰ ad quẽ induxit xpe mulieres ſfuntt

apter miſeriam p romanos ſup iudeos ventu

ram · ⁊ illa miſeria ſigura fuit miſerie ſuper in⸗
credulos vente ꝑ ſpus malignos: ꝓ cuiꝰ euaſi

one flendũ eſt et oꝛandũ ante termmũ huiꝰ vy

te · Ducebant᷑ ãt et alij duo neq; cũ illo ⁊c hoc
ad literam ꝓcuratu fuit p pꝛincipes uideoꝛuʒ
vt a vulgaribo xp̃c pticipaſſe videret᷑ in crimĩb
eoꝝ ·⁊ ſic im̃ viderent᷑ uſte moꝛtẽ eiꝰ ꝓcuraſſe
et ſic frequenter facuint maligni q̃renteſ opire
ſuam nequiciã per infamiaʒ iuſti · Et poſtq̃ʒ ve
nerunt in locum qui vocat᷑ caluarie c expona
tur ſicut matxxvijet marx xv· Feſus aut dice
bat pater dimntte illis c Beda· Neq; putãdu
elt eũ hoc fruſtra oraſſe· ſed m eis qui poſt euiſ
paſſionem crediderũt·qð oꝛabat ĩpetraſſe No⸗
tandũ ſane ꝙ nõ pꝛo eis oꝛat qui quẽ ſiliuʒ dei
intellexerunt cruciſgere qʒ 2ſiteri maluerũt · H
pꝛo eiſ qui neſcierunt qð fecerunt ʒelũ dei habẽ
tes ſed non ſeðm ſcientiaʒ · Vnde ſubdit Non
em̃ ſciunt quid faciunt· Qetera exponant᷑ ſiẽ
mat · xxvij ⁊ mar · xv· vſq; ibi · Vnus aüut de his
qui pendebant latromnib ⁊c· p iſtos duos ſigſi
cantur ili qui ꝓ peccatis ſuis expiandis cũ xpo
cruciſigunt᷑ p proſeſſionẽ in religione factam

ſed aliqui reuertunt᷑ actu et ſi nõ habitu ad vi ·

tam ſecularem · de quib dicik ro.ij. Nomẽ dei
per vos blaſphematur miter gentes q; ſcanda
liʒãt ſeculaxes · ⁊ iſti ſigniſicant᷑ per latronẽ blaſ⸗
phemantealij vero ꝓleſſi crucẽ penitentie per
patientiã deuote ſuſtinent·⁊ iſti hignificant᷑ p la-

tronem xp̃m fitentẽ ⁊ eius gratiã poſtulante

apter qð ſibidicit᷑ · Modie mecũ eris in paradi
ſo. quia tales iam cũ xpᷣo ſunt ꝑ gratiã ⁊ erũt

per gloꝛiã in futuro SRrat aũt fere hoꝛa ſexta
⁊c exponat᷑ ſicut mat xxvij:ꝛ mar·xv· Pater
in manus tuas ↄmendo ſpũm men in boc do

cuit nos ſemp deo 2mẽdare ſpus noſtros qn

coꝛpa quotidie tenduũt ad moꝛtẽ et hoꝛaʒ peni/
tus ignoꝛamus Vides aũut centurio qð factũ
ſuerat ꝛc · p hoc autẽ ꝙ iſte gentilis ↄſeſſus
ſuit xpᷣm tam clare ſiginſicata ſuit gloꝛioſa con⸗
feſſio gentiliũ in eoꝝ ↄuerſone· ⁊ duricia inde
oꝛum a in inſielitate . Ambꝛoſius. O durioꝛa
ſaxiſ pectoꝛa iudeoꝝ·iudex ar guit cꝛedit mini
ſter · ꝓditoꝛ ſcelus ſuũ moꝛte ⁊demnat elemta
fugumt · terꝛa cutit monumta reſerant᷑·iudeo

lux.

rum tñ auaricia ĩmobilis atq; duricia manẽt oꝛ

be Zcuſſo · Rt ecce vir nomme ioſeph c· expo⸗
natur vt ſupꝛa math xxvij ⁊ mar xv· Et dies
erat paſceues Beda· ¶ aut dns ſexta die cru
cingitur · vij in ſepulcro quieſcit ſigſicat ꝙ in vj ·
mudi etate nos ꝓ dño pati-velut mũdo cruci
figi neceſſe eſt · in vij vero.i·poſt moꝛtẽ coꝛpa qᷓ
dez in tumub anime vo cu dño requieſcut · vſq;
nuc etiã mulieres ſancte i ·amme humiles dile
ctõe fruẽtes paſſioni xpᷣi diigeter obſequunt?᷑·

xta intellectũ vero miſticuũ p hoc ꝙ

monumentü · dat᷑ nob exeplu diſcuſ

a autem abdaetar HBedan

mulieres valde diluculo veniut ad

ſis vicioꝝ tenebꝛis ad dñi coꝛpꝰ accedere· nãa ·
ſepulcrũ illud figurã domĩci habebat altaris in

quo coꝛpis miſteria/nõ ĩ ſerico nõ in pano tin
cto·h̊ inſtar ſindonis qua eum ioſeph inuoluit

in lintheo puro debent 2ꝛſecrari · vt ſicut ipᷣe ve

ram terꝛene nature ſubſtantiã moꝛti ꝓ nodᷣ ob

tulit · ita et nos in memoꝛatõe ipᷣius purũ de
terꝛe germme candiduq; 1 multimõ quaſi moꝛ
tiſicationis genere caſtigatũ linu apponamus·

Kromata aut que młeres deferũt · ſgſicat odo:

rem virtutũ ⁊ oꝛõnũ ſuauitatẽ quib altari ap⸗
pꝛopinquare debemꝰ. Reuolutõ aũt lapidis in
ſinuat reſeratõeʒ ſacramtoꝝ qᷓ tegebat᷑ velann⸗

ne litere legis que in lapide ſcripta ſuit· cuiꝰ ab⸗

lato tegmine coꝛpuſ dii moꝛtuũ nõ muenitur
ſed viun euangeliʒat᷑q et ſi 2=gnouimus ſcõm
carnẽ xpᷣm i iam nuũc nõ nouimꝰ.quomõ auteʒ

poſito in ſepulcro coꝛpe dñ angeli aſtitiſſele⸗
guntur · ita et tpe conſecratõis miſterij coꝛpis

xp̃ᷣiaſſiſtere ſunt credendi· Nos ergo exemplo
deuotan mkey qtiẽs mnſterijs celeſtibo a ꝓppin

quamus apter angeliaʒ pᷣſentia ſeu ꝗꝓpter reue

recolentes Lt ecce duo ex illis per quos ſis
ſicatur bonus actiuꝰ et ↄtemplatiuꝰ. ibat ipa
die ⁊c · nã ſpa die reſurꝛectionis apta fuit via
beatitudiniſ ·que p emauſ ſigniſicat᷑ eo ꝙ mater

rentiam ſacre oblatõis cu omni humnlitate vul
tum declmemꝰ m terꝛãa nos eſſe terꝛã et einerezʒ

dulcedinis interp̃tat · et ex tue xp̃i diſcipul per

viam ↄſequende beatitudinis gradiunt᷑· Et ip
ſi loquebantur ad ĩuicem de his omnib que ac
ciderant · ¶· de leſu Zuerſatiõe ⁊ eiꝰ moꝛte ꝓut

mMatet ex lra ſeqũte St ip̃e ieſus agppinquans
ibat cum illis naã ipe dixit math· xvnj· vbi ſunt

duo vel tres ↄgregati in nomme meomme⸗

dio eoꝝ ſum· ꝗpter quod itoꝝ exemplo cuʒz p
viam mcedimꝰ cõb mati de ſalutiſeris loqui de

bemus vt xpᷣ̃m nobiſcuʒ pgentẽ habeamꝰ .⁊ ñ

ſolũ pgente h̊ etiã nos docẽetẽſc iſtis duobo di
ſcipulis cum quib ibat cripturas ꝓphetarum
aperiebat Sed qm auditoꝛes legis nõ iuſtiſi
cantur ſed factoꝛes ideo eoꝝ oculi non fuerut
aperti audiendo ſcripturas· ſed opa pietatis ſa
ciendo ip̃m m ſpecie pegrimi trabendo ad ho
ſpitium et apponendo ci bu deo ſequit · St apti
ſunt ocul eoꝝ.· ſcʒ coꝛdis et coꝛpis ad cogno
ſtendum ip̃m . Et ſurgentes eade hoꝛa ⁊c· nã
ea que ſunt ad Smunẽ ſalutem nõ ſunt taceda·
ſed reuelanda· Thob xij. Opa aũt dᷣi reuelare
et cõſteri honoriſcu e· Ideo ſubdit St ipi nar
rabant ⁊c· Dum h̊loqueren:?᷑ieſus ſtetit in me
dio eoꝝ · quia ↄgregati erant m eius nomme
vt p̃mittitur · muenerũt 2gregatos xj. St dixit
illis pax vobis ex quo patet ꝙ illi ſunt paciñ
ci qui vere ſunt diſcipuh xpi · St dixit eis quid
turbati eſtis ⁊c hm ſenſuʒ literaleʒ certiſicauit
eos de ſua reſurꝛectõne ꝑ tria ſcʒ p viſuʒ d. Vi
dete manus meas et pedes meos. St p tactũ⸗

dicens . Palpate ⁊ videte quia ſpiritꝰ carn? ·

oſſa nõ habet Rt ꝑ guſtum ibi cu dixit abe

tis aliquid qdð manducet᷑ ꝛc.· Miſice vo xpᷣm

reſurꝛexiſſe vdẽt qui reſurꝛectionis eius gloꝛ
am meditanturp̃m vo tangũut et palpant qui
ſibi caritate copulantur ·jjohᷣinj. qui manet in
caritate in deo manet et deus in eo· piſcẽ aſſum
offerunt ei qui patientiã igne tribulationisg de
coctam habet ꝓ nomine xp̃i qſ illi offeruũt ſauũ
mellis qui membꝛis eus exhibent opa pietatis
de quibus dicit mat xxv·. Eſuriui 1 dediſtis ii

hi manducare · Tunc aperuit uls ſenſum vt i

telligerent ſcripturas. ex q̊̃ patet ꝙ ſacre ſeri
pture non poſſunt ſufficienter inteligi miſ ille
aperiat qui habet clauẽ dauid:qi apit et nemo
cdaudit . Vos auteʒ ſedete mn cuitate 2c. licet
ein dediſſet eis ſcripturaꝝ intelligentiã ⁊ 2 mi
ſiſſet pdicatõis officium.tñ diſtult executioneʒ
pᷣ̃dicandi vſq; ad ſanctiſpiritus receptõem in ſᷣ.
no viſbili· p hoc inmfnuans ꝙ p̃ᷣdicans actu ðᷣ
bet prius habere ſufficiente ſacre ſcripture no
ticiam ⁊ gram ſpuũſſancti p ↄiectura ·ſꝙ nõ ſit
conſcius ſibi de peccato moꝛtal &t eduxit eoſ
fſoꝛas· vt vweret eum aſcendente p hoc ſigmiſi
cans ꝙ ciintas tumultuoſa nõ eſt locus aptus
ad diumoꝝ Ztemplatõeʒ et eleuatis manibuſ
ſuis. benedixit eis ⁊c. ex boc documentum ba
bet ſupioꝛes in eccleſa vt bñdictione dent ſub
ditis qñ recedutab ipſis et erãt emp teplo
orantes deuote ꝓ recipiendo ſpirituſſancti do
no ſiẽ erat eis ꝓnnſſuz a xpᷣo et ic debemꝰ ora⸗

J

re vt poſſimus ip̃m recipe Mat · vij. Si vos cũ

ſitis mali noſtis bona data dare ſilijs vxris qʒto

magis pater veſter celeſtis dabit ſprritum bo

num petentibus ſe · S
8xphcit lucas euangeliſta

Incipit iohannes euangehiſta.
eK. J. 11—
Nprmceipo erat verbum
⁊c · FJohannes euangeliſta tã
ſublimner loquitur de diumis
qꝙ mkta de dietis euis expone
re moꝛalit neſcio huams acti

conuertã ad ſidem et aliqua alijs exponẽda di
mittam· Siẽ dixi in expoſitõe literal hic ponũ
tur · v de diims pſonis pᷣmũ eſt intrinſeca veꝛ
bi pꝛoceſſio cum dicit᷑· In pꝛincipio erat vbũ
ſcᷣm eſt verbi et patris pſonals diſtinctio cuʒ

dicit. et verbum erat apud deũ terciũ ẽ eoꝛu
ſubſtantialis indiſtinctõ cũ dicit. et deus erat

verbũ quartũ eſt coeterna duratõ cũ dxit᷑ B

erat min pꝛmcipio apud den qumtum mindunla

opatõ cu dici᷑ omnia p ipᷣm facta ſunt Der
pꝛimũ eldit᷑ pᷣſumptõ philoſophoꝝ q̃ nibil vo

lunt recipe niſi ꝓbatum fuerit humana ratõne.

que tñ eſt valde deſiciens nã rem ſenſbilem et
paruã vt foliim arboꝛis vł aliqd huiuſmõi hu
mana rõ non ↄprehendit q́ʒtum ad eius omes
cõdicões ſcʒ quare ſit talis igure· coloꝛis et hbꝰ.
modi · ꝗapter qð medici de vittute ipỹius ſanati
ua dicut ꝙ eſt a tota ſpecie neſcientes eam no

mimnare eo ꝙ eã nõ ↄpꝛehendũt · ꝓpter qð dicit

ecẽs pꝛimo Cũcte res difficiles nõ poteſt eas

bomo explicare ſermone ˖ Der ſᷣm excludit er

ror ſabellij qui ſicut in duinis eſt vna eſſentia
rta dixit patris et nilij vnaʒ eſſe pſonẽ:quod eſt
falſum · quia nulla res gigiit ſe ip̃am.⁊ ideo in

ter patrem et hiliũ eſt diſtinctõ pſonalis et ea

dem rõe inter v̈buz et eius cuiꝰ eſt verbů · qꝛ eo
filiis quo et vᷣbuʒ · Per terciũ repellit᷑ erꝛoꝛ ar
rij qui dixit ꝙ pater et filius eſſentialũ diting
uuntur.ſ et pſonaliter· quod ẽ erꝛoneũ. q; ſic
filius nõ eſſet deus ꝗpꝛie·ſ̊ ti pticipatiue · cum
eſſentia duima ſit indun ſiblis et de ip̃ᷣo dicitur
jioh · v· vt 2gnoſcamꝰ veruz deũ · et ſimꝰ in hſilo
eius vo hic eſt verꝰ de et vita eterna · Der q̃r
tum repꝛobat᷑ erꝛoꝛ ebionitaꝝ qui dixerũt chꝛi
ſtum ante mariam nõ fuiſſe·⁊ ſic eun nõ fuiſſe ab
eterno cum tñ chꝛiſtus diat de ſe mo joh· viij·
pꝛincipum qui et loquoꝛ vobis· t ibide· Anqᷓ
abꝛaã fieret ego ſum · Per v. excludit᷑ erꝛoꝛ ma
nichei qui poſuit duo pꝛincipia vnum boni ⁊ al
terũ mali et hec ĩferioꝛa coꝛruptibilia dixit eſſe
a deo malo et p ſequens nõ ſunt a vbo ᷣm ip
ſum· Quod fſactũ eſt in ip̃o vita erat nã om
ms creatura in verbo pꝛeexiſtit intelnigibiliter

8 applicãdo· ꝗpter qð aliqua

õð

intell igere vo ẽ viuere et ĩtellecꝛõ vita. et vita
erat lux hommum /rvbum eſt manifeſtatiuũ
omnium que ab hoib ↄgnoſcunt᷑ p qð tolli

ereor dicentiũ ꝙ diuma ꝓuidentia ſe non exte⸗
dit ad h inferioꝛa·ĩ quoꝝ pſona dicit᷑ Tob xxij·
Qirca cardines celi pambulat nec noſtra ↄſide

rat · Quod repꝛobat᷑ ibideʒ cuʒ ſubdit · Quoꝛum
ſententia longe ſit a me · Phiioſophus etiã pꝛi:
mo de amma repꝛehendes empedoclẽ habz p
incõueniẽti ꝙ aliq̃ᷓd ↄgnoſcamꝰ.⁊ ſit deo igno⸗
tum . et lux in tenebꝛis lucʒ ⁊c· ĩ in pccatoꝛib⸗

ztum eſt de ſe ſẽ cecꝰ lucẽ ſolis nõ videt ipſuʒ

illuſtrantẽ · Euit homo miſſus a deo. p moheʒ

pꝛecurſoꝛẽ dñi ſigniſcat᷑ p̃dicatoꝛ euãgelij deo

dicit hic homo.vuiens bᷣm dictamẽ ratõis et
non vita beſtiali cui nom erat iohãnes.· qu ĩ
terp̃tat᷑ in q̊ eſt Stia ad hoc ei ꝙ pᷣ̃dicatoꝛ con
uenient᷑ ⁊ vtiliter annũciet v̈buz dei requirit z⸗

tia ſpirituſſancti · Nnc vemt vt teſtimomũ phi

beret de lumme · ii de xpᷣo qui eſt lux p eſſenti
am.ideo in p̃dicatoꝛe debet eſſe huiꝰ lucis ptici⸗
patio ꝑ bonã vitam ⁊ famã ·quia ſicut dicit gre
Sorius omeł · xxxviij cuius vita deſpꝛcit᷑ reſtat
vt eius predicatio cõtemnatur vt om nes cre

dert per illu debet em intendere ſalutẽ audi
toꝛum et non ꝗpꝛiam la udẽ vł queſtũ Non

erat ille lux· quia pᷣdicatoꝛ non docet interuis
mentẽ iluſtrando ſed deus . ideo ſubdit · Rrat
lux vera que llummat omnẽ hommẽ · lumme
gratie qʒtum eſt de ſe · ſed mali non illummant᷑
eo ꝙ ponũt obicẽ huic illummatõn de quibo di⸗
citur obxxuij Ip̃i fuerũt rebelles lumi. ⁊ mũ
dus eum nõ 2znouit· ihommes mũdialiter

viuetes · qui ſun intellectũ et affectum deß gut

m terꝛenis ⁊ ſie auertũt᷑ a dunnis. In ꝗpꝛia ve
nit et ſui eum nõ receperunt· licet aũt omneſ

chhꝛiſtiani ſint ſui magis tñ ꝗpꝛie clerici qᷓ dꝛcũt
a cleros qð eſt ſoꝛs eo ꝙ ſunt de ſoꝛte dei et tñ

eoꝝ multi non recipuint ip̃ʒ h magis abijciunt
q; layci· Quotq̃t aut receperũt eũ. per ſdem

caritate foꝛmataʒ· dedit eiſ poteſtate ſilios dei

ſieri · p adoptionis gratiã· qui nõ ex ſangui⸗
nibus ꝛc· nam hec ſiliatõ nõ eſt p participatõʒ

hict nature h magis dunne ſcðm qð dicit ij pe.

j· Qui vocauit nos ꝗpꝛia gloꝛia ⁊ virtute per
quem maxima ⁊ pᷣcioſa nobis ꝓmiſſa donauit ·

vt p hec efficiammi diume ↄſoꝛtes nature· St

verbum caxo factũu eſt · ⁊ ſic deꝰ voluit eſſe p:
ticeps humane natureet hec mutua pticipatõ
debet eſſe ratõ maxime dilectionis. licet nõ ſit
ſimilis vtrobiq; quia vᷣbuʒ aſſumpſit humanaʒ
naturam verã· ſed dei iij adoptun nõ recipiut
ſic duiinã ·h pticipatõem eius p gratiã: St vidi
mus głam eius c nam ſdeles vident eã nuc
per ſpeculũ et in enigmate poſtea vo videbut

clare maniſeſte/ Tohannes phibet teſtimoni⸗

um:. Mic ponit᷑ ipᷣius iohis modul teſtiſicandi

e

et.

p quẽ ſigniſficat᷑ modꝰ pᷣ̃dicandi qui debʒ eſſe ca
affectu magno et etiã in publico deo ſubditur ·
et clamat. habentes em doctrina ſuſpectam
magis docet occulte ſine camoꝛe lic e que
dixi qui poſt me venturꝰ eſt c quia pᷣdicatoꝛ
querere debet honoꝛẽ xpᷣi ⁊ virtute pᷣdicatõis
attribuere ſibiadeo ſubdit. Zt ð plemtudie ei⸗
nos omnes accepimꝰ· ex nobis nihil habetes·
et gtiam ꝓ gratia· i. nobis dedit Stiã vt p eã
Sloꝛiam cõſequamur·que eſt gra 2ſummata
quia lex per moyſen data eſt· a peccatis cohi

bens ſi nõ gratiam iuſtiſicãte pᷣbes nã hoc xpᷣo

repuabat᷑ ideo ſubdit᷑ gratia et veritas p ieſuʒ
chꝛiſtum facta eſt ⁊x· Heu nemo vidit vnquã
cõpꝛehenſiue · vnigemitꝰ qui eſt in ſinu pris

eſt ſibi 2ſubſtantialis· ipᷣe vidit iſto mõ deo

ſubdit᷑ ipſe enarꝛauit · miſteria in lege et ꝓ
phetis ſub velaminibus pꝛonunciata ⁊ poc fu
it ignum ꝙ nos deduceret ad clarã viſonez di⸗
uinoꝝn St hoc eſt teſtimomuũ iobanis qð per
hibuit coꝛam legiſperitis ĩ quo teſtimonio ne⸗
gauit ſe eſſe xpᷣm·⁊ hoc veraciter qdtum ad im⸗
terꝛogantiu mtentionẽ.⁊ de duobus pᷣmms pa
tet quia iohanes non erat xpᷣc nec helyas in p⸗
ſona·ſimilit de tercõ na intendebant qrere ſi io
hanes erat de numero ꝓphetaꝝ antiquon· ali

ter em reſpondere fiuſſer falſum haſſeruit ſe eſ

ſe vocem i vbi duumi nuciatoꝛem· qð erat veruʒ
et humie reſpõſum:et in hoc docuit doctoꝛes

catholicos veracit ⁊ humilit᷑ reſpõdere· Quid

ergo baptiʒas ⁊c· ·.qd. tu tibi vſurpas officiuʒ

alienum. Reſpondit eis iobannes· nõ redde

do müuuriaz ꝓ miuria . h humiliter ⁊ ve · d.· Lgo
baptiʒo in aqua: coꝛpa tin lauando ad ſigſican
dum llius baptiſmuʒ qui lanat amimas in ſpi
rituſancto· Mec in bethania ſacta ſunt· que ĩ
terpꝛetat᷑ domus obedientie . deo p hoc igniſ
catur ꝙ ohannes ex obedietia dei venerat chꝛi
ſtum nũciare ĩmolandu pꝛo redeptõne mundi
et ego neſciebam eũ ante reuelationem mibi
factam anno qᷓntodecimo tyberij ceſaris vt ha

betur luc· iij que quidẽ reuelatõ ſacta fuit noha
ni in deſerto · vt habet bidem . ⁊ p hoc ſigniſica

tur ꝙ reuelationes diuie ſiunt habitantib ĩ ð̊
ſerto penitetie ſal · Plxij In terꝛa deſerta juia
⁊ maquoſa ſic in ſancto apparni tibi vt viderẽ
virtutem tuam et gloꝛiam tuã. Altera die te
rum ſtabat iohannes ⁊c.· ſicut dictum eſt pio
hannem pᷣdicatoꝛ euangelij deſgnatur · ⁊ o p

hoc ꝙ dicitur hicſtabat ſignificat ꝙ pꝛedicatoꝛ
euangelij debet eſſe conſtans in p̃dicatione veꝛ

bi dei · St reſpiciens ieſuʒ ambulante · per qd

ſigniſicatur ꝙ pᷣdicato: euangelij debet diligen

ter cõſiderare pꝛoceſſum vite chꝛiſti ⁊ nõ ſoluʒ

cõſiderare ſed etiam pᷣdicare deo ſubdit· et di

xit ecce agnus dei · eius mnocentiã pꝛedicãdo:

et obedientiam vſq; ad mortem et audientes

debent deuote recipere talem p̃dicationem qðᷣ
ſigmſicatur p hoc qð ſubditur· St audierut eũ
duo diſcipuli loquentem et ſecnti ſunt ieſuʒ · et
dominus veſus ad tales Zuertitur p clementiaʒ
et recipit p gratiam ⁊ ĩiſtruit eos de neceſſarijſ
ad ſalutem per andꝛeam vo et philippum qui
a chꝛiſto edocti fuerunt de ſalute fraru ſuoꝛum
ſoliciti ignificant᷑ ilłi qui ꝓximos ſuos qʒtũ bo
no modo poſſunt inducut ad ſequelã xp̃ᷣi cõtra
multos qui nõ ſolũ nõ inducunt h̊ pꝛo ſuo poſ
ſe auertut · Amen amen dico vobis videbitis
angelos ⁊c · ꝓ quos ſigniſicantur p̃dicatoꝛes q̃
dicunt᷑ alcendere ſuper ſiliu hommis qñ pᷣdicat
chꝛiſti deitatem· ⁊ deſcendere quando pꝛo eius
amoꝛe querunt releuare ꝓxim neceſſitatẽ ·
eXKX AAI.
IT die tercia nuptie facte ſunt ⁊c
Miſtice nuptie tuc celebꝛant᷑ quãdo
ſponſus eccleſie ·. epiſcopus conſecꝛa
tur. in chana galilee · chana zelus ·
galilea tranſmigratio interp̃tatur· Der hoc ſig
ficatur ꝙ epiſcopi ſecratõ ſit ꝓpter elum am⸗
marum et ꝗpter tꝛanſmigratõem ipius ad cul:
men vᷣtutum · hec em duo mſepabiliter comi⸗
tari debent epiſcopalem ſtatũ ⁊ erat mater ie
ſu ibi ⁊c nã ex ↄſecratõe tał epi honoꝛat᷑ ieſus
et mater ip̃uis · h ibi deſicit vinuʒ cõſolatõis hu
mane · ⁊ hoc ꝗpter ſolicitudmeʒ ĩpoſite ſibi cure ·
de qua dicit ij. con xj. Quis mnfirmatur ⁊ ego ñ
imnfirmoꝛ quis ſcandalizatur et ego nõ vroꝛ c-
Sed tali p̃lato ſic -patiẽti populo ſuo impetra
tur per virginẽ meluis vmu a.· 2ſolatõ meho⸗·ſ.
diuma que tante virtutis eſt ꝙ facit materiã cõ
ſolationis illud qð eſt alijs materia deſolationis
ctu v. †bant apoſtoli gaudentes a conſpe⸗
Cctu cõſilij quoniam digni habit ſunt ꝓ nomi
ne ieſu ↄtumeliam pati· Opiſcopi vᷣo ſucceſſoꝛeſ
ſunt apoſtoloꝝ vt dicit᷑ in decretis dixxj.in no
uoet iõ ſi gaudẽt de apoſtolico honoꝛe debset
eis eſſe ſimiles in laboꝛe· Et ꝗpe erat paſcha iu
deon c.. ſequitur . et muemt in templo ve⸗
dentes oues ⁊c1] Per oues intelliguntur ppo
crite qui mentẽ lupmã habent ſub ouina pelle.
P boues qui ſunt laboꝛioſi ſigſicãtur illi qui ma
Snos labores ſuſtinent ꝓ pꝛrncipib et pllatis
vt per hoc ꝓmoueant᷑ mn eccleſia licet in ſufficien
tes ſint et indigni per vendetes colubas ſimo
niace ꝓmoti omẽs iſtos eiecit de templo xp̃uſ
ſigſicans ꝙ ſunt excluñ de tẽplo głe ſancto dei
Soluite templu hoc ⁊c · qð intelligit literaln
de ſolutõe coꝛpis xpi p moꝛtẽ vt dici᷑ in litera
per qð ſigſcatum fuit ꝙ iudei poſt aſcenſio neʒ
xp conarent᷑ ſoluere corpus eius miſticũſed in
tribus diebus ſiut ſuſcitatũ:p quos diea ſ Zniſi
cantur doc trine nuracula et exepla vite in apo
ſtolis alnsq; diſcipulis p hec eccleſaʒ illummã
tibus ſiẽ ſol ⁊ luna:. IIpſe aut ieſus nõ credebat

ſemetip̃m eis ·.i:nõ reuelabat eis altioꝛa miſte
ria ßᷣm ſenſum literalem quia aliqui erãt ĩperſe
cti non potentes ea capeet aliq̃ feti querentes
ea deridere · ⁊ in hoc inſtruxit pᷣdicatoꝛes euan
gehij vt nõ pᷣdicent ſimplicibus alta·ſ̊ groſſa et
capibilia:quia ſunt nutriendi lacte ⁊ nõ ſolido
cibo· nec htis ſdei ſecreta miſteria· ne derideãt
pa · ꝗpter qð dicit ſaluato: mat · vñ. Nolite ſan
ctum dare caniba neq; mittatis margaritas añn
poꝛcos ne foꝛte culcẽt eas pedibo ſuis·
CK. †II. .
Rat homo ex pharieis ⁊c Per
nichodemũ qiu venit ad ieſuz vt de
pertinẽtibo ad ndem plenius erudi
etur ſigficatur diſcipulus humilis 1
diligens qui venit ad doctoꝛeʒ peritum vt ab
ip̃o de dubijs mſtruat᷑· qui debet eum dulcit re
cipere exemplo xpᷣi qui micchodemũu dulciter re
cepit et nõ ſolum ꝗponentẽ ſ etiam replicanteʒ
bis audiuit· pmo cuʒdixit · Quomõ poteſt ho
mo naſci cũ ſit ſenex ⁊c · ſcðo cuʒ ſubiunxit po
ſtea · Quomõ poſſunt hec ſeri · contra młtoſ
doctoꝛes qui tm tenent de ſua ſciẽtia ꝙ ſine diſ
cuſſione dicta ſua ſint tenenda· Et nemo aſcen⸗
dit in celũ niſi is qui deſcendit de celo ⁊c· hoc

dicit᷑ de xpᷣo ad literam quẽ doctoꝛ euangehcꝰ

debet imitari ſcʒ in celu aſcendẽdo p templati

onem diumon et inde deſcendendo ad eruditi

onem ꝓximoꝝ · St ſicut moyſes exaltauit ſer
pentem ꝛc· ſerpes ille fuit eneus et in alto ele

uatus vt aſpicientes ip̃m ſanarentur a morſib
ſerpentũ · ⁊ ille ſerpens fuit figura xp̃i qui ſuit
impaſſ ibiis factus qztum ad coꝛpus in ſua re

ſurꝛectione·que impeſſibihtaſ figurata ſuit peꝛ

eneam ſolmitatem et fuit exaltatus m ſua aſcen
ſione ad patris dexteram et ex hoc dat ſpes cre
dentib aſcendẽdi ad gke vitam· Cregort?. Duʒ

terꝛenum coꝛpus ſideribo ſuppoſuit nobis celu

poſſe patere monſtrauit· Sic em deus dilexit

mundũ ⁊c· et hoc debʒ nobis eſſe amoꝛis diui
m maximũ excitatiuũ Nõ em̃ nuſt deꝰ filuiʒ
ſuũ vt iudicet mundu ꝛc.·· vvt ⁊ demnet · 1 nes
multommus debemꝰ? 2denare ꝓximũ etiã pec
catoꝛem·quia quał ſit futurꝰ.eſt nobis pemtus
gnotum· Moc eſt aut udiciim icxõ ↄdenat
onis repꝛoboꝝ· quia lux venit in muduz. 2 di

lexerüt hommes magis tenebꝛas q́; luce. Be

da. Nloꝛaliter iln mag tenebꝛas q́; luce diigut
qui ſuos p̃dvcatoꝛes bñ docentes odijs ⁊ detra
ctionibo mſequutur Poſt hec venit jeſus ⁊ di
ſcipuli euis in iudeam· q̃ interpᷣtatur cõſeſſio
Alcuinꝰ. Vbi em eſt peccatoꝝn ⁊ durinaꝝ laudũ
cõfeſſio · illuc venit xpᷣe et diſcipuli eius · doctri

na ipᷣus et purgat vicia peccaton Eactaẽ ãt

queſtõ ex diſcipuł iohis ⁊c· nam eius diſcipki

indiſcrete zelatas ꝓ eo baptimũ iohãmi pferꝛe

volebant baptiſmo xp̃ᷣi quibo ſimles ſunt młti

bonoꝛes N.
T ersg cognout leſus 2c· Se

theologi ⁊ aliqui rengioſiqui magis adherent
aliquibb opmionibus eo ꝙ ſunt opmiones ma
gii troꝝ ſui oꝛdimiſ vł patrie qᷓ;ʒ ꝓ ipſa veritate
cum tñ dicat phᷣus pᷣmo ethꝙ ſanctu ẽ phono
rare vitate et plato dixit de ſocrate magiſtro

ſuo anmcus quidem ſocrates: magis amica eſt
veritas· Per hoc aut ꝙ iohannes dictos diſci:
pulos repꝛehendit: mſoꝛmant᷑ doctoꝛeſ boĩ vt

tales adulatõnes non recipiant h magis repel:

lant ſicut et moyſes dirit oſue numeri xj. Quid

emularis ꝓ me ⁊c · Amicus aũt ſpõñn ⁊c hic ẽ
pꝛedicatoꝛ verus qui non ſuum q̃rit h̊ chꝛiſti
honoꝛem . ⁊ lle dicit de xpᷣo· Fllũ opoꝛtet cre⸗
ſcere me aut mmui· quia ſolcitus eſt ð hono
ris xpᷣi augmentatõe et de ꝗpꝛia humiliatõe · et

ulud qð ſequit · Qui de ſurſum venit c qe cõ
fitetur m xpᷣo duimam excellentiaʒ et in ſe ipſo
fragilitatem terꝛenam et in hoc docuit iobhan⸗
nes doctoꝛes mfeꝛioꝛes deferꝛe perion bus
XIIE.

quitur. Teſus autem ſatigatus
ex itmere ſedebat ſic ſuper ſon

per hanc mulierem qᷓ gentilis erat intelligi po

teſt vmiueſitas ſtudentiu im doctrma gentiliuz

UDiii ei eſus da mihi bibere · p qð ſigmſicat᷑

ꝙ intendebat alquos pitos in doctrina genti

lium ſibi incoꝛpare ꝑ ndem·ſdyoniſiũ ambꝛoſ
um auguſtinmũ · Quõ tu iudeus cũ ſis bibere a
me poſcis · hoc adimuratiue dicit᷑quia qñ tales

ſicut dyomſus et ceteri ad ndem Zuertebatur
alnj de gentilitate mwabant᷑ · Reſpondit ieſuſ/
et dixit li ſcires donuʒz dei ⁊ c· ac ſi dicat · o tu

gentilitas ſi ſceires dei gratiam tibi 2cedendaʒ
tu non mirareris h eam peteres pᷣcib deuotis·
et hec gentihtatis ignoꝛatia magis deſgnat᷑ cũ

ſubditur · Vnde ergo habes aquã vunaʒ· quia

gentilitas ignoꝛabat chꝛiſti potentiãa. QOmnis

qui biberit ex aqua hac: .i·gentilium doctrina·
Lſitiet iteruʒ · na philoſophi de febcitate loque

tes nõ attigerunt ad aliqð qð eſſet humani de

ſiderij quietatiuuquod tñ eſt de ratõne felicta
tis alli vo qui magis appꝛopinquauerũt verita⸗

ti ·poſuerũt felicitatem hommiſ in ſpeculatione

pꝛime cãe que tñ ſpeculatio eſt ꝑ creaturas de
qua certũ eſt p expientiam ꝙ hommis deſideri
um nõ quietat· Qui aut biberit ex aqua quam

ego dabo ei nõ ſitiet ineternũ · quia doctrina
euangelica felicitatem perfectam que ⁊ſiſtit in
viſone ⁊ fruitione dei oſtendit et Itia que datẽ

credentibo euangelio ad illam pducit · ideo leqt
Sʒ aqua quã ego dabo ei ſet in eo fons aq̃ ſa⸗

lientis in vitam eternã diẽ ei mulier dñe da mi
bi banc aquam ⁊c·] nam gentilitas audita pꝛe

5

teʒ Pora auteʒ erat quaſi ſexta.
Iſta fatigatio fuit ſignu paſſionis chꝛiſti fute
tal hoꝛa Venit mulier ð ſamaria haurirxe aq;ʒ ·

recepit ſdem xpᷣi Diit ei ieſus voca viruʒz tu⸗
um per quẽ ſigniſcat᷑ intellect? q̃ ad capiedu
xpi doctrinã eſt applicandus· Domie vt vi⸗
deo ꝓpheta es tu patres noſtri c p hem ꝙ
hec mulier queſuit a xp̃ᷣo debitum adoꝛõis mo
dum ſigſicatur ꝙ gentiles vmius veri dei cultũ
receperũt et ydolatriã abiecerunt· Et ↄtinuo

venerüt diſcipuli eiꝰ et mirabant᷑ ꝙ cũ muliere

loqbatur · ꝓ hoc ſigniſicata fuit admiratõ iuð

oꝛum in ↄuerſione gentilui · ſicut ha bet act ·
x ꝙ indei qui erant cũ petro fuerunt admirati ·
qn viderunt gratia ſpirituſſancti dari coꝛnelio

et alijs gentilib exiſtentibus cum eo·. Reliq̃t
ergo ydꝛiam ſuam mulier · et abijt in cinitatem
⁊c · p qð ſigniſicatux ꝙ multi doctoꝛes genti⸗
lium reliqrunt doctrinã 2ſuetam gpter euãge
luum · et diſcurꝛerũt ad docendum alios · ⁊ fece
runt fructũ magnuʒ.qð ſigniſicat᷑ p hoc ꝙ dici
tur · St exierunt de ciuitate et vemebãt ad euʒ
ſcʒ ad ieſ uʒ · Interea rogabãt eũ diſcipuh euil di
centes rabi manduca ⁊c· p hoc aũt ꝙ diſtulit

vefectõʒ coꝛpis accipe q̃ʒuis iã eſſet hoꝛa ſexta ·

et ipᷣe etiam eſſet fatigatus ex itinere voles pꝛi
us mitendere cõuerſioni ſamaritanoꝝ oſtedit
verbo et facto qᷓ3tum pᷣdicatoꝛ euangelij debet
eſſe ſolicitꝰ de ſalute hommũu et poſtponere oẽ
aliud negociũ · Ex cuntate aut ila młti credide
runt ⁊c· ꝗᷓ licet excitati fuerũt ꝓꝑ młeris vᷣbum
tñ magis crediderüut p xpᷣm deo ſequi Tam
non apter loquelam tuã credimꝰ xc· p qð ſiz
ficatux ꝙ licʒ doctrĩa philoſophica ſidei nre ſit
m pluribus accõmoda tñ non credimus ꝗpt i⸗

lam · ſed gpter lacram ſcripturã et potiſſime pt

chꝛiſti doctrinam. Et erat qᷓdam regulus xc.
Moꝛaliter quilibet peccatoꝛ poteſt dici regulꝰ
dimmutuie · qꝛ deſicit ĩ ſuiip̃ius regimme· ⁊ tũc
eius ſilius ĩſirmaturqn ratõi ſenſbins appetitꝰ
contrariatur:qui debet obedire rõi ſicut ſilius

ſuo patri vt dicit p eth.ß cum homo p rõeʒ xpm
ſideliter depꝛecatur · tũc ille filuis p virtute chꝛi

ſti ſanatur · ꝓ quem ſenſibił appetitus ſub oꝛdi
ne rationis colloca?:) QK. N
Oſt hec erat dies ſeſtus iudeo
rum ⁊c·Sequitur.Sſt autem hie
roſolmns probatica piſcma
Scðm doctoꝛes catholicos piſcina
anans mſirnntates ĩuiſibili vtute apparuit añ

baptiſmum xp̃ᷣrad ſigniſcandũ virtutem huiꝰ

baptiſmi ſicut dixi plemus mn expoſitõe literali.
quinq; poꝛticos habes /i aditus p quos ſigni
ſicatur lex pꝛophete et agiographa euangeliũ
Tapoſtolica doctrma·hec em· v·mentionem fa

ciunt de xpᷣi baptiſmate quaſi ad ip̃m pᷣbentes

aditum tria pꝛima ſiguratuie alia duo exhibiti⸗
ue · per angem deſcendente in piſcemã ſiginſicat᷑
xpᷣc qui eſaix · ᷣm tranſlationeʒ lxx ·dicit magni

₰

dicatõe apoſtoloꝝ et alioꝝ diſcipulop deuote

mat · xiiij et mar · v

.

conſilij angkus ipe vero deſcendenſ in iĩoꝛdane
vim regeneratuiã ðᷣdit aquis tactu ſacratiſſime

carnis ſue· Sed qm̃ diuina virtus nõ eſt alliga
ta ſacram̃tis·ideo ad hoc ſigniſicandũ iſte lang

uidus qui dicitur hic ſanatus nõ fuit ſanatuſ p

deſcenſum in piſcinã ſed per xp̃ᷣi ſermonẽ cuʒ ei
dixit· Surge tolle grabatũ tuũ ⁊c· p hoc aut
ꝙ vnus tm ſanatus fuit de mulitudme langui⸗
doꝛum ſigniſicatur ꝙ pauci ſaluant᷑ de multitu

dme vocatoꝝ· per lectum autẽ in quo iacebat

languidus:ſigniſicat᷑ pꝛaua ↄſuetudo. p quã ho
mo iacet in peccato ꝗ tollit᷑ per exercitiuʒ ĩ ope
bono wo ſubdi et ſuſtulit grabatũ ſuũ ⁊ am
bulabat P virtutis exercitium. D ropterea p

ſequebant᷑ indei ieſum· opus eius bonũ puer
tentes in malũ et adhuc młtos habent ſeqces.

nuncios xp̃i ꝗpter opus ↄſeſſonis et p̃dicatio

mo moleſtantes Teſus aut reſpondit pr meuſ

vſq; modo opatur ⁊c vbi xp̃c vmtatem opati
onis oſtendit ⁊ nature mn ſilio ⁊ in patre a hoc
ſatis diffuſe· nec occurrit nibi moꝛalitas hic cõ
ueniens niſi ꝙ quilibet xpᷣanus qui dei hlius ẽ
adoptiuꝰ debet vniri ſbip caritateʒ mentis et
cõfoꝛmitatẽ opatõis· pᷣm illud ·j. con · vj · q adhe⸗ V

ret deo vnus ſpus eſt. ) QKR. zV

uaſſet ergooculoſ ieſus ⁊c Ilta
refectio magne multitudinis de qᷓn
panibus et duob piſebe expoñta ſuit miſti ce/
yet luẽ w · ꝗpter qð hic ptran

—

fſſeo. feſus ergo cũ cognouiſſet qe vẽturi eſſent
vt raperent eum ⁊ faceret eũ regem fugit xc

cum auũt q̃reret᷑ ad paſſionẽ volũtarie ſe obtulict
et querentibus ſe mani ſeſtauit · O· ego ſuʒ · vt ha
betur mſra· xviij p hoc oſtendos ꝙ virtuoſus ð
bet eſſe tardus ad honores et ꝓmptꝰ ad bonoſ
laboꝛes. ic aũt fecerũt patres noſtri:ambroſ⸗
ausuſtinus gregoꝛius et alij młti qui digii⸗
tates eccie refugerut q̃̊ʒtu potuerũt bono mõ

et laboꝛes ſdeliter executi ſunt et vrril iter 8KE

cu aſcendiſſent nauim venerũt trans mare c
exponatur ſiẽ ſupꝛa mat xiijj·2 mar · vj. XRme

amen dico vobis queritis me nõ quia vidiſtis

ſigna h̊ quia ex panib manducaſtis· Crego⸗
ruis · Non ꝓ ſignis dñm ſed pꝛo panib quere⸗
re eſt ad officum religionis nõ P augendis vͤ

tutibus ſed pꝛo requirendis ſu bſidijs tpaltbuus

mnhiare. Opammi nõ cibum qui perit ſed qui
pormanet in vitam eternã c· Qriſoſtomus ·
Quanſ ·d· Vos exquiritis eſcam tpalem ego aũt
coꝛpa veſtra nutriui vt p hoc exqreretis illam
eſcam que nõ tpalem ſ eternã tribuit vita HMec
aũt eſca eſt xp̃i coꝛpus in eukarilſtia. ꝓut patet
per literam ſequente. in qua loquit᷑ ſatis diffiiſe

de ſacramento eukariſtie oſtendeſ qͥd in eo rea

liter 2tmet᷑ · Vnde infra eodẽ c dici Qaro mea

Oſt bec abijt ieſus trans mare
Salileeꝛc. Sequitur. Cum ſuble

vere ẽ cibus ⁊ ſanguis meꝰ vere eſt potꝰ Per

quod tollitur erꝛoꝛ bermgarijqu dixit chꝛiſti
coꝛpus min hoc ſacraito tanq; in ligno ↄtmeri-
ꝗpter qð dictum ſuũ tanqᷓ; erꝛoneu reuocauit
In veſiduo huiꝰ capituli nõ occurꝛit mibi als

ſenſus miſticus notabilis iõ ſufficiat literalis.

VII.
Oſt hec autem ambulabat ieſus
m galileaʒ. ⁊ c Der oſtedit xpᷣc

qñ pſonalis eſt pſecutio ſicut vider
fuiſſe in ꝗponto Tranſi hinc ⁊ vade in indeaz.

X · iſti loquebantur tanq̃; humana głaeſſet p
ſe querenda qð eſt falſum. ꝗpᷣter qð vpc eis nõ

acquieuit vt daret nobis exemplum talẽ glam
nõ querendi · verũtñ qe gpter hommũ v̈ba do

ctrma ſalutis nõ eſt omittenda qrta die feſtiui
tatis qᷓ erat media eo ꝙ ſeptẽ dieb durabat ſe

ſtum.aſcendit ieſus in templũ et docebat wm

ꝗ diebus p̃ᷣteritis ĩtentus fuerat ſacriſcijs ⁊ ob
latiomibus cõſuetis et p hoc docuit p̃dicatores
euangelij vt hm dictum ſapientis tpus tacedi.
conſderent et tps loquendi In ſequentib aũt
mihi non occurꝛit aliqð miſticum notabile vſq;
ibi. In nouiſſimo aut die magno leſtiuitati

ſtabat ieſus et clamabat ⁊c· ex hoc moleuit

turbis ſit pdicatõ ſtando et magis clamoſeclau

ſtralibus àt et capłis ſedẽdo ⁊ mag remiſſe· eo

dicit mat · v. ⁊ cum ſediſſet acceſſerunt ad euz

diſcipuli eius et apiẽs os ſuũ docebat eos SzJ

turba hec que nõ nouit legẽ maledicti ſunt.

Ruguſtinus In me ſit hec maledictõ Fta etiã

nunc eſt in eccleſia ꝙ ſimplices et lapci ſunt ali
quado deuotõꝛes ᷣm illud eſa: · Qognouit bos
poſſeſſoꝛem ſuũ et aſinꝰ pᷣſepe dñi ſui jſrael aũt
me nõͤ 28nd . .

autem ſcribe et phariei mulꝛe⸗
S 2c p młreʒ iſtã ĩ adulterio dðpᷣ⸗

deſponſata. ſcðõᷣm illud ij . con xj deſpondi enim
vos vni viro virgmẽ caſtam exhibere cheiſto
ſed poſtea ꝓꝑ moꝛtale peccatũ cuʒ dyabolo adul
terata · Per ſcribas et pharizeos demones ſigſi

cantur · qui dicuntur hic ſcribe qm̃ noſtra pPec
cata retment memoꝛiter tanqʒ firmier ſcri pta ·

et phariʒei.ndiuiſi recte dicunt· naʒ a chalſ to et

ſanctoꝝ ↄſoꝛtõ ſepant Ei mulierem ad udici

um adducut q damnatõem hominuz ſolicite qᷓ
runt· ſed q; dñs nõ vult moꝛtem peccatoꝛis ſ. ed

vt magis Zuertat᷑ et viuat · eʒe . xxvij deo diẽ ei ·

Vade ⁊ amplius noli peccare · quia ſibi ſufſi
cit vera penitentia de pᷣteritis et cautela cõtra

recidumũ ꝓ futuris · Dixit ergo eis ieſus cu ex

altaueritis ſlium hom mis j·lm cruce tunc co
Snoſcetis q; ego ſum xc. poſt moꝛte em xpᷣi

ꝙ aliqñ dandus eſt ire locus maxie

ſus an 3 perrexit m montez
ohueti ⁊c.· Sequitur Idducunt

enſam ſigniſicatur quelibet pſona xp̃o p ſideʒ

l H

mmrrn

et eius aſcennonem vna die pᷣdicante petro cre
diderunt ſimul et ſemel de ideis vᷣ· milia et al
tera die tꝛia mulia vt habet᷑ actuij et nijñc etiã
eſt inter hommes ꝙ valoꝛ homnns plus appa
ret ⁊ Smendat᷑ poſt eius moꝛtem q;ʒ an · Ameẽ

amẽ dico vobis q; omnis qᷓ facit peccatu ſeruꝰ
eſt peccati ⁊c· Ruguſtmus· OQ miſerabilis ſer
uitusſeruꝰ homms aliqñ ſui dñi duxis impijs

fatigatus fugiendo requieſcit· Fuus peccati quo
cũq; fugit ſecum trahit ſeriututẽ· peccatuʒ em

qð facit intus eſt·voluptas tranſit· peccatuʒ nõ
tranſit · pteri jt q delec tabat remanſit qð pupu
gerat. Sr vos ſiluis liberauerit · pꝛimo a cul
pa· poſtea a pꝛeſenti miſeria · veri libeꝛ eꝛitis

Rom . viij·pſa creatura liberabitur ĩ libertate
gloꝛie filion dei·. Si ſilij abꝛae eſtis opa abꝛae

facite ⁊c Ex hoc patet ꝙ fruſtra gloꝛiat᷑ aliquiſ
ꝙ ſit hlius ſcdᷣm habitum abcuius ſancti· vt bñn
dicti · dnici · vel franciſci vel alterius ſancti nin
opera ip̃ᷣius ſᷣm ſuam poſſibilitatem imitetur ·
Qum loquit᷑ mendaciuuʒ ex ꝗpꝛijs loquitur q
mendax eſt et pater eius ⁊c· n muentoꝛ men

daciex quo patet ꝙ mendax in loquẽdo ⁊ mẽ

dacia hingendo ꝗpꝛietatem dyaboli aſſunnt ma
le viuendo · Tulerũuũt ergo lapides vt iacerent
in eum · Beda· Miſtice autẽ quot malas cogi
tationes quis aſſumit quaſi tot lapides in ieſuʒ
mttit · ac deinde qztum ad ſe ptinet ſi ad delibe
rationem tranſit ieſum extinguit: Teſus auteʒ
abſcondit ſe · Quid aũuᷣt abſcondẽdo ſe dñs ſig:

ſicat niſ vt ꝙ eis ip̃a veritas abſcondit᷑ qui euiſ

verba ſequi Stemnũt eam qᷓpe quã nõ muenit
hum lem veritas fugit mentẽ·q̃d auũt nob hoc

exemplo loquit᷑ niſ cum etiam reſiſtere poſſu

mus iram ſuphbientiuz humiliter declmemus.
Hec beda · CQK. I4X2
T preteriens ieſus vidit honn
nem cecum a natiuitate 2c M
ſtice cecus naſcitur omms ha bens
hanc tñ pꝛiuatõem nõ facit eiꝰ actu
ale peccatũ · qð adhuc nõ habet nec etiã pentum
ſuoꝝ ĩmediatoꝛum ideo ſubdi · Neq; hic pec⸗
cauit neq; pentes eius· vt cecus nacceret᷑ · led
vt manilelſtentur opa dei in illo · ſic em̃ pnnſ
ſus eſt naſci iſte cecus vt ilummaret᷑ xpimira
culo:et ſimiliter emũdatio peccati oꝛigmalis e

opus diume virtutis cuiꝰ modus ſigſicat᷑ cum

dicitur · et fecit lutum ex ſputo ⁊c p qð ſigniſi
catur catheciſmuſ pᷣcedens baptiſmu de q̊ ſubdi
rur. vade et lauare in natatoꝛia ſiloe cvxpi
miſſ a patre ꝓ ſalute mundr RKbijt ergo 2 la
uit venit videns · p illummatõem ſdei datã

virtute baptiſm. Alle aũt dicebat ꝙ ego ſnʒ.

per hoc oſtendens ꝙ quilibet tenet recogno
ſeere gratãter 1 conſtanter beneſcium diumuz
Adducũt eum ad phari: eos · qui mterpᷣtant᷑

peccatũ oꝛiginalequia pꝛuatus eſt

um elt

dunk gpter quod p ip̃os heretici ſigniſcant᷑ q̃ᷓ
ſunt ab eccleſa diuii: quoꝝ aliqui cerimonias
legis obſeruãtſnaʒarei et iſti hgniſcantur per
illos qui dicebant de xpᷣo Non eſt hic homo
a deo q̃ ſabbatũ nõ cuſtodit · Alij vero dicunt
hommem naſci ſine oꝛiginali peccatoſcʒ pelagi

ani· et iſti ſigniſicantur p illos de quibꝰ ſubdi ·

Non crediderunt ergo undei de illo ꝙ cec? eſ
ſet · id eſt natus in oꝛigmnali peccato/pꝑ pentel
aut ceci qui de modo ſue illummatõis nõ reſpꝰ
derunt timoꝛe ducti ſigniſicant ſideles infirmi.

qui tpe pſecucõis fidem nõ audent conſiteri· p

cecum vero ſidenter veritatemſitente hgni
ſicantur in ſde ſirmi conſtater ſtentes verita

tem ſidei · St eiecerunt eu foras ſed xp̃c eum

ſuſcepit bemigne et p hoc ſignificatur ꝙ eiecri

de ſocietate maloꝛum apter xpᷣm· ab eo recipiꝛ

unt᷑ gratioſe·ſẽ dicit mat v. Beati eſtis ⁊c Se
quitur· Nt eiecerĩt nomen veſtrũ tanqʒ maluʒ ·
ꝗpter nlum hommms· Duit eis ieſus ſi ceci eſ
ſetis nõ haberetis peccatum · ex quo patet ꝙ
ſcientes ſcripturas ⁊ non obſeruates eas graui
us delinqunt et grauioꝛem penã incurꝛut. Lu·
xij· Seruꝰ qui ſcunt volũtatem dñi ſui et nõ feẽ
vapulabit multis plagis .
Men amen dico vobis qii non
mtrat per oſtium mouie our⸗
um ⁊c · Der ouile ouium potelt ĩ
telligi dauſtruʒ regulariũ cuꝰ oſti

us aũt eſt ſpirituſſanctusqui inſpirat pᷣm· in

trans aut aliunde eſt ingrediens religionez ceů

pꝛopoſito lautioꝛis vel honoꝛabilions vite ſ
cut ſunt aliqui paupes ⁊ de humili plebe qui qᷓ

rũt mgredi religionẽ magnas poſſeſſiones ha

bentem nõ vt ſeruiant xpo deuote·h̊ magis vt
chriſtus eis ſeruiat de bonis illius ecdeſie:⁊ iti
ſunt fures et latrones ꝑ viciũ ꝗꝓpꝛietatis· ⁊ ma
ctant et perdut quia dignitates vł officia am
biunt et ſic vlterius diſſentiones ſaciũt p quas

coꝛrũpitur caritas fraterna m qua conſitit ſʒuu

alis vita · joh.iij · Qui nõ dingit manet in moꝛ
te · Qui aũt intrat p oſtium /i habens ſanctuʒ
pꝛopoſitum in ingreſſu ⁊ ᷣm ↄtinuãs in pꝛo
greſſu:· paſtoꝛ eſt oum idignꝰ regere mona
ſteriũ:⁊ talis pꝛomotõ eſt a ſpirituſancto·ideo
ſubditur · Muic hoſtiaruis apit id eſt ſpiritul
ſanctus et oues vocem eius audumt i bumi
les et deuoti ad nutũ obediunt ei: et pꝛopꝛias
oues vocat nommatim· diligentem curaz de
lis gerendo· et educit eas · ad paſtuz eterne

viriditatis ꝓ deguſtatõem celeſtium ſibi ſubdi

tos verbis et exemplis inducendo ndeo ſubdit
Let ante eas vadit · viam oſtendẽdo · et oues
ilum ſequut doctrinam paſtoꝛis mitando·
alienũ vo nõ ſequut᷑ p alienũ poteſt intelligi
Dyabolus a conſoꝛtõ dei et ſanctoꝝ alenatus·

melioꝛis vite ꝓggpoſtum hrmu: hoſtiari

quem non ſequũt᷑ boni religioſ eus ſuggeſtid
nibuſ aſſentiedo ſed fugiũt diſſentiendo · Me⸗

cenarius aũt· ⁊c hic eſt qͥ p̃idendo clauiſtralib

querit honorem ꝓpꝛiũ et ꝓmotionem carnah
um amicoꝛum. vdet lupuʒz vementẽ .i. aliquẽ
malu gregem ſuu m ſide vł moꝛibꝰ eſipere⸗
et dimittit oues ⁊ ſugit ⁊c Cregoꝛiꝰ. Eugit

non mutando locũ ſß ſubtrabedo ſolatiũ dgo
et pater vnu ſumus · ARuguſtinꝰ. Vtrũq; audi

et vnũ et ſumus et a caribdi ⁊ ſcilla liberaberis
ꝙ dicit vnũ liberat te ab arꝛio·ꝙ dicit ſumus a
ſabellio. SZuſtulerũt ergo lapides iudei· Hy⸗
laruis Nũc hereticoꝝ furoꝛ iam dñno ĩ celis ſe
dente pari inſidelitate dictis nõ obedietes odi⸗

um impietatis exercent · verboꝝ lapides iaciũt

1 ſi poſſent de thꝛono ſuo eũ in cruceʒ detrahe

Rat quidam languens c. Der

rent.

quem ſigniſicari poteſt grauem ten

gniſficatur pſone ꝓ eius alleuia tõe

deuote chꝛiſtum depcantes que nõ ſemp exau
duitur . ſed tals patiens anqñ p actum pecca

ti moꝛtalis moꝛi pmnttit᷑ ab eo qui e tante bo⸗
nitatis ⁊ potentie ꝙ ſcit et poteſt bona de mał

elicere · Der ieſum aut qui ſalus mnterpᷣtat᷑ pdi

catoꝛ vel 2ſeſſoꝛ ſalutem ammauꝝ ſitiens ſigniſi
catur qui peccatoꝛem nõ ſoluʒ moꝛtuũ reperit
p culpam ſed etiã aliqñ ſetentẽ p infamam ⁊ ſe

pultum ſub lapide pꝑ obſtinatõem·⁊ tñ deo pn

cipaliter opante ſic per bonã monitõem redu⸗
at eum ad vitam gre ꝙ non ſolum tollit obſti
ſuauis odor redditur bone fame.
CX.

natio et mors culpe ſed etiam infa mie letor et

N

Alcuinus Miſtice ꝙ ante ſex dies
venit bethaniam ſigmſicat ꝙ ile qui
ex diebuſ omma fecerat 2 lexto die

hominẽ creauerat ipᷣe ſexta mũdi etate ſexta ſe

. .
ria · ſexta hoꝛa redimere mundũ venerat Wla⸗

ria ergo accepit libꝛam vnguenti. ꝛc. expona
tur ſicut ſupꝛa math.xxvj et mar. ximj. Cogita

uerunt aũt pꝛincipes ſacerdotñ vt lazarum mi⸗
ſcerent ⁊c. Auguſtinꝰ. O ceca ſeuicia·qᷓſ dñs
ſuſcitare potuerit moꝛtun et nõ poſſit occiſum·
ecce vtruq; dñs fecit naz laʒarum moꝛtuũ et ſe
iPm occiſum ſuſcitauit. In craſtmuʒz aũt turba
multa ⁊c · exponat?᷑ ſicut ſupꝛa matxxj.⁊ mar ·
xj· Srant gentiles quidã c· Sequi᷑ Domĩe
volumus ſeſum vwere Xc. Kuguſtmus. Rcce
volunt eü undei occidere. ⁊ gentiles videre. ß et
illi ex indeis erant qui clamabant benecictus
qui venit ĩ nomme dñ ecce iſti ex circũciſione.
et illn ex pꝛepucõ velut duo pietes ð duierſo ve
nientes ⁊ in vnam ſidem vxp̃ᷣ pacis oſculo ↄcur
rentes ideo ſequitur Venit hoꝛa vt cdlariſiceĩ ſi

tationem patiens· p euis ſoꝛoꝛes ſi⸗

us er8o ante ſex dies palche ·

lius hominis. dariſicatus eſt em in eccleſfa ex

iudeis et gentibus collecta Quod ſequit᷑ moꝛa
le eſt vſq; ibi St ego ſi exaltatus fuero a terꝛa
omnia traham ad merpſum c. Nam amore
quo ꝓ nobis paſſus eſt trahit noſ ad ip̃m ſicut
magnes lapis attrahit ad ſe ferꝛum· ⁊ ſic omia
trahit ad ſena homo dicit᷑ omĩs creatura mar.
vltimo· p̃dicate euangelium omm creature d ẽ
omni homimmiſcut fuit expoſitũ ibi Diꝛit er:
80 eis ieſus adhuc modicu lumẽ in vobis ẽ c
moꝛaliter attritus ð peccatis modicu lumẽ ha
bet · apter qð vſq; ad ↄtritionem pfectã debʒ ꝓ
cedere ne cõpꝛehendãt eum tenebꝛe p recidiuũ
moꝛtalis culpe· dilexerüt em̃ magis głam ho
mmũ q; głam dei ꝛc · ili hodie multos habet
ſeqces:ſ· ꝓ mdi gła ſe ⁊ ſua ꝓdigali᷑ exponetes
et paꝝi aut nipil ꝓ pꝛomerẽeda dei gloꝛia facien
tes Ieſus aũt clamauit ⁊c· Sequi᷑. Sgo lux
m mundũ veni ⁊c· Apter qdð accedens ad eũ p
ſidem ⁊ deuotõeʒ ab eo illummnat᷑ ad ſaluteʒ· ab
eo vero vrecedes obtenebꝛat᷑ ad gehẽnã· Non
veni vt idicem mũdu . i cõdemnẽ · pꝛm em
delictu 2 demnat quelibet peccatoꝛem·

.
Ate diem feſtum paſche ꝛc DPa-
ſcha eſt tranſitus:⁊ nos feſtu hoc
debite celebꝛamꝰ cũ a vꝛcijſ ad virtu⸗
tes vel a minoꝛibus bonis ad maio-
a tranſimus. m ſinẽ dilexit eos p ieſum qᷓ
ſalus interpᷣtatur bonꝰ p̃ᷣlatꝰ ſigniſcat᷑: finis ãt
vltimus eſt beatitudo vera que conſiſtit m cla⸗
ra dei vihone et fruitõe pfectalicet aut omnis
homo debeat ad huc finem ꝓximu dlligere pla⸗
tus tñ q̃ ẽ chꝛiſti vicarius tenet᷑ erga luos ſub
ditos hoc facere St cena facta /i. pparata ſcðʒ
ſenſum literalem nõ em̃ erat termmata cũ xp̃e
a cena ſurrexit ad lauandũ pedes diſcipłoꝝ vt
dicitur infra eodẽ · Patet ergo ꝙ udas cũ alijſ

cenauit et corpaliter lotus fuit· Sic igitur exe

plo xpᷣi bonus pᷣlatus ſubditis etiã malis debet

exhibere benektcia vt qʒtũ in ſe eſt eos a ſua re⸗

uocet vita mala· Vemt ergo ad ſimonẽ petru
ſcʒ pꝛimo ꝓut dictum fuit in expoſitõne litera-
li et in hoc xpᷣc dedit exemplũ ſuꝑioꝛibo llos in⸗
ter ſubditos pꝛmcipaliter honoraꝛe qui pꝛimi
ſunt etate vł dignitate · Domie tu mihi lauas
pedes qd. hoc indecẽs elt. ⁊ nullo modo ſulſli⸗

nendu · 2 mm hoc petrꝰ ſigniſcat diſcipulu igno⸗

rante et indiſcrete loquentẽ de ſacto ſupioris
ſii ciuꝰ ignoꝛat ratõne. frequenter em tingit
illud indicatur mrꝛationabihſſimu ab ignorã⸗
te cam quod tñ ratõnabiliſſimũ e ßm veritateʒ
hoc aute ↄtigit in boc eaſu petro · ꝗgter quod
dixit ei xp̃ᷣe · Quod ego facio tu neſcis modo
et in hoc docemur bene indicare et loqui de fa⸗
ctis ſupioꝛis bomi miſi deo pmittente erꝛaret
mamfelte · Si non lauero te nõ habebis ptem

—
„

mecũ · chꝛiſtus em̃ non lauabat pedes diſeipu

loꝛuʒ ꝓ coꝛpali mundatione ſed ꝓ exẽplo huili⸗

tatis docende · apter quod dixit eis· Lxeplum
em̃ dedi vobis ꝛc· ꝙ ergo dixit petro ſi nõ la⸗
uero te non habebis partẽ mecuʒ wdem eſt ac ſi

dDiyiſſet partẽ mecũ ñ habebis niſi a me recepe
ris exẽplũ humilitatis. ⁊ in hoc ſacto xpc dedit
ſupioꝛibus ⁊ p̃latis exeplum vere huiliationis

HPoſtqᷓ ergo lauit pedes eoꝝ æc· p hoc oſte
dẽs ꝙ ſupioꝛ poſt actũ huiltatis debʒ reſume
re ðbitum exercitium autoꝛitatis · Amen amẽ
dico vobis non eſt ſeruꝰ maoꝛ dñno ſuo ⁊c· Ili‚
cet omẽs chꝛiſtiani ſint ſerui xp̃i·ſpãliter tñ epi⸗
ſcopi qui ſunt ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ ꝗapter qð
non debent ſe ſacere maioꝛes ipſo vxpᷣo·et tamẽ
aliqui q̃ʒtum ad aliq̃d faciunt ↄtrariũ · nã pꝛece
pta ſua et ſtatuta licet frequent᷑ ſint de indiffe:
rentibus ſeruari ſtrictius facuunt q; diuma Sʒ
vt impleat ſcriptura · ·ſ ps · xl· qui mãducat pa

nem meuz 1c! Xſti ſunt pᷣlati clerici ⁊ rengioſ

qu laute viuut de patrimonio cruciſixi. ⁊ tamẽ

eo plurim leuant calcaneum cõtra xpᷣmĩ mẽ⸗

bꝛis ſuis affligentes ea calunijs et exactõibus
miuſtis ieſus turbatus eſt ſpu ⁊c vtuoſuz eſt
em̃ ↄturbari contra vicia et ideo ieſus turbatꝰ
eſt ſpiritui.ex impio rõis:quia expᷣſſũis q; añ
volebat expꝛimere crimen ꝓditõis · Qui dabo

panẽ mtinctũ c: pams mtinctus ſuauioꝛ ẽ

ideo ſigmiſicat eukariſtiamcuiꝰ etiam vna parſ
tingitur in ſanguine qñ ſumi debzʒa ſacerdote
qui tñ eſt xp̃i ꝓditoꝛ quãdo ĩdigne ſumit.lhe⸗:
ronmimus. Dic ſacerdos·dic clerice · quomõ eiſdẽ
labi deoſcularis hliim virginis quib deoſcu⸗
latus es filiam meretricis·O uida oſculo filiũ ho
mmis tradis · Qum ergo accepiſſet ule buccel
lam exunt ↄtinuo· quia ſacerdos xpᷣi corpꝰ ſu
mens indigne magis elongat᷑ a deo· Qum er⸗
Zo exiſſet dixit ieſus nũc clariſicatus eſt filius
hommis :· Scom auguſtinũ p exitum iude de
ſocietate xpᷣ et diſcipuloꝝ pᷣſigurata fuit repꝛso
boꝝ ſepatio tpe iudicij finalis a conſoꝛtõ xpᷣi
electonꝝnquia tñc apparebit gła magna chꝛiſti .
Quod ſequit᷑ eſt de ſe moꝛale deo ptranſeo ·
ait diſcpulis ſuis non turbe⸗
tur cor veſtrum ꝛc Quomiã im
mediate añ dixerat petro ter me ne
gabis timuerũt alij. ne ſimile ꝛtige
ret eis· ꝙ hcet non negauerũt vᷣbo/tñ qdðammõ
contigit facto·xpᷣm in ſua captõe ſugietes iðo
ne deſperarent de ſalute dixit eis · Non turbet᷑
coꝛ veſtrũ · quaſ dpoſt lapſum remanet vob
penitentie remedunn p qð lapſus aliqñ reſur⸗
git ad equalẽ vel mauoꝛem gratie gradũ· ⁊ per
hoc omnibo lapſis xpᷣc dedit ſpem ſalutis: XFn
domo patris mei manſiones multe ſunt · Cre
gZSoꝛius· Mac rõe SZuemũt manſiones młte cuʒ

denario důrno · qꝛ et ſi alter min? alter ampli⸗

exultat/omnes tn vnũ gaudiuũ cõditoꝛs ſui vi
ſione letiſicat. Eso ſum via vitas et vita Hy
larius. Nõ em nos m erratica atq; in muia de
duxit ille qui via eſt neq; uludit pꝑ falſa qui ve

ritas eſt· neq; ĩ moꝛtiſ relſqiut hoꝛroꝛe qui vita

eſt. Tanto tpe vobiſcũ ſuʒ ⁊c· Moc poteſt di
ci multis ſecularibb qui poſt annos vite ſue plu

res ignorant diuma pᷣcepta quoꝝ cuſtodia ne
ceſſaria eſt ad ſalutẽ · Mat xix · Si vis ad vitam

ingredi ſerua mandata: Potelſt etiam dici plu

ribus religioſis qui negligunt ſcire ſuã regulã
et ſtatuta · t quodcuq; petieritis patrẽ in no

mine meo boc faciã Teſus interppᷣtat ſalus:⁊ 0
qð non ptinet ad ſalutem nõ petit᷑ ĩ nomſe eiꝰ
imo xpᷣc negando petitõem oſtendit ſe ſaluato

rem · ſcut bonꝰ medicus oſtendit ſe dilgere ſa
luteʒ infirmi qui nociua denegat poſtulati Si

diligitis me mandata mea ſeruate · Cregoꝛiꝰ

Probatio dilectõis exhibitõ ẽ opis· ſpum ve

ritatis quæ mundus nõ poteſt accip e Crego

rius Spuſſanctꝰ aut omneʒ quẽ repleuerit ad

inuinbilia deſderanda accendit et qi müdana

coꝛda ſola viſbilia diligunt·hũc mũdus non ac
cipit · q; ad dingenda muiſibilia nõ aſſurgit · ſecu
lares eteniʒ mentes qʒto ſe ſoꝛas p deſid eria di
latant · tanto ad receptõem illiis ſinu coꝛdis an

guſtant · Non vos relinquã oꝛphanos veniã

“

ad vos oꝛphanus ꝗpꝛie caret vtroq; parente
ergo oꝛphani ſunt qui pentib carnalibb imn ma
lis ñ aſſentiũt ꝗpt᷑ qð pentes eos derelmquũt ·
ſed xpᷣc ad eos tanqᷓ pater venit et ſuis conſo
latiombus reſouet atq; nutrit · et ad eũ venie
mus et manſionẽ apud eũ ſaciemꝰ Crego⸗nꝰ
In quoꝛũdam eten coꝛda venit et manſionem
nõ facit· quia p ↄpũctionem quidẽ reſpectum

dei pcipuint i̊ tentatõis tpe hoc ip̃ʒ ꝙ ⁊pũcti

fuerant obluiiſcunt᷑ſcq; ad ppetranda peccata
redeũt ac ſi ea mmime planxiſſent · qui ergo de
um vere diligit in eius coꝛde dñs venit et man
ſionem facit· quia ſic eũ diunntatis amoꝛ pene

trat vt ab hoc amore tentatõis tpe nõ recedat
LDarachitus aũt ſpirituſſanctꝰ queʒ pater mit

tet in nomme meo. ile vos docebit oĩa · re
goꝛius: Niñ aũt idẽ ſpiritus coꝛdi aſſit audien
tis ocioſus eſt ſermo doctoꝛis · nemo em doce
ti bonum attribuat qð ex oꝛe docentis ĩtelligit

quia niſi intus ſit qui doceat doctoꝛis lingua
exterius muanũ laboꝛat et ſuggeret vob om
ma excitando ad opa bona Non turbet᷑ coꝛ

veſtrum ꝛc · ſcʒ de meo receſſu p moꝛte · cũ ſit
via ad meam glorificatõeʒ ⁊ ſpirituſſancti miſ
ſione et in hoc docemur nõ turbari de noſtris

amicis decedentibus in conſeſſone · ſdeinã hec

eſt via ad eorum glorificatõnem et noſtra ſub
uentionem · q; preſentes cũ deo multo pluſ in
uare nos poſſunt q́; viientes m mundo·

probata · et illa maxime que magis

vero relgiom pndens et ip̃ius curã geres. h⸗

aut vitis palmites ſunt religiouem mtrãtes:q̊⸗
rum aliqui añ ꝓſeſſionem mutiles repuint᷑:⁊ ĩ
fructuoſñ:qui ſunt ſtatim per agricolam amo
uende · alij vero ſub ſpe ꝓficiendi ſunt ad ꝓfeſſi

onem recipiendi:quoꝝ tñ aliqui nõ manęt i vi⸗

te x ſui ſtatus dilectõnem .ſ̊ aliqui apoſtatant

et aliqui ſolo habitu remanẽt: remanetes auteʒ
habitu et deuotõe fructiſicant · et vt magis fru
ctificent de ſuis defectibus p coꝛreptõem debꝛ
tam purgant᷑ vt ſic plurimũ fructu ſaciant ad
dei gloꝛiã et ſuam beatiſicatõem · ꝗpter qð ĩ hꝰ
para bole fine dicit Mec locutus ſum vobis vt
gaudium meũ m vobis ſit ⁊ gaudiũ veſtrũ im
pleatux · qð aut ſequit᷑ eſt inductõ ad amoꝛeʒ
caxitatis: pter quod ſenſus literaliſ e de ſe mo
valis.nec occurꝛit alia moꝛalitas vſq; ibi· Si ñn
veniſſem et locutus eis non ſuiſſem ⁊c Seqꝗᷓt
Si opa nõ feciſſem ⁊c · ꝓ hoc oſtendit᷑ ꝙ qui⸗
ſlibet platus et curatus qui in hoc eſt xpᷣi vicari
us ꝓpło ſuo debet bonã admonitõeʒ vᷣbi ⁊ opa
tionem exempli et ſi in vtroq; deſiciat vł altero
populus habet aliquã excuſatõem de peccato
non a toto·qᷓ a tanto· maxime ſi deſectꝰ eſt ĩ fa⸗
cto · vnde et dicũt layci quare nõ faceremꝰ hoc
vel illud cum pᷣlati et curati hoc faciant et etiam
religion ·

X
N

&c locutus ſum vobis vt non
ſcandaliʒzennm ⁊c In k capitulo

ꝛeſentes tuc · h̊ etiã futuros vt non
recedant a ſidei veritate ꝓ vitupio quocũq; qð
ſigniſicatur p eiectionẽ de ſinagoga cũ dicitur.
bſq; ſinagogis faciẽt vos· nec etiã quocũq;
toꝛmento· qð ſigniſicat cu dici᷑ Sed vemt ho⸗
ra vt omnis qui interſcit vos ⁊c Moꝛs em ẽ
vltimuz terribilium in pᷣſenti vita· Induxit etiã
diſcipulos ad petendũ ſpirituſſancti donũ · qd
eſt in omm af fuctõne coꝛroboꝛatiuũ ·et ſic lite
ralis ſenſus eſt etiam moꝛalis.nec occurꝛit ii⸗
hi alius ſußaoſendus K. VII.
c locutus eſt ieſus et ſubleuat
oculis in celum ⁊c In hoc docuit
nos ad celũ cũ oꝛamꝰ leuare oculos
gquia ſcm damaſcenũ oꝛatõ eſt ele
nentis in deum . Dater venit hoꝛa cla⸗
riſca fllum tun c Der boc oſtendi ꝙ p pati

entiam m tribulatõe homo clariſicat᷑ p patietie

vrrtutem et deus claxiſicat᷑· nam paties ſuſtinet
ad euis honoꝛẽ· Hec eſt aũt vita eterna vt co
gnoſcant te ſolum verũ den p hoc excludunt᷑
erꝛoꝛes omniuũ m ahquo bono creato beatitudi

G ſuʒ vrtis vera Moralit iſta .
vitis dici poteſt quelibet religio ap

apropinquat chriſti vite agricola

chꝛiſ tus mduxit diſcipulos nõ ſoluʒ

erat ⁊ tñ toto conatu pꝛocurabat moꝛte xpi qꝗͥ ĩ⸗

nem obiectuã ponẽtiũ Opus ⁊ſummaui ꝗqdð
dediſti mihi vt faciã · hoc legãt et retmneat ĩſta

bies qui bona frequeter inchoant h̊ non pſeue
rant· Miiꝰ capituli reſduu eſt oꝛatõ xpi ꝓ ſuis

diſcipulis pᷣſentibo et futuris · 1 in hoc xp dedit
exemplũ pᷣlatis eccleſie et curatis vt ꝓ ſuis ſub
ditis deuote oꝛent et attete · nec moꝛalitas alia
muhi nũc occurꝛit ſuperaddenda.

c cum dixiſſet ſjeſus egreſſus
eſt cum dicipulis ſuis trans
torrentem cedron qui mnterp̃ta/
tur triſtis meroꝛ · p B igit᷑ ꝙchrutꝰ
ſnt illuc immiẽte ſua paſſone ſigſicat᷑ chei
ſtianus ire volens ad martiriũ debet immens
ſupplicium pᷣcogitare ⁊ pꝓ patiẽtiã ſe armare vñ

dicit Cregoꝛius ome xxxni: NImꝰ? em feruunt

lacula que pᷣuident᷑ ⁊ nos tolerabilui mala mũ⸗
di ſuſcipimus ſi contra hec ꝑ ꝓuidentie clipeuz
munimur . Sciebat aut et uudas qui tradebat
euz locũ · q frequenter ieſus cõuenerat illuc cũ
diſcipulis ſuis· inter quos erat udas vt xpᷣm
traderet ſẽ ſathan fuit inter hilios di vt ſanctũ
iob afflictiomibus moleſtaret· Teſus aũt ſcieſ
omma que ventura erant ſup eum ꝓceſſit ⁊c·
queſitus aũt a turbis vt facerent eum regeʒ fu⸗
Sit ſolus in montẽ docenſ in hoc fugere muda⸗
nos honoꝛes et ꝓmptum eſſe ad laboꝛes. Vt
ergo eis dixit ego ſum abierũt retroꝛſum c
vlle qui cadit retroꝛſum nõ videt ſui caſus picu
lum.ſic etiam labentes in culpã nõ vident ſui la⸗
pſus miſeriam · Smite hoc abire · p hoc oſten
ditur ꝙ ſupioꝛes debent ſuos ſubditos ſidelit
adiuuare et ſe moꝛtis piculo exponere ꝓ ipᷣoꝝ
defennone Simon aũt petrus habens gladiuʒ
c exponat᷑ ſicut ſupꝛa matxxvj⁊ max ·xinj.⁊
luc xxij. Erat aũt ſeruo nomen malchus · qui
interpꝛetat᷑ rex eoꝝet ideo p abſciſonem auri⸗
cule ſue ſigmificata ſuit abſciſo regalis ⁊ pontiſi
calis eminentie iudeoꝝ · et adduxerũt eum ad
annã pmũ qrñtes ei placereqꝛ cũ caypha fue
rat in ſilio ð xp̃ᷣi moꝛte · ſic młti faciut q̃retes
de mab placere homimbus puerſis go palã
locutus ſum mũdo: tanqʒ habens ſanã doctri/
nam · contra hereticos qui magis docent ĩ ocul/
to · Nuquid et tu de diſcipulis es hominis iſti/
us · dixit ille nõ ſum · exponat᷑ vt ſupꝛa math ·
xxvjet mar.xinjet luc xxij Adducũut ergo ie⸗
ſum a caypha in ptoꝛum .pylati et ip̃ non
introierũt vt nõ 2tammarẽet᷑ ⁊c iſtis ſunt ſimi/
les illi qui facumt ſcientiã magnã de mmimis
młto grauiora ↄmittũt·ſiẽ iſti timebãt cõta⸗/
mmari per ingreſſum domus pylati qui gentił

nocẽtiſſimus erat· Si nõ eſſet hic malefactoꝛ

nõ tibi tradidiſſemus euʒ /qd nos ſum tante

veritatis ⁊ iuſticie ꝙ nob̃ deberet credi ſimplici

.

verbo ſine alia diſquiftõe et ſic hommes mali⸗
cioſi ſe uiſtiſcant coꝛam iudicibus vt magis no-

cere valeant mmnocenti · Nobis non licet inter

ficere quemq̃ʒ ſic dicunt mali clerici de coꝛpa⸗
li moꝛte layci et tũ habeut ꝓ modico młktos in
terſicere ſuo malo exẽplo moꝛte ſpuũal que pe⸗
ioꝛ eſt interfectõe coꝛpali Reſpõdit ieſus re
Snũ meũ non eſt de hoc mundo · Multi pᷣlati
qui tñ ſunt euis vicarij ↄtrarium vident᷑ dice⸗
re facto in pompis.equãtes ſe pꝛincipibb terꝛe
ms vel etiam excedẽtes · Omnis qui eſt ex ve
ritate audit vocem meã· quã nõ audiũt multi
doctoꝛes et ſcolares theologi qui neglecta ſa-
cra ſcriptura circa curioſa et mutilia ſunt inten-
ti · Quid eſt veritas · p hoc aũt ꝙ nõ expecta⸗
uit xp̃ᷣi reſponſum ſigniſicata fuit euis inſtabi
litas qua timoꝛe ceſaris ⁊ fauoꝛe iudeoꝝ a veri⸗
tate declmauit · dando ſententiaʒ contra xp̃m· et
ſic hodie lacumt multi indiceſ timoꝛe vł fauoꝛe
a veritate iudicij declmates · ¶lameuerunt er⸗
So rurſus omnes ⁊c exponat᷑ ſicut mat xxvij

et mar · xv. et luc xxiij· . XI.
Vnc er o apprebhendit eum pi⸗
latus et flagellau et milites
plecentes coronaʒ 2c Beda: 8t
ziuis H miulites uludẽdo faceret· no⸗
bis tñ opabãt᷑ miſteria · nã ꝑ ſpmeã coꝛoneã no⸗
ſtroꝝ deñgnat ſuſceptio peccatoꝝ q̃ ſicut ſpinaſ
terꝛa noſtri coꝛpis germinat · in veltimẽto pur
pureo caro eius paſſionibus obiecta ſigniſicat
purpura etiam veſtitur cũ de triuphis ſanct o-
rum martiruũ głatur· Kue rex udeon · ſic fa⸗
ciunt illi qui in eccleſjs deuotõis oſtendut ſi·
et cito poſt iniurias xpᷣo graues in mebꝛis ſuiſ
faciunt· clamabat dicentes cruciſige ⁊c· nã ob⸗
ſtmata nequicia non emollit᷑ miſericoꝛdia. Re⸗
ponderunt põtiſices· nõ habemuſ regem mſice
ſarem· ·hoc facto clamãt nx᷑i pontiſices et cura⸗
ti qui ſuas eccas dimittẽtes ingerut ſe negocijſ
tpalibus pꝛincipatꝰ vł regni. St baiulans ſibi
erucem ·⁊ cp hoc nos inducens ad ſui ſequelã
ſicut dixerat mathxvjſi quis vult poſt me ve⸗
nire abneget ſemetipᷣm ⁊ tollat crucẽ ſuam ⁊ ſe
quatur me et cũ eo alios duos ⁊c· exponatu⸗
ſiẽ mat·xxvijet mar · xv. et lu ·xxij. Oð ſcripñ

ſcripſ · p boc aut ꝙ uideis petentibo pylatꝰ de

lere titulum ꝙ ſonabat fuſionẽ iudeoꝝ noluit
ſed magis ipᷣm oſirmauit· ſignificatu fiut ꝙ xpᷣi
moꝛs ad ↄſuſionẽ eoꝛu erat futa p exercitũ ro⸗
manoꝝ ⁊ ad regm xpi exaltatõem aꝗpter ſequ?⸗
tem reſurꝛectõnẽ gpter quod tũc dixit mat · vl.
Data eſt nnhi ommis poteſtas in celo ⁊ ĩ terꝛa
Milteſ ergo cũ cruciſfixiſſent eum acceperunt
veſtimenta euis ⁊c· exponat᷑ ſicut matxxvij·
mar · xx. Qum ergo vidiſſet ioſus matre c . p
oc aũt ꝙ poſitꝰ ĩ tanto toꝛmẽeto matri ſue pꝛo⸗/
uidit de minſtro docuit nos in quocũq; ſtatu

ſimus honoꝛare pentes qʒtuʒ poteſt fieri bono
modo·. t inclmato capite tradidit ſpiritum ·
Theo· Tradidit aut dominus ſpum deo patri ·
oſtendens ꝙ nequaqʒ ſanctoꝝ aĩe Zuerſant᷑ in
tumub ſed deueniut ad manꝰ? patris omniu pec

catoꝛibo ad locuʒ penaꝝ delatis vꝛdelicz ĩ ĩfernũ

Sed vnꝰ militu lancea latus eius aperuit ⁊c·
Theophilꝰ Vt iudeis placeant · lanceãt xpᷣm cir
ca coꝛpus exanime ↄtumelias inferetesiſtis t
ſunt ſimiles qᷓ̃ moꝛtuos pſequũtur. et 2tinuo
exunt ſanguis et aqua /ex quibo habet efficaciã
ſacramra· Hoſt hoc aut rogauit oſeph pilatũ
c exponat᷑ ſicut mat·xxvijet mar · xx · Venit
aut et nicodemꝰ ⁊c ſequit᷑ ſerens mixt uram
mirre et aloes ⁊c· ·p ipᷣm ſigniſicat᷑ doctoꝛ bõꝰ
ferens mixturãi·doctrinã ex autoꝛitatibo ſacre
ſcripture confſectam ad vngendum coꝛpus chꝛi ⸗
ſti nlgien ad euis ſalutem .
Nna autem ſabbati maria mag
dalena vent mane ⁊c Der iſtaʒ
q̃ pomnibo fuit ſolcita vide re xpi ſe
ulcrum · qð patʒ ex hoc ꝙ vemt ma
ne cum adhuc eſſent tenebꝛe et quia recedetib⸗
apoſtolis non recedebat · ꝗapter quod ei dñs p
mo apparuit · ſigniſicat᷑ quelibʒ pſona de ↄsniti
one veritatis diume valde ſolicita · et p hoc me
retur hanc aſſequi ↄgnitõnem · Math· vij· Deti
te ⁊ dabitur vobis · querite ⁊ ĩuenietis pulſate
et aperiet᷑ vobis· St talis debet veritatẽ agnitã
alijs nũciare ſicut maria diſcipulis nuciauit· ne

de abſcondito talento debeat merito rep̃hedi

Qum ſero eſſet die illa. . ſequitur · venit ieſuſ
et ſtetit in medio diſcipuloꝝ · c · · p ieſum ꝗᷓ ſa
lus interpᷣtatur pᷣlatus bonꝰ ʒelum ſalutis aĩaꝝ
habens ſigniſicatur· qui ſaluãs clauſurã vᷣtutuʒ
ad ſubditos ingredit᷑ et ſtat m medio virtutis
ad dadum eis exemplũ · et inmedio debite affe
ctionis ſine acceptõe perſonaꝝ·⁊ ſic diẽ eis bis
pax vobis optando eis ⁊ ꝓcurando qʒtum po
teſt pacem duplice . fraternã et ſupna ⁊ oſten
dit eis manus /i .opa virtuoſa et latus · i ve
caritatis ſigna· Et dicit eis accipite ſpiritũſan
ctum: allos ad oꝛdines ſacros ꝓmouẽdo qui
ſnnt vydonai ad laboꝛeʒ ſalutis animan· iðo ſub
ditur · Quoꝝ remiſeritis peccata·c Thomas
aũt vnus ex duodeci.c · Sequitur· Tlle aute
dixit eis niſi vdero ⁊c· · p iſtuʒz qʒtum ad hoc
ſigniſicatur illi qui bonmitatem vel poteſtateʒ pᷣ
lati ab anjs auditam credere nolut niſ habeãt
aꝗpꝛiam experientiam ꝗpter hoc repꝛehedendi
ſunt:nam in taubus credendum eſt teſtimonio
bonoꝝ apter quod ſubditur · beati qᷓ non vi

derunt et crediderunt ) Q K. RXNX†à..

Oſtea mamfeſtauit ſe iterum
ieſus. ⁊ c· Sequitur.Dicit eis ſi
mon petrns vado piſcari..

Der artiſficium piſcandi ſigniſicat᷑ officium pᷣdi
candi-Mathinij: Venite poſt me faciam vos ſi⸗
eri piſcatoꝛes hommũ· Item qm omne tpꝑs vij.
dieb reuoluit᷑ recte vmuerſitas ſeptenario nu⸗

mero ſiguratur · vt dicit grego ome· xxvgit p

ſeptem piſcatoꝛes q̃ hic enumeran?᷑ vniuerſitas
pꝛedicatoꝝ eccleſie deſignatur et illa nocte ni
hil pꝛendiderũt · ad ſigniſicandu ꝙ pᷣdicatoꝛes
eccleſe ſine xp̃ᷣi vᷣtute nibil ꝓncere poſſunt· Zu
pꝛa xv· Sme me mhi poteſtis lacere · Sed ipſo
pꝛeſente ⁊ dicẽte · mittite in dexterã nauigij re
te · ceperunt piſcum młtitudinẽ copioſam. p
qua ſigniſicatur multitudo credentiũ ꝑ pᷣdicatõ
nem apoſtoloꝝ xpᷣo tñ pꝛincipaliter opante ſiẽ
dicitur mar · vl· Ali aũt ꝓſecti p̃dicauerũt vbiq;
dommo coopante ⁊ ſermone conſirmãte ſeque
tibus ſignis et ſimuter młtitudo penitentiuʒ
p pᷣdicatoꝛes alios ad bonũ Zuerſoꝝ· Kfferte
de piſcibus quos pꝛedidiſtis nuc æc per hoc
ſigniſicatur ꝙ pᷣdicatoꝛes ꝓlaboꝛe que ſuſtinet
in conuerſione peccatoꝝ reſcientur in regnoce
loꝛum· Simõ iohaãnis dingis me plus his· ex
hoc patet ꝙ ꝓmouendad curã ammaꝝ ſunt ex
amimandi de ſide et dilectõe dei et nõ de pote⸗
ſtate tpali Paſce agnos meos. ter dictũ eſt
paſce ad ſigniſcandu ꝙ habens curã ammaruʒ
debet ſubditos paſcere paſtu verbi dei · et bon
exempli et ꝓut poteſt ſubſdio tpali Sed illud
qð dicit᷑ hic paſce ⁊c aliq̃ mali mutant in tonde
quia multum ſtudẽt circa ſubditos exactiones
tpalium exercere et de paſtu dicto triplici non
curare · Amen amẽ dico tibi cũ eſſes iunioꝛ cin
gebaſ te ⁊c ꝓ hoc qð dicit᷑ hic paſſio petri futu
ra ſigficabatur· eo ꝙ tũc eccleſe pᷣſciebatur· naʒ
in pꝛmntiua eccleſia ille qui popuł p̃ficiebatur
pꝛimus ad toꝛmenta ducebat᷑· Dicit ei ſequere
me. Conuerſus petrus c p petrũ vpᷣm ſequẽ
tem ꝓ opa laborioſa bonus actiuꝰ ſigſicat᷑ per
nohãnem vo ſic manente bonꝰ templatiuꝰ in
telbgit et de tal dicik Zuenienter: non moꝛituꝛ
quia de vita cõtemplatiua imꝑſecta trãſit ad p
fectaʒ ↄtemplatõeʒ gloꝛie ſine moꝛte culpe me
dia. Sunt aũt et alia multa que ſecit ieſus 2c
nam pꝛincipium hꝰ euangelij qð Kripſñt ioban
nes de emanatõe verbi tot? mudus adhuc ca
pere non potuit pfecte· ꝗpter qð ad laudẽ pa
tris et hiuij debemus q́ʒtum poſſumus aſſurge
re nam eoꝛum gloꝛia maioꝛ eſt ommi laude.

plcit iobannes euangeliſta.

.

Cpiſtolas pauli et ſeptem canonicas pertrã
ſeo q; totum eſt ſimpliciter moꝛale·

Atto.

Incipit actus apoſtolorum
Rumum quwdez ſermonez
feci de ommbuso theophi
le que cepit ſeſus facere et
docere ⁊ꝛc · Per hoc chꝛiltꝰ
dedit forma doctoꝛb ⁊ pdica
toꝛibus euangelij quã docẽdo
et p̃dicando debeant ſequi ·ſvt pꝛuis opera vir
tutum faciant et tũc alijs facienda ꝗponãt · per
hoc etiã ꝙ xpᷣc poſt opa virtutum ⁊ doctrinaʒ

ſanam dicit᷑ hic ad dexterã patris aſſumptꝰ· ſig

ſicatur ꝙ doctoꝛ vel p̃dicatoꝛ recte viuens et
ſane docens ſit ad dei gloꝛiã aſſumendus. Qui
bus et p̃buit ſeipſum viuũ poſt paſſonẽ ſuam
m młtis argumẽetis ·qᷓ poſita ſunt diffuſe ĩ ute
ral expoſitõe:⁊ p hoc fuit ꝓbata noſira reſur
rectio futura:quia xp̃c eſt homo verus euſdeʒ
ſpeciei nobiſcum· ꝗpter quod euis reſurꝛectõ e
noſtre reſurꝛectoiſ argumentũ vt deducit apo
ſto· .· coꝝ · xv· t quia ad ſane pᷣdicadũ requirit᷑
ſpirituſſancti donũ ideo ꝓmittit᷑ p̃dicatoꝛ ibus
eccleſie cuʒ dicit· St Zueſcens pᷣcepit eis ab hie
roſolms ne diſcederẽt h̊ expectarent ꝓmiſſio
nem patris ⁊c · Igit᷑ qᷓ Zuenerant interrogabãt
eum c· Scðm ſenſum lralem aliqui de chꝛiſti
diſcipulis opmabant᷑ ꝙ ipᷣe poſt miſſionẽ ſpũs
ſancti im hieruſalem tepaliter regnaret et ſic re
gnum iſrael reſtitueret et alia regna regno iſ/
rael ſubiugaret ſicut dicut moderni iudei futu
rum eſſe ꝑ meſſam quẽ maniter expectãt · et p
iſtos ſigficantur eccleſe mimiſtri qui regnũ di
quod eſt eccia magis querũt augeri in boĩs tpa
libus q; in ſde et moribo:ꝗpter qð ipᷣis dici᷑ qð
ſubditur Nõ eſt veſtru noſſe ⁊c nam ab eis
merito ſubtrabi ↄgnitõ veritatis · St conſequẽ
ter oſtendit quid debeãt qrere cũ ſubdt · Sed
accipietis virtutem ſupuemientis ſpuᷣſſa ncti in
vos ꝛc ·q · d· hoc ð̈betis petere · vt vᷣtute ſpus
ſancti habeatis m vobis vt p hoc nomẽ meum
cõſtanter pᷣ̃dicare poſſitiſ ad augmentu eccleſe
in ſpũalibb bonis· St videntibo ilis eleuatꝰ eſt
· p hoc ſigficat ꝙ eecleſſe mmmnſtri debet cele
ſtia 2templari. Ecce duo viri ⁊c pꝓ iſtos duoſ
angelos ſigſicantur duo viri angelici · ſpetrꝰ et
paulus ·qui viuentes in carne aſtiterũt ecẽie ip
ſam ſuis laboꝛibaugmentãdoet nũc aſtant re
Si gloꝛie ꝓ ipſadepꝛecando Poteſt etiã aliter
dici ꝙ p duos angelos ſigſcãt᷑ helyas ⁊ enoch
antixpᷣi tpe futuri ad euis fraudulentiã detegẽ
dam et ſidem eccleſe ſfrmandaz . Tuc reuerſi
ſunt hieroſolimã a monte qui vocat᷑ oliueti ⁊c·
Mons iſte ſic nommat᷑ eo ꝙ ibi ſunt oluie ex ꝗᷓ
bus habet᷑ oleum · et ideo ſigniſicat pietatis ex
ercitiumqð ptinet ad vitam actiuã:ieruſalẽ
aut que mterpᷣtat᷑ paciſiea quiete mentis ſigmiſ
cat· que ptinet ad vitam ↄtemplatiuaʒ. Fgitur

ð

reuerſio de monte olyueti hieroſolimaʒ ſigſicat

tranſitum de vita actina ad ↄtemplatiuã quod

multi patres ſancti legũtur feciſſe tpᷣe ſenectu⸗
tis maxime vt de hoc mũdo tranſiret in mẽtis
requiem dicentes illud pᷣs inj In pace in idip̃ʒ
doꝛmiã et requieſcam· t aſcenderũt in cena⸗
culum ⁊c] p qð ſigniſicat meditatõ celeſtiuʒ et
poſtea ↄcluditux· i omnes eꝛaut pſeuerãteſ
m oꝛatõe · que ſᷣm dameſcenu eſt eleuatõ men
tig in deu · In dieb uübs exurgens petrus ĩ me
dio fratrũ ⁊c · Mic ad literã agit᷑ de electione
mathie cuiꝰ neceſſitas oſtendit᷑ ex caſu iude et
eius moꝛte · xpᷣc ãt oꝛdmauerat ꝙ eſſent xijapo
ſtoli vt patz mat x · et lu · ix Et qm epiſcopi ſunt
ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ·ex hoc habemꝰ documẽ⸗:
tum· ꝙ moꝛtuo pontiſice ill ad quos ptmet de
bent ſᷣne moꝛe diſpendio de alio ꝓuidere· dle:
ctio vero mathie ptim fuit ab apoſtolis · qꝛ de
multitudine credentiũ ſtatuerũt duos mag ido
neos hm ſuu iudicium . h̊ quis eoꝝ eſſet magis
ydoneus recurꝛerũt ad diuinũ uidicium dateſ

ſortes eis: poſtulata tam pꝛius electõe diuina ·

per deuotas oꝛatões· Datio vero ſoꝛtiũ modo
ꝓhibita eſt in electõibus eccleſaſticis · qᷓ debet
neri p ſpritumſanctũ cuiꝰ abundantia data ſu
it poſt electionem mathie apter quod elecaõ
ſeptem dyaconoꝝ fuit facta ſine datõe ſoꝛtiuʒ
quia fuit poſtqʒ apoſtoli receperant plemitud
nem ſprrituſſancti· St annumerat? ẽcũ vnde
cim apoſtols· let ſic fuerut xij apoſtoli in plu:
vibus locis ſacre ſcripture ſigurati.in xij patri
archis in xij fontibuſ in helm reptis in xi pa:
mbus ꝗpontõis in eij lapidib rõnalis in xij la
pidibus altaris in xip lapidibus de iordane ele
uatis et in aljs duodecim in ioꝛdane poſitis 1
in duodecĩ exploꝛatorib terꝛe ꝓmiſſioniſ:⁊ mn
xij·bobus eneum mare ſuſtentatib· in xij pꝛo
phetis:⁊ in xij lapidibo coꝛone ſponſe · ⁊ in xij·
poꝛtis anne tis m in Kuczit ligni vte
Tcum complerentur dies pen
tecoſtes ⁊ c Klli quib tũc datꝰ fu⸗
it ſpirituſſanctus erãt ſimul habitan

tes 1 deum oꝛantes et in his pſeue

rantes vt patet ex textu p qð patʒ ꝙ iln qiuſi⸗
mul uuncti ſunt caritate et oꝛant deü deuote et
perſeuerant in hacoccupatõe donũ ſpirituſſan:
cti recipumt abunde et ſic loquũt᷑ varijs ling⸗

uis in oꝛatõe et pᷣdicatõe·nã in oꝛando m do

cſtrinam apoſtolrj ad thimo v· deo faciunt al

quando oꝛatões· aliqñ poſtulatõnes· aliqñ obſe

cratões petendo aliquid pꝑ rem ſacrã· vt cũ dici
tur p erucem et paſſoneʒ tuam hbera nos vel
huiꝰ? modialiqñ gratiaꝝ actões ꝓ beneſicijs a
deo receptis · ſinnliter in pdicatõe loquũtur va
rie.quia ſicut dicit greg in paſto· ſᷣm qualitateʒ
audientiũ ſoꝛmandus eſt ſermo doctoꝝ aliter

em̃ admonendi ſunt ſeculares · aliter religioſ.

inter ſeculareſ aliter admonend ſunt clerici·1 in

ter laycos aliter milites aliter mercatoꝛes alit
rurales.et ſic m alios ſtatus diuerſos. Stupe

bant aũt omnes et mirabant ꝛc · p boc aut ꝙ

maligni ulam varietatem liguaꝝ imputabant
ebꝛietati · bomi vero gratie ſpirituſſancti ſigni

ſicatur ꝙ hbomines puerſi oꝛatõnuʒ ⁊ pᷣdicatio

num varietates et exercitiuʒ xeputat ſatuitates
illi vero qui ſunt deuoti reputant beneſhcia dei

t appoſite ſunt in die illa amme circit tria mi

lia · et per iſtum frucatũ ad pᷣdicationem petri
tũc factum ſigniſicat᷑ fructus multiplex qui ſit
in ecceſa per laboꝛem pꝛedicatoꝛũ·
CRK. WSl ITT
Rtrus et iohannes ⁊c Sequitur
8St qudam vir qui erat claudus

tur queʒ ponebant quotie ad
portam templi que dieitur (pecioſa ·c

ei templũ ꝗpꝛie dicit᷑ locus beatoꝝ de quo

dicit pᷣs xxvin m templo eius omnes dicet 8lo

riam nam laus iugis eſt ibidem. Huiꝰ aũt tem

pli poꝛta ſpecioſa eſt beata virgo maria de q̃ cã

tat eccleſa ſelx celi poꝛta · pꝑ hanc em̃ poꝛtam

dei ſiluis vemit ad nos redimendum. 2 per
eam deducit nos ad gloꝛiſcandũ. Si quis aute

claudꝰ eſt ambulare nõ potẽs in via moꝛu po

nat᷑ pꝑ deuotõʒ ad ip̃aʒ eriget᷑ diuĩtus ⁊ ſoꝛtiſica

bitur ad velociter gradiendũ ſi vero fuerit pau

per et mendicus ditabit plenitudine ſpũalium
bononet hec mutatõ dextere excelſ m nrabil e
in ↄſpectu omuim bonoꝝ · Videns aũüt petrꝰ

reſpondit ad populũ ⁊c · ppetrũ ⁊ wohanez cõ

ſtanter p̃dicantes vᷣtutem xpi et nibil attribue
tes ꝗpꝛie virtuti ſigniſicantur pᷣdicatoꝛes eccie.

qui ndem et moꝛes pᷣdicant conſtanter nmibn
appropꝛiant ſibi honoꝛi vł queſtus tpalis ſed

attribuüt deo totum qrentes ſalutẽ animarum
Der v · vero milia piſtam pᷣdicatõem petri ad
ſidem cõuerſa · vt dicit · c ſequẽti ſigniſicat᷑ multi

tudo peccatoꝝ auerſon · ad penitentiã pꝑ docto
rum 2 pᷣdicatoꝛum eccie ſanam doctrinam·

K. kIkk
Oquentibus autem ils ad po⸗
ulum ſuperuenerunt ſacerdo
tes ⁊c · Per iſtos qui petrũ ⁊ iohã
m conati ſunt a pdicatõe nominiſ

chꝛiſti ſimpucit impedire ſigniſicãtur inſdeles
et mal xpiani q̃ nitunt᷑ pᷣdicatoꝛeſ eccleſie a pꝛe
dicatõe veritatis ſuis pſecutõibus perturbare ;
Tunc vepletꝰ ſpirituſancto petrꝰ dixit ad eos

pꝛincipes populic ꝑ boc aut ꝙ ip̃e malignan

tes 2fudit pꝛimo p opꝰ dunne virtutis cui nul

latenus eſt renſtendum · d.· ſi nos hodie mdica
mur in benefctõ hommis mſirmi ꝛc. ſcdo per
ſacre ſeripture teſtimomum · d · de xpo · N bic eſt

ex vtero matris ſue baiulaba:

lapis qui repꝛobatꝰ eſt a vobis ediſcãtibo ⁊c.
cui ſcripture contradicere nõ poterãt· cu apud
eos eſſet autetica hgniſicatur ꝙ impugnatoꝛes
veritatis catholice Ofutãdi ſunt a p̃dicatoꝛib
et doctoꝛibus eccleſie· pꝛimo per opa virtuoſa
que ſunt ex dei gratia· ſcdᷣo p ſacrã ſcripturaʒ di
uinitus reuelataʒ· St hoc duplici modo legitur
beatus dñicus in albigentiũ ptib hereticos cõ
futaſſeet alij plures doctoꝛes ſancti leguntur
in aljs ptibus mudi ſimlia feciſſe. Dinuſſi ãt
venerüt ad ſuos et ãnũciauerũt eis q;ta ad eos
pꝛincipes ſacerdotum et ſenioꝛes dixiſſent q;
cum ſidelibus deuotis conferenduʒz eſt qᷓd age⸗
dum ſit contra impusgnatoꝛes veritatis et qm̃
optimum remediũ eſt in hoc vt pᷣmo ad auxili
um dumũ recurratur deo ſubdi · Qni cuz au
diſſent vnaninnter leuauerũt vocem cτ. St qᷣ
niam eoꝝ depcatõ ꝓ xpᷣi gloꝛia declarãda erat
ſcʒ per opa miraculoſa vt patet in literaõ fuit
a domino exaudita. deo ſubdit᷑ poſtea. St cuʒ
oꝛaſſent motus eſt locus in quo erant ↄgrega
ti · p motum em terꝛe ſigniſicatum fuit ꝙ teree
ne poteſtates eſſent xpᷣi ndei ſubiugãde · Mbti
tudnns autem credentium erat cor vnu c.·
quis aut omnes chꝛiſtiam debeant in caritate
chꝛiſti vniri.ſpecialiter tũ vwi religioſñ· nam reli
Sionum inſtitutõ oꝛtum habuit ex hoc loco· et
adhuc ſpecialins vmiri debent caritate fraterna
qui ſunt de religione vna vt ſic eoꝝ ſit co⸗ vnũ
et anima vna: t qi in moꝛalibus magis mo⸗
uent exempla q́; verba ðo ponit᷑ hic vnus ꝓ ex
emplari cum dicit᷑ Toſeph aũt qui gnomma
batur barſabas ⁊c· Toſeph aũt mterpᷣtat᷑ accre
ſcens p qð ſigniſcat᷑ ꝙ omnis religionẽ in gre
diens debet eam ingredi ſub firmo ꝗpoſito ſpi
ritualiter ꝓficiendi. Barſabas interp̃tatur filiuſ
quietis vel ↄplationis nam relgionez ingre
diens ⁊ ibi ꝓſiciens cõſolatus eſt de ſtatu ſuo.
et ſimiliter alij fratres conſolati ſunt de ip̃o · Di
citur etiam cypꝛius genere· cypriꝰ aũt merens
interpꝛetat᷑ q bonus religioſus debet eſſe me
res ꝓ peccatoꝝ ſuoꝝ expiatõe ⁊ ꝓ celeſtis gle
dilatione · cum haberet agn vendidit eũ · naz
religioſus ꝓſeſſionem nõ facit niſ exꝗpꝛiatus
attulit pcium /ſtotum · et poſuit ante pedes
apoſtoloꝝ · nam de hoc debet diſpenſari p oꝛ
dinationem ſuperion ·)CοXK. V
Ir autem nomme anamas c.
Poſtqʒ in ſine pᷣcedentis capłi poſi
tum eſt exemplũ boni religioſñ · poni
tur exemplũ mali vt oppoſita iuxta
ſe poſita magis eluceſcant· pananiam em ⁊ eiꝰ
vxoꝛem de agri pꝛecio defraudantes. ſigmſican
tur quecuq; phone religioſe viri vel fenne ꝗpꝛi
etatis vicio deprauate ⁊ ſic ananias et eiꝰ vxoꝛ
ſubita moꝛte coꝛpali ꝓ ſuo peccato fuerunt pu
niti·ſic rengioſi ꝗpꝛietarij niſ peniteant puniẽ

tur moꝛte gehẽnali. Der manus aũt apoſtols

rum ſiebant ſigna et ꝓdigia ⁊c. iſta ſigna 1
digia erant ſanitates corpuʒ virtute nommis

chꝛiſti facte. p quas ſigniſcant᷑ ſanatões anima

rum que ſiunt pꝑ ſalubꝛia ſilia et hoꝛtamenta
pꝛedicatoꝛum eccleſie · Et erant vnanimiter in
Poꝛticu ſolomonis: ſalomõ qui mterp̃tat᷑ paci
ficus eſt dñs noſter ieſus vpᷣc qui p ſuu ſangui

nem ersga nos pacificauit deum patrẽe ⁊ in euis

poꝛticu qui ſides eſt eccleſie· debẽt omẽs catho
lici inſimul habitare · Ceteroꝝ aũt nemo aude
bat ſe cõiungere eis · pter qð dicit apoſtolus
ij coꝝ· vj·que pars ſideus cũ infideliq d nulla .
Sxurgens aut pꝛincepſ ſacerdotuũ ⁊ omes qui

cum eo erant que eſt hereſis ſaduceoꝝ repleti

ſunt ʒelo ⁊c Iſti ſaducei erant parũ literati · q;
de tota ſacra ſcriptura nõ recipiebant miſi quin
q; hbꝛos moyſi ip̃i etiam mterp̃ᷣtant᷑ iuſti·non
tñ erant iiſti ᷣmm veritatem ſ̊ magis ſcᷣm fictio
nem vel nomnns vſurpatõemet mõ p iſtos ſis

ficari poſſunt ſacerdotes duri ⁊ parũ literati· qᷓ

mouent᷑ contra paupes pᷣ̃dicatoꝛesaliqñ ʒelo ĩ
uidie· aliañ zelo iuſticie ficte ·d · ꝓ mouet ʒelo iu
ſticie eccleſan ſuan conſeruãde · ⁊ ſic impediũt
dictos p̃dicatoꝛes ⁊ Ofeſſoꝛes ab animaꝝ ſalu⸗
te · quod quide mpedimtũ mcarceratõ põt dici
large· nam impedumentũ tale eſt młtũ affucti
uum eoꝝ qui zelãt ꝓ amimarum ſalute.· Ange

lus aut domim pꝑ noctẽ apiens ianuas ⁊c per

quẽ poteſt intelligi bonus epũs nam epiſcopi

angeli dicunt᷑· Apo.j· Septem ſtelle angeli ſunt
ſeptem eccdeſian· i epilcopi earu·ſicut dictu ſuit
m expoſitõe literali· St ſic angeluſ ianuas aperit
quãdo bonus epiſcopus dictũ inpedimentuz

repellit · Surgens aut quidã in ſino ⁊c per
Samalieleʒ legis doctoꝛẽ qui ratõnabilter lo

quens miigauit eoꝝ furoꝛem· ſigniſicat᷑ bonus

doctoꝛ catholicꝰ qui doctrma ſana repᷣmit irã
irꝛationabiliter motã quia labor p̃dicatorum
doctorum ⁊ conſeſſorum multũ ſacit ad ſalutẽ
ammarum et alleuiatõnẽ oneris curatorum.

— N diebus illiſac. Sequitur. Con
uocantes xij· multitudmem di

ſcipulorum dixerunt non eſt

—— ſer i nos derelmquere ver
buz dei et mi

iſtrare menſis ꝛc ·
Duodecim apoſtoli ad pacem multitudinis cõ

ſeruandam et vt liberus mtenderent orationi

et p̃dicatõi ad ſdem eccleſie dilatandam· oꝛdina
uerunt·vij/ viros boni teſtimomij ad diſpenſati
onem bonoꝝ tpalium vt hic dicit· et p hoc epi
ſcopi qui ſunt ſucceſſores apoſtolorũ inſtruut᷑
vt curam tpaluim qʒtum poteſt fieri bono mo
do alijs 2nnttentes circa ſpũalia lberiꝰ valeãt
occupari. Slegerũt ſtephanũ ⁊c pꝓ ſtephanũ
qui deſcribitur hic plenus ſide plenuſ gratia et

õ

ſortitudme· ſigniſicari poteſt q̃libet chriſtianꝰ
gqui ex gratijs a deo ſibi datis patus eſt ſdẽ xpi
defendere · hm 2dicõnem ſue pſone: ꝓ ea mar
tirxiũ ſuſtinere · ⁊ nom ſtephani 2ſonat qdð vno
modo noꝛmaalio vo modo coꝛona interptatu⸗
talis em̃ noꝛmam ſidei ſequit᷑ ideclinabiliter· p⸗

pter quod coꝛonã głe ſibi reddenda finalit pꝛo
meretur · ſm illud thimo· iiy c. Bonum certam

certaui curſuʒ ↄſummaui ſidẽ puaui:in reliuuo
repoſñita eſt mibi coꝛona iuſticie qua reddet m
hi dommus mila die iuſtus iudex · ideo ſubd ð

faciebat ꝓdigia · ꝓdigiuz dict᷑ quaſi poꝛro-i

ſonge a digito eo ꝙ non poteſt viſbiliter oſte
diyhomo vero patus ad martirium non aſpicit
bona mudi ſenſibilia:que tanq; nobis ꝗqpxpinqui

poſſunt oſtedi cũ digito:hᷣ bona celeſtia·ſc dici
tur· .ad con:ij· Qð oculꝰ nõ vidit nec auris au:
dulit nec in coꝛ hoĩs aſcendit q̃ pᷣparauit de? di⸗
ligentibo ſe. Surꝛexerũt at quidã de ſinagoga
libertmoꝝ ꝛc bec eſt aut ſinagoga ſathane vt
dicitur apoc ·j que ſemper aduerſat᷑ ideli pato

moꝛteʒ pati ꝓ xpo h̊ quia non poteſt reſſtere

ſapientie et ſpin qui loquit᷑ in pᷣo ſicut ꝓmittit᷑

luc xxjego dabo vobis os et ſapientiã cui non

poterunt reſiſtere contradicere omẽs aduer
larij veſtri · ꝓpter qð vꝛa falſtatis ⁊ pꝛoditõnis
querit vti mſidijs vnde ſubdit. tuc ſubmiſerut
viros medaces ⁊ miquos: talibus em puerſiſ

contra innocẽtes ſic faciunt hommes maligni
vt iuſticie zelo vdeant moueri St intuetes en
omnes qui ſedebãt in 2ſino tanq́; udices vi
derunt facie eius tanqʒ faciẽè angeli ad demõ⸗
ſtrandum euis mnocetiam virtute lumms di⸗

uimi ex quo aparuit maioꝛ malicia qui repꝛeſſi
non fuerunt tali ſigno a malignitate ſua Iſtis

aut ſimiles ſunt mal udices qui cognita veri
tate non dimittüt ptem aduerſam fouere ·
Iri fratres et patres audite ꝛc
Hic ponit᷑ beati ſtephani excuſatio
vera ad ſue innocentie declaratione

moypſen contra teplu et contra legẽ De pamo

excuſat ſe oñdens ſe cultoꝛẽ illius vi dei que co
luerunt patriarche ſancti incipiens ab abꝛaã di
ceng. Deus gye apparuit patri noſtro abꝛaã 2c

Codem tpe natus eſt moyſes ⁊c· Hlic excuſat
ſe de blaſphemia contra moyſen Zñtens ipſum
fuiſſe deo gratuʒ et ad hberatõem ilrael dunt?ꝰ
oꝛdinatum ⁊ Pphetaſſe xpᷣ aduetum· d. Hꝛo⸗
phetam vobi ſuſcitabit deus cτα Tabernaculũ
teſtimomij fuit cũ patribo noſtris c ic excu
ſat ſe de blaſphemia contra teẽplum aſſerens ꝙ

daces 2 imq. ſbus em̃ pꝑu “ qudð pa
vtuntur qui mnocetiam pſequutur. Cõmoue
runt itaq; plebe et ſenioꝛes c· Puocãdo eos

Et aduerſarioꝝ falſitatem. Circa qðᷣ
um qꝙ accuſabat᷑ de qttuoꝛ vt patet ex p⸗
cedentibus de blaſphema contra deu et cõtra

am ꝓ poteſtate dãdi ſprituſanctu in ſig vibi
li ſibi ꝛcedenda ꝗpter qð ab po denõiat᷑ veiuz
ſimonie· p ̊ etiam/ſigniſcatum ſuit ꝙ in eccia
ſemp ſunt aliq̃ mali admirxti: ẽ em ſicut ſagena
nõduz ad litus tracta que piſces malos habet

A⸗

oꝛdinatõe diumna ad cultũ ip̃ius ſuit ſactũ/pꝛĩo.
exemplariter in tabernaculo moyſi quod ſuit
mobile de loco ad locum ſcdo pſectius in tem
plo ſalomonis ſicut dauid pcepit ferißm reue·
lationem ſibi factazꝭ a dno p nathan ꝓphetam
ij· Reg vij· Dura ceruice et incircuciñ coꝛdiw
2c· hic excuſat ſe de blaſphemia tra legeʒ di

4.

cens eam eſſe bonam et ſanctã h a indeis nõ cu⸗
ſtoditã ſed magis diſſipatam·et ſic contra eos
replicat accuſatõem de ſeip̃o ſacta t exclamã
tes voce magna ↄtmnuerut aures ſuas. nõ po

tentes vitatem audire ſed taqz furioſi ſtati du⸗/

xerunt euʒ ad lapdatõemet ipe econtraxio fu
dit ad dũm ꝓ ipis oꝛatõeʒ pᷣm doctrmnã chꝛiſti·

mat vj · benelacite his qui oderũt vos et oꝛate

ꝓ pſequerib et caluniantiba vos. Moꝛaliter p/

excuſationeʒ beati ſtephani 2ſtantem docemur

contra ſalſas accuſatõnes conſtanter declarare

veritatem patet aũt inſpicienti textũ ꝙ beatus
ſtephanus in ſue excuſatõis ꝓceſſu repetit płeſ

hiſtonas veteris teſtamẽeti quaꝝ expoſtõs mi
ſtice poſite ſunt in locis ſiis ſupius oꝛdinate
H JT. Bf
/Rulus autez erat conſentiens
neci eius ⁊c· Sequitur · Quraue
erunt autem ſteppanum vritu-
moratr non hommũ timoꝛe h dei
tet ex hoc ꝙ tuc erat magna pſecutõ h
delum in hieroſolinmns · et tñ conſtant curã ege
runt de ſepultura coꝛpis beati ſtephani Patzʒ

etia ex hoc loco ⁊ płibuſ alijs ſacre ſcripture lo
cis ꝙ ſepelire moꝛtuos eſt apud deu meritori⸗
um tanq́ʒ opus pyetatis ꝗpter qð ſanctus tho

bias de hoc ope cõmendat᷑ · ꝓgitur qui diſpern

erant ptranſibãt euangenzates. ex hac diſper
ſione duo ſunt notada primũ eſt ꝙ tpe pſecuti
onis cõtra eccleſiã illi qui ſunt firmioꝛes debet
remanere ne ſuga omniũ ſides derinbils vide
atur et ſic apoſtoli remanſerũt m hieruſalẽ tan
qʒ frmi ceteri vero receſſerũt et erat eis licitu

Vnde dicit aug· Si foꝛtiſ es ↄtemne moꝛtem ſi

aũt debins fuge · Decudu elt ꝙ de' adeo potes
eſt et bonus ꝙ de malis elicit bona: nam ex ma
lo uudeoꝝ eccleſiã pſequentiuz facta elt diſcipu
loꝛum diſpſio et ex hoc p eoꝝ p̃dicatõnem ſide
lium multiplicatõ vnde ſuboit · Dhiippus de
ſcendẽs m cuntatem ſamarie pᷣdicabat ilis xpᷣm

St cluditur poſtea: Eactũ eſt ergo gaudi

um magnum in illa ciuſtate de vbꝛ dei recepti

one et mraculoꝝ opatõne · Vir aũt quidã no
mine ſimõ ꝛc · ·de Zuerſione iſtius dicũt cõiteꝛ

doctoꝛes ꝙ fuit icta vñ poſtea obtulit pecuni

„

eum bonis admixtos. Per hoc at ꝙ beatus pe

trus dixit ſimom· pecunia tua tibi ſit ĩ pditẽeʒ
dedit exemplum eccie platis extirpandi to

taliter viciuʒ ſimoniace pꝛauitatis ita ꝙ nõ ha⸗
beant oculum ad potentiã tpalem ꝓmouendo⸗

rum min eccia ſed ad idoneitatem eoꝝ in ſcientia

pariter et in vita · Angelus aũt din locut? eſt
ad philippum ⁊c.· philippus os lãpadis mterpᷣ⸗
tatur et deo p ipᷣm quilibʒ bonus p̃dicatoꝛ euã
gelij ſigmſicat᷑:nam lapas habet mn oꝛe ſplendo

rem et interius olei liquoꝛẽ p̃dicatoꝛ aũt bonꝰ

habet veritatis ſplendoꝛẽ in oꝛe et oleum pieta

tis interiis in coꝛde. Rt ecce vir ethyops ⁊·

ſue ſalutis·qð patʒ ex hoc ꝙ dicit᷑ ꝙ venerat ad
orare deum in hieruſalem de ptibus valde re⸗

motis. ð per hoc ꝙ reuertẽs legebat eſaiam ꝓ
phetã qᷓʒuis nõduʒ haberet ip̃ius intelligentiã ·
Der bhoc aut ꝙ philippꝰa deo miſſus eſt ad do⸗

cendum im et baptiʒandu.ſigniſicat᷑ q omnis

deſiderans recte ſaluari p ſdeʒ dñi noſtri ieſn

xp̃i nuttit ei doctoꝛem vel ſib reuelat mmedi

ate veritatem· naãq; natura nõ defſicit in neceſſa
rvijs ⁊ multominus actoꝛ nature qui potetie et

bomtatis eſt inſinite ſides aut eſt neceſſaria ad

ſalutem · Mebꝛe xj· Dine ſide impoſſibie eſt pla
cere deo · Hꝛopter qð qui facit quod in ſe eſt cõ
uertendo ſe ad deum p mentis deuotõnem de

us illi reuelat ſidei veritate vel mittit ei docto

rem · Sxempluũ habet᷑ infracx· de coꝛnelio cẽtu

tione · Tbat aũt ꝑ viam ſuã gaudes· p qð ſig

ſicatur qillummatus de veritate ſidei ⁊ baptiʒa
tus in nomme xp̃i debet ire gaudens in domi

no p viam hꝰ muũdi eo ꝙ eſt in itinere paradiſi

Philippus aut muentus eſt in aʒoto et ptranſ
ens euangeliʒabat ⁊c· ꝓ quod ſigniſcat ꝙ pdi
catoꝛ euangelicus non debet eſſe ocõſus h poſt
qʒ ſufficienter ꝓlecit ĩ vno loco debet ad Pfciẽ
dum albi ptranſire ſicut etiam dũs dixit lu · in .
qet alijs cuntatibus opoꝛtet me euangeliʒare
regnũ dei. MA. 1⁷F
NKulus adhuc ſprans mmaruʒ
. K et cedis in diſcipulos domm
⁊c· Der atrocitatem ſauli contra
diſcipulos dñi docemur de nulli⸗ ſa

Aute deſperare · quia neſcimus q̊o deꝰ oꝛdĩauerit

de quocũq; ſicut ſaulum lupũ atrocẽ fecit ouiũ

piuʒ paſłonẽ. Saule ſaule quid me plequeris
chꝛiſtus em̃ xeputat ſibi factũ qð ſit mebeis ſu

is tam ꝓſpera qᷓ; aduerſa⁊ hic habet᷑ exemplũ
in aduerſis de beato martino in ꝓſperis de q̃
dixit dns Iartm adhuc catecummus hac me
veſte texit · St de vtriſq; ſimul math.xxv. Oð
vn demminns meis ſeciſtis nmhi feeiſtiſ. Do
mine quid me vis facere · d. patus ſum obe
dire · quia vere penitenſ qʒto plus deũ cffendit
rebellando tantomagis ſe ſubijcit obedlendo.

LZurge et ĩgredere ciuitatẽ ⁊ dicet tibi quid te

opoꝛteat ſacere · licet em̃ deus poſſit pꝑ ſe totũ

facere tñ vult hommes habere coadiutoꝛes vt

eig cõicet influxum bonitatis ſue et in hoc hñt
exemplũ doctoꝛes et alie pſone ĩ aliqua gratia
excellentes illam alijs liberaliter Zmunicãdi · ·
Peinij. Vnuſquiſq; ꝓut accepit gratiam illam
m alterutrũ admmiſtrãtes ſiẽ boĩ diſpẽſatoꝛes
multifoꝛmis gratie dei· Rcce ein oꝛat q; peni
tens debet oꝛare deũ ꝓ peccatoꝝ ſuoꝝ remiſſi
one et ꝓ adipiſcenda vᷣtutum pfecꝛõne · St cõ
feſtim ceciderũt ab oculis euus tãqʒ ſquame ⁊c.
p quas ſigniſcant᷑ peccatoꝝ maculequib amo
tis p veram ↄtri tõeʒ peccatoꝛ ſtatim recipit G
tie lumen· St ſurgens baptiʒatus eſt. q; poſlt
contritionem debz ſequi lotõ confeſſionis·⁊ po
ſtea ſacre cõmunionis ideo ſubdi ⁊ cũ accepiſ
ſet cibũ 2foꝛtatꝰ eſt ⁊ cõſequet ꝓbatõ ſancte
cõuerſatõis qð notat᷑ cum ſubdit᷑ · fuit aũt cum
diſcipulis qui erant damaſci· et vlterius vbuʒ
edihcatõnis in illis qui ciunt et poſſunt ggpone
re· vnde ſubdi St Ztinuo egreſſus in ſinago
gas pᷣdicabat dim ieſum· Note aũut ſacte ſunt
ſaulo inſidie · c. Ex eiꝰfuga docent᷑ pᷣdicatoꝛes
eccleſe fugere pſecutõem quãdo eſt pſonalis.ſi
cut fuit in ꝗpoſito vt ſic valeant ꝓficere in alio
loco. Rt ſic dicit xpᷣe matłx· Qum vos pſequẽt᷑
in iſta ciuitate fugite in aliã Qu aũt vemiſſet
in hieruſalem tentauit ſe iungere diſcipulis ⁊c

qui refugiebant eũ recipe ꝗpter mala que pꝛꝰ

fecerat quouſq; fuerũt aſſecurati ꝑ barnabã de
ſua vera Zuerſione· et in hoc docemur homĩes
imfamatos fugere donec conſtet de ſua emẽda
tione et diſputabat cu grecis illi aut querebãt
occidere eũ · c ꝗpter qð abijt in tarſuʒ quia p
ſecutio pſonalis eratſẽ et p̃ᷣcedens Eactuũ eit

aũt vt petrus dũ traſiret vmuerſos ⁊c· in boc

dedit exemplum diſcurꝛendi p̃latis ⁊ p̃dicatoꝛi
bus p loca ſidelium ad firmãdũ eos m bonis
et ſananduũ eos ab inſrmitatib peccaton· Vndᷣ
ſubditur · Tnuenit aut ibꝛ hommẽ quẽdã noĩe
eneam ab octo ams iacẽtem ⁊c] eneas paupa
miſer mterpᷣtatur· deo p ipᷣm peccatoꝛ diutnus
ſigniſicaturx ·qᷓ paup ẽ q; boĩs gtijs ſpoliatus.
miſer quua gehẽne miſlerie deputat?. Der ̊ aũt
ad vocem petri ſurꝛexit ſanus virtute chailti
ſigniſicat᷑ ſanatio peccatoris p bonã monitõeʒ

pᷣdicatoꝛs vel ↄfeſſoꝛi operàte pꝛincipalit gr̃a
ſaluatoꝛis · Et viderũt illn omnes q habicabãt
lidde ⁊ larone et zuerſi ſunt ad dũm per qð ſi
Sniſcatur ꝙ ex euidenti ↄuerſione bona pecca
toꝛi noti . emedãtur plures alij· In ioppe aut
fuit quedam diſcipula ⁊c moꝛaliter p moꝛtem
coꝛpalẽ iſtius qᷓ erat mteta bonis. figſicat᷑ moꝛa
ſpuᷣalis cuiuſlibet perſone pꝛius bonis opibus
mtente p fragilitatẽ humanã et dzaben ſug
geſtionem in peccatũ lapſeq̃ tñ Apter pꝛiſtinã

vitam bonã et ſdeliũ oꝛdeʒ refugit ad pꝛiſtmã
bonitatem·ſic iſta fuit a moꝛte coꝛpis ſuſcitata

autem quidam iñ ceſarea no
mine cornelus. ·qui ſicut dicitur
in textu viuebat deuote erga deum
— t pie ac iuſte erga ꝓximum tñ mm⸗
ſterium mncarnatõmis ignoꝛabat in quo eſt ſa-
lus ommium· ꝗpter qð deus qui vult omẽs ſal⸗

uos ſieri et ad agnitõnem veritatis venire · pPui

dit ſibi de doctoꝛe bono·ſbeato petroet ex B/
dicitur cõiter a doctoꝛib ꝙ ſiquiſ deuote ſe ha
beat ad deum et iulte et pie erga ꝓximũ · gno ⸗
ret tñ aliquid de neceſſarijs ad ſaluteʒ deꝰ reue
labit ſibi ꝑ ſe vel per doctoꝛem.⁊ ꝗpter hoc di
xit petrus mfra eodeʒ ca· In veritate cõperi ꝙ
non eſt pſonaꝝ acceptoꝛ deus ſ̊ in omm gete
qui timet eum et opatur uiſticiã acceptus eſt i
h·Parãtibo aut uluſ cecidit ſup eũ exceſſus me
tis ⁊ vidit celum aptum ⁊ deſcendes vas qðda
p illud vas literaliter ſigniſicat᷑ ecclenka ⁊ p
ammalia immũda in vale exiſtentia gentiles ſ⸗
gniſicantur qii ꝗꝓpter ydolatriã et alia vicia im
mundi dicebant et tñ penitentes recipꝛedi erat
m eccleſia ſicut deꝰ ondit beato petro ĩ vſſone
iſta ꝓut plemus dixi in expoſitõe lrali. Miſtice
vero pꝓ iſtud vas religionis ſtatus poteſt deſ⸗
Snari p quattuoꝛ mitia ꝓꝑ q̃ vas de celo ſubmit⸗
tebatur quattuoꝛ rengionũ patroni inſtincau
ſpirituſſancti ſ beatus aug· benedictus dmicus

—

franciſe? p im munda ammialia ſigniſicãtur illi

qu penitentes de ⁊ꝛtrac tis immundicijs ad re
lgionem trãſeunt de ſtatu ſeculari p petru vo
qui cerimonias legis nimis tenẽs abominaba?᷑

cõedere ſigſicant᷑ religioſi nimis cerimoĩales qᷓ

hoꝛrent tales recipe· ⁊ ſibi per ꝓfeſſioneʒ incoꝛ
poꝛare cum tñ aliqñ magis ꝓſiciant in religio
ne qʒ aliqui alij qui vdebant᷑ in ſeculo deuoti ·
vnde deit in collatõꝛbus patrũ collatõe paſun
cij abbatis abbas moyſeſ qui metu mortis ne
ceſſitate cõpulſuſ fugit ad monaſteriũ młtopiꝰ
Pfecit ibidem qᷓ; alij młti qui nulla neceſſitate
ſed ſola deuotione ſuerãt ingrelſi· ideo dicit pe
tro· i pꝛeſdenti monaſterio. Surge ad pecca
toꝛum contritoꝝ receptõem et occide eos q̃;
tum ad inſolentiã ſeculare · et maduca eos· . in
coꝛpãdo ꝓ obſeruantiam regularẽet ſic de ipis
poteſt dici · qð deꝰ purificauit tu ne Smüue di
xexis · Sequẽti aut die ſurgẽs ꝓfectus e·⁊c · p
hoc oſtendi ꝙ pᷣdcatoꝛ euangelicꝰ ſine dilatõ
ne debʒ ire ad laboꝛandu ꝓ ammaꝝ ſalute · Lt
factum eſt cũ mtroiſſet petrus obuiꝰ vemt ei ·
⁊c · oñns ꝙ reueretia doctoꝛi debet maxĩe cum
pꝛo animaꝝ ſalute mittit᷑ · Aperiẽs aũt os ſuũ
petrus dixit · p hoc oſtendẽs ꝙ doctoꝛ catho
licꝰ hns in ꝓmptu beniuolos auditoꝛes attẽtos
et dociles quales erat iſti ſtatĩ ꝓcedere debʒ ad

acuũ docendi et bonꝰ effectus ſubdit cñ poſtea
dicitur · Adhuc loqñte petro verba hec cecidit
ſpirituſſanctus ſup omnes qui audiebant 1 p
hoc oſtẽditur ꝙ uli qui deuote et attente audi
unt vᷣbum dei recipuint gratiã ſpi rituſſancti. li
cet non emn ſigno viñ in. “??”ñãͤäü
iernnt autem apoſtoh ⁊c· Se
quitur. Diſceptabant autem ad
+☛ uerſus ilum qui erant ex cir⸗
cumciſione . d. quare intronſti
að viros prepucium habentes ⁊c. ·
Ex hoc habet᷑ argumetum ꝙ quãdo ſupioe facit
aliquid inſolitũ licet ſit bonũ tñ oſtedere debʒ
illud eſſe ratõnabilter factũ ad pacẽ alioꝝ· ⁊ l
li debẽt acquieſcere audita ſup hoc rõe ſcut fece
runt iſti audita narꝛatõne petri · Vnde ſubdit
poſtea· lis auditis tacuerũt et gloꝛincauerũt
deum ⁊c · Tlli quide qui diſperſi erat a tribulati
one qᷓ ſacta fuerat ſub ſtephano ⁊c · hic adhuc
oſtẽdi bonuʒ quod deus elxuit ex diſperſione
diſcipuloꝝ ꝗpter tribulationem occaſione beati
ſtephani motam nã ex hoc publicata ſuit hdes
ad aliaʒ gentẽ et pꝑ hoc ſigniſcatũ fuit ꝓ maioꝛ
eccleſe fructus ſoꝛet tpe perſecutionis tryrano
rum qᷓ; tempoꝛe pacis ſub dñio pᷣncipum catho
licon· vnde beat? bernardus exponit illud eſa ·

xxxviij Scce ĩ pace amaritudo mea amariſſima

vt ſit verbü ecclene apter inſolẽtias inſurgẽtes
tempoꝛe pacis amaricate tẽpoꝛe vo perſecutio
nis tyranoꝝ valde creuit ecceſa numero 1 me
rito ſdelium ſicut de hi ijs iſrael dicit᷑ exoð.j·
qto oppꝛimebãt eos egiptij tantomagis multi
plicabant᷑ et creſcebat· DPeruenit ãt mo ad au
res eccleſe que erat hieroſolimis ⁊c· Sx ̊ on:
ditur ꝙ eccleſa romana que nũc ſuperioꝛ ẽ quã
do dilationem ſidei audit in alĩ regione remo
tioꝛi · debʒ lic mittere viros ydoneos rõe vite
et ſcientie ne ꝓcuratõne demonis aliqᷓ ʒania
miſceatur. et il qð eſt ibi de bono multipſciꝰ
augeatłſiẽ iſti miſerut barnaham de q̊ dicit hic·
quia erat vit bonꝰ ⁊ plenꝰ ſpirituſancto· Pꝛ0O
ſectus elt aut tharſum vt qreret ſaulũ vt per
eius ſocietatẽ ſeret in eccia anthiocenſi maioꝛ
pꝛoſec tus ſidelium·qui ſecutus eſt tantꝰ vt ibi
ſideles pᷣmo nommarẽtur chꝛiſtiani per ̊ autẽ
ar guut᷑ il qui m qᷓcũq; cõcatione volũt magi
ſterium habere ſoli In his aut dieb ⁊c· per
hoc at ꝙ ſideles q̃ erant anthiochie diſpoſuerunt
mittere de facultatibo ſuis ilus qui erant m hie
ruſalem qui vẽdiderant poſſeſſiones ſuas vt vi
uerẽt magis relgioſe vt habetur ſupꝛaniijca·
pꝛouidetes eia contra fame que ꝓphetice dice
batur ſutura:docentur illichaiſtiam qui babent
pꝛopꝛias facultates vt ex ilis adiuuent illos qᷓ
pꝛopter chꝛiſtum omnia reliquerunt maxime

tempoꝛe neceſſicatis·

. .
. . X3
S „ .
. 4 .

catur longa detẽtio peccatoꝛis homms in pec

cato·h̊ ꝙ per hominem ſanctiſſmuũ ſigmſicetur

petcatoꝛ: mihi vdet᷑ extranee dictum cu ſenſuſ

miſticꝰ fundari debeat ſuper literalez · pter qdð

aliter expono.ſꝙ per herodẽ ſigniſicat quinbet

tyrãnus pſecuto: ſdelium ⁊ poſt vmꝰ occiſonẽ

Odem autez tempore miiehe
rodes rex manus 2c Doctoꝛeſ
aliqui exponetes moꝛaliter ĩearcca
tionem petri dicut ꝙ per ipam ſigſ

impetus ſpũs illuc gradieban contra illoſ pdi··
catoꝛes qui pᷣm carnis impetũ gᷣdiuntur· ſcʒ vbi

credũt habere lautũ Quiuiũ vel tꝑale lucrũ alia
loca declinaãado m quib eſſet maioꝛ neceſſitas p
dicandi · Re cu pambulaſſent c Sequit᷑. Sau
lus auũt repletus ſpuſancto intuens mn eũ dixit

o plene omni dolo ⁊c · Ex hoc patet ꝙ contra
dicentes ſidei vel eius młtiplicatõem impediẽe
tes non ſunt blandiedi ſed acriter arguedi.· Cc
nunc ecce manus dni ſuper te ⁊ eris cecꝰ ⁊c· p
hoc dengnatur ꝙ impedientes pᷣ̃dicatõem vbi

aliim incarcerat expectans tps occiſioni ipius
opoꝛtunũ · Per incarceratõem aut eiis potelt
intelligi quelbʒ afflictõ iuſti ·p cuſtodes vo ſa

dei incurrũt tenebꝛas culpe et niſ pemteant m
curꝛent tenebꝛas gehenne. St ingreſſi ſina
gogam· que eſt locus oꝛatioms die ſabba

tellites tyrani in maloꝝn executõne mnnſtrates
ſibi pꝑ duas vo catenas quib miuſte ligat᷑ et te
netur tyram potentia et eius nequicia ſigfcan

tur · que imul exiſtentes ꝓlongãt uiſtoꝝ affli
ctiones nam potetia ſine nequicia nõ nocʒ bo

toꝝ · que eſt tempus pᷣdicatõis ideo ſequituꝛ
Surgęes aũt paulꝰ·⁊c vbi poni᷑ pdicatõ pau
li in qua plures hiſtoꝛiaſ tangit veteris ⁊ noui
teſtamenti:quaꝝn miſticus ſenſus poſitus eſt ĩ

locis ſuis ꝗpter quod nũc ptrãſeo ·⁊ poſtea ſeq̃

nis nequicia vero ſine potentia non multũ po⸗
teſt nocere eis Per᷑ angelũ vo liberantẽ a car
cere inteligi poteſt quilibet agens ꝓ bonoꝛuʒ
liberatõne:nam m hoc eſt dei minſter.· Der H̊
aũt ꝙ petrꝰ eſtimabat ſe viſum videre cu p an⸗
gelum educeret᷑ ſigniſicat᷑ ꝙ omms liberatio a
pena corpah non eſt niſñ ſommũ vel res modi
ca veſpecu liberatõis a pena purgatoꝛij⸗ Per
hoc aut ꝙ petrus hberatꝰ ad alium locũ traſijt
vbi poterat facere fructũ animaꝝꝛ ſigſicatur ꝓ
pᷣdicatoꝛ euangelj m pſonali pſecutoe debʒ ali

tur huiꝰ pᷣdicationis frucrus cũ dicit · Quq; di
miſſa eſſet linagoga ſecuti ſunt euʒ multi · .l. ad
ſdem conuerſi deo ſequit · qui loquetes ſuade
bant eis vt ꝓmanerent in gratia dei · q; p̃dica
toꝛes non ſolum debẽt laboꝛare ad 2ↄuerſioneʒ
peccatoꝝ· ſed etiam ad pſeuerantiam ip̃oꝝ. Vi
dentes aũt turbas iidei repleti ſunt zelo ⁊c·i.
muidia que tantũ maluʒ facit ꝙ bonã doctrinazʒ
peruertit nam paulu que añ rogauerant de¶ ite
rata pᷣdicatõe ꝑ muidiã impedierũt obſtinate

Li vbi ꝓficere valeat ſe tranſ ferꝛe. Statuto ãt

die herodes veſlitus velſte regali ⁊c· P hoc ãt
ꝙ acceptãs diumos honoꝛes adulatoꝛie ſibi im
penſos p angelũ fuit pcuſſus ⁊ mſerabiliti moꝛ
tuus · doceri debet plati et pncipes vt non acce
ptent h magis impiduat incõuenientes ſibi ho⸗
noꝛeg. (W. . Ftk H
Rant autem m eccleſia que erat
anchꝛochie prophete et docto
res 2 c]· Mic at exprimunt᷑ pſone ſo
Nennes vt ꝓmotio barnabe et ſauli
ad apłatum oſtendat᷑ ſolẽmus celebꝛari nã hec
electio autoꝛitatiue ⁊ impatuie ſuit a ſpirituſan
cto· ꝗpter quod dici Miniſtratibo at nlis do
mmo ⁊ jeumantibo dixit ſprrituſſanctus ſegre

Sate mii barnabãet ſaulu ⁊c. fuit aũt execu

tiue per hommes ſanctos et ꝓphetas · vñ ſub
ditur . Tunc ieumantes et oꝛantes imponẽtel

Et iſtis ſunt ſimies illi qui bonam doctrina ali

cuius doctoꝛ is depꝛauare nitunt᷑ ne ip̃o inferi
oꝛes videatur. Tudel aut ⁊citauerũt muliereſ
religioſas: Iſte ſuſtentabãt apoſtolos de ſuis

facultatibb 'm ↄſuetudinẽ apud iudeos exiſten

tem . et iſti hoc ex muidia nequiter impediebat
et iſtis ſunt ſimiles illi qui in teſtamentis vel ĩ
alijs pijs opibus impediunt elemoſinas elargi
ri religioſis paupibus maxime circa ſtudiuʒ 1

pᷣdicationem laboꝛantibb et pmos ciuitatis··

ſic faciunt illi q̃ p ſupioꝛes ꝓcurãt paupes reli

Sioſos in pᷣdicatõibo et ↄſeſſiomibus impedirxi ·

At ill excuſſo puluere ⁊c p qð dengnat ꝙ ſi

aliqua culpa leuis dictis pdicatoꝛibo adhereat

vtpote impatientie ex bumana fragilitate con

ſurgentis ꝓ tali impngnatõne debent eam ſta
tim p penitentiã detergere ne increſcatt
ctum eſt autem comj. ⁊c Se

featu manus dimiſeꝛunt eos· p hoc aũt ſigni quitur. Multo etam tempore
ncatur ꝙ ꝓmotio epiſcopoꝝ qui ſunt apoſtolo demoratr ſunt · ⁊c· videtes e ibi
rum ſucceſſoꝛes vt dicit᷑ in decretis di xxj· ĩ no poeonciebant in zuerſione inſdeliuʒ
uo teſta debet ſieri inſtinctu ſpirituſſancti 1 p/ per doctrinã ſignis et virtutibus 2firmatã vt
ſeculares vel ꝑ minas aut ꝓmiſſiones. St imß; rres eusgelij vt qdiu ꝓfcere poſſunt in vno lo
quidem muſſ a ſpiriruſancto abierut ⁊c. Sx B co vel dioceſi ſi tn inſurgat pſecutõ pſonalis p
.R patet q̈ con ienerati 1 nauigatio non erqe a quã ſua pᷣſentia eſſet in periculũ ſuũ et ꝓfectus
* caſu h ſpuſſancti ductu.Fm illð eʒech.j vbi erat impedimentum debent alibi ſe tranſſerre vbꝛ

paleant fructificare· Lt qudam vir lyſ kris erat
⁊ · per iſtum qui claudus erat ex vtero mris
ſue ſigniſicat᷑ quiubet deſcendens ab adam ſemi
nali virtute quia naſcit᷑ cũ fomite peccati qui fa
cit eum a rectitudine ratõnis declmare . Cene
vj· Senſus ⁊ cogitatõ humam coꝛdis ꝓna ſunt
ad malum ab adoleſcetia ſua · Sʒ per vocẽ pauli

id eſt doctoꝛis euangelici vel p̃dicatoꝛis erxigik

cum ad eius pſuaſionem pꝓ boni opis exercitiũ
ad virtutis rectuudinẽ reducit · et tuũc ſuper pe⸗
des ſuos · i affectus rectꝰ ſtabiit᷑· Dij ſimiles
facti homimbꝰ deſcenderunt ad nos ꝛc per
iſtos ſigniſcant᷑ adulatoꝛes diumos honoꝛes pᷣ
latis vel pꝛincipib ſeu quibuſcũq; hommb im

pendenteſ. Quod vbi audierũt apłi barnabaſ

et paulꝰ Aſciſſis tunicis ⁊ c in ſignü doloꝛis eo

ꝙ ſibi vellet hommes exhibere id qð eſt apꝛũ
duum honoꝛis et p hoc docent᷑ pꝛincipes ⁊ pie

lati et quicũq; in digtatibus ſtituti· vt non p
nittant ſibi honoꝛes exceſſiuoſ exhiberi · ne pu
mantur a deo ſicut ſuit herodeſ · ꝓut habetur ſu
pꝛa xijc· Supuenerüt ãt quidã de anthiochia;
c· ſequitur · et poſtera die ꝓfectus eſt cum
barnaba in derben · ſugiẽdo ꝓpter pſecutõeʒ
perſonalem vt alubi ꝓſicerẽt p ſuã pᷣdicatõem·

m hoc dantes exẽplum ĩ caſib 2ſimilibus aliss
eccleſe pᷣdicatoꝛibus · Reuerſ ſunt lyſtram 12
ychonium anthiochiaʒ 2ſrmates animas di.
ſcipuloꝝ · ⁊c] per hoc dates foꝛmã pᷣdicatoꝛib

ecclene vt ſint ſoliciti non ſolum de peccatoꝛuʒ

conuerſione a malis· ſed etiã de eoꝝ 2 frmatõe

in bonis· ſcut bonꝰ oꝛtulanus poſt arboꝛis plaã

tationem ſolucitus eſt eam vigare qͥuſq; bene ſir

mauerit radicem · ) QX. KV

dea docebant fratres qnia mii
circumcdammi⁊c Per iſtos q̃

ceſſariam ſuper auerſos de gentilitate ad ſideʒ
chꝛiſti ſigniſicant ili qui ſupꝑ populũ catholicuʒ
ſtatuta nimis Suia ponuũt ⁊ ſic hbertatem xp̃ia
ne religionis in ſeruitutẽ nimis oneroſam cõ:
uertunt · de quib dicit aug ad inquſtões ianu
arij· pſam vreligionẽ noſtrã quã in paueiſſimis

et in maniſeſtiſſinns celebꝛatõnum ſacramẽtis

dei nmſericoꝛdia voluit eſſe iberam ſᷣuiubus p 5
munt oneribo adeo vt tolerabilioꝛ ſit 2dicio iu
deoꝝ qui legalibus ſacramentis ⁊ nõ humaniſ
pꝛeſumptõibus ſubiciunt᷑. Et ſicut beatꝰ petrꝰ
et apoſtoli appoſuerut ↄueniẽs remediũ vt pa

tet m ſequentibus huiꝰ ca ſic ſummus pontiferx

cum ſuo collegio remedium adhibere debʒ nõ
ſolum in ſtatutis pᷣlatoꝛum inferioꝛum h etiam
m ſuis ſi ninns grauia videantur · Pꝛo ceteris
huiꝰ capituli ſufficit expoſitio lteralis

T quidam deſcendentes de iu .

nimis uidaizantes circuciſionẽ 2 ali
oꝛum obſeruantiaʒ volebaãt imponere quaſ ne

Enit autem in derben &⸗ Seqjin
tur · Muic teſtimomum bonum
reddebant quim lſtris erant et
cicomo fratres· c · Sx hoc patet

ꝙ ſoeius p pᷣdicatoꝛis euãgelici debʒ eſſe boni no
muns ⁊ ydoneus m ſcientia ⁊ vita vt poſſit eũ
aduuare . Ppter qð in huiꝰ figura dicit᷑ deutro ·

xxij · Non arabis limul in boue anno Quia pᷣ

dicatoꝛꝝ in agro dominico laboꝛãati nõ ð debet ſo
cius ſtolidꝰ aut inſufficies aſſignari Tranſeun
tes aũt frigiam Balathie reg onẽ. vetati ſunt H
a ſpuũſancꝛo loqui vᷣbum dei in aſna c · ide diri
tur cõſequẽter de bithynia Verbũ em dei ſub⸗

trahitur duplici cã. Vna eſt qñ ꝑ's eſt obſtina

tus in malo et ſic dicit eʒech · iij. St eris mutus
nec quaſi vir obiurgãs q; domꝰ exaſperãs eſt ·
&t hoc ſigniſcat᷑ p aſam ꝗᷓ interp̃tatur ſubſtol
lens · repellẽs dei verbů · lia eſt qañ pplus eit

ſufficient inſtruct“ et laboꝛ pᷣdicantis eſt alibi
neceſſarius ·⁊ ſic ſauotoꝛ luẽ inj· dixit turbis eũ
detinere volentib· Quia ⁊ alijs cuitatib opoꝛ
tet me euãgeliʒare regnũ dei · St hoc ſignincat᷑
per bithimam que interpᷣtat᷑ vixtutis hia taus

aut eſt plebs ſufficienter inſtructa. deſcẽderũt

troadem et viſo p noctẽ oſtenſa eſt paulo· vir
macedo c: ] qui mterpᷣtatur oꝛientalis 2 deo

ſigniſicat pſonam vel gentẽ que 28noſcere i inci

pit ſdei lumen ⁊ deſiderat amplius edoceri · ꝓ

pter qð paulꝰ.j. pdicatoꝛ euãgelicꝰ debetad ta
lem getem vł pſonam accedere ⁊ eã docere ſiẽ
et petrus ad coꝛnelium acceſſit et euʒ inſtruxit
vt dictum eſt ſupra xc et qdam mulier noĩe

ldda ꝛc ſequit᷑· ¶ uʒ aut baptiʒata eſſet xc· P
boc em ꝙ pᷣcibus ſuis coegit paulũ domũ ſuam
intrare et ſibi cũ ſocijs ſuis neceſſaria miniſtra
re · ſgnificat qlibet pſona chꝛiſtiana que de ſuis
facultatib mmniſtrat chꝛiſti membꝛis et illis po

ciſſime qui ãnunciant vbum ſalutis. Eactum ẽ

aut eutibus nobis ad oꝛõem puellã quãdam ba

bentẽ ſpũm phitonẽ c· phoc ãt paul? ꝓhi
buit ſe et ſocios laudari a demone m illa loque
te· ſcut etiã chꝛiſtuſ mar· -demoni dicẽti ſcio ꝙ

ſis ſanctus dei · ſilentiuʒ impoſuit · oſtend ꝙ p

dicatoꝛ verbidiuini vitare debet laudes malo

rum hominũ qui ſunt mebꝛa dyaboh · quia ſiẽ
dicit ſeneca libro de virtutib· Idez eſt laudari a

turpib et ob turpia· Media at nocte paul? 1
ſilas adoꝛantes laudabãt dũm ⁊c · p terꝛe mo
tuũ ipis oꝛãtib ſactum.ſigniſcata ſiut ſequẽs li
beratõ pauli⁊ ſile ð carcere ⁊ cuſtodis carceris

et familie ſee ab infidelitate · v
QK. . KX. 1.
n autem peram ula et am⸗

k hipolm ꝛc. .
ic deſeribitur fructus pdicatõnis
Puis pauli in teſſalonica et beroa et
eius receſſus ab vtraq; apt pſonalẽ pſecutõem

„„„
4 * —

Acta.

et eiſbem rationibus quibus dictum eſt ſupꝛa

ipſum de ipſis locis receſſiſſe et eadã moꝛalitas

elt hic ⁊ ibi· Qui aũt deducebãt paulũ pduxe

runt eu vſq; ad athenas.··vt pauli ſapiẽtiaa do

ſibi data coꝛam philoſophis maſſeſtaret eon

aliqui ad xpᷣm auerterent᷑ ſẽ et ſactum ſuit vt
habet᷑ infra· Hauluſ aut cum athenis eos expe

ctaret. l· liam et thimothei · licet em eſſet plẽꝰ
ſapientia acquiſita et infuſa tñ expectabat eos.
ad cõferendu cũ eis anteqᷓ; publce pꝛedicaret.
et nos multomagis qui mhil ſumꝰ reſpectu ip

ſius debemꝰ cũ ſapientib conferꝛe añqᷓʒ aliqᷣd
notabile ꝓferꝛe maxime coꝛam pſonis notabi ln
bus pᷣſumamꝰ· Quidã aũt epicurei et ſtoꝛci et
pbiloſophi diſſerebant cuʒ eo · Epycurei tamẽ
qui felicitatem hoĩs ponebant m voluptatibus

coꝛpis erãt magis longinqui a doctrina pau⸗
lui et iſti dicebant de eo Quid vult ſemmatoꝛ

verboꝝ hic dicere · · reputantes eius vba friuo
la · Alij vero dicebant nouo demomoꝝn ide
ſcientiaꝝ demon em̃ in greco in quo lucas ſeri

pſit hunc libꝝ wdẽ eſt ꝙ ſapiẽs· vñ wis ðꝛ arcus

demonis.·.ſapiẽtis li: methoꝛo·ĩ antiqᷓ trãſlatõ

ne· Moꝛaliter p hoc ſigmiſcatur ꝙ ſapientes ſa
pientia mundana que terꝛena eſt et animalis ⁊

Oyabolica reputãt eccleſie pdicatoꝛes vᷣboꝛuzʒ in
anium ſemmatoꝛes.li vo qui de deo mcipiunt
aliquid ſentire volũt pfectius audire dicentes;

Loſſumꝰ ſcire q̃ eſt ̊ noua ⁊c · pꝛedicatõ em̃
euan gelij bene dicit᷑ noua doctrmna ſcʒ foꝛmali:
ter et effectiue· foꝛmaliter q; eſt doctrina neui

teſtamẽti· effectiue nam inducit effec tiue ad no
uitatem ratie 2 finalit ad głe nouitatẽ. Stãa
aut paul in medio ariopagi· τ ic ponit᷑ p
dicatio pauli in qᷓ conſtanter ⁊ intrepide decla⸗
rat duumnitatẽ xpᷣi⁊ phioſophoꝝ ſtoliditatẽ · qꝛ
cum eſſent literati erãt tñ ydelatrie dediti · ꝗpt
quod dyoniſius et quidã alij magis ntelligen
tes eius doctrinam diunus teſtimomijs confir
matam crediderut vt dꝛcit infine kuiꝰ capᷣ. Der
conſtantiam vo pauli ſigniſicat᷑ ſtantia pdica

toꝛis euagelici qui 2ſtanter debʒ ſdẽ ⁊1 moꝛes
pᷣdicare et ſapiẽtes mudana ſapiẽtia ꝗᷓ ſtulticdiaa ⸗
eſt apud deum cõfutare · de quib dicit Roꝝ.j··
Dicentes em̃ ſe eſſe ſapientes ſtulti facti ſunt·

Oſt hec egreſſus ab athems ve
int corinchum ꝛc · vbiin iuemt

erant cheiſtiam vt patet ex ſequẽtib
hoc capitulo· et quia eiu ſdez erat artis mane
bat apud eos et opabatur c. licʒ aut poſlet ac
cipere ſumptus ab illis quiba p̃ᷣdicabat· tñ opa
batur manib ne grauaren? Vnde dicit ij. teſfaij
capitulo.· Memoꝛes em facti eſtis fratres labo
ris noſtri et fatigatõms nocte ac die opantes
ne aliquem veſtru grauaremꝰ. Lt infra xx cap·

aqlam euis vxoꝛem pꝛiſcillam qui

dicit · Argentum aũt et aim aut veltez nullis
cõcupiui:ſicut ip̃i ſcitis qi ad ea que nmhi opꝰ?
erant et his qͥ mecuʒ ſunt mmiſtrauerut manꝰ
iſſe. In hoc aut paulꝰ apoſtolꝰ dedit exempluzʒ
epiſcopis qui ſunt ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ ne gꝛa
uent in expenſis abbatias ⁊ pꝛioꝛatus quando

viñtãt ſuas dyoceſes:⁊ ſimiliter archidyacoĩb⸗

et quibuſcũq; alijs viſtãtibo ſuos ſubditos· Itẽ

operabat᷑ in ſaciendis tabernaculis ſicut dicit in
textu· Srant aut ſcenofactorie artis taberna
cula vero ſunt domus poꝛtatiles ad ꝓtegẽduzʒ
habitãtes ĩ eis ab ardoꝛe ſolis ⁊ pluuijs et a ve

tis· p qᷓ moalſi ſigſicat᷑ doctrina pauli p quã ꝓ⸗

tegimur ab ardoꝛe cupiditatis a pluuijs carna

liatis et a ventis ſupbie vanitatis ſicut patz

ſuas epiſtolas intuenti Contradicentibb aũt
eis et blaſphemãtibus ꝛc ſegregaut ſe et ſuoſ
ab illis ꝗpt eoꝝ obſimatõʒ ⁊ umxit ſe illis in qᷓ⸗
bus poterat ꝓficere p doctrinã et ibi diu man
ſit hßm duiina monitõem vt m textu patet · dt h
faciens dedit exemplũ alijs p̃dicatoꝛ ibo in ſim
li caſu ſimuiter faciendi Cablione aũt ꝓcõſule
achaye ꝛc · Sequit᷑ Iudex boꝝ verboꝝ nolo
eſſe · · in hoc dedit exemplũ alijs iudicibo vt nõ
intromittant ſe de imptmentibus ad p̃os · · qᷓ
ſibi totonderat in chencris caput· moꝛali aut
tondere eſt ſupflua deponere et hoc p̃dicatoꝛi
bus euãgelij neceſſe eſt Judeus ãt quidã noĩe
apollo ⁊c · qui mterp̃tatur mirabilis · deo ſigſi
cat p̃dicoatꝛem qui debʒ eſſe mwabilis in bona
vita ⁊ etiam in doctrina ſana ideo ſubdit. po
tens in ſcripturis ⁊c · et deuotus ideo ſubdi
Ner feruens ſpiritu loquebat᷑ quem cum audiſ
ent priſcilla et aquila ⁊c p hoc auũt ꝙ vir taãte
excellentie doctrinã ſimpliciu 3 pſonaꝝ ſuſcepit
humiliter et deuote arguutur illi qui ex ſua p
ſumptione dedignant᷑ ab alijs diſtere vitatem.

ſet cormthi ⁊c · ſequitnr · deitqʒ
aàd eos ſpaulus ·ſi ſpi ritumſan
ctum accepiſtis credentes ⁊c.

per hoc oſtendi ꝙ bonus p̃latns et curatꝰ de
bet eſſe ſolicitꝰ circa neophicos vtpote ne foꝛte
circa eos alquid ſit dimiſſum de neceſſarus ad
ſalutem vel eecleſie ſacramenta vt ſic modo de

bito ſuppleantur omiſſa ſicut in Apoſito paulus

fecit. (um aut quida indurarent ꝛc diſcedens
ab eis ſegregauit diſcipulos ſuos· ..ne a dictis
maledicis interſicerent᷑· quotidie diſputãs ĩ ſco

la tyrani cuiuſdaʒ tyrannus dicit᷑ a tyro grece
quod eſt ſoꝛtis latie·paulꝰ em aceepit domuzʒ

per locatõem a quodam vrro potẽti cuiꝰ cimo

re aduerſarij pauli non auderent moleſtiaʒ face
eſibret ibi fecit ſcolã ſᷣm ſenſum literaleẽ Mo
raliter aut p iſtum ſoꝛtem et potentẽ ſignihcat᷑
cheiſtus qui dicit de ſeip̃o mathᷣ. vltimo· Data ẽ

L XIX
Actum eſt autem cum apollo eſ

ðð
M

mipi omnis potelſtas in celo ⁊ in terꝛa· Domꝰ

aut euis eſt eccleſa m q̃ doctoꝛ catholicꝰ habet

ſcolam qñ docens tenet chꝛiſti et apoſtoloꝛum
doctrinam · qð non faciunt heretici hãc doctri
nam depꝛauãteſ nec doctoꝛes vanigloꝛioſi cu
rioſa et mnutilia docentes Tentauerũt aut qui
dam ⁊c · ꝓ iſtos qui abutebant᷑ nomine xpᷣi cũ
eſſent increduli ·ſigniſicãtur eccieſe mmiſtri in⸗

digne ſacramenta mmiſtrãtes in quib ſit inuo

catio nommis dñ ·et ſicut illi fuerũt a demonia
co nudati ⁊ vulnerati coꝛpaliter vt dicitur in te
xtu · ſic et iti indigne ſacramenta mmiſtrantes

denudãtnr boniſ gratuitis et in bonis naturali

bus vulnerant᷑ · Multi aũt ex eis qui fuerãt cu
rioſa ſectati cτ : magic acognoſcentes virtu⸗
tem xp̃i artem magicã dimlſerüũüt et libꝛos cõ⸗
buſſerunt et hoc modo fecit cypꝛianus magus
vt habet᷑ in legenda ſanctoꝝ apꝛiani ⁊ iuſtine
Demetriꝰ aut quidã nomine argẽtaruis ꝛc·
Iſte faciebat ydola argentea ꝗpter qð pꝑ ip̃ᷣm n
Sniſicatur ꝓmoues in eccleſa minus ydoneoſ
ꝓpter argentũ :nam taliter ꝓmoti ydola debet
dici · licut dicit᷑ zacharie xjio paſtoꝛ et ydolũ de:
relinquens gregem et nomẽ demetrij cõuenit

taliter ꝓmouenti: interpᷣtatur em nimiim pſe

quens ·taliter aut ꝓmouẽs maximã pſecutõneʒ
m eccleſia facit·. qꝛ ꝑ vicium ſimome ydonei offi
cijs eccleſaſticis pꝛiuãtur ⁊ mutiles ⁊ nocun ꝓ
mouent᷑ p ſeribam vo qui ſeditõem ſedauit ſig
ſicatur bonꝰ pᷣlatus et cõſtans qui ſimonie vici
um diſſipat et repellit ·

Oſtquam autem ceſſauit tumul
tus ⁊c ſequiturfacte ſunt illi m

ſidie. ſcʒ paulo Per hoc ãt ꝙ pau⸗

lus ad euadendum inſidus retrocel

ſit per macedoniam docuit nos in picuns non

omittere ea que poſſunt ſieri ſcðᷣʒ ꝓuidentiã hu
manam . nã hoc eſſet tẽptare deuʒ niñ duima re
uelatio eſſet ad oppoſitum · Srãt aũt lampades
copioſe in cenaculo ⁊cſm quo paulꝰ docebat
pꝓ quod ſigniſicat᷑ ꝙ euãgelica doctrina in luce
doceri debet tanqᷓʒ veriſſima ꝓ hoc aũt ꝙ pau
lus docebat in tercio cenaculo vt ex ſequentib
patet ſigniſicatus fuit ipᷣius raptus vſq; ad ter
cium celum vt habet᷑ ij con xij· ITtem ſcom glo
ſa mp tria cenacula nigſicatur tres virtutes the
ologice· ſcʒ ſides ſpes ⁊ caritas· de quibo pauſuſ

docebat efficaciter 1⁊ deuote Per euthicũ qᷓ ob

doꝛm iuit paulo ꝓtrabente ßmonem ſigniſicat᷑
homo negligens audire que neceſſaria ſunt ad
ſalutem · et ſc pmittente deo cadit a tercio cena
culo · i· de caritate vmnttendo peccatum moꝛtale
Der paulum vero deſcendentẽ ad ip̃m ⁊ cõple
xantem ſigniſicat᷑ p̃dicatoꝛ vel ſeſſoꝛ qui p ca
ritatem ad eü deſcedit per ſacras monitões

̃m relouet ⁊ ĩiſtruit et ſic deo miſerate lapſuſ

ad vitam Itie redit· Eeſtinabat em̃ ſi poſnbile

eſſet vt diem pentecoſteſ faceret hieroſolmms ·
per hoc docent᷑ catholici generaliter et ecclene
munſtri et religioñ ſpecialit vt in dieb ſeſtiuis
ſint in ſacris locis· A mileto aut mittens epype

ſum vocauit maioꝛes natu eccleſie ⁊c.· docens
eos et exhoꝛtans vt eſſent ſoliciti de bono regi

mine gregis ſui· ponẽs exemplũ ſue ſolcitudis
quãa fuerãt multiplicit expti·⁊ hoc facit per totu
reſduu huius capituli et in hoc dedit exemplu

omniby eccleſas regentibo ſimlit faciendi·
m autem factum eſſet vt naui⸗

pdicandi in paulonaʒ ad hoc per lo
varia nauigauit cuius ꝓceſſus de

ceſaream ⁊ intrãtel domũ philipi ꝛ⁊c iſte erat
vnus de ſeptem dyaconibo electis ab apoſtols

vt habet ſupꝛa vj· c et iſte p̃dicaiut ſamaritamis
et pluribus alijs gentib vt habet ſupꝛa vnj · P
pter qð paulꝰ mãſit ibivij dieb ad 2ↄferenduz

de pꝛofectu xpᷣiane religionis et ad quieſceduʒ

poſt laboꝛẽ nauigationis. HMuic aũt erãt nijſ

lie virgmes · pꝓ philippum qui oſ lampadis in

terpᷣtat᷑ pᷣdicatoꝛ euãgelij ſigniſicat᷑:nã in oꝛe lã
padis eſt lumimis ſpledoꝛ quẽ fouet exiſtentis
interius olei liquoꝛnã in oꝛe pᷣdicatoꝛis debet
eſſe ſplẽdoꝛ veritatis quẽ ſouet et nutrit dulcoꝛ
pietatis ꝓ qᷓttuoꝛ virgines ſigmiſicant᷑ quattu
oꝛ virtutes cardinales quas verꝰ pᷣdicatoꝛ nu

trit verbo et exemplo ſicut cariſſimas ſibi filias
Supuenit quidã vir a udea ꝗpheta ⁊c· alias
pluribus vicib ſigniſicatũ fuerat paulo ꝑ ſpiri
tumſanctum ꝙ alligãdus foꝛet in hieruſale. ſed

iſte ꝓpheta expſſius hoc ſigniſcauit non ſolum

verbo hetiam ſenſibiliſigno· ꝗpter qð aſſiſten
tes catholici rogabãt paulũ vt non aſcenderet
hieroſolimã·h ipe nõ acquieuit ſed magis ſtã
tiaʒ onditd. ego aut nõ ſolũ alligari h etiã mo
ri in hieruſalem patus ſuʒ ꝗpter nom dĩ ieſu
Et in hoc dedit 2ſtãtie exeplũ vſq; ad martiri

um . Kudierüũt ãt a te quia diſceſſiones doceas

a moyſe ⁊c iudei qui habitabãat in aſa odiebãt

eu vt patz ex ſupꝛadictis ꝗpter qð diffamaue

rant eum in hieroſolimis · d · ꝙ docebat publice
iudeos legalia ſtatim dimittere tãqᷓʒ illicita eis
ſeruari qð erat ſalſum imo ſacto oſtendit con
trarium qñ thimotheũ circũcidit ſupꝛa xvj · et
quãdo caput totondit ſupꝛa·xvnj ⁊ ſic in tẽplo
purificatꝰ fuit ad repellendũ de ip̃o falſuʒ ſemĩa
tũ ꝓut in expoſitõe literali diffuſius fuit dictũ
ꝓ quod oñdit᷑ ꝙ doctoꝛ falſo notatus de mala
doctrma debz iſtãa notãa remouere · tũ ꝓſe vt ab
infamia liberet · tũ ꝓ alijs quubo ſua doctrina ſa
na odibi redderet· Süut nobis viri quattuoꝛ·
⁊c · p iſtos quattuoꝛ viros cũ quibus paulus

garemus ⁊c lc oſtendit feruoꝛ

ſcribitur vſq; ibi · Alia aut die ꝓfecti venimuſ

„

dicitut hie puriſicatus poſſunt ĩtelligi quattuoꝛ
euangeliſte cũ quiba paulꝰ fuit veraciter puriſi
catus eandẽ ſidem et caritatem p̃ᷣdicando quam

pi docuerüt ſcribendo · St cum cepiſſet duci in
caſtra paulus dixit tribuno ſi mih licet loq̃ ꝛc

in hoc apparuit feꝛuoꝛ pauli circa ſdem xpᷣi·q
pcuſſus captus et ligatus vt patet ex textu q̃re

bat publice dicere modum ſue Zuerſionis ad
laudem dñ ieſu ꝑ hoc ondens ꝙ pᷣdicatoꝛ euã:
gelij nõ debet ceſſare a pᷣdicatõne et dei laude ·

ſi tñ patiat᷑ mpedimetũ poteſt alibiſe tranſſer

re ex cauſs de paulo ſupꝛadictis.

Hic paulus declarat ſuam imnocen⸗
tiam ex natõe ibi Sgo ſum vir iu⸗
deus ⁊c· et ex legis 2gnitõne ibi ·
Leruditus iuxta vᷣitatem paterne legis ⁊c· 2 B
dicit vt magis audiant᷑ ſequentia· qdð et ſactuʒ ẽ
vnde ſequit᷑ poſtea · Audiebant aut eũ vſq; ad
hoc verbů · q; non ſolum vxpᷣm ↄmẽedabat h

eo reꝓbationẽ et electione getium aſſerebat.

quos tñ uidei viles reputabat· ꝗpter qð cũ eis
nõ ↄmunicabãt· ⁊ ideo qñ audierũt gentiles ſi⸗
bi p̃ferꝛi fuerũt terꝛibiliter ꝛcitati eius moꝛtez

damoꝛibus et ſignis horribilib poſtulãtes. Ip

ſis aut ſunt ſimiles ma clerici et mali religioſi.
qui cũ audiunt in pᷣdicatõmibo vł lectõibus ſua
vicia recitari et vitã ſimplicium xpᷣianoꝝ ↄmẽ
dati turbant᷑ ſicut furioſ: Dic nmihiſi tu roma
nus es ꝛc:] p ciuitateʒ romanã que tũc toti mu
do dña bat ciuitas celeſtis vnde ꝓcedit regimẽ
ommũ bñ ſigniſicat ciuꝰ cuies ſunt aliqui a ſua
natuitate ſcʒ illi qui ſunt nobiles moꝛibo 2 ſide·
ſicut omnes ingenui erat ciues romam· pt qðᷣ
dicit paulꝰ. Ego auũt ⁊ natus ſum. et ſic nobili
tas ſdei et moꝝ facit homĩes ciues celon· Cph·

ij Tam nõ eſtis hoſpites et aduene ſ̃ eſtis ciueſ

et domeſtici dei · Nliqui vo ſunt ciues celeſtes
P pecumam de qua ſaciunt elemoſinas pauperi
bus quibe merent᷑ aſcribi celeſtib cuͤnbus et de
talibo fuit zacheus qui dixit dño luẽ · xix · Ccce di
midum bonoꝝ meoꝛuʒ dñe do paupib ꝛ ſ qᷣd
aliq; ðfraudaui reddo qᷓdꝛuplũ · St ſic felix iſte
fuit ciuis romanus·iõ dicit· ego multa ſumma
ciuilitatem hanc conſecutus ſum. 3
tendens autem m conſium
paulus ait. Viri fratres ego om
m conſcientia bona conuerſa⸗
us ſum ante deum. et in hoc vj

patumt᷑ calumam · Percutiet te dñs paries de
albate · nã illi qui Apter vitateʒ dicta alique p
ſequuũtur · adeo Zuiter punict᷑. Item p parietem
dealbatũ bñ ſigmſicat᷑ ypocriſis vicium qð eſt

fri fratres et patres audite æc

tatẽ dicebattñ ꝗpter hoc fuit pcuſſus. ⁊ mdẽ fre
quenter Ztingit ꝙ ꝗpter veritate dictaz hoĩes

a deo grauter puniendũ · nã ſẽ diẽ hiero · ſimu
lata ſanctitas duplex eſt miquitas. Neſciebaʒ
fratres ꝙ pꝛĩceps ſacerdotũ eſſet ⁊ c ex H̊ patʒ
ꝙ ſupioꝛi etia malo ðᷣbet᷑ reueretia qᷓdiu tolera

tur a deo et hoc modo ſanc* dauid reueretiaz

exhibebat ſauli · ſicut patet ij.· Re· in plurib lociſ
Sciens aũt paulꝰ quia vna ꝑs eſſet ſaduceon
alta pharizeon. Seq̃t · St cu h̊ dixiſſet facta e

diſſentio ꝛc · Clola· Sicut vnitas bonoꝝ vtilis

eſt ſic maloꝝ vnitas ſemp bonis eſt nociua iõ

paulus ſuos pſecutoꝛes diſiungere ſatagit vt
quẽ vniti vmxerant diſiuncti laxarẽt· Sicut ma
re rubꝝ qð ↄtmnuũ ſilios iſrael artauerat diui:
ſuʒ ab egipto liberauit · t ſic dicit᷑ eſaviij · Di⸗
ſolue colligatõnes impietatis Sequẽti autem

nocte aſſiſtens er dñs ait eſto conſtans c· Pp
hoc aut ꝙ dñs dixit paulo ꝙ poſt teſtiſicatõʒ ei
de xpᷣo in hieruſalem qᷓ metropoł erat iudeoꝝn

opoꝛtebat eũ teſtiſcari rome que metro polis
erat omniu getuiʒ ſignificabat᷑ fructꝰ p̃dicatio
nis paulifuturꝰ m ↄuerſione gentiũ ⁊ iudeoꝝ

LEacta aũt die collegerũt ſe quidã ex iudeis

deuouerũt ſe non mãducaturos neq; bibituroſ

donec occiderẽt paulũ · Cloſa. Cum dñs dicat
beati qui eſuriunt et ſitiunt uiſticiamaſti ecõtra
miquitateʒ eſuruunt ⁊ uiſti ſanguinẽ ſitiũt aðo

vt etiam cibos a ſe abdicẽt donec moꝛte iuſti ſa
tientur · non eſt ſapientia nõ eſt prudentia ñ
eſt cõſilium contra dñmeripit᷑ ei paulꝰ ab eo
rum mſidijs vt rebuatꝰ teſtimoniũ reddat xpᷣo
Hꝛo reſiduo hꝰcſenſus miſticꝰ ñ occurꝛit mihi
ERXX. MItII:
Oſt quinq; autem dies deſcen
dit priceps ſacerdotum · 2c
Per iſtos qui ad accuſandum pau
lum deſcenderut ceſareã ſignincan
tur illi qui nitunt᷑ impugnare vitatem · wdeo di
citur · deſcenderũt · ſcʒ a culpa in culpam· quia
pꝛimo cogitauerunt homvcidiũ ·⁊ nuc deducere

volebant ad effectum · Item q venerũt in mul

titudine ſcʒ pꝛinceps ſacerdotum et ſenioꝛes et
cum eis multi ſatellites ⁊ ſic faciut veritatis im
pugnatoꝛes · ITohanes os aureuʒ· A veritate ſe
eſſe vacuos ꝓfeſſi ſunt qui multitudine ſe arma
uerunt . et tercullo oꝛatoꝛe ſic impugnatoꝛes
veritatis ſecum habent qui ſalſtate ſciant v̈bis
coloꝛare Inuenimus hune bominẽ peſtiferũ
imo ſcõm veritatem ſalutiferum · ſiẽ patet pꝑ re
ſponſionẽ pauli dicẽtis infra· DPoſt annos aũt
plures elemoſinas facturꝰ m gentẽ meaz veni
et oblationes ⁊c · · Ttem pᷣpoſuit tercullo cõtra
paulum · et eoncitanteʒ ſeditionem · . qð patet
falſuʒ pꝑ reſponſionem pauli dicentis fra. mue
nerut me puriſicatũ in templo non cũ turba ne
;ᷓ cum tumultu Ttem ꝗpoſuit et actoꝛẽ ſedi
tonis ſecte naʒarenoꝝixpᷣianonꝝ que non eſt
ſecta ſeditionis h vmonis Płi ad deuz · ideo ad

poe dicit paulꝰ. ſedᷣm ſectaʒ quã dvuũt hereñzʒ.
ſalſo tñ ſic dehiuo ðo patri credẽs omnib q̃ im
lege et ꝓphetis ſcripta ſunt· · Item aꝑxoſuit· qᷓ
etiam templũ violare conatꝰ eſt qð ex reſpon
ſione pauli patet falſum·q; non conat eſt ipᷣm
violare ſed honoꝛare p oꝛõnes et vota · vt patz
in litera · Diſtulit aũt ullos felix ⁊c· p iſtũ im
quus iudex deſignat᷑ qui differt dare ſententiã
ꝓ innocente in lauoꝛem ptis aduerſe · et p hoc
credens pecuniam obtmere ſẽ dicit hic de iſto
felice ꝙ ſperabat habere pecuniã a paulo quam
tñ non habuit. ꝗpter qð voles gtiam pᷣſtare iu
deis paulũ vmctũ relquit vt dicit᷑ m ſine hꝰc·
4

ſtus ergo cum peruemſſet in
— ⁊c ſequitur· poſtu
lantes gratiaʒ aduerſus eum. j
ſczʒ paulu. vt iuberet eu pduci hie⸗
uſalem pꝛimo em petierũt eu ĩiterkici vt patz
ex hoc qð dicit infra eodem c· poſtulãtes adů⸗
ſus ilum damnatõem · quia non potuerunt
hoc obtinere vt ibidem dicit · tũc petierut vt in
hieruſalem duceret᷑ intendetes eu occidere p ĩ⸗
ſidias in via · Sic igi᷑ p paulu vmctũ ſigniſcat᷑
quilibet innocẽs miuſte guatꝰ.p iudeos aũt in
iqui pſequẽtes iuſtum· p feſtum aũuũt põt intelli
gi uidex malus fauẽs pti foꝛtioꝛi. vñ de po di
citur H· Eeſtus aũt volens gtiã pᷣſtare iudeis
⁊c · a tan vero uidice poteſt ⁊ debet quilibʒ in
nocens guatꝰ exemplo pauli appeilare nõ ſolũ
ꝓpter ſuuũ piculum euitandũ ·ſ̊ etiam ne uũſticia
pereat et Aculcet · CQR. VI.
&r agrippam vo volentem paulum
audire loquenteſigniſicat᷑ curioſus
auditoꝛ qui magil deſderat audire
doctoꝛẽ ductꝰ curioſitate q̃ʒ ꝓ dicẽ
da vitate reſduũ aũt hꝰ ceſt narꝛatõ pauli de
2Zuerſione ſua mirabih ð qᷓ dictu ẽ ſup cx · ſeq̃t
Eeſtꝰ voce magna dixit inſanis paule młte li
tere ad inſaniam te Zuertut · hommes em̃ ex
cellenter cõtemplatun q̃lis fuit paulꝰ freqnter
reputati ſunt a mudanis homimb amentes et
inſanitũ quia ↄ⁊temnebãt mudanatũ quia mł
tum ardua loquebant᷑ que mundanis aliena vi
debãt · Vnde niij · Reix alle ꝗpheta qui venit ad
mungendũ yehu fuit reputatꝰ inſanꝰ. ꝗpter qð
ili qui cuũ yehu erãt dixerũt ei Quid venit iſte
inſanus ad te · t de dommo noſtro ieſu xpᷣo di
citur mat · iij · c.· exierunt ſui tenere eũ d· quia
in furoꝛem verſus elt · Nt ſimliter illi qui contẽ
ptis irenis vacãt diume ⁊ↄtẽplatiõi a multis ſa
tui reputan ) QN. XVII
4. Tautem iudecatum eſt nauiga⸗
re eum m itaham ⁊c· Sequitnr
Humane tractans mlius pau:
Num ꝛc · ·Per hoc oſtendit ꝙ deꝰ
condeſcendit ſuſtmentibe ꝓpter ̃m ˖ et hoc pa

Art

rut in daniele et ſa ocijs ſiuſ 2 in plurib alijs ve

teris ac noui teltamenti pſonis. St inde cu ſu
ſtuliſſemus ſubnauigauimꝰ cypꝛum · pꝓ mare
qð ꝓcellis ↄcutit᷑ pꝛeſens ſechm ðᷣnignat᷑p pau
lum vero doctoꝛ vel ↄfeſſoꝛ pꝛudens et amnima
rum zelum habens · p hoc ergo ꝙꝙ naiugantes
contra eius conſiliuʒ incurꝛerũt damna magna
vt patet ex ſeqntiboet etiam ſuaꝝ piculũ pſona
rum· ſigniſicat᷑ ꝙ illi qui tranſent ꝓ vitam huiꝰ
mũdi mn qua debent ad poꝛtũ ſalutis nauigare
ſi deſerant vel 2temnãt ſilium boĩ doctoꝛis
vel confeſſoꝛis incurꝛũt magna damna ſpũalia
et piculũ ſubmerſionis in gehenna· Et nuncp
ſuadeo vobis bono animo eſſe ⁊c · ·per hoc aut
ꝙ dñs dedit pſonas eoꝝ paulo:qui nauigabãt
cum eoſigniſicat᷑ ꝙ hommes frequẽter ſaluteʒz
amime conſequũt᷑ ꝑ bonitatem iloꝝ cũ quib cõ

uerſant᷑ſẽ per oppoſtũ per maloꝝ conſoꝛtium

multi peruertunt᷑ · DPſal xvij. Qũ ſancto ſanctꝰ
eris et cũ mnocente imocens eris ·et cũ electo
electꝰ eris · et eũ peruerſo puerteris· ⁊ ceteroſ
alios in tabulis ferebant c pꝓ boc aut ꝙ pluri
m per tabulas fuerũt coꝛpahter ſaluatiſigriſf
catur ꝙ per penitentiã qᷓ eſt ſcᷣa tabula pꝰ nau
fragium ſpũale multi ſaluant᷑ et ad poꝛtum ſalu
tis eterne felciter deducunt ·
Tcum euaſiſſemus tunc cogno
uimus q mitelene inſula voca⸗
baturq̃ tranſmigratõ mnter pꝛe:
tat᷑ et ideo ſigniſcatur p hoc ꝙ eua
dentes de ſpuali naufragio p tabulam peniten
tie debent ad virtutes efſcacius tranſungrare

.
.

vt ſic tps amiſſum valeant recupare· Barbari

vero pᷣſtabant non modicãa humanitateʒ nob.

Sx hoc habet᷑ argumentũ ꝙ homines alij qui

ciuiliter ſunt nutriti młtomagis debet naufra

gis et quibuſlibet alijs anguſtiã paſſis affectu

et effectu cõpati · Qu congregaſſet aut pauluſ
ſarmentoꝝ alq;dtam multitudinem ꝛc in hoc
dedit ſupioꝛib et pꝛelatis exempluũ cõpatiendi

non tm̃ ſpualiter ſed etiam coꝛpaliter inferioꝛi
pus ſuis· vipera ad caloꝛeʒ ſoluta cũ ꝓceſſiſſet
inuaſit manũ eius ⁊c per vpam ãᷓ ſpecies eſt
ſerpẽtiſ dyabolus ſigficat᷑ q̃ ppes ĩ ſacra ſcripta

freqñt noĩat᷑ p manu pauli bonũ opus docto⸗
ris vł cõfeſſoꝛis ſgſicat qd dyabolꝰveneno ſpũ

ali coꝛrũpere conat᷑ cſ̊ ex ̊ in ignẽ deijcit᷑ na eiꝰ
pena in igne gehenne p hoc augmetatur · Cõ

tigit ãt patrẽ publij febꝛib et diſſenteria vexa
tum iacere ⁊c·]p caloꝛem febꝛium ardoꝛ cupi
ditatis per diſſenteriam qᷓ attenuat coꝛpis ſub
ſtantiam vicium ꝓdigalitatis deſignatur · per
hoc igitur ꝙ pater pubhj febꝛiboet diſſenteria
vexabatur · ſignificat᷑ ꝙ ꝓdigalitas ⁊ cupiditas
freqñter in eodem homme ſociantur:nam ſicut

dicit iiij eth. omnis ꝓdigꝰ eſt etiam cupidꝰ· nã

vicuim ꝓdigalitatis non poteſt diu cõtinuari

de ꝗpꝛijs bonis· ⁊ ſic ex habitu malo ꝓcedit ad
continuandũ de alieniſ· Per alias ſanitates q́s
fecit paulꝰ in inſula ſigniſicantur ſpuales curati
ones qs doctoꝛ bonꝰ vł pᷣdĩcatoꝛ ſacit ĩ eccleſia
Qu młtis honoꝛib nos honoꝛauerũt ⁊c q;
pualia bona conferentiba debent exhiberi coꝛ

poꝛalia· Noſt menſes autẽ tres nauigaummꝰ·

⁊c ·per hanc aũt nauigatõem vſus romã illo:
rum qui euaſerãt de naufragio·ſigniſicat ꝓceſ:
ſus debitus ad celeſtem patriã illoꝝ qui euaſe⸗

rant de naufragio p pemitentie tabula nam mi

telene ſicut ſupꝛa dictum eſt tranſnigratõem
ad virtutes ſigniſicatque quidẽ tranſmigratõ
elt vᷣtutis exercitatõ· hanc aut exercitatõem ſe⸗
quit᷑ habitꝰ vᷣcuoſi generatõquã conntat᷑ opis
delectatõſignũ ein habitꝰ generati eſt delecta
tio in ope et hoc ſigmiſcatur cũ ſubdi· Qu aũt
veniſſemus ſiracuſamqᷓ mnterpᷣtat᷑ materia leti
tie · Inde circulegentes deuenim? regium · .q
mterp̃ᷣtatur paſcens eos hñs em habitũ vtutis
delectabilit opatur virtuoſa et ſic alios reſicit
refectõe bona qᷓʒtuʒ eſtĩ ſe · Sed qm ex ope bo
no ꝓcurante dyabolo ſurgit aliqñ elatio· iõ de
bitus ꝓceſſus virtuoſe opantis eſt vt ſe muni
at contra vicuim elatõis· qð ſit p conſideratõeʒ
ſue fragiutatis qð ſigniſicat cum ſubdit᷑ ſecun
da die venimus puteolos cuiꝰ interp̃tatõ eſt
declinatõ·ꝓ huniilitateʒ em declmnat vnuſquiſq;
ad 2ſidetradũ ꝓpꝛiã fragilitatẽ.· NIich vj· Numi
liatõ tua in medio tui · t quia pᷣm dictum ſalua
toꝛis lu·xiiijqui ſe humiliat exaltabi ideo ſub
ditur · et ſic venimus romã · que ſublumitag ĩ
interpᷣtatur Poſt tercium ãt diem Zuocauit
pꝛimos udeo ꝝ τα Zupea xxnjc dixit domiꝰ
paulo eſto conſtans ſẽ em teſtiſcatꝰ es de me
m hieruſalem · ſic et rome opoꝛtet te teſtificari ·
et deo paulꝰ poſt aduentu ſuũ ad cuntateʒ ro
manam voluit dei mandatũ exequi loqndo cõ
ſtanter pꝛimo udeis et poſtea gentilibo fidem
cheiſti· apter qð dicit᷑ in fine huius c· et ſuſcipie
bat omnes qui ingrediebant᷑ ad eũ pꝛedicanſ re
gnum dei et docens qᷓ ſunt de dño ieſu xpᷣo cuʒ
ducia et in hoe dedit exemplu p̃dꝛcantibo euã
gelui vt ſine pſonaꝝ acceptõne doceãt omẽs
qui volũt audixe cũ omni ſiducia de adiutoꝛio
dei in pᷣſenti et eius pꝛemio conſeqndo·qð nobᷣ

concedat 2c.

Explicunt actus apoſt tolorum.

In ſeptem epiſtolis canonicis ſenſus literakł

eſt etiam moꝛalis ſimpliciter ꝗpter quod illas
pertranſeo.

e.

Incipit apocalipſis.
Pocalipſis ieſu criſti⁊c
Sicut dictum fuit in expoſiti
one literah beatus iohanes in

ditoꝛes beniuolos dociles et
4 attentos · Der libꝝ aũt iſtuʒ qᷓ
diitur apocalipſs.-reuelatõ·poteſt ĩtelligi to
ta riptura ſacra que eſt diu ile⸗ reuelata · Ad
quã reddutur auditoꝛes dotiles p ſdem q̃ apit
p̃iis intelligentiaʒ ſiẽ dicit᷑ eſa · vij ſᷣm alã trãſ
lationẽ niſi credideritis non intelugetis et ad
heb xjdicitur · eredere ei opoꝛtet accedentẽ Ic
et ſic eſt etam in aujs ſcientijs in quiba opoꝛtet
diſcipulum m młtis eredere doctoꝛi qᷓ poſtea
mtelligunt᷑ ab ipᷣo Attenti vero reddũtur audi
toꝛes pꝑ ſpem que eſt certa expectatõ future be
atitudmis· cuiꝰ viam oſtendit ſacra ſeripta. qui
libet aũt attentus eſt ad ↄſiderandũ viam que
ducit ad termmu deſideratum · Bemuoli vero

redduntur auditoꝛes p caxitatem que facit ad

deum ↄfoꝛmitatem j·ioiñij qui manet in carita
te in deo manet et deꝰ in eo · ꝓpter qð talis eſt
beniuolus ad audiendũ dei v̈ba que traduntur
in ſacra ſcriptura· Et Zuerſus vidi ſeptem can
delabꝛa aurea c. ]ſem ſenſum literalem perſi

milem ſilio hommis exiſtentẽ in medio cãdela

bꝛoꝝ aureoꝝ mtelligitur xp̃c exiſtens ĩ medio
eccleſan p oꝛbem diffuſaꝝ ad conſeruatõeʒ ⁊ cõ
ſolatõem eaꝝ · ſẽ ꝓmiſit mat·vl · Scce vobiſcum

ſum omnibo dieb vſ; ad ſummatõem ſeculi.

Moꝛabliter aũt per xpm poteſt intelligi quinbʒ

bonus pᷣlatꝰ eo ꝙ elt eius vcarius· ꝗꝓpter qð di

citur lu ·x.· Qui vos audit me audit · T deo p̃latuſ
debet eſſe limilis hlio hominis ·i· xpᷣo cui debet
eius vicarius formati q;tũ põt fragilitas no

ſtra pati · veſtituʒz podere i tunica linea alba

vſq; ad talum ptingenteʒ per quã ſigficat᷑ caſti

tas perſeuerans vſqꝙ; ad ſinem vite · et p̃einctiũ

ad mãmillas ʒona aurea·.·per ʒonã auream ſig
ſicatur caritas·q̃ pcioſioꝛ eſt virtutib aljs ſic au
rum ceteris metalliset bnñdicitux ʒona q; ugit
et ſtringit hominẽ cũ deo et ꝓximo dilectiõe

firma et dicitur eſſe circa mãmillas ·i· ꝗpe cor q;

quod caritate diligitux eoꝛdi hetur. Caput eiꝰ

et capilli candidi. p qð ſigniſicatur maturitaſ
moꝛs ⁊ etatis· St oculi ei tanqᷓ; flama igmiſ·

per qð ſigniſcatur vmnacitas intellectus m co
gnitione veritatis et pedes eius ſimiles auri
calco ſcut in cammo ardenti · ·per qð ſigmiſica

tur feruor affectionis ad ꝓcurandu honoꝛẽ dᷣt

et ſalutem ꝓxim. St vox ullius tanqᷓ; vox aq̃ꝝ
multan · per qua ſignificatur efficacia vbi taʒ
in pᷣdicando qʒ in coꝛripiendo que debet eſſe
pꝛelato·. Ihabebat in dextera ſua ſtellaſ ſeptẽ

per ſtellas ſigſicantur ſapiẽtes alios diigetes

pꝛincipio libꝛi huiꝰ reddit au

MN

Dani ·xij Qui ad iuſticiam erudiunt plurimos

quaſi ſtelle m ppetuas eternitates Iteʒ q; ſepteẽ
diebo omne tempꝰ reuoluit᷑ recte ſeptenario nu
mero vniuerſitas dengtur · Prelat? igitur ſe⸗
ptem ſtellas habet in ſua dextera qñ ſapientes
ſue dyoceſis ſunt de ſilio ac ſamillaritate ſua·
t de oꝛe eius gladuus ex vtraq; parte exibat
acutus per qð oſtenditur ꝙ ſentetia pᷣlati de⸗
bet eſſe lc iuſta ꝙ non faueat miuſte vni parti
vel alteri · et facies eius ſicut ſol ⁊c nam aſpe⸗
ctus talis ſupioꝛis eſt delectabił omnibo boĩs
de quo põt dici ilud ecẽs · xj· Dulce lumen ⁊ de
lectabile eſt oculs videre ſolẽe · Et cecidi ad pe⸗
des euis pꝓ hoc ſignificat᷑ reuerentia q̃ᷓ bono p
lato debetur · St poſuit dexterã ſuam ſupme ·
T ]quia ſicut ſubditꝰ debʒ pᷣlatum reuereri ſic
verſa vice pꝛelatꝰ debet ſubditũ cõſolari · dgo
ſum pꝛimus et nouiſſimus: quia bonꝰ platus
debet eſſe pꝛimus ad laboꝛem et nouiſſimꝰ ad
requiẽ tpalem· vnde ſup illud apoſtoli qui epi⸗
ſcopatũ deſderat bonu opus deſiderat · dicit q̃
dam gloſa·G̊ dictũ ſuit qñ is qᷓ ppłis pᷣſicieba
tuxr pꝛimꝰ ad toꝛmenta ducebat᷑: ⁊ hoc patet p
effectum ſñ tꝑs eccleſe pꝛimitiue ad memoꝛiaʒ
reducat᷑ · et ſum viuus· vita gratie nã etſñ bõꝰ
pᷣlatus de hoc non habeat certitudinem habʒ tñ
pꝛobabilem ↄiecturamet aliqñ certus eſt per
reuelationem diumã · et fui moꝛtuus· ·ſaltem
moꝛte oꝛigmalis culpe · ⁊ ecce ſum viuẽs in ſe
cula ſeculon /quia uiſtus ꝗꝓpꝛie non moꝛĩt ſed
tranſit de vita gratie ad vitaʒ głe ſempiternaʒ

apter qð obitus ſanctoꝝ natale dicit᷑ iÄů5 oꝝ Ct

habeo claues moꝛtis et inferni · quia pꝛelatus
habet poteſtatem malignos rdlandr H
e angelo ephel reccleſie ſceribe.
⁊c· · Spheſus conſilium meũ interp̃ᷣ
tatur ideo hec ſcriptura moꝛahter
Dirigit᷑ iloꝝ congregatõi qui nõ ſo
lum ad pᷣcepta decalogi èh etiaʒ ad euangelij cõ
ſilia ſaltem aliqua ſunt obligati:cuiꝰmodi ꝗpꝛie
ſunt rengioh:. Mec dicit qui tenet ſeptem ſtel⸗
las in dextera ſuaxpᷣc ſcdᷣm ſenſum hteralem
Scio opera tua iappꝛobo·nam bonoꝝ religi
oſoꝛum opa a deo ſunt appꝛobata et patienti⸗
am tuam ·que religioſis eſt neceſſaria nam
m religione quacũq; ſunt aliqua Zuia ſuſtinen

—

da· et non potes ſuſtinere malos ·nam in reli

gione bene diſpoſita buatur diſciplma regula:
ris quia pumunt᷑. Et teptaſti eos qui ſe dicut
apoſtolos ⁊c· per iſtos intelligi poſſunt vpo
crite qui ſub ſpecie maioꝛs ſanctitatis querũt
latenter peccare et qñ de taubus expimentum
habetur deijciunt᷑ quia medaceſ mueniut᷑· quia
tñ tales habent aliqũ potentes defenſoꝛes inð
eſt ꝙ arguentes eoꝝ maliciã aliqñ ſuſtinere ha
bent miuriã: ꝗpter quã tñ non debet deſicere a

veritate Sed habeo aduerſum te pauca ꝙ cati
tatem tuã pᷣmã reliq̃ſtii.feruoꝛẽ deuotõis ad
deum et pietatis ad ꝓximũ:omnis em rehgio
qdtumcũq; bñ ſteterit in obbuantijs regularib
tñ młetũ declmaſſe vdetur a paternis traditõi
bus· ꝗꝓpter qð non dicit᷑ hic caritatem relqſti
abſolute·ſed caritatem pꝛimãaaliquẽe pfectõis
gradũ a pꝛimis patribus obſuatũ · vn debemꝰ
recoꝛdari · et ad pꝛimuũ gradũu qᷓʒtũ poſſumꝰ re
uerti ideo ſubdi Memoꝛ eſto itaq; c ſin aũt
venio tibi et mouebo candelabꝝ tuu ⁊ c· i · nõ
habebis coꝛam deo tĩ meritu ſiẽ ſi redires ad
ſtatũ pꝛiſtinũ· Sʒ hoc habes bonũ q; odiſii ſa
cta nicholaitaꝝ/iſti ſedᷣm ſenſum lalem dice
bant ꝙ vxores debebat eſſe 2mũues alijs· ſiẽ alie
res· de quibo dicit᷑ actiiij erant ilis omma mu

nia dt ideo p iſtos nicholaitas ſigmiſicãt᷑ illi qᷓ

ſunt nimis ad luxuriaʒ relaxati:et in omni reli
Sione iſti ſunt odioñ· Qui habet aures ( coꝛ

dis et coꝛpis audiat. ſ cum effectu impletio

nis et ſubdit pmum cu dicit · Vicenti ·tem
ptationes mũdi carnis et dyaboli dabo edere
de ligno vite · id eſt dabo ei fruitõem bonita
tis xpᷣi qui eſt ve lignũ vite · Et angelo eccle
ſie ſimrne ⁊cſmirna mterpᷣtat᷑ canticuʒ ⁊ mir
ra · ꝗpter qð moꝛaliter hec ſcriptura dirigitur il
lis qui tribulatõnes patient ſuſtinent nec fran
Sunt᷑ p impatientiã h̊ magis aliqñ de vᷣtute cõ
ſtantie gloꝛiant᷑·ſicut dicit᷑ act·v. Tbant gauden
dentes a ↄſpectu cilij qi digni habiti ſunt ꝓ
nomme jeſu ↄtumeliam pati ·et talib dicit xpᷣc·
Scio tribulatõem tuã id eſt appꝛobo: et pau
pertatem tuã ·· in tempalib· ſed diues es in
ſprritualib· ſed blaſphemaris ab his qiu ſe di
cunt eſſe indeos et non ſunt ⁊c · ·hoc nomeʒ ad
chꝛiſtianitatem eſt tranſlatũ ſicut dicit᷑ roꝝ·ij·
Non em̃ qui in manifeſto iude eſt neq; que ĩ
maniſeſto eſt in carne circũcino h̊ qui ĩ abſcon
dito indeus eſt ⁊ circũciſio coꝛdis in ſpũ nõ lxa
cuiꝰ laus non ab hommibe. ſᷣ ex deo eſt Igit p
illos qui dicut ſe eſſe iudeos et non ſunt· ſigniñ
cantur mali chꝛiſtiami qui xpᷣm verbo ſitentuꝛ
ſed moꝛib non ſequũtur de quibo dicit᷑ ad tytũ
j· Confitentur ſe noſſe deũ factis aut negãt 8t
tales peſſimi freqnter blaſphemant mnocentes
afflictos dicentes ꝙ meruerũt maioꝛa patiet
ꝓcurant aliqn penas eoꝝ augmetari·iõ ſubdit
Ecce miſſurꝰ eſt dya bolꝰ ⁊c · hoc em ſac̃ dya
bolus p malos homies qui ſunt eus mẽbꝛa;
et habebitis tribulatõnem dieb decem per
quoſ ſigniſcatur totum tps vſq; ad ſinem lecu
l eo ꝙ omnes numeri ſequẽtes denarium ſunt
replicatõnes ip̃ᷣius et ptium ſuaꝝ vndecim em

ſunt decẽ et vnuũ. et ſic conſequenter vſq; ad vi

ginti que ſunt bis decem. St ꝓ thłi pſecutõe bo

noꝛum a mab dicit ij thriij · Omnes qui pie vo

lunt viuere in xpᷣo pſecutione patient᷑ Rt pᷣmmũ

Axẽ ·

patien lle ſubdit cum dicitur ſto ſfidelis vſep;

ad moꝛtem τ Et angelo eccleſe pgami 2c

DPergamus interpᷣtat᷑ dunſio coꝛnuu· dſt aute
duplex coꝛnu moꝛalit loqndoſ· coꝛnu conſtatie
et coꝛnu ſupbie apter qð hec ſcriptura põt di:

tigi ad 2 gregationem m qꝗᷓſunt aliqui 2ſtãtes
ꝓ veritate ſuſtinenda et aliqui arꝛogãtcs pꝛo
ſua ambitõne ꝓmouẽda ideo ſubdi᷑. Hec diẽ
quu habet rumpheam ex vtraq; pte acutã. ·q;
chꝛiſtus ſui gladij ſententia ꝓtegit conſtantes
et deijcit arrogantes et q;tu ad arꝛogãtes ſub:

ditur · Scio vbi habitas ⁊c quia ſathanas eſt
rex ſup omnes hilios ſuꝑbie· vt dicit᷑ iob · xlj. ⁊ p
conſtatibo ſubditur et tenes nom meũ vc et
ponitur exemplũ in pticulari cũ dicit᷑ · St in di
ebus illis antiphas teſtis meꝰ ⁊c· · qui interpᷣ
tatuxr dans tranſitũ:nam ille qui ꝓ veritate cõ
ſtanter moꝛit ipe dat alijs exemplũ traſeũdi p
eundem paſſum · Sed habeo aduͦſus te pauca

quia habes illic tenentes doctrinã balaã· ·i. ba

bes aliquos illis ſies de quib ſubdit᷑ ita hes
et tu tenẽtes doctrinaʒ nicholaitaꝝ· q̃ mimis
laxabant carnis vicium et p iſtos de quib hic
dicit ſigniſicatur ꝙ inter ſtantes ꝓ ſide ſunt ali
quando aliqui lubꝛici in carneſi de ſancto boĩ
facõ martire ðꝛ. ecce bõ quẽ q̃rimꝰ adulter e et
ebꝛoſuset tñ erat conſtantiſſime paſſus. Sii
ter penitentiam age · ·de hoc qð eſt peccatum·
Qui vicerit tẽptatõem carms· dabo ei mã
na abſconditui fruitõeʒ bonitatis diuine· que
abſcondita eſt homimbo pñtis vite · et calculuz
candidum i chꝛiſtum qui dicit lapis ps· cxvi
lapidem quẽ re ꝓbauerũt ediſicãtes ⁊?c et è can
didus ex forma coꝛpis gloꝛioſa et ĩ ealculo no
men nouũ ·.ſ emanuel·qð interpꝛetat᷑ deus no
biſcum · Et agelo thyatireqᷓ interp̃tat᷑ illui
nata et deo ſigniſicat eccleſiam aliqᷓ; pciculareʒ
ſide xpᷣi illuminatã et boĩs opib adornatã de 4
bus Noui opa tua et ſidem ⁊c.· Sed
isgnoꝛantia ſeu negligẽtia pñdentiſ ſeu pñdenti
um pmittut᷑ alqua mala de quib ſubdi. Sed
babeo aduſus te pauca quia pmittig mulierem
leʒabel ꝛc · p quã ſigniſcan diumatrices ⁊ ſoꝛ

tilege qᷓ decipꝛit ſimplices et freqñter ſune me

diatrices luxurie et ideo dici foꝛnicari et mã
ducare de ydolaticis · ydolum aüut luxurioſi ẽ
mulier ꝛcupita ꝓpter qð ydoloticũ dicit᷑ illud
9ð ꝓ euis ꝛcupitu donatur · et dedi illi tẽpus
vt penitentiaʒ ageret ⁊c. · quia tales vetule in
malis veterate vix aut nuq; volũt ad bonũ re
dire · Vobis aut dico ceteris qui thyatire eſtis
Xc · rqui doctrinam talẽ peſtiferã nõ recipitis
non mittam ſuꝑ vos aliud pondus J·pꝓ qð ſi
Znificatur pena gehene guiſſima tñ id qð ha
betiſ tenete · rĩ bono qð habetis pſeuerate Se
qui vicerit··ſequitur dabo ei poteſtate ſuper
gentes ꝛc pꝓ gẽtes qu iterpᷣtant geniti tales

figniſicant᷑ motꝰ carnales qui funt afringẽdi ?

ga ferrea · penitetia dura· et dabo illi ſtellam
matutinã id eſt xp̃ᷣm in pᷣmium qui diẽ de ſeip
ſo infra vltimo c· go ſum radix et genꝰ dauid
ſtella ſplẽdida et matutina · z

Tangelo ſardis eccleſie ·
q̃ interpᷣtatur pᷣnceps płcritudnns·
et ſigniſicat ꝓpocritã qui głatur m
exteriori płcritudine vᷣtutiſ appẽtiſ
ð ſubdit᷑ · nom̃ hes.ꝙ viuas vita gtie · ⁊ moꝛ
tuꝰ es · morte culpe· Sſto vigilãas.· vt poſſis
reſurgere · non em mueni opa tua plena /ſed
vacua merito · nã de tkibus dicit mat. vj · Amen
dico vobis receperũt mercedẽ ſuã · In meẽte g
habe quałꝛ accepis ]ſcʒ a deo bona nature· et
bona gZtie gratiſ date· ⁊ bona ſoꝛtũe:quaſ dicat
iſta non accepiſti vt inde ßuias mudo carni vł
dyabolo ſed deo tuo · Sig non vigilaueris ·
oꝛeſſus Zui ſomno peccaton veniã ad te tã⸗
q; fur /i:ſubito te auſerã ð pñti mũdo· et tũc ñ
poteris emundari de peccato. Sʒ quia inter ma
los ſunt ſemp aliqui boni nã eccłia eſt quaſñ ſa
gena nondũ ad litꝰ maris tracta habes piſces
malos cum bonis admixtos· ideo ſequitur Sʒ
habes pauca nomma m ſardis qui nõ mquinai
uerũt veſhĩta ſua i paucas pſonas ab ypocr
ſi mũdas ambulabũt mecum im albis · impu
gnatores em̃ euſdem ambulabut ſil · xpᷣc aut
viciũ ꝓpocriſis młtiplicit umpugnauit · vt patʒ
ex euãgelij decurſu· ꝓpter qð illi qᷓ impugnant
hoc vicium a ſeipᷣis vł ab alijs repelledo digni
ſunt ambulare cum xpCᷣo St angelo philadel
phie ꝛc· ·que interpꝛetat᷑ ſaluãs adhentem do
mino· iõ pꝓ ip̃am ſigniſica huilitas vera q̃ eſt

cuſtos virtutũ et p cõſeqñs ſalꝰ deo adherenti

um ꝓpter qð hummlbo dicitur · Hec diẽ̃ ſanctꝰ
et verꝰ qui habet clauem dauid qui apit huũili
bo ſua ſecreta: et claudit ea arrogatib. Mat:
xj· Cõſiteor tibi domme pater celr et terꝛe quia
abſcõdiſti hec a ſapꝛetib ⁊ prudeutibo reuela
ſti ea puuł· Scio opa tua· /·iappꝛobo· Ecce de
di coꝛam te oſtum aytuz · · ge qd ſuperbis
clauditux· q; modicà hes virtutem · bm tuam
opimnionem ſ̊ realter magnaʒ:q; vete humiles
paꝝ aut mhu vtutis ſentiut de ſeip̃is · Luẽ·xvjj
Qum omnia bene feceritis dicite pui inutiles ſu
mus · St dabo tibi de ſinagoga ſathane de

malis xp̃ᷣianis et ſupbis eos ad tuã hum iltateʒ

conuertendo · ideo ſequitur · Scce faciã illos vt

vent et adoꝛent ate pedes tuos et ego te ſer
uabo ab hora temptatõnis q̃ ventura eſt c. f.
et iam venit· nã omni hoꝛa dyabolus mſdiatuꝛ

ſdelibus vt eos peruertat· St qui vicerit faciã
illum colũnam in templo dei mei xc. vſrxrmuzʒ

et ſtabilem in gka de cuius rõne eſt ſecuritas.

ideo ſubditur · foras non egredietur ampliꝰ

—
⁶

p: ia ala & lex. ſecũda ꝓphete tcia agiograpa

et ſeribam ſuper eum c]quia 2ſeriptus erit in p: ia al Pppete tcia agiograp
quarta euãgelum: quinta doctrina apoſtoloꝝ

ter ciues celeſtes ½ St angelo laodvie xc: qᷓ

mterptatur · fuit in vonntuet ſigmiſicat accidio
ſum qui ingreſſuſ relgionem ex hoc reputat ſe
ſaluandũ· ſicut ile epus laodiceñs dicebat fideʒ
ſine opib ſufficere ad ſalutem · et ſic nec frig? ti⸗
moꝛis nec caloꝛ caritatis eum excitat ad bonuʒ
opus:ꝗpter qð abommabił eſt deo et angelis
eius et p ſequens de 2ſoꝛtõ ſanctoꝝ euomę⸗
dus · Et dicis q diues ſuʒ · in ſpualib eo ꝙ ba
bes habitũ relgioſum. et neſcis qꝛ miſer es.·
pꝛuiatus honis ſpualibb magis q; ſecularis eti⸗
am malꝰ ceteris tn pib. Suaðo tibi a me eme
re p exercitatõem ĩ bono ope auꝝ ignitu.
id eſt caritatis incendium· vt non appeat cõſu
ſio nuditatis tue in iudicio ſinali: et collirio in
unge oculos tuos id eſt ſtudio ſacre ſcripte ·
quod uluminat intellectum Gmulare ergo ꝗ·
id elt mitare bonos: Cetera patentt
QK III
Olſt hec vidi et ecce oſtuz aper⸗
tum ·per qð intelligitur xpᷣc qui di
cit de ſeipᷣo io · x · Sgo ſum oſtuiʒ · dt
iſtud oſtium ðᷣꝛ aptum q; xpᷣc patꝰ
eſt ſemper ad recipiendü muericoꝛditer penite
tes· Sed qm eiuſ miſericoꝛdia non eſt ſine iuſti
cia ideo ſequit᷑ · St ecce ſedes poſita · ſcʒ xpᷣ iu
dicantis· hoc debet pdicatoꝛ qui p iobannem ſi
gniſicatur attente vwere et ꝓpło nuciare · ne de
xp̃i niſericordia mmis ſdat vł de rigoꝛe ſue
iuſticie ðſperẽt· et ĩ excuitu ſediſ ſedila·xxnij
id eſt ſocietas electoꝝ ad tres ãgeloꝝ gerareh
ias aſſumptoꝝ ſcᷣm tres ockłonarios mn xxinj-
contetos: octanarius vero quietem beatitudĩs
ſignincat. St ſeptem lampades: i:angeloꝛũ

cietates· ideo ſubdit· que ſunt ſeptem ſpixitꝰ

dei · ·i· vniuerſitas angeloꝝ nam p ſeptenariuũ
numerũ vniuerſitas ſicut frequenter dictu eſt ·
figurat᷑ St ĩ oſpectu ſedis quaſi mare vitreũ
ꝛd eſt baptiſmi ſacramentuʒ:ſine quo nõ eſt ac⸗
ceſſus ad dei oſpectũTo·uip Niſ quis renatus
fuerit ex aqua et ſpuſancto non poteſt intron
re in regnu · Et m medio ſedis et in circuitu q̃t
tuoꝛ animalla iquattuoz euãgeliſte Et aial
pa mũ ſimile leoni nã euangeluum mar ·qui p
leonem ſigniſcat᷑ euangeliuʒ petri dicit· q mar
cus ſcripſit euãgelium ſiẽ petrũ referentẽ audi
uit · vt habet᷑ libꝛo alluſtruim · ⁊ ſimilit ibidẽ dici
tur ꝙ cũ paulꝰ in ępiſtous ſuis euãgelm ſuũ no
mimat mntelligit ð luce volumme vt dixerũt do
ctoꝛes aliqui:et quia petrus et paulꝰ ſunt apo:
ſtoh p̃ᷣcipin jdeo euãgelium marci ⁊ luce hic pᷣ⸗
mo ponũt᷑ · ꝓo· aut vltimo ſcripſit euãgelium vt
m pdir to libꝛo dicit᷑ iõ ponit᷑ hic in quarto loco
ſub ſimilitudine aquile et p ↄſeques euãgeliuʒ
mathei tercum tenz locũ · m facie hommis · De
qᷓ̃ttuoꝛ amimalia ſingula hapebant alas ſenas

ſexta inſtituta patru· Iſtis aut alis debet eccle⸗
ſie pᷣdicatoꝛes et doctoꝛes velaxe ad pdicandu
et docendu de quibo dicit eſa· lx· Qui ſunt iſti qͥ

vt nubes volat. c t aſſimlari debent quattu

oꝛ animalibo pdictis leoni p oſtantiã vitulo p

patietiã qui eſt animal immolaticin: hommi p

mãſuetudinenret aquile p templatõis altitu⸗

dinem. St cuũ daret illa qttuoꝛ animalia gloziã
c. ſequitur pꝛocedebant xxiiij ſenioꝛes c.

nã ex eoꝝ doctrma ſancti ecclene mulitatis ad

oꝛãt deũ viuetem in ſecka ſechoꝛum .

T v in dextera ſedentis ſu
per thronum librum ſcriptum
26. Seom ſenſum literale hic lwer
Xelt dei pᷣſcietia eoꝝ que futura erãt

m eccleſia. Moꝛaliter aut hic lber elt ſacra ſcri⸗

ptura que deriuata eſt a ſcientia diuma · dt dici
tur hᷣ liber ſcript? int' et foꝛns · foris q;tũ ad ſen
ſus hiſtoꝛicos et patẽtes intus aut qʒtu ad mi

ſiicos et latentes· a ſigtus ſigillis ſeptem Circa
qð ſciendum ꝙ ad hoc ſcriptura ſigillat᷑ vt mas

autentica reddat ſeptẽ at ſunt que ſacrã ſcripiaʒ
p ceteris autenticã reddut que ſunt agentis au
toritas qui e ſpuſſanctꝰ.ſubiecti nobilitas: qð

elſt ipᷣe deus ſoꝛme tractadi veritas q nullum
patit᷑ falſum finis bonitasqð eſt ineffabile gau
duim ſententie młtitudo. nã ſub vna ltera plu
rimos habʒ ſenſus ↄtinetie latitudo· na hec ſcri

ptura quodãmodo ſe extendit ad ommia: mn⸗

tum hbit habitudinem addeuʒ qui eſt eius ſub
iecau · ipiꝰ? ſinguliſ aptieudo⸗ Vñn gre in ꝓlogo

moꝛaluiʒ Diumꝰ pmo ſiẽ in miſterijs prudeteſ

exercet ſic pleruq; ſupſñcie ſimpliceſ reſouet het
m publico vnde puulos nutriat buat in ſecreto
vnde mentes ſublimm admiratõe ſuſpendat ·
Sſt em quaſñ quidã fluuiꝰ planus ⁊ altꝰ in quo

agnus abulet et elephas natet. Quis dignꝰ e
apire liby ⁊c qd.nuilꝰ miſi xpᷣe vnde hiero m
epiſtola ad paulmũ:Quãti hodie putat ſe noſſe
literas tenet ſignatũ libaꝝ nec apire poſſunt ni

ſi ille reſerauerit qui habʒ clauem dauid qꝗᷓ apit
et nemo daudit claudit ? nemo aperit pꝛopter
quod multi legunt᷑ magia ꝓſeciſſe in intellectu
ſacre ſeripture p ndnc z ind jexercitatõeʒ

Tvidi quod apparuiſ ſet agnus
2c.· 8t ecce equus albus et quiſe
debat ſuper eum ꝛc·
Moꝛaliter per equuʒ album ſigniſi
35 caſ?cadoꝛe caſtitatis dealbatꝰ p ſelſoꝛeʒ

cat᷑

aũt eius angelꝰ bonꝰ cuſtos ip̃ius per wia mu
dicie ducens eu ſicut ſeſſoꝛ equũ · vnde dici po

teſt ilud Ro·viij capᷣ qui ſpu dei agunt᷑ hi hinj

dei ſunt habebat arcu. vvirtutem repellendi

ſpinitum malignũ impellenteʒ ad luxurie caſuz

data eſt ei coꝛona nã agelis cuſtodilv ex ſa
lute traditon ſue c

vincẽs vt vmceret ſunt em pꝛomptiad pꝛote

gendum traditos ſue cuſtodie pᷣm volutatẽ dei

t cũ aperuiſſet ſigillu ſecundu c Sequituꝛ
et exmit alius equꝰ rufus p quem moꝛaliteꝛ
ſignificatur bomo carnał.igne luxurie aduſtꝰ.
St qui ſedebat ſuꝑ eũ · p hunc ſeſſoꝛem ſigni
cat᷑ ſpus malignꝰ impellens ip̃m ad hoc viciũ
&t qm ex boc vicio frequent oꝛuimnt᷑ diſſenſioõa
bhom icidia: et guerre Zues·ſc patʒ de bello tro

ſano famoſiſſimo qð oꝛtum fuit de raptu helee·

et ſimile Otigit młtotiens de vꝛcio luxurie. Apt
qð ſequit᷑ et datũ eſt ei · .rpnuſſum eſt dicto
maligno ſpiritui. vt ſumeret pacem ð terꝛa

St cu aperuiſſet ſigillũ tercium Sequit᷑ · St ec

ce equus niger p quẽ ſigniſcat᷑ platꝰ de vicio
fimome notatus et ſic fama demtus · ⁊ qui ſe
debat ſup ulum p quem ſignificat᷑ demon ip̃ᷣm
impelles ad hoc vicium et cuiꝰ ſequit᷑ inſtin ctu
ha bebat ſtaterã in manu ſua·na ducit ad põ
derãdum mktum tpalia et modicũ eina: et au⸗

Diui taqᷓʒ vocem . infamiã curꝛẽteʒ de ſimomia

Bilibꝛis tritici denario vno ꝛc. q; pꝛelatꝰ ſi⸗
moniacus jm valoꝛem tpalem vult bere maiꝰ
vł mmus pcium et vmu et oleu ne leſeris · P
vmũ quo Zficit᷑ ſanguis eukariſtie ſacramentu.
per oleum vo quod pomit in płib ſacramentis

figniſicat᷑ cetera ſacrameta p boc igit᷑ ꝙ dicitur
et vmü et oleũ ne leſeris ſigniſicat᷑ platꝰ ſimo

niacus ſemp decit ꝙ contra eccie ſacramenta et

eius oꝛdinatõnes mhil fiat St cum aperuiſſet
quartu ſigillũ . Sequit. St ecce equ⸗ pallidꝰ? .

per queʒ homo ſigniſicat vcid muudie liudus.
et qᷓ ſedebat ſup eu· /i dyabolꝰ co ſequit inſtĩ⸗

ctum:. nomen illi moꝛs vñ ſapien. ij muidia
dyaboli moꝛs intrauit in oꝛbem terꝛax· et in⸗

fernus ſequebat᷑ eum · i inferni pena ad recipi

endum deceptos p eu. Et data eſt illn poteſtaſ

ſuper qᷓttuoꝛ ptes ter e c.· nã hoc vicio iugu
lantur ſpualt młti in om nilo terre ptibo· et ali⸗
qui etiam coꝛpaliter Ee cum aperuiſſet nigillũ
quintu vidi ſubtus altare amnimas interfectoꝝ

c · mterfectoꝛ alicuiꝰ dci᷑ non ſolu auferens
ei vita corpalem ſᷣ etia ſubſtatiã de qua debʒ vn⸗

uere gpter q p animas hic clamãtes ↄtra ſu

os interfectores figniſfirantur anime exiſten⸗

tes in purgatoꝛio:que clamat ↄtra bona execu
tionũ ſuaꝝ detinentes . de quib debñt refici peꝛ
oꝛõnes bonoꝝet elemoſinas in ſuſtentõez pau
pter qð tłes fraudatoꝛes punſent᷑ ſiẽ ammaruʒ
homicide · Ad hoc hetur exemplũ in hiſtoꝛia ka
roli · in cuiꝰ exercitu cu eſſet ĩ hi ſpania erat duo
milites ad muicem Ppmnqui:quoꝝ vnꝰ mories
cõmmt alteri bona vt venderent et pcuum pau

perum.⁊ ſic anime traſferent᷑ ad vitã gloꝛie. ꝓ

uſtodie auget 8ła et exutit

—

peribus ꝓ eus amima diſtribuere? alle aut eg
ſiderans ꝙ equꝰ mortui erat bonꝰ et foꝛtis illlũu
ſibi retinut · nec ꝓ eo aliquid paupib dedit · po
ſtea vero anĩa defucti apparuit ei argues euʒ

de infidelitate et ꝙ pꝛo ipᷣa diutius ſuit detẽta
in SZui pena et ei denunciãs q; Zuiꝰ puniret. St

tunc audite ſunt voces hoꝛribiles quaſ vrſon
et ferocium belſtian. et ille miſerabiliter expira

„

uit · Rt cũ aperuiſſet ſigillum ſextum ecce terꝛe

motus ſact eſt in moꝛte vero pᷣlati notabilis

in ſcientia et virtute · ſt ſpualiter terꝛe motus
qᷓndo ſuccedit ei malus pᷣlatꝰ. ſol factus eſt ni
Zer ſicut ſaccus cilicinꝰ ꝗpter deſectũ lummis
ſcientie et vite· et luna tota ſit ſinguus naz ec
cleſia cui pᷣdet replet᷑ a ↄſangiuneis ſimphcit ĩ
dignis · et ſtelle cadũt de celo q; bone pſone
non hñt locum in illo collegio/ celuz recedit

ſicut liber muolut? ]. nam et de ſtudio lacre ſcri
pture non curat tał p̃ᷣlatus et omnes montes
et inſule de locis ſuis mote ſunt p mõtes cõ
templatiui p inſulas impulſu maris circũdata-

actuii ſigmiſicant᷑· t dicutur de loco ſuo mous

ri :q tempoꝛe mali p̃lati a ſuis boĩs aliquo mo
do impediunt?᷑· St reges terꝛe pꝛmcipes c
id eſt hommes laici cuiꝰcũq; ſtatus P Zſilio aĩa
rum ſuaꝝ recurꝛunt ad loca clauſtralium quia
non muemiũt in eccłia ꝗpter p̃ſidentis malũ q
niam venit dies magn're.· pmiſſio em mali
pᷣlati ſignũ eſt ire dei ↄtra Płm.Job· xxxmij·ꝓ
pter = faẽ regnare hommẽe ypocrita.

ſt hec vidi quattuor angelos
c· Hoc lralit expoſui de quattuoꝛ
tyranis· moꝛaliter at expomi potelſt
de qttuor vicijs impedientibo lalurẽ

aquilo· m illud hiere ·· ab aquilone pandet᷑ om
ne malũ· Ortus aut hommis vik eſt. apter qð
inde flare debet ſpus humnlitatig que impedit
ſupbia·moꝛs at vł eius occaſus eſt cũ anguſtia

et meertitudine · apter qð inde flare debz vetus

timoris que impedit fatua ſpes lõge vite · ab au
ſtro vero ꝓſperitatis debʒ flare gratiaꝝn actõ
que flatũ impedit ingratitudoab aquilone ad

uerſitatis debet flare patientia ex conſideratöe

benehcion diuinoꝝ exem plo beati iob dicentis
Si bona ſuſcepimus de manu domini mala ãt

quare nõ ſuſtineamꝰ Sed hũc flatum impedit

——

cõtemptus dunnoꝝ iudicioꝝ St vdr alterum

angem aſcendentem ab oꝛtu ſoł habenteſignũ
dei vun ; per quem generaliter ſigniſicari põt
pꝛedicatoꝛ qui tanqᷓʒ alter angeluſ eſt annuncia
toꝛ verbi dunmi . i in pꝛincipio pᷣdicationis ſue
ſignat ſe ſigno crucisſpecialii at ſigniſcari po
teſt beatus franciſe⸗ ſtigmatibo xpi aſignatus.

hommis. Curca qð ſciedũ ꝙ natuntas bhbommio
poteſt dici eius oꝛiens· moꝛs vero occidens.ꝓ
ſperitas temporabł eius auſter et aduerſitas eiꝰ

e

inle vero et alij pdicatoes pꝛedicare debẽt cõ
tra quattuoꝛ vicia pᷣdicta· et clamare cu oꝛõne
contra malignos ſpũs de q̃ttuoꝛ vicijs pᷣdictis

temptãtes · Et audui numeꝝ ſigtoꝛum ⁊xc · p

iſtos ſignatos ſigniſicant᷑ ili qui p pᷣdꝛcationeʒ
ad bonu ꝛuerſi · non ſoluʒ opant᷑ bonuũ qð ẽ ne

ceſſtatis · hͥ etiam aliqð quod eſt ſupereroga
tionis · de tribu iuda ⁊c p hoc ſignificant᷑ emi
nentes in laudibus diuims q; iuda ↄſitens in⸗

terpᷣtat ſiue laudãs · ꝓ tribũ ruben eminentes in

⁊templatõne quia ruben interpꝛetat᷑ filius viñ:
onis ꝓ tribũ gad emmęẽtes m bello contra de⸗
mones quia gad ĩterpᷣtat accinctꝰ ꝓ tribũ aſer

q̃ interpᷣtatur beatꝰ ſentiẽs dulcedmem beatitu

dinis p tribũ neptalim qui interpᷣtat᷑ latitudo ·
effuſ in operibe pietatis · ꝓ tribũ manaſſe ·qui in
terpᷣtatur oblimoilli qui oblunſcunt᷑ mundane
conuerſatõnis·p tribum fimeon·qui interpᷣtat

audiens· auditoꝛes deuoti diumi ſermonis · per

tribũ leui· qui ĩterpᷣtatur additꝰ.ili qui ſtudent
addere bona bonis · per tribũ ꝓſachar · qui ĩterpᷣ

tatur merces · hñtes oculu ad mercedem eterne

retributõnis p tribũ ʒabulon:qiu interpᷣtat᷑ ha
bitaculum· pᷣparantes domino habitaculuʒ ſue
mentis · ꝓ tribum ioſeph·qui interpꝛetat᷑ accre:
ſcens ꝓncientes in augmento bᷣtutis · p tribum
beniammqui interpᷣtatur ſiius dextereilli qui
dicunt᷑ filij xp̃ᷣi rõne alicuuꝰ ſpeciał aſſimnlatõis ·
Polt hec vidi turbã magnam ⁊c per itos ſi
iſctur u qui conuerſi ad bonuʒ puant ea qᷓ
nt neceſſaria ad ſalutem · Sciendũ aũt ꝙ cũ di
citur hic de tribu iudaxij:milia ſignati · poĩt nu
merus determinat? ꝓ indetermmato ſicut fre
quenter ſit in hbꝛo iſto· .
VIII.

X.
Trcum aperuiſſet ſigillum ſepti⸗
mum factum eſt ſilentium c]
Literaliter hoc expoſui de tempe in
Aiam apoſtate · qui claudi fecit eccias
ne ſoleniter celebꝛarent᷑ diuma · ꝓ quẽ qʒtuʒ ad
boc ſignificat pꝛelatus qui terꝛam ſupponit int:
dicto ſine tõne bona· Et alius angelꝰ ſtetit añ
altare cc ·qui ad htera dicit᷑ fuſſe damaſus pa
pa·qui ordmauit vt clerus die et nocte caneret
pſalmos in eccleſis · et ꝓꝑ ipᷣm ſigmiſcat᷑ quiliet
ſupioꝛ religioſus vł ſecularis qui ſolicitus ẽ de
dium deuote celebꝛandis · ideo ſubdit · et da⸗
ta ſunt ei incenſa młta per ſe et anos deuotoſ
et quia non ſolum ſolicitꝰ eſt de celebꝛatõne of
ſicij· ſed etiam de p̃dicatõne verbi diumi õ ſubꝛ:
ditur . St accepit angelus thuribuluũ ⁊c · Seq́;
eur · St facta ſunt tomtrua pi pdicatõneſ terꝛẽ
tes que ſunt de duinis iudicijs et punitõnibus
et voces i p̃dicatões demulcentes que ſunt
de duuinis ꝓmilſionib. et fulgura i dicatõs
ab amoꝛe mũdi diuidentes · terꝛe motus .·
pꝛedicatõnes ad timoꝛeʒ dei inducen tes · de p

Ape

mus angelus tuba cecinit cτ per ſeptem an :
gelos qui dicunt᷑ tuba canere m literalem ſen
ſum · Rgmficantur ſeptem gerarchie qui fuerut
angeli ſathane et p ipᷣos moraliter ſigniſicant᷑
bomines malicioſ et maugni. DHꝛimꝰ fuit ar:ꝰ*
qui diuiſt vnitatem eſſentie in diuinis pſonis
deo p illum moꝛaliter ſigficatur dinſoꝛ pſona
rum pacem ad muicẽ hntuꝝ· de quo dicit ecci ·
xxviij· Suſurꝛo ⁊ bilmguis maledict“ multos
turbauit pacem hñtes· St facta eſt gndo Fite
peſtas grandis que ſequit᷑ ad turbatõem paciſ
Let igiis ·ſq; wacũdie·nam na eſt acceno ſang
uinis circa coꝛ miyta ſanguine nã ad iſta ſeq̃t
ſanguinis effuhño · et tercia ps terꝛe ↄbuſta e·
dd eſt laici qui ſunt tercia ps ppłi alie due ptes
ſunt clerici ⁊ religioſiin turbatõne vo pacis la
ci pcutiuntur coꝛpalit· q; pugnãt mamualiter
et tercia ps arboꝝ irengioſoꝝ et omẽ fenu
viride aclerici generalit in turbatõne nãq; pa
cis omnes iſti ledutur . St ſcdᷣus angelus c.·
iſte fuit macedonius qui dixit ſpumſanctũ nõ
eſſe deum et ſic ĩm repulit a deitate 1 5 pip
ſum ſignificãtur illi qui repellũt viã ſpũuᷣſſancti
in electõne pꝛelatoꝝ· et ſic ꝓcurãt litigia aduo
catoꝝ. tanq̃; mons magnus igne ardẽs miſ
ſus ẽ ĩ mare ꝓ hoc ſigficatur tał repulſoꝛ ſpũs
ſancti:qui dicitur mons magnus p elatõem et
ardens p ambitõem et miſſus in mare pᷣſentis
ſeculi ·p dyaboli ꝓcuratõeʒ. St facta eſt tercia
pars maris ſanguis. quia per tala litigia pꝛo
cedi aliquãdo ad effuſionem ſanguims · et ter
cia pars creat᷑e æc: iſta creatura ad lr̃am ſunt
piſces per quos ſigſicant᷑ in aquis voluptatum
viuentes et tercia ps naumm: p quas mtelli⸗
gunt᷑ habentes cura animaꝝ· qui alios debet ð
ferꝛe ad poꝛtum ſalutis et plures talum pere
unt in ↄtentõib pᷣdictis St icius angelꝰ ꝛc.
iſte ſuit pelagius qui dixit beatitudinem poſſe
haberi ſine Stia· ideo p iſtũ moꝛali ſigniſicat᷑ P
ſumptuoſus · ideo ſequit · et cecidit de celo ſtel

la c ·p̃ſumptuoſus em̃ eſt quaſ ſtella ſeðᷣm ſu

am eſtimationem · tñ cadit ꝗpter ſuã pᷣſumptio
nem et ardet p abitõeʒ · et flummaet fſontes ·
per que ſigficant᷑ magiſtri ⁊ ſcolares qui inficd

untur eius doctrina peruſa· St quartus ange
lus · iſte fuit eutices q̃ dxit vna naturã facta,ʒ
m chꝛiſto ex diumtate hunuanitate · q eſt im .

poſſibile· ideo per ipᷣm moꝛaliter ſigniſicat᷑ ule

qui Ziungit ea que nõ debẽt cõiungi.ſſdeles

ſimplices cum inſdelibus nam per hoc de ſaci
li coꝛruüpunturdeo dicituꝛ · i con · vj· nolte iu
gum ducere cũ inſidelibus q̃ ein participatõ iu
ſticie cũ imquitate· ⁊ percuſſa ẽ tercia ps ſolis
et tercia ps luneet tercia ps ſtellaꝝ· quia pex

dictam uctionem ſimphcum cũ infidelibus

dimmuit ſides ⁊ deuotõ ad xpᷣm qui ſol eſt in⸗
ſticie et ad beatam vꝛginem ⁊ alios lanctos·p

FR—
—

lumam et ſtellas figuratos. St eadem ſententia

ſigſicatur per hoc qð ſubditur · ⁊ nõ luceret teꝛ

cia pars diei ⁊c q nox et dies non habẽt lucẽ

nin ex ſole et luna et ſtellis· St auduui vocem
vnius aquile · ꝓ quaʒ ſigniſicat᷑ pꝛedicatoꝛ con

ſtans contra peccatoꝛes et dicens· ve ve · ve ·
ſcʒ coꝛpoꝛalis miſerie culpe et gehene · habitã
tibus in terꝛa id eſt in terꝛenis affectibus ha⸗

bentibus corda dehxa ;

rent et ipſe miſit eis ſacerdotes arꝛianos ꝗᷓ eoſ

hereſi arꝛiana coꝛruperũt · St meo pꝑ ipᷣm ſigni:
ficatur epus malus qui ad regimen eccleſaruʒ

mittit ſacerdotes moꝛibo et ſciẽtia deſicietes · P
quoꝝ exempla mala ſubditi peioꝛan?᷑ et ſic dici

tux · vidi ſtellam iepiſcopum malũ qui ſtel⸗
la dicit᷑ rõne officij vt habet᷑ ſupꝛa pꝛimo c· ſtel⸗
le ſeptem angeli ſunt eccleſiaꝝ epiſcopi· de ce
lo cecidiſſe in terꝛam · pꝓ terꝛenoꝝ cupiditateʒ ·
Et data eſt ei clauis putei abyſſiquia pnutti

tur ei abuti poteſtate epiſcopali.&ESt apuit pu
teum abiſſ apiendo viam ſimonie que eſt ab
iſſus culpe. et aſcendit fumꝰ . . infanmne · et ob
ſcuratus eſt ſol · ·.ixp̃c in quẽ quodãmodo iſte

fumus redũdat · nã homineſ aliqũ murmurant

contra eũ eo ꝙ pmiſt talem pꝛelatum pꝛomo⸗
ueri St de fumo putei exierũt locuſte · ſſacer
dotes et mĩſtri ſimoniace ꝓmoti. et data eſt il
lis poteſtas ⁊c ſ ledendi ꝓpłm ſubditũ malis

verbis ⁊ exemplis · et p̃ceptum eſt illis ne leðʒ

rent fenũ terꝛe c· i hommes virentes ſancta
conũſatõne et radicatos in ſide tales em̃ non le

dunt᷑ mal eoꝛ· quia ſcandalizari eſt puſiloꝝn 5

ſubditur · miſ tin hommes qui nõ habẽt ſignũ

dei in frontib ſuis iqui non ſunt hirm in ſõ

foꝛ mata caritate ad 2ſitendũ ſtant xpᷣm oꝑe
et ßmone · St datũ eſt eis ne occiderẽt eos /ſcʒ

coꝛpaliter vt diẽ gloſa interlmearis· ̊ vt crucd

arent eos menſib qunq;· menſis dicit᷑ a me:
ne quod eſt deſectus et p hoc ſigniſicant᷑ q̃nq;
defectus · qui ſunt in mab lacerdotib· i ſciẽtie · vi
te · eloqntie · miſericoꝛdie · et iuſticie · p quos ſub
ditis bona debita ſubtrahunt᷑ et oppoſita mala
mferunt᷑ · et in dieb illis quereét hommes moꝛ
tem. nã hommes ʒelũ dei habetes videntes ta
lia dicut aliqñ turbati· vtinaʒ nõ vidiſſemꝰ talia
mala·ſicut machabeoꝝ·iij ða.melius eſt nobis
moꝛ in bello q́; videre mala gentis nre et ſan
ctoꝝv· Et ſimihtudĩes locui taꝝ c Jqꝛ tales ſa
cerdotes pati ſunt ad faciendu malũ· et capita
eauy tanq́; coꝛone · q; ꝗpter tonſurã clericalem
et oꝛdinem hommes deferüt eis bonoꝛe· ba

naus angelus 2c· Scᷣm li
teralem ſenſum iſte fuit vales impa
tor arriana pſdia deprauatꝰ· a auuoe
roadali petierũt vt mitteret eis ſa
cerdotes xpᷣianos qui eos inſtruerẽt et baptiſa

bebant capillos ſẽ capillos młien ſeis vtẽdo
ꝓut poſſunt ad oꝛnatũ ilicitũ· et dentes eaꝝ
c:· p qð ſigſicat᷑ crudelitas ipᷣoꝝ · Et habebãt

loꝛicas··i:falſas excuſatõnes maloꝝ ſuoꝛuʒ.· et

vox alan ſuan c] iſte ale ſunt potẽtia tpalis 2
ſupꝑbia ex quibo ꝓcedut᷑ verba iactatiua ⁊ ⁊ↄtu

melioſa et hẽbant caudas ⁊c ifamiliares ma
los eos ſeqntes. ⁊ ptas eaꝝ nocere ⁊c expo
natur ſẽ pꝛuis· et habebant ſup ſe regẽ ꝛc· ·
dyaboluũ cuiꝰ ſequũt᷑ inſtinctuʒ· Poſt hec ⁊ ſe

xtus angelꝰ c· Hc ad literã dicit fuuſſe laurẽ
tius qui p tentõem conatꝰ eſt papatũ obtmẽ

ex quo ſecuta fuit tuꝛbatõ eccłie et p ipᷣm ſigni

ficatur quilibʒ ambicõſus qui p ↄtentõeʒ imqᷓʒ
obtinere nitit᷑ eccie dignitatẽ et p hoc ſoluunt᷑

qᷓ̃ttuoꝛ angeli ſathane quib mitit᷑ ꝗpoſituʒ obtti
nere· · lalſtas aduocatoꝝn malignoꝝ ꝓ eo loqn
tum malignitas detractoꝝ ↄtra impedientes

̃m · duphcitas adulatoꝝ falſo ipᷣm 2mendãti
um· et cupiditas magnatoꝛuʒipᷣm muneribo ſu

ſtinẽtium · de quib dicit · Solue qᷓttuoꝛ angłoſ

c·eufrates frugiſer interpᷣtat᷑ ⁊ ideo ſigſicat
cumulatõem duntiarũ cuiꝰ appetitu ligati ſunt
pꝛedicti q̃ttuoꝛet iõ qñ dat᷑ eis munera · ſoluut᷑
ad loquendũ ꝓ malicia ꝓmouenda· qui parati
erant in hoꝛam et diem ⁊c i· 2tinue· vt occið
rent terciã ptem hommu ad muicem litigan
tium· quoꝛu vna pars habʒ uiſticiã et alia pars
oppoſitũ ·et tercia ꝓs eſt udicãtium · ptem vo
iuſta parati ſunt ꝓ muneribo q́ʒtũ poſſunt im
pugnare · St numer eq̃ſtris c per hoc deſi
gnat᷑ młtitudo magna tłium·⁊ pomt᷑ B nume
rus determinat? ꝓ indetermmato. Et ita vidi
equoſ ⁊c per hoc intellgunt᷑ pᷣdicti quattuoꝛ
qui dicunt᷑ equi eo ꝙ ſequut᷑ miſtinctũ demoĩs
ſicut equꝰ ſeſſoꝛis idðo ſequi Et qui ſedebãt ſu
per eos habebat loricas igneas ⁊c q; demoẽs
mflamant eos igne cupiditatis qð ſigmiſcatur
per loꝛicas igneas:⁊ coloꝛant eos fraudulentia
iuſticie apparetis qð per iacintinas ſigniſicatur

eo ꝙ iacintuſ eſt coloꝛis celeſtis et fedat eos fe

toꝛe luxurie et carnalitatis qð per ſulphureas
figniſicat᷑· Et capita equoꝛũ ⁊ c · per boc deſig
tur crudehtas iſtoꝛũ qui ſequũt᷑ habenas dᷣmo

num · et de oꝛe eoꝛũ ꝓcedit ignis diſſenndois

int bomines et fumꝰ ·vanitatis ⁊ ſulphur
feditatis in lamie· St ab his trib plagis occiſa
eſt terca pars hommũ. ·ſiuſtoꝛuũ modo pꝛedi
cto· Poteſtas em̃ equoꝛũ in oꝛe eoꝛum eſt.

nam aduocati detractores et adulatores et im

iuſte ſuſtentãteſ verbᷣ ſuis dicta mala: ⁊ in cau

dis eorum · i:m familijs eorũ que eis aſſimlã
tur in malicia · St ceteri bomſes vc quia pre
dicti mali ⁊ etiam alij vt frequent ꝓſperant᷑ in

via preſenti ·poſſent aut per hoc aliqui crede

re ꝙ euaderent punitõem dei mõ hoc remoue?
cuʒ dicitur St ceteri homĩes qui nõ ſunt occii.

4

m his plagis··i.qui non ſunt p impugnatõeʒ
maloꝝ tribulati: neq; pemiẽtia egerũt de ma
lis ſuis que conſeqnter mag explicant᷑ cu dicit᷑.
Lvt adoꝛarẽt demonia ⁊c i mas eis obſtmnati
permaſerũt et ſubintelligit᷑ Suiꝰ in inferno pu⸗
nient᷑que quidã grauitas explicari non poteſt
verbis humanis õ ad hoc ngſicandũ h̊ tacetur·

⁊C· Moc ad literam expoſui de im⸗
põt exponi de ſummo pontiſice bo⸗
tis ꝓpter magnitudinem poteſtatis · ⁊ deſceẽdeſ

de celo quia datur a deo· amictũ nube a diui
na ꝓtectõne· et yris in capite eius ſcut eniʒ

yris eſt ignũ diuim federisſic papa bonꝰ a ðo
datus ſignum elt ꝙ der elt ecclene paciſicatus

Let pedes eius tanq; colũna ignisnã eius affe
ctiones acceſe ſunt igne caritatis · Rt habebat
m manu ſua libellum q; poteſtatem coercedi
malos ꝑ bullam · et poſuit pedeʒ ſuũ ſupra ma
re ⁊c] quia ſua poteſtas ſe extendit ad habitan
tes in terꝛa et nauigãtes m mari: det clamauit
voce magna ⁊c excõicando hereticos et rebel⸗
les St cum clamaſſet locuta ſunt ſeptem toni
trua ⁊c· p ſeptenarium tonitruoꝝ· ſigſficat᷑ vni
uerſitas platoꝝ qui poteſtatem hñt excõicandi
ſuos ſubditos ↄtumaces· p hoc aut ꝙ iohanes
ꝓhibet᷑ h̊ ſcribere ſgſicat᷑ ꝙ huiꝰ mõi cẽſure nõ
ſunt multipucande ·̊ ſolum vtendũ eſt eis ĩ ma

Bna neceſſitate · Et iurauit p viuentẽ in ſecula
ſe

culoꝝ· vſirmiter diſpoſuit quia tempꝰ am⸗
pluiſ non erit Fſẽ dixi in expoſitõe literali hoc
nõ intelligit᷑ de ceſſatõne tempis ſimplicit h̊ qᷓʒ:

tum ad bereſim arꝛianã et himilit papa debʒz de

ſtruere omnẽ hereſim ⁊ erꝛoneã doctrinã· Vi
de accipe libu c hoc fuit dictũ iohãni p quẽ
pᷣdicatoꝛ ſigniſicat᷑ qui habet a papa poteſtateʒ
exercendi officiim pᷣdicandi. ⁊ iſtud officiũ dul
ce eſt apter ſpem pᷣmij ſed cuz poſtea pdicatoꝛ
percipit ꝙ ſcᷣm ſuã p̃dicatõem nõ viuit amari⸗

catur eius ſcientia nam arguit᷑ propꝛia culpa

Tſic dicit poeta · turpe eſt doctoꝛi cum culpa ra
darguit ihſm. ρο... annn e
Tdatus eſt mihicalamus ⁊c· ·
len

HMoc literaliter expoſui de felice pa
aũt templum dei mens eſt cuiꝰ ubet boni xpᷣia⸗

mi·coꝝ· nj templũ dei ſanctuʒ eſt qð eſtis vos

hoc aut templũ metiendũu eſt p diugente 2lcie⸗

tie diſcuſſionem ne ibidẽ aliq̃d lateat qð ockos

diume maieſtatis offendat · PDer altare qð elt qᷓ
dꝛatum ſigniſicat᷑ quadꝛatura virtutũ cardina⸗
luim p adoꝛantes in eo·bo ne ceptõnes m ani

mo et iſta diſponi dñt a quolibʒxpiano·. tri

T vidr alium angelum fortem ·
peratoꝛe iuſtiniano· Moꝛaliter aut

no qui impiali pilleo coꝛonat᷑⁊ dicit᷑ angelꝰfoꝛ

pa ui feſtuʒ dedicatõnis eccleſe ſo
iter inſtituit celebꝛandu· MIoꝛa

Apor.

um aũt quod eſt foꝛis ⁊c p hoc at ſigniſicatur
ꝙ nullum ſacrificium extra vnitatem eccleſe fa
ctum eſt deo acceptũ·cuiꝰ modi ſunt inſdeliuʒ
oblatõnes et hereticoꝝ· qui q;tuʒ poſſunt calcat
eccleſa omni tpequod ſigniſcat pꝑ meſes qᷣdꝛa
ginta duos accpiendo numerum determma!

tum ꝓ indetermmato ſiẽ frequẽter ſit in boc li

bꝛo · Rt dabo duob teſtibus meis · Pdicatoꝛ
bus poteſtate arguedi ſalſtatem hereticoꝛu et
inſdelium · ⁊ dicunt᷑ duo:qꝛ ſi dicit gregs · ome·
xxxix · dñs binos miſit diſcipulos ad p̃dicãduʒ ·
vt p hoc imnſinua ret ꝙ qui caritatem erga alte

rum non habet p̃dicatõis officiuʒ nullatenꝰ ſu

ſcipere debet · amicti ſaccis ꝓ quod ſi gnificat
aſperitas vite q̃ in pdicatoꝛibo eſſe debʒ..· oꝝ·

v · Qaſtigo coꝛpus meu ⁊ m ſeruituteʒ rediso

ne foꝛte cu aujs pᷣdicauerim ipe repꝛobe efficlatr
Hh ſunt due oliue p affluentiã pietatis et
duo cadelabꝛa ꝓ refulgentiam honeſtatis: im
conſpectu dommi terꝛe ſtãtes per 2ſtatem pᷣ

dicatõem veritatis et ſiquis voluerit eos no

de ore eoꝛum Fiferuens pᷣdicatõ et deuoꝛabit
inimicosi.deuoꝛãdos eos in igne gehennali

denüciabit · et ſi quis voluerit eos ledere coꝛ

poꝛaliter· ſic opoꝛtet eum occidi··ſpualiter et
eternaliter· hi hnñt poteſtatem claudendi celuʒ
C] hoc fit qn pᷣdicatoꝛes ceſſant pᷣdicare ꝗpter
malic iã ppłi ſicut ſuit dictu eʒech· iij· Sris mutꝰ
nec quaſi vir obiurgans q domus exaſperans
eſt · ¶poteſtatẽ hñt ſup aquasi hereticoꝝ do
ctrmas · de quib dict ꝓü · ix · aque furtiue dulci
ores ſunt conuertẽdi eas in ſanguinẽ ·ioſte

dendi earu ſalſitatem . et pcutiendi terꝛa i. cu
pidos et auaros omm plaga ſcʒ mfermi. qua

pdicatoꝛes pcutiunt peccatoꝛes qñ denunciant
ipſam ſup eos venturã: St cũ finierĩt teſtimo

nium ſuu· i p̃dicatõeʒ que termmabit᷑ circa mü
di ſinem deo ſubdit · beſtia que aſcendet ð ab
iſſo ⁊c i: antixpc qui p ſe ⁊ ſuos ſatellites inter

ſiciet ꝓvt poterit eccie p̃dicatoꝛeset aliqui eo
rum dimittent᷑ inſepulti imn 2Ztemptuũ xpᷣi Et in
ha bitantes terrãi. dommnates in ea· cuiuſmõi
erunt antixpc et exercitꝰ eius· gaudebüut ſu

illos q; nullus audebit pᷣdicare 2tra eos St

poſt tres dies ⁊ dimidiu i. pſecutõem antixp̃ᷣi

que tribb annis ⁊ dimidio durabit · ſpus vite a

deo intrauit in eos] i intrabit. nam aliqui tio
te antixp̃i ſe occultãtes manifeſte aparebũt 1

pᷣdicabunt· Vel eſt hic ſimlis modꝰ loqndi ſĩẽ
ps· lxxvij cum occideret eos querebat eũnõ ei
dem numero ß m ſpecie · quia occiſi nõ q̃rebant

ſic põt hic dici de pdicatoribo pᷣdictis· ⁊ audie

runt vocem c];qð põt intelligi de voce xpi ꝗ
dicet venite bñdicti pris mei ⁊c.· vt habet᷑ mat.

xxv. Et in ula hora ꝛc. iſlud literalii expoſui

4

Apor

vt p eos miſlice poſſunt intelligi ſpiritus mali

gm qui ſpualiter ea pſequũt᷑ et ↄtinue· ideo ð⸗

m lla hoꝛai·q̃cũq;:·factus eſt terre motus
magnus nam mſultu demonum mouęetur cor
da terrenoru 2 decima ps cuntatis cecidit
nam p impulſum demonuz multi xpᷣiani qᷓ erat
de cuntate dei cadũt a ſtatu gratie ⁊ ſiunt de ci

uitate dyaboli· et hec metitudo cadentium p de

cima ptem ciuitatis et ꝑ ſeptem milia occiſoꝛzuz
m terꝛe motu ſigniſcat᷑ eo ꝙ vterq; numer?ꝰ ſ.
denaruus et ſeptenarius vniuerſitatẽ ſigniſficat

vt ſupꝛa dictum eſt in plurib locis· et ſic ponit
hic numerꝰ determmatꝰ pꝛo ſdetermmato nã

per hoc igniſicat᷑ magna multitudo. et reliqui
m timoꝛeʒ miſſi ſunt nã ili q̃ n ceciderũt a ſta⸗

tu gratie debẽt ſibide caſu timere · et dederüt

gloꝛ iam deo celiquia ſuũ ſtatum attribuere

debent gtie ðuine Et ſeptimus angelus ⁊c·
Iſtud literalter expoſui de iuſtino impatoꝛe
qui p pᷣncipem ab eo miſſum gotos debellauit

Miſtice poteſt exponi de deo patre qui p filiuʒ

ab eo miſſum de malignis ſprritib triumpha⸗
nit· de quo triumpho magna ſit ſoleẽnitas in ec
cleſa miutante ſpaliter in ſolenmitate paſchali
et multo maioꝛ m eccleſia triũphante mõ ſubdit

St facte ſunt voces magne in celo diceẽtes fa:
ctum elt regnũ ⁊c · ſicut dicit᷑ mat · vlti · data ẽ
mih omnis potelſtas m celo et in terꝛa. St ira
te lunt gentes c · i. demones qui getes dicũ

tur eo ꝙ a gentibus in ydolis colebant᷑· vel ad
iteram gentes id eſt romani impatoꝛes q̃ mł

tum conati ſunt deſtruẽ ſidem xpᷣi·

apertum eſt templum 2c ·

one feſti puriſicatõis ĩ q̃ xpᷣc fuit ob
atus coꝛpaliter: miſtice vo põt ex⸗

HMoc literaliter expomt᷑ de inſtituti

poni de inſtitutõe feſtuntatiſ eukariſtie in qua
rxpc offert ſacramẽtalit et ſic dicit et aptuz elt
templũ /i materialis eccia ad gregãdu in hac
ſolennitate płm chꝛiſtianũ · et vila elt arca te⸗
ſtametii xpᷣc modo ſacramtali qui dicit᷑ axca
teſtamenti:quia ſiẽ arca teſtamti ↄtinebat man
na ·tabulas teſtimonij et virgam aaron ſit xpᷣe
contmer dulcedinem miſericoꝛdie · plemtudineʒ
ſcientie celſtudinem dignitatis ſacerdotalis et

regie. St facta ſunt fulgura rlummaria reful
Sentia·que dñt adhiberi in tata ſolennitate· et

voces młtiphcis laudis dumme· et toni trua

pꝛedicatõis autetice· et gqndo magna que ꝓ

pter ſui frigidi tate ſigſicat tĩoꝛẽ ne aliq̃d omit
tatur de debitis in tata ſeſtiuitate St ſignum

magnu apparuit in celo ⁊c ·hoc lxaliter fuit ex⸗
poſituʒ de ecclefia que fuit afflicta tpe coſdꝛoe
moꝛaliter aut poteſt exponi de qlibʒ deuota p
Pna que numero ⁊ merito mebꝛũ eſt ecdeſie ·
15 ðꝛ mulier ammcta ſole /p appetitũ celeſtuiʒ ·

et luna ſub pedibeius p ↄtẽptũ bonon mu
tabilium· et in capite euus coꝛona ſtellaꝝ duodð
cim· pꝓ quas ſigſicant᷑xij:fructus ſpuſſancti q̃
ponunt᷑ gał · v· et in vtero hñs ſ/in aĩo conce
ptum boni ꝗꝓponſti: et cruciat᷑ vt pariat p qð
ſigficatur intenſum deſderum impledi in ope
quod cõcepit in mente · Et ecce dꝛaco magnus
et rufſus·i.dyabolus ſupbꝰet malicõſus hñs

capita ſeptem /i inferioꝝ demonu vmſuerlitatẽ

et coꝛnua decẽi vniuerſos modos impugnã
di naturã huanam . q; p ſeptenaruʒ ⁊ denariuz
vnſuerſitas del gtur · et in capitib eius ſeptem
dyademata · i. multaqꝛ; p ſpus malignos ſibi
ſubiectoſ freqñter debellat płimos: et cauda
eius trahebat terciã ptem ſtellaꝝ ⁊ miſfit eas in
terꝛa quia magnã ptẽ angeloꝝ traxit ſecum ·
Sc dꝛaco ſtetit ate mulierem nã mſidiat᷑ cin
libet pſone ad impediendũ ſanctũ euis ꝗpoſitũ
vt cu peperiſſet deuoraret him eius · ·q; qn ĩ
pedire non poteſt ceptu aninn bonu quin ex
eat in opus· nitit᷑ ilud ꝑ vanã gloꝛiã deuorare
It peperit maſculũ ⁊c xpᷣm· nã ipᷣe diẽ mat·
xij· quicũq; fecerit voluntatẽ patriſ mei hic me
us frater et ſoꝛoꝛ et mater eſt· Qui vero bonũ
cõceptũ ꝓduẽ ad effectũ ip̃e fac volutatẽ ði pa
tris et ſic eſt mater xpᷣiſpualis ip̃ᷣm ſpũali pari
endo· Rt captus eſt ſluis eius ad deum·quia
bonũ opus p angelos pᷣſentat᷑ ad dommuũ· ſim
liter chaiſtus coꝛpaliter aſſumptus eſt in celuʒ
et mulier fugit in ſolitudineʒ i extra pccoꝛ uʒ
multitudimne . vt ibi paſcat eã dieb mileducen
tiſſexagintaid eſt cheiſti doctrina quã docuit
tribo anis et dimidio· qui 2tinent dies milledu
centoſſexaginta St factu eſt pꝛenũ ⁊c p hoc
ſigſicat᷑ repꝛeſſio demonũ per angelos ſanctos
ne impugnent bonos hommes 1 deuotos ſup̃
id qð poſſunt:⁊ ſic demones ab eis deijciuntur
de qua deiectõe dñs eſt laudandꝰ deo ſubdit·
t audiui vocem magnam m celo ⁊c· d eſt
m ecchia triũphãte 1 miltante· Et de malis hoĩ
bus qui ſubijcumt᷑ demonibo· ſubdit. Ve terre
ve mari ⁊c cupidis bonoꝝ terꝛeltrum 2 de
merſis in aquis carnaliũ voluptatũ. Et pſecu
tus eſt mulier? · quia nitit᷑ parientes bonu con
ceptũ qtũ poteſt pturbare· t date ſunt muli
ari due ale que ſunt amoꝛ dei ⁊ ꝓximi p quas
euolat a facie dyaboli· St miñt ſerpens ex oꝛe
ſuo poſt muherẽ aqᷓ; ac· quia dyabolus ſugien
tibus ab eo mouet pſecutionẽ tpalẽ vt per ĩpa
tientiã eos fragat: t aperuit terꝛa os ſuu c
hec eſt virgo maria de qua dicit᷑ eſa· xv· aperia
tur terꝛa et germinet ſaluatoꝛe ipſa naq; ſbi de
uotos adiuuat ↄtra demonẽ · Bernardꝰ ſuper
miſſus eſt· n piculis in anguſtijs ⁊ in reb du
bijs reſpice ſtellã inuoca mariaʒ.· Et abijt fack
preliu cum reliquis ⁊c·]quia qn dyabolus ab
vno ſancto deuinci᷑ vadit ad aluiʒ impugnadi

SSõ

let ſtetit ſuper arenã maris ]per quã angniſican
tur ſteriles in bono ſuper quos ſtat tanq; in *

pꝛio loco · CR. XfII.
T vidi de mar beltiam aſcen⸗

bitur pſecutõ eccłie ſub ſilio coſdꝛoe

co ideo p euis ſilium ſignificatur tyranus qui ẽ

dyaboliñilius p eius imitatõem · Rt dicit᷑ hic be⸗

ſtia habens ſeptem capita: p que ſignificant᷑ ſe⸗

ptem vicia capitalia ⁊ dece coꝛnua rvmuſos
modos impugnãdi bonos· et ſup coꝛnua decẽ

dyademata iomnẽ ſpem ſubijciendi ſibi iſti

ciam · et ſuper capita nomma blaſphemie qu

ſenp paratꝰ eſt deũ ⁊ eiis mẽbꝛa blaſphemare
St beſtia quã vidi erat ſimilis pdo q; Oſirma
tus eſt m maloherexnj· Si murare põt ethi
ops pellem ſuã ⁊ ꝑdus varietates coloꝛis ſui· et

vos poteritis bene facere cũ didiceritis maluʒ·

Let pedes eius ſiẽ pedes vxſiq̃ ſunt lati ad cal
candum ſic tyrannus ſtudʒ calcare ꝓpm· 1 os
eius ſicut os leonis .quia querit deuoꝛare bo⸗
na alioꝝ· Et dedit ili draco virtutez ſuã quia
dyabolus tales adiuuat ad pficiendu maliciã ſu⸗
am · St vddi vnum de capitibo ſuis occiſum ⁊c 4
quia ꝓpter infirmitatẽ vel aliud malũ ſupueni⸗

ens tyrannus territꝰ aliqñ ↄcipit emenda tõeʒ ·

ſed illo malo tranſeunte reuertit᷑ ad priſtinã ne
quiciam vel maioꝛẽ· t admrata eſt vmuerſa
terꝛade tali euaſone mali:quia muiter boĩs
hommib non ↄtingit·. St adoꝛauerunt draco
nem cq quia reueredo tyranu reueremur dy⸗
abolum cuiꝰ eſt mebrũ· St datu eſt eios ⁊c i·
permittit᷑ loq ſuꝑba et blaſphematoꝛia St da⸗
ta eſt ei poteſtas facere meſes quadꝛa Smtadu
os:menſis dici᷑ a mene qð eſt deſectus. et iõ
lacere menſes · · defectus eſt deſicere · tyrannus
aũt deficit in obſeruãtia decalogi ⁊ euangelij
duplicis dilectõis pcepti · qð ſigniſicatur pme
ſes quadꝛagmtaduos nã qᷓdꝛaginta ſunt q ter
decem et ſic ſignificat decalogũ et euãgelium qᷓ
dꝛupliciter deſcriptu · et ꝑ duos ſupadditos du
plex caritatis pceptũ· Et data eſt ili poteſtas
m omnẽ tribum c Inſuper multos bonos·⁊ ẽ
hic ypbohca locutõ· Si quis habet aurẽ audiẽ
di ꝛc łqdicat ſicut tyrannus bonos captiuat et
occidit tẽpaliter: ſic eternaliter captiuabit et ad
mortẽ gehene ducet · St vidi allam bel tiã aſcẽ
dentez de terꝛa hoc literalit exponit᷑ de mach
ometo qui legem falſam dedit hiſmaelitis ideo
miſtice poteſt exponi de quolibʒ hereſiarcha qᷓ
doctrmã erꝛoneã dat diſcipulis ſuis 1õ ſubdit᷑ ·
St habebat coꝛnua duo ſimnlia agmi ·ſichꝛiſti
cuiꝰ duo coꝛnua ſunt duo teſtamenta: quoꝛuʒ
vetus dedit p ꝓphetas:nouũ aũt p ſemetipᷣm
ſicut dicik bebꝛe. Obm deus loquens patribo
mn ꝓphetis ꝛc· Hereſiarcha vero ſuã doctrinã

dentem 1c]· Mic ad hteram deſeri

qui capitulo p̃cedenti vocat eſt dꝛa

nititur defendere p ſeripturã veteris ⁊ noui te
ſtamenti:q; tñ male allegat eam non dicit pa
bere coꝛnua agni hᷣ ſimilia coꝛnibe agni. loqbak
ſiẽ dꝛaco ſcut dyabolus ſuggerit ei et pote
ſtatem pꝛioꝛis beſtie ⁊c Pquã ſ ſigmficat᷑ tyran
nus vt dictũ eſt cuiꝰ amiciciã et familiaritateʒ
querit hereſarcha vt ad defenſioneʒ ſue hereſs
vtatur euis prate · ſiẽ legit᷑ ð arꝛio plurib⸗ aljf
et ſ poteſtatem eius facere dicit mnqʒtũ ea ad
malum vtit᷑. et fecit terꝛaz et habitan tes in ea
adoꝛare beſtia . pᷣmam· ·ityranuũ inducens po
pulũ ad eius reuerenti vt ſic magis habeat eiꝰ
amiciciã · St fecit ſigna magna ita vt etiã ignez
laceret deſcendere ꝛc. hoc fuit in pelagio cuiꝰ?
diſcipuli dyxerunt ꝙꝙ fuit ſpuſſanctuſ qui ẽ igĩis
dumus · et qe hoc erat falſum deo ſubdit · ĩ cõ
ſpectu hominũ iſcᷣm ſalſam eſtimatõem cꝛe
dentuz dicens habitantiby in terra vt faceret
magmẽ C ]ivt facerent reuerentiã ſlio tyra
mi qui eſt eius imago naturalis vt ſic ad defſen
ſionem ſue herens ſuccederet patri. et datu elt
illi vt daret ſpiritũ imagini ]id eſt voluntatezʒ
ſilio tuendi ſuã hereſm verbis et factis:

e FIIII.
vidi et ecce agnusſtabat ⁊c .

Iſtud exponit᷑ de xpᷣo ſuſceipieẽte ani⸗
mas ĩterfectoꝝ a homer ſucceſſoꝛe
machometi. Moꝛaliter poteſt expo
ni de pio pontifice xpᷣi vicario qui dulcit fouet
et nutrit obpuantes caſtitate que eſt qddã mar
tirium · ſpalter m iuuenib et maxime qñ ſirma
tur p votum ſolenne et ſic dicit· St vmd et ecce
agnus i·paſtoꝛ piuſ· ſtabat ſupꝛa mõte ſion
id eſt eccleſã militante de qua dicit p Fs· lxxxvj·
diligit dñs poꝛtas ſion ſuper onna tabernacu
la iacob · et cũ eo conuncti centuquadaginta
quattuoꝛ mia ·i · vmuerſi Stmentes voto ſole
ni deo ſubdit· pabentes nom eius et nom pa
tris eius ſcriptu c in quo deſignat firmitas
continentie p votũ lolenne. St audiui voce ð
celo ⁊c p qdð ſigniſicat laus deo accepta et vo
cẽ quam audiui quaſ cytharedoꝝ c eſt autez
cythara fgure trian gularis p qð ſ emß iſcatur
des trinitatis ſine qᷓ laus non eſt deo Sta· et
cantabant cãticum nouũ iptmens ad nouuʒ
teſtamentũ· ante ſede dei i. ad honoꝛem dei
et omniũ ſanctoꝝ ⁊ non ad laudẽ hommuũ. St
nemo poterat diere caticũ ⁊c q;ꝛ contmentes
habñt aliqð meritu ſpale quod non habent alij
Ll ſunt qui cu mulieribo nõ ſunt commquinati
X. hoc poteſt intellgi ſimplciter hᷣm omne tẽ

pus et ſc eſt virginitas ꝗpꝛie alio modo a tpe
voti vtmentie et ſic potelſt dii vᷣginitas large·
qui ſequũt᷑ agnum ⁊cſmente ⁊ coꝛpe ſide
opere hin ſunt ex omnib pamccie deo c .d
elt gratioſ i in 2Aſpectu dei. ſcut pꝛmn fructus
ſunt alijs masis Zti. Et vidi alteꝝ angelu c.

—

hoc ad literam dici de ſancto bonifacio ᷓ miſ⸗
ſus a papa pdicauit populio turingie auſtrie
et friſe et multos Zuertit ad donmmuũ. Moꝛalit
aut poteſt exponi ð quohbʒ pᷣdꝛ catoꝛe magnũ
fructũ facienteideo ſubdit᷑ volãtem p mediu
celi i· ꝓmpte diſcurꝛentẽ ad pᷣdican du verbuz
dei · habente euãgeluim eternu . . p̃dicatõem
ad eternitatem gle pducenteʒ. vt euãgeliʒaret
ledentibo ſuper terꝛa ⁊c· na pᷣdcatio debet eſſe
cõmunis omnib. dicens magna voce timete
dominuz ꝛc. q; pdicatoꝛ pꝛimo et pᷣncipaliter
debet iducere ppłm ad cultũ diumum . 1 p con
ſequens ad deſtructõnẽ ydolatrie·⁊ ommũ ad
paʒ ptmentum õ ſubdit᷑ St alius angelꝰ ſe⸗
cutus eſt dcens cecidit cecidit babilõ .ꝗ inter⸗
pꝛetatur ofuſio.deo ſigſicat ydolatriã et ptinẽ:
tia et quia non ſolũ debet ydolatriaʒz deſtruere
oſtendendo vilitatẽ culpe.ſ̊ etiam grauitatem
pene · ideo ſequit᷑ · St tercuis angelꝰ ſecutus eſt
illos dicens ſiquis adoꝛauerit beſtiam ⁊c d e
exercuerit ydolatria vel aliquid ptinens ad ip⸗
ſam. bibet de vmo ire dei c] i valde grauiter
et eternaliter pumet᷑ vt patet p literã ſeqñ tem.
licet aut hic nomment᷑ tres angeli: tñ ille tres
denunciatões vel pᷣdicatõnes poſſunt vni ei⸗
dem pᷣdicatoꝛi zuemire ſicut dicit gloſup locũ
iſtum · Et audun voceʒ c qm oppoſita iuxta
ſe poſta magis eluceſcut iõ poſt denũciationeʒ
punitõis peccatoꝝ·hic ponit᷑ pᷣmiatõ ſancton-
cũ dici · Scribe beati moꝛtui qui in dño moꝛi
untur c elt em̃ beatitudo ſtatus ommiũ bo⸗
noꝝ agsregatõnę pfectus vt duit lbro de cõ⸗
ſolatõnel. opa em illoꝝ ſequut᷑ illos q; ſcᷣm
quatitatem meritoꝝ ſequit᷑ quãtitas pmoꝛuʒ.
Et vidi et ecce nubem ꝛc.· Mic literalii p duaſ
falces deſcribunt due pumtões tyranon· Mo⸗
raliter aut ſigmiſcant᷑ duo modi quib pumunt᷑
mali chꝛiſtiami pꝛimꝰ eſt p excõicatõem qua p⸗
ſcindunt᷑ a munione eccleſie ꝗpter ſuã ꝛtuma
ciam·ideo dicit᷑. Mitte falcẽ tuã ⁊c et ſequit᷑
Lam aruit meſſis terꝛe per iſta ariditatem ſ⸗
gniſicat᷑ mduratõ ſiue ↄtumacia ꝗpter quã eſt
excõicatio ferenda · ſecudꝰ vo mod? eſt p exter⸗
minatõem ſiue gladiim materialẽ et ptinet ad
indicem ſecularem de iſta ſubditur et exiuit
ſanguis de lacu ·
E EW.
T vidr ſequitur angelos ſepteʒ;
babentes ſeptem plagas 2c
per quas ſigniſicant᷑ omnes pene in
Senerali que ſunt peccatoꝛibus infli
Sende · eo ꝙ ſeptenario numero vmuerſitas ſi
Suratur ⁊ magis explicant᷑ c· ſeqñti· pᷣmittit᷑ tñ
laus iuſtoꝝ de euaſone dictaꝝ penay· et de di

uine uiſticie impletõne cu dicit · St vidi tanqʒ

mare vitreu mixtuʒ igne p qð ſigniſicat᷑ bap
tiſinus. eo ꝙ fert m aqua et ſpuſancto qui eſt

dicit augu ·

ignis diumus· et hñtes citharas dei laudes
diumas de ſua euaſone ⁊ dume uiſlicie imple
tione in maloꝝ pumitõne· ⁊ patet lra ·
T abiſt primus et effudit phia⸗
lam ſuam in terram.
pex quã ſigficat᷑ pumtõ cupidoꝛuʒ q̃
deſixi ſunt mn amoꝛe terꝛenoꝝn· Vnð
iĩdiligis terꝛam terra es. 2 factuʒ
eſt vulnꝰ ſeuũ i.punitõ grauis que eſt infer
nalis. in omẽs q̃ hebant caractere beſtie id ẽ?
tyranni vt ſupꝛa dictũ elſt· et iſti ſunt cupivi·q
ſicut tyrãnus aloꝝ bona rapit violenter ita cu
pidus fraudulent ꝑ vſuras et calũnias ſalſas.⁊⸗
alias fraudes falſas et exquiſitas St ſcðs effun
dit phialam in mare p qð ſigſicat pumtõ mui
doꝝ· na ſicut mare eſt amaꝝ ſic muidi amaricã
tur de bono alioꝝ ⁊ omms aĩia viuẽs moꝛtua
eſt in mari q; licet inuidꝰ viuat coꝛpaliter tñ
moꝛtuꝰ eſt ſpualiter et moꝛti ſcde que e moꝛs
mferni deputatus eternaliter · St tercius effu
dit phialam ſuper flumma et ſuper fontes· p
quod ſignificat᷑ñ pumtõ carnalium qu delecta?
in aquis voluptatũ et factus eſt ſanguisq;
delectatõ voluptatũ vertit᷑ eis in amaritudinẽæ
penaꝝ· vnde dicitur infra xviij· Quãtũ ſe gloꝛi
ſicauit et m delicijs fuit tãtum date ei toꝛm etuz
et luctum. q; ſanguineʒ ſancteꝝ apoſtoloꝝ
deſt nucioꝝ · effuderunt voluntate et ſi non
opere naʒ bomies voluptuoſi illos odꝛũt qui
eoꝝ vicia repꝛehendüt. St quartus angel ef
ſudit phialam ſuam in ſole per qð ſ SZmnſceatu⸗
punitõ maloꝝ pᷣlatoꝝ pꝛelatus em debz eſſe ſi
cut ſol ilummans et ↄfortans populũ ſuum:
ſed malus facit ↄtrarium ndeo ſubdit. et datũ
eſt in npmiſſum dyabolo ꝓcurante. elſtu af
flgere homines ⁊cnam elſtu ſue cupiditatis
af fligunt ſubditos eoꝝ bona muſtis extoꝛſio
nibus rapiendo et eog ſua vita mala ſcandaliʒã
do ideo ſubdit · et blalphemauerũt nom dei ·
nam hommes ſic afflcti ex mpatiẽtia ꝓrũpuůt
aliqñ in blaſphemiam dei ſicut dicitur de dauid
ij. Rexij /ꝙ lecit hommes blaſphemare nom ez
dñn quia ꝗpter adulterumm eius cum bethzabee
et homcidum vrie plurimi dicebant den egiſ
ſe miuſte repꝛobãdo ſaul et dauid eligedo· Rt
quintus ꝛc hic ponitur punitõ malorũ pꝛinci
pum do ſubditur. ſup regnũ beſtie i pꝛĩcipã
tes tyrãnice· naʒ beſtia dicitur q̃ñ vaſtia a vaſ tãa
do · et factum eſt regnũ euis tenebꝛoſum qꝛ
per hoc ducitur ad tenebꝛas gehenne et płkus
ſibi ſubditꝰ patitur tenebꝛas anguſtie 1do ſub
ditur · Et eõmanducauerũt linguas ſuas p̃ do
loꝛemod em homis irati eſt linguaʒ ⁊ labia
moꝛdere · et blaſphemauerũt den exponatur
ſicut pꝛius· St ſextꝰ c ic ponitur punitõ ſu
perboꝝ qui excedũt metas ſuas ſicut eufrates ⸗

mundat extra ripas ſuas et ſiccauit aquaʒ -aqd

eufratis ſiccatur qñ ſuperbi potentia tollit ſeu

defalcatux· vt pparaꝛet via reg buſ ab oꝛtu ſo

lis per iſtos palſunt ſigniſicar homines =ten

tioñ· nam ĩ oꝛtu ſolis iuſticie qui chꝛiſtus ẽ pax

clamata fuit p angelos dicẽtes gla ĩ altiſſmis
deo et in terꝛa pax hommnb bone voluntatis
ab hoc oꝛtu recedũt ↄtentioſi qui veniũt con:
tra ſuperbum qñ vdent ĩm m potentia dimm⸗
nutum. St vmi de oꝛe draconis ⁊ciDyaboh
qui dicit᷑ beſtia a vaſtando et draco mſdiando
et ꝓpheta mentiẽdo · exiſſe tres ſpus immun⸗

dos ⁊c piſtos tres ſignificant mal relatoꝛes

aduocati doloſñ ⁊ adulatoꝛes:qui ſua ver boſita

te mundi potñtes excitãt ad 2tentõnes.St ſe

ptimus angelꝰ effudit phyalã ſuam in aerẽ ꝛc
per qð ſgniſicat᷑ punitõ maloꝝ doctoꝝ q̃ ſuiſ
verbis puerlis verberãt aerẽ erꝛoꝛes et here⸗
ſes ſemmando· St exiuit vox magna de tẽplo
a throno p teplũ ſignificant᷑ plati fauetes he⸗

reñ· et per thronuʒ pꝛincipes ſicut legit᷑ de plu⸗

ribus pꝛelatis et pꝛincipib⸗ arꝛiane hereſi adhe
rentibo catholicos grauiter pſequentibo · deo
ſubdit · St facta ſut fulgura ꝛc ntempelſtates
m eccleßa quał nuq; fuit] qʒꝛtum ad oes euis
condicõnes ſicut de quolibet ↄſeſſoꝛe cantat ec
cleſa nõ eſt muentus ſimili illi. St fracta eſt
cintas id eſt eccleſia que debz eſſe ciuum vni

tas· in tres ptesnam aliqui adherebat arꝛi)

doctrine aliqui vero doctrine eccleſie et aliqui
erant dubij de vtraq; Rt cuntates gentiuz ce⸗
ciderunt · nam auqui gentiles ad ſidem Zuerſi
videntes talem diuerſitatez reuertebant ad pꝛi
ſtinam inſidelitatem· St bablon magna lid ẽ
arꝛij pſdia:. venit in memoꝛiã c]· na ex oꝛdi⸗
natõne dei ſimpheiter eſt deſtructa · et omnis
inſula fugit ⁊c nã arꝛiani nõ habuerũt refugi
um hic ve wi / et gndo mag ⁊c Frgrãdis pena
ex ði oꝛdĩatõe cecdit ſup axꝛanoſ pena gebẽ
ne vbi dammati blaſphemãt iuſticia dei ·
Tvemt vnus de ſeptem ange⸗
hs: ſequitur oſtendam tibi dam
nationem meretricis 20.
Moꝛaliter expondo hec ẽ muler de
qua dicit᷑ zacharie v.· Mec eſt ĩpietas. Beſtia vo
ſuper quam ſedet eſt 2gregatõ maloꝝ q; be⸗
ſtialiter viuunt· Hec ant muler et beſtia dicũ:
tur oꝛnate pᷣcioſis quia tala cõmunius reperi
untur in maliſ · Septẽ capita huiꝰ beſtie ſunt ſe
ptem vicia capitaliaa que dicunt᷑ reges q multa
vꝛcia ſub ſe Otinent · ⁊ montes et hoc pter ſup
biam que ↄtinet᷑ ĩ eis nã in omni peccato moꝛ
tali eſt contemptꝰ dei p decẽ coꝛnua ipᷣius ſigſi
catur omnimoda pſecutõ decem pᷣceptoꝛuʒz dei
Et beſtia quã vidiſti funt et nõ eſt et aſceſura
elt de abiſſo· impietas em̃ ſuit maioꝛ añ tpus

chꝛiſti qʒ poſt. zpter ydolatriã que vigebat nn

toto oꝛbe paucis valde exceptis· iðo dicitur fu
iſſe ante tempus xpᷣi et non eſſe tpe ipᷣius quia
non eſt tanta licet ſint multi mali tpe antixp̃ᷣ
erit valde magna bᷣm qð dici᷑ mat· xxinabũda
bit miquutas et refrigeſcet caritas multoꝝ· 180
dicit· ꝙ aſcenſura eſt de abiſſonam antichailt⸗

habebit demonem pꝛiuatũ cuiꝰ totalter ſeque

tuꝛ inſtinctu · et mirabunt᷑ inbhabitantes terꝛã
c ·quia videntes potentia antixp̃i et ſgᷓ men
dacia que faciet admirabunt᷑ ⁊ ipᷣm ſequent ex

ceptis electis · ideo ſequit. quoꝝ non ſunt ſcri

pta nomina in libꝛo vite· Rt reges ſeptem ſunt
⁊c łhoc refert ad iminos ſeu ad tpa in quibus
fuit et erit ſiquitas ſeu malicia quoꝝ pꝛimũ fu
it a peccato ade vſq; ad diluuiũ · ſecundũ a dilu
uio vſq; ad abꝛaã:tercium inde vſq; ad moyſen
quartu inde vſq; ad dauid·quintuũ inde vſq; ad
chꝛiſtum deo dicit᷑· quinq; ceciderunt · nã iſti
quinq; termmni traſerunt· et vnus eſt ſ imiꝰ
vel tpus chꝛiſti et alius nondu venit iſcz ter
minus antixpᷣi a cum venerit opoꝛtet euz bꝛe
ue tps manere q ſicut dicit mat · xxnij dieſ illi

apter electos bꝛeuiabuntur· verũtamen iniqui

tas erit maxima intenſuie ⁊ imquoꝝ multitudi

ne· intim ꝙ poterit equipari ille terminus du
obus aõ dicitur · Et beſna que erat ⁊ non ẽ et
ip̃a octaua eſt ⁊ de ſeptem e q; vnus termiꝰ
2putatur ꝓ duobo· St in interitũ ibit nam in

ſinali udicõ omnis malicia retrudet᷑ m inferno

St decẽ coꝛnua que vidil kti · p que ſj gniſicant᷑

omnes mod pſecutõis decalogi ſicut pdictum
elt · decẽ reges ſunt qui nondu acceperunt re
gnum ··ſcʒ qʒtum ad ſuã maximã poteſtatẽ· q;
lcet modi pſequẽdi iuſticiã que in decalogo cõ
tinetur młtũ mualuerunt · tñ antichꝛiſti tempe
erunt in ſua maxima poteſtate hi vnum conſi
luum habent ⁊c ·ſcʒ impugnãdi iuſticiã mõ pꝛe
dieto · et poteſtate ſuam beſtie tradẽt ſeruie
do miuſticie ⁊ imiquitati ad miquitatẽ· h cũ
agno pugnabuũt ſidem chꝛiſti q;dtum poterut
impugnando. et agnus vincet illos aliquos
ip̃oꝛũ ſimpliciter damnãdo et aliquos pꝑ ſidem

ſibi ſubiugado de quibo ſubdit.· hi odient foꝛni
cariam /i miquitatem q;tum dilexerãt eã pꝛſuſ

vel amplius· et deſolatã facient eã ci deſola
tionem eius ſuturam denunciabunt conſtãter
contra vicia pᷣ̃dicãdo · ) Q . XVTIIE
DTpoſt hec vidĩ alium anZelum
2c hoc hteraliter expoĩt de adema
epiſcopo podienſi:· Moꝛaliter ãt

poteſt exponi de quolbet pᷣlato vel
doctoꝛe qui p bonã vitam et ſciẽtiam ilumĩat
ecclenßam et pdicat conſtãter cõtra cuntatẽ dy
aboli que eſt ↄgregatõ maloꝛuʒ d· Qecidit ce
cidit babilon· Et dicitur bis cecidit pꝛimo pꝛo
caſu culpe · ſedo ꝓ caſu gehenne Et audiui alã

vocem er lq; p̃dicatoꝛ vel doctor non ſolum

debet denunciare vilitatez culpe et magnitud
nem pene future ciuitatis dyaboli ·̊ etiam mo

nere populũ vt fugiat de ea ne foꝛte ĩuoluatur

eius malis ⁊ penis fſuturis tõ ſubdit᷑ exite de
ula populus meus c ·⁊ exprimũutur m ſpecia

li pꝛincipes cum dicitur. St plangent ſe ſuper

illam reges terre · Sub quib mtelligutur mi
lites et trarũ rectores. ⁊ negociatores terre

ſub quibo mtelligutur manu artiſices ĩ mari vł
terra de negoclatõe viuetes vt ꝓſeq̃t lra ſatis

diffuſe ꝑ qð inſinuatur ꝙ pᷣdicatõ debʒ eſſe cõ⸗
munis· . .Z ..
Oſthec audiui vocem magnaʒ

1 de impletõne duiuine uuſticie in dam
natis ſm illud ps. lvij. letabit iuſtus cum vide⸗
rit bindictam manus ſuas lauabit in ſan Zuine
peccatoꝛis et deſcribitur iſta laus qʒtum ad ec:
cleſiam triũphãtem ⁊ q;tum ad militãtem q de

bet qᷓʒtuʒ poteſt triũphanti conſoꝛmari pᷣm qd

dicitur in illa ꝓſa· ſuperne matris gaudi repꝛe
ſentet eccleſia que ab anquibo dicit᷑ eſſe beati g⸗
Soꝛij ab alijs aut hugonis ð ſancto victoꝛe iõ

dicitur · dicentuim alleluya p eccleſia trum⸗
phante. &t ſubditur poſt Et ſterũ dixerũt alle

luya ꝓ miitante· Et cecdi ad pedes eiis ꝛc

per hoc oſtendit ꝙ non ſolum debet gtia redda

deo de ſuis beneſicijs ß etiam ſuis mmiſtris p

quos reuelat hommib veritatem vel ala bene
hieia ſubmimſtrat. Et dixit mihi vide ne lece⸗

ris ⁊cp hoc arguũtur hommes ſupbi qui qᷓ⸗

runt ĩdebite ab alijs honoꝛari · Polt hec vidi

celum aptum ⁊c hoc Kaliter intelligi vwdetur

de chꝛiſto pꝑ ea que ſequũtur · Moꝛaliter autez

poteſt expom de quolhbet euis bono vicario ĩ.

ſpũalibus cuiuſmõi ſunt pᷣlativł tpalibus cuiꝰ

modi ſunt pꝛincipes terꝛeni et eoꝝ ſubditi boĩ
qui pati ſunt eis obedire in hcitis et honeſtis.

ideo ſubdit· dt exereitꝰ qui ſunt in celo ſeque:

bãtur eum in equis albis ⁊c id eſt in coꝛpoꝛi⸗

bus mundis · SRt ip̃e calcat toꝛcular vc id elt
bonꝰ chꝛiſti vcarius punit iulte maleſacta · St
habet m veſtim̃to et ſemoꝛe ſuo ſcriptũ rex re

Sum ⁊c quia ſub ſe plureſ bñ regentes habet
qui regea dei poſſunt a regendo·dicit᷑ aut hoc
ſcriptum in veſtimento ⁊ in ſemoꝛe ſuoſemur
eſt intrinſecu homm · veſ timetum aũc extrinſe
cum · In actibo aut intrinſecis talis ſupioꝛis ap
paret ꝙ pyłm ſibi ſubditum vult dieto mõ 8u
bernari. St vdi vnum angeluũ ſtantẽ in ſole. .
per ſolem poteſt intelligi cdlaritas iuſticie de qꝗᷓ
dicit· v· ethicoꝝ. ꝙ neq; heſperus neq; luciſfer e
ita admirabins. Angelus igit᷑ ſtas in ſole e pᷣ̃di

catoꝛ ↄſtanter p̃dicas contra obſtinatos ſeue
ritatem iullicie duine · ide ſubdit.· d· aubo.i

2c ··Mic deſcribitur laus ſanctoruzʒ
de ſua euaſione a p̃dictis malis et

demonibus qui ſunt executoꝛes dunme iuſticie
m damnatis. ꝙ aũt p aues ſignificen? demoneſ.

pacet per verbum ſaluatoaiſ in parabola ſemi
nantis· vt manducetis carnes regum ꝛc nidẽ
obſtinatoꝝ in culpa ideo ſequ᷑· Et appꝛeheſa
eſt beſtia et cum illa pſeudo ꝓpheta ⁊c ſequit᷑
Lmuſſi ſunt in ſtagnum ignis ardentis
T vidi angelum deſcendentem
de celo ⁊c per iſtum angeluʒ intel

amoꝛe iuſticie non timet ligare vm
culo excõicatõnis vel interdicti tyrannos pſe
quentes ũiſticiam dei et vidi ſedes c ſcʒ ſu
perioꝛis pꝛelati ⁊ bonoꝝ ſuffraganeoꝝ m rep̃ſ
ſione malicie tyranice ſibi conſtanter aſſilletiũ

Let amimas decollatoꝝ ſuſtinẽtui damna re

rum vel corpm ꝓ veritate· de quibe fuit ſanctꝰ

thomas cãtuarienſis ⁊ 2ſimles· et wxerut .
vna gratie et regnauerunt regendo iuſte ĩ

preſenti· et poſtea mn regno głe· Ceteri vero
moꝛtuoꝝqui pꝛo xpᷣo mibil paſſi ſunt vel xe
ceperũt caracterẽ beſtie · id eſt demõis quẽ be
atus martinus cruentam beſtiã nommauit: ñ

vixerunt ſcʒ vita gratie vl 8łe donecↄſumẽ
tur mlle ni i. nuqᷓʒſẽ̃ pᷣs·cix· ſeð a ðxtriſ meiſ

donec ponam ininucos tuos ſcabellũ pedũ tuo
rum ꝛc.· nõ eſt intelligendũ ꝙ chꝛiſtus ceſſet ſe
dere ad dextrã patris qñn eius immici totaluer

fibi ſubdent᷑ in iidicõ ſinali:ſic in ꝗapoſito per ly
donec non eſt mtelligedum ꝙ ↄſummatis mil
le annis damnati debeat viuere vita gratie vel

gloꝛie·¶ Mec eſt reſurꝛectõ pᷣmaiſcʒ ð peccato

ad gratiã vł de coꝛpali moꝛte ad gloꝛia anime

q;tum ad illos qui nõ habent aliquid purgan
dum weo lubdit. In his ſcdᷣa moꝛſ nõ habʒ po

teſtateʒ ſ moꝛs ſfermi ſ erũt ſacerdotes ði

id eſt ſacras laudes deo dantes St regnabũt

cum eo mille annis d eſt tpe a deo p̃finitoita
ponitur hic numerus determinat? ꝓ indei

minato ſiẽ frequenter fit in hoc libꝛo ſeut patʒ

per ſupꝛadicta Gt cũ zſummati fuerint mille

anni ſoluetur ſathanas ⁊c hoc ad literam dicit᷑
de antixpᷣo· Moꝛali᷑ aũt exponi poteſt de quo
lbet tyrano et adherentib ſbi de quubus dici?
·jo · ij iam antixpᷣi multi ſunt · Rt deſcẽdit igmf

de celo.id ẽ dei ſententia 2 denas eos ad igneʒ

gehene· vbi beltia et pſendo ꝓpheta cruciabũ
tur id eſt beſtialiter vuꝛetes 2 pnicõſe meda
ces: Et vdi thronum magnũ · hoc lxaliter ex
ponitur de iudicõ finali Moꝛaliter aũt exponi

poteſt de iudicõ diſeretõis quo reꝓhediſcernu

tur a bonis qð quideʒ iudicium elt in pꝛeſenti

ſcðm ꝗð dieitur Jo · xij nüc indienim eſt mundr
ceet p thronum hic inteiligit᷑ autoꝛtas et po
teſtas iudicandi diuina wed⸗ thronus iſte dicit

masgnus nam ad omma ſe extendit · et candidꝰ

ligit qullibet bonus xp̃i vcariis q

V
4

quia clare diſcernit coloꝛ em̃ cãdidus plurimũ

habet de luce et ſedentem ſup eum a cuuꝰ cõ
ſpectu ſugit terra ⁊c· nam reſpectu dei mihil ẽ
omnis ereatura: St vidi mortuos magnos et

puſilos c omnes em̃ viuentes m mũdo mor

tui dicũtur apter neceſſitatem moriẽdi⁊ ſic di
ctum fuit ade gene·ij · quocunq; die comederis
ex eo morte morieris aꝓpter neceſſitate morien

di quã incurris ↄmedendo· Et iudicati ſunt ex
bis que ſcripta erant min libꝛis ·ſcʒ 2ſcientiaru ·

Et dedit mare moꝛtuos ſuos ⁊c p hoc ſigniſ
catur ꝙ mihil occultari poteſt iudicõ dunno/ 2
infernus et moꝛs id eſt homines ĩ peccatis ob
ſtinati · qu dum adhuc viuunt dicutur dyaboli
miſſiſunt in ſtagnum igme id eſt ad mitten
dum pꝛeiuſi · ꝓpter quod etiam vnientes dicun⸗
tur ſtipula młferni.
(K½-
T vi celum muum ·
Hoc literaliter expomi᷑ de renoua⸗
tione mundi ſenſibilis futura Mo⸗
raliter aũt põt exponi de renouatõ
ne ſpual hommis:qui dicit᷑ a philoſophis mĩoꝛ
mundus · cuiꝰ terꝛa eſt coꝛpus. et celum anima:.

quia ſiẽ terꝛa germmat ex influentia celiſc coꝛꝛ
pus mouet᷑ ⁊ viuit ex amme virtute:Mec ergo

celum ſcʒ anima renouat᷑ qñ pꝑ penitentiã veraʒ
perfecte purgat᷑ et terꝛa ſcʒ coꝛpus qn munde
ſeruat᷑ et mare iam non eſt id eſt amaritudo
peccati· nã ꝑ penitẽtiaʒ eſt ablata St ego ioha:
nes vidi cuntatem ſanctã hieruſalem id elt h⸗
delem pſonam qʒubet deuotã que dicit᷑ ciuitas
d eſt cuuium vnitas ꝗpter ⁊coꝛdiã virium mn⸗
ferioꝝ ad rõnem et ſancta·i chꝛiſti ſanguine tĩ
cta in baptiſmo et hieruſaleʒ id eſt pacinca qpi
concoꝛdiam dictã: et deſcendens de celo· ꝓpter
gratie mfuſionem m euis augmẽeto a deo pa
tam c ·i.diuinis cariſmatibb adoꝛnatam ꝓpte:
qð de ea ſubdit᷑ · Ecce tabernaculũ dei ⁊c nam

in tal bus deus habitat p gratiã. Et abſterget

deus omnẽ lacrima· tranſ ferendo tales ſecum

ad gkaʒ Rt dixit qui ſedebat ĩ throno ecce no⸗

ua facio omnia ·ſcʒ in reſurꝛectõe qn ſancti ha
bebunt coꝛpa głoſa St dixit mibi factuʒ eſt.

.O eſt Mumatum eſt hommns p̃ᷣmũ· Sgo ſum

alpha c] id eſt pꝛincipiũ a quo cũcta oꝛiunt᷑
et fſinis ad que oꝛdinant᷑ Ego ſitienti dabo de
fonte aque viue nde vera beatitudine · Ztis ·
ſicut dii᷑ Ro·vj·gratia dei vita eterna · Qui vi
cerit τπ ſcʒ mundũ carnẽ dyabolũ. Timwis

aũt timoꝛe male humiliante · et meredulis ·

veritati diume · et execratis · id eſt uiſte ſepara
tig a ſacramentis eccleſie· et veneficis ·i ĩſec tis
veneno muidie · et omnid mẽdacb. pnicõſe.
Lpars uloꝝ c id eſt pticipatõ eon cu demoni
bus ĩ gehena. Et vemit ad me ⁊c] qmn bonuũ ñ
mouet mſi aliquo mõ ↄgiitũ deo quilibʒ ſde⸗

lis debet᷑ 2ſderare ſtatũ ſupne ciuitatis vt᷑ affl⸗
ciatur ad ip̃m iõ ſubdit.· Veni ⁊ oſtendam tibi
ſponſam vxoꝛẽ agmi id eſt eccleſaʒ triumphlãa
tem. et ſuſtult me in ſpũ in montem magnu

quaſ m ↄtemplatõis exceſſum et ondit mihi·
ciuitateſcʒ hierulſale celeſtem· deſcendetem dõ·

celo · hoc dicit᷑ q nõ poſſumꝰ aſcendere ad glo
riam niſñi pꝛius ad nos deſcendat p gram ꝗpt
qð petimꝰ in oꝛõe dmca matvjadueĩat regnu

tuu · habñtem a deo claritate· id eſt dei clara

viſionem · et lumen euis ſimile lapidi pᷣcioſo·

id eſt chꝛiſto hoĩ qui dicit᷑ lapis abſciſuſ de maõũd

te ſine manibo· daniek ix. eius em głe ↄforman
tur ceteri ſancti ſicut mebꝛa capiti: taqᷓ; lapidi
laſpidis:in q̊ eſt varietas coloꝝ dengns in ho
mine xpᷣo varletate cariſmatũ ⁊ donoꝝ · ſic cri
ſtallũqð dicit᷑ ſedare ſitim et xpᷣc ſua deitate ſe
dat totaliter deſ derium humanũu · Et habebat
murũ magnũ p quẽ ſigniſicat᷑ ſecuritas poſſeſ
ſionig habente poꝛtas xn pꝓ quas ſignifſian?
decem pᷣcepta decalogi·cuũ duobo pceptis carita

tis p que tanꝗʒ pꝑ poꝛtas eſt ingreſſus ſupne
cuntatis: Mat xix· Si vis ad vitã ingredi ſerua

mandata. et mm poꝛtis duodeci angelos ꝓ an
geloꝝ em mmiſteriũ imducut᷑ electi ad regnũ
celoꝝ· Luxvj· Eactum eſt aut vt moꝛeret᷑ me
dicus et poꝛtaret᷑ ab angelis in ſinuʒ abꝛae et
nomia iſſcripta que ſunt nomma duodeci tri
buũ ſilioꝝ iſraelid eſt bonoꝝ xpianoꝝ ad qͥs
deuoluta ſunt nomma fllioꝝ iſrael vt haberur
roꝝ· ij Aboꝛente poꝛte tres c· na per fideʒ
trinitatis deſcriptam a qᷓttuoꝛ euangeliſtis e in

troitus ſupne ſelicitatis Suagelum vero mat.

dicit᷑ ab oꝛente eo ꝙ deſcribit chꝛiſti oꝛtũ· luce
vero ab occidente quia deſcribit paſſiomis occa
ſum iohãnis at ab auſtro vñ eſt maioꝛ refulge
tia lucis quia deſcribit claritate diumitatis·mar
ci vero ab aquilone qꝛ deſcribit iudiciaria pote
ſtatem que incutit frigus timoꝛis. Et qui loqᷓ
batur mecũ habebat menſurã ⁊c p hoc ſigniſi
cantur diuerſi gradus głe hm hommũ merita
qui aſſumunt᷑ ad oꝛdmes angeloꝝ õ in ſine di
citur · meſura honis que eſt ⁊ angeli. Rt erat
ſtructura eius muri ex lapde laſpde· ꝑ quezʒ
ſigniſicat᷑ chꝛiſtus vt pᷣdictu eſt cuiꝰ merito ibi
locatur omnis qui ibiẽ ponit᷑ ſicut dicit᷑ actu ·
iiij.nõ eſt in aliquo alio ſalus ipᷣa vero cuntal
auruũ mundu ſike vitro mundo nã ib eſt pſe
cta caritas ⁊ vinonis claritas· Eundamta mu
ri cuntatis c& ſta fundamęeta ſunt apoſtoh q
poſt xpᷣm dicunt᷑ eccleſe fundatoꝛes: Vñ er ſu
pꝛa dicit᷑· t murus cunitatis hñs fundam̃ta xij·
et m ĩs xij:nomma apoſtoloꝝ 1 agmi funda
mentũu pᷣmu laſpis ꝓ qð poteſt intelligi petrꝰ
chꝛaiſti vicarius ꝗpter qð eius ſigniſcatõ que e
p uaſpidem vt pdictu eſt cõncat᷑ petro ſecuduz
laphirus qui eſt coloꝛs celeſtis o ſigniſcat

4

paulum qui fuit raptus ad tercium celuũ terci

um calcedonuisqui valet contra illuſiones ðᷣ
monum ideo ſigniſicat iohanem dicetem. noli⸗
te credere ommi ſpiritun ſed ꝓbate ſpirit? vty
ex deo ſint · quartum ſmaragdus valens con
tra moꝛbum caducũ·deo ſigniſcat iacobu qui
pꝛimus inter apoſtolos ſuſtinuit martirium·
et ſic fuit aljs ſrmitatis exemplu. quintũ ſar⸗

donix /faciens hunnlem et pudicũ ideo ſigniſi

cat iacobum mmoꝛẽ ex vtero matris ſanctum-

Lſextum ſardui qui gaudiũ accendit et pellit

timoꝛem deo ſigſicat andꝛeam· qui videns alõ

ge cruce ſibi paratã dixit o bona crux dui deſð

rata et iam concupiſcẽti animo pᷣparata ſecurꝰ

et gaudẽs venio ad te ⁊c · ſeptimuz criſolituſ
qui pellit timoꝛes nocturnos iõ ſigniſicat ma⸗
theum qui a ſponſa chꝛiſti repulit ethyopẽ tene
bꝛoſum octauũu berillusqui reddit mitem ⁊
facit bemgnũ: ideo ſigſicat ſimoneʒ qui audiẽs
interp̃tatur miis em et benigni ꝗpꝛuum eſt au

dire paciſce quod dicit᷑ nonum topaſus qui

valet contra lunaticã paſſionemideo ligmiſicat

bartholomeuʒ qui hliam regis polemij ab hac

paſſione curauit et baptiʒauit decimu criſopaſ

ſus qui valẽ dicitur contra lepꝛã 1d0 ſignificat
thomam qui p diligentiã mquirend veritatem
reſurꝛectõis repulit a nobis lepꝛaʒ inſidelitatis

Lvndecimũu lacinctusqui dat mebꝛis vigoꝛeʒ

eo ſigficat philipum qui debilitatos et egro
tantes ex flatu draconis reſtituit ad vigoꝛeʒ p
fecte ſanitatis. duodecimũ ametiſtꝰ ]·qui facit

vigilem et repellit malã cogitatõnem deo ſig

ſicat iudam qui interpᷣtatur ſitens ſiue laudaſ

nam confeſſio culpe et laudis diume vigile fac

et cogitatõem mala repellit ſte vero ꝓpꝛieta⸗

tes lapidum accepte ſunt de libꝛo qui dicitur ð

Apꝛietatibus reꝝ· Et ſingule poꝛte erãt ex ſin
Zulis margaritis ſcut apoſtoh dicti ſunt fun⸗

damenta ita poſſunt dici poꝛie et exponi de eis

pꝛedicte margarite ſicut iam ſunt expoſite et

templuũ non vidi in ea c]· nam in cimtate cele⸗
lelſti mibil figurale repitur ſed deus in ſeipſo a
doꝛatur C.

XANII
Toſtendit mihi flumeʒz aque vi
ue ⁊c·Moc literali expoſui de ꝓ:
ceſſu ſpuſſancn qui a ſanctis in pria

idetur · licet non comp̃hendatur · vi

ea vero celeſtis in ſacre ſcripture ſtudio inchoa

tur ſicut dicit hiero in epiſtola ad paulmum de

omnib ſacre ſcripture libꝛis· Oꝛo te frater ca

tilſſime ſter hec viuere iſta meditari mibil aluid
noſſe nihil aludq; querere nõne videtur tibi
iam hic in terꝛ is regni celeſtis habitaculum ⁊æc·
Propter qð hoc flumen dici poteſt ſacra ſcri

.

ptura q p reuelatõem ꝓcedit a ſede dei et agni
faue vuie nam ab eo qui eſt vita per eſſentiã
luit yer reuelatõnem et refluit p clarã viſone

.

imaeeſt fons ſlientis id eſt lalire ficientis in v

tam eterna·io·nij·ſcut aque materiales a mari
fluune et in mare reuertutur. et ex vtraq; pte
flumims lignũ vite id eſt chꝛiſtus vtraq; em

pars huius flummis eſt vetus teſtamentuz et

nouũ · et in vtroq; deſcribitur xp̃ m nouo tam̃

magis cdlare afferens fructus duodecĩ. qui ex

pꝛimuntur gab · v· fructꝰ? ſpus eſt catitas ⁊ gau
dium c.· p menſes ſingulosmenſis dicituxr
a mene qð eſt deſectus iſti vero fructus rele
uant ſingulos defectus et foli ligni vite ad
ſanmitate gentiuzʒ iſta ſolia poſſunt dici xpi ver
ba quib multitudo gentiũ eſt ab inſdelitate ſa
nata· Et omne maledictu nõ erit amplius ·ni
hil em ꝛtmet᷑ in ſacra ſcriptura qð nõ ſit indu

Ciuũ ad bonu· ſed ſedes dei 1 agm illa erut
nam m ipla vtraq; repitur deſcripta· et ſerui

eiis i deuote ſtudentes ſeriuent ei? pdica
do populis et deũ colendo· et vdebut facem
eius p ſpeculũ et m enigmate in prti ·et ſacie

ad faclem ĩ futuro· et nom eus ſcriptu m frõti
bus eon·. p ſidelem et apertã confeſſionez et

nox vltra nõ erit id e nulla obſcuritas h̊ viſio

clara Cetera patet vſq; ibr St poſtq; audiſſeʒ

C exponat᷑ ſicut ſupra xix c· St dixit mihi ne
ſignaueris verba τπα . qꝛ ſacra ſcriptura nõ elt

occultanda h magis explanada et pꝛedicaàda lo
cis tñ et tempibus debitis vñ in eius pſonadi
citur·ecci ·xxiij:qui elucidãt me vitã eternaʒ ha
bebunt · Qui nocet noceat adhbuc id eſt noce

bit ita ꝙ ponitur optatiuũ ꝓ indicatiuo et ſimi
liter cum dicitur · et qui in ſoꝛdib eſt c qua

ſ dicat ꝓ ſacrã ſcripturã non mutatur libeꝝ ar
bitruiz qᷓn flexibile ſit ad bonũ et ad malu. &c

ce venio cito ſcʒ in morte cuiuſlibet homms
cuiꝰ e vita bꝛeuiſ ¶Beati q lauãt ſtolas ſuaſ c.

i d eſt conſcientias per veraz pemtentia vt ſit

poteltas eoꝝ in ligno vite ipᷣm deguſſado in
choatuie p gratiam et conſumatiue fruendo p

gloꝛiã. St ſponſus et ſponſa dicunt veni glo
uĩ interlinearis ad notitiã libꝛi ſcʒ ſacre ſcripte·
ad cuiꝰ noticiam inducut xpc et ecclena ſponſa
eius· Et qui auditid eſt intellgit · dicat ve
m nam imtelligentes ſacram ſcripturã induce
re debent alios ad euis intelligentiã St qui ſi
tit veniat] nam deſiderantes ipam mueniunt

eam· Qonteſtoꝛ em̃ omni audienti c] p hoc
pᷣcluditur via pᷣlumptuoſis addendi vł diminu

end in expoſitõne ſacxe ſeripte aliq̃d diſſonum

a ſidei veritate· et q; verꝰ intelletꝰ ſacre ſcripte
nõ habet᷑ mi p donũ gre ſubdit᷑ in fine· Cra
domm noſtri ieſu xp̃ᷣi cum omĩba vohᷣ amen
phcit apocalipſis

DPoſſt libꝛos bible canonicos ad nõ canoni
eds manũ mito inter quoſ pꝛmus ẽ liber the

bie gpter qð meipiam ab ip̃o ·

vncipit liber hobie
GS.

te neptalimm .Per thobiam
et ſic fuit bonus re et nomme.
aliter et non aparent tantum

tatõ eſt additamentum ſigſicat᷑ ꝙ veꝛe bonus

non ſolum querit impleꝛe ea que ſunt neceſſta
tis · ſed etiam ſupaddere aliqua ſuperogatõnis
Lque eſt in ſuꝑioꝛibus galilee que interpꝛeta
tur rota ſeu volubilis:deo ſigniſicat curſum v⸗

te pꝛeſentis· in quo de ſupioꝛibuſ ſunt illi qui ñ

ſolum pꝛecepta ſed etiam conſilia ſaltẽ aliqua co

nantur opari: ſupra naalonque ĩterpꝛetat

ſerpens murmurans quia tales ſuppeditãt dya

bolum de diuma iuſtida murmurate poſt vi⸗
am que ducit ad occidentem /· hec eſt vꝛa lata ꝗᷓ
ducit ad pditõnem quã poſt ſe derelinquũt ho⸗
mies virtuon · m ſiniſtro habens cuntatem
ſephet que interpꝛetat᷑ udicium per ſiniſtruʒ
vero aduerſitas deñ gnatur · bonus aut homo
cum m aduerſitatem ceciderit uiſto dei indicio
ſieri cõntetur· vnde ſubdi · in captiuitate tamẽ
poſitus viam veritatis non deſeruit ⁊c· Deniq;
cum irent omnes ad vitulos aureos ⁊c p vitu

lum qui eſt petulans amimal laſciuia p auꝝ ve:⸗

ro cupiditas deſngnatur · iſta duo vicia cõmumi:
ter hommes ſequũutur · ſed virtuoſus ſugit con
ſoꝛtia talium· ⁊ vadit ad templũ dommu depꝛe
cari et referꝛe ſbi gratiaſ de omnib bonis col
latis ſibi Qu vero fact fuiſſet vixr accepit vx:
oꝛem ·vix dicitur a vᷣtute et ideo quilbet vir
efficitur quando i vᷣtutibus moꝛalibus conue⸗

menter exercitat᷑ ⁊ tunc eſt diſpoñtus ad accipi
endum vxoꝛeʒ ſʒ ſapientiã de qua dicit᷑ ſapien·
vnj hanc mii queſiui ſponſaz aſſumere et ama
toꝛ factus ſum ſoꝛme ſllius:· quia ſicut dicit phi⸗

loſophus vij· phynſ ·ſedendo et quieſcẽdo ſit aĩa

ſciens et pꝛudens:quia ſedatis paſſionibus per

virtutes morales· eſt homo diſpoſitus ad capi
endũ ſpeculatiuas vᷣitateſ · genuit ex ea ſimu
tunc em ſapiens ex ſua ſapientia gignit ſinũ qn
facit diſcipulum doctum· ⁊ ei nomen ſuũ impo
nit quando ip̃ᷣm ad docendum aptů reddit · que
quidem aptitudo non eſt ſine timoꝛe diuino·
deo ſubditur · quẽ ab infantia deuz timeꝛe do
cuit ⁊c git᷑ cum pꝑ captiuitatem ⁊c et omnes
ederent de cibis gentilũnʒ ·. Moꝛaliter de cibis
gentilium edere eſt doctrinam infidelmi accpe
a qua vir bonus ſohcite ſe cuſtodit · dedit ul F
tiam in conſpectu ſalmanaſar regiſ p ſalmana
ſar qui interpꝛetat᷑ paciſicus anguſtiatus·ſigni⸗
ſicatur rex noſter:· qui cum ſit pax noſtra tamẽ
in cruce fuit anguſtiatus et ab eo honoꝛat᷑ vix

HMobias ex tribu et ciuita
qui mterpᷣtatur bonus domio
ſigſicatur quilibet vir bonꝰ re

unt ypocrite Per neptalim cuius interꝰ

bonus
decem pꝛeceptoꝝ decalogi que eſt valde pꝛecio

ſa. et eam dat ſub cyꝛographo.id ẽ ſacra criptu

ra· gabelo qui ĩterpꝛetat᷑ vallis feſtinans ðo· ꝓ

pter quod ſigniſcat humulem et deuotũ · et tak

a bono doctoꝛe recipit pꝛacticũ documentum
legis . Poſt multum vero tempis ꝛc per ſen
nacherib qui ſilios iſracl habebat exoſos: higni
ſicatur quilibet tyrannus qui cõiter odit viros
bonos aꝗpter quod eos plequit᷑ in rebus et coꝛ

poꝛibus i̊ vn bonus qui p thobam ſigmificat᷑
ſtudet eos conſolari · ꝗpter quod tyrãnus iubet

eum m rebus et coꝛpe affligi ̊ aliqñdo tyran

nus dei udicio a ſuis interſeit᷑ et ſic vir bonus
de ſuis pſ'ecutõnibus expeditur ſᷣm illud pꝛou ·
ix uiſtus de anguſtia liberatꝰ eſt ⁊ tradet᷑ unpł·

us pꝛo eo/ Kliter poteſt expom vt p ſennache

rib dyabolus ſigniſicetuꝛ qui bonos ſius tenta⸗
tionibus acrius pſequitur eos q;3dtum põt gra

tuitis ſpoliando et in naturalibus vulnerando·

ſed bonus pꝛelatꝰ ſiue doctoꝛ ſtudet ſpoliatos

veſtibus vtutuz veſtire et occiſos peccato moꝛ

tali ꝑ penitentiã ſepelire· ſcut eim baptiſmꝰ eo

opit vel delet peccatum ſepultura dicit᷑· Ro·
vj · conſepulti ſumus in illo pꝑ baptiſmum ⁊c ita
pemtentia poteſt dici · Poſt hec vero cũ eſſet
dies feltus ⁊c domus thobie id eſt bom plati
eſt eccleſia:in qua diebus feſtis ſit bonum pꝛan
dum de pabulo ſacre ſcripture et ſacramento
eukariſtie ad cuiꝰ pticipatõnem ſtudet bonus
pꝛelatus ſideles conuocare et ſi audiat alqueʒ
iugulatum moꝛte culpe feſtinat ipᷣm p veram

penitentiam ſepelrre ) CX. ½
3. Ontigit autem ⁊c· Per vꝛundi
nem que eſt auis hinc mde volatilis

ſigficant᷑ foꝛtune bona que reputan:
da ſunt vt ſtercoꝛa et H excecãt ocu
los etiam ſapientum · ſicut dicit deutero · xvj ·
Munera excecant oculos ſapientum et mutãt
verba iuſtoꝝ · Patientia vo thobie m plaga ce
citatis et ſue derinonis etiã ab amuis · exeplum
eſt patientie cunctis ſdelibo m aduerſi· Anna
vero vxoꝛ eius c& · hm auguſtinuʒ ſup geñrõ
vir et ſenſualitas femina vocat᷑· que circa victuʒ
et ſenſbilia vᷣſatur· ſicut anna circaopus textri
num ad habendum victũ h quia ſenſualitaſ fre
quenter deſicit niſũ coꝛrigatur ratõne · ideo rõ
debet inquirere ne ſoꝛte circa ſenſualitatis opꝰ
aliqð inconuems contmgat . ſẽ thobias ab an
na mmnquiſuit · ſed ſicut illa dure poꝛtauit ſic ſenſu
alitas frequenter rebellat ratõi ⁊ ſicut thobias
ad oꝛõnem recurꝛitſic rõ ad optima depᷣcatur·
CRMN. Xxz: †
dem die conti git 2c .
Der ſarã que interpꝛetat᷑ pꝛincipiſ
ſa ſigniſica?t amma et p euns ancillaʒ
caro que debet amme ſubici · ſed in

a quo habet x· talenta id eſt obbuatõnẽ

ob

multis caro ſpiritui dommat et ſic ſara ab ancil
la turpiter mncrepat Vnde dicit bern· O hbomo

cur amimam tuam vilipendis et carnem tuaʒz ei
pꝛeponisdominam ancillari et ancilläa domma

ri magna abuſio eſt t ſiẽ pꝛo remedio queꝛen

do ſara aſcendit ſupuis cubiculum ibi oꝛans de

uote dommum ſic anima debet m deuʒ p ſacraz

meditationem et oꝛõnem deuotius eleuari ·

ä

ſus eſt angelus raphael 2c

ſt dommus noſter ieſus chꝛiltus
magni conſilij angelus · eſaix. ſcõm

qui dicitur

tranſlatõnem lxx· ⁊ venit in mundum ad curã

dum m vtroq; ſexu genus humanum. Fgitur
thobias cum putaret oꝛõnem ſuã exaudiri vt
moꝛi potuiſſet vocauit ad ſe thobiam filium ſu
um ꝛc ·ſenſus litere ſequentis in qua thobias
inſtruit filiũ ſuũ eſt ſumplicſi moꝛat iõ ptraſeo
Vnc msggreſſus thobias inuemt
r luuenem ſtantem c .
Per hoc aũt ꝙ ãgelus aꝓparuit tho
bie mn humana ſpecie et ſe exhibuit
eomitem vie ſue proudum et iocũdum ſignat᷑
miſtice gratioſa ſociecas vel potuis gloꝛioſa qᷓ
erit hommum et angeloꝝ· cum ad eoꝝ ſocieta:
tem in alabus ſimb et coꝛpib aſſumentur · per
hoc aut ꝙ hanc aſſociatõnem ſignificauit ange

lus thobie ſemori deſignat᷑ ꝙ hoc fuit ꝓmſſuʒ

patrib veteris teſtamti vñ ꝓmiſſuʒ fuit abꝛae
gZeñ xv· ꝙ ſemen ſuũ futurum eſſet ſiẽ ſtelle celi.
Tic patis omnibo que erant in via poꝛtanda
lec fuerut cyrogphus·caſſidile· ⁊ bacculꝰ Per
cyrographu qui dicit᷑ a cyros qð eſt manꝰ 2
phos qð eſt ſcriptura ſigniſicat᷑ ſacra ſcriptura
que in manu opis eſt habnñda:pter qð dicitur
Ro.ij· Non auditoꝛes legis h̊ ſactoꝛeſ iuſti ſut
apud deu · Per caſſidile qð eſt repoſtoꝛium ne
ceſſarioꝝſhgniſicat hummitatis virtꝰ que eſt cu

ſtos alaꝝ vᷣtutũ et donoꝝ· Per baculu vero

ſignum crucis in coꝛde credendo et oꝛe Oſtẽdo

iſta vero ſunt neceſſaria pegrinantibo in hac vi

ta · fecit thobias vale patri ſuo ⁊ matri ſue ⁊c
per hoc ſigniſicat᷑ in pꝛmcipio cuiꝰlibet opis

boni de qui eſt pater noſter p creatõnem ⁊ be

ata virgo que eſt mater noſtra p pietatem de⸗

bent deuote ſalutari ·Pꝛofect? eſt aut c
Sequit᷑. Et exiuit vt lauaret pedes ſuoſ p qdʒ

ſigmiſficat᷑ ambulantes ad patriaʒ p buiꝰ vite

viam dñt freqñnter lauare conſcientias ſuas per

verã purãa confeſſionem h qmi dyabolus hoc
nititur inpedire ſequit et ecce piſcia immaniſ
.·id eſt crudelis ꝗpter qð per ip̃ᷣm dyabolus
ſigiiſſcat᷑trabit᷑ aut in ſiccum et exenterat᷑ cum
eius doloſitas aperit᷑ ꝓ coꝛ aut ipᷣus aſtutia. p

.„ .

Nulo tempore ſequitur et mi

Miſtice per raphaelem mtelligi po

ſel nequicia · p iecur apperẽtia que ſemp tẽdit ad

malum ſigniſicat᷑ et valent ad medicinã vtilite⸗
quia q;dto melius cognoſcunt᷑ tanto faciluis eui
tantur · apter qð ſunt in caſſdili memoꝛie repo
nenda · Et dixit thobias vbi vis maneamꝰ ..
per raguelem qui paſtoꝛ dei interpᷣtat᷑ bonꝰpᷣla

tus ſigniſicat᷑ et hic habet filiam maritãdam ſcʒ

eccleſam vacaãtem·q̃ px conſilium chꝛiſti qui an
gelus eſt magni conſilij thobie:id eſt vro bo
no rõne ſcientie ⁊ vite in coniigum debet tra
di cũ bonis ad eam ptinentiboet mpᷣe debet eaʒ

accipere in timoꝛe dommi ⁊ amoꝛe pꝛolis ſpũ

alis pꝛocreande et ſic a demone non ledunt lli
vero qui eccleſias accipiunt non vt deo hpuiant
in timoꝛe h̊ vt ex bonis eccleſie carnaliter viuãt
et pompoſe a dyabolo p peccata moꝛtala ſuffo

cant᷑ ⁊ in inferno cum dunte epulone ſepeliun

tur · et ſic apparet moꝛalitas huiꝰ capituli quinti
et etiam ſexti vſq; ibi · Tuũc raphael agelꝰ apꝛe
hendit demoniũ ⁊ religauit eu in debto ſuperi
oꝛis egipti ꝓ debtum qui eſt locꝰ ĩfructuoſuſ
ſigniſicant᷑ homĩies in bonis opib ſteriles egi
ptus aut tenebra interpᷣtat igit᷑ p deſertuʒ egi
pti ſigniſicant᷑ homines ſteriles in bonis et ob

tenebrati in peccatis in quibb manet dyabolus

religatꝰ tñ·q; non poteſt eis nocẽ q;dtum vellet

et poſſet ſi dimitteretur apꝛie poteſtati h ſoluʒ

tum pmſittit manus dei· X. VII.
Vnc hortatus eſt thobias æ
MNer hoc ſigniſicat᷑ ꝙ ſacerdos cura
us debz eccleſã ſuam tanqᷓ; ſponſazʒ
ad dumũ cultum inducere et pa ·
pkus ſuꝰ debet ei aſſentire vt ſic in hoc cõſrmẽ

tur pbus et ſacerdos m vero ſenſum literaleʒ

docent᷑ chꝛiſtiani qualiter debeãt conuigio ſuo
vti · St factũ eſt circa pulloꝝ cantu iuſſt ragu
el accerſiri puos ſuos 2c] pꝓ hoc deſgt᷑ ꝙ bonꝰ
pꝛelatus qui ꝓ raguelem deßgnak Dcte⸗ eſſe ſo
licitus mquirere diligenter circa ſacerdotes et

eoꝝ prochias quomodo ſe habeãatet ſi mueni

atur ſcandalũ remedium adhibe.ſi aut ſtatꝰ ſa

lutiferꝰ in dommo congaudere · Tuc vocauit

thobias angelum ⁊c p hoc ꝙ angelus ad pꝛ'e
ces deuotas thobie iuit ad repetendũ debitum
Sabeli qð erat ſibi a patre impoſitũ· nec tñ bo
no modo facere poteratſigſicat᷑ ꝙ ſacerdos cu
ratus habens onus eccleſie impoſitum ſibi qð
eſt graue ſatis rogare debʒ homines literatos
et bonos qui pꝑ ãgelum ſi gniſcant᷑ vt iuueẽt euũ
mi onere ſibi impoſito inducendo populũ ſuuʒ
ad ſolutionem decem talentoꝛum p quam ſigſt
cat᷑ impletõ decem mãdatoꝛuzʒ et vt veniat de
uote ad nuptiale ↄuiuiũ qð m eccleſia celebꝛat᷑
. Vm vero moras faceret chobi
as 2c Der fletum pentum thobie *
ex eiꝰmoꝛa ſigſicant᷑ mitice ſuſpixia

26 4

ſanctoꝛum patrũ de moꝛacheiſti venturi ĩ mũu
dum . Qui dicebat thobias noli turbari per
quod ſigſicat᷑ ↄſolatõ ꝓphetaꝝ eius aduẽtũ fir

mter pꝛedicãtium · St appꝛehendẽtes pentes
ſiliam ſuã ⁊c] huiꝰ litere ſenſus literalis e ſim⸗

pliciter moꝛalis· Si placeat vtiq; tibi p̃cedamꝰ2
et lento gradu ſequant᷑ ⁊c p hoc moꝛaliter ſig
ſicatur ꝙ debilibus ſpu pcendum eſt de grauio

ribus mponendis · Knna ſedebat ſecus viam
⁊c p hoc miſtice ſgſicat᷑ ꝙ ſinagoga p legiſpi:
tos inquirebat in ſcripturis aduentus chꝛiti

ſigna ·quouſq; vidit impletuʒ p apoſtolos ·qui

fuerunt de indea et p eos gaudenter nũciauit

Tunc ſumens thobias de ſelle piſcis et niuit
c]per hanc limntõnem ſigniſcat᷑ cariſmatis in
unctio qñ uideus alquis baptiſatur a hdeli et

tunc exit albugo de oculis mentalibus baptizʒa

ti quado velamen qð eſt ſuꝑ oculos iudeoꝛum
aufertur ab eo ꝓ ulummatõnes; ſidei chꝛil tiane ·

vnde et ab oculis pauli exierut albugines taqᷓ;
ſquame·⁊ ad hãc lllummatõʒſequit᷑ laus diuma

nc vocauit ad ſe thobias filiuʒ
Luum 2⁊c ·DPer hoc aut ꝙ pater et
filuiſ medietatem omniũ bonoꝝ da
re voluerunt angelo docemur eſſe
grati de beneſicijs acceptis: Der hoc aũt ꝙ an⸗
gelus nihil accepit h eos ad deilaudem ĩduxit·

ſigniſicatur ꝙ doctoꝛ bonus vel pᷣdicatoꝛ qui

per angeluũ ſigniſcat᷑ eo ꝙ eſt nuncius verbi ði
non debet pᷣdicare gpter queſtum h gpter glo

riam dei et ſalutem animan et pacta pᷣoicatõe

reuerti ad Stemplatõnis ocium ſicut dixit an:

8Selus· tps eſt vt reuertar ad eũ qui miſt me

vt in contemplatõne hauriat qð iterũ populis
efundat võ ſuhdit vos aũt bñdicite deum

Deriens autem chobis ſemor
Os ſuum ⁊c ·.ic pomi᷑ eius oratõ
cuius literalis ſenſus eſt ſimpluciter
oꝛalis. Mierulſalem cuntas -bhic
pomt᷑ ꝗphetia thobie de deſtructõne hieruſalẽ
ſutura per nabuchodonoſoꝛ·⁊ de eius reedifica
tione pꝑ neemiã · in quo ſigniſicat ꝙ ediſicia vtu
tum p malos hommes deſtruutur 1 p bonos

repantur . et ↄſeqnter ponit᷑ euſ aphetia de hie

ruſalem ſupna ibi amima mea bndic dommũ

in qua ruine angeloꝝ repant᷑ p aſſumptõeʒ ele

ctoꝛum ad oꝛdines angeloꝝideo ſubdit · Be
atus ero ſi fueꝛmt reliquie ſemnns mei ad vidẽ
dum claritatem hieruſalemque ſiſtit in cla
ra dei viſione ⁊ eius fruitõne · ex lapide pcioſo
c]p hoc ſigniſicant᷑ merita ſanctoꝝ quibo me
rentur in celeſti hieruſalem collocari· St ↄſum
mati ſunt ßmones thobie loqndo de conſũma
tione gloꝛie · Et poſtqʒ illummat“ eſt vixit an

nis xl æc] numerus quad:agenaruis ſigniſicat

penitentiam ⁊ vite ſanctitatẽ eo ꝙ moyſes be
lias ⁊ chꝛiſtus legunt᷑ eiunaſſe quadꝛaginta di
ebus ⁊ qᷓdꝛaginta noctib p hoc ergo ꝙ thobi
as poſt ſuã illummatõʒ vixit ans xl·ſigſicat᷑ ꝙ
ſi aliquis ꝗpꝛia fragilitate vł dyaboh ꝓcuratõe
pꝛuiatus fuerit lumine gre ⁊ iten illummatus
diumo munere · debet de cetero in penitentia
ſanctitate viuere· ⁊ ſic dies ſuos ſeliciter conſu
mare qð nobis concedat ꝛ
Svxplicit hber thobie.

newpit hber udich.
X. ce

RR phaxat itaq; rex medo⸗
rum :.Per iſtum qui multas
gentes ſupauerat· ⁊ cuntatem
ſoꝛtem ediſcauerat et de hoc
Sloꝛiabatur hoc attribuens ꝓ⸗
pꝛie poteſtati · apter qð debel⸗
latus fuit a nabuchodonoſoꝛ rege ſicut ſubdit·
Lanno aũt xijregni ſuu nabuchodonoſoꝛ rex aſ
ſrꝛioꝝ ⁊c] ſigniſcat ꝙ qui plures tentatõnes
dyaboli ſupauit·⁊ etiam ediſcuim bonoꝝ ope
rum fecit · de quib tñ inſtigante dya bolo p ſup
biam ĩitumeſcit. ⁊ ſi a dyabolo q̃ p nabuchodo⸗
noſoꝛ ſigniſicat᷑ debellatur.⁊ ſic victoꝛla qua tẽ
tationeſ Ddyaboli pꝛiuſ ſupauerat vertit ĩ luctũ
ſicut dicit᷑ ij· Rexix· ⁊ verſa eſt victoꝛia in die il

la in luctum · Vnde dicit bern · ſuper nuſſus elt
Quid dicis virgo ſuperba· expedit tibi mag v

ginem non eſſe qʒ de virgmitate inſoleſcere · St

luc· xviij diẽ ſaluatoꝛ de phariʒeo de ſuis oplb

gloꝛiãte· ⁊ publicano ſua peccata oſitete · HDeſce

dit hic iuſtificatus ab illo id eſt publicanꝰ ma
gSis qᷓ; pharizeus. Tunc exaltatum eſt regnuzʒ

nabuchodonoſoꝛ ⁊ eleuatuʒ eſt co⸗ euis quia

dyabolus magis głatur de deiectõne vmus qᷓ

multa fecerat bona q́; młtoꝝ mediocriter viue
tium· Vnde refert greg iij dyalogoꝝ ꝙ quida
iudeus de partibo campanie ibat roma qui ad
fundanum cliuũ peruemens ⁊ nox ſuperuem⸗
ret intrauit qddaʒ templum appollmns non ba

bens locũ alium að declinandum qui pertime
ſcens licet ſdem xpᷣi nõ haberet·ſigno tn crucis

ſe muniuit media vᷣo nocte peruigil iacens vi
dit turbam maloꝝ ſpirituu vni pꝛincipah obſe
quentum·⁊ cum mquireret qͥd mali ſingulife ·
ciſſent vnus in medio ꝓſilit. d· ſe andꝛeam fun
dane cunitatis epiſcopuũ ð quadã ſanctimoniali
m ſuo epiſcopatu manente m tm tentaſſe ꝙ de
paturpia cogitaret:⁊ veſpere pᷣcedenti ad hoc
eum induxiſſe ꝙ blandiens eam ĩ tergo palma
percuſſerat et tunc ile malignus qui peerat in
cepit eũ laudare ⁊ dicere ꝙ perſiceret qð ĩcepe
rat· naʒ ex hoc mter ceteros palmã victoꝛie ob
tineret · Et miſit ad omes qui habitabãt ĩ cincia
Cq; qnado malignꝰ ſpus alique ſanctitatis

dem habent in mferno.Pꝛou xvnj Impuis cũ
m ꝓfundum venerit peccatoꝝ· 2temmt et ſeqᷓ

excellentie deiecit: ſperat multos alios ſibi ſub⸗

cere . ꝗꝑt qð de ip̃o dicit᷑ iob· xl· Abſoꝛbebit flu

uium et non mirabit᷑ ⁊ habet ſiduciam qð ĩflu
at ioedams m os eius· qui omnes vno ammo
ſtunt demoni et poſſunt om nes dici per hgurã
yperbole· ſcut aliquado dicit᷑ tota cuntas vadit
ad tale ſpectaculum ad dengnandum mbtitudi
neʒz eütuim licet aliquando non ſit quinta vł ſe
xta pars ciuitatis QCXK« I
Nno terciodecimo nabuchodo⸗
noſor ⁊c · Sequitur· Vocaunt qʒ
omnes maiores natu 2c ·

„

remanſerunt in demonibus mtegra· ꝗpter qðᷣ
inter eos ſunt aliqui maioꝛes alijs ſub vno pꝛĩ
cipe tenebꝛarum.qᷓ ſgurat᷑ p nabuchodonoſoꝛ
vt p̃dictum eſt· qui alios incitat ad male facien
dum · ⁊ ſimiliter alij facuint ſibi ſubiectis: ſicut

cõᷣm qð dicit d yoniſius naturalia

dic tum eſt capitulo pcedẽti· bounquoq; armen

ta 2c] per iſta ſignifican?᷑ illa de quibo demoes

vtunt᷑ ad hommeſ ſibi ſubiciendum. Kſcendit
itaq; omĩa caſtellap que ſignincant᷑ doctoꝛes
et pꝛelati: qui debent alijs eſſe loca reſugij ès
dyabolus querit pꝛincipaliter ſubuertere Gf⸗
fregit aũt ciuitatem opinatiſſimã ·id eſt ſamo⸗
ſiſſimam ꝑ quã intelligi poteſt hieruſale ab an

tiquis tempibus famoſiſſima a qua catholicos
eiecit et ibi ſaracenos collocauit. et ſuccẽdit oĩa

ſata ⁊ omnes arboꝛes ⁊c per mcendium ſato
rum tollitur ſementis et p 2ſeqñs ſpes renoua
tionis bladoꝝ·et ꝑ abſciſionem arboꝝ et vinea
rum ſpes renouatõnis fructuũ ⁊ vimoꝝ ·et iõ
per hec ſigniſicat᷑ ſpes renouationis ad gratiaʒ
poſt lapſum m culpam· ⁊ hoc maxime q̃rit dya

bolus ſcʒ vt inducat peccãtes ad deſperationez

quia tuc peccat ſine freno:q; iam quaſi vnũ pe⸗

tur eum ignommua: Pꝛo mhilo nãq; habet pec
caxe ⁊ ſic eu ſequi ignommia gehenne.
Vnc miſerunt legatos ſuos ⁊c
Per iſtoſ ſignificant᷑ puſillamimes qᷓ
timoꝛe perdendi tẽpoꝛalia bona cõ
„ ſentiunt dya bolo ad faciendum ma
la reputantes tepoꝛalia bona eſſe melioꝛa ſub ß
uicio dyaboli q; eterna ſub obſequio dei iõ ſeqᷓ
tur. Melius eſt em̃ vt viuentes ſcʒ mn bonis
tempoꝛalibus/ ſeruiamus nabuchodonoſo? .
id eſt dyabolo. Ommis ciuitas noſtra et oniiſ
poſſeſſio nrᷣa ꝛcnam qui dnatur pſonis dñat᷑
tempoꝛaliba bonig De vmuerſis aut vrbibus
aſſumpſit ſibi auxiliarios c nam qn dyabol⸗
aliquos hommes ſupauit illos ad ſubuerteduz

alios ſecum aſſumit· Nec iſta facientes feroci

tatem eius pectoꝛis mitigare potuerunt c.

. .
—
— D„(—

nam ſubmittentes ſe dyabolice fuituti Suioꝛa
ſuſtinent q; qñ erant ſub puitute dei:non ſoluʒ
ſpuᷣalia h̊ etiam coꝛpalia: vnus em apoſtata de
reugione non ſolũ ſuſtinet excõicatõem et acu

leum ↄſcientie pungenteʒ·h̊ etiam coꝛpalem pe

nam maoꝛem q́; in religione. ſicut expertum
eſt per pluruim confeſſionem.
M⸗ L IIII
Vnc audientes filij irael .
5 Per quoſ ſigniſicant᷑ boni catholici
qui magiſ timent de bonis ſpualbo
amittendis qᷓʒ de coꝛpoꝛalibus ſeu
de tempoꝛalibus wdeo ſubdit᷑ · tremoꝛ etiam
⁊ terꝛoꝛ mmua ſit ſenſus eoꝛuʒ:ne hoc faccret hie
ruſalem ⁊ templo dommm c ·ideo ſequit· et p̃
occupauerunt omes vertices montiũp quos

ſigniſicantur angeli ⁊ viri ſancti ad quon refu

gumt auxiliũ· St muris circũdederũt vicos ſu
os -muniendo ſe clauſuris virtutum· et con
gregauerunt frumenta· id eſt xp̃ᷣi et apoſtolo
rum verba. que multũ valent contra demonuʒ
iacula.Hꝛoũu·xxx · Omnis ſermo dñi ignitꝰ cli
peus ſperatibus in ſe. Sacerdos em eliachim
ſcripſit ⁊ c platus em̃ debet roboꝛare ſubditos
in hac pugna ſcriptis et verbis ⁊ etiaʒ alijs mo
dis mõ ſubdi poſtea: Sacerdos dñi magnꝰ cir

cuit omnẽ iſrael ⁊c· St ſubdit᷑ effectus cu dicii

Ad hanc igit᷑ expoꝛtatõem eius dep̃cãtes do
mmum ⁊æc nam p oꝛõem deuotam demones
debellant᷑ · Vnde dicit iohes os aureũ Quis nõ
hoſtem oꝛando deuicit· oꝛõibo damek vila pan
dutur ſopuint flame · fere ebeteſcũt · cadunt ho
ſteſ· inimici vmncunt᷑qᷓ3to em̃ purioꝛ frequenti
oꝛq; fuerit celebrata oꝛatio tanto celeriꝰ erit de
boſte vmdicta. QA.
NVnciatumq; eſt oloferm 2c ·
Quando em̃ dyabolus peipit aliqᷣſ
ſe pꝛeparare ad reſſtedum ſibi. tuc
Srauus querit eos muadere et pſe

qui:ideo ſubditur. Dicite mibi quis ſit iſte po
pulus c· Vnde dicit leo papa non deſinit ho

ſtis antiquus tranſſigurans ſe in angelũ lucis

deceptõnum laqueos vbiq; pꝛetendere · ommũ
diſcutit conſuetudines · ventilat curas ſerutatur
affectus· ⁊ ibi querit cauſas nocendi vbi quẽq;
viderit ſtudioſus occupari. Tunc achioꝛ 2c.

per iſtum q̃ gentił erat et multa de diumis be

neſicijs filijs iſrael collatis narꝛauit quoꝛuʒ ſen
ſus miſtici in loeis ſuis poſiti ſunt ex quibus in

fine concluſit conſilium contra ſilios iſrael·ſqua

liter poſſent faciliter debellari· ſignificantur he
retici qui ex verbis xpᷣiſtudent catholicos im
pusgnare ſicut iulilanus apoſtata ex hoc ꝙ chꝛi
ſuus dic luẽ xiiij· niſi quis renũciauerit ommb⸗

que poſſidet ñ põt meꝰ eſſe diſcipulꝰ.facultates

et patrimonia chꝛiſtianoꝛuʒ auſerebat·⁊ ſic aua
ticiam ſuam ex euangelij teſtimonio coloꝛabat o

ℳℳ

et ſimiliter peretici erꝛoꝛem ſuum ſtudẽt ſacre

ſcripture teſtimomijs coloꝛare·

VN.

dicens veritatem mecurꝛit ſupboꝛuʒ
mndignatõnem. ſ gnifſicant uli qui ar
guunt obſtinatos:quia non ſequit᷑ inde coꝛre⸗

ctio· h̊ contra eos indignatõ· Vnde dicit ohan

nes os aureum · Incurꝛit oduum quiarguit cri

minoſos:Pꝛelatus tñ qui tenet᷑ ex officio coꝛrxi
gere· non dehet apter hoc a coꝛrectõne ceſſare
Doꝛro ſiij iſrael 2c piſtos qui deſcenderũt
ad ſoluendum achioꝛ vmculaſigniſicant p pdica:

toꝛes ⁊ confeſſoꝛes qui ex fraterna caritate cõ

delcendunt ſoluere vmcula peccatoꝝ et ĩter in
ſtos dant peccatoꝛibo locumet faciunt eis de ſa

cramento eukariſtie nobile Zuiuium ·

CX. VII:

iſte totum exercitũ 2gregauit ad ſi
lios iſrael inuadendum eo ꝙ ſibire
ſiſtebant·ſigniſficat᷑ ꝙ dyabolus vlti:
mum de potentia facit ad debellandu ilos qui
ſtudent ſibi reſſtere vigoꝛoſe · Poꝛro olofer:
nes dum circuit ⁊c· per fontem qui mfluebat
aqueductum in bethulia:ſigniſñcat᷑ chꝛiſtuſ qui

fons eſt gratie a quo aqueductꝰ gratie fluit in
eccleſia· hũc aũt ſontem dyabolus nõ poteſt tã⸗
gere ſed gratie fluxum ꝓut recipi mn hommi

bus frequenter mtercidit p peccatum moꝛtale.

Srant tñ nõ longe a muris fonteſ p quos ſi
Sniſicatur ſacre ſcripture quan potu reſocillan

tur exiſtentes in coꝛdis amaritudine apter qð
dyabolus nitit᷑ eos ab hoc potu ſimpliciter ar⸗
cere vt ſic valeat eos ſupare · Tunc ad oʒꝛã cõ⸗
gregati omnes ⁊c p iſtos ſigmſicant᷑ querulo
ſi de defectu victualium et potiſſimme rehgioſi

qui non ſunt contenti de his que mmiſtrantur
ſibi et eoꝝ querimonia aliqn ſupioꝛẽ ĩ ſducit ad

concedẽdum aliqua incõuenientia p qᷓ leditur
oꝛdims diſciplma:Vñ dicit gres imn moꝛa . Pꝛo
qualitatibus ſubditoꝝ diſponunt᷑ acta regetiuʒ
vt ſepe ꝓ malo gregiſ etia vere boni delmnquat
vita paſtoꝛis· RK. VIIII:
T factnz elt cuz audiſ ſet hec ver
ba uudich vwdua c. per quam ſis
ſicatur eccleſa que tpe magne tribu
lationis vdua videtur eo ꝙ euis
ſponſus ab ignoꝛantib eam dicit᷑ ad tempꝰ de
ſeruiſſe deo ſubditur· ſila merariid eſt ama-⸗
ritudinis ecclena nãq; tri bulatõnis tpe bene di
citur fina amaritudins:ſicut magnus peccatoꝛ
dicit᷑ filius ſiquitatis erat em elegãti aſpectu
nam eccleſa non habet maculã neq; ruga m vt
dicitur eph· v. cui vir ſuus reliquerat diuitias
multas lchꝛiſtꝰ em eccleſe ſponſus dedit ei do

MDW

factum eſt quod cum Nath et
loqui achior ⁊c ¶ Der hoc ꝙ iſte

ofernes autem 2c Der hoc ꝙ

na a ſprituſfancli i que eſi unt vald pcioſa Hec ita
ꝙ; cu audiſſet qm oʒiaſ ⁊c eccleſa nãq; reꝓbat

condeſcenſione rꝛatõnabiẽ ſupioꝛis ꝓ querela

rꝛationabili ſubditoꝝet ſimiliiter querelas eo

rum · et hoꝛtatur ſupioꝛes ad conſtantiã et infe

rioꝛes ad debitam patientiaz: et pꝛeſ biteros ad

autructionem populi et con foꝛtatõnem·
X
Vbus abſcedentn bus 2c·

ms tempe debet deum deuotius ex

per hoc oſtendit᷑ ꝙ eccłia tribulatio

oꝛare et ĩeiunijs et aſperitatibus pe

— nitentie ſe mag ſolito coꝛam deo humnliare vt

eius auxiluim impetretur ·
K.

ctum eſt autem 2c Ar polt

— tus quo ſponſo ſuo debeat placere
cum dicit᷑· St lauit coꝛpus ſuũ·. qðᷣ
ſcongregatio fiᷣlium aquis contritõis et de
uotionis · et vnxit ſe mirꝛo optimoid eſt vn
Zuento de mirꝛa optima facto p qð ſigniſicat᷑
virtus caſtitatis eo ꝙ conbuat carnem a putre
factione luxurie ⁊ diſſolutõms· et diſcrimina
uit crinem capitis ſuicaput eccleſie chꝛiſtus ẽ·
et eiꝰ crmes ſut ecccleſe mmniſtri qᷓ debet adhe
rere capiti et eſſe diſcrimmnati · · p oꝛdines debi
te diſtine ti · et officijs ſuis intenti · et impoſuit
mitram ſup caput ſuũattribuẽdo xpᷣo qdquid
eſt in ea vᷣtutis ⁊ bom et induit ſe veſtimetis
iocunditatis ſue id eſt virtutib ſanctiſ que di
ſponunt ad iocunditatem patrie celeſtis· Roꝝ·

oꝛationem eccleſie deſcribit eiꝰ o⸗na

xiij· Induamur arma lucis ſicut in die honeſte

ambulemꝰ. Tnduit q; ſandalia pedibo ſuis af
fectiones ſuas ſacris meditatõnibb muniendo:
Laſſumpſit q; dextralia ł ſponſum ſuũ dulciter
amplexando· lilia . geſtus ⁊ motꝰ caſtiſſimos
obbuando· maures eius verba deuote audi
endo · et anulos euis mãdata opi adimplẽ
do nam anuli ſunt oꝛnamenta digitoꝝ quibus
manualiter opamur· ⁊ oꝛnauit ſe ommibus oꝛ
namentis ſuis ·hoc addit· quia nihil eſt omittẽ
dum de ſpuũalibe oꝛnamentis· Qui dñs ↄtulit
ſplendoꝛem · id eſt ſpualem decoꝛeʒ q̃ a ſolo ðᷣo

datur · ¶ Impoſiuit itaqʒ abꝛe ſue aſcopã vimi ⁊c]

per hoc deñgnat᷑ q eccleſia nõ incoꝛpat ſibi ali
quid de doctrina puerſa Eactuũ eſt aũt cu de
ſcenderet montem c litera ſequens aliqᷓ men
dacia et adulatoꝛia videt᷑ continere ſᷣm ſenſum
literalem· ſẽ dictum luit in expoſitõne l literali
ſenſus aut miſticusliterali contrarius nõ videt᷑
bene. conuemens ſcʒ vt ꝑ pnicõſa ſignificentur
virtuoſa · ꝗpter qð talem modũ expoñndi miſti
ce in pꝛecedentibo euitaui et ex eadem cã trãaſeo
vſqʒ ad xnj capitulu ibi· DHoꝛro olofernes lace
bat m lecto mmia ebꝛietate ſopieug per quã
ſigniſcatur illa ebꝛietas de qua dielkapẽ xvy.

Vidi mulierem ebꝛiam de languine ſanctoꝛuʒ·
Tyrannus em qui mẽbrum eſt dyaboli mebri
atur de ſanguine mnocentuũ aliquos realiter oc
cidendo et aliquos interp̃ᷣtatiue ſcʒ bona de qui
bus debent viuere violeter auferendo. Rt tale
occidit iudith· id eſt eccleſa qñ ꝗpter mala ſua
per excõicatõnem ſepat eum a cetu ſidelium et
ſicut in oloſernis occinone fuit bma ꝑcuſſio ſic ĩ
excõmunicatione debet eſſe bina monitõ · Põt
aut alter exponi vt p olofernem ſignificet he:
reſarcha· qui ebꝛius eſt peſtifera doctrina de
qua dicit᷑ deut xxxij· Eel traconũ vinũ eoꝛũ et
venenũ aſpidũ iſanabile.⁊ inipꝛetatõ 2ſonat
Olofernes em interp̃tat᷑ infirmitas diſceſſio⸗
nis · talis em infrmatur ex diſceſſione a vera h:
de et talis debzʒ ab eccleſa excõmunicari Poꝛ
ro achioꝛ vocatus venit ⁊c piſtum qui genti
lis erat ꝓpbus gentuùm deſignat᷑ ·qui vides mi
racula pᷣdicatõnem hidei ſfirmantia reliquit cul
tum ydolatrie ⁊ adheſit firmit ſdei oꝛtodoxe·

Fxit autem dnt, ad omnez po
pulum ⁊c .Poſt occiſioneʒ olofer
nis iundith ad deſtructõnem ſui ex:
R ercitus ppm muitauit· ſigniſcãs ꝙ;
eccleſia non ſolum tyranum vł hereharchã det
excõicatõis gladio ferire· h̊ etiam ei adherẽtes
pꝛout poteſt extirpare · Vna muler hebꝛea fe
cit ↄ fuſonẽ ĩ domo nabuchodonoſoꝛ· hebꝛea
tranſens interpꝛetat᷑ · ꝗpter qð eccleſia militanſ
que eſt in via tranſeundi ad patriam bene muli
er hebꝛea nommat᷑· et ip̃a pꝑ ſuam pᷣdicatõnem
facit domui dyaboli 2fuſonem· Poteſt hoc eti
am exponi de virgine maria ex hebꝛeis nata q̃ᷓ
dyabolum Afudit euis caput ⁊terẽdo · ſẽ pꝛedi
ctum fuerat Señ njiipᷣ̃a ↄteret caput tuu xc.

Vnqʒ omms exercitus 2c .
Cognita oloſfernis decapitatõe ex
ercitus euis lugit et ſimliter exter
Mimato hereſiarcha eiul ſecta dekce
re mmcipit t ſubdit᷑ modus cũ ſubdit᷑. Qm aſſi
rij non adunati c dicit᷑ em in ecdeſiaſtica hi
ſtoria ꝙ oꝛiente hereſ aliqua eius ſectatoꝛes di
udebantur in modos plures ·catholici vo erãt
in vna regula fidei ſe tenentes et ſic herenbo p
ualuit ſdes Toachim aut ſummus põtifex ꝛr
per hoc aũt ꝙ iſte benediyit iudith· ſignißcatur
ꝙ chꝛu tus pontifex ſummus benedictõnez ſue
gratie largit᷑ eccleſie ſue et omnibus pſoms in
ea exiſtentibus qꝗᷓ ↄtra dyabolu ſoꝛtit pliantur·

Vnc cantauit canticum haoc c
In hoc cantico cõtinet᷑ iius uudith
Sratian actio de ſuo pꝛoceſſu ad po
6 pull ſui liberatõnem p olofernis in
ter fectionem p qð ſigniſicatur ꝙ eccleſa de be

nehcijs ſibi collatis a domino debet ei reddẽ g

tiarum actõem·. poꝛro udith vniuͦſa vaſa bel
lica olofernis ĩ anathema oblnuonis tradidit ·

id eſt deo dedicauit dicit em anathema ab ana
qð eſt ſurſum ⁊ theſis qð eſt poſitõ:nã illa q̃ ⁊o
dedicabant᷑ ab vſu hommũ ſepabant᷑ p hocaũt
docemur attribuè deo victoꝛam cum de mun
do carne vel dyabolo triumphamꝰ.jad coꝛ · xv ·

Deo aũut gtias q̃ dedit nobis vctonã pieſlum

xpᷣm dñm nẽm cui eſt honoꝛ et gloꝛia in ſecula
ſeculoꝛum amem ·

dxplicit liber iudich.

Encipit prymus libe r machabeorum

iſſt alexander 2c·

pibus trumphauit · miſtace ſig
nihcari poteſt dommꝰ noſter
ex libertate maxima nõ ſoluʒ
ſua ſed etiam ſeipᷣm nobis donauit et de pꝛinci
pibus et poteſtatibus malignis potenter triũ

phauit. Coloij xpolians pꝛincipatus ⁊ pote
ſtates traduxit ſidenter· palã triuphans illos

in ſemetipᷣo · decidit in lectũ aſſumenſ noſtre

paſſi bilitatis deſectuʒ. ⁊ cognouit qꝛ moꝛere

tur : nam ante moꝛteʒ ſuã pluries p̃dixit ⁊ vo
luntarie ſuſcepit &t vocauit pueroſ ſuos nobi

les ·ſcʒ apoſtolos qui licet de humili plebe fue

runt ꝓgeniti tamẽ fuerunt no biles virtute et

ſprrituſſancti cari ſmatibus adoꝛnati de qua no

bilitate dici. Nobihtas ſola eſt amimũ que mo
ribus oꝛnat· quu ſecum erant nutriti pabulo
verbi diumn et diuiſit ilns regnu ſuum du að
huc vueret · na immiente ſua paſſione dixit
eis luẽ xxij. Ego diſpono vobis ſicut diſpoſuit
mihi pater meus regnuz · Item ſup ulud. dr
uiſt ilis regnum ſuu dicit glo · id eſt dunden
dum traddit · St boc modo poteſt exponi de
eccleſa mltante que frequeni dici᷑ xp̃i regnuʒ
cuius oꝛdmnatõem et diſtinctõnem p diuerſos
ſtatus ⁊ dyoceſes xpᷣe apoſtolis et eoꝝ ſucceſ
ſoꝛibus ↄmiſñt· St obtmnuerũt pueri eꝰ regnũ
vnuſquiſq; i loco ſuo nam qiulibʒ regime ſpi

vituale accepit in ſoꝛte ſua· et impoſuerunt ſibꝛ

omnes dyademata ꝛc ſcʒ dyademata martirij
et doctꝛme· et ſin eoꝛuʒ poſt eosq; pꝰ apo
ſtolos fuerunt młti epiſcopi qui ſunt ſucceſſo
res apoſtoloꝝ qui meruerut dyademata mar
tirum ⁊ doctoꝝ· annis multis hoc dicit᷑ quia
poſtea pꝑ longum tempus paulatiue refriguit
caritas in miniſtris eccleſe · in tiñ ꝙ multi ſunt
magis intenti pompis ⁊ carnalitatib·q; deſen
ſione ſue gregis ⁊ doctrine iõ ſubdit. et mkti
plicata ſunt mala in ter:ai. in ppłis ex ſupioꝝ

T factum eſt poſi tquaz per

Per iſtum alexandꝛu qui lar
giſſumus fuit · ⁊ de terꝛe pꝛinci

malis exempli. Cres· in paſio. Qum paſtoꝛp
abrupta gradit 2ſequens elſt vt ad pᷣcipitium
grex ſequat᷑· Et exijt ex eis radix peccati anthi
ochus · id eſt platus cupidus et ſupbus nã cu

piditas eſt radix ommum maloꝝ vt dicit thi ·
vjt eccleſiaſti ·x · Intium omms peccati eſt ſu
perbia· Et radix iſta multũ dyabolo ꝓcurãte ꝗ

mmauit in eccleſa: iluſtris tales em q ꝓmo

uentur ad eccleſie dignitateſ licet ſint de inimo
genere tñ reputari volunt nobiles ⁊ uluſtres

Ber ·ſup miſſus eſt:Vmeas pleroeq; in eccleſia
dei de ꝛgnobilbus nobiles de paupibus diui
tes factos·ſubito intumeſcere:pꝛiſtine abiecti
oms oblunſd · genus quoq; ſuu erubeſcè et inſi
mos dedignari parentes · In dieb ils exie

runt ex iſrael ſilij imiqui ⁊crael interp̃tat᷑ vi⸗

dens deum . deo p iſtos ſigniſicant᷑ mal religi
oſ qui p vitam ↄtemplatiuam eſſe debent ĩclu
ſ· h̊ diſcurrere queruntet diſſolutis ſecularib
familiaritate ↄiungi:et p ↄſequens in moꝛibuſ
confoꝛ mari ſicut dicit᷑ pᷣscv.t cõmixti ſunt in
ter gentes et didicerunt opa eoꝛu et buierunt
ſculptilibb eoꝝ et factum eſt illis in ſcandalum
ideo ſequit Et receſſerunt a teſtamto ſancto
dd eſt a religionis voto: et venũdati ſunt vt fa
cerent malum lid eſt totaliter dediti · Vnde diẽ
auguſtinꝰ.Sicut nõ muem melioꝛeſ ullis qui in
monaſterijs ꝓfecerunt ita non ſnuem deterio
res ilus qui in eis defecerunt · St patum eſt re
gnum m ↄſpectu anthiochi ⁊cſcut dictũ eſt
per anthiochuʒ ſigniſicat᷑ pᷣlatus cupidus et ſup
bus· et iaʒ intatũ aliqui ſunt cupidi et ſuꝑbi ꝙ

volunt tenere plures eccleſas deo ſubdit · vt

regnaret ſup duo regna /vnde ↄtingunt con
tentiones et plia. St conuertit anthiochus· ſe
quitur · ⁊ aſcendit ad iſrael cp quod ſigniſi
catur clauſtrum religionis vt dictu eſt· Diẽ at
gres·ome · x· Certe imquoꝝn ommiu dyabolus
caput eſt ꝗpter qð caput eſt imqui plati:et iðo
de vno fit tranſitus ad alium apter Znexioneʒ
eoꝝ· Tdeo anthiochus qui pꝛius ſignificauit pᷣ
latum miquũ hic ſignificare põt dyabolum qui
aſcendit ad iſrael ſubuertendo ſtatum relgi⸗
oſum ideo ſequit᷑· St accepit altare aureuʒ in

quo cremabat᷑ mcenſum· wdeo ſignificat oꝛõneʒ

deuotam · ſicut dicit᷑ p̃scxl·dirigat᷑ oꝛatõ mea ſi
cut incenſum m conſpectu tuo:que multuʒ eſt
dimmuta in locis religioſoꝝ · et candelabn lu⸗
mimis p quod ſigniſicat᷑ ſacre ſcripture ſtudi:
um· ſicut dict᷑ pᷣs cxvnj· lucerna pedib meis v⸗
bum tuum er lumen ſemitis meis · qd eſt metu
dimmutum m religioneę et quaſi ablatũnaʒ mł
ti libentius ſtudent iura cinlia et aliqui phuo⸗
ſophica et aliq̃ curioſa ⁊ nutilia et qð deteriꝰ e
ſupſtitioſa: et menſam ꝗpoſitõnis ·in qua po

nebantur panes deo ſigniſicat celebꝛatõeʒ miſ

ſe in qua conſecrat᷑ paniſ vite bec aũt eſt ablata

pꝛo magna pte q ſacerdotes religioſ ſolebãe

celebꝛare quaſi quotidie nunc ãt multi celebꝛãt
valde raroet ſine debita pparatõne· et libato
ria et phyalas ⁊c per iſta ligmiſcat᷑ ila que va
lent ad tria pꝛedicta ſcʒ oꝛatõnem · ſacre Criptu

re lectionem· ⁊ miſſe celebꝛatõnem· St accepit

argentum plocutõnis mude· Dſalxj· Sloqiua

dommi eloquia caſta argentu igneexammatũ

let aurum caritatis fraterne:que tanq; aurũ

eſt pcioſioꝛ ĩter virtutes ad ꝓximum. ⁊ occul

tos theſauros ſcʒ penitentie occulte et oꝛõnis
pꝛuᷣateiſta naq; nmititur dyabolus a religicſis
auferꝛe et abſtulit ꝓ magna pte· St ingemue
runt pꝛincipes et ſenioꝛes nam valentes viri
qui viderunt in religione ſua feruorem deuoti
onis et modo vident tepoꝛem relaxatõns · mo

leſte ferunt in coꝛdibus ſuis. Et poſt duos an
nos dien milt rex pꝛincipem tributoꝝ p iſtu

pꝛincipem tributoꝛum ſigniſicat᷑ pꝛinceps vel p
latus qui ſtudet vi vel fraude rape bona ſubdi

toꝛum et iſte mittituxr a dyabolo qui dici᷑ rex

ſuper omnes hluos ſuꝑbie.quia pꝛomouet᷑ vel
inſtituitux ipo ꝓcurante·⁊ ad hoc ſubdit ðſtru
ctio cultus dium et pacis populi ſicut deſcribi
tur hic diffuſe · St ſcripſit rex ãthiochꝰ ⁊c Iſta
dyaboli ſcriptura elt mndelium et hereticoꝛuʒ
peruerſi doctrina:qua ſi quis imbu᷑ .ð popu
lo dyaboli efficitur · et ad hoc dune legis deltru
ctio ſequitux et eius obſuatoꝛes mierabiliter
affligunt Sdmcauit anthiochuſ rex abominã
dum ydolu ſup altare dei p quod ſigniſicatur
pꝛelatus abominabilis ꝗpter deſectu ſcientie
vite · qui dyaboli pꝛocuratõne ponit᷑ ſup ecclen
am dei de quo dicit᷑ zacharie xj O paſtoꝛ ⁊ ydo
lum derelmquens gregem · Ideo dicit ydolum
deſolatõnis nam p eũ deſolat᷑ eccdleſia in ſpual:
bus et tempoꝛabb boniset huic ydolo lacriſi:

cant ſuſtinentes eũ et minſtrantes ſibi in opi
bus mał.⁊ qui renuut ſacriſicaxe occidunt quia
bona de quib debẽt viuẽ vi vb fraude rapumnt᷑

SN lebus ulis ſurrexit macha
thias 2c· Mathathias qui interp̃ᷣ⸗
tatur deo datus vel donum dei bo⸗
. mm pꝛelatum ſigmiſicat qui datus
eſt deo p ſanctam volũtatem et donuʒ dei q
pꝛomotꝰ eſt per inſtinctuũ ſpuſſancti: et habe
bat flios quinq; iohãnem qu iterpꝛetaẽ in
quo eſt gratia ſcʒ dei et bonoꝝ: et ſimeonem
qui interpꝛetat᷑ audiens meroꝛem aure coꝛdisꝭ
et coꝛpoꝛis·af flictionem innocentũ audiẽs p
veram cõpaſſonem. et iudam:· qui interpꝛe
tatur tonſitens vł gloꝛians intent? ad diumaʒ
laudem · eleaʒaꝝ qu mterpꝛetat᷑ dei mei ad
iutorium:·⁊ ſigniſicat deuotũ pꝛedicatoꝛem · vn
de dicit paul de ſe et alijs pꝛedicatoꝛibj con⸗
nj dei ſumꝰ adiutoꝛes et onathan ·.q ĩterpᷣtaĩ

columba veniens deo p ip̃m ſigniſicat᷑ in vera

ſimplicitate coꝛdis ambulans et amaritudina
felle carens ⁊ omnes iſtos habet bonus pᷣatus
tanqʒ ſinos cariſſimos· Et dixit mathathias ve
mihi ⁊c] bonus enim pꝛelatꝰ cum ſilijs pꝛedi
ctiſ plangit mala que fumt in eccleſia per inſti
ctum demonis et p malos hommes qui ſunt
eius mẽebꝛa · St ſcidit mathathiaſ ⁊ hlij euis ve
ſtimenta ſua ⁊ cquia bonus pꝛelatꝰ et ſideles
ſui creſcentib mals debent affligere coꝛpa ſua
pꝛo dei milericoꝛdia impetranda et ſtare viri⸗
liter in veritate duiina wo ſequitur mathathi
as et hij eius conſtanter ſteterũt æc pꝛmceps
et clariſſimus ⁊c per hoc ſigniſicatur dyaboli
malicia qui non potens per aptas tentationes
eos deijcere in peccata p quandam adulationeʒ

querit eos ſubuertere inmigedo eon memoꝛie

ſua merita ſicut legit᷑ mn collatiombus patrum

de quodam quem induxit ad pꝛoijciendũ ſe in
puteum aſſerens ꝙ tanti erat meriti apud deuʒ

ꝙ non lederet᷑ pꝛopter caſuʒ t reſpondit ma

thathias c]· p hoc ſigniſcatur ꝙ vir ſapiens
et bonus non acquieſcit demonis perſuaſioni:

bus ſed magis repelhit· ſicut legit᷑ de beato mar
tino ꝙ dyabolꝰ apparuit ei in ſpecie regis mag

ſice adoꝛnati:ſuadenſ martmo vt adoꝛaret eum

eo ꝙ eſſet chꝛitus · cui reſpondit· chꝛiſtꝰ nõ pu⸗

puratum nec dyademate remtentem ſe ventu⸗
rum eſſe pꝛedixit et tunc dyabolꝰ conſuſus re⸗

ceſſit · St vt ceſſauit loq̃ ?cper hoc ꝙ matha

thias uideum ydolis ſacrificantem interfecit ſi

gniſicat᷑ ꝙ bonus pꝛelatꝰ debet chꝛiſlianu a ve

ritate fidei declmantem ferire gladio ſpuali. et
ſi ptinax fuerit tradere iiſticie ſecłari feriendũ
gladio materiali et ſimiliter inſdelem chꝛiſtia
num ſeducentem populũ debet uidex ſecularis
ad inſinuationeʒ eccleſe extermmare· St excla
mauit mathathias c]ν paſtoꝛ eccleſe debʒz
ſideles in ſide confirmare et cũ eia dumũ auxi
lum et ſanctoꝝ imploꝛare · ideo ſubdit · St ſu
Sit ipe et filij eius m montes· De quibus dici
tur p̃s· cxx · Leuaui oculos meos in montes
vnde veniet auxilium mihi·auxilium meũu a do
mino c · Tunc deſcenderut meti cυ&p quos
ſigniſicant᷑ ſimplices chꝛiſtiam habentes ʒelum
dei ſed non ſcõm ſcientiam.⁊ ex hoc mcurꝛũt dã
num tẽpoꝛale et aliqñ ſpũale. Tũc cõgregata
eſt ad eos ſinagoga ⁊c·ſciliʒ ad mathathiaʒ
filios eius· per quoſ ſigniſicat᷑ ad bonũ pꝛela
tum et ſocios eius debent ſideles p caritatem ⁊
obedientiam ſuam adunari et cũ ip̃pis contr aſi
dei et moꝛu impusgnatoꝛes ſideliter p̃liari· St
appꝛopinquauerũt dieſ mathathie moꝛiepi c
per hoc dedit exemplũ pꝛincipib et pꝛelatis vt
faciant teſtamentũ de obſeruantia ſdei ⁊ moꝝ
poſteris ſuis et amicis: =GM

JCES. .

ptura · intellectu falſo depꝛauata quam bonꝰ p

⸗ *

Tſurrexit iudas .e.⁵em ⸗
per quem ſignificat᷑ ſucceſſoꝛ vdone
us boni pꝛincipis vł pꝛelati malſos
irilter impugnando 8t congre
Sauit appollonuis gentes et a ſamaria vrtutẽ
⁊c] ꝓ Rimaritanos qui partim legem tenebant
et ptim repudiabant ſigniſicantur heretici qui
partim tenet legem xp̃ᷣi ⁊ ptim contemnũt.hos

aut congregat appollonuus id eſt dyabolus ad

ad impugnandum bonu platum et eius popu
lum de ſide et moꝛibus · ſicut legit᷑ eſſe factum
tempoꝛibo arꝛij et alioꝝ hereticoꝛum · ſed bonꝰ
pꝛelatus eis occurꝛit gladio verbi dei ⁊ excom
municatõnis ſententia eos diſperdens · accipit
aũt gladium appollomj et cũ eo pugnat cõtra
ceteros hereticos eſt eĩ gladius iſte ſacra ſcri
latus accipit ſm ſanum intellectũ ⁊ ſic confutat
erꝛores hereticoꝝ St audint ſeron princeps
exercitus ſirie ⁊c pꝓ ſiriaʒ que ſubumas inter
pꝛetatur ſupbia ſigniſicat᷑ vnde de dya bolo qui
rex eſt ſup flioſ ſuperbie · dicit iob · xlj om̃e ſub
lime videt · et ⁊c iõ per ſeron pꝛincipeʒ exercitꝰ
firie ſigniſicatur ſpiritus malignus ·qui ſpeciali
ter tentat de vicio ſupbie· ⁊ iſte inſurgit contra
bonum pᷣlatum nites ex conſuatione moꝛuʒ 1
ſidei ⁊ hereticoꝛum confutatõne· eum inducere
m elatõnis faſtum · ſ bonus platus euʒ debellat
per humilitatis virtutẽ deo attribuens totam
victoꝛiam d· quod ſequit᷑· nõ in mktitudine ex
ercitus victoꝛia belliß de celo ſoꝛtitudo eſt ꝛc
Vnde ſequitur. St contritus eſt ſeron ⁊c· Vt
audunt aut anthiochꝰ rex bmones iſtos iratuſ
eſt animo ⁊c] quia dyabolꝰ qui p anthiochu ſi
mificatur vt ſupꝛa dictuũ eſtqn cognoſcit victo
riam iuſtoꝝ ⁊ confuſonẽ ſuoꝝ valde turbatus
et querit vias ꝑ quas poſſit iuſtos deijcẽ ⁊ ſu
orum debellatõne vindicare deo ſequit · cõ
Sregauit exercitũ vmiũᷣſi regni ſui ⁊c· t reuq̃t
lyſam ]per iſtum quẽ reliquit anthiochꝰ ſup
negocia regia·ſigniſicat᷑ tyrannus pꝑ procurati
onem dyaboli conſtitutꝰ in poteſtate terrena
et pſequit᷑ iudam ⁊ eiuus exercitũi· bo nuʒ prela
tum ⁊ erꝰ ppłm ĩ bonis ſpiritualib ⁊ tpalibus
T etiã in coꝛpibus ⁊ hoc ſigniſcat᷑ pꝑ hoc qð ſub
ditur. St elegit lyſas ptholomeu qui interpᷣ
tatur ſuſpendes aquas mo p ipᷣm ſigniſicat᷑ pſe
cutio in ſpnalibo mpediẽdo ſtudiuz vł doctri
nam ſacre ſcripte·qð legit᷑ iulianꝰ apoſtata chꝛi
ſtianis feciſſe· ⁊ michanoꝛẽ qui interp̃tat᷑ ſtaãs
lucerna p quam ſigniſicat᷑ intelligetia tyrani ad
maluü intenta ᷣm illud pꝛouxxjlucerna unpio
rum peccatu.⁊ p hoc ſigniſicat᷑ aſtutia tyranmi:
in temporalib rapiedis·ſiẽ legit᷑ de iulano apo
ſtata ꝙ facłtates 1 patrimonia auferebat chai
ſtianis ſub colore vbi chriſn luẽ· xinj niñ quis
renuncauerit omnib ꝗᷓ poſſidʒ non põt meus

eſſe diſcipulus · et goꝛgiam qui interpꝛetatur
diumo et ſignincat pſecutõem in corpoꝛibo per
quam paſſi dundunt᷑ a pꝛeſenti vita· St audie⸗
runt mercatoꝛes ⁊c ꝓ quoſ ſigmiſcant᷑ illi qui
tyrannos excitãt ad af fligendum ꝓpłm exacai
onmdbus ⁊ alijs grauammi· ſperantes inde re⸗

poꝛtare tpalia lucra·quod freqñter cõtingit q

multa de talibus detinent a mmnlſtriſ ⁊ non ve
mümt ad manum tyrãnice pᷣſidentis · St vꝛdit
iidas et fratres eius Hic pomt᷑ deſenſio boĩ
pꝛelati et populi deuoti:ideo ſubdit St ↄgre
Satus eſt co nuentus vt eſſent pati in pꝛeliuʒ
oꝛationiba deuotis imploꝛantes auxilium diui
num · Et congregati ſunt ⁊ venerunt in maſ⸗
phat qui mterpᷣtatur udicium naʒ hommes
boni mn tribulatõne poſiti idicõ dei iuſto repu
tant ſe pati· t ieiunauerut ſe affligendo ⁊
cinerem poſuerunt ſuꝑ capita ſua ſe bumnlian
do hec em debent ſieri tpe tribulatõnis vt Oꝛa
tio de liberatõne populſi apud deum ſit magis

exaudibilis· St ſuſcitaueruũt naʒareos p quoſ

ſignificant᷑ rengioſi qui ſepati ſut ab alnms in mo

do uiuendi et tpe tribulatõnis debẽt ad oꝛãduzʒ

pꝛe ceteris excitari et ideo ſubdit᷑ et clamaue:
runt voce magna ⁊c · Poſt hec cõſtitiut indas
Duces ꝓpłi ⁊cquia non ſolum dũñt eſſe oꝛõniba
ſteti h etiã ĩ ſtatib ſius bñ ordĩati: St dixit his
qui ediſcabt domos ⁊c ꝓ iſtos ſigniſcantur
illi qui ſunt tpalbus ninns intenti ⁊ in delecta

tione carnali mimis effuſi: ꝗpter quod ad ſpiritu

ale pꝛelium non ſunt apti
aſſumpſit Sorgias ··
qui interpᷣtat᷑ diuiſo et ideo ſigniſi:
cat demonem. qui p ſe ⁊ per homes
Mmalos diſſenlonem ponere nitit mmi
bonos· hſ̊ cum bonus pᷣlatus hoc audit debʒ ve
lociter occurꝛere ad remedium adhᷣ benduz ne
diſſenſionis igms creſcat · in tin ꝙ nõ poſſit ex
tingui· ideo ſequitur · Gt audiuit udas 2 ſurꝛe
xit ad tollendum diſſenſones quod ſacilius ſi
eri poteſt in pꝛincipio quod ſigniſcat᷑ p hoc qð
ſubdit Adhuc em erat diſperſus exercitus ⁊c
et ſubditur pugnandi modus cum dicitur. St
cum dies lſactus eſſet apparuit iudas in cam⸗
po cum tribus nilibj p quod ſigniſcat᷑ ꝙ tał
pugna debet eſſe in conſdentia ſanctiſſime tri⸗
mitatis coꝛde credendo et oꝛe ſitẽdo · deo ſub⸗
ditur St tuba cecmerunt hi qu erãt cuʒ unda 3
per quod ſigniſicatur clamoꝛ hidelis conſeſſioĩs
et deuote oratõis et ſequit᷑ effectus debellatio
nis cum ſubdit. Zt contrite ſunt genteſ ⁊c ¶ve
nanq; conterunt᷑ qñ de mals ſuis penitẽt ⁊ cõ
ſilio pacis acquieſcũt. Et dixit d populum .ſ.
iudas: non concupiſcatis ſpoha 2c] per hoc ſ
gniſcatur ꝙ pꝛelatus bonus debet inducẽ po
pulum ſuũ vt non querãt in vita pꝛeſenti p̃ᷣmi

um de debellatione aliquoꝝ vicioꝝn nam adhuc
immmet bellum · ß fimto bello contra vicia reci
pietur pᷣmumm in ſecuritate magna·quod qdeʒ
bellum m moꝛte iuſti fmitur et tunc pmiu ſecu

re accipitur · St acceperunt aurũ młtum ⁊c· p

D quod ſigmificat᷑ remuneratõ dei pꝛecõſa. St cõ

uerl himnum canebãt c] nã m remuneratõe
patrie eſt laus perpetua· Quibus auditis nlle

conſternatus animo ⁊c ſicut dictũ e ſupᷣ p lyſn

am ſignificatur tyrannuſ qui de victoꝛia bono

ruz turbat · ideo querit vias quomõ poſſt eis
amplius nocere:quod ſigniſicat᷑ cum dicit᷑. t ĩ

ſequenti anno congregauit lyſas ⁊c ·ſed indaſ
eum debellabat ců decem milibus viron p qð
ſigniſicatur obbuatõ decem decalogimadatoꝝ
per quã conterit᷑ exercitus vicõeꝛum. Dixit at
iudas et fratres eiꝰ .ſequit Aſcendamus nüc

mundare ſancta τπ bonus em platus vwens

eccleſiam viciſs defſoꝛmatam habito competeti

tempe debet ſtatim eam viñtareet ei? refoꝛma
tioni inſtare deo ſubditur . Lt aſcendit in mõ
tem ſion per quẽ ſigſicat᷑ eccleha· St vwderut
ſanctihcatõem deſertam ·tunc em ſanctiſicatio
deſerta efficitur cum eccleſia male frequenta:
tur . et altare ꝓphanatuʒ p quod ſigmiſicat ſa
cerdotium qꝛ ſicut munus ſup altare offert᷑ ſic
eukariſtia que eſt ſacriſciuʒ noue legis ſup ca
put ſacerdotũ eleuatur · ſic ergo altare ꝓphana
tur qñ ſacerdotium carmis vicõ polluit· 1 poꝛ
tas exuſtas qð ſit qñ p cupiditatẽ ſimoniacaʒ
aliqui ingrednitur· et in atrijs virgulta nata
ſicut m ſaltuin quo naſcunt᷑ arboꝛes mfructu

oſe · igitur p hec virgulta ſigſicantur infructuo
ñi derici· non facientes fructũ m eccleſia dei ꝗpi

deſectum ſcientie ⁊ vite · et paſtofora diru⸗
pta loca erãt in quibus offerentes comedebãt

de ſacriſicijs paciſicis coꝛam dñoet iõ p ip̃a ſigſi

catur ſideliũ cõmunio: que tuc diruit᷑ qñ chꝛiſti

coꝛpus indigne ſum᷑· &t ſciderũt veſtimenta
ſua c quia boni talia videntes in eccleſa tri⸗
ſtantur et lamentat Tüc oꝛdinauit ⁊c·. Bo

nus em̃ pꝛelatus non ſolum debet eccie diſipa
tionem lamętari · h etiam inſiſtẽ eius refoꝛma

tioni · in quo pꝛimo ſunt impedim̃ta remouen

da · et hoc ſigſicat᷑ pꝑ hoc ꝙ iudas oꝛdinauit bella

toꝛes ↄtra illos qui in arce erant/ p quos ſigni

ficantur demones qui ſunt in arce ſupbie et qʒ

tum poſſuũt ĩmpedumt reſoꝛmatõnem eccleſe·

contra quos pugnat᷑ Ztinua et feruida oꝛatõne

Et elegit ſacerdotes ſine macula culpe guis
et infamie · voluntatem habentes m lege der.

tales vm debẽt eſſe confeſſoꝛes 2 pꝛedicatores
euangelij vt aptiſint ad emundatõnem populi

xpᷣiam· et tulerũt lapides ↄtammatõisid eſt
altaris ab ydolatris edificati in locuz immun
dum. .quia quidq̃d ad ydolatriaz ptinet eſt ab
ommandũ · lapides ãt altaris tẽpli repoſuerut

. —
U —ð

in loco mundo · vt dicitur hic ↄſequẽter. Et co

gitauit de altari olocauſtoꝝ ⁊ c·quouſq; ſur:
gerer pꝛophera qui diceret quid agenduz eſſet
de ipil per qð ſignificat᷑ ꝙ ſi aliqui chꝛiſtiani cõ
tammentur aliquo peccato publico et enoꝛm
recludendi ſunt in clauſtro ad agendũ peniten
tiaʒ hm determmatõneʒ ſapientis pꝛelati· Et ac

ceperunt lapides integros id eſt ĩtegre ſame

clericos ex talibus em debʒ eccleſa reformari ·
St ediſcauerũt ſancta que intra domũ erãt ·
ſequit᷑ et atriaque erant extra templũ ·p qð
ſigniſcatur ꝙ in viris eccleſaſticiſ requirit᷑ mũ

dicia mentis interioꝛis ⁊ comierſatõnis exteri⸗
oꝛis· et intulerunt candelabn ]id eſt ſancteß
dicationis verbũ· et altare incenſoꝝ · id ẽ cele

bꝛatõnem diumoꝝ: et menſaʒ ·ieukariſtie cõ

ſecrationem· et appenderũt velamma cauen⸗

do ab elatione ſurgente ex laude humana· St
ante matutmũ ſurꝛexerut quia non ſolũ ð die
ſed etiam de nocte celebꝛande ſunt laudes diui
ne · in cytharis ⁊ cynaris ⁊ c ꝓ que ſignificant᷑
varie deuotõnes mentis q̃ ſunt m eccleſa St
oꝛnauerũt faciem templi coꝛonis aureisrau

reolus martirũ · vrginuʒet doctoꝝ· et dedica

uerunt poꝛtas ingreſſum ſimoniacu auferen:
do · et paſtofoꝛia ad cõmunionem deuotẽ in
ducedo· et facta eſt leticia magna in ppłonã
ex talibus debet gaudẽ populꝰ? chꝛiſtianus. St
ediſcauerũt ⁊c ·DHer muros altos circa mõteʒ
ſion ſign iſicant᷑ virtutes excellentes q̃ a phio
ſophis dicunt᷑ heroyce a theologis diuine que

debent eſſe in pꝛelatis eccleſe· p turres frmas

ſane doctrine ad defenſionẽ ſidei xp̃iane·
CXN V..

que interpꝛetat᷑ terꝛena deo piſtos
hgniſicantur pꝛincipes terꝛemi tyranniʒantes·
contra quos bonus pᷣlatꝰ debʒ pugnare pꝛmo
per monitõnes ſacras· ⁊ poſtea p eccleſiaſticas

⁊c· Sequitur 8t debellabat udaſ
filios eſau m wumea.

cenſuras iõ ſequit· anathematizauit eos Et trã

ſijt ad hios ammon qui interp̃tat pppus meꝰ
ideo pꝑ hiuos ammon ſigſicantur heretici qui fu
erunt eccleſie nilij ſ̊ ab ea receſſerũt ꝑ erꝛoꝛẽ cir

ca aliquem vł plures articuloꝝ fidei.j joh. ij. KK
nobis ꝓdierũt h non ex nobis erant ſcz pmane
ter· Contra iſtos bonꝰ pꝛelatus vł doctoꝛ pu

Snat erꝛoꝛem eoꝝ conſutando pꝑ lacre ſcriptu
re veritatem et ſi maneãt obſtmnati p ercleſie cẽ
ſuram eos excommunicando et iuiſlice ſeckari
tradendo. Rt congregate ſut gentes que-ſunt
in galaad ⁊c p q̊s lgſicant᷑ inſideles in aliqᷓ ter
ra vel cuntate cum ſdelib manentes:⁊ qñ indᷣ

puint eos inducè ad ſuam inſideltatẽ· dñt ſide
les recurꝛẽ pꝛo conſilio et anxilio habẽdo ad ſu
os ſupioꝛes ſicut iſti recurrerut ad udam ⁊ eiꝰ

Tfactuʒ eſt vt audierunt Zenteſ

frattes · St ecce alij nuncij venerũt de galilea
que interpᷣtat᷑ tranſm gtio d ſignificat religi
onem in qua ſit tranſmigratõ ð vita ſeckłari ad
regularem· ⁊ qũ impugnant᷑ ab homimbo mał
vel ſpiritibb malignis:ita ꝙ imminet piculuũ cõ
munitati· recurꝛedũ eſt ad ſupioꝛes ꝓ tuitõne
habenda · ſẽ ſecerũt iſti manetes ĩ galilea· Di
xitq; iudas ſimoni fratri ſuo ⁊c· p hoc oſtediẽ
qꝙ eccleſe doctoꝛes et pᷣlati dñt ſuccurꝛẽᷣ veloci
ter exiſtentibus m piculo peccati ſine lapci ſint
ſue religiohn St abijt ſimon in galileaʒ c iſ
mon aũt mẽpretat᷑ audiens ſiue obedieg· ⁊ wo
per hoc ꝙ iuit ad ſuccurẽꝛdum galileis ſigſicat᷑
ꝙ talis refoꝛmatoꝛ debʒ mitti q ſciat eoſ induct᷑

ad obediendum humili in his que ptinent ad

ſtatum religionis·⁊ ſic habet᷑ trumphꝰ de ſpi
ritib malignis . Hꝛoũ ·xxj · Vir obediẽs loque
tux victoꝛias. St uudas machabeꝰ ionathas
⁊c · De iuda machabeo ðꝛ ſupꝛa ijc ꝙ erat foꝛ
tis viribus · ꝗpi qð factv eſt pᷣnceps miltie. To

nathas vo interpᷣtat᷑ donum colube · ꝓpĩ quod

ſignificat hominẽ ſapientẽ ·q; ſapiẽtia eſt pmuʒ

et pꝛincipale donũ ſpuſſancti qui ꝑ colũbaʒ de

ſignat᷑· Vnde ðꝛ eſa · xj. St requrſcet ſup eũ ſp·
ritus ſapiẽtie ⁊ intellectus ⁊c · Per hoc igit ꝙ

iudas machabeus ⁊ ionathas iuerunt ad repꝛi

mendũ inſideles ſigſicat᷑ ꝙ ad eos mittẽdi ſunt

homſes l̃ati qui reᷣmant eoſ ab infideltate p
donum ſapiyẽtie ·qð ſi nõ fiat pꝛocedat᷑ 2tra ees

per robur militie ſicut dici hic diffuſe de inſde

lium debellatõne multiplici p robur miitie inð

machabei. St 28regauit udas vniuſos iſraeli
tas ꝛc ꝓ hoc ꝙ iudas eduxit ſihos ifrael de ga

laad vbi erant in piculo ꝗpi infideles circuũſtan.
tes ⁊ adduxit eos in terꝛã iſrael cũ fratribo ſuis·

oſtẽdit᷑ · ꝙ quilibʒ bonus ſupioꝛ ſi videat ſubdi
tos ſuos eſſe piculoſe q;dtum ad ſidẽ vel moꝛes
in aliquo loco debet eos ad locu ſecuritatis trãſ
ferꝛe · St in dieb quibo erat iudas ⁊c ſequituꝛ
audiuit ioſephus ʒacharie ⁊ c p iſtos qui au

dientes facta magniſica iude ⁊ ionathe· ex am

bitione acqiurendi ſibi ſamam ⁊ſtituerũt pᷣliũn
contra gentes de quo repoꝛtauerũt ſuſoneʒ
et populus iſrael plagam magna ſigmficãtur
iln qui pᷣſumunt exerceꝛe actum legendi vel p
dicandi quo nuttit᷑ belluʒ cũ viciſs ⁊ ſpiritibo
malignis.⁊ tñ ſunt ad hoc mepti ꝗpt defectuʒ
ſcientie vel vite· ⁊ ſic repoꝛtãt ſuſionem · quia
de facili dicunt falſa· ⁊ ꝓpt vite deſectum popu
lus audiens ſcandaliʒatur·q; ſicut diẽ gre · ome ·
xxxvij Quius vita deſpicit reſtat vt eius pꝛedi
catio geteatn⸗⸗ .
CN. I.
NT rex anthiochus 2c].
HPeeꝛ mp̃m ſignificatu: dyabolꝰ? vt di
qum ſeſt ſupꝛa et ſicut iſte conatus

muit ſpoliaꝛe ciuitatẽ ⁊ teplũ diuitijſ

tempahbus et iocaliba p̃cioſis· ſic dyabolus co:
natur ſpolare clerum et ꝓpłm chꝛiſtianũ virtu
tum diuitijs ⁊ ſpuſſancti donis:⁊ ſicut cůnbus
reñſtentibus anthiochus fuit turpit repulſus.
ſic dyabolus confuſibilit᷑ repellt᷑ qñ ſibi virili
reſñſtit᷑· Faco· iij· Reñſtite dyabolo et fugiet a
vobis · Rt factum eſt vt audiuit c Dyabolꝰ
em valde triſtat᷑ de ꝓſperitate bonoꝝ ⁊ de cõ⸗
fuſione ſatellitũ ſuoꝝ· ⁊ quis ſit immoꝛtalis tñ
dici poteſt moꝛi ĩ anthiocho cuiꝰ moꝛlſ hic deſci
bitur ſiẽ chꝛiſtus poſt reſurꝛectõnem immo::
tans factus q3tum ad naturã humanaʒ dixit ſe
iterum cruciſigẽdũ in petro · Rt ſic lli q̃ ſut mẽ:
bꝛa dyaboli vt raptoꝛes et vſurarij qñ moꝛum
tur faciunt teſtamentũ anthiochi ·qui moꝛiens
de rapinis nihil reſtituit h ð coꝛonatõe ſilij ſui
diligenter oꝛdinauit·⁊ ſimilt iſti non cogitãt
de reſtitutõibo faciendis h ſolum defiliabus et

Iuses

cum acerbioꝛa ⁊ exquiſitioꝛia toꝛmenta tecũ fu

erint ſupata: St etiaʒ dacianus conſeſſus fuit ſe
victum dicens · Rt quid huic amplius faciemus
qui in omniba quecuq; fecimus victi ſumꝰ. Ct
videntes virtutem regis ⁊c p bhoc ſigniſicant᷑
pꝛudenter fugientes a ſeculo· vbi nõ poſſunt re

ſſtere dyaboli tentatõiba vt in dauſtro ſaluen

tur adiuti bonoꝝ conſilijs ⁊ oꝛõnibus. St con
uertit caſtra ad locum ſanctiſicatõmis ⁊ cquia
non ſufficit dyabolo ſubijcere ſibi ſimplices lap

cos ſed mmuadit etiam dericos ⁊ religioſos et

ſtatuit illic baliſtas ⁊ci.ommiu tentatõnũ mo
dos et genera:Sequit᷑ Eecerũt aũt et ip̃i ma
chimas ⁊c· nã clerici ⁊ religioſñ debent eſſe ma

Sis ſoliciti ſe munire contra malicias inimici

AI.
WMmocenteſimo ꝛc· ſequitur · et
venerunt ad euz viri miqui ex

ſilijs ꝓmouendis Et cognouit liaas ⁊c · Der .
iſtum qui ex ambitõne ⁊ muidia coꝛonauit an — er iſtum qui ambiebat ſacerdoti
thiochum ſcz vt polt regem eſſet ſup regni ne um et per mendacia et regiam poteſtatem ob
Socia · et ſic iſtis puaret philippum ·cui dicta co⸗tcmuit lp̃m · ſigniſcat᷑ quilbet ambitioſus eccleñ

irael et alchimus dux eorum -

ronatio fuerat ↄnmuſſa·ngniſicat᷑ quilibʒ muidꝰ
et ambitioſus · Nt ſicut iſte liaſ ex hoc facto fu
it occiſus cum anthĩiocho vt habet᷑ cap · ſequenti
ſic iuſto dei uidicõ ſimilia faciẽtibo frequent᷑ cõ⸗
tingit ſimilia pati · St hi qui erant in arce ↄclu⸗
ſerant iſrael ⁊cſcʒ ab acceſſu ad templũ ·et iðo
per iſtos ſigficant᷑ mali p̃ᷣlati qui licet ſint in ar⸗
ce dignitatis eccleſaſtice tñ impediunt aliqᷓʒdo
populum catholicũ ab acceſſu ad ecciam p excõi
cationes ⁊ interdicta irꝛatõnabili fulmmata:1
ſicut udas ↄmiſit pᷣluim contra illos ſic ſůmus
pontifex repꝛimẽ debz ſtos · St adumxerunt
ſe illis aliqui ex imquis iſrael · p iſtos ſigficãt᷑
apoſtate a ſide vł a religione lſeu a ſocietate ciui
tatis vel regni:⁊ iungut ſe cum aduſarijs iſtaꝝ
communitatũ vt poſſint eis inferꝛe maius ma⸗
lum · quia nulla peſtis guioꝛ ad nocendũ qᷓʒ fa⸗
miliaris mimicus Et matus eſt rex vt hec au⸗
důunit ⁊c· p regem iſtũ paterni ſceleris imitato

rem ſigniſicat᷑ dyabolusſcut et ꝑ prem· q̃ tri

ſtatur de ꝓfectu bonoꝝ·iõ concitat cõtra eos
exercitum foꝛtem ⁊ magnũ·ſ peditũ ⁊ equitũ
et elephantoꝝ pꝓ pedites ſigſicant᷑ homineſ ma
l et heretici layci tñ · p equites vero literati qꝛ
poſſunt plus nocere / ꝓ elephãtes ſigſicant᷑ ſpuſ
maligni qui plus nocẽ poſſunt q; hommeſ ma
li · Sequit᷑ infra · t dꝛuiſus eſt exercitꝰ regis·
nam aliqui ibant ꝓ montes p quos ſigniſicant᷑
ſuperbi inducentes ad maluʒ p terꝛoꝛes · et alij
bant ꝑ loca humilia p quos ſigniſicant᷑ ſubdoli
inducentes ad malũ p pꝛomiſſa ⁊ falſas ðᷣcepti
ones t vidit eleazar p iſtũ qui moꝛi voluit
vt malos deuinceret ſigmiſcant᷑ martires q̃ mo
riendo tyrannos deuicerũt · vñ dixit beatus vĩ

centius daciano· Vberioꝛem mihi p̃ſtas gam

aſtice dignitatiset p mendacia· et bꝛachio ſecu
lari intruſus · Rt ſicut dicit᷑ mfra iſte alchmmus

plura mala fecit ifrael · qin occidit valentes vi

ros ⁊ ꝓmouit iniquos· et ſimiliter intruſus p

modum pᷣ̃dictum bonos occidit eos pſequen
do et aſtatu honoꝛis deijciendo· et ſic fact in ec

cleſia plagaʒ magnã · St vidit iudas c · p quæ·

ſigniſicat᷑ ſuperioꝛ poteſtas ad repꝛimẽdum tã

ta malaet ſicut alchimus non potens ſuſtinere
virtutem uide ſugit ad regem · ſic tab intruſus

refugit ad bꝛachium ſeculare vt contra ecciaʒ

defendatur dt ſicut auxilium alchĩmi gladio iu
de fuit deiectum · ſic ſuſtentatatoꝛes intruſi ſũůt

excommunicatõnis gladio feriendi ·

norum ꝛc ·ITſtud capituluʒ expo
iit gloſa allegoꝛice ð xpᷣo qui miſt
apoſtolos ad pꝛedicandum gentib⸗

tanq; legatos pacis eterne· Moꝛaliter aut põt

exponi vt p romanos qui ſublimes interpᷣtant᷑
quoꝛuʒ pꝛobitas et ſidelitas hic deſcribit᷑ · ſigni
ſicentur ciues celeſtes:qui ſunt honoꝛe ſubſies
et quoꝝ in eccia pꝛobitas ⁊ ſidelitas enarratuꝛ
ad pſos aũt bonus eccleſie militantis pꝛelatus

mittit pꝛo ſe et płło ſuo duos legatos ad q̃ren
dum pacem et annciciam ſempiternã · Vnus le
gatus eſt humilis oꝛatõ de quo dicit᷑ ecci·xxxv

Oratio humiliantis ſe nubes penetrabit et do

nec axpꝛopinquet non ſolabit᷑· Aluis legatus
eſt elemoſñna caritatiua · Thobieinij· Eiducia
masgna erit elemoſina coꝛam ſummo deo quia
hideliter facit legationem ſuam· d᷑t iſti duo lega
ti pꝛocurant illis a quibus mittuntur cũ celelti
bus cunbus ſcribi· ideo poteſt eis dici illud

audiuit udas nomen roma

r

ripta ſunt in celis ·
Nterea vbi aud uit demetriuſ
26]· Der demetriuz qui mterpꝛetat᷑
ninus pſequens· ſigiiſicatur dyabo
us qui quãdo non poteſt pꝛeualere
uiſtis per occultam tentatõnem excitat cõtra
eos cœpale tribulatõʒ. Vnde dixit ſancto mar
tino. Quocunq; prexeris dyabolus aduerſabi
tur tibi: It tunc excitauit contra eum latrones
eum ferociter capientes · vñ ſubdit · et appoſuit
bachidem et alchimum p quos ſigriſicant᷑ pᷣn
ceps rmnquus ⁊ pontifex ꝗphanus et qᷓndo con
ſunguntur ad muiceʒ faciunt in eccleſßa magnã

ſtragem.ſcut contigit tpe arꝛij quo lucius epi

ſcopus ſiut fanmiliaritate conumctus pꝛmeipi
arꝛiano quo catholicos pſequebat᷑. Vnð dicẽ Ru
ſinus in hiſtoꝛa ecciaſtica: o quoq; temꝑe lu

cius arz iane partis epus poſt ſugas ciuum et

exilia poſt cedes et toꝛmenta quib innumeroſ
condemnauitad monaſteria furoꝛis ſui arma
conuertit vaſtat heremũ 1 bella quieſcentibus
inducit· triamilia ſim aut ampluus viros p to

tam heremum ſolitaria habitatõe diſpe:ſos ag

greditur mittens armatã peditum ⁊ equitum
manu· ⁊ ulli gladijs obiectabãt ceruices mibi
aluid dicebant niñ· annce ad ꝗᷣd veniſti · Sicut
per bachidem et alchimum deſerihitur hic fa⸗
cta ſtrages magna iude machabei et ſuoꝝ· St
fleuerunt eũ omnis ꝓpłuſ ⁊c /p quod ſigmiſca
tur ꝙ moꝛs boni pꝛincipis vł pꝛelati debet ab
omniby plãgi. In diebus illis facta eſt ſames
masgna et traddit ſe bachidi omnis regio ⁊c ·
per quod ſigniſcat᷑ ꝙ ꝗpter defectu pᷣdicatõis
verbi diuini et ſumptõnis eukariſtie ſacrameti
quibus homo ſpualiter viuit populus tradit
demonis poteſtati. Et ↄgregati ſunt omnes
amici umde c p hoc ꝙ uida deſuncto ſubſtitu
tus eſt onathas qui interp̃tat colũbe donuʒ ſ
Snificat᷑ ꝙ poſt moꝛtem boĩ plati electoꝛes de
bent eſſe multũ ſoliciti vt habeant ſucceſſoꝛeʒ q
ſit plenus gratia ſpuſſancti qui m ſpe columbe
apparuit in baptiſmo xp̃ᷣi. Der hoc aũt ꝙ bach
ꝛddes querebat ionathã occide·ſigniſicatur ꝓÿ̈dy
abolus młtũ eſt ſolcitus qualiter poſſit bonuz
pꝛelatum ſubuertere· ſẽ dictũ eſt ſupꝛa tereõ· c·
de andꝛea epiſcopo fundane cintatis· St exie
runt filij iambꝛi ⁊c · Tambꝛi dieſ amaricãs ĩter
pꝛetat᷑ et ideo p lambꝛi voluptas carnal ſigm
ficatur · que dies dicit · quia delectabil eſt in pꝛi
cipio: ſed dieit amaricans eo ꝙ triſtabilis eſt in
termmo⸗ Vnde diẽ boecuiſ ij de Aolatone Tri
ſtes vero voluptatũ eſſe exitus qsqᷓs libidinũ
ſuarum remmiſci volet in telliget. Tgitur filij ia
bei ſunt homimes voluptatibus coꝛpis dediti·
iſti capiunt iobannem quando malis pſuaſoni

luce · x. Caudete et exultate qm nomma veſtra

bus gratioſum iuuenẽ ad luxuriã ptrahunt et
ſic eum ſpualiter occidunt:Sʒ ionathas ⁊ ſimõ

vmditcãt iſtud ſactu: quãdo ſacri pꝛedicatoꝛes

gladio verbi dei luxurioſos occidunt q́;dtum ad
vitam malã pꝛiſtmã: ipᷣos ptrahendo ad mudi
cie caſtitate · De taliocciſonẽe ðꝛ actux. urge

petre occide et maduca de conuerſione coꝛnelij
et amicoruũ ſuoꝝ de gentilitate ad xpᷣiamtatis

ſtatum· St audiuit bachides venit die labba
toꝛum ⁊c per hoc ſignificat᷑ ꝙ dyabolꝰ ſoꝛtiuſ
impugnat hommes ſancto: in ſolennib dieb
eo ꝙ peccatum ex ſanctitate tpis aggrauatur.a
apter hoc hommes deuoti tunc dñt dyaboh tẽ
tatõnibus reniti et ad hoc alios exhoꝛtari ſicut

ionathas ſe et ſuos diſpoſuit ad reñſtenduʒ foꝛ

titer bachidi vt ðꝛ in lᷣa ſequẽti · Et anno cete
ſimo ⁊c per hoc ꝙ alchimuſ pᷣcepit deſtriu mu
ros domus ſancteſigniſicat᷑ malus pꝛelatꝰ
deſtruẽ nitit᷑ ſacras obuatões eccłie·⁊ p opa
aphetaꝝ ſigniſicant᷑ opera apoſtoloꝝ · na et ipſ
Aphetie ſpum habuerunt · deſtruit em eoꝝ pau
pertatẽ bona paupm ſibi retinendo:⁊ eoꝝ huĩ
litatem vltra modu ſupbiendo.⁊ eoꝝ exeplari

tatem ſtatũ apoſtolicu qui ſtatus eſt epiſcopa

lis fedis operibb maculado·iõ ſubdit᷑ eiis finis
cum dicit· St moꝛtuus eſtalchimus cũ toꝛm̃to
magno q cũ diuite epulone lepelit᷑ in ĩferno
St ſeceſſit ionathas ⁊ qui cũ eo erãt in betheſ
ſe .qui domus oꝛis floꝛẽtis inteꝛpᷣtatur· os ve
ro floꝛens eſt os deuote deũ oꝛans· et ꝛõ p be

theſſe domus orõnis ſigſicat᷑ ad quã refugumt

deuoti · ⁊ ſic ab ipugnatõmbus demonis ſut tu
ti · ideo ſubdit de bachide demonẽ ſigniſicante ·
Et 2Zgreſſus eius erat manis q; non pᷣualet
oꝛationibus deuotis .
Tanno centeſimoſexageſimo
aſcendit alexander c·
Per guerram mter alexandꝛũ ⁊ de
„S metrium gentiles ex qua ionathas
et alij ſoeles melius habuerunt ſigniſcatur ꝙ
dommꝰ aliq inter malos ſuſcitat brigaʒ vt bo
ni maioꝛem habeãt qetẽ · t ſic diẽ aug ꝙ guer
ra demonũ eſt pax hommũ et dñs p eſayam.
xix · Qõcurrere faciaʒ egiptios aduerſus egipti
os · Vt audmit aũt ionathas cτ p demetriuz
ſigniſicatur dyabolus ſicut dictum eſt de bach
de . et iõ licet falla multa ꝓmittat vt ſideles de

cipiat · tñ nõ eſt credendũ ſibi ſicut nec ionathbaf/

et populus iſrael creoiderũt ꝓmiſſis demetrij ·

ſed uli qui pꝛĩceps e ſermonu pacis cuiuſmõi

eſt deuotus p̃dicatoꝛ vel cõfeſſoꝛ credendu elt
eo ꝙ anunciat euangelium vere pacis. St ꝛlſti

tuit demetrius appollonium ducẽ ⁊c] P iſtum

appollonium qui ꝓuocauit ionatham ad deſeẽ

dendum de mõtib et pugnãdum cũ eo in cam
po plano poteſt intelligi dyabol⸗ qui ſuggerit

aliquando homim deuoto deſcendẽ de monte

contemplatõnis ad cãpum actionis eſtimans
eum ii faciluis ſupare q̊ᷓ ſicut axppollonuũis fuit
deceptuſ·nã in campo pꝓ ionathan fuit ↄfuſibi
ulter debellatus · ſic dyabolus aliquãdo decipi
circa virum bonũ qui nõ ſolum pᷣualet dyabo⸗
lo in monte ↄtemplatõnis ſed etiã in cãpo acti
onis quia qñ deſcendit de 2templatõne ad re⸗
gendum vel docendu pplhm ex caritate faẽ ma:
ioꝛem fructumet ſic magis confundit dyabo⸗
lum et repoꝛtat maius pᷣmium apud deũ · et B
notatur cum ſubdit᷑ infra· St factũ eſt vt audi⸗
uit alexãder ſermones iſtos addidit adhuc glo
riſicare onathan deus em dici poteſt alexan:
der magnus · qui ſicut dicit beatus iacobus dat
ommbaffluenter et nõ imgperat ·
IT rex egipecongregauitexer
citum ⁊c Egiptꝰ tenebꝛa interpꝛe
tatur ideo p regem egipti dyabolꝰ
x tenebꝛaꝝ ſigniſica ? ip̃e vero ſili
am hʒ ſpalem · ſ crudelitateʒ. ſicut p oppoſitum
miſericoꝛdia celeſtis regis eſt ſpecialis filia pꝛo
ut in legenda ſancti iohanis elemoſinarij decla
ratur · vnde xpᷣc tudeis crudeliter in moꝛtẽ ſuã
machinantibus dixit ioh· viij· Vos ex patre dya
bolo eſtis et denderia patris veſtri vultis ſacẽ
Sx quo patet crudelitatem dyaboh ſiliã eſſe et
ſicut rex egipti dedit ſliam ſuã demetrio vt p⸗
uaret alexandꝛũ regno:ſic dyabolus crudelita
tem dedit neroni et alijs inpatoꝛib ſibi ſimnln
bus vt pꝛuuaret xpᷣm regno ſuo·quod eſt eccle
ſia intendebant em̃ mſtinctu dyaboli totaliter
deſtruere ſidem xp̃vet ſicut dicit᷑ infra rex pto⸗
lmeus moꝛtuꝰ eſt in die tercia moꝛtis alexan⸗
dꝛiiſc dyabolus tercia die moꝛtis xpᷣi in quacxe
ſurꝛexit et infernũ ſpoliauit dyabolus fuit tur
piter confuſusque fuſio dici poteſt mors eiꝰ
ſcut vulgaliter dicit de homine notabilt 2ↄſu
ſo ꝙ iᷣe eſt moꝛtuus. In diebus illis 2grega

uit ionathas ⁊c ꝓ ionathan qui interpᷣtatur co

lumbe donũ· et eius ſocios poſſũt mtelligi viri
religioſi qui moꝛibo et ſcientia umpugnãat arceʒ
ſuperbie que eſt in omm peccato moꝛtaliꝑ ali
quando verbis malignantium apud ſupioꝛes
imnpedumt᷑ ab hac impugnatõe ſcʒ qñ poteſtas
eoꝛum m pꝛedicando ⁊ ↄfeſſiones audiẽdo re⸗
ſtringitur vel ſuſpendit p qað virtutũ ꝓfecteĩ
peditur cum ſupioꝛ poteſtas hec cõſiderat v
ba malignatium contemnit · ⁊ di tos religioſoſ
honoꝛat · ideo ſubdit᷑ inferiꝰ · Et exaltauit euz in
conſpectu omnuiz amicoꝝ ſuon · St poſtulauit
ionathas a rege ⁊cſequit᷑ aut poſt petitõ regiſ
a ionatha ibi · Nunc ergo recte feceris ſi miſe
ris mihi viros in auxilium τ& p q ſigmiſicat
ꝙ paupes religioñ neceſſe habent petẽ a poten
tibus buiꝰ mundi elemoſinaꝝ ſubſidia ⁊ econũ

ſo potentes a religioſis oꝛõnum ſuffragia·q̃ fre
quenter plus eis valẽt q; arma bellica ſicut pa
tet exoð· xvij· Qumq; eleuaret moyſes manꝰ ſu
perabat iſrael · ſi aut paululũ remiſſſet ſupa bat
amelech · St miſit ei ionathas tria milia viroꝝ
⁊c]ꝓ quos ſignificant᷑ religioſi ad pugnandu
contra dyabolũ oꝛõib virtuoſ in virtute vmꝰ

dei et trim · Et exiuit onathas ⁊ pambulabat

poſt flumen per qð ſigſicant᷑ rengioſi qui ʒe

lo ſidei accenſi tranſeunt ad p̃dicandum gentib⸗

nondũ renouatis pꝓ fluuiu baptiſmatis vbi mul
tum ꝓſiciunt aliqᷓndo ſicut ionathas ĩ exercitu
ito. t applicuit ſimõ ad bethſurã que domꝰ
foꝛtitudinis ĩterpᷣtatur·iõ ꝓ ipᷣam ſacra ſcriptu
ra que canticoꝝ iiij ðꝛ turꝛis dauid ediſcata cu
pꝛopugnaculis ex qua mille chpei pendet · oĩs
armatura foꝛtium· hãc aut domum intrãt here
tici erꝛorem ſuũ confirmãtes p ſacra ſcripturaʒ
expoſitam puerſe ſed p ſimonem eijciunt᷑ q̊ndo
per doctoꝛem catholicũ eoꝝ falſitas conſutat᷑

et boni introducunt᷑ qñ dociles diſcipuli p ipᷣm

erudiunt᷑ · LRt ionathas ⁊ caſtra eiꝰ applicuerũt
ad aquã genelar · · i generãtem aurã:ideo p hãc
aquã ſgnicat᷑ aq̃ ſapietie ſalutaris qᷓ generat ſibi
lũ auꝛelenis vbi dominꝰ.vt dicit᷑.ij· Re·xix · ad
hanc aquã applicat ionathas et ſocij eius ĩ· viri
religioſi:qui habent pugnare contra hereticos
pꝓ ſcripturã ſacrã:⁊ cont:a ſpũs malignoſ ꝑ oꝛõ
nem deuotã · Ded qm in hac pugna młti ſiunt
ignari · ideo ſequit᷑ · St fugerũt qui erãt ex pte
onathe · ſed qñ vident exempla magne bvᷣtutiſ
in ſupioꝛibus ſius ad pugnã virili reuertunt
ideo ſubdit · St vt viderunt qui fugiebat ptis
illuis reuerſ ſunt c.·
CXK. XII.

Lvidit ionathas 20 .
PDer hoc aut ꝙ ionathas miſit nunci
os ad diuerſa loca et longinꝗᷓ· ſigniſi
cata fuit miſſio apoſtoloꝝ et alioꝛuʒ
dicipuloꝝ p xpᷣm ad diũͦſas ptes orbis ad pᷣdi
cãadum gentib euãgelium pacis· St audiuit io
nathas ⁊c· Sequit᷑ Non em dederat eis ſpa
cium vt ingrederent regioneʒ p qð ſigniſicat

ꝙ pugnãs pꝛudent᷑ contra demone nõ dat ſibi

imgreſſum tentatõnis ꝑ delectatõem maxime
moꝛaſam:ſed in pᷣncipio repellit eum . Quz oc
cidiſſet aũt ſol p̃cepit ionathas ſuis vigilare.⁊
per noctem intelligit᷑ totũ pñs tempꝰ ꝗpt ob
ſcuritatem ignoꝛãatie m q̃ nocte dyabolus inſi
diatur fidelibo vt poſſit eis noce· ꝗꝓpter qð bonꝰ

pꝛelatus qui pꝑ ionathã ſigniſicat᷑ hoꝛtat᷑ eoſ ad

vigilantiã vtutuʒ vt valeat reſſtere 2tra demo

nis iſſultu bm illud. · pe · v. Eratres ſobeij eſto

te et vigilate quia aduſarius vr̃᷑ dya bolus taq̃;
leo rugiens circuit querens quem deuoret cui
reſiſtite foꝛtes in ſide · SZt reuſus eſt ionathas
¶ p hoc ꝙ ionathas ð pᷣlio reuſus pꝰvictoꝛiã

fuit ſolcitus ediſñcare p̃ſidia · ſigniſicaꝛ ꝙ bonus
pꝛelatus licet vicia debellauerit tñ debet eſſe ſo
licitus de pᷣſdijs vᷣtutum faciendis contra futu
ros inſultus tentatõnum.nõ ſolum ꝓ ꝓpło ſuo
ſed etiam ꝓ ſeipſo ne ex pᷣterita victoꝛia inſur
Sat elatio que pm deijciat a vᷣtute et ſic victo
rie gaudium uertat᷑ in lamentatõem ⁊ luctu
Et cum cogitaſſet triphon ꝛc p triphonem qꝗᷓ
querebat occidere ionathan ne ipᷣm impednet
ab anthiochi adoleſcentis occiſione doloſa · ſig:
ſicatur demonis doloſitasqua querit bonum
pꝛelatum vł doctoꝛem gladio peccati moꝛtał
occidere ⁊ ſie infamare ne p doctrinã ſuam im
pediat eum a ſimplicis populi ſubuerſone q
cuius vita deſpicitur reſtat vt euis p̃dicatio cõ
temnatur vt dicit greg ome xxxvij. Et credi
dit ei et fecit ſicut dixit c) p hunc ionathe de
fectum quo credidit tripponi doloſo ex quo
fuit captus ⁊ occiſus.ſignifica? deſectus illoꝛuũ
qui poſt opa magna virtutũ deluſi viſiombug
ſictis credunt demonũ verbis ſcut ðe m libꝛo
de collatõnibus patrum abbatis moyſi collati
one ijj de illo qui ſe pꝛoiecit in puteu vt dictũ
eſt ſupꝛa capitulo·jli. j. =
CX.

Taudut ſimon 2c J.
ſuo onus accepit ꝓ gentiſ ſue deſen
qui per ſimonem ſigniſicatt eo ꝙ ſimon obedieſ

interpꝛetat᷑ nõ debet ſugere laboꝛe in monaſte
rij vel eccleſe regimine qñ ex boni p̃lati moꝛte

imminet piculũ religionis monaſterij vł eccle

ſie ex demonis doloſitate vł tyranni malignita
te. Et miſit ionathan ꝛc uioppe que pulcra mi
peetatur ammã rõnaleʒ ſigniſcat · que dei ima
Sme mſigmt᷑ ſed aliqñ deceptõe demonis vicijſ
deturpat᷑ ̊ ad eam mittiĩ ionathas qui colũbe
donum interp̃tat᷑ ꝗpter qð ſpumſanctũ ſigniſi
cat qui ꝓcuratõne angeli ſancti ad verã penitẽ
tiam anime peccatricis ad eã mittit ſic electis
inde vicijs a ſpuſancto inhabitat᷑. St ſimon et
caſtra eius ambulabãt in omnem locũ quocuq;
ibant ·.ſcʒ triphon et exercitus eius p qð ſigni
ſicatur ꝙ bonus p̃latus debet eſſe ſolcitus con
ſiderare p quã ptem dyabolꝰ ĩm ĩnadit vł Po
pulum ſuu.· ⁊2 ſic occurꝛẽ pꝑ ſui et popul diligen
tem cuſtodiã ne dyaboluſ mueniat intrãdi viã

¶St ediſcauit ſimõ lup ſepulcrũ patris ſui ⁊c]

ſepulcra patrũ ediſicare eſt eon merita ad alio
rum infoꝛmatõem ſcribẽ vł p̃dicare. p ſeptẽ vᷣo
piram ides ſigmiſicant᷑ dona ſpirituſfancti et ſe
ptem virtutes p arma vo qualii contramũ du
carneʒ ⁊ dyabolũ wirilt pugnauerũt p naues
aüt qualit p mare pñtis ſeculi ad poꝛtu ſalutis
felꝛciter tranſerũt et hec ſunt ad infoꝛmationeʒ
vurentium 1 dieit · que vident ab bomnnbus

Per hoc ãt ꝙ ſimon moꝛtuo fratre

ne ſignificat᷑ ꝙ bonus religioſus

nauigantiba mare c ad inſtructõz futuroꝝ ·

ideo pᷣmittit᷑ ad memoꝛiã eterna. triphon aue
c p regem anthiochuũ adoleſcentem intelligi

poteſt ipᷣe adam qui a deo foꝛmatus ſupꝛa cete

ras creaturas ſtati ſiut rex inſtitutꝰ vt ðꝛ geñ ·
hunc auũt triphon doloſus ·i:dyabolus ipʒ do
loſe occidit p peccatum moꝛtale· Et impoſuit
ſibi dyadema aſie i poteſtatẽ ſup genuſ huma
num . qd ꝗpter peccatũ ade tenuit captiuũ quo
uſq; ꝑ chꝛiſtũ qui dicit᷑ ſecũdus adã jad co· xv.
fuit redẽptuʒ· In diebus illis ſimõ applicuit ad
Saʒam ⁊c·p quã intelligi poteſt ſimoniaca pꝛo
motio·que nõ acquirit᷑ ꝑ ſcientiã ⁊ virtutẽ hᷣ p
Saʒam · ꝓ arcem vo que erat in hieruſalẽ ſigmiñ

catur ꝓmotio eccleſiaſtica que ſimil nõ ſit per

ſcientiam ⁊ vᷣtutem h̊ ꝑ generis nobilitatem· ſi
mon aut eiecit de gaʒa et arce malos hĩtatoꝛes
et poſiut ibi bonosp quod ſigmſicat᷑ ꝙ bonus

pꝛelatus dictas ꝓmotones debʒ repell 2 ydo

neos rõne virtutis et ſcientie pmouere · St vi
dit ſimon iohannẽ filium ſuuʒ ꝙ vir ſoꝛtis erat
et poſuit eum ducẽ ⁊c ꝓ hoc oſtendi ꝙ iuue
nes nõ ſut ad honoꝛes ꝓmouẽdi donec luerit
m virtutibus ꝓbati · Vnde refert helynandꝰ
elyus adꝛianus cũ rome pᷣſerturã ſplendiduis
ageret ex ſenatoꝛe impatoꝛ eſt creatꝰ.qui obſe

crante ſenatu vt filium quẽ ha behat ceſareʒ au

guſtum appellaret · ſufficere inquit debzʒ ꝙ ego

muitus regnauerĩ cu nõ mererer . pꝛincipatꝰ ei
ſanguine nõ meret᷑ h meritis · et inutiln regnat
qui rex naſcit᷑ ⁊ nõ meret᷑ et ꝓculdubio pentis
affectuʒ exuit qui puulos ſuos ĩpoꝛtabii ſub ⸗

iecta mole extinguit · hoc equidez eſt ſuffocare
libeꝛos non ꝓmouere alendi pꝛius ſunt ⁊ in v
tutibus exercẽdi et cũ in eo ꝓlecerĩt vt pꝛohet᷑

illos virtutib⸗ añcedere qui dñt honoꝛib ante
ire muiti aſcendat ⁊ ſe ciuum ſuoꝛũ votis non

ſubtꝛahant ·

1ITI

„

ſimoſecundo ꝛc.· Sequitur. Etſi
luit terra uda ommbus diebnſ
ſimonys ꝛc ]· hiic deſcribunt bone
condicões ſimoms ſatis diffuſe tñ videnẽ? redu
ci ad tres in generali habuit em masnũ ʒzelum
de cultus dei cõßuatõne et de popuh ſui ꝓmo
tione in bonum· et euis conbuatõne· habuit eti

am conſtantiã et ſoꝛtitudinem ĩ repꝛeſſione ad

uerſarioꝛum ⁊ eon debellatione et ſic fuit ðuo
tus deo . vcilis popuol ſuo ⁊ ternb ilis acuerſa

rio· et ad iſta melius facienda fuit ſolicitus que

rere multas amicicias bo noꝛum et potentum
et quoniam fuit dux populi et ſacerdos in iſtiſ
dedit exemplum pꝛmecipibus et pꝛelatis vt ſi
milier ſint ſoliciti de pꝛedictis: et hoc pꝛo mo
ralitate huius capitul ſufficiat

Ano autez centeſ moſeptuage

—

metrij epiſtolas 2c ·

tmeret patriſ ſui regnu ſcripſit epi
ſtolas amicabiles ſimoni vt ab po haberet au
xilium et poſtea obtento regno alienauit ſe ab
eo et afflxit eum ſigniſicat᷑ quilibet fraudule⸗

tus qui pohtus in neceſſitate humiliat ſe coꝛa,
ilis qui poſſunt eum umare ſed cuʒ mualuerit

eis maleſacit qʒtum poteſt. St miſt ad eu athe

nobium ·qui mterpptat᷑ peccatoꝛ latrans· o ſi

gniſcat hereharcham qui latrat ↄtra xpᷣindem

et repetit cuntates quas ſimon recuperauerat·

per quas ſigniſcant᷑ pſone catholice quas bonꝰ
pꝛelatus ſiue pᷣ̃dicatoꝛ de manu demonis erue
rat· ſed hereſiarcha eas ad luaʒ hereſim retrahẽ
quantũ poteſt ſeſtmat. SEt cõſtituit rex cende
beum ducem maritimu c q̃ iterpᷣtat᷑ zelotes

id eſt muidus ideo p ip̃m ſgmſicat᷑ dyabolus

tentans de mnuidia· Vnde ðꝛ ſapien·ij. Fnuidia
autem dyaboli· moꝛs intrauit in oꝛbem terꝛa
rum Munc ãt rex inferni conſtituit ducẽ mari
timum id eſt ſup terꝛã mari coniunctã· p qua ſ
gniſicatur pppus cupiditati terꝛene ĩſxus ⁊ ali
ene ꝓſperitati miudens amaritudini Ziunctuſ
ſuper talem populum habet dictus demon do
mimum eß occurꝛentib ſibi ſimonis ſilijs id eſt
pꝛedicatoꝛibus et ſeſſoꝛbus deuotis· qui ſut
hilij boni p̃ᷣlati et exclamatibus ſacris tubis que
ſunt pdicatõis documenta et in confeſſionibus

ſlana conſilia in ſugam uertit᷑ cendebeus 2 eiꝰ

caſtra id eſt dyabolus pꝛincipals et etiaʒ eius
ſatellites qui ſunt maligm ſpũs et homĩes ma
li inſtinctum eius ſequetes St ptolomeus hᷣ
luis aboli ⁊c· Sequit?᷑· SEt exaltatum eſt coꝛ eiꝰ.
c ideo p iſtum ſigſicat homo malus min ſupbi
am eleuatuset dicit᷑ nlius aboli qui interpꝛeta
tur pater mcantatoꝛet ſigſicat dyabolum qui
nititur incantare illuſiombus ſuis mẽtes homi
num Hui? ãt pris hilij ſũt oẽs maligm· qᷓ dicit
iohᷣ. vnj vos ex patre dyabolo eſtis · et ſicut dy
abolus alqñ tranſſigurat ſe in angelũ lucis vt
decipiat ſc homo malignꝰ fingit aliquãdo ſan
ctitatem vt akedat · et ſic efficit gener regis · qñ
obtinet digtatem eccleſiaſticã· p deceptõem boĩ
pꝛeſuls qui ꝑ ſimoneʒ ſigſicat᷑ ſed qn mualeſcit
dunitijs· in moꝛtẽ machmat᷑ ſui ꝓmotoꝛis into
xicatione vł alijs modis malis: Per iohannem
aũt filum bonu ſimonis qui remanet ſigſicari

protelt ſpus bom p̃lati qui non moꝛĩ ſed a deo
magniſice pꝛemiatur.

Rxphicit primus li
ber machabeorum

Teimſit rex anchiochus filijſ de

Der iſtum anthiochũ qui anteq; ob

Inewit ſecundus

Batribns qui ſunt per es
ptum iunde is 2c · Hhic pomtur
queda pꝛeſatõ huiꝰ ſecudi libꝛi
et durat vſq; ad tercium capi
tulum excluſue Hec aut peefa
tio eſt quedã epiſtola a indeis

hpabitantibus in hieruſalem ⁊ indea ad eos qui

habitabant in egipto miſſa· Moꝛalter aut per
iudeos habitantes in egipto que tenebꝛa inter
pꝛetatur· ſgſican?᷑ catholci qui ſunt ſimplicit la
pci carentes lumme ſcripturaꝝ p habitates aũt
in hieruſalem et iudea vbi viguit cognitõ pꝛo
phetica ſigmiñcant᷑ clerici in ſacra pagma litera
ti·a quibus layci ſalutatur cũ ad eos pdicatoꝛes
mittuntur pacem et ſaluteʒ głe ſideliter nuciã
tes · Nos iudei ſcripſimus vobis ⁊c · Scripſe
runt aut de duobo pꝛincipaliter · licet aliqua alia
in hac pꝛefatõne interponant᷑ que non multum

ſunt ad ꝗpoſtum ideo ea dmitto · Pꝛimu autẽ

elt exhoꝛtatõ ad obſeruatõeʒ diei enophegie
ſeu dedicatõis templi·. Moꝛalter aut templum
domim elt quilbet hdelis ſicut dicit᷑ ·coij Te
plum dñ ſanctũ eſt quod eſtis vos· t hoc te
plum debet dedicari ad ſimlitudinem materia

lis templi·in qua dedicatõne epũs templuʒz vł

eccleſam circuit et aqua aſpergit · St iſte cixcui
tus ſigmſcat in nobis diligente conſcientie diſ
cuſſionem ꝑ peccatoꝝ ꝗꝓpꝛioꝝ recoꝛdatõnem· 2
aſpſio aqᷓ bndicte effuſeʒ lacrian p verã cõtri
tionem · de quibus ðe eſa · xxxviij· Recogitabo ti
bi omnes annos meos in amaritudine aie meeę
Item in pauimento eccleſie ſcribit alphabetũ
grecum ab angulo in angulum tranſuerfſaliter

per quod ſigniſcat᷑ deſcriptõ mandatoꝝ in coꝛ
de iuſti · Prou vij. Scribe ea in tabulis coꝛdis
tui AItem parietib pingit᷑ crucis ſignu· per
quod m nobis ſigſicat moꝛtificatõ carnis ij co·
nij. Semp moꝛtiſcatõʒ jeſu in coꝛpe noſtro cir
cumferentes vt ⁊ vita eius in nobis manifeſte
tur Fteꝝ ponunt᷑ caãdele ardentes ixta etu

ces p quod ſignificat᷑ ꝙ carms moꝛtiſcatio ſeu
quodcuq; aluid bonũ qð apparet exterius· debzʒ
fieri ad noꝛem dei et ediſcatõz ꝓximi Mlat:
v· Sic luceat lux vra coꝛã homibo vt vidat opa
velſtra bona et gloꝛiſicent patrẽ vrm qui in ceł

elt· St gre imn ome Sic aut ſit opus bonuũ ĩ pub

lico quatenꝰ intentõ maneat in occulto et vt de

bono ope ꝓximis p̃beamus exeplu · tñ intentõ
ne qua ſoh deo placẽ querimus ſemp optemus

ſecretu · Secundũ aut eſt exhoꝛtatõ ad obbua
tionem ſolennitatis ð datõne ignis de celo tpe
neeme · de qua datõne dicik ꝙ oratõnẽ faciebat

ſacerdotes et ſol qui pᷣus erat in nubilo refulſit

et accenſus eſt ignis magnus· Der ſolẽ iſtum

ſignificatur dñs noſter ieſus xpᷣe ð quo dicitur
malachie mj· QOꝛietur vobis timentibo deu ſol
iulſ ticie · ſte ſol fuit in nubilo quamdii fuit in
coꝛpe moꝛtali ſed poſtea reſulſit et maxime qñ
ad patris dexterã fuit aſſuinptus· p ſacerdotes
oꝛantes nigniſicant᷑ apoſtoli et qui cum ilł erat
ndelesquibus oꝛantibo xpᷣc mint ſpiritumſan:
ctum m ſpecie ignis ſnp eos in die pentecoſteſ
quo igne fuerunt illummati intellectu ſcriptu⸗
rarum et eloquentes effecti p donũ linguaruz.
et ſic ardentes in amoꝛe xpᷣi vt non timerẽt h
magis gauderẽt ꝓ ipᷣo ↄtumeliã pati · et ſie pa
tet ꝙ Geis ite fuit valde magnus vtute

1

taretur ⁊c]· Per hoc patet ꝙ ſaceꝛ
dotum bona conuerſatõ et deuota
moꝝ celebꝛatõ peincipes inducit

ad dei reuerenti
cultus ampliatõne. Simon aut de tribu benia
mm ꝛc.]·Ner iſtum qui pſuaſit ſpoliare tepluʒ
ſigiiſicant᷑ ili qui pſuadent tyrannis eccleſas
ſpoliare· Der regem qui ad hoc nuſit heliodoꝝ
ſignincat᷑ pꝛecipies hoc ſeri· Der helodoyn ere
cuto: huius mali· PHer oniam vo pontifce ſigſi
catur bonus pᷣlatus qui qʒtum poteſt conſuat
eccleſe libertate · Per equite vero arnus aurei.

adoꝛnatũſigniſicat xp̃c tutoꝛ eccleſie ſue et de

fenſoꝛ ſicut dꝛ apoc vj·c· Ecce equus albus et
ſedebat ſuper eu habebat arcuũ· et data eſt ei co
rona et exunt vmcens vt vmceret · Per hoc ãt
ꝙ heliodoꝛi pꝛioꝛes calees ehſit et in terꝛaz de
iecit ſigniſcat᷑ ꝙ vp̃ᷣc damniſicantes eccleſam
ei inferentes contumeliaʒ punit grauit in hoc
ſeculo vel grauius in futo· Der duos muenes
ipſum heliodoꝝ flagellantes ſignificat᷑ vrtus
angelica foꝛtiter ⁊1 ꝓuide exequens mãdata di
uina· ꝓ hoc aũt ꝙ dominus ad pees onie helio
doꝛum liberauit a moꝛte ſigniſicat᷑ ꝙ ad pꝛelati
deuoti depꝛeca tõnem: peccãtes liberat nõ ſolũ
a malo tempah ſed etiã ſpual vnd ſubdi he
liodoꝛus hoſtia deo oblata teſtabat᷑ omm bo ea
que ſub oculis ſuis vdderat opa magna dei
4

N II.
yIFmon autem predictus ꝛc .·
Der iſtũ qui male loquebat᷑ de onia
viro ſancto ſigniſican detractoꝛeſ
peſſimi qui bentuis denigrare ni
euntur famã bonoꝝ q; maloꝝ· de quibo ðe ꝓu.
pnmo · Qui letant᷑ cu male fecerint ⁊ exultãt in

rebus peſſims · quoꝝ vie peruerſe et infames

greſſus eoꝝ · Ded poſt ſeleuci exceſſum ſet·
ambiebat iaſon frat onie ſũmu ſacerdotiũ 2t
per iſtum qui p dona młta 1 magna ꝓcurauit
ſacerdotium ſigmiicant᷑ ſimoniace ꝓmoti in ec
cleſa dei ex quoꝝ vita peſſima ſequũtur młta
mala ſcʒ dium cultus negligentia qʒtum ad cle

Eitur cum ſancta ciuitas habi

ã et honoꝛem eccleſe et diumni

rum · et diſſolutõis multimode et luxurie exer
citium et p 2ſequens receſſus a xpᷣiana conuer
ſatione et vita qʒtum ad populuſicut tangit᷑ in
litera conſequent · Qum ai quinquẽnał agon
c per laſonem peſſimu pontiſicẽ mitteteʒ pe
cunias min ſacriſicium herculis qui ſicut dic yſi
ethimo·l viij dicit᷑ deus foꝛtitudinis:ſigmiſicat᷑
mali pontifices et p̃ᷣlati qui bona ecdleſe expen

dunt in curijs regũ ⁊ pꝛincipũ vt pꝑ hoc m ſuus

maleſicijs ſuſtentent᷑· St poſt triemj tpuſ miũt

iaſon menelaum ⁊c pꝓ hoc aũut ꝙ iſte menelaꝰ
a iaſone miſſus eum defraudauit a ſacerdotõ 2
penam pecumariã impoſiut. ondit ꝙ de iuſte
pmittit aliqũ malos hoĩes defraudari et ſupplã
tari ab his qui ſunt ð ſua famnlia vt ſic de ſuis
maleficijs grauiꝰ pumant᷑. Et cũ hec agerẽtur
contigit tharſenſes et mellotas ⁊c piſtos re
bella ntes regi ſuꝑbo eo ꝙ dedignabant᷑ ſubijci
mulieris ↄcubine domimo · ſigſicant᷑ ili qu reñ
ſtunt dyabolo regi ſupbie· eo ꝙ nolunt ſubnci
ſenſualitati que mulier dicit᷑ ab auguſtino ſup
geñ et eſt lubꝛica ad coꝛpis voluptatẽ
K. XIX
Atus antem menelaus 2c .
DPer iſtum qui machmabat᷑ in moꝛ

legijs ſuisſignificat᷑ quilibet crimĩo
ſus qui odit coꝛripiente ſe de ſuis facinoꝛibus.
Vnde dicit ioß os aureũ · Incurꝛ it odium qui
arguit crimmoſos · Per andronicũ vero qᷓ fal⸗
ſis pꝛomiſſ iombus eũ extra aſilum exire lecit ⁊
ſic eum crudeliter interfecit· ſgmiſicat᷑ dyabolug
qui viros iuſtos aliqñ multis illuſombo ptra
hit extra diſcretõnis aſlum ec ſic eqs uugulat
peccatu et ad hoc ponunt᷑ exempla plura in col
latione moyſi abbatis · Multis auũt ſacrilegijs
in templo a liſmaco cõmiſſis c p iſtũ liſũma

cum qui duce tyranno etate et dementia ꝓue

cto concuies ſuos impugnabat vt templũ dñ̃
ſpoliaret ſigniſñcat᷑ quilibet ſacrilegꝰ crudelis qꝗᷓ
ſequitur mſtinctu demõis· qui eſttyrannꝰ cru

tem onie eo ꝙ eũ arguebat de ſacri

delis et ꝓuectetate et dementia ſcʒ a pꝛicip-o

ſui caſus · Per hoc autem ꝙ liſmacus uixta era
rium fuit interfectus ſgmñcat᷑ ꝙ hom mes ra
ptoꝛes et cupidi frequenter iuxta ſuas diuitias

iugulantur. Et cum ſuparetur menelaus ꝓmi

ſit ptolomeo multas pecumas ⁊c· Per iltuʒ
ptolomeum qui ꝓ pecunijs ſeduxit regem ad

danda imquam ſententiã ſigmificantur cupidi

pꝛincipum conſiliarijqᷓ pter munera inducũt
eos ſuis falſs pſuaſionibus ad liberandu miq̊s
et ad condemnandum iuſtos.
Odem tempore 1c Sequitur.
Cotmgit autem per vn uerſaʒ
hieroſolimorum cuntatemvi
deri diebus quadragmta per

aera ?quites dicurrentes c.
Scðm ſenſum lteralem ſigiiſica bant dadẽ ui:
deoꝝ de futuro ꝓgpinquã · vt ex ſequentib patz ·
Moꝛaliter aut higniſicant demones qui dicunt᷑
aeree poteſtates idelem ppłm crudeliter impu
gnanteſ· Sphe vj. Non eſt nobis colluctatõ ad
uerſus carnem et ſanguinem ſed aduerſus pꝛĩ

cipes et poteſtates aduerſus mudi rec toꝛes te

nebran harũu contra ſpuũalia nequicie in celeſti
bus · Alſumptis iaſon non minus mile viris ·
Xp iſtum uſonem qui tot mala fecit ſuis ci

uibus et finaliter moꝛtuus eſt mlamentatꝰ et

inſepultus:ſgniſicat᷑ quilbet odioſus deo ⁊ ho
minibus de cuiꝰ moꝛte nullus triſtat᷑ ſed mag
gaudet et letatur · Fuſſit aut militibus interh:
cere ⁊c p iſtum regem anthiochũ qui tot ⁊ tã

ta mala fecit dei cultoꝛibusſignificat᷑ antichꝛiſtꝰ

ſieut dictũ fuit danieł · xjc qui circa ſinem mũdi
multo plura mala eſt ſacturꝰ menelao ducto

re qui legũ et patrie fuit ꝓditoꝛ ⁊c ſimnli anti

chꝛiſtus p apoſtatas ſidei et religionis multa
mala faciet xppᷣianis · Qui cũ veniſſet hieroſdoli
mã ꝛc ·p iſtuũ apolloniũ qui iudðos grauit ĩpu
gnauit in die ſabbatoꝝ ſigniſicat᷑ dyabolus qᷓ
diebus feſtiuis fiddes deiſcere nititux in pecca
ta · eo ꝙ tũc peccatũ duplicatſopꝰpeccati ⁊ traſ
greſſio feſti· Tudas aut machabeꝰ qui decimꝰ
fuerat ⁊ c p quẽ ſigniſicat᷑ bonus ſecłaris decẽ
pꝛeceptoꝝ obFuatoꝛſed quia maioꝛẽ deſiderat

perſec tõnem ſecedit in deſertuʒz rengionis bi

vmens auſtere ne comqᷓnet᷑ mũdana pollutõe ·

„

miit rex quendam ſenez æ
Der iſtũ regẽ ſigficat᷑ antichꝛutꝰ qᷓ
per ſenes ⁊ lratos decipꝛet imnioꝛes
et ſimplices eos auertendo a rehgione xp̃ᷣiana·
et faciet contammari eccleſiam ꝗᷓ eſt tẽpluʒ dei
et in tin mualeſcet eius pſecutio ꝙ pauci aude
bunt in publico ſe xpᷣianoſ ſateri · Et cuʒ luberi
ſacra celebꝛarent᷑ ⁊c]· lber wez eſt qð bachus ꝗᷓ
dicik᷑ vm deus õ liberi ſacra celebꝛãt qui vinũ
exceſſiue potant·⁊ dicũt᷑ libeꝛo circuirei.choꝛi

ſaxe quia vm potatõ exceſſiua inducit ad letici

am meptam et ad luxuria dicunt etiã edera co
tonati · que dici᷑ ab hereo heres eo ꝙ arboꝛibuſ
inherendo aſcendit ſurſum · ⁊ ſimliter ex nimio
potu vmi fumꝰ aſcẽdit ad cerebꝝ · Due eĩ mu
leres delate ſunt ⁊c p iſtas duaſmłiereſ q̃ cũ
paruubł ſuis fuerũt crudeliter inter ſecte· ſigniſ
cant᷑ martires ĩ ſexu muliebꝛr ⁊ etate puerili ti
tulo ſidei xpᷣiane · Aj vo ad ꝓximas coeuntes
ſpeluncas ⁊c· hoc fuit moꝛaliʒatuũ ſupꝛa pꝛimo
libꝛo ijc· Obſecro ãt eos ⁊c]· hoc eſt de ſe mo
cale ideo ptranſeo. Fgit᷑ eleaʒarus c p iſtuʒ
ſigniſicat᷑ homo vtuoſus ⁊ conſtans qui mag
ęligit moꝛi ꝓ xpᷣiana vᷣitate q; ſctionẽ traſgreſ

Sd non poſt multnm tempus

fionis ſingẽ p carniſices autẽ conſtantiam eiis
imponẽetes ſupbie ſigniſicant᷑ maliuoli qui pᷣtu
tes bonoꝝ ypocriſ attribuuũt ſeu Viiari.
ntigit autem viyfratres c]·.
Per ſeptenarium numeꝝn vmuũſtas
ſigurat᷑ eo ꝙ leptẽ dieb reuclut to
um tempꝰ?. 115 p iſtos ſepte fratreſ
qui erãt duriſſime cruciati ꝓ lege moſaycangu
rata ſuit vniuſntas martiruʒ· ꝓ lege xpᷣiana ꝗpt
quod eoꝛum martirium in eccleſia celebꝛat᷑· p
matrem aut p̃oꝝ que ſingulos hoꝛtabatur vt
cruciatum ꝓ lege ſoꝛtiter tolerarent ſigniſicatua
ſancta mater eccleſia que finos ſuos hoꝛtat᷑ vbi
q; pꝛo lege xpᷣ et iuſticia ſtanter gra ma ſuſti
nere · p hoc aut ꝙ pᷣa etiaʒ paſſa eſt hgſicat᷑ ꝙ ec
cleſia patitur in hhjs ſuis ſicut et chꝛiſtus eoꝛuʒ
pater pati dicitut in iſtis·
Vdas vero et qui cuʒ ilo erant
c · ſequntur · adduxerunt ad ſe
ſexmina viros ꝛ2c]· Senaruus elt
— umerus pfectus· nam reſultat ex
ſuis ptibus vnum em duo et tria faciunt lex ⸗
militer millenaruis eſt numerus pfectus quia
reſultat ex ductu centenarij ꝓ denariz qui elt

lmes numeroy · ideo p iſtos ſigniſcatur perfe

ctio apoſtoloꝝ et alioꝝ doctoꝝ eccleſie pᷣmici
ue ·qui deuotiſſime pcibus ſignis ⁊ virtutib pu
gnantes contra inſdelitatem gentum iudeo
rum et ita ꝓſpere contigit eis ꝙ in bꝛeui tẽpe
per oꝛbem publicauerut ſdem xpᷣianã:naʒ viuẽ
tibus apoſtolis hoc fuit impletu ſiẽ diffuſuſ de
claraui ſup ulud pᷣs: xvnj· In omnẽe terꝛam exi
uit ſonus eoꝝ ⁊c Conſtituit at nichanoꝛ c½
Iſte qui iudeos vendidit anteq; eos cepiſſet re
putans ante bellum eos quaſi captos ſigmficat
quemhbet vltra modũ de ſua potentia pſumen
tem qui victoꝛem ſe reputat ante bell congreſ
ſum cui bene ðꝛ ilud iij· Rexx·Non gloꝛietuz
accinctus· larms pugnaturꝰ eque vt diſcĩct ꝰ
ſcʒ depoſtis armis poſt victoꝛiaʒ. St quia ſicut
dicit beatꝰ lacobo inj· deus ſuperbis relſtit hu:
milibus aũt dat gratiã · frequenter cõtingit
tłes pꝛeſumptores a paucis· de do et ñ de ſe eõ

fidentibus debellantur ſiẽ 2tigit in poſito

7 Odem tempore anchiochus .
In hoc capitulo deſcribitur moꝛs ã
thuochi qui vt ſupꝛa dictũ ẽ ſigura
ſuit antixpᷣi et hẽ iſte mortuus ſuit
m montib miſerabiliter in tantũ ꝙ de eus ſe
tore ſuò exercitꝰgrauabat᷑ſc vt dicunt noſtri
doctores ãtixpᷣc ĩ mõte oliueti ctu fulmis mo
rietur qui quidem ictꝰ ſolet eſſe valde fetidus
et bdem pibit magna pars ſiu exercitus·

—

5
4

erant ⁊c]· Per iſtos q̃ recuperaue
vrunt templũů de mambus aduerlari
oꝛum 2 ipᷣm diligenter mudauerut
igniſicant᷑ dere pemitentes catholici · qui mali
Snis ſpiritibus viriliterꝰ repugnantes de maĩ

bus eoꝝ liberant ſemetipos · qui ſunt templum

dei · j·coꝝ· ij · Templu ði ſanetu eſt qð eſtis voſ

Et hoc templũ emũdant ab omni pollutõe co⸗

dis et coꝛpoꝛis ꝓ verã et puram ↄſeſſonem.⁊
ſic deo gratias agunt de victoꝛia cõtra dyabo
lum et deo ſatiſ faciunt de miſſis pꝑ młtiplicati
nem bonoꝝ opm· qð ſigniſicat᷑ p palmaꝝ ðᷣpoꝛ

tationem et tirſoꝝ ⁊ vrridium ramoꝝn· Coꝛgi

as at ⁊cIſte qᷓ multitudinẽ gentiuũ prepabat
ad pugnam· ſigura fuit arꝛij qui multitudine
populi ſtipatꝰ diſponebat ſe ad diſputadũ ↄtra
alexandꝛum alexandꝛie epũm · qui tota necte p
cedenti oꝛõibus deuotis et lacrimis diſpõebat
ſe ad reſſtendu ꝗpter qð ſiguratꝰ fuit p iidaʒ
et populuũ ſuũ·⁊ ſicut ps goꝛgie fuit confuſa ita
pars arꝛ ij ſiẽ ðᷣꝛ in ecclenaſtica hyſtoꝛia.Der E
aut ꝙ aliqui iudei dimilerũt P pecunia aliquoſ

de ſocijs Soꝛgie effugere· ꝗpter qð iudas puim

uit eos moꝛte hgnificat᷑ ꝙ mali chꝛiſtiani qui fa
uent inſidelibus in ſua malignitate punientur
moꝛte gehenne · Fm nllud ij· Re.Quia dimiſiſti
viru moꝛte dignũ eꝛit aĩa tua ꝓ aĩa illius · At
thimotheus ꝛc· In pugna huiꝰ thimothei cõ
contra udeos apparuerunt de celo quinque vi

ri in equis frenis aureis decoꝛiquoruʒ duo ui

dam macha beum incolumẽ ſeruabant et m ad
uerſarios tela actabant p hboc ſ ginſicat᷑ ꝙ ãge
li ſancti dirigunt hommes uiſtũ bellũ habetes
et eos aduiuant ⁊ pſonam pꝛincipis ſpecialiter
conſeruant ⁊ non ſolũ in campo ſů etiaʒ in refu
Sio maloꝝ deſtruendo. 1 p quinq; viros in ad
iutoꝛio exercitus iude appentes ſigniſcant᷑ qn
ꝙ; inferioꝛes oꝛdines angeloꝝ ſc; vtutes pote
ſtates pꝛincipatus archangeli angeli· qui ſcðᷣm

doctoꝛes noſtros mittunt᷑ ad exequendum cir

ca creaturas dommi voluntatem ·

.— 13
pauco poſt tempore ſdasz

ruſalem vt irent obuiam liſe q̃ cum
exercitu magno veniebat ad deſtru

—

endum iudeã appuit pcedens eos quidã eques

„

in veſte candida haſtam vibrans pꝓ quem ſigni
ficatuxr xpᷣc qui deſcribitur apo · vj. ſedens ſuper
equu album · ⁊ exies vmcẽs vt vnceret · ip̃e em
eſt qui pᷣbet triumphũ ſuis ſdelibus.nõ ſoluz
de mimncis mmuſbilbus cuiꝰmodi ſunt demdel
ſed etiam de vilbilibus cuiuſmodi ſunſjdeles
Der hoc aũt ꝙ lyſas oſiderans virtutez dei pa
cem ſecit cum udeis· ſigniſcat᷑ ꝙ quando mſð
les conſwerant in opibus miracullig Pentem

Kchabeus autem et qui cum ulo

In egreſſu inde et ſui exercitꝰ ð hie

del ad pacem ⁊ ſide catholicam conuertunt?᷑

CS Lno centeſmoquadrageſimo
octauo ⁊ c]· Mic ponũt᷑ litere de cõ

ſirmatõne dicte pacis vbi non appa
ret noua moꝛalitas · ideo pertranſeo
koppite vero 2c p ioppitas qui pulcri ſeu de
coꝛi interpᷣtant᷑ quidam heretici qui magnã ſan
ctitatem exterius pᷣtendunt ſigmſicant᷑ qui pe⸗
verba dulcia incautos ad ſe trahunt et ſic eos ĩ

erꝛoꝛem damnabile demergunt . p hoc aut ꝙ iu

das eos ſuccenditſgmiſica? ꝙ in heretici igne
gehenne ſunt ꝛcremandi· Sed cum cognouiſ
ſet os qui erant iamnie velle pari modo facẽ.
cI]per iamnitas qᷓ marini interpꝛetant᷑ ſcimma
tici qui ſunt in tumultu taquã m mari ſigniſicx
tur · ⁊ ipi ſmulantes ꝙ ʒelo iuſncie moueant in
cautos ad ſciſina ſuũ trabẽ nitunt᷑ ⁊ p hoc incau
ti aliquando decipiunt· Qũq; pugna valida ſi
eret c Per iſtam pugna inter arabes ⁊ iude

os ſigmſicat᷑ diſputatio inter doctos gentiles

et catholicos ⁊ cuʒ rõibus et ſcripturis ſupant᷑
ad ſidẽ et pacẽ catholicaʒ ↄuͦtunt᷑ et vtiles eccie

efficiunt᷑ ſicut patet de auguſtino et młtis alijs

Rssreſſus e aut ĩ ciuita tem quandã firmam
p quam fſigurata fuit hieruſalem quã dux
godefridus cu exercitu chꝛiſtiano vrriliter ag:

Sreſſus ſuitet eam cõpꝛebendens magnã ſtra

Sem ſaracenoꝝ fſecit in tiñ ꝙ ſanguis effuſus

fere vſq; ad equoꝝ genua attingeret · vt dicit ĩ

byſtoꝛiali ſpeculo vmcentijſicut in hac ciuita⸗

te ſcribitur hec effuſo magna ſanguims fuiſſe

Doñteus ãt ſoſipater ꝗᷓ erant duces cuʒ m
chabeo c p iſtoſ duos duces ſigniſicantur ec

cleſie pdicatoꝛes qui caritate cõbmati magnaʒ

ſtragem faciunt aduᷣſarijs xp̃i eos occidentd a
priſtina mala vita de qua occiſione dictuz fuit
petro act x· Surge petre occide et manduca de
conuũſione cornelij et eoꝝ qui cum eo erãt a gẽ
tilitate ad ſdem xp̃ianã Ipſe vo thimoteus in
cidit in ptes doſitei c p hoc aũt iſte licz eſ
ſet ydolatra peſſimus tñ fuit viuens dinnſſus
ne unei quos tenebat captiuos occiderent᷑· oñ
ditur ꝙ mala mmora pmittẽda ſunt vt maora
euitent. Poſt hoꝝ ſugam ⁊ necem mouit exè
citum ad effron ⁊c . que ſterptat puluis mero

ris ideo p ipſam ſigniñcat᷑ mundana vanitas

vt puluis euaneſcit et ad inferni merorem de
ducit · hec tñ eiuitas dei opatione capit᷑ quado
quis a mundana vanitate ad humil tateʒ ve pe
nitentie conutit · Inde ad cuntatem ſcitan ⁊ c·
Iſtis qui ſuerant beniuoli iudeis iudas et euis
ſocij gratias egerunt·quia ſicut ad bonum pᷣn⸗
cipem ptinet aduſarios impugnare. ſic ad beni
uolos agere gtes et amiciciaʒ conßuare · St pꝰ
pentecoſten abierunt contra gorgiam pᷣpoſti
ydumee ꝛc.· que terꝛena interpᷣtat ideo p eius =

pꝛepoſitum dyabolus ſigficatur ·qᷓ̃ licet gladio
materiali non vmcatur tam himnis et oꝛõibuſ
effugatur · Mar · ix· Hoc genus demonioꝝ non
eijcitur niſi in oꝛatione et ieiunio · Et ſequenti
die venit cum ſuis iudas vt coꝛpa ꝓſtratoꝛum
tolleret ⁊c] p hoc ꝙ iſti qui contra legem acce
perant de donarijs ydoloꝝ ſuerunt in bello ꝓ
ſtrati apparet ꝙ deus culpas hommũ non ſolũ
punit mfuturo ſed etiam aliquado in pꝛeſenti ·
Per bhoc aut ꝙ indas miñt hieroſolimã pecuni
as ad faciendum ſacriſicia ꝓ eoꝝ ſalute aparet
ꝙ ipſe indas eos creddit ante moꝛtem penitu
iſſe · vnde ſubdit · quia conſiderabat ꝙ hi qui cũ
pietate doꝛmitionem acceperant optimam ha⸗
berent reboltam gratia ·
Kno centeſimoquad rageſimo
nono ⁊c. Sequitur· Commiſcu:
t autem ſe ins menelaus 2c
Per iſtum qui ſe conumxit cũ aduᷣ
ſarijs ſue gentis vt p hoc obtineret ſummũu ſa:
cerdotium ſigniſicat᷑ quilibet ambitõſus qui ꝓ
ſua pꝛomotione conſeqnda flagitia facere non
ſoꝛmidat q̊ deo iuſte faciente non obtinuit ꝗpo
ſitum ſed magis mitaritum quia de turꝛe fuit p
cipitatus in cmeris aceruuʒ pꝑ quod ſignincat᷑
ꝙ tales ambitõñ p̃cipitandi ſunt finaliter in ci⸗
eneres mferni· Sed rex mente effrenatuſ c p
iſtum ſigniſicat᷑ dya bolꝰ qui iob xlj·dicit᷑ rex ſu
per omnes ſilios ſupbie et querit qʒtuʒ poteſt
ſideles ſubuertere· p iudam vo qui maliciã eiis
cognoſcens monuit populũ ſuũ oꝛõibus deuo
. tis auxiluim querere diumũuũ ſigniſicatur bonꝰ
Relatus qui monet populũ ſibi ſubditum reſ⸗
ſtere ſprritibus malgnis p oꝛõnum ſuffcagia
pꝛocedentuz ex ſide firma:j.· He v. Eratres ſo⸗
bꝛij eſtote ⁊ vigilate quia aduᷣſarius veſter dy⸗·
abolus tanq; leo rugiens circuit querens queʒ
deuoꝛet · cui reſſtite ſoꝛtes in lde · Her hoc
ꝙ iudas occurꝛit regi anteqʒ intraret terꝛam in
dee· ſigniſcat᷑ ꝙ bonuſ pugnatoꝛ contra dyabo
lum non debet pmittere ꝙ ingrediat᷑ terꝛaz coꝛ
dis p delectationem vel conſenſum · h in pꝛinci
pio tentatõnis ipᷣm repellẽ 'm poeticum dictũ
Pꝛmcipijs obſta ſero medicina parat?᷑. &t iacobi
inj· Reñſtite dyabolo ⁊ ſugiet a vobis Vt aut
cognouit rebellaſſe philipu ꝛc DPer boc oſten
ditur ꝙ dommus aliqᷓndo bꝛigaʒ ſuſcitat inter
malos vt ꝓ hoc bom pacem habeant · t ſic diẽ
auguſtin ? ꝙ guerra demonũ pax eſt hominu;

— Ed poſt triennj tempus ꝛc ſ.

Der regem demetrium qui fuit ad
uerſarius fideliumſigniſicat᷑ dyabo
H”M lus qui ꝑ poꝛtum tripols i p cõcu
, =? deien⸗ triptit am ſcʒ carnis oculoꝝ ⁊ vite ſup
hbiaam. aſcendit ad regnandum ſup mundu ꝗꝓpi

gquod huiꝰ mundi pꝛinceps nommna?᷑ ichã · xij.

Der alchimũ vo qui demetrio coꝛonã auream
et palmã obtulit vt p hoc ſummu ſacerdotium
obtmeret ſigniſicat᷑ ambitõſus in tin ꝙ facit dy
abolo ſacriſcium vt p haxc ꝓmoueat᷑ ad dignita
tem . ſicut refert guillermꝰ.ĩ cronica de quoda
nomme gebertus qui p hoc aſcendit ad archi
epiſcopatum remenſem/et poſtea ad rauennen
ſem· et poſt ad ſtatu papalem · Vnde factus ſu
it talis verſus· Scandit ad x· gebertus ad· x· pꝰ
papa manens r.dt p triplice r·ſgniſcat᷑ remis
rauenna ⁊ roma Rt de theophilo legit᷑ ꝙ homa
gium fecit dyabolo vt ad pᷣſtinam dignitatem
reſtitueretẽ · Per hoc aũt ꝙ iſte alchimus accu
ſauit falſo iudam et ſocios eius et amiciciam in
ter indam et nichanoꝛem diſſolin ꝓcurauit· ig
ficatur ꝙ ꝓmoti p dyaboluʒ in eccleha cu mo
di ſunt omes male ꝓmoti:bonos infamant?⁊ p
ſequunt᷑ et p eos pax et concoꝛdia int pꝛincipeſ
diſſ ipat· Raſias aut · De iſto qui cõmendari
videt hic de hoc ꝙ ſe im mterfecit dictum fuit
diffule in expoſitõne lr᷑al- Miſtice vo p iſtum
qui continentiam longo tpe Fuauit et pꝛo vita
bona et affectu prno ad populũ ſuũ pater uůde
oꝛum vocatus fuit ſignificat bonus pᷣlatus hns
ad populũ ſibi cõmendatum prne piyetatis affe
caum et vitã exemplarẽ ad opera vᷣtutum ĩdu
centem· ꝗpt quod occidit ſeipſum hm hominem
exterioꝛe per penitentie aſperitatẽ vt vunficet
homo interioꝛ et populus ediſicet᷑ Et ſic diẽ ſal
uatoꝛ ioh xij Qui odit animã ſuã in hoc mũdo
in vitam eternã cuſtodit eam per ammãa intell
gens ſenſualitatẽ. .
MK. —
Ichanor autem c· Per iſtum · q
contenens actualit dei pꝛeceptũ de
bbuatõe ſabbati pᷣcepit arma ſumi ·
ſigniſicant᷑ ili qᷓ actualiter et ex cer

ta malicia contenunt dei pꝛecepta vt ſuã faciant

voluntate Per iudã machabeũ qui cũ nichano
re pugnaturus armauit ſuos optimis ßmonmib
oſtenditur ꝙ bonus dux tã in ſpiritualibus qʒ
coꝛpoꝛalibus debet ſuos ſubditos monẽę ⁊ mui
re exhoꝛtatiombus ſanctis et bonoꝝ opeꝝ exẽ
plis · Srat aũt huiuſmodi viſus ⁊c per hoc ꝙ
onus pontiſex apparuit ꝓtendens manũ in ce
lum oꝛando ꝓ populo iudeoꝝ ſignincatur ꝙ q̊ᷓ .
lbet bonus pontiſex et curatus m oꝛatione de
bet eſſe aſſiduus oꝛando deuote ꝓ populo xpᷣi
ano· Per hiere· vero pꝛophetã ligmiſicatur dins
noſter ieſus criſtus qui lu.vij dicit᷑ ꝓpheta ma
gnus et ipᷣe dat iude gladiũ aureũ id eſt pᷣlato
vel doc wori lacrã ſcripturã que ſecundũ apoſto
lum eph· vj dicitur gladius · Rt gladiu ſpiritus
quod eſt verbu dei · Dicitur aut aureus carita

teque finis eſt totius ſacre ſcripture·· Thimo·
Einis pᷣ epti eſt caritas· St mathi · xxij· dicitur

ꝙ in duobus pᷣceptis caritatis tota lex pendet
et ꝗaphete· Caritas auũt que maioꝛ eſt ceteris v⸗

tutibus· per aurum ſignificat᷑ quod p̃cioſuis eſt

alijs metallis In hoc aũt gladio per platos et
doctoꝛes cum auxilio qume gratie deijciunt᷑
aduerſarij tam viſibiles q́; inuifibiles ſidei xp̃ia

ne · Sed hi qui in ciuitate erant ⁊c · phhoc oſtẽ⸗

ditur ꝙ inferioꝛes populi debent ſoſicite pꝛo pᷣ
latis et doctoꝛibus dommũ exorare q̃ pugnat

ſideli ꝓ ſua et ꝓppłi ſalute · Pꝛecepit at iudas

c p hoc aũt ꝙ lingua nichanoꝛis fuit pꝛeciſa
et particulatim auibdata.ſigmiſicat᷑ ꝙ ania blal
phemi ſit a demonibus guiter pumenda q̃ no
mmantur aues mathxiij in pabola ſemmãtis.
DPer h̊ aut ꝙ manꝰ nichanoꝛis cũ humero fuit
pꝛeciſa·⁊ contra tẽplum ſuſpenſa ſigniſicatur ꝙ
poteſtas ſupbi qua impie vtitur ſaltem in moꝛ

te ſi non ante dehcit· et eiis amma inferni pati

bulo ↄ demnat᷑ p hoc aut ꝙ hec victoꝛia inſtitu

ta fuit ſolenniter celebꝛari oſteditur ꝙ ꝓ victo
ria contra dyabolũ habita debet a pp'o xpᷣiano

laudes et gre xpᷣo pſolii· Qui eſt honoꝛ ⁊ gła
m ſecula ſeculoꝛum amen.

Expliciunt poſtille moꝛales ſeu miſtice ſuꝑ
omnes libꝛos ſacre ſcripture exceptis aliquib
qui nõ videbãatur tali expoſitõe indigere · Fgit᷑
ego frat᷑ nicolaꝰ delyra ð oꝛdine fratꝝ mmoꝝ
deo gratias ago qui dedit mihi gram hoc opꝰ

incipiendi ⁊ pſciedi.ãno dñim ·ccc· xxxix · in die

ſancti geoꝛij martiris. Rogo etiam eos qui ſtu
duerint in hoc ope q̃tenus deum ꝓ me depcen
tur qui actoꝛ eſt omnis bon ·

.„—

———2-— ð

l —ð
õ

———————

———— rõ

———

— E * ——ʒ

— , f ᷣ

HEE
riS

—
.

. .
. X . . 2
* . „
. .„ . 7 . 2„
. * 4 .
. S . . 5 . – 1 .
4 E . P 6
5 .
. . 4 1 4 5 .
. . . .
. . . . 5 * 5.
. . .
. — —
2 — 4 4 4 4 . . 3 4
. 4 . .
. . . P . 4 * 2*
. . . 4 . 4 . 5 . 7* — .
. 4 . 7 8 „ 4 5
. . 2 . . 3
. . 8 . 2 . —=ððð * .*
.⸗ 3 8 . .
. .
4 2 . „ . .
. 4 .
. . . 2 2 4 . „ 2
. .* S
. 5 . — . * . . .
. 4 .
* 1 R „* . „.
. . . ⸗ S 4 . . * . . „*
. 8 * . .
7 7 . . . —
„ . D . .
. 5 RKr . . .
* . 2 . . .
. . 4 2 .
8 — . — 4 8
. . . .
2. .
. . 4 . 4 5 —
.* . 5 * . . 2 . .—
. . 2 . 5 . 5 . „ .
5⸗ . 6 — * .
. = *
. .
4 ? .
. . . „
g.
. . 1
. .
. 5
—„
ð
„ *
*
4 —

.
17
1
. .
.
„
3 5
„ 4 7.
.
.
.

en ne errrre

Incipunt moralia ſuper totam bibliam
fratris Mcolai de lira de ordine fratruz
mingrum ſacre theologie venerabilis

Prologus

di in dextera ſe⸗
dentis ſuper chro
num hbrum ſerr
ptum mtus et fo⸗
ris Apoẽ · v. Zedeſ
ſup thꝛonum gloꝛie
eſt deus gloꝛnoſus
et ſubhmis regens
vniuerſum m cuiuſ

ptura diumitus data m qð dicit᷑ deut. xxxiij.

In dextera euis ignea lex. Lex enim veteris et
noui teſtamenti bene dicit᷑ ignea· q; reuelatio⸗
ne ſpüuͦſſancti qui diuimnꝰ eſt ignis fuit inſprra⸗
ta ·Gt hec ſcriptura bene dicitur liber ſcriptus
mtus et foꝛis·ſoꝛis qᷓntum ad ſenſum literaleʒ.

intus vero qᷓntum ad ſen ſum miſticu ſub litera

latentem. Deus em qui eſt actoꝛ hui ſcriptuẽ
nõ ſolum vtit᷑ vocibus ad aliquid ſignificandũ
ſed etiaʒ rebus ꝑ voces ſigniſcatis. et ſic facta

veteris teſtamenti ſigniſcauerunt ea que in

nouo teſtamento ſiunt ſicut dicit apoſtolus:j.
coꝛ x · Omnia in ſigura contingebant illis· Sen
ſus igit᷑ qui ꝓ voces ſigmificat᷑ ꝗpꝛie dicit᷑ litera
lis: illle vero qui p res ſigniſicat᷑ miſticus nomi
natur et hic eſt triplex.q ſi p talem modum ſi
gSnificet᷑ aliq̃d ptinens ad credibilia dicit᷑ allego
ricus. ſi at ptineat ad agibilia dicit᷑ moꝛalis · ſi
aut ad ſperanda in beatitudine futura dicit᷑ ana
Sogicꝰ· ab ana quod eſt ſurſum et goge ductõ

quaſñi ſurſum ducens Vnde verſus · Litera ge⸗

ſta docet:quid credas allegoꝛia. Moꝛalis qᷣd

agas:quo tedas anagogia· Sxemplũ ĩ hoc no⸗

mie hieruſalẽ quod ᷣm ſenſum literale ſigniſi

cat quandã citatẽ in terra iudee ſitam et qm̃
hec ciuitas a deo fuit electa ad diumũ cultum

vt habe?. iij. Resg xiiijqui colit᷑ ĩ amma viri iu⸗
ſti et in eccleſa milttante et etiã triumphante.

iðo hieruſale pm ſenſum moꝛalem m ſacra ſcri
ptura ſigniſicat animã ſidele.ſᷣm ſenſum allego
ricum eccleſia militante et ᷣim ſenſum anagogi
cum eccleſiã triumphantẽ · ¶ Niendũ aut ꝙl⸗
cet ſacra ſcriptura habeat quadꝛupliceʒ ſenſum
pᷣdictum·poc tñ non eſt in qualibet ſui pte ſᷣm
quod dicit᷑ mn collatõnib patrũ collatõne. vnj·

Napm alicu bi habet tin ſenſum literale ſiẽ exo·

xx · Audi irael domin? deus tuus vnus eſt. dt
deut · vj · Duiges dommũ deñũ tuuz ex toto coꝛ

de tuo ꝛc. In iſtis em et 2imilibus nõ eſt mi

ſticus ſenſus requirendus· Aucubi vero nõ hʒ

literalem ſenſum ꝗapne loquendo. Verbi gra-

dextera e ſacra ſcri⸗

FJudicũ · ix Ferunt ligna vt vngerẽt ſupꝛa ſe re
gem ꝛc.· Et math.v. Si manꝰ tua ſcandalizat te

abſcide eam et ꝓijce abſ te · Senſus em literaliſ

eſt qui pꝑ voces ſigniſicat᷑ vt p̃dictum eſt. et ta

lis ſenſus non eſt hic. nec in MRimilibus. Seque
retur em ꝙ ſenſus ſacre ſcripture eſſet falſus · qꝛ

milticꝰ qui pꝑ res ſigmiſicatas inteligit᷑. Nam
p ligna itelligunt᷑ habitatoꝛes vebis ſychen

ligna nunqʒ hoc fecerut nec facere potuerunt .
Simliter ſaluatoꝛ nõ monuit ꝙ homo manuʒ
ſibi abſcidat ad litera· Sed in iſtis eſt ti ſenſꝰ

qui fecerunt abimelech ſup ſe regem · vt ibidez

in textu exponit᷑ et x manu abſcidendaʒ intelli

Zitur amicꝰ qntucunq; ꝗpmquꝰ pᷣbens occaſio
nem ruine·⁊ huiꝰ familiaritate debʒ homo abſ

cidere a ſe · Qaũt aliqui doctoꝛes dicunt ſen

ſum parabolicũ eſſe literalẽ hoc eſt intelligẽdũ
large loquendo.q; vbi nõ eſt ſenſus p voces ſ
gniſicatus parabolicus eſt pᷣmus· et deo large
loquendo dicit᷑ lteralis eo ꝙ literaus eſt pᷣmꝰ
quando eſt ibiet ad hoc ſi gniſicandũ ipᷣi dicũt
parabolicuũ contneri ſub literali et hoc modo
loquendo ego ſenſum parabohcu vocaui ĩ plu

ribus locis lteraleʒ. ſcribendo ſup libꝛos ſacre

fſeripture. Alicubi vero ſacra ſcriptura habʒ ſen
ſum literale et miſticũ ſicut m geñ·dicit᷑ ꝙ abꝛa
am duos ſilios habuit ſcʒ yſaac et yſmahelez et
hoc eſt verũ m lteralem ſenſum. et ſimilũ ſᷣm
miſticum · Nam p ulos allegoꝛice ſignificata fu
erunt duo teſtamenta vt dicit apoſtolus gał.

ſiiij et eodem modo moꝛaliter poſſent ſigniſica

ri duo finj ſpuales vnius p̃lati quoꝝ vnus ꝓſi
ceret et alius deſiceret et anagogice ãgeli ſtan

tes et cadentes · Ttem q; ſicut dictũ eſt. ſenſus

mſticus eſtqui p res ſigmſicat᷑ et vmꝰ rei ſub
iectiue ſunt plures apꝛietates reales et aliqũ
valde diuerſe mdeo vna res ſubiectiue aliqñ mi
ſtice plura ⁊ diuerſa ſignificat:ſicut leo p ꝗpꝛie
tatem conſtantie chꝛiſtum ſigniſcat· Apoc · v.
Scce vccit leo de tribu iuda· et ꝑ voꝛacitatem ſi
gnat dyabolũ · . Pet v ·. Aduerſariꝰ veſter dya
bolꝰ tanqʒ leo rugies circuit q̃res que deuoꝛet

¶ Poſtq; autẽ ſacra ſcꝛipturã cũ dei adiutoꝛio

expoſui ſm literalem ſenſum · et deus dedit mi
hiꝛi ſpaciũ vite· conſiſus de dei auxilio ꝗpono eã
iterum exponere ſm ſenſum miſticũ · vbi ẽ mi
ſtice exponenda: ꝓut mihi dommus dabit nõ
tjñ mtendo omnes ſenſus miſticos ſcribere nec
pſingula verba diſcurrere h aliqua bꝛeuiter oꝛ
Ddinare ad que lectoes biblie. ac pᷣdicatoꝛes veꝛ
bi dei recurrere poterunt · ꝓut et qñ eis videbi

tur expedire · Nec quis miret᷑ ſi in expoſitione

miſtica plura dimittam · Nam hoc faciaʒ apter
bꝛeuitatem et quoniã ſic fecerunt pᷣcedentes ex
poſitoꝛes et etiã chꝛiſtus qui math·xiij:et mar.

lii exponens parabolam ſemmantis · illud qðᷣ

Dicitur in ſine Dederunt fructu aliud cẽteſimũ

n

0

S

R

O Balance Q

N

HMNTMIIII.A

15

K

J

10

H

G

F

E

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

5
₰△
E
G
5
3
E
—
E
E
5
—
3