Gb586_fol
author: Simon, Fidati

.
”
r”M

—

L

ð

N

.

—Sõ

N12511940929

UIIHuNIIIIIIIIIIII

021

„ VC.

ußB Tübingen

rrrrir=

.
„
7 1

*. . * . R .l
ðZM

Inaipit prolagus in tabulam ſequentem:

tabula ſequenti ſignantureuange⸗:
lia euangeliſtaꝝ perannum de tpe et deꝰ*
ſancns et capitula eoꝛundẽ. Signan⸗/

tur etiam in ea numeri libꝛoꝛum ⁊ ca⸗
pituloꝛũ degeſtis ſaluatoꝛis in quibus
habentur expoſitõnes euangelioꝛũ ſi⸗
ue tractatus eſſdem euangelijs vel eoꝛundẽ materie cõ
gruentes. Pꝛo cuius euidentioꝛi intellectu ſciendũ
in locis in tabula veſignatis non ſemp ponuntur ver
euangeliſte in ea deſcripti ſed aut eiuſdem aut vm⸗

us alioꝛũ qui eadem velvicina ſcripſerunt. Elerbi gra⸗

na. Euangelium de feſto ſancti andree. Ambulans ie/
ſus ⁊.ſcom Mattheum in hoc libꝛo nõ muenitur.u/⸗

ius ratio hec eſſe videtur. quia ſcõm aliquos doctoꝛes

in hoc euangelio et in euangelio dñice quinte poſt pen⸗
ccoſten ſcilicet cum turbe irruerẽt ad ieſum ⁊c.ſcom
lucam vna et eadem vocatio aliquoꝝ apoſtoloꝛuʒ deſcri
bitur. Qð auteʒ aucto: hnius libꝛi iſtius opinionis fu
erit videtur pꝛobabile ex eo ꝙ vluimam clauſulam le⸗
cunis peedicte ſcõᷣm mattheũ et marcũ ſcilicet ꝙ iaco⸗
bus et iohannes relictis thetibus et patre ſuo cetedeo
in naui cum mercennarijs ſecuti ſunt eum ſtatim ſub/
nexuit huic lectioni ſcõm lucam. Quapꝛopter vtraq;
lectio ſub eiſdem numeris in tabula ſignataeſt. No
tandum etiã ꝙ in capitulis in tabula ſignatis nõ ſemꝑ
ſtatim tractatur de euangelio ſignato ſed aliquãdo alia
pꝛemittuntur nec ſemꝑ euangehlice lectionis textus tra
ctando continuatur ſed alio tertu aliqñ interpo ſito dif⸗
fertur. Quoꝛum tamen aliqua licet particule quedã
texcus quoꝛundam euangelioꝛum vel aliquid eis con⸗
gruens in eis tractetur pꝛopter bꝛeuitatem ſuam in ta⸗

bula non ſunt ſignata. Similiter in locis ſignatis non

ſemper in tractando ſeruatur oꝛdo verboꝛum lectionis

euangelice ſed aliquando ponitur oꝛdo pᷣpoſteruſ. Que

omma diligenti lectoꝛi faciliter patebũt maxime ſi ver
ba euangelij quando pꝛimo ponũtur cum. rubꝛica.ſub⸗
uirgulata fuerint. Et quia euangelica lectio non ſemꝑ
integraliter in vno capitulo tractatur ſed aliquãdo tan

tum quedam pars eius vel etiam parua clauſula et ſi⸗

militer quia aliqua non ſolum ſemel ſed bis vel ſepius
in diuerſis locis tractantur ideo etiam talia in tabula
circa euangelium ꝑ ſe ſignata ſunt in quibus talis oꝛ/
do ſeruatur:vt quod in lectione euangelica pꝛius poni⸗
tur pꝛimo ſignetu. q;uis in oꝛdine libꝛi poſtponatur.
Quando etiam in euangelio vel materia in tabula ſi⸗
gnatis pluribus capitulis continuis tractatur tũc nu⸗
mero ſibi in tabula aſſcripto additum eſt.c. Quando
vero de euangelio nuſq; in libꝛo tractatur tunc ei in ta⸗
bula cifra.o.aſſignatur. Si tamen pticula aliqua de eo
gractetur.illa pꝛope euangelium ꝑ ſe ſignatur.

.

Erxplicit pꝛologus.

.

Dominica ſecunda. Erunt ſigna in ſole et luna. Lu

Incipit tabula ſcõᷣm Euangelia per annum.
Dñica pꝛima aduentus. C um appꝛopinquaſſet hi

.

De aſcenſu animalium moꝛaliter. Ii.iiij ca wiiſ. .
Feria quarta. Cemt Yohannes baptiſta. Matthei

in parte. li. ij. ca.i. .
Penitentiam agite ꝓut eſt verbũ xpᷣi.ibidẽ. li.ix.ca.vrn.
Feria ſexta. Dicebat iohannes ad turbas. Luce cercio.
libꝛo.iij.ca.pꝛimo. o èGG
Genimina viperap quis oſtendet xo.ibi.li.viij.cxi..
et. iiij.Äaa 2.
Item de eodem. PPꝛout eſt verbũ chꝛiſti · li. vij. ca· xiiſ.

Vigdete ficulneam et oẽs arboꝛes ibidẽ. li.vi.ca.
Feria quarta. Initium euangelij.c. Erce mitto an
lum. Marci.i. libꝛo.iij. caDuin. .
Vorx clamantis in deſerto.ibidem.li.iij.cateii.
Fuit iohanne⸗ in veſerto bapticans et pꝛedi.ibidet n in
Fern ſexta. Amen dico vobis non ſurrexit. Mattł. i. xi.
l. iij. ca. iij. —

Dominica tercia. cum audiſſet iohannes in vinculis

Satthei. xi. li. in. c. inj.
Nind exiſtis in deſertum videre. Arundinem.ibidem.
Feria quarta. Miſſus eſt gabꝛiel angelus.Luce pꝛimo.

libꝛo. ij.c. i. c.
Feria ſexta. Exurgens maria abijt in montana. Luce.i.

Quattuoꝛ tꝑm.De eodem. li.iij.ca.i.

Fecit potentiã in bꝛachio ſuo. Et depoſuit.li.viij.c.iij.

Sabbato. Anno quintodecimo imperij tiberij.Auce.iij
libꝛo tercio.ca.i.
Vorx clamantis in deſerto.ibidem. li.iij.cti.
Dominica quarta. Miſerũt iudei ab hieroſolymis. Jo
hannis pꝛimo.li.iij.Ci.
In vigilia natiuitatis. Cum eſſet deſponſata mater ie⸗
ſu maria. Matthei.i. li. ij. c. xiij. ⁊c.
In Galli cantu. Erijt edictum a ceſare auguſto. Luce.
ſecundo. libꝛo.i.ca.iij:⁊c̃.
De eodem. libꝛo.ij.c.xix. ””Y .
In auroæa Maſtoꝛes loquebantur ad inuicem. Luce.ij
li.1. C. x. L —
VOVaria aũt conſeruabat omnia verba hec.ibið. li.ij.c. xx.
d ſummam miſſam. In pꝛinapio erat verbum. Yo⸗
hannis pꝛimo.li.i.ca.i.⁊c᷑.
Et lux in tenebꝛis iucet.ibideʒ.li.vij.ca.xxxvi.
Fuit homo miſſusa deo cui nomen erat.ibið. li.iij.ca.i.
Stephani ꝓthomartiris. Dicebat ieſus turbis iudeo⸗
rum et pꝛincipib. Mattlxi.xxiij · li. viij. cxxxvij.
Quotiẽs volui cõgregare filios tuos ibiẽ.li.vij.c.xxrij
VYohannis euãgeliſte. Dixit ieſus ꝑetro. Sequere me.
JYohannis.xxl. li.xiiij.cai. V
Innocentum. Angelus domini apparuit in ſomnis.
OVatthei.ij.li.ij.ca.xxij. D
Donnnica infra ocras⸗ Gant ioſeph et maria miran⸗
Circumeiſionis. Poſtq; cõſummati ſunt dies octo.Lu
Inu vigilia epiphanie. Defuncto herode. ecce angelus.
In die ſancto. Cum natudeſſet ieſus in bethleem iude
ODatthei.ij.li·i. ca. xi. ⁊c .
Item de eodem. li.viij.ca.iiij.⁊c᷑.
2

. .

nnis pꝛimo li.iij.ca.i.

panie. Aenit ieſus a galiles in ioꝛdanem

. in em. li.i.ca.xviij.
.xBic enĩ vecet nos i
mo chꝛiſti moꝛaliter. hi.iiij. ca.iij.
epiphanie. Cum factus eſſet i
1. Luce ſecũdo.li.i.ca.xvij.
em. li. ij. ca. xxinij
Aaeym. li.ix.ca.i:⁊cc.
„ dem et de obedientia. li.iiij.ca.i.
AAem. li.uij.ca.ix.
.„A TWi. Ii. i. ca. xrſdin “
ta. Cum audiſſet ieſus ꝙ iohãnes traditus
atthei.iiij. li. iij. c. pi.
iam agite. werba chꝛiſti ibidẽ. li.ix. ca. vi)
y. BJohannes teſtimonium perhibebat Yohã
no..

æ me venturus eſt ante me factus.ibideʒ. libeo

SZi a ſecunda. Muptie facte ſunt in chana galilee. Yo⸗

he mis. ij. li. v. cAi “
Vinum non habent.ibidem.li.ij.ca⸗-.xr.
Feria quarta. Egreſſus ieſus venit in patriam. Marci
Vl. li. ix. ca.x. . SðBð
Feria ſexta. Cum veniſſet ieſus in templum. Datthei.

Dſica tercia. Cum deſcendiſſet ieſus de monte. Dat/

thei. viij. li.v. ca.x.,.
De deſcenſu ieſu de montibo.li.iiij· ca.ix.
De voluntate dei.li.i:ca.xxiiij G
Eum aüt introiſſet capharnaũ.ibidẽ. li.v.ca.x.
Feria quarta. Circũibat ieſus totam galileam. Mathei
quarto.li.v. ca. xxi.et.x·
Feria ſexta. Venit ad ieſum lepꝛoſus. Mar.i.li.v.ca. i.
De voluntate dei.li.i.ca.xxiiiij. M
Sñica vacante.Aſcendente ieſu in nauiculaʒ. ttłi
octouo.li.v.ca.)·
Wem de eodem..li.iiij.ca.ix.

Salua nos 1c. Quid timidi eſtis modice. ibidem. libꝛo

octauo.ca.xxxv. ’J
De aſcenſu ieſu in nauiculam.li.iiij.ca. vii.
Dñnica in.lxx. Simile eſt regnum celoꝝ bomini patrifa
milias. Matthei.xx. li. vi.ca.xxi.
eria quarta. Circũibat ieſus ciuitates. Mattrei. no⸗
no. li. v. ca. xxi. vtſupꝛa.
Veſſis quidẽ multa.et ſcõm Johannẽ.iij.li.ix.c.xviij
eria ſexta. Egreſſus ieſus ibat per galileam. Marci no
no.li. ix. ca. xxxviſjſ.
Item de eodem. li. ix. ca. xl.

Quid in via tractabatis. ibideʒ. li.ix. ca. xlij. .
Dieanlr C turba cc. Exrijt qui ſeminat. Luce.viij.
li. vi. ca.ꝛh. .—
Feria quarta. Qui nõ eſt mecũ. Matt hei.xij. li. x. c. xliij
Yaeo dico vobis. Omne peccatum ⁊ blaſ.ibidem.libꝛo
octauo.ca.xxij.⁊c̃.
Aut facite artoꝛẽ bonã et fruc.ibidẽ infra.li.vij.ca.xxiiij.
Feria ſexta. Diſſere nobis parabolam cicanioꝛus. Wat⸗
Dñica in.l.Aſſump ſit ieſus.Ecce aſcendimus.Luce.
cecimooctauo. libꝛo.ix.ca.xxxvij.
SDe eodem. li.ixx.ca.xl. “
PHe aſcenſu dñi in hieru ſalẽ.ibidem.li.iiij.ca.viſſ.
Factum eſt autem cum appꝛopinquaret hiericho.ibidẽ.
libꝛo. v. cg. xbriljj.

ctauas. Tidit iohannes ieſinn venientezʒ

mplere ibid. l ir. cij

eſus annox

In capite ieiunij. Cum ieiunatis nolite fieri. Matlxi

ſexto. li. x. ca. x vi. v
e hypocriſi. li. viij. ca. xxvij.

Feria quinta. Cum introiſſet ieſus capparnaum. Mat

Viij.li.v. ca.xij vt ſupꝛa.

Feria ſexta. Audiſtis quia dictum eſt diliges. Mattlxi.

quinto. li.x.ca.xxiij.c. “ .
Sabbato. Cum ſero eſſet factum erat nauis. Marci.
vi. libꝛo.v.ca.xxxiiij.
IVtem de eodem.li.iiij.ca.ix.

Lonſidite ego ſum nolite timere.ibidem.li.viij c xxxv.

De aſcenſu ieſu in nauiculam li. uij.ca.vij].
Hñica in. xl. Ductus eſt ieſus in delertũ ſpiritu. Mat
thei quarto.li.iiij.ca.iiij.⁊c̃. —
Non in tolo pane viuit homo.ibidẽ. li.ix.ca.iiij.?cc·
De eodem. libro octauo.ca.xiiij·· ¶⸗·⸗·⸗
Feria ſecunda. Cu venerit filius hominis in ma. Mat⸗
thei.xxv.li.xi.ca.hbo. ⸗ ʒE
Feria tercia. Cum intraſſet ieſus hieroſolimam. Mat⸗
Seria quarta. Acceſſerunt.c. Magiſter volumusa te.
OMatt hei. xij.li.octauo.ca.xxvij.c̃. .—
Ecce mater tua et fratres tui foꝛis ſtant.infra.li.ſecun
do.capitulo.xxvi

Feria quinta. Si vos manſaeritis in ſermone. YJohan⸗/

nis.octauo. li.xi.ca. xxxviij.vt7.
Vlos ex patre diabolo eſtis.ibidem.li.viij.ca.xxi.
Si veritatem dico vobis.ibidem.infra.li.viij.ca.xxxiſ.
Feria ſexta. Erat dies feſius iudeoꝛum. Yohanis quin
to. li. v. ca vij.. d 4,
Sabbato. Aſſumpſit is petrum iacobum et iohan⸗
nem. OMatthei. xvij. li. iiij. ca vij.
ſſica ſecunda. Egreſſus ieſus de ghenecareth. Mat⸗
thei. xv. li.v.ca.xxiiij.
Feria ſecunda. Ego vado et queretis me. Yohannis.
octauo.li· xi.ca.xxvi. H .
Si en non credideritis quia ego ſum.ibidẽ. libꝛo viij.
capitulo.xxxij. .—
Feria tercia ·Super cathedram moiſi ſederunt. Mat⸗
thei.xxiij.li. viij.ca. xxx vij.
Feria quarta. Aſcendens ieſus. vc. Ecce aſcendimus.
NMatthei.xx.li.ix.ca.xxvij.
De eodem. li.ix. ca· xl.
De aſcenſu ieſu in hieruſalem. li.iiij.ca.octauo.
Poteſtis bibere calicem quem ego bibiturus ſum ibi /

4

geum. li. ſeptimo.ca. xxix.

Se eodem.libꝛo octauo ca.vxxvij.

Qui mluerit inter vos pꝛimus eſſe. ibideʒ infra. libꝛo
Feria quinta. Momo quidam erat diues qui indueba⸗
tur. Luce. xvi..li. vi. ca. xij.
Lontra diuites.libꝛo octauo.ca.xv. .
Feria ſexta. Homo erat paterfamilias qui plantauit.
Matthei.xxi. li.vi.ca.xxiiſ.
Sabbato. Momo quidaʒ habuit duos filios.Luce.xv.
libꝛo ſexto.ca.xvi.
Item de eodem.libꝛo octauo.ca. xl.
ĩca. tercia in. xl. Erat ieſus eijciens deſſionium. Lu
ce.xi.libꝛo.v.ca.xxiij.
Tum immundus ſpũs exierit.ibidẽ. li.viij.ca.xxix.
Feria ſecunda. Dixerunt pha.c. Quanta audiuimus
Luce quarto. li.ix.ca.xij.vc. *
De eodem.li.octauo.ca.xiiij.
Et eiecerũt illũ extra ciuitatẽ.ihidẽ.liiij.ca.vij.
Feria tercia. Reſpiciens ⁊cc. Si peccauerit in te. Dat /
chei.xviij · li. ix.ca.xliiij.

Feria quarta. Acceſſerũt æ?. gurruſihn atenn, ,/
thei.xv.libꝛo octauo.ca. Nxvij.
Deeodem. li.xri.ca.xxi. .

Feria quinta. Surgens ieins e hrmgoge. Nucen quar/ . Hr

to.li.v.ca.ix.⁊c̃.
Feria ſexta. Elenit ieſus in ciuitatem nmrmante Yoban,
nis quarto. li.xi.ca.i.v7.
De eodem.libꝛo quarto.ca.x.
Sabbato. Perrexit ieſus in montem oliueti. Joban r
nis.octauo. li.xi.ca.xxxiiiji. .
De eodem.libꝛo quarto ca. xi. ᷣ́M
De aſcenſu ieſu in monte oliuax i.quarto. ca viij.

Dñica quarta in.xl.Abijt ieſus transt mare alilee. Y/

hannis.vi.li.v.ca.tercio.

Me. paſturus turbã ieſus aſcendit in monts.l. iiſ.c vij. .
Feria ſecunda. Pꝛope erat paſca iudeoꝛum Johannis
Freria ſcoa. Duo er diſciplis ieſu. Lu. riiij. li. xiiij. ca.i.

ſeðo. libꝛo · vlij. ca. xxxvii · 7. .
Soluite templũ hoc ibidem. libꝛo. vii. ca. xriij.
Feria.iij. Yã die feſto mediate. Yo. vij.li.xi. cxvij. ·.
Feria quarta. Pꝛeteriens ieſus vicit homine cecum.
Johannis.ix.li.v.ca.xxxiij.
Quamdiu in mundo ſum lux mundi ſum. ibidem. lit
bꝛo ſeptimo. ca. xxvi.
Feria quinta.Mater meus vſq; moco operatur. Joha
* nis.v.li.xi.ca.xxxv.
Feria ſexta.Erat quidam languens lacarus. Nohanis.
xi. li.v.ca.xv. .
Sabbato. Ego ſum lux mũdi. Yo.viij.li ri. ca. xxrv.
De eodem.ſlibꝛo ſeptimo.ca.xxxvli.
DPñica in paſſione. Quis ex vobis arguetn me de. Yohi⸗
nis octauo.li. xi. ca. xl.
De eodem. libꝛo octa uo.ca. nxij.
Feria ſecunda. Miſerũt pꝛincipes et phariſei miniſ. Jo
han.ſeptimo.li·xi.ca.xxx.⁊c᷑.
Feria tercia.Aimbulabat ieſus in galile. Yohanni ſe⸗
ptimo. li.xi.ca.xxiiij.?v᷑7.
Feria quarta.Facta ſunt encenia in hiero. Johannis.
cecimo.li.xi.ca· xliiij.⁊c.
Loqr vobis et nõ creditis mihi. Opa.ibi. li.viij.c.xxxij.
Sed vos non creditis mihi quia non eſtis ex ounbo.ibi
dem infra.li.vij.ca.xviiij.
Feria quinta. Rogabat ieſum annidam pbariſeus uce
ſeptimo.li.ix.ca. xxix. v76.
De eodem.libꝛo octauo.ca.xl.
Qualiter ſe habuit ieſus inuitatꝰ ad cõuiuia. li.iiij.c.x.
Feria ſexta. Collegerunt pontifices et phariſei. Yohan
nis.xi. li.xi.ca.xiv.
Sabbato. Subleuatis ieſus oculis in celum Vohan/
nis. xviſ.li.xij. ca. xvi. c.
Dũñica palmaꝝ. Ocitis qꝛ poſt biduũ paſca ſiet. ear,
chei.xxvi. li.xiij.ĩ.᷑ẽ7.
Kum eſſet ieſus in bethania.ibið.li.xix.ca.xxxiii.
Et hymno dicto exierunt in montem oliuaꝝ,ibidem in
fra.libꝛo.xij.ca.vi.
Feria ſecunda.Ante ſex dies paſce venit jeſus: Johan⸗/
nis.xij.li.ix.ca.xxxiiij.
Cogitauerunt autem pꝛincipes ſacerdotum vt lacarü
inter. li.xi· ca.xlvi.?v7.
Niſi granũ frumẽti cadens in terrã. ibiõ. li vij. c. xrrix.
.Dhũ lucẽ habetis credite in lucẽ.ibi.infra.li.vij.c.xxxvi.
Feria tercia. Erat paſca et acima poſt biduum. Marei ·
decimoquarto. li.xiij· ca.iij.⁊c̃.
Et cũ eſſet bethanie in domo ſymonis.ibi. li.ix. ca· xriiij.
Et hymno dicto erierunt in montem oliuarum.ibidẽ.
infra. li. xij. ca. vi.
Feria quarta.A ppꝛopinquabat dies feſtus agimox. Au

ce. xxii.li.xiij. ca. iij. c.
imon ecce ſathanas expetiuit.ibidẽ. li. viica rli.

Durnog wendar enmncaſtnd et emat gla. ſ
Et egreſſus ibat ſecundum conſ⸗ uetudinem. bidem.
infra. li. vij. ca. vi.
latrone. libꝛo octauo. ca xl.

„ —

n cena dñi.Ante diem feſtũ Paſte Poerii li riijeca. v.
n paſceue. Egreſſus eſt ieſus cũ diſcipulis ſuis träs
toꝛren. Yoban xvin. li ij.ca. viſj.

M — crucem ieſu mẽ ei. Yo. xix. li.ij. ca. xxvii.
DSDe mirsculis in paſſione oñi monſiratis.li.v.ca.vi.
De aſcenſu ieſu in crucẽ moꝛaliter. li.iiij. ca· viii:

In vigilia paſce. Veſpe aüt ſabbati que eluceſſit Oat⸗ .—

thei. xxviii.li. xiiij. ca · i· .

In die ſancto. Maria maggalene et maria. arci. xx
libꝛo.iiij.ca.i.

Feria tercia. Stetit ieſus in medio diſcipuloꝛum. Til/

ce viceſimoquarto. li.xiiij. caii.
Feria quarta anifeſtaiunt ie ieus diſcipulis ſuis. Yo

hannis.xxi.li.xiiij.ca.i.

geria quinta. Maria ſtabat ad monumentum. ohan

„

nis.viceſimo. li.xiiij.ca.i.

Feria ſexta. VUndecim diſcipuli abierunt in galileam.

—

Oatthei.viceſimooctauo.li.xiiij.ca.i.

BGSabbato. Elna ſabbati maria magdale. Yohan. vicen

mo. li.xiiij.ca.i.

Dñnica pꝛima wſi haſee. Cum ſero eſſet die la vna ſ ſab

bati. Yohan.x.li. xiiij.ca.i.

Feria quarta. Erierunt muljeres cito de monu. Sat;

thei. xxviij. li.xiiij.ca.i.

Et ecce occurrit illis ieſus dicens. Auete. ibi. li xiiij. c.i.

Feria ſexta. Surgẽs ieſus mane.Mar.xvi. li.xiiij.ca.i.

Et illi audientes qꝛ viueret.ibidẽ ·li·xiiij.ca.i.

Poſt hec autem duobus ex eis ambulantibus.ibidem
infra.li.xiiij.ca.i.
Dñica ſca. Ego ſum paſtoꝛ bonꝰ. Yo. x. li vijc. Mviij.
De eodem..li.vij.ca.decimooctauo.
Feria quarta. VUna ſabbati valde diluculo. Nuce. viceſi
moquarto.li.xiiij.ca.i.
Feria ſexta.Acceſſerũt . Quare nos et phariſei at
thei.ix.li.vij.ca.xv.⁊c̃.

Dñica tercia. Modicum et iam non videbitis me. YJo⸗

hannis. xvi. li. xij. ca. xiiij.
De paralvla mulieris i in partu triſticiam habentis. li⸗
bꝛo. vi. ca. xxxiiij.
Feria quarta. Facta eſt queſtio ex diſcipulis iohannis.
Yohanis. iij. li. ij. ca. i.
Qui habet ſponſam ſponſus eſt.ibið.li.vij.ca.vxxv.
Feria.vi.Ego lux in mundũᷣ veni. Yo. xij. li· ix. ca.l. c·
De eodem. li.vij.ca.xxxvi.
Dñica quarta.lado ad eum qui me miſit. Yohannis
decimoſexto.li.xii.ca.xiij.
Feria quarta. Subleuatis ieſus c pater ſancte. Yohã
nis.decimoſeptimo. li.xij.ca.xvij.Tc
Feria.vi.Filioli adhuc modicũ vobiſcũ:. Yo. xiij.o.
Dũica quinta.Almen dico vobis ſi quid ſetieritis. Yo⸗
hannis. xvi. li. xij. ca. xv.
In rogationibo. Quis veſtrum habens amicum. Tu⸗
ce.xi·li. vi.ca.i.
Petite et accipietis cc.ibið.li ·xij.ca.xv.
De oꝛationig inſtantia. li.vi.ca.xxvi.
In vigilia aſcenſionis Subleuatis ⁊c. Pater venit bo
ra. Napannis rij .li. xij. ca. xvi.
In die ſancto. Recumbentibo vndecim diſcipul. Mar⸗
ci.xvi.li.xiiij.ca.i.

uarta et ſexta. Ecce mitto pfniſſum patris. Au/

iica infra octauas. Cum venerit paraclitus. oOo

xxta. Si manſeritis in meet verba mea in wob.

v. li. xij. ca. octauo. ?7.

Mia ventirt⸗Siviligitis me mandata mea ſer

ſancto. Si quis diligit me· ſermonem me. do
nis.xiiij..li.xij.ca.iii.

Ba. Sic deus dilexit mundũ vt filium. Johã /

it in mundũ et dilexerũt ec. ibi. li vii. ca. xxrvi.
ercia. Amen amen dico vobis qui nõ intrat per

cocẽ eius audiũt ⁊c.ibidem.li.vij.ca xviij

m oſtium ouium c.vbi ſupꝛa.li.vij. ca. xxxviſ.

uarta. Memo poteſt venire ad me niſi pater qui.

.ix. ca. xviij. c.

inta. onuocatis ieſus duodecim. Luce nono

Feria ſexta. Factum eſt in vna dierum et ieſus ſedebat

Luce.v.li. v. ca. xvij/

Momo remittuntur tibi peccata. ibidem. c. li. viij.ca.

rxxvi. et li. v. ca. xoſ.. ”
Habbato. Surgẽs ieſus de ſynagoga. Lu. iiij. li. v. c, ir.

In octaua pentiec. Erat hbomo er phariſeis nicodemus

Johannis tercio.li.xi. ca.vi.

SBieut moiſes exaltauit ſerpentẽ · ibi. l. vii. ca. Nriiſ.

In octaua trinitatis.um venerit paraclitus. Johan
nis. xv. li. xui. cI.xil.
In feſio ſacramenti. Caro mea vere eſt cibus. Johan⸗
De miſterio coꝛpoꝛis et ſanguinis dñi.li.i.ca.xx.non ex
textu niſi de cena dni. s
Pñica pꝛima poſt penthec. Homo quidam erat diues
qui induebatur. Luce.xpi. li. vi. ca. xij.
Contra diuites doctrina.li.octauo.ca.xv.
De auaricia doctrina.libꝛo octauo.ca.l.

Feria quarta. Nolite putare quia veni ſoluere legem,

VOVatthei. v. li. x. ca. xvyi. G
Feria ſexta. Impoſſibile eſt vt nõ veniant ſcandala. Cu⸗
ce. xvij.li. vij. ca.xrv. 42
Si peccauerit frater tuus.ibidem.li.ix. ca.xliiij. L
Si habueritis fidem ſicut granum. Tc. Luce. xvij. De
eodem.li.vi.ca.iiij. ð
Pñica ſcdᷣa. Homo quidam fecit cenam magnam.Tu⸗
ce. xiiij.li.vi.ca.xix ·
Feria quarta. Egrediente ieſu de iericho. Matthei. vice
ſimo.li. v. ca. xxxij. 2“
Feria ſexta.Cum veniſſet ieſus in templum. Matthei.
xxi. li.xiij. ca. i.
Dñſica tercia. Erant appꝛopinquantes ad ieſum. Luce.
xv. li. vi. ca. xiiij. vc. “
He oue centeſima et dragma decima moꝛaliter. libro
vi. capitulo.xiiij. ?77. .
geria quarta. Eſto conſentiẽs aduerſario tuo. Mat. v.
libꝛo. vi. ca. xxri. “
De eodem. li.x.ca. xviij.c᷑.
Si oculus tuus dexter. ibidem.li.vij.ca.v.
Feria ſexta. Cum introiſſet ieſus hieroſolymam. War
He eodem. li.ix.ca. xlir.
Atem de eodem.li. xiij.ca.i. 4
Sßica qrta. Eſtote miſericoꝛdes.Lu.vi. lix.c.xliiij. c.
De miſericoꝛdia dei.li.i.caxxvi

De ſimilitudine feſiuce et trabis. li. vij.ccdiir. „
Feria quarta. Acceſſerunt quidam phariſeoꝛum ad je

„

ſum. Luce. xiij. o.

ci. x. li.x.ca. xx.

Dñica quinta.Oum turbe irruerent ad ieſum. Luce · v

De aſcenſu ieſu ad nauiculam. li.iiij. ca. viſ.

ſeptimo.li v. ca. xttij. ⸗
Feria ſexta. Eu videritis nubem oꝛientẽ· Tuce. riſ. o.

Cum vadis cũ aduerſario tuo c ibið.li · vi. ca. xxxi.·

De eodem.li.x.ca xvirj.

De penitẽtia quã pdicauit iohnes bayr. liiij. ca i.
Item de penitẽtia quã cheiſtus pdicauit. li.ix. ca· viſ.

Bñica ſexta. Niſi abundauerit iuſticia veſtra. Oatthei.

quinto. li.x.ca.xvij.

Qui iraſcitur fratri ſuo.ibidem.li.viij.ca. xviſ.

De vicio ire.li.viij.ca.xlvij.

Munquid pᷣt cecus cecũ ducere. ibidem. li. xi. ca. xrtj.

.

Nõ eſt diſcipulus ſuꝑ mgim.ibid infra. li.ix. ca. xxj.

Hieruſalem hirim que occidis. ibidez. li. viij.ca. xrvi.
Auotiens volui congregare. ibið

infra.li. vij.c. xxri.
Feria ſexta. Erurgens ieſus venit in fines iudee. Mar

Feria quarta. Surgens ieſus abiſt in fines tiri. Marci

Feria quarta. Cum egreſſuseſſet ieſus in viam pᷣcur⸗

rens quidam. Oar. x. l. ix. ca. xlvi. .

geria ſexta. Uenit ieſus in regionem ger ſenox. Mar

ci.v. li.v.ca.xvi.

Zñica ſeptima. DHum turba multa eſſet cũ ieſu. Mar⸗

ci.viij.li.v.ca.iiij.

Feria quarta.Alcceſſerunt ad ieſum phariſei et ſaducei

Natthei. xvi. li. xi. ca.lij.

Pe fermento. li.vi.ca. v. UMWUG
Feria ſexta.Abijt ieſus ſabbato per ſata. Vatthei duo⸗

decimo. libꝛo. xi. ca. v.

Hominica octaua. Attendite a falſis pꝛophetis. Mat⸗

thei. vij. l. vij. ca. xij. c. et li.x.ca.xlviij.
SDe eodem..li.x.ca· xlviij.

Feria quarta. Sixit iohannes ad ieſum. Magiſter vidi /

mus. Marci. ix. li. x. ca. xliij. .
Feria ſexta. Ve vobis ſcribe et phariſei. Matthei. viceſi
motercio.li, octauo.ca.xxvij ·
De hypocriſi.li.viij.ca.xxxvij. . .
Hñica nona. omo quidam erat diues qui habebat
vil. Luce. xvi. li. vi:ca. xiij. ⸗ L
geria quarta. Qui fidelis eſt in minimo. Lu · xvi. o.

MNemo pᷣt duobo dñis ſeruixe.Luce.xvi.li.x.ca. xxxix.
Audiebant autem hec omnia phariſei qui erant auari.
ibidem.li.viij.ca.xxx. SD

Feria ſexta. Rogabat ieſum quidam phariſeus vt pꝛan
de. Luce. xi. li. viij. ca xpooi.
Ve vobis qui eſtis vt monumẽta.vbi ſupꝛa.li.viij.c. xxx
Sñica decima.Cum appꝛopinquaret ieſus hieruſalem
videns. Luce.xix. o.
Et ingreſſus in templũ cepit eiſcere. ibið.li.xiij.ca · i.
Feria quarta. Cum videritis circundari ab exercitu hie
ruſalem · Luce.xxi. o. —
Feria ſexta.Attendite vobis ne grauentur coꝛda veſtra
Luce.xxi.li.vi.ca.x rr.
Tligilate oꝛantes omni tpe.ibidem.li.vi.ca.rr.
Pñica vndecima. Dixit ieſus ad quoſdam. Ouo bomi⸗
nes. Luce. xviiſ. li. vi. ca · xxv. 2ðèð

FZe ſuperbia. li. vlij. ca xlv.

He vana gloꝛia. li. viij. ca. xlvi.

Feria quarta. Exierunt phariſei et ceperunt conqnire⸗

re. Marci.viij · li. viij. ca. xx vij.

5 . 5 —
.

☛ı
e fermento. libꝛo. vi.ca.T9.
Et veniunt bethſaida et adducũt ei ⁊c. ibið.li.v.c.xvi.
Feria ſexta. Oñ̃ cui multũ datũ eſt. Lu. xij. li.vi. c. xxx.
Ignem veni mittere c: li.ix.ca xxiiiſ.

Dñica duodecima. Exiens ieſus de finibus tyri. Dar

ci.vij.li.v.ca.xxv.
Feria quarta.Tranſeunte ieſu ſecuti ſunt eum duo ce/
dci. Matthei.ix.li.v.ca.xx.⁊c.
Feria ſexta. Cepit ieſus expꝛobꝛare ciuitatibus. Mat⸗
thei ·xi. li. viij.ca· xx. —.
Dñica.xiij.Beati oculi qui vident que vos videtis.Lu⸗
ce. x. li. vi. ca. x. *
Diliges dñm deum tuum. li.xi.ca.liij.
De homine qui incidit in latrones.li.vi.ca.x.
De eodem..li.viij:ca.vxxviij:⁊cc.

Feria quarta.Abeuntes phariſei concilium faciebant.

OMVarci.xij.li.xi.ca.li.⁊c᷑.
Arundinem quaſſatam nõ confringet.vbi ſupꝛa.libꝛo
ſeptimo.ca.xxxiij.
Feria ſexta · Abat ieſus per ciuitates et caſtella docens.
Luce.xiij.li.v.ca.xxi.
ontendite intrare ꝑ anguſtã poꝛtã.ibið. li.x.ca.xlvij.
Venit ab oꝛiente et occidente.ibið.infra.li.v.ca.xij.
Et ecce ſunt nouiſſimi pꝛimi.ibidẽ infra.li.vi.ca.xxi.
HSoñica quartadecima. Dum iret ieſus in hieruſalem
tranſibat p. Luce. xvij.li. v. ca. xxxi.
Feria quarta. Conuenientes apoſtoli ad ieſum. Marci

ODiſertus eſt ſuper eos quia erant ſicut oues. c. ibidẽ.

libꝛo. v. ca. xxl.
Feria ſexta Ater faciebat ieſus per ciuitates et caſtella:
Luce.viij.li.ix.ca.xxxij.
Dominica.xv. Nemo poteſt duob dñis ſeruire. Mat⸗
thei.vi.li.x.ca.xxxix.⁊.
Beſpicite volatilia celi.vbi ſupꝛa.li.viſ.ca.vij.c.
Feria quarta. Audiſtis quia dictum eſt antiquis. Non
piurabis. Matth. v. li. x. ca. xxi.
Feria ſexta.Factum eſt in vna dierum docente ieſu.Lu
ce:xx. li · xi. ca. l.
Pñica. xvi. Ybat ieſus in ciuitatem que vocatur naym
ALuce.vij. li. v. ca. xiiſj.
Feria quarta. Maioꝛ inter natos mulierum ꝓpſæta. Lu
ce ſeptimo. li.iij.ca.iij.
Feria ſexta. Vlenit ieſus in bethſaida et addu. Marci.
viij.li.v.ca.xxpi.
Dñica.xvij.Dum intraret ieſus in domum cuiuſdam
pꝛin · Luce. xiiij. li. v. ca.xrr.
Si licet ſabbato curare.ibidem.li.v.ca.xxix·
De paralvla ad inuitatos.ibidem.li.vi.ca.xviij.
Qualiter ſe habuit chꝛiſtus inuitatus ad conuiuia.li⸗
bro quarto.ca.x.
Feria quarta quattuoꝛ tpm. Reſpondens vnus de tur⸗
ba. Magiſter attuli fi. Marci.ix. li v. ca. xxviij.

Feria ſexta. Miſereoꝛ turbe quia triduo. Matthei. x.

Sabbato. Arboꝛem fici habebat quidam. Luce.xiij. li⸗
bꝛo. vi. ca. xxxij.
BDe ſanatione mulieris curue,ibidem. h.v.ca. xxix.
Hñica.xviij.Acceſſerunt ⁊c. Magiſter quod eſt manda
tum. Mattvi. xxij. li.xi. ca. liij. 7.
geria quarta. Simile factũ eſt regnũ celox homini qui
ſeminauit w. ſe. Mat. xiij. li. vi. ca. iij.
Feria ſexta. Simile eſt regnum celoꝝ grano ſynapis.
OPatthei.xiij.li.vi.ca.iiij.⁊c̃.

Hñica.xix. Aſcendens ieſus in nauiculam. Mattlxi.ix.

li. v. ca. xvij.

½

De aſcenſu ieſu in nauiculam. libꝛo.· inj. ca. pij. W
Yonſide ſili remittũtur tibi pcc̃a tua. .ibi. li.viij.c. xxpM.
Feria quarta.Oiſſere nobis paralolam canioꝝ. Hat·

Feria ſexta. Interrogat? ieſus a diſcipuliſ. Oar. xiij.o.
Dñica.xx. Simile factum eſt regnũ celoꝝ homini regi
qui fecit nupt. Mat.xxij.li.vi.ca.xxrDiil.
Feria quarta.um facis pꝛandiũ aut cenam.Luce.xiii
libꝛo.vi.ca.xviijj.
eria ſexta. Beati eritis cũ tos oderint. Luce.vi. libꝛo
decimo . ca. xij. .
Ve vobis diuitit ibus.ibidem.li.viij.ca.xv.
Diligite inimicos veſtros.ibidem. li.x.ca.xxiij:
Omni petenti te tribue.ibidem infra.li.x.ca.xxij.
Dñica.xxi.Erat quidã regulus. Yo.iiij.li.v.ca.xviij.
Feria quarta.Gactum eſt vt intraret ieſus.Luce.vi.li⸗.
bꝛo. v. ca. xxij. ð³
Feria ſetta.Cum veniſſet ieſus in domum petri. Mat⸗
tlvi.viij.li.v.ca.ix.⁊c᷑.
Dñica.xxij. Sile eſt factũ regnũ celoꝝ homini regi qui
voluit ra. Matthei.xviij.li.vi.ca.xoi.
Feria quarta. Elidete quid audiatis. In qua menſura
OParci.quarto.li.x.ca.xliij ·
Qui habet dabitur illi.ibidem.li.vi.ca.ij.
De ſemine.ibidem infra.lli.vi.ca.iij.

Feria ſexta.Cum pꝛeteriret ieſus vidit leui. Marci. ſe⸗

cundo.li.ix:ca.xvij.

Dñica vacans.Abeuntes phariſei concilium inierunt

Matthei.xxij.li.xi.ca.li. J
Dñica.vxiij.Cum ſubleuaſſet oculos ieſus. YOohannis
vi. libꝛo.v. ca.iij. * J .
Feria q̃rta. Ite Ecce ego mitto vos.Lu. x. li. viij. c. xir.

De eodem ẽuangelio. li.ix.ca.xx.cc. S
Feria ſexta. Viguũate et oꝛate neſcitis enim. Marci.xiij·

In dedicatõne eccleſie.Egreſſus ieſus perambulabat
iericho. Lu. xix. li. ix. ca. xlvi.
In dedicatõne altaris.Non eſt arbvꝛ bona que facit fru
ctus malos. Luce. vi. li. vij. ca. xiij. 77.
Ex abundantia coꝛdis os loquitur.ibið.li.viij.c.xxv·⁊c
Bon hõ de bono theſauro coꝛ.ibi.infra.li.viij.c.xxv.c.
Omnis qui audit verba mea hec et facit ea.ibidem in⸗
OQmnis qui audit verba mea hec ⁊ non facit.ibidem in
fra.li.viij.ca.xviij.et.xlir.
Bequitur tabula de ſancttis.
In vigilia andree. Stabat ieſus et ex diſcipulis eius
duo. YJohannis.i. li. iij. ci. .—
Rabbi vbi habitas. Elenite et videte. ibidem. libꝛo·ix.
capitulo octauo.c. H
In die ſancto. Ambu lãs ieſus iuxta mare galilee. ODat
Barbare virginis. Simile eſt regnũ celoꝛum decẽ vir
ginibus Matehei.xxv. li. vi. ca. xxviij.
De eodem. li.vi.ca.xxxiij.
Nicolai epᷣi. Sint lumbi vt᷑i pcincti.Lu.xij.li.vi.ca.vx.
Conceptõis marie. Liber generatõis ieſu chꝛiſti. Dat⸗
thei.pꝛimo ·li.i.ca.v.
Lucie virginis. Simile eſt regnum celoꝛum theſauro.
MVatthei.xiij.li.vi.ca.vi..c. J
In vigilia home · NMiſit ieſus duodecim diſcipulos.
MVatthei.x.li.ix· ca.xviij. õ
In die ſancto. homas vnus ex duodecim. Johãnis
viceſimo. li. xiiij. ca.i. ð
Silueſtri pape. Homo quidam peregre pꝛoficiſcens.
△

1

thi.xvi.li.ix.ca:xxxix.

OParcelli pape. Cligilate q⸗ neſcitis qua brn. Oatthei.

xxiiij.li.vi.ca.xxx.

Pꝛiſce virgmis. Simile eſt regnum celorum uxſauj 1

ro. Mattlei.xiij.li.vi.ca.vi.?vT7.
gabiani et ſebaſ. Deſcendens ieſus de monte Auce vi
li. nij. ca· ir.
Beati pau peres. ibidem. lig. ca. i. 1.
Agnetis virginis. Simile eſt regnum eeloꝛum deeem
virginibus. OMatthxi. xxv. li vi. ca.xrviij.
De eodem. li.vi.ca.xxxiij.

Alincencij mart.Miſi granum feumenti adene in ter

ram· Johannis. xij. li.xi. ca. xlvij.
De eodem. li.vij.ca.xxxix.

. In cõuerſione ſancti pauli. Ecce nos reliquimue us som/

nia et ſe · Matt hi. xix.li.ix. ca.xlvij.

Octau agnetis. Simile eſt regnũ celor ilxſauro ab.

Vatthei.xiij. li.vi.ca.vi.⁊?c.

Vsnacij marti. Homo quidam nobilis Auce rit. iibeo

Vi. a. xxix.

VYmni babenti dabitur. ibidem. li vi. ca i. =«
Brigide virginis. Simile eſt regnũ celox ecem vir⸗

ginibus. Matthei. xv. li. vi. ca. xxviij.

In purifi catõne btẽ marie. Poſtiq; impleti ſunt dies

purgatõnis. Luce. xx. li.ij. ca. xii.
De eodem Ai. i. ca. xvi.

Blaſij epi. Si quis venit ad me. Au. rii. li vic rr.
Agatix marf. Simile eſt regnum celoꝛum decem vir,

ginibna. Martixrv. i i ca rvin.
Valent ini mart. Si quis vult poſt me venire. Mat⸗
thei. xvi. li. ix. ca. xxix.

In cathedra petri. Elenit ieſus in partes ceſaree phi.

atthei. xvi. li.ix.ca.xxv.

In vigilia mathie Deſignauit dñs ieſus et alios ſeptẽ

Luce.x. li.ix.ca. xxvi.

Oeſſis qindem multa oparij pauci.ibi li ir. ca xviij c .

Ecce ego mitto vos.ibidẽ infra. li.ix.ca.xx.

In die ſancto. Niſit ieſus duodecim diſcipulos. Mat

ther . li. xr. ca xviij.

Gregoꝛij pape. os eſtis ſal terre. Aat v. livij c in 16.

De eodem..li.viij.ca.xvi.
Wenn de eodem. li.x.ca.xiij.
ſidicti abbatis. Ecce nos telignimus omnia. at⸗
thei. xix.li.ix.ca.xlvij ·
In annunciatõne dñica. Aiſt. us eſt angelus gabꝛeel.

Ambꝛoſij epi. Elos eſtis ſal terre Vat v. i vin c pvii
De eodem.li.viij.ca.xvi.

IAtem de eodem. li.x.ca.xiiij.
Hoſt paſca de eodem. Ego ſum vitis vera. Pohennirt
xv. li.xij.ca.vij.c᷑.
De eodem li:vij.ca.xlv.

Tiburcij et Vlaleriani. Hoc eſt pꝛeceptum meim. ſo
hannis.xv.li.rij.ca.x.

Geoꝛgij mart. Ego ſum vitis wra. Yo xp. li i c vi

De eodem.li.vij·ca.xlv.
MParci euangeliſte. Deſignauit dñs et alios. Auce ec⸗
mo. li.ix.ca.xrvi.
Oeſſis quidem multa. ibid .li. ix. ca. xviij. 7.
Ecce ego mitto vos. ibi.infra.li.ix.ca.xx.

Vlitalis mart.Ego ſum vit vera. Yo. xv. lri . nicvia

De eodem.li.vij.ca.lpv.

Philippi et iacobi. Non turbetur coꝛ wſirum. Johan

nis.xiiij.li.xij.ca.i⸗vG.
Eso ſum via. ibidem.li.vij. ca. xliiij.

Hontiani martitis. Sis vult wenire boſt me. Sat, S Inuentionis ſancte crucis. Erat temoer phanſeism

codemus. Yohan. iij. h.xi ca. vi.

Siẽ moiſes exaltauit pentẽ in deßto ibi li. vi. cexrni i

Yohannis añ poꝛt latinaʒ. Dixit ieſus petro. Beque⸗/
re me. Yo. xxi.li. xuij. caiil.
Guironis epiſcopi. Ego ſum vitis wra. YHohannis. wr
libꝛo. xij. ca. vij. 7.
Sungaiſmart Conuocatat turba ieſus cum olteipur.
atthei.viij.li.ix.ca.xxxcir.
Goꝛdiani ⁊ epima.lidẽs ieſus turbas aſcendit. at
thei. v. li. x. ca.i. vẽ·.
De aſcenſu ieſu in montem pt daret ſuperni regni do⸗
ctrinam. li.iiij.ca. viſ. .
Nere et achillei. Hecb mando vobis vt diligatis. Yohaͦ
nis. xv. li. xij. ca. xi.

Beruacij ehi. In toc clarificatus eſt pater meus. Yoe⸗

hannis. xv. li. xij. ca. ixr.
Potentiane virginis. Simile eſt regnum celoꝛũ the⸗
ſauro. Matt hei. ciij.l. vi. ca. vi. aẽ.

Vrbani pape. ligilate quia nelcitis Matthei xriin. lit

bꝛo. vi. ca · xxx.

Hetronelle virginis. Simile eſt regnum c⸗ celoꝛum the

ſauro. Matthei . xiij. li. vi. ca. vi· 1c.

Oarcellini et petri. Cum audieritis pꝛelia et ſe editio⸗ 2

nes.Luce. xxi.o.

Perſequentur tradentes in ſinagogis ⁊c. ibideʒ.· libꝛo

nono. ca.x.et.xxi.

Bomifacij a ſociox eius. Videns ieſus turbas aſcendit .

QMatthei. v. li.x.ca.i.⁊c̃.

Peꝛimi et feliciam. De aſcenſu ieſu in montem vt da⸗

ret ſuꝑni regni doctrinam. li. iiij. ca. vij.
Vigdens ieſus turbas.vt ſupꝛa.

Barna be apli De ſignauit dñs ieſus et alios Auce dei .

mo. li· ix. ca. xxvi.
Oeſſis quidem multa.ibidem .li. ir. ca. vviijc.
Ecce ego mitto vos.ibidem.li.ix.ca.x.

Odulſi conſeſ. Vigilate quia Neleins. Oatthei nin.

libꝛo.vi:ca.xxx.

Vliti et modeſti.Nolite arbitrari. Aat. xliit. c iin c .

De eodem. li.viij.ca.xxi.

Narci et marcelli.Attendite a fermento. Auce. duode

cimo.li.ix.ca.xxiij.
De fermento. li.vi.ca.v.
Nonne quinq; paſſeres veneunt drtondio. ibidem. ni⸗
bꝛo. vij. ca. xix. L
Dico autem vobis amicis meis ne terreamini ibilem
libꝛo.viij.ca.xxi.

Geruaſij ptha. Ecce ego mittob we Ehatttri wcimo

li. ix.ca.xx.
De eodem. li.vij.cꝗ.xviij.

Decem miliũ mart. Videns ieſus turbas aſendit in in .

montem. Math. v. li. x. ca. i. c.

De aſcenſu ieſu in montem vt daret ſuperni regni do⸗
ctrinam. li.iiij.ca.vij.

In vigilia Yo. baptiſte. Fuit in diebus regis hero cis.

Luce.i.li.iij.caiii.
De incredulitate cacharie.li.viij.ca.ij.

In die Pieto. licaderh impletum eſi tempus. Tuce.
pꝛimo.li.iij.ca.i.

Lebuini confeſ. Sint lumbi veſtri pꝛecincti.· Luce. rij.li
bꝛo. vi. ca. xxx. **

Johannis et pauli.Attendite a termento Auce duode
cimo.li.ix.ca.xxiij.
De fermento.li.vi.ca.ꝰv.
Monne quinq; paſſeres veneunt dimndio, dem
hao. pij co il.

Dido autem vobis amicis meis neterreamin ibide·

In vigilia petri er pauli. Simon iohannis diligis me⸗

Johan. xi.li.xiiij.ca.i. SH
In die ſancto. Elenit ieſus in partes ceſaree philippi.
OVatthei .xvi.li.ix.ca.xxv.⁊ꝛC. —
In vmemoꝛatõne ſancti pauli. Ecce nos reliquimus

omnia. Matthei.xix. li.ix.ca.xlvij. HZ

Vliſitatõnis marie.Exurgens maria abijt in monta⸗
na.Luce.i.li.ij.ca· xij. H
De eodem.li.iij.ca.i.

Fecit potentiã in bꝛachio.ſuo. Et depoſuit. li. viij. ca. iij.

„ „

Tranſſatõnis ſancti thome.homas vnus ex duode/
cim. Yo. xx. li. xiiij. ca. i.

Tranſlatõnis ſancti martini. Sint lumbi veſtri pcin⸗

cti. Luce· xij.li. vi. ca. xxr·
In octã ꝑtri et pauli· Juſſit ieſus diſcipulos ſuos aſcẽ
dere. Mat. iij. li. v. ca. xxxiiij.

De eodem. li.iiij.ca.ix.
Item de eodem.li.iiij. ca.vij.

Habete fiduciam Ego ſum. li.viij.ca.xxxv.

De aſcenſu ieſu in nauiculam.li.iinj.ca.vij.

HBeptem fratrum. Loquente ieſu ad turbas Vatthei.

xij.li.ij.ca.xxrvi. .
Cõmemoꝛatio ſancti bñdicti. Ecce nos reliquimus o⸗
mnia.Math. xix. li.ix.ca.xlvij.
Vargarete virginis. Sinnle eſt regnum celoꝝ decem
virginibus. Matthei.xxv.li.vi.ca.vxviij.
De eodem. livi.ca.xxxiij.
Diuiſionis aploꝝ.Euntes in mundũ vniuerſuʒ. Mar
Frederici epi. Niſi granũ frumenti. Yo.xij.li.vij.c. xxxix.
De eodem..li.xi.caxlvij.
Pꝛaxedis virginis. Simile eſt regnũ celoꝝ decem vir
ginibus. Natthei.xxv. li.vi.ca. xxviij.
De eodem.ii.vi.ca.xxxiij.
OMarie magdalene.Nogabat ieſum quidam phariſeus
Luce.vij.li.ix.ca.xixc. /
De eodem. li.viij.ca.xl. J
Qualiter ſe habuit chꝛiſtus inuitatus ad conuiuia. li⸗
bꝛo. iiij. ca. x.

Appollinaris mart: Momo quidã nobilis. Luce.xix.li⸗

bꝛo.vi. ca· xrir.
In vigilia iacobi. Miſit ieſus duodecim diſcipulos.
VOVat. x. li. ix. ca.xviſj. W
In die ſancto.Acceſſit ad ieſum mater filioꝛum. Mat
thei.xx.li.viij.ca.xxxvij. .
Poteſtis bibere calicem quem ego bibiturus ſum.ibi
dem.li.vij.ca.xxix.
Quicunq; voluerit inter vos.ibið.li.ix.ca.xlij.
Chꝛiſtoferi mart᷑. Si quis vult poſt me venire. Dat⸗
Panthaleonis. Si quis vult poſt me venire. Nattlxi.
xvi.lbꝛo.ix.ca.xxxix.

Felicis et ſimplicij. Sint lumbi veſtri pꝛecincti.Luce.

Abdon et ſennes. Deſcendens ieſus de monte. Luce.
Vi. li.iiij. catcrr.
Beati pauperes ⁊⁊c᷑.ibidem.iqli.x.ca.iiij.⁊⁊c᷑.
Ad vincula petri. Venit ieſus in partes ceſaree. Mat⸗
thei. xvi. li.ix.ca.xxxv. ⁊c. .
Stephani pape.HNomo quidaʒ nobilis.Luce.xix.libꝛo
vi. capitulo.xxix.
Inuentõnis ſancti ſtepham. Ecce ego mitto ad vos ꝓp
phetas. Matth. xxiij. li. viij. ca. xxvij.
Quotiens volui congregare.ibið.li.vij.ca.xxxij.

„

Matthei. x. li. x. ca. xxiij. J
Nolite timere eos qui occidunt coꝛpus.ibi.li viij. c. xxi
Nõne duo paſſeres aſſe vneũt.ibiv.li.vij.ca xix.
In vigi lia laurẽtij. Si quis vult poſt me wnire. Mat

.

thei. xvi. li.ix. ca. xxrir.
In die ſaneto. Niſi granũ frumenti. Yo· xij. li.xi· cxlvij
De eodem.ili.vij.ca.xxxix. è
Ciburcij mart.Nemo accendit lucernaʒ.Luce.xi. libꝛo
vij.ca.iiij.et · vi.
De eodem.li.viij.ca.xvi:

Lucerna coꝛpis tui eſt oculus.ibið. li.x.ca.xxrviij·
Ipoliti et ſo. eius.Attendite a fermento.vtſupꝛa. Jo⸗

bannis et pauili.
In vigilia aſſumptõis.Extollens wocem quedam mu
lier. Luce. xi. o. “

In die ſancto. Intrauit ieſus in quoddam caſtellum.

Luce.x. li. ix. ca. xxriij. .
De obſequio exhibito chꝛiſto a mulieribo.li.ix.ca.xxxij.

Vn octaua ſancti laurentij. Niſi granum fru.vt ſupꝛa

in feſto eius.
Agapiti mart. Si quis vult poſt me venire. Matthei.
xvi.li.ix.ca.xxÄrir. —
Bernardi abbatis. Ecce nos reliquimus omnia. Mat⸗
thei.xix. li.ix.ca.xlvij.
n octaua affumptõnis. At ſupꝛa in die ſancto.
n vigilia bartholomei. Miſit ieſus duodecim diſcipu
los. Mattlvi. x. li. ix. ca. xviij.
In dos ſenco Doc eſt pꝛecepᷣtum meum. Johannis.
xv.li.xij.ca.x.
Gꝛegoꝛij epiſcopi. Vigilate quia neſcitis. Matthei ·xx⸗
iiij· li. vi. ca. xxr.
Auguſtini epi. Vos eſtis ſal terre. Mat. v.li. vij. ca.i.c

De eodem..ili.viij.ca.xvi.
Item de eodem.ii.x.ca.xiij.⁊c᷑.

In decollatõne ſan. iohannis. Miſit herodes ac tenuit

iohannem. Marci.vi. li.iij. ca.ij. c.
Et tum dies opoꝛtunus accidiſſet.ibið. li.iij. ca.iij.
De cõuiuio herodis et ſaltatione.li.viij.ca.xxxiiij.
Et iuramento.ibidem inrna.

Felicis ⁊ adaucti. Sedente ieſu ſupꝛa montem. Vat⸗

Egidij abbatis.Ecce nos reliquimus om̃ia. Matttei.

xir. li.ix.ca. xlvij.

Natiuitatis btẽ marie.Liber generatõnis ieſu chꝛiſti.

Goꝛgonij mart. Si quis vult poſt me venire. Mattlei
Pꝛothi ⁊ iacincti.cum ꝑſequentur vos. Matthei ·x. li⸗
bꝛo. ix. ca:xxi.

Eraltatõis ſancte crucis.Erat homo ex phariſeis nicoꝛ ꝰ

demus Yohannis. iij. li. xi. ca. i.
Sicut moiſes exaltauit ſerpentem.ibi.li.vij.ca. xxxiiij.
. n octaua natiuitatis marie. Vt ſupꝛa in feſto.
1

cie ⁊ geminiani.Alttendite a fermento.vt ſupꝛa Yo

hannis et pauli. .
Lamberti epiſcopi.Nihil opertum.vt ſupꝛa Ciriaci⁊ ſo
cioꝛum eius.

In vigilia matthei. Vidit ieſus publicanum. Auce. v. .

libꝛo nono. ca. xviſjſ.
In die ſancto. D
thei. ir. li. ix. ca. xvij.
De milſericoꝛdia dei.li.i.ca.xxvi.

ODauricij ⁊ ſo.eius.Cum audieritis pᷣlia. Luce.xtiG
d5G

um tranſiret ieſus vidit hoĩem. Set

„

Binrti pape.· Ecce ego mitto vos. Mat. li. ix. carx.
HDe eodem. Ii. vij. ca xviij.
Eiriaci et ſo.eius. Hihil opertum quod non reueletur.

Herſequentur tradentes in ſynagogis. li.ix · ca. tt.

oſine et damiani Seſcendens ieſus de monte. Luce

Vi. li. iiij. ca. ix. . MD.
Beati pauperes.ibidem. li.ix.ca.iiij./c .. . .
Oichaelis archangeli. Acceſſerunt ad ieſum diſcipuli
eius dicentes.Quiſputas c̃. Mat. xviij.li.ix· ca. xlij.
De eodem euangelio. n.xij. ca. xpv.
M ſi oculus tuus dexter ac.ibi. li.x. ca.ir.⸗
Hieronymi pꝛeſbiteri. os eſtis ſal tetre. vt ſupꝛa Au
Guſtini epiſcotttt. 1
Pemigij et aliox. Facta eſi contentio inter diſcipulos.
Teodegarij mart. Mihil opertum quod nõ reuelabitur
Matthei. x. li. ix.ca.xxtill.
Nonne duo paſſeres aſſe veneunt.ibið. li.vij.ca. xir.
Nolite timere eos qui coꝛpus occidunt.ibidem infra.li
bꝛo. viiſ. ca. xxi. S
Franciſci confeſ.et Oarci pape. Homo quidam pere/⸗
gre. vt ſupꝛa. “ .
De ſeruo qui talentum fodit et abſcondit in terram.li⸗
bpbeo. vi ca. xxxiij.
Hioniſij ſocioy eius. Deſcendẽs ieſus de monte. Lu
Heati pauperes.ibið.li.x.ca.iiij.c.
Gereonis victoꝛis. EClidens ieſus turbas aſcendit in
montem. Mat. v. li/x. cq.i.
Calixti pape. Homo quidam peregre.vt ſupꝛa.
Galli abbatis· Ecce nos reliquimus omnia. Matthei.

Luce euangeliſte.Deſignauit dominus ieſus et alios.

Luce.x.li.ix.ca.xxvi.
Oeſſis quidem multa.ibið. li.ix.ca.xviij.
Ecce ego mitto vos.ibið.li.ix.ca.xꝭ.
Vndecim milium virginum. Simile eſt regnum decẽ
virginibus. Mat. xxv. vt infra katherine.

Seuerini epiſcopi. Sint lumbiveſtri pꝛecincti. Luce.

xij.li.vi.ca.xxx.

Criſpini et cripiniani. Ecce ego mitto vos. Matthei.

decimo. li.ix.ca.xx.
De eodem. li.vij.ca.xviij.

„

In vigilia ſimonis et ude. Ego ſum vitis vera. YJohã

nis.xv.li.xij.ca·vij.c. .
In die ſaneto. Mec mando vobis. Yo. xv. li. xij. ca. ri⸗

n vigilia oĩm ſanctoꝝ. Eleuatis ieſus oculis.⁊c. Bhea

ti pauperes...uce.vi. li.x.ca.iiij.

In die ſancto. Videns ieſus turbas aſcendit. Mat. v.

libꝛo.iiij.ca.i.c. „
De aſcenſu ieſu in montem.c.li:iiij.ca.vij.

Cömemoꝛatõne animaꝑꝝ. Cum venerit filius hominis

in maieſtate. Matthei. xxv. li· x. ca. lv.
willibꝛoꝛdi epiſcopi.Sint lumbi veſtri pꝛecincti. Luce
xij. li. vi. ca.xrr.

Quattuoꝛ coꝛonatoꝛum.Deſcendens ieſus de monte

Auce. vi. li. iiij. ca r.
Beati pauperes.ibidem.li.x.ca.iiij.⁊c̃.

4

Theodoꝛi mart᷑. Molite arbitrari. Mat. . li. ix. c. xliiij. v5“

De eodem. li.viij.ca. xri.
In vigilia martini. Vigilate quia neſcitis. Matthei.
xxiiij.li.vi.ca.xxx. . “
In die ſancto. Sint lumbi veſiri pꝛecincti. Luce. duo⸗
decimo.li.vi.ca.xxx. 7
Lebuini confeſ.Homo quidam peregre. Mattlxi.xxv.
impꝛo. vi. ca. xxxrir.
De ſeruo qui talentum fodit.⁊c.ibi. li.vi.ca.xxxiij.
Bꝛictij.epiſcopi. Nemo accendit lucernam. Luce. xi. li⸗
bꝛo. vlj. ca.iiij. et. vi. =

In octaua martini. Sint lumbi veſtri pꝛecincti· Luce

xij. li. vi.ca.xr.
Elicabeth vidue. Bedente ieſu contra gacoſilacium.
Oarci. xij. li.ix. ca. lljj. —.
Cecilie virginis. Simile eſt regnum celoꝑ decem vir⸗
ginibus. Mat. xxv. li. vi. ca.xxviijj.
De eodem..li.vi.ca.xxxij.

Elementis pape De aſcenſuieſu in hieruſalem. libso.

quarto.ca.viiiſ,. .—,.è
Homo quidam nobilis.uce.ᷣxix.li.vi. ca. xx.
Qui enĩ habet dabitur ei·ibi i.vi ·ca..

Eriſogoni mart. Conuocata turba ieſus cum diſcipu /

lis. Marci.viij.li.ix.ca.xxix.
ginibus. Mat. xxv.li.vi. ca. xxviij.
De eodem..li.vi.ca.xxxiij.

Ratherine virginis. Simile eſt regnũ celox decem vir

Vini pape oomo duidain nobilis Auce xir livic.nir.

Nui enim habet dabitur ei. li.vi.ca.ij.

In vigilia Apoſtoli. Miſit ieſus duodecim diſcip ulos. .

Matthei.x.li.ix.ca.xviij.

In die ſancto. Hoc eſt pꝛeceptum meum Johannis.

Ego ſum vitis vera. Yohan. xv.li.xij. ca.vij.⁊c.
Hec mando vobis. YJohan.xv.li.xij.ca.xi ·

Deſignauit dñs ieſus et alios. Luce. x.li. x. ca xxvi.

OVeſſis quidem multa.ibi.li.x.ca.xviij.c.
Ecce ego mitto vos.ibi.li.ix.cax.
E quamcunq; domum intraueritis.li.ix.ca.xir.
cce nos reliquimus omnia. Mat. xix. li. ix.ca. xl viſj
De vno martire non pontifice. Niſi granum frumenti
moꝛ.fue. Johannis. xij.li. xi. ca. coij.
Nihil opertum quod non reuelabitur. Matthei.deci⸗
mo. li.ix.ca.xxiiij. .

Nolite timere eos quioccidunt coꝛpus. ibi li. viij.cxxri.·
Nonne duo paſſeres aſſe veneunt. ibi. li. vij. ca. xix. 7

Si quis vult poſt me venire · Mat. xvi. li. x. ca. xxx.
Attendite a fermento.Luce.xij.li.ix.ca.xxiij.

onne quinq; paſſeres veneunt dypondio. ibidem. li/

bꝛo. viſ. ca. xir. . “
Et pontifſce. Conuocata turba ieſus cum diſcipulis
Mareci.viij.li.ix. caxrr.
Pommo qnid nobilis. vt infra de vno confeſſoꝛe ⁊ pon⸗
De martirxibus. Cum audieritis pꝛelia et ſeditiones.
Luce.xxi.o. s
Perſequentur tradentes in ſynagogis. li.ix. ca. xx. 2.

SGegdente ieſu ſupꝛa montem. Mat. xxiij. li. ix. ca. liiij

Molite arbitrari · Mattlxi.x. li.ix. ea.xxiiij.c.
De eodem. li.viij.ca.xxi.

Tlidens ieſus turbas aſcendit. Matthei. v. li.x. ca. i. cc.

De aſcenſu ieſu in montem ⁊c.li.iiij.ca vij.
Deſcendens ieſus de monte.Luce.vi.li.iiij.ca.ix.
Beati pauperes ⁊c̃.li.x.ca.iiij.?vTCc.
Ecce ego mitto vos. Natthei. x. li.ix.ca.xx.
De codemn li vij cartiſ. ””ßVMB
De vno confeſſoꝛe non pontifice.
Momo quidam peregre.vt infra.
De confeſ. ⁊ pontifice.
Momo quidam peregre. Mat.xxv. li.vi.ca.xxix.
De ſeruo qui talentum fodit in terra.li.vi.ca.xxxiij.
. De vno confeſſoꝛe et pontiſice.
Vigilate quia neſcitis · Mat.xxiiij.li.vi.ca.vxx.
Sint lumbi vt᷑i pꝛecincti.Luce.xij.li.vi.ca.xxx.

Nemo accendit lucernam.Luce.x.li. vij.ca. iij. et. vi.

„

De eodem.li.viij. ca. xvĩ.

₰
Nucerna coꝛpis tui eſt oculũs tuus.ibi. li.x.ca. xxxviij.
HMomo quidam nobilis.Auce.xir.li.vi.ca. xxix.

Qui enĩ habet dabitur ei. Luce.xix.li.vi.ca.ij.

Vlos eſtis ſal terre. Matthei.v. li.vij.ca.i.⁊c.
De eodem..li.viij.ca.xvi.
Item de eodem. ſli.x.ca.xiiij.⁊c᷑.
Si quis venit ad me et non odit.Lu.xiiij.li.vi.ca.xx.
De confeſſoꝛibus. Sint lumbi veſtri pꝛecincti.Luce.
xij.li.vi.ca.xxx.
De virginibus. Simile eſt regnum celoꝛum theſauro
MVatthei.xiij.li.vi.ca.vi.ꝛð. .
Simile eſt regnum celoꝛum decem virginibus. vt ſu⸗
pꝛa katherine.

De ſancta trinitate.Cum venerit paraclitus. Yohan⸗

nis.xv. li.xijca.xij.
De venerabili ſacramẽto.Caro mea vere eſt cibus. Jo
hammis.vi.li.xi.ca.xvij.
De miſterio coꝛpoꝛis et ſanguinis dñi.li.i· ca.xx.
De ſancto ſpiritu. Cum venerit paraclitus. Yohannis
De ſancta cruce.Aſcendens ieſus hieroſolymam. Mat
tlei.xx.li.ix.ca.xxxvij.
De beata virgine in aduentu. Miſſus eſt angelus ga⸗
bꝛiel. Luce primo.li.ij.ca.i.⁊c.
Poſt natiuitatis. Paſtoꝛes loquebantur ad inuicem.
Luce.ij.li.i.ca.ix.
NMaria conſeruabat omnia verba lc.li.ij.ca· xx.
Poſt puriſicatõnem et pentheẽ. Ertollens vocem que⸗
dam mulier. Beatus venter.⁊c. Luce.xi.O.
Tempoꝛe paſchali.Stabant iuxta crucem ieſu. Yohan
nis.xix.li.ij.ca.xxvij.
De eodem..ii.xiij·ca.xij. . .
Tempoꝛe tribulationis.Amen amen dico vobis quia
ploꝛabitis. Yohannis.xvi.li.xij.ca.xiiij.
De parabvula mulieris in partu dolentis.li.vi.cKa.xxxiiij
MPꝛo peccatis. Petite et dabitur vobis. Lu.xi.li.vi.ca.i.
Petite et accipietis.li.x.ca.xlv·
De inſtantia oꝛationis.li.vi.ca.xxvi. .
Pꝛo infirmis. Cum introiſſet ieſus capharnaũ. Mat⸗
thei.viij.li.v.ca.xij.

Pꝛo pace.NPetite et dabitur vobis.vt ſupꝛa ꝓ peccatis

Contra peſtilentiam. Surgens ieſus de ſynagoga.Lu
In exequijs defunctoꝛum.Dixit martha ad ieſum YJo
hannis.xi.li.v.ca.xv. .
In cõmemoꝛatione defunctoꝛum. Sicut enim pater
ſuſcitat moꝛtuos. Johannis.v. li. xi. ca.vij.
Amen amen dico vobis quia venit hoꝛa et nunc eſt. Yo
hannis.v. li. xi. ca.viij.
Omne quod dat mihi pater ad me veniet. Johannis
ſexto.li. xi.ca · xiij.

Finit tabula in libꝛum ſequentem.

= . .

2-

= S

e S —

ò .

NPꝛologus pꝛimus
Incipit liber venerabilis fta

tris Simonis de Caſſia oꝛdinis fratrum heremitarũ
ſancti Auguſtim ſuper totũ coꝛpus euangelioꝝꝑ.quem

libꝛum incepit ad inſtantiam et pꝑetitionem ſui chariſſi

mi amici vñ home de koꝛſinis legũdoctoꝛis de Flo⸗
rentia Anno dñi. M. ccc. xxxviij. die ſexta menſis ſeptẽ
bꝛis apud almam vꝛbẽ. Sed ibidẽ Anno dñi. O. ccc.
xlvij.in vigilia aſcenſionis dñice infirmatus:et ſequẽ⸗
ti anno die ſecunda febꝛuaꝛij defunctus: nec ipſum li⸗
bꝛum relegere et oꝛdinare vel coꝛrigenda coꝛrigere ſi q̃
eſſent. nec in aliquibus tractaxibus et capitulis huius
libꝛi ꝑficienda pncere potuit vel complere.

Incipit pꝛologus pꝛimus generalis in
libꝛos de geſtis domini ſaluatoꝛis.

Boono et ſuper⸗
boyoynvno creatoꝛe omnium deo ſu
mẽtes exoꝛdiũ per ipſum me⸗/
dium ad ipſum finem omniũ
VWementes: ſuꝑ ſibi placitis in
tendamus vt expleto vite piee
ſentis termino: in ipſo pꝛeſen

tiiinum placitũ quieſcamus.qui
bominẽ creauit ad imaginẽ et
ſimilitudinẽ ſuam:non ſcpvᷣm coꝛpus ſed ſcõm animã
ſed et coꝛpus creauit cui vniuit et aiam. Ydcirco ſcom
animã per inuiſibiles actiones et inuiſibilia placita ſer

uiamus quia hoc erigit a nobis nõ ſuo ſed noſtro cõomo
do qm̃ noſtrox bonoꝛũ ipſe non indiget:et in ſeipſo ex

ſeipſo et ꝑ ſeipſum pfectus exiſtens a nobis pꝛo nobis

pfectiones in anima et coꝛwoꝛe ſua benignitate requirxit
deo mihi libuit timeo ne ſupbe ſed vtinã er charita⸗
te ad cuotarũ animap et fimpliciũ et ad ali vitam ſu
ſirantium eruditionem oꝛdinare anĩe et coꝛpis chꝛi⸗
nanas atq; chꝛiſtiferas actiones: vt ex cõfoꝛmitate ad
chꝛiſtũ chꝛiſtianitatꝭ caput pꝛehabita in terris agatur

chꝛiſtiana vita:quam ipſe chꝛiſtus de celo ad terras de

ſcendens fecit et docuit oibus faciendã. Sed qm̃ ania

dignioꝛ coꝛpoꝛe: ꝛimo ſua. Secundo coꝛpis agenda
bnemus Anima nanq; vt inuiſibili expꝑimento pꝛoba
mus ſideq; tenemus trina potentia ſeu virtute partit
ſcilicet intelligentia memoꝛia atq; wluntate. Igitur
pꝛimo chꝛiſtianice ſeu chꝛiſtiana erercitatione perficie⸗
mus intelligentiã.ſecundo memoꝛiã.tertio voluntatẽ
deinde totam chꝛiſtianã coꝛpalem actionẽ. Et ne opus

nimia ſeu tedioſa pꝛoliritate labatur: non curabimus
contraria heretica ponere ſeu refellere ſed t̃ que ſunt

vtilia 7 neceſſaria ad ſalutẽ aſſerererot ſæc ſalutaris do

ctrina magis affirmando que ad ipſam ꝓpꝛie pertinent
Focedat in oꝛdine q; negando ſeu refellendo cõtraria.
am bꝛeuis eſt affirmatiua doctrina:negatiua wero p⸗/
cedit in longum. Et ſi contingat perficiendo intelli/
gentiam de memoꝛia inculcatio fieret aut perficiendo
ptrunq; de neceſſitate dicendi annecteret roluntas ſeu
quomodolibet doctrinali oꝛdine miſceret᷑ non fit legẽ⸗
ti hoꝛroꝛi ſi oꝛdo impoſitus non ſeruat aut ſi vna potẽ⸗
tiarum anime alteri pꝛeferat᷑ in pꝛoſecutione qᷓ; fue⸗
rit in pꝛefatione pꝛepo ita: ſiue de ipſis tractet coniun⸗
ctim cum pꝛemiſſum ſit tractare diuiſim. cum pꝛinci/
paliter noſtre intentionis exiſtat: pꝛimo interioꝛem ho
mnẽin chꝛiſtiana vita et doctrina ꝑficere.ſecũdo exte⸗
roꝛẽ in chꝛiſtianicis agibilibus coaptare:in qᷣbus pꝛe⸗
ſtantealtiſſimoꝛndermiſſus ſerugbitur oꝛdo. .

Paologus ſecundus
Vlti multa locuti

ſuunt in euãgelio:Aliqui in vno ſen⸗
m ſu.aliqui plus in alio.aliquiin vtro
cG. Ego nouiſſime pigilans ſimpli⸗
citati euãgelice ſtudui in modo tra⸗
cctäãdi ceuitare antiquoſ:qu tm̃ vni
us euangeliſtarũ ſcriptionẽ diſſerere curauerunt ſicut
fuit eis in placito.et modernos q euangeliſtarũ inſcri⸗
ptionẽ ad declarandũ p libito aſtumentes dimiſerunt
et in queſtionibus veritatẽ et puritatẽ euangelicam po
ſuerunt:vt ſepe videatur ab illa ſimplici euangelij in⸗
telligentia fuuſſe receſſus. Ego aut quaſi nouiſſime ad
ueniens apoſtolicũ dictũ ventus ne ſicut ſerpens ſedu
it euam aſtutia ſuanta ne coꝛrumpant᷑ ſenſus noſtri a
ſimplicitate que eſt in chꝛiſto ieſu: diſpoſui iuxta ſimpli
cioꝛem atq; minoꝛib vtilioꝛem intelligentiã totũ coꝛ⸗
pus euangelicũ declarare. In quo negocio pꝛeſtãte al⸗
tiſſimo iſte ſeruabitur oꝛrdo. M
AAitulus peimi libꝛi. rMM
ꝗq Voniã igit᷑ factoꝛũ et fiendoꝛũ cauſa pꝛioꝛ eſt
verbü increatum: Ideo pꝛimus liber eſi de mi
ſterijs verbi increati facti incarnati Titulus ſecũdi li.

Eg quoniam ad incarnationẽ pꝛimarie véirrgoa

s quedam pꝛeparata eſt: Et ideo ſecundus liter
eeſt ce virgine matre atq; geſtis eius ſcom euã
gelium. Titulus tertij hibei.
Oluit autem verbũ increatũ factum incarna⸗
vV tum habere pꝛecurſoꝛem Ob hoc tertius liber
eſt de parentibus et oꝛtu atq; pꝛoceſſu pꝛecur⸗

ſoꝛis. Titulus quarti liii
Atus autẽ fllius dei qui et verbũ ſe mũdo no⸗
n tum ſieria ppetens tenuit in ſeipſo vite moꝛũ

echhcenſur Ydeo quartus liber appellat᷑ de vita
dñi ſaluatoꝛis. Zitulus quinti libꝛi =
DD alios autem ſe multipliciter habuit in fa⸗
ctis et verbis: Pꝛoinde quintus liber dicit᷑ de
miraculis. Zitulus ſerxti lihbhi.
V Erbis etiã varijs ſimilitudinarijs parabolicis
ett ſimplicidus vſus eſt. Ideirco ſextus liber ẽ
ve ſimilitudinibus. Titulus ſeptimi libꝛi.
8 Eptimum ve paralolis poſiu.
Citulus octaui libꝛi.
Nſimpiici doctrina qñq; vitia repꝛelvndit et
i autoꝛibus cõminatus eſt. quandoq; virtutes
laudauit et factoꝛib vita ali repꝛomiſit. In⸗
de octauum cõtra vitia ſeom euangelium nominain.
. Titulus noni libi.
n ODnum de virtuoſis verbis inſcripſi ſcoõm euã
geliũ · Titulus decimi.xi.xij.libꝛoꝛum
Xeum cõtra vitia ſeu pꝛo virtutibo loqueret
e gAliqñ ſpecialẽ edidit ad diſcipulos.⁊ ad turbas
omnes: et omnis cõditionis aduenientes ſer⸗
monẽ qũq; p diſputationẽ et diſceptationem: qñq; ad H
ſolos diſcipulos locutus eſt:marime ante ſue captiöis
hoꝛam.et vere dici poteſt teſtamentũ dilectionis Qudãä
obꝛem decimũ libꝛum verlv mõtanoꝝ. vndecimũ di,
ſceptationũ.duodecimũ teſtamentũ dilectionis.id eſi
libꝛi teſtamenti ſinalis inſtitui ſcᷣm euangelium.
KTitulus tredecimi libei
T quia wrbũ increatũ factum incarnatũ poſt
e actiones iuſtas ⁊ optima verba p poꝛtam moꝛ
tis woluit egredi de mundo quiꝑ poꝛtam virgi

nitatis intrauit et multa pati voluit:Credecimum de

paſſione domini wcaui ſcᷣm euangelium.
Titulus decimiquarti libꝛeꝛ
9.

ſ●
.
E tre

Frummn quia non potuit a moꝛte detineri et de⸗
v furreyt et locutus eſt et alcendit et ſpum ſan⸗
cctum miſit. que omnia gloꝛiam arguuũt: quar

tumdecimũ de moꝛali gloꝛia innigniui ̃m euangeliũ.

Titulus decimiquinti libꝛi.
Zgquidẽ eo ꝙ omina per verbum facta ſunt: et
e fienda que reſtant: et homo ꝓpter homines fa⸗
ctus eſt ad ſines debitos omnia ꝑducit ſicut
et fecit. Ydeo quintũdecimum libꝛum de nine bominũ
conſignaui. .“
FErliciunt pꝛologi et tituli.

Incipit pꝛimus liber de verbo increato pꝛo nobis
in ipe incarnato ſcom Yohanne ſolu. Capitulũ I

4 —w „
Pſe oꝛatiõis oꝛdo
depoſcit:vt poſt faetum magnum co
gnitũ pꝛecedentia et cõcomitantia
i ett ſequentia inquirant᷑. Mullum ve
ro ab eterno maius factum q; ver⸗
bum caro factum. Et cum in pꝛin⸗
cipio feciſſet deus ex nihilo celum
. terxrã:excedit tñ ꝙ eius filius incar⸗
natus fuit.extra opus adhuc etern' artiſex erat: in fa⸗

ctione aũt huiuſcemodi per vram vmoneʒz vnũ ſunt

artifex et artiſcium eius. Inueſtigandũ quidem fide
non ratione.credulitate non ſenſu:quid contẽplandũ

in verbo carne ſacto. Si tempus inquirxit᷑ occurrit eter

nitas.l An pꝛincipio erat verbum In pꝛincipio ante
qð nihil qð ante omma ſubſiſtebat:a quo cũcta in ſuis
rationibus peruenerunt In pꝛincipio nõ cõpꝛehenſi⸗
bili ab homine puro:vt eternitas credat᷑ ex dicto. Nec
hoc verbum ſituatũ erat in loco:⁊ modus eſſendi eius
ſegregatus ab omnibus erat.. Et verbum erat apud
deum Inon appoſitiue.aut aliqua diuerſitate ſubſiſten
di:quoniam erat idem qð ille apud quẽ erat Et deus
erat verbum Et talis eſſendi modus non tpalis exti:
tit:ſed eternus Hoc erat in pꝛincipio apud deñ Ar⸗
tifex erat ab eterno verbum:non tñ extra ſeipſum illu⸗

xit aut innotuit ab eterno. Nihil erat enĩ in aliquo par

ticipãs ipſum. Quomam omnia per ipſum facta ſunt
vt nihil in ſpiritualibus atq; coꝛpoꝛalibus nihil in viſi
bilibus atq; inuiſibilibus excludat᷑ ꝙ ipſe non fecerit
et in magnis et in paruis et in his que de merito pꝛi/
moꝛum parentũ aduerſantur delicate tenerrimeq; na
ture.Qm̃ nature ſine ipio factum eſt nibil Si clau
ſula punctabit᷑ hic:excluditur abꝛogatur atq; negatur
omnis alius creatoꝛ quia eſſe non poteſt niſi vnus.Et
hoc dictum negatiuum ante dictũ affirmatiuũ roboꝛat
Nam cum dicatur:om̃ia per ipſum facta ſunt:ergo cre⸗
atoꝛ vnus. Et ſine ipſo factum eſt nihil:igit᷑ nullus ali

us. Peccatũ et omne malum ab eius factione depelli

quia omne malum eſt poſitiue nihil:etiam nihil aliud
ſubſiſtentiam habet pꝛeter q;ᷓ qð ipſe creauit. Si vero
iſta ſententia ſiue clauſula vltra pꝛogrediet᷑ ad punctũ
vt ſic ꝓferatur.et ſine ipſo factum eſt nihil quod factũ

eſt: pꝛeſiabit alium intellectũ. vt omne qò factũ eſt in
pꝛeadiacentẽ nihilitatis materiã tenderet niſi ipſe con

ſeruaret. Nam eadem dei ſapientia qua cuncta ex nihi
lo facta ſunt:ne redeant in nihilum gubernantur. redi
rent quidem:miſi tuerent᷑. Si pꝛimam punctationẽ ſe
quimur:pſpicuuʒ eſt ꝙ omnia que facta ſunt in ipſo ab

eterno viuebãt:vt aliter nõ pduxerit niſi pꝛout ab eter
no pꝛoducenda conſperit. Et illa imago cunctarũ rer’n
in ipſo habebat vitam anteq; deduceretur ad eſſe &α ς

factum eſt in ipſo vita erat videlicet in diuina menie

noñ ertta. Si ſecundã:eque aptioꝛ ſenſus eſt In ipſo
vita erat:ummoꝛtalis videlicet et eterna.omis vite oꝛi

go:qm apud te eſt fons vite plalmiſta dicit Hec quide

vita erat lux hominũ Inon pecoꝛum aut quoꝛũcunq;
irrationabiuũ ſeu inſennibiliu coepoꝛum:ſed hominuʒ
factoꝛum ad imagine et ſimilitudine eius:qui alibi vi⸗
denda non viderunt. pꝛeter q; in iſta luce natiuitatis
eterne. Lux iſta tenebꝛas fugat non ſe miſcet cunctis:
neq; cõpꝛehendit᷑ ab eis. AImmaculabile poꝛro eſt om̃e
quod dei eſt. Et tenebꝛe ifidelitatis aut ignoꝛatie aut
miquitatis illam non appꝛehendunt ſed aut ſugantur
ab illa luce aut non ſumunt᷑ incognite: aut multantur
qui non recipiunt illam Et lux in tenebꝛs lucet:et te
nebꝛe eam non compꝛehenderunt Si lux lucet in te
nebꝛis: ergo fugate ſunt · Nam ſi tenebꝛe quomõ lux
lucet in eis. Oi lux lucet quõ tenebꝛe:imo nõ tenebꝛe
ideo non cõpꝛehenderunt vt eſſent tenebꝛe cum lucen
te diuina luce:qua fugate ſunt.cum ſuꝑ eas lux diuine
vite atq; claritatis influxit de tenebꝛis infidelitat.ydo⸗
latrie.ignoꝛantie.pꝛaueq; vite verba talia ſonuerunt
Sed ad teſtimomũ lucis miſſus eſt iohannes:non ꝙ
ipie lux eſſet:qm vna erat lux vera que iluminat oem
hminem venientem in hunc mundũ Mon omnem
hominem iũlluminat vt omnes illummati ſint. ſed oĩs

qui illuminatus fuit ab iſta luce circũfulſus eſt. Ne au

tem crederet᷑ verbum increatũ extra mundũ ſepoſituʒ·

neq; in mundo indluſum. nec mundus eſſe cregtionia
aut dominationis alterius adiectũ eſt! In mũdo erat

et mundus per ipſum factus eſt Erat in muͦdo vt rex
in regno ſuo nõ ſituatus aut circumſcriptus in loco in

tus et extra implens et continens. Et hic mundus fa
ctus per ipſum vt iam aſſertum eſt:omnia pipſum fa⸗
cta ſunt.Alut erat in mundo in architipo quide et mũ

qus per ipſum factus eſt ſper ipſum maioꝛ et minoꝛ:in
ſenſibilis et irrationalis atq; rationalis. Sed rationa

lis argintur quia mundus eũ non cognouit lcui vide

licet data erat potentia cognoſcendi. et ſi non ex natu⸗
ra ſaltem ex ſidei gratia. Et ſi venit non in aliena venit

ſed in ꝓpꝛia creationis ymagine et amoꝛis ac in popu
li pecularis In ꝓpꝛia venit:et ſui eum nõreceperũt

mnia ſunt lua. Omnes ſui ſunt.ſed illi marme vo⸗
luntate et electione ſunt ſui qui pacto circũciſionis et

legis obſeruande eius populus ſecretus ab ommbus

alijs natiombus ydolatrantibus facti Sed qui recepe

runt eum ſide ſpe caritate imitatiõe poſſibili:ab ipſo au
toꝛitatẽ maxima acceperunt.qua nulla maioꝛ nulla di⸗
gnioꝛ et vtilioꝛ et delectabilioꝛ potuit conferri moꝛtali

bus vt in diuinam filiationẽ tranſiret Quotquot au

tem receperunt eum: ddit eis poteſtatẽ filios dei fieri
his qui credunt in nomine eius Vnuſ dũtaxat eſt na

turaliter eternus filius dei: pꝛeter quem in illa filiatio

ne fieri omnino impoſſibile factum eſt. Adoptio filios
facit non cunctos homines:ſed credentes in nomĩe vi
delicet ipſius verbi increati. Hec filiatio nulla carnis
traduce agitur.nec ꝓpagatur danata ſiue coxrecta hu⸗
mana ꝓpagine nullo ſemine carmis mũdo ſi dici fas eſ/

ſet aut immũdo vt eſt: ſed gratis diuina traducitur Ex
hoc ſequitur Qui non ex ſanguinibo neq; exwolunta⸗/

te viri neq; exvoluntate carnis:ſed ex deo nati ſunt qͥ

ſcilicet filij qui finationis diuine per adoptionẽ et gra-

tiam poteſtatẽ a dño acceperunt nõ ſunt ex coagulatio

ne ſanguinis in qua ſemen generatiuũ per nouem di

es verſum manet.Neq; ex ſanguinius videlicʒ ex pec

catis ex quibus liberari pſalmiſis poſcebat dieens. Aibte
ra me de ſanguinbo deus deus ſalutis mee. Neq; exo

luntate viri ſcilicet bomims malculi.neq; ex woluntate

— —
☛

2— — — ..

4

Demuſterijs verbi increati

carnis ſcilicet mulieris:qui cõmuni voluntate inſimul
coeuntes fiunt vnum ad generandũ carnem vnã. ani
mam vwro nullam: ſicut ſcriptum eſt. Et erunt duo in
carne vna.Neq; exvoluntate viri:vt rationis volũtas
in hac parte aliquid operando conſentiat. Neq; ex volũ
tate carnis ſcilicet ſenſualitatis:vt aliquid ſubiacendo
aut conſentiendo efficiat. Cotum qðo in hac filiatione
agitur noſcitur eſſe diuinum:quia ex deo eſt iſta natiui
tas Sed ex deo nati ſunt vt ᷣm apoſtolũ ſimus he/⸗

e . redes dei. colxredes autẽ chꝛiſti. Etiam nõ iure ſucceſ

ſionis naturalis legis ſiue cõſuetudinis.ſed pꝛout gra
tia eſt filiatio:ſic exipſa filijs diuina tribuatur heredi⸗
tas.vt omnis qui gloꝛiatur non in ſeipſo:ſed de bonis
omnibus in domino gloꝛietur. Capitulum II
Ebg boc verbum increatum ꝑ quod omnia fa⸗
S cta ſunt ex quo nobis tanta bona pꝛoueniũt ſe
fecit pꝛo nobis incarnatum:vt ſibi eſſemus in
humanitate fratres qui nequiueramus in deitate. Ac
etiam eſſemus in eterna beatitudine coheredes: qui fa
cti ſumus in humanitate fratres. Pꝛoinde et verbuʒ
caro ſactum eſt.et habitauit in nobis Hoc intẽdebat
aquilinus euangeliſta diſſerere ad hoc inuitare moꝛta ⸗
les ad imaginẽ dei factos.Hoc ſuadere credendũ:ſcili⸗
cet pꝛo nobis verbum caro factum. Odeo tam alte añ
pꝛenotuit ediſſerens vt potuit quando erat.quomodo
.erat.et qui erat.quali eternitate conſtabat.qualis arti
ſex eſſet.quod quantũ quale opus effecerat.quid in ip⸗
ſo erat.et quod in ipſo erat.quid alijs erat.quidue pꝛe⸗
ſtabat. vbi erat incircumſcripte.quo deſcendere digna⸗
tus erat antequã a ſummis ineffabilibus et incompꝛe
henſibilibus ad huiuſmodi et tam ima deſcenderet. aſ
ſerens verbum dei eternũ in tpꝑe caro factum: non ta⸗
men in carnem mutatuʒ: nec cum aliqua mixtione ſeu
cum cõfuſione naturarũ. Sed quando caro factum:
Annis ſolaribo ab oꝛigine mundi quinq; milibus cen⸗
tum ſexagintaſeptem. Elbi caro factum: In ciuitate
nacareth in regione iudeoꝝ:in virginali aula.Qunbus
actoꝛibo quibuſue miniſtris? Patre mittente.ſpũſan⸗
cto ſuperueniente.ſilio deſcendente. angelo nunciante
maria conſentiẽte:in cuius vtero virginaliq; thalamo
verbum increatũ.verbum eternum.verbum apud pa⸗
trem. verbũ in patre. verbum de patre. verbũ cum pa⸗
tre. verbum ineffabile. verbũ incõpꝛehenſibile. verbuz
incircũſcriptibile caro factuʒ eſt:vt habitaret in nobis
gactum caro de carne.factum in carne.factũ inter car⸗
nẽ.factũ infra carnẽ.factum pꝛeter carnẽ.factum con⸗
tra carnẽ. Ollo inſtanti factum quo maria virgo ange⸗
lo nuncianti reſpondit. Ecce ancilla domini: fiat mihi
ſcõᷣm verbum tuum.ſiat in me verbum increatũ peni⸗
tus incarnatũ ſcõm verbum tuum quod inſonuit au⸗
ribus meis:vt verbum dei eternũ carnem humanam
aſſumeret in viſceribus meis. Ecce verbum conceptũ
ad. verbum diuinum ad angelicũ.acſi angelo diceret᷑:ſi
at n me verbum eternũ iuxta tuum verbum pꝛolatuʒ
Cooõuenerunt itaq; in vnũ in illo thalamo virginali cre
gtoꝛ et creatura. factoꝛ et factura. deus et homo. redem
ptoꝛ et redemptus. captiuitas et redẽptio. pꝛecium et
emptũ.amoꝛ et amatus.moꝛs et vita.nobilitas et ab⸗
iectio.diues et pauꝑ.iudex iuſtus et iuſte damnatus.
liberans et liberandus. Mutata ſunt nature iura. vna
eſt mater et virgo.vnus deus et homo. in vnũ conue⸗
nerunt eternũ et tꝑale.antiquum et nouũ. Subſtan⸗
tia in tribus diſtincta perſomis. ſubſtantia ſpiritalis in
tribus creata potentijs ſubſtantia coꝛꝑalis er quatuoꝛ
elementis vnam effecere ꝑſonam ſicut tres diuine per
ſone habent vnam ſnbſtantiã Ynuiſibiliter ineffabili⸗

M ſud Wnrr r.

ter incognoſcibiliter incõpꝛehenſibiliter iſta incarnatio „ ̊YD
cEbꝛata eſt:ſupꝛa naturam. ſupꝛa vſum. ſupꝛa ſcientiãa „
angelicam ⁊ humanã atq; ſathanicã.ſupꝛa oꝛdinem ſu
pꝛa modum oĩm explicabiliũ: ratione lingua ſcriptura
Creai poteſt ꝙ verbum caro factum eſt et ꝙ pꝛo nobis
incarnatũ eſt:quomodo latet omnẽ intelligentiã latet
etiã illius theotocon que thalamitauit. Ecce ad tepus

eternum coniunctũ:inſeꝑabih vnione vnitum: vx ad

eternitatẽ tꝑalitas trãſferat᷑. Elita que ſemp erat moꝛ⸗ W ”M *
talitati ſe cõtraxit. non vt maneret moꝛtalis ſed vt ad

vitam omnino immoꝛtalẽ eſſetacceſſus ab hoĩibus ne
ceſſario moꝛituris. Induta noſtre conſuſione miſerie
beata miſericoꝛdia dei:vt ab vpſa liberatueterna beatitu ́́”ÝMÿMUDʒ
dine potiremur. Mobilioꝛ tñ facta eſt humana natura Dr.r
in eo ꝙ a verw eterno aſſumpta ꝙ beatificata erit: pin „

vno nobilitas in altero felicitas attẽdat᷑. Magnus aut
theologus magis ſtuduit inſigere mentibo hominũ no

bilitatẽ qᷓ; ipſam felicitatẽ:cum ad hebꝛeos ait. Nuſq;
angelos appꝛehendit ſed ſemen abꝛae. Et alibi Factus
eſt ex ſemine dauid ſcõm carnem: quã angeli ſic vene⸗

rant᷑ in ſuperis vt ammodo conſeruos dicant homies
qui moꝛant᷑ in terris.cum non acceptauerint iohànis

reuerentiam qñ vnus angelus dixit: Vlide ne feceris:
conſeruus eni tuus ſum et fratrũ tuoꝝ.Attendant ho
mines moꝛtales q; alte humana natura ſublimata eſt

in aſſumente verbo vt etiam ſupergreſſa ſit angelica di

gnitatem et poteſtatẽ diuine filiationis acceperit:vt in

ñilium paupꝑ ignobilis et extraneus ſit pꝛouectus. Di⸗
gniſſima quide facta humana natura:mon tũ vilefacta

diuina Yneffabilis iſta dilectio que vnionẽ fecit. Ete⸗ r-⸗ . B,
nim ꝓpꝛiũ amoꝛis vnionẽ facere atq; intrinſecationem

Appetit enĩ amans intrinſecationẽ cũ amato:et parti⸗
cipiũ ſuupſius inferre.Almatoꝛ eternus ⁊ om hominũᷣ

deus:diuine amat omne qð ſui amoꝛis ſuſceptiblle fe
cit. Qðõ ideo creauit non exiſtens et tale vt ipſe poſſet
in eius participiũ deuenire qui ſolum ab eterno ad ſe⸗
ipſum exiſtens fecit aliquid extra ſe ad quod poſſet par
ticipatiue eriſtere. conſignans illud imagine atq; ſimili
tudine ſua:vt cum vnũ feciſſet amatũ ſeꝑatum alterũ

alteꝑ ex duobo cõſtare voluiſſet:vtrũq; tñ ab eo defecit

ad quod factũ erat.vnũ in parte alterum in toto: ſe ab
alta dignitate deijciens. Ilid cadentes ſeparatas ſubſtã
tias non eſt equaliter poꝛrecta diuina liberans manus O-⸗ -
eo demerito quo ſemetipſe nullo ſuggerente exciderũt
Yd totũ depditum in pꝛothoplaſto diuina manus inef
Ffobili miſericoꝛdie modo liberatura puenit:aſſumẽs il⸗ 2
lud indiuiſibili et inſepabili vnione:vt vna ꝑſona aſſu —
mens et aſſumptuʒ diceret᷑ et eſſet.Et exulans a rege ſ r
et aregno nõ ſolum in regnũ haberet regredi libertatẽ
ſed vna veſte vna ſede vna poteſtate cum rege frueret᷑.
Et qui iudicandus erat indulto dato atq; ſuſcepto fa⸗
ctus eſt iudiciarie poteſtatis vt homines filius bomis
iudicaret. Equidem etſi filius dei dictus eſt factuſq; fi

. Lrrrr reſ--

lius hoĩs non traduce carnis ſed ex carne traducta ſleld 1

et ſanctiſicata in vtero.et iterũ ſanctiſicata poſt vteruʒ
carne tegebat᷑ ſimile peccatrici nil gerente: de dãnata
pꝛopagine oĩs membꝛox lineatio illico facta eſt:quaãuis
mole coꝛpis natus pꝛoceſſu nature creuiſſet.Anĩa crea
ta nouiter ⁊ cum crearet᷑ infuſa ſimul et vnita verbo vt
nulla interpoſitio aut moꝛa tpis affuerit. ſed eodem in s
ſtanti eodẽ momẽto eadẽq; ſubitatiõe vnio tripler errti & „ ,.
terit cum aniĩe creatione videlicet deitatis ad animã.
carnis ad animã.et deitatis ad carnẽ:vt neutrũ pꝛoce⸗
deret in aliquo alterũ.Nec ipſa creatio anime de nouo
pꝛecederet infuſionẽ in coꝛꝑe nec vnionẽ deitatis q;;qᷓ;
iure creationis alterins nature non fuerit ania chaſſti
g 2

s,ðõ

r e

. ₰
. . 44.
„ „ — 5* 1
226 C

*

4

3

q; rationales anime ceteroꝛuʒ. Sedet plurimi eaui

bus alique noui mihi ſicaſſerenti declamatoꝛie ad po/
pulũ eodẽ actu publice aduerſantem ꝙex natura ania

chꝛiſti animas ceteras ꝑ omnia excedebat. Si hi quot

et quot ſunt cum ex fide teneant creationẽ anime chꝛi
ſti non pꝛecedere vnionẽ ad verbũ et infuſionẽ in car/⸗
ne ſeu vnionẽ:labuntur in quendãa impietatis erroꝛeʒ
vt velint chꝛiſti animã etiã ex natura ſuꝑ ceteras attol
lere. non diſcernẽtes quid anuma illa cheiſti nobilitatiſ

habuit ex natura cũ ceteris:⁊ quid ex vnione ad verbũ

magniſicentie ſingufaris. Yter videt᷑ deuiũ quod gra⸗

diuntf qm ſicut non accepit nobilioꝛẽ ex natura cõdita

carnẽ.quamqᷓ ſanctincata a roꝛtuptela ↄtracta. ſic nec
alterius nature anima cũ voluerit ꝑ omnia aſſimilari
fratribo ſuis dumtaxat) excepto peccato.Qõ ſi alter eſ

ſet ſimilis non fuiſſet NHec aiam aut coꝛpus de celo aut
aliunde attulit. nec carnem creauit de nouo: ſed aſſum
pfſit ex antiquo. Nec animã in natura voluit habere diſ
ſimile ſed eiuſdẽ qualitatis et equaltatis aſſumplit. ſi
cut pꝛamã creauit ad ſuam ſimulitudinẽ et imaginem.

Ac ꝑ hoc ꝓut erat humana natura in duobo conſtituta

in aia et coꝛpe abſq; cõtagione contracta ſic a verbo aſ⸗
ſumpta eſt nõ in auquo depꝛeſſa ſeu in aliquo ſublima

ta.pꝛeterq; ꝑaſſumptione cum qua erat cum diabolo
certaturus. cui feciſſet imuriam aut decipula parauuſſz
ſi potentia non iuſticia certare cum illo vol uler E
obieciſſet alterius aut nõbiſioꝛiſ nature foꝛma niſi qm
ecepit.iurẽ chꝛiſtus certare voluit non Toteſiate. 1
quin nec expediebat ad pugnam naturà humanã aſſu⸗
mere:cũ ſola volũtate humanũ genus a diabolo eripe⸗

re potuiſſet:abſq; ꝙ incarnaret᷑ꝙ naſceret᷑.ꝙ tot et ta⸗

lia pat eretur.et ꝙ ſie turpiter necaret᷑. Arcere volunta

te ſua poterat omnẽ ſathanicã poteſtatẽ. Qui etiam re
tundẽdus erat in ſuꝑbia ſua cum inſurgeret aduerſus
hominẽ ꝙ tam vilis ex coꝛpe tam in anuma variabilis:
Ad cuius cõfuſionẽ et homĩs exaltationẽ humana na
tura vt condita fuit ſic aſſumpta /eſt non aucta excellẽ/

tius ex creationis inicijs vt nõ amplius inſurgat dia⸗
wlus aduerſus infirmitatẽ noſtram cum verbo cogno

ſcit aſſumptã non aliunde nobilificatã atq; ſuſceptam.

NMNõ enĩ vt ſupꝛa diximus de celo eduxit ſed in vtero vir
ginali coꝛpus hũane carniſ accepit:neq; illa animã poe
tauit de celo ſed ſimul ⁊ eodẽ inſtanti nouiter ceatam
ſimul cum carne ſibi vniuit in vtero nil amplius habẽ
tem ex nature nobilitate ab animabus ceteris:quãuis

illico plus habuit ex gratia vnionis. Sed in hoc intelle

ctus humanus obꝛuit᷑ vt equalitatẽ nature oĩm anĩax

et increate nõ videat ſed aliquã differentiã ponat cum

tam fuit celerrima ſubita et inſtantanea vmo triũ ſub

ſtantiarum antiqui et noui:vt ex tꝑe nulla ratione ab
vnione ipſa creatio anime diſcernatur.

De natiuitate dñi ſaluatoꝛis ſcom Lucã.Capᷣ. III
Ncluſa deitas in vtero virginali non arcũſcri
i ptia quin alibi tota.nec in opoſitione ſed in vni
one.non in depꝛeſſione ſed in aſſumptione.nõ
ꝙ natura naturs aſſumpſit neq; pſona perſonã ſed per
ſona naturãa in qua credat᷑ facta vnio naturarũ. Exrpe/
ctabat cõmune tempus cõceſſum oceptis ex ſemine. q̊
nfecto er aula illa virginali pꝛocederet peteretq; publi⸗
cum neilla pſona ex aſſumẽete et aſſumpto iam facta in
fra materna viſcera pamplius latitaret finis apponen
dus erat. ꝓpter quẽ verbũ caro factum erat. Maſci volẽſ

naturali oꝛdine cetulit quẽ in tpe et mõ naſcendi reti⸗

nuit:illud ad nobilitatẽ nature atq; tofius miſierij ad⸗
dens ꝙ clauſtra virginalia inuiolata naſcẽdo ſeruauit.

Jam decurrentibo nouẽ menſiby ab incarnationis ſeu

cam iuſticiã pacẽq; vbiq; ſeruandam in vmuerſe
raginta quattuos ſtatuit militũ legiones. Son
erat ad regimen oꝛbis ſed eſcriptio de animo elato p⸗

10

cõceptionis hoꝛa qñ naſceret᷑.multa huic natiuitati cõ⸗
uenientia et decentia inſimul conuenerunt in deſigna
tione facti atq; in ↄmendatione miſterij. Me aũt extra
Vritatẽ euangelicãa euagari videamur pꝛetermiſſis hi

ſtoꝛijs aliunde cõpoſitis etiã vris ſolũ qð eſtirrepꝛoba

bile intexramus. Mam eo tpe quo chꝛiſtus mũdoſᷣm ꝙ
verbũ caro factũ erat naſci voluit exijt edictũ a ceſare

Auguſto vt deſcriberet vniuerſus oꝛbis In vnã mo⸗

narchiam mũdus deuenerat ſi vnius monarche pꝛece
pto vniuerſus deſcribi poterat. Et pacatũ tenebat oꝛ⸗
bem terrarũ qui omniũ hoĩm quot eſſent querebat ha
bere noticiaã De ſuꝑbia neen it ceſaris ſcʒ Octquiani
i frena oꝛbis tenẽns ſcire ſtu⸗/

romani imperatoꝛis qdi
duit quot hoĩes ſuo impio ſubdebant᷑ qui ad rẽ publi⸗
gug⸗

ceſſit. Non tñ legimus tpaliter punitũ hũc impatoꝛem
vdolatra et paganũ ſicut dauid qui ſimile facere in ſuo

regno pꝛeſumpſit: in quẽ deỹ ptate data et accepta vin

dicando deſeuit. Qm̃ deus pater oĩpotes apud quem

ſunt oia iura regnoꝛũ hocad miſterij ſilij ſui quẽ ꝓ no⸗

8 bic

bis incarnari madauit et naſci dignitate: I futuroꝛum

pꝛeſagiũ fieri piidẽtia ſumma pmiſit. Siquidẽ hic fu

tunus erat monarcha in aſſumpta hüanitate vnus im

nis ſubſtantijs. NMam in aſſumpto cunctis ſpiritibus

paturus oibus:vnus non ſoluũ moꝛtalibo ſed etiã ſuꝑ⸗

pꝛeeſt. Et hic eſt de quo iã merito ꝓplxtatuʒ erat. Erit 265„½ „

vnus rex omnibe impans. Et alibi Et congregabunfk o

ñlij iuda et filij irael pariter:et onent ſibi caput vnũ

Filij iuda et iſrael ꝑ allegoꝛiã ad eccleſiã catholicam pti
net. Et iterũ In die illo erit dñs vnus et ert nomen
eius vnum. Otaq; ſub vno tpali monarcha tpaliter re
gnante vnus eternus monarcha mũdo naſci dignatꝰẽ
eterne iuſte vbiq; in celo et in terra.angelis et homib
dominãs:non ad ſuam ſed ad ſubiectoꝛũ dũtaxat vtili
tatẽ edicta ꝓponens:vt exeo cognoſcat᷑ pfectiſſimus ⁊
ſummus poĩa et ſuꝑ oĩa dñs.nonꝙ ſeruo: ſed qꝛ ipſo

penitus indiget ſeruus. Quinõ indiget inueſtigatiõe

aut deſcriptione miniſtroꝝ calculando ſcire ſubiectos.
qm angeloꝝ et hominũ.bonoꝛũ atq; maloꝛũ ſibi ſoli ẽ

cognitus certus nuerus· Qui etiã nouit multitudinẽ
ſtellarũ:et oĩb eis noĩa vocat. Necignoꝛat nũerum ca

pillarũ et folioꝛũ artoꝛũ et animaliuʒ atq; ferarũ et are⸗
nam maris ipſe dinũerat. Et oĩa put fecit ſic et men⸗
te gerit in numero pondere et mẽſuna et qͥ filioꝛũ noĩa
ſcripſerat iam in celis iuxta qð dixit Gaudete ⁊ exulta

te qmi nomina veſtra ſcripta ſunt in celis. Et nõ ſolum

chꝛiſtus in eo ꝙ ſit ſuper omnes:futurus erat.in pplo
iudeoꝛũ peeſigiratus et ꝓphætatus erat. ſed etiã v tpo

in ꝓplo gentiliũ ꝓplxtie atq; pꝛeſagia ſunt inuẽta. Ecce

ſub vno Aluguſto ceſare oꝛbem delcribi iubente qui bel⸗
lo armis tyranide acquiſiuit imperiũ:mũdo ſcom car⸗
nẽ naſcit᷑ dei ſilius qui auxit virtutibꝰ hunc inferioꝛem
oꝛbem beatitudinibus vrro incompꝛepeſibilib- atq; in

effabilibo ſupioꝛẽ excellentiſſime decoꝛauit. Ceſar vn⸗

magnus mudo nouus qui ꝑſuam ercellentiã ab oĩbo

ſegregatus et ceſus.⁊ cõminitones ſuos ab oĩbo viſibi
libus voluit eſſe ceſos.et ꝑ abdicatũ amoꝛem ſegregari

mãdauit.ceu pulcra ceſarie comptus aploꝝ diſcipuloꝝ
atq; cunctoꝛũ fideliũ.qm caput eius et capilli erant cqᷓ
didi tanq; lana alba et tanq; mx.quauis et ſponſa eius
hunc impatoꝛem ſponſum ſuum aliter circa eũ affecta
nundet dicens. Caput eius aurum optimuʒ. come
eius ſicut elate palmarũ nigre quaſi coꝛuus.Qð cũ ce

terg dicta cõueniãt. tñ inter albedinem ? nigredinem

n

—SE fSeee

—

De miterijs

diſtare videt᷑.ſed in miſterio congruit. eo ꝙ albedd ad
mundiciã et puritatẽ.nigredo ad pemitentia et ad miſe
riã noſtri incolatus ꝑtineat.Qui anteqᷓ; in oꝛbe in car⸗
ne ſieret ipſum fecit:qꝛ mundus ꝑ ipſuum factus eſt.
Ipmq; deſcribit quia cũcta cognoſcit. NMec tyrannide
vtit᷑ aut quomodolibet vſurpato dñio.ſʒ eũ pater here⸗
dem cõſtituit vniuerſoꝛũ ꝑ quẽ fecit et iecula:qui eum
ſit milius et heres ꝑ deum. Capitulum III
Ec deſcriptio pꝛima facta eſta pꝛeſide ſyrie ciri
b no Mic pꝛeſes in pꝛouincia ſiriea ceiare et a
ſenatu vꝛbis conſtitutus erat:tunc ille denuo
edictũ deſcriptionis accipiẽs non autoꝛitate ſua ſed au
toꝛitate impatoꝛie maieſtatꝭ agebat. In qua deſcriptio
ne hec ſumma requirebat᷑ vt numerus oim hoim habe
ret᷑:et impatoꝛi Auguſto et ſenatui romano notus eſſʒ
ad oſtentandũ vel oſtendendũ quanta gloꝛia et quãta
humana laude romanus ꝓplus attollendus eſſet: qui
ꝓpꝛia libertate ſibi omnẽ oꝛbem ſubiecerat.ert᷑ ꝙ tũc
in vꝛbe roma nonagies tricenties milia hoim et octua⸗
ginta milia amplius: exceptis ſenibo ineptis ad miliciã
et mulieribo et paruulis in etatẽ armigera reꝑta ſunt.
Beld vt deſcriptio hec ſerioſius fieret ibant oẽs vt p/⸗
ſiterent᷑ ſinguli in ſuam ciuitatẽ. Joſephaũt ſponſus
marie virginis ex pꝛecepto et reuelatione angeli amo⸗
to timoꝛe atq; ſuſpicione de cõceptione virginea dũta⸗
xat eã in domũ ſuam non intuitu cõſummandi matri⸗
monij ꝑcarnalẽ copulã.cum nec agnouerit eã: ſed ad
conueniendũ habitandũ et cõuiuendũ et ad cuſtodie
dum eam. Qui cũ eſſet nacareth volẽs parere decreto
ceſaris qui vniuerſum pꝛemebat oꝛbẽ:ex cuius etiã oꝛ
dinatiõe atq; romani ſenatus ꝑ familias et tribus ſeu
genealogias fiebat deſcriptio.quaãobꝛem eos qui erant
in alijs ciuitatibus opoꝛtebat ad illam ciuitate tpe hu
ius deſcriptionis cũ cenſu redire.in qua ex antiquo ſua
genealogia pamplius ſeruabatur. Pꝛoinde Aſcendit
et ioſeph a galilea de ciuitate nacareth in iudeã ciuita⸗
tem dauid que vocat᷑ bethleem eoꝙ eſſet de domo et fa
milia dauid:vt pꝛoſiteret᷑ cũ maria deſpõſata ſibi vxo⸗
re pꝛegnante Non liberanĩ a decretis et ab exactioni⸗
bus impꝑatoꝛis ſeculi parẽtes dñi ſaluatoꝛis: neca deo
nec ab hominib eximunt᷑ ob aliquod infigne virtutis.
Nec adhuc tempus aduenerat vt ꝑ hanc exceptioneʒ
miſteriũ hoc diuinũ et occultũ clareſceret:cũ chꝛiſtus
iam pꝑfecte factus etatis in multis miraculis clarus vo
luit exactoꝛibo ceſaris ꝑ petrũ dari tributũ ad ſcandalũ
deuincendũ. loluit olno chꝛiſtus ab ipſo natiuitatis
ſue exoꝛdio ſubiacere legibo tanqᷓ; homo: ne videret᷑ rẽ
publicam cõturbare voluiſſe qui venerat ad melius re
parare coꝛruptũ.inſinuans ꝙ iuſte regnũ gratũ habet
et omnis ſibi ſanctio eſt accepta qui in pace atq; in iu⸗

ſtitia rempublicã ſeruat. Nec aduerſari debent poteſta⸗
ti eque regenti quicunq; moꝛtales:cũ ei ſubiacere volu

erit in humilitate deus. Et oĩs poteſtas a dño deo eſt.

⁊q poteſtati reſiſtit diuine oꝛdinatiõi reſiſtit Ygit᷑ aſcẽ

dit ioſeph a naareth vbi cõceptio celebꝛata eſt ⁊ incar
natio verdi deiꝛet venit bethlee ciuitatẽ dauid vbi erat
celebꝛanda natiiitas. Rꝛeſagiant miſteriũ atq; conue
niũt chꝛiſti futuris actiõibo iſte due cuitateſ nacareth

et bethleem:ſi ipſarũ ſignificationes et pꝛouinciarum
vbi ſite ſunt inexquiſita ſpeculationẽ deueniũt.vt nec

alibi concipi nec alibi naſci debuerit qᷓ; vt eſt. Erat auũt
homo de famlia dauid ⁊ de tribu iuda ex qua ſcõm car
nem chꝛiſti eſt facta traductio ſcõᷣm repꝛomiſſionẽ qᷓm
fecit.de fructu ventris tui ponã ſuꝑ ſedem tuam. vt do
mus ad pgeniẽ.familia ad familiaritateʒ moꝛũ et vite
referatur. Pꝛofectus aſcẽderat iuxta edictũ ceſareũ de

verbi increat

ſttipta pꝛogenie deſcripto nomiĩe deſcripta ciuitate da⸗
toq; ceniu:pꝛegnans tñ maria erat vicinaq; partui.cu⸗
iuſ ioſeph ſic ſolucitã geꝛebat cuſtodiã vt poſtqᷓ; illã iuſ
ſu angeli in cõtubermu vuxerit.nec eam demilerit du⸗
cens illam ſecũ ſibi deſponiatã non cognita. Que im⸗
pꝛouiſa venit de tꝑe partus non cogitans:oiuine dire⸗
ctioni et gubernationi oia derelinques.cũ diuina oꝑa⸗
tione non hüana concepiſſet.nihii ſecũ deferens q̃ edi⸗
ta pꝛoles in cultu educationis inquirit. Simihlier et
ſponſus ioſeph ipꝛouide venit.Mõ eni aſcendens beth
leem vt pareret ibi maria ſecũ durit:ſed vt ꝓnteretur
aſcendit.Diuine quide factũ eſt vt illa duceret:vt ibi
neſcia tꝑis vicina partui pepiſſet VUnde factuʒ eſt aũt
cum eſſent ibi:impleti ſunt dies yt pareret. Et peperit
luũ ſuũ pꝛimogenitũ Vleneraãt io lephet maria beth
eem nec infra ciuitate fuerant hoſpitati ob multituoi
nẽ eoꝛum q̃ͥ aduenerant:ſed in quoddãa epidochiuʒ ſeu
diuerſoꝛiũ extra ipſam in quo pauꝑes diuertebat. Vr
gebat quidem hos ſic hoſpitari paupꝑtas.magis aũt di
uina diſpoſitio ſic agebat pꝛopter muteriũ et pꝛeſagiuʒ
futuroꝝ. In quo tꝑe in quo loco impleti ſunt dies vir
ginei partus.ignoꝛati tñ a cuſtode virgimitatꝭ et ab ipᷣa
virgine paritura ſoli deo cogniti Et pepit filium ſuuʒ
pꝛimogenitũ . Signata locutio a ſpuſancto edita pe⸗
perit ſiliũ ſuum ſcʒ virgimis parientis non ioſeph puta
tiui patris vt duoꝝ parentũ traduce carnis non ſit ni⸗
lius ſed vmius quamqᷓ; eterni patris ab eterno ſiliꝰ ſit
eternus.Mꝛimogenitũ non oꝛdine poſterioꝛi vt habe⸗
ret ſequentem quẽ nunqᷓ; habuit ſed oꝛdine anterioꝛi
quem nullus ex vtero vuginali naſcendo preceſſit Pe
perit virgo virũ:viri nec vla conſoꝛtio.imo femina deũ
ineffabin modo. Mam ille deus qͥ virginis vtex ingrel⸗
ſus eſt non ſatus:egreſſus eſt ſua virtute.ſua ptãte nõ
humana lege.ſupꝛaq; omnẽ humanã compꝛehẽſionẽ
eius celebꝛatus eſt partus nõ natus ptãate parietis.nõ

nature impeu quo decurſis noue menſib ſetum vi ex

vꝓtero natura depeilit.vbi doloꝛibus angitur pariẽs.tri
ſticiaq; tenet᷑ cũ illam venit in hoꝛa ve maioꝛibus con
fodiat᷑ penarũ aculeis cum parit qᷓ; fuerit refecta dele⸗
ctationibus cum concepit.Nec violẽtia ille partꝰ emiſ
ſus eſt vt lege nature non ſe potuerit amphꝰ intra ma
terna viſcera continere ſi voluiſſet:qui naturam omni
bus rebus inditam voluntate ſua in omnibus ſupera
bat:⁊ potuiſſet virgineum clauſtrũ incolere per multa
tꝑa non turbatũ.QAui quauis in illo carneʒ aſſumeret
non deſtitit eſſe quod ab eterno erat qui voluntate nõ
neceſſitate omnia fecit.hecqʒ fadebat ꝙ ſic pꝛo moꝛtali
bus naſceretur.factuſq; abſq; peccato moꝛtalis non vt
ſemper eſſet moꝛtalis:led vt moꝛtaleſ ad vitam pꝛoue
heret ex moꝛtuis vt ⁊ moꝛtalis competeret moꝛte mul
ctatis atq; mulctandis et natus mũdovm mundo cõ
ditoꝛ eius.Nec duarum perſonarũ eſt celebꝛata natiui
tas ſed vnius:quãuis duarum naturarũ ex vtero vir
ginali ſit celebꝛatus egreſſus.quarũ vnius tm̃ in conci
piendo in eundẽ vteru ſit factus ingreſſus. Non enim
bumana natura in illũ vterũ eſt ingreſſa ꝑ ſemen ſicut
pꝛothoplaſto traducta ꝓpagatur.nec alia lege immiſſi⸗
onis exterioꝛis chꝛiſtus vt homo eſt ſatus in virgine:
ſed ex ipſa virtute ſpũſſancti caro miſtrata eſt. Natura

Vro diuina in aſſumẽte verbo ſuo ineffabili mõ dũta⸗

xat in vterum virginalẽ humilẽ fecit ingreſſum. extri⸗
um ſubſtantiarũ vnione pfecto expectato tẽpoꝛe.in cõ⸗
mune nature oꝛdine deus et homo per virgineã poꝛtã
naſci dignatus eſt:inde incipiens eſſe docibilis quo ce⸗
pit eſſe viſibilis.natus inter omnia natiuitatẽ omniba
certis legibus oꝛdinans et oꝛdine nouo natus huanũ
4 3

—.—

Li

genus ad nouam nationẽ pꝛeſtruxit. Et clare factũ

qðò olim ſertũ erat in humana natura et poſt peccatum

vt in illa mũdo viſibilis dei filius appareret.et in eadẽ

plagata carne ſupinducta ſanctiſicatione qmũu mecdti⸗
cina reperta eſt. Excedit ingenij huani ſimiliter et elo⸗
uij facultate ꝙ non ſatus in virgine ſed ea lege q non
ſatus nec natus agnoſcit:ſed diuma virtute fieri creci
tur omne qo agitur. Zaciturnitate potius opus eſſet

qᷓ; diſertione verboꝛũ:vbi a grandi materia intellectus

humanus obꝛuit᷑ etiã et angelicus ſuꝑatur. Quid emʒ

eſt ꝙ fari geſcit homo moꝛtalis niſi ꝙ in tpe venit eter
nitas. immeſitas in menſura. creatoꝛ in creatura. infi⸗

—

gurabilis in figurã.inenarrabilis in ſermonẽ. inexplio⸗

cabilis in lingu incircuſcriptibilis in locũ.inuiſibilis

in viſionẽ.inaudibilis in ſonũ.inolfabilis in odoꝛatuʒ.

inguſtabilis in cibu. impalpabilis in tactũ.dñs in ſer/
uitutem.impatoꝛ in vile obſequiũ.libertas in mancipi

um. liberatoꝛ in pꝛeciu. expeduus in ↄpedes. ſanitas in
egritudine.ſacietas in famẽ,.fons in ſuim.contines in

— „.

contentũ.artifex ingrederet᷑ opinciũ ſuũ.longitudo in

bꝛeuitatelatitudo in anguſtũ.ſublimitas in imũ.no⸗/

bilitas in ignobilitate. gloꝛia in ↄfuſionẽ. vt iſta ſimul
in iſto ineffabiliter nato cõſiſterent. nec vnũ oppꝛume⸗
retur exaltero.nec alterũ exreliquo pelleret᷑: donec hu⸗
mane redeptiõis cõſummato miſterio omni penali de⸗
poſito in carne dũtaxat gloꝛioſus reſurgeret celoſq; pe

netraret. Quid eſt qð crededũ mſi quia eo malo ſe dei
filius induit quo nos exuere nitebat᷑.excepto peccato a

quo etiã nos exuẽs non aſſumpſit.Et pꝛerogauit ma

gnũ inſigne hoibus. Factus eſt homo vt homies deos

faceret.nõ natura ſeꝗ gratia beatitudine nõ ſubſtãtia.
qui caro factus in vtèro in hanc lucẽ exillo pꝛoceſſit ip
ſe lux incõpꝛehenſibilis creatoꝛq; lucis Et in aſumpiꝭ
minoꝛatus a creaturis ſuis atq; ſuppoſitis.illis in aliq/
bus equatus.in vtroq; aſſumptoꝝ mino: factusaban
gelis:iuxta illam dainticã ſententiaʒ. Mnuiſti eũ pau⸗
lominus ab angelis. In altero vero elemẽtatus exele
mẽtis editus ſub celo ſub ſtellis atq; planetis: qui oĩa
ex nihilo in eſſe ꝓduxit:vt illo ꝑ aſſumptuʒ imponeret

vnge venit. et ex illo ſuſcitaret quo ipſe deſcendit. ſuſci⸗

tans de terra inopem et de ſtercoꝛe eriges paupem. Et
non ſolum eſſet aſſumptũ vt vna eſſet ꝑiona: ſed ſin/
gulos vere credituros ſibi ſimileſ in aſſumpta natura
Equatus equidẽ apparuit:qm ſeipᷣ exinaniuit foꝛmã
ſerui accipies in ſimintudine hoĩm ſactus et habitu in
uentns vt homo. In cuius natiuitatis hoꝛa digna fa⸗
ri apparuerũt vt pariens obtegeret᷑ a nube nec vlli co/

gliuta neq; viſa dum pareret. nullo pꝛegrauata doloꝛe.

nec fatigata penis aut in aliquo im becillis.ſicut parie/⸗
tis ſic et obſtetricis ſola geſſit officiũ.nullis ſociata cõ⸗
plicibus.nullis fulta pediſſequis:vt pio erroꝛe miti au

tumauerũt. Sic bethleẽ venit ſic ſteiit ſic peperit.ſic oi

bus pꝛiuata copijs ſicut pauꝑ mulier.paupꝑis carpeta⸗
rij vxoꝛ incole ie hñs et in epidochio incognite coſtitu
ta. Que ilico ſurgens editũ partũ anteq; tangeret ado
rauit pꝛimo pꝛima ĩ pꝛofunde hũilitatꝭ abiſio genu fle

rxo.pꝛocliuo coꝛꝑe ſuꝑ terrã. deinde letabũda ꝑiter ? tre

mebũda.ſuſpenſo in ammiratiõe aĩo. cepit in manib
pꝛolẽ.ſuſcepit ad genua.pegit nondũ exꝑta omne obſe
quiũ noui partus. Sed hoc omnẽ animũ ſidelẽ in abiſ

ſum tante hũilitatis cõſiderando demergit:vt nil eſſſʒ

pꝛeparatũ ad tanti regis exoꝛtũ. Et cõparatio alioꝛum
naſcentiũ in tanta cura parentũ et aſſiſentiũ et eoꝝ q̃
requirunt᷑ ad pꝛoles pꝛocex pꝛamo ſuſcipiendas ex vte
ro matrũ plus oſtendit quãta ſuerit caretia oĩim in oꝛ⸗

tu ſaluatoꝛis.Qm̃ et naſcẽdo mõſtrauit mundi contẽ

ptun:cum inops egenus paup ingredit᷑ cũctoꝝ crea

to: exiſtens. Saiulat ſola ſolũ:et monas monade poꝛ/
tat. Fertur a puella puer. deus a femina. creatoꝛ a crea

tura. Lactat᷑ ab vbere vbertas infimta:a a neſcia pꝛolis

alende.ipſa ſumma ſapietia gubernaf. Capituiũ V

xquibus aũt ite pꝛimogenitus virginis. vni⸗

e genius dei ſcom carne oꝛiginẽ traxerit euan⸗

geliſte declarat. vnus bꝛeinoꝛi ſerie deſcenden⸗

do ab eo incipiẽs qui pꝛimo repꝛomiſſionem de ipſo na

ſcituro recepit:alter a putatiuo patre calculas viq; ad
ceũ patrẽ aicendendo puenit qui huc pnigenitũ miſit
Non aũt ocioſe deſcribit᷑ genealogia ſaluatoꝛis ne cre⸗

deret᷑ aliunde natus qᷓ; e?his patribo qui cultum vmꝰ

dei nunc tenuerũt et appellati ſunt pplus ſanctus dei.
Adhuc etia nemo heſitet aut ꝑperam iudicet ſi aliq pec
catoꝛes et peccatrices in ſaluatoꝛis generatiõe ponunf

qm pꝛo peccatoꝛibo ipſe carne aſſumpſerat Hec peccatũ

oꝛiginale ex traduce carnis pꝛotractu ad eũ in materna
carne ſanctiñicata ſeu purgata puenit. Cuius genealo⸗
giã ſic matheus ſeruando deſcubit! Tiber generatiõis
leſu chꝛiſti filij dauid:filij Abꝛaã Pꝛepoſtera locutio
eſt. Nam pꝛioꝛ abꝛaam poſterioꝛ dauid ſed chꝛiſto in ge
nealogia vicinioꝛ. Et du pꝛedicaret ieſus miraclaq; ſa/
ceret dauid filius acclamatus eſt. Et ioleph pater pu /

tatiuus eius vt ſupꝛa diſtertũ eſt erat de vmo et fami
lia dauid Et tpe dauid erat diſtinctio tribuũ iam facta

ex filijs iacob:que nõdum erat tꝑib abꝛae. Quãobꝛẽ
pꝛimo poſitus eſt dauid tanqᷓ; inſignioꝛ in genealogia.

quia rex quia de tribu iuda exq̃ chꝛiſtus carnis tradu,

ce deſcendit.qꝛ ad ipſum de chꝛiſto repꝛomiſſio facta ẽ.
Et tñ in vita lua chaſtus eius filius dictus et ꝓximioꝛ
ſibi:qui etiã dauid filius multis interpoſitꝭ fuit abꝛae.
Pꝛoinde maiheus hebꝛeus ſcribens in hebꝛeo ſic cõte⸗
xuit.Liber generationis ieſu chꝛiſti filij dauid ſcilicʒ lõ
ga traduce carnis multis interpoſitis ſilij Abꝛaã. Hoc
aũt refertur ad dauid vt filius dicat᷑ abꝛae aut ad chꝛi⸗
ſium vt filius dicat᷑ duoꝛũ ꝓpter repꝛomiſſionẽ eis pꝛe
cipue factam. Vterq; ſenſus cõgruit veritati Abꝛaam
genuit yſaac.yſaac aũt genuit iacob.iacob aũt genuit iu
dam et fratres eius. Judas aũt genuit phares et carã
de thamar. phares aut genuit efrom. Eirom aut genu
it aram.aram aũt genuit aminadab. Aminadab aut ge
nuit naaſon.naaſon aũt genuit ſalmõ. Salmon autẽ
genuit booꝑ de raab. Boog autẽ genuit obeth ex ruth.
obeth aüt genuit yeſſe. yeſſe aute genuit dauid regẽ.da
uid aũt rex genuit ſalomonẽ ex ea que fuit vꝛie. Salo/⸗
mon aũt genuit roboam. robvam aut genuit abiãabiaſ
autẽ genuit aca. aca aũt genint ioſaphat. Yoſaphat au
tem genuit ioꝛam.ioꝛam aũt genuit ioathan. Joathã
autẽ genuit achag.achax aũt genuit eʒechiam. Gechi ⸗
as aũt genuit manaſien.manaſſes aũt genuit ammõ.
Ammon aũt genuit ioſiam.ioſias aũt genuit iechoniã
et fratres eius in tranſmigratione babylonis. Et woſt
tranſmigratione babilonis iechonias genuit ſalathiel
Salathiel aũt genuit coꝛobabel.coꝛobabel autem ge⸗

nuit abiud.Abiud aũt genuit eliachim.eliachum autẽ

genuunt acoꝛ.coꝛ aũt genuit cadoch.adoch aũt genu
it achym Achym aũt genuit eliud.eliud aũt genuit ele
acar. Eleacar aũt genuit mathan.mathan aũt genuit
iacob. YOacob aũt genuit ioſeph virũ marie De qua na
tus eſt ieſus qui vocatur chaiſtus Ecce aquibo patri⸗

bus chꝛiſtus eſt natus in carne. Perſpicuũ eſt chꝛiſtuʒ

ex iuſtis et ex peccatoꝛibo traxiſſe carms oꝛigineʒ.nõ tñ
ta iuſtis vt nõ indigerent miſericoꝛdia.nec tñ ita pꝑec⸗

catoꝛibus quin conuerti poſſent ꝑ indulgentã. Oñies
ergo generationes ab abꝛaã vſq; ad dauid generatiões

—

— — —Alhn — êð

=£☛ 78 –⏑ —

1,
m
a⸗
6
.
1
e.
ſo
le.
e,

0c
16
e

iu
ra
n

t
th.
da
lo⸗
lal

/

4

ſepio reclinat᷑ m Lucam ſolũ.

ter dicat ꝙ pãni

De miſterijs

quatuodecim. dauid vſq; ad tranſmigrationẽ pabi⸗/
lonis generationes q̃tuoꝛdecim. er a tranſmigratione

babilonis vſq; ad chꝛiſt generatiões quatuoꝛdecim.
Et oẽs generationes ab abꝛaam vſq; ad chꝛiſtũ gene⸗

rationes q̃draginta due erat. hꝛiſti aũt generanio ſic

erat ꝙ mater eius deſponſata fuit ioſeph fiuo iſtius ia⸗
cob. Que aſq; cognita nunq; tñ ↄgnoſceda.a deo ꝑ nũ
ciante angelũ pꝛeuenta eſt. Que aſſenſum pꝛebens ex
ſpuſancto virgo concepit. virgo decurſis dece menſiby
min dei in carne aſſumpta peperit. Et ſic narus eſt tali
genealogia vt pꝛetactũ eſt. Et qm triplex eſt chꝛiſti na
tiuitas.vna eterna de patre eterno omnino ineffabilis

alia tꝑalis ex carne qua natus eſt in terris.tertia ſacra⸗

mentalis qua natus eſt ſacramẽtis.idcirco alius euã⸗
geliſta aliter aſcendẽdo vſq; ad de eius ſcema chꝛiſtũ
cõteruit id ratus qm̃ ex carne ipſe pꝛoceſſit ad nos. Er
natiuitate vero pus in elemẽtis ſacramẽtaliter edita
nos acceſſum celebꝛamus ad veu. Hinc ſcriptũ eſt ili⸗
co poſt baptiſmũ voceq; paternã Et ipſe ieſus erat in

cipiẽs quaſi annoꝛũ triginta vt putabat᷑ filius ioſeph.

qui fuit hely.qui fuit mathat.qui fuit leui.qui fuit mel
chi.qui fuit iane.qui fuit ioſeph.qui fuit mathathie. qᷓ
fuit amos.qui fuit naum.qui fuit eſſi.qui fuit nagge. q
fuit maath.qui fuit mathathie.qui fuit ſemey.qui fuit

ioſeph.qui fuit iuda.qui fuit iopanna.qui fuit reſa. qui

ſuit coꝛobabel.qui fuit ſalathiel.qui fuit neri.qui fuit
melchi.qui fuit addi.qui fuit choſan.qui fuit elmodan.

qui fuit her. qui fuit ieſu.qui fuit eliecer.qui fuit ioꝛim

qui fuit mathat.qui fuit leui.qui fuit ſymeõ.qui fuit iu
da.qui fuit ioſeph.qui fuit iona.qui fuit eliachim. q fu
it melcha.qui fuit mẽna.qui fuit mathata.qui fuit na⸗

than.qui fuit dauid.qui fuit yeſſe.qui fuit obeth:qui fu

it wog.qui fuit ſalmon.qui fuit naacõ.qui fuit amina⸗
dab.qui fuit aram.qui fuit efrom. qui fuit phares. qui
fuit iude.qui fuit iacob.qui fuit yſaac.qui fuit abꝛaam.
qui fuit thare.qui fuit nachoꝛ.qui fuit ſeruch. qui fuit
ragau.qui fuit phalech.qui fuit heber.qui fuit ſale .qui

fuit chaynan.qui fuit arpharat:qui fuit ſe em. q̃ fuit noe.

qui fuit lamech.qui fuit mathuſale.qui fuit enoch.qui
fuit iareth. qui fuit malaleel. qui fuit chaynan. qui fuit
enos.qui fuit ſeth.qui fuit adam.qui fuit dii
MDe natus ieſus pannis a matre inuoluitur et in pꝛe
B ALgpitulũ vI
Ignanter eu igeliſta per ſoumſanctuũ erpꝛeſſit

ſecundãtes nõ habuit cũ ſolũ de ipſa ſingulari
at ꝙ pinis eum inuoluit et reclinauit eum in
pꝛeſepio.quia nõ erat ei locus in diuerſoꝛio Inuolui

tur pannis oĩa explicãs explicatus:et faſcijs ſtringitur

plathonicus infinitus. Et qui latas celi plagas elemẽ⸗

toꝛũq; campos creans ampliauit.puulis lintxolis fa/
ſciatur. Pater verbũ explicat et mater carmis inuoluit
Nudus ex terra pꝛodijt hõ pꝛimus.nudu ſ; non perfu

ſus pudoꝛe manebat.quouſq; peccando ex rulbvꝛe pal⸗

leſceret. Et eru beſcens pericomata ficus accepit. dein⸗
de de paradiſo depulſo dominꝰdeuſtunicas pelliceas fe

cit. Equidẽ ſed nec iſte ob illam aut ſimilẽ cauſam pã⸗

nis opientibus nuditatẽ inuolutus eſt. ſed ob defectũ

nature ſibi inculpabilẽ quẽ aſſumpſit vt ſimilis eſſz p
ia fratribo ſuis et ad tegumentũ damnoſe verecundie
gua hũanum genus incurrerat. Et vilitate pannoꝛu
tecta eſt illa ſupba nobilitas qu ex ſug geſtione ſatha⸗
nieca deſiderauit adam. Et abſterſe ſunt noſtrop pecca⸗

tou feces. necnõ et condemnate ſunt pompe indumz
toꝛu ex faſtu moꝛtaliũ cũ rex eternus rex oĩm ſeculoꝛũ

Vilibus tegumẽtis inuolintur. que vt pie creditur nec

2

1i 4 al kin- / l ke
7 8 8,

—

verbi increati

ꝓꝛeparata erant pꝛeuiſione parentũ.ſed aut ert illi pã
niculi ex vlamentis virgineis aut foꝛte mutuatis. e
ꝑ hoc in vtroq; pauptas et vilitas innurt in eo ꝙ ſic in
paupie natus eſt et vilitate oꝑtus eſt · Ymciauit caput
eccleſie chꝛiſtus viam nou in his bonis que mundus
abſvꝛret.et dilexit que mudus odio habuit exoꝛſum fſa
ciens natus ab his ianins quas magnus effectus pꝛe⸗
dicaturus erat finſſe introitũ ad regna celoꝝ.Cepit ab
ea hoꝛa qua mũdo apparere voluit pꝛius facere qᷓ; doce⸗

re altiſſima paupꝑtate rerũ omniũ abdicationẽ vt ei nõ

eſſent panm niii viles.nõ ſua ĩed aliena edes. nõ ami⸗
coꝛi.ſon conſanguineoꝑ.non cõducti ſiabuli determi
nati hoſpitis ſed loci vagi atq; cõmunis.vt nõ credere

tur natus alicui pꝛius ied cõmunis oibus factus et to

tũ diceretur eſſe diuinũ vbi nihil apparebat haanum

RMeclinatur in pꝛeſepio pꝛocer. pomitur in ſtabulo ania

lium irrationabiliu rectoꝛ. iacq; in feno factoꝛ eius imo
dñs eius fenũ factus:quia oĩs caro fenũ. Reclinat in
pꝛeſepium fiium virgo mater vere pariendi neicia tẽ
pꝛis. Eteni quãuis pauꝑ pꝛouidiſſet de domo et de hiſ
que ad huiuſcemodi miſteria requirũtur:ſi pꝛeſcia exti
tiſſet. Sed oĩa fiunt in conteptu carmiſin contemptu
viſibiliũ rerum.in deſignatione naſcentis qualis ⁊ vñ
ſit. in cuius oꝛtu nihil mũdiale refulget. Cotũ diuina
diſpoſitione agit᷑ ꝓpellitur humana puiſio.Arguũt oĩa

iſta de non hominẽ purũ quauis wrũ lilis vider in⸗

troitus tanti regis in hanc vmbꝛaticã vitã.ingreditur

q; ꝑ inſolitam poꝛtâ quã natura nõ fecit apꝑtam huma

na opat o ſemp tenuit clauſam Ingreſſus eius nullis
humaniſ magniſficẽtijs fultus eit.clãdeſtine inopinate

q; factus nemine dei filiũ in vtero virginali pꝛetubici⸗

nante vt regibus ſeculi quauis de pꝛorximo atq; remo⸗
to pꝛeceſſerint oꝛacula et pꝛeconia ꝓphetarũ. d nul
lus hanc virginẽ ſuam matrẽ in vtero ſi uo geſtaſſe dei

filiũ dũ grauida ferebat agnouit. ſola ipſa que gerebat
excepta.et matre pꝛecurſoꝛis ? pꝛecurſoꝛe in vtero exul
tante qui clauſus in vtero ſimiliter agnouit.MNõ de ter
ris ſed de celis declaratus eſt.qm ipſe ſolus de celo ce/
leſtis. Omnia vilia oĩa penalia oia humilia pꝛo nobis

aſſumpta tollerata ſunt vt in ipſo ⁊ ꝑpipſum ⁊ er ipſo
eſſent cuncta nobis melioꝛi conditione donada. Et qn

to magis fuerũt humana et mũdana a ſecularia cũcta

remota:tanto pꝛeſtantius diuina credenda ſunt aſutiſ

B ſpum ſe. Pꝛerogata eſt ſpes dimni amphiteatri ad diuinita⸗
S ꝓ virgo mater alias mulieres in partu ſibi ob

tem ſpectandã. cum ipſa ſe pmiſit in pꝛeſepio reclinare
vbi exerni pabuli ſub pollicitatione annonã accepimuſ
non qꝛ iumentoꝛũ fenũ.ſed pꝛo hominibo poſitus ⁊ in

uentus eſt chꝛiſtus. Infans iacebat ſed vagiens vt in

fans peccatũ pꝛim hominis dialogice locutionis exclu
eret.⁊ vagitus eius nos a miſeris planctibo liberaret

Non erat ei alius in diuerſoꝛio locus vbi pꝛeterquã in

pꝛeſepio poneret᷑. In anguſtũ venerat qi latitudineſ
celoꝛũ et vaſta terraꝑ fecit. Et venerat lucrari pꝛo ho⸗
mimbo locũ et aſcẽſurus erat in celũ vt electis ſuis pa

raret optimũ locũ.Et nunc mirenato non eſt locusin

diuerſoꝛio.non capit deũ reg noſtra.necei in mundo
locus aptus ad manendũ.Et quem celi et terra nõ ca
piunt in pꝛeſepio reclinat᷑.igitur locus erat ei pꝛeſepiũ
Coꝛpus eius aſſumptũ locabile quidẽ et locum exige⸗
bat ad ſitũ Quõ ergo locus et nõ locus:Mõ erat ei pꝛe
inopia mundi alius cõmodioꝛ in diuerſoꝛio vbi multi
diuerterant. Cerrena quidem ſpacia numeroſitate cõ⸗
ſoꝛtum anguſtant᷑.et aptioꝛa ſepe pꝛeoccupant᷑ a potio
ribus.vilia vero ſunt relicta paupibus.Et ipſe pauper
tates ſeruaturus et pꝛedicaturꝰ aduenerat. Altioꝛi ſen

ſu exaccum verbum aliud intelligibile pꝛeſiat. Mõ erat

39 4

eſuriẽ deße at hoies ſeug fame
none defeſſa velut bꝛuta aniaha facti erant qᷓ ad pꝛeie⸗

comeſtibilis in fide. cuis caro vere eſt
guis vere eſt potus in peeſepio reclinatus eſt. Mon de⸗

ptioꝛ ſibi erat. Mihil

ſtoꝛi

.

ei locus in diuerſoꝛio.quia incircũſcriptibilis deus eſt.

ſed reclinatur in pꝛeſepio puer homo. Hõ erat ei locuò
in diuerſoꝛio aptioꝛ ſibi in deſignationẽ futurarũ actio
nü eius locus pꝛeſepij vero magis. Nam comeſtibilis
panis in comeſtione futurus. nec vbi locatur aptiuſqᷓ
in menſa famelicis añpoſitus: vt acupiat et comedant

llãt. Conficiebat hoies ſeua fames qui ra⸗

pia vt annonã capiat ſepe ligant᷑:ante quos puer ielus
. cibus. cui ſan⸗

fuit deo locus cuius eſt oĩs locus.quauis nuniqᷓ; locet᷑
in loco. Mon deſuiſſet puero locus led locus nõ erat er
in diuerſoꝛio: qm̃ futuris miſterijs in pꝛelepio locus a/
B hil quidẽ pꝛeter cauiam multa 1 ma⸗
nifeſtã ab ipio et p ipſum et in ipſo dei io bumanato

factum eſſe credatux vt eoꝛũ geſta p que apparuerunt
gbiecta: cauſa penitu S abiecta non tint.

De vigilia paſtoꝛũ et euãgelicatione eoxq; hymno

in natiuitate ieſu ſcom lucã iolu. Capituiu. VII
AIgilant paſtoꝛes bono naſcituro paſtoꝛi:qui ð
y eipſo pꝛotulit cum eſſet adultus Ego ſum pa
ſtoꝛ bonus. Paſtoꝛes anialiũ paſtioꝛi angeloꝛũ̃
et animaꝝ excubias celebꝛant Quſtodi hoim ipſi naſcẽ
ti cum ſint ouiñ cuſiodes vices nocturnas agunt. Et
ad inſinuanduũ quis eſt iſte qui naſcit᷑ ad demonſtradũ
pꝛeſagijs in ipſa natiuitate ſ⸗ aluatoꝛiſ quid in ipſa eccle
ſia ſit fut uru in ſtudio acq uirende ſalutis. Mam intro⸗
ducendus erat alius paſtoꝛatus oꝛdo. a alia inunſibilis
ſpũalis oꝛdin anda paſtura in vberrimis montibo diui⸗

.

noꝛũ ſacramen toꝝ atq; virtutũ vt in ratione nidei om̃i

conſummato miſterio paſtoꝛali paſtoꝛes loni et gregeſ

ſub eterno paſtoꝛe in montibo eterne gloꝛie paſceretur

WHinc eſt qð dicit Et paſtoꝛes erant in eade regione
vig ilantes cuſtodientes vigilias noctis ſupꝛa gregẽ
ſuum Actio conſona veritati et humanũ ofticiũ diui⸗
nis alludens ꝙ paſtoꝛes in qua chꝛiſtus natus eſt regi

one vigilarent. nõ ob aliud noctis vigilias tranſigen⸗

tes niſi vt cuſiodirent ex mercede cõmiſium aut ꝓpꝛi⸗
um gregẽ. ne oberrarent oues. ne lupus rapet atq; di⸗
ſpergeret. vt qõ languet aut hebet confoueatur vt ĩ cau
lis ſeruarent᷑ vt de bita hoꝛa punderet᷑ de paſtu. Ad hoc

vigilia ad hoc cuſtodia figitur ſupꝛa grege. Eadẽ imagi

ne rationabil paſtoꝛ ſup rationabili grege iuigilat arch
firmat cuſtodiã. et a cuſtodia et vigilia ſup irrationabi

lia nu SD trahit᷑:quo ratiõabiles atq; fideles oues a pa
us gubernent. Mon vigilabant hi paſtoꝛes ſuper
noua natiuitate reuelata. nec duma humane.aut hu⸗
mana dunne declarari cogitabat. Mõ alta ſapietes nõ
tunc ꝓplxtias impleri de dei filio expectabant. ſed viue
bant in ſimplicitate coꝛdis in puritate legis agẽtes ſol

licite officiũ cure paſioꝛalis.qui ſic in lege vxerunt vt

pꝛimi chꝛiſii noticiã exceptis parente et ioſeph in terriſ
habere meruerũt. vt quia bom erant bonitate virtutis
et circũciſionis 1 obſeruationis legalis mererentr chꝛi⸗
ſtum habere in noticiã cũ ceteris konis Quia paſtoꝛes

in Aſign rione miſterij ſingulariter de dei verw reue /

latũ eſt illii. Hoc enĩ pꝛecipue bonũ habuit mo ſaice le
gis obſeruantia ſimplex atq; roſſibilis vt futuri chꝛiſti
in fide noticia obſeruatoꝛiby pꝛeſtgrer et demon ſtrarek
eccleſia in oꝛtu capitis qualiter eſſet in bene mẽe bꝛis di

ſpoſitis vſq; ad finẽ ſeculi regnatura. implex xus ĩ

carne natus non cum carne cõpoſitus mente ſimplici⸗

bus pꝛimo innoteſcere voluit.qm cũ ſimplicib ſermo⸗
cinatio eius et nõ multiplicatus intellectus ñidei ſub/⸗

ditur citius atq; facilius Nec dei filium mundo decuit

pꝛimo pꝛedicari ꝑaliquos ſapientes ſiue fotentes. ſech

p pleteos atq; paſtoꝛes.ne humanis actionibo diuina

muoluiſſe crederent. Inculta eſt coꝛpe atq; agreſtis vi

ta paſtoꝛibus.et incuire natus ſe notum fecit incultis.
aſtruens quibo expedit pꝛedicatio t reuelatio diumoꝛiu
Hinc Et ecce angelus dñi ſtetit iuxta illos et claritaſ

i circurulſit ilos Aduemit angelus dñi emiſſus celi

tus ad terras humami incolatus. ad ima de ſuperis.ad
homines ex diuinis. angelus ex officio nunciandi dñi.
ne luciferiana poteſtate mitti crederet᷑. Sed cũ om̃es
piritus rationabiles ſeu ſeparate ſubſtantie ꝑmanen⸗

tes et apoſtatici dei ſint et ipſius poteſtati ſubdantur·

quid eſi qꝗð de iſio pꝛecipue dicit᷑ angelus dñi⸗ MHihil ꝓ⸗

fecto anud dixerim niſi ꝙ Ale gabꝛiel qui nunciauit p⸗/

curſoꝛem qui miſſus eſi ad virginẽ dei matrẽ hui? im⸗
renati nunciare conceptionẽ atq; natiuitateʒ:ipſe ſit qᷓ
nunc ad denunciandũ pꝛedictoꝛu effectũ et ſaluatoꝛeʒ
oĩm natũ iuxta ipſos paſtoꝛes aſſiſuit.AKlut dicitur domi
m welut nuncius qui iolum dominica venerat nuncia⸗
re. Et claritas dei circumfulſit ulos. Depellit᷑ ⁊ tacetur
claritai creati ſolis cuius lumẽ eſt in poteſtate diei non

noctis.ſed ſolus deus hanc noctẽ ſicut diem illuminat
cuius claritas pſtrinxit ex omni ꝑte paſtoꝛes in coꝛpoꝛe
ſimiliter et in coꝛde irradians. vt non paruipenderent

factum qð tam miolitũ videbat᷑.nec crederet ſuiſſe oci
oſum quod tanto declarabat᷑ lumine claritatis. Lumẽ
manifeſtat ex limine. et a luce clara noctis tenebꝛe de
pelluntur et ſilij dei et hominis noua natiuitas ex noua
claritate noctis innotuit. Qm mundus innouandus
erat doctrims ſacramentis atq; decretis tanti ⁊ magni
regis in ciara facta nocte naſcentis: A pellende tenebꝛe
ydolatrie cunctarũq; pꝛauitatũ acoꝛde credentiũ erãt.
p eum qui vera lux eſt iluminanſ omnẽ hoiem m bunc
mundũ vtiq; venientẽ. que cum ſit increata nata mun
do a creata luce depꝛomitur ꝓpter inſolitã nouitatem

ſua colluſtratione inſolitos videre deterrente paſtoꝛes

Et timuerũt timoꝛe magno Oagnus timoꝛ ex ma
gno paruos hos paſtoꝛes muaſit:obſtupeſcunt huma⸗
na cum diuimna clareſcunt:et paruus hominis animuſ
ſupatur a magnis et aſpiciens inferioꝛa ex ſubita actio

ne magna paueſcunt. Sed ato auellitur timoꝛ qui di⸗

ſpenſatiue ad aliquid magnum inſinuandũ ummittit.
pꝛeſertim cũ a ſubſtantijs ⁊ ſupernis actionibus venit
Diuina pꝛouidentia pꝛeeũt ſepe triſtia vt gaudioſa ſe⸗
uantur. Pꝛzopterea ſequitur Et dixit illis angelus:
lite timere ODiue ex aſſiſtẽtia celici ſeu angelici ſpi
ritus in aliqua viſibili aſſumpta foꝛma ſtantis iuxta il

los ſiue ex claritate circũfulgente ipſos timoꝛ obuene⸗
rit ab angelo loquente remouetur.ſubijciente cauſam

leticie non querule. cum aitl Ecce emm euangelico vo
bis gaudin magnũ quod erit omni ꝓplo.quia natus ẽ

rvobis hodie ſaluatoꝛ mundi qui eſt chꝛiſtus domin in
ciuitate dauid Gaudium huana natura in ipſa creati

one accepit:cum ad dei ſimilitudinẽ et ad imagineʒ fa⸗
cta eſt. Et ad vſum coꝛpoꝛeũ in eden tenuit manſionẽ
oĩbus fulta bonis omnẽè creaturã excedens pꝛeter ſub/
ſtantiã ſepate creatam poſita in illa felicitate paradiſi
vbi nil erat aduerſum ſub pollicitatiõe melioꝛis ſi mã⸗

ſiſſet in illis. Sed ſtatim luit pꝛo voluntaria culpa ſup

plicium.et verſum eſt in luctum gaudiũ eius: Nunc in
gaudium redit ipſa coꝛrupta et immulctata natura in
natiuitate ſaluatoꝛis quod euangeligat pꝛeco ulle cele⸗
ſts aſſerens magnum ad ꝓpellendũ magnũ paſtoꝛum
illoꝑ timoꝛẽ. agnum ex magnitudine infinita naſeẽ

. .

—

tis ex integritate parientis.magnum pꝛo virtute.ma⸗

gnum pꝛo nouitate. magnuʒz pꝛo omni ſalute. magnũ

1
6
.
3

e
3
ne
In

-

1

17
f.
it
e⸗
8

+☛e

—— ☛☚- — — —

— 2

— — —— — — — —

De miſterijs

pꝛo eterna beatitudine.magnũ pꝛo incõpꝛetxn ſibilita⸗
te. Heclarat angelus vnde magnũ:quia natus eſt xo⸗

bis hodie ſaluatoꝛ. Paſtoꝛibo territis et timidis ex vi⸗

ſis inſolitis quaſi ſingularibus cõmune bonũ angelus

euangelicat eis.pꝛo eis ediſſerẽs natiuitatẽ dñi ſalua

toꝛis. Ecce gaudiũ edicit᷑ vnde cauſet᷑ quia ſaluatoꝛ na
tus ẽ nobis.Nulla gaudij materia potioꝛ:q; de magna
periclitatione ſaluatio. Etiã ex hoc magnũ quia magna
7 certa damnatio. magnã ex magno liberationẽ accepit
Quam natiuitatẽ eiuſq; cauſam leticie paſtoꝛibo factã
angelus aperit.non ꝙ dũtaxat natus fit ipſe paſtoꝛibo:
eoꝛũ ſit de natiuitate dñi omne gaudiũ:cum ipſe nõ aſ
ſumpſerit incarnãdo ꝑſonã ſed ⁊ in cõmune naturam
humanãa. et yſaie vaticiniũ pd oĩbus intelligit᷑ paruu
lus natus eſt nobis et filius datus eſt nobis.ſed qꝛ ipi
velut pꝛimitie naſcentꝭ eccleſie miſteriuʒ hoc a ſecio ab
ſconditũ in tꝑe reuelatũ.cõpletum in plenitudine tẽ/
poꝛis pꝛo ſe et omnib ſubſequis audierũt: Ecce vnde
gaudiũ pꝛopter naſcẽtis officiũ quia ſaluatoꝛ. Ecce de
ſignat᷑ ex noĩe ille qui naſcitur.quia chꝛiſtus dñs.chꝛi⸗
ſtus ad hominẽ.dñs ad deum oĩpotentẽ refert᷑.chꝛiſtuſ
id eſt vnctus.quia reges ⁊ ſacerdotes in lege veteri vn
gebantur. De quo ꝑ inſigne dicit᷑vnxit te dñs deꝰ tuꝰ
oleo leticie pꝛe conſoꝛtibo tuis.Et dñs deus ille eſt qui
natus eſt. Igit᷑ ex naſcendi circũſtantijs in tuo animo
ne vileſcat In ciuitate dauid ſq; bethleẽ.in qua na⸗

.tus fuerat multo añ dauid.q̃ de ipſo repꝛomiſſionẽ ac⸗

cepit. De fructu ventris tui pona ſupꝑ ſedem tuam. qð
ad ſalomonẽ in carne ad chꝛiſtum in ſigura ſeruabatur
Et ipſe dauid etiam chꝛiſtũ in geſtis ⁊ verbis ſuis plu
rimis figurauit. Mec bethleem quãuis modica ob hũi
litatẽ ad naſcendũ electa excludebatur a miſterio ſalua
toꝛis:cũ ipſa interpᷣtanter dici᷑ dom panis.et ipſe mi⸗
renatus in ea ſit panis viuus qui de celo deſcendit.Nõ
tamen ex toto ꝑſpicuũ eſt.an hoc ꝙ dicit᷑ qui eſt chꝛiſtuſ
dominus ſint verba euangelicantis angeli aut ſcriben
tis euangeliſte. Sed quõ ſe habeat oꝛdo geſtoꝛũ huiuſ
mirenati duplex nomen ex euangelio claruit. ſcʒ ieſus
id eſt ſaluatoꝛ et chꝛiſtus qui dictur vnctus Sed am
plius pie credulitati conſonat.quia ille ilem angelus
qui marie dixit vt vocaret eum ieſum nũc paſtoꝛibo de
clarat eum eſſe chꝛiſtũ.ne ipſi et ceteri alium meſſyam
expectando fallant᷑. Ecce cõpleta eſi ꝓppetia ꝓphete dicẽ
tis in ꝑſona totius humane nature.Ego aut in domĩo
gaudelv et exultabo in deo ieſu meo. Yeſus dicit᷑ hebꝛai
ce.latine ſaluatoꝛ.qui pꝛo oibus natuſ eſt Et pſalmiſta
dicit. Conuertiſti planctũ meũ in gaudiũ mihi. Plan
ctus ꝑſeuerans ab adam vſq; in pñs de merito eius in
gaudiũ dominice natiuitatis cõuerſus eſt.qð angelus
paſtoꝛibus euangeligat. Vnde alia maioꝛ aut ſimilis
adand ratio ꝓuenire hominibo potuit.qᷓ; ꝙ dei filiuſ

6 fieret inter homines ipſos ſuo merito ſaluaturuse

Ac ꝑ hoc non ocioſe incarnatus atq; natus eſt inter ho
mines factus hõ.ſed vt ſaluaret ab oĩbus periculis in
excelſis.Nec hunc mirenatũ ab re paſtoꝛibus angelus
nunciauit.ſed vt quereret᷑ queſitus inueniret᷑. Nã ipſe
quidem moxvt voluit naſci woluit ex fide cognoſci.xo⸗
luit inquiri et inuemiri ab inſimplicitate querẽtibi. Et
vt credat᷑ atq; queratur angelus altitonat vt iuuẽtus
agnoſcat᷑ non ex altis non ex diuinis nõ ex magnis ſed
er humanis et imis ipᷣm deſignat dicẽs Et hoc xobis
ſignũ. Ynuenietis infantẽ pannis inuolutũ ⁊ poſitum
in pꝛeſepio. Datur ſignũ de ieſu ꝙ non in apparatu et
cultu regio mundũ intrauit.quia infans a nõ fando di
ctus eſt exiſtens mutus qui alijs dedit linguaʒ.nõ vol⸗

uens diſerte ſuam qui oĩbo loquentib) dat loquelam.

verbi increat

Et mir ſupꝛa modũ videre verbum mutũ inuolutuʒ
a matre vilibus panis vt ex omnibus pauꝑtas ipſa cla

reſcat. CLapitulum VIII

Lle eſt iſta euãgelicatio angelica:vt ad ſignan
q dum ieſum chꝛiſtũ dñm inuolutũ panis recli⸗
natũ in pꝛeſepio clamet? Sunt ne iſta tria in⸗
fantia. pannoꝛũ inuolutio. ſituatio in pꝛeſepio ꝑfecte
ſignantia ſaluatoꝛẽ? Cur pꝛo ſigno tanti ſignati aliq̃d

celeſte non dedit. Cur non induxit in ſignũ illius noctꝭ

inſolitã claritatẽ. Cur ei locutionẽ pꝛo fide non dedit.
Cur nõ aliquod magnũ inſigne pꝛo ſigno monſtrauit.

Inueniunt᷑ alta data ſigna in mmanu mopſi et aaron et

ſelie et heliceiet multoꝛũ ꝓpłetarũ vt eoꝝ dicta ⁊ facta
crederent᷑.quãobꝛem pꝛo tanto dñovt in cognitioneʒ
veniat deſignãdo tam vilia ſigna ſunt inducta.vt inuo
lutus pannis.⁊ poſitus in pꝛeſepio ſaluatoꝛ oĩm crede

ret᷑. Erant ne paſtoꝛes tam menti alte ſubiecti vt tã ex

vili ſigno eũ crederent oĩm ſaluatoꝛe MPotius aũt ex ſi
gno dato debuit patuiſſe contẽptui Verum quia nihil
potuiſſet inueniri hoc grãde miſteriũ ſq; dei filiũ homi⸗

nẽ factum inter hoĩies ꝓ ſaluandis hoibus natum diui

ne ſignare deficiens ima pꝛo ſignandis diuinis aſſum⸗
pſit. eo videlicet pꝛetextu ꝙ neq; inueniebat᷑ aliud diui
num angelicũ ſiue humanũ celeſte ſiue terreſtre cõpe⸗
tens et pꝛo ſigno ſufficiens ad ea ſigna ſe contulit oſtẽ
denda que oſtenderent deũ ab hũanis reb liberum exi

ſtẽtem. Et vt ſciret ꝙ non venerat in poteſtate ſed in in

firmitate carnis ⁊ contemptu viſibiliũ genus liberare
humanũ.necnõ et ingreſſum et egreſſum a mũdo vo⸗
luit cõcoꝛdare.vt in pauꝑtate natus in illa etiã moꝛere
tur. Et cũ ipſo pꝛedicante ſigna de ſua magniſicentia
et in miraculis quererent᷑.aliud qᷓ; ione ſignuʒ pꝛo ſua
moꝛte et ſepultura non dedit. Equidẽ conſona ſunt ſi⸗
gna.quia natus.quia moꝛtuus et ſepultus.in natiuita
te inuentus eſt infans ⁊ coꝛã pilato ſiluit ita vt mirare
tur pꝛeſes. Signũ ione pꝛo ſua moꝛte ⁊ ſepultura ima
ginẽ quandã cum ſigno dato in natiuitate ꝑ angelũ ha
bet Nam ſicut natus inuolutus eſt panis ſic moꝛtuus
ſenalane inuolutus eſt ꝓut moſ erat iudeis ſepelire Et
icut reclinatus eſt et poſitus in alieno pꝛeſepio:ſic po⸗
fitus eſt in alieno ſepulcro. Et ſicut ꝑ quadraginta di⸗
es virgo excluſa a tẽplo in puerpio ſtetit.ſic ꝑ quadra⸗
ginta hoꝛas moꝛs eius verificata eſt. Nec etiã aliter cre
damus hunc gabꝛielẽ angelũ aliter ꝑfeciſſe diuma iuſ
ſa qᷓ ab ipſo iubente accepit:mec ipſum aliter deſignaſſe

q; ipſe ſignãdus edixit.quia ſic pꝛecepit vt vvluit.ſic vo

luit vt decuit:ſic decuit vt ab eterno extitit oꝛdinatũ at
qʒ pꝛeuiſum.Cuius rei querere rationẽ nihil ahud di⸗
xerim qᷓ; velle inueſtigare ſuꝑbe inſinitam et irrepꝛehẽ
ſibilem et debite agentẽ oĩa dñi voluntatẽ. Que cum
inueſtigari a moꝛtalibo nequit in aliquo errare non po⸗
teſt que laudanda ſemꝑ ab hoibus de omnibus eſt. nõ

diſcutienda ꝑ quare

cognoſceret᷑.cũ nullus vnq; natus ſic extitiſſet expoſi⸗
tus.Mõ ideo datũ vt fides huiuſcemodi nati infunde⸗/
ret᷑ paſtoꝛibus cum nulla ſigna ſufficientia ſint ad ſidẽ
quã ſolus deus infundit ſua beneficentia largitatis nõ

merito capiẽtis.Non enim angelus pꝛedicabat aut in
fundebat fidem ſed pꝛedicabat credenda etiam ſran —

da et diligenda ꝑ laOeri. q Hẽo non hymnicabãt
huic clãdeſtine atq; incognite nato.multitudo celeſtis
milicie ipſum cognoſcens hymnitabat.er fiunt in lau⸗

dibus familiares wĩbus in terris quos in celis ſperãt

habere coneiues. Et ne credat᷑ vnus dũtarat huic mi⸗
renato angelus aſtitiſſe cum pꝛecone pꝛimo nouitateʒ
actam ꝓ hominibo ſuꝑ terrã celeſtiũ cunum ſeꝑatarũ

ſubſtantiarũ diuinoꝝ ſpirituũ in foꝛmatis vocibus ex
aſſumptis coꝛpibus multitudo cõſonat Et ſubito ſa
cta eſt cum angelo multitudo milicie celeſtꝭ lauda Ntiũ
deũ et dicentiũ.Gloꝛia in altiſſimis deo et in terra pax
pominibo bone voluntatis! Sine intercapedine tpis
cum angelo euagelante veũ celeſtis milicie multitu⸗
do collaudat. Et confeſtim ꝙ mirenatus declarat fuit
dA9b angelo paſtoꝛibo. inſonante ꝑ vocem ſibi milicia ce⸗
leſtis alludit in teſtimomiũ dati pꝛeconij:vt non ſoluʒ
in oꝛe vnius ſed in oꝛe pluriũ ex celo dicentiu teſtumo⸗
nium verũ fiat. Et in excellentiã noui partus quia pe⸗
perit virgo mater neenõ in illa ineffabiie humiutatem
laus illa tendebat qua deus ho mo factus voluit mũdo
naſa. Mirabat celeſnis illa milicia duce ſuu talibus ar
mis indutũ ad nouũ congreſſum cadentiũ angeloꝛuʒ.
Et deſficens intelligere: laudat vocibo qo mirat. Mos
tiñ elſt aſſiſtentiũ militũ regem laudare ſibiq; axlaude
re ſcemate nouo veſtitũ/ilcia quide in ipia natiuita
te celeſtis apparuit. ⁊ humanis auribo vocib aſſumptꝭ
intonuit que duci ſuo ſemꝑ immaculate in ſuꝑnis aſſi
ſtit et ipſum deſcendente ad terras ſequi᷑ non queres
quo eat infallibilis 1 eternus dux.ſed ſeques quo ierit
cu aduerſis parata bellare. Et ne crederet᷑ ite mirena⸗
tus homo dũuũtaxat de terra terrenus ſed de celo celeſtiſ

I

eſt qo dominus fecit et oſtendit nobis Perſpicuũ eſt

Aaugelos in celo exiſtentes ante deitatis conſpectũ ad ſe
dquendu ducem ipſoxꝝ velut milites infra noſtra inferi⸗

oꝛa deſcendiſſe: cu ꝑacta euangelicatione de mirenato:

et hymno dicto in celu vnde venerant fecere regreſſuʒ

Daltoꝛes aut ammirantes in anio de tanta oꝛaculi no

uitate atq; de miſterio delectati ad inuicẽ conferunt qͥd

agendum ꝓponunt et cõdicunt ꝙ nõ ocioſe hoc eis exi

ſiut indicatu et manifeſtatũ tam ab eterno lecretu et ꝙ

arguendi eſſent atq; mulctandi ſi hanc negligeter qre⸗

rent nouitatẽ. Deniberant tranſitũ ab eo loco quo erãt
yvſq;quo ſaluatoꝛis eis eſt enunciata natiuitas viſendi

cauia verbũ eternũ:qð erat in tꝑe caro factü et ꝑ ange⸗

lum eis oſtenſum. Et ſeriando Vrba poſt angeloꝛũ di⸗
lceſſum vt nec eos viderent in aſſumptis coꝛpibꝰ neq;

ideo eum milicia celeſtis laudibus effert/Aaue idcico
milicia celeſtis dicit᷑.qꝛ infatigabiliter pꝛo hoibuſ terre
nis militant vt poſſint eſſe celeſtes ſimulq; cõciues.in
quoꝛũ ſimilitudinẽ in plenitudine tempox duce fuum
factũ agnoſcunt.qui eos in pꝛincipio creatiõis ad ima:
ginẽ ſuam et ſimilitudinẽ fecit.vt nunc verſa vice qð
dedit aſſumplerit/Et hymmcat diſerte illa ſuꝑna mili
cia ediſſeres:quid obuenit.quia gloꝛia in altiſſimis deo
et in terra pax homimbo bone volũtatis. Non gloꝛia no⸗
ua deo qui ab eterno incõmutabiliter atq; inuariabili⸗
ter gloꝛioſus extitit.neq; ab imis gloꝛia infert᷑ in ſum⸗
mis ſed ex noua natiuitate vibi ſui ab hoibus ampliuſ/
gloꝛiſficandus eſt atq; laudandus. Peramplius qdem
pꝛo nobis verbum caro factuʒ eit:quamqᷓ; quia nos
fecit ex nihilo et in eſſe — t ex innouatione fa⸗
cta ꝑ verbum etiã qui blaſphemabant qui ydolatrabat
ad gioꝛiſicandũ et laudandu deu conuertent ſicut yſa⸗
ias dno ait. Ecce ego facio noua: et nunc oꝛient᷑ co
gnoſcetis ea.Ponã in deſerto viam et in via flumia et
gloꝛificabit me beſtia agri dꝛacones et ſtrufiões. Ouia
edl in deſerto aquas et flumina in inuio. vt dare popu
lo meo wtũ electo meo. opulũ iſtum foꝛmaui mihi
laudẽ meam narrabit. Hec oia referuntur ad verbũ in
carnatũ et ad ꝓplm chꝛiſtianũͥ. Ypſum eſt nouũ qꝛ no⸗
uum fecit dñs luꝑ terram. AIpie chꝛiſtus via ipſe flu⸗
men. ipſe aqua.ipie otus. etera quidẽ ad populũ col
lectu de gentibug Geũ etiam quia gloꝛia erat homini
bus in altiſſimis coꝛam deo. pax quidẽ ſolũ bonam vo⸗
luntatẽ habentibo.qm non eſi pax impijs dicit dĩs me
us.ld impietatẽ tendit bona voluntate carere:quia ni
hil ad pietate pꝛeſtantius in homi bus inueni.
De tranſitu paſtoꝛuʒ vſq; bethleẽ et inuentioe ieſu
et pꝛimis epiphanijs ſcom lucã ſolum. Cap. IX
Cru quia non ab re angelica voce declaratum
v deeſt ꝙ qui natus eſt ſaluatoꝛ eſt et dñs ſeculoꝛũ
ſeg vt quereret᷑ indicatus eſt ꝑ ſignũ vt inuẽ
tus cognoſceret᷑:opoꝛtunũ erat ex debita et honeſta de⸗
centia vt hi qui hoc celeſte oꝛacuiũ audierãt quia ad q
rendum illum in animo moti ſimpliciter et in coꝛpoꝛe
mouerent᷑. EUndel Et factum eſt vt diſceſſerüt ab eis
angeli in cel: paſtoꝛes loquebant᷑ ad inuicem. Tranſe⸗
amus vſq; bethleem et videamus hoc verbi qo factuʒ

ctus eſt. E

audixent in voubo.paſtoꝛes ad inuicem ſunt iocuti ex⸗
Peimentes ex cõmuni deliberatione quid agendũ:dice⸗

reſq; tranſeamus vſq; bethleem ne cunctemur ampliꝰ
ne noſtra moꝛa poſſit eſſe aliqua fruſtratio et videamꝰ
et agnoſcamus hoc verbũ qo ab angelo factum eſt no⸗
bis leu verbu ſcʒ miſteriũ antefactu ſeu negocii quod

factũ eſt.luce clarius liquet ꝙ ſidẽ inheſitanteʒ angelo

euangelicanti dederant cum dicunt qð factum eſt ꝙ ſo
lus domimus fecit ab alio nõ factum neq; factibile. Et

oſtendit nobis angelo ſq; docente ꝑ ſide. Oſtendit oi⸗
otens deus pater verbu ab eterno non factũ ſed geni⸗

tum:p quod oia facta ſunt inter ipſa ommia caro ſactuʒ.
in angelica ſeu ceuca roce
angelus ab angelis. ce leſtis a celeſtib.bonus naturali⸗

aſtoꝛibus:vt magni conſuij

ter paſtoꝛ lonus in effectu futurus vigilans ſuꝑ ſalutẽ
generis humani vigilantibo paſtoꝛibo monſtraret᷑ vt a
maioꝛibus et ſuꝑioꝛibo ſcʒ ab angelis paſtoꝛibus a pa⸗
ſtoꝛibo ad ſubiectos pꝛodeat in hac vita noticia diuino

rum donec euscuet omnis oꝛdo et omnis pꝛincppatus
et iple deus homo ſit omnia in bisgnd et af⸗

fectuoſa conſueint eſſe et debet vita puſtoꝛũ circa ſubdi
tas oues et animalia quib hñt pꝛouidere de paſtu: et 8

pietatis cultum offerre deo de fetibo quos ex ouiũ fecũ

ditate ſuſcipiũt. Et qui deſuꝑ ſctatoꝛ eſt omniũ reſpi

at ſuꝑ ipſos.vt fimul cum muneribo gratos accipiat.

SBic quidem pꝛimus ouium paſtoꝛ coꝛde innocens at
q; manu et in vtroq; iuſtus in ipſa infantia ſeculi oĩpo
tentem deum honoꝛabat cui per omnia gratus a frater
na inindia interemptus eſt. & regione itaq; in ipla re⸗
nouatione ſeculi extitit vindicatu.cum verbũ caro fa⸗
ctum ſubcelo pꝛumo paſtoꝛibus eſt oſtenſum Dulta qᷓ
dem reponuntur in diuinis xoluminibo geſta paſtoꝛiũ ·
atteſtantia huic miſterio ꝙ dei filius incarnatus ipſis
paſtoꝛibus eſt oſtenſus vi non ſit ambiguũ recte ſapi-
entibo paſioꝛibo animap recte viuentibo pꝛo ſe atq; peo
ſubiectis oinbus a deo ſupꝛa humann ſenium multa
monſtrari.et pſoꝛũ iuſto miniſterio agi 1 gubernari de
centius eccleſiam ſanctam dei. Nam moyſes in interio
ribus deſerti paſcens cõmiſſum gregem deum vidit ʒ

flanmma ignis in rulbv.⁊ audiuit documẽeta qualiter op

pꝛeſſum populũ ab egiptiaca ſerintute liberaret. Et de
poſtfetantes dauid acceptus a deo rex iudaici populi fa
t. Ct ꝓphetatum extitit dabo vobis paſtoꝛeſiu xta
cos men Congruũ enim erat vt daturus paſtoꝛes i x
pulo iuxta coꝛ ſuũ:ꝙ ad tale pꝛeſagium pꝛimo v gilan/
tibus paſtoꝛibo pꝛ mooſtederet finũ ſuum Qui wene
runt feſtinantes ec inuenerunt mariam et ioleph et in
fantem poſituʒ in pꝛeſepio Vrgebat celeſte pꝛeconiũ
coꝛpꝑe feſtinare paſtoꝛes qui ex credulitate feſnna in ani

mo ad pꝛeſepiu iam vſq; puenerant.et eo pedibus am

plius feſtinabant quo fiues angelicis dictis acceſſerat

eſt
aſe
eri⸗
Nto:

id
ei

de⸗
aͤt
ndi
ge;
diß
leh
ce⸗
pl⸗

o⸗

eni⸗
ti⸗
für
ll/
utẽ
t

ino
ius
bai
i
.

ter
le⸗

1
ij⸗

i/

eſſet qui erat. Spes erexerat ꝓp ſalute caritas ſtimnu⸗

lo pꝛo dignatione illoꝑ animos agitabat Equideʒ vſqq

quaq; aſſolitũ eſt velocius agi per coꝛpoꝛis effectus:qð

agendum in animo maioꝛ veget affectus. Raro quidẽ

coꝛpus feſtinat:niſi aliqua mentis affectio feſtinare cõ
pellat.Neſcit amoꝛ tarde moueri cum heſeꝛit pꝛeſertim
cum diuinum apponitur ad amandũu. Et ipſa tarditas
ad querendũ nuliius aut modici amoꝛis argumentuʒ

eriſtit. Ecenim hi qui coꝛ ſuum in terrenis tlxcauris
reb ꝑfunctoꝛijs poſuerunt.cum queq; pꝛecioſa relatio

ne ↄgnouerint dono poſſe conſequi ſiue cõmertio data
fide. poſita ſpe. amoꝛe adiectq:expellunt omnem a coꝛpo
reis actionibo tarditate:deſudant et ambulant.laboꝛãt
et pergunt.ingruunt picula et tranſuadunt in intermi

natione ſunt verbera plage expoliatiões et carceres.mi
natur mare naufragiũ.inſidet in itineribo pꝛedo ⁊ cru
delis beſtia dente venenoq; ſexe impetit nec ab his cu⸗

pigdi animus deterret᷑ ne limen domus exeat:ne cũ iter

cei pꝛemna in remuneratione affuerunt

ince perit repedare diſponat.Afficitur ſepe fame. confici

tur ſepe ineptitudine hoſpitandi.ſocios patitur impoꝛ
tunos ab ipſis plerumq; decipit᷑ atq; necat᷑. interduʒ p
hominibo homo conſoꝛtia beſtiarũ et multotiẽs luit ali
oꝛum toꝛmenta reoꝑ:⁊ inueniendi cupiditas feſtinare
per huiuſcemodi pericula cogit.Quanto quidem eſſet
ocius pꝛo diuinis muneribo feſtinandũ vbi talia peri⸗
cula non obſiſtunt: Et ſi aliquando ſanctis aliqua mo
leſta illata ſeu aſſumpta extiterũt in coꝛpoꝛe altiſſima

onẽt ãios
vere credentuũ feſtinare ad veras virtutes earũq; actio
nes cum audierũt ad pꝛeſepiũ feſtinare paſtoꝛes. Pꝛe
ſepium et fenum in quibo chꝛiſtus infans adhuc iacu/⸗
it:ſunt ipſa ſides ⁊ humilitas ceterarũq; faſciculi virtu
tum.MNon cunctentur qui de celo agenda didicerunt.
ſed feſtinẽt ne ex tardo moliminearguant᷑. Etenim oĩ⸗
no de celo nobis loquentem aduertimus:quoniã de ce
lo celeſtis eſt chꝛiſtus.Et ſi qua hoĩbus ſcom euangeli
um eius alia lingua faf̃ de celo loqui credẽda eſt. Scri
ptum . vero eſt Doce iuſtũ et feſtinabit accipere. Juſti
iſti paſtoꝛes erant qui de celo docti feſtinauerunt accipe
re qð docebant᷑. Geſtinemus ergo inquit aplus ingre⸗
diin illam requiem:vt ne in idipſuʒ incidat quis incre/
dulitatis exemplũ. Per virtutis ianuam non aliunde
ad eternam requiẽ introit᷑ Et abꝛaam feſtinauit in pꝛe
paratione ad obſequiũ hoſpitum:cum ſibi diuina ſedẽ
ti ad oſtium tabernaculi ſui apparere ceperũůt Uiden/
tes aũt cognouerunt de verbo qð dictũ erat illis de pu⸗
ero hoc Elidentes oculoꝛũ coꝛpoꝛeoꝝ intuitu pueꝛum

inuolutũ.in pꝛeſepio reclinatũ.mariã matrẽ pauperẽ.

in nullo terrena pompa fulgentẽ.et ioſeph qᷓ; ſenẽ vtri⸗

uſq; cuſtodẽ cognouerunt per fidem in coꝛde a deo infu

ſamꝙ hic erat ille puer infans ſaluatoꝛ ſecłi de quo eis
ſermo ab angelis factus erat. Quid vero plus habuit
iſta cognitio quia viderũt ab illa quia in voce angeli au
dierũt quodãmodo animũ mouet cum vtraq; ſit in fi
de. QAuoniã ſi non credidiſſent non veniſſent. Ygitur

pꝛimo cognouerunt per fidem. um aũt venerũüt et vi

derunt:cognouerunt.Que cognitio ſi ſupꝛa id qð hu⸗

manũ erat omnino ferebatr᷑ etiam erat per ſidem. Non

enim oculo coꝛpis deus videbat᷑ in carne.ſed paſtoꝛuʒ
pꝛima ↄgnitio per ſidem erat in verbo angelico vſq; ad
datum ſignum:videlicet ꝙ infans pannis inuolutus
eſſet et in pꝛeſepio rechinatus.Cum aũt viderũt ſignũ
quod ſupꝛa rerũ oꝛdinem erat etiam et ſignatũ cogno

uerunt de verbo dicto illis ab angelo non de verbo incre

ato facto incarnato nuperrime mirenato. Et ſi go pꝛe⸗
ter ſign datum in ipſo ſigno et ſignato diuinũ aliqd

verbi increat

cgnouerunt quod pie credendũ eſt. cum deus nõ eis
miſerit angelũ euangelicare dumtarat ſignũ ſed ſigna

tum. per ſidem tamen non per ſpeciem fuit illa cogni⸗
tio ſcilicet ꝙ verbum incxeatũ eſſet incarnatũ:et ꝙ hic

puer natus eſſet in ſalutẽ cunctoꝛũ.Hoc eni erat om̃e
verbum quod dictum eſt eis de puero hoc: qui ſic natꝰ

eſſet ſaluatoꝛ chꝛiſtus dñs in ciuitate dauid.et ꝙ eſſet
pannis inuolutus et in pꝛeſepio poſitus.Pꝛoinde an⸗
teqᷓ; pꝑuenirent dum euangelicã euangelicationem au
girent crediderunt ꝙ natus eſet ſaluatoꝛ ſed ſub dato
ſigno. Cum veo puenerunt et inuenerũt ↄgnouerũt

eomni verlv dicto de ſignato ſub ſigno et de ſigno in

ſignato. Cognouerũt ſignum viſibile quia reuolutus

inclinatus erat addiderunt et credendo cognouerũt ſi

gnatum ꝙ eſſet ſaluatoꝛ dñs chꝛiſtus:ꝙ oculo non cõ⸗
ſpicitur ſed fide tenet᷑. Et paſtoꝛes inſpectis ab angelo
dictis non ſcandalixati in tanta deſpectiõe ſed ꝑampli/
us in fide roboꝛati ceperunt feruenter pꝛedicare marie

in puerpio exiſtenti ioſeph cuſtodienti et cunctis aſtan

tibus de ciuitateillam claritatem quam viderant et il
lam euangelicationẽ de puero ⁊ angelicos hymnos vt
aure intenta perceperant:ita vt om̃es ſupꝛa ſenſum pa
riter mirarent᷑. Nam et omnes qui audierunt mirati
ſunt et de ipſis que dicta erant a paſtoꝛibus ad ipſos
Mirabant᷑ ꝓpter inſolita in ruſticitate paſtoꝛuʒ qui ad
hanc venerant vꝛbanitatẽ verboꝝ vt celeſtia pꝛedicarẽt
NMirabant᷑ quia non intelligebant.non intellectuʒ ſed
clauſum:ammirationẽ in mentib hoĩm facit Daria
autem conſeruabat omnia verba hecconferẽs in coꝛde
ſuo Non mirabat᷑ velut altioꝛi cognitiõe plena ſed cõ⸗
ferebat in coꝛde dicta paſtoꝝ.q ulcre qᷓ;apte alludebãt
ei quem ſine coꝛruptione concepat ⁊ peperat virgo ma
ter. Attamen erat aliter a ceteris in ammiratiõe ſuſpẽ
ſa et intenta geſtis et dictis:in fide tñ vt mater exiſtes
Ec reuerſi ſunt paſtoꝛes gloꝛiſicantes et laudaãtes de
um in oĩbus que audierant et viderant ſicut dictũ eſt
ad illos Reuertebant᷑ paſtoꝛes ad ꝓpꝛia ⁊ ad ſolita cõ
uerſi et auerſi. Conuerſi ad infante deũ.auerſi a ſtulti
cia et a pꝛeuaricatione iudeoꝝ.Habuit enm ieſus hoc
poteſtatiue ꝓpꝛium ex intuitu ſolũ ſimpliciuʒ etiam ad
melioꝛa coꝛda mutare. Ideo reuertunt᷑ gloꝛiſicantes
et laudantes deũ verum de deo vero modo nato mũdo

monſtrato quia omnia que audierant et viderant vera

erant:quoniã ſicut audierunt ſic et viderant. Nec pluſ
aut melius poteſt hominũ humana fragilitas ex datis
et acceptis a deo magnis ⁊ paruis qᷓ; coꝛda oꝛa opera in
dei gioꝛiam laudemq; conuertere. Nec adeſt nobis fa⸗
cultas potioꝛ de reddendo vicem qᷓ; de omnibus gloꝛiſi
care et laudare omniũ creatoꝛem. Cuius in hac natiui
tate verbi incarnati pꝛime incipiunt epiphame.Nam
incarnatus non apparuit nec manifeſtum ſe fecit:ſe to
tum copulanſ in vtero virginal. MNatus vero innotuit
pꝛimo virgini matri ꝙ deus et homo erat: per clauſam
poꝛtam egreſſus de templo coꝛpoꝛis ſui Et omnibo ciui
bus ſuperms erxiſtit manifeſtus qui eum in voce vniuſ
euangelixante in multitudine bynnidante vigilanti /
bus paſtoꝛibus reuelatus eſt:qui queſierunt inuene/⸗
runt et viderunt et gloꝛificauerunt deũ Ab eo ꝙ mun
di creatio cepit dei epippanie cegerunt:cum tale tantũ
qʒ opus declarauit artiſicem. Sed non illis intẽdimꝰ
ſed eis dumtarat ꝙ in carne mundo natuſ manifeſtus
apparuit et ſp de ſuperis declaratus eſt:quia nõ de deoꝛ
ſum ſed de ſupernis erat.cui ſuperna omnia obſecunda
bant. Et quoniam in ſua deitate moꝛtalibus ab omni
bus manifeſtus eſſe non poterat.carne obtectus eſt ve
lut ſol in ſuo pleno fulgoꝛe radians reuerberat ꝑualide

oculos intuentiũ vt tam luce valida non figantur: ſed
interdum nube quadam exili obtegi qua mediate cõ⸗
ſpieitur. Et ſic deus ſue imagim volẽs innotelcere ſub
Vymbꝛa carnis ſe poſiit hoc milla faciens vt ad manife
ſtationẽ ſui fine velamine veniat. Et ſpuſſanctus aĩios
in ammiratione ſuſpendit:ita vt act ab eo viceret.Do

mine quid eſt homo quia innotuiſti ei aut finus homiſ

quia reputas eum. Stupens ſup eoꝙ deus talby epi⸗
phanijs ſuupſius intenderet: ꝙ appareret in carne viſi
bilis:et ꝙ wellet ab honvimbo ſciri queri et inuemiri.
De circũaſione et vclaratione nominis chꝛiſti ſal⸗
uVatoꝛis ⁊ de ſecũdis epiphanijs ſcõm lucã ſoluũ.Capᷣ·x
AIrcumcidit᷑ incoꝛpoꝛeus ſed carne veſtitus:et
C ineffabilis nominat᷑. Cepit fundi ſanguis in⸗
noxlus ex deo chꝛiſto: nõ ex foꝛma dei ſed ex foꝛ
ma ſerinli. Et incognitus vocat᷑ ex nomine.neq; nõ ſa⸗
tus ſed ſatus circucidenti cultro ſubiacere tenebatur.
Vocatione quide non imitatione paterna a chꝛiſto lu⸗
ſcepta eſt. Etenim ipia non fuit ex iege ſed ex patribus
CLuius executoꝛ pꝛimus extitit abꝛaam quiad diſuncti
onem a gentibo alijs et in fedus ad deum illam accepit
non ad iuſtificationẽ in vit eterna. Et factg eſt in poꝛ
ta ꝓpagationis huane in qua peccatũ quod eſt pena pec
cati ſcriptum extitit ab ipſo auam: vt noſcat qui ad hac
vanſufu ingredit᷑ qualnter debeat viuere cu ex poꝛ⸗
ta circumciſa traduci᷑. Hoc firmũ documentü illis de⸗
buit eſſe qui circumcidebant᷑ hebꝛei nobis autẽ figura

cum chꝛiſtus illam accipiens abſtulit:altioꝛi modo cõ⸗

mutans in illam que agitur coꝛdis. Quam ideo chꝛi⸗
ſtus accepit ad conſir manda ꝓmtſſione facta abꝛae ili⸗
co poſt edictũ circũciſionis. Sic eni ait apoſiolus. Di⸗
co enim ieſum chꝛiſtũ mmiſtrũ fuiſſe circũciſionis pꝛo
pter veritatem dei ad confirmandas ꝓmiſſiones patrũ
que ſcilicet erant de iplo chꝛiſto futuro et glcꝛia eꝰ ſem
piterna.necnon et teſtimoniũ aſſumpte carnis peruali
dum fuit ꝙ in octauo die circũciſus eſt fuſuſq; ſanguis
verum humanũ coꝛpus non fantaſticum habuit. Et
ipſe ſuſcipiens teſtificatus eſt ꝙ a deo data patribo erat
nunc terminanda nobilioꝛipmutatione per pſum: vt
non habeat vnde cauſer nidelis in chꝛiſto de duricia cul
tri et tolerando doloꝛe.Altitudo quidem fidei credẽdo
rum leuia coꝛꝑalia fecit. Ex altiſſimis eſt fides chꝛiſtia:
noꝛum cum humana ſiue diuina de chꝛiſto creduntur
imo quo vilioꝛa eo altioꝛ fides:cum ea que ſibi non vi⸗
geutur cõpetere quia deuſ tanq; homo perfecit. Dignũ
pꝛotinus eſt cum ſpiritualia intenduni ꝙ coꝛpoꝛalia re⸗
mittant᷑. Igitur fides mſuſa coꝛdi de omnibo actioni⸗
bus ſaluatoꝛis dura in leuia et leuia in leuioꝛib et leui
oꝛa in leuiſſimis in coꝛpoꝛe permutauit. Nemo igi ve⸗
lut faſcinatus repetat circũciſionem poſiq; abſtulit il/
le qui dedit:in ſe ſuſepiens vt ſubſequi non ſubirent.
quoniam omnes fideles in illo circumciſi ſunt: caput
enim illam pꝛo omnibus ſuis membꝛis accepit. Suf⸗

ſiciens eſt quidem tale caput agere cuncta pꝛo coꝛpoꝛe

ſibi inſepate coniuncto. Octauus etiã dies circũſioniſ
octauum diem illum denunciat qui non erit de ſeptem
ſed penitus extra ſeptem: quo veri fideles erunt ab oĩ/
bus impertinentib et materialibus circumciſi: duriſ⸗

ſimo tamen cultro moꝛtis.que ſanctis pꝛecioſa in con /

ſpectu domini ſit pons ßer duam tranſiturin patriam
eternamq; vitam et in libertate gloꝛie filioꝛũ qi. Sic
enim euangelicus teſtis eloquitur Et poſtq; conium⸗
mati ſunt dies octo vt circumcideret puer] Conſum⸗
mati octo dies a die natiuitatis:ecce ꝙ eternus ex tꝑe

menſuratur. quia creatura inter creata factus eſt, et tã
gitur manibus hominũ homo deus:et manuducitur 7

34

reusluitureet giratur in latera. et durus cultellus arpli
catur ad diuinam carnem ſeruato cõmuni circumcidẽ

di moꝛe in cõſpectu pluriũ ſuperſtite matre: vt writaſ
hyumana clareſceret. et omnis ſuſpicio tollerer. Inta⸗
cta quidẽ extitit impaſſibilis illa diuina natura et vere
pafſia vere paſſibilis vt confodiens doloꝛ ad gemitum
coõmoueret inſantulũ:vt moꝛis eſt turbatur ex doloꝛe
illa etas octo dierum. Alliter extra ſenſum humanũ fu⸗
iſſet creditus ille puer ⁊ potius magia q; homo verus:ſi
non dolunſtet: ſi non oſtendiſſet ex pioꝛatu doloꝛem: vt

vnio quidem naturaꝑ ſemꝑ inſepata manſit vtraq; na

tura manente in ꝓpꝛietatibus ſuis Circũciditur in car
ne deitas incircumcila. que ſimpliciſſima exiſteni nihil
habet addendũ neq; demedum aut quomodolibet de⸗
adendu:ſolum ens qð habet habens quod eſt. Ylla ve⸗
ro circumciſa caro ſeu circumcilus homo ſic manſit in
ſignato vt accepit in ſigno. Ham ab omnibus materia

lbus rebus et tepoꝛalbus curis et his que habent poſ

ſeſſoꝛem cum ſeculo conio:mare viq; ad regreſſum ad
celos:chꝛiſius ſegregatus inceffit. et hoc erat circũciſio
nis ſignatum in chꝛiſto ⁊ in coꝛxoꝛe miſtico ſancto ſuo
SBignum aut erat ipſa circumaſio quam accepit coꝛ⸗
poꝛi ſuo quod eſti eccleſia: daturuſ illam in expollatone
coꝛpoꝛis carnis ad exhibendum illam ſibi mundam et
immaculata in conſpectu ſuo vt digna fieret ſociari in
ſupernis cum ſubſtantijs ſeparatis auferẽdam:ne am⸗
plius nieret in coꝛwoꝛe carnis hinus ſed in renouatione
mentis et ſpus. Mos quidem erat vt circuciſione pera

cta circũciſus puer ad parentum et cogn atoꝛũ placituʒ

intitularet᷑ ex noĩe:quo pꝛeter effigiem et oꝛnatum coꝛ
poeis diſtincte hommnes cognoſcunf᷑. Pꝛoinde vocxatũ
eſt nomẽ eius ieſus Quod vocatum eſt ab angelo pꝛi⸗
uſq; in vtero concpererf̃ Nomen non imponit ab an⸗
gelo. fuerat ante pꝛedictum ab actione fienda nõ facta
Exofficio et opere nomen eſt: relatiuum quidẽ ad eos

qui ſaluantur. Magna quidem ingerit humanis coꝛdi

bus de nomine tali leticia ꝙ tam in magnis ? varijs pi

culis exiſtentib ſaluatoꝛ de celis adueneru:et ſic woca⸗
ri woluit pꝛout ſaluaturus aduenerat. ορQàα eſt noꝛ

men ipſi mirenato:quomi ſolum ſibi ꝓxꝛium eſt poſſe
ſaluare. Subſtantiuu eſt qiia veram et beatam ſubſtã

tiam facit.?ſppellatiuum eſt:quia ad ſaluationem ocs

appellat.ldiectiuũ eſt:adiecii quidem multa ſuper na

turam conditam. mune eſt:cõmumiter oibus factꝰ

eſt ieſus. Indeclina bile eſt:attamẽ pꝛo nobis declinat
Et inuariabile cum ſit ꝑ caſ us: ex effectibo variaf᷑. Si
peimum rectum caſuʒ accipimus per eum nomina ſal⸗

uandoꝛum ſcripta ſunt in celis. Oi ſecundũ:per eum

vocamur ad veram refectionẽ. Ipſe quidem dixit Tle⸗

nite ad me omnes qui laloꝛatis et onerati eſus:et reſi⸗
ciam ws. & pamum obliquũ p ipſum pater volunta
rie genuit nos verbo writatis vt ſimus inicium aliq

creature eius. Si ſecundu: oĩa ſibi dedit pater in ma⸗
nus. Et eſt ſibi ommis poteſtas in celo et in terra. Et
ommia nobis cum ipſo pater deus donauit. Si ternuzʒ
accuſatos damnat quos ipſe excuſare non poteſt. Er⸗

cuſat aũt coꝛam patre accuſatos pemtentes. Si quar
tum:aufert a ſuis electis omnem tribulationẽ. Gigu⸗

re ſimplicis eſt: quia ſimplex omnino eſt duus Compo
ſite:quia hõ ex quatuo: elementis ex duobꝰ ex anima ⁊

coꝛpoꝛe atq; compoſitione membꝛox. Singularis nu
meri eſt:quia ſolus vnus deus vnus eſt chꝛ ſius.Nlu

rificatur wro pluralitate konoꝛũ:et quia vnius coꝛpis
caput in pluralitate membꝛoꝝ. Generis maſculini: qꝛ

maſculinũ ſerus.Geminini: q de femina natus. Meu⸗
tri:nmeutrã lonã vita ſeruatib. Coõmunis:cõmunitatẽ

— – —

—

— .

— —,.,.—

tin omnibus diligens. Pꝛomiſcui: vtruc ſerum ſerua⸗/

De miſterus

re diponens. Omnis: oĩm creatoꝛ ⁊ dominatoꝛ exiſtes
HPꝛimitiue ſpeciei:quia vt deus anullo deriuatur. De
riuatiue: quia vt filius a patre generat᷑ quia vt hõ ab
ipſo creatur.Declarat᷑ nomẽ illius eo tꝑe quo nihil no
minat lingua carnis et mutus exiſtit pꝛo adam: qᷣ ex da

ta fibi ex deo facũdia omniba nomen impoſuit ſicut ſcri

ptum eſt mne qo wocauit adam aie viuentis ipſum
eſt nomen eius.Longe añ pꝛefiguratũ extitit in ioſeph
e nomine ſaluatoꝛis.cuius pharao cum pplło egiptia⸗
co wccit nomen:et vocauit lingua egiptiaca ſaluatoꝛeʒ

munch. Yeſus aũt ſaluatoꝛ dicitur. Sic enĩ 7 angelus
euangelicat:quia natus eſt bodie ſaluatoꝛ mũdi. Et in

ioſue:cuius nomen vulgatum fuit in omm terra Naã
fuit dñs cum ioſue:et nomen eiuſvulgatũ eſt in omni
terra. Et deus pater cũ filio ait:NMome meũ vbiq; vul
gatum eſt: quia ipſe ſaluatoꝛ oĩm eſt. Et ſponſa de ipſo
longe ante pꝛedixerat Oleum effuſum nomen tuũ Ef
fuſum ꝑ generalẽ atq; vniuerſalẽ noticiam. Eſfuſuʒ vt
oleum fer leticiã:quia ipſe nominatus oleo leticie vn⸗
ctus eſt Effuſum per miſericoꝛdiã: quia omibo miſera⸗
tus aduenit. Et de dauid ad nomimis ieſu pꝛeſagiuʒ 2
ſic vulgatum atq; diffuſum ſcriptũ eſt. Diuulgatũ ei
nomen dauid in vniuerſis regiombo. Et ipſe dauid ꝓ⸗
plxtice de hoc nomine ait. Domine dñs noſter qᷓ; admi
rabiie eſt nomẽ tuũ in vniuerſa terra.Hoc nomẽ pote
ſtatis acq; officij:quia ſaluare poteſt et ſaluat. Laudare
nominatũ monuit atq; cõſtituit. Sic ⁊ pſalmiſta dicit
Scõðm nomẽ tuum ſicet laus tua.Nomini laus addẽ
da et adequanda eſt. Quid igit᷑ laude dignius q; ille qͥ
ſolus ſaluare a periculis põt ⁊ vult ipſius dumtarat bo⸗
nitate. non tamen aliquo merito ſaluandoꝝ. De cuius
confeſſione laudis adiectum eſt Cõſitebvꝛ nomim tuo

gim bonum eſt. Conſeſſio laudis loni nomim danda eſt

Bonum aũt eſt nomen qð ſpem ſalutis credeubus de⸗
dit Et alibi Laudate pueri dñm:laudate nomen domi

ni. Eta ſolis oꝛtu vſq; ad occaſum: laudabile nomẽ do

mini. Et rurſus Laudalbo nomen tuũ aſſidue. hoe qdeʒ
nomen ſup omne nomen pꝛo laude a pꝛo effectu. Sic
enim ait aplus. Decdt illi nomẽ qð e ſuper omne no⸗
men:t in nomine dñ ieſu omne genu flectat᷑ celeſtiũ
terreſtrium et infernox. Et in actib aplox Pꝛeter hoc
non eſt aliud nomẽ datũ hominibo in quo opoꝛteat ſal⸗
uos fieri. Et ipſi diſcipuli ſaluatoꝛis non ſolum verbo
ſed facto in tribulationibo et moꝛte ipſum nomẽ vtiq;
laudauerunt.qm̃ ibant apoſtoli gaudentes a conſi pectu
conſilij:qm digni habiti ſunt pꝛo nomine ieſi cõtume
liam pati. Moꝛale quid aſtruit ipſa circũciſio et nomi⸗
nis declaratio.cũ poſt natũ dñm pꝛefert᷑ nomini ſalua⸗
toꝛis:qð ante conceptionẽ angelus nominauerat Vle
rum quia ipſa nominis appellatio cũ leticia pariter in⸗
tulit et timoꝛẽ:cum omnes ipſe ſaluatoꝛ ſaluos eſſe ro
luerit potuiſſetq; ſaluare.nõ tñ omnes eius actione ſal
uant᷑.ſed ſpũales circũciſos ſalus ipſa conſequit᷑: ideo
circumciſio ſalutari nomini pꝛerogat᷑.Eſt aut eſt eq; de
bet fidelibo chꝛiſti non manuſfacta carnis ſed circũciſio
ſpũalis vt ſequat᷑ effectus nomĩs ſaluatoꝛis: de qua in
cuteronommo ſcribit᷑.Circũcidite pꝛepuciũ coꝛdis ve⸗
ſtri:et ceruicem veſtrã ne induretis amplius Et rurſuʒz
Circumcidet dñs deus tuus coꝛ tuũ coꝛ ſeminis tui

vt diligas dñm deũ tuum in toto coꝛde tuo. et in tota

anima tua. oꝛ quidẽ circũcidendum eſt. ne ſit in ipſo
duricia in credendo. neq; impenitẽtia poſt peccatũ ⁊ ab
omni malo et imptinenti affectu: vt ſolus deus 1 dñs
ſup omnia diligat?. Et apoſiolus ad Coeꝛintfvos Circi
ciſio enim neq; pꝛepuciũ nihil eſt:ſed obſeruatio man⸗

, Vxrbi increati

datoꝛunn dei. Et alibi. Circuaſi eſtis non circũcifione
manufacta in expollatione coꝛꝑis carnis:ſed in circuci⸗
ſione chꝛiſtl · Ecce ſignata circuaſio. ecce veritai vmbꝛe

pꝛeterite. Ecce traniſatio actionis carms ad ſpũm. Ec

ce circuũciſio ſpũalis qua circumciſos ſaluat virtus no⸗
minis ſaluatoꝛis quod vocat᷑ ieſus: qui omnes ſaluari
volens et ſatagens non tñ ſaluat niſi ſpuales circumci
ſos.Neq; pꝛeteriti circumciſi patres ſali ſacti fuiſſent
expectato aduentu ſaluatoꝛlłs ex obſeruato federe date

arcuciſionis in pꝛepucio carms:miſi veram habuiſſent

,

circumciſionẽ in intenoꝛi pꝛepucio coꝛdis. Declaratio
vro iam impoſiti noĩs hoc oſtendit in mẽbꝛis vt poĩa

Vircus chꝛiſtiam nominis inclareſcat.quauiſ membꝛa
eius non wcant᷑ noie ieſuano: aut latina lingua nomi⸗
ne ſaluatoꝛis. Attamen hoc mentibo hominu debet eſſe

pꝛeſirũ non adeſſe virtutẽ nominis ſaluatoꝛis niſi no⸗

men vnctionis coꝛde verbo et ope fuerit cuſtioditũ:aut
tꝛrecta venia pꝛo delicto. Patent aũt et clareſcũt ſecũ
de epiphanie dñi ſaluatoꝛis:cũ in circũſiõe apparuerit
homo vrus in honnne declarato ꝗſit vere deus qui ſo
lus ſaluare imꝑpetuũ poteſt:deſuꝑ eſt nomen:deſuꝑ in
ſinustũ eſt per angelum ad virginem. nunc nomen da
tum eidẽ a dveo qð eſt ſuꝑ omne nomen declaratum eſt
apud omnes:et ſi ꝑ ſuꝑnum nomen epiphaniatus eſt
De oꝛtu noue ſtelle in oꝛtu ſaluatoꝛis in cinus appa
ritiõe credendoꝝ nouitas excitaf᷑. Et de tertijs epipha
nijs ſcõm Matheü ſolum. Capitulum XI
D noue ſupſubſtantialis inunſibilis inſituate
a increste. creatricis in carne aſſumpta. nouiter

q; apparentis ſtelle.inacceſſibiliſq; lucis mani⸗

feſtatione. ſiella noue luminoſitat; in ſoli greſſus. inau
dite directiõis apparuit vt a celeſtiba ſupꝑceleſtis ſub ce

.

lo in terris editus deſignet᷑vt eius membꝛa futura ſe⸗

licia in oꝛtu noui ſideris excitentur. Que in oꝛẽtali re

gione pꝛomicando apparens oſtendit ꝙ ille qͥ natus eſt

oꝛiens eſt nomen eius et ad occidentẽ vadens ꝙ om̃ia
mala occiſurus erat occiſus. Et cõtra occidente culpã
ſiue maculã occidendã et occidentales tenebꝛas depel
lendas illuxerat ꝑamplius illuſtratura humane men⸗
tis meridiẽ. et calefactura ſeptentrionẽ Et ex ſitu mire
natũ monſtrabat eſſe celeſte. Que mirefacta oculos in
tuenuiũ pꝛouocauit: et anios in ammiratione ſuſpẽdit
in ꝓfundam conſiderationẽ intruſit. ſfidem pꝛeſtitit in
tellectui.vt in nouo ſigno magnũ ſignatũ crederetur,

et non eſſe cunctãdũ huiuſcemodi velociter inueſtiga/

re ſignatum. Erexit in ſuperis ſpem ex ſupnis appares
Inſiamauit affectũ nouitas claritatis ilius qę de? ca⸗
ritas erat dñs eius. Perſtrinxit exterius oculos noui
ſideris lux⁊ interius illuxit ꝑ fidem. vt tres ſapientes
oꝛientales cõmoueret impegre vt quererent eum q ſe
Vnerat oſtendere requiſitũ. Miſteriũ quidem magnũ
eſt qð ſtellam ſtella demonſtrabat Peeceſſerat lõge añ
lominis ꝓphetia dicens:oꝛier ſtella er iacob. ue non

de alio qᷓ; ex deo erat.ex illius lũbis multis generationi

bus intermedijs ſcm carnẽ ꝑcarnẽ traducta: ad ciꝰ
oꝛtum expleto matutino ſtella noue claritatis apparu⸗
it. Mecnõ a ſtellis adumbꝛato miſterio iſtius ſielle dei⸗
fice ſdeles conſignati erant dũ abꝛahe multitudo per
ipſum ꝓpaganda monſirat᷑. Cuia dño dictu eſt Guſpi
ce celu et numera ſtellas ſi wotes. Et dixit ei Sic erit
ſemen tuũ.qo de ſemme fidelium cheꝛiſti pꝛenunciatuʒ
eſt: qui dſignabant᷑ in ſtellis. Et nouitate ſtelle oꝛiẽta⸗
lis admonentur in deifera ſtella ſtelle futuri celeſtes.
Sic et moyſes multitudinem ppli numerare neſciẽs
cõſignaint dicens. Dñs deus noſter multiplicauit os
et eſtis hodie ſicut ſtelle celi plurimi. Et alibi Glia celi

Wae SNi.

nOC Y

ſpecies eſt ſtellarũ. Et ipſe ſtella ſuas oſtellas agnoſcit
iuxta quod ſcriptũ eſt.Qui numerat multitudine ſtel
laruũ:et ommbus eis nomina vocat. Mon loquebat ſtel
la iſta et admouebat᷑:nec ſignũ exiſtens noiabat ſigna⸗

tum.motu cõtrario mouebatr᷑ a planetiſ:neq; motu fir
mamenti mouebat᷑ cũ ceteris. Ypſa ſegregata ſingula

ri diſtinctione a cunctis enſtens: ſegregatuʒ a cunctis
oſtendebat deũ et dñm ieſym chꝛiſiu:quauis homineʒ
ſegregata bonitate oes bonos et omnia bona excedente
Et mirũ quidem conteplandũ ꝙ iudei ſcʒ paſtoꝛes qͥ

ſigna petebant ſignis magnis aſioliti erant. rationabi⸗/

lem legem habebant. acceperũt euangeligationẽ in vwo⸗
ce euãgelica de excelſis:ſignũ aũt in imis ꝙ infans eſ⸗
ſet inuolutus in panmis. Gentiles wero naturaiiby ſciẽ
tijs et mathematicis intendetes ſtellam non loquentẽ

viderunt et anio et coꝛꝑe moti ſunt:hoc in ammo pꝛe/⸗

intelligentes ꝙ ſingularitas ſtelle ſingularitas eſſet ſi⸗
gni ad deſignanduũ ſingularẽ et incõpꝛehenſibilẽ excel⸗
lentiã deſignati.Attñ vox angelica. ſtella noua YOlla pa
ſtoꝛibus iſia magis. illa in oelete. iſta in meridie: fereq;
in occidente de mirenato aſtruere ſidem. Et vt ad pue

. . .

rum veniretur:audientiũ et videntiũ coꝛda ⁊ coꝛpa cõ

mouerunt. Sed iudeis paſtoꝛibo ſignũ a ſignatuj exti

tit ipſe de celo euangelicatus infans.pannis muolutuſ

et in pꝛeſepio poſitus:gentilib wro magis ſtella ſoluʒ

extitit non ſignatũ. Magnã conſiderationẽ magni mi
ſterij ratione vtentibus intulit: ꝙ ſic varie.ſic differen
ter miſtice ieſus in oꝛtu ſuo iudeis atq; gentilibus inti

29 P l⸗Oωσmatus eſt:et ꝙ eadem hoꝛa qua chꝛiſtus natus eſt vor

„ R

)

“

angelica paſtoꝛibo in iudta fieret et ſtella noua magiſ ĩ
oꝛiente viſibinter appareret. Et qui ꝓximioꝛeſ erat deo
et federe circãciſioms obſeruantia legis ex htrie cultu
citius ꝓpinq
remotioꝛes fuerunt a diuinis federibi tardius aceeſſe⸗

runt:omnes vero de celo ſuſceperunt indicium. Nec re

fert quibus ducibus quiſq; ambulet atq; ducatur du⸗

modo vemat᷑ ad cheiſtum. Octo aut ſtellas in miſterio
iſtoꝛũ magoꝛu repimus differenter et miſtice ſe haben

tes:que quaſi quadã in vmbꝛa colligunt᷑.collecte vero
ſanis intellectibo ſe oſtendunt in quadã ĩuiſibili clarita
te. Nam ſtellã videbant ſidus nouitatis.ſtellam habe⸗
bant fidẽ veritatis.ſtellã ſequebant᷑ ducẽ claritatꝭ.ſtel⸗
lam querebant regẽ equitatis.ſtellam inuenerũt pue⸗
rum hũanitatis.ſtellã cognouerũt archumatrẽ virgini
tatis:ſiellam adoꝛauerũt verbũ dei patriſ. ſtelle obtule

runt amatoꝛi paupꝑtatis. Sed ſiella viſa ſignũ dirigẽs

ad ſignatũ.que cũ ſequentes magosad eun perduriſſet
euanuit. Mon enĩ ad aliud nouiter ſacta erat niſi vt ce
leſie ſignuʒ terrenos hoĩes ad regẽmire natũ et celeſtẽ
pduceret pꝛecedendo ſequentes:et ꝑ ipſum tertie epi⸗
phanie fierent dñi ſaluatoꝛis. Nam pꝛime per angelos
facte erant ea nocte qua eum peꝑit virgo mater in eir⸗
cũciſione ſecunde Que ideo ſtatum euanuit pacto mi/
niſterio ne crederet᷑ vna de ceteris:quarũ nũerus nun⸗
Fannna powertone auctus aut diminutus eſt. Et ne
ſi manſiſſet credita fuiſſet ſup chꝛiſtũ habere xcretum
put de cõſtellationiba mathematici opinant᷑. Apſemn q⸗
dem deus creando denuo apparere fecit:et apparendo
rreauit· uius apparitio ad vtilitatẽ homini facta eſt.
vt mundo in carne nouiterapparentẽ oſienderet. Sʒ
nec manſit in ſpecie aliarũ ſicut illa columba que deſcẽ
dit ſuꝑ bapticatũ ieſum.et ille ignis illeq; lingue in q
bus miſit apoſtolis ſpũmſanctum.deſinentes oĩno eſ⸗
ſe poſt pactum officiũ. Nam tertie epiphanie ſaluato/⸗

ris omniũ facte ſunt ꝑ editaʒ nuprime ſtellã:vt ſi in cir

aumciſione apparuit quid hũanum hic cognoſcaĩ totũ

uius atq; feſtinius inuenerunt.qui auteʒ

Nꝛimus

eſſe diuinũ. Si ibi velut homo de terra hie totus de ce⸗
lo:et in noua pꝛoductione ſideris appareat potẽtia pue
ri vagientis. Qõ ſi ola ſunt hoꝛroꝛi velut ima in inns
ſtella demonſtrat quid ſit iſte m ſummis:et quid oꝑari
poſſit in terris.

O magi noui ſideris ductu ab oꝛiente hieruſalẽ

munt et interrogant et enunciabant ſcom Matheum
ſolum. Xzmapitulum XII

cevus herodis regis:ecce magi ab oꝛiente vene
runt hieroſolima dieentes. ¶bi eſt qui natus
eſt rex iudeoꝛu. Vidimus eni ſtellam eius in oꝛiente 2
venumus adoꝛare eñ DHeſcripta eſt ꝑ tempus et locuʒ
alma natiuitas que iub octamano ceſare auguſto oꝛbi

dñanti vniuerſo terrarũ et ſub herode iudeoꝝ rege nõ

¶Vnm natus eſſet ieſus in bethleem iude in di

de iudeis led de gentilibus facta eſt:nunc ad ſequentia

diſſerturus ſermo deriuat Mouiter mirenat ilico vni
uerſum ↄmouet oꝛbẽ: et ſupceleſtes virtutes ad ſui te
ſtimonin attrahit de ſupnis. Et in iſio ethere habitabi

li vicino telluri ſignum noui ſiderꝭ claruit.ꝙ ſine ſono

weis et pꝛeter articulatũ ſermonẽ mentes ſapiẽtium
mũdi ꝑmutauit:et ad incertũ locũ certa pegrinatione
diſpoluit. Vnde cum ſtatim natus eſſet ieſus in modi

ca et fere incognita ciintate in diebus regũ ſub quoꝛuʒ

impio eoꝛũq; decreto mundi geſta nouitateſq; inſolite

apparentes m libꝛiſ annahbus annotabant᷑ ad traden⸗

dum memoꝛie poſteroꝛũ vt futura de ieſu pꝛedicatio ꝑ

apoſtolos in oꝛbe terrarũ apud futuros inimicos nois

chꝛiſti in eoꝛũ libꝛis quoddã teſtimoniũ repiret Ac per
hoc ſpũſſancti oꝛdinatione factũ eſt:vt euangeliſte alta
chꝛiſti miſteria ſub quib pꝛincipibus regnantib erat
facta deſcriberent. VUnde nato ieſu ſub huiuſcemocdi re
gimine pꝛincipũ:ecce magi ab oꝛiente venerunt Sup

plemento ad hiſtoꝛiã opus eſt:vt cõterxatur in dicendo

rectus oꝛdo geſtoꝛũ. Erant in regione aliqua oꝛiẽtalis

plage tres viri nobiles parui tñ reges magia ſapientia

ſic dicti moꝛe quodã loquendi.vt quos nos ſapientes
dicimus magi alibi appellent᷑ mathematice ſcietie intẽ

dentes. Qui neſcij futuri miſterij reuelandi ſed ꝓ cõſi

deratione ſiderũ quoꝝ decreto putabant ommia iſta in

ferioꝛa diſponi:ſimul ꝓuidentia diuina cõuenerant e

diſpoſitione celeſtiũ coꝛpoꝛũ inuicem colloquẽtes. Et

. —

cum aniĩo in cõtemplatione ſuſpenſo et oculis quantũ
humanitatis patiebatur exiguitas intuerent᷑ in celos
ſeu in planetarũ oꝛbes ſi ex motibus eoꝛũ ſub manſio⸗
ne ſignoꝛũ aliquid noui futuri cape potuiſſent:et vnus

alteri ſcientiã ꝓut nouerat eructabat. Et cum contem

plarent᷑ ſtellarũ veterẽ legẽ ſolitũq; curſum et antiquũ

decretũ mox et ex nihilo apparuit ſidus nouum: vt eis
et poſteris ſcientia pꝛeſtaret᷑ ieſum nõ eſſe natũ ſub de⸗
creto ſtellarũ pꝛo quo ſtella noua claruit ad obſequiu,z

Quam mag intuetes et ſollertes in anio redierũt in
troꝛſum:velut attoniti et ſtupentes in apparitione ſuꝑ
ne claritatis. Et videntes ipſam ab alijs ſtellis ſingu /
lari lege diſcretam quo necab eoꝛũ aſpectibus ſe tolle/
bat.nec erat in firmamento nec in aliquo planetaꝝ cir ⸗

culo ſubgroſſam etiã igneã ſperã in aere ſtantẽ:tremu/⸗

lam velut moueri diſpoſita excepto ſole eĩbus alijs in
claritate pꝛelatã:et ſoꝛſan humanã effigiem nnn rime

nati pueri oſtendentẽ.et itex ab introꝛſum in verba p⸗
ruperunt admuicem dicentes vt penitus mouerentur
ad inquirendũ id qð ſignũ inſolitũ demonſtrabat et re
gem aliquẽ exiſtimauerut mire natũ in aliqua mundi
parte qui ꝑ ſtellã nouã declarabat᷑ in ethere. Volẽteſq;

cognoſcere quiſnã eſſet ſi ab eis inueniret᷑ cogitauerũt
eum ꝑterrena dona tentare mon pꝛetendẽtes in donis

☛.

—☚

☛ ς — ☛ .τ. ☚ſ. ceneeee.

—— ☛ S=S
2 —

—

e
e

Nam ſolitũ erat humana ſapientibo rerũ ſigmſicatiõi⸗

pus dare fidẽ. Quãobꝛẽ aurũ thus et mirrã in ſuis dd

narijs attulerũt aſſumptis cõpendijs opoꝛtunis cũ di
ſpoſitione debita in pegrinatione comitũ ſup regiona⸗
rijs animalbo vecti clariſſimo ſtelle ducatu hieruſalez
vſq; venerũt:quia ciuitas regia ſacerdotalis ꝓphetalis
erat famoſa ex tepio ex nueroſitate ciuium et pꝛedeceſ
ſoꝛũ regum:quãuis tunc in deditionẽ romanoꝛũ veni⸗
ens eoꝛũ imꝑpio regeret᷑.Elulgatũ poꝛro erat atq; fſamo
ſum: ꝙ in iudea et hieruſalẽ reges dabant᷑ a doo in vn⸗
ctione ſacerdotũ et reuelatione ꝓphetax. Ende nõ im⸗
merito crediderunt de mirenato in tanta ciuitate fuiſ⸗
ſe querendũ:non tñ ꝙ aliquis rex pꝛeteritus iudeoꝛuʒ
talibus indicijs vt puer ieſus extitit declaratus. Quã
ciuitatẽ ingreſſi feruido anĩo diſerta lingua ſine timo⸗

re de rege mirenato incipiunt pcunctari.non autumaã⸗
tes diſplicere regentib) et habitantibus ciuibo:ſed com
gaudentes cum eis quos de mirenato gaudere puta⸗

tabant tanq; de gloꝛioſo dño qui regnũ ifrael reſtitue⸗

ret et eriperet a tiranmide romanoꝛũ dicentes Elbi ẽ?
qui natus eſt rex iudeoꝝ Ad accuſationẽ iudeoꝛum eſt
magoꝛũ aduentus et interrogatio:quia ibi eferunt iu
deis non romanis.et pluris eſtimant in cõſpectu dei iun
deoꝛũ populũ qᷓ; romanoꝛũ.qui oꝛbẽ vniuerſum alte p
mebant cũ apud iudeos credunt mirenatũ regem non

apud romanos maioꝛes impꝑio aut apud alias natiões

Cui populo ingratove qui ſuam dignitatẽ nõ agnoint
qui ab omnibo nationibo dei ꝓplo dicebat᷑: eo ꝙ circũci⸗/
t et legem in mõte T reges in reginn

—

ſionẽ a deo accepi n in möte? egimi
ne ſacerdotes ad offerendũ ꝓphetas ad futura vidẽdũ
Quem nunc magi cũ ſic interrogant pꝛehonoꝛant per

ꝓpꝛiam linguã quã foꝛte ante didicerant:aut pꝑ interp⸗/
tes quos ſecũ ducebant. Qui cum interrogarent᷑ qua⸗
re ſic quererent: vnde de iudeoꝛũ rege nato didicerat.

cum ipſi ignoꝛarent ilico teſtimoniũ intulerũt Tlidi⸗/
mus ſtella eius in oꝛiente . Sed cũ omnes ſtelle ſunt
eius quare nunc ſingulariter iſta ſtella dicit᷑ eius. Aut
quia gerebat eius imaginẽ aut quia ſignũ eius erat et
indiciũ:ad cuius ducatũ ipſi vemebant. um vero ab
eis amplius quereret᷑ quare venirent quare quererent
addiderunt gaudentes Et venimus adoꝛare euʒ vti

dicerent inſeſitanter ZDicite nobis de veſtro mirenato

rege qm̃ non ad miuriã querimus ſed venimus adoꝛa
re eum.Alia interrogatio ſi ferat᷑ in deů Qm̃ qui vbiq;
eſt qui nuſq; deeſt. Interrogatio ⁊ reſponſio ab ipſis ꝓ
pꝛijs non capiunt᷑ autoꝛibo.Non adierant magi pꝛimo
regem. ſed plebeos ſeu quoſcunq; pꝛimo viderat inter
rogabant. Noui ex effigie. noui ex vſtiby. ex verbis. ex
moꝛibo.noui ex nouis ammirationem magnã ciuibus
intulerunt. Exr ſolito moꝛe referendi a ſubditis pꝛinci⸗/
pibus nouitatẽ verbũ interrogationis huiuſcemodi ꝑ
uenit ad regern. O
De turbatione herodis regis et hieroſolime ciuita/
tis in auditu noui reg ſcom Oatheũ ſolũ. Capᷣ.XIII

Alrlrrbank rex et hieroſolime ciues in nouitate

t verlvꝛũ:nondüũ certi ſi plena rei veritas ſubſe⸗
quatur. Oꝛande miſteriũ pꝛeſagiat iſta turba⸗/
tio ꝙ rex de gentiby maioꝛ et famoſioꝛ turbat᷑ ciuitas ðᷣ
iudeis. Turbata iam erat in intellectu gentilitas ſcul⸗
ptibilibo ſubdita et ante pꝛoſtrata lapidibꝰ et ydola et
demones venerata et ſolum intenta pꝛeſentibo. q̃d ve⸗
ro futurũ eſſet poſt hanc vmbꝛaticã vitam que ab eius

dterlatigue ceſierat ⁊ velut amiſſura dignitatẽ quã

ſub cultu ydolatrie retinebat iam in ſuis pꝛincipibus

turbabat᷑:et amans terrenam dignitatẽ paueſcit ne po

De miſterjs

magnitudinẽ et pꝛecioſitatẽ ſed rerũ ſignificationei. at. E
atis circumciſio carnis odioſa. Ide
um natü regem hoꝛrebat. ne foꝛte iudeus fieret paga⸗
no ſuꝑioꝛ:cui iam iu . neh
aut ne iterũ ceſarem romanũq; ſenatũ offenderet ſire
gem nouũ pmiſiſſet inſurgere ſibich timebat ex ꝓpꝛijs

minũ diuinũ turba iliũ! ngregan
pꝛincipes ſacerdotũ et ſcribas populiet ſciſcitabar̃ ab

verbi increati

tenoia ſupioꝛis amittat. Semper autem erat pꝛepuci

Vdcirco paganus iude/⸗

deus ceperat ſubiacere. Cimebat

ſi oꝛtu noui regis poteſtate ipia regia pꝛiuaret. MHecnõ
ipſa hieroſolima turbabat᷑:eo pꝛiſco demerito quo re
ges ꝓpꝛie gentis ꝑdiderat et ꝓphetas. Lex in obſeruati⸗
one vulnerat. inualuerat auaricia et ydolatria et iniu⸗

—

ſticia: homicidiũ furtũ et rapinæet omnis violatio bo⸗

nitatis et iniquitatis tirannidis increuerat· Jã ꝓ par-

te didicerat moꝛes gentiũ iam a diuinis mandatis re/
ceſſerat luxuria publica erat in pꝛecio: et vamtas mu
lierũ ſemetipſas dialbolo mancipauerat et viroꝛu alas
pꝛedabat᷑ Mala huiuſcemodi ꝓphete pꝛedixerant et re⸗
pꝛehenderãat et aduerſus ſacerdotes et reges ſignis poꝛ
tentis verbis acerrimis inſultabant: vt ſecaret᷑ yſaias.
hieremias in carcere poneref.ceteri ꝓphete damna ? cõ

uitia paterent᷑. Qõ ſi quis ꝓpłætias ipſoꝝ ꝓphetarum

legeret:non ignoꝛat quanta mala ſup hieruſale 8——
rint in moꝛibo et a ppeijs vicijs conturbatã. Et quoni

am amabat malã et terrenam pfunctoꝛiãq; pacẽ regeʒ
er celo ſignatũ in animo phoꝛrebat:magiſ contenta in
circũciſis ydolatris et alienigenis ſubijci qᷓ; a rege miſ⸗
ſo celitus gubernari. Gꝛaue pꝛotinus et egrũ erat ?⁊ de

teſtabile ꝙ rex herodes natus et nutritus gentiliter de

celeſti dño turbabat᷑.ſed pamplius incõpabiliter atq;
deteſtabiliter graue ꝙ hieroſolima cum rege vdolatra
et pagano turbata ſentiebat:cui ſacerdotalis dignitas
et ſcientia pphetalis non pꝛofuit vt auerteret᷑ a malis.
Verũ quia erat demonſtranda in abyſſali malo degere
gentilitas et populus iudeoꝛũ ab ommi virtute deſice /
re. necnon et gentilitas erat a celeſtibns vatib⸗ inuitã
da et in parte creditura ppenſius vt cultus vdolatrie
verterer in latriam et oſtendenda erat vanitas iudeoꝝ
et legalis iuſticia depꝛimenda que non cuſtodita pam⸗
plius conſtituit peccatoꝛes.cuſtodita vero nemine iu/

ſtum fecit vt ſolum in fide ieſu eſſe iuſticia crederetur.

ideo in aduentu ſummi regis magniq; ſacerdotis iuda
iſmus et gentilitas cõturbant᷑:ille cõmutdus iſta ad
melioꝛa vocanda. Non enim talis paſſio affuiſſet ſi co⸗
gnouiſſent cauſam mirenati et quid in carne deus ho⸗
mo factus opaturus aduenerat Et ſenſualitas homini
affecta patẽtibo ſenſualibus rebo pꝛiuari times:in ad
uentu celeſtis poteſtatis tabeſcit Minc eſt qð ſcriptum
eſt Audiens aũt herodes rexturbatus eſt et om̃is hie

Aroſolima cum illo Audiuit rex ꝙ ex inquiſitiõe mago⸗

rum p hieroſolimã ferebat᷑ oꝛtu noui regiſ et omnis
hieroſolima ſcʒ om̃is populus hieroſolimitanus exhoe

cum rege cõturbatus eſt:nmõ affecti amoꝛe gentilis regi —

minis aut ꝑſonalis honoꝛis quo grauari potius q; rele
uari putabant ſed timentes pꝛincipis celeſtis regnum

quo regulariter et ad iuſticiam cogerent᷑:non in ea ꝑni

cioſa libertate qua impuniti moꝛes liberi vagabantur.
Et pꝛecauere cupiens rex ne in iudea et hieruſalem re
gnum mutarer᷑:credidit verſutia ſua cõſilio pluriũ ho⸗
rbare conſiliũ Et congregans omneſ

eis v bi chꝛiſtus naſcere? Congregat ſacerdotes et do

ctoꝛes legis ciuitatis hieruſalẽ:neminẽ de gentibuſ ad
boc conſilium vocat quia non hiabat rex gentiũ ſed iu⸗
deox cuius ſi venturus erat apud ſacerdotes et ſcribas
ex lege atq; ꝓphetis debebat eſſe noticia. Necnon et ſci⸗
re in dolo volens ſi huic mquiſitioni congaudebãt ma
gis delectati in futuro eis deſuper rege q; in ipſo quem

habebant a ceſare inquirebãt ab eis vhi chꝛiſtus nace/
retur. Non fuit verbu herodis noĩare ſic apꝑtiſſime chꝛi
ſtum:ſed euangeliſta ſic poſuit. Ypſe aũt interrogaint
ſicut h ciuitate ferebat de rege indeoꝛu. aut foꝛtaſſe ſi⸗
cut audierat a iudeis et ab eis expectato meſſia At illi
dixerũt In bethleẽ iude:ſicut ſcriptum eſt ꝑ ꝓphetã diß⸗
centẽ. Et tu bethleem terra iuda nequaqᷓ; minima es ĩ
pꝛincipibo iuda. Ex te enim exiet dur qui regit populuʒ
meũ iſrael. Elalidũ eſt teſtimoniũ de dei filio ꝙ ſcom
carnem mundo naſcirurus erat:qm̃ eſt ab inimicis et
ab ipſis legiſpitis qui egem et ꝓplvtas ſepius lectita⸗
bant:cum ipſi iam de ipſo turbati locuʒ natiuitatꝭ oſtẽ
dunt non eoꝛũ pericia ꝓplætandi ſed ſancti pꝛeteriti /
płxte vaticiniũ recitantes.Et a ſeipſis ſunt accuſati et
condemnania nemie vwero excuſati et liberati ꝓpletatuʒ
et ꝓphetantẽ locum et ꝓpłetiã in contione cõſona voce
nemine diſſidente ſub erode rege publice aſſerentes.
Oſtendunt iudei ducẽ quẽ natum timuerũt. Magnũ
factũ ſequi noluerunt.qui dux recti erat itineris:vt ſe⸗
quentes via regia graderent᷑ quouſq; in ſuꝑna conſcen
derent. Nec eos diſpoſuit ad bellum ꝙ armis et effuſi⸗
one ſanguinis agitat᷑. Ypſe pax omniũ ꝓpellens cruen⸗
tum bellum pꝛo qua pace quouſq; obtineret᷑ ſempꝑ eſſz
bellandũ ſed oĩno bella inuiſibilia poſuiſſet iudeis ſicut
oſuit ſequentib ceteris.vt cum vicijs vſq; ad erxtre⸗
mũ exitiũ bellaref. Ecce oſtendũt coꝛã hxrode er dicto
ꝓphetico iſraelitici populi regem quẽ coꝛam pylato ĩua⸗
leſcentib xocibus negauerunt dicentes. NMo habemus
regem niſi ceſarẽ. Sed queſtione pulſat᷑ animꝰ cur iſt

tam wriſſimã ꝓphetiam inquiſiti ab lerode ptulerint.

an ad placitũ ſciſcitantis an vt ipſe iam natum conare
tur extinguere.an in magoꝛũ directionẽ an vt querere
tur ad obedientiã vel ad moꝛtẽ.nec ipſi pati vellent ſi upꝑp
ſe virtutẽ regnare celeſtẽ. Quoquo gut modo illoꝛuʒ
intentio pferendi huiſmodi vaticimiũ fuerit rum ve

ieſu teſtimoniũ ꝓtulerunt.et ſe emetipſos inexcuſabilezʒ

damnauerunt intelligentes pphłxtiã.nec inficiari valẽ
tes writatem incluſam: etiam cum rege turbato turba
ti ſemꝑ et pamplius quouſq; in illũ wrre crediderũt cõ

turbandi Zunc herodes clam vocatis magis diligen⸗
ter didicit ab eis tempus ſtelle que apparuit eis Am⸗

plius tremefactus herodes ex pphetia in contione a le⸗
giſperitis recitata qᷓ interrogatione magoꝛũ.quia ma⸗
gi dumtsxat interrogauerũt.iudei vero diuinũ oꝛacu⸗
lum ꝓtulerunt vt eſſet oĩno poſſibile atq; credibile fie⸗
ri:regem iudeoꝝ naſci:de quo magi de partibo oꝛientis
interrogantes et inquirẽtes aduenerant. zoinde clꝗ
eos vocat vt interroget ſtudioſius:et ipſi clãdeſiine ſe⸗
curius ad inquiſita reſpondeãt. Et queſiuit ſcire ab eiſ
tempus quo ſtella eis apparuerat appꝛehẽdere ſatagẽs
nati regis etatem:vt ſciret᷑ quid ſibi pꝛo pſona.quid ve
ro pꝛo patria eſſet agendum. Non aũt ſano animo ſibi
et patrie pꝛouidebat. Dꝛouidiſſet quidem ſi ſe et patri
am ſuo impeno ſubdidiſſet. Et verſutus a ſimplicibus
in fide tẽpus ſtelle didicit vt queſiuit et eis aꝑeruit qð
in conſilio iudeoꝛũ inuenit. videlicet ꝙ in bethleem iu⸗
de rex iudeoꝛum naſciturus eſſet Et mittens illos in
hethleem dint Yte et interrogate diligenter de puero.
Et cum inueneritis renunciate mihi:vt et ego veniẽſ
adoꝛem eum. Dirigit herodes magos in bethleeʒz ꝓut
a ſcribis et pꝛincipibo ſacerdotũ acceꝑat velut huius re
gis natiuitatis locum: ſuadet eis diligentiam inquirẽ⸗
di ne modo aliquo fallerent ed nec ad magoꝝ deuo
tionem complenda ſed ad ſuam ſeuiciam exercendam
eos ad diligentẽ inquiſitionẽ monẽdo pꝛeſtrinxit. NPu
erum wcat eum ↄputans tẽpus ſtelle vt accepit a ma

Hꝛimus

gis:ſcom ꝙ vltra illius non ferebat etas. Poſtulat er⸗
nundari inuentum falſam latriã ſpondens vti vos itiſ
ad adoꝛandi ſi mnueneritis. oꝛo referte vt et ego veſtra
oꝛatione pꝛehabita eque adoꝛẽ eum. Simula bat hero
des diuinu pficere cultũ qui in anmo parabat exitiuz.
vt qipſe vdolatra ci vere latrijs ſe miſcebat dumtaxat
vrł.vt ſacto conceptã iniquitatẽ ꝑficeret. Si timoꝛ
de incognito rege iam plurimoꝛi mentes turbauerat.
quid cum maneſte iudicaturus adueniet· Om̃ deꝰno
ſter manifeſte ſalicet ad iudicium wniet. deuſ noſter
non ſilebit. ita vt eum videat omnis oculus et qui euʒ

pupugerimt. Cerret hoĩes illa puericia ĩ cunabulis va
giens et inuolutus in fatcijs et in pꝛelepio reclinatus:

et virginea vbera lambens vt iam ex ipſo exoꝛdia ſciãt:

quanta ſit poteſtate donandus quanto ſublimand'im⸗
perio.quanto terroꝛe pꝛeſſurus impioſ.quãto munere
remuneraturus pios.

De receſſu magoꝛũ a hieruſalem vſq; ad mire nati
pueri pandochium peruenerunt ſcom Oatheum ſo⸗
lum. Capitulum XIIII
Yhiſtoꝛiam rei geſte inſpicimus:eſſent hi me⸗
S ito arguendi qui habentes ducatũ diumũ cõ⸗
ilium queſierunt humanũ. Et ſi a nouo ſige⸗
re ducebant᷑.cuius ducatu vſq; hieroſolimã puenerũt.

nõ erat cunctandũ ꝙ vſq; ad puerum ꝑduxiſſet quam

ob cam eis tam in partib remotis apparuit Sed diui

na ꝓuidentia miſteriũ ad futura marimũ agebat᷑ qð ec
cleſia ſancta tenet ꝙ oĩhus recte incedere volentib vi

am dei quouſq; pueniat᷑ ad chꝛiſtum in mente debet ee

pꝛeſirũ. Nam ſepe ſunt ſupne reuelationes viſiones
a paritiones et dulcedines intellectũ qñq; ſenſuʒ ho
minũ excedentes.ſunt et ſathanice ab inferioꝛib⸗ aſcen

gentes que plerumq; habent ſimilitudinẽ cum ſupniſ
Vt iſte pꝛo illis capiant vt homo recipiens ſepe fallatur

quarũ diſcretoꝛes rari plurimi vero decepti. Et eſt ſeri

ptura ſacra cuius iudicio quales fuerint diſcernuntur

ſunt et ſacramenta. ſunt et virtutes. ſunt et ſupioꝝ re⸗
gimina et obediẽtia ſancta. Hec omma ſunt in hieruſa

lem exadumbꝛato miſterio. ier ꝓphetia. ſacramẽta vir
cutes.obedientia ſancta et templu ſup omnia ſanctum

,

dii ſcʒz ipſa chꝛiſtifera fides ꝛet viſio pacis et hieruſaleʒ.
Nec obſtat ad ſignatum ſi in ſigno regnat herodes⸗ bo

.

minum coꝛrupta ciuilitas.cum in ſi

que aliunde adueniunt opoꝛtet eſſe concoꝛdiã. Igit᷑ ne

q reuelationibo viſionib et apparitiomib cregendum
eſt.neq; acceptande dulcedines ſi diſcrepant a lege a p

płetis ab euangelio a ſacramentis a virtutiboa fide ab
obedientia etiam a quãtalbet writate ſeu oſtenſiõe cla
reſcerent. Ac per hoc magi oꝛdinato miſterio relicta ſtel
la de ſuperis hieroſolma ingrediunt᷑ habere colloquiuʒ
cum in lege peritis. ne ſuſcepiſſent decepti falſa pꝛo we⸗
ris.ld doctrinam ſubſequenti ſicgeſtum eſſe creda⸗

mus. Peecellit atq; pꝛecedit ſacraruũ autoꝛitas ſcriptu
marũ et fidelis ipſarũ ratio cauſe ſignum atq; exemplũ
e᷑t apparens quomodolibet ſupꝛa ſenſum Etiam vt au

dacter loquar ipſe chꝛiſtus deus nec talia oꝑaret᷑ vt ve⸗
ritatẽ excluderet ſcripturarũ. Nam nouitas non modi
ca erat ꝙ noua ſtella magis in partib oꝛientis apparu
it in ſignum mire nati regis. lttamẽ non ſic apparuit

vt de ſignato nõ eſſet ꝓphetica veritas in ſcripturʒ. Sic

et magi poſt ſignũ de celo datũ inquirentes meruerũt
audire vaticinium ꝓphetarnm. Qui cum audiſſent re
gem abierunt ſcilicet wrſus bethleem ad quã dire ct
erant. non ex ſtella quã hieruſalẽ ingrediẽdo dimiſerãt
ſed expꝛophetia qu a ſcn bis audiuit erodes Et apte

. —
— — — — —rrr—— —————U

cum in ſignato ſit puritas
et honeſtas:cum quibus exiſtentibuſ hieruſalem eoꝛũ

De

miſterijs Verbi increat
. „
Sctum eſt vt ſtella eos ingredientes in hieruſalẽ non ſisnum pꝛeuiũ ꝓpter ſemetipſum: ſed vt ducerẽt ad ſi⸗
eſtrr ſequeret᷑.quam ipſi ab oꝛiente fuerant ante ſecuti ne ꝑ gnatum Plus intelligebant in animoqᷓ; oſtenderetur
rro . uerteret oꝛdo ducendi:vt idem eſſet dux ⁊ ductus pꝛe⸗ in ſigno.Aluertunt a ſtella oculos coꝛꝑis itrant pado⸗
tnn uius et ſequens. Nec alternant᷑ cum hominibo diuina chium. Et ſtatim viſo ſignato ſignum ſielle diſparuit. .
te Vecreta donec cõpleant᷑ et vt poſt pꝛeuiſum ſignũ de re⸗ Hinc eſt quod dici᷑ Ec intrantes domu muenerunt
imo⸗ ge mire nato aperiret᷑ veritas ſcripturaꝝ nec non abole⸗ puerũ cum maria matre eus Ingrediuni magi pan
ernt da erat ſigna a iudeis qui ſemp ſigna petunt:vt ipſi cõ dochium ſuppellectili nulla initructũ hnmanis copijſ
. pulſi neceſſitate ꝓphetiarù veritatem inquirerent. Aut et rebus famuliaribo ex omni parte paiuatuʒ. Et animo .
og foꝛte nec digni erant videre nou ſtellam homies pdu religioſi.mẽte puri fide firmi ex ſigno deſup dato eis vſ
ien centem ad verbũ carnem factũ qõ non credentes cru/ q; illuc pꝛeino facto ex vaticinio hꝛeroiolume inuento
cis patibulo affixerũt:pꝛo quo ſol antiquus obſcurat⸗ non pturbant᷑ non ſcandalicaſttur nihil inueniunt
el: eſt. Et ſi vidiſſent hieroſolimite noui ſideris ſignũ in nihil vident aptum regie maieſtati.Ct cũ regem que⸗
* eum ex nouitate intendenteð non expꝛeſſiſſent vatici⸗ rerent iudeoꝛũ inueniut puerum impotẽ fandi leruata
„ nium ꝓpletantis.cum nec rex herodes intendiſtet con⸗ ſerie tempoꝛis in augmento molis coꝛpalis. pe; pote/
gere gregare iudeos:nec ipſiad diſcutiendũ vocatim conti ſtate loq potuiſſet poſt vterũ tertiodecmo die a die na
onẽ veniſſent aut repꝛeheſione quadãa dixiſient ſi ducẽ tiiitatis:ſicut iopannes exultauit in vtero ſue matris
nati habetis diuinũ vt quid queritis humanũ. Si ducem Beg qui oꝛdinem in oꝛdinatis daturus aduenerat in
ſ celeſtem vt quid terrenuũ inquiritis.Necnõ et iſta ſum ſeipſo ante ſeruauit Inuenerunt pueruzʒ cum maria
⸗ ma occultationis ſtelle illa puidentia diuma que nemi matre eius la qua nec auertetes aſpectũ cognouerunt
nem fallit:vt ipſi magi hieruſalẽ ingrederent᷑ et qure iuuencula moꝝ oꝛdinatione grandeuãa ſapiente pꝛoui⸗
ing rent et inueniret.vnde pamplius firmarent᷑ tanq; no⸗ dam apte vrecundã atq; modeſta: pauꝑem et in ipſa
d uicij et ex gentibo nouelle p antationes. Sed cum ma proauptate letante. Dei tamen ꝓuidetia factu eſt vt ruc
ſce, gi hieruſalẽ egrederent᷑ et ecce ſtellam quã viderãt in deeſſet ioſeph vt non a magis ſicut a paſtoꝛibo cũ pue⸗
lent oꝛiente antecedebat eos vſq; dum veniẽs ſtaret ſupꝛa ro et maria fuiſſet inuentus.Nam ioſeph erat cognit
bann vbi erat puer Pꝛeit eos celeſtis illa claritas que ullis in iudea tanq; maritus marie. non aũt in oꝛientem fa⸗
ſdni pꝛimo in partibus oꝛientiſ apparuit que in hieruſalem ma eius ꝑuenerat.Et ediſicant᷑ magi a puero que non
ſere pꝛeuiũ iter faciens ſed expectans eos ſolitũ ꝑpegit offici ſolum ex ſigno ſed etiam exomni lineamẽto coꝛpꝑis in⸗
v um reuera et de facto ad bethleem pꝛeuium faciẽs quã dicant elcgantem: cui in aliquo natura nõ defuit Edi⸗
tteẽ ipſi audierant ab herode vt non ſolũ ciuitatẽ ſed etiam ficantur in matre pueri quam vxlut celicolã autimat
eg7 pandochialẽ locũ vbi puer erat oſtenderet et ſtaret ſu⸗ cuius animus non incliner᷑ ad terram cuius mens fixa
B per eum locũ autoꝛitate illius qui eã de nouo fecit oꝛiri maneat in ſupꝑnis et ſtudiũ ſit ad curam edite noue p⸗
ſcen et ſupioꝛis indicij ad eum qui de ſuperis ad infima nt̃ᷣa lis quã mente coꝛpe ac munerib venerant᷑ Et pꝛoci⸗
vniß venit. Et ſtaret immobilis velut nõ ꝓgreſſura pampli dentes adoꝛauerunt eum. Quẽ pꝛimo illa que genuit
atur us: ſed defectura ꝑacto ſui ducatus officio. Que cũ nõ adoꝛauit.adoꝛauerunt angeli:adoꝛauerunt paſtoꝛes ⁊
ſeni fuiſſet creata cum ceteris die quarta creatiõis in nibil nunc quarto magi ante ipium ꝓcidentes adoꝛant. In⸗
ntur vnde ſumpta reuerſa eſt Elidentes aũt ſtellam magi cipiunt ab oꝛiente miſteria vt in carne dei filius acoꝛe⸗
re gauiſi ſunt gaudio magno valde Tliderunt ſtellã ma⸗ tur:qm̃ qui ſuſcitauit ab oꝛiente iuſiũ vocauit eum vt
rtuſa gi et recognouerunt eandẽ eſſe quãẽ in oꝛiẽte pꝛimo cõ ſequeret᷑ ſe. Sic vſaias ait. Ypſe ſuſcitauit in ſigno:xo
pr ſpererant:quã vſq; illuc pꝛeuiã fuerãt ſubſecuti. Et ga cauit in fide oꝛientis ꝓplm ad ſequelam. Oꝛientis enĩ
um uiſi ſunt in viſione illius:quam hieruſalẽ ingrediẽtes populus eſt omne hoim genus:qm̃ in oꝛiente multipli
ſez. ꝑdidiſſe crediderant. Sed gaudio magno eo ꝙ in hie⸗/ cari ceperunt homĩes ſuꝑ terꝛam Et ibi peccauit adam
1 ruſaleʒ ſcripturã ꝓpheticã cum ſigno celeſti ad ſignatũ a qua plaga ventum eſt ad chꝛiſtum vt homines iuſtiſi

tite

regem conſonã inuenerunt:vt ꝓuocati a ſigno eruditi

centur in ſide.Aldoꝛant reges regem regũ et dñm do⸗

oej a ꝓpłtali vaticinio ad ꝑagendũ latrie cultũ et obſequi minantiũ.flectant genua mundi ſapientes ante pueꝝ
fne⸗ um munerũ ſecurius gauderent᷑. Tlalde ꝓtinus ſunt paruulum vt omnis mundi ſapientia ante chꝛiſii ſim
m gauiſi ꝙ etiam poſt documenta ꝓphetarũ poꝛa ſcribarũ plicitatem incuruetur. Sed pꝛo multis pauebat apo⸗
36 a ducatu non deſijt.vt ſignum in illa oſtenſum conſir⸗ ſtolus dicens. Timeo ne ſicut ſerpens ſeduxit euã aſtu

b maret᷑ a vaticinio ꝓphetarũntex cõfirmaret᷑ a ſigno dũ cia ſua:ita ne coꝛrumpant᷑ ſenſus veſtri a ſimplicitate q̃
ca ipſa vt pꝛius ducatus pegit obſequiũ. Nam de celo da⸗ eſt in chꝛiſto ieſu.Adoꝛant mathematici puerũ nõ fata⸗
ſel tum eſt vaticiniũ ad ꝓpłetã:et de celo ad magos ſignũ tum a ſtellis ſed tanqᷓ; ſtellarum dũm et ſactoꝛem vt re
pꝛeuium eſt poꝛrectũ Et ꝓplete et ſcribe et magi vtiq; nunciare mathemat:toꝛũ iudicijs videant᷑ aſſerentius
r/ hommes de terra terreni fuerunt. vatieiniũ et ſignum omnia inferioꝛa etiam moꝛes oꝛtus et fines ex decreto
/ fuere celeſtia vt in natunitate tanti regiſ omnia vero cõ ndere ſiellarum. cum ipſi geniculant ante puerum.
centu cõueniant:et hunc mire natum puerũ celeſtia ⁊ oc quidem potiſſime in adoꝛatione huiuſmodi mi⸗
i terreſtria wenerer.. ſtice agebat᷑ in eo ꝙ adoꝛatoꝛes hi erant reges ſapien⸗
De pꝛoſecutione magoꝛũ vſq; ad puerum mire na tes diuites oꝛientales et numero tres. ꝙ omnia mũudi
tum et adoꝛatione et oblatione quã faciunt ſcom Ma/ regimina.omnia dominia. omnis iuſticia. omnis ſapiẽ
4 theum ſolum. Lapitulum xy tia.omnes diuicie. omnis ſub celo in bominibo claritaſ
. L Boſequunt᷑ magi ſiellam pꝛeina: et pueniunt omnes anime virtutes.memoꝛia. ratio ⁊ voluntas ad
p ad optatũ locum * quo tanto laboꝛe ſudaue incarnatũ dei filium reſerant᷑ et adoꝛent et vnerẽtur.
. runt. Et ſignum ſtat ſuper ſignatũ non lingua quoniam ſicut ſine ipſo increato factum eſt nihil: ſic ſi⸗
ſed geſtu loquẽs et docens. Dimittite ammodo ſignũ ne incarnato ꝓderit mhil. Nemo autem cunctet᷑ iſtos

1

ingredimini ad ſignatũ Si ſigno ampliꝰ delectati pꝛi⸗
uabimini vſſione ſignati.Omne ſignũ excedit᷑ a ſigna

to. Signũ ꝓpter ſignatũ:non aũt ſignatũ ꝓpter ſignũ.

Acduertunt magi quid agendũ.Non eni ſecuti fuerant

puerum ieſum aliter qᷓ; adoꝛatione latrie adoꝛaſſe: nõ
enim bonus dominus eis in melioꝛibo defuit. Nã ſicut
pꝛeſtitit erum ſignum ſic veram fidem infudit in aĩo
ad ſignatum.ruſtra quidema tam remotiſi paeſpus

*

tanto fuiſſent perducti ſtudio niſi eos in pura fide ſoli /

daſſet qua eum in illa pueritia in illa foꝛma ſeruili in il

la carne moꝛtali in ullis cunabuhlis in illis vilibo faſciiss

in illo pandochio deſolato adoꝛaſſent verbũ eternũ ver

bum mncarnatũ verbũ increatum.ſed pꝛo nobis caro fa
ctum et vmuerſoꝛũ vñm:cui deberetur omnis bonoꝛ ?

omnis gloꝛia in ſecula ſeculoꝛum. Sed quem animo

pio colunt flexo coꝛpoꝛe venerantur etiã muneribo pꝛo
nitentur Et apertis theſauris ſuis obtulerunt auruzʒ
thus et mirra Oiſtica ſont lec in deſignatione adoꝛa
ti quis qualis quantuſq; exiſtat.et in deſignatione vere
colentiù chꝛiſtum quid ei in ſpalibus donarijſofferäat

et in quibo ſignificatis ſua vota perſoluant:non diſcuti
enda per ſingula ſed perſpicaubo ammis relinquenda.
Beg nec chꝛiſtus ſuis mamb iſta ſuſcepit pꝛout mul

toꝛũ erronea pietas credit qui nil amplius ve ſeiplo eiſ/

oſtendit q́; puer tredecim dierum oſtendere vintanti⸗

bus poſſet: ne inſ pdidiſſent meritum ſi vidiſſent expe
i mos ſuperaſſet etatem. Nam mos et

rimentum. et
etas in ipſo taliter extiterunt vt in nullo diſtare viderẽ
tur. Sed pia mater eius paupercula in peregre poſita
donaria illa ſuſcepit ad fide piam offerentiũ in deſigna⸗
tione pueriin deſignatione miſterij paucis verbis red⸗
dens vicem confirmãs fidem. Et potius fuiſſet trabẽ⸗/
dum ad vitium q; ad aliquid honeſtum ſi puer tredecĩ

dierum manus extendiſſet ad munera foꝛte quia capi
ſo ex decreto ſtellarũ aut magia et non ſit puer bomo.

ic quidem exomnibus viſis et geſtis magi credide⸗
runt omnia eſſe diuina:vbi per omnia humana defue/
rant. Et cum omma iuxta wota vidiſſent imo peram⸗
plius qᷓ; crederent et ſpexarent quoniam bonus domi⸗
nus ſperantibus in eum anime querenti illum melio⸗
ra eius tribuit qᷓ; acceperit et potioꝛa qᷓ; poſſet pꝛouehi
ſpes humana. Dꝛo auro fidem.pꝛo thure ſpem. ꝓ mir
ra conſeruantem ab immundicns et a coꝛruptione ca⸗
ritateʒ. Et qui deduxit in ſigno remiſſo in verbo nõ hu⸗
mano ſed angelico reduxit. Nam cum ipſi inter ſe que
rerent reuenſtone pꝛepoſita qua via eſſet ad patriam re
pedandãa herodi fidem dicentes eſſe ſeruanda.deſuper
a domino per angelum ammonent.ac per hoc reſpon⸗
ſo accepto in ſomnis ne redirent ad herodem per aliaz
viam reuerſi ſunt in regionem ſuam Mon ſpoponde⸗
rant lvxrodi ſibi renunciare inuenta q;q;ipſe poſiulaſſʒ.
Et ſi ſoopondiſſent a ſuperioꝛi domino abſoluũtur mia
rime cum in fraudem fueꝛit facta poſtulatio. Mã ſi ſpõ⸗/
ſio ſieret ad male aut fraudulenter petita nõ eſt ſeruã⸗
da. Supponit enim ſponſio petitionẽ iuſtam licitam.

In omni aũt cauſa ſuperioꝛ poteſt ſuũ inferioꝛẽ in auꝰ

toꝛitate ſubiectũ a ſponſionibo ſub ipſo factis iuridice

liberare. Deus auteʒ ſup omnia dominus in ſomno re
ſronſum dedit ꝑ angelum ſuum ne redirent ad herodæẽ

hberans eos a dubio de agendis et a vrbis impiſſſimi
lrodis.Qui per aliam viam non ducatu ſtelle reuer
ſi ſunt in regionem ſuam. Reuerſi ſed cõuerſi ad domi
num omniũ deum quem in carne adoꝛauerũt pueri.re
uerſi ſed auerſi ab omni ſeculi vanitate ab omni ſupſti
cioſa ſcientia: quoniam cognouerunt in puero fatũ nul

lum adeſſe ſtellarum ac eſſe per doctrinã docentem ſin

pliciter gradiendũ Et quauis greſſu coꝛpoꝛis aliam vi
am qᷓ; venerant repedando ad patriam inceſſiſſent lon

ge alia via qua venerant motu mentis ad ꝓpꝛia ſunt re

uerſi. Nam venerunt in fide ſigni. reuerſi ſunt in fide
ſignati. Flenerunt mathematici reuerſi ſunt in fide ca⸗
tholici. Elenerunt vagi reuerſi ſunt religioſi. Regio il⸗

loꝛũ erat oꝛientalis plaga:ciuitas pbi nati aliti erant

„

Pꝛimus

89 . . — d...’è’J .
ſubticet᷑. Oꝛiens quidem omniũ hominũ in cuius re⸗

gionem opoꝛtet reuerti cum per fidem cognouerimui
chꝛiſtum.eſt illa pꝛima et immaculata creatio rationa⸗

lis anime que facta eſt ad imaginem et ſimilitudinem
dei:lumen cuius vultus ſignatur ſuper illam. Nec mi

hi ex aliqua parte lucet ſi videre moꝛes velim vt reuer

ſionem a peccato tangam ineternam patriam. quoni⸗/
am iſti non ſunt reuerſi a peccato ſed a chꝛiſto quẽ ve⸗
nerant adoꝛare:potius autem credendi cum venerunt
ad chꝛiſtum reuerſi reliquiſſe peccatum. zoainde pꝛe⸗

ſigitur foꝛma vt ab oꝛiente condite noſire nature vni⸗/
amus ad cognitionẽ graties qua non deſerẽtes ſed no

biſcum ferentes pꝛout chꝛiſtum poꝛtauerunt in mente

relinquentes in coꝛpoꝛe.reuertamur iterum ad oꝛien⸗

tem nature condite ſed per aliam viam.ſcilicet per imi

tationem operum chꝛiſtiquam condita natura nõ ha
buit quouſq; dei fiius carnem aſſumpſit. Et alia eſi

Via nature qua quiſq; vrrum et bonum querit.Alia eſt

via gratie qua inuemit Eſt oꝛiens deo deus pater a quo
vnitur ad chꝛiſtum filium a quo iterum per viam cru
cis reuerſio ſit ad patrem. S

De latione pueri ieſu ad templum vbi ſunt epipha

nie quarte celebꝛate ſcõm Lucam ſolum.

Capitulum xVI

Efertur ad templum puer in pꝛeſepio iam

d adoꝛatus a magis vt in templo cognoſce⸗
retur ab ipſis iudeis uſtodita eſt lex in la⸗
tione eius voluntate nõ neceſſitate: ne iam

puera ſolutione legis inciperet. Et iterum per tempy

cõputat᷑ eternus dum completiſ quadraginta diebus
eſt latus in templum quod ante per Salomonem ſaʒ

ctum et diruptum et iterum reediſicatum eſt: et ad eßs
imaginem quod nullum abhoꝛreat coꝛruptum atq; dee
ſertum ſi reintegratum eſt etiam ſi illa pꝛima facti op
ris pulcritudo perdatur. Irrecuperabilis quidem eſt

illa pꝛima innocentia ſi perditur. quamuis poſſint a⸗

lia oꝛnamenta ſuperapponi. Non enum eſqras et nee⸗
muas vt templum pꝛimo fecit ſalomon refecerunt. ne
q; luit in illo copia illa auri vt Salomon poſuit ⁊ mul

ta que habuit illa nobilis edes.Attamen ita refectum
eſt vt domus dei diceretur et oꝛatiomis et obſecratiõis
et ꝓiciationis pꝛo populo.er angelus tuitus illud fu

it. Et in illo apparuit chante er multa ſigna in illo ce
ſt exterminium pꝛimum cum er

lebꝛata ſunt:etiam po
titit reparstum. Igitur ſpes magna pꝛerogata eſt ab⸗
iniquitate deſtructis: ſi nouerunt reſtaurare ſeipſos.
Hinc et puer Yeſus qui ab eterno verbum deus no⸗
ſtram humamitatem non abhoꝛruit quam fedauit Al⸗
dam. Etenim quia reparationi apta erat quam et ipſe

reparauit. Apparet igitur in templo puer Jeſus quis
quahiſq; ſit. cum infans nihil aliud q́; infantiam mon.
rans:ab vtroq; ſexu et etatig grandeue teſnumonia.
ꝓ plus qᷓ; homo erat accepit. Symeõ Anna vidua ſpi

ritu pꝛopłxtico conteſtantur: ſicut alibi declaratum eſi

t quamuis humana lingua et coꝛruptibilis magna .

et mirabilia de ipſo pꝛonunciet: deſuper eſt qin coꝛdi⸗

bus infundit hoc quod loquitur lingua carnis:vt etiä
in templo epiphamatus eriſtat per linguas. per ſpiri/

tumſanctum domini eruditas vt illa de hoc puero lo⸗
querentur: quoꝛum nemo niſi per ſpiritumſanctũ po
tuit habere noticiam.

.

Secquitur de q- intis epiphanijs.

— —— — — — o ö ſ ————

— —– –

— „ — —

— —

— —

l

— r —— — —— ee — —– — — —

ctus fecit ieſus ſcom Lucam ſolũ. Capitulũ XVII
uit per omnia latere chꝛiſtus in puerili eta⸗
n te anteq; ad illam que dicitur adoleſcẽtia pue⸗

niret quin aliquid de ſeipſo ſupꝛa illam etatem
oſtenderet ⁊ qð plus in ipſo q; in cunctis ſuis coetane

is erat.et notus puer fieret apud ſcribas et pontiſices

templi ob aliquid inſigne virtutis:ne cum perfecte fu⸗

iſſet etatis quis eſt hic velut eſſet incognitus ſibi obij⸗
ci potuiſſet. Gactus duodenis veniens cum parentib-

in templum in hieruſalem: ipſis ignoꝛantibo remanſit
in ciuitate.Acceſſit ad templumn audiens interrogans
ita vt omnes mirarent᷑ etatẽ pꝛo ſcientia. et ſcientiã in

etate.et cõpoſitos moꝛes.et omnem ſui conſiſtentiam

nihil habentẽ imptinens et perhibenteʒ talia ꝙꝑ ommfria
virtus ſuparet etatẽ vt merito credi poſſet exceſſuʒ ab
hominibus habuiſſe diuinũ:vt etiã nõ ſolũ hi alij aſtã

tes ſed mater que illum genuerat miraret᷑. Cui querẽ

ti quare ſic fecerat clara voce diſſeruit:ꝙ nõ ioſeph ſed

patrem habebat deũ et aſeipſo quãuis coꝛꝑe degeret in
terris velut a ſuꝑno ſuperne ſempꝑ exiſtente ſuꝑ omnẽ
intelligentiã ⁊ lueem inacceſſibilem inhabitante ꝙ dei

eſſet filius declaratus eſt:ſicq; in templo epiphaniatuſ

Geſtoꝛũ ſeries et vtilitas alibi tacte ſunt. H
De baptiſmo ieſu ⁊ ſextis epiphanijs ſcõm Matſx
um Marcũ Lucam et Johannẽ.Capitulũ XxvVIII
Apticat᷑ a YJohanne ieſus in ioꝛdane non indi⸗/
b gnus ad ipſum ſed ad nos pꝛo quibo ipſe rolu⸗
it indigere atq; agere:velut ſi neceſſitate pᷣme⸗

retur ſicq; noſtra egit vt ſua:quia ipſe caput oim ntm.

ſi quid exoꝛauit ad patrem pꝛo nobis acſi ipſe illã indi⸗
gentiam pateret᷑. Qui cum aquis immergit᷑ vti eſſet
peccatoꝛ quem nullũ potuit maculare peccatũ apparu /
it exxoce paterna quis ⁊ qualis eſſet:ſpũſſanctus in co

lumbina ſpecie in viſione atq; atteſtatione Johannis

Sic enim omnes euangeliſte tradũt Bapticatus au
tem ieſus confeſtim aſcẽdit de aqua.et ecce aperti ſunt
celi:et vidit ſpũm dei deſcendentẽ ſicut columba et ve⸗
nientem ſupꝛa ſe. Et ecce vox de celo dicens. Mic eſt ſi
lius meus dilectꝰ in quo mihi cõplacui Dicta vero ce

teroꝝ euangeliſtarũ huic conſona veritate reſpondent:

ideo non ponunt᷑. Ecce igit᷑ ſanctiſicaturus aquas in il⸗
lis intingit᷑ non purgandus.Et mirabilioꝛi modoa ce
teris ꝙ ſic dei filius epiphaniatus eſt in etate virili ma
gnis agonib et opationibus apta:et diuine credat᷑ fie⸗

ri omne quod agit᷑.cum ipſe velit cum hoſtibus inuiſi/
bilibus et viſibilibus habere congreſſum /patris lega⸗
tionem pficere.deſtruere legem tartareã. diabplicaʒ ſu/
perare tirannidẽ. ſoluere ſanguinis pꝛeciũ.pꝛo captiuiſ
fabꝛicare gradus vere aſcẽſionis in celog vt ſupꝛa illos
inferat quos in doctrina moꝛibo et vita poterat habere
ſequaces vt nulla ſit heſitatio inter homines. ꝙ iſte ſit
cei filius factuſ homo quẽ pater voce ꝓpꝛia manifeſtat
et ſpũſſanetus in aſſumpta pꝛo tunc dutaxat columbi·

na fpecie pꝛoteſtaf.

De miſterio totius vite chꝛiſti poſt baptiſmů et / D

terminate. Capitulum XIX

⁰

Arpptixatus ieſus aſcendit de aqua ioꝛdanis ad
b maioꝛa ſe tollens:vt virtus ſequatur ad virtu

tem. et bonis melioꝛa nectant᷑et moꝛum diſci

plina pꝛeſtruit᷑ in ommibo actioniboa ſermonibus eius
vt ſeqᷓmur veſtigia ipſius.Nõ amplius agi põt qᷓ; poſſe
fieri chꝛiſti foꝛmaz. Diffoꝛmitas veꝛo trahit in moꝛtẽ.
Deus erat:poterat ferre aurinum. Momo erat:oĩbus
pꝛeſtitit exemplũ:vt quemadmodũ ipſe ambulauit et

De miſterijs

He quintis epippanijs quas de ſeipſo duodenis fa

liter epiphaniatus eſi ſcõm omnes euangeliſias inde-

verbi increati
nos debemus ambulare. In oibus actionibus eius ſe

deum verũ et hominẽ verum eſſe mõſtrauit. nec vana
natura in aliquo ab altera eſt cõfuſa: cum ſuis ꝓpꝛieta⸗
tibus ſemp manentibo ieſus fecit humana diume di
muina huane. In duplici foꝛma opatus eſt. in foꝛma do
mini et in foꝛma ſeruili. Oiſtincte quidẽ ſunt huiuſce?,·

modi actiones quarũ ad aliquas inuitamur ad adoꝛsq

dum et venerandũ: ad aliquas pꝛo imitatiõe vocamur.

Quod actum eſt per domini foꝛmam non eſt imitabi⸗
le.neq; ad hoc inuitatio facta eſt. Quod wro fecit ĩ fo⸗
ma ſerui:ſi nõ per omnia ꝑ plura imitabile ꝓuocamur

ad illud. nam non quia deus ſed quia homo dedit. et re

liquit exemplum.et ſic per diffoꝛmes actiones manife
ſtatus eſt. non ꝙ vna foꝛma pꝛeter qᷓ; in oꝑibus potuiſſ

ſet videriet agnoſci. in altera vero viſus et cõuerſatus

eſt et agnitus homo.non operans ſibi ſed nobis:pꝛein

tendens notum fieri his pꝛo quibus aſſumpſerat acti/

ones vt crederet᷑ et iuſticia pꝛo pꝛemio daret᷑ ĩ fide cre⸗

dentibus. Et faciebat poteſtatiue vnde de perditione li

beraremur. et ſaluaremur in excelſis ad eius viſionem

eternam.q;obꝛem aliq;diu carne veſtitus ſtetit in ter⸗

ris.Qui loc? in aquis ilico deſerta penetrauit: dedicãs

ſe totum altiſſimo.ſubtrahens ſe a ſeculo inuoluenti.

non ſibi timens aut cauens.exiſtens incoꝛruptibiliſab

omni quod maculare moꝛes hominũ poteſt ſed ſequ?⸗

tibus pꝛeſtrinxit viuendi foꝛmã. qᷓ; cauta ſit conueꝛſa⸗

tio eoꝛum qui purgationẽ acceperunt veterum delicto
rum in quocunq; ſit oꝛdinata purgatio:vbi eſuriuit ho
moet tetatus eſt homo. Et ſic manifeſtus in foꝛma ſer
ui:in foꝛma vero domini dedit i pꝛobo tentatoꝛi con⸗
flictum. Inde egreſſus pꝛedicauis diuina humane. et
legens in ſynagogis vt ꝓpłetatũ erat de ipſo ꝓphetiam

impleri aſſeruit:et ſemetipſum manifeſtauit vt in file
caperet᷑. Super naturã facta miracula declarauerũt de
um increpatũ equoꝛ vndoſum et venti ꝑ obedientiam
et eppulſi ab obſeſſis coꝛpibus demones confitẽtes 9
erat chꝛiſtus filius dei viui et petrus a deo patre doct⸗.

ſic confeſſus eſt. Et iterũ pater declarauit mn monte di⸗ .

cens Mic eſt filius meus dilectus in quo mihi cõpla⸗
cin. Et in templo. .larificaui et iterũ clarificabo Et do
ctrina in verbis eterne vite dimiſſio pecatoꝛum cogni
tio coꝛdiũ humanoꝛũ etiã futuroꝛũ et ſimilia:manife⸗
ſtauerunt in coꝛde credẽtiũ eſſe deũ. Cetera vero quia

fugit quia fatigatus eſt. quia eſuriuit comedit et bibit
et doꝛmiuit lacrimas fudit triſtatus et pauefactus co-

ptus et ligatus ductus et obpꝛobꝛiatus et verberatus
eſt damnatus ad moꝛtẽ.ſicq; et moꝛtuus et ſepultꝰ ẽ.
totum expꝛimit foꝛmam ſerui ſed etiaʒ inter obpꝛobꝛia
et dum viliter eſt in agon boilla foꝛma ſeruilis etiãs pp
teſtas dñabilis foꝛme innotuit:quã pꝛodit cognitio/p⸗
ditoꝛis. pſtratio hoſtium. obſcuratio ſolis.terꝛe tremoꝛ

ſciſſio veli templaris. diuiſio ſaxoꝛũ et monumentoꝛzu,z

apertio. Ac ꝑ hoc vt crederet᷑ vt in ipſo ſperaret᷑ vt ama⸗
retur. vt ſibi obediref᷑ vt eum homo ſue ſalutꝭ amatoꝛ
imitarefr᷑.ſic in vtraq; foꝛma totiens epiphanias acce,/
pit. Pꝛoinde incrudelis certa damnatio credentibo ne
gligentibo nulla ſaluatio:qm omne ſuffugiũ excuſatio⸗/
nis adimitrt.
Pe miſterio coꝛpis et ſanguinis domini ſaluatoꝛis.
vbi nulla epiphania ſed celata poteſtas ſcom Oatheũ
Marcum Lucam. CLapitulum XxX—
Roceſſu incompꝛehẽſibili egit eternum et in

creatũ verbum. Per ipſum omnia facta ſunt.

et ipſe ſua poteſtate incarnatũ ſe fecit.et in ver

lv eructuato docuit humanas mentes agenda et ſpera
da a diligenda et odiẽda. Donauit unitates. ſuſcſtaui

nihilq; fibi addi aut aliqͥd ab ea de mi poteſt.ſed aſſum/

moetuos:et demones expulit ab obſeſſis. Et ſeipſum
aliter non aliũ in verb ſuo fecit.tranſſubſtantiãs terꝛe
na et moꝛtalia in coꝛpus et ſanguinẽ ſuũ vt eſſent hoĩ⸗
bus in aĩia cibus et potus:vt iã in deſerto vite pñtis pa
raret᷑ mẽſa peculiari populo dei.non in fomentũ coꝛpis
ſed mentis:nõ vt caro ſed vt aia nutriret᷑.et vna men⸗
ſa hoĩm et angeloꝛũ.ſi non in eodem loco ſaltẽ in eodẽ
cil vſq; dum eſſet omnia in oib deus. et euacueretur
omnis oꝛdo et omnis pꝛincipatus.et ſpes pꝛerogaret᷑
boibus pueniendi ad deum fruẽdi deo: cũ in hac vita
eitate in reb tranſſubſtantiatis in coꝛpus cibant᷑ ⁊ po
tant᷑.Receſſurus a nobis reliquit legẽ ſcom qua agere
mus. virtutes ſcõm quas viueremus. pacẽ in qua cu⸗
ſtodiremur. ſacramenta quibo mũdaremur et ſeipſum
Vlut obſidẽ pignus et arram ſub ſtipulatione ſolenni
vt pollicitationẽ firmã teneremus ad eternã beatitudi
nem capeſſendã vt angeli diligerent et cuſtodirẽt fer⸗
uentius timerent hoꝛrendius inuiſibiles hoſtes dum

vtriq; conſpicerent nos tertios inter eos apud quos

ſunt tam alta dona depoſita. Mon ſumus angeli poſſu⸗

mus et peccare et ſubiacemus penalitatibus.et in val

le miſerie habitamus. Non ſumus demones:poſſum⸗
enĩ et errata coꝛrigere.et penitentiã agere pꝛo erratis.
Alb illis angeli ſunt liberi :in iſtis ſunt dmones obſti⸗
nati. Mos qui inter eos medij poſiti ſumus: nec liberi
vt angeli:nec vt demones obſtinati. Vniri cum crea⸗

tura vwolens angelos non appꝛehendit. demones abhoꝛ

ruit. vt eſſet homo inter homines:et vnionẽ naturarũ
fecit. Et nunc ſuũ coꝛpus illi nature a q̃ ſumpſit coꝛpꝰ

in duplici ſpecie reli inſinuans dignitate dilectio⸗

nemq; ad hoies quaſi iam vicẽ reddens vt illi nature
que dedit ei aſſumenti coꝛpus et relinqueret ſuum coꝛ
ns ita relinquens qð ferens.ſic ferens quod oĩno re⸗
linquens vt qð tenemus iam ſit in celo.et quod eſt in
celo et nos in heſitanter in terra teneamus. Sed debi⸗

toꝛes ſumus magni depoſiti emphitheotecari non poſ/

ſumus ſaltem immaculati cuſtodiamus.Alduertendũ
eſſe ꝑſpicatiſſime direrim peculiaris ꝓpli dei dignitatẽ
chꝛiſtianoꝛũ non iudeoꝛũ.Alienationes fecerũt ſibi łe
os ſuos quos colerent quos pꝛo ſuis votis oꝛarent: po
pulus electus dei non ſibi deu fecit ſed ab eterno enſtẽ
tem deũ credidit. Nunc aũt in nouiſſimo ptãtem acce⸗/
pit ſacramẽtaliter facere quẽ poſſet oꝛare:atq; cultu la
trie adoꝛare. Sed in virtute verbi eius facit ille cuius⸗
intereſt ex oꝛdine ſacramentale chꝛiſti coꝛpus efficere
tranſſu bſtantiando naturas. Attamen peimus bhuius

miſterij actoꝛ extitit ille cheiſtus vnigenitus dei filius

qui res quas natura ſolita et ſolito et inſolitis ꝓduxit
artis pericia ſic eduxit:in coꝛpus ſuum et ſanguinẽ mi

rabili ptãte cõuertit.Actio ppꝛro laudabilis. modus im

compꝛehenſibilis.ſnis deſiderabilis ꝛeceſſerat exni
hilo creatio vniuerſi: et vnio ſpirituũ et coꝛpoꝝ creatoꝑ
Peꝛeceſſerat vnio diſpariũ naturarũ creatricis et crea⸗
te.ſpũs increati.ad ſpũm rationalẽ creatũ ⁊ ad coꝛpuę
creatũ.Facta erat vnio extremox.et in hoc quaſi deſcẽ⸗
ſus celebꝛatus eſt:cum ſemetipſum exinaniuit foꝛmaʒ
ſerui accipiens. Et acceptũ vtiq; magniſcatũ eſt: non
dũut in natura mutatũ. Sic et accipiẽs Romnia maſit
in ſins eternis. In iſio aũt miſterio neq; diſcenſio ne/
q; aſſumptio neq; vnio facta eſt: ſed conuerſio ſubſtan⸗
tie in ſubſtantiã. non in ſubſtantiã deitatis ſed aſſum⸗
pti coꝛpis Qðõ quãuiſ inſepabiliter deitati vniret᷑ ſicut
in vnione nulla eſt naturarũ pmixtio neq; cõfuſio neq;
additio ad alterã naturam. et neutra natura pampliuſ
quod habet natura eriſtens. vna vt increata altera vt
creata:ſic cõuerſio nõ eſt facta in deitatis ſubſtantiam

tudo pfect

pti coꝛpꝑis ita vt ſubſtantia in alia tranſeat in poteſtate

verbi et tranſeũtis ſubſtãtie ꝓpꝛietates ſeu que dicunt

accidentia maneant.ſubſtantia eis debita non manẽte
vt erat:neq; tranſeãt cũ ſubſtantia tranſeunte vt ſint

illius in quã facta eſt cõuerſio. Sequunt᷑ quidem ſub
ſtantiã quantitas et qualitas:vt qð ſubſtãtia caret qᷓn

tum vel q̃le non ſit. & vero ſubſtantia habet quantũ
vel quale habeat cõpetentia ſibi iure indite ſibi nature.
Non enim ſermo eſt de his que apponunt᷑ ex arte: aut
aliter euentu ꝓueniunt. Igit᷑ tranſſubſtantiatione fa⸗
cta ꝑ verbũ in tranſſubſtantiato quantitas et qualtas
aut aliquid accidens non querant᷑:que pꝛeextiterũt et
fuerunt Sed ſi querenda ſunt hec:in illa querantur in

qqua eſt facta mutatio.et tunc non querant᷑ nec inueni⸗

ent᷑ eſſe ſubſtantie tranſeuntis.qꝛ deſijt quod fuit.nec
ſubſtantie pꝑmanentis cum in illam non ſint conuerſa
accidentia:ſed dũtaxat ipſa panis et vini ſubſtãtia. Gru
ſtra ſuꝑuacue a vere fidelibo querit᷑ de his que relicta
ſunt obijcibilia ſenſibo: cum ſubſtantia non ſubſit am⸗

plius eis Et vt me nõ fallat erroꝛ aptius dixerim ꝙ ac

cidentia in ſacramento appareant potiuſ qᷓ; enſtant:de

ſub eis omnino remota pꝛeexiſtẽte ſubſtãtia. Magnuſ

et ſapiens ergo dñs ⁊ laudabilis in oꝑibus ei qui ſic ꝓ
uidit homini quem creauit. „
De muſterio fidei catholice. Capitulũ XXI
Ltiſſima virtus que deus eſt obumbꝛauit cre⸗
a gture humane.fidẽ videlicet vmbꝛam faciẽs.
ſub qua hominis oculuſ requieſcit:et velut aſp
ſus nebulis ignoꝛantie.puluere carmiſreſperſus.in ter
ram deſfixus.innixuſq; ſolũ intelligentie naturali reſpi⸗
cit in altiſſimã virtutẽ nobis ſe ꝑ fidẽ vmbꝛã contẽpe⸗
rantẽ vt per ipſam poſſimus intelligere ula que hũana
ratione negatũ eſt appꝛehẽdere:ſicut in yſaia ſcriptum
eſt. Niſi credideritis:non intelligetiſ. Qua credulitate
ſeu fide pꝛimũ erigamur in deũ oĩm conditoꝛẽ viſibili
um et inuiſibiliũ.nec aliquid extra ſe hñs qualibet enti
tatem niſi ab ipſo ⁊ nec ſine ipſo creatũ.quia omnia ꝝ

ipſum facta ſunt entitatẽ habentia:et ſine ipſo factũ eſt
nihil:peccatũ aũt entitatẽ non habens.qui creauit ⁊ an

gelos ſubſtantias videlicet ſepatas.celũ gloꝛie. ſtellax
ſirmamentũ et ſtellas. Elementa diſtinrit elementa⸗
ta ſenſibilia inſenſibilia fecit poſtremã creaturã ratio
nalẽ hominẽ ad maginẽ et ſimilitudinẽ ſuã faciẽs:quẽ
in mundum velut in regnum omnib patronatum in⸗
trodunt in regẽ eius ſubijciens ditiomi oĩa coꝛruptibi⸗
lia ſenſibilia et inſenſibilias ſicut ſcriptum eſt. Omnia
ſubieciſti ſub pedibo eius. Qui nõ velut indignus opii
ſui omnia creauit ex nihilo.quia ſpũs dñi ſcʒ voluntas
eius ferebat᷑ ſupꝑ aquas noſtre pductionis.non ſub aq̃ſ
alicuiꝰ neceſſitatis:qm in deo nulla neceſſitas neq; in⸗

igentia ſed liber atq; liber.et ex amoꝛe puro fecit qᷓ vo⸗

luit in celo et in terra·et in mari et in oĩbus abiſſis.oĩa
tona valde cõponẽs vt cõmunicaret ſeipſum bonis ra⸗
tionabilibo a ſe ſolũ ꝑ amoꝛem creatis angelis et homi

nibo:quia non erant quos bearet et quibus innoteſce⸗

ret niſi ante creaſſet ⁊ manſiſſet incognitus niſi ſibi ſo
li.et imparticipatus niſi a ſeipſo ſi creaturam talẽ non

feciſſet:que ipſum ꝑ intellectũ et fidem cognoſceret. et

in amoꝛe peternã fruitionẽ participaret. Cetera vero
creata ſeoꝛſum ab iſtis ad vſum mentis per conſidera⸗
tionem:et coꝛꝑis per ſuſſentationẽ ad vniuerſi pulcri⸗

tudinem facta credunr. Et ideo non ſunt equalia. quia
ſi eſſent oĩa equalia non eſſent oĩa nec vniuerſi pulcri⸗

taet wlut non indigentia. ſed pia voluntate
ita non alieno auxilio fecit qui fecit:quia nulluſañ ipᷣm

ſin,

dicunk
nanete
Nſint

guanti
natre,
te: aut
loneka;
uahtag
terüt et
nturin
mlenie
fuit nec
nuerſa
a. Frn
relicta
biteme
mcec
Nuta
Dagnot
ue
WI
Alit gre⸗
n ſcis,
ohtaſ⸗
lsinter
Nlnreſo⸗
conteſe⸗
hüana
riptum
lulitate
viſtbili
bet enti
mmnia
attüeſt
nitaan
,ſtelnr
einentat
lrärutio
ſique
Uint
ptibit
Omnia
noopl
luntas
nbagl
in⸗
.Oia
iorn/
Pormi
teſcer
biſo
ſon
etet
wro
ela/
len/
gnia
lcri
fate
n

re miſteris verbi increat

nmnullus cumipſo. nullus poſt ipſum in opere creationis
pꝛeſtitit pꝛeſtat pꝛeſtabitq; ſubſidia Etiam dñat᷑ oĩibus
regit omnia ſine motu.pꝛeſidet ommbus ſine ſitu. p
ſens eſi omnwus ſine loco: intimatur magis cuilibet

creature q;ᷓ ſibupſi creatura intimef. Et mẽſure tẽpor
hoꝛarũ et dierũ ebdomadarũ menſiũ et annoꝛũ longe
ſunt ab ipſo. Accidẽtia vlla non recipit noĩa de eo dicta
miil ſibi addunt aut inponunt. nec alter ex altero red

ditur ſimplui nature deitatis cin nihil addi vel minin
poteſi. Aneffabilis eſt us: ſaltem eo modo quo ineffa

buis dicitur meffab.lis non eſt? Ercedit intellectũ an⸗
gelicum et humanũ incõpꝛeſænſione:quia incõpꝛehẽ
ſibilis eſt. afeciũ omniũ creaturarũ in lonitate.qꝛ nul
lus amoꝛequatur tonitati eius amãdo.vt diligat᷑ quã⸗
tum ſua reqiurit lonitas mec in hui/ vite tenebꝛis nec

in partibus ſuperis. Non narrat eum ad plenũ ſnben,

ra legibilis nec lingua volubilis explicat quid ſit dus.

2——

Henlſus coꝛpalis nunq; pcipit quia incoꝛpoꝛe eſt. Et

ſi ex tꝑe vrbũ caro factum eſt nihil in ditate mutatuʒ
eſt: vt nec etiã in illo coꝛꝑe deitas ſenſibus percipi poſſʒ
nec in cena et ſacramento deus mandens deitatem cõ
pꝛeſſit nec guſtus percepit.necoculus vidit.nec olfa⸗
ctus olfecit. nec auris audiuit. nec tactus reſperſit. nec

impaſſio nata carne aſſumpta veitatẽ vnitaʒ attigerüt

quomodolibet paſſiões. Nec doloꝛes et triſticie anime
chꝛiſii dei affecerunt in aliquo deitatẽ. Elnus eſt in ſub
ſtantia: trinus eſt in ꝑſonis. Nec vmtas ſubſtantie ꝑio

narum trinitatẽ excludit. nec pſonarũ trimitas ſubſtan

tie vnitatẽ diſcreta ſeu continua quantitate multipii⸗
cat. Mec inducant᷑ exeplares ꝓbationes in elucidado pᷣ
dicta et non pꝛobata. et omnibo fides in ſuo maneat ro
bvꝛe pꝛemiũq; magis creſcat in pura credulitate.ſed ſo
lum ſufficiat ꝗꝙ diuerſoxꝝ vna foꝛma in qua diuerſa cre⸗
ata conuemũt.et nexus vnus et durãs ꝑpetuus creq/
toꝛũ arguit vnitatẽ:et eſſe cuiuſlibet rei fo⸗ma et vtili⸗
tas ſeu bonitas pꝛonũciat trinitatẽ. Mam eſſe rei cuiuſ
libet patrẽ crcatoꝛẽ enunciat ſoama qua diſtinguitur a
ceteris ſapientiã filij clamat: vtilitas ſeu bonitas cuiuſ
libet rei ſpũſſancti bomtate eloqui. Et pater a nullo.ſi

lius genituſ a patre ſolo:ſpuſſanctus pꝛocedit er patre

atq; filio. Nec maios pater filio aut ſpuͦſancto necfiliuſ

ſpu ancto aut patre maioꝛ eſt: nec ſpũſſanctꝰ maioꝛ pa⸗

tre ſolo aut filo ſolo.nec vna cuiuſq; pſona maioꝛ aut
mino: eſt duab:nec due maioꝛes aut minoꝛes vna h⸗
ſona pſiſtunt. In deitate nulla pꝛioꝛitas nulla poſteri⸗
tas muenit ex trinitate pſonarũ. Equalitas in eternita
te in impaſſibilitate in unmenſitate in immoꝛtalitate

in increabilitate. in potentia ſapientia et bonitate rex

He omnipptentia dei. Capitulum XXII
Onus eſt inquã ducatus fidei: qui ſub omni⸗
b potentia dei ducens de ipla nos facit recta ſen⸗
tire qua credimus. Et cum omnia iſia ita ſint.
ꝙ non poteſt deus niſi bona: nam quodlibet minimũ in
conuemiens impoſſibilitateʒ dicit in deo. Et ſi ſeẽm /
phetam dicit. non eſt malũ in ciuitate qð deus non fa⸗

ciat ꝑmiſſiue. non poteſtatiue.qui legit in telligat. Agi

tur ta eſt vere omnipotẽs ꝙ non poteſt aliquid malefa
cere cogitare aut loqui.nec actus penales vt metuere.
wlere triſtari tedere eſurire ſitire calere frigeſcere. aut
quomodolibet pati aut moꝛi:nec facere ꝙ ſit et non p⸗
ſens pꝛeteritũ a futurũ ſint idem. nec ſacere maioꝛẽ
ſe vel aliũ vel aliquid finitum in quacunq; ſi ubſtaãtia vi

ſibili aut inuiſibili. ſenſibili aut mſenſibili: nec actꝰ coꝛ⸗

poꝛales vt comedere aut bibere ambulare ſedere doꝛ/
mire et his ſimilia. Si qua en coꝛpoꝛeitas in toto ⁊ ex

totoet a toto creatoꝛe omnium remouent: in ſeipſo et
per ipſum eta ſeipſo exceptoꝙ talia creare poteſt extra
ſeipſum nec tñ de ſeipſo: auia nõ ſolũ coꝛpalia ſed etiaʒ
ſpuùalia. non de deo tanq; ex materia ſed a deo tanq; a ſu
pꝛema et efficiente ommũ cauſa credunt᷑ creata. Cum
autẽ in ſeriptura ſacra legunt᷑ verba actus coꝛpoꝛeos de
ſignantia non eſt intelligendũ deus coꝛpaliter fece⸗

rit: ſed qm ſcriptura loquebatur exiſtentibo in cope p
ſenſus coꝛpoꝛeos non fruſtra dates ſed ad xc pcipien/
da quodãmodo oꝛdinatos nripientila wiſlne in lin⸗

gua narrantibo. aure audientibo in exe plis: que ſi coꝛ

poꝛalia non ſunt cõſiderantibo et in copoꝛea d ex (oꝛfo
rea natura genitis. Ydeo ſacra ſcriptura nullius loqn⸗
dlrgeneris verba de deo vitauit: duͦtaxat omnipotentiã

inſupabile indeficientẽ inculpabilem irrepꝛehẽſibileʒ

nunciarent et ſapientiã infallibile; incõpꝛehenſibilem

omnia cõpꝛehendentẽ in intelligibilẽ oĩa intelligenteʒ

et pꝛeterita et futura vt pñtia. pñtia pꝛeſenter pñtia co
gnoſcentẽ inuariabilẽ omnia variata et varianda vari
antem ꝓclamarent: bomtatẽ incõpabilẽ. indeficienteʒ
omnia ſupextendentẽ oĩa implentẽ ommia reficientezʒ

impturbabilẽ impmutabilẽ T in his ſimilia enarrarẽt
Hoꝛũ ſiquidem declaratio volumẽ magnũ requrreret

Homina vero ſi qua ſunt quib nominat᷑ deus i oĩa di⸗

ſpofitionũ ſunt. ſed nutlũ repit ur nome eum totaliter
expꝛimens maniſeſians aut claras. Sed nomẽ ſub
ſtantiale enm innotuit moyſi cũ diceret ei Ego ſum qᷣ
ſum. etera vero agnoĩationũ et diſpoſitionũ ſunt no⸗
mina ꝑ nulla et in nullis creatoꝛe reddentia variatum

necq; poſſibile variari. In hoc igitir maxrime omnipo /
tens credendus eſt ꝙ male agere ſeu in aliquo defice⸗/

re non poteſt. Poteſt vero deus omma cõuementia oĩ
bus modis.quia poteſt ꝓducere non eſſe in eſſe p crea/
tionem.multiplicare ꝑ ppagatione.d incõpleto cõple

tum facere vnum in alud mutare.vt pane et vinũ in

chꝛiſti carnem et ſanguinẽ tranſſubſtantiare. Et de oĩ /
potẽt ia fuit ꝙ potuit ſic incarnari et naſci Apparuit dei
oĩpotentia in mũdi pꝛeteritis: quia res creaint er nihi
lo. Apparuit in medo quia creata verterent᷑ in nihiluz:

nili ſua potentia contineret Apparebit in fine quia coꝛ

poꝛa ſumma celeritate ſuſcit bit.
De ſapientia dii. Capitulum XXIII
AIgritas fidei noſtre ad cognoſcend claritateʒ
c ſupꝛeme ſapientie nos inuitat. quꝗ chꝛiſtia⸗
nitate iſta teuenda ſunt: ſapientia dei limpi
diſſime cognoſcit ommia lona mala. pꝛeterita pꝛeſen⸗

tia et futura. actualia et poſſibilia et incõpꝛehenſibilia

nobis et inninita. nec diuerſificat in ſeipſa licet duerla
nomina ſoꝛtiat. Inquantũ eſt ꝓgnoſcitiua omnin pol

ſibiliũ dicit᷑ ſcientia ſiue cognitio. Inquantũ cognoſci

tiua ommü que in mundo ſunt dicit viſio. Inquantũ
cognoſcitiua oĩm que bene fiunt dici᷑ appꝛobatio. Vn⸗
quãtum cognoſcitiua eoꝝ que damnanda ſunt dici re
pꝛobatio. Inquantũ cognoſcitiua futurox dicit pꝛeſci ⸗

entia ſiue pꝛeuiſio. Inquantũ cognoſcitiua eoꝛũ qᷓ ab

ipſo fienda ſunt dicit diſpoſitio. Inquantů cognoſciti⸗
ua eoꝛũ que pꝛemianda ſunt dicit᷑ pꝛedeſtinatio.⁊ non
ſolũ cognoſcitiua omniũ ſed ratio cognoſcẽdi.Cogno⸗
ſcit contingentia infallibiliter. mutabilia immutabili⸗
ter. futura pꝛeſenter. tꝑalia eternaliter. dependentia in
dependẽter. creata increate. cogitanda et cogitata et fis
nem omniũ nouit ſaluandoꝝ et damnandoꝝ numeruũ
infallibilem infallibiliter cognoſcit. Cognoſcit numer
ndus menſurã quantitatẽ qualitatem omniũ reruʒ
Puic ſapientie non deperit tempusnec latet locuſ nõ
ſubterfugit actus. patet omnis intellectus: niſflus q;

SDè

. 4

ectus occultus. Devolutate. Cap. XXIIII

Atum eſt fidei chꝛiſtiane attingere inacceſſa..
inuiſa cõpꝛ.chendere: et abſq; meritis eſt doniun

D
fidei: cum qua et ex qua et ꝑ quam nobis diun /
voluntas innotuit. Que pꝛimo à tepla hberg eſt. et
. ſeipia et ꝑ ſeipſam: quam ad aliquid pagendum aut
ans. 2auEA13 n 0alia nnce uou npuoſoa

nec diueria vo ita diueriiſicant woluntate. Que ſic eſt

*

efficax vt nullo modo poſſit impedii:ſic recta vt nullo

modo poſſit obliquari. ſic ſapies vt nullo modo poſſit
errare.ſic bona vt nullo modo poſſit mac ulari/que cau

ſa eſt ommiũ factoꝛũ et fiendoꝛu pꝛima et ſumma et xa

tionabi is et inefflabilis et iuſtiſtima cauſa viſibiliuz et
inunſibiliũ ꝑ iuſſionem et per pr V
neſiro reſiſtere woteſi Sepe ioieph fratres ſuos de ſua

Venditione ne timerent confoꝛtans ait. Nohte timere
non dei poſſumns reſiſtere xoluntati. Heſter. uij. habe⸗/ W
tur dum oꝛaret Domine in ditione tua cuũcta ſunt po⸗
ſita et non eſi qui tue poſſit reſiſtere volutati.Et ſi pecec wlur
mo volẽti. Adaperiat coꝛ veſirum in lege ſua et in pꝛeeee

catur cõtra vo luntate dei non tñ reſutit voluntati dei.
Pon eni peccarei niſi iptłe ꝑmitteret.nõ pmitteret niſi
vellet: nec wellet mſi quod iuſtum eſt. Alldua eni iuſtiſi
yna et occultiſſima cauia eſt apud iIpium nõ pſerutabi/
ſis nobis: qua iple peccata ſieri omnino pmiutit.cuiuſ
wluntatil cauia nullo modo eſt querenda.cum ipla ſit
oĩm cauſa intinue cõpꝛehenſiom: que a finita ratione
reature cõpꝛehendeda non eſt. Et lantüſcire pꝛo hac

e ſuficiat ꝙ unquitas apud ceum non eſi:necunqui eſt gnumm mnia ſenſil .
coõparata in oꝛdine ad writatẽ. reputat mere eſſt—·

—2

ter led uſtiſ me vult que vuit. Qui volũtati attribue
vunt ſanciiꝓpꝛios bonos actus vt iacob ců exquireret
opatre ylaac cur tam eito cilos ſibi plautos inuemiſſet

⁊cſroncit. Ciolutas cei fuit vt cito mihi occurreret qð B ibiles ſe abſe⸗ .
wolebam. Et ioſeph cum vencit us eſſet a fratribo dela⸗ HMec aliud etiã eſt animùs volens:niſi ꝙ nõ violétatus

tiiſq; in egiptũ factuſq; egipti dũs p pharaoneʒ ad ꝓpui
dendum populo in annis ſterilitatis: mirantibo ? pauẽ?
ibus fratrib dixit. RNon veſtro conſilio ſed deixolunta
ie huc miſius fui. Et damnd in pſalmo cõfitet in lonis

Diuina voluntate deductũ dicens. Cenuiſiimanũ dexr· ⸗
ſere tue:et in voluntate tua eduxiſn me/Sed meluſ

ſiudicaui omiſſa ꝓfunchitate cõſiderationis eius de ipſa
t ſupꝛa nos fert᷑ edicere:qua pfecta in nobis et a no⸗

is ſalutẽ coſſequimunon impieta a nobis iurta eqdi

ſqnã exigẽtiã eius iuſte damnamur. Elnde ꝓut fert ur

Niber

pmiſtionẽ: cin voluntati .2) luntaré domini ſui:et non ſacit

Peꝛimus

is in ſeipſis delectati

1.5 —7

ſuper

dare:noſtre vero eſt recipere volũtatis
teas dei ſanctificatio ve
ſanctificatio videlicet per

virtutes deo placentes: abſti

nætia a foꝛnicatiõe.ab omni ꝛ0fKcto re pꝛeter deum et

ac diſſentiẽtes penas iuſtiſſimaſ

abſq; deo placẽtecab hac
ſio teſtãte qui ait. Seruus qui ſcit vo

ſuſceperunt.chꝛi

oĩmnde oꝛare docuit dei fieri voluntatẽ: quam ſan
8 et ʒelũ dei habentes mutuo facexe affectabät
ant machabei ad eos quoſ credebât legis ſimi

u
cti patre
cri

eum et faciatis eius voluntateʒ in coꝛde magnoet ani

ptis ſuis: et faciat pacẽ: lide qui legis verboꝛũ efficati

Im ꝙ wolũtate dei epiſtolantes appetunt fieri coꝛde ma

gno. Quid emm eſt coꝛ magnũ:niſi cui pꝛeter deuʒ ni
hHil eſt magnut⸗

coꝛ magnũ: miſi vbi per duectione laudabilis mim
ſapiẽtie innumerabilis habitat ↄñs magn Quid eni

eſt coꝛ magnũ:miſi ꝙ omnia ſenſibilia eſtimmata magna/
coꝛ magnu: niſi ꝙ coꝛpus paruũ deſe
magnũ.Qud eſt coꝛ

ſegd ex toto libens exequitur quod iubetur. Quid aliud
oꝛatur cũ dicit᷑ ꝙ aperiat coꝛ vſtrüm lege ſua:miſi volũ
tas veſira in volũ
q; pacẽ habebimus.niſi ei volũtatẽ inculpate faciam
De iuſticia dei: Capitulum XxxN
Neruat fides rationes humanas: atq; ſupgre⸗
e dit᷑ planũ ratiõis iudiciũ.intelligetie humane

*.

In nobis et ſup nosſad eterna ſalutẽ trxoꝛia et actu per ſticiã dei et miſe B ſipiẽtibus ſepe pce⸗
niuerlam fidẽ inintat: qo ipſe vnigenitus eius in aſi⸗ duntſi tñ frenabiles ipſa loꝛiʒet. Qm̃ ergo enarrãt ſcri

ſcimpta carne ꝓclamat.

beat vitã eternã. Hinc et apoſtolus ad thimotſxũ ſcri
ens ait. Eiult vus omnes homines ſaluos fieriet ad
aqnitionem veritatis puenire. Quod dictũ ſane intel?

le ctũ mẽtis pubia remouetſcum humana pꝛeſumptio

mpꝑde diuina voluntate cauſet᷑ dicens. Si vult ocs
omines ſaluos ſieriquare nõ omnes ſalui fiunt cum
Qit apſtolus voluntati eius quis reſiſtet Sed intero

ſitionis ſoluit atgimnenta pꝛeſumptionis. Non enim
n vult vt nolentes ſaluentur mam diuina woluntas li 4
erum non aufert ꝗqo ædir creature arbitriũ. nec neceſ·

tat aut violentat qliquead ſalute. iepugnat amnio
nitati diuine. ꝙ in homine ſit ad lbonũ et ad malũ ar

Vvnſ̃ amat. Hec eſt woluntgs patris mei d
it me. vt omnis qui videt filiũ et credit in eum hbo⸗

pture iuſticiã 1 miſericoꝛdiaʒ dei: de quibus titubat vt
plurimũ humanus animus. mſi eſſet fidei ſcuto pꝛote

ctus:igit᷑ ſub pꝛotegete fide has duas vias inueſtigan
do humiliter incedamus.Alit em̃ dauid. Elmuerſe vie

dñi.miſericoꝛdia et veritas. Et alibi dicit. Miſericoꝛdi

am aiudiciũ cantabo tibi vnñe. Sed pꝛimum de iuſticia
ei quid tenendũ ſit: chꝛiſtianice videamus. Juſiuseẽ
oñs ait pſalmiſta: rectũ iudiciũ eius. Et alibi uſt?è do
minus:⁊iuſtieigs dilexitMec eſt iuſtus eo mõ quo nos
iuſti ſumus. Supexcedit iuſticia ſua òmnẽ iuſticia:q ꝛ
ipſa oĩm eſt oꝛigo: repꝛehẽ ſione caret: qꝛ mihil in res ⸗
lenſione agit. Inflexibilis eſt imutabilis T eterna:
ſi quid eſt in veo deus eſt. Yo iuſticia dei deus eſt. S
dDirigit ſup nos vlud ſolaris radius. nec eſt qᷣ ſe abſcõ⸗

„

itrium liberum. et cune tali libertate cogat ad tonum/ dDat a caloꝛe eius.nec eſtq effugere poſſit gladium eius
t neceſſitate lvonus iuſta pꝛemia non nanciſcinec e qjue aut pateéter aut latenter opatur. Sʒ du patet eru

(argit᷑ oninib angelis non conceſſit:qͥ libertatẽ gr⸗
bitrij recipientes a deo p lbertatez ſe mutuo dimlerüt.
uoꝛũ aliqui adix:erunt diuine bonitati ꝑ hberã volun
atemiin ipſa ſiatim adheſione confirmationẽ recipien
tes in gratia ꝓ ſuſcepta gloꝛia:xeliqui ad ſeipſos oↄuerſi
ſ●

Dit timoꝛẽ adducit:et dũ latet animos in amiratiõe;ʒ

ſuſpedit. q; ſepe ignoꝛat᷑ ab ĩbus q deus iuſtiter fſa⸗

cit. TThꝛonus eueſt iuſticia dei. Naʒ theonus idẽ eſtp
ſedes. E t in plalmo legit᷑. Juſticia T iudiciuʒ:coꝛrectio
ſedis eius. Et thꝛonus angelicꝰ velo iudicigria ĩmo iu
En

ſuperbi. per libera voluntatẽ receſſetũt a deo: dmnatio
nem eternã ſuſepientes in pena. Et gin per ſuã liberaz;
xvvluntatẽ non neceſſitate omnia cõdidit: ita per noſtrẽ·
liberaz voluntatẽ nõ neceſſitate bonos gratia beatos in
gloꝛia querit: Sue igitur poteſtatis et xoluntatis ett
ro eſt ree c wutat
aſſentientes ſanctincãtur: q; ᷣm axoſto u.hec eſi wxllun
ſtra. vt abſtineatis a foꝛnicatide.

les ʒelatoꝛes. Det vobis deus coꝛ omnibus vt colatis

b nũ Auid enim eſt coꝛ magnũ.niſi ꝙ mun
do ſe pꝛeferẽs veſpicit munduũ magen; Rila enimeft··
is nimis. et

us parun delerit ſeipſum excolit
. magnũ:niſi ꝙ ad maioꝛa ſe oꝛdi,
nat et ad marima per virtutes inunſibiles ſe abſcondit

tas wſira in volũtate ſua perficieda illuſtref. Na lex ei·
wlütas eius nota eſt. Quid eſt faciat pacẽ: niſi qꝛ nun

aſpectũ:ubietatis tenebꝛas fugat:retrahit bo
minũ mẽtes ab iniuſtis et impijs querelis. que aduer
ſus iuſticiã dei et miſericoꝛdiã ab inſipiẽtibus ſexe pce

= AX. F. . 4

„

N--

= PP rSA- r-.-

—

nniſterijs

ſticiaria virtus ſemꝑ aſſiſtit⸗de quo thꝛono ſcom ꝙ in

apocalipſi iohannes ſe vidiſſe teſtat pcedebant fulgura
voces et tonitrua.Fulgura nanq; ictus celeſtes ſubiti
et impꝛouiſi ſunt que fulgura ꝓceſſerant de iuſticia ſcʒ
thꝛono dei velut eius ſubite actiones. Pꝛimo in ange⸗
lis qui ſtatim poſt conceptã ſupbiaʒ de celo eiecti ſunt.
de quibo ſubita punitis actione iuſticie inquit petrus.
Deus angelis peccantibo non pepercit ſed rudentibo in
ferni detractos in tartarũ tradidit in iudicium crucian
dos reſeruari:quia nulla interpoſita moꝛa digna ex iu⸗

verbi increati

peccatum ſecuta eſt penaEt m pꝛimos parentes fulgu
rauit diuina iuſticia vt ſtati nudia paradiſi delicjs xl
lerent᷑:qui mandatum tam facile contempſerũt/Et ſi

ſticia ſuſceperunt etrcianns mercedẽ:et ſine ſpacio

non ſtatim actualiter et in coꝛpe fulguris impetus per
cutit poſt delictũ.ſubito tñ perfoꝛat in occultis cum lu⸗
mine rationis veritatis.necnon et veritate anima pec⸗
cãdo pꝛiuat᷑. Quod impellitur noſcit᷑ fieri dedecus cul
pe ſine decoꝛe iuſticie. Nec tam ſubito lapis peccati con/⸗
ſtruit᷑ quin magꝭ ſubito in peccantẽ de nube iuſticie ful/
gur punitionis ꝓcedendo ꝑcutiat conſcientiãcrucians
in occulto virtutes:debilitans in ſecretis imaginẽ dei.
ad quam facti in anima ſumus/ſturpans maculis non
manikteſtis in palatis:inimicos deo et angelis faciens.

demonibo amicos conſtituens. pꝛiuans ipſam gratia.

pectat ad ſupernam gloꝛiam autoꝛitate ſacramentoꝛuʒ
amminiſtratiõe pꝛedicatione diuina ſuppoſita gea plu
rimos tranſmiſerunt in ſeipſis ꝓpꝛijs meritis dana

tionem eternam inſfailibiliter acquirentes Vult enim/

veus exomni hominum genere ad tempus peccatoꝛi⸗

bus parcere:vt ex eis velut ex quadam materia duran⸗

te ſemꝑ habeat in quibus foꝛmãa chꝛiſtiane vite atq; cõ

uerſationis inducat:aut ve ipſis quomodolibet malis/
aliquid vtilitatis ꝓ ſuis cõuerſis giicat Erſ nunc ful?- ⸗
man

gurantis iuſticie actio omnes ſubito et manifeſte impe
tret:non remaneret in finali extremoq; iudido qð feri
wcẽs de thꝛono
decldrate atq; notiſſime ammonitiones vt vnuſquiſq;
ſe caueat ne inueniat quod puniat.mat enim diuina

epoſt fulgura /

bonitas magis parcere q; ferire. Ideo pꝛemittunt᷑ cau(

querulet qui contẽpſitMonne hec vox ꝓceſſit er adam
cum in paradiſo collocaret᷑. Ex ommi ligno paradiſo co⸗
mede dixit dominus ad adam.de ligno autem ſcientie
loni et mali ne comedas. In quacunq; enim die come
deris er eo moꝛte moꝛieris. in ergo mſi ſi deputabit
adam/quia penam iuſticie qui vocem pꝛemoniti

tele debite voces vt ſegreizer punit᷑ non de deo

onis iuſticie contempſit Oimiliter cayn pꝛemonitio⸗
nis ſiue pꝛemonentis iuſti voce affatus eſt dñs dicenſ
cum inuidia in fratrẽ armauerit coꝛ eius. Quare iratꝰ

—

es et cur cõcidit facies tua. Nonne ſi bene egeris recipi
es. Si aũt male ſtatim in foꝛibus peccatũ aderit. Cui

ergo imponet miſi ſibi homicidiũ et debitam ſibi pnan
qui deum contẽpſit et fratreʒ interfecit/Acceſſit a thꝛo
no dei vox iuſticie px moyſen dexies verbis et ſignis vſq;

diſſociãs a ſuꝑna gloꝛia:tnoꝛum omniũ imparticip?
reddens et inferm ciuem aſcri kene a iſte ſunt occul⸗
te ſubiteq; interdicte ꝓcedentes moꝛe fulguris de iu⸗
ſtica iabſq; eo ꝙ coꝛpus manifeſta pena plectatur.
Murſus atq; ſubtilius ꝓſpectet ſub fide contemplans .
hummana omniũ mens pꝛo quadãa altiſſima benigna et pharaonẽ.Aduerſus quem cauſabit ꝙ decies punitus
dpiꝛg diſcretione frenat᷑ diuina iuſticia:ne in peccãtes tã rex erat eiuſq; exercitus ſubmerſus niſi quia populum
ſubito fulgura punitionis emittat.Nam ſi omnes pec P2 dei non dimiſit niſi ꝑualide quem tenebat cꝑtiuun et
cantes ſubita ꝑcuſſione puniretimpius crederet᷑ cõdi,; in moyſe diuinũ contempſit pꝛecepeliſofſf wx to⸗
toꝛ omniũ ipſos ad penitentiã non expectans. Sʒ qꝛ nantis iuſticie fuit ne peccãteſauertamur ab ipſo/quã
benignus et miſericoꝛs eſt ſcõm ꝓphetam et pꝛeſtabi Pmnarſen in deutronomio emiſit dicens:videte ꝙ ego
ſuper malicia.non vult moꝛtẽ ꝑeccatoꝛis ſed vt conuer im ſolus et non ſit alius deus pꝛeter me.ego occidã ⁊
tatur et viuat:ideo pius pater ſtatiʒ wſſimulat /Er ao ego viuere faciam pcutiam ⁊ ego ſanawet non eſt qui
ſtolus ad romanos ſcribens arguenſq; non reuertẽteſ de manu mea poſſit eruere. Si acuero vt fulgur gladi
peccatoꝛes dicit An diuitias bonitatis illius et patiẽtie um meum et arripuerint iudicium manuſ mee reddã
et longanimitatis cõtemnis:ignoꝛans qm̃ benignitas vltionem hoſtibo meis:et his qui oderunt me retribu⸗
dei ad penitentiam te adducit ſcʒ expectando ne feriat p am. Inebꝛiabv ſagittas meas ſanguine et gladius me⸗
peccatis. Et pꝛo obduratis ſtati aplus ſubdit. Scom us deuoꝛabit ares ſẽt pᷣ dauid clamat. Miſi cõ
duriciã aũt tuam ⁊ coꝛ impenitens theſauricas tibi irã uerſi fueritis gladium ſuũ vibꝛabit arcum ſuum tetẽ⸗
in die ire et reuelationis iuſti iudicij iſe ſiqui, Z it et parauit illum. Et in eo parauit vaſa moꝛtis ſcili⸗
dem alia pia cauſa in peccatoꝛes ilico fulgurare ſagittã cet homines Percaroꝛcaſlagetna ſuas ardentibo effeat
vt ex peccatoꝛibo ſumat iuſtos ꝓpagatos ex ſemine:re⸗ Et in euangelio.niſi conuerſi fueritis et efficiamini ſi⸗
natos ex fide.Nam habet eccleſia p in ſuꝑna gloꝛia in⸗ cut paruuli non intrabitis in regnũ celoꝛũ. Et alibi:ni

ſerendos quoꝛũ patres peccatoꝛes infernus tenet et te ſi penitentiã ageritis om̃es peribitis. Que ſunt he vo
nebit uddeſPe derlirnſtenus diuina piaq; diſcretq ces niſi ꝓcedentes a thꝛono iuſiicie cei que ſunt he vo⸗

tio mitigando iuſticiam.ne ſtatim ꝑcutiat malos mun ces niſi cõminationes pꝛemonitioues admoniti⸗ —
ne auertamur a deo vniamur deo/QAuot voces pᷣmo⸗
nentes eternũ e cõminãtes in dluina ſcriptura repe⸗/

di rectoꝛes:quoꝛũ mala meruerunt penas eternaſ.⁊ in
ipſos ſubditos exiſtentes legali iuſticiã deſeuiſſe: ad
hoc bene regant alios ſeipſos male atq; impune regen riunt᷑ deficeret in enarrando tempus potius q; ſcriptu
tes. Multi nanq; male recti bene alios rexerunt.incoꝛ⸗ ra Quibus ergo pꝛeterq; ipſis imputabunt mali pu Q
recti coꝛrexerunt.inoꝛdinati oꝛdinauerũt.impuniti ali nmiti obſtinati GüET A ttandit wecgreet
os iuſtiſſime punierunt.et tutauerunt rempublicam moniti ꝛocedunt etiam woces à nominato ſepitha0 ve r S
dño rerũ omniũ inimici.Et malus tranſit vt plurimũ noid eſt certiſſime rationis ſuper manifeſiis iuſticijs 1— r i*
impunitus:cuius maliciameritoꝛie pficit exercetur ꝑ⸗ atq; iudicijsnoſtre mentis caligantibꝰ oculis occulta⸗
ficiturq; iuſtus/Mæecnon plerũq; in pharetra ſua ſagit⸗ tis. Nam erit plerũq; manifeſta punitio.cuius ratio ſe
ta vlciſcitiua conuertit᷑ vt impetat in pꝛelatoſaut in ali pe latet quia puniti hominis culpa non patet ꝙ ſi cul⸗
quos eccleſiaſtica dignitate aut ſcripturarum claritate pa eſſet in patulomens nõ eſſet in litigioſo iudicio.nec
fulgentes:quoꝛum o a infera iuſte petunt:cum ꝑ eos

nle quereretur quare tantũ eſſet punitus ſi cognitus fuiſ
ſit in ſubditis directio ad ſupna. Multotiens et infalli ſet malignus.Faciliter nanq; quieſcit humana ſenten
biliter pꝛelati ſacerdotes doctoꝛes declamatoꝛes ad po⸗

tia cum notum reum punit. Sed videt atq; credit iu
pulum aliqui ſed non omnes quos iuſte ſententia ex⸗ ſtum ſeu innocentẽ ſollicitari flagellis ipſa non Eenn at
— r ſ Lrr.. . WMas de .6r

gr= Nr Tar—

ab impꝛobis obiurgandis. ab errantibo coꝛrige

B

π
*

22. - - ri. *²

r*
penitus a querelis cum ipſo aut ſine ipſo. Sed quan⸗
tum ſe noſtre mentis intelligetia feret faciamus de vo⸗
cibus rationes vi mens hominum acculando deu qui⸗
eſcat.et ſummãa iuſticiam umma diligentia di igat. v·
neretur atq; ptimeateifnigumt plerumq; bom cui ma⸗
lis aut ſine malioquia male diſſimu atix a peccgto-nho
arguendis. ab ignaris docendis. a diſcolis monendis.

—

dis.aut
cum tedet lalvꝛis aut qui? verecundia &tinemur. aut
inimicicias ex lc łꝛouenire cauſamur. qaus ne m tem⸗
poꝛalibus quomodolibet noceant ne non habita im pe /
diamur acquirere aut habita pozremus eIteEE. Et
qua talibus parcimus iuſie hanc omaram patimur vi
tam. quam dulcem in alijs nolumus contriſiare. Q
ſi foꝛte ad coꝛrigendum ꝓpter captandum tempus in
ſuo tempoꝛe coꝛrigendi nat dilatio: non maligmitatis
ſed caritatis operi aſſcribat᷑:dum tamen tempus veni⸗
ens non pꝛetereat a coꝛreptione vacuum quod ad hoc
fuerat erpectatum. Qõ ſi pꝛeterit non miuſte flagella⸗
ꝙ ſic pꝛeterire qui potuit non coꝛrigendo pmiſit. Mec
tamen ab huiuſmodi culpa noſcitur eſſe liber qui pꝛela
tus non eſt.aut ſuꝑ alijs ſocietate ac neceſſitudine cõ⸗
iungitur:ſi ſuo modo non arguit quod peccatur. YJure

igitur pariter puniunt᷑ cum eis qui ſocietate delectati

ſocios non arguunt in delictis Aſia vero flageſloꝛum
cauſa ſubnectitur.cum aliqualis amoꝛ vite huiꝰregnat
adhuc in eis qui boni ſunt.Et lcet non agant cum ma
lis ſimilem malam vitã:diligunt pꝛofecto caduca. Ad
iungitur cauſa diuine pcuſſionis vtilioꝛ:cum de hunc
mundum tot repleuerirmiſerijs atq; moleſtijſ vt etiã
qui boni ſunt inuoluant᷑ in eis vt argumentũ ſit nolle
laboꝛare aut pati pꝛo mundo:qui amicis et inimicis in
ficiendo et inferendo aduerſa illudit/zο batiõts no
ſtre mentis ad deuz cauſa feriunt᷑ pleniq;: vt in ipſa paſ
ſione an magis deum. an magis tpalia diligamuſ appa
reat.et ſibi animus innoteſcat patiendo pꝛobatus.qui
non patiendo extiterat unpꝛobatus:et tonſionib qua
lis eſt ſeipſum cognoſcat.qui ante ſibi incognitus erat
Quomodo ſi tribulatio non eſſet ad bonos vir iuſt?di⸗/
cere poterit:pꝛobaſti coꝛ meũ ⁊ viſitaſti nocte.igne me
examinaſti.et non eſt inuenta in me iniquitas.et ꝓpter
verba labioꝛũ tuoꝛum ego cuſtodiui vias du „R ne
glecta et multis et a multis et pꝛo multis diſciplia ver
berum aduocauit:vt durioꝛibo arceat᷑ qui leui
dedit aſſenſum oꝛtebat etiam mundum erudiri ꝑ.
lonos.et ipſos in mundo iſto inſtrui:vt paterent᷑ ma⸗
gna et exquiſita toꝛmenta ꝓpter chꝛiſtum:qui tata pꝛi⸗
uſq; loni eſſent aut per comꝑationem qui adhuc mali
ſunt patiunt᷑ pꝛopter aurum.Et gratiam opoꝛtebit pᷣ⸗
ferri nature maioꝛi pꝛeconio verberũ:cum in natura et
ꝓpter ipſius dulcedinem multi non effugerunt verbe /
ra flagelloꝛum. Et necnon ſuperna et ineffabilis eter⸗
naq; vita ſuos atletas talibo examinationibo volebat
exactos:ꝑ comꝑationẽ ad iſtam que ſuos vexationum
non habebat ignaros:et confunderent᷑ huius ſeculi di
lectoꝛes.qui gratulabantur pꝛo aliqua re perfunctoꝛia
ſuſtinuiſſe pʒnam: cum viderent bonos pꝛo alia para/
tos ꝑdere vitam. Et arcenda penitus erat poſſeſſoꝛũ
non habitoꝛũ humana cupiditas.vt deſiciente faculta
te ſanctioꝛ fieret ipſa volũtaſ:que nunq; fieret niſi adeſ
ſet ipſa paupertas. Et ſi inter ipſa toꝛmenta non habet
quiſpiam quid amittat:ſaltem confiteat᷑ pauptatem
chꝛiſtum qui vapulat/ uũbꝛogaſit᷑ cauſe plurime ſupᷣ⸗
dictis ꝓt pius pium videns afflictum.laudet ſecretũ ⁊
H impius aut quilibet a chꝛiſto quo⸗
modolibet alienus adulationibus inuitandus erat ad

Pꝛim ——
2

trabilis. ſic iudicioꝛum iuſticie dei. ratio eſt imꝑſcruta⸗

ſcvᷣm legem debet moꝛi.quia filium dei ſe fecit

.

deum :ſi chꝛiſti ſerui nulla paterentur diſcrimina.ſi flo
rerent et exultaret gaudijs inter munch poſpera ame⸗
na:ied pꝛobata virtute abdicatioms et paſſionis chꝛu
ſto erat vmendus qui totus eſi virtus./Adhuc auteʒ
ipſa diuine iuſticie wnias libentius hic q; alibi ſuoſtri
bulationibo purgat. et ſi non ad totum: ſaltem ex ipſis
minuit alias pena⸗ toeriam laudandus Erat ⸗
us et homo chꝛiſtus deus in ſanctis ſuis: qui mult pe
nis interminatis pluribuſq; illatis:maęis elegerũt le⸗
ipſos perdere qᷓ; duu negare aut in ꝑniſin modico mur
murare.vt deum eoꝛum ⁊ ommniu dominumeſſe confi⸗

teretur in aduerſis.quem mali etiam moꝛibus et wxxr⸗
bis recipꝛocato pericu o negauerunt in pꝛoſi krſeen
ri et nempe diſteretijs opoꝛtebat pꝛeſentis vite ꝑ amo
rem ciues paniter et ſuꝑne.quia ſec ſuos querit floꝛi⸗
dos.et a tribulationib alienos illa vrro hic ſuos deſpe
ctos et tribulationibo implicatoſ.de mũ per moꝛtem in
ſuperis inferendos. Nam et ſi terui dei mihil paterent
aduerſi.multi eius ſerui fierent non ob aliam cauſam
niſi vt pericula deuitarent. Et neſcio in quo electoꝛũ et
repꝛoboꝛũ ſeruoꝛum dei ⁊ demonũ in moꝛibus eſſz di /

uerſitas. ſi omnib communis eſſet amenitas. nullaq;
daeſſet diuerſitas Mecnon et exeplo virtualis vite do⸗

cetur.ꝙ recentes łt vſui apte animaliũ carnes nullo pᷣ
uemiente fetoꝛe:ſale condiunt᷑.ne ſcateãt vermibo.mul
to magis boni ne m virtutibus ocio marceant: agun k
Hõ in omnibo his iuſticia dei repꝛehendi
non poteſt.quia iuſte ſi repꝛehendereriuſticia vera non
eſſet. Nam cum iuſtus imuſte ab homine patiturſiniu-ꝰ
ſte a deo ad patiendũ ꝑmittitur:ſed de occulta iuſticia
eius pꝛocedit aliquid cuius nõ innotuit cauſa: ſed ne
quia innotuit iuſticia vnius dei et H igitur fe
ciſe in talibo diuinam iuſticiam debemus credere.quã
uis et mens noſtra non poſſit heigere n E aboꝛti
uis viuis et animatis.quid de infantibo inter cheſtin/
nos natiſ qui nondũ regnãturi ſunt per baptiſmũ quo
rum punitio eſt per diuinum regimen et deſcenſus ad/
limbum/ſAuid de eoꝛum penis quas langueſcẽdo pa⸗
tiunt᷑ dum infirmant᷑:cum nihilactuale fecerũt vnde
mereantur Nec etiam moꝛe adultoꝛũ eruditionẽ ſuſci

piunt dum patiuntur:quãuis vident᷑ ammirent᷑ ⁊ ter

reantſAud de his qui quãuiſadulti nunq; habuerũt
rationis vſum.ſed velut amentes vixerunt et quod ſu
ſtinent non meruerunQÆRW⁰id de his ad lucem vite de
ductis in quibo natura defecit in multis.aut ſupꝛa oꝛdi
nem eius ſuꝑfecit in membꝛis.Qui oꝛdo licet deuius
in naturante iuſticia/Quid de infantibus a quibuſcũ⸗
q; aut qualitercunq; innocentibi.et ſi non ex oꝛiginali
peccato ſaltem ex actuali et cogitabili.quia cum impijs
peccatoꝛiboꝓpinquis aut carne remotis.quia aut ter⸗
remotu aut excidio aut depopulationeaut ab igne vꝛẽ ⸗
te:aut ab aqua inundanti per maria ſeu toꝛricante per
flumina ſuꝑ carceres. quecunq; picula pariterq; ſunt
paſſi.qui moꝛiboet animo ſemper fuerũt diuiſi aut cõ⸗
ideratꝭ paruulis nunq; vniti.quid de huiuſmodi opoꝛ
tet dicere aut declarare.niſiad diuina volumina cũ hu
militate recurrere.Alit certe ſcriptura. Judicia dei abiſ
ſus multa.quia ſicut abiſſus multa voꝛago eſt impene⸗

bilis Que vox de throno pꝛocedẽs iuſticie ſeruabit ani
mos hominũ.in diuerſitate tantarũlibet actionũ.cum
iuſtus iuſtam cauſam in iudicio agens ſuccumbit.⁊ in
iuſtus ꝑ iuſticiam ꝓpter litigium vocatam iuſticiam ob
tinebit.in quo diſcrimine iudei ſe pꝛotegunt.quia dei
filium interfecerunt dicentes. Nos legem habemus ⁊

’ſrrre ——

.— 72

—— —— — „

M

De miſteri⸗ verbi increati
M plerumch fur debitum ſibi laqueũ:et iuſtus ⁊ innocẽs non eſt pꝛedicatum. Pꝛedicatoꝛes vero non excuſank.
traditur ad ſuſpendiũ. ompeehendit qiu nõ peccauitt qBuia neca deo nec ab eccleſia plenoet conuenienti ſtu⸗
ueroutanttr Tinanugde er de dio miſſi ſunaiane ratio atq; iuſticia diuinã ra
i occiditur tutoꝛ vite. Spoliatur veſtiens nudos: et de tionem et iuſticiã non intelligens conquerit diccs. Q
8 welleribus nudi veſntur expolians paupere. Pauperuʒ ſi pꝛedicatum eſſet eis foꝛte cregerent et inuocarent et
hoſpitis incenditur domuser pꝛedonu habitacula inta ſalui fierent. Et ſi ſonus pꝛedicatio apoſio oꝛũ enuit
⸗ cta manebunt. Gꝛandine ſeu boſtiltter pauhis deſtrui; in omnẽ terram et ſi miracuia facientes fuerunt per
. tur vines. crepat veges et vinum effunditur. Diſſi ipaf onmnem mungl plagam. foꝛte non omnel crediderunt
ckckn lerumq; ciſterna eius qui ſitientibus ꝓpinabat:me ta/ foꝛte ꝙ verwoꝛum ſemina non remanſerunt. Et mul
1 he eueniunt qui hominũ ſanguine bibut Carcerat qui ta pꝛeterierũt tpa vt ſint traditaà memoꝛie que fuerat
H ſoluit et viſitat compeditos: et qui tales carcerat liber cæ ſde. Qð ſi modo foꝛte per pꝛedicatione unpeterenẽ
t⸗ abibit. A deo aut ab homine infirmabitur fouens inſir ſoꝛte conerterent/ Et cum nullus poſſit venire ad chai⸗
mos. et infirmans ſanos ſoſpes erit Arcebitur fame ſa ſtum miſi trahar a patre:quare non trahunt ad chꝛiſtũ
melicos paſcere wlens: pꝛeripientis vitam impingua ad quem facti tunt vt non deſcendant in infernu ꝓpter
de bitur ager. et hoꝛreum plenum erit. NHatus et nutritĩ ennn ſund cum nullum deus pater credt R
n inſidelitate plerumq; baptiſmaſe uſcipiet: bapticat? ve⸗ penam quauis omnes non percipiant goꝛiam Er ſi
1 ro negabit moꝛibus chꝛiſtů. Male inchoans agipiſcet credituri non eſſent vt venirent ad veniam angi nune
. tonum finemeet bene incwans confundeur. Auut⸗ q⸗ animus uuſticia tali. Cur ergo deus creat tantam mul
e rit ocia Timplicatur inuitus: T alius repellitur ab aetu nitucinem ineternum de doloangarn Aonne
di⸗ voluntarie unplicatus Ahus dum defendit offenditur go iniquitas apud deum Abſit Et de in deliũ paruu⸗
c alius defendit dum offendit. Alius periciitatur ſame lis queſtionis nos aura conturbat: vt ſi adulti qualifi⸗
w alius euomit ſaturitate. Alius ſitit. alius ebꝛius eſt. ali cati vitijs vonum ereermeneri,dcse mumn da⸗
5 us diues et ſubſannabit pauperes. alius pauper vix fo mnantur paruuli qui non peccauerüt. Sed non inter
. ver Ki rten liberis cenſabit heredibo alie chꝛiſtianoꝛum paruulos viuos moꝛienteſ ante regene
Ir nis. alius circumfultus natis vix alimentabit eoſſem. reotionem et innidelium paruulos decedentes merito⸗/
è8 Alus innocens et ignarus in ae teeinn mali rum diſtinctio:cum ſit equa vtroꝛuq; conditio. Quna
n ſa:et qui deliquit a toꝛtoꝛibus erit liber. Alius nil mali ſicut ex chꝛiſtiano nõ naſcitur chꝛiſtianus ita er innde⸗
coneavr nocds nnonin toꝛtionibn erit foꝛtaſſiſch li vt infidelis eſt non naſcitur infidelis. quauis ex pai/
moretur. upeo auo tonetur ſtanit en to rer⸗ moꝛum parentum ꝓpagata peopagine naſcitnr quiſq;
ee capiatur queret ſecura viam euadendi. Almatoꝛis rei⸗ cum macula peccati oꝛiginalis: his ſolum exceptis q ſa⸗
S publice publicabunt᷑ tona: poſſidebit illa coꝛreptoꝛ po ccificationezin vtero puũſſanctrygratia ſuſceperunt aut
ni puli. Quis talia dinumerare Poſſet. Aultiplicant᷑ ta⸗ ſuſcepturi ſunt odi tonitrui qſtio tra⸗
ti lia ſuper arenam maris: capitiſq; capillos. QAuomodo hatur in longum decens eſſet vt eam poſſibilis reſwon
ei igitur ceſſabimus a querelis Quomodo exclamabimꝰ ſio terminaret᷑ ſed non poſſibilis reſponſio queſtiõt cu⸗
ad deum. Qus quietabit animas noſtras Quis um⸗ ius ignota eſt ratio.nihilominus cum fide humilitatꝭ
no plexabitur luſticiã in ſuis effectibus tam diuerſam:mi⸗ deuotione cum caritate non ad plenũ ſed ſcintillariter
6/ ſi cum apoſtolo dicamus O altitudo ſapientie et ſcien aliquid declaremus. cum &us ſit ſumme iuſtus ſum
, tie der q; incompꝛehenſibilia ſunt iudicia eius et inue⸗ me optimus. ſumme ſapiens.ſunnne miſericoꝛs ſum
ſtigabiles vie eius. lut quis cognouit ſenſum domini me potens: omnia irrepꝛehenſibilia facit. ſed humana
ſa Aut quis conſiliarius eius fuit. Quis es tu homo vt pꝛeſumptio ſe vltra ſuum terminuʒ extendens diuina
ter reſpondeas deo. Nunquid poteſt vas dicere actoꝛi ſuo. opa repꝛehendit. Nam cum deus ſit ſumme iuſtus ni⸗
rit en me figule cur me ſeciſti ſic. aut opus factoꝛi ſuo non hil iniuſtũ facit:ſed omne quod facit eo iplo iuſium eſt
. mntelligmo Bed bic ſoſim eſt adosaſida oiunna iuſticea quo ipſe facit. quia nihil ſeipſo T a ſeipſo et pſeipſum ẽ
quia hoꝛum non modo ſed in futuro erit ſcientia. qm̃ iuſtum vt deus exrtra ſeipſum inueniat aliquid iuſtum
i iuſticia dei deus eſt:et deus infinitus totaliter eſt queʒ et illud opet᷑ et ſaciat iuſtũ.ſed a factione dei iuſta ſunt
compꝛehẽdere humnana fragilitas nõ poteſt. Deo aut facta dei. Et cu nihil ſcom Yobin terra ſine cauſa ſub⸗
i⸗ demus iuſtam iuſticiam: nobis autem ignoꝛantiã tri⸗ rogabit᷑:igitur cauſa nobis qnota cur ſic ꝓcedit ex deo
i buamus⸗Sicq; quieſcamus a talumm diſcuſſione:ſi co iuſticia iuſta. Cü ſit ſumme optimus bonũ opat᷑ abſq;
s ram deo eſſe volumus ſine offenſione. Lemerariuſ eſt admixtione contrarij Cu ſit ſumme ſapiens non errat
ſruus uitoemn Ererde ennvſun erio gurre⸗ in opere. Cum ſit ſumme miſericoꝛs nihil facit impie.
rre feſtinat. Et ſuperbiſſimuͦ eſ nobis ſub eelo guere⸗ Cum ſit ſumme potens oꝛdinẽ vniuerſi. pulchꝛitudi⸗
6 re quod ſuper celunn reſeruatum eſt ſere Necnon 14 nem iuſticie magnitudinè imperij ſui honeſtari per
a ſepius fato thꝛono tonitrua terrentia pꝛocedũt:que aliquod iniuſium nnit Etintantu wcommtoten
V hominum animos concutiunt conturbatummirari fa ter cuſtodit: vt ea que fiunt ab hominibus peccando de
ciunta pauere. Sed que ſint iſia tonitrus tam tremẽ foꝛmia. cum eis oꝛdo vniuerſi ſeruatus permaneat. iu⸗
de ſuper nos ſonantia videamusTonitruuũ pſonat au. ſticie pulcritudo non turpeat:et imperij magnitudo in
ribus noſtri coꝛdis cum niſi baptiſmi ſacramẽto rena/ ſua honeſtate ſubſiſtat. Juſte les ſic in in⸗/
tus ſaluus eſſe non poſſit tanta multitudo infideliũ fidelitate moꝛiuntur quia ſolix
non baptitata perit ee ſquoniam ſcriptũ eſt Ommdſis teuocantin ,
rawſtolus nen vniſe incer oldre filtn criptis verſtilata h multos cur us non ante pꝛouide
cit Erawiiog dicf. Don co irokent ei auen rit generi humano. pt filium ſuũ citius mitteret ĩ quo
4 quem non crediderunt. Quomodo credent ei quẽ nnõö ipſum ſaluare diſpoſuerat reſponſio ſtatim eſſet irroga
. audierunt. Quomodo audient ſine pꝛedicante. Quo⸗ ta. Quia ſcom apoſtoluʒ nondũ venerat plenitudote⸗
9 mogo wedicabunt ſi mittant᷑. Ex quibus ſane ver / poꝛis nondũ mudus ad ipſum recipienduz fuerat apti
hs ecuſani videnkſi non inocent an en en tatus: nondu homo lapſus ſe pꝛobauerat per ſeipſum

m non credunt quia non audiunt.ſi non audiunt q; eiſ non poſſe reſ urgereſi oranafhuſtrreuehns manus

Niber

lſericoꝛdia Et magnũ ſiquidẽ tonitruũ de dei pꝛocedit

Iuſticia. ꝙ de chꝛiſti paſſione que cã ſalutis eſt omnium
pꝛius damnatus eſt iudas exiuſticia qᷓ; pxtrus ſaluatuſ

ex miſericoꝛdia. Et penaliter ſedens in crucis thꝛono ĩ

iuſte iuſtiſſimus iudex ſententiã miſericoꝛdie ex verbis

expꝛeſſit:cum latroni dirit:hodie mecum eris in para

diſo. Juſtiſſime vltricis ſententiã tacendo ꝑſecitic
aliũ reſeruauit eterno ſuꝓpncio Conitruũ magnã am⸗/

mirationẽ incutiens de ſede iuſticie tonat:cum poſt ſu⸗

ſceptam digniſſimã chꝛiſti fidem ſtaum hereſes ſurre⸗

rerunt Quod ſtatim ſoluit᷑ ſi ad apoſtolũ currar qui di

rit. Opoꝛtet hereſes eſſe vt quiꝓbati ſunt manitſeſti ſi⸗
ant in nobis. Opoꝛtehat eccleſiã impꝛobari ꝑ fidei ſe⸗
ctas vt aꝓpareret eiug ſana doctria que dogmata puer⸗
ſa queq; confundit. Et hereticoꝝ impugnatio moͤſtx
in eccleſia que fit vitalis et vera doctrina/Cur aut tan⸗
ta difficultate tanto periculo hominũſſa guine tãto fu
ſo tanta diuerſitate moꝛiendi:fides chꝛiſti munduʒ re⸗
ceſſeritanimus hoĩm ſub tanto tonitruo ſe conturbat.
O ſi conſideramus quid in ſeipſo caput noſtrũ cheiſiꝰ
fecerit: non turbabimur quid in mẽbꝛis ſuis in poſteꝑꝝ
egerit. Nam ipſe caput noſtrũ noluit in potentia oꝛbez
traſfoꝛmare terrarũ qui non in multitudine graui et
foꝛti ſed ꝑ virginem ingreſſus eſt mundũ:non magias
ſocietates.non auitates mumias accepit. nõ regio ap

paratu apparuit:ſed vilis et pauꝑ ab hominib reputa⸗

tus.Qui pꝛoximus paſſioni ſubmiſit omnẽ viſubileʒ
Potentiq:ſemetipſum woluntarie tradẽs in manibo pec
catoꝛũ.Et ketro humana vtenti potentia pꝛius pie in⸗
crepato poſtea dixit.Ain non poſſum rogare patrẽ meũ

Pamns

Mondim tantus dñs ſcom decentiam fuerat pꝛocla⸗/ ſus eſi quõ aliter q;ᷓ ꝑ humilitatẽ pꝛedicabit᷑ et amnuns⸗
matus:nondũ pena culpꝑe comparabatur.nondii eijciẽ ciabif credituris et nõ credituris.imiſi ꝑ vilitatẽ ingreſ⸗
dus erat pꝛinceps huius mundi cui ſe voluntarie man ſus.ſiue ꝑ ſtulticiã crucis quã ſic appellat repꝛoby mun
cipauerat. ꝓpter quod iuſte dialolus eum tanto curſu dus. Quõ pꝑ ſapientiã aut magnificenti aut qusmcũ⸗
tempoꝛis detinebat. Et peccatũ in lege nature meruit q; ſublimitatẽ.niſi ꝑ cõtraria mũdo pꝛedicabit chꝛiſ?.
vt deus filiũ ſuum differret:a quo peccato nulla homi Pꝛopterea inquit ad choꝛintheos paulus Nos pꝛedica
nis adulta ratio ꝑ ignoꝛantiam ſeu excuſationẽ nõ va⸗ mus chꝛiſiũ crucifixũ:iudeis quide ſcandalũ.gentibuſ
leret habere. QAue lex ſcripture oꝛiginali mundo inſo⸗/ autẽ ſtultici.ipſis aũt vocatis iudeis atq; grecis chꝛi⸗
nuit in finem. et mundus ille cõtra legem nature pec⸗ ſtum dei virtutem atq; ſapientiã: q; q ſtultũ eſi dei. ſa
cando dignas penas ſuſtinuit. Mam fi oꝛiginans mũ⸗ pientius eſt hoibus. Q infirmu eſt dei: foꝛtius eſt ho⸗
dus excuiari potuiſſet iniuſte deus tam crudeliter caſti minibo. Tidete enĩ vocationẽ veſtrã fratres.quia non
gaſſet.Que lex a tꝑe noe vſq; ad moyſen niſi lex natu/ multi ſapientes ſcom carnẽ nõ multi potetes.nõ mul
re inſiſtebat hoibus cõtra quam lege in pluriba a plu ti nobiles.ſed que ſtulta ſunt mundi elegit deus vt cõ
ribus offenſus eſt us. Quarũ reſponſionũ efficacia fundat ſapientes. Et infirma mundi elegit deus vt cõ
ſatis competit cũ ſupꝛadicta queſtione que de infideli⸗/ fundat foꝛtia. et ignobilia mundi T contemptibilia ele
bus ventilata ꝑ aliquos fuit. Et certiſſime teneamus git deus et ea que non ſunt:vt ea que ſunt deſtrueret:
nullum infidele nullaq; infideliũ multitudinẽ non xo vt non gloꝛiet᷑ omnis caro in cõſpectu enig Kiice igit
. 5 cari niſi cauſa iuſtiſſima:nullam vocari niſi 4 et conſidera ꝑ qua iuſticie poꝛtã deuſ voluit ingredi ad

mentẽ humana. Inſallibiliter oꝛdo diuine iuſticie reqᷓ
rebat vt chꝛiſti virginalis natiuitas et immaculata per
virgines immaculatos pꝛedicarei᷑/ vt eius doctrina ſu
ben vſum ꝑ hoĩes inſolitos doceref᷑ vt paſſio ſua ineffa
ilis ꝑ paſſiones ineffabiles notaretu vt moꝛs vmius
omnii eternã moꝛtẽ ex ſeipſa deſtruens ꝑ moꝛtẽ pluri
um cognoſceret᷑.et ſanguis chꝛiſti ꝓ omnibo fuſus ho
minũ ſangume compenſaret᷑ Mec chꝛiſti fides aliter in
oꝛbe terrarũ introducẽda erat qᷓ; fuerit per verũ deũ et
hominem introducta. Inualidioꝛ fuiſſet fides niſi bo/½
minũ cruoꝛe et tirãnoꝛũ fuiſſet cõſecrato terroꝛe. Nec
expediebat ommũ regi regũ vt ſtatim ex fide recipetur
vt virtus fidei nõ ꝓbarer᷑. Et quia introducebat᷑ in oꝛ⸗
bem terrarũ qð vſus non habuitnatura neſciuit/ratio
ignoꝛabat.pꝑ intellectũ mens non capiebat hũana. ra⸗
tionis oꝛdo poſcebat:vt ꝑ inuſitata.per nature contra⸗
ria.pꝑ rationi hũana non conſona.per incõpꝛehenſibilia
intellectui.chaiſtus et eius fides declararef. Erpedie⸗/
bat omnino ſcõm diſpoſitionẽ ſumme iuſticie vt moꝛſ
moꝛti chꝛiſti teſtimoniũ daret.vt qui moꝛtuũ pꝛedica
bant ꝑ moꝛtẽ deſtruxiſſe moꝛtẽ et attuliſſe vitam. ꝓ
tali moꝛtuo moꝛerent᷑ et experirent᷑ moꝛtẽ ignominio⸗
ſam quã a chꝛiſto pꝛedicabat ſuſceptã et ꝙ paterent᷑ ꝓ
paſſo quem ſic paſſum volebant ab hoĩbus credi:et ꝓ
ſanguinẽ funderent humanũ qui ad credendũ inuita⸗
bant mundũ fuſum fuiſſe ſanguinẽ in cruce diuinum
Et qm in nouã vitam ꝑ chꝛiſtũ tranſfoꝛmandus erat
mũdus:id fieri opoꝛtebat ꝑ nouſj moꝛiẽdi genuſ.Euã

geliũ nanq; chꝛiſti docuit mundũ quod ignoꝛabat. per

—́ -- ᷑—

— ——

ſuaſit ei quod nolebat: cõpulit credere et amare cruceʒ
et moꝛtẽ quã ipſe mundus hoꝛrebat. Quõ ergo recige
tur tanta nouitas niſi fuiſſet in pꝛimitiuis chꝛiſuferis
tanta patiendi wolũtas et actualiter tata penalitas YJu
re igitur ſcom diuine iuſticie ineffabilẽ rationem ſicq;
actũ eſt:euangeliũ pꝛedicatũ.regnũ dei annũciatũ chꝛi
ſtuſ adoꝛatus fides ſuſcepta. vita chꝛiſiiana pꝛo eterno

regno pacta.idola veſtructa.⁊ vni deo exhibita latria.
onitruat de ſede iuſticiẽ ꝙ nimiy humanaſ cc mouet
mentes.cur chꝛiſtianitas a cheiſto non pꝛotegi ꝙ ple⸗

rumq; ab ipſis infidelibo ꝓpulſat᷑ vt innumerabiſiũ ho
minũ moꝛtes ciuitatũ deſolationes euenerũt. Cura i
ſeipſa chꝛiſtianitas ſe laceſſit vt regnũ inſurgat aduer
ſus regnum.gens cõtra gentẽ. ciuitas cõtra ciuitateʒ.
pꝛogenies aduerſus ꝓgeniẽ.homo aduerſus homineʒ.
Cur diſciſſa parcialitatibo guelfinis et gitellinis voca⸗
bulis friuolis per dialolũ introductis. Cur partita ec⸗
cleſia in imꝑialib. Que bellandi cauſa Que certandi
ratio.cum chꝛiſtianis bellare non competat niſi ꝓ fide

Cr g α☛‿e e

et ipſe exhibebit mihi mõ plus q; duodecim legiones
angeloꝛũ. Quõ ergo implebunt᷑ ſcripture ꝓpłetarum.
Qu ſic opoꝛtet ſieri Et per omnia vt malefactoꝛ tra⸗
ctatus in ſe moꝛtis accepit ſententiq indilate traditam
factioniſjet ꝑ moꝛtẽ deleuit moꝛtem et cirographum de
creti qð erat inter nos et dialplũ tollens de medio de⸗
letum affxũ cruci:et redemit in ſanguine qui ſolo wer⸗
oimo velle poterat liberare. Que igitur fuit iſta iuſti⸗
cia vt innocens ꝓ nocentibo traderer. affligeret᷑ iuſtus
pꝛo iniquo. Oed cũ non eſſet iuſiũ ꝙ chꝛiſtus ſic pate⸗
ret᷑:iuſtũ tamẽ fuit vt diabolus ꝓpter audaciã plus pe/
tendi ab eo in quo nihil habebat.id qð tenebat amitte⸗
ret. Unde ipſe ſaluatoꝛ pꝛedixerat ante moꝛtẽ ſuã:qð ẽ
in ſua moꝛte pfectũ.Nunc iudiciũ eſi mũdi nune pꝛin⸗
ceps huius mũdi eijciet᷑ ſoꝛas ꝓpter iniuſticiã plus vo⸗
lendi. ꝛopterea et alibi ipſe ſaluatoꝛ dixit. Venit enĩ
pꝛinceps mundi huius:et in me nõ habet quicqᷓ;. Ygi⸗
tur qui legis intellige.Si caput in humilitate ingreſ⸗

—. — ,— — — =–

mmung
ingreſ
Pmmun
mee
haiſo,
Recicz
ntibaf
Sche
del. ſa
eſto⸗
a non
mul
t c
yt
lag eje
leret:
ig
ediad
le req
gi
ina ſi
Weffa
ynis
ephri
erin
Ã et
iſilv⸗
. ee
petur
noe,
Gratio
a
öntra,
ſbilia
vche⸗
moeſ
dica
mo,
enl p
letq
ltta
um
erat
fni
Per
ce;
ſge
is

u

S
hi

ſio

et
e/

De miſterij3 .

chꝛiſti et moꝛibus Kaeſut pꝛo eterno regno.Ad quid
puiuſmodi ſeua bella feroces ominu turme. Ad quid
telis er aduerſo ſe impetunt. Cur hominũ actiones ad
crudelẽ moꝛtẽ ſe pẽcto conſtituunt. Ad quid triſteʒ dũ
moꝛiunt᷑ homines dant ſonitũ tube. Ad quid buccina
diſtincte pclamitat. vt viuentes ad moꝛtẽ conueniant
Ad quid ſonitus oꝛganoꝛũ et vniuerſi generis m uſico
rü dii in bella bomines infeliciter moꝛiunt. Er que in⸗
uenta fuerunt ad gaudia in ſceleratiſſimis funerib au
diunt᷑. Concurrunt de vmuerſis partib, ſtrenui bella⸗
toꝛes.et ad occidendũ a quibus leſi non ſunt ſtipe infe
licem recipiũt et grigia damnoſa ſectant᷑. Que occidẽ⸗
di ſuaſio. Quis ſinis ledendi. Que iuſticia inter hoĩes
rentilata. Que conſultoꝛũ et in conſilijs regnoꝛũ et ci
uitatů ꝓponentiũ pꝛoclamantiũ guerras et partita fa⸗
cientiũ vt innocentibo inferant violentias. Nam aut

ambe partes ex aduerſo conſtitute habebunt iuſticiam

et bellandi licitam cãm quod eſt impoſſibile ꝙ pꝛo vna
re a duob conſtitutis bellet᷑ iuſte. aut ambo impetu fe
runt᷑ ad bellum iuſticia et ratione carentes. ꝗð ſepe con
tingit. aut vnius cauſa tuitionis aut defenſiõis erit iu
ſtiſſima et alterius leſionis inſultationis erit iniuſtiſ
ſima cã.quod verius et plurimũ et in pluribus euenit
Quõlibet ſe habeat oꝛdo rei omniũ iniuſte pugnantiũ
qun ſi certaminis impetu moꝛiunt᷑ eſt ſcom fidem ma⸗
nifeſta damnatio:quia odio iniuſtiſſimo circũuenti dũ
volebant occidere occidunt᷑ nulla coꝛreptione pꝛeuen⸗
ti. Que eſt ergoll diuina iuſticia vt ſicad ſe inuicẽ ſe
effocna it chꝛiſtiani.ſic vt in iſtis bellis ad inferni pꝛofũ

da deſcendunt/ ed abſq; eo qð dũs in euangelio pꝛe -

nunciauerit debere talia mundi finẽ et iudiciũ pꝛeue⸗
nire dicens diſcipulis ſuis:cum audieritig pꝛelia et ſe
ditiones nolite terreri. opoꝛtet pꝛimũ hec fieri.ſed non
dum ſtatim finis ſurget gens contra gentẽ. et regnuʒ
aduerſus regnũ.alis reſponſiõis cauſa ſuboꝛit᷑:ſi digni
tas et ſublimitas fidei et vite chꝛiſtiane penſet᷑: et dia⸗
loli chꝛiſtiani nominis inimici ſtultiſſima indignatiõe
odium inuidia et aſtutia in chꝛiſtianos p omnia pꝛeſci
atur:et quietabit᷑ mens in tali tonitruo. et immenſas
gratias referet deo. Nã ſuplimitas dignitas fidei trã
ſcendunt humanũ oĩmode intellectũ: inferunt agibi⸗
les ſuos in ſuꝑnum regnũ.et chꝛiſtianice chꝛiſtianieis
ꝑ vnigenitũ dei filiũ repꝛomittit᷑ equalitas angeloꝛuʒ.
ſicut mateus et lucas referunt dñm dixiſſe cum de re
ſurrectione queſtio haberet᷑. Erratiſ neſcientes ſcriptu
ras In reſurrectiõe ne nubent neq; nubent᷑ ſed ſunt
ſicut angeli dei in celo. Et angeli cuſtodes noſtri ſunt.
Et ideo deo mandante cuſtodiunt.vt cuſtoditi ab eis
cum eis ſeruent ſi habent aliqund ſimile vel acquirant
ſi vidẽt ipſos oĩno carere.non ſolũ que gratie ſed etiaʒ
in his que ſunt gloꝛie. Necnon⁊ dignitas vite ac fidei
chꝛiſtiane ſolum ſociat angelis aut equat:ſed diuidit a
demoniby et ab infidelib ſeparat et reponit in celo ter
renos.in ſuꝑꝛemis partibo imoſ.claudit infernum.ape
rit celum/ui dignitati ac eius virtutibo demones in
uidentes ne ipſoꝝ loca in ſuꝑnis ꝑdita capiamuſ ac eqᷓ
lia poſſideamus.aut ne nos intremus.vnde caſum ip⸗
ſoꝛum ex fide cognoſcimus.ſcientes ꝙ niſiꝑ virtutes
paſſionis chꝛiſtiq; meritũ ſuꝑna non capimus/furoꝛeʒ
tentieſdeceptionẽ maligne pꝛudentie. huerſitatẽ ma
liciein nobis et aduerſum nos ſollicitare.imo excitare
non ceſſant. Mam excitant aduerſus nos pleriq; infide
lium feritatẽ:vt eoꝛũ verationibus occupatinnon reſpi⸗
ciamus in auctoꝛem vite.cõſummationẽ ieſu.et paſſ⸗

onẽ eius.Ad cuius reſpectũ apoſtolus ad hebꝛeos lo⸗

quens amantiſſime nos hoꝛtat᷑ dicens. Deponẽtes oẽ

verbi increati . H

pondus et circũſtans nos peccatũ per patientis curra⸗
mus ad ꝓpoſitũ nobis certamen.aſpiciẽtes in auctoꝛẽ
ſidei ⁊ cõſummatoꝛẽ ieſum:qui ꝓpoſito ſibi gaudio ſu
ſtinuit cruce omni cõfuſione contepta. Recogitate eũ
qui talẽ ſuſtinuit a peccatoꝛib cõtradictionẽ aduerſus
ſemetipſum: vt nõ fatigemim animis wſſtris de ficien⸗
Ged ne hoc fiat p infideles quandoq; impediunt

demones friuole dicentes. Soni eſt ab infidelio exci
tari aut ipſos ſollicitare vt ammis pugnemus ad inui⸗
cem.qꝛ non peccamus ſi occidimus. ſi occidimur coꝛ/

ripimur. Ticet iſta nõ ſit intentio demonũ qñqiſta p-

nitus omittamus: reuertẽtes ad ea que orſe go⸗
Pꝛiſtiani pagunt mala. Mam chꝛiſtianitatis virtutes
altiſſime ſunt:caritas.pax.humilitas.veritas.caſtitas.
paupꝑtas.abſtinẽtia.oꝛatio ſurſum duceſ.penitẽtia deo
recõcilians et ſacramentum chꝛiſti coꝛpis purgans ad

uerſus quas furie infernales inſurgunt. woletes ſi poſ
ſent abolere ꝑ totũ aut impedire ne pducant᷑ ad actum.

qð a ſubtili mentis acumine ac expimento cognolcũt
pipſas et cũ ipſis nos regna captare celeſtia vnde ipſi

—

muſerabiliter coꝛruerũt.quibo virtutibo infideles carẽ⸗

tes plerũq; demones non impugnant:nos conturban
tes et ipſos pacatos dimittũt. quia in eis nullaſ virtu
tes agnoſcnnt quibo ad ſuꝑna ferant᷑ gratiam ꝓmeren
tes non credentes in cheiſtũ:ſine quo nõ ꝑ quem vir⸗
tus habet et meritũ.et meritũ reddit poſſeſſoꝛẽ ad deũ.
aptitatq; ad regnũ. Sed quia vident chꝛiſtianos his
pollere virtutibo:vt deſtruant caritatẽ.cõmouẽt homi⸗
nũ animos in alicuius rei amoꝛẽ jllicitũ.vt qð debet eẽ
cõmune ſit ꝓpꝛiũ et ſit meũ qð debet eſſe tuuʒ.et verſa

vice pagit᷑.et quod ſit iſtius qð debet eſſe alteriuſ:naſcẽ

tur rixe diſcoꝛdie odia cõuitia obpꝛobꝛia lites cõtentio
nes ſciſmata inuidie ſecte maledictões et ſimilia. His
ſu boꝛtis peſſimis cauſiæet caritas effugiet de coꝛdibuſ
chꝛiſtiamis.ac ꝑ hec ꝓcedet᷑ ad bella iniuſte acies moue⸗

bunt᷑ ꝓpulſabunt᷑ alioꝛũ indebite fines.pax que bellare
tet regionẽ. Et qꝛ vna ꝑs ali⸗

nõ nouit longinquã app qꝛe vna ps ali⸗
am oĩno ſuꝑare contedit. fugabit᷑ humilitaſ hominũ
gios equat

ſum. oꝛrũper caſtitas moꝛũ ex ſocietate coꝛrupta.qm̃
huiuſmodi facinoꝛa querunt.qꝛ cũ virtute integritas
non bellat᷑. Coꝛrumpet᷑ et caſtitas animoꝛũ ⁊ inoꝛdina
to affectu.plerũq; caſtitas coꝛpm turpitudiniſ damna

ĩtas tollit᷑ de medio cũ inſidijs et falſita
tibus quis querit efficere qð non erat a vritate ꝑmiſj

poꝛtabit.quia malũ trahit ad malũ qui factoꝛ eſt eius.

Et dceuictis hoſtibus luxuriabit᷑ pnicioſa licentia qui ſi
bi obicẽ non videbit ſtupꝛabit ad placitũ virgines.vi⸗
duis non parcet honeſtis.ſi pulcras eſſe conſpexerit in
ceſtuabit:plerũq; nuptas adulteꝛabit ꝓ nihilo reputaſ
obpꝛobꝛia maritoꝛũ.Aufugiet pauptas ab his qui alie
nis ditati ſunt ſpolijs In ſroliatis aũt non merebitur
pauptas inuoluntaria quia nunq; eſt vera niſi fuerit le
ta. Abſtinentia repudiabit᷑ quia nullũ locũ habebit ꝑci
monia ciboꝛũ:vbi ad bellandũ exquirit ferocitas coꝛpoꝝ
SHilebit oꝛatio inter armoꝛũ ſtrepitus:et cũ ipſa tẽdat
in deũ non verbis ſed mẽtiſ intuitu. Quõ ergo fiet ſan
cta aut grata erit oꝛatio cuius mẽs nihil aliud qᷓ; mala
in pꝛoximo meditat᷑. Penitentia recõciliatiua non erit
quia non penitet pꝛeteritoꝛũ qui aĩo et coꝛpe mala ma
lis accumulat:et ad pꝛoximoꝝ peioꝛa pꝛeſtruit᷑. Mõ erit
cõmunio veri coꝛpis chꝛiſti:vbi mẽbꝛa eius ad pꝑnitio⸗
nẽ aut ſpoliationẽ ſeu depꝛeſſionẽ cõueniant.Cõmuni
onẽ opoꝛtʒ habere cũ pximo qui vult dignus fieri ſacra
mento.nec purgabit a delictis cõtinue delinquentem:
ſed ſi quis indigne interpꝛetaret accipopenam et iudi⸗

cium ſcom aplm non chꝛiſti gratiã manducaret. Luce

—

Niber

darius patet quare demones magis chꝛiftianitatez i;ᷓ

ahas gentes exagiant: vt virtutes chꝛiſtiferaſ tollant

aut eoꝛũ actus impediant vt hnaliter nobis clauda ce
lum q ipſi ad cadendũ patulũ habuerunt et apiat᷑ in /
ſernus quẽ ipſi cũ ſuis cõplicibo in fine mundi eterna⸗
liter in remotis repaguls habebunt firmiter clauſum
Et aꝛ iudei merito patiunt᷑ ſerutute diſpſione incluſi
onẽ.qꝛ contepſerũt chꝛiſiũ pꝛedicante moꝛientẽ. iuſt
hec mala nos cõtur bant:qꝛ per pditos moꝛes conteéni
mus ipſum in celo regnante. Et pſcindamur in nobis

diſciſi a chꝛiſto:diuidamur in nobis diuiſi a deo.confo

diamur ferro.qui quantũ in nobis eſt peccatis noſiris
adhuc chꝛiſtum in cruce cõfigimus:qui hactenuſꝓno

ſtris peccatis extitit coꝛpꝑe cruciſixus.

De miſericoꝛdia dei Capitulum XXVI
AIlgdes diuina pquirit: et eo virtuoſioꝛ eſt aius
f quo queſita ꝑ ſidem abinueſtigatiõe rationis
vvbbſoluit. Mec aliter ſentit de diuinis niſi put
ſentiendũ veritaſ ſumma mãadauit. Et multi ad dei mi
ſericoꝛdiã indebite animũ ſubleuant: idcirco de ipſa eſft
fide chꝛiſtianica diſſerendũ:non humana pꝛeſumptio⸗
ne tentandũ. Miſericoꝛdia dei iuſticia dei eſt:qꝛ ipſum
miſereri iuſticia eſt. Et iuſtum eſt ſummũ et vruů deun
eſſe mia plenũ: vt ex plenitudine ſua, mia dei plena ſit

omnis terra. qð pſalmiſta camt: Miſerico:dia qi pléa
eſt terra. Sed aliũ pꝛeſtat legentibo intellectũ cum di

cit caritas dei. bemgnitas i. pietas dei argitas di. et
his ſimilia:aliũ cum dicit᷑ mia. MNam mia ideo ſic appel

lata eſt. qꝛ mileriã noſtra reſpicit:aut ia habita vt aufe
rat.aut futurã pꝛeuenit.vt nõ xæmat Que noſtra mi⸗

ſeria vel erit culpabilis vel penalis:aut pualis vl coꝛxo
ralis. Culpabins miſeria pꝛimo ſuit in angelis.que nõ

eſt dei miſericoꝛdiã cõſecuta.quia illoꝝ natura ſemel ſu

it vertibilis vt a deo auerſi nunq; ad ipſlum verterent᷑

conuerſi · vt eſſent dei miſericoꝛdiã cõlecuti.que liq re⸗
ſpiciat auerſum.nunq; dat᷑ niſi ad cõuerſum. Et ſiatiʒ
Wſt culpe mileriã ſecuta eſt miſerabiliſ pena.nunqᷓ; mi

iericoꝛdia conſecutura.quia nõ ad penitentiã reuerſu⸗
ra. Eadẽ miſeria fuit in paretibo pꝛimis et iuſticie meri
to ſecuta eſt in naſcẽtibo ceteris et ſuꝑ quã diſtula ẽ dei

milericoꝛdia.qꝛ ſecuta eſt peccatoꝛis pemtẽtia. et penal
ad tẽpus vindictaꝓ eo ꝙ reuertibilis ad deu ſint hũa⸗
na na: ura:et liberata eſt huana fragiitas a culpa eter

na pena. Nam ſua mĩa ꝓpiciatus eſt deus ꝑ vnigenitũ
ſuũ oĩbus iniq̃tatibo noſtr.s.et ſanauit oẽs infirmita/
tes noſtras:et redenut de interitu vits noſtra.nõ guro
et argento.ſed ſanguine ꝓpꝛio.iuxts ꝓlaie ꝓ heticuʒ di⸗
ctum. Gꝛatis venundail eſtis et ſine pꝛeco redimemi
ni. Et in pꝛima canonica ſua petrus inqt. Scientes ꝙ

nõ coꝛruptibilibo auro argento redepti eſtis e vana

Veſtta cõuerſatiõe paterne traditionis.ſed pꝛecioſo ſen
guine quaſi agni incõtaminati et immaculati cheiſti ie
liu ꝑꝛecogniti quide ante mudi cõſtitutionẽ: mamſeſta
ti aut nouiſtims tꝑibꝰ ꝓpter vos qui per ipſum fideleg

eſtis. Et cũ ipſe deus ꝑ ianguinẽ nos redimeret a pat⸗
nis et ꝓpꝛijs d bitis lolueret:cõtra oꝛiginale peccatum
abluitiuũ baptinnatis inſtimt ſacramentũ. Et gaꝛ fm
apoſtolũ ad ixbꝛeos in poſſibile actũ eſt pccantem poſt
baptiſmũ ꝑ ipium poſſe recõciliari et refoꝛmari. ſacra⸗

menta ſunt alia inſtituta vt ipſis mediantibo reſo:me⸗

mur.mũdemur.acceptabiles fiamus. in gratia piacea
mus.gloꝛid acquiramus. ꝙ ſtatim alplita culpaꝑ peni
tentia auferet᷑ pena p miſericodi. Et licet peng relinqᷓ
tur purgatoeia:de ineffabili miſericoꝛdia dei eſt ꝙ iuxta
merita nõ daĩ eterna.quia iuxta dauid iententiã mile⸗
ratoꝛ et milericoꝛs dñs longaumis et multum mileri

MD DWUWU

S 2

„

coꝛs. Mon in ppetuũ quia miſericoꝛs eſt iraſcer neq in

eternũ cõminabit᷑ qꝛ crudelis non eſt. HNon ſcë m pcca

ta noſtra fecit nobis.qꝛ inferna et pꝛeu aricationem iui

meruimus.neq; ſcom iniqtates noſtras retribuic no⸗

bis qs innũerabiles fecimus et ipie penitetib non re⸗
iratui. Qm ſcm altitud inem celi a terra

,
.
₰

tribuit ma

coꝛrolvꝛauit miſericoꝛdia ſua tuꝑ timetes ſe:q iple ce⸗
li eſt nos texra ſumus.ipie deus verus nos hoies puri

ſumus.iple iuſtus:nos peccatoꝛes exiſiimus. Idcirco
ſug Nnante lonitate eterũa ⁊ indeficiente.quantũ ipᷣe
ſuperaltat
ue gratia pietatis:vt iñ mia firmet᷑ im̃ ſupcum ti

mentes:vt non pꝛeſumant dei timoꝛe caretes et ad pe⸗
nitentia nõ reuertẽtes. Et quantũ diſtat oꝛtus ab occi
dente longe facit a nobis iniq̃tates noſtras.vt im̃ ini/

quitates noſtre ſi penitetiã ſuſceperint longe ſint a no
bis pena dimiſſa quoꝛũ occidens ſeu occaſus eſt culp.

cõmiſſa. quantũ ipſius cõceptio natalis ⁊ vita mos do
ctrina paſſio et ſepultura fuit ſine admiſſa penitus cul
pa.Et quõ miſeret᷑ pater filioꝝ miſertus eſt dñs timẽ
tib ſe:qm̃i ipſe cognouit higmentũ noſtrũ Eimilitu-
nẽ paterne dilectiõis in filiũ induxit ſermo dauitic?et
timẽtes. Pater nar q; naturali amoꝛe ſert᷑in filiuʒ:vt
miſerat᷑ ſibi ꝓ offenſionib eius. Qui licet peccet pat⸗
nam dilectionẽ nõ extinguit in patre quin velit finio p⸗
digo cũ reuertit᷑ miereri. Sic fons dilectiõis et pater
miſericoꝛdiarũ et totius cõſolatõis deuſ naturali amo
re miſericoꝛdiã exhibet timentibo eũ.et ex penitẽtia pe
tentibo illũ: q; mia dei ab eterno vſq; in eternũ ſuper

timẽtes eũ.qũ ipſe ↄgneuit figmentũ fragilitatis no

ſtre qui ex nulla noſtra virtute ſuſtineri valemus miſi
ſua mĩa ſolidemur. Minc et ſapiẽtia clamat Gꝛatia dei
et mia eſt in ſanctos eius et reſpectus in electos illius
Et alibi. Tu aũt deus naturaliter ſuauis wrus es a
t mileret oĩbus ſibi vo
led huili wolũtate. ulti
en volũt miſericoꝛdiã retinẽdo peccati miſeriã et oꝛãt
miſereri.ſed nolunt emẽdari. Supbia max ma eſt pe/

tiens et in mĩia diſponẽs oĩa Et nn eret᷑ oibus
lent ib miſereri:non ſuꝑbia

tere miſericoꝛdiã et in vicijs velle mauere. Magna eſt
noſtra miſeria cum ſumus in culpa mẽtis ex volito aut

in culpa coꝛpis ex actu puerſo. Oagna cũ expetita pati
tur ania penò et coꝛpis reſoluit᷑ in terrꝗ reſuſcitanduʒ
in multis nõ ad gloꝛiã ſed ad gehennã. Magna miſeria

ſpũalis cũ aĩa ignoꝛat aut peccat. Magna co:palis cuʒ

tot pene talibo coꝛpus ipſum ſubiaceat Pꝛopterea cla
mabat dauid ierere mei us ſce'm magna miſer⸗
coꝛdiã tuã. Quia vbi magna eſt miſeria opꝰeſt magna

mia. gi᷑ ipſa mĩa vt pꝛeſatũ eſt. aut remouet inbherẽ⸗

tem mieriaà aut pꝛeuenit ad futurã. Et ex ipſa mig deti

nemur ne cadamue:cadentibo manus dat᷑ vt reſurga⸗
mus. Apla nos adiuuet vt vincamus. ipſa nos ſaluat

ne pereamus.ipſa expectat dulciter cum redire tarda

mus.ipſa werigit manũ dũ pet mus.apit cũ pulſamꝰ
inuemit ipſa bonũ quod querinꝰ.reuocat cũ erramus.
vlcilei diſſimulat cum peccamus.ſuſcipit hilariter cuʒ
redimus.emollit coꝛ ad penitentiã. cito dimittit offen
ſam a peccatũ ſactã non tenet iniuriam.dat largit᷑ gra⸗
tis.multiplicat datõ.ſeruat multiplicatã. Eiris et oc⸗
cultis modis deus ex mĩa impedit ne fiat peccatũ: dat
aduerſa vt purget ꝑpactum.Aargitur ꝓſpeꝛa vt ad amo
rem ꝓuocet. dat ſacramentũ vt meritũ cumulet· Dat
pꝛeceꝑta vt donet px mia.cõfert gratiã vt faciamꝰ illa.

Exipla ommiũ deus pater punit citra condignũ:nõ ſo
lum in hoc mundo ſed et in inferno. Et pleruq; pecca⸗
toꝛẽ quẽ non pꝛeuidit ad grati reuerſurũ citioꝛe pꝛe/

uenit moꝛte:ne diu viuendo peccata multiplicet quox

tat a terra noſtre miq̃tatis intantũ miſeret᷑ no⸗

i

1
ut,
ce
gter
o
1pe
per

no
fiſi
di
lus

Ulti
Nit
ſe⸗
van
ſpat
cu;
Ena
i
1e
ſen⸗
ena
nic/
⸗
lat
6a
l.
eu;
ſen
⸗
oc/
dat
ro
t
lo.
60
1,
e/

e

De miſterijzʒ

multiplicatione ſua pena cõcreſceret. Dat lupꝛa petitũ
paꝛemiat iupꝛa meritu. remunerat ſupꝛa iperat ů. O qᷓ;

multiplex et magna et miſericoꝛdia dei. non multipli⸗

cans nec maioꝛe faciens deũ. O q; bene qͥ ad iplam re⸗

fugiunt. O qᷓ; male qui nõ bene vtunt᷑:cum in peccatiſ

multis iaceant ſub reſpectu eius. Plures peccant pᷣte⸗

xtu illius et volunt diu egrotare in peccatis ſub ſpꝑe mi

Ericoꝛdie affuture: cum nollet in coꝛpe cronice pati pe⸗
nas ſub expectatõe ſamtatis venture. O q; multi exꝑe

tunt miſericoꝛdiã ⁊ ipſa expectata venit: ſed expectates
non inuenit.aut ſuo tꝑe imꝑatos muenit. Quid autẽ
de iuſtis dicã: Non indigent mia: Sed inſpice diligẽ /
ter ꝙ indigent. Si lacre ſcripture textũ ꝑquiras:cito

ipſos indigere mia innoteſceret. Inquit yiaias. Oes

iuſticie noſtre q̃ſi pinus meſtruate Tlide igit᷑ qd mere

mur ex iuſticia noſtra ſine mia: cũ tam ſit vilis noſtra
iuſticia reputata. Ipſe ſaluatoꝛ noſtre iuſticie cõfiden/
tia deſtruens dicit. Cũ oĩa bñfeceritis feciſtis qð debu
iſtis: dicite ſerui inuties ſumus. Et aplus. Mon ſunt
condigne paſſiones huius tꝑis ad futurã gloꝛiã que re

uelabit᷑ in nobis. Et ad Titu ſcribens iteru dicit. Non
ex opibo iuſticie que fecimus nos aut facimus ſeu faci⸗
emus:ſed ſcõᷣm ſuã niſericoꝛdiã ſaluos nos fecit. Et
ad hilippẽſes iterũ de ſeipſo nõ iuſtincato neq; iuſti
ficando ꝑ iuſticiã legis ſue:ſed ꝑiuſnciã fidei er miĩa di
dicit.vt inuemiar in ulo non hñs meam iuſticiã que in
lege eſt:ſed illam que ex fide ieſu chꝛiſti.que ex deo eſt
iuſticia in fide ad cognoſcendũ illũ:et virtutẽ relurre /
ctionis eius et ſocietate paſſionũ iluus:cõſigurat mo:
ti eius Que omnia miſericoꝛdia nõ iuſticia noſtrã cla⸗
mant.Qõ et nos dicere poſſumus de iuſticia noue le/

gis:quãa ſi vſq; ad apicẽ minimũ iotha nullũ ptermiſ

ſum ſeruaremus vita nõ mereremur eternꝗ.neq; oꝑa
noſtra cã eſſent ſalutis:ſed noſtris oꝑib exiſtentibo lv
nis mia dei ſalutẽ et ad ſalutẽ oꝑat᷑ m nobiſ.Et idẽ apo
ſtolus dicit de ſeipſo ad Coꝛinth. Nihil mihi cõſciꝰ ſuʒ
ſed in hoc iuſtificatus non ſum ſcenicet vt vitam eternãa
merear. Et ad Romanos pꝛo oibus dicit Non eſt volẽ
tis neq; currentis: ſed miſerentis eſt dei. Quid eni eſt
non eſt voletis:niſi quia non ſufficit dſideriũ.nõ affe
ctus.non volũtas quatũcunq; exceſſiua ſalutis. Quid
eſt neq; currẽtis? Id eſt quantucunq; bñ opantis opꝰ.
Quia nõ ſuffecit Albel iuſticia ſua.non enoch mũdicia
ſua.non noe rectitudo ſua.non abꝛahe obedientia ſua.
non yſaac dil gẽtia ſua.nõ iacob patietia ſua.nõ ioſepꝛp
tribulatio ſua.non moyſi mititas ſua.non aaron ſacer⸗
dotalis puritas ſua.nõ ioſue foꝛtitudo ſua. non caleph

virtus ſua.nõ ſamueh dedicatio ſua:nõ dauid ſaluauit
ſimilitudo ſui coꝛdis ad deũ:nec penitetis poſt pccatũ
non ſaluauit ſalomonẽ ſapia ſua.et ſtudiũ in diuinis.
nec penitetia poſt peccatů.non heliã ſaluum fecit celus

nõ exechiã ſietus.non ioſiã deſtructio idoloꝛũ et diui⸗

ni recidiuatio cultus.nõ ꝓplłetas eoꝑ autoꝛitas.nõ ma

chabeoꝛũ martiriũ ipſos introduxit in regnũ:nec iuſti

cia ʒacharie vxoꝛiſq; ſue ſaluos illos fecit.nec ſymeonẽ

ſenẽ expectatio non longa caſtitas et oꝛatio tẽpſalis vi⸗
due.nõ iohannis ſanctincatio vterina et p veritate pe⸗
na ſuſcepta.nõ innocẽtes innocentia martirũ.non la⸗

tronẽ ſua cõfeſſio introduxit in celum. Idcirco dicitur

neq; currẽtis:ſed mĩe dei miſerentis ſaluauit cũ huiuſ
modi oꝑib bonis quemcũq; ſaluatũ.Sed foꝛtaſſe mu
tabit᷑ in talib ſententijs amnimus:hñs vnde excuſatio⸗

nẽé cõſiciat dicens. Mondũ chꝛiſtus erat moꝛtuus.non

dum reſurꝛexerat a moꝛtuis.nondũ aſcenderat in celũ
ipſe qui dixerat:nemo aſcẽdit in celũ miſi filꝰ hoĩs qui
eſt in celo ſupple aſcẽderit pꝛius. Conſiteoꝛ qina ita eſt

. verbi increati

bene dicit quia wruͦ eſt Sed declaratio ſermonũ deiet
ſcripture iluuminat mentes ignaras:paruulis weritatiſ

itellectũ infundit. Nam eade ſententia paun ſimpla
et vna manet ad poſt moꝛte et aſcenſionẽ chꝛiſti fut u⸗

ros ſicut pꝛedeceſſoꝛes tenebat incluſos. Nam ſane ve
rum eſt qꝛ nonduʒ cruciſixus fuerat.moꝛtis moꝛte de⸗
ſtructoꝛ.nõdum ſanguinis pꝛeciũ erat ſolutũ. nonduz
vectes fracti fuerant infernales:nondũ de limlbo ſancti
educti.nondũ patuerat celũ.Rondũ chꝛiſtus loca para
tuꝛus alcederat. Sed his a chꝛiſto pactis miſerãte deo
comitãtibo oꝑibus bonis aſcenſione chꝛiſti pꝛecedẽtes
ipſum pꝛeaſcendentẽ ſequunt᷑:cum ipſo ſedente ad pa⸗
tris dexterã quieſcentes. Sed in quo factum ſequen⸗
tes et poſteros ad aſcenſionẽ audeo inferre ſententiaʒ
vt ſanctificatã et ſine peccato viuentẽ ſanctã ſancti ſan/
ctoꝛũ matrẽ nõ excludamus:ſed dicemus ipſam ſalua
ri:qꝛ ſanctificata eſt.quia mater chꝛiſti facta eſt.qꝛ hũi⸗
lis.quia virgo.qꝛ oĩibuſoꝛnata virtutibo extitit.Et qᷣm
uis credamus virginẽ dei matrẽa peccatoꝛũ vinculis
liberã:nõ tñ credimus ipſam ſine dei mĩa ex ꝓpꝛijs vir
tutibo iuſtiſicatã celoq; inſertã.Abſit:neq; ipſius bene

currentis ſed dei miſerentis extitit ꝙ ſalua fuit. Et ſic
abſoluimus a ſuis opibo non ſaluari dei matrẽ poſt filij

ſui aſcenſtonẽ celeſtia regna petentẽ:niſi ꝑ deum miſe⸗
rentẽ Quid dicemus de aplis ⁊ martiribo.quid de vir
ginibo et ↄfeſſoꝛibo.quid de ceteris iuſtis. Quid de par
uulis qui nihil merent᷑ et in aliena fide captant᷑.qͥ poſt
chꝛiſti aſcenſionẽ ſalui facti ſunt. Multoꝛũ quoꝛũ me⸗
rito patrocinari querit eccleſia. ipſoſq; venerat᷑ digna
honoꝛificentia in quoꝝ honoꝛe eõſtruxit et t pla *
non ſuffecerunt oꝑa iuſta vt eos ſaluaret ſolum ipſoꝛũᷣ
iuſticia ſed dei mia. Ideo neq; volentis neq; currentis
ſed ꝙ quis ſaluus ſit dei eſt miſerentis. GFecmuſ qð de
buimus.deſuꝑ nos delapſa virtute:ſerui tñ inutiles ſu
mus.MNam ſi lalus ex iuſticia lbonoꝛũ operum eſſet fru
ſtra chꝛiſtus crucifixus eſt.et gratia nõ eſſet gratia ſi ſal
uaret noſtra iuſticia. Miſericoꝛdia deinon eſſet miſeri⸗
coꝛdia:qua pꝛo iuſtis ⁊ peccatoꝛibo cõtinue querit a deo
eccleſia Apſam igit᷑ inuocemus.ipſam queramꝰ.ad eiꝰ

curiã a ſententia diuine iuſticie appellemus:ipſi ſubda

mur.ſub eius alis qeſcamus et dicamꝰ Mie dñiqꝛ nõ
ſumus conſumpti.nec defecerunt aut deficiẽt miſera⸗
tiones eius:qui miſereri non deficiẽs dedit nobis vni
genitũ ſuũ qui ſcẽ m apoſtolũ factus eſt nobis a deoo ſa⸗
pientia et iuſticia et ſanctificatio et redemptio:ot non
in nobis ſimus confidẽtes ſed in ipſo. Sol eſt mĩia dei
qui radios ſuꝑ vniuerſos effundit:nmã ipſe omnium ꝓ
ſuo mõ miſeret᷑. Miſer coꝛdia dñi ſuꝑ angelos.mĩa do
mini ſuꝑ homines lvnos et malos.mia dñi ſuꝑ viros
et mulieres.ſuꝑ iuuenes et ſenes ſuꝑ foꝛtes et debileſ
ſuꝑ ſapientes et inſipientes.ſuꝑ nobiles et ignobiles.
ſuꝑ diuites et pauꝑes.ſupꝑ reges et ꝓplos.ſuꝑ pꝛĩicipes
et pꝛouincias.ſuꝑ pꝛelatos et ſubditos.ſuꝑ doctoꝛes ⸗
diſcipulos.ſuꝑ vigilantes et doꝛmiẽtes.ſupambulan⸗
tes et quieſcẽtes.ſupꝑ artifices et inertes.ſuꝑ coniuga.
tos et monachos.ſuꝑ cenobitas et anachoꝛitas.
De diuinis beneſicis. Capitulum xXXVII
Patanter grata et gratis dei bñfſcia ad noſirs
g reuocant᷑ memoꝛiã. Que licet penes nos ex ef
fectu ſoꝛtiant᷑ diuerſa vocabula:vnũ tñ ſunt in
mente diuina. Que bñficia ideo dicunt᷑:qꝛ nobis gra /
tis diuina bñficentia elargi᷑. Nam cũ non eramus de
duxit in eſſe. Quid ei dedimus nõ entes vt daret eſſe.
Gꝛatis ergo dedit eſſentie bonũ.cui et multa bona con⸗
feret in poſterũ. Et tale noſtrũ eſſe d fferentiauit ab oĩ
bus ſub celo tantũ entiba cõferendo vitã:a viuẽtibus

=

ſoli pferẽdo ſenſum: a ſentiẽtibo ſolũ cõferẽdo rõneʒ:a

muitis rationẽ habentibaoferedo fidẽ: et a multis fide

lbo aliq́s ꝑ tona opatione. QQ donũ ſinglare dei ẽpoſ
ſe bñ opari. lt bꝛeuit᷑ aliq̃ bñficia nota fiat.exqͥb deo
aia gras agat vt gratã ſe o faciat:q hec legit itelligat
p creati ſumꝰ ad unagin?ſilitudine dei nõ ᷣm coꝛpꝰ
ſed ſcom aiam. In q̃ bnnicio excedimꝰĩ dignitate nobi
litate vᷣtute celu ſole lunã ⁊ ſtellaſ qᷓ̃tuoꝛ elemẽta.⁊ oĩa
elemęta co:pea viuẽtia vnõ viuentia.qꝛ oĩa fceã ſunt ꝓ

pter nos nõ ꝓpter ea nos facti. Et ipſa facta eſt aia im /

moꝛtal.arbixrio libera.imꝑfecta qᷓntũ ad virtutes.pꝑfe⸗

cta q́;tũ ad potetias naturales ſcʒ memoꝛiã qᷓ ↄphedit

pteriua pñtia a futura. q;tũ ad ĩtelligẽtia q̃ ↄgnoſcit de /
um ſupꝛa ſe.ſe in le. angelos iuxta ſe.qcqͥd aliud celi et
tre ãbitu ↄtinet᷑ ĩ ſe. Intelligit tñ cũ diſcurſu ſibi cõ

ceſſa ſunt ĩtelligere.itelligit tona ⁊ mala. iuſta ⁊ iniuſta

coꝛꝑalia ⁊ ſpũalia. Perſfecta eti p liberã volũtatẽ ſuaʒ
ptatẽ ad qdcũq; voluerit inclinationẽ cõuertibilẽ ⁊ re

ↄuertibilẽ ad bonü ⁊ ad malũ.capax virtutꝭ ⁊ vitij ſuſce
ptibilis pene vel pꝛemij.pfectibilis ĩ vᷣtutib:caret põ/⸗
dere figura coloꝛe. eo magna qͥ capax eſt efnitatꝭ. eo rcö

q̃ appetes ẽ bonitatꝭ. eo beata pticeps ẽ deitatꝭ. Põt

accipe ⁊ accpiũt multe ſignaculũ fidei.gratiã ſpuſſan

cti.fieri ſponſa chꝛiſti xocari ꝑ adoptionẽe nilia dei. Et in

his nullũ nĩm pceſſit meritũ vt daret᷑ hmõi bñficium

MNaſcimur moꝛe beſtiaꝝ poſſum acciꝑe celũ.et ↄſoꝛtiũ
erpectam angeloꝝ. Et nõ ſolů hec: dedit etiã poſſe nos
iligere ipm Er tate capacitatiſ fecit:vt repleri aut ↄtẽ
tari nõ poſſit aĩa niſi ꝑ im. Dedit hec oĩa:pmiſit cele/

ſtia progauit maioꝛa imo dedit ⁊ maxia.vt q̃d det vltra

et excelletiꝰnõ habeat:cũ ꝑ nimiã caritatẽ q̃ dilexit nos

ab eterno pt᷑ oim de miſit filiũ ſuũ vt ipſuʒ habemmus

in nt̃a natura ſimilẽ quẽ ĩ ſua diſſimile neſciebam vt
habeamꝰ?coctoꝛe actu ⁊ theoꝛia ĩ doctria ſuꝑna nõ here⸗

amus in trena:vt habeamus in cibũ ⁊ potũ quẽ qͥ mãa⸗

ducat ⁊ bibit v.uet ĩ eternũ. Et moꝛientẽ habemꝰ ĩ pꝛe
cauũ:qꝛ nos vñ oſſem ſoluere carebamui.Et reſurgẽ⸗
te aſcedẽtẽq; in celũ habemus ĩ pᷣmiũ:qͥ tota ẽ merces
et retributio meritoꝛũ. Quid enĩ in oĩbus his pᷣmiſit

hũana fragilitas meriti.Quid obtulit obſequij NMõne

nos de?ỹ pꝛeuenit creado.pꝛeuenit amãdo.puenit bñſi⸗

cia lĩeffabilia cõferẽdo.pᷣuenit redimẽdo Hõne hec oĩia

inuitãtia ſunt ad amoꝛe:oſtringẽtia et gẽax reddamus
poſſibilẽ actione. Elñ bona ẽ bnficioꝝ mẽoꝛia ne ſimꝰin
Sti:ſʒ ad repẽdẽdũ debita ꝓmpti Na ingtitudo recepta
Pdit.pmiſſa ñ recipit.ductũ gee ĩifundede intcidit.Ga
cit declinare penit? a pctis:bñficioꝝ dei iug mẽoꝛia. Et
q̃ cõſiderat q̃re dederit:inſiſtit oꝑib boniſ.Oia nãq; q̃
nob a xeo data noſcunt᷑:nos ad deũ qſi qbuſdã funib-
trahũt ſiẽ ꝑ oʒee ꝓplxtã ðꝛ. In funicuł adã trahã eos⁊
in vinculł caritatꝭ Guniculi ada ſũt bũſicia q̃ ↄtulit pa⸗
retibo pꝛimis. Vlincla caritat ſũt bñſicia qᷓ ↄtulit naſcẽ
tibi ceterꝭ.Nõ offendit bñſfactoꝛẽ mẽoꝛ bũſicioꝝ:qꝛ bñ
ficia nate qq; ↄſiderat.aĩo ⁊ actu ñ peccat qꝛ ipm malũ
ingtitudo nate bñficiũ militat. Necnõ a dabit bonis
oꝑibo opaʒ ſi qre de?ẽ tãta nob otulit ↄſiderat cãʒ:qꝛ nul
lũ donũ de dedit aduerſus ſeipᷣm Et dono dei mõ vti

Etis õᷣ volũtatẽ dei.ſi ad ei?honoꝛẽ oĩa ñ oꝛdinauerit ad

hnoꝛẽ oĩa ſũt collata Atiłẽ igit᷑ bñficioꝝ dei mẽoꝛia

Explicit pꝛimꝰlibᷣ de miſterijs vᷣbi ĩcreati feĩ icarnati.

Incipit liber ſecũdus de virgie maria eiuſq; ꝓceſſu
Et de his q in ipſa et per ioſam pꝛo nr̃a redẽptiõe geſta
ſunt vſq;qᷓ ſpũſſanct? apoſtolis miſſus eſt. Cap. I

Ita oĩm ⁊a ↄaditoꝛ de:datã hoib nolẽs deſe

v rere vitã quã pꝑ mulierẽ antiquus hoſtꝭ au⸗

ferre conatPꝰẽ: pꝛio abſtulit creatricẽ vitã qᷓ

vderat vitã Añ oĩa eĩi ĩ maloꝑ exoꝛdioa deo

ſecundus

q vita ſepatio fcã eſi:demũ vita ĩſufflata moꝛtꝭ pᷣmiũ
ſumpſit. Oblatio moꝛtẽ inferentiũ pꝛime poꝛrxecta eſt
mulieri er qua omnis eſt danata ꝓpago et ꝑpetuata da
mnatio:quouſq; ꝑ altitudinẽ diunne ꝓuidentie ſueq;
benignitat tpe pᷣminito adeſſet nouit moo ꝓducta mir

cui vite pciñ imo ipᷣa vita poſſit offerꝛi Que cũ ab eter

no pdeſtinata puua pꝛefigurata ꝓphetata fuiſſet. ꝓpe ni⸗
nẽ ſecloꝑ naſcitura. nũciat᷑ ab angelo.ex vtroq; ſterili
arete ↄcipit᷑ti ꝓpagatõe ipa danatõe ſeruata oꝛigina
it pcedit ĩfectio. Aiat᷑oꝛdie uato nate: ſ ilico ſciſicat

Naſcit ex oꝛiginali purgatacõtagio:⁊ in ipſa pꝛimo na⸗

tura hũana reuerſa eſt in puritatẽ in pꝛim? factus ẽ ꝓ

thoplaſtꝰ. Naturalibo creſet augmẽtis:educat᷑ pie ꝓput
decebat futurã dei ſpõſaʒ filijq; matrẽ. Offert᷑ in teplo
ꝑ legẽ:ſpõſat᷑ ſcõ viro. Qua nõdũ ab ipſo traducta ĩ cõ
tuberniu ipſo neſciẽte.ipſaq; vacante diuinis qᷣba ſolita

erat intedere:die q̊ mir pᷣma ↄdita ẽ fiml ⁊ pᷣceptũ diui

nũ pterijt. accedẽte ad ipſaʒ diabolo ĩ ᷣpẽte hoꝛrẽ do cele
bꝛato dialogo decepta eſt decurſis ab ipſis ꝓthoplaſtis
m q̃ſda q̃nq; milibꝰ quĩgetis ſeptẽ anniſ ſᷣm alios qͥn

q; milibo ducentis vigintiſepte.ſcom alios quinq; mi⸗

liba nonagintaocto ad celebꝛanduʒ nouũ cõmertiũ di ⸗
uinũqᷓ; miſteriũ ad exoꝛdiendã redeptionẽ ꝑdite liber/
tatis ad conſulendũ de vita cũ femĩa qꝛ cũ ipſa de mo:
te fuerat in dolo pꝛouiſum:miſſus eſt angelus ad mari
am. Sic eni lucas aſſertione facit dicens In menſe
aũt ſexto miſſus eſt gabꝛiel angeluſa deo in ciuitatẽ ga
lilee cui nomẽ nacareth ad virginẽ deſpõſata viro cui

nomẽ erat ioſeph de domo dauid:et nomẽ virgnis ma

ria In mẽſe ſexto a cõceptiõe iohanis ꝑ cu mirabilẽ
cõceptionẽ ex ſterili atq; ſene quodãmõ aſtruenda erat
fides in virgiĩe.ꝑ cuꝰrocẽ etiã mũdo chꝛiſtꝰ pꝛimo nũ⸗
ciandus erat. Sexto die creatus eſt hõ qui eodẽ die de
liquit Sexto die creatura mixta ſub celo ↄfabulatiõeʒ

diuinã habuit et funeſta duplicẽ ſiquidẽ.pꝛimã pꝛece
pti et argutionis pꝛetermiſſi.alterã deceptioms dũta

rat. Sexto die coplet?ꝰeſt mũdꝰ.celebꝛatus ẽ eſus.etiã
in ſpeciebꝰ opari ceſſauit ops. Sexto die nuditas lau⸗
dabilis mutauit ſpecie ⁊ rubvꝛẽ:q̃ſerũt ſubtfugere aut
ſe abſcõdere delinqntes. Sexto die ſunt reqſitiad ve⸗
ſpam. et celebꝛata exilia labvꝛioſa: lignũ cuſtodit᷑. Se
xto die poſt rebellionẽ ad deũ:ilico ⁊ caro aduerſus aĩaʒ
rebellauit. Sexto die imago creatorꝭ ſumpſit ex lapſu
ſilitudinẽ pecoꝛis naufragari virgitas cepit nobile na⸗
ture decꝰ.⁊ libidĩoſa feã eſt ꝓpagatio hũani gener.. q̃ fu
iſſet ex caſtꝭ et coꝛrupta q̃ fuiret ex integriſ:/ p honeſta
te verecũdialpnuba ſucceſſit Et vt ꝑſiringã ions ĩdeſi
ciẽs oim maloꝝ vbiq; deriuãdꝰ ppetuo die ſexto exoꝛtꝰ
eſt. Sexto die q̃ſi neſcio vñ caſtrametari ceperũt in tã
oꝛbe pulcerrimo ↄturmati a globati cũcta mala coꝛnea
et turbe fantaſmatũ in coꝛdibo hoĩm ſimplicit caſtra po
ſuerũt:vitia naturã crudeles acies direxerũt.Altera
ri ceper̃t ĩ ↄpoſitꝭ elem̃ta penalitateſ ꝓpe ĩ agonẽ agmi
na feſtinarũt:pᷣlia ſeditiões homicidia fraudes ſua fixe
re tẽtoꝛia terremottẽpeſtates peſtilẽtie.cẽq; moleſtũ
hoꝛrendũ atq; tremendũ hoſtilꝰↄ hoĩeʒ obſidio venerũt
Serxto ſecũdo inhiauit inſernus ⁊ triſticia cũ ſpiritib⸗
apoſtatic facta ſunt federa.qꝛ diuĩa ſunt fracta.⁊ hõ de
monibo repꝛomiſſus ẽ ad penale ↄſoꝛtiũ añ ꝑdẽs diui

nũ.Libus patꝰ ẽ ⁊ alꝰ lb:⁊ oẽs mẽſe doloꝛoſe ipo die

ſexto ad miſerabilit ↄuiuandũ pᷣpatio facta eſt. Sexto
die ſub celo pꝛima leticia exoꝛta eſt:qꝛ exultauit rõnaliſ
creatura cũ dño ↄgnoſcẽs dñm Nõ eniĩ in qͥnq; paetiſ
diebo aliq̃d creatũ legim qð leticiã in dño accepiſſet at
q;; ipſuʒ erultãdo ↄgnoſceret.Neq; celũ et tra neq; lux

necq; igniſ aer aq̃ neq; ſidera celi aut germinãtia tre nõ
wlucrxes celi.ñ natatis mar.i: qdrupedia.nõ reptatis

— De⸗ õ .9 ₰

= .

li
ne
l
6/
ut
lo
co
ita
lui

hi
qn
mi⸗
di,
ien
mo:
mri
nſe
cun

m.
bil
erat
nu⸗
ede
oe
e/
ta
ni
l/
aut

niaz
go
fſis
lef
Nt,
nti
Pes
o

mi

i
rüt
i
1
iui
die
to
dli
eei⸗
tat
lur
no

i. II.

maris qui ꝑpambulant ſemitas maris beſtie terre atq;
vniuerſa pecoꝛa campi.timoꝛi facta ſut homini que ſub
eius imperio facta erat:et ab ipoꝝ viribus coꝛpoꝛis ho⸗
mo minoꝛatus eſt.quibo in eiſdem ſuperioꝛ factus erat.

Quid in plura defluimus: Eximia bona ⁊ mala ſub ce⸗
lo in die ſexto ſunt cõdita:ilaa deo iſta ab bomine cum
operante diabolo introducta. Cleruntamẽ dei ſapiẽtia
edens et calculans tempoꝛa: ad oꝛdinis concentů cun

cta deducens.in menſe ſexto nõ put annus cõſtruit᷑ re⸗

uolutione ſolaris oꝛbis:ſed ꝓput tempus incepit noſtre
redemptõnis a cõceptõne iohãnis iam elapſa parte tẽ⸗

Pꝛis. Erat in te ſerte etatis ſerto die. quomõ multis
reuolutis anmcirculis eodẽ die quo pꝛimus homo con
ditus eſt. miſſus eſt angelus ad virginẽ incoꝛruptã.vt

in vno qõ ſibi offerebat᷑ ſempiterno dei vertv. in gratia
que euanuerat in natura pꝓuincia galilea et ciuitas na⸗

carea miſterio pꝛoꝛſus cõueniunt. Jam apparuerat et

multa tꝑa rotata fuerat rota vna:erat addenda rora

alia.vt rota eſſet in medio rote.Galilea enĩ rota inter⸗

peetatur. HMota wteris teſtamẽti: dũ rota erat multos
in oꝛbe iuſtos effecit multoſq; pſeripſit:nõ tamẽ iuſtos
regno celoꝝ pficere potuit.Alioquin ſupflua fuiſſet paſ/

ſio ſaluatoꝛis.Addenda erat rota melioꝛe oꝛbe volubi
lis.cuius wolubilitate iuſnficarent . omnia peccatoꝛes.
et regni celoꝛũ ꝓmiſſio certa daret᷑ credentibet tranſ⸗

migratio indubitata parabat᷑ ad aliam vitã. Mꝛoinde

ad futuroꝛũ bonoꝛum pꝛeſagunm decebat hanc virginẽ

in qua tam alta miſteria cõdebatur pꝛouinciã incolere

galileam:vt illo flgremus amoꝛe trãſmigrandi ab iſta
miſera vita in aliam vitã. Gglos qui aſcenſurus de radi/
ceieſſe in floꝛe nunciandus erat. Et ſimiliter virgul⸗
tum coꝛam deo in alta pꝛotendendũ omniũ nationum
vnde ꝓcederẽt vera ſcriptura dominantiũ: initiandum

erat in figuratiuo virgulto. Et ſumma ſanctitas a qui

et per quam ommis ſanctitas et cõſecratio lbonoꝛum o⸗
mmiũ ex quo conſecrandi erant homines in virtute in

ſacramentis et in omni ſtatu gratie:in ſanctitate et con
ſecratione pꝛenunciaãda erat. Ecce pꝛouincia ecce aui⸗
tas eccevirgo ſimplex pura recta timens et diugens de

um recedens ab omni malo adierens lbono inimica vi⸗

tijs amica virtutibo angelicis ſpiritibus ſimilis· ſingu⸗
lariter electa nihil relicto ad perficiendam eam: parata
in his locis in quibus erat aptitudo ad celebꝛandũ di⸗
Prangan ſiquidem iam celebꝛata erãt
quia eam ioſeph iuſtus acceperat quã in templo ſxron /
ſauerat:ſed necdũ eam cognouerat. Cognouerat ißam

uina ſponſalia.

mente nõ carne. amoꝛe caſto nõ amoꝛe coꝛrupto. Sed
ſponſata erat ad euadendũ tetros et ad ſigillandum oꝛa

obloquentiũ iudeoꝛũ.imo cunctarũ nationũ ne quod
naſcituruʒ erat de ſpiritu ſancto ſtupꝛali turpitudini ap

pꝛopꝛiaretur Tlir iuſtus erat ex lege iuſtus ex ſide iuſtꝰ

ex moꝛibus:ioſeph nomẽ eius cui ſponſata erat. Nomẽ

augmenti erat virginali ſponſo ſibi cõgruu magiſe; mi
ſterio quoniã omnia erant augmẽtanda ꝑ gratiã:et mũ

di detrimenta iam ad incrementa reuoluebant/De do

mo dauid ꝓpagine ſeruata deſcenderat:vt regals digni
tas peo regimine ſancto virtutis adeſſet. Etꝙ nihil ꝑ⸗
uage nihil pꝛecipio.nihil irregulate ſed omnia ſub ter⸗

immnato regimine agebani᷑ que ſpectabãt ad redemptio⸗

nem homimũ captiuoꝛũ. Et ad directiuũ vite hominuz
factuz eſt de regali virtutu deſcenderat pꝛogenie. qui
ſponſalia pꝛeſumplerit in mariam. Mon in illam dixe⸗

ſuper terrã, gaudia de dño ſuſceperũt.neq; illis collatũ
fuit interne poſſe gaudere. In ſexto die ſub celo pꝛima
gaudia ſunt exoꝛta: et e wſngio et eregione pꝛime atq;
ſecunde triſtitia habuerũt initiũ.lolucres celi⁊ piſces

de virgine Maria

rim que fuit domim earnis mater.quia boe dumtaxat
erat:ſed in illam que ſurſum eſt omniũ mater noſtra.
Necnon et manu foꝛtis dicebat᷑ dauid:vt foꝛtitudo ſit
in animo et moꝛibus hominũ qui ſupernã vitam et e⸗

ternam ſponſam poccupare cõtendunt. Aptius tamen

e pꝛogenies terminat in chꝛiſtũ.vt ipᷣe ſit regia excel⸗
lenſq; maieſtas.ipe manufoꝛtis.ipſe decoꝛus multũq;
deſiderabilis:ipᷣe lvnoꝛũ augmentũ. In ipoq; ſigurata
Pobenies carnis per virtutene in veritate tranſtundit᷑
iomen vero virginis maria. Qõ ſibi cõgruit et mite

rio. Inſigne nomen in paucis pꝛeterqᷓ; in ſoꝛoꝛe moiſi

pꝛeceſſerat:que hanc timpaniſtriando ſignauit. Dece⸗
bat enim vt er pꝛopꝛio nomen tanto miſterio aptaret.
Etenim filius nomen habuit cõpetens actionib eius.

Sic et matrem talem habere woluit vt intrinſeca no⸗
cõflata vnum ens virtutis immaculatũ efficeret᷑: vnuʒ
vas ederetur in quo reponeretur omnia diuina miſte⸗

—

ria. Sed angelus eſt qui mittitur nunciare ineffabile
ſacramentũ.nec decebat hominẽ talia nunciare:quoni⸗
am omnis homo mendax. Et ſi miſſus non a ſeipo loq̃;⸗
queretur verum equidem ſed pꝛimo cõtagio penitus o⸗
mnes obnorij ſu biacebant patriarche ſimiliter et ꝓphe⸗
te. Et ſi magne virtutis viri wlut coꝛpoꝛe:nõ virgines
nõ cõpetebant virgini. Et hominum cauſa tractabatur
cuius ipᷣi pſeuce fieri pꝛo nullo pacto cebebant. Sancti
ſicari pꝛius aliquis potuiſſet in vtero.et deinceps advir
ginem delatum fieriaffirmauerim. ſed nec pꝛeter ſemẽ?
cõcipiendus extra nature vſum.per cõceptos ex ſemine

buit in ſua cõceptione nunciari.quanq; natus et paſ

ſus et reſuſcitatus ſit per cõceptos ex ſemine pꝛedicatꝰ.
Seg diuerſa erant miſteria:illud ſic et iſtud ſic decen⸗
tiam habuit. VUnde regis erat nonus aduentus:inde
debebat eſſe pꝛecedens legatus.DHe celo tunc pꝛioꝛ eiuſ
expectabatur aduentus.igitur omnino celeſtiſ debebat
eſſe pꝛecurrens:qui etiã nullis criminibus teneret ob⸗

.

norxius. Et er noie ex oꝛdine ex oĩbus ad legationẽ ſuazʒ
cogreuntiã bale woen ad virginem mittitur omm

no unpolluta/ Clirgo ſcilicet invtroq; homine decus na

ture poꝛtans exiſtens quod facta erat:fulcita optime in

men et geſta in vnum cõcentum cõcurrerent m vnum

natura per amplius ex gratia. Elna vni aperta ſola ſoln:

nõ multiplicas affectum neq; opus. nõ coꝛpus niſi ab
vno et eundem vnum.Clirginea enim virtus deitatis

peꝛima imago. Elnus ſiquideʒ ſolus eſt deus: nequiens

facere alium deum. Sed ſi pater gignit filiũ: idem euzʒ
patre filius. Perſonaliſ enim diſtinctio deitatis ſubſtã

tiam nõ diſtinxit. Clirginitas quidem germane ſe ha⸗
bet ad deum: ſeipſa vna exiſtens. Virgo pꝛimitiuũ femi

ne nomen. Appellauit enim adam ſue nature primã cõ
ſoꝛtem virago.eo ꝙ de viro ſumpta eſſet ſed ſincopato
vrbo remanſit hoc ꝙ dicimus virgo. que eſt ſecunda
pulcritudo humane nature:vt eima ſit. ſecunda ꝓ
epurata natura im/
maculata mens:incoꝛrupta per libidinem caro affectio

virgo cõſiſtit. Elirgo pꝛotinus e

Vnica.ſanctitatis ſtudiũ tota dedititia deitatis.ſanctua
rium ſpirituſſancti.immoꝛtalis actio theoꝛia laudabiliſj

honeſtas allitiens ſupꝛa natura ſenſus. pugna ꝛopu/

gnans.ſolum er celo ſperans aurxilium cum ſenſerit in⸗
gruere bellum auriliarij ſui ſunt ignei ſpiritus.ſplendo

res ſuperni luciferi. Sed diuina virgo filia patris eter⸗
ni mater eterni filij habitaculũ ſpirituſſancti.plus ha⸗
bet in occultis ſuis.qua capiat bominũ mens. quã poſ⸗
coaptauit ille qui cõdidit.ad nil aliud qᷓ; ad diuina pꝛe⸗
ſtruens: vt dei mater eſſet et filia. Moꝛibus exterioꝛib⸗
ſignabat᷑ miriſice:vt nec quidẽ motus coꝛpoꝛis exoꝛbi⸗

ſit ſermo ꝓficere. qu ſeribi membꝛanis. quã ſibi totaz

9)

a. h* 2n6*

taret a iudicio rationis. Tota in ſe foꝛmoſa erat: et ttaa

in virtutibus actiomib fo⸗ma. Exemplar etermi exem
piaris exemplar:vt mil artificio ceieſtis muterij exercen
doꝛum moꝛu.capeſiende vite atq; agende inuemiret.qð
nõ redderet᷑ cõpoſſibile atq; aptum in edificio aicennio⸗
nis in celum. Elitium nihu in ipavendicabat.virtus re
gnabat in pace nõ habebat quid expugnaret:nec mar⸗
cebat virtus eius hoſte ſopio· Eliuince virtutes infu⸗
ſione fundentes potiue qm acquiſitõne adherebant ei.
vt pꝛeter illam internaà mtuitioneʒ qua deitas videbit
quod ſic eſt: cõmunem ſiquidem quempiam in virtute
inſignem excederet viatoꝛem. Diſponentes vero ſingu
lares atq; cõmunes hominũ moꝛes ad id pꝛotinus eni
= erant ei quo melius eſſe non poſſent.nec quiiq; ag ma/
aptitate pꝛotinus erant ꝓpter quẽ omnia fiunt, aut fie
ri ſinunt qui ad ſinem aliũ non cõſtituitur. Dꝛude⸗
tibus enim cunctis ipia pꝛudentioꝛ dum ſpecies omni
bus id ſolum elegit quo melius inuenui nequit pꝛeca⸗
uens quicquid ene potuit minimũ ad offenſam: adinue
niens quicquid per rõnem ⁊ virturem inheſuanter pla
cet. Juituia ex omm ſui perfectõne aſſiſtebat.dum tota
ſe rèadidit eia quo tota in ſubiecto natura ꝓceſſit et ei
ſuper omnemviatoꝛem operata eſt gratie quam accepit
ex qua eriſtens quod erat.in vacuũ non tenint minimã
— lui partem ̈oꝛtis omnia vincens a nulloq; victa nec

gnanimis:in illa ommbo veficientibus nõ defecit. Hoc
lolum ſed ſanctũ et irrepꝛehenſibile habuit imbecuie ꝓ
in paſſione moꝛteq; fflij doloꝛis gladio diuerberata eſt.
Fuiſſet enim ſeuere mentis nõ foꝛtis:nõ fieri illius al⸗
tiſſimi filij cõſociam paſſioni. Et audacter dixerim ipazʒ
pꝛe ceteris decebat acrioꝛi doloꝛe ꝑfodi.hoc enim ampii
oꝛis cognitõnis et exceſſiui amoꝛis ratio ſuadebat.Re⸗
gula modeſtie tenebatur vt nihil plus ſibi nec minꝰ in
omnibus q; iuris oꝛdo poſcebat adeſſet. Exemplo eius
alias in ſanctimonia virgines alloquamur: oſtendetes
quas eſſe opoꝛteat.que nuncios ex celo ſuſcipiũt que di
uinas reuelatõnes inquirunt que circa ſe gratulantur
angelos militare que cõſoꝛtium alloquium auxilium
appetunt ciuium ſupernoꝛũ:que nõ carne ſed ſpiritu vo
lunt fieri chꝛiſti matres. Non eſt per omnia mutabilis
iſta virgo vt nulla demceps ſit aut fecundetur ad tã al⸗
ta deputanda miſteria. In donis ſuꝑerogationis nulla
ſimilis ſibi fiat in his que gratificant. Et ſi manet imi⸗
„ ee a D 6 r. 1. tabilis.nõ tamẽ equa ꝓpoꝛtione poſſibilis cum a ſuarũ
rogatiua meritoꝛium nõ ſolum ex acceptis led ex his q̃
rependit extabat. Sed ſint ſaltem hanc virginem ſecta
trices ĩ ꝓuincia galilea habitẽt ĩ ciuitate qᷓ dicit᷑ nacarea
vt rotent᷑ ad euagelicã rotã. Sʒ ᷣm ꝙ q̃ttuoꝛ rote euan
gelice eleuant᷑ ſic ⁊ ipe ꝑiter eleuent᷑ ad altitudinẽ virtu
tum.ad ſpem ſupernoꝝ:et illa mente ſedula cõtemplen
tur que rote euangelice cõtemplari docuerunt. Mõ enĩ
vera extat quecũq; alia cõtemplatio mẽetis ſi exeuange⸗
lio exoꝛdita non fuerit. Stent cum ſtantibus vt vltra
euangeliũ nõ ꝓcedant. Nil aliud ſapiãt mil plus in mo⸗/
ribus addant et cum euntib vadant quomiã ſpiritꝰ vi⸗
te agende ſimiliter et ſignificande penitus eſt in rotis.
Querant tranſmigrationẽ virgines virginem virginñn

imitanteſ.vt in nullo viſibili vnginalis ligetur affectu-

Nil diligat ꝙ caſtiſſimi ſponſi dilectionẽ impediet.nec
querat duigi a quo cceat ſeparari qui non poſſit beare.
Et ſi rota cum voluitur tangit ; quiſqͥs diligat pꝛoxi⸗
mum ſicut ſemetipᷣm quis virginem non diligentem

gis arduum potuiſſet illas intendere. In illum finem

virtutũ meritis angeloꝛũ vicerit dignitatẽ:quoꝛũ pꝛe:⸗

Pii perditur irrecuperabile bonum. Poterit ſiquidem e⸗
.

neminem ꝓpae viligat. alrectus naq; comuniter dili⸗
gens nemim alugatur eo ꝙ omnes diligu ab ommibut
iiber manet.Cranimigrationibo intendetes nõ graua⸗

tur ponderibus. Curginei galilee mihil terrenu querut
Ainumalia ſunt pennata. deuitant vicaria terrenoꝛum:

ne penne virturu ac deſiderioꝛum impediantur ex vuco
SHaupertas eis in pꝛecio eſt et eo amplius quo ex ipia
maio: appꝛoximatio fit ad ſponſuʒ qui pauperes requi⸗
rit ſed diuites nõ repellit.Eieruntame vngo pauper ꝓp
pius accedit ad crucem nuda rebus tepoꝛanbus. Elir/
go nudam crucem aſtrinſʒit ardentius et tanto illꝰ ar⸗

lwvꝛis feuctus guſtat ſapiaius quo ſibi fructũ terrenarũ
Arbo: uʒ interuixitiKöuenit dicatis ο virginibus ciui

tatem nacareth incolere ꝓpter floꝛem campi. et lilium
ualhium dnim omniũ chꝛiſtum ad floꝛenaum per euʒ
et iuxta eu ad aliavita:qm̃ in iſta nihil manet aut floꝛet
qð in vſpe nõ decidat et areſcat vel marceſcat.et ſubvir
gulio eꝰ directõis ſieri qᷓ; virga direciõis ga regm ey
Exoꝛbitauerũt angeli qui nõ ſteterunt ſub virga dire⸗
ctionis eius:et ꝓthoplaſti obmiſerũt ſemitas equita⸗
tis.Alia quecunq; virga percutit ſed nõ dirigit. Clirga

Vro eius anteq; percutiat dirigit.et dirigendo ꝑcutit et

percutiendo in viam rectã dequcit· Elirga eius virtutiſ

eii virga.imo ippe virtus ⁊ virga quã ex ſion miſit omni ·

potens dñs omnmib dominari ad directionẽ patrie non

animo ebes,ad opus decens impellebat et coꝛpus.NHun anide vie. Cõſecratio ⁊ ſanctitas ſunt in ciuitate
q; mente fracta ex magnis rerũ menrinitafii nide ma nagareth qua incolit virgodauitica mo virgo diuma qᷓ

pꝑnieiunt virgines huius virginis ſectatrices oem ani
mam celeſtia ſuſpirantem et cõtendentẽ captare quod
et in virtute periectũ:ꝙ cõſecratio et ſanctitas exſeipis
ctitas ſine cõſecratione. Cõſecratio aũt eſi cum aliquid
ad dei cultum ex omnibus ſuis partibus oꝛdinatr᷑. Sed
melioꝛ ↄſecratio templi viui qᷓ; moꝛtui cum homo exo⸗
mni ſe oꝛdinatur ⁊ oſtertur ad deum nihil retinens ad
leipm.nec ſe cõuertens ad alium vſum.as enim non
eſt vaſa dicata deo in alios vſus inuertere. Punitus fu
it pꝛotinus balthaſar.quiavaſa templi ad communem
menſam adduci fecit vt cum eis biberent cõuiuantes.
HNullum maius ſacrilegium reperimus niſi cum quis
ſemetipᷣm iam ex fide arq; ſacramentis ſanctum ſe ab⸗
ſtulerit a ſancto ſanctoꝛum ad deterioꝛa cõuerſus.Er ſa
crilegio interdum anathema inter homines incurritur
et pꝛeter reſtitutioẽ ablate cõſumpteq; rei per peniten⸗

parturiunt. Sed nec cõſecratio ſine ſanctitate:nec ſan

tiam indulgentia inuenitur. Cõſecrat vero deo ad alia

reuolutus niſi ad derelicta reuerſus nullam miſericoꝛ
diam cõlſequitur. Sed nunqd dicata virgo deinde ſtu⸗
prata quoquomodo in id quod rehq̃t faciat aliquando

regreſſum: Hullo modo dixerim. Eſt enim virginitas

mtens miſericoꝛdiam cõſequi nõ autem coꝛonam aſie/⸗
qqui virginalem: neq; illud cantare canticum quod ſolũ
centum quadragintaquattuoꝛ milibus coꝛam agno cã
tare cõceditur. Statimq; cõſecrationi ſanctitas iungi⸗
turquia eoipſo qui ſanctus efficitur quo dño conſecra⸗

tur. Sed nec virgo ſancta quia virgo:ſed quia dedica⸗

ta deo. Et cum ſanctus aliquis factus aut ſancta ſiue a⸗
liquid ſanctum vlterius violare nõ licet ſicut nõ vulta
deo diſperdi. Hinc enim apls ait. Templum dei ſanctũ
eſt:quod eſtis vos. Si quis violauerit templũ dei diſ⸗
perdet illum deus. Hion tamẽ illaʒ appellauerim ſancti⸗
tatem ea que vulgo dicimus miracula perfeciſſe:ſed ſu⸗
per naturam ꝑgratiam in vita et affectibus atq; moꝛi⸗
bus fidei.He ſunt igitur regiones hec ciuitas quas vir
gines debet excolere quas inhabitare de bent q diuinas

7

pꝛoximũ excuſabit: Nemo ſiquidem. Sed cõmunem

„

rr Lr*“ De pirgine Marig

Hxvoꝛias inquirũt:et wolunt fieri lonoꝛũ atq; perfectoꝛũñ ſic locuturus erat angelus:vt nõ in telligeretur Mõ ſic
nekk bim ſectatoꝛes Et ingreſſus angeluſ ad ea dixit. Aue ignara erat virgo vt nõ intelligeret. Quis ibi tabellio
dil IgIgratia plena dominus tecum:benedicta tu in mulieri⸗ yvt vtriuſq; dicta notaret cõmendaretq; ſtilo ad memo⸗
ibuf bus Aduocatura deo in illa cõtione mtellectualiũ ſub riam poſteroꝛuʒ: Quod ſi lucas ſcripſit pꝛeſens ibi nõ
guͤ ſtantiarum ſingularis ſpiritus amminiſtratoꝛius dei fa fuit. Qui dicendoꝛũ teſtes:Quo ecernente iſte dialo
erüt cus:et nulla mediatõne coꝛpoꝛaliũ vocum ſibi ſecrãtꝗ gus condebatur. Quis interrogationũ et reſponſionuzʒ .
Nr pandunt᷑. Erponitur ſihi virgo que qᷓuis ſuis virtutib uuſtus iudex: O ſi quis aſtitiſſet appoſitis auribo ad ver
no lam in celeſtibus cognita:nõ tamẽ ad thalamicandũ v⸗ ba captanda quãta potuiſſet erultatõne iocundari:cum
pi nigenitũ dei filium clauſum hoc miſterium ab eterno p ad virginem angelus oꝛſus ſt dicens. Aue gratia ple/
edn uiſum a cogninone ommiũ angeloꝛũ. Et quis deitate na. Ecce in pꝛeteriolo virgineo agebantur noſtre ſalutiſ
etp Amnmnes angeli celeſtes intuerent᷑:hoc ab eis mnapꝛeen miſteria. Ecce dicebaͤtur in occulto que in publico diſ⸗
Ci⸗ Kibile ſtabat quouſq; de/ pater wluit reuelare. Inſinua ſerenda erant. Et quetyrannoꝛu non erant ſilenda ter⸗
lr, tur ad creaturã creatoe ille aſſumptiue pcedere: non ad roꝛe.clamdeſtine atq; nocturnis ſilentijs ferebatur. Ec
emuri ſpiritualem ſed ad cõpwſitam. Er ingreſſus ſummi opi⸗ ce celeſtis virginitas terreſtrem virginitatẽ alloquitur
Gc ncis ſuum denunciatur ad opus et tempus miſerendi ſupernavmam. ſpintualis vtraq; ſcilicet ſpiritus et car⸗
lum eius quado pꝛeſinitũ vnerat tempuſ:datur determina nis affatur. Erultate qui creditis. gaudete qui cogno/
ren, ta legatio ꝙ incõpꝛeſvnſibilis virginali claudet᷑ in aluo ſcitis:quoniã miſſus eſt angelus ab omnipotẽte ceo ad
ſoret et yt eam lalutet almitfice ſerioſe docetur. Stupet aud mariam virginẽ. Ingreſſus ad deſtonſata:loquitur an
p toꝛ miraturomnes in ſimulierarchie celeſtes ꝓPad hu⸗ gelus ad mariam Aue gratia plena Mõ appꝛehenſus
n ex iuſmogi legationẽ nuncius celeſtis egreditur quẽ ilico angelus neq; apꝛelxndẽdus.quia nunq; deus angelos
dite⸗ eſt ſecutura diuina maieſtas. Guſpendunt᷑ illoꝛum al⸗ appꝛelvndt ad naturarum vmonez ſeg ſemen abꝛalx.
Mün tis cõſideratiomiby mentes ꝙ deus ad hominẽ immoꝛ⸗ RNQNQuam in qua erat appꝛelvndendum alloquit dicens. J.. C a⸗. ) r n1
Cäek talis ad motalez incoꝛpoꝛeus ad coꝛpus inuiſibilis ddq Aue gratia plena Apparuerunt angeli agar. abꝛaſlx. ia / ⸗
uttet Vuibilé impler et incowſitus ad cõpoſitam creatumm cob. moiſi. ioſt ue. gedeoni. multiſe; plxtis. pꝛo multiſ⸗
mul innimtus habitatoꝛ ad finitã edem. ad peregrinatione; q; miſterijs nõ autem totius humani generis nuncia⸗
nntut vbiq; eriſtens ad miſeriam tempoꝛis eterne beatus ve⸗ uere ſalutem: mſi cum galileam virginem alloquuntur
W * lit accedere. Plus in ammirationib⸗ auget:cum vwolun quoꝛũ ſingulariter deſtinatus dicit. Aue gratia plena.
enoon tas omnia poſſit repente perficere ꝙ deus in carne welit Omnia plena ſunt ſuis cõtentis pꝛout natura vacuuʒ
ulate fieri actuoſus. Hac legationis inſinuatõne intellectua⸗ aliquid eſſe non ſinit. Et multa cocertatio eſt in rebus
maq li paranymphus ille celeſtis in foꝛma ſuſcepta ꝓperauit anteqᷓ; wſſit vacuum ſtatui aut ſi arte fuerit aliquando
manl ad terras.tunc in ſuperioꝛi emiſperio nocturnalibus te⸗ ſtatutum:ippa natura nõ patitur. Pꝛoinde omnia capa⸗
quo nebꝛis occupatas: et inſolito lumine ſplendẽs a taber⸗ bilia eſſe plena cernunt᷑ et vbi plenitudo vniꝰ rei adeſſe
feppts naculo virginis tenebꝛas abſtulit ⁊ intus irradiauit ne cognoſcitur alterius remouetur. Alia ſiquidem eſt ple⸗
ſeeſan ipᷣe fantaſma foꝛtaſſis a virgine crederetur:et ne qð ſi⸗ nitudo nature:aliꝗ gratie. neutra tamẽ alteram exclu⸗
iqund bi erplicatur/ aduenerat verteretur in dubiũ nõ conſpe dit alteram altera ſemper admittit. Precellit autẽ gra⸗
Bed cto legato. Ingreſſus angelus ad eaʒ. In cõclaui erat 5 tia omnino naturam et eius plenitudo perfectionẽ ha⸗
deo⸗/ virgo nectunc lecto cubabat:nõ eaʒ eratauit a ſomno bet quam decebat deiñcq virginem. et ex hoc angelus in
noe pꝛeſſam. vigilanteʒ inuenit deditam lectioni aut oꝛa⸗ ſ quit. Aue gratia plena.Domus regẽ peregrinantẽ ho⸗
nroon tioni vacantẽ. Nox appendebatur ex medio.nec adhuc ſpitatura expectansannona regiapta debetr ommino cõ/ „
tusſa tenella virgo ſua membꝛa inquiete collegerat. Nec pꝛe pleri:alioquin rexab epandochio declinaret. Rex eternꝰ =
anem docta huiuſcemodi pꝛeſtolabat᷑ ipᷣa legatuʒ. Nec in iſia eus futurus peregrinuſ in terra. Pꝛimũ intrare deref
ntes. fige viuebat velut dei cito futura mater quanqᷓ; ex ſpiti uerat hoſpitium virginale. et ne pꝛeteriret defectu dele⸗
nqgis tu ſancto wotuiſſet aduertere quã piam virginẽ dei ma⸗ ctantiũ regiam maieſtatẽ:omnibus regi piacitis virgo/
ſecbt trem eſſe futurã. nõ tamẽ wlut humilis et in hoc a ſpi⸗ perfuſa eſt: ꝓpter quod angelus ad eam Aue gratia ple⸗:
Erd ritu ſancto limitata. ſeipᷣa rem altiſſimã huiuſcemo⸗ na QOulta ſiquidem ſunt quare virginẽ opoꝛtebat gra
rncut di pꝛeſumebat. Ecce ingreſſus eſt angelus nulloaperto tia omnino repleri.ſed ſalutatio de celo pꝛemittitur.nõ
ten⸗ oſtio.nullo dimoto repagulo.nullis feris ex aliquo de⸗ a ſeipᷣo angelus ſalutare pᷣſumens:ſed officuʒ ex parte
dalu firmatis ad honeſtü cubiculum.ad virginale reclinato⸗ mittentis exequitur. excludens omne wpꝛefergo vir⸗
rco rium ad pudice ſtudium. Nihil obſtabat gloꝛificate at . gim aue. Pꝛeter cõditionẽ hoc verbum fuit ad virginẽ
ſeſae ſpirituali ſubſtatie: coꝛpus quod aſſumpſit ſimiliter in⸗ 2 quoniã pꝛius omnẽ radiceʒ iniquitatis abiecerat Zid ce
nco trodunrit: Aliquã enim ſoꝛmam coꝛwꝛis iurta mandatũ teros autẽ appoſita eſt conditio. vt ſi exrcludent pꝛopter
its domini angelum credimus aſſumpſiſſe: in quo ſonanti quod eternumw infligitur cum aue omnino manebuũt
Ine bus vwocibus in auribus alme Virginis loqueret᷑. Ecce Hmnis ſalutatio aut ſalutis enunciatio. triſticiam re,
te⸗ in conclaui creature due inſignes aſſt iſtunt. angelus et mouet adnectens q wteſt eſſe leticia tacite aut erpꝛeſ ⸗/
ſſoi Maria.in maiori wro conclain terreſtris curie paradiſi: ſe. duo hec omnis vra ſalutatio pꝛeintendit. Bicut in
no dialolus et eua. Pꝛeceſſit dialogus vnde ſunt male 0/ ceceptõe pꝛime mulieris ſatagebat dialvlus ſibi omnẽ
ng mnia ſubſecuta: nunc incipit vnde omnia lona pꝛoueni auferre leticiam auferendo deum. quo derelicto penam
ten unt. Dagnus angelus:magnaq; maria. Maioꝛ angel?. omnem inducebat: ſicangelus ſalutando mariaz exclu⸗
* inaiaq; maria. agnus et magna quia vterq; vt crea ldit omnẽ triſtitiam.et diuinam leticiã amminiſtrans.
les tura rationalis eſſet accepit. Maioꝛ an elus in natura: Et ſicut ille malignus blande hoſtis ſeuere amicus nõ
llta maioꝛ maria ergratia. que in terris exi ensviſitauerat ſolum illos peimos ꝓthoplaſtos his malis ſed omnem
ncti internis ſpeculatõnibus angelos in celis. nuncab ißbis ſobolem ꝓppagandam er eis diſponebat inuoluere quod
ſoe onaliter viſitatur in terns. Celeſtis er terreſtnetn⸗ et fecit. pꝛeuidenſ acuitate intelligentie ſue quod ex eis
u eſtem ſuperans in modico loci ſpacio couenerunt de pa per traducem innumerabilis hominum vtriuſq; ſerus
ce dei. de ineffabilibus et diuinis miſterijs. de reparatõ⸗ erat pꝛopaganda pꝛopago:ſic gabꝛiel angelus nõ dum
non ne bumanigeneris abſ; interpꝛetib tractaturi. Non taxat vigini pꝛo ſeipa.led ipam ſalutãdo totius mundi
gn . C
ines

7
9
—
.

— dam.Eb

–ag aue⸗

Ni

ſmul anm illa nunciat adeſſe ſalutem. et eterne triſtitie

fienda depulſione. Minatur dominus per ꝓphetas ſuos
ob iuſtas cauſas hominib ve:quibus remotis ꝓ omni⸗
bus marie indicitur aue. Ale geti peccatric· populo gra
ui iniquitate: ſemmi nequã filijs ſceleratis. Gens pec⸗

catrix q̊ ſemper influxi mali nõ peccare deſinit. Populꝰ

aut homo quilibet miquitate grauis: q maioꝛa mala pec
cãdo ſuperapponit. Semen nequã iunt qui malos imi
tantur a quibusvelut ſenyna ſeminantur. et in alios e⸗
tiam ſemina iniquitatis diffundunt. Scelerati auteʒ

filij ſunt in ſeipſis abſq; pudoꝛe peccantes: quibus vite

—

dominus eternũ e pꝛomittit. Quibus maus abiectis

ad melioꝛa cõuerſis videtur virgin p eis dici aue ec
cauerat hieruſalem cõtra dominũ loquens et adthuen⸗
tiones faciens in pecca tis et ex cogiitione peccabat. et
peccatum ſuum iactanter extulerat. Cui ſtatum dicitur.
Vle anime eoꝛum quoniã ſunt reddita eis mala. Moli
ergo exercere lingua tuam cõtra dommũ.nõ querat ad
inuentiones in peccatis cum cogitio peccatum arguit.
omnino de vita nõ efferas quod te delquiſſe cognoue⸗
ris et tuis auribus intonabitur aue
impio in malum: retributio manuu eius fiat eis. Im⸗
pius eſt qui deum in veritate non colit ad religione cõ⸗
trariam affectu aut opere colligatus ein eternum Wre⸗
pꝛomittit.cum diuina dictante iuſticia maluʒ agens xe

tributionem manuũ ſuarum in vltione ſuſcipiat. Sic
etiam iob aſſerit de ſeipo. Si impius fuero ve mihi eſt.

Zid religionem wero pietatis cõuerſus: aut allatum vir /

gini ſoꝛcietur ntermmabilis ambitio in bumanis re
bus et inſatiabilis appetitus ad eternũ ve. cõtraria w⸗
ro applicantur ad aue. Scuptum eſt enim. Ele qui cõ⸗/
iungitis domũ ad domum ⁊ agrum agro copulatis. Mi

mis ambir qui aptitudinem nature aut artis velit ſub

ſuo dominio copulare. Ex aptitudine nanq; nature om
nes cõiuncti ſunt agri.nõ terre moleſ oiſcõtinuatur in
parte mſiꝙ maria mediterranea in eius ſupficie rõne
pꝛofundarũ valliuʒ.que receptacula ſunt aquarũ inter⸗
poni videntur. In abiſſalibus vero partibus terra non
interdicitur. Et quanq; terra vna moles vna cõtinua⸗
tio vna. diuerſitatem multiplicem ſoꝛtitur ex dommis.
tamen vnitas eſt naturalis elementi. Somificatio eſt
exarte materiẽ pparante natura. Et oĩs don ' in ciuita
tibv inhabitatôibo. alteri p vſus comoditate reſpõdet
Velient aũt multa imo cuncta impꝛobi appetẽtes om/⸗

nia ſimul iungere dominio ſuo pꝛout ſunt ex naturaet

7

ad aue Peruertentes iudicium. peruetẽra deo. Contra

quos per eiaiam dominus eternum ve cõminatur. Ele

qui dicitis bonum malum.et malum bonum ponentes

tenebzas lucem. et lucem tenebꝛas:ponentes amarum

dulce. et dulce amarum. In quo amplius peruerti pol⸗
ſet iudicium rationis. quõniã qo eſt naturauter bonum⸗

aut exeo qͥbonũ eterna bonitas eſſe decreuit ĩ malu qõ

ſubſtantia et poſitione caret. iudicando conuertere.aut
malum omm bonitati aduerſum in bomtatem male de⸗
cernendo tranfferre: Attribuere tenebꝛis habitũ lucis
et luci hoꝛriditatem tenebꝛarum inferre: ſubuerſe no⸗
ſcitur iudicium rationis. Ouſtus infectus remota excu
ſatione cenſeretur:ſi ama amarun
omino iudicareælc per hoc wnum malũ.qui in
aliquo iudicant patreʒ omniũ deum qui de ſua pꝛouidẽ⸗
tia murmurant.qui cũ iuſte punit ei euiciam. ſibiq; in⸗
nocentiam tribuut qui abiſſum udicioꝛum eius no in/
telligenteſ.et in pꝛouidum aut acceptoꝛem perſonarũ
opinantur:qui ſperſas ſuper homines penalitates.qui⸗
bus poſſint ad melioꝛa conuerti repre hendũt qui flagel
lis eius pijs aut iuſtis detrahũt: qui miſericoꝛdiam et
patientiam eius in peccatoꝛes.et in his malis que cõti⸗
nue fiunt confudunt Zenebꝛas vero lucem ponunt. lu
cemq; tenebꝛas.cum mendacium in veritatem verita⸗
tem in mendacium tranſferre conantur cum quod ha⸗
bet imaginem tenebꝛarum luceveſtiunt:et quod eſt ad
ſimilitudinẽ incis tenebꝛoſitate obuelare contendunt
Amarũ vero dulce foꝛe pꝛedicant. cum vite hinus ama
ritudinevelut a dulcedimne paſcuntur illecti. DOulce ama

—

rum dicunt cum abdicatione tempoꝛaliũ rerũ⸗cum ſpi⸗

O rituale ſtudium abhominent᷑ decepti. Qunbus iuſte do

ex arte cõiuncta. Hans iuſie w. Charitatem wero dilige⸗

tibus caſtum ve/ Multi ſunt qun ebꝛietatem ſectantur

nõ dumtaxat vimi ſed amoꝛis peruertentis affectũ. qui
bus per eſaiam eternun etiam ve dommus cõminatur
dicens. le qui mane cõſurgitis ad ebꝛietatem ſectan⸗
ꝛietas ꝓtinus eſt vbicunq; abijcitur aut nõ te
netur oꝛdinata menſura quã pꝛetermittetes oꝛdinatur
ad ve. Qui vero ulam in ommbus ſeruant diſponütur
ad an imnis iniquitatis actoꝛ reus eſt coꝛam deo.
Iniquitas autem eſt ſtante cognitõne veritatis et lbo⸗
in. fuga optimi et ſpontanea cõtrarioꝛum electio. Con

tra quos per Eſaiam dicitur. Ve qui trahitis imquita⸗

tem in funiculis vanitatis. et ſicut vinculum plauſiri

peccatum. Trahitur iniquitas in funiculis cum addũ⸗
tur peccata peccatis. Vanitas autẽ cum animus per in
ania diffunditur funiculoꝛum facit ipa cõtextum. Pec⸗
catum vero inuinculati plauſtri ſimilitudinẽ ducitur:
cum ex cõſtitutis malevergentibus rotis parte poſterio
ri eleuata. anterioꝛi depꝛeſſa peccatoꝛ homo detrahitur.

Aui vero ad contrariũ trabendoſe pꝛeſtruit diſſociabit᷑

a w:et ꝙ pꝛo omnibus virgo alma percepit cõiungetur

—

„ER

Oyn A V

W nabitur ve. Coͤuerſus ad ↄtraria merito et imꝑerpetun

pꝛeſtabitur ꝙ ommbus marie dicitur aue apiẽtia
huius mundi ſtultitia eſt apud deum: et pꝛudentia car
nis moꝛs eſt. Et pleriq; ſapientes ſunt vt faciant mala
bene autẽ facere neſcierunt. Mon querit aut dehuiuſce
modi ſapientes:ſed eis eternã miſeriam cõminatur di⸗
cens. Ve qui ſapientes eſtis in oculis veſtris et coꝛam
vobiſmetipis pꝛudentes. Sapiẽtes in oculis ſuis ſunt

qui in his que cupiunt ſiue agunt non iudiciũ veritatiſ

nõ ſententiã alioꝛum recte viuentiũ. ſed ꝓpꝛia regula
tionem attendũt et vſq; adeo ſibi placentes et cõſento
neiſibi ſunt: vt in nullo eis cõtradici poſſe videatr᷑. Vt
ſuam ſapientiam inferãt. aſſerunt eſſe ſtultitiam ſapien
tiam ceteroꝛũ.Nec exquirunt a doctoꝛibus honeſta cõſi
lia oblata reſpiciunt. nõ credentes extra ſeipos in alijs
ſapientiam inueniri.magis autem ſapiẽtes in pꝛopꝛijs
oculis eſſe videntur ⁊ pꝛudentes in ſemetipis:qui ſpꝛe
ta omni vtilitate cõmuni et pꝛoximi pꝛuatis cõmocdis
ſiudent omnẽ induſtriaʒ quam poſſident anatura. quã
didicerant ex vſu quã ex alijs tradenti perceperũt ſpꝛe⸗
tis ceteris ad ſe ↄuertũt et actõe dũtaxat recipꝛoca ſibi

ꝓuidẽt in futurũ. Eritiſtis mſi reſipiſct pꝛotinꝰ vndi⸗

q; xexeſipiſcentibus vero adiſcit eſeln in omnibꝰ⸗
9 coſiſtentiam iuſtitie per quam omni

pacata cõſiſtunt
nulle inſurgũt in ammoex moꝛibus paſſiones nõ que⸗
ſtiones ſoꝛinſice: reſpublica in pace quieſcit. non de ſtet
damna miſer qð aduerſus euʒ pꝛeualuit male cauſans
nõ lachꝛymabit᷑ quiſpiam de peruerſo iudicio. Eos autẽ
qui ob cauſam oꝛdinem iuſtitie puerterunt. debita pena
coõſequitur. Nam ſcriptura dicit. Ve qui iuſtificatis im
Hare pꝛo munenibus et iuſtitiam iuſti aufertis ab eo.
Zd regminis ſceptra tenentes factum eſt verbũ iſtud
quoꝛum eſt exercere iuſtitiaʒ illamq; diſtribuere aufer⸗
re ſiue conferre. Sed cũ ipſa in obliquitate ſe woærigat
ad pꝛemium ſiue ſuppliciũ ſcom exigentiã meritoꝛum

m dulce. aut dulce amari

ſer
mun
ſur
lem
lſti⸗
ove
lm
Mon
eal
Hemn
npin
ten
ſenen
Uaft
ſe iu
wvunt
huow
fuma
gem
ſmnete
legbu⸗
toerh
eaur
muine
luer
Mtd⸗
chit.
Ayir
lgaaſe
ledum
lentes
uplt
u
It
indt
polime
enjC
mn
Mesnn
wryd
mus
(erxm
lſeſtia
log ab
leneine
Maque
aluir
erno
diſe
ler
lnnon
leſe⸗
Echeo
mnle
Nene

De virgine Maria
1 ſepe quibus incumbit in il a ex auctoꝛitate decerncte er toconiũ decentiſſime aptaret᷑. Ipa wero er acceptis oĩ
muneribus peruerſi.peruertunt et tribuunt eiuns cen ½ virtute ſe gratificauit ad oim deuʒ patre: et oimode gra
. ſuuram cun aduerſatur ipia iuſtitia: et quem iſpa cons plenaſalutat᷑ ab iſio celicola qui ad terra miſſe US a e crm“
Aeumnat ipſi abloluunt. et fit impius iuſtus qui reus tam feſtine deſcenderat Dominus tecuʒ · Dic quide ) ſe
. eſt ipſa iuſtitia decernente.a iudicio egreditur liber ini⸗ o virgo eſt: nulla plenitudo gratie tibi ampuio: cõſiſte⸗
H quus vbi remanet innocens cõdemnatus. Eque ma- re woreſt. Omnis lingua deinceps balbutn cum in tuã
8 lum dixerim impium iuſtificare in iudicio ſubmiſſione nititur laudem:venerari te ſientio decentiuſ eſſet. Si
t munerü.eta iuſto debitam ſibi auferre iuſticiã. Super minus eſt tecum et cumipe in omnibus rauombus
„ greditur autem ſi hec adderetur iniquitas ꝓ impio de⸗ ſit: diſpari tamẽ eſſendi modo. tecum tame intrinſeca⸗
1 lberato iuſtus traderetur exitio. Nam quanq; malũ ſit cuuset dlligentius adevt pꝛeteponionẽ quã in thalamo
llimpium iuſtum dicere iuſto auferre iuſticiam. excedit ventris ti celebeauit cum humana natura. cum nulla
Gaü493 autem omnino ſi iuſtus et nõ innocens punietur. Dif creatura vominus colligacus aſtringatur vt nec ſolum
i fert enim per omnẽ modum no ſubuenire iuſto de ſihii ad ſeipam ſit gratia plena ſed vt refundat in ceteros ex⸗
W corg enti iuſticia. et ipam per iniuſticia ledere: cum alios igentes: et detur in illa intelligi ꝙ plenitudine gratie fu
de⸗/ ud ſit nõ inferre iuuamen aliud inferre iacturam. Yu/ tura chꝛiſtianitas poſſit accigere que numeroſuate ſin⸗
in⸗ ſte iiuſticiam puertentibus apponiturve:pꝛo ipawre la gulari virgini pꝛeferenda ee. Sennn ad tota chꝛiſtia
in/ vꝛantibus virgini oblatum eſt aue/. Quid aute in moꝛi nitatem oꝛdinabat᷑ quod ſiebat in virgine. Sicut vna 4
bus hominum damnoſius inueniri poſſit q; iniquitatẽ pꝛima virago nõ pꝛo ſeipa tantũ ſed pꝛo omnibus ple⸗
ui; firmare per leges:Nã quis rectoꝛ falces poꝛtabit ſi ̃ᷣm nitudinem culpe ſuſcepit. nec vt dumtatat cum hac vir
Gl legem iniquos ſentiat in ſubiectos: Elnde reſpublica gine dominus deus eſſet: ſed er pꝛeſagio monſtraretur RH
net X ſumet augmentuʒ. aucta quomodo ſtabit ſi ex niquis qq;tum ad futura ſideliũ plebem dominꝰ potuiſſet aſtrin „ . n me
com è9) legibus pꝛeſidentiũ erit pꝛolata cenſura: S exoꝛbita⸗ gi. Et benedicta tu in mulieribuſ dicta eſi pꝛopter id ad õ
Nln. tio ex legibus eſt. exoꝛbitantes quomodo reducetur ad qðᷣ oꝛdinata eſt: et ob hoc ꝙ ipia ſe totũ tradidit in plac
enas equum: Elnde arcebutur vagi hbominũ moꝛes. Fiet o⸗ tũ ea deſuper elegentis. NHeq; iſta benedictio ſibi ſon pꝛo
d ha⸗ mnino ludicium auctoꝛitatẽ habebit iniquitas: nunqᷓ; pter eam ſolã applicata eſt:ſed vt in eg ommiũ benedicẽ
ſeſtll equa erit retributio meritoꝛũ: alus malus erit deplo doꝛum et vocatoꝛum in extremo iudicio ad percipienda
gunt? rabit damma et exilia iuſtus:innocens diſcriminibo ſub regna celeſtia ſimiliter ⁊ eterna benedictio ante celebꝛa
eu iscebit. Köfuſa erit humana cõditio ad vitia nemo obex retur enunciata. per angelnm de numero angeloꝛũ: in
euu d virtutes nullus adiutoz. Erunt pauperes emolime⸗ quoꝛum ſimilitudinẽ beatitudinis electi ſunt tranſterẽ
mſpfu ta craſſantiũ:ab eis iuſticie iudiciu pꝛocul erit. Oppꝛeſſi di. Non benedicitur ſuper homines ne filium diceretur
ſed recdlamare nõ poterunt. Elim patientur humiles. inqui exrcedere: magis autem in diſtinctꝛonẽ ſexus iſia in mu
eti, rentes pacem impeobe vabuntur: vidue pꝛeda fient lieribus benedicit. quoniã chꝛiſtus in viris:ipᷣa in mu⸗
tia pupilloꝛũ ſubſtantia in direptionẽ erit. Quamobrem lieribus · et viri et mulieres in ipis in benedictõnibo ce⸗
tiacer per Elaiam dominus dicit. Ve qui condũt leges iniq̃s leſtibus benedicant᷑:quanq;ᷓ ex ipo chꝛiſto benedictio in
Nnala et ſcribentes iniuſticiam. Scripierunt vr oppꝛimerent omnes homines ſua pietate ꝓueniat. l
nbte in iudicio pauperes.et vim facerent cauſe humiliuʒ po⸗ Heſitat tacite virgo turbata nouitatẽ vter
urd puli meivt eſſent vidue pꝛeda eoꝛũ et pupillos diripe⸗ weum cogitans. Capim III
n rent. Claret iſta et expoſitõne non indigent. et per eos He cum audiſſet turbata eſt in ſermone eius:
gſunt NQCyötra quos per ꝓpletam dominus loquebat᷑ futuros ſi⸗ q Er cogitabat qualis eſſet iſta ſalutatio Cöfla/
itati miles arguebat:quod ſi ad cõ rariam relabitur partem uuit in vnuʒ lec vecba virgo in anmo ſuo. et qo
legl ) peo v donabitur aue Multa we in ſacra ſcriptura repe⸗ dicebatur per angelum ſibi peregrinũ et inſolitum vide
öſento ridmus ac varias malèdictiones habent.tamen ſuppoſi⸗ batur marnme cum ſe tam humile reputaret:et ſupꝛa id
tis ex malis actibus rationes:que ſingula hic annecte⸗ quod exiſtimabat de ſe. huiuſcemodi ſalutationẽ eſſe co
. ” re faſtidio eſſet opus · Ideo tamẽ iſta woſuerim: vt aue gnoſceret. Percepit auribus quod angelus ꝓferebat in
ſten . quod ab angelo nunciatum eſt virgim pꝛimo remotio⸗ voce.Coꝛde cogitabat quod audiendo perceperat: qua⸗
ſucd nmnem eius quod wv impoꝛtat inſinuat. Attamen ſic vt id lis eſſet iſta ſalutatio celeſtina in terriſq; peregrina.
nae ter quog inferturab effectibus et actibus hominum gitabat mittentem ſimiliter et legatum in ſuis fulgoꝛi
opeſs ercludatur et loquendi genere ad alia cuncta que in w⸗ bus pꝛoceſſibus ⁊ ſermonibus pꝛenotabat. Et cumm
ſpre teri et nouo teſtamẽto ſub quacũq; comminatione aut anmo verba ſalutationis diſtingueret ſeparabat᷑ ab eis
nods interminatione reperiũtur: poteſt eſſe aptitudo et abili⸗ et eoꝛum amplitudine vincebatur. Heſitabat ſecum lo
nchin tas diſſerendi. quens et in tanto ſermone angeli turbabar᷑. NMon tur⸗
rſine, Benecdictio virginis edita pangelũ. Caplm II babatur dolens.non aliquid male patiens. non ſtoma⸗
bauſib Vod autem iſta ſalutatio tam miriſica er celo chãs angelũ.nõ adhoerens verbũ.nõvlliſ malis paſſio
Pvndſ q ad virginem per angelum in cõclaui delata.nõ nibus mota: ſed velut ignoꝛans admirãſq; ſalutatõnis
nm. ſolum alme virgim ſed omniũ indicet eſſe ſalu huiuſcemodi nouitatẽ. Ignoꝛantia enim admirationẽ
ſſtun tem nomen futuri filij manifeſtat. Et pꝛoſequẽs ange et turbationẽ ſemper cöſueuit inducere. velut quis in
oͤque/ lus ſue legationis officiũ ſalutans nomen virginis reti animo turbaretur non intelligendo quod legit ſeu que
deftet cet:ab eo ꝙ plus in ea erat denominãs dicens Gratia repente accidit nouitatẽ in amimo nõ aquertit.aut non
uſons plena O& enderat ei omnipotens qui delegauerat euʒ appꝛehendẽdo qð ab alijs audit Er pietate turbatio iſta
sllte que et qualis eſſet hec virgo et quibus copijs ditata cõ erat:non ex indebita paſſione. Impeouiſus aduentus
pemn ſiſteret. cum omniũ abiecta copia reruʒ ſolum polleret celicole inſolita ſalutatio magnũ miſterium cõtinens.
nnn plenitudine gratiarũ. Rerum naturalium fulgoꝛ pollet nõ repentina cõpꝛehenſio agendoꝛum.turbationẽ piam
ab cõpoſitus plenitudini diuinoꝛũ chariſmatum. Erant ſi atq; pꝛudentem adduxit. et virginalem animũ pamqnñ
iſnu quidem in virgine gratie ſuperogate ad quas nulla ſua fecit. Et his argumento ſactuʒ eſt. ꝙ virgo q;uis plena
uuſte merita potuiſſent accedere.ſed ſoluʒ accepit bonitate do ſpiritu ſe matrem deiferam ignoꝛabat alias turbationẽ
n nantis:qui ſic eaʒ replere ab eterno decreuit vt ad theo ex ſermone angelico in animo nõ ſenſiſſet.quã nec tur⸗
2 Eα☚

TLi

△
batam.aut vllo modo pauidaʒ ex angelica pꝛeſentia ſcri
ptura cõmemoꝛet velut viſionibus angelicis aſſuetam
et eoꝛũ ſingulariter fultam cuſtodijs.Dumtaxat erx ſer
mone angelico virgo admiratiue turbata eſt: cogitatio
nem ſuam nõ in alud q; in qualitatem ſalutatõnis im
mittens. Qualis erat iſta ſalutatio remoues væ culpe ſi
militer et pene inferens plenitudinem gratie.eui altitu
do gloꝛie ſubſequa facta eſt: Qualis iſta ſalutatio que
creatoꝛem creature deũ homini immoꝛtale moꝛtali bea⸗
tum miſero cõnectebat: Que in ſalutatõne altioꝛ qua⸗
litas q́; dicere. dominus tecum. Qualis iſta ſalutatio q̃
oimnne maledictum antiquum expulit et omnem bene⸗/
dictionem induxit:MNõ impꝛouide virgo cogitabat qua
lis eſſet iſta ſalutatio celica.hec annunciatio tam ſupꝛe/
ma. Mon dabat angelo virgo reſponſum. nec humano
moꝛe faceta vocem reſalutando rependit.aut velut fami
liaris ex pꝛiſtina cõſuetudine illi celicole aut verecunda
cenfura modeſtie.magis autẽ dixerim occupata in cõſi⸗
deratione dictoꝛum:ſicq; turbata reticebat. Mos etiaʒ
appoſitus deo dedicatis virgimibus eſt:vt plus audiat
q; loquantur. nec ꝓferant ad incerta ſermonem inter⸗
rogate reſponſum ſuſpendant niſi pꝛius quod offertur
intelligant.Admirationi audientiũ ex raritate loquen⸗
di eſſe debet ſermo virgineus. Hinc virgo alma pꝛius
vult intelligere qᷓ; quid loquatur:et ante diſcere qᷓ; re⸗
ſpondeat. Idcirco admiratur et cogitat turbatur et de⸗
liberat.audit et reſeruat et oia tacite ſecũ cõfert ⁊ confe
rẽdo timet.nõ penam pꝛeſente ſiue futurã ſʒ ignoꝛãs ti
mebat timens turbabatur:quã ſic pnolcens angelus
agitari ſalutatã tam ermie declaratione adnexit.
Remouet angelus timoꝛem a virgine quã gratiã
imnuenit apud deum inſinuss. Capim IIII
E timeas maria:inueniſti enim gratiam apud
deum In declaratione nomen virginis expꝛi⸗
mitur.quod in pꝛima ſalutatione tacebaf᷑. Naʒ
pꝛius qᷓ; angelus experiet᷑ quid humnlitatis eſſet in vir⸗
gine cum ad theotoconium noſceret affuturam ex eo ꝙ
ab omnipotenti deo in legationẽ acceperat vlut alte di
gnam ipe indignio: nominare ipam veruus eſt. etiam
pꝛeintendẽs gratie plenitudinẽ Eru⸗ erat vt ſupꝛa
pꝛetulimus. Nunc vero ipam cõſiderans verboꝛum no
uitate timentẽ.dubietatis timoꝛe turbatã:ſtatim ad ꝓ
pellendum dubiuʒ et timoꝛẽ ipam iterum allocutus eſt
dicens. Ne timeas maria.FFruſtra timoꝛe cõcutit᷑ quaʒ
deus ex alto ſalutat. Cur alma virgo times: Supergre
deris animo cõditionem celeſtum ſpirituũ qð et in hu
mana natura pꝛoducti ſunt tu ſane pꝛecelliſ.De celo ti
bi miniſtratur ſalus et pꝛo omnibus tibi offertur: non
ad turbationẽ animi tui nõ ad incutiendã timoꝛis paſ
ſionem. De celo deſcendi.ſed vt hec tollentur de coꝛdi⸗
bus hommũ et ſi que peioꝛes fuerint paſſiones in cauſa
tua et omniuʒ te pꝛimo adoꝛſus ſum. Quã ſacroſanct⸗
pꝛoceſſus angeli qui turbatã virginem atq; verboꝛũ no
uitate timentẽ ſic cõſoꝛtat.ſic docte remouet eius ani⸗
mi paſſiones dicens Ne timeas maria:inueniſti enim
gratiam apud deum. Ecce cõcipies in vtero et paries ſi
lium:et vocabis nomen eius ieſum. Mic erit magnus
et filius altiſſimi vocabitur In altioꝛa virginis animũ
cum declarare nititur angelus er admiratione ſuſpen⸗
dit ꝙ virgo que in domo domini ſe reputabat abiectam
et apud huiuſcemodi gratiam inueniret vt cõciperet ſi⸗
lium quem ſibi videret in humanitate ſubiectum pen⸗
dentem ad vbera alioꝛum moꝛe vagientem:que nõo ſo⸗
lum conceptura ſimiliter et paritura erat. ad ꝓpꝛiam fi⸗
liationem atq; maternitatem ſed totius humani gene⸗
ris ſaluationeʒ. Quamobꝛem pꝛo effectu futuro ange⸗

ar.«. W

onumn laciet pppulũ ſuum a peccatis eoꝛu

—

I

lus nomen nunciando pꝛedicit. Et vocabis nomẽ eius
leſum: quod in alio euangeliſta expꝛeſſuʒ eſt. kanen
0
modo ſec ſerena virgo gratiam apud deuni inuenit cũᷣ
inuenirxe nil aliud ſit nui cum homo venit in id qð que⸗

rit aut quaſi cum ad eum venit. MNon hanc gratia vngo

querebat nõ pꝛeſtiterat ſtudium dei filio maternari:nõ
oꝛauerat.nõ ieiunauerat.non ſe affecerat vigilijs.nõ ad
huiuſcemodi cõtemplationem noctes ducebat inſom⸗

nes:nil offerebat ex voto vt haãc gratiã inueniret. Que

inqᷓ; mulier a ſeculo pꝛeſumpſiſſet hoc inquirere.vt vn
decunq; ↄcepere aut parere potuiſſet hominem hominũ
ſaluatoꝛem.Que inqus ſanctavirgo ab humilitatis ter
minis exceſſiſſiet vt in alto pꝛeces poꝛrigeret vt ſiiij altiſ
ſimi eſſet mater. Nõ minoꝛ fuiſſet hec ſuperbia q; illa lu
ciferiana que altiſſimo ſimilis fieri ſatagebat.cꝑ hoc
ſi non queſiuit quomodo inuemt.An pꝛeter intentio⸗
nem fuit inuentio. Sed quis inuenit quod non inten
dit.et ſi foꝛte viu loquẽdi multa inueniri dicantur que
nõ exquirunt᷑.omnino ab inuentione eſt aliena pꝛopꝛie
tas cum adinuentioneʒ penitus inquiſitio pꝛeferatur.
Nam ſi quiſpiam inuenit lapidem pꝛecioſum quẽ non
cognouerit.ſi ſalutiferam herbam cuius virtutem ipſe
ignoꝛat.ſi egrotans obuium habuit medicuʒ quem ad
ſuam ſanitatem multo laboꝛe queſierat quem ſolum au
diuit ex nominefaciẽ eius intuens nõ cognouerit quo
modo dixeris inuenire.cum in cogmitioneʒ neuter iſto⸗
rum venerit.nec ad animam hoꝛum lapidis herbe medi⸗
ci venerat plena cognitio. Ende igitur hac inuenit gra
tiam nõ queſitam quam ante nulla ratõne cognouerat
Veruntamen m hoc nec moꝛe humano facienda eſt diſ
ſertio:quoniã cum ab eterno diuma maieſtas diſpoſue
rit hanc gratiam generi humano conferre vt eſſet vnio
naturarum diuine ſcilicet et humane in vna electa vir
gine celebꝛanda in qua verbum caro fierit ad habitan⸗
dum in nobis ſimiliter et nobiſcũ ad redimenduʒ nos
ad moꝛiendum in carne ꝓ nobis.inuenta eſt vna virgo
ex alto diuinis muneribus fulta.vt tali eſſet apta com⸗
mertio.que nõ inuenit gratiã quã nõ querebat ſed oẽs
creaturas et alias virgines ſuis meritis tranſcendendi
hec gratia oblata eſt. Querebat humanũ genus redem
ptoꝛis gratiam.nam valide pꝛemebat᷑ ab hoſte.vita de⸗
bellabatur a moꝛte.affligebat pena naturaʒ nondũ gra⸗
tiam redemptionis aduenerat nunc dicit᷑ inueniſſe vna
Virgo hanc gratiam quã querebat damnata ꝓpago exq̃
ſingulari ſanctificationis munere libera facta eſt q̃ gra⸗
tiam nõ inuenit.quia ipam in ſeipᷣa queſiuit.ſed qꝛ ſibi
pꝛe omnibus digne ad hoc dicate deus obtulit.ideo in⸗
uenit Ecce cõcipies in vtero et paries filium Sub⸗
ticetur adhuc modus quouſq; virgo depoſcat Et voca⸗
bis eum ieſum Mon tu nomen impones:nõ nomẽ ex
genere ſed exeuentu. Non ex placito cuiuſcũq; ſed abef
fectu quem ipᷣe cõplecturus eſt. AImpoſitum erat ange
lo anteq; de celo deſcenderat.cum legationẽ a deo acce⸗
piſſet ad virginem: ꝙ tale nomen auctoꝛitate paterna
imponeret eterno dei filio nuper in carne pꝛo hominib⸗
naſcituro. Inuariabile autem eſt quod diſcernit pater
eternns Hic erit magnus Hic ſuperflua eſt om⸗
nis verboꝛum diſſertio:ſi de huius magnitudine diſſe⸗
ratur. Quid de huius magnitudine dici poteſt cũ ſito⸗
mnimode infinitus. quia eſt eternus filius dei. Et q;⸗
uis er aſſumpta foꝛma ſit homo. Eſt etiam infinite vir⸗
tutis copulatuſper ommia detati.Nõ enim de mole coꝛ
pꝛis angelus cõtendit edicere que non exceſſit cẽõmu⸗
nem hominũ formã cuius quantitatem multi pcellue/
re gigantes. ſed de illig magnitudine que ommmo ineffa

õõ SS ₰ Werr

bilis

4

Yßl
mnont
luno⸗a
monit
eorq
uſtf
Mnei
tupno
ſubſta
ſunnin
wir
ſhen
nis
Geti
uni
ſiom.
Chirur
ſomn
berno⸗
unpwe⸗
1
D
—R

Ges
lſoem
Pinti
liſten
glen
Qunmn

(ſde
ſegtavi

ipeſ
Gſtod⸗

ert

heius
ſeſe⸗
rec⸗
Nutee
alen
tenain
ſbigen
ichen
UGrg⸗
lerregne
wet⸗
tnef
eine
moen
Glthe
hſige
hum

eing
umn
quon
ntcg
que⸗
Plrgo⸗
ri:no
nöad
tom
Que
vtyn
mini
ster
ijaltif
llaln
cpboe
entio⸗
inten
ur que
Nopꝛie
Nratur,
ne non
emipte
mmacd
loman
eritquo
teriſto⸗
remec
enit gra
nouerat
lgeſt diſ
diſpoſue
ſervnio
lectavur
dabitan/
doz nos
na virgo
ta com
ſedoès
endendi
gredem
Hita de

ndügre,

niſyn
ngoeng
ſtgea⸗
ageſbi
igeoin⸗
Habe
Erwan
nome er
ſegobe
ut ange
roaccel
epaterſid
wymind
it pater
eſt on /
ſe diſſe⸗
cüſito⸗
Erch
itevi⸗
noleco
comu
Nellue/
inf

A. (e NrD eVirgine

bilis eſt. Nam magnus dominus et laudabilis nim is:

et magmitudinis eius nõ eſt ſinis.

De dignitate plis ex patre. Caplm V

E fſilius altiſſimi cabitur. Mõ vocaretur niſi
e eſſet:tamẽ eſſet ſi nõ vocaretur. Poꝛro res ex⸗
cedens ſenſum hominũ ſimiiier et angeloꝛuʒ

vt filius altiſſimi et filius hominis eſſet in ſiliatione cò
munis:nõ tamen in natura ſiliationis. Mam alia eſt fi⸗
liatio que inuenitur in natura deitatis. alia quein hu⸗
manitate ſit virtute traduciſ. Alla eterna ſine coꝛruptõ

ne atq; multiplicatione ſubſtantie. vt idem in ſubſian⸗
tia ſit filius:qui et pater idem cum patre fui filioq; cũ
patre:iſta wro tempoꝛalis cumcoꝛruptione q;uis coꝛ⸗
ruptio de pelleretur avirgine. Iſta cum multiplicatõne
ſubſtantie vt alius ſit parens alius filius.Alter in ſub⸗
ſtantia qui generat:alter qui generatur. vt pꝛeter id qð
habet relatio ſubſtatialiter fiat omnino diuiſio. Et nuc
indicitur ꝙ vi et bminis vnus ꝑſonaliter filius ſit cõ
munis. Et ſi virginẽ angelus alloqueretur dicenſ. Clir
go ne timeas:nam ex inuenta gratia quem es acceptu/
ra ſimiliter et paritura nõ erit nihus atq; dicetur homi⸗

nis imi.nõ ſerui non ꝓceris humani ſiue terreni. ſedxo

cabitur filius altiſſimi.Nec ita dicetur nilius tuꝰ q́;uis
ſtõm carnem ex tecõceptus et natus:quin pꝛout eſt ab
eterno filius altiſſimi ſic avre credẽtibus appelletur in

tempoꝛe. Ac per hoc vnus ſilius eſt dei ſimiiiter et ma⸗

rie⸗ .
De dignitate plis et anteritate. Caplm vI
dabit ei dominus deus ſedem dauid patris
e eius et regnabit in domo iacob in eternum: et
rregnieius non erit finis id foꝛmam ſerin an⸗
gelus verba cõuertit. ad oſtendendum q́;dtum potuit ił⸗

l foema ſubuehi. poſtqᷓ; ediſſerit q;tum altiſſimi foꝛma
potuit inclinari. Sʒ vnde pater dauid niſi ex ſoꝛma ſer
ui:MNam in foꝛma dei per ſpiritum dominuʒz eum vocat

inquiens.Dixit dominus dño meo:ſede a dextris meis
Quam ſcripturam cum a iudeis quid eis videretur de

chhꝛiſto erquireret. reſwondẽtibo quia dauid: ſaluatoꝛ ob⸗
iecit.quia dauid chꝛiſtum ſane dominũ ante vocauerat.
ſed hoc ſcõm foꝛmam dei: quã iudei nõ intelligentes in
chꝛiſto dumtarat dauid filium appellabant. E. vere ſic
erat er carne quã de virgine traxit. Pꝛoinde angeł? oa/
uid eius nominat patrem. nõ illa ꝓpinquitate aut effu⸗

ſione ſeminis qua pꝛacticatur in carne: ſed ratione de⸗
ducte ꝓpag mis qua quis pater generis dicitur ex longa
traduce.Ac per hoc ꝓmiſſioneʒ factam dauid de chꝛiſto
angelus nunciat iam adeſſe:cuʒ eum eius nominat pa⸗/
trem cuius ſibi dominus daturus eſt ſedem. Et omne
ambiguum pꝛocul repe litur.quomãã ex dauid deſcendit

atq; pec mariam gemitus eſt ex carne. Sedes au tem da
uid regis data eſt chꝛiſto in eo ꝙ homo erat:vt ipſe ſit

rex regum dominus dommantiũ. Sedes eſt iudiciarie

Pteſtatis: vt ex tipo dauid qui iudicaret omnẽ populuʒ
circiummciſionis pater omne iudicium filio ſuo dedit: et
poteſtateʒ plenarie dedit ei iudiciũ facere. quia filius ho

minis eſt. Necnõ ea in hominibus iuſtis in hac vita de⸗
gentibus a deo filio ſuo chꝛiſto traditur ſedes: quoniaʒ
anima iuſti ſedes eſt ſapientie. Roꝛro regnũ eius cum
domo iacob ſcilicet cum eis qui mundum iſtum in ma⸗
ligno wſitum virtute gratie ſnpplantauerunt erunt in
cternum:nõ erit finis ratione infiniti regis et beatitu⸗

ginis interminabilis. Q uã altis pꝓmiſſionibusvirgo al
ltcitur vt dictis angelicis pꝛeſtet aſſenſuʒ q; magnis cõ
mertijs fit adoſio quaʒ magna humilitate diuinitas

quaz altitudine magna bumilitas ſit cenſenda vt tra⸗
baturad id quod in pꝛecio humane redemptionis of⸗

mnia ſupꝛadicta coꝛpoꝛe abſentes. ſpiritu pᷣſe

ng eſt ſed pꝛo patria ſempiterna.

fertur. vt qui cõcipiendus atq; pariendus pꝛedicit: effe/

ctu et nomime ſit laluatoꝛ. Innnitus ſit magnitudine:

filius quia eſt wocetur altiſſimi. Super ſellam ſeſturus
ſit iudiciarie poteſtatis et regnaturus ineternum in do
mo iacob:ſuper illos filios quos dum moꝛeretur in e⸗
gipto moꝛti vicinꝰ dans benedictioneʒ enigmatice ma⸗
nifeſtat. Spartitur autem regnum eternũ ſicut in hoc
ſeculo temioꝛale atq; ſicut in eccleſia miſticuũ. Et quaqᷓ;
dicat apoſtolus ꝙ chꝛutus diligit eccleſiam non haben⸗
tem maculam neq; rugam:ſed m hac vita macula eſt
ruga. Quoniam ad eccleſiam pertinent omnes bapti⸗
ati non tamen omnes facti ſut ſalui omnes credenda
credentes etiam ſi mali:vt archa noe coꝛuus et colũba
homines et animalia. Et in vna eccleſia boni et mali qᷓ;
uis credentes inceſſanter reperiuntur quoniam i eccle⸗
ſia eſt fides vna:et e regione ipſa eadem poteſt eſſe moꝛ
tua de qua dicitur. ides ſine operiba moꝛtua eſt. Pꝛo⸗
inde ſi chꝛiſtus ſic eccleſiam diligit abſq; macula? ruga
hoc eſt vt ita ſit.nõ quia ſic ipᷣa tota cõſiſtit:aut aliaʒ ec⸗
cleſiam ſuam ipᷣe non diligat ſuper quaʒ chꝛiſtus in hoc
pꝛocurſu tempoꝛis regnat.etiam ſuper omnes qui cõ/⸗
tra eius eccleſiam diuiduntur. Itaq; ſuper omnes bea
tos et repꝛobos equa et vna poteſtate regnabit. beatiſi⸗
ce ſuper lvnos.hoꝛrende atq; terribiliter ſuper malos tã
eterne q; etern eſt deus.vt infinitate finitas nulla ſuc⸗
cedat. Iſia dauitica ſedis donatio ad foꝛmam ſerui re⸗
fertur:nullius nouella honoꝛis acceſſio ad foꝛmam agi⸗
tur. Nec de nouo regnum accepit eternũ eterna dei foꝛ⸗

ma. q;uis creaturaʒ ſuper quam regnaret ex tempoꝛe fe⸗

cera.:non ad augmentũ honoꝛis et cõmodi ſui. ſed pꝛo⸗
fectum cõdite creature. Pꝛoinde ſi creatura eſt er tem
poꝛe:regnum eſt ex etermitate ſed ad hominis foꝛma
eterni regni traicitur ipᷣa largitio imperio huiuſce⸗
modi atq; durabilitat e tradendis homini chꝛiſto ſacre
ſcripture veceres pꝛedixerũt:Nam in ſigura dictũ dum
ſaltem legimus ippe erit mihi in ſiuum. et ego ero illi in
patrem:firmaluq; ſolium regni ſuper iſrael in eternum
nõ ſpectat hoc niſi foꝛma ſeruilem ipe erit mihi in filiuʒ
quoniam ex foꝛma dei ſemper cũ patre filius. Et in pſal
mo ſeptuageſimopꝛimo qui ſcribitur ad ſalomonẽ. Et
in pſalmo octogeſimooctauo. qui ſcribitur intellectus
ethim iſralxlite enigmaticis verbis pleniſſime ſunt diſ
ſerta. Necnõ ſpiritus per Eſaiam hoc etiam ſub clarioꝛi
enigmate monſtrauit de ipſo qui cõcipiendus et in mũ
do naſciturus erat. Paruulus enim natus eſt nobis et
filius datus eſt nobis:et factus eſt pꝛincipatus ſup hu⸗

merum eius: Vocabitur nomen eius ammirabils. cõ

ſiliarius. deus. foꝛtis. pater futuri ſeculi. pꝛinceps pacis
AVultiplicabitur eius unperiũ.et pacis non erit ſinis.
Buper ſolium dauid et ſuper regnũ eius ſedebit:vt cõ

firmet illud et coꝛroloꝛet in iudicio et iuſtitia. amodo et

vſq; in ſempiternũ.Canta luce iſta ſe intellectibus of⸗
ferunt ꝙ amplioꝛ declaratio potius obuelaretc ſero⸗
ſente plentes. hac
almam virginem tlotonicam alloquamur. Placet ne
tibi virgo legatus ſacroſanctus celicola. Mõne altipen⸗

dis mittente. NHam deus eternus eſt. Nonne tibi ſaluta

tio eſt in voto: Noua eſt ſed ad nouitateʒ vite. Deregri/
atria ſempiterna. Inſolita eſt ſed pꝛo cõ
ſuetudine gratie cõſequẽde. Mõne ablatiua doloꝛum et
collatiua bonoꝛum. Nonne copias habet gratie ſurſum
agentis. None dominũ tecum offert. Mone te ſubleuar
in benedictionibus ſuper merita mulierũ. Qnd igitur
in tanto ſermone turbaris. Quid cogitas qualis ſalu⸗

tatio ſit que nihil habet aduerſi. An ignoꝛas quãta mu
nera ſecum defert. q; ſunt ineffabilia dona que cõtinet.

c 3

As

NL0

eius ſermone reſpondet. H

4 . . . .M .
Ecce tibiangelus cogitanti aut heſitanti.et turbate in
ortatur ne metuas vel time

gas:nam fruſtra te illa paſſio moleſiabat.in ne tibi pla⸗
cet.quia gratiam inueniſti apud omniũ creatoꝛe. no ad

teipam tanti vertendã ſed ad omnem tibi nature con⸗
ſoꝛtem: Exa vingo nõ tibi pꝛeſtat ineffabi is velectatõ⸗

nis augmenta.ꝙ cõceptura ſis in aluo. paritura etiam

vtero impolluto nſilium effectu et nomine ſaluatoꝛẽ in⸗

ſinite magnũ.altiſſimi finum ſeſſurum in ſella dauiti⸗
ca regnaturũ ſuper omma in eternitate deitatis cuius
regni nõ erit finis: Hne iſta omnia nibi ſunt grata vir
go: Meſpondit itaq;. Sũt vtiq; per omnia grata:mihil⸗

; deteſtoꝛ.nihilq; abhoereo: ſupꝛa eſſe ſupꝛa cognitionẽ

ſupꝛa vſum ſupꝛa ſenſum ſunt que ab angelo nunciate

percepi. Et cum omnia ſint in piacito dutaxat mihi mo
dus detegitur.

Cum omnia virgini ſunt in placito modũ cõce⸗
ptionis et partus exquirit. Capim VII
Motinus iure virgini omnia grata erant meri⸗
p to ſiquidem: qm̃ nunqᷓ; ante fuerunt tam alta
cõmertia.neq; futura ſuccedent. Et alte cenſu⸗
ra filentij agebatur cum viq; ad inquiſitione modlvir⸗
go non loquitur.ſed dint maria ad angelum. Quomõ
fiet iſtud quoniã virum nõ cognoſco Elirginitativide
batur iam virgo dicata cum modu coceptionis et par⸗
tus inquirit.ac ſi xr ommia plene ad ſua rota reſponde
ant. In modo heſitatio tantũ erat cum ſibi eſſet virgi
mtas ex natura placeret exgratia ex ſpirituſancto quo

plena erat agnoiceret.qᷓ magnis et eumijs eſſet ditan
da muneribus ex illaq; placere ſtuduerat creatoꝛi. NHo⸗

uerat ex ſcientia qua dotata erat ex vſu humano.ex mu⸗
lierum damnata ꝓpagine ꝙ nõ eſſet cõceptio ſine coꝛru
ptione ſine infuio ſemine.nõ poꝛtatio ſine grauedine.
nec partus ſine doloꝛe:etiam ꝙ abſq; viro a pꝛimis pa⸗

rentibus deinceps non ſuerat celebrata cõceptio. Et

quanqᷓ; virgo tam ſancta in huiuſcemodi ſpeculationi/
bus animũ nõ verſaret diuinis ſemper theoꝛijs intenta

nõ tamẽ hec ſubterfugiebant ſcientiã eius:ꝙ illa pꝛeter

iſta in decurſu ꝓpagationis humane nõ fuerant. Et ipa
virum nõ cognouerat ex coiunctione:neq; cognoſcitu⸗

rxxg erat exvolutate. Naʒ quanq; ioſeph deſponiata eſſet

eam nõ tamẽ ipam ſecuʒ ad habitandũ traduxerat:aut
ſibi carne copulandus erat. Nec obſtat virginẽ viro ve
rum pꝛeſtitiſſe aſſenſum:nõ aliter vera deſponſatio non
fuiſſet:ſed nec carne coniungendi erant.quomã vterq;
vtiq; virginitatis amatoꝛ vterq; ſeruaturus illã deo Ps
miſerat.vterq; ſubiacens diuinis directionibo. et exſpe⸗
ctans ccreta diuina.nec de illis duobus cõiugibus eſt
vt d ceteris aſſerendũ: ſingulariter quippe diuinitus

agebantur. MHec in matrimonio hoꝛum et ommiũ virgi
num derogatio a pponat᷑.qð ſi nõ interſit coꝛruptio car⸗

nis.nõ ſit veritas cõiugalis:quoniã vt audacter affirmẽ
eo matrimoniũ dignius atq; honeſtius eſt cenſendum
quo maios caſtitas ipᷣm fouet. Qõ ſi ſemper habenat at
; gubernat deo dicata virginitas mihil habet vnde cau
ſetur: magis autẽ vnde diuinis muneribus fulciatur.
c vi gomcõcuſſe tenens virginitatis ꝓpoſitũ: ma⸗

nentibus in ſuo placito angelicis dictis modũ cõceptio

—

niset partus inquirens dicens Auomodo ſiet iſtud
quona virũ nõ cognoſco Ac ſi pꝛeter id quod ipſa ſer

uare firmauerit aliud ſapiẽtia diuina decreuerit. virgo

ſiquideʒ ſum: virginitas mihi placet alti 8
eavrfendenca tormenta ül ui ti üniittedn tr
gnoſcere nõ decreui meipam virginemobſe⸗
mo:ex ilſa credo mmeffabilia dona ſoꝛtiri ia nupi ſpiri
tuſſanctus illuxit. dei erommi me facta ſum Auſddi

nid igi·

II

af gele de me oꝛdinauit altiſſimus:Fiet iſtud cum viro
an pꝛeter viruʒ.l te dicta meo grata facta ſunt ammo:
et tacite mecu verſans paueſco.Ediſiere moduʒ quem
poſſim mente cõſiderando reuoluere.an veiut expontũ

gratus accedat/ Mulia per me tibi erit diftimta reipon/
3 ſio niſi clarueru modus factioms. Qua luccincta vix⸗

Bgo verbis.qᷓ; in re ſpon ſione pꝛudens vt mihil de exx ſi⸗

tis epetat. animu et verba tranſtert ad oꝛdine fiendo⸗
rum.vt piene fſo:met ad inqinſita reiponium. Cõnectẽ
da lunt omnia pꝛius ſi facia modis.ni ſactis modi coue
niant. Ex his quippe clareſacta ratio ea que nouit reſpõ
denda ꝓnunciat.
Aperit angelus mnodum.vt animum virginis
alliciat ad cõſenium. Capim VIII
Eſpondens aute angelus dixit ei. Opirituſſan
r cctus ſuꝑueniet in te et virtus altiſſmi obum⸗
bꝛabit tibi Yam aderat ſpirituſſanctꝰ.nec cun
ctandum eſt cum ſuperuenturus pꝛedicit᷑. Si vero qð
dicitur refertur ad locũ.vt deſuper ſpirituſſanctus veni⸗
re diceretur.nõ aliquem fallat opmio. quoniã ipirituſ⸗
ſanctus nõ mouetur de loco vivadat relictis ſpacijs ad
alium locum.ſed ſpirituſanctus iam aſtiterat ſibi cum
eam ſanctiſicauit in vtero purgans ab illo cõtagio.quo
tota humana ꝓpago cum traducebat᷑ ex cõcepto ſemine
tenebatur obnoria. et purgationem dumtaxat fecerat
Virginis.Neiceimus an illa ſenſum accelerauerit vt ipy
anmima pꝛeter ſanctiſicationẽ illuſtraret᷑ amplioꝛi lumi⸗
ne.ficut fecit poſimoduʒ in ſui filij pꝛecurioꝛe.quivltra

id qð ſanctificatus fuerat exiſtens in ventre dudũ ſteri

li.exultauit ad geſtatũ dei filiuʒ in vtero virginali. Pie
tamẽ credendu ſanctio ꝙ ad ſumiuliter cõtingentia hec
amplioꝛa illa feciſſet. Sed nec ſpirituſtanctuſ operatur
inuanum nec alicui pꝛecipuã gratiam cõcedit incaſſum
nec ad ꝓphetiam ad omnẽ cõſolationem ad ꝓuectũ per⸗
fectiomis. ad miracula ſpiritumſanctũ fibi credimus de
fuiſſe.quaãuis quod ſpiritu ꝓphetico cognouerat ſtilo nõ
cõmendauerit.nec ſibi obuenerit opꝛtunitas miracu⸗
la faciendi. Spiritus autẽ ſanctus qui nũc ſuperuentu
rus in virgine dicitur nõ refertur ad virginè ſed ad filij
cõceptionem que acta nõ eſt virtute iniecti ſeminis ſed
ſpirituſſancti in ea ſuperuenientis. Pꝛoinde omnis ad
uentus ſpirituſſancti vſq; ad ſuperuentionẽ eius ſit ad
virginem ſanctificanda purificandã et ad diuina miſte
ria coaptanda. Hoc auteʒ quod ſuperuenire dicitur ad

coceptionem filij referat que ſpirituſſancti operatõe nõö
alia facta eſt.vt cum modo cõceptionis et partus ab an

gelo virgo perquireret vt alliciatur. vt aſſentiat ꝓpellet
coꝛruptio.libido nõ aderit eodem modo ſemper ſe ha⸗

bebit virginitas. addetur tamẽ tam digna imo diuina

fecunditas ad modũ inſinuanquũ ſpirituiſancto tribuit
actionem cuius eſt ꝓpe

Rerare repente ſupꝛa id quod ſperare poteſt moꝛtalis in

rmitas. ac ſi ab angelo virgini dicerer. Omnia dicta
ſunt delectantia mentem.ſolum modus heſitationẽ ad

duxerat. In vlamanto tibi erat ediſſero pꝛout a mittẽ

te ſi uſcepi. aſſenit um pꝛeſtare nõ differas. odus nihil
habet humanũ ex diuimis eſt totus eſſe nequiret hone⸗

.

ſtioꝛ in natura gratio: nullus. Ex ſpiritu ſancto eſt mo

.

dus efficit mox et pꝛeter moleſtiam agit.erit ipᷣe pꝛo ſe⸗

mine cõgregabit ad ſe puriſſima coꝛpoꝛis t ui ſubmimi⸗
ſtrabit cetera materiã. Coagulatio carnis ſubito ⁊ exni

biloanima creata et creatnr deitas videlicet verbu pl

tris ilico ſimulerunt. Inexplicabili tem poeis bꝛeinta⸗
te in te creabitur homo nouus deia tuus milius. Hoc ef⸗
ficiet in te ſuperueniens ſpirituſſanctus. Non erquiras

huiuſcemodi rationẽ.miraculum enim eſt nõ ſimilemn

4

Op ſun' prrer ſo

pellere vitia. cõſeruare virtutes. ſe

ſeui⸗
Cauſant
ſB
Diligen
totann
ſoum
ſeſio⸗
oferen
etyvit
barey
obſco
ewd
ſichat
gui
toutt
tadg
gvoan
Munit
itite
anatu
Gpie
Vegmm⸗
metſ
nſbi
nn
imue
ho ĩ
ſctayp
ttilaſi
zuſmi
Uutäta
let.
ſubttſe
Herln
me
quee
nuip
Nbthi
Nwpreti
ſersſc
iusa⸗
pkeoun
fbitmn
tono⸗
tioſc⸗
honaa
lapirm
UKmun
eption
ſibu
nn
tutn
fronn
18
ſlcnu
Gar
ens
ni

anmo⸗
Bem
lponti
reion,
dayrr;
eipſi⸗
hengo⸗
necte
ci coe
itreſpo

inis
VIII
ituſſan
obum
neccun
ero q
veni;
pintuſ⸗
Aeiſs ad
Wiaum
Gdguo
oſemne
t keeenat
ttytipe
eilumi⸗
lpltra
Gi ſteni
n. Pie
na bee
peratur
ſeafum
aüper/
musd
ſtllono
urgcus
rentu
ad fili
mis ſed
nmisac
s ſita
miſe
ſnt dd.
loeno.
abon
pelle
eha⸗
iing
ribaite
ſtesſe

Nis n.

dicg
hnea

mimi

nipil
wne/
imo⸗
oſe⸗
nnni
erni
Uta⸗
ceß⸗/

ell

ſeculis tempoꝛũ. Singularitatẽ in omnibus habet nõ
cauſam. Ipa dei woluntas incõpꝛeſenſibilis eſt:eſt cau⸗
ſa. Sed quãobꝛem nimia charitas pꝛopter quã veus
diligens humanã naturã pꝛime pꝛeuaricationi parentũ
totam ſubiacentẽ obnoxiam in te et per te mittit ſiliuʒ

lſum in terris:vt mediatoꝛ dei et hmnũ homo chꝛiſt⸗

offerens intercedat. Sit omnino moqꝰ? in placto:
et virtus altiſſimi obumbꝛabit tibiMõ ex hoc ꝙ obum⸗

ieſus.tuus futurus ſilius pꝛo eterna reconciliatione ſe

bꝛare virtus altiſſimi dicitur in mentẽ audientiũ aliqddd

E

obſcuritatis obueniat.Nihil enim vmbꝛoſitatis eſſe po
teſt:vbi lux eterna refulget.ideo ꝓpe in carne lux vera ve

niebat vt omnẽ hominẽe appꝛopinquarevolente ſuis ful

goꝛibo illuſtraret. Sed hec virtutis altiſſimi obumbꝛa⸗
tio ad tectionem traicitur vt avirtute üla ſuperna to⸗

ta virgo tegatur vt nihil fit in amima eius et coꝛpoꝛe.
qquuod nõ obtegatur diuina virtute. Ad defenſionem et

munitionẽ ab omnibus cõtrarijs obumbꝛatio illa pꝛo/

mittitur:vt caro virginis dona nature nõ perdat. Qmi

ex natura etiam ex coꝛruptis omnis naſcitur virgo. vt

cõcipiendo et pariendo.et deinceps ita inuariata in cr
ne ꝑmaneat ſicut ex materno ventre naſcendo pꝛoceſſe⸗

rat. et ſic vndiq; munita cõſiſtat ab illa obumbꝛatione
vt ſibi nihil in virtutibus deſit.expugnas omnia inex⸗

pusgnabilis ipa per omnia. Et ſicut in alijs ſupꝛa pꝛetu.·
imus aliqua virgo nõ ſolum ad ſeipam:ſed etiam p no

bis ipᷣa ſuſcepit:quauis quedã ſicappꝛopꝛiate ad e ſint
facta t neumodolibet alicin alteri poſſint eſſe cõmunia

et ita ſunt miſterialiavt nunqᷓ; woſſent eſſe moꝛalia. nec

per ſimilitudinem in moꝛes traici:miſi rei geſte vritas

mutata que in tropologicis locutionibo omnino ſeruan

da eſt. Nam eoipᷣo ꝙ veritas hiſtoꝛialis in ſuo vigoꝛe nõ
ſtabit ſenſus tropicus inde ſumptus.friuolus erit ex eo
ꝙ ex imitatõne hiſtoꝛie capit᷑.q;uis in ſe ſine tranſſum⸗
tione bona multa cõtineat/Aliud eſt enim bona moꝛa⸗
ia quecũq; irrelatiue dicere.aliud in relatione geſtoꝛũ
wennal pꝛimũ culpabile omnino ſecundũ. Si nõ
abit hiſtoꝛie veritaſ ex qua tropicus ſumitur. Quoniã

opoꝛtet ſcom cenſurã diuine pꝛouidentie in exvonẽdis
ſacris ſcripturis:ex eis ſumpta moꝛalia cõmenſurari pe
nitus cum eiſdem. Hoc ſiquidem pꝛo tanto dixerimus

vt eoꝛum que de virgine advirginem dicta ſunt aliqua

ſibi tantum: aliqua poſſint ad nos ſine hiſtoꝛie pꝛeiudi⸗

tio tropica locutione conuerti.Nam virtutis obumbꝛa

tio ſacra advirginem pꝛo conceptione ſilij:ad nos deriꝰ

uanda eſt in omne pꝛotectiõe ſpiritualis auxilij vt abal
ta virtute obumbꝛemur ad obtectioneʒ ad defenſionẽ
ad munitionem:ſicut obumbꝛata virgo extitit ad dei cõ

ceptionem. Etenim ſec omnia chꝛeiſtus nobis eſt ſactꝰ
vt ſubumbꝛa alarũ ſuaruʒ pꝛotegamur.a facie impioꝛũ
qui pꝛius affligere conantur. Et ſub vmbꝛa diuinaruʒ
alarum ſperemus. donec tranſeat illa iniquitas qua no
ſtroꝛum affectuum.et moꝛũ omnis equitas cõturbata
eſt. Sumuſ in bello cõtinuo nec inimici noſtri ex parte

aliqua ſũt pacati. Impugnat nos exomniuerſo ſathan
tcum in ſuis agonibus eſſet dauid in ſe noſtrã imagi

nem p̃ferens velut gratias agens domino dicebat. Ob
umbꝛaſti ſup caput meũ in die belli: vt ereptio ab ini⸗

micis aut de lllis repoꝛtata victoꝛia niſi obumbꝛatione
diuine virtutis penitus nõ fuiſſet.· Mec nos de inuiſibi⸗
libus ho ſtibus niſi obumbꝛaret nobis virtus altiſſimi

ſelicem poſſemus habere victoꝛiã. Altiſſimi nanq; vir⸗

tus ſathan cõterit ſub pedibus noſtris vt tropheantes
hoſtibus in caſtris triumphalibus eius eterna bea⸗

coceptione ſilij dei.quod nobis p auxilio fuerat alte do⸗

——

titudine coꝛonemur. Pꝛoinde progatum eſt virgini ꝓ

nandum. Sed ꝓut angeli verbavirginẽ exboꝛtant᷑ er ſu

perpentione ſpirituſſancti.ex obumbꝛatione virtutis al
tiſſimi adijcitur de naſcituro Ydeoq; quod naſcet᷑ ex te

nino eſt vt ex ſpirituſancto et ex virtute altiſſimi. aliud
q́; qd ſanctũ eſt naſcatur:ſed hoc quod ex virgine vocabi

ptione participare diſpoſuit.Nec ad obpꝛobꝛiũ tue vir⸗

ginitatis cõcipietur atq; naſcetũr. ũ vero coaleſcet. ceũ
in noticia hominũ venerit qð exte natus eſt cum appel⸗

laberis mater.foꝛtaſſis heſitas de opinione hominu falꝰ

ſa:eꝙ mater virgo in veritate cõſiſtens. inter coꝛruptas
matres a cõmuniter iudicantib deputeris Sed ſpecu
lare altius virgo quid tibi de opinione vbi apte veritas
claret. Nemo rectus inceſſit qui opinionibo deſeruiuit.
Gaudiũ apud ſe poſſidere nõ valuit certans in opinio⸗
nibus hominũ viuere.Cleritas hec eſt: ꝙ virgo et ma⸗
ter es. Ante te ampli? moleſtabit falſa opinio ꝙ ſis ma

ter ↄmunis.quã reiveritas ꝙ virgo ⁊ mater exiſtis.?cin

ignoꝛas quoniã writas huiuſmodi apud electos mane

bit ex ſide ſalſitas apud repꝛobos ex opinione cõmuni.
Quoniã pꝛeterqᷓ; tu nulla fuit aut eritvirgo mater.MNõ
ergo mireris ſi vulgare iudiciũ cum ſingulari veritate
certabit.Longa exꝑientia pꝛo incredulis eſt vſus ratio

et coꝛrupta natura.Quid igit᷑ ad te alma virgo ꝑtinet
de iudicio repꝛolvꝛum.id electos deriuat᷑ miſteriũ qui
tui filij ex adoptione fratres erunt.quibus cum ipſo tu

te pater adoꝛſus ẽ cuʒ inualuerit fides hominũ quã in

ſanctũ vocabitur filius dei Equidem umpoſſibile om-

tur filius dei. Supꝛa vocandus altiſſimi finus dict? eſt
nunc autẽ filius dei. Diſſonantia hec verweũ diſſonan⸗
tiam in reiveritate nõ facit. Idem altiſſimus et duus·
Eonnuxiniſit vig ꝙ cum deo patre ſilium vnũn
habeas:qui quem tecum er tua integritate nõ ex coꝛru⸗

omnibuſpia mater. Cum cõplebitur niſteriũ quod in

coꝛdibus operabitur.qui hoc in te dperatus eſt ſpiritus.

diceris virgo matera ſilus tuus vcetur filius dei:quẽ

aliter nõ dicebat qᷓ; de virgine naſci. Dꝛoinde tue virgi
nitatis derogatio redundabit in filiuʒ:qui alte vlciſcẽs

ꝑpetuabit in eternis doloꝛib cõtumaces. Si vero alia

opinio que erit in hominibus te cõfodit ꝙ ſponſus qui
te nõ tetigit.qui nihil operatus eſt ad cõceptum.altiſſi⸗
mi filij reputabit᷑ pater ercuſatio tua in exoꝛdio iſto exit
quouſq; futura fides hominibo clareſcat.qua ſponſus a

paternitate pelletur:cuius tu ſola es ex carne virgo ma⸗

ter. et deus eternus ſolus eſt pater. Euaneſcant igitur
iſta ex tua mente virgo electi a filio tuo vt ſunt in te ve⸗

ra geſta credent. venerabunt᷑ te pꝛo his pſeucas tibi po⸗
nent vt intercedas ad filium poſt quẽ ſingulare ſubſidi
um atq; refugiũ omnibus facta es.Cum vero totiꝰ ſe⸗
culi cõſummata miſterio iudiciũ clarũ erit et electi? re

pꝛobi matrẽ virginẽ te cognoſcent. Alli ad gaudium e⸗

ternum iſti vero ad ſuppliciũ ſempiternũ quia incredu⸗
li exiſtentes.aut creduli peruerſe agentes:ſub tuum pᷣſi

dium cõfugere coꝛrectis moꝛibus neſcierũt.

Vt vingo credat ſe poſſe cum integritate cõcipere
terilem introducit. Capkin IX
D fadllioꝛẽ credulitatẽ virginem inducendam

ſenem et ſterilem introducit.

a grauida ſterilis et ſener in exemplũ inducitur:

Et ecce elicabeth cognata tua:et ipa cõcepit ſi

lium in ſenectute ſua.Et hic menſis eſt ſextus illi que

vocatur ſterilis:quia nõ erit impoſſibile apud de omne
verbum Quibus pᷣlocutionibus angelicis elicabetb

deuenerit in cõceptum ſupꝛa declaratũ eſt. Que virgi⸗
ni ad fidem aſtruenda offertur cui cognata erat exeadẽ
parentela deſcendẽs:que filium in ſenectute cõcepit.rxe
nitente lege nature.Oe ſenex et ſterilis erat miraculuʒ

poꝛro fuit. vbi natura deſtitit aut nõ poterat operari viaa

credendi virgini monſtrat᷑ abilioꝛ qð et miraculoſe po/

terit ipa cõcpere. ſicut ſenex et ſterilis ante cõcepit. Nõ

tamẽ in ſterili et virgini agi᷑ equa poꝛtione miraculũm
quoniã ſi miraculuũ eſt:quoniã ſterilis cõcepit.nõ tamẽ

peꝛeter ſenem.nõ ſine carnis coꝛruptõne pᷣhabita.nõ ſi⸗

ne grauedine. Meq; vno momento in ſterili cõceptio et

animatio facta eſt nõ in momento coꝛpoꝛis lineamenta

copleta ſunt: non partus ſine doloꝛe neq; ianua clauſa

Mec ſiquidẽ omnia in virgine cõceptionis et partꝰ mi⸗
racula perfecerũt. Sed ſatis erat angelo virgini potuii
ſe monſtrare vt dictis eius animuʒ inclinaret:qð ſupꝛa
naturã in ſene et ſterili potuiſſet eſſe cõceptio. Aalent
nanq; pꝛeterita vt futiſta credantur. Et vnum incredi⸗
bile aut difficiliter factũ:aliud arguit poſſe fieri. Et ſe⸗
xtus menſis erat a ↄceptõe ſterius vſq; in illã hoꝛã qua

Virgo exquirebatur ab angelo ad cõceptum diuine ꝓlis

—
7

Ald rationẽ vero ex veritate diuina eſt que ex auctoꝛitate
diuina eſt que et reſponſum cõtradlictionis nõ patitur.
virginẽ angelus includit.quia nõ erit impoſſibile apud
deum omne verbü. Di nihil apud deum eſt unponibi⸗
le nec ſterilis cõceptus nec virginis virgineus cõcept?
et partus. Qõ enim potuit voluit:quoa voluit hoc ene⸗

cit.nihil pꝛeter indeces ſibi ex imponibilitate repugnat

Et in hac fide ipᷣa nutrita fuerat qð deus erat ommipo⸗
tens.nec habebat vnde de potẽtia diuina nutaret:ſi hoc
crediderat deum velle.Ad quod figure pᷣcedentes ſimi⸗

liter ⁊ ꝓphetie ſibi teſtimomio erant:ꝙ hoc eternus deuſ

et omnipotens facere dignabat᷑. Nuperrime vero ad o⸗
ſtendendaʒ iam diuinã nieri voluntate nuncius celeſtis
aſtabat.cõmoneſaciens virginẽ ſibiq; ſuadens per veri
tatem altiſſimi.vt diuine volũtate ſine tarditate aſſen⸗

tiat. Ecce omnis cõpleta eſt nuncij ſupni delegatio: faa
cta eſt ſalutatio pꝛocul pulſus eſt heſitationis timoꝛ.de⸗/

claratus eſt modus quo poſſunt diuina humams et di⸗

— —

uinis humana coniungi:inſolubilis ratio appoſita eſt.

quoniã nihil erit impoſſibile apud deum nihil reſtat ſie
ri ex parte legati vt verbũ caro ſiat:ſolum ſupereſt vt re

ſtpnaens virgo tam alte legationi pꝛeſtet aſſenſuʒ. O
i homines hunc dialogũ agnouiſſent. O ſi tempus et
locus tũc foꝛet quado ad quẽ potuiſſet eſſe acceſſus.
ſi diuulgatũ ſcienter in mundi partibuſ ante fuſſet. O
ſiadam cum omni ſua pgenie ab ipᷣo vſq; ad ipas pena⸗
liter inculpabiliter ꝓpagata ſciuiſſet. O ſi cum omnib
patribus cum quibus tenebatur incluſus ad ſecretum
cubiculũ virginis cum coꝛpoꝛibus aut in animabo po⸗
tuiſſet accedere.O ſi eua et ſeua mater cum cunctis in
partus doloꝛe damnatis ſcires que ab angelo cum vir⸗
gine de ſe longe genita agerentur obtinunſſet licentiam
ꝓdeundi.Acceſſiſſent pꝛotinꝰ omnes puolute ante cu⸗
biculum eius ꝓſeucas hommes poꝛreuiſſent. dantes in
alta voces. pfundentes deoꝛſum lachꝛymas ſingultib-
atq; gemitibus nõ parcentes.expoſuiſſent miſeriã qua
pꝛemebant᷑.mala que incurrerent ex pꝛima omniũ ma

tre. Quomodo ſubiugebant᷑ a moꝛtis imperio eos ty

rannidis dialvlica includebat:qdiu extiterant ab ame
nis ſedibus exules qᷓdiuq; futuri. Quomõ erit ſpes o⸗

mnnis redemptõnis adempta preterqᷓ; in eoq angelus
Eerxrigebat. et ꝙ elauſa erat vite via repagulata erant vn⸗
diq; regna celeſtia. AI¶ninucitie firme ſtabãt cõtracte in
ptlhoplaſius: deuſ ab homine offenſus erat a nulloq; pla
catus. eleſtis exercitus terrenas acies ablverebat: ex⸗
terminaſſetq; caſira niſi quia retinebat᷑ ab eo qui diſpo

nebat eruere. otales coloꝛtes ſoſtiliter in bomies pꝛi

uatis qunliarijs ſeuiebant. Quaſi cõfuſis vocibus hxc

virgini diſſeruiſſet human

a cõditio vt ſicut rex omniũ

Nxcoꝛẽ hiiiuſ virginis ad redemptionẽ humam generis

exquirebat ſic ipſa in hãc obedientiã ſuũ aĩm inclinare
AEum foꝛtaſſis feciſtent tabernaculi poſtibus et dulcem
iniuecum virgini ne differret apologiam facere alioqu?zę
ti:quoniam per eam hec penalia remoueda exãt.mne

pondus certamimis ſuper eam vertebatur. In reiponſũ

eius incumbebat omnium hominum ſalus et tollende

per eius adoꝛium ininucicie ad creatoꝛem et ad eiues
ſuꝑceleſtes.pꝛotin erant ꝑ eã hona moꝛtua rediuiua fu
tura:et ab eterno diſpoſita in tempoꝛe per peccatũ dilata
reoꝛdinabantur in priſtu. Merito vice neceſſitatis illã
natura humana compuuiſſet pꝛoſeucis humilibusvt ꝓ
cauſa omnium que agebatur cũ ea in ſecreto cubili ſub
eterna ſanctione:ad deum ſe totam omni exceptione de

liecta tranſferret. Sed quamuis non eſſent que pꝛocli⸗

ue huic virgini ſupplicarent.etiam ſua cauſa illi celicole

aſſentire cogebat quomiam nec ſanctificatio vterina exi⸗

mebat a limbo nec infra celeſtia pꝛe moꝛtuam tranſtuliſ
ſent niſi per ſuum aſſenſum duarum naturarum in ſuo
aluo fuiſſet celebꝛata coniunctio Ratio flagitabat et co
gnitio quam ex deo accepecat vt eſſet pꝛima et palmariſ
virgo pꝛudentioꝛ:cui datum erat.vt ſibi ⁊ omni huma
no generi pꝛouideret Nam cum multe ſilie cõgregaret
diuitias.ipſa ſola ſupergreſſa eſtvniuerſas et in diuitijſ
ſapientie cunctas excedens.ſibi et omnibus conſulens

a ſeipᷣa ſuaſa pꝛudenter.et ab angelo qui tam docte ex

diuinis pꝛomiſſionibus et operationibus ipſam ad ex⸗
pectatam reſponſionem induxerat que omnino erat in
ninitis pendenda muneribus.et nulli comparanda ſer⸗

moni:quam virgo ãgelo pꝛeſtolati pia humilitate ſine
contradictione lui et ommi miſerata perfecit dices ·

Aſſeſus virginis in humilitate fundat Capituli. x.

Cce ancilla dñi fiat mihi ſcom verbũ tuũ
In pꝛofũda ſe deiecit. Que inuitabatur ad
alta et ad dominatum: in ancillatuʒ animũ
conuertit.et coꝛpus cum reſpondit. Ecce an
cilla domini ſcilicet ſui et omnium. Mihu ſibi virgo re⸗

tinuit: totam ſe poſuit in diuino famulatu. Moluit ipſa
eſeipſa decernere. cum audiſſet factum. intelleriſſetq;
d.
i

modum.pꝛeterqᷓ; obedientiam:nõ amplius habuit
poſſit obijcere.quibus ſe ad ſua vota relatiſ optabat ſi
fieri.et in ea omnia celebꝛari ſecundum angelicum di⸗

ctum.ſfiat mihi ſcom verbum tuum. vt concipiam et

pariam ieſum inñnite magnum.et vocatũ altiſſim fili⸗
um.ſedentem ſuper ſedem dauid regnantem in domo
iſrael ineternum:cuius regni etiam non ſit finis Sed

ne alias virgo dediſſet aſſenſum.mſi verbũ angeli per⸗

omnia ſeruaretur.niſi ſibi ſoom verbum angeli exrpoſi⸗
tum er parte ommipotentis fieret cõceptus et partus:

Dixerim non eſſe hic aliquid queſtionibus huiuſcemodi

diſſerendũ:cum virgo totam ſe cedit in voluntate do⸗
mini.Nec ſibi ad dccentiam pꝛudentie inputatum fuiſ⸗
let. ſi aliter q; inquiſita et clare facta in facto et modo

. pꝛotuliſſet ipſa et reſponſum ꝓpheticoſ enim dyalogos

in alia non debebat concluſione terminari. Ad pꝛime

nNanq; in omm dyalogo agitur ſi ſcm pꝛopoſita et que
ſita foꝛmatur reſponſio ab eo videlicet qui finaiem apo
loglã habet reſpondere. quod prudentiſſima omnium
virgo ſane pfecit

Subita et inſtantanea incarnatio ilico poſt aſſen
ſum vuginis ſubſecuta eſt. Capim XI
Dquam cõplendam mox ſupuenit ſpirituſſan
a ctus obumbꝛauit virt altiſſimi coagulati ſunt
ex virgine ꝓ mole carnis puriſſimi ſanguines

gffuit deitas.ſq; verbum patris eternũ.anima ex mihilo

LZ

D creata infuſa eſt:et factus eſt per omnia perfectusonus gerat eſſe matrẽ.ſeruans humilitatẽ ſterilẽ matrẽ ma⸗
an noeouus homo. ab illo inſtanti viato: et cõpꝛehenſoꝛ. beaas oter virgo pueniens:et illũ naturalẽ hunnleʒ moꝛẽ quo .
le tus et miſer. moꝛtalis et immoꝛtalis. moꝛiturtis et nõö a iunioeiboeſt antiquioꝛibo deferendũ.Nie tamẽ credi⸗
e moeꝛiturus. oĩa ſciens. omnia ꝓſpiciens. pᷣterita pᷣſentia derim qð ſi ſterilis cognouiſſet de virgine quod angelo
ffu et futura.equa cognitione cõplectens.talis conceptus nunciante virgo cognouit dæ ſterili velut altioꝛibo mu⸗ .
nde qualis et natus:talis in vtero quals dũ obuerſaret᷑ in neribus dotatã in viſitatione virginẽ ſierilis puemiſſet
ues ſeculo.qualis in vtero talis in patibulo.qualis in vtero niſi quia potuiſſet ocius ambulare iuuenioꝛ.Alttame ꝓ⸗
aſi talis et in celo.qualis nunc minteance⸗pr erce mole 3 tinus ſterilis nõ illã expectaſſet in domo:potiuſ obuiam
lati coꝛpoꝛis que ꝑ ineremẽta inn creuit. per oĩia ſiquidem prceſſiſſet. Sed cognouit ex pᷣſentia viſitantis qo ante .
ꝗͤ⸗ eſſet equa ꝑfectio.Nec obſtãt penalitates aſſumpte paß nõ nouerat. Magna nobis documẽta exhibent᷑ in iſta vi
t ſiones illate tollerata mwar:ig aſſumpſitvoluntarius ſitatione. qua virgo ſterili exhibet ad ſeruandã humili⸗
ſub nõ tollerauit inuitus. Erquiſiuit a pueha virgine oim tatem ad viſendũ a quocũqs in quocũq; inuẽta fuerint
ſede D miſerans pater qð tunc miſerẽdi erat et venerat tꝑs:vo ſemina ſanctitatis. In quo relucent diuina miſteria in
dG lens ꝑ aſſenſuʒ eius omnibo miſereri. Et ꝑ alloquiũ fa⸗ quo deus opatur ſup nature virtutẽ:vbi plus gratiaq;
cole ctum virgini celeſtis nuneius execut eſt. Oiuimis theo natura refulget. Magna eſt cõtemplatio creaturaꝑ ma
den; rijs alma virgo cõſenſit et emiſſo ſermone vitalis obedi gnarum celi atq; ſtellarũ. Oagna ↄſideratio elemento
iuliſ entie ſine vlla intercapedine tꝑis ineffabili atq; incõpte rum et elementatoꝛũ ex eis. Magna ſpeculatio ꝓceſſus
lſuo henſibili celeritate repente cõcepit.⁊ verbũ in ea caro fa naturalis oꝛdinis.eiuſq; pulcritudinis et elimatio inde

ctum eſt vt deinceps habitaret in nobis ineffabilis· Er

etco t deinceps! naſcitur ad maioꝛa vt ex cõtemplatiõe creature creatoꝛ
nariſ 4 miranda cõceptio vbi per auriculã ingreſſo verbo ange⸗

poſſit agnoſci. Sed maioꝛ eſt meditatio ſpeculari opus

ma lico ꝑ os emiſſo verbo virgineo ſpiritu ſancto inſenſibili diuine Sentisſanetitar animarũ moꝛũq; grauitatẽ ſas
ret ter operante verbo dei eterno nõ ꝑ ſenſus ingreſſo ipᷣa ſu pientiã diuinoꝛũ habitũ virtutis in aĩa.que nature ope
itij Ppercaſtiſſime facta eſt. et inſepabilis vnio naturaruʒ vt rationes tranſcendũt. Sancta itaq; pergit ad ſanctã:et
ſiens ex vna pte deitas in ſimplo.et aliag humanitas in duplo que maioꝛi ſanctitate Alndet punmnilaib atq; ardẽé⸗
cteer in ſimuil cõuenirent:vt ſumplũ et duplũ nulla rõne ſol tioꝛibo moꝛibus agit᷑. Sepe quidẽ maioꝛis virtutis ſi⸗
Ader uerentur. Et duplũ vero ſemel in diuoꝛtio factũ eratre gnum eſt actio.Mõ paruus eſt fructus etiaʒ cum electi
et in uniendũ inſepabiliter et eterno. Nondũ diſceſſerat an?⸗ in hac vita ſimlvlũ aciunt. Intrat igit᷑ virgo in domuʒ
aſer⸗ gelus repetiturꝰ ſuꝑna:et hec ineffabilis cõceptio ex to⸗ acharie a quo domus poſſeſſio dignius dicebat᷑: et ſalu
e ſine to pfecta eſt. Advbi oĩs eius eſt cõpleta legatio. diſcefſit tauit elicabeth cognata ſuã:nõ quia cognata.nõ eni cu⸗
s. . ab illa angelus nõ relationẽ acturus:oĩa enĩ nouerat q̃ re virgini erat familiarẽ ſe pꝛeſtare ſcom carnẽ cognatiſ
4 illum legauerat ſed diſceſſit. quia cognouerat effectũ ſu gque iam cognita et cognata celeftiba ſpiritibo facta erat.
X. peruenientis et obumbꝛantis virtutis. et cõpletam cõ⸗ et totius deitatis hoſpitiũ. auulſus erat ab amicis fᷣm
ceptionẽ et totius deitatis adeſſe pꝛeſentiã. Quid am⸗ carnẽ amoꝛ ne ſ nen agebar ad veũ ſpiritu.quo ymo;
tui plius facturus erat vbi ſciebat virginẽ ex omni ſe in mi ta ſalutauit elicabeth quia in iba ſpirituſſancti operatio,
r N ſteria diuina migraſſe: Nõ eum decebat in inferioꝛibuſ nes factas agnouerat. Salutauit ſiquide: ſed neſamuſ
nimu Vltra moꝛari poſtq; iuſſa ſupna perſecerat et aduenerat quibus vrbis. Foꝛtaſſis vt mos erat ſalutare iudeis.
aem ad virginalẽ aulam cuius fuerat ipᷣe pcurſoꝛ. Sed nec Magis au fuit adiectũ.qm̃ tanqᷓ ſterilem atq; ſenẽ di⸗
gore, QAiſceſſit quin amplioꝛi reuerẽtia illamveneraret᷑.quam uine atq; miraculoſe opationis officinã virgo humilis
til . 1 ſalutand fueratweneratus:qm̃ qð in ula pꝛenunciabat ſalutaunt:velut ſi omnibo qui bene virerüt in lege ſterili
ſerg „ uiturũ nouerat iam cõpletum. et deitatẽ cuius legatus arch ſene. nũc per eĩ ſalus aduemat que ſalutat. Reſſon
t d Hertiterat virgineo iam adoꝛabat in aluoalla ſuperna la⸗ ſio ſiquidẽ elicibeth qua in ante expoſito libꝛo pᷣtulimꝰ.
“ = tria qua diuini ſpiritus de adoꝛant in ſuperis. gabꝛiel ad hoc cõcidentiã facit. admirans q ad eam mater dñi
de angelus venerat eſt in vtero virginis. Er diſceſſit ma ſaluatoꝛis acceſſerit et in ſpiritu facta dixit ad virginem
n ioꝛi cedens qui venerat:inſinuans eſſe cõpletum ſecre⸗ LBenegicta tu in mulieribo:et benedictus fructus ven
un tum eternũ a ſeculis abſconſum tunc in virgine maria tris tui Cũ benedictione angelica elicabeth in hac pte
lu nõ tamẽ reiinquens cuſtodiã eius:ſi cuſtos eius erat ſi cõſentit ꝙ ſuꝑ omnes mulieres benedicta ↄſiſtat. Sed
doſno⸗ cut annunciatoꝛ tanti miſterij. ipa ſterilis nuc grauida plus adiecit.cũ fructũ in virgi⸗
Bel Aſſcenſus virginis poſt cõceptionẽ vt ſenem et ſteri⸗ ne diuinũ exiſtere pᷣcognouit benedicens eum.qm̃ diui
per lem inſpiceret graueſcentẽ. Caplm XII na fruitio ꝑ illũ ſanctiſ in eterna patria danda erat:· Et
oſt EFE cum oxrationẽ diuine virtutis et cõceptio⸗ benedictus fructus ventris tui Claret illa hoꝛa quavir
utg: e nem ineffabilẽ iam in ipᷣa nouiſſet ad exemplũ go verbů obedlientie ꝓtulit cõcepiſſe cũ ſtatim aſcende⸗
moci ibi woſitũ ab angelo de cognata viſenda viſura rit et manſerit menſibo triba cum elicabeth. que fructũ
tew⸗/ ſe cõtulit:nõ velut in dictis angelicis heſitans.Maioꝛa ventris eius ſpiritu ꝓplxcico benedicit:et ipa virgo par
nuk iam in ipa celebꝛata cognouerat.ſed vt miraculũ mira⸗ tum ſterilis erpectauit. A die ſiquidẽ cõceptionis virgi⸗
o/ culo cõiungeret nouitatẽ nouitati ſociaret:etveneratur nis vſq; ad partum ſterilis tres numero menſes ſunt.
gos in ſterili diuina miſteria que ſuũ cõceptum paritura e⸗ Oꝛaculum elicabeth ad virginẽ mariã ad quã elica⸗
nime rant. Spiritu enĩ ꝓplxtico multa virgo nouerat: et ili beth reuerſa ait. Lapim XIII
tque ſterilem geſtare pꝛeconẽ cuius ipᷣa deſferebat iudicẽ. In CT beata es que cedidiſti.qm pficient᷑ in teq̃
opo magno aũt miſterio quomi ler et euangeliũ in magnis ne dicta ſunt tibia dño Beata virgo ab elicabeth
ium mõtibi ipopantare inuicẽ ſe debebant. Dꝛoinde Erur⸗ pꝛedicatur ex eo qð credidit angelo nuncianti.
gens aũt maria in diebo illis.abijt in montana cũ feſti⸗ Spiritu reuelãte nouerat ꝙ diuina recepiſſet alloquia
ſſen natione in ciuitatẽ iuda et intrauit in domũ cacharie et que credens ad ſeipam et ꝓpomniby ſaluandis beata e⸗
X ſalutauit elicabeth geſtinat maria montana cõſcende⸗ rat. Sed querendũ nobiſeſt cum angelus dixerit bene
ſſan re nõ woluntate vagandi.aut ad curioſitatẽ oculoꝛuʒ in ictã.et elicabeth benedictã et beatã.quid intereſt inter
ſunt montih dilatand: ſed ad illã dumtarat ciuitatẽ in dox benedict et beatꝗſeu benedictũ et beatũ. Sed aliud be
e mum ingredit᷑ vbi noni ꝓphete ſuiq; filij pcurſoꝛis noę nedicere deum aliud benedici a deo. aliud benedici ab ho

minibuſ. Benedicere deum eſt in omnib que in mũde
funt ſibi attribuere bonitatẽ.nobis aute malitiã wei de
fectum vt in camino ignis ardentis fecerũt tres pueri.
Dan.iij. Benedici a deo eſt cum ipᷣe rebo omnibus tri⸗
buit ꝓpꝛia lonitatẽ quã nos naturale vocamus et cum
ommbo in his que agũt aut volũt tribuit ꝓſperari.ſicut
iob.i. caplo. ſathan dño de ioh inſerebat dicens. Operi⸗
bus manuũ eius benedixiſti. Ac ſi diceret· Nec miruʒ ſi
iob tumeret deũ qm bonitatẽè et ꝓſperitate tribuiſti operi
bus manuũ eius.Et alibi. Senedixit deus vltimis iob
Cum aüt die ſexto deus crearet pꝛimos hommes bene
dixit eis bomtate vans:datam inſinuas ſuꝑ oẽs ſuꝑce⸗
leſtes creaturas. Similitera diei ſeptimo benedixit ſin
gulariter: quietis bomitatẽ illitribues. Sic etia benedi
cere dicit᷑ tum omnes gentes in chꝛiſto ſuo filio benedi
xit ac ſingulis benedicit vt poſſint adipiſci ſalute. Oiĩbo
qui benedicunt᷑ in xpᷣo illa homitas tribuit᷑.qua illa ſalus
tribuat᷑ qu ipᷣe acquiſiuit in ſanguinẽ. Ab hominibus
Vro benedid eſt cum geſta bominũ reuocant᷑ in lauda⸗
bilem rerũ partẽaut cum ex his que a deo donantur da

tarij benedicti vocãtur. Ac per hoc ſi benedictio virgimns

ꝙwab angeloet ab elicabeth benedicta in mulieribo pᷣdi⸗
catur a deo ꝓtinus ſic erat.vt illam ei dñs bonitate con
ferret qua ſibi ſupꝑ omnes poſſet placere ac dei filiuʒ ge⸗
nerare.ab hominibo etiã talis erat benedictionibo extol⸗

lenda vt nihil in ea et ex ea in alterã rerũ partẽ qᷓ; in vir

tutum bonitatẽ poſſit inflecti vt ex ventre ipᷣius ille be⸗
nedictus qui venit in nomie dñi afflueret iuꝑ omnes.
Beata ſiquidẽ pᷣdicabatur viatrit exiſtens.quia credide⸗
rat angelicis dictis et quia in ipᷣa dicta pficienda erant.
Vlirtutis erat exiſtentis in animo iſta beatitudo.vt nil
poſſet repugnare futuris:nec ipa in mente habebat ali⸗
quid impacatũ. Beatitudo eſt ſic virtutibo adijci vt ni⸗
hil aduerſum earũ impdiat actionẽ: ad quã beatitudo
interminabilis ſequit᷑ cuʒ ſit aſſumptio in ſuꝑna. Inq̃t
igitur elicabeth. Beata que credidiiti:qm̃ ꝑficient᷑ i te
que dicta ſunt tibia dño ſq; angelo nunciante.
Canticuũ marie coꝛã elicabeh. Capim XIIII
ECait maria. Magmiſicat ania mea dominũ
eę Nõ magnificat virgo veu yt ipm magnũ effi⸗
CLaiat.a quo ipᷣa etiã magna facta eſt:ſed ſic eũ a⸗
nima marie cõſiderat vt quod vult efficiata quod in re
parua magna poſſit efficere:ad magna vero ea que ſunt
exigua ſubleuare. Magniſicabat anima virginis dũm
cum laudabat dñm interne atq; ↄtemplabat᷑ qᷓ; magna
lia in ſe ancilla pfecerat:et ad inſrmitatẽ eius deficiẽs.
ab illa magnitudine vincebat᷑. Et ꝓpter magna que ſta
tuit in re parua Exultaut ſpiritus meus in deo ſalu⸗
tarxi meo Exultauit ſpiritus virginis:quia in ea ſupue
nerat ſpirituſſanctus:qui docuit eam fecundauit ea vir
ginem ſeruauit intactã. Ex his nempeque a ſpiritu ſan
co ſuſcepit erltanit ſp ritus eiuſ in deo ſalutari ſuo:in
filio videlicet quẽ geſtabat in vtero. Mõ ſic ſuo quin e⸗
tiam omniũ. Super quẽ ſymeõ ꝓphetauit cum natum
poꝛtauit ad templu. Quia viderunt oculi mei ſalutare
tuum. Quod paraſti ante faciẽ omniũ populoꝝ. Qua⸗
re exultauit. Quia reſperit humilitatẽ ancille ſue: ecce
enim ex hoc beata me dicent omnes generationes Zd
qua veritatẽ virgo ſe atulit:vnde a domino reſpecta eſt
aduertam. Quia reſpexit humilitatẽ ancille ſue. Elir⸗
go hec nouerat quid gratam coꝛã dño ipam potuiſſet ef⸗
ſicere. Quod cum re pperiſſet cunctis viſibilibo peeter⸗
miſſis fibi aſciſciuit in woce. Non ꝓpinquitatẽ generis:
nõ pulcritudinẽ coꝛpoꝛis.nõ artis additamẽta. non elo
quentiam.nõ humana pꝛudentiã. nõ diuitias. nõ cete⸗

ra talium.vt a ceo reſpiceretur enunciat. necnõ et que

maioꝛa ſunt reticet:nõ ſanctiſcationẽ in vtero.nõ vir/
ginitatẽ in placito.nõ oꝛationẽ,nõ cõtempiation. non
ſenſuũ cuſtodia. Alias omnes ſilet ipᷣa virtutes dumta
xat ſibi de humilitate blandit᷑: ꝙ illam in ipſa pꝛe olbus
vernantibus bonis intuitus eſiet altiſſimus.Apte poꝛ⸗

ro:qm̃ a cõtraria feneſtra eius ſe pꝛima mulier cum oĩ

ſua prole de arce bonitatis deiecerat. Et inde luciter de
altiſſimis ſedibus ad pallidas ſedes cum ſuis ſequaci-

bus potenter eiectus eſt Mirũ in modũ nõ pꝛodit fidẽ

ſubticet ſpem.nõ nominat ſuꝑexcedente omnia chari

tatem. Cuncte virtutes in ſilentio facte ſunt ꝓ humili
tate ſolum ſe reſpectaʒ a domino gloꝛiat᷑. Quia reſperit

humilitatẽ ancille ſue. Non ab re nam cum humuita/
tem dixit illa obedientiã ommũ. et omnis eius qd erat
nominauit.qua in exceptuałe creatura deo ſubijct᷑ qua

oẽm voluntatẽ intentionẽ et affectionẽ et actionẽ tranſ
fert in eum:nihil ſibip humane cõplacentie voto reſer⸗
uans. Pꝛeit enĩ dicata obediẽtia deo cunctas virtutes
graditurq; cum ommbus.Nam quõ quis crederet niſi
obediret wocanti et pᷣdicanti et captiuaret omnẽ intelle
ctum in obſequiũ fidei: Nã quõ quis ſperaret niſi obe⸗
diret. Quõ quis diligeret diligẽter dingenda niſi vel⸗
let ex obedientia iubentis madata pficere: Einde ipoꝝ

digna obſeruatio niſi ex obedietia digna. Elnde muiſibi
les theoꝛie ĩ alta tendẽtes. Vnde honeſte atq; fructifere

hoĩm actiones niſi ex illa humilitate ꝓfunda qua hoim
animus ſit ſubditus deo.factus obediẽs in mans tole⸗

randis etiã vſq; ad moꝛtem. in cauẽdis vitijs ſine ter⸗
mino in bonis agẽdis quouſq; dum viuit᷑ poſſit eſſe aſcẽ

ſio. Eſt enĩ humilitas illa pꝛima nature libertas:qua ho
mo li bere ſine impedimẽto poterat ſuꝑioꝛſ cõplere mã

data iubentis.Eſt humilitas illa pꝛima creature ſubie

ctio ad duine agetem qua virgo habẽs loquit᷑ cõfiden/
ter. Quia reſpexit humilitatẽ ancille ſue:vt in illã vicqʒ;

diuine atʒ humane poſſet ꝑficere qð ab eterno nõ decre⸗

uerat Ecce emm er hoc beatã me dicẽt omnes genera

tiones Fruſtra beatã diceret niſi eſſet. ſed vnde beatã
OQulia huiuſcemodi humilitateʒ poſſedit. Vnde beata.

niſi quia in ea dominus ineffabilia operatꝰ eſt.cum in il
la eternũ dei verbũ ſit in plenitudine tꝑis caro factum.
Vngde ſpiritus virgĩs etiã exultauit Quia fecit mihi
magna qui potẽs eſt:et ſanctũ nomẽ eius Oulta ma⸗
gna pꝛetacta ſunt que in illa dñs operatus eſt quoꝛũ nõ
exquirẽda eſt.a moꝛtalibo ratio cum in his magnis que
ſupꝛa ſenſum ⁊ appꝛeſvnſionẽ hoĩm operat᷑.quia potujt

et voluit illa ratio ſit palmaris. Hinc virgo decantat.q
Potens eſt. IAdeo mihi magna fecit quia omnipotẽs eſt
et quia ſanctũ nomẽ eius.Quid hic ad ſactionẽ magna

lium ſanctitas. Quid ſanctitas in noĩe cum in perſona
taceatur. Quis oꝛdo loquendi. Mulla eſt vera potẽtia ſi

ſanctitate caret:nec pᷣter illã magna poteſt efficere. Ele⸗

ritas potẽtie id exquirat vt ſibi ſanctitas ſit germana.
Et factoꝛũ magnaliũ eſt vt ſanctitate reſplendeat. Re⸗
pꝛehenſibilis eſt omnino potẽtia.nec laudabilis actus:

ſi ſanctitas nõ aſſiſtit. Eſt igitur ſanctitas illa infallibi⸗

lis veritatis atq; iuſtitie regula. que affectũ et intentio⸗
nem etiã in modico eroꝛbitare atq; p greſcere ommino
nõ finit.que vires interioꝛes et exterioꝛes exercet vt o/⸗

mne ꝓgrediat᷑ in fas.q ſic cuncta diſponit vt nulla poſ⸗

ſint impꝛobitate cauſari. Sanctitaſ aũt in deo deus eſt
Eñſt eni deus omne quod habet. Sed cum deus ad cxe

aturas ſuo ineffabili modo aliquid erio cõtrahitur
ſanctitas de ipo eo ſenſu dicitur quo

L de ipo eo ſenſu di labilitervtiliter ir
repꝛehenſibiliter laudabiliter atq; mirabiliter operatur
Cõpetit igit᷑ ſanctitas ad factionẽ magnoꝛũ. Et cũ no⸗

men dicit᷑ ſanctij ad notitis refertur, ad effeetu noſirxre

☛

,
I
li
t
1
t
1
ni
r⸗
ſi
le
e⸗
0
ere
dim
ole⸗

ten

ſce
o
mä

bie

en⸗
3
e⸗
era
ta
ta.
nil
n.
hhi
nas;
nö
n⸗
tigt
1t4
eſt
na

Ne⸗
u.
Rer
ig:
bi/

Ve virgine
ſalutis:quoniã ieſus appellabit᷑ nomẽ eius. Noſmina e⸗

tiam que ſcom linguã ſebꝛea atq; grecaʒ habet omnia
ſanctitatẽ inſinuant.Nec hic ſumpſimus dinereda niſi

hoe paululiũ ne canticũ vigins indiſcuſſum pᷣteriſſe vi⸗

deamur Et miſericoꝛdia eius a pgenie in pꝛogenies
timentibus eum Mõ ſolum ſibia deo magni facta ma

ter virgo cõmemoꝛat.ſed vt oibus timenubo eũ apge⸗

nie pꝛune hois per omnes ꝓgenies ſilioꝛũ hoim dei mi⸗

ſericoꝛdia magniſice ſit pᷣſtanda. na ſiquidem fuit hbo

mnu peima ꝓgemes que deinceps in multas ꝓgenies
eſt diſtuſa. Et ab ommi alia pꝛogenie diſtincta erat ꝓge
nies iudeoꝛũ.dumtarat vmus dei cultum tenentium:
quibo pꝛimo credita ſunt edquia dei. Et ad iſraheliticaſ

oues pꝛimo dei filius miſſus erat vt eis pꝛius: deinde

omnibs miſereret᷑. Nam per Oſee vñs dicit.quod etiaʒ
aplus ad Riomanos cõmemoꝛat. Et vocabo nõ plebem
meã plebem meã.et nõ dilectã meaʒ dilectam meã.et

nõ miſericoꝛdiã cõſecutam miſericoꝛdiã cõſecutam. Et

alibi. Cõcluſit enĩ dominus omma in incredulitate:vt
omniũ miſereat᷑. Et in ſapia ſcriptũ eſt · Miſereris oim
dñe quoniã omma potes:et diſſunulas peccata hominũ
Ppter pemitentiã. Diligis enim omnia que ſunt:a nihil
odiſti eoꝛum que feciſti. Cantat virgo adeſſe dei mijeri⸗
coꝛdiã omni ꝓgeniei:ſed timentibo eum. Nihil excludi⸗
tur a mſericoꝛdia dei:niſi qui dei miſericoꝛdiã ꝑ impeni
tentiã excluſit. Sed necita miſericoꝛs vt iudiciũ nõ fa
ciat:nec ita iuſtus vt miſericoꝛdiã excludat.Cõpetenti /

bus eni ↄꝑetentia facit. Et dauid ꝓſpitiens decantat di

cens. Miſericoꝛdiã et iudicium cantalbo t bi dñe. Sic et
Virgo mater poſt miſericoꝛdiã ſubiuntit dicẽs Fecit po
tentiã in bꝛachio ſuo diſperſit ſuꝑboſ mente coꝛdis ſui
Elulgaris vſus loquẽdi hoc habet:quod cum aliqd ma⸗
gnum quis ſecit in hoſtem vt virtus referat᷑ in bꝛachiũ
Seg nõ ſunt hec verba virginea:mo et ſpiritu ſancto

Tpꝓmpta nõ includenda in anguſtu alte lateq; diffun⸗

di poſſunt. Gꝛachiũ quod virgo cõmemoꝛat in quo de
ſuam potentiã fecit eterni patris.eternꝰ eſt finus in coꝛ
poꝛe virginis filius factus.vnde illum extollit quem ge
ſtabat in vtero.O autẽ bꝛachiũ eius ſit vnigenitus ab
eterno ſilius eius nũc in tꝑe caro factus:ex mire factis
atq; facturis ſacra ſcriptura cõmemoꝛat.Nã pꝛima tym
paniſtra ad pꝛeſagiũ ꝓtulit.que nunc ſecũdo decantat.
Vrruat ſuꝑ eos foꝛmido et pauoꝛ in magnitudine bꝛa⸗
chᷣij tui:aduerſus egiptios illo in tempoꝛe ſoꝛoꝛ moiſi ⁊
garon intendebat ex verbis canticis eius. Pꝛeuidebat
autẽ in miſterio qð nunc maria virgo recitat de filio e.
Nam in magnitudine diuine potẽtie ſuper egiptios foꝛ⸗
midoꝛ pauoꝛ irruit:ſicut in illo traàſitu maris geſta ma
nifeſtat vt egiptus ſuffocat᷑. In magnitudine wro chꝛi
ſti ſupꝑ vniuerſum oꝛbem terrarũ pauoꝛ irruit et foꝛmi⸗
do:cum in oꝛtu eius trepidauerũt reges et gemelaue⸗
runt.Alij ne perderẽt mundi regnũ pauoꝛibe flagellati
ſunt. In die moꝛtis eius totus mundus expauit.reſur
gens teruit inimtcos. aſanſecnis eius in timoꝛe cõ
cuſſit reges terre:aut idolatricũ populũ omnino idola⁊
phana demoliendo terrẽdo turbauit.DHominus cũ iob
Vllet repꝛimere dixit.Et ſi habes bꝛachium ſicut deus
Brachiũ dei eius eſt filius eternus ex patre.tẽpoꝛaliſiex
matre.qð bꝛachiũ aut iob aut nemo hominuʒ habet vt
magna ſicut deus poſſit efficere · Magna in iſio bꝛachio
virgo deum feciſſe ecantat:qð dauid ante pᷣuiderat di
cens. NHedemiſti in bꝛachio tuo populũ tuum filios ia⸗
cob et ioſeph. In quo redemit populũ niſi in filio ſuo.

NMuid igitur bꝛachiũ eius niſi humanatus filius eius.

Aue hac magnitudine maioꝛ qᷓ; redimere populũ dialꝰ

lo ſubiugati.criminibus abſtractũ per filin cruce ſuſpẽ

Maria

ſum: Bedemit igitur in bꝛachio populũ omniũ natio⸗
num fi lios iacob aut filios circumciſioms:et ſinos io⸗
ſeph.videlicet gentiles ꝓ eo ꝙ nati ſunt in egipto. llij
ioſeph filij ſunt augmenti qui pertinẽt ex ſigmſicatõne
ad alias nationeſcum magis ex eis qᷓ; ex iudeis ſit eccle
ſia dilatata. Fecit igit᷑ potentia in bꝛachio ſuo:cũ in ipio
creauerit celũ et terram.Fecit potentiã in bꝛachio ſuo:
cum diſperſit ſuperbos mente coꝛdis ſui. Et in pſalmo

ſcriptũ eſt. Tu humiliaſti ſicut vulneratũ ſuperbuʒ: in

brachio virtutis tue diſperſiſi inimicos tuos. autẽ
inimci dei niſi demones ſuꝑbi acetiã homineſ qui eius
mandata cõtemnunt.qui eius inꝑeriũ paruipendunt:
Demones diſperſit eripiendo pꝛedã:ſnꝑios autẽ hoĩeſ
humuliat aut damnat. Hoc eſt bꝛachiũ quod ſpicas ſcʒ
animas electoꝝ legit.bꝛachiũ qð omnibo dominat᷑.bꝛa⸗
chium quod difficiliter per ſidem et moꝛtẽ et ſanguinẽ
et in multis miraculis reuelatũ eſt.Ad iudiciũ etiã iu⸗
ſtitie ſue ꝑtinet.et quod ſequi᷑̃ Depoſuit potentes de
ſede:et exaltauit humiles Neq; nouũ eſt hoc virginis
verbũ longe ante pꝛedictũ eſt.necnõ et expientia claret
Ad dei iuſtitiã ꝑtinet deponere ad yma qui nequiter ſub
limia tenuerũt:et exaltare humiles tenetes virtutẽ.dũ
abiecti videbant᷑.Minc in iob ſcriptũ eſt. Qui ponit hu
miles in ſublimuet merentes erigit ſoſpitate. zo hu⸗
milibus quidẽ dicta ſunt hec:p depoſitione vero ſupivx
potentũ.et exaltatione humiliũ clarius in ſapia legitur
Seges ducũ ſuperbvꝛũ deſtruxit dñs et ſedere fecit mi
tes ꝓ eis: Nadices gentiũ ſuperharũ arefecit de.et plã⸗
tauit humiles ex ipᷣis gentibo.Si ꝑ allegoꝛiã vellemus
diſcutere depoſitio iudeoꝛũ et gentiũ exaltatio intelligi⸗
tur. In moꝛibo etiã talia fieri ſeꝑe videmꝰ.Cum vro ſi
nis vite vvminis venerit rota voluet᷑ rõnis humane in
fra rotam duune iuſtitie.vt ſcõm virtutes nõ vᷣm opi/
mones hominũ merita tribuant᷑. Et in euangelio ſalua
toꝛ plerũq; verba huiuſcemodi iterauit. Omnis qui ſe
exaltat humiliabit᷑ et oĩs qui ſe humiliat exaltabit᷑. Der
ſeuerat adhuc in verbis iuſtitie virgo mater. et illam ex
plicat alio loquẽdi genere. Infert equidem Eſurien /
tes impleuit tonis ⁊ diuites dimiſit inanes Nondum
natus erat chꝛiſtus ⁊ mater geſtans eum pᷣdicabat.que
ipᷣe pꝛedicaturus erat.Nam factus adultus aperiens in
monte os ſuũ dixit. Beati qui eſuriũt et ſitiũt iuſtitiaʒ
qm ipᷣi ſaturabunt᷑.Oe iſta eſurie virgo pꝛeloquebatur
nõ de illa que dici᷑ panis ⁊ vini.Defectũ eſuries poꝛtat
et ꝓut certat cum coꝛpoꝛe vacuitas eius eſt. Sed opoꝛ⸗
tet etiã omnino lege nature vacuũ impleri:natura enĩ
ipᷣa vacuũ abhoꝛret. Sed terrems vacui celeſtib reple
buntur.inſaturati ſuapte perfunctoꝛijs cõplebunt᷑ eter
nis. Eſuries animati coꝛpoꝛis eſt impatiens appetitus
eoꝛũ.que poſſunt ſcõᷣm naturã ſuſtentare naturã. Eſu⸗

ries aut anime racionalis eſt duemre in verum et opti

mum. Cum vero anime rõnali fuerit addita gratia in
amplioꝛa tendit eſuries.vt etiã impatienter appetat li ⸗
berari a vitijs inherere virtutibo et penis intemptatis ⁊
moꝛtis appetere nõ deſiſtat: et ſemꝑ ſubiaceat lalvꝛibo
quouſq; obtineat. Poſt iſta wrro beatitudineʒ eſuriens
quã virtutibus repoſitã credit. HMuiuſcemodi eſurien/
tes qui potens eſt impleuit bonis et diuites dimiſit in⸗
anes. diuites ſcilicet in terrenis qui non in deo non in
virtutibus ſed in ſeipſis diuites ſunt.Conſona in pſal⸗
mis verba pꝛeceſſerant his que nunc virgo decantat.
Diuites eguerunt et eſurierùt.iinquirẽtes autẽ deum
nõ minuentur omni bono. Inquire dominũ ad eſuriẽ
anime rõalis refert᷑que cum fuerit gratia pꝛedita ipᷣm
impatienter defiderat.diuites vero mundi egebunt et
eſurient ? dimittent᷑inanes. Et alibi.Amimã eſurientẽ

4

ſatiauit wnis.Oerito anima lona inceſſanter teſide⸗
rans lonis repleta eſt. Qð ſemp facit ille qui potẽs eſt
qui etiã nouit quãto deſiderio ad virtutes anime eleue
tur. Hinc etiã dicit᷑. Qui dat eſcã eſi urientibo. Eſcã vir
tutum que alas alit. eſcaʒ ſui coꝛpis et ſanguinis quã
omnib fidelibus pparauit. in oſtenſionẽ amoeis ineffa
bilis quo diligit nos.et in tutelã a malis purgationem
crimini. in terroꝛẽ ſpirituũ nobis aduerſantiũ ad ſalu
tem. Sed diuites ſeculi exiſtimãtes maioꝛes diuitias
opes et bona pfunctoꝛia egipti qᷓ; mpꝛoperiũ chꝛiſti. o⸗
mnino dimiſit inanes. Eetoc habet ꝓpꝛium lonitas vir
tus et ſapieẽtia.ꝙ poſt eſum iterũ eſuries ſequit᷑.⁊ guſta
deſideria reaccendũt. Sic p ſapiantiã dici᷑ Qui edũt
me adhuc eſuriũt.et qui bibunt me adhuc ſitiet. In ar
gumentũ inherentis virtutis iſta verba depromunt ꝙ
amplioꝛ bonoꝛũ guſtatoꝛũ eſuries illa iam adeſſe demõ
ſtrat. Arguit in anima eſſe virtute ad ipᷣam deſideriam
peramplius inardeſcens. Hos eſurientes loniſ implet
largitas eius qui cũcta pᷣt inanitate remanẽte apud di⸗
uites inſatiabiles quoꝛũ anima terrenis ſatiari nõ po⸗
teſt. Poſt decreta iuſtitie mater milericoꝛdie ad miſeri⸗
coꝛqiam deicanticũ ſuũ iterũ recõuertit. Suſcepit il⸗
rael puerũ ſuũ recoꝛdatus miſericoꝛdie ſ ue Pꝛo popu
lo ſuo hic ſingulariter loquit᷑ populũ iſraentici quaſi
pueru ab eo p multa erudimenta nutritũ. velut miſeri⸗
coꝛdie recoꝛdatus cuius vnq; obliuiſci nõ potuit. nunc
ſaluare dignatur ſuſcipiẽs illum in humeriſ eius crucẽ
poꝛtans ꝓ peccatis illius Sicut locutus eſt ad patres
noſtros abꝛad quibo facturus talia repꝛomiſit! Et ſe⸗
mini eius vſq; in ſinẽ ſeculi qdð ſaluare diſpoſuit. Ecce
coõpleuit maria canticũ ſuum plenũ laude.actiombuſq;
gratiarũ.dei miſericoꝛdiã et iuſtitiã plene demonſtrãs.
De moꝛa marie cum elicabeth. Taplm XV
lUAnſit autẽ maria cum illa quaſi menſib trib
m et reuerſa eſt in domu ſuam ODagna fuit in pꝛi
mo cõgreſſu iſtarũ ꝓpłetiſſarũ mirabiliũ verlo

rum celebꝛata collatio.nec ilico in pᷣſentiarñ coꝛpoꝛũ eſt

ſecutus abſceſſus Gꝛata eſt enĩ iſta ſocietas duarũ excel
lentiũ mulierũ que diuims refecte munerib fetibo gra
uidate delatrices operũ ſpirituſ. ancti.quanqᷓ; diſpariter
vt alterã altera pꝑ omnia excederet nõ exceſſa vt in ſup⸗

na verbis et affectib inhiabant. et dignũ ſi uaueq; duxe⸗

rat inſimulad tempus cõtuberniũ facere. vt diuinũ ad

inuicẽ poſſint habere colloquiũ.quaꝑ mens nihil diſpu

tare nouerat deterrenis que dona celeſtia in aĩa et coꝛ⸗

poꝛe cõgeſtabãt. Quid et q́tum eis credimus affuiſſe

gaudij.oum de diuinis ſole cõfabularent. du referebat
ꝓ nõ ꝓpꝛijs meritis ſed er diuina gratia talium fetuũ fa

cte fuerant poꝛtatri

uoetiari ab inuicẽ quas amoꝛ celeſtis cõiunrxerat. Ge⸗
nex nõ repellebat iuuenculã neq; ſuã remittebat in do⸗

mũ. Magis wro illã tanq; deü geſtantẽ hoꝛtabat ad mo
ram. alte ditari cõſiderãs dum dei flliũ in virgie ſuo re

tineret hoſpitio Nec virgo libens diſcedebat a ſene.quã
feſtinater animo viſendi acceſſerat. et quouſq; videret

natũ quẽ miraculoſe audierat ab ipa ſterili fuiſſſe conce⸗
erat pꝛecurſoꝛẽ. Non tam cito di⸗
a vbi poſſibilitaſ eſt moꝛandi.Aõ

ptum quẽ ſui filij nou
itreh lonop cõſ. Ger
euitate an mi.recedendũ ẽ ab hisin anji e vir
adeſſe cognoſcit᷑ Hoc emi eſt e m autd were birtus
lſuffugiũ facere.ſepari cum tedio. B
gquid a puritate fulgentibonõ cõtinuo a
cunctanec ſubito ad ꝑceptionẽ

4. 1

ar ces. tam magoꝛũ filiop ſe pꝛenoſce⸗
rent eſſe matres tã hoſpitũ magnox hoſpitia qui nõ ab
loſpitijs ſed ab ipis hoſpitia firmabant᷑. Meſciebant di⸗

ramẽ virtuoſoꝛu libenter
i diſcenſum eſt ali⸗

eptionẽ weniunt recte agentiuz
moꝛes. et pſeuerare apud virtut copotes eſt iuſtitie vi

—

ta. etnd sincõdemnabilis . udicat᷑. Coartant᷑ ad meliꝰ
vnius ad alterũ reflero exemplo. cum inſimul cõueni⸗

unt virtutũ celeſtiũ ſectatoꝛes:et vnus ab alio plus di

diſcit. Specula ſunt vnius ad alterũ cum inſimul ↄue

miunt regere cupiẽtes vt vnus in altero videat. quid ſi

bi actione deſiciet:et q;tuʒ poſſit decoꝛari virtutib plus

agnoſcat. Mõ ꝙ iſte tauby indigerent vna plena ommũ

gratiarũ.altera gratiã habens.ſed vt poſteris in actioni

bus huiuſcemodi pfecte agendi pᷣberent eremplum. Et

optime ſeduhitatis eſt ſine pᷣſtolari ceptoꝝ. Hinc virgo

erxpectat pcurſoꝛem filij naiciturũ. Quo nato et exhibi⸗
to ſue honeſtatis officio didicit et cognouit partũ ↄũis

coꝛruptõnis partum ſterili vt pamplius exultaret in

partu virginitatis.quo expedito ꝑ omnia.cõpletis tribo

menſibus repedaret ad domũ.

NDe yVirgo anteq; cohabitaret cum ioſeph inuenta eſt
Ab ipo pꝛegnãas ex ſpiritu ſancto. Capim xXVI

Ele cum eſſet deſponſata ppᷣa maria mater io⸗
q ſeph:anteqᷓ; cõuemirent inueta eſt in vtero hbas
bens de ſpiritu ſancto . Oupꝛa diximus ange⸗
lũ ad deſponſatã virginẽ miſſum:et deſi ponſationis cau⸗
ſas paucas adneximus. Sed decẽs erat vt deſponſata
eſſet nõ cognita virgo paritura deũ que anteq; cõueni⸗
rent illa ſq; et ioſeph nõ in copula carnali.ſed habitatio

ne cõumnuet ab ipᷣo ioſeph inuẽta eſt in vtero habens
T ſpiritu ſancto. Ecce ſponſus tranſiuit in teſtem. cui
aptius erat teſtificari de ſponſa ſuſcepta.quoniaʒ virgo
erat:quã ipᷣe nõ tetigerat.nõ cognouerat. Dic eã inue⸗
nit ioleph habentẽ fetũ in vtero.nõ de alio ſed de ſpiri⸗

tu ſancto.⁊ hoc anteqᷓ; ſimul cõuenirent: quoniã nõ ſta

tim deſponſatã traduxit ipam in domũ ioſeph YIcerum

angelus miſteriũ maioꝛis deſponſatõnis exequit᷑. Quo
ꝑfecto maria montana cõſcendit vbi cũ elicabeth man⸗
ſit menſibo tribus. deinde reuertes in domu.ab ipo gra
uida per ſpiritũ ſanctũ inuenta eſt.nõ expientia tactus
ſed auia illa cognouit er exterioꝛib geſtis. ꝙ aliquid ge⸗
ſtabat in vtero.et ſqualidabat᷑ facies virginis et attenu
abatur in carne. Cognitio vero eliabeth ꝑ exultantẽ in
ſuo vtero filiũ in illis tribus menſibo iam ad iuſtũ per⸗
uenerat. Elel foꝛte ipᷣe aſcenderat ad montana ſciturus
quid ſua ſponſa ibi ageret:et viſitaturus affinitatẽ eſt.
Vnge patuit data fide dictis qð virtute ſi irituſſancti

habebat invrero. Hubio tamẽ ſuſpendebat᷑ ioſeph.Nec

cxedendus eſt tante virginis ſronſus tantevirginitatiſ
cuſtos et teſtis. excluſus a ſcientia diuinoꝛñ q;uis in il⸗
loꝛũ cognitionẽ paulatiue deuenerit.moderante ſpiritu

ſancto et angelo reuelãte! Yoſeph aũt vir eius cũᷣ eſſet
iuſtus et nollet eam traducerexoluit occulte dimittere
eam ] Juſtus ex lege.iuſtus ex bona wlũtate.iuſtus ex
bona operationeet ſi nihil aliud ad teſtimoniũ ſue iuſti⸗
tie:qð virgo qð vᷣginis mtiſ ſponſus qð ꝛpᷣi nutriciꝰ eſt

electus additamentũ facit. Et nolebat eã traducere ve⸗
lut ꝑplerus neſciẽs quid futurũ eſſet. Nam ꝓpoſitũ vir

ginitatis erat in eo et mariã credebat virginẽ. ſed ipſo

neſcio grauidatã:q́uis ſi res poſtulaſſ⸗ 3 de illa diſſerere

ſermo dubius erat. Nam ſi diriſſet illam virgineʒ 1 gra
uidam ſicut erat: videbat inſolitum et incredibile. Si
Virgine et nõ grauidã:alterũ hoꝝ vertebat᷑ omnino mẽ

dacium. Si neutrũ edixiſſet de llla:vtrunq; ſubiacebat
obnoriũ falſitati.Pꝛoinde in re taʒ dubis deuitabat iu
dicium:teſtimomiũ ꝓferre nolebat. Meditabat᷑ fugã.et
occulte illam dimittere diſponebat. Et hoc quidẽ quia
iuſtus erat cupiẽs ſeruare iuſtitiã vt nõ ꝓferret heſitan
ter qð p certo nõ nouerat:ratuſ melioꝛẽ partẽ ſecedere
qᷓ; p re dubia deuenire in cauſam. Sancta enĩ puritas
agitabat eum. nõ aliqua ſiniſtra ſuſpitio de maria. lon

- — –— —

=R — — —

—

— —

1
4

— — —

— äl

S — — —

tio

8 õ 1 . D

De virgine

eni pmittebat deus tantũ Panſumm ſenem ſfidelem. de
matre ſua iniqua meditari. Alias nec iuſt merito dici

poſſet. Obliqua eni et incerta ſuſpitio cõtra pximũ in⸗
iuſticiã nõ iuſticiam arguit · Sed ſupꝛa intellectuʒ ſuũ
attollebant᷑ geſta q in virgine videbar ad uertere. q;;o b⸗
rem occulte illa dimittere cogitabat. Quomodo occul
te: Memini ꝓpalaturus ſui ſeceſſus cauſami ſic occulte:
Vt a nemine ſciri poſſet vt quid ⁊ quo iret. Molebat eni
aliquid cõferre cum aliquo de maria: pᷣam diuine diſpo⸗
ſitioni cõmittens:quouſq; huius rei writas aliter eiu⸗

V ceſceret abſentiã med itatus. Expeditioꝛis pꝛotinus eſt

cõſilij explicari q; du bijaimplicari Hec illo cogitante.
Ecce angelus domin in ſomnis apparuit ei dices. Jo⸗
ſeph fili dauid:noli timere accipere mariq cõiugem tuã
AQuog enim de ea natum eſt e ſpiritu ſancto eſt Ar/⸗
gumento palmari factum eſt ꝙnulla ſuſpitione iniqua
ioleph ad virginẽ mouebatur. quoniã ei per angelũ do⸗
minus in ſua pplentate deſuper. et de celo ſi ubuenit. Mõ
enim in ſacris voluminibo inuenim⸗ dominus iniq̃̊s
atq; nequiter cogitantibo et ſingentibus nequia et du⸗
bia cõtra primum ꝙ ſpirituſſancti opationes occultas
et ſecretas et ſecreta miſteria ſempera ſeculis reuelaret
Dum in animo ioſeph pia ppiexitas inſideret apparu⸗
canscum 7 n eludens. certiſicans nõ in amploꝛẽ beſi
tationẽ deducẽs qui eum blando retundit alloquio. in
cognito tamẽ cum in ſommis monefaceret eum Cuiap
paruit in ill certitudineviſionis quã ſibi ioſeph indubi
tate credere potuiſſet. t quanq; a ſomno ſenſus illius

it ei angelus domimi.bnus niguic et nõ malus veriſi/⸗
1

tenerẽtur oppꝛefſ..nõ tamè ſommiaret vt ſomnijs fidẽ

daret. quoniaʒ qui credit ſomnijs extoto repꝛobus eſt.
Bel ſpiritui eius iam in extaſi facto angelus ad hoc de
putatus a deo. diuina miſteria facta in ſpoſa virgine de⸗
claraint. quẽ pꝛeter annunciatoꝛẽ alium eſte non credi⸗

mus. Hic cũ apperit ſpirituſſancti miſteria: marie ſpon

ſum leſitantẽ er nomine expꝛogenie vocat dicens. IJo⸗

ſeph ſili dauid vt nomen ꝓ miſterio et virtute dicatur

quoniam omnia erant augmentanda per iheſuʒz Expꝛo
genie dauid:pt de tribu deſcendẽs regia invirga ferrea
creto paterno regeret oꝛbem vniuerſu m. Ged quid
Cum ioſeph pater non fuerit ſaluatoꝛis cum nihil ſibi

concipiendo cõtuleritnempe devirgine toilit᷑ dubumm

ſeruatur honeſta conſuetudo ſcripturarum cũ fuij de⸗
nominantura patribo. Et ſi nihil contulit ioſeph in car
ne ſaluatoꝛis:ita vt per eũ iheſus nõ poſſit dici de domo
regis dauid. Mec virgo ex qua carnem aſſumpſit. nihil
cotulit vt eſſet rer regum et dominus dominantiũ. Si

gniſicatõnes et imagmes iſta ſunt vt quia deſcendit de

enie dauid habeat diuinũ
ius catholicũ habet imperiũ.
Nemouet angelus dubium a ioſeph ediſſerens vn⸗
de cõcepit virgo et quis ſit ipſe cõceptus. Ea. XVII
Vſt remouet angelus timoꝛ? dubij quo tene⸗
p batur et qui eum retinebat: ne mariã cõiugem
ſuam ad ſecuʒ cõtubernandũ acciperet. quoniã
quod ignoꝛabat vnde mariq ommno intacta cõceptum
haberet eſt ſpiritu ſancto pꝛotinus eſt. Nam quod in ea

regnum:ſed quia dei eſt fi

—

natü eſt de ſpiritu ſancto eſt. Nondũ natus ex vtero ie⸗
ſus. et in vtero natus dicitur vt cõceptio tam noug di/
catur natiuitas.ad illa coõceptionem que ſit ex ſemine a

virgine remouendãa vt cõceptio et natiuitas eius equs

. . -2

liter pꝛo mirabilib attollantur. Quid paritura erat vir .
go iam audierat:ſed necdum nouerat ipᷣe loſeph. Pꝛo⸗/

inde angelus aperte ſubiecit Pariet autẽ ſinũ et xvca⸗
bis nomen eius ieſum IYopſe eni ſaluũ faciet wpulum
ſuũ a peccatis eoꝛ. De hoc nomine virgim angelus ſu

qui tranſit mare ſecul

paa pꝛedixerat:nunc iterũ notificans ſi ponſo ioſeph ad/
iecit effectũ. Ypſe enĩ ſaluũ faciet pppuiũ ſuum a pecea⸗
tis eoꝛũ.Hoꝛrẽda ſed iuſta diuinati:quoniã nõ ialui fi
ent qui non ſunt de populo ei. Quem autẽ appellauit
cus wopulũ ſuum niſi popu i circumciſum vt ſpiritua
li circumciſione ſecernat qui de populo dei ſatagit nüe⸗
rari? Sed quis populus dei niſi qui flagellatui eſt in e⸗
gipto: lagellis erudiri opoꝛtet qui vult eſſe in pppulo
i. Dopulus dei eſi qui eimiſit ſpiritualẽ et obſcuram
egiptiacã regionẽ qui effugit ſeruitutẽ muiſibilis pha⸗
raonis: qui ceſſauit ab opere laterũ nec terrena igne aua
ricie ſolidat·qui ſequitur moiſen et aaron legem er ſa⸗
cerdotium.doctrinã et Fran euangeliũ et ſacramenta
icco veſtigio. ne pedes animarũ
intingant᷑ mala doc trina et luto tempoꝛaliũ rerum qui
mundi diſcrimina trãſit illeſus:qui videt egiptios ma
larum delectationũ in litoꝛe ſuſfocatos.qui ꝑ deſerta ſe⸗
quitur chꝛiſtũ:qui peruenit ad montẽ dluine legis quã
ſub pollicitatõne ſeruãdi accepit. Populus ergo dei cu
ſtodiens mandata dei. ſabbata dei. cerimonias dei. Pꝛ0o
inde huic a domino dictũ eſt facta enumeratione pacto
rum. Coſq; eritis populus mihi.ego dñs deus veſter.
Hinc moiles in ſua exrpetinone cõmemoꝛat. Vos autẽ
tulit dominus et edunt de foꝛnace ferrea egipti vt habe
ret populũ hreditariũ. De hoc eodem populo etia moi⸗
ſes. Te elegit dñs deus tuus:vt ſis illi populus peculia
ris:de cunctis populis qui ſunt ſuper terra. Ygitur po⸗
pulus dei eſt qui pꝑmpto animo eius mandata cuſtodit.
Sic rurſum ſcriptum eſt. Et dñs elegit te hodie vt ſis
eipopulus peculiaris ſicut locutus eſt tibi vt cuſtodias
omnia pꝛecepta eius. Et ſine interciſione verlox de ſua
ſalute ſequitur. Et faciet te excelſioꝛem cuj netis gentib
quas creauit in laudem et nomen et gloꝛiã vt ſis popu
lus domini dei tui ſicut locut? eſt. Ecce populus dei di⸗
ctus electuſq; ꝓpter cuſtodiã mandatoꝝ eius. ecce ſaluſ
vt ſuper omnes nõ in hac vita ſed in alia fiat excelſus.
Omnia ſiquidem in figura cõtingeb mnt üllis: vt nõ ter
rena ſed celeſtis celſitudo credatur. epe dei populum
in terra flagellatu et afflictũ et ſubactů recolimus. Mec
aliqueʒ moueat celſitudo terrena populi chꝛiſtiani quo⸗
niaʒ nõ oẽs ſalui fient:ſed illa pars chꝛiſtiani populi ex⸗
cellentioꝛ in ſalute cognoſcit que hic magis ſubacta ia⸗
cuit. Interrogemus martires et pauperes et reſſonde
bunt nobis. Quã igitur ſignanter angelus locutus eſt
Ipſe enim ſaluum faciet populũ ſuum a peccatis eoꝛũ.
cper hoc credentes ſaluari cõdemnãtur ſi nõ ſunt de
populo dei:de cuius numero aliter qᷓ; per virtutẽ nemo
poteſt eſſe cõſcriptus. Hinc etiaʒ molſes per nomina ſi
lioꝛum iacob populum hunc benedicendo in figura coõ⸗
cluſit. Beatus es tu iſrael.q̃s ſimilis tui popule qui ſal⸗
uaris in domino:Qui a virgine geſtabatur vnde eſſet
ignoꝛante ioſeph:ipᷣe ſaluum faciet omnẽ populum ſuũ
a leccatis eoꝛum. Sed angelica verba in ammiration
traiciunt. Si populus dei quomodo peccatoꝛ/ cum a
peccatis pꝛimo ſaluus fiendus eſt: Gi peccatoꝛ quomõ
Fapulus dei populus eſt dei:peccatoꝛ eſt populi Salua
it populum ſuum a peccato ſuo nõ merito opuli: ſed
eo merito quo dignatus eſt naſci et moꝛi. Ged ſi in po
pulo dei nõ poſſit eſſe cõſcriptio niſi per virtutẽ:a quib⸗
peccatis ſaluddus vbi aſſiſtit et virtus. Pꝛima nempe
ſalus eſt a criminibo introductione virtutuz: qua ieſus
in populo qui ſuus eſſe ſatagit operatur. Alia vero cum
in ſuperna pducit. Oulti expectant a domino ſaluari di
centes:quia ſui ſunt quoꝛũ facta e regione oſiſtunt De
quibus per moiſen in cantico ſuo quod edidit pauloan⸗
tequã meꝛeret᷑ perſpicacibo animis declaratũ eſt· Hoc

— —

=

. .*

autem totum factum eſt vt adimpleretur quod dictuʒ
eſt per ꝓphetam dicentẽ. Ecce virgo in vtero habebit et
pariet ſi hum.et vocabitur nomen eius emanuel:quod
eſt interpꝛetatum nobiſcũ deus . Sepe diximus et du
cõtinget ſimiliter edicemus ꝓphetias nõ eſſe cauſas eo/⸗
rum que in carne chꝛiſtus impleuit.ſed quia ſic imple⸗
turus erat ipas ante pꝛemiſit.Hec ꝓphetia quã mathe⸗

gllegat in libꝛo ſcribitur Eſaie. Et ex hoc ſoluitur obie⸗

ctio iudeoꝛuʒ dicentiũ ꝙ de virgine nõ debebat intelligi.

cum in hebꝛeo ſcriptum ſit alma et nõvirgo.quoniã eu/

angeliſta matheus pꝛo virgine chꝛiſti matre in ſua edi⸗
tione cum ſcriberet euangeliũ introduxit. Oſtenderat
ſpirituſſanctus Eſaie ꝓpſxte.cum achag nollet ſignum
petere in pꝛofundũ aut in excelſuʒ ꝓꝙ dominus in ſignũ
literationis populi ſui daret mundo virginẽ parituraʒ

nõ purum hominẽ ſed deum et hominẽvt eſſet nobiſcũ

deus. Hoc nomen quo vocandus erat expꝛeſſit.quiaxo

cabitur nomen eius emanuel:quod dicitur a nobis no
biſcum deus:deus in ſe caro factus nobiſcum.eque cuʒ

omnibus eſt in humana natura put illa aſſumpfit.que
niſi vna non eſt. diſpariter autẽ in virtute nobiſcuʒ ſit:

et in gloꝛia maxima differẽtia erit pꝛout exigunt noſtra

merita nõ natura. Studendũ eſt igitur rationibo nõvi
ribus ſatagendũ eſſe cum illo quivult eſſe nobiſcũ.ſine

quibus totum eſt quod eſt:ſine quo nos nihil aut miſe

ri ſumus. Pꝛeanticipauit ipſe nobis ſocium fieri.et o/⸗
mnibus modis factus eſt ſocius excepta ſonetate pecè
cati vt etiam penarum noſtrarum et maloꝛuma qui/
bus nos exonerare querebat roluntate oneratus eſt.
Querit vicem tenemur illam omnino rependere et ſi⸗
mus ſocij eius cõmunicahtes paſſionibo eius.Ad hanc
ſocietatẽ apoſtolus ſatagens actu perfecit:idipᷣm cõmo⸗
nefaciens nobis. Veruntamẽ exiſtimo omnia detrimẽ
tum eſſe pꝛopter eminentẽ ſcientiam ieſu chꝛiſti domi⸗

ni noſtri per quem omnia detrimentũ feci ⁊ arbitroꝛ vt

ſtercoꝛa vt chꝛiſtũ lucrifaciam et inuenioꝛ in illo nõ ha⸗
bens meam iuſticiam que in lege eſt.ſed illam que ex ſi
de eſt ieſu chꝛiſti:que ex deo eſt iuſticia in fide ad cogno/

ſcendũ illum et virtutem reſurrectionis eius et ſocieta

tem paſſionis eius.cõſiguratus moꝛti eius per omnia.
His verbis apoſtolus cum chꝛiſto ſe velle eſſe denunci ⸗/
at. vt alibi ſic chriſtum ſecum eſſe cognouerit: quod au
dacter aſſeruit.Aln experimentũ queritiſ eius qui in me
loquitur chꝛiſtus. Permaxime chꝛiſtus in paulo et in

chꝛiſto paulus erat cum ipſe loqueretur chꝛiſtũ affirma
bat.audacter in ipo fuiſſe locutum. Palmareʒ vero hu⸗
iuſcemodi ſimboli rationẽ:in canonica ſua iobannes e⸗
docuit dicens · Deus charitas eſt et qui manet in chari

tate in deo manet:et deus in eo. Gꝛata pꝛoplxtia et gra
tioꝛ adimpletio:vt virgoſic pariat qð nobiſcũ ſit deus.
Declaratus ioſeph ab angelo virginẽ ad cõtuberni⸗
um accepit. Laplm XVIII
urgens autẽ ioſepha ſomno fecit ſicut pꝛece
e pit ei angelus:et accepit mariam cõiugem ſuã

. t nõ cognouit eam conec peperit filium ſuuʒ
pꝛimogenitũ A dulci ſomno ſurrexit ioſeph in quo an

gelica documẽta perceperat. Et perfecit tanq; pꝛeceptũ

id quod ſibi fuerat ůclaratuʒ.ccepit nãq; mariam cõ⸗

iugem ſuam.vtiq; ſpiritu ſancto cõpꝛobatam atq; fecũ
datam:in cõmunem habitationẽ et cõtubernium hone
ſtum. Quã cognoſcens ex noĩ
factam habitaculũ dei ſuper terram.tactu axppꝛoximatio
ne coꝛpoꝛis nec aliquo motu matrimonij coſummandi
Per copulam carnis cognoſcebat eam. Etenim virgo in

ſigne hoc habuit cum eſſet pulcerrima mulierũ:q neca

viro nec ab aliquo ipam aſpiciente in carnis copula bo⸗

II

lĩe ex ſanctitate atq; ipam

neſie aut turpiter potuit cõcupiſci. Et ſic ioſeph nõ co⸗

gnoſcebat.pꝛeſertim ſceens ꝙ matrimomũ ⁊ ſeminalis

virtutis bonum.quod eſt pꝛoles de celo in vterum eius
pꝛodierat:donec pareret filium ſuum pꝛimogenitũ.nec

deinceps cognoſciturus erat:quonia part/ virginis nõ
erat terminus cognoſcendi quo peracto eſſet ioſeph li⸗
berioꝛ licentia in mariam.ſed erat terminus cognoicen
di dei filium ſuper terraʒ:qui iam cognito eſſet in reue⸗

rentiam omnibus virgmeus aluus ſeruandus imperpe
tuum caſtus.ex quo verbũ caro factum pꝛodijt nec eſſe
poſſet acceſſus ad illam virgineã poꝛtam:ex qua egredi
ens deus homo ipamq; ſanc(ificans reliquit intactam.
poſtea velut ante imperpetuũ clauſam.

Quo tempoꝛe quo loco peperit filium ſuum vir⸗
go mater. Caapim XIX
Tcum edictum egrederetur ab auguſto ceſare

e oꝛbis deſcriptione.ioſeph qui traduxerat ma

riam ex angelico dicto ad cõtabernandũ ſecum

faſcendit a galilea ciuitate naçareth in bethleem: cum

maria deſponſata ſibi vxoꝛe pꝛegnante:gactũ eſt autem
cum eſſent ibi impleti ſunt dies vt pareret. Et peperit
filium ſuum pꝛimogenitũ.et pannis eum inuoluit ⁊ re
clinauit eum in pꝛeſepio:quia nõ erat ei locus in diuer⸗
ſoꝛio MNon hoc in loco pꝛo chꝛiſti natiuitate diſſerenda:
ſed pꝛo marie geſtis intendimus.Accepit ioſeph ſecum
habitare atq; cuſtodire mariaʒ. Ideo ſecum ducit.Sũ
ad ꝓſitendum ſub ceſare bethleem aſcendit:ignarus tñ
vngo ſic eſſet pꝛorima partui. Similiter et ipa nõ co

gnouerat tempuſ.quonia ſicut pꝛeter legem ſuſcepꝑxrrat
fetum.ſic neſciebat ſi naturali oꝛdine nouem menſibuſ
calculatis eſſet editura partum. Et cum geſtaſſet in v⸗

tero molem illius diuini ineffabiliſq; cõceptus.ponde⸗
ra ventris in alijs pꝛegnantib ſolita ignoꝛabat. Gereba
tur enileuiter a quo poꝛtabat᷑ iuina diſpenſatio ꝓtinꝰ
fuit ꝙ virgo aſc enderet cuʒ ioſeph in ciuitatẽ bethleem
vt excepto ſocietate laudabili ꝓphetatum miſteriuʒ erat
implendum ꝙ virgo in bethleem pareret.ex qua dux re

cturus populum iſraeliticum egreſſurus erat nõ neceſ⸗

ſitate ꝓpſætica ſed oꝛdinatõne diuina.Non venerũt pꝛe
uiſi vt ibi virgo pareret ſed caſu magni ſaſtus velut cõ⸗

pulſi:quod mundus in hominibus viuentibus deſcribe

batur.Alte in hoc cõtemplari docemur.quod totuʒerat
diuinũ quod in virgine agebatur:vt nec ipᷣa in his que
agebantur in ea eſſet cõſcia futuroꝛũ. Cuius tꝑe oꝛbis
totius deſcriptõis celebꝛatus eſt partus. qui ſine tabel⸗
lionibus deſcribentibo et abſq; pᷣfectis vrgentibus vno
intuitu.pꝛiſcos pꝛeſentes nouerat et futuros. Nec eſſe
poterat latendi locus a cognitõne eius Et pepit filiuʒ
ſuum pꝛimogenitũ. Noõ tamẽ ſecũdogemitũ.aut dein⸗
ceps ſiliũ habitura ſed eo ſenſu ſic dictũ legmmus ꝙ pꝛi
mogenitus aut vnigenitus pꝛoferat᷑ Et pannis eum
inuoluit vilibo ſiquidã. Erat enĩ virgo paup et impe⸗

gre cõſtituta.carpendario indiguo cõiugata ope modica

fouebatur.Neclinauit in pᷣlepio filiũ cum ſibi non eſſet
cum ceteris diuitibo locus.Aſpice mundi reginam ince
dentẽ ꝑegre ducatu vnius hois.qᷓ;uis iuſti ſenis. Sola
edidit ex vtero filiũ.nulla pediſſequa nulla cognata nul
la femina ſecũ. Apᷣa dũtaxat ſe coaptat ad partũ.wrun/⸗
tamẽ doloꝛibo nõ pᷣuenta nullis agitata moleſtijs angu
ſtijs nullis artata.obſtetricũ officia ibi penitus nõ fue⸗

runt. Ipᷣa pꝛimo emiſſum partũ in terra iacentẽ adoꝛa

uit pꝛimaria ſuꝑ terrã. Ipᷣa euʒ ꝓpꝛijs mamibo ůe terra
in gremiũ et ſup genua ſuſtulit ipſa ſola paupcula ſuis
panis inuoluit.ipa deficiente cunabulo in pᷣſepio recli⸗
qui alio ineffabili oꝛdine dicendus eſt paup. Apta pau⸗

malk

in nd
ls
egen 4
tur
B
onnnia ſi⸗
mmeme
mnſant
ierioen
tutum
it A
lumente
glod al⸗
netnpt
Wlecai
ſoncan
taterd
Mentet
liensF
ginae
peende
ſcoꝛue
co⸗ Er
Ccentin
Nerodi
tgeltolh
enei
ſtenne
ſucdofa
ltrete
Nagcol
0blorm
Ppneſtu
Cummol
nckfen
goigos
nöſok
ggenc
hatio
Peteß
guimme
ſocoſe
tisgnu
Nſien
Carſe
Kpl
Kwol
Utin
iſein
eip
ſten
fnnn
ilte
ine
e⸗
fe
ck
kiorn
tre
mee
ſen

en
le⸗

ſſe
edi
m.

ir/
KX
gre
ma
um
um
em
writ
re
iner

enda:

Au
Dũ
otn
ͦco
err
ſbuſ
nve
nde⸗
reba
tin-
dem
erat
lre
ecel
pre
tc
ſcribe
Zerat
gue
his
tel/
no
eſſe
lio;

pei

um

pe
c4A
ſet
nce
la
ul
n⸗
u
e⸗
22
1
is
li/

1

8

egenus ꝓomnibus factus eſt
Conſeruabat virgo mater que de filio diceban⸗
tur. CLapim XX—

Tecaum de digno digna dicerek ab angelis atch
e paſtoꝛibo maria cõſiderabat omnia verba hec
cõferens in coꝛde ſuo Attente audiebat maria

que de nouo partu ſuo mirabili dicebant᷑ et cõſeruabat
omnia ne a memoꝛia laberent᷑. Mon auditrix ſurda neq;
immemoꝛ auditoꝛũ:ſed cõſeruabat delectantia in tino
rem ſenſum. quoniã auditio diuinoꝛũ eſt paſtus ſuauiſ
interioꝛũ.Audit ab angelis masia omniũ magiſtra vir /
tutum:et velut a ſapientioꝛibb verba depꝛompta cuſto⸗
dit. Audit a paſtoꝛibo et ipoꝝꝑ velut maxima ſuſcipit do⸗
cumenta.retinet et cõſeruat humilitate ſuã pꝛoteſtat᷑.
quod audit ab eis quibo eſt ipa ſuperioꝛ:et affectuʒ mo⸗
net in plem. eum omnia que de ipᷣa nouiter dicebant᷑ ex
delectatiõe captu animi retinebat cõferens in coꝛde ſuo

Non cum ioſeph nõ cum aliqua creatura noua et inſoę-

lita verba virgo ↄferebat.Nemo ſibi aderat tam ſolers

mentetam viuax eloquio:ad collationẽ auditoꝛũ ſuffi

ciens:Git ſepe collatio duop inter duos aut plures aut

adinueniendã cõcoꝛdiam eoꝛũ que dicunt᷑.aut ad perci /
piendaã doctrinã aut ad inqiurendã poſſibilẽ actionè ſed

in coꝛde ſuo cõferebat.vbi nullus miſi ſolus deus inſpe⸗

ctoꝛ. Et cõferebat angeloꝛũ verba ſimiliter et paſtoꝝ: ſi
cõcentum facerẽt ⁊ ſymphoniã. Cõferebat in coꝛde ſuo

pleno diuino ſpiritu in coꝛdevbi veritas interlucet.vbi
tacito inquiſitio plus inuenit qᷓ; clamoſa. Quid eniĩ eſt
cõferre in coꝛde miſi eoꝛũ que audiunt᷑ per rationẽ aut ꝑ
fidem noticiã inuenire: Quid eſt conferre in coꝛde niſi
ſtudioſa meditatio mentis in ducatu rõnis vel fidei.ve

ritatẽ rerũ potiſſimũ inueſtigans: Et ſeipo pꝛius eſt fa⸗

ciõda collatio.ſi dicta ſũt dubia ſi recte capi aut fide pñt
ab homine cõpꝛeſxndi.ſi quid habent impertinẽsvel in
honeſtum ꝓpꝛiũ vel annexuũ.cõſulens ſiue iubens.miſti

cumvel moꝛale. tꝑale ſiue ꝑpetuũ.diumũ ſiue humanũ

indifferens ſiue relatũ.Cõieruemus igit᷑verba qꝛ beati
qui audiunt verbũ dei et cuſtodiãt illud. Allud audiſſe
nõ ſufficit ſi audita ex memoꝛia elabunt᷑ maxime quede
agenda vita tradunt᷑ et de canone credendoꝛũ. Et cõſer
uatio diuinoꝛũ verbox dilectionẽ hʒ ad chꝛiſiũ. Sic enĩ
ipe teſtatus eſt. Qui habet verba mea ſeruat ea:hic eſt
qui me diligit.Cõſideremus in coꝛdibo noſtris: qꝛ vir⸗
go cõferebat in coꝛde ſuo. Exemplo noue virginis ma⸗

tris animemur vt mterna mente miſteria meditemur

vt fide nos viuiſicent. ſpe erigant. dilectione paſcant.
Conferamus in coꝛde que de verbo eterno dei eterne
tẽpaliterq; dicũtur. Nã eterne in pꝛincipio eratverbũ.

et verbũ erat apud deũ.et deus eratverbũ. Siquidem

tẽpaliter. quod hoc idem verbũ caro factũ eſt. et habita

uit in nobis. Hic chriſtus iheſus qui cum in foꝛma dði

eſſet.nõ rapinã arbitratus eſt. eſſe ſe equalẽ deo ſed ſe⸗
metipſum exinaniuit foꝛma ſerui acapiẽs:in ſimilitu⸗
dinem hommũ factus et habitu inuẽtus vt homo.Cõ
feramus dei dignationem. et hominis dignitatẽ. dei hu
militatẽ et hoĩs exaltationẽ: qᷓ;tuʒ potuit altitudo diui⸗
na inclinari. et humana infirmitas pꝛouehi vt illa iſtã
ſuſciperet. iſta vero ſuſciperet᷑ in illa t de' homo et vti
q; fieret homo deus. Si conferamus eyultabimus et
amabimus:et apponetur cõſidentia ne aliqua deſpera⸗
tione frangamur. Et iterũ hanc ſententiã de maria ma⸗
tre dñi lucas cõmemoꝛat cũ in duodecim annis filiũ in
medio doctoꝝ reinueniſſet in tẽplo que ſit vt pꝛima diſ
ſeritur niſi ꝙ maioꝛibo cõtemplationib et pijs ſuſpitio

De virgine

percula. apte chꝛiſto ſacra eſt virgo mater. vt pauperrm
in terris genetricẽ haberet:qui cum eſſet ommũ diues

Maria

nibůs eſt a ppoſita virgo mater cuz audiuit a filio: qd in

his que patris erãt eũ eſſe cebat.De qua re diſſeren
da reitat alius locus.

De purificatõe et oblatõe plis ⁊ ypopanti.Ca.X xI
Vm vero cõpleti eſſent dies purgatõis e?·
c ſcq; quadragenarius dierũ numer? a partu eius
cũ filio aſcendit in templuũ. ſeruans legẽ que le
gi nõ ſubiacebat p eo ꝙ ſemẽ hoĩs nõ ſuſceperat ad cõce

ptum.ſed ſpiritu ſancto agebat᷑ vt hac ↄſuetudinẽ obſer
uaret ne in pꝛimoꝛdio chꝛiſti naſcetis ꝑ legem vt cõtu⸗
max haberet. et in ſuis imtijs ieſũm poꝛtauit in templũ
in quo docturus erat gentẽ ꝑfidã iudeoꝛũ vt ſic eũ ſuſci
piamus in teplo coꝛdis noſtri.ſicut eſt oblatus a matre
nec velmus eũ ſupꝛa fide in maioꝛi agnitõne ſuſcipere.

q́; æ humanatus eſt delatus ad tempiũ. Et adhuc puu
lus impotẽes fandi ammonet.quales nos ad eũ opoꝛle⸗

at fieri ſq; malitia paruuli.ſi ſecũ in eterno volumꝰ tem

plo verſari. Defert mater eũ velut oblationẽ nouã pꝛo
omnib mundi criminibo expiandis et ꝓ ipo pie obtulit
munera pauptatis.inſinuans pñtibus atq; poſteris ꝙ
mundi diuicias nõ habebat:et ꝙ nec in magnis mune⸗
ribus placatoꝛ oĩm rerũ cõditoꝛ:ſed in affectibo ⁊ in vir
tutibo magnis quib virgo fulgebat:MNõ ad quantã oꝛ⸗

dinationẽ legis.ſed qᷓ;to affectu legẽ implere poſſet virę-

go temptabat.Er altũ quidẽ atq; ſecretũ qð cũ oblatõ⸗
ne que ꝓtinus eſt eterna et incoꝛruptibilis ꝙ tꝑalia et
coꝛruptibilia offerunt᷑:ſq; par turturũ ſeu pullus gemi
nus columbarũ. Sed hoc eſt qð typic ſenſus hʒ vt cuʒ
ipᷣo bona noſtra ſociata fiant factaq; valeãt. Et nihil ſub
iaceat qð cũ chꝛiſtovenit in templũ nil repudiet᷑ xpᷣoſo⸗
ciatum.Ad noſtre ſpei auxiſſem factum agnouimuſ.qð
expulſioni nõ dant᷑ que ſibi chꝛiſtus aſſociat nec ex aliq̃
defoꝛmitate ꝓpellet᷑.ꝙ cũ xpᷣo et ꝓxpᷣo offert᷑ in templũ.
Seg nec excludamuſcaſtũ ſponſuma ſponſa caſtiſſima
cũ xpᷣm ad templũ manufactũ ambo poꝛtarẽt.et nõ ſub⸗

iecti legi legis iuſſa ꝑficerẽt:qñi ꝓ quo huiuſcemodi aa⸗

gebant.lege nõ venerat ſoluere ied adimplere Yoſeph
Virgo putatiuꝰ pater ex carne:maria virginioꝛ era ma⸗-
ter in carne.ieſum deducũt cũ illis fignificatõibo obla ,/
tionũ vt gemẽtes ꝑ voces cõtemplatiui ꝑ pennas ſimꝰ
Et potioꝛ eccleſia qᷓ; xpᷣi vicariꝰ.na ille moꝛit᷑ iſta in ſuis
directioniba remanet. Remãſit ſponſa virgo poſt moꝛtẽ
virginis ſponſi. et eccleſia ommbo moꝛtuis pᷣſidentibo
ſimpla manet. Et etiã ſi diu moꝛte pꝛeſulis remaneret
achephala nõ ipᷣa in fide deſiceret. Sed ad aduentũ xpᷣi
pueri ᷣm legẽ.nõ ex lege ad templũ ⁊ delatoꝝ parentũ
iuſtoꝝ obuiationes fiũt.Nõ eni xpᷣo exitur obuiã aliter
qᷓ; in tẽplo. Et in templo fidei ſibi obuiã fieri et ſibi oc/
currere cum aduenit iuſticia eſt.Quã apls nõ legis ad
philipenſes ſcribens gloꝛiat᷑ habere dicẽs.vt inueniar in
ilio nõ habens meã iuſticiã qᷓ in lege eſt:ſed illã qͥ ex fide
eſt xpᷣi ieſu que ex deo eſt iuſticia in fide.MPer iuſticiã enĩ
fidei ſalui facti ſunt patreſ nõ legis q̃ ad ꝑfectũ neminẽ
duxit. VUnde ſymeõ et annaxpᷣo venienti occurrũt.q̃ vt
ſiſteret᷑ dño ſcribat᷑.Ad hominẽ nõ ad deũ iſta ſiſtẽtia ꝑ⸗
tinebat.Ab eterno enĩ ſemꝑ cũ patre fili?ꝰ Sicut ſcri⸗
ptum eſt in lege dmi. Quia oẽ maſculinũ adaperiẽsvul
uam ſanctũ dño vocabi᷑ Oagnũ ſacramentũ pᷣrogat
ſignata diſtincta locutio vt maſculinũ pꝛimogenitũ nõ
femininũ dño ſiſteret.qm̃ omne qð virile et foꝛte et ſir
mũ eſſe cognoſcit᷑ eſt dño ↄſecrandũ qð vero eſt ↄtrarie
actõis dño in ſuo tẽplo deferre nõ ↄuenit · NMã et lex dñi
ſic deſanrit quã ꝓ eo qð eterna eſt immutari nõ licet:et
hoſtia ꝑ eandẽ dñi legẽ offerẽda eſt.Nõ enĩ offertur aut
ſeruit᷑ deo aut colit᷑ arbitrio nr̃e volũtatis aut iudicioe⸗
lectõis ⁊ directõis hũane:ſed decreto ſue legis eterne.

„

Et ecce homo erat in hieruſalẽ cui nomẽ ſymeõ. et ho iße ſymeon nõ templi ſacerdosl accepit eum in vlnas
mo iſte iuſtus timoꝛatus: erpectãs ↄſolationem irt ſuas et benedixit dum Mõ erat illud ſacerdotũ tenere R
Erat in hieruſale obuiaturus xpo que viſio pacis dicit. in manibo cheiſtũ.quia ꝑ iuſticiã legis credebãt cõferri ſti⸗
. nnNnò tamen pax. quoniaʒ in hac vita nullus viuit in pace ſalute.quã etiã non impleuerant ſed alius de hieruſalẽ ſn
vndiq; ſonantibus belloꝛuʒ fragoꝛibus. Et parcitur in veniẽs ipm accepit tranſlationẽ templi et ſacerdotij et g
terdum a bellis hominu no temen parcitur a bellis dias ſinagoge pnuncians. Benex erat antiquio⸗ gentilitan. me
li arq; vitioꝛuᷣ.nec q iuſti ſunt in pace oimoda viuũt: q́; ſinagoga:que chꝛiſtũ ſinagoga repꝛobante ſuſcepit. won
. etiã ſi nõ turbato aio ꝓpulſant᷑. Habent ptinꝰ iuſti ſi nõ Et bene ſunt unpleta vora petentis qui de ſeculo erum len
manmfeſta ſaltim occuita certamia. cũ quiba inuiſe cõfli⸗ noſo exire nolebat nin pꝛius videret ſeculi cõditoꝛẽ at/ ſen⸗
gant:et ſino a vitns tñ p coſeruatione virtutis. Sz b· creparatoꝛ? et boerebat moete niſt ſpes infallibilis ⸗⸗ ſn
ne ſunt in viſione patis. qꝛ cognoſcũt quale ſit lonuũ:ad ſtaretur de vita: p qua cõquirẽda tenenda omnẽ foꝛti lewe
go thaliter ſuſpirat eternu. Erat itaq; ſymeon in viſio⸗ tudnns actionẽ expoſuit. Et eo tipo quo euʒ ſymeon ac⸗ aee
ne pacis: qꝛ per ſpiritũ xpᷣm vera pace agnouit. Na vt ait cepit in vlnas fecit et facit eccleſia. et in mẽbꝛis ſuis vſ⸗ ppu
aols. ipe eſt hax vera qui fecit vtraq; vnu. OManſio optiꝭ qzin fine ſeculieſt factura et benedictura deum in donis iſſ
ma in viſione pacis:qm ingruẽte bello mes pace delecta ſuis.quoꝛũ nullũ altius qᷓ; ꝙ filiũ dederit terris. vt ter 6
ta quieſcit. Et ci inſultuſ aduerſi pueniũt: aia videt pa renos redderet celiſ. MNihi ta obligat hominẽ ad reddẽ Cuts
cem. Mulla religioſa moneſta eſt habitatio pter pacem dam poſſibilẽ vicem.et ad eius ſeruãda mangata q; ꝓ ſe nines
n qua vir obedidiẽs habitat: ni pter obedientiäs non iym deus honnnibo raaldir humanatũ.Mꝛoinde cum
habitat᷑ in pace. Hoc eni pᷣnotat vocabulũ ſymeonis:ſi alia nõ poſſimus rependere benedictio laus de oꝛe atq; nni
Rinterpꝛetatione tranſterf. Et homo iuſtuſ iſte erat qui coꝛde hominũ nõ recedat.iuxta ꝓleticũ dictum en onnib
Ruchi r ade ccſinſino er ide vinit. Et timoꝛat errt gicam dominü in omni tempoꝛe ſemp laus eius in oꝛe mnnn
aẽꝛ vt ſcriptũ legit. qui ſine timoꝛe eſt nõͤ poterit iuſtifi⸗ meo. Et benedicẽs ꝓrumpit in canticum Nunc dimit utus
ari Et no paia ſed totius wpii erpectabat ſalutẽ. Pee⸗/ nis ſeruum tuü domine: ſcom verbũ tuum in pace Ui fuge⸗
ferebat ↄmune bonũ ꝓpeio: wlut qin ꝑ iuſtidã nouerat ſo et tacto chꝛiſto in pace dimittir ſeruus dei. magis cõ eeſt
melioꝛa cecernere. Et pirituſſanctus erat in eo ad ſan templatiua mentis q coꝛwꝛis viſione gauiſus. Dimit tioft
ctificandũ et ad vocendũ futura. Et q̃ ventura erat ipſe titur in pace ſcom verbũ ſq; reſurrectionis quoda ſpiri ſeni
Mſtrabat. a q in aĩo ſuo abſq; teſnimonio alieno reſpon tu ſancto ſuſceperat pmittẽte infallibiliter viſionẽ gide era
ſum acceperat: nõ viſurũ ſe moꝛtẽ niſi pꝛꝰ videret xpᷣm lis enĩ deus in verbis ſuis ſemp efficit qð ꝓmittit. ſi p⸗ meg
Dñi. Mõ ſolet vare rñſinm niſi aliqa interroganti Et ab miſſarius ſug iuſſa cuſtodit Oimittit in pace ſeru ſa gan
eo rnſum dicit qo inquirenti repend i. Sed vbi ſme no iidoloꝛi aut quosũlibet vitioꝛuᷣ ſeu reruũ tempoꝛaliuʒ uer⸗
interrogauerit aut quõa ſpũ ſancto flagitauerit ignoꝛa ſeruũ:nec eum qui tpalibus dñis ſeruit in peccatis:aut lene
mus. Secd incuncteter aſſerimus. qd ve rpo plxtias cuun qui in lictis actionibo infideliter ſeruit ſed ſeruuʒ inad
intelliges eo ſpũ qui in ipo erat oꝛauit oſtio claujo in ſe⸗ ſuum.qui wlluntatẽ eius nouit et facit qui nihil facien⸗ ſert
creto loci magis vero in cubiculo coꝛdis.vt 10 ſentiret dum omittit.qui vnũ ꝓ alio nõ poſtponit. qui cum oĩa n
cveni morte niſi viqeret in coꝛne oim vita tpm. Ere, lbenefecerit ſe inutile ſeintit et nih ll ie wrnſe iudicat. pen tlis
ctans huiuſcemodinõ ab hoĩe. nõ ab angelo ſed a ſpiriꝭ ſans altitudin? pꝛeceptoꝛis et ſui deficientiã ſeruientis inn
tu ſancto noccultã inſuſion accepit riſum. nõ viuri gquinõ cõtemnit ad verbü.nil graue iudicãs quod iube⸗ ene
Smoere in ooehe niſi nideret ita incarne. in magna tur. cui nullum pꝛeceptũ diſplicet qui domini placituʒ tie⸗
cõtemplatione traicit᷑ nimꝰ.ſi homo iſte ſprritu ſancto ſuum fact · qui et ſi nõ poſſit plene perficere quod iubet.
monſtrante in aĩa ſua chꝛiſti ſacramẽta videbat.cur car nò ad impoſſibilitatẽ pꝛecepti aut indiſcretionẽ domm ich
neis oculis videre exiuit. cur ſic videre rñſum accepit. hoc aſſcribit.ſed ſuo defectui deputat quod nõ fecit Et nec
cur ſic adunpletũ quotidie lectitamus et credimꝰ maxi hiceſt ſeruus omini gu womm⸗ virm fen ace E aon
me cum oculis carnis pᷣterq; xpᷣi carnẽmõ potuiſſet aſpi quid eſt ꝙ hic ſenex nõvidebat᷑ ſibi de hoc ſeclo migrare ner
cere. Mon eniĩ erat oculis ſubiecta incarnata diuinitas: cum pace. niſixpᷣm dominũ taliter aſperiſſet. Möne ce enim
nec vita q chꝛiſtus eſt wterat coꝛruptibili viſu videri. teri ſancti patres moꝛtui ſunt in pace:Nõne et ceteri p lſtehn
Quid igit eſt illa vifione intrinſeca nõ cõtentus fo⸗ plxte dñi quanq; aliqui finſſent crudeli moꝛte pemptt. inre
rinſeca erpectabat⸗ Olus en eſt mẽteq; coꝛpe quippia Sed quomõad dei regnũ ſpectabãt. ſi cum pace moe/ lutrde
cõſperiſſe. Mete veritas nõ oculis eſt facta viſibilis.nec tui nõ fuiſſent. An iſte pacẽ dicebat moꝛi moꝛte non ab late
beſtias excedimus wlucres et ſerpentes in viſione coꝛ alijs irrogata:. Quid iſte tantus ſenex afſcribebat ad pa⸗ Ktgrg
vꝛea: ſed qꝛ mente decernimus aſ cta ꝑ coꝛpus. Si iã cem. Yd ꝓfecto direrim ꝙ alij longa expectatõne vide⸗ fm
ſymeõ totũ mẽte videbat quod aſpicere gliſcebat in co⸗ runt in fide atqʒ ſpe certiſſime tenebat ꝙ ſicfuturũ erat HK
vee rranns et ſpiritu wenit in templuʒ ſc quo plenus iincerti penitus erat quãdo maieſtas diinne perficeret. gunt⸗
erat. Et iuſtus et timoꝛatus hoc eſt ſpirat? ad rpi ſcien/ Et hij certier fige ſecuri de ſpe. incerti de tpe. ante hüc ffr
dum aduentũ in templo ſibi obuia fuctus. Ecce iuſtus ſenẽ patres ceteri dceſſerũt· iſte vero de tempoꝛe certuſ mr
obuiat iuſtificatoꝛi poꝛtitoꝛibo eius.et in tẽplo cõueni vitã finiuit in pace.Et pie credendũ eſt ᷓ pᷣter id quod ſite
infans in carne verbu:et geſtates in carne deuz. Et chꝛiſtus puerulus imo infantulus in eius bꝛachijs re⸗/ tani
1al uc obuiat trinitati Quid maria niſi fides.Quiid quieuerit: qd in eius mente aliqd diuinũ̃ et archanum ſnen
aitn iſpes: QAuid rps delicat niſi charitas⸗ PDꝛoce oſtenderit vnde ſe fatebat᷑ in pace dimitti. Sed ſi qui un
ſanctus Aa enſemitngewlut a hatre v fflio Pri⸗ hanc gratiam ſoꝛtiricupimus habitemus in hieruſale. An⸗
Kree,H ſteneriſte iuſtus mſi oĩs choꝛus iuſtoꝛũ. ꝗm̃ nõ cõmouebit᷑ in eternũ qui habitat in hieruſalem inc
n l e eſence⸗ mnir has virtutes alo ⁊ in actioni Eleniam⸗ in templũ in domũ ſcʒ oꝛõls ⁊ obſecratõis et ſnii
ile⸗⸗ ecn c 9 car intelligi q̃d ſenexiiſte ſpiri⸗ laudis in ↄtemplationẽ diuinox.qm templũ a cõtem/ eft
humanũ peccato wreraſcẽs putũ in putopuero eri an bisſiat etnlae ornn.n tes illas ab oi ope malo vt no non
õ 4 utopue ia⸗ aq nouimꝰ digna fieri. Hagis aũt ipᷣe cau n
mebhiert xpᷣt foꝛmitatem in coꝛpe hoĩm fieri erat oĩno ſam ſubrogat qre ſit diniſſus ĩ paceſ Zn ia pi Re ocit n

pꝛelagiliʒ. Peoinde oĩ cõpleta cõſuetudine legis ꝓxpᷣo: li mei ſalutare tuum Que vigerũt illius ſenis oculi tren

ce V
Imgisc
1, Omt
logaſoin
one fige
trtt ſip/
trui ſui
wꝛalinz
ll
Aſenng
i –
cumoſt
legt,pen
uientis
bdiube,
Nacitu
diubet,
dommmni
eai⸗Er
Nce. G
migrore
onence
cteri
moti⸗
moꝛ⸗
onab
pa⸗
vile/
jerat
eret.
hüͤe
en
gol
ore /
num
qui
ſali,
len
et
n,
n
n⸗
l
i

.—. .. G . „ . . ——R . 8
Carnem non deitatem cheiſti. Sed mente intellerit:
q ipie peaitus erat ſalus dei. ab eterno cunctis moꝛtali
raſti ante faciem omniu populoꝝ Vlere ante faciem po
ſuit non a tergo:vt iliam aipiciamus illamq; cognoſca⸗
musin anterioꝛi ꝓficientes non retrouertentes ad ea qᷓ
pꝛo melioꝛibs antepoſitis abdicauimus! Et lumen ad
reuelatõem gentium:et gloꝛiam plebis tue iſrael Lu⸗

men illuminans poſitum ante conſpectus hominuʒ. vt
ſi non recte ambulatur nõ aſſcribatur lumini. ſed erra⸗/
re volenti et oculos claudenti ad ſpiendoꝛeʒ eius:quod
reuelat gentes ambulantes in tenebꝛis:quomià gentii’/
populus qui ambulabat in tenebꝛis vidit lucẽ magnaʒ:

et ſedentibus in regione vmbꝛe moꝛtis luxoꝛta eſt eis.
Er gloꝛia erit iſrahelitice plebi:cum in fine ſeculi urael

ſaluus erit. Necnon lumen eſt ad gentes ſcilicet ad ho/

mines peccatoꝛes:vt de tenebꝛis reuertantur ad lucem
Et ad iſraeliticos ſcilicet iuſtos vt nõ aberrent a luce:
ſed in ipſa interne ſplendente pꝛoficiãt.Hac conditõne
omnibus chꝛiſtus eſt lumen.vt peccatoꝛ tenebꝛoſus lu
men veritatis aſpiciat deteſtatus tenebꝛas ꝑ lumen:et
iuſtus in lumine palmate ꝓficiat delectatus lumine ef/

fugiens tenebꝛas Et erant pater eius et mater miran/

tes ſuꝑ his que dicebantur de illo] Super his admira
tio fit que ſenſum ⁊ intellectũ hominum omnino tran⸗

ſcendunt.et quoꝛum verritas intellectui non equatur.

nec ad illam intellectus ſua virtute aſcendit. Super o⸗

mne quod humanum eſt ſymeonis verba tonabant: vt
etiam parentes eius in ammiratõnem leticia plenã in/
ducerent. Et quanqᷓ; pia mater ſpiritum ſymeonis exce
eret.et pꝛe cunctis moꝛtalibus plura videret atq; ſen⸗
tiret de filio. attamen nõ deſinebat ammirari ꝙ ſiceum
ſener iſte cognouerat: ſicq; alte de ipſo pnunciabat Et
benedixit illis ſymeon ſcilicet duobus parentibus aut
tribus cum filio.non velut ſupioꝛ auctoꝛitatem habens
ſed wlut deuotus gratias agens Et dirit ad mariãa ma
trem eius Inon ad patrem ioſeph:quia non tanta dile⸗
ctione velut mater ferebatur in chꝛiſtum. Aut quia ſpi⸗
ritu pꝛenouerat ante chaiſti paſſionem eſſe moꝛiturum
nec ille penoſe cruci cum matre debere aſſiſtere. Solam
ergo matreʒ in hoc vaticinio alloquitur que crucis futu
ra erat diſcipula et ſui filij p oĩa conſocia paſſioni Quid
enim hic ſenexr de filio ad hanc iuuenculam matrem vir
ginem dirxerit audiamus. Ecce poſitus eſt hic in ruinã
et in reſurrectõnem multoꝛum in iſrael:et in ſignuʒ cui
contradicetur Tetis triſtia miſcet ſupꝛemis ima con⸗
nectit. et duci bellum parat.et gloꝛie ignominiam coniũ
git:et que ſunt deiet hominis cantat et ſimul virtutis
infirmitatis proſequitur actõnes: et foꝛmam dei et ho⸗

minis dñi et ſerui adeſſe ſimul in vna chꝛiſti pſona de⸗

clarat:vt ſic cõnectantur que ad foꝛmam deitatiſ.et que

ad foꝛmã humanitatis oꝛdine debito tribuũtur. Salu

tare et lumen omniũ gentium et gloꝛiam populoꝝ diui
mnitatis eſt fome. Et ꝙ ruinam inſidelium atq; non cre
gentium et alioꝝ velinquentiũ et peccantiuʒ faciat. et re
ſurrectõnem in his qui vere crediderunt et conuerſi ad
deum ſuerint opetur: etiam foꝛme attribuitur deitatis.
Auog vero ſignum ſit ↄtradictuʒ:humanitatis eſt foꝛ
ma. Et ꝙ ſignum ſit:eſt hominis ⁊ non dei. Semp eni
ſignũ ſignato noſcitur minus. Et quoniã virgo in paſſi
one filij wlut pungenti gladio erat fodienda doloꝛe bu⸗
manum totum eſſe inſinuat: ꝙ hie puer crudeliter ⁊ in⸗
nocenter moꝛiturus erat. adiecit enim Et tuaʒ ipſius
animam ptranſibit gladius vt reuelẽtur ex multis coꝛ/⸗
dibus cogitatõnes Vide quanto amoꝛis vinculo ma
crem ligauit cum filio filiumq; cum matre. vt animam

Mri

matris animã filij eſſe denunciet.non in vna ſubitantia
ſed in dilectõne omnino indiuidua. Et vere anima ma⸗

bus ſominibo pꝛeparata. Elnde ſequntur. Quod pa/ tris aia filij erat put om̃es anime ſunt: ſed ipſa tanto liꝰ .H

cuũctis decoꝛius oꝛnata virtutibo. Alut alia ſit relatio ſeu

loꝛis gladio foderetur Aliter eſſe nõ poterat nec qbebat
Vt tam alte digneq; dilectus.ſine diligentis doloꝛe acu⸗ Ler rr⸗
tiſſimo ſic amare moꝛeretur. Nec ad mris impfectõem .

pꝛo omii homine innocenter et iniuſte moꝛti tradito. hec

ſe in paſſione filij ſui redimi: que nec aliter potuiſſet et

lij ſui nihilominus erat in cauſa. et hoc ſumme ad dolo⸗/

tranſire. Audi que virgo mater audit in templo et cum
ipſa ſymeonis de chꝛiſto auſculta pꝛeſagia. et mirare in
contemplatõnem ammum dirigentis.et humilitatem ·“

gis mater ſed vt diſcipula accipit verba ſenis.nõ ſtoma

miſſa enĩ reſponſione atq; repenſione verboꝑ. vt pꝛero⸗/
gquẽdi auferat audacig. Etvt incõtradicte audiant᷑ vᷣba
q dechꝛiſto dicũtur. ipᷣa et putatiuus pater ſilẽter oꝛacu
la diuina ſuſcipiũt.et animo conſtans ſeruanſq; in lin/
magnis et ſeuis paſſionibo et ꝙ ſit doloꝛis gladio fodiẽ⸗/
da eandem conſiſtentiã conſeruauit: vt nec leta de letis

re intellectis aut creditis que dicũtur ſuperuacue contẽ

dit auditoꝛ:et magnã criminis notãa habet velle diſpu⸗
tare de certis/ODed ſi bona virgo audiſi cur gratias nõ

re modeſtiã.nec in laudes ⁊ verbꝝ blandimẽta prum
re:nec arguere ſemoꝛes

mines vtriuſq; etatis et ſexrus ſaluaturus erat. anna l6 = Ta 2
go tꝑe vidua ſupuenit ſpũ plena d ieſu altiſſime loque/
batur:cauſas ſui aduentus exponẽs expectantib redem
ptionem ppli iſrael quã ipſe ꝑfecturus aduenerat. Et in
ſonuerũt hec verba virgineis auribo: vt iam in templo
in his que ipᷣa ſentiebat de filio inueniſſet vtriuſq; ſexuſ

ſaluandoꝛum: q;uis p iuſta oꝛdinatiſſima diſtributõe
tempoꝛũ fuerint ſacramenta diuerſa. Mec mirũ ꝙ in tẽ⸗
d

gatioꝛ quanto in eius amoꝛe feruẽtioꝛ eſt reperta et pꝛe

verlox connexio. Et tuam aiam gladius ipᷣius ptranſi⸗
bit. Sed quomodo verba ↄnectantur ſentẽtia vna elici
tur.videlicet vt anima virginis miĩis in paſſione filij do

cedit ꝙ humanitus doluit tam acute pꝛo filio.quoniam

pia virgo doluiſſet:ſed maxime pꝛo ipᷣo dolere debuit. ex
qua carnẽ in qua pateretur eduxerat. Et aperte videbat

ipſa ſaluari: Nam et ipa q́;uis immaculata in paſſione fi
rem eius faciebat anxiſſea enewtetißz excederer. ex doloꝛe
martirũ alRones aut adijcitur vt reuelentur
ex multis coꝛdibus cogitatõnes:vt credentiũ et nõ crxe
dentium.iuſtoꝛum atq; iniquox.diligentiũ et odientiũ
futura ſit nota cõditio. Paſſio eni chꝛiſti diſcretauit re⸗
pꝛolvs et electos/Ecce quomodo beatus ſmeon allos r
cutus eſt virgineʒ.qualia ꝓphetauit de pꝛole.vt poſt pꝛo
ſpera ilico aduerſa cõnecteret et dulcibus amara ſocia⸗
ret:vt diſcamus in ſilio et in matre inter ipſa inculpate

agnoſce marie que nõ velut mundi regina et eterni re⸗-· =ſ ri e e

chans verbum. non dedignans auditũ equanimiter le⸗ .
ta et triſtia recipit.verecunda facie moꝛibo compta ob⸗/

garetomiibo audiende veritatis foꝛmã:et virginibus lo

gua cenſuram non mutata facie in auditis de ſua pꝛole

nec triſtis de triſtibo videretur. Et pꝛeſtata fide dictis
diſputatõnem et cauſarũ inquiſitõnem abiecit.nam ve

—

—

rependis. Sl wro indigna:cur hunc ſenem nõ arguis
Spectat ad celicolam virginẽ in omnibo lingue ſerua⸗ M
ne e LJ eN
t qm ab omni etate et ſimili⸗ ) Sr ve
ter et ſexu chꝛiſtus erat teſtimonia ſuſcepturus.qui ho⸗ ſ&.¼

—

hoĩes in veritate ↄcoꝛdes. Reſonant in templo apte p⸗
phetie:ↄcoꝛdes de chꝛiſto voces.et pꝛeterqᷓ; in dei tẽplo
non inuenitur iſte concentus. Et vnũ eſt dei templum
patres veteres ↄtinens et modernos. lna eſt omniuʒ
Vrox fideliũ eccleſia:eoꝝ ſcilicʒ qui de chꝛiſto equaliter
ſentiunt. Vna fides veterum et nouoꝝ vna ſpes oĩm

plo veteres et annoſi camant et ꝓphetant et iuuencula
Virgo tacet:quoniam teſtamentu vetus plus extitit in
yerbo q; in facto:nouum wro plus facto q; verbo. Et ſi⸗
lentio non verbis pꝛeſtatur fides dictis. et coꝛde nõ lin
gua ꝓplxcia recipiuntur in ſide:ſed in moꝛibus viuendi
foꝛma pꝛerogatur hominibus. In ſene foꝛma perfecte
iuſticie loni deſiderijq; cõmuniſ. In anna foꝛma ſancte
Viduitatis caſtitatis pꝛeſcribitur. his qui poſt nuptiaſ
vitam celebꝛem tenere decreuerint. Hec a viro in iuue
nili etate ſoluta monomsgiam vſq;quaq; ſeruguit.Qð

Ai vez snn er aplus in oſterum tradidit in conſiiium. Soluta es

a viro noli querere virum. Sed non omnis vidua ve⸗
re vidua:d que pꝛo chꝛiſto caſtitatẽ cuſtodit. Et hec ho
noꝛanda ſi expedit vt alimẽtis eccleſie ipſa paſcatur. vt
ad Thimotheum ſcribit aplus. Mon eſt chꝛiſti vidua: ni
ſi vidue huius tam antique foꝛmam accipiat vt non du⸗
ſcedat a templo. Et cum phas nõ ſit mulieribus in ma
nuſactis eccleſijs ſemper conſiſtere.non tamen recedat
coꝛ de templo ſacre doctrine nec animo cõmunitateʒ ve
re credentium intermittat:ne diſcrepet ab eccleſia extra
quam yveri ſacrificij ⁊ loni alicuius digni pꝛemio nõ eſt
locus. Hon viuat delicioſe. quia vidua in delicijs viuẽs
moꝛtua eſt.ſed ieiunijs et abſtinentijs coꝛpus afficiat:
ne delicate viuens in libidinem exſpumet:et philocapta
viuat turpiter etiam pꝛeter virum Refrenanda ſunt o⸗
mninoieiunijs incentiua libidimis. nec ſufficit pulla ve⸗
ſtis ſi exculta caro niteſcit:ſi ex cib craſſeſcit ſi er nimio
otu ſomneſcit. Non ſit vaga diſcurſibus ſed obſecratõ
nibus et oꝛatõnibus crebꝛis inſiſtat. non ſermiat mũdo
ſed domino.non vbera ſed ſterilia ꝓferat ſed eius ſint de
deo et de virtute ſermopes:et aliquid expediens loqua⸗
tur his qui ſecum in chꝛiſtifera virtute participãt. Nec
non et huius vidue nomen et genealogia ſi in interpꝛe
tationẽ deuemiant. put in euangelio ſcribitur: moꝛes vi
duis debitos pamplius cõmendabunt. Inquit enim.
Et erat anna ꝓpletiſſa filia phanuei de tribu aſer. Et
hc ꝓceſſerat in diebus multis.et virerat cum viro ſuo
ſeptem annis a virginitate ſua:et hec vidua erat vſq; ad
annos octogintaquattuoꝛ Optimaʒ quadram hec vi⸗
dua in annis viduitatis pfecerat: vt ſolida ex omni ſua
parte perſiſteret. Et octies decem anni pꝛecepta: decem
pꝛo octaua vere ſeruaſſe inſinuant. Et quattuoꝛ reliqui
Tcoꝛe quattuoꝛ moꝛaliuʒ virtutũ eſſe pꝛefultam:magis
vero ad rotas quattuo: euangelij pꝛeparatam. Que nõ
diſcedebat de templo:in honeſto loco ↄſiſtens:quoniam
cet eligere viduas habitacula honeſtatis.et q̃ ſua coꝛ⸗
poꝛa virtute caſtitatis aſcribuut.ibi habitare pꝛefigant
vbi teſtes deuitare non poſſunt. Confert ad cuſtodiam
caſtitatis vbi humani deuitari nõ poſſunt aſpectus:ma⸗

xime illoꝛum qui decentiam templi habent. Surrepit

ſepe impoꝛtuna tentatio delinquendi vbi nullus time⸗

tur aſpiciẽs Nec deſerenda ſunt loca:que conferunt ad

officium ſanctitatis. JYeiunijs et obſecratõnibus ſer⸗
uiens dño die ac nocte In loco dicato deo. pꝛeter que
dei ſunt omnino nſienda non ſi unt:qm̃ domum dei decet
penitus ſanctitudo. Ele autem eis: qui domum oꝛõnis
in ſecularia facta conuertũt. Tlirtutibus ſeruitur 1 me⸗
chanicis actionibus dño:ſed impꝛetermiſſe ſcilicet die
ac nocte. vt non dies diuino ſeruicio nor vero ſomnolẽ⸗
tie tribuatur. Nec noctes pꝛo deo ducantur inſomnes:
Dies vero in ocio culpato aut maculate ptranſeãt. Mec⸗
non in die pꝛoſperitatis et nocte cmnuſcunq; aduerſita/
tis ſeruiendum eſt dño Et beatus eſt vir qui in lege me
ditatur die ac nocte.. Et lxe ipſa hoꝛa ſupueniens conſi

tebatur dño .Supuenit hoꝛa qua chꝛiſtus aduenit: eũ

quo in templo conuenit. Quo auteʒ et quomodo ſup⸗

ſecundus

uenit ſi non diſcedebat de templo:Oum ſymeon virgi
nem alloquebatur aduenit:et ad deſtinatũ locum tem⸗/

pli in quo fiebat pꝛimogenitoꝛum oblatio ſuꝑuenit.et

fruſtra tam diu ſuiſſet obſeruata in templo ſi cum ieſu

non couueniſſet in ede. Nuilla pꝛeteritoꝛuʒ patrum ſan⸗
ctitas.nulla eoꝛum virtus.nulla obſeruatio legis ceſſiſ/
ſet ad meritum.niſi ꝑueniſſet ad chꝛiſtum:neq; vmius
confeſſio ſuffeciſſet.niſi chꝛiſto daretur confeſſionis ho/⸗
noꝛ. Et omnia moꝛtua opera pꝛiſca erat: niſi reuiriſſent
in chꝛiſto. Superuenit igitur anus iſta debita hoꝛa qm
ante illam veniſſet incaſi um: quia ſcriptum eſt. Clanuʒ
eſt vobis ante lucem ſurgere.lanum poꝛro cunctis vi⸗
uentibus factum erat. ante lucem que chꝛiſtus eſt. bo⸗
ni aliquid peregiſſe:poſt veniſſe pꝛotinus ignauie aſſcri⸗
beretur. Cepit hoꝛa cõuenire poſſe cum chꝛiſto ab eo tẽ⸗
poꝛe quo in mundo incarnatus apparuit:et vſq; ad ſecu
li terminum ꝑdurabit. Poſt moꝛteʒ vero hec hoꝛa in ſu⸗
is gradibus finem ſoꝛtietur in terminum:vt qui cũ chꝛi
ſto in hac hoꝛa in hoc templo non cõuenerint poſt moꝛ⸗
tem conuenire nullatenus poſſint. Et cum omnes ha⸗
beant hoꝛam.ve qui perdiderit conuenendi hoꝛam cum
chꝛiſto:qui omnem ſemper paratus eſt ad hoꝛam quan⸗
do ad ipſum redire decernimns. Et conſitebatur domi⸗

noſcilicet offerens ei in templo ſacriſiciuʒ laudis quod

deum honoꝛat vbi oſtenditur ſalutare dei. Hinc per p⸗

phetam dominus dicit. acrificium laudis honoꝛifica
bit me:et illic iter quo oſtendam illi ſalutare dei. Conſi⸗

tebantur domino completa fuiſſe in chꝛiſto.que ipſa p⸗
phetico ſpiritu pꝛenouerat:que legerat de pꝛophetis et
om̃ia miſteria legis.Et eo ſpiritu quo ꝓplxtiſſa erat offi
cium euangelicandi aſſumpſerat.vt de puero ieſu obla⸗

to i templo loqueretur cum erpectantibus redemptõ

nem iſrael:ꝙ ipſe puer erat tunc delatus ad templum:
quod votum datum erat expectantibus quod erant cõ⸗

pleta vota iuſtoꝛum et adimpleta iuſta deſideria patruʒ

et ꝙ indefeſſe puer iſte currebat non quieturus niſi per
moꝛtem et ſanguinem omnium faceret in cruce redem
ptionem. Optima cuiuſcunq; locutio cum ſolum de ſa
lute tractatur.nam nil tam moꝛtalibus eſt ſic expediẽs.

OPptima pꝛedicatio cum diffidentia remouetur:ſpes ꝓ⸗

futura pꝛomittitur. Huiuſcemodi erant templarie vi⸗
due ſermones:et anteq; euangeliũ conderetur euange
lium pꝛedicabat ꝓphetiſſa enim erat et eius ſpiritus p⸗

amplius excitatus eſt ad noticiam futuroꝛum cum chꝛi

ſtum conſperit in templo.Adimplere pꝛotinus venit bo
na:non ſoluere atq; terminare habentib amplioꝛs Hec
omnia virgo mater audiuit in templo. ammirans ver⸗
ba.letabatur in pꝛole. Gaudio miſcebat triſticiam.neu/⸗
trum erx altero permutabat:ſciens filium eſſe deum. et
ſuam imaginem eſſe redempturum. Ex ommni verbo en
ge multiplicia reſultabant.ſed ꝓpter moꝛtem⁊ ſangui⸗
nem doloꝛ et triſticia fodiebant neutro ex altero termi⸗
nato:niſi reſurrectõnis peracta victoꝛia. Nouerat hec o⸗
mnia virgo etiam ſi non veniſſet ad templuʒ:ſed fides

dd poſteros facta eſt ſolidioꝛ. et ipſa virgo deuotioꝛ:cum

collatio celebꝛatur in templo. Paratur ommbus foꝛma
ſcientibus vt quanta ſciendoꝛum appareat certitudo at
q; docendarum rerum videatur certa ſcientia:quod ex⸗
pedit in eccleſia et cum eccleſia oꝛthodora exemplariter
atcq; collatiue conferre· Mec quiſq; confidat etiam ſi de/⸗
ſuper ſpiritus gratia illuceſcere videatur. nam cum apo⸗
ſtolus decadem vnam continue pꝛedicaſſet.ne inuacu⸗
cuum cucurriſſe videretur cum his qui pꝛedicabãt hie⸗
roſolymis euangelium contulit: quanq; nil aliud qᷓ; id
quod ipſe a deo acceperat.ſibi contuliſſent. Omnis he⸗

reſis pꝛocul ellitur. oĩs abrogatur diſceptatio.ſciſma

tti

phi
eni
juſtn

ſſcati

inten.
er iy
ſurann
lethey
ldes
Phnn

Uitſhan
odet
Unen
eern
Gannp
oꝛdin⸗
Ei
ha ſn
tebat⸗
ſautet
lebat
les
negen
ſeepe
laſuon
on.
Gyrt
ſlir⸗
Gpote
lturt
hltent
Uinnen
leras
cite
mühil
pbin
werto

quibi

echac
EEn
te
ſoc
ftonin
un
Cmnte
ſſeine
no
nene
ann
ſumn
Mtne
uſi
Krn
es
i
tne
Mi⸗
hun

pig
1 tem⸗
ennitet

mian
eſſil⸗
Vmiug
mnot⸗
ſuſſent
Na in
Aanz
is vi⸗
eſt. w⸗
aſſeri⸗
beots/
A ſecu
inſu⸗
lüche
t moꝛ⸗
les ha⸗
mecum
uang
r ni⸗
is quod
ne ſer ⸗
Dndeifier
Conc⸗
ipſa p/
vtis et
at offi
ſuobla⸗
lemptö
nplum.
ant co⸗
Patrl
nuſier
redem
m deſa
edies.
ſpese
rie vin
elange
jtus g
imchei
enit wv
Mec
pet/
.neu⸗
m. et
two eu
ngui⸗
eumi⸗
xco⸗/
ſes
Ncum
ſume
Gcoat
ſoder⸗
riten
ſ den
a/
nacu⸗
thie⸗
is
ſm

De virgine

intrare non ſinitur: vbi tenetur cõcoꝛdia ſcripturarum
vbi omnes in templo conueniunt. Omnẽ foꝛmam ſci⸗
endi atq; addiſcendi et viuendi ad ſoliditatẽ virtutũ et
iuſtarum actionũ nobis virgo pꝛeſtruxit:veniens puri⸗

ficari ad templum audiens a ſenioꝛibo diuinas theoꝛias

in templo wlut diſcipula diuinoxꝝ. Grata ſibi omia erat

et ipſa grata gratis aiſiſtit. Ommbuſq; pfectis iuxta cẽ/
ſuram legis reuerſi ſunt in galileam in ciuitatem naꝑa⸗
reth. vnde aſcenderat in bethleem:vbi pꝛeuenta partu
ꝑ dies quadraginta ſtetit quouſq; puriſicari venit in tẽ/⸗
plumiin ciuitatem hieruſalem.
De fuga virginis cũ puere in egiptůũ. Ca. XXII.
Oſt que decreto patris altiſſimi reuelatõne
angen: regum timoꝛe maloꝛum ne pdant te/
neram pꝛolem:fugere cogitur ꝑeregrinari cõ
pellitur in extraneas nationes. Mec ſua titu⸗
bat fides quod alta in templo de ipſa pꝛole audierit ꝙ ili
co datur in fugam.nec ſua cruidlitas minoꝛatur ad ñili/
um quin ſit altiſſimi:q;uis terreni regis edicto/ſuperno

cccernatur vitare tirannidem. Agnoſcebat ſuꝑ eo diui⸗

nam pꝛouidentiã et ꝙ in eo quod de ſe matre ſuſceperat

oꝛdinabatur ad fugam:mon in eo qð de celis aduenerat

Et iã incipiebat cudi acut doloꝛis gladu:cũ tã cito no⸗
ua ſua teneraq; pꝛoles cogeretur regũ timoꝛe quos ter⸗
rebat puincias egiptiacas incolere. Et mirum in hoc in
fante tenello.ꝙ terrens terrebatur.et territus plus ter⸗
rebat.qui ob hoc fugiebat quia ab ipſo terrebatur hero⸗

des. Ataq; celebꝛatur fuga ꝓ pꝛole que fugiebat ex ma⸗ſ

tre ac mater pꝛo filio damna exilij ſuſtinebat. Cladit in
peregre angeloꝛum dna:et ſuperna ciuis ciuibus ſocia⸗
ta ſuꝑnis oꝛiginali relicta patria querit extraneum inco
latum. Sed nulla patria ſibi erat ad ꝓpꝛiam. cui pꝛeter
qᷓ; virtus nihil erat ad ꝓpꝛium: et nihii habere omnino
ſibi vendicabat in ꝓpꝛium. Nec aliquam regionem ſibi
cõputabat extraneam:que ſolum habitabat in regione

virtutum. Que patria extranea eſſe poteſt ꝓpꝛiam non

habenti: Que aliena patria qui mundũ non diligit qui
omnem in hac vita incolatũ dicit exilium. qu inceſſan⸗
ter ad ſuꝑna ſuſpirat qui cum ſapientia contuberniũ ſe⸗

cit: Que poteſt eſſe hoꝛrenda puincia cui de ſenſibilibus

nihil placet. Que grata cuiꝓluere pena eſt. Que ꝓpꝛia
vbi manere nõ ſinitur Ded quibꝰ hec virgo mater inex
perta conuerſandi iuuècula humanis fulciatur auxilijs

quibuſue pediſſequis. aut famulor copia ſocietur quibꝰ

vecta curribus aut equis. quibus oꝛnata ſcematibo va⸗
dat in peregre:qui apicem euangelicũ ſcrutaris aduerte
VUt pauperis carpentarij vxoꝛ pauꝑcula incedebat ipſo

ſolo contenta comite ꝓ cura: et ei familiaris et in teſti/

monium honeſtatis et nutrimento pꝛolis. Ecce regina
mundi egiptiacas ingreditur ciuitates. nullo humano

comitata faſtu:ſed nec pediſſequã vnam legimus habu

iſſe incognita mũdo ignoꝛata in populo:qus ſi que erat
cognouiſſet egiptius apparatu et magnis copijs occur⸗

riſſet. Conducit hoſpiciuʒ carpentarius: introducit ma⸗

trem cum pꝛole fugientem. gregat ſuppellectilẽ mo⸗
dicam:ad fouendam matrẽ plem artis carpentarie in
ſtrumenta pꝛoducit. Incipit inquirere ſi ex illa poſſit ca
ptare modicã ſtipem: denunciat ſe in arte peritũ. Erplo⸗
rat ſi quis ad ligna bipennibo et dolabꝛis habet opus: fa
cturum ſe dicit placide ꝓp mercede:vt ſuſtentet virginẽ
matrẽ vt poſſet alere pꝛolem. Necnõ ob id etiã huiuſce⸗

modi artis ſe actuoſum inſinuat vt euadendi fuleimen/
ta ex illa cõquireret: ne ocioſus aut in fraudem alicuius
vigeretur ad illam puinciã acceſſiſſe. Non tamẽ vt abꝛa

ham ſaram pmonuit iſte mari vt diceret ſe ipius eſſe
ſoꝛoꝛ · veritus ꝓpter eius pulcritudinẽ moꝛtej ſi ſe fate⸗

17

Maria

retur vroꝛem:que ſꝑecie ſua ⁊ pulcritudine ua mram er
rebeccam ſuꝑauit.ec ipſa ſublata eſt in vmo alicuius
egiptij regis vt ſara in domo pharaomſ.ſciebat enim ꝙ

melius qᷓ; ſara cuſtodiebatur ab angelo a quo ſepe ipa re

ſponſa acceperat. Et talem gratia in matre virgine deus
poſuit:vt nec ꝓpter eius excedentẽ pulcritudinẽ potuiſſʒ

ab aliquo ob immundiciã ↄcupiſci. MNouerat hoc ioſepꝛh

experimento ſui:qui nunq; ex ipſa carnis tentationem

pꝛeſenſerat q́uis ſecum pariter habitaret. Stat in egi⸗
pto puerula mater cum puerò:nec pꝛocedit in publicuʒ
non verita hominũ frade ſed cuſtodiens honeſtatẽ foꝛ⸗
mam pꝛeſtans iuuenibus qualiter conſtates in peregre
cõuerſentur. Met ſuit lawꝛatq; manibuſ:et querit ſic cõ

pendia vite. Nullas vicinales viſitat edes.it nota om

nibus p modeſtiã magis q; ſi ingrederetur limina vici⸗
noꝛum.Ammiratõni fit omibus: ſermo diffunditur ꝙ
in egipto ſimilis mulier nunq; fuit.Lrahit om̃ies in ſui

oↄoſideratõnem ꝓpter inſitam honeſtatem:que welut ma⸗

gnes ad ſe ferrum ſecreto tractu vere trahens ofies ad
ſui ammiratõnem trahebat/Subdita viro intenta pꝛo
filio et in ſuis quieta negocijs ſe poſitam in ꝑgegre leta⸗

batur: abiectui faciens quicquid de peimma potuiſſet eſſe

nectit amoꝛlon incipit aliquando tintulare virum: ſi

amenum.Al nexibus ſoluta quibo fere omies humanus

iam repatridndi tempus adeſſet. Non pꝛoferẽs quid de
lectabile reliquiſſet in patria.nec quid amplius cum co
gnatis reuerſa poſſidere potuiſſet.nõ ſubinfert pegrina⸗
tionis incõmoda que cito ſolent in patriã reuocarxe pere
grinos:ſed quid pater eternus decernat exꝑctat. Mõ cõ
turbat virum velut inſolers. nõ infeſtat moꝛe mulierũ

multa requirẽs/non querulatur. tantũ intenta ſupius

vt iuſſiombo diuinis obediat.
De reditu vginis cũ puero in iudeã. Cap.XXIII
Taq; angelus iterũ eius virum affatur in ſo
mnis:vt redeat in iudeã. Non alloquitur eã
c cura viandi:ne videretur mulieri ſupꝛa vi
rum pꝛeſtare velle ducatũ.Nec ommũ agen⸗
dop noticia ſibi refulſit in animo quanq; ſuꝑ homines
plus nouiſſet. vt innoteſceret nemini viam eius cõmi⸗
ſiſſe ſed ſibi reſeruaſſe de fino:Mon decens erat ꝙ plena
eſſet in terris noticia miſterioꝛũ que filio pater ab eter⸗

no decreuerat: et vt in futura eccleſia ſeruaretur iſta cen
ſura vt nõ viri a mulieriboſed mulieres a viris agendo

rum documẽta ſuſcipent.Reuertitur in iudeam cũ pꝛo
le:ſed adhuc ipſa cum viro timoꝛibo angitur. Megnãte

archelao pꝛo pre ſuo herode deſuncto.ex angelica ammo

nitione ipa vir ſuus nõ vadunt in iude:ſed ſecedunt
in galileam in cimtatẽ nacareth. vbi conſenſu ſuo in vẽ
tre dei filius fuerat incarnatus. Et eandem ſue vite mo
rumq; cenſurã ſicut in peregre in patria retinebat: nec
exulta uit ampliuſ in patria q;ᷓ in pegre letata fuiſſet. Nõ
enĩ variabatur in aĩo pꝑ loca per tpa vbiq; eandem conſi
ſtentiam ſeruans tota intẽta pꝛo filio:qui apud eam de⸗
us exiſtes vt puer ſub cura materna ↄſtitutus degebat.
De virgo mater in duodecimo etatis filij anno pdẽs
eum alloquitur inuentum. Capim. XXIIII.
Vlem in duodenis annis deducens in tem⸗
plum ad tꝑus obmiſit.ꝓ quo velut impatiẽs
ad abſentiã eius inter cognatos et notos dei
J filiũ queritabat· Anxia ſemꝑ erat mater ꝓ ſi⸗
lio.et abſentia modica pꝛodibat in longum.nec a queſti
one deſiſtens ipſa cũ viro redit in templuʒ: vbi repperit

eum alte agentẽ in medho ſenioꝝ atq; doctoꝛũ. Stupet

in pꝛole mater:et exultat ad pꝛouentũ eius. Non impe⸗
dit verba doctoꝝ.ſermonibo ſilij ſeduluʒ pꝛeſtat auditũ.

diligens et ammirãs. ↄſiderans d exulians.ſed datd fi⸗

7

ne verbis pia mater pie alloquitur filium ex honoꝛe pꝛe/⸗
ferens virũ dicens. Gili quid feciſti nobis ſic? Ecce pa
ter tuus ? ego dolentes querebamus te Maternali au
toꝛitate vſa eſt virgo cum dei filiũ filium ſuũ appellauit.
non in deitatẽ ſed in humanitatẽ pꝛeſumẽs:quiſvnus
ſit dei filius 1 marie. Mõ potuit amplius cõtinere affe⸗
ctũ:cum in verba erceſſiui amoꝛis erumpit. Mon aliſde
ipſum denominãs: niſi ꝙ ipſe ſit filus ipſa mater. Stu
poꝛ et gaudiũ hũanis menib⸗ miniſtratur: ꝙ virgo ma
ter dein ium noie filiatõnis appellat. Omnis amoꝛis ſi
gnum in iſto verw ſuꝑatur ñli. Lingua in amoꝛe mani⸗
feſtare plus nequit diceſ.fili. Nihil examoꝛe bꝛeuius ni

hil efficacius ad ꝓferendum cũ dicitur fili. Lota cõmo⸗/

uentur viſcera matrũ:cum pꝛolem noie filiali venomi/
nant. MNulla loquẽdi copia plus appoſuit: q; filiale nomẽ
Diffunditur anima matris in filiũ:quẽ videt de ſuis pu
ris humoꝛibus generatũ. Amat pꝛotinus pꝛe cũctis fi⸗
lium mater a quo pꝛe ceteris ſe nouit amari.ſed nec vir
go mater ꝑ compꝑatõnem ad alios hũc filium diligebat
pᷣter quẽ aliu m nõ haſxbat:ſed ipſa pꝛe cũctis diligeba⸗
tur ab ipſo ab eterno pꝛeelecta mater. Pꝛeſtatur nobis
magna ſecuritas cum virgo ſic ſuũ natuʒ alloquitur:cũ
talis filius ſic ſe patitur noĩari ſine federe nẽo quoniaʒ
eſt frater noſter. Quid feciſti nobis ſic. Mõ increpat ma
ter.nec hoc increpatõis eſt verbũ.ſed querit cauſam cur
ſe ab eis diſtrarerit Defert humilis virgo viro quem in
loquendo pꝛeronit ſeq; ppoſteratvt ſepe de ipſa dirimus
qm oĩm bonoꝝ moꝛũ atq; virtutũ eſt noꝛma. vt diſcant
mulieres ſuis deferre maritis. et non ſolum mn alijs.ſed
etiam in loquẽdo pꝛeferre. Doloꝛẽ virgo ꝓteſtatur non

inquirendo filiũ.ſed paſſa ſollicitudine ? laboꝛẽ. ſed nõ

reperiẽs ꝓ voto queſitũ.Mõ fit doloꝛ in actõibꝛ pijs etiã
ſi laloꝛare ↄtingat.ſj cũ iuſta ⁊ pia deſideria defraudãtur
quanq; ſi pſeuerant differri poſſunt fraudari nõ poſſunt
Soloꝛ vbicũq; in coꝛpibus adeſt:bone nature teſtimo⸗/
nium eſt. Nam bonũ eſt ꝙ natura dolet:qᷓ;uis poſſet eſſe
malum ꝓpter quod dolet: In ammabo aut doloꝛ aut bo⸗
ne aut male volũtatis eſt teſtis. Nam doloꝛ ꝓ amiſſo bo
no pꝛo malo cõmiſſo ꝓ nõ habendo quod habendũ eſt bo
nam voluntatẽ inſinuat:ſic a cõtrarijs doloꝛ fallacem ar
guit woluntatẽ Bonus erat virginis doloꝛ:quia querẽs
ieſum inter cognatos ⁊ notos nõ inueniebat amiſſum.
Erx virtute dolet qui ob peccata cõteritur qui agitur im⸗
patientia quouſq; vonũ vel eque quod amiſit kentat,,
quouſq; poſſideat ſine quo ſe nõ exiſtimat felicem Sed
mirum quippe ꝙ nunq; matrẽ virgineʒ legimus ieſum
chꝛiſtum pꝛeterqᷓ; hic filali rvocabulo nominaſſe.id ma
gnum miſteriũ res ipſa reducitur.ꝙ reinuẽtuſ chꝛiſtus
a matre virgine filius appellatur.vt ſit ſpes noſtra ſoli⸗
dioꝛ.ꝙ velut piam matrẽe impoſſibile ſit a pio filio dere⸗
linqui.ſic qui cũ pie ⁊ pure dilexerint chꝛiſtumampoſſi⸗
bile ptinus eſt ad inferna demergi. Et vehementius eſt
gaudiũ cum reinuenitur deperditũ.quod anteq;; pdere⸗
tur quaſi nõ curabatur. vt velut maioꝛi fiducia mater pᷣ
ſumat in filium ꝙ ad extremum nõ ꝑmiſerit cõtriſtari-
Querant er hac pꝛerogata materia virgines cũ virgi⸗
ne matre finũ.etenĩ ipe magis eſt virginitatis filius qᷓ
virginis.cuius om̃ies ſibi dicate virgines pñt eſſe parti
cipes.ſed nõ inter cognatos notos ſcõm carnẽ.quia in
carne ſupꝛa carnẽ eſt chꝛiſtus.nõ traductus ex ſemine
ſed diuina virtute. Non nouerũt hi qui ſcom carnẽ vi/
uunt qui ſolũ que terrena ſunt ſapiũt nutriri chꝛiſto ſed
mundo:non illã oꝛnare ꝓ dei filio ſed ꝓ hoĩs filio fucare
criminaliter didicerũt. Nõ ummoꝛtali ſponſo conſecrãt
ſed moꝛtali ſepe ad ꝑditionẽ adijciunt. et pꝛo moꝛtalibi
nuptijs magna impendũt munera lõgo tpe parta diſp⸗

ſecundus

—

gunt. exhauriunt crumenas accipiunt ſepe ſub fenoꝛe

que habent carioꝛa ſubpignoꝛãt vt tradant virgines ſer
uituti hominũ:vt ↄiungant matrimonia diſſe oluenda ꝑ
moꝛtem. Et ex his que nõ pꝛeinſa ꝓuemiunt ſi poſſent

vellent retractare iam factũ:vt chꝛiſti ſint etiaʒ ſecũ ha—-

bitare nõ ſinunt. Non ꝙ matrimoniũ dixerim crimino
ſum . ſed illum ꝑ omnẽ modũ pꝛefero:vbi chꝛiſto ſer⸗

uatur integritas. Igitur virgines cognatos et notos ſe

cundũ carnẽ dimittite ſi chꝛiſtũ cupitis inuenire. Re⸗
dite ad templũ aie veſtre. vbi chꝛiſtus inhabitat. nõ ex⸗
tra vos inquiſitio ſit de chaiſto intra vos cinus inuenit᷑
ſed nõ carne matres:ſpũ matres ſponſeq; fieri poteſtis.

Et reſponſione pacta deſcendit ieſus cũ illis nacareth:

et erat ſubditus illis Oꝛo virgine matre ſumpſim diſ⸗
ſerendum:nam in hac pte de chꝛiſto alibi diſſertum eſt

Ecce habet virgo mater ſubditũ.quẽ vniuerſitas dñũm.

habet. et virtutũ oĩm celeſtiũ cunctoꝛũq; regem erxerci⸗
tuum ſuꝑnoꝛũ.in humanitate virgo mater ſuis loꝛicat
habenis:et pꝛefertur virgo filio in eoꝙ ei ſe ſubijcit. et
eius facta eſt abbatiſſa qᷓ om̃ia fecit. Eum gubernat: qui
ſua ſapiẽtia foꝛmã et diſferentias omnibo dedit. Eũ di⸗
rigit humanatũ cuius bonitate ne in nihilũ redeant oĩa

conſeruãtur a deperdita reſiaurantur. Erant enĩ in illa

etate puerili om̃es theſauri ſapientie abſconditi.nec ſibi
aliqñ ſcientia creuit ex tꝑe.pꝛoinde mentẽ in alta ſuſpen

dit.ꝙ eum ſubditũ ſic vna virgo poſſedit. Magna virgi/
nibus eſt dignitas progata.ꝙ chꝛiſtus duob virginib⸗

factus eſt ſubditus.vt nouerint hoc ſacramentuʒ hoĩes:

ꝙ illoꝛum chꝛiſtus complet vota.deſideria ꝑficit· qui ſe

puritati ⁊ mundicie tradiderũt.et ſpes magna facta eſt
amãtibo celebẽ vitã.quãta eis ſit xpᷣs in alia patria fami

liaritate donãdus:qui duob caſtis in hac vita factus eſt

ſubditꝰ.Quali quãtoq; ſtudio.quãto ſincero aſfectu vir
go mater tendebat in pꝛolem.cui ſubditus in hũanita⸗

te dei filius factus erat.qua ſollicitudine agebatur in il/
lum.quis enarrare pꝛeſumat:cum videret ipᷣm ad ſe p⸗
cliuum.nil puerile gerentẽ.expectanteʒ tꝑa pꝛefinita ꝓ
implenda voluntate paterna. in quẽ mater ſolũ ferebat
pietatis officia.et illam curã ad natum ad quã deputa

tam ſe nouerat. Nec in eum credatur pꝛeſumpſiſſe blan
dicijs.aut eum geſtibo palpaſſe umunibus et humanis

vt aſſolent matres que amoꝛe feruent ad filios. Sed

qᷓ;uis ſe matrẽ in humanitate cognoſceret· tamen quia
deus erat.in omnibe ſe fatebatur ancillam.ſtupenſq; ꝙ;

in terrig erat ſocia ꝑſone deifere.atq ſimul cũ homi⸗

ne deo ſibi contuberniũ erat.Nõ ſuppetebãt merita qui

bus ſibi tanta neceſſitudo erat ad filium. Suſpendeba
tur animo in aſpectu eius et ſemꝑ in contemplatõnibꝰ
erat videns apud ſe diuinã degere maieſtatẽ: et introꝛ/

ſus mirabatur veſementer.nõ ↄpꝛeſendens deum.quẽ

in humanitate habebat ſubiectũ. Poꝛro defeciſſet in ſe.

niſi quia nouerat illam eternã ⁊ infallibilẽ ꝓuidentiam

latere in filio qua nil agebat imptinens. et ꝙ ſine miſte

rio nõ loquebatur neq; tacebat. Erat ꝓfuſus amoꝛ eius
in pꝛolem:et nihil ad ſeipam virgo.ſed tota erat ad filiũ
et amplius ferebatur in eum.quia deus.qᷓ; quia filius.

—

quia ieſus.qᷓ; qꝛ natus.amplius cõmunitate nature.qᷓ;

quiia illa caro ex ꝓpꝛio ventre.Tota in rationibo et virtu⸗

tibus erat. nec vincebatur affectu carnis quam ſpũs in⸗

fuderat.Nec animus eius feſtinabat ad pꝛolis augmen

tum. pꝛenoſcẽs ꝙ illa humanitate om̃ia pgrediebantur

diuine.Non interrogatõnibo agitabat eum velut curio⸗
ſa parens ſepe facit ad filiũ.quid fecerit.aut quid ſit fa⸗

cturus interrogans:tacens intendebat in eum.et in ſi/
lentio audiẽs ſi quippiam aliqñ loqueretur. Seruabat
ad ipſum pudoꝛẽ virgmeũ et verecundie moderamina

ſum
ſtu fil
cifie
goarn
eba⸗
cume
digna
mnenss
nalue
Onund
ſteriu
hieſol
hl
lorett
erteg
intero
nb⸗
iiot
O
ſiot
Prupt
virgor.

ſonor
erzt.

ſſeot
bſcetea
Mierat.
Eleri
Mon
ſinron
Onean
liſacr
mini
agen
eſetin
lta
ſttatun
ſtiuni
Ateh
houm
guoa
ſeruat
eripſi
ſaert
nwce
lich
Npin
Cligno
ſeen
ſecn
nten
oine
Mup
ſet )
Nenen
Coln
uern
wiin
lite
glpe

noe
es ſer
ndap
ſſent
üͤhan⸗
mmino
o ſer⸗
tosſe
en
ndex⸗
Uemi.
teſtis.
dreth:
nydiſ⸗
meſt
dem.
erci⸗
oꝛicat
it. et
St qui
Cüdi⸗
ntoie
An I
necßbi
ſuten
pugi
ginib
vies:

qvi ſe

cta eſt
a fum
tus eſt
cuyir
janita
rini,
ſep⸗
iita
erebat
puta
ebian
manis
Beg
nuin
wmmi⸗
a qui
deba
öni
ntror
ngue
tinſe.
ntiamn
fmiſte
veis
Afflü
lins.
re,iq;
irtu/
in⸗
men
ntur
rio/
t ſi
nſi⸗
gbat
line

De virgine

. °
firma cenſura tenebat:nullo imꝑtinenti ver. nullo ge
ſtu nullo motu neqʒ viſu pꝛeterq; ſub cẽſura ſpirituſſan

cti ſiebat ad eum. Erat enim in pñtia maieſtatis diuine

quam effugere nullus poteſt.ſed aliter qᷓ́; omes ipᷣa ſen

ti ebat.et ſuꝑ hoc diumi filij wrebatur aſpectũ quem ſe⸗
cum coꝛpaliter habitante habebat. Mil agebat argutõne

dignum.nihil ſibi placebat de ſeculo.non implicabatur
mens eius:ſolũ contenta de fi lio.cui aliunde delectatio
nulla erat nulla placita veniebant. Muic matri virgini
omna filius erat.hic amoꝛ eius hic ſolamen eius·hic de
ſi derium eius.hic contemplatio eius.hic queſtus eius.
hic ſollicitudo eius.hic beatitudo eius.Extra filium ni:
hil ſe habere nouerat. om̃ia virgo mater poſſidebat in ſi
lio:et in ommib diues erat in illo. Intendite virgines
et regine virginũ coaptate moꝛes.omniſ veſter oꝛnatus
interioꝛ chꝛiſtus exiſtat.et tota iocũditas.et ad ipſuʒ ex⸗
emplo virginis matris inculpate vr̃os moꝛes dirigite.
in illo facte diuites.cui coꝛpus et aiam dedicaſtis.
NOD Vlrgo mater nuptijs interfuit et obedire omnes
ſuo filio verbo pꝛedocutt. Capitulũ.XXV.
Nnuptijs ac ſi paranympha ſeu ꝓnuba foꝛet ſe inuenit
virgo mater.nõ velut apta cõuiuio.ſed apta miſterio.p⸗
honoꝛans ſua pñtia nuptias quomam ex nuptijs nata

erat. Mon eligens illas ex animo:quia ipſa mater virgo
NMec quia tanto dedicata virginitatis decoꝛe videretur

abijcete coniugatas.qm̃ et pꝛo cõiugatis talis filius ſi⸗
bi erat. Cui nihil videbatur indignũquod de diuino ꝓ
ceſſerat ſacramento.et diuina puidentia ↄiugium noue
rat oꝛdinatũ.quanq; ex chꝛiſtianiſmo ſeu ex paganiſmo
ſint oꝛdinata cõiugia. ac ſi nec ex gratia nec ex circumciſi
one aut ex pꝛeputio coniugia ſunt inſtructa.ſolum ꝙ ta
li ſacoamento in indiuiduis ꝓpagaretur hũanitas et ho⸗
mini viro ſimile adiutoꝛiũ eſſet ad pꝛolem·nõ libertate
vagandi et appetendi.ſed debita certitudinis lege: ne ſi

eſſet in coniunctione maris femine voluptas effrenis

multa ſequerẽtur. ſicut in libꝛo de chꝛiſtiana iuſticia mõ
ſtratum eſt. Nam cõiugiũ nõ ob hoc inſtitutũ eſt qꝛ chꝛi
ſtianitas eſt:.neq; quia circumciſio:neq; quia pꝛepucinʒ.
Ante hec omnia.et ante pꝛepucij diſcretionẽ coniugiuʒ
nouimus inſtitutũ.quod tam diu ꝑcelebꝛe mundo fuit
quouſq; cepit clarere virginitas cuius ſereniſſima con/⸗
ſeruatrix nuptias nõ abhoꝛruit cum inter bona ipſarum
ex ipſis naſcatur virginitas.que nõ ſoluʒ ex licito coitu
ſed ex turpi ↄcubitu ipſa vtero grauidato deſcendit. Mõ
tñ de concupiſcentia ⁊ libidine que regnat in membꝛis
ſed de lono nature quod conditoꝛ iſte creauit. Stabat
virgo in nuptijs nõ oblectata conuiuio ſed ſociata ſilio
cui amoꝛe indiuiduo iungebatur. cuius non ſatiabatur
aſpectu:cuius velut inoblite memoꝛie verba captabat. et
alte conſiderabat.quid illa diumitaſ humane opabatur
in terris. Et pꝛo magno ſacramẽto in nuptijs aſſiſtit fi⸗

lio in opoꝛtuno tꝑe interceſſura pꝛo nuptijs:cũ defectus

vini videlicet interne leticie atq; ſupne conſolatõnis ad
eſſet. Nam deficiente illo materiali vino mater ad ſup/
plendum delectũ pia ſecuritate interceſſit ad filium id
quod minus erat:aut quod deficiebat enunciãs.vt ipſe

qui erat ommipotẽs ilico que voluiſſet ſfacturus:nulla tẽ
poꝛis intermiſſa capedine liberaret abilla opoꝛtunitate

cõuiuas:ſponſi reuelans inopiam verecundiã ꝓpulſans

quibo confundebatur nuptiaruʒ auctoꝛ. Nouerat virgo

mater omnẽ creaturam ſubiacere defectui erpugnari ab
inopia. debitam nõ habere leticiã. turpiſſimis ſubiacere
pudoꝛibus,.et cõfundi ex defectu vrri boni.dum in pfun
cctioꝛijs nuptijs letaretur. Quamobrem interceſſit ad
filium. dices. Vlinum non habent Mon ſaciens ipſuʒ
memoꝛ:ẽ qui om̃ia nouerat:ſed interpellans locuta eſt.

Mria

ac ſi ad eam cura omnium ptineret. Et omnium homi⸗
num aduocata ſe ſciens que pꝛo omnibo creatoꝛis cun⸗
ctoꝛum facta fuerat virgo mater.officiũ aduocatõnis et
pia auxiliatricis aſſumpſit.cum videret inopia.que nec
rogata pꝛeuenit.ac ſi opus nõ ſit ipam pꝛecibo excitare.
que omnẽ oculũ ſue pietatis direxit in nos pꝛeſciens in
digentiam ntᷣam.et ſe cunctoꝝ omniũ matreʒ pietatis
agnoſcens.ſollicita pꝛo filijs irrequiſita etiaʒ ad diuinũ

filium interceſſit. Hõ expectat ſedula mater et ꝓpenſa in

filios ꝙ clamoꝛibo excitetur cunmeos cognouerit ſubiace

re defectui:ab amoꝛe inlxrente ſoꝛtius v:getur in illoꝝ

reuelatõnem intendere.Amplius angit quempiam di⸗
ligentẽ internus amoꝛ q; pꝛoſeuca foꝛinſeca.compellit
omnino hemens amoꝛ in occultis exire in publicũ.cũ
dilectus minus habet.aut ſi eum aduerſa ꝑturbat.et de
ducit in officia ſenſus.vt ferant opem ei quẽ amoꝛ fecit
obiectum· Minc virgo mater interne cõmota ꝓrumpit

in verbum vt pᷣſtaretur iocunditas hoibus quos ama⸗

bat.quos indigere cognouerat.ihil rebbans in aurib-
coꝛpis eius a deo ↄmouiſſet:ſicut inuiſus amoꝛ. Si hoc
nõ rogata pfecit quid rogata pficiet. Si hoc viatrix exi⸗
ſtens:quid cũ regnat in patria. Si hoc apud filiuʒ moꝛ⸗
ti tpali ſubiectum.quid cum moꝛtem ſuꝑauit. carnem
immoꝛtalem reuocauit a tumulo.collocauit in celo pa/
ternam ſedet ad dexterã.tenens totius ⁊ om̃is regionis

et poteſtatis imperiũ.Pꝛerogat in terris:quid ſit ꝓ no⸗

bis in celo factura. Et magna ſibi erat de filio incerta ſi⸗

ducia:vt nullis pꝛoſeucis interiectis patefacta rei caren

tia ſe a filio credebat audiri. Nouerat benignitateʒ eius
amplius ſe velie mfundi qᷓ; ſuſcipi poſſe:ſeu q; auderent
opoꝛtuni gratia poſtulare. Sed recompingit ñilius ver⸗
bum matris.non iratus ad eam àut indignatõe factus

ſed docens uũllam piter et aſtantes.ſed quo iure virgo pᷣ

ſumpſiſſet in eum dicens.. Quid mihi et tibi mulier:

Nonduʒ venit hoꝛa mea. Mon appellauit matrẽ ex car⸗
ne:qui tantũ virtutes in hominibus querit.Ac ſi dice⸗

re woluiſſet · quid tu mihi es ad condenda miracula. Ni⸗
hil. Quid a te in ſuꝑnaturalibus habeo.Nihil. Quid a

te ſeoꝛſum a ↄmuni natura. Mihil. Quod a te habeo nõ

ſplendet miraculis.ſed ſubiectum oppꝛobꝛijs eſt. NMon
dum venit hoꝛa mea:in qua daturus ſum generi huma
no leticiam Mondũ vemit hoꝛa mea vt oſtendaʒ ꝙ deus
ſum.qui non ſum qᷓ;uis fuerim in te. Que verba velut
maximi ſacramẽti virgo mater accepit.ad ſui documen
tum atq; cunctoꝑ:et in ꝓfunda humilitate degẽs inter⸗

na pace potita:ſciens in certitudine mentis ſue ꝙ nihil

niſi ſanctum ⁊ iuſtũ ex oꝛe filij laberetur. Optima diſci⸗

pula filij virgo mater.verba que videbanturimm ↄceptu

aſtantium reſonare repulſam in humilitate audiuit. pꝛo

doctrina recepit:cur ixc diceret a filio nõ exigit. Mabet

hoc ꝓpꝛium mens pꝛofectib anxia. humihitatis oꝛnata

decoꝛe.ſine contradictõne cogitatõnis atq; vertoꝝ ſubij

cere animũ veritati. etiam ſi videatur ntis volitis atq;
ſenſibus aduerſari. Oꝛoinde virgo mater ſic leniter in⸗
crepata maioꝛem fiduciam ſumpſit in filio:nõ quia fili⸗

us carnis erat. ſed quia deus indeficiens virtus adue⸗
rat ad indigentes:ad miniſtros verba conuertit. in certi
tudine facta ꝙ ſumma bvnitas in neceſſarijs nõ veeſſet.

Inquit eis Quodcũq; dixerit vobis facite Per obe⸗

dientiam eos pꝛeparat ad gratiã capeſſendam. Mihil ſic

ꝓpꝛie gratiam dei meruit atq; ſuſcepit qᷓ; decretis obtem
perare diuinis. Inexceptuate pᷣmonet virgo mater. vt
om̃e quod infinita ſapiẽtia pꝛecepit faciamus. Nihil eſt

erxceptuandũ a pꝛeceptis dñieis. Irrepꝛehenſibilia qui⸗

dem ſunt omia:impoſſibilia nulla. Ende nouit ſapien⸗
tiam filij virgo que genuit:et indigentis pomine no

—-

ignoꝛat:quam niſi per obedientiã releuandam aliter nõ
ecermit. Lucerna mentium oim bhumanarũ eſt deifera
virgo:que ꝑ factionem ommũ mandatoꝝ nos parat ad
filium:ſi calamitates voiumusa nobis exdudere.depꝛi
mentes. Et ſua mititate nos inſtruit cum nõ diſceptat
cum filio:quales diuinoꝛũ verboꝝ eſſe debeãt auditoꝛes.
Er pꝛeſtat nobis de ſeipa fiduciam. cũ a ſe mota inter⸗

ceſſit. Dat ſanam doctrina: c obedire pꝛedocuit dicens
Quodcuq; dixerit vohis facite. Elidenitis mirabilia ſi
obtempe cabitis huic.qui velut homo in hac menlia recũ

bit.qui ſuꝑ omnem creaturà menſam vberem in omni

bus alte tenet. Qui hũane ad humanas nuptias inui⸗

tarus:ſi eius iuſſa ↄplebitis:diume ad diuinas et inef⸗

fabiles nuptias inuitabit. PPzzcia exiſtente mĩe ad ro/⸗
gandum ꝓ eternis nuptijs que pꝛo tꝑalibus nõ reqinè⸗

ſita etia interceſſit·facilioꝛ ſpes erigitur in ſuperna poſſe
conſcendere ad nuptias veri immaculat agm.qui pꝛo
nobis ꝑ virginẽ in iſta inferioꝛa deſcendit. Hec ob aliud
ſilij eterni tꝑalter facta eſt virgo mater.pꝑ quam eius et

nos ſumus fratres:niſi vt interpellet beatum ſilium ꝓ

fratribo eius mieris:eterne ſiantẽ ꝓ caducis.iuſtum ꝓ
iniquis.deum pꝛo hominibo· verum filiuʒ pꝛo filijs ado⸗

ptatis.

A virgo mater filij requirebat pñtiam cuius nonfe
rebat abſentiam. Capitulum. XXVI.
ALte diligens dilectiegre abſentiã ſuſtinet.et
pꝑcunctatur reparare pñtiam.cum in iſta qui
etem:in illa turbatõnem expimento pꝛeſen⸗
ſerit. Et innrmntas eſt patienter ſe habere in
abſentia optunoꝝ. virtus aut reqinſiſſe ꝓpenſius. Hinc
virgo mater ſilij reqtirebat pꝛeſentia.damnum nimni
rata ſi diu pateretur:ſine quo bene eſſe nõ poterat. Qð
euangeliſia refert denunciatũ eſſe ſaluatoꝛi.. Ecce ma⸗
ter tua et fratres tui foꝛis ſtant.querẽtes loqui tibi.Ne
mini niſi ſuo virginis amoꝛ inlxſerat:mihil aũt amare
didicerat q; virtute. Nec ſpirituſſanctus in illa ſua opꝑe⸗
ratione deſcendẽs aliquẽ terrenũ amoꝛem abegit exeg:

que in ſanctiſi catõne occulta pꝛiuſq́; ꝓdiret in partum

purgatõnem oꝛiginalis culpe ſuſcepit et tutamen. Ne⸗
ſcic viles amoꝛes inducere.Nec erat humanis amoꝛib⸗
apta:quam ſpũſſanctus amoꝛibus diuinis aptauerat.

Solita ſolum dingere que diuine conceꝑat atq; genue

rat alio nõ vinculabatur amoꝛe.vnici eius dileccõne cõ
tenta.MPꝛeterqᷓ; amare neſciebat.pꝛiuari nolẽs ad mo⸗
dicum quin requireret filium:ſemꝑ alloquijs inſaciata
manens. Miſer eſt animus hoim ineptis amoꝛibus de⸗/
ditus quos ⁊ ↄſuetudine ſepe requirit.et difficulter di⸗
uellitur huiuſcemodi colligatus.MNulla vincula coꝛpoꝛa
magis nectũt q; animi pꝛimitiui amoꝛes ſiue honeſti ſi⸗
ue inhoneſti exiſtant.a quibo ſolui habent moꝛtis imagi
nem.in his que honeſtate carent et turpitudineʒ habet.

quos velut deceptas aues laqueus ſic illos amoꝛis ha⸗

mus inuaſit.a quo raro quis ſoluitur:niſi amplioꝛis di

lectõnis vevmentia ſiue humana ſiue diuina dilectio

illa conſtiterit. In his vero qui chꝛiſti charitate nectun

tur: ſi palmaris fuerit: neq; blandimenta neq; toꝛmẽta
neq; ſi qua ſunt que hahent aſperũ ſenſum dulces eius

nexus ſoluere potuerunt. Et ipſa terribilis moꝛs potius

q; a chꝛiſto.a coꝛpe animã ſeparauit. Hinc aplus ad RBo

manos ait.Quis nos ſenabir a charitate cheiſti. Et cũ
multa enumeraſſet:nihil quod ſeparare poſſet inuenit.

Quã bonuʒ vt a pꝛimeuo anima pꝛimitias honeſti amo
ris depaſcat.illo ſe imbuat. cum illo piter coaleſcat.vt ex
vſu amoꝛ iuſtus in nature potentiã tranſeat. Quo aſſo
lito virgo ab alijs actõmbus vacans. iura honeſtiſſime

dilectõnis exequitur.requirens iuſte dilectũ:nõ tantuʒ

—

quoniam in illa q. . Erg
ta facta filio.q; in illa ꝑ quam ipᷣm geſtauit in aluo natũ
nutriuit ingremio.poſint in cunabulo.

ſecundus

quia ſuus filius erat ex carne qᷓ quia dei erat er deitate.
CTalis vniuſcuiuſq; amoꝛ:quale amoꝛis obiectũ. Diui⸗

num erat in quo amoꝛ virginis ferebatur.pura in purũ
munuda in mundũ.caſta in caſtum.virgo in virginẽ. hu⸗

milis in humilẽ.pꝛudens in ſapientia. pauꝑculi in pau⸗
Perem. virtuoſa in virtutem.ignitis amoꝛibo agebatur.

Et opibus oſtendebat quibo internis ignibuſ eſtuabat
a quibus ſuccenſa motibus co:ꝛꝑis pꝛodibat in publi⸗
cum.que ↄſueuerat ſemꝑ tenere ſecretũ.nihil in repꝛe⸗
henſione arbitrans dignũ in requirendo virtuteʒ. Fiat
interdũ in exterioꝛa pꝛoceſius.ſi quã domi vtilitas poti

oꝛ.ſi neceſſitas exigit. ſt charitas vera cõpellit.ſi fruetuo

ſioꝛ pᷣt eſſe puentio ad requirendũ chꝛiſtum. Nontꝑus

non locusnõ natura generoſitas:non etas.non ſexus.

non religio pᷣt eſſe pudoꝛi.Honeſtus eſt ille diſcurſus q
ebitu puenit in finem: nam finis oim chꝛiſtus. ad quẽ
omnis religioſa feſtinat intentio. Nõ verebatur chꝛiſti⸗
fera et chꝛiſticola virgo chꝛiſtũ expectare pꝛe ſoꝛibo et in⸗
ter multitudinẽ diſciplinabilẽ exhibere fo:mam: vna ſu
per ceteros equanimiter tñ auditura chꝛiſtum cũ cete⸗
ris aſſiſtebat.et inter auditoꝛes humiles ipſa in hũilita⸗
te ꝓcliuioꝛ nec auſa in filiũ vt eum auctoꝛitate materna
dexpoſceret. ſed ꝓfunde ſubdita ſilenter ſtabat ad verbuʒ.
cedens doctrine publice pꝛo publica vtilitate. potius qᷓ;
vellet ſibi finũ reducere in pꝛiuatũ. Non violauit diui⸗
nam doctrinã.quã ipᷣa toto hauſtu pectoꝛis dulciſone ca
piebat.potius abſtralxbatur in verbis ad ſanitatẽ verbe⸗
rantibus animos:quox doctoꝛem ſupꝛa naturã ipia ge⸗
nuerat.ec ipa dixit quod ille iudeus pꝛotuht ꝙ ei lo⸗
qui wllet.ſed aut chꝛiſtũ increpare ſatagens ꝙ expauꝑ⸗

cula natus eſtet· etiaʒ alte docẽs:aut humane diſcretus
ad matrẽ autumnans ipam aſſiſtere pꝛe foꝛibo pꝛeſtolan

tem vt ſilio loqueretur. Sed ipſe aut dolos aduertens

Aut alte decernes:maternitatẽ ſpũs carni pꝛepoſuit.Nõ

aũt dedignata mater in hoc iudicio quaſi ſe denegatam
agnolcens ſeu poſtpoſitã mẽem carmis ei matri que pꝑ di
umum ſpiritũ effictur, quinimo altius verba chꝛifti in
telligens ſe cognopit duplice matrem carnis videlicet
qʒ; wre ſic erat.et ſpũs ſuꝑ om̃es animas:qm̃ pamplius

cei voluntatẽ ipſa pfecerat que plene perfecta iuxta ſen⸗

tentiam ſaluatoꝛis.eam animã que fecerit efficit chꝛiſti
matrem. In na nmenrnitate perfectius virgo pꝛolecit
lla que ſolum eſt carnis. magiſcq; in illa gra

Me Virgo ſuit filij conſocia paſſioni ⁊ ↄpaſſiue contẽ
platiue aſtitit cruii. Capitulũ. X XVII.
Ilet de virgine alma euangelicus textus qͥ⸗
uſq; ad aſſiſtentiaʒ crucis:q;uis pie credatur
velut diſcipula filij pꝛima.inter pꝛimam illã
diſcipuloꝛum et diſcipularum modicam tur⸗

bam. ſemp magiſtro filio aſtitiſſe conuerſantemq; cũ eo

pꝛout decebat cũ dei humanato ſilio cõuerſari poſipoſita
omnmi auctoꝛitate materna tacite ſub eo degens ammi⸗

rans et laudans mirabiles actiones eius.nõ inquirens
cauſam actionum eius: indubitata fide ad eum exiſiẽs
Pomia diuine atq; inculpate voluntate non coactõne
noſtra nõ ſua reinaſſumpta humanitate faciebat. Mul⸗
lum ſibi ad eum auſum vendicabat quia in carne filius

ſed ꝓfundere reuerebatur qꝛ in humana natura deus:
et optime nouerat iura humani ſeminis quibus ipſum

nec ipſa concepꝑat: et iura virtutis altiſſimi qua in aluo

geſtauerat incoꝛrupta enixa fuerat. Quamobꝛem diui⸗

na iura mente adoꝛabat:nihil ex his vendicabat in pꝛo⸗
pꝛium ſicut coꝛrupta mater quandam auctoꝛitatem ha
bet in filium.quia ſemina coꝛrupta ſuſcepit:quia graue⸗

— —
— —

— ——— — —

——————

n: pnaſi
icuͦ cete
nhütlita
Watern
AA wrbg
,Torino
unnt diul
leionec
Mewih
diplage
tgei lo⸗
berpoup
diſeretus
peeſtolan
duertens
vſuit. H
negatam
qae ni
chaiftiin
vigelecet
gmmplius
luta ſen⸗
t chziſi
opooket
lnlloen
uonnti

ercont
.
tech
ctedatur
mamili
cam tur,
c eo
ſiwoſt
ammè
juirens
eniſtis
actoͤne
.⸗Mul-
eflius
Wls:
ipſum
n aluo
diig/
n pro⸗
emke
gnute,

De virgine

ſcuit. quia pondera ſenſit. quia elanguit.quia cum dolo⸗

re parturiuit. quia moleſtiã plurimam tulit velut mole

ſtum lactans.quia ſomnos ꝑdidit ad impꝛobos clamo⸗

res paruuli:quia vigilias multas exercuit excubans ne

lederetur ad cunas. Oſta et ſimilia pꝛo filio nõ ſenſerat

—

virgo mater. quẽ ſciebat eſſe dei fiuũet ſi humanatum

tamẽ diuinitꝰ angelicis et ſpiritibus cuſtoditum. Clere
ꝓtinus mater erat.ſj lege altioꝛe illuſtrioꝛ.ad quã quic⸗
quid eſt nature quicquid eſt humane potẽtie. quicquid
inuiſibilis virtutis atq; viſibilis nõ potuiſſet attingere
niſi ſe diuinitas inclinaſſet. Huic ſubditur virgo mater
nihil ſibi appropians ex carne de filio.in nullo audẽs in
eum:nifi ꝙ ante conceptũ èt partum et poſt partuʒ ſibi
ancilla ſubſiſtat. vt hec dumtarxat ſit ſua virtus. ſit eius
loꝛiatio in filio. ſit poteſtas. hec ſibi ſint iura materna.
d vnde grata facta deo: mater facta filio. Attamẽ quã
q; virginis geſta cum ſilio ſilentio multa pꝛetereãt ma⸗
gnoꝛum moꝛũ magniq; miſterij ſunt credenda. ꝙ vſq;
ad exſpiratõnem ſilij pendentis in cruce ſubdita doctri⸗
ne confoꝛmis verbis dedita moꝛibus. tandem conſocia
paſſioni.quã chꝛiſtus in cruce pendens ipam virginem
cuidam virgini diſcipulo cõmendauit.indicendo nouaʒ
filiatõnem atq; matermitatẽ nõ alterando naturam ſed
pꝛeſerendo gratiã.cuius noua ꝓceſſio agebatur ſub cru⸗
ce· Sic quippe cui cõmendatio facta eſt euangeliſta de⸗

ſcribit. Stabant autẽ iurta crucẽ ieſu mater eius et ce⸗
tera . Comitata fuerat filiũ virgo mater ⁊ tota facta erat
cõſocia paſſiom.alta mente contractans eas quibus ſe

ſubiecerat filius paſſiones plus ſpiritu indiuiſa qᷓ; copꝑe
Vlla ſcilicet hoꝛa ſe comitem tremebunda minmnuq; dolẽ
tem ſe cum üũlla turba occidentali que vocibus cheiſtuʒz

moꝛti iudicauerat tradidit ſicut decuit moderamina ſpi

rituſſancti. quanqᷓ; in ula turba eſſet queda mulierũ na⸗
turalis humanitas ex qua cõpaſſione quadam animo fo
diebantur: in conſideratõne iuſti et adiudicati iuuenis

curantis infirmos earumet inſtruentis animos impe/

ritos neminẽq; ledentis. Necnon et illa ſententia ſuſpe

cta fere omnibus erat cum illoꝛũ inuidia in cauſa fuerit
non chꝛiſti culpa. Et conſpicabatur virginẽ. non vt vir
ginem. ſed vt honeſtã modeſtam pauꝑculamq; matrem

non fultam cognatoꝛum auxilio ſed vnico mirabiii pila⸗
ti ſententia iam pꝛiuatã. Et pꝛofundis agitata doloꝛib-

cunuctis id quod erat incognita cum triſtibus triſtioꝛ· et

cum letis pꝛiuata leticia. ſequebatur aſpiciens crudele
ſxectaculum crudelius et ſpectura. affectoꝛi animo intẽ⸗

ens in hunc innocentẽ iuſtum quia dei filius q; quia

filius: cum ſciret ex luce fidei. ꝙ nec patiebatur nec erat
paſſura deitas paſſionesnec ſubitura moꝛtem. Et cum
ila ſocietate partim honeſta ptimq; funeſta in nulla iu⸗
ſta incedens ſemꝑ oculis coꝛdis et coꝛpoꝛis intendens
in filium. peruenit ad locum ſupplicij deſtinatũ:intuitu⸗

ra ſeueritatem decretã ſuper illam carnem quã ex ſpiri⸗

tu ſancto genuerat. Multa contemplabilia fidelibus

conſideratõnibus obijciuntur:ſi mens fidelium nitere

tur pie pquirere quid ex tanto crudoꝛe filij ageretur in
matre. Olidit nanq; affigi patibulo.et ſuꝑ clauos audi/
iuit valide malleari:et poſi erectum patibulum meſta et

flebilis aſtabat ipſa cruci. Hic euangeliſia cõſocius ver⸗

ba reſumit. de cruci foꝛmitate virginis dicens. Stabãt

autem iuxta crucem ieſu mater eius.Ald quid mater ie⸗
ſu iurta crucem eius. Inſolitus mulieribus mos ꝙ fili

oꝛum ſequantur coꝛroꝛa damnatoꝛum: q;uis ipᷣis aſſi⸗/

ſtant ſedule. ſi in domibus et lectis ꝓpꝛijs moꝛiantur.
Vlitant humane matres videre crudelia encia filioꝛuʒ:

et atrocem ab atrocibus illatam moꝛtem ſpicari repu⸗
Qiant:et fere ſuſtinere poſſunt ipos inter manus ꝓpꝛias

Maria
.
animas exalare. Si erat in hac matre crudelitas. abe⸗
rat ab ipſa materna compaſſio non aderat humanitas.
Que mẽtis foꝛtitudo: Que animivirtus: Que inter
na conſtantia: Quid iſta ſtatio uxta crucem. Que ma⸗

ter ſecuta filium ad truncatõnem capitis. mutilatõneʒ

membꝛoꝛum. ad effoſſionem oculoꝛum. ad incendium.

ad ſi qua crudeliter ꝑ aſperũ ſenſum et tenerum ſenſuʒ.

luſte vel iniuſte hominibus a potentioꝛibo iudiciaria ſeu
auctoꝛitate tirannica inferuntur. Raram vel nullam di
xerim. Et hec virgo mater videre ſilijſupplica non vere
tur.quibus nec ſeipſam potuiſſet auertere vſq; ad cru⸗
cem ſilium pꝛoſecuta. Intonabant auribus eius mal⸗
lei ferientes.confodientes clauos immaculatã carnem.
et virgineum tenerũq; coꝛ eius alte percutiebat. Et cla
moꝛem interceſſionis eius quo pꝛo cruciſixoꝛibus inter
pellabat ad patrem ſuſpenſo animo audiebat: ammirãs
crudelitatem et incompꝛelvnſibilem benignitatem filij
patientis. Soꝛtionem veſtimentoꝛũ eiuset ſoꝛtem de⸗

ſuper miſſam ipa conſpent contemplans quid ageretur

pꝛeautumnãs quid futurum.ſed magis intenta chꝛiſti
paſſionibus.ex earum confixa doloꝛibo mhilo pendebat
et veſtes.nec aliquid de filij rebus repetebat in ſoꝛteʒ ad
ſuam ſuſtentandã pauperiem. moꝛe matrim lbona repe⸗
tentium fi lioꝛum Aſpiciebat in filium impendentẽ pꝛo
hominibus vitam:multo magis ? vſſtes que ad futura
ſignanda miſteria ſunt diuiia. et inconſutilis magne fi⸗
dei et charitatis pꝛo integritatis miſterio indiuiſa ex ſoꝛ
te venit in ſoꝛtem. Mon ſtabat virgo mater ocioſa intel⸗
ligentia.ſed contemplatõne altiſſuma xca crucem. do⸗
loꝛis confodienda gladio ex pꝛeacto ſymeonis vaticinio
per moꝛtem atrocem:et mirabatur compatiens.et cõpa
tiebatur ammirans in filium dei et ſuum ecreta pater
na tam ſeue in illa carne per miniſtros moꝛtis impenſa.
Et letabatur dolens et letabunda dolebat. ꝙ offereba⸗
tur ſacrificium veſpertinum in ſaluatõnem ſui. et in re⸗
demptionem omnium nationum quo placabatur ira-
tus:quia non pecoꝛis ſed iuſti ſanguis unmolabatur in
noxius.et pꝛecium ſoluebatur in illo ligno diuinuʒ quo
genus liberabatur humanuz . Et ipſa ſe in illa cruce iux
ta quam ſtabat redumi et liberari ſentiebat. pꝛenoſcens
et gaudens ꝙ ſic erat. et e ante illum ſanguinem ſuſuʒ
pꝛemoꝛtua cum ceteris deſcendiſſet ad limbum. Alteq;
dolebat contemplans cruciatum et crucem: ꝙ de carne
ißius erat redemptid eius.ld cumulum doloꝛis verge⸗
bat: ꝙ de carne quam ipſe contulerat filio eius liberatio

per moꝛtem et ſanguinem pꝛocedebat. Et poſt illas di⸗

gnatõnes qua in vtero ſanctiſicata.qua electa virgo ma
ter ſine doloꝛe pariens qua nutritus ab ula obligatam
amplius cognoſcebat ꝙ per moꝛteʒ ſui nati ſaluabatur

in cruce. Pꝛotinus equidem illa crux virgini matri ne⸗

ceſſaria fuit.et ſi non ad abolenda peccata a quibus mũ⸗
dabatur ex vtero ſaltim vt illi ſicut ſaluandis ceteris cla
uis eſſet ad regnum que Eſaie vaticinio ſuper humerũ
filij danda erat. AUnde pꝛorima cruci ſiabat non amoꝛe
artvꝛis ſed dilectione pendentis: velut pꝛima diſcipula

huius hominis cruciati.et magiſtra ſequentiũ vt ſtent
iuxta crucem ex qua ſalus animarunet peccatoꝛum oc⸗

caſus et inferni clauſura et apertio celi: non iuxta mun⸗
di delitias. et delectantia ſenſum. que ſubuertunt men⸗
tes moꝛtalium.et a chꝛiſto auertunt. et tandeʒ ad infer⸗

na demergunt. Cruci debet aſſiſtere ommis vita moꝛta⸗

lium poſtq; finiuit per crucem immoꝛtalis. pꝛo nobis fa
ctus moꝛtalis:non vt maneret moꝛtalis. Et commoꝛa
ri cum virgine iuxta crucem in altitudine contemplatõ
nis ipſa charitas docet. ſuadet weritas. neceſſitas oino
compellit. Rependenda gratitudo nos trohit. Nertc⸗

plemur quãte dignitatis homo extiterit. qui dum imi⸗
tari potuit:talibus inimicijs non ſoluendis mſi per cru⸗

cæs intereuntẽ. Qutũ deo pcẽm diſplicuit q́; magni pon
eris fuerit. vt pꝛo illo per dei finium deueniretur ad cru
cem. Qua homo fuerit dilectus:vt requiretur per crucẽ

NQue dignatio que humilitas que charitas ineffabilis

vt wolſtarie dei filius in carne pꝛo nobis pateretur cru
cem: Et ꝙ omnis alius moꝛiendi modus deuitatus eſt

cum multi eſſent. dumtaxat voluit ſubire crucem. Que
lex que iuſticia iuſtum pꝛo iniuſto.ſanctum pꝛo iniquo
iudicauit ad crucem. Stat iuxta crucẽ virgo chꝛiſti ma
ter.quia eua iuxta vetitam arboꝛem ſtetit. non verita pe⸗
nas futuras ſi tageret. Olla wro intuita poſterioꝛes glo
rias ſi quiſpiã in lachalcerceret contemplatur.et nos
cum illa. Quid ſibi vult tale ſignum in fine appoſitum

euangelio ſancto chꝛiſii. niſi ꝙ euangelica doctrina hoc

ocet.vt vita ſequentium chꝛiſtum agatur in cruce ter⸗

mMinetur in cruce decidente delectantia ſenſum pꝛopter

ſuperna excedentia ſenſum. Intuebatur ammo quomo

do ſupernaturali oꝛdine chꝛiſtianis de cruce penali dele/

ctatio naſcitur de obpꝛobꝛio eiuſ honoꝛ immenſus.et de
cruce tantum necatiua coꝛpus coꝛpoꝛis ⁊ anime vita vi
talis exoꝛitur. Elicinabatur virgo arboꝛi decoꝛe fructus

eius:qui non naturali oꝛdine ſed ſuperna virtute in illa

erat inſertus. Stabat iuxta crucẽ:cũ qua ⁊ nos pariter
aſſiſtamus.Adhuc enim in virtute ſtat.quanqᷓ; illud li⸗

gnum ex monte caluarie ſit deſixum.que licet pene xoca

bulum teneat.necnon hominem erterioꝛem conturbat
et ſepe interimat:pie tamen tolerata delet culpam. gra⸗
tiam auget paratq; amatoꝛibus ſuis gloꝛiam toꝛtura
eius. Dhed nec ob hoc diligenda quia toꝛquet ⁊ necat:cũ
nec ex natura ſeu lege aliqua ſit indictum. vt toꝛtoꝛes et
toꝛtoꝛum inſtrumenta querantur vt toꝛqueant.ſed vt

iniecta patienter tolerentur.quia ſi pꝛo pietate ſupernã

gloꝛiam parant. Stemus iuxta crucem velut iuxta apo
thecam aromatum:ex qua vulneribus noſtris vera me

dicina defluxit. Et velut iuxta lucem: qua fulgente in
mentibus hominum nunquam ambulatur in tenebꝛis

Velut iuxta fontem in quo abluti ſumus:quo inundã⸗
te potamur. Elelut ſub vmbꝛa:ſub qua requieſcere po⸗
teſt malis ardoꝛibus eſtuatus. Stemus iuxta crucem
coꝛroꝛe ſimiliter et mente.imo magis mente q; coꝛpoꝛe
Solus quidem chꝛiſtus ſtetit in cruce.ſed deifoꝛmiter.
intacta deitate et anima imperturbata circa ledentes et
ſine delicto et peccato. non viatoꝛ ſolum ſed compꝛelvn
ſoꝛ exiſtens.non ſpe pꝛemij vt mercede pꝛomiſſa patere
tur.ſed quia hominum creatoꝛum ſupernaturaliter erat

amatoꝛ:vt moꝛiendo vitam moꝛtuis omnino tribueret

Virgo et eccleſia oethodoxa ſtare noſcitur non in cruce
ſed iuxta crucem. et ſuas penas cruciatus et merita illi
appꝛorimat.in ea fide qua refoꝛmamur ad gratiam. et p

chꝛiſto animamur ad penas. Stat iuxta crucem altige⸗
na virgo mater ad intuendum vnde fecit exoꝛtuʒ: nam

er duobus lignis. vno contempto ſalicet vitali. altero
ſcilicet ſcibili contra inhibitõnem tacto.ipſa velut ex du

.

abus amaris radicibus pꝛod iſt. Nec alia genimina fece⸗
re crucem in qua chꝛiſius penaliter et diuine ſtetit. iur

ta quam virgo mater ſtetit.niſi negligere debituʒ et ope
rari pꝛohibitũ. Necnon vt iuxta virtutis exercende ima
ginem ipſa ſtetit. Quadrifaria enim virtus et; compꝛe⸗
henſio optimi in illa conſiſtit:ſublimitatiſ longitudinis
latitudinis et pꝛofundi.que dimenſiones dum indaga
te compꝛehenduntur iuxta crucis virtutem non ocioſe
conſiſtitur:pꝛolixe diſſertiones exiſtentes inexquiſite pᷣ⸗
tereunt. Igitur facta per omnia chꝛiſtifoꝛmis et cruei⸗
foꝛmis ſtat diligens et diligenter iuxta crucem:auditu⸗

Alber terceuus De parentibus
ra locen tem Klium verba doctrine at; gratie ſeptifoꝛ⸗ .

mis. et nouam gratie filiatõnem. dum audit mulier nõ
mMmater.ecce filius tuus et vlut alij afſignata ecce mater

tua. Ex hinc de virgine ſcriptura ſacra ſilet.quanqᷓ; mul

ta deduci poſſent in piam narratõnem vſq; quod expe⸗

ctabat cum ceteris apoſtolis ſpiritum ſanct um quo ple⸗
na iam erat qui in eam iterum ſuperuenerat:quieam ſo
lum diuinis miſterijs aptauerat. ab humanis ineptans
ipſam ſuper angelos celo parans.

Erplicit liber ſecundus de virgine maria.
Incipit liber tercius de porentibus et oꝛtu ateq; pꝛo/⸗
ceſſu pꝛecurſoꝛis. apitulum. I

Vit in diebus herodis regis iu⸗
. dee ſacerdos quidam nomine ca⸗
charias de vice abia. Et vxoꝛ eius
d filiabus aaron: et nomen eius
elicabeth. Erant autem iuſti am⸗
wante deum: incedentes in om⸗
nibus mandgtis et iuſtificationi⸗
buroyus domini ſine querela. Ut ad
chꝛiſtum et ad geſta eius et verba veniatur pꝛout a ſpi⸗
utu ſancto acceperunt euangeliſte:narratõnis oꝛdinem
pꝛetulerunt. Et quoniam ſanctus ſanctoꝛum ipſe chꝛi⸗
ſtus qui venerat pꝛeco ſanctus pꝛemittendus erat.non
ſolum laudabilis pꝛopꝛia.ſed etiam ſanctitate parentuz

qui nec etiam oꝛigine incognitus eſſe debebat.illum an

nunciaturus qui omnia nouit quem nihil latet.qui om

mbus volentibus venerat ſin dare noticiam. Quamob
rem lucas incipit a fama parentim domini pꝛecurſoꝛis

notans illos per tempoꝛa terreni regis manme gentilis

quia iam iudea regibuſ pꝛopꝛij generis pꝛiuata erat. Et

cronicandum fuit ſubillis regibus de geſtis domini ſal⸗
uatoꝛis eiuſq; pꝛecurſoꝛs quoꝛum facta inter gentiles
Pomanoꝛum decreto in libꝛis annalibuſ magno ſiudio
ſcribebantur:vt certiſſi
poꝛe pꝛefinito poſteris traderetur. Et quedam pꝛeroga

batur congruitas et animatio.vt euangelium pꝛedican

dum otius a gentilibus reciperetur.quoꝛum regnanti⸗

bus regibus illa incarnati verbi condebatur hiſtoꝛia: et

illuceſcebat fuperna doctrina. Guit igitur cacharias ſa⸗
cerdos iuſtus ex nomineiuſtus ex omicio.iuſtus ex vice
familie de qua erat:quoꝛum interpretatio nominũ con
gruit miſterio precurſoꝛis. Sed nec exvno parente dũ

taxat precurſoꝛ tanti regis commendandus erat.niſi et

adderetur alterius fama notabilis:nam et vxoꝛ ſacerdo
tis precurſoꝛiſq; mater de pronmoaffutura:erat de fili⸗

abus aaron: cuius nomen etiam ipſam extollebat. qaue

.

elicabeth vocabatur. Bene oꝛi
ſoꝛi cedebat in ſamam. magis vero moꝛalis vita paren⸗

tum.quoniam autem erant iuſti amto ante deum ince⸗

dentes in ommibus mandatis et iuſtificatõmbus domi
ni ſine querela. Sonitas parentum precurſoꝛem attol⸗
lebat laudibus naſciturum:ſed ipſis tantum retoꝛque⸗
batur in pꝛemium. Non enim quoꝛumcunq; ſanctitas
in alios ad merituz gloꝛie tranffunditur: niſi dinmntarat
ſanctitas chriſti que meritum eſt omnium. ſine qua eti
am nil meretur ſanctitas ſinguloꝛum. Siquidem am⸗
lo iuſti erant:nõ vt vnius ab alterius pꝛogrederetur iu
ſticia.nec ꝙ alter ad alterum iuſticie cauſa eſſet. quãuis

Vnus alteri ad iuſticia poſſit pᷣſtare iuusmen. Sed ipſi
mutua voluntate in illa conuenerant facti ſancta con⸗

uentione concoꝛdes.vt neuter vellet ꝙ ad wonitatem al

terum impediret: vterq; alteri pꝛeſtaret ꝙ virtutis poſ⸗
ſet eſſe compendiuz. HMec eſt enim omn wre ſocietas

ma geſtoꝛum memoꝛia ex tem⸗

ginaria progenies pꝛecur

N,
no
ter
ul
e⸗
le;
ſo
ng

iu⸗
us
us
ne⸗
me
ni⸗
a
ſpi⸗
lem
hri
jon
tuz
an
ob
is
ns

lgle
leg
lio
ga

n
tl⸗

et

ſn
iee

et oꝛtu atq; pꝛoceſ ſu pꝛecurſoꝛis

Veraq; ſodalium amicicia et optima conuerſatio cetero⸗

rum.vt in iuſticia illa ſectanda conuemant:qua reciſa de
medio turpis eſt omnis con uerſatio hominum. feda eſt
delectio animoꝛum et amicoꝛum amicitia in damnatio⸗
nem venit. Ypſa enim eſt que repꝛehenſione caret Sed
neq; lona eſſet ſi ſolum ocijs hominum deſeruiret. niſi
ante incedant in placito ſancto ſuo.qui eius ſplendoꝛi⸗
bus veſtiuntur. Pꝛoinde ſubſequitur. Ante deum in⸗
cedentes in ommibus mandatis et iuſtiſicatõnibus ſi⸗
ne querela. Ecce totum quod habet perfecta iĩ. uſticia. ec
ce m quo verſatur iuſta hominuʒ vita hic pꝛefigitur. hic
eſt inceſus eius. Clie cetere ſunt diſtoꝛte· cuncti ad in⸗
feros inceſus hommum penetrant. niſi per iuſticiam di
uina mandata ſeruentur. niſi ante deum ſuo placito nõ
humano in mandatis ommibus incedatur. lnum eni
aut plura ſeruaſſe non ſufficit. ſi cetera vel mmmu ne⸗

g is ntur:quoniam qui in vno offenderit factus eſt o⸗

mMmum reus. et erceptionem aliquam diuina mandata

non ſuſtinent. Addebatur autem in omnibus luſtiſi /
catiombus dir gebantur. Yuſtificatönes domini ſunt
ommna que a dehcra retrahunt virtutibuſq; coaptant:
in quibus recte conuerſanteʒ opoꝛtet incedere. PHis poꝛ
ro mandatis talibuſq; iuniſcatõnibus agebatur dauid
cum ſepe dicebat. In mandatia tuis erercelve:et conſi⸗
derab vias tuas. In iuſnficatõnibus tuis meditalvꝛ:
non obhuiſcar ſermones tuos. Optimum erercitiũ do⸗
mini mandatoꝛum viaſq; conſiderare diuimnas: que pꝛo
tinus ad nos ſunt miſericoꝛdia et writas. Inſimita pꝛo
tinus eſt conſideratio viarum dei. nullaq; contemplatõ
moꝛtalibus aptioꝛ.qᷓ; mente in ipſis intendereſcnmn nn
ſericoꝛdia hominem retinet ne labatur.reuocatq; laben⸗
tem:erigit ſpe lapſum.qua omne aſperit genus buma/
num.qua deductus ipſe plaſmatoꝛ ad plaſma qua qui
erat immoetalis ſe moꝛtalitate veſtiuit: et in veritate fi⸗
eri ſpeculatoꝛem cultus eſt deitatis. Etenim ipſa docet
dirigit. conducit et introducit in potioꝛa qᷓ; a quibus eſt
excluſus adam:quia omnis homo mendax. niſi ex diui⸗
na wluntate fiat per omnia werax. Et vnicuiq; ſua men

titur iniquitas.niſi veritas diuina illam excludat.qua pꝓp

nobis in foꝛibus aſſiſtente iudicij.nõ eſt vnde cauſetur
aduerſus animam noſtram: que omnino in obſcura lo /
ca etrudit cum ſibi reppererit aduerſanteʒ. Quamob⸗
rem alio loco dauid ipᷣe pꝛedirerat. iſericoꝛdiam et iu
dicium cantalvtibi domine. In iuſtificatõibus wro do
mini meditari ſe dicebat pſalmiſta. in quibus hi iuſii cõ
iuges incedebant.in quibus omnis humane mentis 95
ctio eſt dicanda:quomam in omnibus fruſtratur ſtudi⸗
um mentium humanarum.pꝛeterqᷓ; cum iuſtificatões
domim meditantur. Moc enim omnis ſedule meditan
do agat: ut iuſtificatus exiſtat. Clera ſui cognitio · et debi
ta confeſſio peccatoꝛuʒ.et cum intunſione interni pecto
ri vuʒ inuocando ꝓpiciu. indignũ oĩno ſe reputare ce⸗
leſtibus.neq; pꝛeſumpte appꝛopinquare diuinis: ſed hu
militer non deſperate longe fieri ab eiſdem obice inſpe⸗
tto eccati: iuſtiicatum hominem fecit. His enim regu
latõnibus publicanus euangelicus a phariſeo iuſtifica⸗
s deſcendit in ſue conſcistie atq; eccleſie ſancte domů
HDis meditatõnibus actus ſermonum domini non fiat
immemoꝛ:etenim et ipſi iuſtiſicant et mundant ſalua⸗
foꝛe dicente. VUos mundi eſtis pꝛopter ſermonem uẽ
locutus ſum vobis.in ipſis ſiquidẽ conſiſtit iuſtificatio
niarumm. In his precurſoꝛis genitoꝛes coꝛam domino
incedebant:vt etiam nulla in eoꝛuz operibus poſſet eſte
querela. Optima queq; virtus ſiue hominuz vita. cum
ſic graditur coꝛam do. vt etiam hominibus non paret
materiam querulandi.et ſicſe continet infra temperan

tie gremium.vt nihil vnde iure calumniaʒ patiatur ef⸗
ficiat. ;uis miuſte pomimnt facta queq; bona hominum a

male iudicantibus repꝛehendi. Sed nec timendaeſtin

iuſta querela: vbi querele iuſte non pꝛeſtatur occaſio.
¶Begd his duobus ſic iuſtis non erat filius. eo ꝙ eſſet

elicabeth ſterilis: et amlv pꝛoceſſiſſent in diebus ſuis

Potuiſſet eſſe ante finus cacharie.ſi ei vroꝛ fecunda nõ
ſterilis aſtitiſſet:quoniam.non ipſe ſed vroꝛ dæ ſterilita⸗
te cauſatur. Nam animus hominis ſemper aptus eſſet
fructus educere:mſi caro ſierilis repugnaret. S pꝓceſ⸗
ſerãt alw ia in dieb⸗ ſuis:et vnus ꝓpter ſterilitatẽ ⁊ pꝛe⸗
moꝛtua ſenectute alter ob ſenecrutẽ filijs pauarentur.
Ecce vni etas ⁊ ſterilitas.alteri tantũ in cauſa noſcitur

etas.quod ſepe in moꝛibus hominũ agitur: vt qui ſterili
Vite in iuuentute ſe ſociat.niſi ſpeciali munere gratie ha

num non poſſit agere cum ſenelcit.. Sed factuʒ eſt iii
altero iſioꝛum bonoꝛum cum ſacerdotio fungeretur ca⸗
charias in oꝛdine vicis ſue ante deum ſcem conſuetu⸗
dinem ſacerdotij ſoꝛte exijt vt incenſuʒ poneret ingreſ⸗
ſus in templum vñi:et omms multitudo populi erat

oꝛans foꝛis:]. Sacerdotio fungebatur cacharias: quia

ſacerdotium vteris teſtamenti erat neq; viq; in finem
ſeculi duraturum.ante finem vebitum poſt ſeculum ac
cepturum. Hoc tamen erat wonum diſponens ad meli⸗
us.quod ſecundum oꝛdinem agebatur. Nam qui oedi⸗
nem obmiſit in rebus optatum ſibi finem ademit. ſer⸗
uatus autem oꝛdinaticios in menſa refectõnis diſcum⸗
bere fecit. Non anterioꝛandus aut pꝛepoſterandus eſt oꝛ
do:ſed exercendum eſt miſterium etiam mimſieriuʒ. cũ
in ſua vice oꝛdine diſponentè vnumquenq; contingit.
Ante deum ſacerdotium eſt in ſuo oꝛdine miniſtrandũ.
non enim flammines paganoꝛum ante deum verum.

ſed ante deos quos finrerant mimſirabant. Et qnicun⸗

q; ex ſaterdotio humana fulcimenta conquirit.ante de⸗
um ſuo ſacerdotio non fungitur. ſed ante id quod ex il⸗
lo affectu ſectatur. Ele qin ante homines et pꝛopter lu⸗
cra ſectanda nõ ante deum ſacerdotio fungitur:vtilius
ero eſſet ligonibusqᷓ; ſcerdotio captare ſtipendia. In
retrouerſo aſpectu et in obliquato penitus ad mercedes

ſacris opoꝛtet inſiſtere quis altaribus fideliter ſeruien

tes iuſte conſequi poſſint neceſſariam vite ſtipim. ARne⸗

te deum et ꝓpterdeum: vt ipſe ſacerdotalis miſterij pꝛe⸗
mium fiat. et huiuſcemodi etiam et cũcta ſunt exercen⸗
da miſteria. Secundum cõſuetudinem lacerdotij ſoꝛ
te exnt: vt incenſum poneret. Craditio erat hominuʒ ex
antiqua cõſuetudine introducta vt ſoꝛte ſacerdos thu⸗
riſicaret pꝛo popu o:ſed ſubmittũtur electões et huma⸗
na iudicia cum in agendis ſoꝛtes obueniũt.quaruʒ que

ſit appꝛobatio in conſpectu altiſſimi diffinire non poſſu⸗
mus. Er Lacharia ingrediente templuz: multitudo po

puhi foꝛis erat. Mon enim vulgaribus pandenda ſunt
ſecreta miſteria.et imperitia vulgaris a notic a occulto⸗
rum excluditur:vt amplius vreatur que minus agno⸗
uit. et ne diu na vileſcãt apud indoctos. Audiant moꝛa
lia populi extraq; maneãt.ſcriptu rarum ſecreta rimẽtur
ſedulo ſacerdotes:plura et peculabilia opoꝛtet ſcire wo⸗
centemq; wopulum audientem Hoc tamẽ populus ad⸗
gat yt iuuet oꝛatõibus ſacerdotem. auulietur pꝛecibus
pꝛedicantem. Non eſt populi conficere ſacramenta. neq;
cognoſcere.ſed credere que eguntur. Mon eſt er auctoꝛi
tate.ſed ex participio accedere ad altar :neq; ipſoꝛuʒ eſt
ſcripturarũ imnquirere altiſſimos intellectus Oꝛent dũ
taxat et iungant oꝛatõnes eo:um pꝛecibus ſacerdotuʒ:
et pꝛecamina doctrinalibus addant. Et dum hoꝛa eſt ac⸗
ceptabilis incenſi populus non diſcurrat: ſed oꝛet extra
videlicet illud qð appꝛehendere nequit.Nõ tamẽ expedit

Bopa . .nd meAe
vn d ſttn nyA

A1U
ſ A0O
DSAe

Cecdd F

Aliber tercius ½ De parentibus

in eccleſie nouitate ſecludi coꝛpoèe ab edibus vbi diui⸗
na miſteria celebꝛãtur. ſed oc tantum extra fieri: ne in
plus deo cecernãte pꝛeſumat.Oꝛet ſiquidem coꝛde:ve⸗
neretur coꝛpoꝛe: lingua laudet. Cum autem cachari⸗
as ageret quod ſibiexofficio competebat et ex ſoꝛte pro⸗
uenerat. et populus ſuo modo clamaret oꝛatõnibus in
auribus domini ſabaorh hoꝛa incenſi: apparuit enim ei
angelus dommi ſians a dextris altaris inceſi. Et cacha⸗
rias turbatus eſt vidẽs:et timo: irruit ſuper eum Ho
ra incenſi apparuit angelus. et cum extra populus moꝛ
retur in laudibus vt oſtenderet omnipotes fiduciamq;
pꝛeſtaret. ꝙ oꝛatõem hunnlem non reſpuit ſacerdotuʒ.
ſed acceptat etiam pꝛecamina populoꝝ: maxime autem
cum vtroꝛũq; in iuſtis petitõnibus et in humili ſpiritu
facta eſt cõnexio. Goꝛma vero apparitõnis talis fuit qua
lem decebat eum qui alloqui venerat ſacerdotem:qualẽ
q; ſacerdos tolerare potuiſſet. Ecce pꝛima ſupernoꝛum
ſpirituum apparitio. que noſtre ſalutis intrauit exoꝛdiũ
ex qua ſupꝛa ſperatũ exauditum ſe cacharias agnouit:et
populus ſuper petitum conſequi poterat libertate. l derx
tris apparuit altaris incenſi.quoniã omia erant in meli
oꝛa mutanda. et a dextris ponencdherant omes credetes
ea que ipſe nunciaturus aduenerat. Stabat ſiquidem
a dextris non diſcurrebat. quoniã futurum ſacerdotiuʒ
non erat amplius nutabunduim:et ſtabilitas firma do⸗/
nangda erat his qui de leua in dexterã vocabuntur. Sed
cacharias er repentina viſione turbatur. quomã turban
dum erat ſacerdotium et om̃e miniſterium iudeoꝛuũ. il⸗
luceſcente chꝛiſtifera veritate: quain ex ſcriptura ſic re⸗
pente aduenire non nouerat neq; cognoſcebat ꝙ eſſent
ofia tanta nouitate donanda. lc etiam ſenſu alio tur⸗
babatur quoni ad inſolita ? que ſupra ipam ſunt cum
repente pꝛouenerint ſubito expaueſcit humanitas:mei
cacharias his viſionibus aſſuetus erat Semper coꝛda
et ſenſus bominum. quouſq; inteluigant ſuperna: noui⸗
tate terrentur. ꝓpter quod cum vidiſſz cachanas. timoꝛ
irruit ſuper eum. Pꝛeſagium enim erat quoniã omes
terruit. et ſuꝑ omnem oꝛbem timoꝛ magnus incubuit.
cum magni conſilij angelus apparuit. Sed nec culpa⸗
bilis huiuſcemodi timoe fuit. aut de xena peccati. ciuj 02²
do pꝛeminæẽtie inſitus creaturis expoſcat.vt mnoꝛ a po⸗
tioꝛi. cum ſubito et impꝛeuiſe ad derit terreatur. Mecnõ
inculpabiliter agitur: cum ipſa natura ſecum ferat vnde

ab inſolitis expaueſcat. SHonoꝛum tamen ſpirituum cu

ad ſolamen apparuerint ſemper ꝓpꝛium eſt cõfoꝛtare pa
uentes: ſed contraria eſt ommno conditio aduerſoꝛum.
Pꝛoindel dicit ad illum angelus. Me timeas acharia
quoniam exaudita eſt depꝛecatio tua. Et vxoꝛ tua pariet
tibi filium:et vocabis nomẽ eius iohannem. Mirum
pꝛoꝛſus quoniam cacharias pꝛo filio illo tunc nõ fuerat
depꝛecatus: cum iam deſperaſſet ꝓ ſterilitate vxoꝛis· gc
etiam ex vtriuſq; aſſiſtentia ſenectutis: cum angelus in
pariendo filio nunciat exauditum. Halutem quidem
ſuam a vopuli tunc ſciſcitabatur a domino. pꝛo peccatis
ꝓpꝛijs et populi incenſa poꝛrexerat. quid eſt quod in filio
eius depꝛecatio exaudita perhibetur. Sed nec heſitatio
coꝛda conturbet. quoniã fideles ad vtilitatem exaudiun
tur rotius qᷓ; ad votum.et aliter q; petatur diuina pꝛoui
dentia petentihus pꝛeſtat auxilium. vt cum ſacerdos et
populus poſtularent a domino libertatem. hanc oꝛatio⸗
nem de celo eraudiuit altiſſimus etp angelum ppꝛecem
nunciauit ad miſſam. eo videlicet oꝛdine ꝙ pꝛeco pꝛimo

naſerturus erat:non in quo populi ſalus eſſet non qui li

beraturus. nonin quo ronenda eſſet hominum ſt pes: ſed
qui pꝛecederet pꝛedicando. clamando. neceſſario ventu:
rum illius et omnium ſaluatoꝛem. Sed pꝛecurſoꝛi no⸗

men non homo. ſed celica virtus im poſuit cum dirit et
vocabis nomen eius iohannem. Congruum enim erat
vt nomena celeſtibus ſumeret.qui ad taãta miſteria pa/
rabatur.nec omne nomen ſed gratie. que ſola chꝛiſto de
ſuper venienti animos pꝛeparat.et tali receptui:quantũ
phas noſcitur dignos facit. Et ſubintulit angelus quid
conferret iuſti oꝛtus. Et erit tibi gaudium exultatio
et multi in natiuitate eius gaudeb unt. Patri ꝓmitti
tur gaudere in filio:quonia gloꝛia eſt patxis filius ſapi⸗
ens: magis autem filius virtutibus fulgens. Segd nec
cõmune bonũ vnius dumtarat debet eſſe leticia:ſed etiã
plurimoꝛum. Et tanto bonum melius quãto diffuſius
et tanto minoꝛatur: quanto ad pꝛiuatum redigitur Ein
de multi in natiuitate eius gaudebunt. Gauchum et ex
ultatio parentibus in eius oꝛigine parabat ur:gaudium
multis eius natiuitas fuerat illatura. Mil enim hommni
bus tam deberet eſſe ad gaudium: q; cum ex volunmcate
aut ex carne vxoꝛio iure in virtute ſubiecta ꝙ oatiaʒ pa

riant. et ꝙ ex eio fructus egrediatur acceweus. maxime
cum vite bu appꝛopinquat occaſus. Sed nemoa d0
mittitur ad vnius tantum auxiliupenue gaudiuʒ: quin
etiam exeo efficiat: quod vnum poſſit eſſe multoꝛum.
Gauiſuri ſiquidem muln erant in natiutate ipſius:
non ex eo ꝙꝓ naſcituruſexat:ſed in his ꝓpter que miſſus
fuerat. Sic enim alius euangeliſta teſtatur. Fuit ho⸗
mo miſſus a deo: cui nomen erat iohannes. Hic venit
in teſtimoniaimn vt teſtimonium perhiberet de lumine
Etabot pꝛeſens ſeculum ignoꝛantie peccatoꝛũq;ʒ tene⸗
bꝛis obuolutum:quas cum aſſunt. vnuſquiſq; feſtinat
peo poſſe depellere. et dum patienti aderit impoſſibili⸗
tas remouendi. vtiq; magno gaucho exultaret. ſi remo⸗
uere valentis nunciaretur aduentus. Hinc patri et plu
ribus naſcituri pꝛecurſoꝛis exultatio et gauchium pꝛeſto
erat:quoniã in teſtimonium miſſus erat luminis ſem/
piterni:non tamẽ ipſe lumẽ poteſtatiue.fontale aut lux
oꝛiginalis exiſtens.ſed vt omnes qui ſedebant in regio
ne vmbꝛe moꝛtis.magis autem in peſſimis tenebꝛis p
ipſum crederẽt indefectibilem lucem. Poꝛrxo lux ipe nõ
erat. vt gaudium et exultatio ex ipo tanq; a radice pꝛoce
derent.ſed vt teſtimonium perhiberet lumine quod
ſeipo in ſeipo per ſeipᷣmn et ad alios velut lux vera diffun⸗
ditur. illuminans in hunc mundum omnem hominem
venientem obtenebꝛans diligentem. obſcurans quem⸗
piam manere volen te. Agitur in hac vita vmbꝛatica vi
uentiby: pꝛeterq; de oꝛtu gratie de nullo ſit gaudiũ. Et
in tenebꝛis igioꝛaritie pecccatoꝛu⸗ ſedentes non leten
tur: niſi cũ lux affutura nũciatur. Etenim tobias dice /
bat. Quale gaudiũ eſt mihi qui in tenebꝛis ſedeo et lu⸗
men celi non video. Mõ eſi nec hominib⸗ eſſe debet ex ali
quo gaudiũ:niſi cum gratia ⁊ virtus in anima inceperit
vigere. Pꝛoinde multis erit in eius natiuitate iocundi
tas:qm eterne lucis affuture wriſſimũ teſtimoniů erit
Padius eſt lucis.qui lucem annũciat. Mabet ſuam auꝛo
ra lucem. que ſequentis lucis eſt pꝛeuia. et eo amplius
inclareſcit. quo ꝓpinquius lux illa inſequitur. Pꝛopter⸗/
ea celeſtis nũcius ſubiũgebat dicens.l. Erit enim ma⸗
gnus coꝛam dño Paru fuiſſet eſſe magnüumiſi coꝛam
dño. imo nec magnus nũciaretur mſi eſſet coꝛam diui⸗
no cõſpectu. Poꝛro magnus futurns erat fama. preco⸗
nio vita fuga leculi collatone baptiſmi. animi conſtan/
tia mitis. quod plus eſt ſublimitate virt utis· Apud dũ
nulla penſatur magnitudo. niſi que de dirtute grange⸗
ſcit. et que inuiſibiliter in faſtigijs ſuis att glitur. Soli
dño nota eſt magnitudo virtutie :ꝛqui nõ ſallitur in ſciẽ⸗
dis. Hoĩes wro ſepe fallunt:cũ plus in hoĩes autumnůͤt
qᷓ virtutis inſereat. aut qð minusq; ipᷣ deſiſtat. Etus

— — —.— —

h0r

0
i
ſa
1
in
er

n—

n
te
0
ne
10
lin
im.
ius:
ſſus
tw/
enit
ne
ne;
nat
biit
e
plu
eſto
em/
tlor
gio
S
eno
noce

guodh
ffon
linem
em
capi
.Er
ten
dicef
etlu
terli
aerit
Nunci
i erit
jalno
plus
pter,
1mas
oꝛam
diui/
preco⸗
ſſtan/
n
ange,
Eol
ſceen
mnit
Elis

+

igitur qui coꝛaʒ domino in virtute magnus agnoſcitur.

maxime cum exiſtit:nõ huic oberunt derogatões moꝛ⸗

taluum.nec erit neceſſaria fama viuentiũ.quod de ipſo

ſit in opinio nibus hominum.ſibi non cedit in cauſam
nec ſibi cure fuerint cum deſpicitur. Habet vnde cun⸗
cta deſpiciat: habet vnde cuncta contemnat: habet vn⸗
de deſideria compleantur.qui coꝛam dño magnus erx⸗
iſtit. Omia que infra creatoꝛem in omi alio magnitudi
nis genere magna dici pñt.huic magnitudim pꝛotinus
incompabilia ſunt:nõ huic magnitudo ceh equabitur:
nõ giganteoꝛũ aut excelſoꝛum et ſenſibiliũ coꝛpoꝛũ non
ſcienne aut pecunie ſeu imperij magnitudo.nõ cyliadi⸗
ca et bina wi trina etas.nõ locoꝛum immenſa magmitu
do.non quoꝛumcuũq; coꝛruptibiliũ bonoꝛũ magna cõge
ries comꝑonetur virtutis magnitudini coꝛam deo. NHõ

potuit amplius pꝛecurſoꝛ nondum natus extolli:q; vt

coꝛam dño magnus eſſet. Quam magnitudine ꝑ com⸗/
paratõem ad ceteros magnoſ iudex quem pꝛecurrebat
pꝛenũciaturus erat atq; dicturus.inter natos mulierũ
nõ ſurrexit maioꝛ iohãne baptiſta. Feſtinandum igitur
eſt ꝓtinus ſcom illam dignam embolam magnũ neri.
neq; in virtute ſine qua om̃is eſt paruus et ſiet pmtus
puſillus abiectus:et quanq; in addem magmitudie fie⸗
ri equa poꝛtione:nõ nihilominus vnuſquiq; ſe coartet
ne deſes remaneat quo poſſet eſſe pꝛouectus. Ecce iam

in parte angelus magnitudinẽ naſcituri precurſoꝛis de

nu nciat diceſ. Elinum et ſiceram nõ bibet. Scimus
in coꝛpe ab hinuſcemodi abſtinuiſſe iohãnem:et qui de
ſerta fere a cunabulis adijt.coꝛwꝛis renũciaſſe dentijs.
Magis autem atq; pꝛeſtantius a ſe abieciſſe ſigmincata
mala per vinum.et abdicaſſe ſigurata ꝑ ſiceram:vt nul⸗

la ei ebꝛietas humani amoꝛis adeſſet. nulla concupiſce⸗

tia leticieq; temꝑpoꝛalis.nulla hilaritas mundane dulce⸗

dinis coꝛ eius vel in modico ꝓpulſaret:cum alia inunſibi

lis magnitudo qua replẽdus erat iſta excluderet. Quo
niam et ſpiritu ſancto replebitur ex vtero matris ſue.

MQuod apoſtoli iam etate perfecti vocati a dño.exercitati
cum chꝛiſto inſtructi ſalutaribus dilciplimnis ſupnatura⸗/
lia ſpeculati. quinquagenario reſurrectõis dominice die
habuerũt:iſte nondum natus obtinuit. NHec de ipᷣis apo
ſtolis amplius fertur: niſiꝙ repleti ſunt ſpiritu ſancto.

Vlli in conclaui:iſte in vtero. Alli cum linguis:iſte iam
exiſtens elinguis. Ylli cum ſomitu: iſte nondum auriuʒ

officio fungens. Illi cum igne:iſte adhuc maternis vi⸗

ſceribus inuolutus.illoꝛũ caloꝛe confotus.Hec eſt pꝛo⸗
tinus incomꝑabilis in hominibo magnitudo cui queq;
alia ofmino ſubijcitur:cum quis ſpirituſſancti plenitu⸗
dinem habet. Cide aliam officij magnitudinem: et ad

quid repletio ſpirituſſancti detur agnoſce. Quia mul⸗

tos filioꝛum iſrael conuertet ad dũm deum ipſoꝛum.
Eceat opoꝛtunum mundo vt auerſi conuerterentur ad

dñim:et medius interponendus erat: nam ꝑſeuerans a;
uer ſio in inferna detrudit Duo igitur mediatoꝛes aduẽ

turi erant:vnus qui coꝛda filioꝛũ iſrael conuerteret ad
chꝛiſtum:deũ ⁊ dñm omnium natõnu m:et alius qui re
conciliaret ad patrem. Mꝛoinde iohãnes mediatoꝛ erat
et coꝛda hoĩm pꝛout in ipo erat cõuerſurus ad chꝛiſtum
chꝛiſtus wero recõciliaturus ad patrem oim deum. Re⸗

ctus vſq; quo ꝓceſſus ꝙ pꝛimo gratia hoĩes diſponat ad

chꝛiſtum. chꝛiſtus vero alia et maioꝛi mechatioms lege
ad deum ad ſe cõuerſos plene conciliet. Ygitur nullus
m hac vita pꝛeſumptõe degat·qm̃ niſi gratia pꝛimo ad
chꝛiſtum reduxerit hoĩem:ipᷣe nunqᷓ; reconciliabit ad pa
trem. Hoc de helya longe ante pꝛopſetatuʒ fuerat. Et
ipe iohànes pꝛecedet ante illũ in ſpiritu et virtute helyo
vt conuertat coꝛda patrũ in filios et incredulos ad pꝛu⸗

4

ect oꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

dentiam iuſtoꝛum. . Quem pꝛecedet iohannes: Chꝛi⸗

ſtum. In quo ſpiritu. In qua virtute: Helxe. Cextus

imo nuncias angelus videtur aſſerere: ied auhibendus

eſt cautioꝛ inteliectus:qii vmus ſpus tam ille qui dici⸗

tur anima nõ tranſit in alteru: ne ilie qui infunditur ho
mine medio in quoq; tranſfertur. Et iohanes ex vtero
repletus ſpirituſancto nuciabatur:abſq; illoꝙ in eo ſpi⸗
ritus effunderetur heye. Elirtus enim vnius nõ poteſt
eſſe alterius:nec iure ſereditario a decedente hoĩe dere⸗
linqui:q;uis multi poſuſt diuini ſpus et vnius virtu⸗
tis eſſe participei.Terrenarum poſſeſſionũ poteſt he res
inſtitui nõ viriutũ:et nullus efficitur qualis qualitate.
pmoꝛtui. Sed hoc ad ſimilitudine trahitur date ꝓpoꝛt.
onis:vt in ea menſura ſpũs atq; virtutis pꝛeerat iohã
nes chꝛiſtum in qua hlyas pꝛeceſſit.ſperatur iterumq;
venturus. Sed quid facturus pꝛeco redemptoꝛis. Qdð
feciſſe ſcribitur pꝛeco iudicis. Conuertere ſcilicet coꝛda
patrum in filios. Sed quis pater tam ferus:qui coꝛ ad

filium de ſe natum nõ habeat vſq;quo conuerſum. Filij

quidem ſunt omes qui renouaãtur in gratia noui teſta⸗
menti. Patres ſunt qui pꝛeceſſerũt ili tantůmodo ap⸗
plicandi: qui dño inexceptuate placuerũt. De quibus
vtriſq; pſalmiſta. Mꝛzo patribus tuis nati ſunt tibi filij.
Pꝛo patribo vteri teſtamẽti.noui teſtamenti fiij ſunt
exoꝛti:Coꝛda igitur patrũ au filios conuerteda ſunt.vt
illa credamus que un crediderũt. ſperemus que ſperaue
runt.diligamus que dilexerũt.et creatoꝛi placeamus il
la ſinceritate coꝛdis qua ipi placuerũt:inheſitanter ince⸗
dentes ad oñie impium ſanctũ eius. Nam omnes pr̃es
ſub nube fuerũt.et omnes mare tranſierũt ⁊ omnes in
moiſe baptiſati ſunt in nube ⁊ in mari.et omies eandem
eſcam ſpiritualẽ manducauerũt.et omnes eundem po⸗
tum ſpalem biberũt immobiii fide in concuſſa ſpe.nec

ſibupᷣis in laboꝛibus et actõnibus pepercerũt. Quid au

tem in fide fecerint.quãtaq; conſtatia pꝛediti fuerint pa
tres veteris teſtamẽti quoꝛum coꝛda in filios noui teſta
menti.iohaãnes ſcilicet gratia noua data ↄuerſurus erat
qui epiſtolam pauli ad hebꝛeos ad plenũ legerit: om̃ino
intelliget ab illa ſcilicet parte qua hoꝛtatur ad patientiã

dicens.patientia eni vobis neceſſaria eſt vſq; quaſi ꝑ tã⸗
tam nubem teſtium eos quibo ſcripſerit dint confu ma

tos. Ideoq; ⁊ nos tantam habentes impoſitam nubem

teſtium deponentes omne pondus et circumſtans nos
peccatũ ꝑ patientiã curramus ad ꝓpoſitum nobis certa
men: aſpicietes in auctoꝛem fidei et conſummatoꝛẽ ie⸗
ſum. Et coꝛda patrum. ecce fides ipſoꝛum. ecce actõnes

veniẽtes de ſoliditate coꝛdium.que cõuertenda ſunt in
animos ſilioꝛum:que tunc conuerſa feruntur in filios.
cum filij hiſdem directõnibus agũtur in nouo teſtamẽ

to quibus illi m vteri agebantur. Guit emm ipſoꝑ vna

credulitas expectantium chꝛiſtũ:que et nouoꝛum filioꝝ
qui eum preceſſiſſe iam credũt. Nec a wro abſonat in⸗

tellectus:vt gratia id efficiat quod in pꝛioꝛes ſunt.eos

qui minoꝛãtur tanq; filios facta pietate gubernent. Sa
tis autem cat holice veritati ſe ſociat:ꝙ patres auctoꝛita⸗
te ad filios intuitu gratie inclinẽtur. Mulla diſſonantia
in eccleſia turpioꝛ.nulla damnoſioꝛ poſſit eſſe ſciſſura:
q; ſi patres in ſpualibus pꝛeſidentes filios ſubditos ſu
os nõ ducerẽt regia via non inſtituerẽt ſacra doctrina:
ſeu ſi ſe nõ pᷣberẽt ſcẽ imitatõis exẽpluʒ. ſi nõ reuocarẽt
erroneoſ:ſi nõ ſolidarẽt infirmos.ſi puſillanimes nõ cõ
foꝛtarẽt · ſi nõ coꝛriꝑerẽt inquietos.ſi nõ ↄpaterẽtur egẽ
tibo ſi indigẽtiba nõ ſubuenirẽt.ſi nõ tractarẽt ſingulos
affectu prᷣno.ſi amoꝛ rectus nõ traheret ad coꝛda ſilioꝝ.
Begd hoc bonũ ſuadet gratia.hoc fieri ipſa ſollicitat.quã
ſignat pꝛecurſoꝛ quam iohannes in omni ſua imagine

Albertecuo . Peeparent bus

pꝛefigurat qui e
lus inſipies eſt: et omnis inſipies increqulus eſt. Qm̃
dirit in ipiens in coꝛde ſuo nõ eſt deus. Vinde inſipies.
Auia incredulus: dices in coꝛde ſuo.quia nõ eſt deus.
oim creatoꝛ atq; in humanitate redemptoꝛ. Et nõ eſt
ille qui panatus humllia geſſ it. docuit. et miracula ope
ratus eſt: qui ſic humiliatus e vt tata obpꝛobꝛia pate/
retur: ot crucem tandem moꝛtemq; ſubiret. Eque autẽ

incredulus:miſi quia inſipies in mſipientia ſua perſiſtes

nolens humiliari ad credendu. Nam inſipietia oſtedit
incredulitateancredulitas vero pandit inſipientẽ. Sed

et gratie mſſteriũ: vt incredulos dueat ad pꝛudentia iu⸗/
ſtoꝛum. Pꝛoinde cognoſcat vnuſquiſq; incredulitatem

inſipiẽtiam imo ſtulticiam eſſe: cui uſtox prudentia ex
aduerlo obijcitur. Pꝛoinde relicta incredultate in ſapi

entiam atq; intelligentiã puenitur. Eſaia dicente. Miſi
credideritis: nõ intelligetis. Q no credit nõ intelligit

qui nõ intelligit inſipiens eſt aut ſapiẽs eſſe nõ poteſt.

uſtoꝝ autem pꝛudentia credulitas vera eſt: quoniam
luſtus ex ſide viuit. Elnde viuit iuſtus. Ex eo ꝙ credit·
Que iuſti vita. Ypa eſt ſapietia. Poꝛro id agit gratia vt
ad iuſtop pꝛudentiam vematur. Elerütamen ſi diſcu
timus:eſt pꝛudetia paganoꝛu qin nõ iuſti.qm ceruices
idolis inclinabat. Eit et mundanox: que teſte apoſtolo

ſtulticia eſt apud deum. Eſt er carnalii: quo etia traden

te dicitur. pꝛudetia carmis moꝛs eſt. Eſt et leculariũ: ſe⸗
cularia queq; ſectantiũ.de quibo ſaluatoꝛ compatiue diſ⸗
ſeruit. Dico vobis. quia fil huius ſeculi pꝛudetioxes ſi.
lijs lucis in generatõe ſua ſont. Et filij agar exquiſierũt
pꝛudentiam que de terra eſt. Auſtoꝛuũ vero pꝛudentia il⸗

la eſt que in diuinis pꝛouidũ facit. iuxta quem intellectũ

loquebatur dauid. Sup inimicos meos pꝛudentẽ me
feciſti maãdato tuo:quia mneternũ mihi eſt. Ylle qui chꝛi
ſti eſt amcus.inimicos habet inunſibiles tetros.qui om

nibus inimicatur chꝛiſti ſeruis. nullo interpoſſibili feci/
ali ad patrem. qui ſuper omes ſunt atrociſſimi penis in⸗

ſatiabiles:ne quod nephandius eſt ommifarie decepto⸗
res:fulgetes adhuc ingenij ſubtiliſſimi claritate imagi⸗
ne plerucq; virtutũ fucantes mala que ſuggerüt vt inua
dant ſoſtilius. hoſtilius ſepe cedũt.qui aut trahut in ba⸗
ratrum vicioꝛũ aut extollut aut contriſtt. aut fallũt in
actoe virtutum. Sed ſatis factus eſt pꝛudens ſupꝑ hu⸗
iuſcemodi mimicos qui eos potuit pꝛecauere:qin eozuʒ
laqueos de uitãt. Pꝛope moduʒ exceſſit adam quiuit ſu⸗
pꝛa inimicos inunſibiles factus eſt pꝛudẽs:quox foꝛtitu

do pualida ſapientia nõ obtuſa. Sed nemo ſit pꝛudens
niſi mĩdato dñinõ quia mandat. ſed obſeruando quod
iubet. Inimicus mundus inimica caro.immica nouer⸗
ca naturanmimici hoĩs domeſtici eius. Perſtat pꝛudẽtia

ſtultus eſt qui hotũ declinauit inſidias. Abipis illeſum

exiſtere pꝛudẽtia coꝛonabilis eſt. Si qindem mandato
dñi hec pꝛudẽtia dirigit pꝛudentẽq; facit auctoꝛẽ·lc eni
initium pꝛudentie iuſtoꝝ. OPlena vero eſt theoꝛia ? actu

virtutibus poꝛnari:maxime illis que aiam reuiuiſcere

faciũt. a moꝛte infidelitatis et a moꝛtuis curis. vite la/

bentis.eijcientis poſſeſſoꝛẽ in eum.qui ꝑ moꝛtem libera

nit a moꝛte. Hec ptinus eſt iuſtor pꝛudẽtia vt abomni
diſſoluat viſibili.ad muiſibilem deũ.in carnem viſibile
factum ſuũ contubernalẽ inducat. ꝓpter quẽ ſtultũ mũ⸗

do fieri aper eſt pꝛudentie. Quid igitur hac diſſertione
angelus intendebat cum iohanem dicebat ad pꝛuden/
tiam iuſtoꝛũ incredulos cõuerſurum niſi pꝛudentiã illaã

edicere cum actõe preconis que omneʒ aliam ſtulticiäs

appellat. Humana pꝛudẽtia vſq;ʒquo tranſcendit. cũ cru

ciſirum ſtultũ.crucem ſtulticiã ſequaces crucifixi terre /

tiam cõͤuerſe urus nunciabatur ab ange /
lo. incredulos ad pꝛudetiam iuſtoꝛum. Oniis incredu /

na ſapientes dixerunt eſſe veſanos. Sed quod ſtultum

eſt dei. ſapientius eſt hominibus.Ald quam ſtulticiã gra

tia et intelligetia veritatis que in iohane ſignatur inui/

tat: vt in hoc iſta conueniat vt populus in conſpectu dei
fiat in veritate perfectus. Quod angelus ſubſequenter
adduxit dices. Parare domino plebe pfectam. Nul⸗/
lus perfectus eſt populus.Concio nulla recta. OèmnSs
cõgregatio publica res erubeſcit niſi omniũ domino ſit
parata. in illa perfectõne dumtaxat qua ꝓpter chꝛiſtum
maioꝛibus pꝛeſtatur ſancta obedientia conſuhtur pen
ſe minoꝛibus vt exigit indigetia ſubuenitur. qua tollan
tur iniurie. qua fides vera eſt Sades qua iuſticia eſt co/
munis. qua nulli vendit᷑ quod ſibide iure debetur. qua
ꝓpulſatur miquitas.qua mnocẽtia non ſuccumbit. qua
regnum non tenet nequicia.qua honoꝛe inuicem homi/
nes ſe pꝛeueniũt/qua plus attollit ſanctitas q ſcientis.
qua virtutes verbis et eloquentijs pᷣferuntur. qua po/
pulus congregatur in noĩe domini. qua diuine virtutit
condita ciuitas cõmendatur. qua nihil ſtatuitur legilp

quod diuinam legem effugiat:qua plus moꝛũ qᷓ; meri⸗

toꝛum cauetur ꝑditio. qua coꝛ vnum ⁊ anima vns ple⸗
beoꝛum omniũ eſt in domino:qua nõ in hoc mundo aut
in ſeippa tantũ ſed in chꝛiſto dño gloꝛiatur.qua nil ad p⸗
ſectum vendicatur: nilq; ad defectum eueniſſe cauſatur
pꝛeterq; in ratõne virtutis:qua ꝓptex illam nõ timetur
vulgare iudiciũ:qua deridetur exempta machera. mine

ꝓt inania.toꝛmẽta velut ſomnia extimãtur.qua verum

non terroꝛe ſiletur: qua eſt omniũ quod ſinguloꝛum. et
ſingulis offertur in cõmune dedictum: qua intenditur
vt numeroſitate virtutũ populus augeatur. Sed que
celeſtis celeſtiũq; nuncius archanoꝝ terreno ſacerdoti
nunciabat. peroptime ſibi placuere: ſed ſuam et vxoꝛis
pꝛecogitãs ſenectutem poſſe fieri leſitauit: ꝓpterea dubi
tanter exquiſiuit ab angelo.l! Cui dixit cachariaſ. QOuo
modo: Uude hoc ſciam. Ego eni ſum ſenex:et vxoꝛ mea
ꝓceſſit m diebus ſius. Humana ſapiẽs ratõnes pꝛett
debat humanas.cum ſupꝛa naturã penitus non aſpice?
ret:q; in ſeipſo et m vxoꝛe ad conditònem pꝛolis efeciiſſ
ſe cauſatur. Sed ſupꝛa nature virt utem ex ſterili atq; ſe
ne naſciturus erat iohãnes.quonisã non de lumbis na⸗-
ture ſed de virtute ſuperne potẽtie virtus et gratia ipſa
pꝛocedit. Sepe quoq; in homimbus agitur vt ſpũs in?
ueterauerit in terra nõ ſua.et caro ꝓceſſerit in Telectõni
bus ſuis:quamobꝛem difficile videatur poſſe gratim p

mereri. Ded optimus archanoꝛum et impoſitoꝛum di

ſertoꝛ nõ ſua:ſed poſſe fieri aſſerit virtute mittẽtes cum
dicit. Ego ſum gabꝛiel qui aſto ante dominum:et miſ /
ſus ſum loqui ad te.et hec tibi euangelicare. Nõ ſua vo
luntate aut auctoꝛitate angelus ſe veniſſe dicebat. cum
ſuam aſſiſtentiam eſſe dixerit ante deum ad iocundam

fruitõnem.et ad obedientiã exequendam: nec ſe veniſſe

ſed miſſuz fuiſſe dicit vt loqueretur cacharie in templo
a dextris altaris incenſi et euangelicare id eſt talig bona
nõ ſperata non petita nũciare ſibi. ꝛetulit ad certitudi
nem reſpondendo angelus ſuum nemen qui di ſoꝛtitu
do interpꝛetatur. vt id efficiat diuina potẽtia nõ virtus
angelica. Et queſtioni ex heſitatõne ꝓpoſite. vt quod di
cebatur vnde fieri poſſet agnoſceret: ꝓ ſigno future rei
et pꝛo mulctatõe increduli taciturnitas eſt adnexa. Et
eris tacens et nõ poteris loqui vſq; in diem illum quo
lxc fiant:pꝛo eo ꝙ nõ cxediſti verbis meis que in plebü/⸗/
tur in tempoꝛe ſuo. Quoniam omiia tempus habent
que ſuis diſpoſitõnibus currũt vniuerſa ſub ſole.aluuam
locũ diſſertõis habet incredulitatis iſta multatio. Eed
vera taciturnitas cõpetebat.quouſq; pꝛenũciatus iohan

nes ab angelo naſceretur.quoniam imponendum erat

Mt
ſe.
tib

tan
N
i
i

to
Po⸗
let
poo
nin
ee
h
Ali

le
I
vH
tt
unH
ee
At
ln
tür
etur
nine
um
net
ltur
gne
oti
Oeie
dubi

O

meg

ete
ice
ſeciſc
cſe
S OHE
diſa

isid
Ntön

ump.

d

cum
niſ.

wawo

ndam

ceniſe

nne.

g on
ttituci
etitu⸗

virtus
volldi
fre tren
Et

quo
ebuͦ⸗
abent
aluum

Ees
johan

. ent

ſinagoge ſilentium.et legis cerimonie alvlẽde.cum no/
ua mundo figaura gratia parabatur. Magis autem eſſe
wcus teſtamentum tacendo conſtabat.quouſq; noui te
ſtamenti gracia deſuper uluxiſſet:aperuiſſetqʒ labig elin
guium.et ouercas faceret liguas mutoꝛuʒ. Oiluiſie di⸗/
citur loques non exauditus:et qui poſtulata nõ obtinet
ac ſi tacuiſſet. Nam clamoꝛ moilaice legis ommis excla⸗
miuio ꝓpvx arum. tota pꝛecatio veteris ſacerdotij om̃is
beſtiarum oblatio. taciturnitas quedam erat: cum vſq;
in id tempus dominus exoꝛabilis extitiſſet. et nubez op
poſuiſſet ne trannret oꝛatio peccatoꝛum. Mecnõ et iuſto
rum pꝛecamina repudiabꝗrur ad gloꝛiam. quouſq; ple⸗
nitudo tempeis adueniſſet. in quo ſignanter ſacerdos
multaretur ſilentio.quia nõ erat ille ſummus ſacerdos
qui ſemel per ꝓpꝛium ſanguunem intraturus erat in in⸗
terioꝛa velaminis:per quem erat ſoluẽda captiuitas pec⸗/
catoꝛum danda remiſſio adoptõnis pꝛeſtanda libertas
et ſuperne patrie petitio admittenda. Mon erat illud ſa⸗
crificium occiſi pecoꝛis offerendum in pꝛecium: ſed ſan⸗
guinis chꝛiſti clamaturus de terra pꝛo omnibus exaudi
endus in cruce. Intrante weritate noui teſtamẽti meri
to taciturnitate ſacerdotium erat plectẽdum:quaſi ſem
per in ſilentio permanſiſſet. donec mundo pateretur qui
in lachꝛymis et clamoꝛe valido pꝛo ſua reuerentia exrau
diret᷑ in cruce. Et vnum eſſet ſacerdos et hoſtia. eternus
vterq;:vno clamoꝛe vterq; pꝛo eternis exauditus eter
ne. Interea erat populus expectans cachariam:et mi⸗
rabatur ꝙ tardaret ipſe mn templo. Laudabilis mos eſt
tam diu expectare ſacerdotem.q; diu ſacrificare perſiciat
vt ſit perſeueratia vtroꝛũq;. Sed miratur populus di⸗
uinoꝛum neſcius archanoꝛum:cum moꝛam facit qui di
uinas ſuſcipit theoꝛias. Et egreſſus nõ poterat loqin
ad illos. In templo multatus egreſſus extra nõ loqui
tur. vt virtus alia q; humana credatur aſtitiſſe in tem⸗
plo. complens ſilentio veterem ſacerdotem in quo ſcili⸗
cet chꝛiſtus nouus noua docens.ſuperna pꝛomulgãs re
pꝛobandus erat ac ſi tacuiſſet aut ſi fuiſſet locutus ina⸗
nia. Egreſſus extra nõ loquitur penam poſſidens quam
accepit:quaſi populo innueretur ꝙ ſacerdotuʒ oꝛatio ad
erpaurienda peccata inualida extitiſſet:et ꝙ ad nouum
alium ſe pararent cum a veteri non potuiſſent habere re
ſponſum. et deſperatio indicebatur.cum a muto doctri/
na non poſſet egredi neq; conſiliuʒ. Sed ſpes ex aduer/
ſo conſtabat: vt in ſe rediret populus meditans uomo
do ſperare poſſet in alium. Et cognouerut ꝙ viſionem
vidiſſet in templo. .Cognouerunt vidiſſet. ſed igno⸗
rauerunt quid viderat:vt reparentur introꝛſus in me⸗
ditatõne ſpiritus oa cõditione templi nunq; ſimile ex⸗
titiſſet:qui velut rudes terrenis adhuc impiicati.neſci⸗
ebant ex paruis eximia cogitare. nec ſe tranſferre in alti
tudinem fiendoꝛum. Sed illis innuens permanſit mu
tus.Alioꝛum membꝛoꝛum ſigno et motu notum fecit.
vt populus a templo recederet nec amplius expectaret:
quoniam ipᷣi pꝛo ſua vice incenſa poſuerat:et ꝙ ipſe im⸗
potens loqui erat. Nam quanqᷓ; lingua diſſerens muta
conſiſtat.tamẽ multis alijs ſignis atq; figuris teſtame/
ti wteris cuncta miſteria receſſum inn uebant a templo
ne amplius redemptio erpectaretur ab illo: et quod in
ſpiritu et veritate locus oꝛationis et exauditionis futu⸗
rus omnino erat.et ꝙ omni ooſito incenſo veteris te⸗
ſtamenti pꝛotinus erat chriſtus. Et factum eſt vt im⸗
pleti ſunt dies officij eius:abijt in dmum ſuam. Be⸗
deat vnuſquiſq; ad ſeipᷣm. vacet vtüitatibu 8 ꝓpꝛijſ: ocio
non macceſcat qui eſt amotus a publicis. Poſt hos au⸗
tem dies vroꝛis coꝛpoꝛe ſungens non ercitatus ardoꝛe

libidinis. ſed pꝛomiſſe motus deſiderio pꝛolis vxoꝛ eius

1

etoꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

elicabech caſia mente non coꝛpoꝛis ercitata libidine im⸗
miſſione ſeminis in oꝛiginali culpa concepit. quam pi⸗
ritus ſanctus paulo poſt anima infuſa coꝛpi penitus ex⸗
piauit:vt gabꝛielis verificaret pꝛsominum. quomam ip⸗
rituſancto adhuc exiſtens in vtero reſpiendens erat. Et
occuitabat ſe eligabeth mẽ ſib quinq;: pudicitia repꝛeſ/
ſa ſemilieo in lenectute affugiſſet ſterilitar: et tranſa⸗
cta iuuentute adeſſet ſecunditas. Bonus eſt pudoꝛ: ſed
non operibus creatoꝛis. Bonus eſt pudoꝛ: ſcilicet quo
culpa cauetur. non quo virtutis opus obtũduur. Lau⸗
dabilis erubeſcetia que ita refrenat ne pꝛocedatur in m⸗
mium. ne in id quod non expedit declinetur. ne id quod
eſt imertinens in actõnem deueniat · Sed nec quiſe
debet erubeſcere a ſuperioꝛi impoſitam actõnem: aut *
eſt miraculi ſeu bene conſtitute nature. Nec quiſqᷓ; plus
ſibi in honeſtate tribuere:q; decreuerit iuſti amoꝛis au/
ctoꝛitas. Plus debito ſibi arrogat:qui in ſeipſo magis
cauet inſotitam qᷓ; domini facilem actöͤnem. DPabeba- ſi
quidẽ talis occultatio aliquid humam reſpectus: et poꝛ⸗
rigebat audientium riſus ꝙ ſteriles ⁊ ſenes carnalibus
actionibus ſe dediſſent. imebat adhuc infſamiam et fa
mam amabat humanam.cum ſe quinq; menſibus oc⸗
cultauit:tacite ſecum conferens dicens.. Quia ſic fe⸗
cit mihi dominus:in diebus quibus reſpexit auferre ob
pꝛobꝛium meuʒ inter hommes. UVir mutus effectus
vrxoꝛi quod viderat et audierat in templo nunciare non
poterat:idcirco elcabeth talibus ſij ſpitõibus lalvꝛabat.
a quo ſi audiuiſſet miſterium non talibus anguſiijs an⸗
geret ur aut perplexitatibus titubaret. Sed quid eſt q8
dicit:quia ſic fecit mihi dominus. Sic vt in ſenectute
atq; ſterilis exiſtens conciperet. vt duo nature oꝛdine pe
nitus obuiarent ne cõceptio fieret:ſed in his queſi upꝛa
naturam facta noſcuntur. ſiquidem reputatur quod cõ
cepit etate grandeua et ſterilitati ſubiecta. Sed hoc ad
maius credendum pꝛerogabatur miſterium: quoniam
virgo erat conceptura pariter et paritura omnium ſalu
tare:ſed fecit hoc quando diſpoſuit illi auferre obpꝛobꝛi
um inter homineſ. Obpꝛobꝛium inter homines infecũ
ditas erat.ſed non apud deum damnabatur obpꝛobꝛio
cum non ſit in hominis poteſtate:ſed in domini volun⸗
tate poſſe concipere. Sterilitas atq; fecunditas ſoluʒ a
creatoꝛe dependent. Pꝛoinde multa wlut obpꝛobꝛium
in conceptu ſunt hominum.queapud deum defectuum
nota carent. Sed cum deus hoc voluit remouere ob
pꝛobꝛium ſterili dedit ipe conceptum: que virgini virgi
num ad facilioꝛem credulitatem ab angelo eodem infer
tur:dum ſibi ſaluatoꝛem omnium concepture atq; pa/
riture nunciatur. Quam cum ſe quinq; menſibus oc⸗
cultaret: maria ab angelo nunciatam in ſexto menſe de⸗
terit:cum montana conſcendit. Et intrauit domuʒ ca
charie et ſalutauit elicabeth. Et factum eſt vt audiuit ſa

lutationem marie elicabeth: exultauit infans in vtero

eius· Et repleta ſpirituſancto elicabeth exclamauit wece

magna et dixit. BPenedicta tu inter mulieres:et bendi⸗
ctus fructus vẽtris tui. Et vnde hoc mihi. vt veniat ma
ter domini mei ad me. Ecce enim vt facta eſt vox ſaluta
tionis tue in auribus meis:exultauit infans in gaudio
in vtero meo. Mõ hic aliquid ſumpſimus diſſerendũ
pꝛo parte marie:ſed pꝛo miſterijs pꝛecurſoꝛis et matris
Detegitur elicabetb ne amplius deliteſcat cum maria
virgo illam viſitatura pꝛoceſſit:cum hec mirabilia in eis
non fecerit natura.ſed dei diſcreta potentia:ꝙ ſterilis et
ſenex pꝛeconem.et ꝙ virgo ſine ſemine conceperit iudi⸗
cem. In illa mirum ꝙ ſener et ſterilis: in illa miranduʒ;
ꝙ fecunda ſed pꝛeter virtutem ſeminis. Sed ſalutarur

elicabeth iam onerata pꝛecone a virgine que ſaluatoꝛeʒ

Aiber tercus .

ſine ponderoſitate geſtabat. vt ſalus a nouis miſterijs Z

referatur ad pꝛiſcos: et ꝑ virtutẽ noui conceptus wtera
liberentur. Antiquioꝛ mundo fuerat eligabeth q; mana
et iohãnes chꝛiſtum in conceptone pceſſerat: ſed ialus

pꝛoceſſit a lege noua ꝑ hominem nouum in eos qui pꝛe

cceiſerant ad ſalutem pꝛedeſtinatos. Qua ſalutatone p⸗
cepta conceptus ſexti menſis agnouit miſterium: dum
exulrat in vcero anteq; naſcatur. et officium pagit ad qð
erat: et gaudio adoꝛitur cunf voce nõ poſſit edicere. Im⸗
potens fandi exultatõne dñm ꝓfitetur: nondum pcepto
vſu lucis coꝛpoꝛee etiam in carne velatam inuiſibue lu⸗
cem mundo adueniſſe cognouit:et occultus occ ultũ.ſer
uus dñm. miles regem. pꝛeco iudicem. pꝛecurſoꝛ poſtſe
quum impatoꝛem ſine ſenſuum arguméto pꝛeuidit: et
ꝓprium fecit in eo ſenſum diuina potentia: que ſic ante
nemo habuerat ex natura. Elide quanta ſimul ex omni
parte conuemũt: vt tanta mirabilia oꝛiuntur MHinc elia
berhinde maria gratia plena: hinc vxoe ſacerdotis. ſed
ab eo caſie cognita. hinc vxoꝛ fabꝛi. ab illo intacta: hinc
ſener inde iuuencula. hinc ſterilis inde fecũda.hinc ſan
ctiſicati parens inde ſancti ſanctoꝛum mater. hinc iuſto

rum filiusinde ab eterno ex deo patre pꝛogenitus hinc

ſaluatus inde ſalus.hinc creat inde creatoꝛ duplici car⸗
ne vlatus. Pꝛoinde ad exultatõnem iohannis ꝓphecica

virtus adnectitur cum eugabethcõtinuo ſpiritutancto

repletur:quo concitata prumpit in vocem magnain al⸗
ſectu magnam nouitate miſterijmagnam ſiudio dine/
rendi magnam vtilitate credendi. magna conſideratõe
ſui.quia mater puri hominis:magnam exiſtimatõe ma⸗
tris omnium redemptoæs ad eam vnientis: magnam
pꝓtinus ex veritate quam ſpiritu dictante pꝛenuciat. Ait
enim-Benedicta tu inter mulieres. et benedictus fru⸗

ctus ventris tui. Sed nec vt maio: q;uig antiquioꝛ eli⸗

cabeth marie benedicit: quam ex ſpitu ſancto matrem
dñni eſſe cognouit. Mõ ex aucoꝛitate illi dedit benedictõ/
nemac ſi eſſet ũli aliquo iure pꝛelata mec pſxtat futurũ

quod mente conſpicit factum: ſed extollit lauchbus vir/

ginem.eo ꝙ benedicta pꝛius a domino extiterit quẽ ge⸗
ſtabat quo virginaliter grauida erat: non benedictione
cõmuni ſed illa que om̃es exceſſit penitus mulieres. lc
etiam fructum quem abſconſe virgo geſtabat agnouit.
Cui nec etiam benedictõeʒ inferens benedicit. ſcd enũ/

ciat ꝙ ſibi ſpirituſſanctus oſtendit. Non autem benedi⸗

cit fructum ex artvꝛe: ſed arboꝛeʒ er benedicto fructu aſ⸗

ſerit benedictã. Ecce due arboꝛes fructuoſe. noua pma

ferentis in fructibus:vt vna gratiam. altera ferret gra⸗

,

tie largitoꝛem. Sed vni benedictioꝛ ſuauioꝛq; fructus

et vſq; quaq; pfuſioꝛ.in quo erat omniũ ſalus per quem

ſolum ommum humanoꝛum fructus eſſet acceptus:p/
ter quẽ oĩm eſſet inepꝛus. Et ſecum mirans eliaabeth

quaſi mẽtis pateretur exceſſuʒ.quia regina mundiipaʒ

viſitatura conſcederat etiam clamãdo adiecit. vnde hoc

mihi vt mater dñi mei veniat ad me:aſſerens ea que in

fans quem geſtabat in vtero exultando pfecerat. ꝓpter
fidem marie quia credidit denunciãs eſſe beatam:vnde

pfſiciantur in ülla:ea que pfiĩcienda reſtabant: huic ꝓpleti
co ſpiritu elicabeth iam ſacta pariter et futura nũciabat

Aue cum impletum eſſet tempuſ pariendi peperit
ſilium: et audierunt vicini et cognatieius. quia magni⸗
ficauit deus miſericoꝛdiã ſuam cum illa.et cõgratulaba⸗

tur ei. An lege veteri velut iohannes in ventre. gratia

et veritatis intelligentia claudebatur. reuelanda tamen
in tꝑe ſuo. In cuius completione miſterij iam plena di

ebus iohannem peperit elicabeth. Hoc etiã contingit in
moꝛibus hominũ.vt ſepe lona mente concipit ſed non
ſemp tempus agendi.cum wero diſponente altiſſimo tẽ⸗

*
.

De parent bus

pus affuerit concepta in animo virtus pcedit in actum

Mon paruum eſt bonũ:cum concipientibus virtus ade

rit pariendi. Nam ↄcepiſſe quid pꝛoderit.ſi partus defe·
cerit. Mec enim boni agendi ſuſſicit deſideriũ. mſi cum
poſſit ſuccedat effectus. Gilium nõ filiaʒ peerit: vt tam
ꝓ miſterio q;ᷓ pꝛo agende vite ſtudio cognoſcamus qua⸗/

tum ſacra ſcriptura demonſtrat. nunq́; angelo reuelate
neq; ſupꝛa natura in conceptu mirabili feminã eſſe con
ceptam. aut pꝛodiſie de partu:ſed ſemꝑ pꝛedicente vir⸗
tute ſuꝑna conceptus fuiſſe mirabiles. et partus fuiſſe

viriles: et nõ effeminate ſed foꝛtes fiant bominũ actões
Nec ͤex hoc vlut repꝛobata reneatur natura feminea. ſʒ

in ſignificatõe plus attollitur.. Et audierunt vicini et

cognati eius quia magnificauit dñs miſericoꝛdiã ſuam

cum illa:et congratulabãtur ei lere ſic geſta ſunt hec
ſiquidem fama noui oꝛtus diffunditur: quia ꝑ omnẽ oꝛ
bem diffundenda erat fama maioꝛis:quem iohanes oꝛ⸗
dinatis diſpoſitõnibus pᷣcedebat. Et quod cõmune na⸗
ſcitur bonum vbiq; rehoatur· vt fiat participiũ amatoꝛi

bus bonitatis.et cognoſcantur ex publico hominum af⸗

fectus.qui letantur ad gratia.et cum fructus iuſticie ꝓ⸗
deunt. nam iuſta parens iuſium fructum ꝓduxit. Sed

vicini ſunt et cognati qui audiunt: hi etiam qui letatur
Erpedit ſiquidem ꝓpinquum fieri vite ſanctoꝛum ⁊ iu⸗
ſticie cõuerſatõne.et velut generis ꝓpinquitate cõiungi
ſi wolumus audire mirabiles ac etiam ſalutiferas noui⸗

tates:et cõgratulari his quibus deus ſua magnalia con
ferre diſpoiuit. Mec credatur deus denuo ſuam magniſi

care miſericoꝛdiam.que ſemꝑ vtiq; magna eſt.ſed cũ eli

cabeth tunc magnam oſtendit dando conceptũ.educen

do ad partum cuius vuluam ante ↄcluſerat· Miris mo
dis agit in hbominibo diuina potetia: vel cum peccatoꝛes
miſerando cõuertit.aut cum iuſtos in altioꝛa opera ꝓꝑue

hit:et vbiq; miſerieoꝛdia magna donis diuinis ntis me

ritis non equatis. Et pars eſt ſuperne vite alioꝑ pꝛoſpe⸗
ritatibus collectari:et cõgratulari eis quibus alludit di⸗

uina poteſtas. Hinc videtur inuidia tranſmigraſſe ae in
extremũ pꝛofeciſſe.ſuppꝛeſſum odium. vera charitas il⸗

luxiſſe.Hinc in beatitudinis cõfimia ſeceſſiſſe:vbi nõ eſt
cõgratulatio de ꝓuectibus pꝛoximiox.N quod eſt vni/
us leta feſtiuitas dicitur omniũ et qð eſt oim eſſe noſci
tur ſinguloꝛum· Eya in q; bono examine poſiti noſcũt ur
qui alioꝛum virtutibo et bñficijs gratulantur. Habet in

ſe quiſq; pꝛofecto quod in alijs amat:nec virtute priua⸗

tur qui in veritate diligit virtuoſos. Et factum eſt in

die octauo venerunt circumcidere pueruʒ: et vocabant
eum noie patris ſui cachariam. Circumciſio diei octa
ui que nõ ex lege ſed ex patribo erat ineludebat miſteriũ:

ſcilicet a quibo malis in octaua reſurrectõnis futura ſit

plebs fideliũ circumciſa· In moꝛali hominũ vita caſtita
tem et continentiã notat ex membꝛo:mecnõ abdicatõeʒ
placiti et deciſionẽ ſuꝑflui. Qð autem eum nomine pa⸗

terno vocabant deferebant oꝛigini naturali et dignitati

paterne ſcom conſuetudinẽ multarũ natõnum: qð pꝛi⸗

mogenitus nomine paterno cenſetur. Sed qm̃ iam na

tura defecerat in parentiba vt ꝑ nature legem venire po

tuiſſet ad oꝛtum.magis wero gratia pᷣſtabatur: dicẽs nõ

erat vt nomen ſoꝛtiretur paternũ.neq; alicunus cognati
Pꝛoinde mater eius reſpondit dicẽs. Nequaq;:ſedvo
cabitur iohannes. Adhuc elicabeth ſpirituſſancti vir
tute ꝓphetabat:imoa ſpiritu didicit.quod nõ didicerat
a marito. Mon ipſa in templo audierat de nomine pᷣcur/
ſoꝛis.nec maritus mutus exiſtens poterat nunciare:ſed
hoc ſciebat ſupna reuelante virtute quod ſic iam diffini
tum erat.vt iohànes filius eius vocaretur. quod nomẽ

non erat ab hominibo inuentũ.ſed ab eterno pꝛeuiſum

5

cnp/
nnpe
ſhle
nwrin
venin
ern
onſ
Pvnim
Anhue
enn
ſonde
.baln
lgiuc
damm⸗
eins
kenten
tateg
ltus,/
mines
tion
elleꝛer
ea,
charan
Perern
einn

onkin

lcena
ſaium
lunſe

Cochm

MM .

Wf

ctotu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

—

°
n et her angeium tempoꝛe congruo reuelatum. Etenim mnmitacula opar, ſola gia eſt puia ſaluatoꝛis: ſine qᷓ plecti⸗
de lepe nouimus ſacras ſeripturas acute ſcrutantes.nola mur qinlerete liberamur. Dʒ bñ die octauo quo puer .
eke⸗ maltis competere ratione lonitatis atq; miſterij. ac etri circüclditur: quo eius nomen w nit in publicum.jenis
um am nca pꝛimeuo fuiſie impoſita. in pluribuſq; mutata hominis veteriſq; ſlacerdotij lingua reloluitur: cũ mu⸗
tam quod in poſte: rerum monſtrau:t euentus. Cum aut ta fuerit ommis antiqua cõditio. et miniſtratio wteris
gua ꝓpixtica mater ſic filium vocari aſſereret: cognati er hbu teſtamenn. cinus os et lingua in aduentu noumn homis .
elͤte mana conſuetudine reſponderũt: ignoꝛantes gratiã ta in oꝛtu noue lucis reconciliatiſq; gratie mox reſonet in
econ n conſuetudine non teneri dicentes. Qina nemo eſit laudem. Et hoc fuerit teſtamẽti tota pfectio.qm preſ/
ir⸗ in cognatòe tua:qui vocetur hoc nomine. IYgitur ma gurauerat chꝛiſtum.que reſolutis xocibus et magmis
uiſe gis congruum erat vt nomen nõ habitum ha beretur laudum pꝛeconijs reſonabat benedicens eum:quia fe
töes q; in ano reteretur.quo quiſ antea cenſebat᷑. Et quip cit nobiſcum milericoꝛdiã ſuam. Factus eſt autem ti⸗
en8 le verum erat. in cognitõne carnali tantum exiſtens moꝛ ſup omnes vicinos:et ſuꝑ omnia montana iudee
inet nomena celeſtibus non accepit· Quam cognatõnem diuulgabantur omnia verba lxc. Timoꝛ terrenis in⸗
ſtiam curnalibus fieri expedit adeptõne gratia.non extinctio cutitur cum ſuꝑna clareſcũt.qui aut terret incredulos
nt be ne nat urenn cognatone ſpirituali cognatuʒ eſſe virtu⸗ aut comouet ad credendum: ſed ↄtingit vicinos coꝛpe
e d/ tibus qui peinlegia nominuʒ querit: quomã non ſecũ⸗ vt plus mente virtutib⸗ vicinentur. Sempeni timoꝛ
Go, dum nomen quod ab hominib imponitur aſſcribũtur qui de mirandis virtutib exit.ad veritatem imntelligen
na/ in lbro viuentium.ſed ſecundũ nomen quod ſoꝛtimur dam virtutemq; pagendam inuitat. Et fit timoꝛ ſuper
atori in cognatone virtutum. Gec hi cognati ex carne non/ omna montana iudee:qi omne quod altum in mun
m af⸗ dum ſupꝛa ipam facti· Annuebãat patri eius quẽ vel / do creditur: virtus diuina deterret nmere facit dum
de pe let vocari eum· Innuebãt patri eius vt ipᷣe innueret clangit. Sed nec credatur timoꝛ immiſſus magis aut
Sed quoniã adpuc mutus. Innuebant cui iure nature ma exconſideratõne mirandoꝝ exoꝛtus: qm filius ex wte /
Etärat ioꝛ erat woteſtaſ in filo. vt ipᷣe deſereret quo noĩe natug ranms Vltra naturalem virtutem ꝓdierat qm̃ nomẽ ab
mnt in⸗ milus wearetur: non conteti quod ſua mater edixerat angelo non ab bomme acceperatan cuius virtute ſolu⸗
öͦngi Qui roce pꝛiuatus ſigno aliquo woſtulans pugillarez: tum erat lingue vinculum ſenis hominis iam octo die
ſlogt ſcnpſit olcens. Vohannes eſt nomẽ eius. Bcripſit bus et nouem menſibus muteſcentis. Hec in ammi⸗
liacon in pugillari in aliqua ſupple tabella que infra manũ po⸗ ratione homines induxerunt hec fecerũt pio timoꝛe pa
gni tabilis erat: ipſoꝛum moꝛe qui notare ad fir mioꝛeʒ me uentes: qm ita tam inſolita ꝑ montana iudee. et ꝑ loca
ſeiei moꝛiam aliqua oſueuerunt. Oed nec ipᷣe ſcribendo no yicina vulgabantur:et fecerut homines redire introꝛ⸗
dcen men impoſuit: ſed quod ab angelo audierat m templo ſus ad conſpicuam conſideratõnem geſtoꝛum. MNam
“ reſerauit. Yohannes eſi nomen eius. Ac ſi aperte dicat et poſuerunt omnes quiaudiernt in coꝛde ſuo dicen⸗
ntoes Hon ſibi mater.non ego potioꝛ parens huic nomẽ im⸗ tes.!. Qunſputas puer iſte erit. Eteni manus dñi erat
mpte wnimus: ſed hoc eſt penitus nomen eius· Nos ſibi nõ cum illo· Quid poſuerũt in coꝛde ſuo. Ea que audie⸗
* damus voſq; cognati moꝛe ſolito in alijs nato huic no⸗ rant. Quare. At ↄſiderarent vt memoꝛiter tenentes
Cr⸗ men nõ imponetiſ:habet nomen tenet nomen. de celis qui viuere poſſent mirabilẽ rerum expectarent euentũ
. non de terris eſt nomen Fruſtra de huic imponẽdo vo⸗ Ea que de diuinis theoꝛijs audiuimus:ofino ſunt in
ntd cabulum litigatis: quod de ſuperis eſt ſancitum huma coꝛde ponenda. Etenim coꝛ nim ſic creatum eſt: vt ſit
kuin nis iudicijs nõ tranſfertur: wileq; tranſferri criminis in terra quoddam armariũ atq; repoſitoꝛium diuinoxꝑ
iasl damnabilis nota; habet. Igitur iohannes eſt nomẽ Ponenda ſunt in coꝛde ſancta miſteria verbaq; diuina
Pei eius Ad quam ſcripturam nomẽ huiuſcemodi diſſe⸗ vt credamus⁊ diligamuſ.vt in illis ſedulo meclitemur
ſtynin renteml mirati ſunt vniuerſi. Quare mirati.Noui/ et ex eis fiat directio greſſuum noſtroꝝ.ne a vero deuiã
ſenoſi tate geſtoꝛum:que illoꝝ nõ penetrabat acuitas intelle⸗ tes in aſpera incidamus.Etenim hoc ſenſu ꝓpleta dice ⸗
bſitot ctus.Nouum eni atq; incognitum:ſemꝑ conſueuit bo r E coꝛde meo abſcondi eloquia tua: vt nõ peccem
Mertin mines in ammiratõnem adducere. Sed maioꝛ ãmi⸗ tibi. Et hi de iohanne verba huiuſcemodiaudietes po⸗
Ppnlin, rationis occaſio ſubdebatur. Quia aptum eſt ilico os ſuerunt in coꝛde.vc intra ſe dicerent aut foꝛis loquen⸗
nain eius:et loquebatur benedicẽs deum Elidete mirum: do condicerent. Quiſputas puer iſte erit: Ammirati⸗
bant coꝛde annotate quod geritur. adirerat angelus ca⸗ ue loquebantur rerum neſcientes euentum.eriſtiman
giocte chariam voce pꝛuandum quouſq; hoc quod dixerat cõ tes tamen exipſo atq; ſperantes magnũ euenire puen
ſei pleretur:ſed iam ↄpletum erat qm̃ natus erat: cur igi⸗ tum:qm manus dñi virtus ſcilicet dei poteſtas altiſſi
wunſt tur in natiuitate aut in ipo oꝛtu iohannis os cacharie mi erat cum illo in opatione futuri miſterij et opatõne
haſtun non fuit apertum.ſed vſq; in octaua die dilatũ. Quia tanti miraculi.paterni oꝛis in ſuo noĩe reſoluti. Et ca
heno naſcendo noſcebatur quia filius:in noĩe vero eius mi⸗ charias pater eius impletus eſt ſpirituſancto:et heta
ineſn ſterium pandebatur. cuius nati dignitas attollebatur uit dicens. Henedictus dñs deus iſrael:quia viſitauit
nitat ex miſterio plus qᷓ; ꝙ natus eſſet homo. Et ex hoc non et fecit regemptonem plebis ſue. Oults et excedẽtia
ͤei/ credimus cachariam mutitate punitum. eo ꝙ incredu ſenſum ſunt donata parentib⸗ in huius virtute naſcẽ/⸗
mnſi lus eſſet de filio.ſed ꝙ ad tantum pararetur miſterium tis vt elicabethet cacharias ſpirituſancto replerentur:
ire t heſitauit. Dꝛoinde filio naſcẽte lingua nõ ſoluitur: ſed repleti werro in verba phetica prumperent. Mam pater
eon declarato iohannis noĩe in octauo die os increduli ape⸗ mutitate depulſa ſpiritu afflatus in altitudinẽ ꝓphetie
gnat ritur. Ecce poteſtas celici noĩs:vt quod heſitatio clau/ verba depꝛomit. a laude atq; benedictõne incipiens cre
ſea dit.ipſa reſoluit. Et ab eo liberatus eſt pater ꝓ quo mul atoꝛis. Benedictus dñs deus iſrgel. Mon dij gentium:
tivt tatus extiterat: vt quod eſt cauſa culpe ſit venie. qð pe⸗ ſed ille dumtaxat quem populus iſraeliticus a pꝛinci⸗
cerat ne ſit pꝛemij.ſi in partem ↄtrariã tranfferatur. ma⸗ pio ſue inſtitutõnis coluerat. Et quanq; eſſet deus ⁊ do
n gnum nomen.quod patri vocẽ. conciue ciuib vicinnʒ minus omniũ natõnum ders iſrael tantum latrio cul⸗
reſal coõuicaneis popuio ſacerdotẽ vxoꝛi virũ ꝑ vſuʒ loquele tu erat. in quo multa miranda ꝓfecerat ab eo quo eum
difffn reſtituit. Et magno factũ eſt hoc pꝛeſagio futuroꝝ qm̃ diſpoſuit educere de egpto.quem inſup viſitauit et fe /
ſola gra linguas hoĩm facit in writate diſertas: ſola gẽa cit redemptõʒ illius ꝑ vnigenitũ filiuʒ eius. Vliſitauit

4

Aluiber tercus

ſepe dominus plebem ſi uam: ſed adhuc redemptionem
no ſecerat. Hed nunc cacharias er certitudine quã ha⸗
bebat. verbis expꝛeſſit vt factum. Et benedixit: quia be/

negcictus eſt ab eterno. Penediut eum qui in celeſtiby
benedixit: enus bñdicti omnes electi. Benedxit quio⸗:

mnibus benedicit.. Quna viſitanit la creatõe homis
vſq; in pnñs viſitare nõ deſijt plebem fuam: quã eti

am ppeio ſanguine in cruce redemit. Et viſitatione è

tinus noſtre opoꝛtunitosi cõnexit. NMam poſi peccatom
ilico viſitauit adam dicens vbi es: vt ad ſemetipᷣm pe/
nitendo rediret. qui iuſſum contenendo.a ſeipſo ac eti⸗
am a deo diſcerpſerat. Eliſitauit cayn ante actuʒ crimi⸗
nis quod operari vecreuerat ne perſceret: viſitauit poſt
ſcelus vt peniteret. Clſitauit noe vt a dilumno eripie⸗
dus intenderet:poſt diluuiũ quomodo viueret. Abꝛa⸗
ham yſaac et iacob ſepe ſepius:necnõ et eoꝛum vxoꝛes
ꝑ angelos oꝛacula.p nonſperatos cõceptus docendo
reuelando. Mecnõ moiſen in deſerto ꝑ rubum. Et po⸗/

pulũ in egipto:pharaonẽ ꝑ moiſen aaron:demũ ipm
et egiptum ꝑ validas et mirabiles plagas. Hepe popu
lum in deſerto.gedeonem.ſam pſonem.annam in con⸗
ceptu:xly p repꝛehenſionẽ.et alterius ſacerdotij pꝛedi
cendo ſucceſſonem. Samuel dirigendo quid ageret:
dauid ſalomonem plurimoſq; reges. Pꝛoplxtas ꝑ ſpi
ritumſanctũ:et populos in clamoꝛibꝰ ꝓplxtarum. In

plenitudine quoq; tempoꝝ cachariam p angelum ihm

et vroꝛem eius p nouum filium. Et omnem populum
vmuerſumq; mundum ꝑ redemptoꝛè omnm chꝛiſt uʒ
eternũ dei filium in tꝑe filium hominis factum:miſeri
coꝛditer viſitauit. Pꝛpinde cacharias amutitate iam
liberatus ſpirituſancto repletus exclamabat. Benedi⸗
ctus dũs deus iſrael:quia viſitauit et fecit redemptõeʒ
plebis ſue. Quod etiam dauid longe ante pꝛedixerat.
Redemptõem miſit dñs populo ſuo: mandauit ineter
num teſtamentũ ſuum. Hoc idem ſaluato: cum pꝛedi

caret aſſeruit dicens.Flius hominis nõ wnit miniſtra
ri ſed miniſtrare et dare ammam ſuam redemptõnem

pꝛo multis. Et aplus ad Coꝛinthios iam factuʒ excla⸗

mat dicens de dei filio. ꝙ facta ſit nobis ab ipſo noſtra

redemptio. Et alibi. In quo habemus redemptõem p
ſanguinem eius. Et ad himoteum de huinſcemodi

fide inſtruxit. Elnus eni deus vnus mecdiato? di et ko
minum homo chꝛiſtus ieſus: qui dedit redemptõem ſe
metipſum ꝓ nobis.Qui introiuit ſemel in ſancta eter

na redemptõe inuenta. Et erexit coꝛnu ſalutis nobis
in domo dauid pueri ſui. Erectuʒ eſſe coꝛnu ſalutis in
domo dauid aſſerit cacharias:et nouo loquendi genere
monſtrat adeſſe ſalutez. Et velamentũ eſt in narratõne

verboꝛum: quod ſiatim auferetur cũ tranſimus in chꝛi

ſtum. Coꝛnu quaſi os eſt et diſcretaoꝛigine ab alijs oſ⸗
ſibus ꝓcedere perſpicuũ eſi:qm̃ cetera coꝛio ⁊ carne v⸗

lantur:coꝛnu vero carnem excedit pᷣter coꝛum et ſupꝛa

coꝛium ſe pꝛotendit:et alicui animali pꝛeterq; in capite
nõ apparet. Arma ſunt animallum coꝛnua in capitibus
oꝛta. Coꝛnu ſignatur regia poteſtas qm in vteri teſta⸗
mento oleo quo vngebantur reges ferebatur in coꝛnu
luxta quod dictum eſt ſamueli c repꝛobatus eſſet ſaul
Imple coꝛnu tuum oleo:et mittam te ad yſai bethlee⸗

mitem:pꝛouidi enim in filijs eius mihi regem. QAuod

ſamuel vſq; quaq; pfecit. Pꝛoinde coꝛnu erectuʒ in do:

mo dauid eſt regia chꝛiſti poteſtas: qui ſecunduũ carnez

de lumbis dauid ſcriptura tradente genealogia diligẽ⸗
ter inſpecta. vt mathæus et lucas cõmemoꝛant mundo
natus apparuit. Erecta eſt chꝛiſti poteſtas: quam om̃is

depꝛeſſa erat potentia iudeoꝛum.quibus omis ſpes ſa/

lutis erat adempta.niſi redderetur ꝑ chꝛiſtum:et om/

De paorentibus

2
—*

nis humana poteſias male peſſundata vicijs ſi ubiace⸗
bat.quanq; etiaʒ humano faſtu romana eſſiet diffuſa ꝑ

oꝛbem. Mulla pꝛoeſus eſt erecta poteſtas: niſi erigatur
ſuper vicia. niſi ad celeſtia ſubleuetur. Hiempe depꝛeſſa
erit omis poteſias in moꝛibus nequiter iu biecia emo

mbus:poſt hanc vitã ſuis includenda carceribuſ. Que
regalis hommum que imperialis poteſias moꝛtalium:

que nec ſeipſaʒ neq; ſubditos poterat a poteſtate tarta⸗

rea liberare. Sed chꝛiſto vt dei filio q;;uis eſſet ab eter⸗
no ſumma poteſtas in plenituòine vero tempoꝛuʒz ere⸗

cta dicitur in domo dauid:ex cuius ſemine per incoꝛru⸗

ptam virginem factus e homo ſecundum carnem.an

tiqua pꝛomiſſione nunc tradita veritati. cum ſibi legi /

mus. Et ponam in ſeculum ſeculi ſemẽ eius. Et iterů.
Hemel iuraui in ſancto meo ſi dauid mentiar: ſemen

eius in eternum manebit. Et alibi dictuz inuenimus.

De fructu ventris tui ponam ſuper ſedem tuam. Oqᷓ;

erectum coꝛnu ſalutis noſtre:cum ſemen dauid in filio

dei ſedeat ſuper ſedem alti omnipotẽtis dei. Ommnifa⸗

rie coꝛnu ſalutis noſtre erectum dicitur: cum dei fllius

Dauitica carne veſtitus celos penetrauerit ſuperna con

ſcẽderit.et a dextris ſedeat altiſſimi dei. Et velut coꝛnu
excedit carnem et coꝛium: ſic chꝛiſtus terram exceſſit.
omneq; celum: cui a patre in celoet in terra omnis eſt

collata poteſtas.Hoc anna/ꝓhetico ſpiritu longe ante

pꝛeuiderat dicẽs. DHominus dabit unperium regi ſuo:
et ſublimabit coꝛnu chꝛiſti ſui. Erectum eſt coꝛnu:ſub

limatum eſt coꝛnu. Salutem dat chꝛiſtus in ſuo coꝛ/

nu:hberat a demonibus in ſuo coꝛnu. Nam a dauid an

te pꝛeuidit: quod nunc cacharias in oꝛtu filij de chꝛi⸗
ſto nondum nato ꝓphetauit dicens.Pꝛotectoꝛ meus ⁊

coꝛnu ſalutis mee.ꝛotectoꝛ eſt chꝛſtus ab omnibus

incurſantibo malis: et omnibo ſperantibus in eum eſt

coꝛnu ſalutis.etin eo merito ſubueniens nobis.quo de

lumbis ſecundũ carnem eſcendit:in qua paſſus moꝛ
tuus ſanguinem ſudit:reſurgẽs a moꝛtuis ſuperna cõ⸗

ſcendit· Hoc per dauid deus pater ante pꝛedixerat:cum

introducturus eſſet filium in oꝛbem terrarum ad con⸗

templandum omnia coꝛnua ſupboꝛum: ꝙ coꝛnu eius

eſſet erigendum. et ſup omnia exaltandum. Et omnia

coꝛnua peccatoꝛum confringa: et exaltabuntur coꝛnua

iuſti. Nemo iuſtus inter homines: niſi qui peccare non
potuit. Et quanq; multi dicantur iuſti.non tamen pꝛo

pꝛio ſed iſtius iuſti merito ſunt facti participes.cuius

exaltata ſunt coꝛnua. videlicet crucis que ꝓpſxta dicen⸗

te fuerunt in manibus:in quibus ſtat abſcondita foꝛti⸗

tudo illius. Et vt ad aliud loquẽdi genꝰ me tranſſferã:
cheiſtiana poteſtas in co⸗nu nature ſignatur. De carne

coꝛnu conſurgit:ſed carnẽ omninoeſſe negamus.Qui

coꝛnu nunc vtitur in carne viuens: ſuper carnẽ factus
agnoſcitur. Coꝛnu vtitur qui a carnalibus vicijs omni
no receſſit.qui in virtute ſolidatus non molleſcit terre
nis delicijs qui mundum ventilat a ſeipo excutiens:qui

repugnat impugnãaãtibus qui coꝛnupetit inuiſibiles de

monum poteſtates.qui velut coꝛnu ſuſtinet aereas po
teſtates:qui carnem ꝑ omnia ſuperat.qui tpalium rex
pellem per omnia ſuppeditare contendit.qui manet im
paſſibilis ad foꝛinſecas actõnes. Etenim coꝛnu in his
umpaſſibilis dicitur eſſe nature: vt neq;ʒ pluuiam neq;
aeris ſerenitatem.neq; aeris qualemcũq; pꝛo tempoꝛe
in temperiem expaueſcat:qᷓuis et beſtiaruz pili hac im
paſſibilitate potiantur: ſed carent virtute qua poſſint

violenter aut vltro aduerſa dpellere. Dicam cuiq; qᷓ;
ei ſit bene ſi exiſtens in carne ipſam exceſſit dðĩ gens m
coꝛpoꝛe ipſam ſuperauit:coꝛpoꝛali pondere pꝛeſſus ſpi⸗
ritualiter vixit in terrenis habitans. in celeſtib mente

5

Ui

iate
ufap
gatir
eeſſa
Rmo
Oue
Aum.
tartag
eter⸗
izere⸗
corri
em.an

bi lege

titeri.
ſemen
Umus.
Oq;
in
mmiſa⸗
ifllins

tna con

Rcoenn
eſſit,
mmiseſt
ge ante
regiſto⸗

zmuſub.,

ſuo coꝛ/
Nuidan
dchꝛi
zmens
mmibos
eumm eſt
/go de
ſus moꝛ
emaco⸗/
ktatcum
ad con⸗
nu eius

temnia

rcoen
Care non
meneo
es, Chis
ta diben⸗
ita ſoꝛti⸗
anſſeru:
ecarne

ſoctus
ſoofun
it tene
ens:qu
biles de
eress ſo
fumter
anet in
ͤ in bis
m nech
emnpore
hac im
poſint
cuichĩ

genan.

ſis ſpi
Hnene

conuerſatus eſt. Sed hoc cornu non inſirgita natura
coerupta non a nobis radicatur in capite erectu eſt no
bis in domo dauid pueri ſui.ſerui dei famuli dei ſcilicet

in chꝛiſto.in eiuſq; domo.in eccleſia ſancta eius.vbi eſt

om̃is ſanctitas eius. Domus chꝛiſti eccleſia chꝛiſii Ex
tra illam nemini exectum eſt coꝛnu ſalutis.MNulli ſalus

qui de ipſo non erit · Somus chꝛiſti domus virtutum.

omuſq; donoꝛum vbi nobis execta ſunt coꝛnua. NHam

et iohannes vidit agnum tanq; occiſum:in cuius capi⸗

te coꝛnua ſeptem. coꝛnua ſeptem virtutes ſeptem. do⸗
na ſeptem beatitudines ſeptem. quibus omne ad ſalu-

tem nobis oppoſitum unpugnemus non in noſtra ſed
in agni virtute.qui tollit peccata mundi:vt non conde⸗
mnetur ſed ſaluetur mundus per ipſum. Sicut locu
tus eſt per os ſanctoꝛum:qui a ſeculo ſunt ꝓphetarum

eius. Mon quaſi de nouo per eum pꝛophetatum hoc lo

quitur gicharias:ſed aſſerit multifarie antedictum per
oꝛa ꝓphetarum. Et vt ſides dictis indubitãter accom:
modetus.ſanctos fuiſſe teſtatur.inon aũt a ſeipᷣis miſ⸗
ſos.ſed abipſo deo directos.quoniam multi pꝛopheta⸗

uerunt non miſſi:non vera ſed falſa pꝛedicentes in ſe-

ipſis decepti. Sed ſancti ꝓphete ab eo ſeculo chꝛiſti ad/⸗

uentum incipientes pꝛedicere:in quo deo patri placuit

reuelare.Nam moiſes ſcripſit.quid ante ſe de chꝛiſti vi
ſitatione in qua incarnatio eius atq; natiuitas et om̃is
eius conuerſatio appꝛehenditur extiterit pꝛenunciatum
aid ve ſibi fuerit ſcire cõmiſſum. Scripſit nempe ꝙ
uuius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigand uʒ
paradiſum.cheiſtum videlicet in illo egreſſu comme⸗
moꝛans quem miſit pater ad viſitandum hoc ſeculum
Et abꝛaham deſcendit in egiptum:vt peregrinaretur
ibi. Unigenitus dei ex paterno pꝛecepto deſcendit qua
ſi peregrinus viſitare hunc mundum. Et viſitauit do⸗/
minus ſaram ſicut pmiſerat:et impleuit que locutus
eſt. Concepit et peperit filium in ſenectute ſ ua. Cliſitã⸗
doautem ſaram:ſinagogam in futuro viſitaturus erat
Que cum ſeneſcens deſiceret.concepit in virgine fili⸗
um:et mundo edidit almum partuʒ. Hoc idem iacob

iudam filium benedicens ꝓphetauit. Non auferetur ſce

mittendus eſt:et ipe erit expectatio gentiũ:Clara eſt in
his pꝛophetia.ꝙ chꝛiſtus ꝓphetabatur mittendus qui
nunc miſſus iudeoꝛum populum et gentium viſitauit
Et impletum eſt in chꝛiſto:quod moiſes a deo popoſcit
dicens. Qbſecro domine mitte quẽ miſſurus es. Apſe
ꝛotinus de quo cacharias loquitur erat mittendus:

ptrum d iuda.neq; dux de femoꝛe ei donec veniat qui

icq; miſſus omnem populuz viſitaturus apparuit. Et

balaam ſub nemine ſtelle ad illuminatõnemoꝛbis ie/

ſum mundum viſitaturum. in ipſo naſciturum oſten⸗/

dit:et velut virgam coꝛrectõnis et directõnis et plene

dominatõnis aſſeruit. Oꝛietur ſtella ex iacob:et cõſur,⸗

get virga ex ſrael. Stella exiacob chꝛiſtus eſt: exipſo .
dauid oꝛdinata et non pꝛetermiſſa ꝓpagine: vſq; etiam
virginee coniuges Er toinn ignoꝛantie tenebꝛas fu⸗
gaturus apparuit. Et virga iuſticie in manibus eius:

ad dirigendos wvnos in viam eius.perimendoſq; ineui

tabiliter rebelles ſermonibus eius. Multa ſunt teſti⸗
monia ꝓpletarum per quoꝛuʒ os locutus eſt deus:que
ſiꝑ ſingula vellemus diſſerere longa volumin gederẽ⸗
tur. Sed vt bꝛeuiter abſq; alia declaratõne perſtringã:
ad affirmatõnem eius quod de chꝛiſto pꝛotulit cachari
as.etiam dauid locutus eſt dicens. Dixit dominus ad
me ſilius meus es tu:ego hodie genui te.Quia deſcen

dit ſicut pluuia in vellus: Et ipe veritas exiſtens de ter
ra oꝛta eſt.quia vt homo natus eſt in ſyonitico populo.

Er lux oꝛta eſt. Et notum fecit dominus ſalutare ſu.

ctoꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecutſoꝛis

Et redemptionem miſit dominus populo ſuo. Et exoꝛ

tum eſt in tenebꝛis lumen rectis coꝛde. Et dei filius ce

los inclinaint et deſcendit. Et emiſit manum ſuam de

alto altiſſimus deus:cum ſilium manifeſtauit in carne
ad oſtendendam ſue virtutis potentiam: ad conferen⸗

D duʒz lvna bonis.et ſupplicia digna dignis. Et eſaias ſuo
modo teſtumonia dedit:que fuerunt ꝓplxtie pemtus fu
turoꝛum. Hiſi dominus reliquiſſet nobis ſemen:quaſi

codoma fuiſſemus. Et cit in nouiſſimis diebus mõs
domus domini pꝛeparatus in verticem montium. Et
confluent ad eum omnes genteſ. Idem. Appꝛehendet
ſeptem mulieres virum vnum. Et alibi. Ecce virgo
concipiet et pariet filium:et vocabitur nome eius ema
nuel. Idem.Paruulus nat eſt nobis:et filius datus
eſt nobis. Et que ſequũtur quod intenditur expꝛimũt
Et alibi vt ſactum iam agnoſcamus. Emitte agnum
domine dominatoꝛem terre:de petra deſerti ad monteʒ

ſilie ſyon. Et hieꝛemias. Mouum fecit dominus ſuper

terram:et mulier arcundabit virũ. Samel. Lapis pꝛe
ciſus eſt de monte ſine manibus. Quid enim iuuat o⸗
mnes ꝓpixtaſ pꝛecurrere.Ac etiã omnes ꝓphetias ſuis
mocdlis obuelatas reperire difficillimum eſiet. Sed hoc

nemini diuinas ſcripturas ſcrutanti in dubium veni⸗

at:ꝙ omnes weri ꝓpſvte ſicut cacharias in ſuo cantico
pꝛotulit de viſitatõne domini. vere atq; miſtice ſunt lo⸗

cuti. Et ſalutem jerexit ſcilicet nobisl ex inimicis no⸗

ſtris:et de manu omnium qui oderunt nos. Erectuz
eſt coꝛnu.ſed nec fruſtra:quoniam in ipſo nobis erecta
eſt ſalus ab inimicis noſtris inuiſibilibus:ne vltra vio
lenter animas raperent:ne iuſtas animas patrum am⸗
plius detinerent. YOpſe ſaluat de manu iimplacabiliter
odientium. YIpſe coꝛnupetit omnes homines. ſuos ele
ctos coꝛnu perſecutõnis et ſuperbie impetentes. Ere
ctum eſt coꝛnu ſalutis. Ad faciendam miſericoꝛdiam
cum patribus noſtris:et memoꝛari teſtamenti ſui ſan⸗

cti. Tempus erat miſerenduquia venit tempus quo

ſancti patres excluderẽtur a poteſtate tartarea: quo pꝛe
da ſanctoꝛum ab iniuſtis raptoꝛibus tolleretur. Erat
ammodo celebꝛãda miſericoꝛdia cũ antiquo patre adã:
qui fletibus et penis culpam ad poſſe diluerat. Necnon
et cum miſera pꝛole ſua:quam a paradiſi ſedibus a di⸗
unna gratia per inobedientiam pꝛopꝛiam fecerat exula⸗
re.Danda erat noe miſericoꝛdia:qui euadendi ſpe pꝛo
reparatõnis humane munimine centenariam arcam
conſtruxit:a quo condita ſunt ſeculi teſtamenta. Gaciẽ⸗
da erat cum omnibus patribus miſericoꝛdia. qui fide
veram:obedientiã pꝛsomptam donmnno ſeruauerunt Er
cum omnibus ſanctis pꝛophetis qui vra hec futura pᷣ⸗
dixerunt.et pꝛo veritate ludibꝛia et moꝛtes et vincula
paſſi ſunt. Dilata erat miſericoꝛdia non ablata: pꝛoro⸗
gata non denegata. Sed nunc canit pꝛe gaudio acha⸗
rias:quoniam deus viſitauit et fecit redemptõnem, et
coꝛnu ſalutis erexit:ad: faciendam miſericoꝛdiam cum
patribns noſtris et memoꝛari teſtamenti ſui ſancti.Te
ſtamentum ſanctum eſt pꝛomiſſiofuturoꝛum. pꝛomiſ⸗
ſio filij ſui ſancti ſanctoꝛum et firma pollicitatio ſuper⸗
noꝛum uius memoꝛatus eſt cum plenitudo tempoꝛis
venit. Mec iã in ſigura erpetiuerat dauid. Oemoꝛ eſto
wrhi tui ſeruo tuo:in quo mihi ſpem dediſti. Spes di⸗
uinoꝛum dumtaxat datur ex verto. Munqᷓ; aliter ſpes
in diuinis.pꝛeterqᷓ; ex verbis innaſcitur. In humanis
autem ex verbis que ad inuicem homines pollicitando
conferunt.aut exconſuetudine nature qua ſemina exſe
minibusfructus ex arwoꝛibus capiuntur. Pꝛoinded a⸗
uid ſpem tenebat ex vertv cuius memoꝛem pollicitato⸗
rem dominum eſſe querit. Sed eſt teſtamentũ ſanctũ
E

ð
,

1

et eſt teſtamentum ſancti ſui. Teſtamentum ſanctum
vetus eſt: iuxta quod ſi nobiſcum incedit. nihil auud
imo minus q patres noſtri ſuſcipiemus. Sed inquit
dauid. Reſpice in teſtamentũ tuum In eum videlicet
quod diſpoſuit per filium ſanctum ſuum: cuius cachari
as dicit dominum memoꝛari. Etiam hieremiss longe

ante de teſtamento huiuſcemodi pꝛophetauit. Ecce di⸗

es veniunt dicit dominus:et feriam domu iſrael et do⸗
mui iuda pactum nouum. alias teſtamentum nouum
Non ſecundum pactum quod pepigi cum patribus we⸗

ſtris: in die qua appꝛehendi manum vt educerẽ eos de

terra egipti. Ec que ſequuntur in hac declaratõne con/
ueniunt: Mouum pactum nouũq; teſtamentũ non eſt
ſicut er quo in hereditateʒ pꝛeter quam tempoꝛalia nõ

cedebant:ſed eſt quo moꝛte teſtatoꝛis confirmato cele⸗
ſtis atq; ſuperna confertur hereditas: non quo terrena
ſalus coꝛpoꝛaliſq; ſanitas:ſed quo eterna ſpiricualis ꝓ⸗

ſperitaſq; confertur. eſtamentum ſanctum ſanguinẽ
habet hircoꝛum vituloꝛum et alioꝛum animalium.Te

ſtamentum ſui ſancti ſanguinem ꝓpꝛium habet filij dei
NMNeq; ſalus erat in ſanguine animaliuʒ. nec liberatio ca

ptiuoꝛum.ſed in ſanguine teſtamenti ſancti dei: pꝛout

per alium cachariam pꝛoplxtã fuerat ante pꝛedictum.
Tu quocq; in ſanguine teſtamenti tui.emiſiſti vinctos
tuos de lacu in quo non erat aqua. Qui ſanguis ante

paſſionem impaſſibiliter datur diſcipulis: quibus ſal-
uatoꝛ dicit. Bibite ex hoc omnes. Mic eſt ſanguis me⸗

us noui teſtamenti:qui pꝛo vobis et pꝛo multis effun⸗
detur in remiſſionem peccatoꝛum Et ideo chꝛiſtus ſui
noui ſanctiq; teſtamenti megiatoꝛ exiſtens.quod cõſir
matur ſue moꝛti interceſſione in redemptõem earum
pꝛeuaricatönum que erant ſub pꝛioꝛe teſtamento.re⸗
miſſionem accipiant om̃es qui vocati et electi eſſe par/⸗
ticipes lereditatis eterne. Vbi enim nouũ teſtamentũ

eſt moꝛs neceſſe eſt vt intercedat teſtatoꝛis.Ceſtamẽ/
tum enim in moꝛtuis confirmatum eſt. Quod ſpiritu
pꝛoplytico videbat cachariaſ dei memoꝛari huiuſcemo

diteſtamenti quod ab eterno diſpoſuerat. per ꝓphetas
pꝛomiſerat:in quo ſalus in cuius ſanguine liberatio.in
quo ſuꝑna hereditas vocatis et electis tribuitur. Qð
moꝛte confirmandum ipᷣe videbat:noſq; in ſide inheſi
tanti aſpicimus confirmatum. DHe quo. Juſiurandũ
iurauit ad abꝛaham patrem noſtrum daturum ſe no⸗/

bis. Quoniam in ſemine ſuo benedictõem conſtituit
omnium gentium. Vt ſine timoꝛe de manu inimico

rum noſtrox liberati:ſeruiamus illi. Poꝛro niſi a de/

monum dominatu liberemur deo in veritate ſeruire nõ
poſſumus. Mꝛius enim a demonibus eſt habenda liber

tas:ante ſunt ſoluenda vincula peccatoꝛum. quibo vo⸗
luntarie noſmetipſos inneximus. Prius a carceribus

opoꝛtet dimitti.qᷓ; iuſtum deo famulatum exhibere poſ⸗

ſumus. In ſcitate iuſticia coꝛã ipo oĩbo dieb nt᷑is
quibo in timoꝛe ac miſere viuin ſuꝑ terrã. Eccea qᷣbo

eſt habẽda libertas. Ecce in quibo oſtituit᷑ pietaſ.Liber
tas ab inimicis:euaſio a peccatis. Pietas vero qua deo

ſeruitur:in ſanctitate ⁊ iuſticia plene conſiſtit.Ad hec ꝓ

moꝛibus chꝛiſti agebatur aduentus vt lberaremur ab

inimicis.et a criminum nexibus ſolueremur:vt ſibi in
ſanctitate et iuſticia diebus omnibus ſeruiremus.cõ
nectuntur tria hec adinuicem in oꝛdine recte agendi:
quoꝛum vno deficiente moꝛalis acceptaq; latria nõ cõ⸗
ſiſtit. Primum liberari a maliano:ſecunduʒ in iuſticia
et ſanetitate ſeruire:tercium ſit omnibus perſeuerare
diebus. Sed vbi ſpiritus:ibi ſancta libertas Et quoni
am inimici ſemper impugnãt:ideo ſaluatoꝛ docuit nos
quotidie dicere. Sed libera nos a malo. Et vt liberet

— .—

—— .
rrr . ..eꝰ
, . . . N

Rr r òèò
. 1 . . . „
. D

—.

—
2— —

„.
7

bus a coꝛruptibilibus expeditur affectus:cum amoꝛ re

ruqm non allicit. cum timoꝛ non inflectit ad nephas. ſi⸗ .
biq; in ſanctitate ſeruitur: cum ſupꝛa ſenſum hominü
agitur vita. cum affectões in ſuperna aſcendunt. cum

moꝛes aguntur in omni directõne virtutum. In iuſti

cia poꝛro altiſſimo famulamur:cum dilectio eſt dignoꝝ
vſus et debitoꝛum. SGed in his omnibus ꝑſeuerantia
opus eſt:ſine qua nemo boni operis pꝛemiuʒ appꝛehen
dit. Et poſt hec conuertit ad puerum pꝛopheta ſermo/-
nem:et vates de vate vaticiniũ canit. Maioꝛ etate mi⸗
noꝛ miniſterio:de minoꝛe per cempus et maioꝛe per gra
tiam exhibet prophetiam. Et tu puer pꝛopheta altiſ⸗/
ſimi vocaberis pꝛeibis enim ante faciem domini parare
vias eius. Acceperat cacharias in templo per oꝛaculũ
ab angelo qualis eſſet iſte futurus.et ꝙ pꝛeiturus eſſʒ

dominum in ſpiritu et virtute helye. vnde hoc quod de
puero nato die octaua dicit ſoluto vinculo lingue ma/

gis eſt patefactio ſuſceptioꝛaculi q́; canticum ꝓphetie.
quanq; ipe ſpiritu ꝓphetico loqueret᷑. Nuer vocandus
erat iohannes:quando hoc pꝛomebatur a patre ꝙ vo⸗

candus eſſet pꝛopheta altiſſmi. Sed parum erxat ꝙ vo
candus erat:miſi euidens et index ꝓpheta fuiſſet. Qui
etiam vt angelus dixit. parare viam chꝛiſto in coꝛdib

hominum baptiſando et pꝛedicando pꝛeiuit. Laudatur

omnino pꝛeire:ad honoꝛem.ad pꝛeparatõnem domini

ſubſequentis.Elituperatur autem qui ꝓpꝛia directõne
pꝛeainbulat. Subſequitur dominus quos ipſe pᷣmit/

tit:et pꝛedicatoꝛes qui viam chꝛiſto parare om̃i virtu⸗
te contendunt fouendo poſtergat.Ad quid etiam pꝛei⸗
turus iohannes.. Ad dandam ſcientiam ſalutis plebi
eius:in remiſſionem peccatoꝛũ eoꝛum. Plebs dei ꝓ⸗
xime ſalutis ſcientiam non habebat.et per quem ſutu/
ra erat iam latebat in vtero:et de longinquo adhuc ex⸗
pectabatur a plebe. Salus auteʒ pꝛima tendebat in re

miſſionem omnium peccatoꝛum:cuiuſ tunc iohannes
ſcientiaʒ plebi dedit cum dixit. Ecce agnus dei:ecce qui

tollit peccata mundi.Pꝛedicatoꝛum officium et inten
tio in his que cacharias de puero vaticinatur aut edi⸗
cit.oſtenditur pꝛeire chꝛiſtum: nõa ſeipſis ſed miſſi ab
ipᷣo.aut ab autoꝛitate habente.pꝛeire ante faciem eius
vt ſemper chꝛiſti noticia ſubſequatur.parare vias eius
ſcilicet pꝛedicare virtutes:quibus iter eſt gquo ad homi
nes veniat altiſſimus filius altiſſimi dei. Et vt dent au
ditoꝛibus ſcientiam de ſalute.vt oſtendant plebi.non
in quibus coꝛpoꝛis ſed in quibus anime ſalus vera con
ſiſtit:vt inſtruant populum in quibus ſit tota remiſ⸗
ſio peccatoꝛum. Quo auteʒaffectu fiat ipa remiſſio ad⸗

puc vaticinando pꝛofert Per viſcera miſericoꝛdie dei

noſtri:in quibus viſitauit nos oꝛiens exalto.] Per il⸗
la interioꝛa ſui coꝛdis vitalia.ſcilicʒ amoꝛes inuiſibiles
miſericoꝛdie ſue.quibus motus ex alto veniẽs nos vi⸗
ſitare dignatus eſt: vt in illa ſua ineffabili et incompꝛe
henſibili dilectõne.peccatoꝛuʒ hominibus tribuatur re
miſſio qua incarnari.naſci.viſitare.conuerſari docere.

pati.moꝛi pꝛo nobis voluit. Quibuſ viſceribus qua di

lectionel Illuminare diſpoſuit his qui in tenebꝛis

et in vmbꝛa moꝛtis ſedẽt: ad dirigẽdos ſetiaml pedes
noſtros in viam pacis. Hoc eſaias multo pꝛedixerat
tempoꝛe. Populus gentium qui ambulabat in tene/

bꝛis vidit lucem magnam:ſedentibus in regione vm⸗
bre moꝛtis lux oꝛta eſt eiſ.Coꝛporales tenebre ille ſunt

vbiomnis eſt priuatio lucis: eius ſiquidem abſentia.

tur in rerum natura: tamẽ ſic eſt oꝛdo loquendi. vt pri⸗

regnum conſtituitur enn pona

uatione lucis tenebraruʒ poſſit eſſe cognitio. Apᷣe lucẽ

parennbus

ſpſe nobis factus eſt coꝛnu. Fit litertas cum a viſibili⸗

— -- —

“

ſi

N

lg 4

n

0

i⸗
r
iſ⸗

dre

lii

⸗
e.
s
e
W
P
Gib
Ntur
ini
e
it/
tu⸗
ei⸗
ebi
9
.
et/
re
es
ni
di
b
us
is
mi

Ou

n

ri
l
s
P/
e
te
e,

— — — —

etoꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

appꝛehendere nunqᷓ; poſſunt.que per pꝛiuatonem fiunt
Tunc fugantur a luce:qua recedente veniunt. In te⸗
nebꝛis wro ſedere nõ ſitualiter dicimus. ſitum enim
ipᷣe non faciũt:ſed in locis vbi nulla eſt pꝛeſentia lucis.
HGea nec de his coꝛpoꝛalibus tenebꝛis ſeu de coꝛpoꝛali
luce iſtoꝛum ꝓphetarum fuit intentio.ſed de tenebꝛis
ignoꝛantie.atq; peccatoꝛum quibus anine inuoluũtur
n quibus ſedebant iudei et populi natõnum. pꝛo eo
ꝓ in his poſiti erant ſedentes. velut qui coꝛtoꝛalibus
tenebꝛis ecn ſeribtru quo pergant neſciunt. etiᷣ
inuiti ſedendo quieſcunt. Mec luxiſta veritas iam oꝛta
fuerat:quam ſequi poſſent.ne in tenebꝛis ambularent.
Que cum exoꝛta fuiſſet ⁊ apparere cepiſſet:in moꝛibus
et in verw elamauit dicems. Ego ſum lux mundi:qui ſe
quitur me non ambulat in tenebꝛis ſed habebit lumẽ
vite:quam qui ſecuti ſunt tenebꝛas euaſerunt tam ex
iudeis q;ᷓ er populis nationum. Minc etiam hieruſalem
dicebatur. Surge illuminare hieruſalẽ: quia venit lu⸗
men tuum. Et poſt. Et ambulabunt gentes in lumine
tuo:vt cacharxie vaticmium de illuminatõne illoꝛũ qui
ſedebant in tenebꝛis non ſolum ad iudeos.ſed etiaʒ re

feratur ad gentes. & vero vmbꝛam moꝛtis adiungite

in quandam ſecretioꝛem conſideratõem immittit.Eſt
enim moꝛs.et eſſe dicitur vmbꝛa moꝛtis: et vt a coꝛpo⸗
ralibus ad ſpiritualia tranſeamus.in his diſſerendi ſu⸗
mamus exoꝛdium. Moꝛs eſt pꝛiuatio vite aut ſepara⸗
tio anime vitalis a coꝛꝑe vitam habente.que a moꝛden
do nomen accepit.aut quia nimis moꝛdet.aut qꝛ moꝛ⸗
ſum ſolum facit in parte:non enim in toto com ſiro

moꝛs poteſt habere vominium. Mon de animanibus ra

tone carentibus ſed de hominibus loqmmur:in quibs
moꝛs virtute pꝛecedetis doloꝛis coꝛpoꝛi ſenſum adimit
vnde anima ipa recedit.in qua moꝛs non poteſt ampli
us deſeuire.vt illi ſenſum adimat ⁊ ad nihilum redigat
Mꝛoinde moꝛs in parte moꝛdet:in moꝛſum totuʒ ven

dicare non poteſt Elmbꝛa vero moꝛtis eſt ſomnus ſiue

doꝛnntio:que ꝓpꝛie dicitur moꝛtis imago. Eſt eti vm
bꝛa moꝛtis omnis infirmitas qua perualide coꝛpus op⸗
imitur: quando extaſis aut ſenſuum alienatio inua⸗
eſcit. Mam ficut vmbꝛa pꝛout in coꝛpoꝛibus agitur.:
eſt aer carens ſole:ſic cum in hominibo dicitur. eſt que⸗
dam vita fine vſu ratõnis et ſenſuum coꝛpoꝛis. Sic in
ſpiritualibus reperimus moꝛtem et vmbram moꝛtis.
Boꝛs ſpiritualis anime cum peccando ſeparatura deo
qui eſt omnium vita:et cum eterne in inferno detrudi
tur. Ambra vero huiuſcemodi moꝛtis eſt carentia ve⸗
re cognitionis carentia veritatis et ſidei et lucis eter⸗
ne. Fit vmbꝛa in aere ab obiecto coꝛpoꝛe luci: quo re⸗
moto geris pars illa clareſcit. Sic aliquid fit in anima
bus bominuʒ quod ſuperne atq; interne luci obijcitur
vnde illa vmbꝛa moetis generstur. Sed remoueri dũ
viuitur poteſt quouſq; dvetrudantur anime in infernuʒ:
omne quod luci opponitur vt vmbꝛa generetur. Hince
acharias diſſerẽdo fatur. Illuminare his qui in tene⸗
2is et vmbꝛa moꝛtis ſedent: ad dirigendos pedes
noſtros in viam pacis. Claret de coꝛporali luce.ac coꝛ/
poꝛalibus tenebꝛis nõ pꝛeloqui mchariam ſed de ſpiri⸗
tualibus:vt tenebꝛis huiuſcemodi iam depulſis vm/
bꝛa moꝛtis abiects pedes noſtriaffectus pariter aintel⸗
lectus.pacis dirigantur in viam illius ſailicet quã mũ/⸗
dus ignozat quia carens alijs conferre non poteſt. ſed
inillam que ſuperat omnem ſenſum. quam pꝛoximus
paſſioni ſins diſcipulis chriſtus dereliquit. Deinde
redit euangeliſta in declararõnem pꝛecurſoꝛis: ob quẽ
ſupꝛs poſita ſunt contexta dicens.! Puer auteʒ creſce⸗
bat. Acilicet mole ſui coꝛpoꝛis:let conſoꝛtabatur ſpũ

. ſcilicet ſancto quo ex vteroplenus erat.. Qui acceſſit

ad deſertum: in quo moꝛatus eſt vſq; in diem oſtenſio⸗
nis ſue ad iſfrael.l empus acceſſionis ſcriptura non
erplicat:ſed a puerilibus annis deſertum mmcoiuiſſe cre

dendus eſt:et loca queſiuiſſe cuſtodie remotioꝛis con⸗

ſiſientie apta contemplatõni oꝛationi congruentia et
amica meroꝛibus vbi tam diu ſtetit diuinis reuelatõi⸗
bus vacanset exomni ſe diuinis tlxoꝛijs intendens.
quouſq; mandato domini ad iſrgel in ope ſacri miſterij

monſtraretur. Er habebat veſtimentum vepilis es⸗

meloꝛum:et conam Keilicroen circa lumivs eius. Eſca
autẽ eius erant locuſte et nel ſilueſtre.· Agreſtis erat
vita iohannis: nec; delicijs aliquando legimus ſtudus
iſſe qui ex teneris annis veſerticola factus eſt. Qui cõ⸗
tempta carnis mollicie: hiſpida veſte ac ripoſa indutus
eſt de pilis ſcilicet cameloꝛum. Decens veſtimentum
cuilibet chriſtiano. vt vanitate careat vt nõ paſcat ocu⸗
los intuentiumvt ſit ſine nota laſciuie.vt carnem deli
cate non tegat.vt ſignet huius vite contemptuʒ. vt vi
litati et abiectioni conueniat.neceſſitati non wluptati
cõmenſuratum. Maxime autem ei competit veſtis in⸗
culta qui ſupna cathegoꝛicat: qui cathecicat indoctos.
qui ad concionem ꝓfert rüdimenta ſalutis. cona vero
pellices circa lumtvs eraduerſo conſundit baltheos ſun⸗
perboꝛum.qui etiam in conis vanitatem voſtendunt. et
in cingulis extollentiaʒ pandunt. et que prohibiturus
erat quem pꝛecurrebat.in ſe carendo damnauit. Que
niam ſaluatoꝛ dicit. Molite poꝛtare aurum nec; argen⸗
tum in ſonls veſiris. Cibus eius non eſca electa ſed va
ge locuſte. vt etẽ bñ famelicis ↄmedere ſit hoxroꝛi. Sil⸗
ueſtre mel illud erat quod ex ſilueſtribus apibus con⸗
debatur. non hominum ſtudio aut apparatu receptacu

loꝛum:ſed pꝛout in cõcamiaatibus arboꝛum his ſaulcu⸗

lis naturs victabat. ꝓgitur ammirando ↄſiderate hũc

uerum adoleſcentem quanta inedia coꝛpali continuo
filveabat⸗qui chꝛiſtum unitabatur ante quem factus
erat · quem vita et pꝛedicatõe pꝛeibat. Paternas edes
abboꝛrens. deſertum horridum tepit incolere. parentũ

„

alludimenta deuitans: diuinis directõibus agebatur⸗
cognato!nem omnem dimifit in ꝓpꝛijs lacibus derelin⸗
quens. In deſerto celum pꝛo tecto ſuſcepit. cui ad im⸗
pꝛefſiones gereas penitus obex non erat. Familiaritas
bominum non eum vinculauit in ſeculo.ſed in deſerto
beſtijs domeſticus erat:nõ lecto recubuit nõ opertoꝛijs
vſus eſt.ſed gubernatõni diuine totusexpoſitus ſubia
cebat. Accuratio cibpꝛum ſollicitudo rerum compaſſio
coꝛpoꝛis: a ſuo animo et moꝛibus erulabant. O amabi
lis et ammarabilis adoleſcens ſpiritu pleno ſanctitate
in vtero immaculate conſtans: que te traiecit neceſſi⸗
tas in veſertum. QAuid te aduerſum te tam rigidum fe
cit. Que te culpa pꝛemebatrvt ad illam abſtergendam
tot paſſom bus ſubdereris. Oulta tibi iam erat de te
mittẽte noticia:pꝛo quo cuncta ſic aſpernabaris. Poꝛ⸗
ro ſuſpirabas indubitata ſide in aliam vitam: pꝛo qua
iſtam ſic paruipendebas. Erat tibi pꝛo ſtercoꝛe mdus
cui repudij libellum tam ſubito intuliſti. In membꝛis
adhuc rebellionem non ſenſeras:et ipſa quaſi ab infan
tia cruciatibus mancipaſti.tibi nullam alimoniam car
ni delectabilem pꝛeſtans. Suſpenſo in celo ſpes huma
ne vite viluerat. Moueras certe miſterinʒ tuum ad qð
pꝛedeſtinatus atq; miſſus eras. pꝛoinde te ſeruabas in
deſertis immaculatus.vt purus puriſſimo occurreres
venienti. cuius ꝓpheta altiſſimi vicebaris· et qui debe⸗
bas aquis intingere ſaluatoꝛem. ne te macula contin⸗
geret pꝛecauiſti- Ad contemplanduz hunc iuuenem ſa⸗
cra euangelij ſcriptura offert oĩbuſ ſectatoꝛibe writatis

Liber tercius

chꝛiſtianec; virtutis vt ſit foma viuendi valentioꝛibs
in chꝛiſti amoꝛe:atq; ſoꝛma humilitatii his qui ad tam
ardua manum mittere nequiuerunt. aut vlut tepidi
noluerunt. Qui ab ipis primoꝛdijs quibo etas homi⸗

num abſq; aminiculo itinerare poteſt habitatoꝛ deſere
ti factus eſt.hirſuta veſte vtens qua magis caro pungi⸗
retur ad tactum.q; ad ſolamen acuperet. Inſohtus ci⸗
bus et aſper.et potus amnis erat:et hoc is qui non pec⸗
cauerat.qui a ſpirituſancto ablatus erat in aluo. Quid
autem ex iſto ſumendo noꝛmam facere deberent. hi qui
peccauerunt:qui tam diu heein deſertis agebat.quouſ⸗

q; in iuſſu domini mundo ad miſteria complenda pate
ſceret. non tamen vite agreſtis mutata cenſura. Cem⸗

pus vero mamifeſtatõnis euangeliſta ſerioſa narratõe
ſcripſit dicens. Anno quintodecimo imperij ti⸗
berij ceſaris pꝛocurãte poncio pilato iudeam.tetrarcha
autem galilee vxrode.philippo auteʒ fratre eius tetcar⸗
cha ituree traconitidis regionis liſama abiline tetrar
cha.ſub pꝛincipibus ſacerdotum anna et caypha: factũ
eſt verbum fupra iohanem finum cacharie in deſerto
Muia hic fuit miſſus a deo. Hic venit in teſtimoniuʒ
vt teſtimonium phiberet de lumme: vt omnes crede⸗

rent per illum. Mon erat ille lux:ſed vt teſtimonium ꝑ/
hiberet de lumine.

Et venit in omnem regionem ioꝛ⸗
danis. Deſcriptio tꝑis ad euidentiam eſt factoꝛum ſi
militer et ſiendoꝛum. Habet etiam incluſum miſteriũ
moꝛes wro intendimus: niſi ꝑ violentiam non conti⸗
nerxet. Manifeſtatio tamẽ pꝛecurſoꝛis ſe fidelium obtu
tibus magis offert que miſi er mandatũ dei facta non
eſſet ad omnium violentium verba pꝛoferre exemplũ
ne pꝛeter mandatum domini foꝛis loquendo ꝓcedant
Cumiditas eſt velle notum ſfieri:et ꝑ virtutem pꝛodi⸗
re in publicum nõ parue temeritatis:niſi veſunꝝ iuſſio

veniat ⁊ directio vpi ſemina diuina iaciantur. Elirtus

in neceſſitate eſt cuilibet ad ſeipᷣin:verbum vero ad ali
os habet opoꝛtunitatem. non tamen ex ꝓpꝛia volunta⸗
te.ſed ex alterius direccone:ſed vbi voluntas et neceſſi
tas pari modo aut vnpari quandoq; concertant neceſſi

tas pꝛeualeat non volutas. Hic vero fuit miſſus a deo

et venit in ceſtimonium eterni luminis quod mundo
apparuerat:vt de ipo phiberet teſtimoniuʒ eoꝛum que
viſurus exat.Et vere agnus dei erat:qui mundi vene⸗
rat auferre peceata. Et teſtimonium erat daturus ſup⸗
uenientis ſpiritus in ſpecie columbina:et paterne vo⸗
cis que intonuit ſuper eum. Pꝛoinde tot virtutibus pᷣ

ditus erat iohannes.et a teneris annis diſvonente do⸗

mino deſerticola factus erat.vt otius reciperetur teſti⸗

monium eius de chꝛiſto a populo iudeoꝛum. Lux vero

fontalis iohannes non erat.nec ſua virtute refulgens
quanq; plurimuʒ participaret de lumine. ſed chꝛiſtus
cui teſtimonium dabat erat lux vera.non alterius par⸗

ticipio.ſed ſuo oꝛtu ꝓpꝛio et eterno.! Venit igitur iuſ⸗

ſu domin in omnem regioneʒ ioꝛdanis in quo chꝛiſtũ
intineturus erat:pꝛedicans baptiſmum penitẽtie in re
miſſionem peccatoꝛum.Et vt penitentiã agerent.quo⸗
niam appꝛopinquabat regnum celoꝛuʒ ſ. Hec ſiquideʒ
Yerba de penitẽtia ſaluatoꝛ etiã dixit:que iam ſunt diſ⸗
ſerta per modicum. Sed diuerſitas videtur in verbis
cum vnus referat dixiſſe iohannem agite penitentiaʒ:
alius dicere videatur pꝛedicans baptiſmum pemitẽtie
in remiſſionem pecœtoꝛum. Etiamer euangelio pliene
colligimus ꝙ ipᷣe pſonaliter baptiſabat. Sabat iohan⸗
nes baptiſinum in pꝛeuium baptiſmi chꝛiſti quem pꝛe
dicabat non tamen baptiſmus iohannis poterat pecca
ta diluere. Expediebat enim ſuos intinctos baptiſmo
chꝛiſti ablui: vt ſequeretut remiſſio peccatoꝛuʒ. Diſto⸗

De parentibus

nebat pomo iopannes vertvillos qui baptiſmno cheiſti

abluendi erant:actu vero etiaʒ coꝛpoꝛa pꝛeparabat. Ba⸗

ptiſmum vero chꝛiſti et pmitentiam pꝛedicabat in rez-z
miſſionem peccatoꝛum: nam baptiſmus penitentiam
includit.penitentia vero ad baptiſmnum ꝑducit.vt ne⸗ .
mo ad baptiſmum accedat niſi pꝛimo peniteat. peniten

tia non valeat niſi aqua perfundat. Et verbuz interne
factum ſuper iohannem dum moꝛabatur in deſerto ſo

litarie.ipᷣm ilico inſtruxit vt virtutem dandam elemen

tis per verbum pꝛolatum agnoſceret:nec ſalus homini

bus eſſet niſi coꝛpalis eſſet intinctio que ꝑ virtuteʒ in⸗

ditam verlv inuſſibiliter animas lauat: his dumtarxat
exceptis qui in ſanguine aut ſamine abluuntur. Huo

paotinus ad initiandum homines ad aliam vitam pꝛe
icabat iohannes penitentiam et baptiſmum.peniten⸗

tiam ſcilicet et receſſum a vicijs ab erroꝛibus ab infide⸗
litatibus quibus homines tenebantur:et ablutionem
quibus ab huiuſmodi contagijs lauarentur initiati ad
actionem vittutum. Sic emm petrus dicebat his qui

timuerunt querentes de euadendo conſilium. enitẽ

tiam inquit agite:et baptiſetur vnuſquiſq; veſtrum in

nomine ieſu chꝛiſti in remiſſionem peccatoꝛum veſtro
o ſemp in neceſſitate conſiſtit: etiaz

„

rum. Hec predicati
his qui ab oꝛiginali contagio ſunt abluti.ſi alijs conta⸗

gijs ſunt infecti.vt videlicet penitentiam agant et ite⸗

rum baptiſentur:non tamen rebaptiſentur. quoniam
vt ait apoſtolus.impoſſibile eſt eos qui ſemel illumina
ti ſunt. guſtauerunt etiam donum celeſte. et participes

facti ſunt ſpirituſſancti.guſtauerunt nibilominus bo⸗
ſeculi ⁊ plapſi ſunt

num dei verbum. virtuteſq; futuri

renouari rurſus ad penitentiã: renouari ſcʒ baptiſmuʒ

quo culpa dumtarat oꝛiginalis deletur:et omne crimẽ

quo intingendus illa hoꝛa eſſet. Sed a woſterioꝛib vi

cijs poſt illam pꝛimam ablutionem: non eſt renouatio
peandem. Attamen ſunt alia baptiſmata in quibus re

abluitur qui reſoꝛduit: cum penitentia egerit. &mnia

ſiquidem ſacramenta excepto ꝓpagatõnis humane ab⸗
lutoꝛia ſunt:baptiſmi ſunt. Elirtutes etiam lauatoꝛia
ſunt:quibus lauari poſſunt.hi qui pꝛimam ablutõem
poſterioꝛibus peccatoꝛum maculis anerunt. nne
matur aũt pꝛedicatio iohannis vaticinio eſaie cũ dicit᷑

ſieut ſcriptũ eſt in bꝛis ᷣmonũ eſaie ꝓphete. Ofm̃is

vallis implebitur:et omnis mons et collis humiliabi⸗

tur. Et erut pꝛaua in directa:et aſpera in vias planas.
Vmpletio vallium:exaltatio eſt humilium. Humilia—=

tio montium et collium:depꝛeſſio eſt ſupꝑboꝛnʒ. Qui de
poſuit potentes de ſede:et exaltauit humiles. Et alibi.
HOmnis qni ſe exaltat humiliabitur:et qui ſe humiliat
exaltabitur. Et iacobus aplus. Superbis deus reſiſtit
humilibus aut dat gratia. Et eſaie textus ſic continet.
Om nnis vallis exaltabitur. Mec ſiquidem ꝑ aduentuꝭ
omini.et hoperatõnem cheiſti hominibus pꝛouenire
enunciat. Et erunt pꝛaua in directa:et aſpera in vias
planas. Et videbit omnis caro ſalutare tei. bliquati
erant homines er pꝛaui facti erant. nec erat in eis recti
tudinem reperire. cum ſynagoga receſterit ab obſeruan
tia leccatoꝛum et cultibus idoloꝛum.erat dicata genti⸗
litas:qᷓ;uis in populo iudeoꝛum pauci reperirentur ad/
huc celum legis hatentes. Et inceſſanter homines in
pꝛauitate coꝛdis ſui ambulab ant:nec erat qui ad veri⸗
tatem dirigeret. neq; qui ad rectitudinem homines re⸗
uocaret.Altitonabat iohannes illam mundo adueuiſ⸗
ſe iuſticiam.:que pꝛauum reuocaret ad rectum. et aſpe
rum ſua virtute molliret. Nam quid pꝛauum et aſperũ

ſit in rebus. ipſa euidentia docet et loquendi conſue⸗
tudo demonſtrat. In moꝛibo alius ſe obicit intellectus

„

n
dint
iutn
aite
hei
e
aare
glon
ſeijo
turin
ſſer
Guiet
Aſoon
iſticn
turpr⸗
ſoouu
nltase
Hrut
lvocr
ſeyptat
rione
nisno
ſilegit
eo
menita
umegu
wrernt
Gumpen
Umnnsc⸗
Srern
nsgcap
ltue:
Nyltaf
lunenſi
titcun
vono.Etr
Gebtura
ueſn
kamas
humpan
nium p
gueſtinn
turagi⸗
Mbain
lnt Ccre
bpurter
Uurcumn
ledr
Altgelie
Gſelm
Ulaine
voltßen
ellaſen
lumtci⸗
Glger⸗
Mbmgn⸗
Zreti
Nerbeant
teſtur⸗
tſilt
ſeötlen
Coaſi
Pu
Maqe
fenn

de⸗ HNHam pꝛauus eſi omnis qui exvſu longoet conſnetu⸗ paraſti ante faciem oĩim ꝓploꝛum. O dicit omnis caro
m. Qline mala didicit male agere: rectitudinem ratõnis et id eſt ꝙ omnes fines terre ſcilicet hoĩes qui ſunt in om
ne iuſticie in animo et moꝛibus ptermittens. Coꝛrigitur mibus finibus terre. ſenſum vrbop nõ ſeriem accepit.
ten auũt ꝑ iuſticiam:qm̃ ipᷣa eſt que de pꝛauo rectum facit.ſi aut iohannes allegàs. aut euangeliſta ſcribens. De pi⸗
ne ue iuſticia fidei. que pꝛauos ꝑ incredulitatem dirigit. ſi ſione vere fidei atq; gloꝛie nõ eſt ꝑ ſingula diſſerenduz
ſo ue moꝛalis que homines in ꝑditis moꝛib depꝛauatos Cunc exibat ad eum hieroſolyma et omnis iudea
hen ad recta facienda reducit. Orauus eſt puerſus ab ali⸗ et omnis regio circa ioꝛdanem.et bapt iſabantur in ioꝛ⸗
ini quo vicio in tantum: vt intentionẽ piter actõnem in dane ab eo cõfitentes peccata ſua. Ecce pꝛedicatio io⸗
in⸗ ſeipo peruertit. Pꝛauus eſt omnis qui ſe obſtinate tue hannis ſoꝛtiabatur effectũ:quia penitentiꝗ agebant. cõ
e tur in malo:et aduerſus quod eſt bonum obdurate con fitentes peccata ſua. Et querebant remiſſione cum ba⸗
o ſiſtit.Aſper eſt autem ommsa qui inequalitatẽ habet. et ptiſma ſuſciperent. Et iam late diſperſa erat fama iohã
dee qui eſt diſſnauis eloquio.et conuerſatõe moleſius. qui nis: cum ſolum in regione ioꝛdams exiſtens nõ ſolum
ten⸗ aſpernatur ſalutis monita et plus rigide increpat eum illa regio ſiʒ etiã de hieroſolyma ⁊ de iudes vt pꝛedicatio
jle⸗ iuſtiſſime increpantes qᷓ; fuerit increpatus. Erunt igi⸗ nem audirẽt:et baptiſma ſuſciperent ꝓperabant. pecca ⸗
em tur praua indirecta.et aſpera in vias planas.cum puer ta etiam ↄfitentes. Sed hec omnia diſpoſitõnes eranrt
ſad ſi ꝑ iuſticiam dirigẽtur. et iniqui ambulabũt vias et ſe ad chꝛiſtum. et ad illam ſacramentox foꝛmam que poſt
gui mitas equitatis.. Et videbit om̃is caro ſalutare dei. ſpintumſanctum tradita eſt eccleſie oꝛthodoxe. Nam pᷣ
lt Salutare dei eſt: dei ſilius oſtẽſus in carne. Aliter ocu dicatio iopanuis quanq; er omnibo vera eſſet: attamẽ
jin lus carneus videre nõ potuiſſet:miſi eſſet ab eo nẽa ſu⸗ ad condendum euangeliũ diſponebat baptiſmus eius
ſro ſcepta natura. Sed omnis caro rönalis homims nõ ir ad eum quẽ chꝛiſtus daturus erat. Confeſſio vero tur⸗
rz rationalis animalis. omnis caro iudei et greci qm̃ car⸗ barum diſtincta nõ erat. vt ſinguli ſingulariter peccata
Ntan nis noĩe in hoc loco ſignatus eſt homo. Sic et in gene⸗ lohanni confitere ntur.velut eccleſia ſpirituſancto pꝛe
ſte, ſi legitur. Omnis caro coꝛruperat viam ſuam Non enĩ dita tradidit omnibo fidelib in pꝛeceptum: vt ſi delin⸗
zinn dus de carne animaliũ irratõnabilium dicit. qm̃ eoꝝ quunt recepto baptiſmate ad illĩ wniant iterum ablu⸗
ine merito deus nõ diſſoſuerat diluuium inducere ſuꝑ ter endi. Et nec iohannes hmõi confeſſioni potuiſſet inite⸗
ins ram: due peccare aut aliquid in virtute agere recte non dere:cum turbar multitudine vallaretur. Sed audiẽ⸗
v/ wternt. Sed ꝓpter peccata hominũ wlebat deus mũ tes pꝛedicatõem eius ↄpungebãtur⸗ ofitebãtur publi
ne dum vmuerſaliter baptiſare: vt apte totum diceretur ce in legis peccaſſe inſticiã:non in iuſticiam fidei quam
n, omnis caro id eſt omnis homo coꝛruperat viam ſuam. nondum ſuſceperat. cum chꝛiſtus adhuc pꝛedicare atq;
ne Sicet apte totum in dicto ꝓplxtico quod allegat iohã palam fieri.nõ fuiſſet exoꝛſus. Elidens autez multos
, nes accipitur:pt omms caro id eſt omnis homo videat phariſeox et ſaduceoꝛum yementes ad baptiſmum ſu⸗
i⸗ ſalutare dei. ſcilicet humanatũ filiuʒ dei. Et quanqᷓ; in um dixit eis. Progenies ſiue genimina viperarũ:quis
e hac vita ſingulariter eum omnis homo nõ viderat:at⸗ monſtrabit ſeu oſtendet vobis fugere a ventura ira,
i tamen ſi vnus dumtarat vidiſſet recte dici pt ꝙ ommfſis ¶ Phariſe ſunt: quiob aliquid inſigne ſoꝛis oſtenſuʒ ma - fſnS
vidit:cum nec ſunt plus homo omnes hoĩes q; vnus gis religioſi a ceteriſq; dipicebancur Hadaceett . c-
i hmo. Etiam ſi dum virit ab hominibo nõ eſt viſus. vi⸗ am iuſtciam quã non habebãt pꝛetendebãt negantes
debiturab omnibus dum veniet iudicaturus: nõ tñ in reſurrectionẽ abrenũciantes ꝓphetis tantuʒ quinq; li-
ditate ſua.ſed humanitate ſuſcepta. iuxta illam ſenten bꝛos moiſi recipiẽtes.et aſſerunt aĩas cũ coꝛpibus in⸗
tiam qua dicitur. Elidebit eum omnis oculus: et qui terire. Qui an recto celo anffallaci venerunt ad baptiſ⸗
eum pupugerunt. In hocꝙ iohannes de eſaia teſtimo ma iohannis:nõ immerito dubitaturexeo ꝙ iohãnes
is nium pꝓtulit.ꝙ videbit omnis caro ſalutare dei. quedã eos tam audacter argueret dicens. Pꝛogemes ſeu ge⸗
bi queſtiuncula me conſtringit. videlicet ꝙ hoc nõ ſequi⸗ nimina viperaꝑ. Diuerſitas eſi vocabuloꝝ nõ ſentẽtie:
tur ad id quod pꝛimo allegauit. Nam cum dicitur: erũůt qm̃ꝓgenies ⁊ gemmina idem in ſignificato et effectu
pꝛaua indirecta. et aſpera in vias planas.ſtatim ſequi⸗ rei conueniũt. Quare aũt hos appellauerit filios ſerpẽ
tur. Et reuelabitur gloꝛia domini:et videbit omnis ca⸗ tis eſt querendũ ne nos poſteri m hanc nequiciã wma⸗
ro pariter quod os dñi locutum eſt. Et hoc quidem di⸗ mus.aut ſi vnimus abcedamus.qᷓ;uis hoc pluribo ſit
citur. cum hieruſalẽ eſſet in babylone futura captiuitas diſſertũ. Filij autẽ ſerpentis qui peſſimos et fraudilo⸗
t ne deſperatõne hieroſolyma frangeretur. Quod aũt in gos imitatur qui terrena ſectantur. qm̃ terra illius eſt
. euangelio cõmuniter ſcribitur.etiã er eſaia ſumptum cibus qui anfructuoſe pꝛocedũt. qui hũanam habent
eſt. ſed multis miſterijs interroſitis p illo tpe quo po/ pꝛudentiã nõ diuinam non celeſtem ſed omnino terre
r pulus in egiptum deſcendit aſſyriox calumniã paſſus. nam. Mꝛoinde iohãnes ſic eos arguendo oↄfundit. imo
Non tñ ommbo verbis quibo in euangelio ſcribitur. ſic ne in woſterum ↄſfundatur in oſideratõem cauendoꝛuʒ
l eni illa ſcriptura dicit. Et videbũt om̃es fines terre ſa⸗ immiſit. Quis demonſtrabit aut oſtendet vobis fuge⸗
1 lutare dei nt᷑i. Sed eſt ſane cõcoꝛdia concentuſq; verbo⸗ re a ventura ira. Parum enĩ vobis ad me pꝛo baptiſmo
1 rum:ſi cõnerio ſententiaꝝ et cauſa intellectu pſpicati Vniſſe:niſi vobis melius ꝓuideatis in futurã. Gi oſtẽ

colligitur. Elerütamen vt ſententiax concoꝛdiaʒ poſſi⸗
mus agnoſcere:pꝛius verboꝛum diſſonantia videamus
IVn eſaia ſcribitur. Et videbit of̃is caro q os dñi pa⸗

riter locutũ eſt. Idẽ eſaias dic. Videbũt oẽs fines ter⸗

re ſalutare dei nti. In euagelio autẽ. Vlidebit om̃is ca⸗

ro ſalutare dei. Quod ſequitur ↄtinuo ad id quod iohã

nes allegat. ſcilicet ꝙos dñi pariter locutũ eſt. idem eſt
quod ſalutare dei:hoc enĩ os dñi locutum fuerat: ꝙ in

plenitudine tempox voluit ipᷣe deus mundo reuelare.

Aurta quam ſententiã etiam ſymeon ſenex benedicẽs
vnm dixit. Quia viderũt oculi mei ſalutare tuum: qð

et oꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

ſum eſt vobis vt ad me purificandi wmiretis ſi tremui⸗
ſtis ad vrbum meũ:ſi wos qui ſapiẽtes et iuſti videba⸗
mini ab alijs ſimiliter ⁊ in oculis vrᷣis humiliaſtis ani⸗
mas vrᷣas.vt wos in aqua intingerem patiamini.vobis

oĩno non ꝓderit.niſi vt ab ira ventura fugiatis ab ali⸗
quo oſtendatur. Quis ergo oſtendet vobis ſi ficte v⸗/

niſtis. ſi animo contemnitis quod ope diligere demon

ſtratis ꝙ cum multitudine turbax curritis.ſi fidem ſe
quimini plebeioꝝ ne diſcoꝛdantes ab eis etiã iniqui hba
beremimi.qui queritis iuſti videri:vobis nõ cedit in p/
ſperum.niſi futurũ iudiciũ caneatis.a quo ſentẽtialite:
E e

et eternaliter nõ inuolui. quis monſtrabit vobis. Sed
qjuia pe nitentia pdicaui compuncti eſtis: ſi penitenitie
Veritatem intus agitis: nõ ſufficiat vobis exterius ab/
lui.. Sed facite fructus dignos penitetie. In hoc ꝓ⸗
tinusonendetur vobis fugere a ventura ira. MℳHD dens
et pia pꝛedicatoꝛis conditio. cũ audacter de vicijs argu
erit auditoꝛes vt ilico cura adhibeat: vt ſtatun opponat
remedia ne peccatoꝛes ſperatõne frangantur. Opoꝛ⸗
tune pdicaroꝛi hlec debet adeſſe pꝛudentia cum viua vo⸗
ce ventura mala a eterne fuit cõminatus: vt ſine intet
capidine tꝑis inferat ce cauendo ſcientitia. In foueam
delperatõis cõtinue animus caderet. ineuitabiliter ire
ſee credens in eternum ſuppliciũ:ſi nullum poſſet eſſe re
medium. Aut deus iudicaretur impius: ſi ineuitabili⸗
ter ſupplicia peccatoꝛibus ſtatuiſſet. Poꝛro nunq; eſſet
dei miſericoꝛdia pᷣdicanda:ſi vitari neumodolibet poſſʒ
xCccernẽtis iuſticie pena. At qꝛ ſciebat iohannes dei eſſe
iuſticiã ſil et miſericoꝛdi. nouerat etiã mũdo nõſdefu⸗
ere peccaloꝛes.et ꝑ penitentiã poſſe indulgentiã repoꝛ/
tare:ac ꝑ penitentie dignos fructus venturam iram fa⸗
ciliter deuitare. Sanctus pꝛedicatoꝛ nõ odit hoĩeg:qᷓ;
uis opoꝛtune ⁊ impoꝛtune arguat de peccatis imo ſi pec
catoꝛes moꝛdaciter pungit in eo tñꝙ ſunt hoĩes diligit
Mꝛoinde ſtatim ad argutioneʒ ſcelerum annectet re⸗
medium agendox. acite ergo fructus dignos penitẽ/
tie. Multi multa hic dixerũt:cum vellent ftuctus di /
gnos penitetie decalrare.Aliqui comuce. aliqui pꝛolixe:

vtriq; tñ optime diſſerẽtes. Ego vero neſcio qualiter

ſum traiectus in alium oꝛdine diſſerendi. Supꝛa iohã
nes dixerat penitentiã agite appꝛopinquat eni regnum
celoꝛꝝ.ſimiliter ⁊ chꝛius hanc eande ſententiã ꝓtulit
cũ pᷣdicare cepiſſet:addetes quid ad penitentia ſubſeq̃/
tur.baptiſmũm ſcʒ ⁊ credulitatẽ euangelij et regnum

celoꝛum in pꝛemiũ penitentiũ. Nũc vero iohannes ali⸗/

ter oꝛſus ꝓ deuitanda ira ventura.fructus penitẽtie ad
iecit: ac ſi aliud eſſet pemtẽtiꝗ aliud fructus eius. Sed
cum ſepe penitentiã diffineamnus:ad pñs tantũ de fru⸗
ctibus eius diſſeramus. Omnis quippe virtus ꝓpꝛios
habet fructus:quoꝝ pꝛimus eſt idem feciſſe qð eſt. Na
peꝛimus fructus fidei eſt credere ſpei ſperare charitatis
Diligere. humilitatis humiliari. obedientie obedire ſic
gquidem eſt de omnibe virtutibus reperire. NMec pꝛimuʒ
fructum virtus extra ſeipam habet:ad ſeipſam ꝑ actuʒ
eius fructiſñcando reflectitur. Sicut a in artibus repꝑi⸗
tur.vt artis nautice nauigare pꝛimus ſit fructus:lucrũ

wro ꝗð ex nauigatõne venit nõ eſt fructus artis ſed ho

minis nauigantis. Et medicinalis artis fructus ſit ſa.
nitatem inducere:lucrũ vero fructus eſt medici.nõ me
dicine. In ſenſibus etiã hoĩm fructus viſus eſt videre
gquanq; ſit alia hois videntis intẽtio.ſic a in ceteris ſen
ſibus fructus eſt ꝓpꝛia obiecta ſenſiſſe. Pꝛimus igitur
Ppenitentie fructus eſt in veritate penitere:fructus ita⸗
q; dignus ſcilicet ↄueniens eſt penitẽtie:vt in veritate
in aĩo fiat. Vleritas igitur penitẽtie oñie placitũ paruũ
iue magnum mundane delectatõis excludit:et tam vi

am iniquitatis qᷓ; moꝛteʒ coꝛpis plus abhoꝛreret. Nul/

lus fructus viſus ſibi eſt indign ioꝛ qᷓ in veritate vidiſ⸗
ſe:cui ſi om̃is coꝛpis moles in quo eſt deperiret ſibi nõ
eſſet piculum:dum ippe poſſet in ſua veritate cõſiſtere,.
Primus fructus eſt amoꝛ naturalis oĩm rerũ eſt in ꝓ⸗
pꝛio eſſe poſſe manere. Poꝛro fructus penitẽtie cum ſit
penitentiã ſcilicet cognitõnem peccati et damni auerſi⸗
onis diuine doloꝛem male actoꝛum.odium iniquitatis
cautelaz omnimodã futuroꝑ veraciter intus in animo
ſuſcepiſſe: iſta in veritate pficiet contraria queq; deui⸗
ans nihil qſic nõ eſſe amplius ptimeſcens Et cum p⸗

NLiber tercius

—

De parenubus

Pru/CGRX 17 e⸗

(o Seta⸗

„

terq; de peccato non ſit in hominibo penitentia indita.
et pꝛeterqᷓ;; peccatum nihil ſit penitentia dignum:exxe ⸗
dit vt digne alteruʒ altera cemntenſerur Bini ſiqui⸗

dem peccatum penitentia:et ipa peccato digne debetur

Erit igitur penitentie dignus alius fructus:cum ipſa
equabit delctum:aut ꝙ ꝑperam eſt cõmiſſum. Digni⸗
oꝛ autem ſi omnino ſuperaret. Sed hoc omiino me in
ſcientia pꝛeterit. ꝙ aliqua penitentia poſſet ſuꝑare pec⸗
catum cum ſit inninitum:pꝛo eo ꝙ infinito deo dipli⸗

cuit.Audacter dixerim:ſi potuiſſet homo delicta ⁊ ꝑecca
catap penitentiam ſuꝑare:gratis fuiſiet crucifino ſal/⸗

uatoꝛis. Sed quia homo ꝑ penitentiã peccatũ ſuꝑare

non potuit nec poſſis etidm ſi mala omnia in vnum cõ

flata pateretur: ideo infinitus deus ꝑ aſſumptam car⸗
nem pꝛo omnibus in cruce penitentiam egit. Equari
gautẽ penitentia poſſit.vt tantus eſſet doloꝛ ammi.quã

ta fuit delectatio cõmiſſi pꝑeccati.et equa futuroꝝ caute⸗

l. ſicut fuit pꝛolapſio m commiſſis. Digne penitet. di⸗
gnuſq; dicitur pemitẽtie Fructus:cũ ipᷣa dolendo equa⸗
tur ad crimen Alium fructum penitentie dignum attẽ

tius iudicaui: ſi virtutis amoꝛ pᷣualuerit amoꝛi quem
quis habuit in his quibus ante peccauit. et delectatio
lomitatis:delectatõnem nequam exſuperet.et tantũ ad

id quod nephas eſt odium generet:quanta extitit dele⸗

ctatio in quibus anima culpate delectata iacebat. Nec
non ꝑ abſiinentiam licitoꝛum fructus dignus peniten
tie agitur.cum quis abſtinet ab his quibus ante peccs
tum libere abſq; culpa vti potuiſiet. Apoſtolus autem
in miniſterium iuſticie fructum dignum iuſticie poſuit

cum de liberatis a peccato loqueretur dicẽs. Humanũ

dico pꝛopter infirmitatem carnis vſſtre. Sicut enim
exhibuiſtis membꝛa veſtra ſeruire immundicie et ini⸗
quitati ad iniquitatem:ita et nũc exhibete membꝛa ve⸗
ſtra ſeruire iuſticie in ſanctiſicatõnem.Hec eni eſt opoꝛ

tunitas apoſtolice ſententie: vt ſicut membꝛa hominis
que accomodata ſunt anime vt ſint inſtrumenta virtu
tum. que anima neq; ſempꝑ conuertit ad actõnem cul⸗
pabilem vicioꝛum: cum vero ꝑ penitentiam reſipiſcit
ita conuertat in obſequium duune iuſticie ſicut iniqui
tati pꝑ omma mancipauit. Mec impoſſibilitatem alleget
ſectando iuſticiam valitudinem habens operado nequi
ciam:vt ſecundũ menſuram humamitatis fiat. ne mi⸗

noꝛ ſit valitudo membꝛoꝑ obſequendo uiſticie. q; fue⸗
rat obtemꝑando nequicie. Hic pꝛotinus eſt vltimus
penitentie dignus fructus:cum actõm executõne vir⸗
tutis atq; iuſticie iniquitatis equabitur actõni. Eed
qui male agendo veterauit cuius omnino membꝛa ta

beſcunt anmo tamen et opere a peccato reſiliuit: quid

faciet cum non poſiit membꝛa ſua tam valide opibus

erhibere iuſticie ſicut in iniquitatis obſequium ante cõ

ſtituit. et denarium diurnum ſicut auroꝛarius ita et w⸗

ſpertinus accepit.Reſponderim qm̃ quod membꝛa nõ
kalurn poſitoꝛe agonum in actõnibus non exigitur:

et diues affectus operũ ſupplet omnino defectus. Ele⸗
rũtamen quoniam multi credunt ſibi de beri veniaʒ v⸗
nitate parentum:continuo excludit iopannes dicens.
Me ceperitis dicere patrẽ habemus abꝛaham. Quia

ſicut nec iniquitas:.ita nec iuſticia deriuatur in iſlios:et

ſua queq; merita pꝛo pꝛemio ſiue ſupplicio non alia ſeu

paterna hominibus in diuino examine reſpondebunt.

Nam ſicut filius non poꝛtabit iniquitatẽ patris:ſic nec
paterna iuſticia fultietur.Alnima que peccauerit ipſa
moꝛietur.vt iuſticie vnius in aliũ non poſſit eſſe trãſfu

ſio. Memo igitur confidat in pꝛedeceſſoꝛis iuſticia: ſi ſi⸗
bi dommatur iniquitas. Memo ſibi de ſanctitate alteri⸗
us blandiatur: niſi et ipſe velit ſe in virtutibus exerce⸗

chr
te

e

Ab⸗

G

her

les
ne⸗
ſe
tig
dñ⸗
cos
goo⸗
va

ſees
Nſien

ſte

be,

(uis
Ehe

ifie
ſus)
nöe⸗
the

(.

mn
fli

p
lefi
Aben
de
hon

ſpil

nan
loſt
ſte⸗
le
nei
gto⸗
tetu
Wn
le

n

in
tb⸗
n
u

Lindit,
mmnem,
üͦſiani
Abeter
um ip
Digni
o mein
Are pec
o diipli
aece
fino ſil⸗
ſupare
—
am ear⸗
Evar⸗
hm. qu
Pcaute⸗
nltet. di⸗
loequa⸗
umatte
quem
Weckatio
iantügd
Munt der
bat. er
16 peniten
Mepecet
1g autenn
lieoſunt
umani
luc enim
neet ini/
nbaye,
jeſtow
omimis
ta virtu
em col⸗
eſiplleit
timiqui
aleget
Loncani
t. nemi⸗
eq fuen
vlumus
öne vir⸗
1. Bet
nbea ta
t: quid
opibus
ante co
netw/
brano
tigitur.
.e⸗/
mezlv⸗
bicens.
Aun
lostet
laſeu
ſenee
tipſi
noͤſu
lten;

erce/

ecettt oꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

re. Vt incunctanter affirmem. nec chꝛiſti miſericoꝛdia

et omne merituʒ eius.ac etiam totius ſue iancte eccle⸗

ſie opem non poſſit hominibo ferre.niſi ab iniquitatibo

reſipiſcant:et quantñ pmitrtitur dignos penitentie fru
ctus agant. Decreuit ab eterno diuina iuſticia:vt volũ

tarie male agentibus impenitẽtibs merita nulla iub:
ueniant. Proinde iohanes hanc pꝛeſumptõem interi⸗
mit vt ſilijs nerita paterna ſubueniat:qm̃ filij abꝛahe
nõ computantur in ſemine ſed in fide. ac in imitatõne
moꝛum et directõne virtutũ. Dico eni vobis:quia po
tens eſt deus de lapidibus iſtis ſuſcitare filios abꝛahe.

Qui ſcom repꝛomiſſionẽ ſibi factam nõ ſunt traduce

carnis: ſed infuſione virtutis. Ac ꝑ hoc vndecũq; homi⸗

nes ad ſidem chꝛiſtiveniant: ſunt filij abꝛalx. iam ca⸗
cheus quigetilis erat.nec de populo circumciſo fint na⸗

tus .a chꝛiſto in domo ſua recumbente appellatus eſt fi
lius abꝛe le:meo eo ꝙ fidẽ abꝛalæ imitabatur- Hanc etis⸗
am concertatõnem aplus ad Galathas apte diſſeruit.
Abꝛaham credidit deo:et reputatũ eſt iln ad iuſticiam.

Cognoſcite ergo:quia qui ex fide ſunt hi ſunt filij abꝛa⸗

he. Prouidens aut ſcriptura: quia ex fide iuſtiſcat gen

tes.us ꝓnunciauit abꝛalxæ:quia bñdicentur in te om
nes gentes. Ygitur qui ex fide ſunt bñdicentur cum ſi
deliabꝛaham:cuius filij ſcõm iohanmis baptiſte ſentẽ⸗

tiam pꝓoſſent de lapidibus imo de quibuſcũq; creatis a

dño ſuſcitari. Sed intendebat iohannes his verbis in
eos qui de gentilibo aderant.et idolatrico cultu lapides

adoꝛabant.qui credentes in chꝛiſtũ facti ſunt ſilij abꝛa
ſv: cum fidem quã abꝛaham tenuit ſunt pꝛofeſſi. Non
Ppterant iuſtiſicari phariſei et ſaducei ex opibus legis.
nec abꝛahe merita eis ꝓdeſſe potuiſſent. niſi ſidẽ abꝛae
oſtenſam in chꝛiſto aĩo et moꝛibꝓfiterentur. Et traãſ⸗
fertur in om̃es gentes omneſq; iudeos:quod iohanes
dduerſus pharileos ꝓtulit et caduceos. Gentiles vero
qui a iohanne lapides appellati ſunt:ſic et aplus ad ga⸗
lathas ſubſequẽeter ad pꝛedicta dicit.qui gentiles a gre⸗

ci fuerant. Omnes eni filij deieſtis:qui chꝛiſtũ indui⸗
ſtis. Non eſt iudeus neq; grecus.neq; ſeruus neq; liber
nõ eſt maſculus neq; femina:omnes enim vos vnum

eſus in chriſio ieſu · Si ergo vos vnũ eſtis in chꝛiſto ie⸗
ſu. Si aut vos chꝛiſtuergo abꝛalx ſemen eſns. com ꝓp⸗
miſſionem heredes. Uerbũ aut iohannis de ſuſcitatõe
filioꝑ abꝛae enunciatiuũ erat diuine potentie. necnõ et
ꝓpheticum:qm̃ ſic in poſterũ factuʒ eſi:vt oꝛthodoxa ec/

cieſia chꝛiſti vbi ſunt ſcom repꝛonnſſionẽ et fidem filij

abꝛae de gentibo ſit collecta. Nullus igitur dona diuina
Eeſperet nullus cauſetur de potentia ſaluatoꝛis: qm̃ ſi
non repugnabit.q;uis vt lapis appareat durus ? inſen

ſibilis ſi diuini vocatõni ſubiacebit vt lapis ꝑmittet ſe

manuduci ad formã fidei et ceterarum virtutũ inuiſi⸗

biliter inducendaʒ.ſuſcitabitur in filiũ dei:qꝛ quod im⸗
poſſibile videtur hominibo diuine ſubiacet poteſtati.Et

ideo dicit iohannes: facite fructus dignos penitentie.

Neceperitis dicere.patrẽ habemus abꝛaam.credentes

in eius ſaluari iuſticia. eius fideʒ penitus nõ habentes.

Am iam ſecuris ad radicem roſita eſt. Ommis ergo
arboꝛ nõ faciens fructũ bonum:excidetur ⁊in ignẽ mit
tetur. . Similitudo eſt ſeoᷣm quã iohannes loquitur:

non ꝑ ꝓpꝛietatem· Vnde ſicut ſecuris ad radiceʒ ſteri⸗

lis arboꝛis iudicio dñi ponitur vt excidatur ad còbuſtio
nem ignis:ſic ſententia diuine iuſticie ad xoluntatẽ ho

minis poſita eſt: vt homo ſterilis excidatur de congrega
tione veroꝛũ ſidelium electox. eternis ignibo inconſum

tibiliter mancipanduſ.Ad radicem ſi quidẽ qm̃ omnis

Virtus ar boꝛis eſt pꝛincipaliter a radice: qua euulſa pꝛo
tenſio arboꝛis nõ ſubſiſtit nec fructus germinare am⸗

9

plius poteſt. Yllud ꝓpter quod homo fructificat. ipa eſt
ei voluntas que ſic eſt in homine ſicut radix eſt in artoꝛe
Igitur merito ſententia diuine iuſticie ponitur ad vo⸗

luntatem:quia nemo ex eo ꝙ male egit.ſed ex eo ma
le voluit:quo fructiſicare in virtutibb ꝓ beatitudine vo

lint iudicatur. O vero iam dicit tꝑus inſinuat: ſed ab

eterno fuit diuina iuſnicia. unc wero dicit ur poſita cũ
creatura illius capax condita eſt:vt bene agens pꝛemia
retur.et puniretur delinquẽs.Magis de proumo vide
tur iohannes aſſiſtere in cʒꝛiſtũ dumtarat intendens
quia pater omne iudiciũ dedit filio et ptãteʒ dedit ei iu⸗
diciũ facere quia filius hois eſt:qui honas pꝛeſeruet ar⸗

bvꝛes ad melioꝛa cõmutans ſteriles vero ignibus tra⸗
dat.ld cunus verbũ expauefacte ſunt turbe: incipiẽtes
querere copiã euadendi. Nam ſequitur. Et interroga

bant turbe dicẽtes. Quid ergo fuciemus:I Si dei ver
bum in vetitate a concionatoꝛe ꝓceſſit.ſi vere ad audi/⸗
entium coꝛda puenit:pꝛotinus timoꝛẽincuſſit.Cimoꝛ
wro cautelam a ꝑiculis ſecit inquirere. Signũ euiden
tiſſimum eſt ꝓfectus verbi.timoꝛ et cõpunctio audien⸗
tium:qm̃ ſtatim ſe conferũt.vnde eterna poſſint caue⸗
re ꝑicula. Eindentius aſt eſſet ſi ad actnem virtutuʒ
ſe pomnia dedicarẽt:qm̃ initiũ timoꝛis eſt velle culpã
ſuccidere vnde homo toꝛquetur.mediũ vero eius id vel
le ꝑficere vnde quieſcat.tota eius ꝑfectio cum abſceſſe
rit:ſedẽq; omnimodã in aĩa reliquerit charitati. Que⸗
runt ergo turbe quomodo poſſint diuinam ſecurim eſ⸗
fugere:ne velut ſterilis arbvꝛ mittatur in ignem diten⸗
tes· Quid ergo faciemus. Sollerti et toꝛrẽti vert io⸗
hannes locutus eſt. ad quod etià eſt ſollertiſſſme vigi⸗
laudum. Nam nõ dixit iohãnes ſecurim poſitã ad radi
cem arbvꝛis malos fructus vtiq; pducentis:ſed quia lbo
nos nõ pꝛoduxit ſit ꝓ ignibo euellenda. Quid ergo de
his qui opati ſunt iniquitatẽ.qui tirannidẽ exercuerũt
qui bella ſinitimis ꝑperam intulerũt.qui minus potẽ⸗
tes debachati ſunt.qui pauꝑes ⁊ innocentes indebite
vxauerũt.qui diuites facti ſunt ſpolijs alienis: et vt ꝑ
ſtringam qui ſunt ceteris ſecleribo ⁊ crimimbo irretiti.
Nempꝑe a minoꝛib factus eſt aſcenſus ad penam:vt ſi
is qui bona nõ ſecerit cibo ignis efficietur.quid ſiet his
qui om̃i ↄtempta diuina lege dño peccauerũt: Sʒ tur⸗

be tantũ audientes a iohãne de nõ faciendo bonũ poſi⸗/

tam vltõnem vt in illam nõ veniant quid ſit facienduʒ
inquirunt. Juxta quod queſitů eruditio eſt iopannis.
Qui reſpondens dicebat illis.. Qui habet duas tuni
cas det nõ habenti:et qui habet eſcas ſimiliter faciat.
Non dat hic de nõ faciendo malo cautelam. ſed de bene
faciendo doctrinã.qm ad benefaciendũ actio iniquita⸗
tis excluditur.tanq; lbonũ non poſſit/ ꝓcedere ab imquo
Et ſi bonum interdũ pꝛoficit opus:iniquo ſacienti nõ
cedit in meritum. Hinc bene eiaias cum xopulũ inſtru
eret. pꝛius mundatõem a ſcelerib et quietea vicijs po
ſuit q; intuliſſet de bñſaciendo ſcientiã dicens Oanus
Vſtre plene ſunt ſanguine:lauamini mundi eſtote.au⸗
ferte malum cogitatõnum veſtraꝝ abocults meis.qui
eſcite agere puerſe.diſcite benefacere. Sic iohannes q̃
ſi iam anathematicaſſet ꝑ verbum ab hominibo viciati⸗
uum:de oꝑe ſubuentõnis ad pꝛorimũ ꝓtulit diſciplins
Qui habet duas tunicas det nõ habenti.in remediuʒ
ſcelerum iam factoꝛũ · Et qin habet eſcas ſimiliter faci
at. Hoc nempe conſilium dederat daniel regi chaldeoꝝ
vt ſibi ſuꝑ peccatis ſuis indulgentia pꝛeſtaretur dicẽs.
Quã obꝛem conſiliũ meum o rex placeat tibi.et pecca⸗
ta tua elemoſynis redime.et iniquitates tuas in miſe⸗
ricoꝛdias pauperum. Sed nec iohannes p indiſcretõʒ

dut n difficultatẽ iubet turbis elemoſynas elargiri. cůᷣ

e 4

7

SS? 20.

D

5

Aiber tercus VDee parentibus

ceo quod ſupereſt mandat fieri compendia indigen
num:et de ſup excreſcenti habentibo no habentib fſer
ſupplementu.Mulla erit excuſatio iam fuicitis: ſi nõ fo

uent ſupfluis in indigentes. haritate et compaſſi⸗

onem ad ꝓrunum in verbis ſuis includebat iopanes

et effugere futuram ſententiã ꝑ ſubuentõnem pꝛorimi

fieri poſſe fieri monſtrauit: qm charitas ad pꝛoximũ ad
eelſe inſinuat charitate ad eum. Et charitas que ope⸗
rit multitudine peccatoꝝ:ſine qua nemo iuſtus.cũ qua
omnis manet ſecuris. Husc alius iohànes quaſi ſimis

li ſententia correſpondet. licet communeʒ videantur
induere: Qui habet ſubſtantiaʒ huius mudi et viderit
fratreʒ ſuum neceſſitatẽ habere:et clauſerit viſcera ſua

db eo:quomodo charitas dei manet in eo: Ac ſi chari⸗
tas del nõ manet in homine. quomodo ſibiab incidẽti
ſecuri et ab intruſione gehenne pt eſſe ſuffragiũ. Quã⸗

obꝛem qo conſulit pcurſoꝛ exequatur auditoꝛ. et ſi non

de neceſſario ſaltim de ſuꝑfluo indigẽtibo tribuat Ele

nerunt autem a publicami vt baptiſarẽtur: et derunt
ad ipſum. Magiſter quid faciemus. Elirtute plenus
erat ſermo iopannis:huiuſcemodi homines ad ſe tra⸗

hoens. vt publicani qui eraãt ab impatoꝛe in publicis ex⸗

h, .
1* . 12 42 f.

actõmibus cõſtituti: p remedio ſalutis accedereẽt. Qui

bus iohannes nõ damnans officium dat exigenidi cen-
ſuram:cum dirxit ad eos. MNihil amplius q́; quod con/
ſtitutum eſt faciatis. Moc nomen nõ macula poꝛtat:

ſʒ a publio ſcipione romano ↄſule qui aa eractõnatõeʒ

phuiuſcemodi pꝛimo hoies poſuit imtium ſumpſit. ac

etiam quia talis exactio in vcilitatẽ reipublice verteba⸗
tur.vnde pubicanũ nomen in ꝓoſterũ moleuit.Mõ da⸗

mnat iohannes exactõneꝝ pꝛincipum:cum fiſcalem in

terdum exigunt ꝓ cõmuni vtilitate pecuniam. Et pꝛin
cipibus mundi expedit rempublicam in tranquillicate
tueri:et pꝛo euentuũ varietate in puiſionibus ⁊ agen⸗
dis fiſcum regium ſemp decet eſſe refertuʒ: velut fons
in ſe continens oꝛiginalis aque abundantia:qui diuer

ſis riuulis ad diuerſa loca deriuatur. Beg hiquib eſt
exigere conſtitutũ nihil amphus exigat q́; quod pꝛima

dictauit autoꝛitas. Mec ſuo conſilio ſuaſit iophannes pu
P

„
7

4

blicanis a reipublice actõne recedere: ſed ipam exerce⸗-
re ſcom iuſticiam conſtitutã. Indiget gubernatõe pꝛin
& cipum legum conſtitutõe mundus. ne maloꝑ inſur/
gat impꝛobitas. inſurgens pꝛeualeat ne ſuccumbat in

.

nocetia nõ deſenſa ne impie ꝑturbetur bñ ciuitas ↄſti⸗
tuta ne hoim moꝛes impuma iniquixate ꝓcedant: ex
quo fit opoꝛtunitas exactio fiſcaliũ rerum dum tranſit
vera et iuſta intentio et actio exigentiũ:ne publica exer
centes officia peſſimentur ratione pꝛuati. Mam hec eſt

recta oꝛdinatio quoꝛumcũq; hoim:vt iuſte pſiciant ad

quod ſunt ꝑ publicam iuſticiã inſtituti.. Interroga⸗
bant aũᷣt eum milites dicentes. Quid faciemus ⁊ nos

Ect ait illis. Neminem cõcuciatis neq; calumnia facia-
tis.Contenti eſtote ſtipendijs veſtris.] Mon abrogat

iohannes militiã que reipublice ſeruit: ſed illam tanq;

malum vituperans. quid in illa ſit cauenduʒ edocuit.

Nam bonum eſt ſub iuſto pꝛincipe militare iuſte bella

mouente atq; ꝓpulſante impꝛobitateʒ hoĩm vt in pace

agatur vita bonoxꝝ. Bonũ eſt militare.vt tuta maneat

imbecillitas:ne ipſam oppꝛimat fera validitas. Gelici⸗/
ter militatur viuſte arma mouẽtur ↄtra eos qui verant
hoĩm pacem.qui contra quietos crudeſcunt ad necem:
magis laudabiliter militatur vbi pꝛo fide bellum indi/

citur. Poꝛro expedit ſcõm rei euentus neceſſario mili⸗ .

tare. maxime ſub iuſto duce iuſtam cauſam tuente. ita

dumtarat vt nullus concutiatur iniuſte ſub velamine
luſte militie.nec inferantur damna eis quibus militia

4 .

Victricem militiam ufecerunt. Et abꝛaam poſiq; pꝛo⸗

miſſionem terra chananeoꝝ accepit.et cum eſſz dei ele⸗

—

Wbuit eſſe ptectio. Et ſi non ꝓtegi debuerunt. aut non
indiguerunt tñ exipᷣa nõ debent es repoꝛtare:ne velint
ditari alienis emoumentis.ſed contetimaneant ſtipen

dijs ↄſtitutis. Indignũ enim eſt.vt omnium in moꝛi⸗

bus intolerabile.vt iuſticie fautoꝛes fi

tollerentur. P£erperam pꝛotinus cum damnoq; tene⸗
tur gladius militaris:cum oꝛdinatur ad emulos deba⸗
chatur in ſuos. zoinde iopannes milites ammonet⸗
vt neminẽ aliquomodo concutiãt cum ad hoc conſtitu⸗

ti ſint de indebite ab alijs concutiantur: ne inferant ca

lumniam.cum debeant ꝓpellere illatoꝛes. Sint contẽ

ti conſtitutis ſtipendijs. Que vt imperatoꝛ daret ab bo
minibus defendendis accepit. Et publicani conſtituti
exigendũ inſinuant. quod ad fiſcum implendũ p mi
litibus exhaurienduʒ exigebant. Mon ergo phas eſt vt

qui conſtitutũ cenſum dedit in obſequium reipublice
iterum exigendo veretur a milite facto pꝛedone. Atq;
videtur eſſie iuſta militia cum iohannes nõ repꝛehende

iit milites ſed tantũ diſiuaſerit quod in militia tribui
1 alerit qu militia tribui
poſſet ad crimen. Sed vtiq; iuſta imo neceſſaria ex tůc

vt lex exoꝛſa diuimtus nõ dico tanto moiſaicam aut eu

anqgelicam. ſed cum lege nature militia ſociatur. NHam

lege oꝛiginalis iuſticie licitũ eſt ꝑuerſos hoĩes ꝓpulſare

ac reſiſtere illis qui bella paciñcis et innocentibo indice⸗
re tentauerunt. Et quanq; ſaluato: tolerare ſine repꝛe
ſenſione viciſſitudimis dixerit. mala que poſſet inferre

quicunq; alijs vellet eſſe moleſtus vt nõ repetat aucto

ritate ſua ille qui patitur:tamen voluit.vt per rectoꝛes
reipublice imiquitas hoĩm arceatur. nam nec fuiſſet ne
ceſſarium militare niſi homo aliũ hommẽ vi oppꝛime⸗
re pꝛetentaſſet. Et ſicut lex moiſaica omniſq; alla ler p⸗

pter pᷣuaricatoꝛes poſita eſt.ita ꝓpter repꝛmendũu infe⸗

ſtos debuit eſſe militia. Nam deus ꝑ ſuos angelos. ſepe

militat aduerſus malos:et boni contra ſi uperlbos in celo

ctus ꝓ defenſione oppꝛeſſoꝛum mnocentiũ militauit.

oꝛdinans ad expeditõnes ſuas trecentos decem et octo
vernaculos cum quibs oꝛdinatis in bellum irruit ſuper

reges qui alios ꝑ rapinam potenter oppꝛeſſerant: et re⸗

—

duxit pꝛedam ⁊ retraxit ſpolia reſtituit ſpoliatis nec pꝛe⸗

ter victũ quippia pluſ accepit. Dedit tñ victimas mel/

chiſedech ſacerdoti dei:et ipᷣe ab eo accepit bñdictõem

et panem et vinum in figuram futuri miſterij. Mihilo⸗
minus tũ illo in tunc ſibi ſuit licita ratio militãdi.repꝛi
mendo impꝛolos. tuendo quietos. Militauit moies

cum interfecit egiptium:qui iniuſte oppꝛimebat hebꝛe

um . Militauit in heremo:cum aduerſum ſe videbat in
iuſta bella conſurgere. Militauerũt duceſq; militando

fuerunt ioſue:gedeon. barach. ſampſon. ie
fuer e barach. ſampſon. iepte. ſamuel.
dauid multiq; reges veteris teſtamẽti: quos recte in/⸗
ceſſiſſe dicimus et ſaluos eſſe fide tenemus. Militaue

runt machabei:militauerũt etiam iuſte qᷓ; multi pꝛinci

pes ⁊ populi chꝛſtiani in honoꝛẽ vei et celo legis amoꝛe
virtutis.odio iniquitatis:ad coercendiĩ humanam au

daciam ad intuendam innocentiõ. et vt ſedaretur reſ⸗

publica et ſcipio eſſet omnibo vera iuſticia. Et quanc;
multi fungantur militie nominenilloꝝ tantuʒ eſt vera
miülitia qui aduerſus puerſa turpia bella mouent. ce⸗
teroꝛum vero nõ eſt militia. ſed aut violenta pꝛedatio .
quod iuris eſt alieni.aut indignãti animi odioſa vindi:
cta. Exiſt imante populo et cogitantibus omnibusg

*
— 6 VͤC
e. — 7 —

. D 60 — 1 . — 11
– Rrurns — J X QJN- èòM

.

bile. ant crafſando pᷣ⸗
dones:et reipublice cura ilico deſtruitur cum milita⸗
ris oꝛdo craſſatur. Et inemendabiliter mala nocent cũ
tutoꝛ predo efficitur:cum miles ꝑ impꝛobitatem acci⸗
pilt que ꝑ pꝛobitate defendere debuit. ne ab hoſtibus

—

8—

D

——

i
ml
con
ven
ſeir
Nq;
ſen
id
ſon⸗
Cebu
tunrn
Ert

tat
My
Nbr.
hehar
tra
te.
Gut
grün
rude
mir
dun
tuti
nest
ario
gman
lunq
Niſun

Ntol
Donit
toco⸗
Plre
tnhn
Ce⸗
Mouit
bulis
mcd
gai⸗
dbl⸗
neg
rogi
cher
Xpen

tt
wet
f
i
wl
hent
uiin
ee
len
wn

hon
elint
hen
1o/
10 5/
llta⸗
ntci
cci/
lbus
ene⸗
Nbe
Mnet,
tiru⸗
nt q
vonte
dbiv
ſtuti
omi
ſtyt
blice⸗
Atc;
nde
debui
er tie
uten
Mam
hre
lice
epꝛe
ſene
vcto
es
ethe⸗
me,
1
nſfe⸗
ſee
elo
o
ele⸗
zuit,
to
per
tre⸗
pee/
jel,

lo⸗
pi.
ſes
bee
in
6o
el
1/
e

— —
—

— ⏑ ☚☛ S

—
4

—.00

6

„

in coꝛdibus ſuis de iohanne. ne foꝛte ipſe eſſet chꝛiſtus

miſerunt iudei a hieroſolymis ſacerdotes et leuitas ad
eum. vt interrogarent eum. Cu quis es? Pia ſed nõ
vera erat iſta eriſtimatio populi de iohanne:qui taliter
ſeipᷣm in virtute monſtrabat. Sic pꝛedicabat veritatẽ
atq; iuſticiam:vt nondum innoteſceret chꝛiſtus quod
ſic non immerito crederetur. Sʒ lec exiſtimatio in eoꝝ

iudicium vertebatur:ꝙ cognitõnem per fidem de chꝛi⸗

ſto vnturo habebant.quem iam in iohanne vemiſſe cre
debant. Et nimirum ipſoꝛuʒ damnatio cumulatur cu
tanta eſſet exiſtimatio de iohanne vt chꝛiſtus eſie cre⸗

deretur:quod ei de chꝛiſto vera dicenti nulla ratõe cre⸗

debant. Sic vnuſquiſq; quantuʒ ſibi ꝑmittitur bonus

ſit virt utis amatoꝛ:non vt de ipo lvnitatis famia peruo

litet:ſed ne mfamia currat omnino deuitet. Si vero fa

ma virtutem exceſſerit. caueat ne ſuper id quod eſt rapi

atur.nam et iohannes ſe infra clauſtra humilitatis te/

nebat cum plus q; eſſet de ipſo crederetur. nec pᷣſume⸗

bat rapere quod ſibi imperitũů vulgus videbatur offer⸗

re. Si autem ſopito virtutis nomine infamia quando
q; tabeſceret:conſtantia opus eſt ne virtus elidatur in

animo.et ne animus atteratur ꝑ infamiaʒ depꝛeſſa vir⸗
tute qm neq; fama bonos nec infamia potuit facere cri⸗

minoſios. Et iuſtus iudex meritoꝛũq; libeatoꝛ nõ ſecun

dum famam aut infamiam:ſed ſecundum vritate vir
tutis et vicij homines iudicabit.roinde quid iohan⸗
nes interrogatus a leuitis ⁊ ſacerdotibo reſponderit au

diatis. Et confeſſus eſt et non negauit:confeſſus eſt.

quia non ſum ego chꝛiſtus. Optimi ſerui eſt et cuiuſ⸗
cunq; legati ſibi non appꝛopꝛiare quod nouit eſſe domi

ni ſin:et ſi quippiam offerretur dare repudium. Nemo
vt ſtultus ſupꝛa ſeipᷣm opinione hominum rapiatur: ſi

nouit ſibi omino deeſie quod creditur. Spectat ad meę
tis conſtantiam.eriſtimatõne magna hominum nõ ex⸗
tolluetiam ſi adeſſet quod fama vulgarium clamat.in⸗
tra humihtatis ? vilitatis clauſtra ſe famoſus includat
Ecce iohannes diuina non rapit oblata reſpuit: quod

nouit eſſe chꝛiſti non arrogat ſibi. Suſpenduntur pati
bulis qui tempoꝛalia diripiunt.qui domino inuito alie⸗/
na contrectant:quid autem erit eis qui diuina rapiunt

qui diumos honoꝛes inquirunt.qui etiam imꝑtineter
oblatos non reſpuunt. oꝛmam pꝛeſtruxit iohannes:
ne quiſqᷓ; ſupꝛa id quod eſt rapiatur. Et iterum inter⸗
rogãt eum. Helyas es tu. Qui dicit.Non ſum. Pꝛe⸗
dirxerat angelus cacharie ꝙ iohannes ieſum in ſpiritu
llye pꝛeiturus erat:non tamen ꝙ ꝑſonaliter iohanes
eſſet heyas. Saluatoꝛ etiam ꝓteſtatus eſt. Et ſi vultis
recipere eum ipe eſt lyyas qui venturus eſt. Ac per hoc
ſi vera eſt ſnia dñi ſaluatoꝛis ꝙ ipe ſit helyas: quomo/⸗

do ſtabit reſponſio pꝛecurſoꝛis non ſum helyas. Sed

ipſa verba ſacre ſcripture ꝑ conſiderata: ꝓpenſius ipſox

dubia ſoluunt. Dicit nanq; ieſus de iohane:ipſe eſt hi

lyas qui venturus eſt. Quomodo iohãnes quiiam ve
nerat fuit heyas qui venturus eratrniſi quia iohãnes
qui iam venerat.re non erat helyas. ſed ſpiritum habe⸗
bat eius qui iam tꝑe regum venerat. et ante iudicium
lterum venturus erat. GFirmam igitur tenet iohannes
vritatis cenſuram.ꝙ neq; chꝛiſtus neq; ſit heyas inſi
nuans. Iterum interrogant. Pꝛopheta es tu. Qui
reſpondit.Non. Mꝛopheta helyas erat:quem eſſe ſe de
negat Qud igitur an ſit ꝓpheta vlterius interrogatur
Heſpondetur. Erat ꝓpheta helyas et ſingulos tamen
habebat inceſſus et moꝛe iohannis deſerta incoluit.aut

iohannes imitando helyam in deſertis quaſi ab infanꝰ
tia ſoltudinaliter habitauit. Poſteros nanq; ꝓphetas
ſic gegiſſe non legimus.Quamobꝛẽ ſi non eſt chꝛiſtus

R

ct oꝛtu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

aut helyas: an ſit aliquis ex pꝛiſcis ꝓplxtis inquiritur.

Et hoc quoq; denegat:quia dumtaxat pꝛeſens pꝛophe⸗
ta exiſtens.aliquis er pꝛiſcis eſſe non poterat: qui non⸗
dum ꝓpheta ſed plus q; pꝛopheta fuiſſe cõmendabatur
a chꝛiſto. Dixerunt enim er ſcilicet hil qui miſti fu⸗
erant. Quis ergo es vt reſfonium demus his quimi⸗
ſerunt nos. Quid dicis de teipſo. Ait. Ego voxrclaman⸗
tis in deſerto.dirigite viam domino. ſicut dixit elaias
pꝛopheta. Hoc quod de glaia inducitur pꝛedixerat

turbis:ſed nunc ſerioſe intetrogatus rephcat ſacerdoti

bus et leuitis.Aliter rei geſte veritas et ſeries verboꝝ
iohannis oꝛdine recto contexi nõ poſſent. Ego vero ini
tium verboꝛum eſaie hic diſſerendum diſtuli: pꝛo eo ꝙ
nuncijs iudeoꝛum dederat in reſponſum. urbis vero

non interrogantibus quis eſſet:gratis aperuit ad quid
ipſe veniſſet. Veruũtamen turbis ſacerdotibus atq; le
uitis oſtendit ſue legatõnis et officij veritatem: nil ſu-/

pꝛa id quod erat inſinuãs. Ego vor.nõ mea dicendi au
ctoꝛitate:ſed abilitate loquendi. Ego voxillius dumta⸗
xat in deſerto clamantis chꝛiſti videlicet: qui de pꝛoxi⸗
mo in deſerto mundo clamaturus erat. Elox nõ ſemet⸗
ipſam foꝛmat.nec ſua virtute inuenit vrba diſſerenda
ſed aliunde virtus eſt vnde vox ipſa foꝛmatur. Mon a ſe
ipſo iohãnes erat:ſed ab eo qui eſt et qui erat ⁊ qui ven
turus eſt. Yohannes verba diſſerenda nõ muenerat qꝛ
vox erat.cuius officium eſt verba iam in ammo inuẽta
depꝛomere non inuenire. Erat vox dearticulata iohan⸗
nes:non vllius animalis que ſecundũ naturam a deo
eis inſitam voces inaxticulatas emittunt Sed deſerte
pꝛonũciabat ad quod miſſus erat:vt voce pꝛemiſſa ver⸗
bi concepti in animo intelligetia ſequeretur. Erat poꝛ⸗
ro ad hoc vox omnium pꝛophetarum quaſi vehiculum:

n ſoꝛte ad ſepſum reſerebatur qui in deſerto clama⸗
bat pꝛeiens chriſtum ad coꝛda homiuum cito venturũ

0 chꝛiſtus per fidem in animas hominum ferretur.

vt ſerie debita ſubſequatur. Dirigite viã domino. Non

eſt in hominum poteſtate dirigere viam domino:eteniʒ
directa eſt ab eterno. Si chꝛiſtus eſt via ſic illaʒ viam
dixerim dirigendam per quam chꝛiſti fides ingreditur
hec ſiquidem eſt nulla voluntas que tũc dirigitur cum
ad credere velle inclinatur:et ſuo imperio in obſequiuʒ

fidei vinculat intellectum. Obliqua pꝛotinus erat via

hominum voluntatis cum id querebat quod deuiabat
ab hominum conditoꝛe quod tandem vrgebat in penaʒ

cum in diuerſa concupiſcibilia inhiabat.et ſemper plu⸗

ra eſuriens velut impaſta manebat. Obliquabatur vo
luntas hominum a puerſa et erronea intelligentia veri
tatis.cum pꝛo deo idola coleret.cum hi qui diuina ſcri⸗
pta receperant ꝓphetaſq; habebant. et in illis venturuʒ
chꝛiſtum non intelligebant.a veris auerſi. ad falſa con⸗
uerſi. excluſi ab eternis tempoꝛalibus inuoluti.pꝛiuati

virtutibus vicijs irretiti.Quam viam tunc homines

direxerunt:cum fſide thoꝛia et actu ſe conuerterunt ad

chꝛiſtumſon autem quis abhoꝛreat ꝙ viam dirigenz

dam dixerim voluntatem:quoniam internarum viriũ
ipſa eſt imperatrix quanq; non ſit ipſa directrir.ſed ve⸗
ra ratio ipſam ad recte concupiſcenda deducit Verũta⸗

men magis voluntas cogit rationem vt recta ꝑquirat

vt credenda intelligentia credat:qᷓ; ipſe poſſint augere
wluntatem vt ſe ab eo quod bene aut male velit auer⸗
tat. Sepe quippe voluntas appetit quod ratio denegat
et quod ratio pꝛotulit ipſa refugit.nec intelligentia po⸗/

teſt quippiam credere.ſi voluntas noluerit aſſentire igi

tur directio volũtatis eſt directio vie domini. Et qui

miſſi fuerant:erant er phariſeis. Quibo aderat ex in
uidia cuxioſitas inquixendi.nõ tñ exvolũtate credendi

iber tercuus

Peoinde ſic ad impꝛobatõnis argumenta conuertunt
Ec interrogauerunt eum er dxerunt. Quid ergo ba
ptiuas: ſi non es chꝛiſtus. neq; helyas.neq; pꝛopheta.
Bona interrogatio in writate rei.ſed dolo animi tene⸗

bantur.quomam nullus ablutõem poteſt dare anima

bus neq; ſacramenta diuma conferre: niſi auctoꝛitateʒ
habeat ꝓpꝛiam vel commiſſam. Pꝛopꝛia in chꝛiſto: com
miſſa in he ya ſiue pꝛoplxta. Oue ſunt pꝛotinus eccle⸗
ſie claues:poteſtas in ſe vn:ſcientia in ꝓpheta. Helyas
poteſtate tradita celum clauſit.idemq; aperuit:ſuꝑ du⸗
os quinquagenarios iuſtam vltionem induxit. Helige
us vero pꝛopheta lepꝛam cognouit aliter non curandã
qᷓ; in baptiſmo ioꝛdanis:omneſq;ʒ alij veri dei ꝓphete di
ſcernend inter vnum et malum ſcientiam habuerũt.
WPoꝛro inexcuſabiles ſunt iudei.de chꝛiſto ignoꝛantiaʒ
allegantes.nam ſi chꝛiſtum non credidiſſent eſſe ven⸗
turum habiturũq; ſuꝑ crimina hominum poteſtatem
atq; ſacramenta ex auctoꝛitate debere conferre. iohani
ꝓtinus nõ dixiſſent:quid ergo baptiſas ſi tu nõ es chꝛi
ſtus.tanq; ſi chꝛiſto hoc agendi adeſſet plena poteſtas.
Vlerũtamen hic arguuntur omnes:quinõ conceſſam
accipiunt poteſtatem. Pꝛoinde iohannes ac ſi iuſta fu⸗
iſſet quanq; ex inuidia:quanq; exignoꝛantia reiculpens
iterata interrogatio nuncioꝛu:apologeticum fecit. En
de reſpondit eis iohannes dicens. Ego baptiſo in aqᷓ
in penitentia:medius autem veſtrum ſtetit quem vos
neſcitis. Ypſe qui poſt me venturus eſt. qui ante me fa
ctus eſt. t foꝛtioꝛ me eſt:cuius non ſum dignus calcia⸗
menta poꝛtaꝛe aut pꝛocumbens coꝛrigiam calciamen⸗
toꝛum eius ſoluere. Ipſe vos baptiſabit in ſpiritu ſan⸗
cto et igne.cuius ventflabꝛum in manu ſua:et purga⸗
bit aream ſuam. . Qni nuncij nouerant ſimiliter et o⸗
mnis ſynagoga iudeoꝛum ꝙ ſolus deus poteſt peccata
diluere.pamplius autem nouerat et iohannes:idcireo
nõ in remiſſionem peccatox ſed in penitentciaʒ in aqua
ſe aſſerit baptiſare.Chꝛiſtus vero quem ipſi neſciebat/

qui inter iudeos natus erat qui mediaturus linter du

et hominem venerat. baptiſabit in ſpirituſancto in quo
remiſſio conceditur peccatoꝛũ necnõ et in igne charita⸗
tis que ſimiliter habet oꝑerire peccata. Hoc nõ puri ho
mims ſed ſolius chꝛiſti eſt dei ⁊ hominis ſpiritũſanctuʒ
poſſe conferre.et hanc charitatis virtuteʒ in coꝛdibus
hominũ opꝑerari.Abnegat iohanes ſibi nihil arrogaſſe
diuinum:in chꝛiſtum ſolum retulit iura ſua: quem ad
ſe ſuperlata compatione deſcribit. Ypſe eſt qui poſt me
vennturus eſt. Ac ſi diceret. Pꝛeco ſum ſequetur ipᷣe iu⸗
der:vox ſum ego:verbum eſt. Pꝛius eſt verbum conce
ptum qᷓ; vox enuncians verbum.pꝛecedit tñ vox ver⸗
bum ad alios declaratum. Ypſe ante me factus eſt.
Quomodo factus ꝑ quem omnia facta ſunt. Non dei⸗
tate factus.exiſtens ante omnia ſecula deus. carne nõ
ante factus cum ſexto menſe poſt iohannem fuerit con
ceptus iſte.ſed ante me factus etiam vt homo ad maio
ra miſteria oꝛdinatus: Gꝛeca nanq; editio ante ꝓ coꝛaʒ
Dicit:ac ſi in conſpectu iohãnis omia de chꝛiſto ſine nu⸗
be clareſcant. Ante me factus poteſtate ſcilicʒ benefitia
oferendi:et ad ſoluenda vincula peccatoꝛum: ad ofrin⸗
gendum regna tartarea. et vt electos ſuos pꝛouehat in
ſuperna. Ende iohannes adiecit.. Et foꝛtioꝛ me eſt.
NMon erat iſta compoſitio deitatis:qm̃ inter deum ⁊ ho
minem compatio aboletur. ſed hoĩs et hominis erat.
qua chꝛiſto homini omnis erat donata oteſtas:quam
vt deus ab eterno habebat. Mõ erat iohannes illo foꝛti
oꝛ:qui foꝛtis armati potuiſſet introire ſoſpiciuʒ aceius
vaſa diripere. Chꝛiſtus vero foꝛtioꝛ illo erat: qui foꝛti

,.

lxbat indicere bellum. ſibiq; inferre conflictum. vaſa

1

De parentibus

diripere ipſumq; ſua poteſtate ligare: aceo foꝛtioꝛ quo
paſſus vicit.moꝛiens ſuperauit.ſepultus ꝓpꝛia virtute

ſurrexit.et terrenum coꝛpug nõ allena ſed ꝓpꝛia virtu⸗

te in celi ſuꝑioꝛa ſubuerit/Andignitas vero calciamen

ta poꝛtandi aut ſoluendi coꝛrigiam:p quandam ſerui ſi

militudine ad humilitatem refertur. Nam poꝛtare cal⸗
ciamenta in obſequium dñoꝛum et coꝛrigia ſoluere in⸗
ter vilia ſeruicia deputat᷑:quanqᷓ; et nobilis ſeruus poſ⸗
ſet hoc agere humill amoꝛe inclinatus ad dñm. quã ſi⸗
militudinem ad ſeipᷣm repꝛimendum cum tanta fama
ipᷣm extolleret iopanes aſſumpſit. Verũtame hic mul
ti multa dixerunt:que tacttes nta deſcripſimus. Equi
dem ex hoc in ſe ſtandiet nõ aſcendendi vnde caſus ho⸗
rendus euemat omnibo foꝛma monſtratur. vt quanto
quis ꝑ famã ab alijs reputatur. tanto magis ſe ad vma
deiſciat. Et p ſimilitudinẽ humanarum actõnum habi
tum humilitatis inſinuat:vt ab exterioꝛibus ad interi⸗
oꝛa capeſcendo virtutes ſiat acceſſus. In chꝛiſtũ vero
iudiciariam retulit auctoꝛitatẽ. pꝛo eo ꝙ pater omne iu
dicium dedit filio. Ende ſubiungit. inus ven tila⸗
bꝛum in manu eius et purgabit aream ſuam. Etiam
ad oſtendend auctoꝛitatẽ ſinulitudinẽ eoꝑ que ab ho⸗
minibus agũtur accepit. Conſuetudo artincialis meſ⸗
ſoꝛibus eſt. cum meſſis delata in aream fuerit varijs tõ
ſionibus cedere aut animalia ſupinducere ad terend uz
inde accipe ventilabꝛa vt granum cum paleis et ari⸗
ſtis in area eleuent ad expientiam inſufflatõnis venti

paleas extra aream deferentis ratõne leuitatis: grano

ratõe grauitatis in aream retundente. Quo typo chꝛi⸗
ſtus ſuam mundabit eccleſiã iuſtis granis ex ſide P ple
nitudinem gratie tribuens pꝛemia meritox. congre⸗
gans in ſuum ſupnum horreum:et gratia vacuis con⸗
ferens toꝛmenta penarum. Pꝛoinde ſequitur. Er co⸗
gregabit triticum in hoꝛreũ ſuum:paleas aute combu⸗
ret igne inextinguibili. De iudicio extremo pꝛotinus
locutus eſt cum de meſſe ventilata ſimilitudinẽ poſuit
et ignem inextinguibilẽ adiecit damnandis. Et merito
p venti ſimilitudinẽ adijcitur pena.qm circumlati ſunt
hi cum vento doctrine:ſanam doctrinam animo ⁊ mo⸗
ribus contemnẽtes. Et nec inuẽti ſunt inſide ſtabiles
nec in ope efficaces a vanitatibus et cupiditatib mun
di: velut palee aride a ventis validis agitati:quibo erit
inertinguibilis ignis.quia ipis viuentibbignis male cõ
cupiſcentie non defecit. Nam anima calida quaſi ignis
ardens:et nõ ertinguetur donec alquid deglutiat. Mix
ta eſt bonis eſt malis area chꝛiſti dei: necappareat quan
ta electis ſit tribuẽda felicitaſ aut impijs ſeua dãnatio
Mixta ſunt grana cum paleis:mutua eſt conuerſatio
vtroꝛũq; qui ad ſuꝑna gaudia.et qui ſpectant ad regna
tartarea. Pꝛotinus vltimũ ventilabꝛum expectatur:qᷓ;
uis in omni decidente a vita cauſa ſua equiſſime venti
letur. Multa quidem et alia euãgelicabat populo dum
tarat q poſſent in credulitatẽ ill? que pcedebat induce
re.Omis ꝓtinus iermo iohannis intendebat in chꝛi⸗
ſtum:ad quem cõuertere nitebatur coꝛda populoꝛum.
Mec facta ſunt in bethania trans ioꝛdanem: vbi erat
iopannes baptiſans.Mõ in illa que ꝓpe hieruſalẽ erat.
In vtraq; tñ obedientia deſignatur:q moꝛtem facit et
vitam. NMam pꝛope vnam celebꝛatur baptiſmus.vbi ba
ptiſatus moꝛitur et reſurgit. in altera etiam moꝛtuus

—

chꝛiſti potẽtia reſurrexit. Tũc vemit ſeſus a nacareth
galilee in ioꝛdanem ad iobhãnem:vt baptiſaretur ab eo
Yohannes autem ꝓhibebat eum dicens. Egoa te de⸗
beo baptiſari. et tu venis ad me. Geſta pꝛecurſoꝛis non
ſaluatoꝛis ſumpſimus diſſerenda:qui virtuteʒ ſibi hu⸗
militatis inſertam in ommby ſeruat: et pia contentõe

tn
i
cere

han
Conn
bſe⸗
nuſt
plete
Un
pin⸗
dornt
peſim
itdi
Por
ſcen⸗
ſin
ſmm
hlui
niich
ciys
letoe
natren
Gchri
ſerec
Poͤob
Nbapt
D
ſerin
nptin
Prti
lttoti
Eg
SD
umd
titin
tiaet
offin⸗
biſet
brare
ſeetar
apen
Prwit
ſepen
lee
leytie
kenin
uman
Con
Wer
m
inbe
dn
m
ſucde

Neal

vero
huri
entila⸗
Cuam
Lablo/
is weh⸗
Narnst
rentun
seteni
9 penti
grano⸗
wehꝛi⸗
eppee
vongre⸗
igcon/
Erc⸗
ombu⸗
tinus
oſint
nerito
tiſunt
7Woe
hles
mun
lbyent
R
jignis
ani/
flatio
ſatio
egna
urqh
enti
dumm
gace
chei
um.
etat
itet
biba
nos —
reth
eo
de⸗
non
hun
toe

ectoꝛtu otqʒ pꝛoceſſu pꝛecurſoꝛis

on ſit baptiſandus ab eo:quo⸗
niam quotquot iohannes baptiſabat.ad chꝛiſii baptiſ/
mum diſponebat: et ipſe baptiſando peccata tollebat:
chꝛiſtum baptiſare iudicauit incongruum: qui ſuo ba⸗
ptiſmo lauare venerat peccata cunctoꝝ. Et viceuerſa
ratus eſt fieri: ipſe ab eo deberet potius baptiſari.No
uerat iohãnes ꝙ in baptiſmo peccata lauãtur:qui quan
qᷓ; ſanctificatus eſſet in vtero.nõ ſe ab eis.ſed chꝛiſtuʒ
aſſerebat immunem. Pꝛoinde contẽdit ꝙ nõ chꝛiſtus
ab eo:ſed ipe a chꝛiſto debet baptiſma ſuſcipe. Sʒ ne io
hannes aliqua macula fedebatur ab illa ſanctificatõne
quam accepit in vtero.que aquarũ immerſione deberet
abſtergi:omnino negauerim.Nam ſi omnia ſcelera cõ⸗
miſiſſet.nõ erat iterum baptiſandus.quẽ in materno
vtero ab oꝛiginali ↄtagio abluerat ſpirituſſanctus. nec
vltra ↄceditur aquarum ſacramẽtalis immerſio.vbi ꝑ
ſpiritumſanctuʒ culpa oꝛiginalis eſt terſa.quia pꝛo illa
dumtarxat noſcitur inſtituta. Et velut non iteratur ba⸗
ptiſmus ſic nõ conceditur vbi pꝛimo modo abluit ſpi⸗
ritus.Quid igitur eſt ꝙ iohãnes cum ſaluatoꝛe conten
dit dicens.ego a te debeo baptiſari: et tu venis ad me.
Poꝛro iohãnes in chꝛiſti ſanguinẽ intendebat. pꝛeno⸗
ſcens ſe deſcenſurum ad inferos ibiq; manſurũ:niſi ad
ſuperos chꝛiſti paſſio reuocaret Unde quanq; iohanes
immunis dici potuiſſet a tali contagio.qð ꝑ baptiſma
ablui nõ habet:non tñ potuiſſet in ſuꝑna conſcendere:
niſi chꝛiſti paſſio qua humani generis peccata donãtur.

alloquitur chꝛiſtum

cuius merito ↄceditur regnum celoꝑ et moꝛs et reſur⸗

rectio et aſcenſio pᷣceſſiſſet. Audeam in virgineʒ chꝛiſti
matrem que omi prerogatiua donoꝝ atq; virtutũ exce
debat iopãnem:ꝙ necilla etiã ſi pᷣmoꝛtua tranſlata fu⸗
iſſet ad ſuperos:niſi filij ſui tam ſeua moꝛte pꝛeuenta.
Nõ abs re iohãnes cum chꝛiſto ↄtendit·ꝙ ab ipo debe/
at baptiſari qui iam a ſpũ baptiſatus erat: ſed nec ſic ꝙ
ſine chꝛiſti ſanguine oĩm peccata tergente traijci potu⸗
iſet in regnũ. Tlerũtamen ſic decernentem ieſum:nõ
amplius reluctans iohãnes aquis immerſit. Et vidit
ſpiritũſanctum in columba:et audiuit vocem paternã:
et totius trinitatis accepit chꝛiſtũ baptiſando noticiaʒ.
Magnus iohãnes totius trinitatis miniſter. imo toti⸗
us deitatis amicus qui ptem deum audiuit in voce fili⸗
um deum baptiſauit in carne ſpiritũſanctum deü aſpe⸗
xit in columbina ſpecie:nec aliud q; vnum deũ in ſubſtã
tia.et trinum in ꝑſonis credidit.et opera trinitatis eſſe
omino indiuiſa cognouit. Et cum chꝛiſtus in deſertuʒ
abiſſet iohãnes ſue legatõis agebat offica.nec recede⸗
bata regione ioꝛdanis baptiſans ⁊ pꝛedicãs:vt etiã ex⸗
pectaret chꝛiſtum a deſerto regreſſum:qui quadrageno
expleto ieiunio et diaboli pacto conflictu inde diſcedẽs
prexit iterum ad iopãanem.Quem iohãnes videns ad
ſe venientẽ:his qui ſecũ aſtabant ait. Ecce agnus dei
ecce qui tollit peccata mũdi. Omnẽ cauſam chꝛiſti ad
uentus iohãnes ſuis auditoꝛibo aperit.qm̃ venit tolle⸗
re ntᷣa peccata. Sed agnus eſt dei.agnitoꝛ dei. et omni⸗
um que ſunt ⁊a que fiunt bonoꝝ atq; malox. et nihil eſt
quod ſuam agnitõnem effugiat.Agnus dei.agnitus a
deoꝛet cui pt᷑ d xit.Hic eſt filius meus dilectuſ.Algnus
dei:manſuetus dei.egnus innocẽs.Agnus inter lupos
in bꝛeui occcidendus a lupis. Credamus cum pꝛiſcis p
phetis ↄcoꝛdiam habuiſſe iohannẽ:et vnũ ſpm̃ ꝓpheti⸗
cum ſuſcepiſſe. Nam vt agnũ quẽ modo digito demon
ſtrabat. ꝓphete pꝛedixerũt eſſe venturũ:rogantes ⁊ affu
turum. Inquit enĩ eſaias.Habitabit lupus cum agno
Inſolitũ eſt lupũ cũ agno velle hĩtare quẽ feſtinat occi⸗
dere:ſʒ agnus dei de quo ſic ꝓphetabat᷑ hoc habuit ꝓpꝛiũ

vt cum ipſe voluerint habitare lupi rapaces. Nõne lu⸗

3

pus rapax ſaulus cum agno iſto habitauit in celo: cum
archana diuina ↄſpexit:Mõne habitauit cum agno dei:
p quo ſibi mundus crucifirus eſt. ipſeq; mundo. Mõne
cum ipᷣo habitauerũt multi lupi rapaces diuinos rapiẽ

tes honoꝛes:cũ rapacitate depoſita facti ſunt agni cum

agno habitãtes cum ipo.Quotquot eni que ſua ſunt
querũt lupi rapaces ſunt.ſed cum re ſipiſcũt ad bona cõ
uerſi facti agm nouelli ↄubernat in virtutibo cũ agno

dei. demum habitãtes eterne cũ eo in altioꝛib ꝑtibus

celi.Hunc eundẽ eſaias expetebat venturum dicens.
Emitte agnum dñe vñatoꝛem terre: de petra deſerti ad
montẽ filie ſion.Agnina manſuetudine diaboli ſupbia
ꝓpulſanda erat:nec videretur potentia ſolum humane
nature viciſſe victoꝛeʒ. Quaſi ad excuſatõem ſu aſſu⸗
meret callidus hoſtis ꝙ nõ equo certamine eſſet deui⸗
ctus ſed ſupioꝛis violentia ſuſcepiſſet ↄflictum: contra
quẽ vt agnus emiſſus eſt dei filius inire certamen:qui
eum vicit paſſus.et peccata tulit occiſus. Ecce agnus
dei ſimilitudine nõ ꝓpꝛietate qui quaſi agnus coꝛã ton
dẽte obmutuit:vt cum ſibi auferretur vita:ipe a nobis

afferat nt̃a peccata. Hũc eundem agnum ſiue ipᷣm chꝛi

ſtum in ſimilitudine agni multis enigmatibus alius
aſperit iohãnes. Sic enĩ inquit. Et vidi et ecce in me⸗
dio thꝛoni et quattuoꝛ animaliũ et in medio ſenioꝛum
agnum ſtantẽ tanqᷓ; occiſum ⁊ habentẽ coꝛnua ſeptem
et oculos ſeptem:qui ſunt ſeptẽ ſpũs dei miſſi in omieʒ
terram. In medio ſtabat agnus tanq; occiſus:quia qᷓ;
uis reſurrexit tanq; occiſus ſtat cũ merito moꝛtis vſq;
ad finẽ ſeculi ꝓ omnibo qui vnã fidem de chꝛiſto tenue
runt.Amimalia vero ad euangelicos viros. ſenioꝛes
ad eos qui in oꝛiginali dumtaxat iuſticia:ſiue in circũci
ſione ſiue in lege moiſaica deceſſerũt.oĩm ſane iſtoꝛuʒ
agnus occiſus peccata in ſe purgaturus accepit.in quẽ
iohãnes baptiſta intendẽs digito indicauit. Et coꝛnua
ſeptem videbatur habere vniuerſalẽ videlicet ptãtem
ad repngnandas om̃es aduerſarias poteſtates· Et ocu
los ſepte vniuerſe viſionis:vt eius ſcientiã nihli poſſit
effugere. Qui ſpũs dei dicũtur impꝛohibibiles atq; in⸗/

uiſibiles ad agenda.necnõ et ſeptẽ dona ſpiritus: que

vt mundus poſſit accipe.ipᷣe meruit agnus qui eccleſiã

oꝛthodoxam accepit vxoꝛẽ.Et nuptie agni venerunt et
vxoꝛ eius pᷣparauit ſe: quã cooperuit biſſino ſplendido
et candido.quod nequaq; feciſſet niſi pꝛius eius pecca⸗
ta lauanda in ſuo ſanguine abſtuliſſet vt iuſtificari a do

mino mereretur. Quod idem iohãnes ſecutus adiun
xit. Biſſinũ eni iuſtiſicatões ſanctoꝝ ſunt.Et ipᷣe agnꝰ
huius mundi ↄſummato miſterio.lucerna eius erit in
gloꝛia eterne claritatis. Sed magno ſtudio pꝛecauen⸗
dum eſt ne qui nũc ipᷣe aguus eſt om̃ibo manſuetus. in
fine ſeculi fiat iratus.Quod iohãnes pᷣuidit cum dice
ret quoſdam rogaturos mõtes et colles.vt ſub eis ab
ira agni in illo tremendo examine abſcondantur. Ecce
agnus dei. Ad intellectũ nẽm demonſtratio iſta refert᷑
Qui peccata tollit inuitatio peccatoꝝ eſt et om̃es vocã⸗
tur ad veniã.vt ad agnum hũc veniant. qui ab om̃ib
pᷣt hoĩes exonerare peccatis.Cui ne credatur abiectus
altius teſtimonmium ſubintulit ipſe iohannes dicens.
LHMic eſt de quo dixi. Qui poſt me venit ante me factꝰ
eſt:quia pꝛioꝛ me erat.et ego neſciebam eum. Sed vt
manifeſtaretur in iſrael.pꝛopterea veni in aqua bapti⸗
ſans. Quod dixit de pꝛioꝛitate iam expoſitũ eſt. Sed
hec de chꝛiſto ignoꝛantia iohãnis nõ ex om̃ibus pendet
quem adhuc exiſtẽs in vtero ſpirituſancto docente co⸗
gnouerat eſſe filium dei. Sed ſpũſſanctus moderatur
ſua miſteria in ꝓphetis vt ſimul om̃ia nõ intelligãt.ſed

ſucceſſiue ꝑcipienda ꝑcipiant.Et qᷓ;uis ꝓplxte furint et

Liber terciuns

videntes non ſemꝑ ꝓphetauerũt atq; viderũt: ſed cum

ſpũᷣſſanctus deſuper eox aios interius illuſtrabat. Q
leliſeus de ſeipo manufeſtat:qui cũ eſſet ꝓplxta: etiã ali
qua deus ſibi celauerat. Nam cu ſunamitis illa oſpita
eius p moꝛte filij acceſſiſſet ad eũ.teneretq; pedes eius
et ſeruus ꝓplxte illä ammouere niteretur vliſeus ait.
Dimitte illam. aĩa eius in amaritudine eſt:et dñs cela
uit a me et nõ indicauit mihi. Erat in amaritudine aĩa
illius ꝓ moete filij ſui. quã moꝛtem ꝓPheta ignoꝛabat:
nec ſpus ſcũs ſibi reuelauerat.niſi ſunamitis illa pꝛodi
diſſet.d hu militatẽ eꝑ ꝓphetarũ ꝙ nõ om̃ia noſcant
marima eſt puidẽtia deiꝙ nõ ſemp eos affatur. Et plu
ra credimus qᷓ; ꝓphete poſſint agnoſcere. Beuelat autẽ
pꝓ loco ⁊ tꝑe neceſſitate aut vtilitate:ſicut ad coꝛintlxos
aplus dicit.Om̃is manifeſtatio ſpũs datur ad vtilita⸗
tem. Ita iohanes baptiſta ſciebat et neſciebat: ſciebat
Nꝛro quod iam pceperat ex vtero.neſciebat ꝙ ieſus ad
tanta miſteria paretur.et ꝙ ad populos natõnum eius
eſſet deriuanda redemptio:et ꝙ in aqua ipᷣe deberet cul
panm oꝛiginalẽ diluere. O.ro ſupza ſenſum hoĩm erat
nec credibile videbatur: w ſubiectio fidelis et immer⸗
ſio in fluxibili elemẽto culpam oꝛiginalẽ abſtergeret. iz
ideo tantũ venit in aqua baptiſans vt manifeſtaretur
in iſrael:ad quẽ dumtaxat plm chꝛiſtũ datum eſſe cre⸗
debat. Cõnectit euangeliſta oꝛdinẽ dictop vt teſtimo⸗/
nioꝛum iohãnis ſeries habeatur. Et teſtimoniũ phi⸗
buit iohanes dicens. Quia vidi ſpm̃ deſcendentẽ qua
ſi columbam de celo:et manſit ſuꝑ eum. Et ego neicie
bam einm: ſed qui miſit me baptiſare in aqua: ille mihi
dirit. Sup que videris ſpm̃ deſcendentẽ et manẽtem
ſup eum: hic eſt qui baptiſat in ſpũſancto. Et ego vidi
et teſtimoniũ phibui. qꝛ hic eſt filius dei. Clara ſunt
lec ex alio euangeliſta.qꝙ; ſpũſſanctus ſutꝑ chꝛiſtũ in ſpe⸗
cie columbina deſcendit.quẽ iohannes ſe aſſerebat ad
aliqua ignoꝛare. niſi ille cuius verbũ in deſerto factum
eſt in eum ſibi interius illurxiſſet diceret ꝙqui tanta
teſtimonia er celo ſuſcipet. erat filius dei. qui in virtute
ſpũuſſancti venerat baptiſare. peccata tollere veniã pecca
toeibo dare. Aſſerit ſe vidiſſe iopãnes: nõ tantuʒ oculo
coepis ſeciẽ columbinã et aure capitis wcem audiſſe
paterna.ſed fideli mentis intuitu ↄſpexiſſe teſtimoniũ
qo reddebat de filio deii. Stabat iobanes ad cõtem⸗
plandũ de chꝛiſto. Unde altera die iterũ flabat iohan⸗
nes ⁊ er diſcipulis eius duoꝛet reſpiciẽs ieſum ambulaã
tem ait. Ecce agnus dei. Teſtis 7 teſtarius ↄueniebãt
yt ille daret ille accipet teſtimoniũ vt fieret iohane re⸗
licto iuſtioꝛ ſequela poſt chꝛiſtũ.ad quod omibus virib
nitebatur. Et volebat deſpici ppter vnoꝛẽ chꝛiſti: ſalu⸗
temq; credentiũ:quã ipᷣe ↄferre nõ ſoterat. Er omni ſe
pꝛeco iſte tendebat in iudicẽ.et omnẽ gloꝛiã ⁊ honoꝛem
tanq; regi ſeculoꝝ chꝛiſto dño tribuebat. ſuis ſuadens
diſcipulis vt in chꝛiſti diſcipulatũ ſeſtine tranſirẽt. Pe
dagogum ſe dicebat ſuos ſubſequos in ſequelã chꝛiſti
traijciens: pinde repetebat de agno dei. q et factuz eſt.
am cũ audiſſent duo er diſcipulis iohãnis ieſum lo/
quentẽ.iohãne relicto in chꝛiſti ſequelã ↄtinuo iſunt cõ
uerſi. vt figura in writatẽ. vmbꝛa in claritatẽ. xox in in⸗
tellectu verbi. pꝛeco in iudicẽ.ſeruus in dñm.via in ter
minum.nauis in poꝛtũ.et ſi qua ſenſu pcipi intellectu
conſpici pñt in chꝛiſtũ nos plene traiſciãt. Ad hec quidẽ
nititux omis ſeries diuinarũ ſcripturax. patriarcharuʒ
geſta. ſimiliter oꝛacula ꝓletarum ſi qua cathegoꝛia in
theoꝛijs ſi qua exemplaria vt ad eũ veniamus impellat
Peracto iam anno pꝛedicatõis chꝛiſti. nec iohaãne a
pꝛedicatõe ceſſante.nec deſiſtente a baptiſmate accedẽ

tium.et vtroq; baptiſante chꝛiſto ꝑ apios iohãne p ſe/

De parentibus

ipſiin.chꝛiſto auctoꝛitate plena. iobanne auctnꝛitate
uia. a diſcipulis de vtroq; queſtio exoꝛta eſt. Erat aut
iohanes baptiſans in ennon iuxta ſalim:qꝛ aque multe
erant illic. Et veniebant et baptiſabatur. Nondũ enim
miſſus fuerat in carcerem iohanes. Facta eſt ergo que⸗
ſtio ex diſcipulis iohãnis cum iudeis de puriſicatõne.
Et venerüt ad iohannẽ dixerũt ei. Rabbi qui erat te
cum trans ioꝛdanem cui teſtimoniũ phibuiſti: ecce hic

baptiſat et om̃es veniunt ad eum.] Baptiſabat adhuc

iohanes in baptiſmo quo pꝛimo ceperat.ſed nõ baptiſi
mo chꝛiſti. quis criſtus iam ꝑ annu pᷣdicauerit ⁊ bapti⸗
ſauerit ꝑmanus diſcipuloxꝝ eos qui credebãt quia nõ⸗
dum er toto innotu erat veritas.vt vmbꝛa ceſſaret ma
gis aũt qꝛ nec pꝛecurſoꝛis irritandũ erat officium quo⸗
uſq; in carne degiſſet. quin aĩas diſponeret pꝛedicatõe
verbi. et baptiſmũ penitentie ad baptiſmũ credulita⸗
tem chꝛiſti. Magnũu eni adminiculũ iohannes erat ad

chꝛiſtů. dum ipm oſtanter id qð erat aſſereret quanq3

chꝛiſtus aliter potuiſſet hoĩm coꝛda diſponere. Locus
aüt cõgruebat miſterio:quia ibi multe aque erant. Sic
enĩ ennon interpꝛetatur. Semp eniĩ aptitudo loci ⁊ tẽ
poꝛis captanda virtutibo. Sollertius etiã locũ euange
liſta diſſeruit qui iuxta ſalim erat oppidũ ⁊ trans ioꝛda

nem:vbi melchiſedech ſacerdos dei ſummi longe ante

regnauerat. qui panem et vinum abege a cede regum
reuertenti obtulit. et ab ipo decimas oblatas accepit.
vt et ſacramẽta in vnum cõuenire credãtur.et expedre
omiia in ſalutẽ:et veteres figuree detecteq; veritates ad
ſeinuicem verſaince ↄueniant. Et copioſa ſe offert lo⸗
quendi materia.ſi quis vellet diſſerere gð in ſe miſterij
habeat:qð vbi pꝛeceſſit figura coꝛpis et ſanguinis chꝛi
ſti et bñdictio ſacerdotis⸗ decimaruʒ oblatio baptiſma
penitẽtie celebꝛetur. Quod aũt euangeliſta de iohanne
aſſerit ꝙnondũ miſſus fuerat in carcerẽ valet ad oedi⸗
nem rei geſte vt ſciatur qꝛ nec pꝛimo anno pꝛedicatõis
chꝛiſti iohãnes mancipatuſ eſt carceri:et ꝙ chꝛiſti ſacta
et dicta pᷣceſſerũt multa iohannẽ incluſuʒ. Poſt cuius

„

incluſionẽ mattixus marcus et lucas videntur chꝛiſti

pꝛedicatõnem et apta geſta welle contexere.pᷣtermitten
tes que ante facta ſunt. Facta queſtio ex diſcipulis cum
iudeis.de curioſitate atq; incredulitate atq; foꝛtaſſis ex
calu mnia ꝓcedebat:qm̃ aliqui pꝛeferabant purificatio/⸗
nem ſcʒ iohannis eſſe melioꝛẽ.taliter ſe tuentes io⸗
hannes chꝛiſtum baptiſauerat:aliqui baptiſmñ chꝛiſti
quia ipe plures baptiſabat. Et multi ex diſcipulis ⁊ tur
bis relicto iohanne chꝛiſtũ ſequebantur. etiã ꝗ iohãne
dimiſſi quia ipᷣe om̃es mittebat ad baptiſmum chꝛiſti.
nfirmitatis etiã erat iſta contẽtio et largumentu ob⸗
iuionis aut nõ cõſpecti teſti monij de chꝛiſto exhibiti a
iohanne.magis aũt nõ intellecte writatis.nam vbicũ⸗
q; non eſt firma writatis adłæſio:ſ. emp queſtio a contẽ
tio et heſitatio locũ habent. Sed optimũ eſt in moꝛib-
hoĩm et laudanda ꝓunſio.ꝙ in ſuboꝛtis queſtionibo qui
pt illas decidere inquiratur.et habentes dubia. wni /
ant ad eum qui certam ſcit et valet pꝓpſerre ſententiam.
Diſcipuli languẽtes in pugnis verboꝝ.veniant ad ma

giſtrum. in opinionibo concertãtes ad iudicẽ veritatis.

Accedant per compatõnem ſpiritualia ventilantes: ſe

ſubijciant melius cernenti. Venerũt ergo ad iohan⸗

nem tanqᷓ; ad magiſtrũ qui huiuſcemodi queſtionẽ de
cideret. et imponeret ſilentiũ his qui minus debite ſen
tiebant. Et dixerũt ei ſcilicet titulĩ queſtoinis. Rabb.
qui erat tecũ trans ioꝛdanem cui teſtimoniũ phibuiſti
ecce hic baptiſat et omnes wniunt ad eum. Quod łc
videtur innuere. Cuius vſtrum eſt melioꝛ purificatio
an baptiſmus tuus qui eum baptiſaſti. et teſtimoniuz

4

ehik
monn
eniun

Phtott

ſtionun
guoc⸗
natt⸗
gerein
ſiiace.
gtumm⸗
henjn
ſoaumt⸗
ſchmmm
ſpnaltn⸗
gichnt
wcktpen
Nlsek
hleen
Pocmnbap
Nteneizp⸗
Lionen
oluten
Muarum
ſoröpote
lncaphi⸗
nacept,
nodict
Cun durt
Hinpener
Nis Peno
Petactöne

ſtinghunm

ſiqunſante
Donimiſe⸗
bllbusgr⸗
Roonnnce

oninoio

ſepgnn

eporep⸗
Mlrrvbat

Rdlquomn

Wwomnig
mmſuper
eeng,.

= =
=

Mldrenm

☛nr]

=☛æ
S=Z

Mnn⸗
aNllope
fmmmn
Auldn
Mpotlite
efimen
l 1

== =

— =
S E

— =

☛ = n-=
— = =
EKK=

tmitee

ergoe
finde,
errte
Ktahe
ͤbapf
tabape
qung nͤ
haret
Necicgtoe
mequltta
Gerat all
Hguunq;
nt. Sie
loclate
neuange
ns ior
geante
ge regunn
alcept,
terwadre
tatesa
ffert lo⸗
miſteni
nischel
ptiſmn
ohanne
g oꝛdi⸗
icatöis
ſiſucta
tchius
chꝛiſti
mitten
igcum
aſſiger
ftaro
9 io⸗
cheiſti
rer
bine
beiſti.
fob⸗
iti.
bici/
ontè
oelb⸗
vqui
ren /
um.
Ima
tis.
eſe
an/
e
en
bb.
ſti
vt
tio

ei phibuiſti:an illius quia te baptiſatus eſt et a te teſti-

monium accepit. cum vterq; wſtru baptiſet ſed om̃es
wniunt ad eum. Soluta prinus queſtio ſpa fuiſſet: ſi
ꝓlato teſtimonio credidiſent. Ygitur incred ulitas que

ſtionum ⁊ oĩm ſpirituauũ malopꝑ eſt cauſa. Sed in hoc

quod queritur aut diſcipuloꝝ iohannis aut ludeoꝑ ani

mi fatigantur vt alteri in cheiſtum alteri velint impin;
gere in iobannẽ. O ſi diſcipuli ab inmidia mouentur:

ſi iudei a ſenioꝛi malicigꝗ detinentur.ſed nec credend uz:

ꝓtantus pꝛeco tantus ſanctus tã magni adoꝛatoꝛ mi⸗

terij ꝙ diſcipulos retinere wluiſſet heſitantes de chꝛi⸗
ſto cum ipſe totus eſſet ad chꝛiſtu omneſq; vllent con
ſtim in ipm traijcere. Gedq querentiboet queſitis re⸗
ſpondit iopannes et dixit. LMon poteſt homo accipere
quicqᷓ;niſi fuerit ei datum de celo. Qua ſi dicat. Me⸗/
lioꝛ eſt purificatio chꝛiſti.quia baptiſmus eius eſtecti⸗
uus eſt remiſſionis ccatoꝛuʒ. Ego autem homo ſlum
nihil a meipo hñs niſi ꝓut ab ipo accepi:ſʒ nõ accepivt
poſſim baptiſando peccata remittere: ſz baptiſmu in pe
nitentiaʒ pꝛedicare. Nec quitq; poteſt auq virtutis in
ſeipo aut in alio efficere:niſi ei deſupꝑ fuerit facta tribu⸗
tio. Nicet eni ad ſeipᷣm iohannes hanc voluerit referre
ſententiam. ad omnes tñ equã poꝛtõne reſpondet.ꝙ ho
mo nõ poteſt accipe quicqᷓ; mii fuerit ei datum de celo.
inc aplus ait.Quid habes quod nõ accepiſti.Oijau
tem accepiſti quid gloꝛiaris quaſi nõ acceperis. Et iaco
bus dicit. Omne datum optimü et omne donum pfe
ctum:deſurſum eſt deſcendes ꝗ patre luminum. Hihil
enim pꝛeter iniquitatẽ et negligentia homo habet ex p⸗
prijs. NMemo ſibi virtutem:nemo ſibi laudabile appꝛo⸗
pꝛiet actõnem. Nullus arroget ꝓpꝛia auctoꝛitati ꝙ poſ⸗
ſit in alium aliquid boni tranſfundere: dumtaxat ex deo
ſi qua ſunt erpeditõnis optime capiutur. Adminiſtrt
plurimi ſacramenta peout coꝛpoꝛaliter et in rebus viſi
bilibus peraguũtur. effectus autem eoꝛum ita ſint ꝙ
alios mundent atq; ſanctificet ex celo decendit. Abne⸗

gat omino iohannes:ꝙ nihil eſt aut habet a ſeipo. Elſ⸗

ſerit ꝙ quicquid habet accepit. Confitetur chꝛiſtum eſ⸗
ſe pꝛopꝛie poteſtatis · ꝙ ipe ab eterno eſt quod eſt.et qð
habet habuit. et quod ab alio non accepit.ſcilicet ex foꝛ⸗
ma dei:quoniam ex foꝛma ſerui confitetur etiam ipſea
patre omnia accepiſſe. Etiam ipos qui venerãt reſpon⸗
ſionem ſuper queſtionem poſitam accepturi. allegat in
teſtes dicens. Ypſi xos mihi teſtimomiuʒ pꝑhibebitis
quod dixerim.Non ſum ego chꝛiſtus:ſed quomaʒ miſ⸗
ſus ſum ante illum. Hec ideo intulit quia ipſis nunc
nouiter interrogantibus a pꝛincipio idem de chꝛiſto di
rerat de quo pꝛeſenter percurrit. et ꝙ nuncq; variatum
eſt teſtimomuʒ Pꝛecurſoꝛis. Pꝛoinde quod audiſus au
dite.quod dixi dico:nec retracto dictum. quia verũ eſt
quod pꝛotuh teſtimonium. vos ipſi teſtimoniuʒ perhi⸗
betis teſtimonio quod phibui quia dico quod dixi. nec
a me ipſo ſed ab eo vt dicerem ſic accepi. Non poteſt ho
mo quicqᷓ; accipere niſi fuerit ei datum de celo. Sem
iohannes ſe chꝛiſtum eſſe negauit:ſemꝑ aſſeruit ſe ipſi⸗
us eſſe pꝛeconem. et ante illum miſtum ad viam chꝛi⸗
ſto in coꝛdibus hominum pꝛeparandum. Firmam te⸗
net iohannes doctrinam eo ꝓ ſe verum diriſe cogno/
ſcat. Semper eius ſunt vnifoꝛmia verba:neq; obliquat
a recto. Idem ammo a pꝛincipio quo exoꝛſus eſt exulta
rein vtero. et in pꝛedicatöne publica fuit exquo eius

.

erat inuariatum verbum. Oulta ſit euangelicatoꝛib⸗

ctoꝛu atqʒ pꝛoceſſu pꝛecuxſꝛis

„

re non liceat.uiuſmodi enim decet eſſe theoꝛicuz wry/
bum.ꝓt etiam intentata moete in ſno rolvꝛe teneatur.
quanqᷓ; maledictum ſemp ſit coꝛrigendum led ſic aſſi⸗

ſiat doctoꝛi pꝛouiſi: vt ea beoferat que iteru inquiſitus
affirmare nõ pudeat. Soliditas eni doctrine cũ inuari

ata conſiſtit ſtabilimentum eſt credentiu: que vero pel;
lis eſt ſerpentine induxit erroꝛem. Hinc vero cum io

hannes reaffirmaret qo an te preduerat.ſcilicet chꝛi
ſtus erat.quid ipſe non erat:etian et quid erat nunc ſe
a chꝛiſto alia minoꝛatõne deſignat dicens. Qur halet
ſponſam ſponſus eſt. Amicus autem ſponſi qui ſiat ⁊ au
dit eum:gaudio gaudet ꝓpter xocem ſponſi. Yam cõ⸗

dilatanda. Et hec ſponſa chꝛiſti. erat.nulli alteri ante de

debatur eccleſia ſumens initia in iudeis: ſed in gentibo

ſxonſata.nec in poſteꝛum deſponſanga. De qua paulus
git. Deſponqi vos vn viro:virginem caſtam exhibere

chꝛiſto.cuius dumtaxat cheiſtus eſt ſponſus: electi ve

ro ceteri ſunt amici: q́;uis iohannes oc nomen amicii

ſibi ſingulariter vndicauerit. Differt ſponſus ab ami;

coiniam ſponſus ſponſam habet cum qua thalamiſat.

quam comit et peotegit:amncus aut pꝛonubus aut in
nuptijs mimiſter aſſint. Amicus ierat opannes: et vt

in ſponſam cheiſti ommis iudea ommis natio crederet

Vt pꝛonubus ſatagebat. Stat amicusſponſi et ſponſe.
quia vnius ſine altero non wſſet eſie amicus.et audit
ſponſum loquentem ad ſwonſam.et ſimi liter ad ſeipm
Et gaudio gaudet ꝓpter xocem ſpon ſi. ox ſpon ſi. xor
argutõönis eſt ne ſponſa ſemetipam ignoꝛet. ne vilis ex⸗
iſtat vt ſemetipſam ad quid ſit oꝛdinata conſpiciat. Vn
de in canticis dicitur. Si ignoꝛas te o pulcra inter mu⸗

lieres: egredere et abi poſt veſtigia regum. et paſce he⸗
dos iuxta tabernacula paſtoꝛuʒ. Equitatui meo in cur⸗

ribus pharaonis aſſimilaui te amica mea. Clelut ſi ſpõ
ſus eccle ſiam animamq; alloqintur. Pulcra es decoꝛe
imaginis et ſimilitudinis ad quam facta es pulcra de⸗
coꝛe nature.quo multis ſupioꝛ facta es:pulcra decoꝛe
legis et gratie. Si hanc pulcritud inem tu ignoꝛas ma
xime illam legis et grane et mundatõnis in ſanguine
ſpon ſi tui.egredere a me vade poſt vſtigia gregum illa

rum videlicet nationum que animaliter viuunt. et pa⸗

ſce tui coꝛpoꝛis ſenſus luxta tabernacula paſtoꝛu m.qui
paſcunt carnaliter et idolatrice ſuos greges. Neq; pꝛe⸗
ceptum per hancrocẽ ſponſus cediſſe credatur.vt ſpon
ſe ſue a ſeipᷣo mandet egreſſum.vt inſequatur veſtigia
nationum: ſed vilitatem in quam deuemre digna facta
eſt ante pꝛediot.ſi ſuam pulcritudinem non agnoſcit.
Alio enim ſenſu.xor iſta ſponſi ad aures ſponſe inſona⸗
re videtur:vt ſi pulcritudinem contemplatõnis igno⸗
rat.ſeruitutem exerceat actõnum. IYplſa vero ad hoc fa⸗
cta eſt. Et er hac imagine innoteſcit vt amica vera ſit
in equitatu angelico ad ſubmergengũ carnis exercituʒ
haraonis. Hec ſit virtus eccle ſiaſtica. hoc habeat que⸗
ibet anima chꝛiſtiana: vt gratia ſpon ſi ſauente angeli⸗
fulta pꝛeſidio mare ſeculi ſecure tranſeat. illeſa con ſi
ſtat. et in eodem egiptios inuiſibiles videat ſuffocatos
IVterum vox ſpon ſi que facit gaudere iohaãnem ad pul⸗
critudinem ſponſe pꝛoclamitat. Ecce tu pulcra es ami
ca mea.ecce tu pulcra:oculi tui columbarum. Ei ami⸗
a pulcra:ſi pulcra igitur et amica. Mon eſt ſponſa pul⸗
cra niſi vere fuerit ſui ſponſi amica. Et ſi amica:n unqG
erit non pulcra. Hec eſt eccleſie atq; ammarum ommiũ
pulcritudo.vt amica ſit chriſti:er illa enim amicitia. p⸗
fecta pulcritudo pꝛogreditur. Proinde non eſt pulcra
niſi amica. non eſt amica niſi pulcm. et pulcreſcendoa⸗
micatur amcando pulcreſcit:quod in hoc fit ſi ſimplex

fuerit intentio noſire mẽtis. Vnde ſequit ur. Oculi lui

columbarum. An quoſt ponſus a ſponſa per internam
rocem et per pꝛolatonem in ſono aſpectus ſimplices re
quiſiuit. Elox ſponſi ad ſponſam: ad ſe inter agones et
turbinem comparantis lam. Eso flos campi et liliuʒ
conuailium. Sicut hlium inter pinas ſic amica mea
inter filas. Notum facit ſponſus inter quos habitat.
ne inter quos habitat ſponſa langueſcat. Aperit quan/
tum ipſa pꝛecedit alias filias: ſicut lilium ipinas. Elox
ſponſi ad quietem ſponſe. Adiuro vos filie hieruſalem
per capꝛeas ceruoſq; campoꝛum: ne ſuſcitetis nech ein/
glilare ſaciatis dilectaimn quoaduſq; ipſa velit. Elox ſpon
ſi ad exercitium ſanctum ſponſe:quoniam tempus be⸗
nefaciendi dedit ei ſponſus ne ſegniter traſeat ſponſam
inuitat. Surge pꝛopera amica mea- columba mea. ſoꝛ
mola mea. Elerba iſta ſunt inſertarum virtutin faci⸗
les actiones. loꝛes apparuerunt in terra noſtra qin tẽ
poꝛe hyemis et inundationis imbꝛium apparere nequi
bant anceperunt fiquidem ſancta deſideris pꝛo ſuperis
apparere. Tempus putat lonis aduenit: quo peccata et
Aectönes impertinentes wlut a Vite iniructuoſi palmi⸗
tes ab eccleſia decidantur. Clor ſponſi inuitantis ſpon⸗
ſam ad paſſionem ſuam:et affectantis fidem eius expe
rientia:et vocem in oꝛatione atq; doctrina. Surge ami
ca mea ſponſa mea et veni columba meg in foꝛammib
petre in cauerna macerie. Qſtende mihi faciem tuam:
ſonet vox tua in auribus meis. Vlox enim tua dulcis:
et facies tua decoꝛa. Goꝛamina petre plage ſunt coꝛpo/⸗
ris. cauerna macerie apertio eſt lateris.facies ſidei pꝛo⸗
bata noticia:vox oꝛatio gratiarum actio et impenſa do⸗
ctrina. Elor ſponſſ ad declaratõnem ſponſe. Quaz pul⸗
cra es annca mea. Et que ſequuntur pꝛolixam haben⸗
tia diſſertionẽ. Elox ſponſi ad ſponſam velut ad cogna⸗
tam er ſimilitudine carnis. Cor ſponſi inuitantis ipaʒ
ad regulam et conſideratõnem geſtoꝛum. Eleni in o⸗⸗
tum meum ſoꝛoz mea ſponſa: meſſui mirram meam
cum aromatibus meis. Cömedi fauũ cum melle meo
bibe vinum meum cum lacte meo. Vox ſponſi ad ſpon
ſam multipler eſtnenarꝛabilis pꝛotin uſ. Eleruntamẽ
omne quod ipſam erudit.quod monet quod dirigit in
ſuperna quod allicit per pꝛomiſſa. quod terret ne laba⸗

tur. vox eit ſponſi:ad quam iohannes exultat et in paſſi

one pꝛo chꝛiſto letatuꝗ ios imicos chꝛiſtus
qjui ſic gaudere didic ant. Anquit enim ſaluatoꝛ om/
nium chꝛiſtuſ. Elos amici mei eſtis: ſi feceritis que ego
pꝛecipio wobis. Ecce amicicia veroꝛum amicor ad ſpon
ſum. Ecce gauchum amicoꝛum quod didicerut a ſpon⸗
ſo. Et ibi. Ybant apoſtoli gaudentes conſpectu conſi⸗
lij:quomam digni habiti ſunt pꝛo nomine ieſu contu⸗
meliam pati. Simus amici ſponſi: et gaudeamus ad
vocem eius. Amicicia ſponſi eius aduerſarioꝛuʒ inimi⸗
citias habet annexas: neq; fieri poteſt amicitia vera ſine
odio vero. Equa poꝛtõne amicitia in alium: et inimici⸗/
tie in eius aduerſarium peragütur. Si viligimus chꝛi⸗/
ſtum odio habeamus ⁊ mundum.eteni mundus eum
nõ cognouit:mundus ipſum crucifixit. Odiamus pec⸗
catum: pꝛo quo crucifixus eſt. Odiamus dialolum: qui
aduerſum eum ſemper contumaci ceruice extollitur.
Quomodo quis diabolum odit: ſi eius ſuggeſtionibus
acquieſcat. Si amici fuerimuſ ſponſimõ indigebimus
aduocatis. Mer ipſum verus amicus ad regem habet
acceſſum.imo et amicus fit mediatoꝛ ad ceteros. Mon
indiget amicus quopiam:vt pꝛo ipo interpellet ad pꝛin
cipem. Ypſe ſuam exponit cauſam. ipſe loquitur in auri
bus regisappe leta facie egꝛeditur exaudituſ Faciamus
ergo pꝛecepta eius.et erimus amici eiusin hoc omneʒ
amicitie ſue regulam diffiniuit. Et pꝛecepta eius gra⸗

—

betteicns Pe parentbus

*

1.

uia non ſunt. boneſta ſunt. dulcia ſunt. Hinc ſeriptura
dicit. Quam dulcia fauebus meis eloquia tna: ſuper
mel oꝛ meo. Et ſtatim ſequitur ꝙ hec eloquia lunt ma⸗
data. A mandatis tuis intelleripꝛopterea odiui omnẽ
viam tmiquitatis. Gaudeamus ad vocem eius que no⸗

tam facit voluntatem eius. In hoc ſit gaudium veroꝛũ

fidelium noſcere domini wiuntatẽ. vt degucant in acti
onem quam inexcuſate cognouimus per ſponſi chꝛiſti

domini noſtri vocem. Pꝛoinde autem iohannes chꝛi⸗
ſtum ſponſum eccleſiam ſponſam:ſe amicum ſponſi ap
pellauit.ne ipſe crederetur ſponſus qui erat amicus.ne
ipſe caput qui erat mèmbꝛum. ne ipſe fundamentum
qui lapis in parietibo erat.ne ipe dominus qui erat ſer⸗
uus.ne ipſe redemptoꝛ qui erat redemptuſ.ne ipᷣe chꝛi
ſtus qui erat bomo purus:ne plebs oberraret creden⸗
do falſis pꝛo veris. Etenim veripꝛecones hoc pꝛecipu/
um habeant ne currat opimio falſa. ne ſubintret mala
doctrina:ne in fide atq; moꝛibs eiug obꝛepet. In hoc
gauckhum meum impietum eſt. Gaudium iohannis
in hoc impletum erat:et ꝙ chꝛiſtus erat ſponſus. et iße
verus amicus. Satis ſibi ſufficere computabat grati⸗
am quam de celo ſuſceperat:videlicet ꝙ chꝛiſtum bapti
ſaret et amicus eius ageret vt paranymphus: et ꝙ auè⸗

iret vocem eius Permaxime autem gaudebat de eo

quod ſequenter adiungit.. Illum opoꝛtet creſcere me
gautem minui. Quamuis plurimi hoc exponunt ꝙ ie⸗
ſus eſſet exaltandus in crure iohannes autem in capi⸗
te mutilandus: oꝛdinem tempoꝛis ſi ubmittentes in ſu⸗
gnum ꝙ chꝛiſtus natus eſſet luce creſcẽte. die vero de⸗
creſcente iohannes. ſed ad aliud me huius verbi ſen/
ſus attollit. Quoniam fama iohannis fuerat ample p⸗
fuſa etiam vt famam chꝛiſti iam initiantis excederet.
vt eum chꝛiſtum eſſe populus exiſtimaret.ſed chꝛiſtus
ex fama illum incipiebat excedere: cum de virtutis er /
ceſſu nõ opus diſſerere. Quamobꝛem minuebsatur fa⸗
ma iohannis qui chꝛiſtus extimabatur a populo.cum
chꝛiſtus moꝛibus et doctrina et virtute miraculoꝛum
apparuiſſet in plebe · Odoꝛ fame chꝛiſti omnem excede⸗
bat odoꝛem: et ſi qua bone fame fuiſſent ad compatio/
nem fame eius merito vileſcebant. Et quanc vterq;
fuerit magne:chꝛiſtus tamen exceſſit. Et cum vtenc;
demonium habere diceretur. alter vite comm unis
manducans et bibens. Alter vite artioꝛis vt non
manducaret neq; biberet cõmumbuset humanis vſi⸗
bus deputata.ſed locuſtas melq; ſilueſtre. tamen chꝛi⸗
ſtus de cuius virtute diſſerere ſermo minueret potius
qᷓ; pꝛobaſſet in fama omnem hominem ab initio mun⸗
di cuiuſcunq; virtutis exceſſit.vt pꝛeter id quod fuerit
filius cei. ex eoq ſic natus eſt. ſicq; declaratus ſic cõuer
ſatus ſic locutus ſicq; operatus. ſic paſſus et moꝛtuus
et ſepultus omnes virtute ſamaq; pꝛeceſſit. Et ſi vtro
q; viuente in fama et virtute diuideretur opinio: tamẽ
iohanne moꝛtuo chꝛiſtus ſuperſtitit. inſolita mundo fa
ciens. Johanne moꝛente om̃is nouitas ſiluit:chꝛiſto
moꝛiente om̃is terra contremuit. ſol palluit.ſciſſa ſunt
ſaxa. monumenta reſerata:vt ex his confiteretur paga⸗

nos centurio. Elere filius dei erat iſte. Figura legis ge⸗

ſtabat iohannes: que omnino erat chꝛiſti gratia ſuperaͤ⸗
da. Pedagogus erat iohannes:vincendus erat aucto⸗
ritate magiſtri. Adueniente iudice. pꝛeco non clamat.
Cum ſedet in thꝛono maieſtas: ſuccumbunt que para
uerunt. Signo im periali apperente in caſtris ſubregu
loꝛum et militum ſigna minoꝛantur. Oim̃nis vmbꝛa
veritate apparente defugit. Gubnectit iohannes rati

onabiles differentias eius ad chꝛiſtum. vt fides de chꝛi

ſto pera ſubſiſtat. et de ipo ſupꝛa id qo eſt opinio nulla

1

toNl
mel
mie
ſiſn
nan
nu
nt
it
ici
it e
ſeiat
logue
ſomin
dece
inter⸗
ampeta
lominm
orn
Ytroq;
loa⸗
Gulan
Nad
litei⸗
ſes k
lced
vlelo
pnavir
oquo
eEr

ſtmonni
ſimnein
Ueſt
ſeſcſat
Naattla
neme
le Hee
Mriegi
lersh

tian

Condea)
cendon
udreg
pwom
licit ſl
Napieb
Cten
Gnrſlin
adar
ſeern
fient
hnnn
kocnam
hattere
ncoccer
pplins
ere he
Peene

ſeriptini
tigz ſum
ifuntni
lui ornni
Seno⸗
umwro:
nt mari
buſi cheſt
mmes chei⸗
hſtonſtap
amicns ne
lamentum
mergk ſer
neſßeche
ret geden
eeecipo⸗
ntret mnel

n iohannis
nſus. etife
tabargeatt
em bure
N:E
ücehut v
etaeſceemne
onuntcgie
Ntemin aani
tentesinſi
die verode
Serbi ſen⸗
ratamplep,

tis ercegetet ,

,,ſel chriſfus
virtutis e
muebeturket
vopulo cun
niraculorumn
nem ercecen

d coiNAte n

Puanchen
Drm Ne;
te conmtmuns
tioris Nr hon
punmnlorf
llamnenchin
lheret potie
initio mun
1qod ſtent
tus ſiccönet
et aetun⸗
t. Erſinen
luununc,
ſluiechtin
lit Ciſaln
ereltrſñm,
riſegehe
gtig ſog
s ert a
non Catet.

taneſin
nuhen

et oꝛtu atqʒ pꝛoceſſu

con ſiſtat. Qu deſurſum venit et carnẽ aſſumpſit. qui
merito eſt ſuper omnes:non ſolum ſuꝑ homines qui

in terris degunt.ſed etiam ſuꝑ angelos qui in celis cõ⸗
ſiſtunt.lc ſi aperte diceret. Ego de deoꝛſum ſum ex hu⸗
mano ſemine natus:ille dei ſinus deſurſum vemit et ſpi
rituſancto conceptus:qui cum ſuꝑ omnes ſit.etiam ſu
per me penitus eſt. Qu deterra eſt de terra loquitur:

qui de celo vnit ſuper omnes eſt. Conclauſulant ver/

ba iſta:vt expꝛeſſioꝛ ſententia capiatur. De terra ſe aſſe
rit eſſe ohannes de terreniſq; loqui:quanqᷓ; non ter⸗
rena diligeret neq; ſectaret.neq; de ipis moꝛe hominuʒ
loqueretur:ſed diat ſe eſſe deterra.quia ex coꝛruptibiii
ſemine natus:licet recti fuerant ſui parẽtes. Sed qui
de celo venit non ſic conceptus:pater eius nullo modo
in terrenis:nõ tempoꝛalis ſed ab eterno deus.qᷓ;uis pu
erpera eſſet et cõmuni humana carne.non tamen in il⸗
lam introiuit in ſemine.Natus eſt non ſatus.et mater
virgo remanſit. Yohannes autem ſatus et natus.in
vtroq; parente nulla coꝛꝑis virginitate ſeruata.De ter
ra loquebatur iohãnes eo iure quo erat de terra.nec lo⸗/

qui aliter potuiſſet niſi accepiſſʒ.ſi accepiſſʒ de celo. Gu

pꝛa dixit enim non poteſt homo accipere quicqᷓ; niſi fue/
rit ei datum de celo:pꝛoinde in eoꝙ de terra erai iohan
nes loquebatur de terra:ſed qm̃ accepit dona de celo.vt
luce clarius patet de chꝛiſto altiſſime diſſerebat. Sed qͥ
e celo venit ſuꝑ omnes eſt poteſtate ſubſiſtendi.et pꝛo
pꝛia virtute loquendi.et ſuper me eſt.qui quod ſum qð
ago quod loquoꝛ:ab ipſo accepi.qui ab aliquo nihil acce
pit. Et quod vidit et quod audiuit hoc teſtatur. et te⸗
ſtimonium eius nemo accipit. Qui acceperit teſtimo⸗
nium eius:ſignauit quia deus verax eſt · Alta pꝛofert
decheiſto iohannes:pomnia ſe ab ipſo minoꝛans.om⸗
neſq; ſatagens ad ei us fidem conuertere. cum chꝛiſtuʒ
dicat illa loqui atq; teſtiſicari que vidit ab eterno apud
patrem que audiuit a patre:cuius iple eternus eſt ſili⸗
us. Sed teſtimoniũ eius nemo accipit:regnãte adhuc
duricia incredulitatis. Erat enim chꝛiſti teſtimomũ ad

uerſus hoc ſeculum vt contemneretur:aduerſus idola⸗

triam vt abijceretur·contra peccatum ne cõmitteretur
contra legis imꝑfectionem vt induceret vite euangeli⸗
ce nouitatem. Erat teſtimoniũ omnino teſtiſicans ali⸗
ud regnum.aſſerens vnum et omnipotentẽ deum. qui
pꝛo omnibus moꝛtuis in peccatis.vnum in moꝛte tra⸗
didit filium.ſed hoc teſtimonium contemnabatur. nec
accipiebatur ab his qui mundo ex animo copulati erãt.
Erat teſtimonium chꝛiſti etiam teſtificans de ſeipo q;
erat filius dei.et in hoe verum erat teſtimonium eius.
quia dumtaxat dicebat que vidit apud patreʒ.et quod
ab eterno audiuit a patre.quamobꝛem teſtimoniũ chꝛi
ſti erat teſtimoniũ dei. Sed ve non accipientibus te⸗
ſtimonium eius.ve contemnentibus.etenim in diſtri⸗

cto eramine teſtimonio chꝛiſti carebunt.nullo alio pꝛe⸗
bente remedium.ſed qui accipit ſignum fidei. certum

in coꝛde ſuſcepit quoniam deus verax eſt. Solidat per
amplius iohannes chꝛiſti teſtimoniuʒ eſſe vrum. quia
vere chꝛiſtus miſſus a deo:qui alia no loquitur niſi qð
ab eterno audiuit ab ipſo. Quem eni miſit deus ver⸗
ba dei loquitur. Equidem verba dei pꝛeterqᷓ; vera eſſe
nõ poſſunt. Mentiri veritas nequit.et deus fallere nul
lo modo poteſt. Suꝑpomnes angelos et omnem crea⸗
turam iohannes prefert cheiſtum in acceptõne donox.
nec eum cum aliqua creatura metitur. Attollit eũ ver⸗
bo. re autem ipſuʒ non poterat. erat enim ab eterno de⸗
us.etiam vt homo ſuꝑpomnia cõſtitutus: ſed dicit ipᷣm
a patre ſup ceteros donoꝝ pꝛerogatiua tractari. Non
enim ad menſuram dat deus ſpm̃ . unctis dignis

curſoꝛis

accipe dei dona pater diſtribuit ad menſuram ſcilicʒ do⸗
nationis eius et ſcõm capacitatẽ eoꝛum qui diuinis do
nis oꝛnantur.ſed chꝛiſto pater non dedit ſpm̃ ad men⸗/
ſuram cui totam infudit ſpuũſſancti gratiã:qui nõ ſolũ
lc aut illa ſpũſſancti dona ſed ipᷣm ſpiritũſanctuʒ vſq;

qquaq; ſuſcepit. qm̃ pater diligit filiũ: et omia dedit in
manu eius. De hoc idem ippe nilius aſſerebat. Omnia

mihi tradita ſunta patre meo. Et alibi. Scicẽs qm̃ oĩa
ſibi dedit pater in manus. Eaalibi. Data eſt mibi om̃is
teſtas in celo ⁊ in terra. Hed quid eſt qð iohãnes di
cit de chꝛiſto· pater diligit filiũ.niſi eterna illa dilectõe
qua ſepari non pñt quia vnum ſunt.et qꝛ ꝑ om̃ia in eis
extat equalitas vbi nullius ab altero vlla minoeitas.
Quid eſt ꝙ omnia dedit in manus niſi qꝛ nihil eſt qd
habeat pater quod nõ habeat etiam et filius.excepto
ipᷣe gemitus ille ingemtus eſt. Pꝛopterea cũ ofia fili⸗
us habeat ſicut et pater.adiunctuʒ eſt. Qui credit in
filium habet vitam eternã. Qui aũt incredulus eſt fi⸗
lio.nõ videbit vitã:ſed ira dei manet ſuꝑeum. Habet
vitam eternã qui credit in filiũ: quia omiia dedit pater
m manus eius.vt etia illam poſſet oferre credentibus
ſed ſi habet credulitas vitam eternã.fides ⁊ viſio nulla
rõne differũt. Non aũt hoc cõmoueat auditoꝛeʒ.qm̃ vi⸗
ta eterna eſt in fide atq; viſione. In fide ſicut ſcriptuʒ
eſt. Hec eſt vita eternavt cognoſcat te verum deum et
quẽ miſiſti ieſum chꝛiſtum:videlicet cognoſcãt ꝑ fidem
quouſq; vnuſquiſqʒ; cognoſcat ſicut et ipᷣe cognitus eſt
P explicitam viſionẽ. Et tanta eſt adheſio fidei chꝛiſtia⸗
neivt ſpe gaudeat ac ſi poſſideat et actu habeat etiã qð
expectat. Et fide viuens aĩa tan diu in ſpe vitam ſuper
nam inheſitanter poſſidet donec ſide ſpe abolitis poſſeſ⸗
ſio credita et ſperata in veritate atq; in eternitate man⸗
ſura ſuccedat. Sine fide impoſſibile eſt placere deo.et
ſine fide vita nõ poſſidetur eterna. Hinc ad incredulos
ſeua ſed iuſta ſententia deriuatur. Qui aũt incredulus
eſt nõ videbit vitam:ſed ira dei manet ſuꝑ eum. Fides
quippe tpalis eſt ⁊ eterna.Tꝑalis quia in tꝑe agitur do
nec viſio ipſa ſuccedat. Eterna vero qꝛ eterna ſunt que
credit.que cum in pꝛemiũ vitam eternã:imo ipᷣm au⸗
ctoꝛem habeat:diuinã iram in vltõnem eternã incredu
litas poꝛtat.Credere in filiũ habet vitam eternaz. non
credere filio iram eternã. nam ira dei nõ eſt cum tpali⸗
ter punit.ſed cum damnat eterne.Differentia tñ caſua
lium dictõnum ad diſſerendũ aliquid parat. Nam cre⸗
dere in filium dixit ad credulos non credere filioad in⸗
credulos retulit.qm̃ nemo credit in filiũ qui pꝛius nõ

ccrediderit filio. ſed multi credunt filio qui in filũ non

crediderũt. Pꝛeit om̃ino credere ſilio id quod eſt in fili
um credere.Nam credere ſilio eſt omnẽ eius creden⸗
do ſuſcepiſſe doctrinã.in filium credere eſt omnẽ in eũñ
tradidiſſe amoꝛem omnẽq; virtutẽ:necnon et virtutis
poſſibilẽ actõnem.Oiligere recte cupiẽs addiſcat quid
diligendũ. agere iuſte volentem opoꝛtet prius inſtrui
quid agendum.deinde ſequitur dilectio recta et actio
inobliquata.Non ergo dixit qui non credit in filiũ ſed
qui nõ credit filio.ſicut pꝛo credulis loquens non dixit
qui credit filio.ſed qui credit in filium:qm̃ non ſufficit
ad ſalutẽ credere filio in ꝓmulgatõne doctrine.niſi cre⸗
datur in filium tanq; in ſine oim. omneʒ amoꝛẽ et in⸗
tentionem et actionẽ et omnia viſibilia ⁊ inuiſibilia re
ferendo. Sed ſufficit ad ꝑditõem nõ credere filio abſq;
quod in filiũ non referatur credulitas. Quamobꝛẽ di⸗
xit. Qun credit in filium habet vitam eternã.qui autez
incredulus eſt filio vita pꝛiuabitur a merebitur iram.
De patre nulla fit a iohanne diſſertio.qm̃ omes iudei
credũt oĩm deũ patrẽ:qui vanitatem diuine ſubſtantie

Liber terciuus

in tribus ꝑſonis.aut tres eſſe vnam ſubſtantiam per m

dem intelngere nõ valentes.tuentes ſuis aſſertoibus

vnitate creatoꝛis genuiſſe filium negant. et ſpuͦſancti

pceſſione oĩno nõ ſuſtinent. Quibo aſſiſtit ſublequa in
incredulitas ꝙ in mundu hunc venerit. w carne aſſum
plferit. ꝙ ſit vinibiliter inter hoĩes cõuerſatus. ꝙ ſit paſ
ſus moꝛtuus et ſepultus in quo robur nie idei noſire
falutis vſcquacz conſiſtit Proinde iohannen ſic de
filio aſſerit cum udeis.
De incarceratõe iohannis et cauſa ſecũdum matthe
unm marcum et lucm. Capitulum. II.

Eerere iuſius iuſteq; verax timoꝛi nõ ſubiacet
nrec terretur ex aliquo quin impudentiã ar/
guuat tirannoꝝ:et pꝛo veritate atq; iuſticia ni
hilopendit coꝛpis ſui vitam. et qð iniquum
ſaltim argutõne nõ ſinit inultum. Meruenerat ad au⸗
res iohanis q;uis nõ ↄuerſaretur iedulo in edibo regis
berodes galilee tetrarcha ſcelus nepharin comute/
bat: videiicet ꝙ fratris ſui vxoꝛem ſibi fecerat concubi/⸗
namꝛet cõtra ſoneſtatis iuſticiã fraternũ thoꝛum feda/
uerat. onſenſus vtiq; malefide vxoꝛis affuerat quio⸗
mnem amoꝛẽ viri tranitulerat in fratrẽ: cuius philoca⸗
pta odiebat ex animo eum qui ſærodi iuſtum diuoꝛtiuʒ
ſuadebat.ex quo criminoſioꝛ quo ardetioꝛ in amoꝛe fu⸗
neſio quo inimicitioꝛ ꝑ iuſticia arguenti quo eum habe
bat eroſum quẽ diligebat diligereſquo pati nõ poterat
medicũ qui ſanabat.quo fecit includi ne oſſet audire.
ne loqueretur herodi.a quo nolebat bene ſe iungi.cum
quo vwolebat inboneſte ſe coniũgi.alibus nancq; ꝓceſ⸗

ſibo illarũ malicia gracitur. in quibus ſic ardet tam fu⸗/

. neſtus amoꝛ DHed etiã in hoc plus herodis exceſſit ini⸗
quitas pꝛetei id quod iohanne dedit exicio. qui ſi hone⸗

ſtatis luſticia vituperaſſet in alia mulierecelare ꝓtinus
ebuit in fratris vxoꝛe.qui ſi thoꝛos oĩm ex libidine re⸗

uelaſſet ſaltim fraterm debunt eſſe tutoꝛ.Apud quẽ tõ⸗

mendatio ad cuſtodiãa fiet vxoꝛis: ſi frater fratris deho⸗
neſtat vrorẽ. Apud quẽ talium rerũ fides ſi frater deci⸗
pit. ſi germanus reijcit ſidẽ.et ſi vterinus honeſtũ non
ſeruat amoꝛẽ Git in herode pamplius auxiſſes ex crimi
ne: quia iſte vir illa mulier iſte abſciderat illa conſenſe⸗
rat. Oſte iuſticie miniſter qui huiuſcemodi turpitudi/
nem in quocũq; ſibi ſubdito repperiſſet ex officio debu⸗
iſſet vlciſci: ac ꝑ hoc comꝑatus ad ſubditos in facinoꝛe
ipe ſceleratioꝛ exiſtat. In ommbo eni ſceleratius a ſuis
ſubditis peccat. qui ↄmittit ex male agende libidine qo
in alio punire debuiſſet ex auctoꝛitate iuſticie. In ſimi
li quidẽ crimine pꝛinceps ⁊ ſubditus in oꝛdine diuine
iuſticie ſemꝑ ad paria non tenentur. aliqñ pꝛinceps ali⸗
quando ſubditus plus excedit. Tñ ad rei geſte oꝛdinez
veniamus.cum illa ſuppletõe vertox quam etia textus
euãgelicus pᷣtermittit/Herodes audita fama iohanis
eum ad ſe accerſiri fecit.audiendi et videndi auiditate
cõmotus. Ad quẽ iohannes nõ fruſtranter aceeſſit: ſed

ſuadens ei que iuſte vite ſunt et marime que ad pꝛinci

pem in republica ptinebant. Quæ libenter audiebat he⸗
rodes:et pᷣter theuſebiam multa bona in humanis mo⸗

ribus ſaciebat:non tñ digna ⁊ decentia regno dei. Nul⸗

la ſiquidẽ bona ↄueniũt illi regno dei que in fide chꝛiſti
nõ fiunt. Diſſuadebat ſibi facinus.quod nõ ſolum lex
data. ſed ipſa naturalis iuſticia repꝛehendit. et cõſuetu⸗

do ⁊ moꝛes hoim maxime deteſtantur:quẽ herodes ma

le ſuaſus ab amoꝛe pelliceo detruſit. Et nurum quod
eum audiebat in bonis:ſed in cauendo ſcelere include⸗
bat. Mos eni eſt quoꝛunda hoĩm repꝛobox vt aliquos
pocifice audiant p quibuſda humanis bonis opibus ex⸗

De parentibus

ercendis. in cauendis aũt criminib aures auertant. et

quod nequius herodem imitantes aſfligent. Hinc eu⸗

angeliſta pꝛoclamat.. YOpie eni herodes miſit ac tenuit
idoohannem et vinnt eum in carcerem. pꝛopter herodia⸗
daem vrxoꝛem philppi fratris im.quia duxerat eam. Diè⸗
cebat enim iohannes herodi. Hon licet nibi habere con
iugem fratris tui ¶acere quod non licet omnmo pec
catum eſt.facere quod licet nullam habet mercedem.
nullumq; crimen. facere quod veritas iubet vel conſu⸗

lit culpa caret virtutis eſt actio vitatq; gehennã et nan

ciſcitur gloꝛiam. on liccbat herodi vxoꝛem fratris ſui
habere. imo nullius. neqycum aliqua ſoꝛnicari: vti vero
ſua licebat et accipere ſi carebat.ſed vxoꝛẽ pꝛoximi nec‚⸗
ggum habere. nec etiam concupiſcere licet diuino pꝛohi⸗

bente mandato. NHon deſiderabis vxoꝛem pꝛoximi tui.
Et de vxoꝛe fraterna expꝛeſſa pꝛohibitio facta eſt. Cur⸗
pitudinem vxoꝛis fratris tui non reuelabis:quia turpi⸗

tudo fratris tui eſt. Meſcio quid maioꝛis criminis habe
at concumbere cum ſoꝛoꝛe q; cum fratris vxoꝛe: cũ vir

et vxoꝛ ſint dicente domino caro vna/Sed vnde argu⸗
ebat iohannes herodem. Si dixerim ex non licito legis
herodes romanus et paganus erat: dei legem non no⸗

—

uerat:chꝛiſti euangehium nondum audierat. Qua igi

tur ratione pꝛohibente vel lege iohannes herodem ar⸗
guebat:qui lege diuina carebat. Erat quippe pꝛeter hoc
quo ipſum audiebat arguere ipſa naturalis iuſticia:qua

hboc facinus omnibus hominibo inhiberet Et legis per⸗

ſarum atq; medoꝛum grecoꝛum ⁊ romanoꝛum hoc ma
gnis cecretis cauerunt:ne quis altenus vxoꝛem inua⸗
dat. Et ipſa ratio aperte ſuadet ꝙ homines in magis p⸗

ximis maioꝛem cuſtodiant honeſtatem: et quod herodi
n licet Mec licet eccleſiaſtico viro iuſticu¶ ⸗
am ſecularem. vxoꝛem iam factam fratris ſecularis ac⸗

non licet nemini licet

cipere.nec pꝛincipi ſeculari licet iuriſdictõnem eccleſia⸗
ſtici principis in aliquo vendicare.ꝙ ſi pꝛopꝛijs hinuſce
modi pꝛincipes contentarentur vxoꝛibus/non tot ſtra⸗/
gibus chꝛiſtiani populi quaterentur. Uſurpatio proti:

nus iuris alieni bella in mundo commouit. publicaʒz iu⸗

ſticiam in pꝛiuatam tirannidem vertit.et oꝛdineʒ recte

viuendl tradidit confuſioni. et mhil rectum agitur in⸗
qquietantur hominum moꝛes:cum per iniquitateʒ vſur
patur atq; tranſfertur equitas dominandi. Excepto ꝗo

a natura condita ſumpſimus nihil tam iuris eſt homi/
num q; pꝛopꝛia vxoꝛ.quoniam cum viro efficitur vna

caro. Et cinuſcunq; neceſſitudinis ſeparatio ſit facilioꝛ
vxoꝛis. vt ita vir ſibi vendicet ex diuina lege coꝛpus
vxoꝛis·ſicq; vxoꝛ in viro ius ſui coꝛpoꝛis nanciſcatur: vt
neuter ſui. ſed alter alterius habeat poteſtatẽ. Hoc aꝑ⸗

ta ſententia paulus ad coꝛinthios clamat dicens. Mu⸗
lier ſui coꝛpoꝛis poteſtatem non habet:ſed vir. Simili⸗

ter autem et vir poteſtatem ſui coꝛpoꝛis uon habet:ſed
mulier. Ac per hoc in hac vxoꝛe philippi quam herodes
inceſtuoſus fratri abſtulerat omne ius homini ꝓpꝛie cõ

petens quocũq; iuſticie titulo ſigmificari arbitroꝛ.quod

nemini licet alteri auferre, nec qð ſic abſtulit retinere.

De pertinaci odio herodiadis in iopannem.

Eg bherodias in ſidiabatur illi:et volebat oe
cidere eum nec poterat. Impatiẽs eſt mu⸗.
lierum amoꝛ.et ſibi inſidiari metuens ſemꝑ
inſidias machinatur.et nolẽs ſeparari a quo
ligatur amoꝛe venereo qui hoc arguebat venabatur ad
moꝛtẽ:qm̃ nõ ẽ nequicia ſuꝑ nequiciã mlieris.Et qᷓ;tũ

diligit tm̃ odit aduerſuũ: necnõ ⁊ odiñ pilectõis ẽ ſignũ

5*

em

ſtu
hoſ
buer
ont
a
(n
Ill
uße
mng
ineft
(l.
peep⸗
eum
udit
ormn
G
ſ
qui
nen
vo
mim
Mep.
ſd
Gtino
ſobent
gtur.
tonem
mmelt
Uutat
lumos
ſtſan
Po⸗
agma

☛

tobet
bus!
loc⸗a
itiſ⸗
weſen
Houelt
Wonn
diono
B
amoe
Huls
kteren
Cnt
Rdn
(co.S
hile

We
ſiet

et oꝛtu tqʒ proceſſu precurſoxis
Pnrin Anñnnimaduertendum igitur quantũ herodias eſſe in ine diſſet opera chꝛiſti: mittens duos de diſcipulis ſuis ati
ſero dir ſtuoſo adulterio oingebat: que iohanne hunus ſceleris illii. CTu es quiventurus es an alium expectamus:Hon
n ugutoeenn venabatur ad moetem. Erihil in bominibus iivſitabat iohannes de chꝛiſto ad quem exultaint in vte
recn neqaius. nihi ad damnationem pꝛociiuius:q odire aad ro. quem bapticauit in flumine.ſuper queʒ teſtimonia
mmo moetem ſcelerum argutoꝛes. Quid in inſrmo magis diunna ſuſcepit eſſe niliuʒ dei: de quo ipie teſtificatus eſt
Kccen⸗ inſfirmum:q; medici necem inquixere.qui querit omni quia erat agnus ei qui tollere vnerat peccata mundi:
W no ſanare: Contra quos per pꝛopſxta dicitur. Odio ha ſed curam agebat oncipuloꝛum ſuoꝛum quos vt ſepe
ernn buerunt in weta coꝛtipientem: et loquentem perfecte dvinmus omni ſtudio remutebat ad chꝛiſtum: vt ipꝛ ab
ran bonnnati ſunt. Habet boc peopꝛium anima depꝛauata ipſo audirent ipſividerent quid cheiſius docebat. quid
usg ſui vr ad vltimum odiat. qui ſuis nefarijs placitis obiceem gagebat quid ex hiſ compꝛehendere poterat:vt ipſi ex ipᷣo
Mimro conat᷑ opponere. Perniciota libertate gaudere exoprat. pꝛeter doctrinam iohannis in chꝛuio crederent deitateʒ
noaner Iun ſe ceca nemmem ſui ſcelens wellet eſſe vidente.Mõö et redemptionem eſſe quaʒ miſit dminus popuio iuo:
oſnahi ſuſficit egiſſe quod ommino noſcitur nefas:n ſi velit ex nerc alium crederent.miſi eum quem iple eis pꝛedicaue
nu. tinguere writatem. Quod autem affectus damnatus rat. Quod cum veniſſent ad eum viri d xerunt. Yohan
W in effectum non vemit: non penitentia ſed impotetia fe⸗ nes baptiſta miſit nos ad te dicens. Cu es qin venturꝰ
naturpia cit. Hinc euangeliſta dicit. Et wolebat eum occidere: es an alium expectamus.Attamen hec inquiſitio ſi chꝛi
nns habe nec poterat. Herodes eniʒ metuebat iohannem:ſcis ſtuseſi venturus an alius expectetur. non ad pꝛimũ ad
icnm. eum virum iuſtum et ſanccum: et cuſtodiebateuʒ. Et uentum iam factum pertinet.nec enim poterat pertine
ecng, O audito eo multa faciebat:et libenter eũ audiebat. Hec re:necad ſecundum quem adhuc multa miſteria et te⸗
tolegis oypmma que herodes de iohanne nouerat. crimen eius a poꝛa pꝛecedebant:anteqᷓ; veniat illa extrema et tremen⸗
non no⸗ Nqq; ſtaterne vtoꝛis exaggerant:tuʒ quia nec pꝛopter ſan⸗ da omnibus dies.in qua tremende mundum omnem
Aui cium et iuſtum ſe auerterunt:timn quia ipſum tam ne· iudicaturus adneniet. Sed ex reſponſione mquniti fal
Noenen quiter tradiderunt exicio. NHon in veritate timebat iohẽ uatoꝛis colligitur intentio inquirentis:qua ipie cheiſiꝰ
ſeeter nem: ſed melius ſibi ſi timuiſſet dminum in iohanne: pleniſſime cõpꝛehendit. Reſpondeſq; ielus ait. Euͤtes
ſticinqu quoniam timoꝛ domini exllit peccatum. et timoꝛ doę renuũciate iohni que audiſtis et vidutis. l. Et ex his eti
egsper mini cuſtodia legum. Pꝛotinus auertiſſet iudiciũ a per am que ſequuntur claret de aduentu cbeiſti ad moꝛtem/
mmtoem ditione iohannis:ſi vere timuiſſet dominum in iohäne. inquiſiuiſie ipannem:pꝛo quo ſaluatoꝛ ſcandalum nõ
emn mua⸗ D Poftur ma ienbat eum virum iuſtum et ſanctuz · in iohanne ſed in alijs pꝛecauebat:adiciens beatitudine
magis ⸗e mnmnſi dilexiſſet in iplo uſticiam et ſanctitatem. Nec ſatts his qui in aduentu eius ad moꝛtem. ſcandalum in anu
od erodi eeſt in oꝛdine recte agendi ſcire viros iuſtos et ſanctos.: mo non pateretur:ratum ex hoc faciens.ꝙ non aliuſ re
kroiuſticl d, noſſe iuſticiam et ſanctitatem. mſi amoꝛe animus cõtra Amptoꝛ. ſed omnino ad moꝛtem ipſe erat venturus.
hlaris a⸗ hatur. Animus ſanccis viris amoꝛe contractus imita⸗ Magnum eſt in his allegonarum pelagus:quod non in
jetcleſia tionem adneut. Dilecta ſanctitas atq; iuſticia. mutautt gredientes ad diſſertionem aliam veniamus. Johaneſ
hoioſce inmelius ammum diligentis: mutato ammo. ilico eſft natura homo conſtitutus in vinculis.genus Pumanuʒ
ntotſta, mutatio in opere ſubſecuta. Nouimus eni ſanctos. no in cõpedibus peccato: uʒ. Qinlibet etiam exiſtens in vi
noproti: uinmus multos iuſtos:ſcim quid ſit iuſticia· nec quid culis ſcelerum herodiana ſuſtinet vincula.Pellicea glo
bncaziu⸗ ſit ſanctitas ignoꝛamus: ſed quid hec ſcientia pꝛodeſt. ria fere oc ſinuoluit:vt facilioꝛ ſit abdicatio rerum.qᷓ; in
nezrecte Pꝛofecto ad omerita plus accxeſcit miſi accedat dilectrio quiſite gloꝛie vel oblate. Certat cum ommbus et in om
Glrur in⸗ cognoſcentis: niſi ſubſequatur actio diligentis Qndd mbus fallacis gloꝛe demon:et omnes querit includere
tatez vſir vtihitatiſ accedebat herodi ꝙ audiendo iohannem mul- etomnem niſi habentem paracluũ vinculat. Elelut hic
tetoch ta bona faciebat:ſi facinus eius ſi qua benefaceret ſupe⸗ mundus habet ſubiectas materias gloꝛiandi et faſtuo⸗
rabat. Mon eſt coꝛruptela in iuſticia iuſti dei: vt ex aliqni ſus animus ex his que nature ſunt aut ex arte hanc au
Cturn bus lonis malum adeſſe concedat. Niſi recedata pecaa ram vanam imbtbit. Mam et ſcriptura dicit. Qui conſi
it cino to. quod generat moꝛtem: vna que fiunt non pſunt ad duntin virtute ſua:et in multitudine diuitiarum ſuag
W vita. Mõ ꝓdeſt egiſſe iuſticie opera: ſi ad male agendũ acd gloꝛiantur. ulti damnabilioꝛi audacia gloꝛtantur cuʒ
laturept huc ſuſpirat affectus. Ad mhilum valet operum wonon6 perfecerit ea que writas atq; iuſticia wtat. de quibus .
Hocopt nouella plantatio: niſi maloꝛum pꝛius ſiat eradicatio e ſalomonem dicitur. Letant᷑ cum malefecerint. et exul.
e u teroꝛum. Quid conferebat lexrodi ꝙ multa facebat au, tant in rebus peſſimis. Mꝛopꝛium eſt repꝛobvꝛum exul
Himilt dito iohanne cum de quo ab eo arguebatur non recede ;,· tare cum iniquitatem perfecerint. Contra quos ipe da
Nbetſel bat. Bona que faciebat malo facinoe confundebat. gfa uid in libꝛo pſalmoꝛum pꝛoclamat dicens. uiid gloꝛia
Pproces inus quod perpetrabat: wonis illisoperibus nõ delebot ns in malicia:qui potens es iniquitate. Potens iniqui
geietc, Nullis enim bonis peccata delentur. niſi pꝛioꝛ penitẽtia tatem perficere: ſemper gloꝛiatur cum efficit quod ꝑpe
e gnod et ecum abdicatio antecedat. Uoluntarie ſemper pec,⸗ ram molitur. Ommum enim molientium aliquid age
uncr cantipus: nulla ona facta ſubueniunt. Nemo ſibi ö re. gloꝛiari pꝛopeꝛium eſt cum efficiut. His que ſunt lv⸗
nis operibus hlandiatur.ſi ad pꝛohibita ſponte pꝛolabi na vxl mala. poc erceptionem non patitur: quis inami⸗/
tur. Er ꝓherodes libenter eum audiebat. aſſcribendum ter gloꝛiari et de bonis tranſeat in peccatum Et etiam 4
eſt deriſioni potius q; virtuti:cum non reſipiſcebat a vi iuſtus eſt: in ratione fimis ſine peccato poſſit quandoq;
do. Similes ſunt libenter audientibus cantilenas et gloꝛiari. Quis enim non gaudeat effeciſſe votn. Quis
lebetoe fabulas poetarum homines audientes verba iuſtoꝛum em̃ non exultat perfeciſſe cupita:Quis non gloꝛiet᷑ con
eſtmmu⸗ et pꝛedicationes veritatis:ſi pedes non auertunt ab iti⸗ ceptum in animo deduxiſſein actum⸗: Et hieruſalez per
sſeng neribus pꝛauitatis Audicio vera ſermonum domini ve pꝛophetam dominus cõminando argiit. eo ꝙ gloꝛiata
riao ritatis atq; iuſticie.pꝛotinus habet emendam criminuz fuiſſet in maliſ Nunquid carnes ſancte auferet a te ma
nue pofectũq; virtutum. Libens auditio docentis iuſticigzʒ licias tuas in quibus gloꝛiata es. Ged quoed nũc ad hie
rii ſi er hunuli et contrito coꝛde pꝛocedit.ð ſideria fecit alia ruſalem dicitur ad animam repꝛobaʒ iure refert.que in
ſſmni CEt mutat hominum moꝛes Sed nihil hec omnia pꝛo malicus gloꝛiat᷑. quas extera ſanctitudo nõ aufert niſi

vhanne qui vtineretur in vinculis:in quibus cum au

dei miſericordia interna penitudo ſubueniãt. I ſi

Liber quartus de parentibus

perfeciſſe in iniquitatẽ in repꝛobis gloꝛiaʒ parit .quod
in alijs pꝛoſperis que ſepe videntur ſpeumen damna⸗
te gloꝛie non habere. Mihil enim eſt ere quod exſecu⸗
lo nequã arrideat.quod non miniſtret fomentum glo
riandi:vt quod damnabilius eſt ex his quibus ſuper ⸗
nam homo nãciſcitur humana captatur. Sed nec q̊s
poteſtin huinſmodi cõpedibuſ tam clandeſtine detine
ri.quin ad eum rumoꝛ operᷣ chꝛiſti perueniat:exquo
excitatur animus vt inquirat.Qi duos diſcipuloi di
rigit vt videant et interrogent. Mi diſcipuli nemini
aaulto deſunt· vel omnibus ſemper aſſiſtunt: etiam in
peccatoꝛum ergaſtulo poſitum comitantur vt ſemper
bomo habeat quos tranſi mittat. Expedit omnem ho⸗
minem noſcere quid agendum. quid vero diligen⸗
dvum. et a quo ſcienda veritas a quo felicitas poſtulan
da. quem ad imitandum inquirere: in quo ſpes animi
ſit ponenda. Mi ſunt diſcipuli.ſcilicet intellectus et af

fectus.quibus omnis homo niſi ommino inſaniat ſo⸗

aatur.cum quibns etiam appꝛehenditur iſta expediẽs

diſaplina. pꝛoinde incluſus in carceribus peccatoꝛum

huiuſce modi diſcipulos mittat ad chꝛiſtuʒ. Ab ipſo qcd

agendum. quid ve diligendum aperte cognoſcit᷑. Ypie
vYeritatem infalubilem docet. Ypſe ſolus beatitudiniſ

eſt largitoꝛ. Ipſe ſemetipſum vite agende inobliqua/

bile dedit eremplum. In ipo dumtarat ſpes hominũ
ſolidetur. Ygitur exemplo innocentis incarcerati.noſ
qui vinculis peccatoꝛum detinemur. hos duios diſci⸗

pulos muittamus ad chꝛiſtum. audientes doctrinã eiuſ

et videntes mirabilia poteſtatis eius:ad imitandũ euʒ
in moꝛibus.et paſſionibas anima et vita crucifigi cuʒ
ipſo. omnem ſpem et intentionẽ pꝛoiſcientes in eum.
qm̃ ipſi eſt cura de nobis. In vinculis non inuite ſed
ſponte. que nobis ipſi fecimus exiſtimus detinemur

ab impꝛobitate maleſfice placentis roluntatis. eta cõ⸗

ſuetudine pꝛaua funes peccatoꝛum ex moꝛa et ex mul
titudine cõponentes. mittamus ad chꝛiſtum.et reſpõ
ſum eius intẽtis coꝛdis auribns audientes. Eütes re⸗
nunciate iohãni que andiſtis ab oꝛe meo.qui que audi

ni abeterno deo viuo et vero patre meo.hecloquoꝛwo

bis. Et renunciate que audiſtis miracula ſupꝛa natu/
ram intellectũ et vſum inuitantia vos et omnem ho
minem ad indulgentiam peccatoꝛum. quoniam qui
coꝛpoꝛa curat peramplius animas ſanare diſpoſuit. et
ad ſpem ſuperne patrie omnẽ animnʒ cõmouentia fa⸗
cit! In ipſa autem hoꝛa curauit multos a languoꝛibuſ
et plagis ⁊ ſpiritibus malis.acecis multis donauit vi
ſum. Et reſpondens dixit illis. Euntes renunciate io
haãni que vidiſtis et audiſtis. Quia ceci vident. daudi/
ambulant: lepꝛoſi mũdantur. Surdi audiunt: mnoꝛtui
reſurgunt.pauperes euangelicantur. Calidioꝛ eſt lin

gua operum qᷓ; verboꝛum:et emicatioꝛ reſpõ ſio in oſtẽ

tatione virtutis qᷓ; in pꝛolatione ſermonis Mecomĩia

coxpoꝛaliter agebantur a chꝛiſto ſcilicet curatiões hu⸗
iuſcemodi mſirmitatum :et paupertas erat in pꝛecio

cum beati pauperes dicere tur: que ſpiritualiu effe
ctuũ erxãt etiã maanesc enre fia i nõ per naturã

ſa er maliciam abigebatur ab anima: cun reſiſtendi

dei et dilectionis in vtratiq; partem.vt eſſet ambula
tio recta in via veritat abſtergebatur oᷣtagioſus moꝛ

terentur ad illãſſugabatur anime inobediẽtiavt mẽ⸗

bus.ꝓut excluſi a ſreckan cõuerſatiõe ſanati readmnit⸗
8 aud

te ſurdi recipiẽt.

mnulla poteſtas. niſi per mediatoꝛis gratiam pꝛeſtaref.
Inuidi ſunt et repꝛobi:et aduerſus coꝛpus.fiagis ve⸗
ro aduerſus animam furiebant/QAο mẽtis cecitaz
ſiue ignoꝛantia pelleretur: et tollebatur claudicatio fi

verba libꝛi vite ad agendam vitafſj/pvita et ſubiugak

inuiſibile moꝛtis imperium. cum excluditur illa letalis

infir mitas que anime omnia grauabat offcia et ſepera
bat a vita omniũ deo. apud quẽ fons omnis bone bea
3 == ferebat᷑ olim abiecta paupertas: et in
oll

ſublime tollebatur odibile bonũ: non ochbue vixerim

ab his qui nouerunt: ſed ab his qui non cognouerunt
illa m. Hahet nũc eulogiam paupertas. habet et opti⸗

mam cathegoꝛiam. habet chꝛiſti euãgeliũ in officio pꝛe
dicandi.et eusgalium in ipſam pꝛecipuam habet non
dumtaxat viſibiliũ rerum.ſed etiam inui ſibilis volun
tatis iſta iohã nis nũcij audiuerunt. iſta erant renun⸗
anda iohanni: iſta noſtris nũcijs pateant. Sed ſtatim

aiecit. Beatus qui non fuerat ſcandalicatus in me.

Ad euitandũ diſtidentiam que ratione patlionis poſſet
inſurgere ad robur ſidei ad augmẽtuʒ meritieiis poſt

enumerationẽ illoꝛum mirabiliũ in declinationẽ ſcan⸗

dali beatitudinẽ ſaluatoꝛ oppoſuit:magnuʒ aliquid pre
rogans nõ heſitare aut offendere in fide beatitudine;
gignat: regẽ in oppꝛobris conſtitutũ a dignitate inhe⸗
rente nõ creditur extitiſſe. nec ab eo deſicere. tanq; fi
exinanitus eſſet. Perfecte adherentiũ militũ eſt. et ⸗
pter ea que regiam dignitatem non decent. in que rex

ob liberationẽ populi volũtarius ſe deiecit in ipſo non

ſcandalixari.ac ſi inuite paterer.nec ab eius he ſiõe re⸗
cedere indubitate atq; cõſtantis fidei noſcitur. Pꝛoin⸗
de nũc chꝛiſtum videre ſupernaturaliter ſupernatura

lia operantem. nunc ex natura pꝛout ſi eſſet in enpa

cum culpabilibus pacientẽ ⁊ moꝛtem ſubite qui moꝛ⸗
tuos reduxit ad vitam.et tradi ſepulchꝛũ qui quadri⸗
duanum̃ reuocauit a tumulo qin operabat᷑ vt deuſ ab
hac vita egredi vt homo mulctatus ad ſcandalũ men
tes hominũ diſponebat: vt offenderẽt in lapidẽ ſun⸗
dafrentalem et angularem miſi fides ſolida reſtitiſſet
q;obꝛem qui ſcandalum non ſuſcipit eſt beatus.beat

ſoꝛq; futurus. Omne ſtudium ſideliuz euitatur in fide

ſolidari. et pꝛeteritoꝛum exemplis argumẽto factoꝝ
mirabilium. Oꝛationibus et omni pꝛoſeuca poſtulet
a fidei fundatoꝛe vt in animo in concuſſa conſiſtat.ne
tempoꝛe agit ationis ſathanice. nec cum aduerſitatis
et regnũ.ne cum iniquitas dominaiĩ.nec cũ videntur
cuncta ſubuerti ſcandalũ offen ſionis obueniat. ne in

ualeſcat he ſitatio.ne diffidentia ſubꝛepat.ne inquira

tur ratio naturalis· nec ſenſibilis experiẽtia expectef:

ſed ſolum eius ratio naturali ratione deficiens tenes
tur: ceuius meritũ qui condidit illa cũ aliarũ virtutuʒ
merita trutinat plus appendit. Illis autẽ abeuntibo
cepit ieſus ad turbas dicere ð iohãne. Quid exiſtiſ in
deſertum videre: Arundinẽ vento agitatam. Sʒ qᷣd
exiſtis videre Hominẽ mollibus veſtitum Ecce qui
in veſte pꝛecioſa ſunt et in delicijs et mollibus veſti⸗/

untur:in domibus regum ſunt Pꝛeconẽ verů veruſ

iudex exaltat:et regis verbũ effert laudibus pꝛecurſo⸗
rem vt vnus cõmendet᷑ ex altero mutuũ teſtimoniuʒ
ex alterna laude clareſcat. NHam laus pꝛeconis redun
dat in iudicẽ. et fama pꝛecurſoꝛis cedit in regeʒ:et iu⸗

dicis atq; regis gloria optima exaltatio eſt miniſiri.

Hinc laus iohannis adicit᷑ chꝛiſto:et chꝛiſti gloria ex
tollit iohannẽ. Et quoniã detinebat᷑ ipe captiuus:mec
crederet᷑ ob culpam ſaluatoꝛ ipſum declarat. q; op⸗
timũ eſſet in his qui patiunt᷑ iniuſte:non ſuã non ho⸗
minum ſed excuſationẽ expectare ſupernam: que cu⸗
hic fuerit.non ad fructum paciẽtis infamias:ſed ad ꝓ
fectũ audientiũ retoꝛquet᷑. Cũ vero ad extremũ eramẽ
differt: eo magis erit gloꝛioſioꝛ excuſat io ſummi iudi

cis.· quo hic fuerit abiectioꝛ cõditio patiẽtis Verunta

pbis⸗

mehe
vaatl
Agical
numet
ſortut
lutariu
ſerte
bols
Honter
Coclol
ſohamne
cheitue
icekos
tuſouer
ubetce
faw
overor
Cucrten
dfn
ſhines
Geltast
cs mn
molnce
diens.
lun Ab⸗
hanne⸗
onbae
rchaſt
buspue⸗
wbiten
inrſs
Bun
onur
Citataat
Gomdor⸗
Glomn
locgolbn
onerſta
E
lopofen
ulideno⸗
lepeoba
ſenbüt
Uining!
Mntüa
bſiay
lenrdur
Cſencen
hueſeei
mommt⸗
Uusſeun
moegben
tunſeg
s guo
chtn.
Uteten
lnece⸗
toſchge
ſurſt
ſennn
ſulg

un
etals
ſeer⸗
e beg
Emn
rerim
erunt
opti⸗
lopꝛe
non
volun
enun⸗
ſtatm
nſe.
poſſet
8 poſt
ſan,
id pre
nchnez
inhe⸗
anq i
Kerp⸗
ſge rer
ſonon
ſöere⸗
Peonn
mature
inc
juiſos
uadni/
deuſab
lü men
ſeſun,
kiriſſet
.beat
n fide
actor
ſtuler
tatne
ſüatis
dentur
t, ne in
ctrir
vecket:
tent9
turuz
ntiby
ſiſin
Szig
epi
veſti/
veni
Curſo⸗
onicz
tedun
net il⸗
fniſr.
oriaet
jotmet
6o
on o⸗
je eu
c
ufne
jiudi
Vd

vbi temperantia vtentes habenet vbi ſiatus et cõditio
in d ſignatione fiani:vbi cogit omnino ipſa neceſſitas
Status pꝛocerum mũdi exigit etiã in pꝛecioſis veſtib

et otu atqʒ proceſſu pxecuxſoris

mẽ hie ſaluatoꝛ Bcurſoꝛẽ ſuũ alte pᷣdicãdo ſuſpẽdit cuʒ

dicitl Quid exiitis indeſertumwidere Arundinewnto
agitatam. Mer negationẽ contrarij ſaluatoꝛ aſſerit bo⸗
num quod iohãne intendit:illam ſcilicet ſpirituſſancti
foꝛtitudinem qua homo non cedit in alteram parteʒ ve⸗
lut arundo que agitat᷑ a vento.in qua paꝛtè aura impu⸗
lerit ſe conu ertel:quonia quivere conſtantia habet.nec
ab aura blanditiarum oblate fame ſeu laudis humane
non terroꝛis atq; minarũ.non etiam inteẽtata moꝛte ab
eo quod eſt veritatis atq; virtutis diuertitur. Mõ ceſſit

iohannes magne opinioni etjam iam creditus ꝙ eſſet

chꝛiſtus:non ceſſit herodis terroꝛi quin ab eo argueret
inceſtus. Semper eodẽ modo ſe habet:quẽ fidei conſiã
tia fouet.Alupnus virtutis ab vtero:ſemper ipſius ſex

uabat cenſuram. Mon imaginẽ eius colebat:ſedipſam

in ſua veritate geſtabat.Arundo ſiquidẽ pꝛeter id quod
mouetur leuiter pluſq; exiſtat oſtendit:cuʒ interiusva⸗
cua.exterius quid ſoudi videtur oſtẽdere:ac deſignet il
lud malum peitiferuũ quod wocat᷑ ypocriſis:quam ſfũme

iohanes in verbis et moꝛibus deuitabat. Meramplius

chꝛiſtus iohams inſinuat bonitatem vt excluſis ab eo
vicijs inconſtantie ſimiliter ⁊ dãnate ypocriſis:: etiam

molliciei viciũ et curioſitatis et ſuperfiuitatis auertit
dicensl Quid exiſtis videre: Hominẽ mollibus veſti⸗
tum.Abnegando vitiũ chꝛiſtus ad turbas loquitur te
iohanne. Ecce qui in vſſte pꝛecioſa ſunt et in deltijs. et

mollibus vſtiunturan domibus regum ſunt. Mõ vã⸗
nat chꝛiſtus extollendo iohanem in omnibus homini⸗
bus pꝛecioſas veſtes atq; delitias et mollia vſtimenta

—

deſignari. Et delitiari poteſt aſſiſtente modeſtia: is qui

circudatus eſt deliijs et mollibus vti indiges.Neq; re

gum domos vituperat nec ipſos reges condemnat: eo
lomines huiuſcemodi eoꝛum reperiantur tuti in au
is.quibus mũdus in ſuo regimine opus habet. quib
non exſiantibus reſpublica pꝛotinus ab impꝛobis tur⸗

arerit ſe iohanem iam perfectionis virtutuʒ in vte⸗
ro pꝛofeſſoꝛem et huiuſcemodi abdicatiõe laudibus ex

tulit:non tamen eos quitalis vocationis non fuerant

repꝛobauit. Plura in pꝛofeſſoꝛibus virtutis ſi facerent

aſſcribũtur ad vitium:que in non pꝛoſitentibus.wlut
crimina indulgentiam non inquirunt. Ad altitudineʒ
virtutũ aſtringebatur iohãnes:quem in vtero ſpũſſan

ctus ſua virtute perfuderat. Ozoade chꝛiſtus clarefa⸗

ciebat turbis ipſum.ſua ſeruaſſe in virtute cenſuram:

oſtendens ꝙ nihil habebat in vita cõmune cũ his qͥ ad
huc ſeculo ſeruiebant.ſed quod ſingulariter gꝛadiebat

in omni pꝛotectione virtutũ:vt etiã pꝛo wrritate capti
uus.ſeuum erxpectaret exitiuʒ. Veruntamẽ bec que ſal⸗
uatoꝛ abnegat a iohãne non tanq; vitiũ habeant ex na⸗

tura:ſed velut ledetia quod eſt modeſtie quod eſt hone⸗

ſtatis quod eſt humilitatis quod eſt conteplationis ex/

cludatl Sed quid exiſtis videre. Pzophetam. Etiã di
o pobis: pluſq; pꝛopheta. Bonũ eſt exire ad videndum
videntem.meretur em̃i vadens plus ipſe videre. Nul⸗

la peregrinatio deberet eſſe in cauſa rationẽ diſtantie:

nulluſ latoꝛ opponi: mulle graueſ erpeſes ad vidẽduʒ in

quo fulget veritas ſanctitatis:a ſolis oꝛtu vſq; ad occa
ſum. eſſet pꝛo dieticulareputandũ. Mon oberrat ad vi⸗
dentem perges.et ſibi credens cuncta tuta diſponens:
ſed videnti nõ credere cedit in repꝛobuʒ ſenſum: velut

ſaul qui nõ credidit ſamueli. Et rex iuda et iſrael cũ nõ

credidiſſent michee vera vidẽti magis autẽ falſa videnti
bus: receperũt ab boſtibus omnino cõfiictuʒ. Et multi

turpiter coꝛruerũt in veteri teſtamẽto:vera vidẽtibono
credẽtes. Et regnũ iudeoꝑ omnino defecit:qꝛveris pꝛo
hetis nõ pꝛeſtabat᷑ fides. Et ſub ſalmanaſer iiraelis ſi⸗
ij traditi ſunt in capriuitate. Et ſub nabuchodonoſoꝛ:
regnũ iude in rege ſuo moꝛte pꝛobꝛoſa perepto turpen
ſine accepit.Et hieruſalẽ capta eſt:q medacibus magiſ
qᷓ; veris pꝛophetis fuit tributa credulitas. Pꝛoinde q
pꝛoderat ꝙ exibant videre iohanem pꝛopheta. et pluiq;
pꝛopheta:ſi ſibi nõ credebant᷑ vera diceti de chꝛiito. lcd
exaggerationẽ peccati populiiudeoꝛum chꝛiſtus iohan⸗
nẽ tam alte cõmendare videt᷑:cuius veritati fuerunt ex
toto rebelles. Nam per beatum iob de repꝛobis dicit᷑ et
ipſi fuerũt rebelles lumini. Quod recte cõpetit ppulo
iudeoꝑ qui cõtumaci animo rebellabat luminoſe verita
tiiqᷓ; de chꝛiſto iohãnes pluſq; videns aſſerebat.i mł
titudo ſapietiũ ſuauitas eſt oꝛbis terrarũ:egritudo ſiqͥ
dem erit eoꝝ nõ adſvxrere cõſilijs quibo pꝛofuit ommmib
credidiſſe. Er his em̃ ſut deuitata pericula:et aucta fut
regna.Nulli aut ſapietioꝛes:qᷓ; qui nõ ſolũ humano iʒ
etiã diuino ſpiritu fuere vidẽtes. Et cũ videns eximiꝰ
acquieuiſſet pꝛopleumati vidẽtis:recognouit facinus.
Cum vero dixiſſet peccaui:ilico audiuit:CTrãſtulit denſ
peccatũ tuum a te.Mulieres acceperunt fihos in vte⸗
ris pꝛopꝛijs de quibus iam deſperauerunt. quia credi⸗/
derunt pꝛophetis:et iteꝝ ex moꝛtis imperio receperũt
Vlidue ſareptene multiplicata ſunt bona quonia acqui
euit videti:vt nec farina de ydria nec oleũ dehſeeret de
lechito:vt hoc tipo traiciat᷑ in gratiam.ꝙ nunqᷓ; ſpiritua
lis annona deſiciet his qui ſanctis videtibo crcdiderũt.

Et vidua ſuis creditoꝛibus ex maritali debito obligata

per multiplicationẽ olei debitũ ſoluit:et ſibi filijſq; vi⸗
uendi ſtipes reman ſit in renquo.Ab omnibus obliga⸗
tionibus lberat ſermo ꝓpheticus:ab omnibo cuſtodit
ſermo diuinus:ſi velut hamus capiet pꝛimo capt? ru
ſtra pꝛeſiant᷑ aures ad verbũ ꝓpheticũ:in caſſum audiun

tur verba doctoꝛũ:ad ꝑditioneʒ operum aſpiciunt ſan⸗

cti.Ad quid itur ad eos ſi eoꝝ monita pꝛo ſalute contẽ⸗

nimus: ſi fidẽ eoꝛum veris ſermonibus non pꝛeſtamꝰ

Quid pꝛofuerat populo iudeoꝛum vidiſſe ſeu audiuiſ⸗
ſe iohanem. Quid extimatio alta que de ipſo in popu⸗
lo ferebatur.ſi non ibant ad quẽ ipe mittebat:ſi non ſe
quebantur q; ipſe pꝛedicando pꝛeibat. Sedvñ plus
q; ꝓpheta iohãnes.Eſſe ꝓphetã ambiguitas nulla mole
ſtat:pluſq; ꝓphetã eſſe diſſertionẽ inquirit. Sed vbi de
ſiceret pꝛobandiauctoꝛitas ipᷣm alios exceſſiſſe hetas

ad palmarẽ euidentia facit ipa infragabilis ſententia ſal

uatoꝛis:nos aũt non aliam inquiramus.tantuʒ ꝙ chꝛi
ſtus woſuit ſubnectentes Hic eſt enim de quo ſcriptũ
eſt · Ecce ego mitto angelũ meum ante faciẽ tuam:qui
pꝛeparabit viam tu ante te. Ald nullũ pꝛeterq; ad io⸗
hannẽ chꝛiſtuʒ legimus ſermones deriuaſſe ꝓplxticos
neq; ꝓ aliquo pᷣterqᷓ; ꝓ ipſo ꝓphetiam reperimus ſignã⸗
ter expꝛeſſam:qᷓ;uis de coꝛpoꝛe chꝛiſti miſtico plurimas
lectitemus.Hancenim applicate de iohãne fuiſſe pla⸗
tam inficiarinon poſſumus:cuʒ qui olim multifarie pa
tribus in ꝓphetis.nunc nouiſſime loqueret᷑ in filio.in q̃
facta ſunt ſecula:in quo theſauri omnis ſciẽtie abſcon⸗
diti ſunt.qui nunc epiſtolant quod olim ꝓphetice dici

fecerat de iohãne:ac ſi paterad filiũ vnigenitũ loquere

tur qui venturus erat noſtrã naturam ſuſcipere.e tu
us fili aduentus imparatus atq; impꝛouiſus eſſe vide
atur:ecce ego mitto angelů meum ante ſaciẽ tuaʒ. An

gelus eterni patris dicitur eſſe iohãnes:terrenus ſiqᷣ

dem nõ celeſtis. Hulta ꝑ omnẽ modum differẽtia eñ

int er terrenos angelos et celeſtes. Nam ſupne virtu⸗

tes ſiue angelice poteſtates ſpiritus ſũt natura eo oftt
2

Liber tercius de paremibus

cio angeli:terreni vero compoſitiſunt. qᷓuis ex offi⸗
cio ãgelicẽt.Et quamqᷓ; angeli celeſtes atq; terreni om
nes ſint dei patris:hanc malachie pphetiam ſaluatoꝛ
retulit in iohanem: qm̃ ſic de chꝛiito ꝓphet atũ fuerat
pꝛo eo ꝓꝙ ſic futuꝑ erat.Et interpꝛetatio diuinax ſcri⸗
pturaꝑ ad neminem decencius atq; ver ius ſpectat:qᷓ;
ad ipſarum infallibilem conditoꝛem qui eſt niilius dei
eterne genita ſapiẽtia dei: qui angelũ eius aſſerit eſſe
iohannẽ:et ſue vie pꝛoxiſtũ pꝛeparatoꝛẽ.Et vnde pł
qᷓ; pꝛopheta iohannes eſt dictus:cum nullum pꝛophe
tam ſcriptura pꝛophetaꝝ angelũ dixer it:nullus viam
chꝛiſto tam de pꝛoximo pꝛeparauerit:mullus ipſum tã
manifeſte eſſe dei filiũ a voce patris audiuerit:nullus
ipſum preterqᷓ; iohannes adueniſſe tam ſignater oſtẽ⸗
derit. Sed q;uis ad altitudinẽ tanti miſterij nõ omis
pꝛemittatur vt angelus:tamen hoc quiſq; ſibi poteſt
in vita et moꝛibus vendicare:vt viam chaiſto veniẽ⸗
ti pꝛeparet. Querit emi chꝛiſius ingredi ad coꝛ noſtx:
ſicut ſcriptuz eſt. Ego ſto ad oſtiũj a pulſo.Si quis au⸗
dierit vocem meã.⁊ aperuerit mihi ianuam. introibo
ad illum:⁊ cenabo cum illo ⁊ ipſe mecũ. Stat chꝛutꝰ
vt deus:⁊ vt homo pulſat ad oſtiũ coꝛdis nt᷑i.Si quis
obedienter audierit vocẽ eius cõmonefaciente vocan

tem in viam rectaʒ.pollicentem ⁊ patriã:⁊ aperuerit

Farancs chꝛiſto viam. omnẽ quippe intentionẽ et vo⸗
untatẽ aperiendo directioni eius:ipſe vero per hanc
viam ſibi ſubſtratã veniet et introibit ſibi lbere pa⸗

tefacta ianua voluntatis.Cenabitq; nobiſcum in mẽæ

ſa virtutum̃ et gratie: vt nos cum illo in menſa eter⸗
ne beatitudinis epulemuroõꝛro angelus dei eſt qui⸗
delectatione rerum viſibilium non afficitur:qui lega⸗
tõnem qᷓ; a deo in fide ſuſcepit.ipſeq; pꝛomiſit exſequi
tur Angelus dei qui diligit ignite inext inguibiliter et
ardet innocue igne ſuperno.qm̃ deus ignis eſt:qui ſa⸗

pit ⁊ intelligit omnis noxie ignoꝛantie depulſa caligis

ne qui thꝛonũ iuſticie in ſuo animo chꝛiſto parat:q ſi

bi ex omnibus per rationis iudicium dominatur:qui

potentiue arcet aduerſarias poteſtates:qui principiũ
omniũ agendox in deo conſtituit vt in ipio finiat᷑: qui

mirabiliter et ſupꝛa naturam viint in ſeipſo.qui dele
ctatur in ſecretis diuinoꝝ opeꝑ:qu ſemetipſum nout

ſeruare immaculatu;. Per amplius aute chꝛiſtus
addidit de iohanne: verũ iuramẽto teſtificans. Amẽ

dico vobis. Inter natos mulieꝝ nõ ſurrexit maioꝛ io

hanne baptiſta. Qui autẽ minoꝛ eſt in regno celoruʒ:
maioꝛ eſt in illo. Mon ſe incluſit ſaluatoꝛ in ſua pꝛola

tione ſermonis:vt in hac maioꝛitate de ipſo compara

tio fieret cum iohanne. Matreʒ virginẽ vero erclu ſit:
cum dumtaxat de hominibus non de feminis loque⸗/

retur.Adhuc tamẽ pꝛo ceteris abiguitas eſſet niſi ads
deretur officiuʒ quod dici᷑ eſſe baptiſta: quod pꝛeterq

ſibi nemini datuʒ fuit. Ex his ex multis q; iam pꝛemm

ſis dictum noſcitur: vnde inter natos muliex nullus
iohanne baptiſta maioꝛ. Et ſi nihil eox que dicta ſunt
in argumentũ venirent pꝛobande maioꝛitatis: palma
ris ratio eſt aſſertio ſaluatoꝛis:qui pꝛeter id quod ex e⸗

nangelio ſumptum eſt aliquid arduũ in virtute pꝛece⸗

teris in ipſo cognouit: vnde pꝛeceteris pꝛetulit. Sibi

.

ſoli cognite ſunt omnium hominũ mentes: virtute
inuiſibiliter fulgentes ſolus ipſe cognoſcit:qui non ex
eo quod exterius agitur homines appꝛobat. aut alios

alijs pꝛefert: ſed ex eo quod interius ſplendet. Ne me .

fallit deludens opinio:ſed veritas in me lucet: quoniã
ad omnia exterioꝛa geſta iohannis ſibi opponuntur cõ
ſimiles. Quod ſi exterioꝛibus cõmendatus eſt:cõmẽ⸗
darentur et ceteri.Nam et ſi ſanctificatus in vtero:et

iheremias. Si erultauit in vtero: hocquia in eo diui

na virtute acceleratus eſt ſenſus:ſed nec ſanctificatio

aut exultatio pꝛopꝛij meriti fuit ſeu gratificantis virtu
tis:ſed accepte gratis. Si deſertuʒ qua ſi ex faſcijs hao-
bitauit:hoc vere plus accedit ad meritũ ꝓpꝛiuʒ:verũiu⸗/

tamen ſi non inuenimus quempiam erx ta tenella eta
te incoluuſſe deſerta:inuenimus equidẽ plurimos ha⸗
bitaſſe in ulis per tempoꝛa longioꝛa. Sil pꝛedicationẽ
inſpicimus exceſſit ilum paulus et quilibet ahus apo⸗
ſtolus:qui diutius et diffu ſius ſub maioꝛibus terroꝛi⸗

bus mundo perdito clamauerunt. Si quia in baptiſ⸗

mo tet igit chꝛiſtũ:⁊ ſacerdotes ſepius in ſacramento
miniſtrant. non aliũ niſi eunde ipſum quẽ iopbannes
limphis intinxit. Sed tanto ſacerdotes atq; ſumẽtes
ah illo diſferentius:quãto ĩmoꝛtalem iſti.moꝛtalẽ ve⸗
ro ille aqua perfudit. Neq; autem ex tactu coꝛpoꝛis io⸗
hannes ſanctificatus eſt peramplius niſi fuiſet mẽte
qꝓpinquioꝛ:qm̃ et multichꝛiſtũ alias tetigerũt: Si vo⸗
cem audiuit paternam:et tres apoſtoli cũ chꝛiſto exiſtẽ
tes in monte ſimiliter audiuerunt. Si pꝛo argutõne
inceſtus in captiuitate detentus:⁊ alij q;plurimi p ar⸗
gutione ſceleꝝ.ꝓ dampnatione ydolatrie pꝛo pꝛedican
da ſide ſeuius detenti ſunt. Si vero decollatus:innu
merabiles inuenimus ſeuioꝛa et diuturnioꝛa pertuliſ⸗
ſe toꝛmenta:⁊ per aſperioꝛem ſenſum perdidiſſe coꝛpo
ris ſenſum.Quid igitur ꝙ iohannes natis mulierum
pꝛefertur.An ex exterioꝛibus geſtis ſic eum pꝛeferebat
ſaluatoꝛ. Poꝛxro pꝛeter ea que dicta ſunt aliquid in ſi⸗
gne virtutis in aimo iohannes ferebat:vnde illũ chꝛi
ſtus alijs pꝛeferebat. Exceſſus virtutũ ab exceſſiua cari
tate conſurgit:quare miſſusiohannes ſuper alios fere

batur. Etenim virgo mater a multis ſanctis minoꝛa⸗

tur:que tamen inuiſo meritoꝝ pondere homines trã⸗
ſcendit ⁊ angelos:et vicit vtrorunq; in merito et glo⸗

rig dignitateʒ. Attamen vt nec videamur derogare io

hanni aut ipſuʒ exto lere vltra fas:verba ſaluatoꝛis.ſe⸗
cundum ꝙ ferre videntur humiliter indagemus.Cu⸗
tius eſt em minoꝛare. aut non ſic exaltare iohannẽ: qᷓ;

de verbis ſaluatoꝛis aliquid ſent ire indignuʒ. Nam vi

gilantibus verbis. ipſe ſaluatoꝛ vſus eſt. Non em̃ dirit
inter natos mulierum non ſurrexit equals ſed maio⸗:
vt intelligatur ꝙ nullus ipſum erxceſſit non ꝙ ipſe oẽs
precellerit: vt nemini ſuper euʒ tribueretur maioꝛitas
nec ſibi inequalitas omnino donaretur. Et qui mino:
eſt in regno celoruʒ:maioꝛ eſt illo. Ypſe chꝛiſtus inter⸗
dum minoꝛ reputatus eſt. An quia oĩm dñs oĩm factꝰ
eſt ſeruus:iohane penitus maioꝛ erat. Videtur etiam

mihi ꝙ in humilitatẽ chꝛiſtus dñs intendebat:qm̃ ſic

reputatus iohannes. ꝙ eſſet chꝛiſtus infra humilitatꝭ
clauſtra ſe tenuit:⁊ inde maioꝛ quo humilioꝛ Quia om

nis qui ſe humiliat exaltabitur: ⁊ qui pꝛofundius deſcẽ
erit. aſcendet excelſius. Et qui in regno celox eſſet in

humilitate minoꝛ.eſſet iopanne maioꝛ. Si vero com
parationẽ viatoꝝ ⁊ beatoꝝ accipimus.quiſq; minoꝛ be

atus excedit quẽuis marimũ viatoꝛeʒ. Igitur occultis

et inuiſis virtutibus magiſq; actibus exterioꝛibus ſtu
dea mus.humilitate fundemur caritate firmemur vt
non participes cõmendationis ſed beatitudinis ſimꝰ
pocius cuʒ iohanne. Et mundonon modica a diebus
iohannis baptiſte eroꝛta eſt nouitas.vt ipſe magni mi
ſterij ſit inicium.⁊ ipſe ſit terminus magnax antiqui/
tatũ · qᷓ;ᷓobrẽ plus infama cõmendationis attollit᷑. A
diebus autem iohãnis baptiſte vſq; nũc regnũ celoꝛũ
vim patit᷑ et violenti rapiunt illud. Omnes em̃ ꝓphe⸗/

te et lex vſq; ad iopannem ꝓphetauerunt. Et ſi vultis

recipere eum.ipſe eſt helyas qui venturus eſt· Qui ha

—

hnsa,
terroti

nbaprl⸗
Nathento
oharnes
ſumeted
Ntaleye,
poꝛis io,
ſet mite
tBSiw,
ſto enſts
ugutöne
umip ar⸗
dMican
Ansiinne
Apertolt⸗
nſeco
Nuherutn
veeferebat
idin
eillüche
ſſiugcan
dos fere
mminonn,
nmnestri/
toergoo/
rogare io
toꝛis e/
ius Cu/
anne:q
Mamn
leſi dint
Aſpgior⸗
ſpſeois
mooeitas
ifino
Pinter⸗
nfic
retian
toſſie
Imlitas
Anigoft
o deſc⸗
eſſetin
tocof
noꝛbe
cultis
bus ſtu
fryt
s ſim
hietug
nimi
tigi,
1
d
Uo
nih

2

bet aures audiendi audiat. Mon intelliguntur dies
iohannis omnes quos viuendo accepit. ſed hij a qui⸗
bus pꝛedicare atq; baptigare diuino verbo facto ſuꝑ eũ

eroꝛſus eſt:quia pauci nec magnum compleuere trien
nium. Sed ab hijs diebus pꝛedicationis atq; baptiſ/
matis vim ſuſtinuit regnuʒ celoꝛum: vt non addatur

extranea expoſitio.ſed quam ſaluatoꝛ adiecit.et violen⸗
ti rapiunt ulud: vt ſic regnum celoꝛum vim patitur
quia violenti rapiunt illud:illi dumtarat.qui ſibi vio⸗
lentiam faciunt reſculpendo ꝓpꝛium ſpiritum.vincen⸗
do pꝛaua cõſuetudinis legem:in obſequium chꝛiſti in⸗
tellectus altitudinem ſubiugantes diſſoluta ſiue coer
cita lege miembꝛoꝛuʒ.que ſtat in membꝛis noſtris que

captiuat in lege peccati ex demeritis noſtris: condele/

ctati lege dei. etiam legi mentis noſtre. Huiuſcemodi
violentia nõ modica eſt:qua quis inſeipſo deuictus ca⸗
ptat regna celoꝛum. Non enim delicijs atq; amenita⸗
tibus perfunctoꝛijs ſuperna regna capiuntur: ſed ſu⸗
doꝛibus et agonibus in expugnatione vicioꝛum et ac/
quiſitione virtutum. Nõ enim delicata palpatione: ſiʒ
laboꝛibus vicium ſuperatur.MNec accedit hominibꝰvir
tus varijs agonibus non que ſita.neq; diuinis coꝛona
tur in caſtris.qui legittime cõtra omne aduerſum nõ
conflixerit in certamine: aut regi etiam poſt laboꝛeʒ la⸗
bꝛioſam nõ exhibuerit ſeruitutem. Periclitant᷑ ocijs
xpᷣiani:ſed fauente gratia et agone chꝛiſtiano ſaluãtur
Violentia hec a diebus iohannis ſumpſit exoꝛdiũ nõ
ꝙ ante nõ fuerint apti plurimi regno dei et pꝛo illo fo⸗
titer certauerint.ſed a iopanne pꝛimo nominatuʒ eſt
regnum celoꝛum :et ipſe gentibus ad eum exeuntib
pꝛedicauit. vnde regnum celoꝛum cepit in violentia ſi
eri: vt de ſiderium eius violentaret animos hominuʒ:
ꝓt pro illo pꝛompte congrediendo decertarent eſſe vi
ctoꝛes: Sed vſq; nunc modicum erat tempus ſi nunc
fuiſſet et terminus:ſed habebat eum incluſum omni⸗
no ſimiliter et deinceps quouſq; mundl miſteriũ con
ſumetur. Omnes enim ꝓphete et lex vſq; ad iohanneʒ
ꝓphetauerunt. Poꝛro omnes ꝓphetie quas ꝓphete ve
races pꝛedixerunt vſq; ad iohannem in velamine tene
bantur in enigmateipſis ꝓphetis pꝛedicentibus affu⸗
tura:iohanne abſq; omni enigmate pꝛedicante. cum
eſſet medius veteris et noui teſtamenti. finis veteris
nouiq; inicium quamq; alio ſenſu chꝛiſtus finis exiſtat
Lex aut cerimonialis vſq; ad iohannem etiam perdu⸗
rauit mandatoꝛum vero lege cum euangelio permanẽ
te.A iohannis tempoꝛe cerimonie legales ceperũt ceſ⸗

ſare:intacta manente lege diticea. Qm̃ chꝛiſtus non

venit legem ſoluere ſed adimplere:vt cerimonie cõmu

tentur in melius:diticeus vero legis ſeruetur intactꝰ

Quaſi etiam pꝛope hiſtoꝛiam videtur hic intellectus
includi.ſi vſq; ad iohanneʒ lex et ꝓphete et de hijs que
chꝛiſto erãt intelligendũ eſt:quoniã cum iohãnes chꝛi
ſtum iam veniſſe pꝛedicaret.ſuper vanum erat.vt am
plius ꝓphet aretur de chꝛiſto.in queʒ omnis ſcriptura
tendebat. Qm̃ vero populus iudeoꝛuʒ qᷓ;uis tepide di
ligebat helyam.et ipſum magno ſtudio attollebant.ſu
oꝛum geſtoꝛum.et ſue tranſſationis in paradiſum du
rante memoꝛia:id circo vallans fama virtuteq; iohan
nem ipſum tranſtulit in helyam dicens. Et ſi vultis
recipere eum:ipſe eſt helyas qui venturus eſt. Non he
lyas erat diſtinctione perſone ſicut interrogantibo ſa⸗
cerdotibus ⁊ leuitis iohannes ſe ſupꝛa negauerat. ſed
in virtute atq; miſterio vere helyas erat: O qualis eſt
ſimilitudo virtutum vt earum efficacia ipſarumq; pꝛe
conio ſanctus vnus trãſferatur in alterum: nõ aliqua
mutatione ſed ipſaruʒ ſimilitudine. Per quiddaʒ ve⸗

et oꝛtu Itqʒ pꝛoceſſu precuxſoꝛis

ro vtriuſq; teſtamenti concoꝛdia. in hijs verbis erpꝛeſ
ſa eſt: quoniaʒ id nouum erpeimit quod vetus in figu
ra retinuit. Et iohanes eſt helyas quia id continet gra
tia nou teſtamenti: quod ꝓphetia vteris longe ante
pꝛedixerat.Ac ſi aperte diceret turbis. Si reciꝑe vul⸗
tis hanc noui teſtamenti gratiaʒ non cunctemini:qm̃
ſic eſt pꝛout vetus teſtamentum habuit in occultis:et

ſic ſunt patres vteris teſtamenti ſicut et noui.nã io⸗

hannes eſt helyas: quia noui teſtamenti gratia etiam
patres veteres circumfulſit:et impleuit ꝓphetia viden
tes. Non enim aliunde factiſunt patres et ꝓphete pꝛe
teriti:niſi er eo quod iohannes credit et ſperat amat et
pꝛedicat.Alc per hoc ſi vultis eum recipꝑe ppſe eſt helyas
et ſi non ꝑſona.vna tamen amboꝛum eſt gratia. Nam
ſi omnes ab adam vſq; ad chꝛiſtum qun ſalui facti ſũt
et quiad ſpem ſalutis detinebantur in limboet perſo
na hij idem non ſunt:cum poſt chꝛiſtum ſaluefactꝭ ea⸗
dem tamen gratia omnes ſaluauit. Et quoniã hec mi⸗
ſtica quidem ſunt magnum impoꝛtantia intellectum:
ilico ſaluatoꝛ adiecit · Qui habet aures audiendi audi⸗
at:videlicet qui audit intelligat. Quod vero ad impꝛo
perium pꝛotulit iudeoꝛum auſteritatem vite iobãnis
ꝙ nõ manducauit neq; bibit:de cõmunibus intelligen
dum eſt. Cuius vite auſteritatem ſupꝛa pꝛetulimꝰ: vt
hic diſſerere non peramplius ſit opus. Mec quideʒ
dicta ſunt a chꝛiſto de iopanne adhuc in carcere conſti
tuto:de quo male decernebat herodes. Nam ⁊ cum di
es opoꝛtunus accidiſſet:herodes natalis ſui cenaʒ fecit
pꝛincipibus et tribunis et pꝛimis galilee. Dies opoꝛ⸗
tunus non erat re aut neceſſitate.ſed voluntat is vani
tate: quia natalis diem conuiuijs honoꝛabat. Melius
ſibi fuiſſet:ſi diem moꝛtis geſtaſſet in animo. Nõ no⸗
uerat iſte ſapientiam ſalomonis.gentilis enim erat:
quam ſi nouiſſet ex animo:feſtum omnino declinaſſʒ
in fauſtuʒ. Melioꝛ eſt dies moꝛtis die natiuitatis. Et
melius eſt ire ad domum luctus:qᷓ; ad domum conui⸗
uij. Vtiq; iſta conuemunt conuiuatoꝛi atq; conuiuis:
quod honeſtioꝛem atq; modeſtioꝛem oꝛdinat vitamq;
natiuitat is moꝛtis memoꝛia: vmmo dies natiuitatis
diſſoluit hominum moꝛes:dies moꝛtis in memoꝛia fa
ctus habenat. Ve qui huius mundi cum letica cõſpe⸗
xerunt annis multiplicatis ingreſſum obliuioni tradẽ
tes egreſſum. vterq; turpis et miſerijs plenus. ille ad
tempoꝛalitatem fit: ſed iſte ad eternitatem miſerã vel
beatam· Et ad domum luctuoſam accedere ad pꝛouidẽ
tiaʒ cedit·et pꝛeſtat vbi luctus eſt moꝛtis accedẽti cau⸗
telam:nam in illa finis cultoꝛuʒ admonetur hominũ:
et viuens cogitat quid futurum ſit. Sed quid ĩ domo
funeſti conuiun factum ſit:tu pꝛudens lecto: aduerte.
Impudica ſaltatio impudicus aſpectus.impꝛoniſa iu
ratio pꝛomiſſio neqᷓ; ſeruata: in malum adhibita fides
iudicata nequiter innocentia· decollatus eſt iuſtus. et
in iudicio inceſtus inuoluit.et ex omnitypo dei gratia ẽ
damnata. Ipſe quippe iohannes ex ſuo nomine gra/
tiam ſonat. MNam cum introiſſet filia ipſius herodia⸗
dis et ſaltaſſet in medio triclinio ⁊ placuiſſet herodi.ſi⸗
mulq; recumbentibus rex ait puelle. Pete a me quod
vis:et dabo tibi.Et iurauit illi:quia quicquid petieris
dabo tibi licet dimidium regni mei. Amoꝛ vanitatis
et pompatice gloꝛie in cõuiuijs locum habet:et omneſ
ad ſui trahit aſpectum. Et ſaltat contoꝛtis membꝛis:
quia nihil rectum in mundi vanitatibus eſt. Et arte
ludicra inflectitur et reflectitur inclinatur et eleuatur
coꝛpus: et omnia membꝛa monſtrixant:vt etiam ipſa
natura coꝛpis et membꝛoꝛum puerſa videatur ad pꝛe⸗
ſagium ſcelerum:ꝙ mund vanitas et luxuria narire
3

Liber tercius de parentibus

oꝛdinem exomni parte puertunt. Saltat in medio tri
clinio ſeua puella:mlia vipere viperella. Tricliniũ cena⸗
culum trium lectoꝛũ erat Mos talis quoꝛundam anti
quoꝛum fuit:vt vbi refectio ibi etiam ad pompam oſtẽ
derentur et lecti. In cuius medio iſta ſaltando cõuiua
rum coꝛda demulcet ludicrans in medio vt ab omnib
videatur:vt omniũ pſtringat aſpectus.Clirtus et viti⸗
um mediũ conſueuere tenere.virtus ad foꝛtitudinẽ et
durationẽ vitium vt plures inuoluat ad fraudeʒ. Pla⸗
cuit herodi ⁊ ſimul recumbentibo. Placent mala malis
iniqua iniquis impudica impudicis inhoneſta inhone⸗
ſtis ludibꝛia incõpoſitis illicita effrenatis:ſimiliter va⸗/
naq; vanis. Et omnia ſilentio fiunt:vt trupe curat libe
rius.Aſpectus in turpem actum deſigit᷑: vt male agens
agendo nequius inualeſcat. Letale ſilentiũ vbi non ar⸗
guuntur impꝛobe hominũ actiones crimen ad inferna
pꝛeponderans. cum in placito facte ſunt. Fere inexpia⸗
bile malum cum iniquitas pꝛemiũ ſumit.Nam rex ait
puelle Petea me quid vis et dab tibi. Culeſcit regi?
honoꝛ cum dona ex actiboimpꝛobis pollicetur et ꝓpellit
iuſticiam cum munera tribuit criminoſis.necnõ actio⸗
nes ſcelerũ pꝛomptioꝛes reddit ad nefas:et delinquẽti
bus ceteris tribuit incentiuũ.Ve dãti pꝛo turpibo mu
nera. Ele qui de turpitudine pꝛemiũ captant. In vtro⸗
qʒ pꝛotinus eſt impꝛobanda et vituꝑanda conditio eiꝰ
qui largitur et accipit ſi turpis actio eſt ob quã. Et q̃n⸗
to vberioꝛ eſt ex turpibus pollicitatio munerũ:tãto am
plius ſuccumbit gratia pollicentis. Et carentiam ſane
circũſpectionis inſinuat:qui totum ſe pomt in optione

petentis · vt illud velit omnino largiri.non qð ratio ſa⸗

na deſanxit:ſed petiturus iuſtum aut iniuſtũ decreuerit
Non potuit infimius vileſcere:q; ꝙ dona ſua in optiõe
puelle poſuerit. Sed nedũ puelle imo nec ꝓuecte ma⸗
trone qm ex antiqua peſſimatione ſenſus muliebꝛis fu
it impꝛobus ad petendum:vt illud dixerit honeſtuʒ qð
aduocauit in placitum Tleruntñ nulli viuenti etiam ſi
virtutibus fulgere videat᷑ interminata et inexceptuata
pollicitatio fiat niſi ſub cenſura iuſticie.qm omms ho⸗
mo mendar.⁊ omnes que ſua ſunt querunt:poſtpoſito

libꝛamine honeſtatis. In omni pollicitatione libera ſeu

interpellatione pꝛeuenta lc palmaris eſt ratio vt ſine
macula veritatis atq; iuſticie pollicitationes fiant:peti⸗

ta concedant᷑. Velut alienus ab honeſto ꝓmittebat he⸗

rodes quicqᷣd puella petiuiſſet ilico ſe daturum: etiam
ſi dimidium regni ſui. O vtinam illa oculum ſuum po

ſtulaſſet ſiue linguam aut membꝛoꝛum aliquod et ipſe

ſeruaſſet iuramenti virtutem pꝛout ſtatuit in iohanne
Vtinã dimidium regni ſui aut filij aut amici ſui poſtu
laſſet exicium.vtinã a ſua matre diuoꝛtiũ:pfecto decre⸗
uiſſet potius ſubiacere periurio.qᷓ; huiuſcemodi ſerua⸗
re ꝓmiſſa.Facile ſeruant᷑ pollicitationes ab impꝛobis:
quibus ꝓpꝛia ꝑſona non leditur neq; minuit᷑ parta ſub⸗
ſtantia. Attñ ſapiens nihil pꝓmittit incaute: nihil affir⸗
mabit fidei iuramento niſi qð fas negare non erit. Et
ſi lapſus verlv contra fas quiwpiam affirmauerit: nõ ip⸗
um reuocare pudebit. Decernet potius in partem iu⸗
ſticie ſe tranfferre: q; wrax appellari er turpibus In oĩ
bus verbis ⁊ factis nihil debet eſſe pudoꝛi ſi detractio ſi
at. dũ ſeruet iuſticia publice honeſtatis. contra quã nul
la pꝛomiſſio nu laobueiat aliqñ iuratio:qð ſi ſit inco de
trita non ſtabit. Penitentia incauti ſermonis laudabil
anteq; ſequatur effectus. executio vo vergit in crimen.

et ſepe in id q poſſibilem non habet emendam. et foꝛ/⸗

taſſis oĩno inexpiabile: ;uis omia ſint expiabilia peneſ
eum. Hincpꝛofecto beatus qui nõ fuerit lapſus derto

exoꝛe ſuo Et qui moderatur ſermones ſuos pꝛudentiſ

ſimus eſt: vt peius limam petant verba q; linguã. Eth
nicus erat herodes:ꝑ quid tamen iurauerit ignoꝛatur.

Ded ꝑ deos deaſq; mos erat iurare romanis. Legẽ iſte
nõ nouerat qua cohiberet᷑. Impetu ferebat᷑:et indiſcre
te pꝛeter neceſſitatẽ nõ inquiſitus incautũ pꝛeſtitit iu⸗

ramentũ. Sed erant omnia pꝛecipitio:et cuncta vidẽG/
tur honeſta in cõuiuijs peccatoꝝ· Rex a ſeipſo defecerat

regno pꝛiuari dignus:qui ſeipſum non nouerat guber⸗
nare Et eo liberioꝛ curꝛit iniquitaſ:cum nemo pꝛincipẽ
pꝛeſumat arguere.Abi deus non timet᷑ a regibus cum
homimes ſubditos habeant audacius peccant. Et tanto
pnicioſius:qntomagis aſſiſtitimpunitas· Et hec eſt in

gubernatione populoꝛũ extrema miſeria:cum miqui te

nent iudiciariam poteſtatẽ. Et ipſius excluditur equi⸗
tas et deploꝛat expulſa iuſticia:cum omnes in malo cõ⸗

ſentiunt ſceptra tenentibus.aut offendere timẽtes pꝛi

cipum faciem:neq; in cõclaui.neq; in publico ipſos ab
iniquitate conſulendo ſeu diſſuadendo diuertunt. Et
iuſtum putatur quod agitur vbi veritas tacet vbi con⸗
tra neſas ſilet argutoꝛ.vbi cõtra puerſa decreta nullus
inſurgit.vbi pꝛo innocentia nullus eſt tutoꝛ.vbi ad in⸗
cauta dicta pꝛudentia ipſa ſuccumbit Sed audita ſub
regio iuramẽto pollicitatione:puella nequiter pꝛudẽs
matrem conſuht quid petenduml Que cum exiſſet di
xit matri ſue.Quid petam. Et illa dixit. Caput iohan⸗

nis baptiſte. Et cum introiſſet ſtatim cum feſtinatione

ad regem:petiuit dicens. Volo vt pꝛotinus des mihi

in diſco caput iohannis baptiſte Elna dũtaxat hic ſer⸗

uabitur honeſtas.q;uis eam turpaſſet crudelitaſ.ꝙ mu

lieres non erant cum hominibus pariter conuiuantes
Nam puelia exijt ab infauſto triclinio vadens ad aliam
edem ceu cetam conſultans matrẽ:quid ſubitanea pol
licitatione regi petitura foꝛet. Vtinam pueriliter peti⸗

uiſſet et non conſuluiſſet matrem viperam filia viperi
na:que venerea detenta dulcedine mihilopẽdit honoꝛes
aurum et argentũ execrata eſt. Non cogitauit nobilem

ſponſum pꝛo filia:nec ſibi puidere curans in poſterum.

vt aſſolet maternus affectus. Omnẽ deiecit petitionẽ

hneſti:ad quippiam vtile ſuus non ſuſpirauit affectuſ
Vlerita ne inceſtuoſis amplexibus pꝛiuaret᷑ argutione

iohannis:de amputatione capitis ipſius.ſeua mater ſe
ue filie dedit concilium. Steterat in inſidijs leena cru⸗

delis et apto ſibi tempoꝛe pſiliuit in pꝛedam: caput er/
pectans ne lingua vrridica ſuis placitꝭ amplius aduer
ſantia loqueret᷑.Elſq;quo pgredi poteſt crudelitas mu

lierum.Alduertite:aſpicite qua cauſa efficiunt᷑ ipſe cru⸗

deles Etenim vt amabiles ac tractabiles ac diuolute
laſciuijs maneant:ad argutoꝛes vſq; ad necem animo⸗

ſe crudeſcunt.Qunbus blandicijs quibus pmiſſionib
gut interminationibo mater filiam fuerit allocuta. non

eſt pꝑ ſingula diſſerendũ ſed totam ſe in petitione dedit

aſſerens hanc ſuoꝛum ſuam ſummam bnoꝛum:nihil
nis erpeteret. His itaq; ſua ſionibus monita ſeue ma⸗
tri eriſtens obediens non reluctans.nõ illam in aliquo
recompingens non ſibi ad melioꝛa pꝛouidens.indigna
tionem verita maternam aut aliter quoquomodo delu
ſa.reintrauit tricliniũ feſtinans ad regem:et vt pꝛotinꝰ
caput iohaãnis baptiſte in diſco daret erpoſcit. Ecce fu
neſta petitio ecce poſtulatio muliebꝛis.ecce petitio ſte⸗
rilis. ecce petitio ſanguinis innocentis ex qua mi aliud
ſaciatur qᷓ; odioſus mulieris affectus Et contriſtatuſ

eſt rex ꝓpter iuſiurandum:et pꝛopter ſimul diſcumben

tes noluit eam contriſtare. Sed miſſo ſpiculatoꝛe pre⸗
cepit afferre caput iohannis in diſco:et decollauit eum
in carcere Contriſtatus eſt rex ſed non ad penitentiaʒ

q; in rebus ſibi poſſe melius puenire.qᷓ; vt caput iophõ

iſ
E
ut
nult
os
mon
ie
ſey
go
ſatet
S
lerue
Poren
toroc
oeibu
Hin
rde
ſren
mnp
fuſto⸗
umr
cont
guo⸗
lios
mrec
leani
genen⸗
pvelln
ſſchar
fuiſtare
aamen
bro⸗
ſusm
toden
Mnn
ſolvit
fabete
hunn
mae⸗
wale
omn
tes:
litur
lire
impie
Elter⸗
letter
lert

in
müer⸗
nne
ſate
prele
lieme
Gorie
lito
teoſ
Gaaſe
kteun
kunci
m
D
lton
tem
ue⸗

Eth
atur.
e iſte
liſere
tit iu⸗
vide,
ecerat
guber⸗
mcpe
Scum
tanto⸗
eſt in
qui te
eqai⸗
gloco⸗
tespes
0s ab
t. Et
ſcon⸗
ullus
Ading
itaſab⸗
Wdes
euſſerde
tiopan
lntione
es inlhi
hie ſer⸗
mn
uantes⸗

Halim

neg wl

rpet⸗

vppeni
ſores
bilem
tione
fectund
wione
Aterſe
naau

it e/

Mler
ofnu
cri⸗
ntei
mo⸗
nibe
non

rdit

mhil
fiat
uo
n.
in
te⸗
d
uf
en
e⸗
I
1

ad quam ſi accepiſſet triſticiam dolens de iuramẽto ca⸗
uiſſet ab homicidio. Vnde impie contriſtaris herodes.
SGed quia male iuraſti muta decretũ:et triſticdie ſiccabi⸗
tur radix. Si bonum iuraſti quid ergo triſtaris Quare
vultum tuũ confundis in tanto conuiuio.Si ſimula/
tiõis malum ad alta ſe poꝛrigit:cum inuoluit pꝛincipes
mundi. Simulata erat herodis triſticia. Non enim in
aliquo angebatur implere petitam homimig moꝛtem.
neq; verogabat regie dignitati detractare iuſiurandum
quod dumtaxat ad honeſtas petitiones innectit cuꝰpol
licitationẽ puella male pꝛemonita conuertit in necem
Sed ſec peruerſitas agitur a ꝑuerſis vt ſepe de quom
terius gaudent cum ſit nefas exterius fingat adeſſe do
loꝛem:de quo dolent cum aderit cauſa contraria pteſtẽ⸗

tur adeſſe leticiam. Nec eſt quippiam rectum in ſimula

toꝛibus inuenire.Contra quos in iob ſcriptũ legimus
Simulatores et callidi pꝛouocant iram dei Merito igi
tur dei vltionẽ ſuꝑ ſe ſimulatoꝛes inducunt:qui diuino
ſpꝛeto iudicio hominibus placere querẽtes.aut infami
am vitare cupientes omnia recte ꝑuertunt.vt ab ipio
iuſto iudicio repꝛobant᷑ qui in agendis humanũ iudici⸗
um vrentur potius qᷓ; diuinum. Et mirũ in moduʒ ꝙ
contriſtare puellam noluit contriſtatus cũ mos ſit eoꝑꝝ
quoꝛum animos triſticia poſſidet alios cõtriſtare vt ſo⸗
cios habeant huiuſmodi paſſionis.aut modico ponde⸗
rare cum viderint cõtriſtatos ſed non ex magnanimita
te animi aut ex aliqua virtute.ſed ex ſimulatione hoc ꝓ
uenerat in herode:vt falſo pꝛoteſtatus triſticiam nollet
puellam inducere ad ſimilẽ paſſionẽ. Hec repꝛoba fuit
vſq;quaq; compaſſio.Que id pꝛotinus egit:vt ne con⸗
triſtaretur male ꝑetens interfectus eſt innocẽs. Verũ⸗
tamen ſi de cõpaſſione ad deuitandam pꝛorimi triſticiã
in herodis animo agebatur potiuſ debuit cõpati ne nul
lius mali conſcius traderetur exitio:qᷓ; vt exitialis peti⸗
tio donaretur. In hac imagine omnis humana ꝓpago
damnationẽ accepit.qm̃ adam euam male ſuadentem
noluit contriſtare:que contra dñi pꝛeceptũ ipſum inui
tabat ad eſum. Comedit de vetito pomo: vnde omnis
humana ꝓpago multatur. Crudelitas eſt non cõpaſſio
malignitas non benignitas.inſipientia non cautela:cũ
male poſtulatum conceditur. Cenſura pꝛotinus iſia in
omnibo ſimilibus locum tenet.Mõ compatiunt᷑ paren
tes diligentes rationabiliter plem:ſi aliquid a filnjs q̃
ritur quod eoꝛum deſtruat ſeu minuat bonum.Alioquĩ
ſeuirent:non amarent vtiq; natos. Dedicus infirmo
impie compateret᷑: ſi ſibi reſpondeꝛet ad votum Et ma
giſter in diſciplinato diſcipulo ſi ab ipſo coꝛreptionis a⸗
uerteret manum:aut ſi vagationis poſtulationẽ admit
teret. Et deus omniũ virtus in quo ſunt ſingule regu
le agendoꝛũ iratus male poſtulata cõcedit:que denegat
miſeratus. GFoꝛma male cõpaſſiuoꝛum herodes:qin in
male petitis noluit contriſiare petentem !. Sed miſſo
ſpiculatoꝛe pꝛecepit afferri caput eius in diſco:vt daret
puelle.Que cum accepiſſet detulit matri ſue Dulta
hic materia tragedie ſi quis vellet diſſerere. Et hic alle
goꝛiarum woꝛago:ſi quis penetrare decerneret Quo
audito venerunt diſcipuli eius et tulerunt coꝛpus eiuſ

et poſuerunt illud in monumento Partitio non mo

dica facta eſt de iohanne. Nam anima iuit ad limbum.
et eum quem bapticauerat illis patrib expectantibus
nunciauit.quandam conferens de ſuo aduentu leticiaʒ
cum viderentille anime bꝛeuitera tenebꝛis extrahẽde
ce lacu.animam eius qui viderat qui tetigerat ipſoꝛuʒ
et omnium redemptoꝛẽ iam carne veſtitum pꝛedican⸗
tem reſurrectionem moeti vicinum vt moꝛtuos libera
ret. Ypſa iohannis amma ad illa ima deſcendens in q/

1

Liber quaxtus de vita do. Balua.

bus erat contio tam nobilium captiuoꝛum. ſed cito re/
dimendoꝛũ gaudium eis pꝛeſtitit:et ſpem illoꝛũ roboꝛa
uit tꝑis bꝛeuitate.erba vᷣo iohanms remanſeruntĩ
coꝛdibus fidenum auditoꝛum ad accedendũ ad chꝛiſtu
cuius dumtaxat fuerat ipſe pꝛecurſoꝛ. et a multis repul
ſa fructum quempiã non fecerunt. Caput vo ablatum
eſt in diſco et dequctum eſt in ludibꝛiu:et ad cõplemen
tum odij femnarũ.Pꝛeciſum a trunco caput.chaiſtus
creditus pꝛeter coꝛpus:quaſi nõ haberet eccleſiam ſibi
virtute fidei adherentẽ e cognitio ratioms pꝛeter acti
onem in ludibꝛio facta eſt. Oelatum in cõuiuijs caput.
demum traditum lubꝛicanti:rationẽ omnino delicijs
et laſciuijs deditam arguit.Coꝛpus in monumẽto po
ſitum pꝛeter caput:ediſſerit ſine ratione omnem ſepin
tam atq; deꝑditam actionẽ.Faciunt hoc iohannis diſci
puli dutaxat in magiſtro ad officium pietat s.ad poſte⸗
ros vᷣo deriuant opus inſtructionis vt exhibeamus ſan

ctoꝛum coꝛꝑibus caritatis obſequia et reuerentiaʒ ſan⸗

ctitati:et vt cognoſcamus eſſe velut ſepulta omma pꝛe
ter caput.Nam vbi achephalitas eſt. imago eſt huma⸗
toꝛummm. e
Explicit liber tertius de parentibus et oꝛtu atq; pꝛo⸗
ceſſu ſaluatoꝛis. rl
Incipit liber quartus de vita domini ſaluatoꝛis. Ca
pitulum pꝛimum de vita eius in generali.

Mims doctring
uue de moꝛibus datur:aut eſt
gffirmatiua vel negatiua. Af⸗
firmatiua nempe doctrina po⸗
ſitiue loquitur ⁊ negatiue: nã
affirmando wonit agenduʒ. Et
quia vno poſito remouet᷑ con⸗
uirrrrtrrarium: etiam negat quod in
chꝛiſtianis moꝛibus noſcitur non agendum.vt via qᷣm
ipſa demon ſirat ſemꝑ ſit recta:omnis vᷣo alia indirecta
Que aũt negando incedit phibet vitia:que tamen ſint
ad agendum neceſſaria demonſtrat. IYdcirco poſtqᷓ; al⸗
teram alibi poſuimus hic de affirmatiua doctrina ſolũ⸗
modo diſſeramus.quã ſcõᷣm euangeliũ aut chꝛiſtus in
ſe pſonaliter gefſit aut fimpliciter docuit aut pꝛouerbia
liter diſſeruit:aut per aliquoꝛũ miraculoꝝ inſignia oſtẽ
dere voluit.Ac ꝑ hoc ipſam voluit eſſe vniuerialem oĩ⸗
bus cõmunicabilem omnibus coaptabilem. ommibo fe
cit cõmunem et coaptabilẽ.vt in ea recipiant umpato⸗
res et reges pꝛincipes et omnes ꝓceres qui voluerint
euagelij ſubdere colla iugo:ut abiq; mutatione iuſte di
gnitatis euangelice participes poſſint eſſe virtutis.Re
cipit ipſa iudeos recipit paganos recipit idoloꝛum cul⸗
toꝛes:dignitate ſeruata eiecta malicia. Non dãnat iura
coniugij:ſtatum cõtinentie fouet:erxtollit pꝛe his in cul
mine virginitatis. Gꝛemio mollioꝛi cõplectitur debileſ
arcioꝛi recipit foꝛtes.blãditur nobilibus.et ignobilib⸗
dat audaciam viuendi. Sapientes non abijcit:inſipiẽ
tes non repellit. Non rennuit dominos:et ſub tuo tu⸗
gurio recipit ſeruos.Diuites non dedignatur. cõgratu
latur paupibus:nec ſexus in ſua opatioe diſcernit. Goꝛ/
moſos vocat.diminutos alloqnitur:et nihi iſi pe
catum et vitium qoſ Mon locus. non ciuitas.
non oꝛlentalie. nõ auſtralis. non occidentaliſ. non aqui
lonaris plaga in conſpectu eius perſonam aliquãdo di⸗
ſtinxit quia nulla eſt acceptio pſonarum apud deum ne
q; in euangelio ſancto eius.Acetiam neminẽ ꝓ ſua vir
tute atq; capacitate virtutis euangelice facit exoꝛtem:ſi
cut ad galathas ⁊ ad coloſenſes teſtatur apoſtolue. YIn

Q 1
QLrwyan ſ

TLiber

chꝛiſto non eſi maſculus neq; femina iudeus gentilis
neq; grecus circũciſio neq; pꝛepuciũ.ſeruus neq; lber.
barbarus neq; ſcits.ſed omnia in omnibus chꝛiſtꝰ. Mec
non iſta quadrifarie oſtenſa doctrina incipientibus par
na pꝛouectioꝛibo magna.pꝛouectis alta videtur. et aliqᷣſ
lacte aliquos pane ⁊ aliquos ſolido cilbo paſcit. Ludit ip

ſa cum ſecularibus loquitur cum ren unciantibus ſecu

lo. Elia plana eſt tardioꝛibus.collis eſt volentibus alta
conſcendere ſublimibus animis efficitur mons olm/
pus.iuile cum ciuibus eſt euangelium:rempublicaʒ
cõmunitatem diligentibus regeꝛe docet Cum ſe religã
tibus ſe religat.egreditur ad nemoꝛa cum ꝑgen tibus:
et anachoꝛitis participiũ ſui pꝛeſtat. Non reſpuit doctri
na euangelica quempiã. nec accipit er aliquo niſi er vir
tute ꝑſonam. vt eius acceptio non ſit ad quod deus cõ/
didit et ſaluatoꝛ redemit: ſed ad virtuteʒ cui ſe perſona

minus vel amplius mancipauit Mihil in hominib⸗ ali

enum eſt ab euangelica vita niſi quod vicij poꝛtat infa⸗

miam: quis omnes vicioſos ipſa recipiat.ſi voluntarie

atq; actiue vicij reliquerint notam. adunt ſub euãge
lio ſi qua ſunt natiualia rationis non repelluntur ab eo
artium nouitates: non damnantur ab eo diuerſi homi
num moꝛeſ. Hec ſolum non pertinent ad euangelicam
vitam que rationis non poſſunt eſſe participeſ pꝛopter
rationis carentiam et infimam vilitatem: cum et euan
gelium ſumma ſit ratio in agẽdis. Nec angeli ꝓpter na⸗
ture ſublimitatem qui nunq; hic eregrini ſemper degẽ
tes in ſuperis acſi aliquando ad inferioꝛa dimiſſi.nõ vt
mereantur ſcom euangelium:ſed vt pꝛo nobis aut cõ⸗
tra nos pficiant diuinum pꝛeceptum. Tantum redpit
euangelium homines in dupla viuentes ſubſtantia vt
nec coꝛpus abſq; anima.neq; anima ſine coꝛpoꝛe in vi/
ta euangelica ꝑ actionis meritum ſit poſſibile fieri:qm/
uis ex euãgelio ſequatur pena vel gloꝛia cum opoꝛtebit
a vita iſta dimitti. ſane ꝙ homines vtriuſq; ſexus tan/
tum recipit euangeliuʒ:vt nihil in hominibus ſit ab eo
ſeoꝛſum.niſi qð virtuti et rationi cognoſcitur eſſe ad⸗
uerſum aut vitio mancipatũ Sed gratanter recipit ſp
a vitio emancipatũ.vt firmiter teneatur atq; credatur
nulla virtus nature. nulla virtus aut opꝰ oꝛiginalis iu⸗
ſticie. nulla virtus aut opus legꝭ moiſaice. nulla virtus

aut opus moꝛtalitatis. ſapientie: conſuetudinis ſupin

ducte poſſe chꝛiſti euangelio atq; vite moꝛali euangelij
conuenire:niſi cum credulitate indubitata et amoꝛeo⸗
mnium que in chꝛiſti euangelio continentur. Qubus

credendis tanta humilitate ſubijciatur animus:vt ne/
q; inertiã rationis aut queſtionis litigium querat. Nöõö

ſatagat aliunde intelligere quod eſt reſeruatũ oculo ſi⸗

dei:et fidei puritati. Sed noueris peimo quid ſit eus /
geliũ: cui oroꝛtet colla ſubmittere.et ſine quo aliciu nõ

eſt ſalus. Euan geliũ eſt verbi incarnati hiſioꝛia: diuine

pumanecq oſtenſa in chꝛiſto et in chꝛiſti ſſona. Euage/

Num eſt verbum bꝛeuiatum quod fecit dvominus ſuper

terram:confirmatũ opibus ad faciendũ: validius operi

bus. declaratum miraculis. velatum parabolis. Euan/
gelium eſt lex eterna tẽpoꝛaliter pꝛomulgata.diuine vo
ſuntatis oſtenſio.refoꝛmatio defoꝛmate imaginis.inui
ſibilium amoꝛ.viſibiliũ ſanctum odiũ.terroꝛ dmonuʒ
clauſura inferni. ſupnaturalis operatio. paradiſi poꝛta.
angeloꝛum actus.ſupcoꝛpoꝛalium cantilena. ſanctiſica⸗
tio ſenſuum.mundicia ceꝛdis. domimũ mundi. anime
ſpeculum. rationis luminare ſplendidiſſimũ.ſol inuiſi

biliter lucens.ſcientia incoꝛruptibiliũ.ſuꝑnaturaliũ do

cumentum:teſtamentũ virtutis et gratie. hereditas pa
cis.cyrographum paomiſſionis eterne.pulcritudo ſuꝑ⸗
inducta in natura. ſupexcedens decoꝛ. venuſtas moꝛuũ.

quartus

mos omniũ moꝛũ foꝛma.foꝛtitudo ſupꝑ naturam. tem /

perantia extra vſum.iuſticia ſuꝑ leges.pꝛouidentia ſup
homines.tempus coꝛpus locum et modũ: ſcientia ĩiap
pꝛehenſibius ab homine puro appꝛehenſibilis ſoluʒ his
qui ſibiipſis renunciant et ea in quibus degunt.ſologi⸗
ſtica et ſophiſtica diſputatione non vtens ſide appꝛehẽ
ditur.ſpe tenetur. caritate moꝛalicat᷑.atq; actu pſicitur:
in ratione non in ſenſibus lucet. Segregata ſapientia

per ſeipſam ſufficiens ad optimi et ꝑerfecti compꝛehen

ſionem/auius vitã aſpicientes in bonoꝛũ actoꝛe ieſu.ĩ

cipiemus ab eo tꝑe quo cõmuniter hominum etas vir⸗

tutis et vicij incipit eſſe capaxſcilicet ab annis duodeci
qᷓ;uis iple ab inſtanti conceptionis viatoꝛ compꝛehẽſoꝛ
pfectus et ꝑfecte perſtiterit:ſed per coꝛpoꝛis molem mu

tationes etatũ ꝓpter ſimilitudinem carnis nobis ſimi
lis factus ppeti voluit. Et multa ſunt ante duodeci an
nos.et in ipſis duodecim annis.et poſt iſos duodeci,3

annos facta in ipſo.facta ꝑ ipſum.oſtenſa pꝛopter ipᷣm
que niſi diſtoꝛtiſſimo ſenſu ad moꝛes contrahi non va
lerent:cuius diſtoꝛtionis a ſpirituſancto licentiam non
habemus. Sed quoniam illa puerilis adhuc et tenera
etas duodennis incipit aſſentirxe ratiõi:et ſuadibilis ex
cognitione ad bonum.et ad malum diſſuadibilis deme

reri poteſt incipe atq; mereri.maxime cum in pueris ra
tionis acceleratus eſt ſenſus.idcirco ſaluatoꝛ in illa eta
te ad infoꝛmandũ hominũ moꝛes pꝛeter excedentia no

ſtrum intellectum pꝛetulit atq; oſtendit quid inſigne

virtutis:ab ea obedientia exoꝛdium faciens.in qua pꝛi

mus homo eſt conſtitutus.d quam pꝛimo ligatus cũ

qua pꝛimo contubernatus creatoꝛũ omniũ accepit no⸗-

ticiam.et eoꝛum ſubiectionem ad nutum ſi ad condito
rem fideliter pꝛimo ipſe ſeruaſſet:q; ꝑ male voluntatiſ
audaciam frangens pꝛoiectus eſt de ameniſſimo loco ĩ

hanc miſeriam cum culpis et penis ſuis et ſuoꝛum om
nium poſteroꝛũ. Nec inuenimus ſaluatoꝛem ante duo

denarios annos aliquid feciſſe aut dixiſſe velut qͥ ſcõm
altiſſimaʒ pꝛouidentiã wolebat videri agi non agere.nec
pꝛotuliſie verbum conceptum in luce ſue rationis ꝑ re

ſonantem vocem et dearticulatam inter labia oꝛis ante
tempus qð in communiter natis atq; viuentibus ca⸗

pax rationis adam habuit obedientiã: quam nec pdita

ratione contempſit Oſtendens ſe chꝛiſtus eſſe ratiõis

nbumanitate: verto e
pſa eſt enim virtutum omniuʒ
fidelis wnit ad fidem.et ſideł

capacem.in tempoꝛe c
clarauit oꝑeq; pfecit
pꝛima virtus.p quan

obedit in fide:vt omnino pꝛioꝛ ſit obedientia fidei. dein

de obedientia in fide vt pꝛima ſine pꝛobatione ſidei fir⸗
me credat:alia in ſide ſcõᷣm rationes ſidei opa fidei faci
at. Ypſa pꝛeeunte a deo nulla poteſt eſſe auerſio:potius
vero in auerſis fit recõuerſio. Cuius inobedientia emu
la.in coꝛdibus hominũ regnum tenens.imperat auer⸗

ſionem: phibet ↄuerſionem. Quam obedientiam ſalua
toꝛ oſtendit verb rationis et effectu operis cum paren
tibus ſe querentibus reſpondit Quid eſt qo me que⸗/

rebatis. Neſciebatis quia in his que patris mei ſunto⸗
poꝛtet me eſſe. Et deſcendit cum ulis nacareth: et erat

ſubditus illis Vlide tempus rationis ⁊ verbum ratio
mis expꝛeſſum:iam apte inſinuans quod velabat᷑ in car
ne. Magnum verbum altiſſime rationis:qui nouit ꝑn
cere vota patris. Magna obedietia eſt cum velut patrẽ
pꝛoteſtabatur eternum ⁊ inuiſibilem:cuius ſe talẽ fili⸗

um aſſerebat.cui ab eterno genitus non vt minoꝛ obe⸗

diebat. Et pcarnie aſſumptionem mino: factus nõ in
tdeitate mutatus:in carne ꝑficiebat ab eterno pꝛeuiſa.
Iſta autem obedientia non obmiſſa parentibus carna
ibus in carne non carnaliter obediuit. cum deſcẽ dit cũ

„ϑM3 2 2
20 . 2—2 "

1

Sost
ſem
.

Gent
ncs
n
o
v
fouit
luore
hat
tusnn
ſum
Clrie
tacer
Dep
itat
ſesſol
ſſtent
ensc
(oep
ca
toeis

AA
ſcol.

ſpina⸗
marit
Wwrotr
tappii
lret
enti
flfero⸗
lorelt
walſa
ſanch
Pinbe
t⸗
herit
tom
Q
ſece
lite
tem
tetu
licer
onibe
iſbe
lre
Eten
ler
nace
tracr
1bhe
kein
loto
leri
lc
ber
lien
g⸗
n
U

nllaets
ntigno
inſiene
lna pei⸗
gtusci
pitnon
oncito⸗
Intatil
locoi
mom
duo
ſcom
e.nec
re
ande
1 ;
elta
mnöis
wwNe
mmnieg
tſiil
win
eifſr⸗
iſaci
dtius
ema
guer
ſalug.
Nrenn
alle⸗/
nto⸗
etat
tio
1c
n
Gtre
fili⸗
obe/
öin
iſt
rn
tch

De vita domſnin

illis naçareth ſubditus factus illis:vt fas ſit atq; neceſ
ſe moꝛtalibus atq; coꝛruptibilibus drrectiombo obedi/
re: ꝓpter immoꝛtalitatẽ et incoꝛruptibilem directionẽ.
SBGemen omnium maloꝛum pꝛopꝛia voluntas: obe/

dientia vero roſtriçauit illud. Radix fuit cruò chꝛiſti vo
luntas ſenſualis:ſed placita obedientia penitus deſicca

uit eam. Mon machina ligni chꝛiſto cauſa pene fuit.ſed

pꝛohibita voluntas in parentibus pꝛimis:obedietia xxx
ro ſuffocauit eam in multis naſcentibus teroisſ ui

nouit obedientiam nouit poꝛtam virtutumnpſiue igna
rus regni vicioꝛum eſt ciuis Ontellectualẽ paradilum
inhabitat eius indutus pallio:contemnens vero nuda
tus maledictiones penales accepit· Apſa ꝑdita tulit en
lium:pꝛoculdubio repatriat obedientia eld Ee abin/
obedientia ſunt mala inuiſibilia et viſibilia ſimul exoꝛ/
ta:certum eſt obedientiam bonoꝛũ omniũ eſſe germen
Depopulata eſt celum inobedientia:obedientia vero re
mittit ad ſes rinirmuein acceperant inuiſibi⸗
les ſpiritus inuiſibiliter obedientes:et in coꝛpoꝛalibo aſ⸗
ſiſtenti nemini patet lapſus/atet timoꝛe verus obedi
ens.nec ex pudoꝛe commiſſi mentis facies ſqualidatur
coꝛpoꝛa inuiſibilium inſpectare.imo nec facies coꝛpoꝛis
coꝛam oculo carnis. Inobediens factus timens argu⸗
toꝛis vocem.et nudatus honoꝛis amictu: latibulũ qrit.
on ſentit vitioꝛum ſentes huius collega virtutis: di
ſcollegatus ab ea.in anima et coꝛpoꝛe tribulos ſentit et
un Kii inobediens circumcluditur a dialplo in

mari pꝛoiectus inundantium voluntatũ: recognoſcẽs
per obedientiam deum euomitur NMunqᷓ; cum diallo ꝑ
ticipium habet obedienꝗ ab ipſa diuiſus ſodalis eſt eius
Lux et tenebꝛe ſimul eſſe nõ poſſunt:multo minus obe
dientia et viciumEſia recta obedientia: omnes alie ad
inferos penetrant In cuius lucem ſi aſpirauerit infide
lis relinquens erroꝛes venit in fidem fidelis factus ani
mal ſubiugale. Si fidelis in ipſaʒ pꝛoſpererit obedunt

mandatis in nullo contumax ad clamoꝛem eius inuiſi

bilibus eius inuiſibiliter et moꝛibus eius viſibiliter ſe
coaptans. Si vero intimam claritateʒ lucis eius agno⸗
uerit vt luciſer eius fieret er roroſtaligait ſeipſum: ml⸗
to magis et que ꝓpter ſeipſum in bonis nature accepit.
Qui ſibi et ſuis libellum repudij ſcripſit:huic potuit eſ
ſe confoꝛmis.Ligatus ſibi et materijs:non Pinq
uit ad eius intelligibilẽ claritatem ecit ita obedientia
remota cenobia.vt ſine tumultu eius tuba celica ſenti
retur:vt pararent᷑ ad bellum ſub duce iubente cenobiti
ci certatoꝛes.Et ipſa perſtreꝑente in auribo de congreſſi
onibus viſibilibus coꝛpoꝛali carne ꝓlacido mundoſ in
uiſibilibusjrepoꝛtarẽt triumphũ:ac etiam palmiferi oc
currerent regi regum. Subdidit iſta ſpũalibus ducibꝰ
et tempoꝛalibus multoꝛũ hominum animos:qui ſcom
petri ſententiam caſtiſcarunt animas ſuas in obedien⸗
tia erügtiſeſ timoꝛe neceſſi Eatis Au qui ſine con
tradictione perfeceꝛiſab exactiõe diuina in exitum anĩe
ab hac vita extitit ntriſ Ateptoꝛe cum indice remanẽ⸗
te in lite. Mon exigetut ratio de libera voluntate: quã ex
toto in manibus ducis renunciauit obediens vt nollet
iura placiti ſed mardarieriteti de ſenſuu mo
tu.qui eoſ nõ mouit aut variauit ꝓpꝛia volũtate niſi ad
iubentis imperiũ:excepto motu vegetabilis vite q̃ obe⸗
dientie legibus ſubiacere non nouit. Quomodo ergo
exquiret᷑ de donis qui abꝛenunciauit enaezau dona nõ
conuertit in placitum ſuum ſed in largitoꝛis obſequiũ
ad ſuperioꝛis pꝛeceptum vt in elementis et elementa⸗
tis ita deuitaret ſenſualem et voluntariũ vſum.vt pꝛe/
ter legem poſitam et directionis iudicium nihil ſua vo
luntate Kueretur Nagiſn videtur dementia renuncia

Ba luatoꝛis

re conceſſis.et ſibi auferre in eis vtenſilia iura:ego aũt
dico ſummam ſapientiã totum ſe atq; foꝛis poſita tota
in eum qui fecit et condidit per obedientiam recõuerte

re Nec quiſq; melius quid agere poteſt q; vt ei ſe comit·

tat qui eum condidit:atq; male agere non poteſt. Om̃e
nanq; opificium melius ſub moderamine conſeruatur
artificis:qᷓ; ſi per ſe quieſcit aut agit in omni qð placet.

et mouetur in omne quod poteſt. Iſte ſolum nouit et
poteſt pꝛeſeruare cauſatum qui tenet nouit et cauſas
pꝛincipatum in terminis enus potentie ſolum omnia
ſubdunt᷑ pꝛincipia.et componentia ſeruare compoſita.

ſine cuius auctoꝛitate componentia non componuntur
imo ipſo non gubernante omnia ſoluerentur et relabe⸗
rentur in pꝛiſtinam de qua ſunt ex nihilo in nõ dubita⸗
tam materiam:qð ſicut de viſibilibus ita de inuiſibili⸗

bus eſt ſentire. Heata igitur abꝛenũdatio cinuſlibet do

ni atq; iuris in manibus obedientie per quã omnia cõ⸗
ſeruantur in eſſe:atq; pꝛoficiunt in ipſa peramplius et
pfectius q; acceperint in natura. Igitur liber ab omni

exactione abibit in regnum. qui ſubiugauit obedientie

omnia dona conceſſa necnon ⁊ omne donum nature ſe

cit inſtrumentum virtutis:et quod natura neceſſitas

exigebant.inexhauſibili theſauro virtutis inrepetite p⸗
ſoluit/Aũãndam multiplicationem cetere patiuntur
virtutes.obedientia wro monadẽ fecit.et ſolum vnuʒ
uod e l eiuſ. Moui multiplicari homi
num vwoluntates.et ſepe cognoui ad volita infallbilem
impoſſibilitatem:ſolus obediẽs ꝑerfecit que voluit.Nil
enim aliud volebat niſi obedire:quod nemini denegat᷑.

Etiam ſi non eſſet qui vocaliter pꝛeciꝑet:ſemper tamẽ

obedit et meretur qui huiug virtutis in animo pꝛeco2⸗

gnouit officium Non enim ad mala niſi deuitando:ſed

αοιπD Rr =

ad bona eius inclinatur aſi keesusſcfaffſ multi ſan⸗
ctoꝛum dixerint ſine diſcretione opoꝛtere obedire iſtius
ſancte mancipium. ſed intellerxerim tales intellexiſſe pᷣ⸗
cipientes lenitus eſſe ſanctos.non exercitantes exerci
tandos niſi ad melioꝛa:quibus incontradicibilis obedi
entia de beret᷑. NMecnon intellexerim in ſubditis ſubmiſ
ſam a deo infinitam rationem atq; fidem et caritatem:

que luce clarius videt mala. Ergo diſcernet ſubditus
iuſſa maioꝛis. Minime.Sed abꝛenunciabit homo v⸗/

ritati fidei caritati.que ad iſtius ſingularem obedientiã
adduxerunt. Multominus. Quia ſi vt animalia ducto
ri non contradicentia obedire debentanimalia tamẽ eſ⸗
ſe non debent: cum extra rationem veritatis ⁊ fidei ⁊ ca
ritatem obedients obedientia wera eſſe non poſſit.qᷓ;uiſ
ſine pꝛecipientis virtuteſvera obedientia eſſe penitꝰ poſ
ſit:dum facat humiliter obediens lonuſ lonum.qð pᷣ
cepit qui pꝛelatus eſt malus. Etenim obedientia nõ a
pꝛecipiente.ſed ab obediente dicitur. ſicut pꝛeceptum
non ab obediente ſed a pꝛecipiente cauſatur. Nempe o⸗
mnis obedientia chꝛiſtiana fundatur in euangelio cui
nulla repugnare debet obediẽtia ſpiritualis nec aliqᷓ oꝛ
dinatio regularis:nec foꝛma vlla viuendi Quod euan
gelium obedientia fidei ꝑcipitur. vnde ad hanc ſingula
rem obedientiam deuenitur/quod non eſt in cartis ſed

in virtute rationis:et nullum peccatum minimum aut

magnum pꝛecipiendo aut obediendo includit. Ygitur

reñn eſt aut virtus qð pꝛecipitur.tantum diſtet diſcre⸗

tio pꝛecepti aut contradictio ab obediente quantuʒ di⸗

ſtat oꝛtus ab occidente:vt ſi non querit moꝛtis occaſuʒ

non diſcernat tale pꝛeceptum. Quod et fecit ipſe ſalua

—I.0

toꝛ:qui obediuit iniquis abſq; peccato. Nam ſtetit coꝛã
peincipibus ſacerdotumſtetit ante pꝛeſidem: velut obe

Pbi pꝑeccatum minimũ aut magnum adeſſe certe ↄgno
itur: pꝛecipienti nemim obediatur. Elbi wro indiſffe⸗

ℳ 2—◻1 ſter
1 —
.
06₰ F-¹— . D. 0
— — 7 Go.- in

1 6½ –
—„ .4 li⸗ A= 5 — —
4. e ₰ ee

☛ . Ae e —

. — ₰△W.
1A& N E.X. ee

5 2 ll
—„ „

diens vſq; ad moꝛtem. Quod fecerunt q;plures mar/⸗
tires obedientes paganis mundi tiranmis imperatoꝛi⸗
bus cultoꝛibus idoloꝛum:quouſq; ad peccatum trahe⸗
re tentauerunt. Abi autem de peccato egrediebatur e⸗
dictum: obedientiam deo inobedientiam hunuſmodi do
minis woꝛrexerunt. Mec obedientia dici poteſt que faci/
noꝛoſo pꝛecepto inclinat opere aut coꝛde ceruicem:ma⸗
gis vero vbi hoc cõtingat:nihil dico in moꝛibus ſancti⸗
us qᷓ; tali obedientie pꝛo obedientia repugnare. Ac etigʒ
ſi expediat verbera et flagella ſuſcipere. nec intentatam
moꝛtem in aliquo foꝛmidale: victis acceſco pxramp:ius
imo neceſſe ſit omnino ſuſcipere. In icolis obedientie
non docentur exceptiones regule rerum locoꝛum tem⸗
poꝛum et ſocioꝛum replicat: ones non audiuntur. ꝓpel⸗
luntur allegationes: appellationes non admittuntur.
Vbi fiunt aut reſonant iſta ſtudium eſt pueroꝛum ſtu⸗
dentium per clamoꝛẽ:et ranarum eſt rumos non diſtin
guentium voces.Accepit aliquando obedientia velut qᷓ
dam ſeuera regina in ammo ſubditi duudicationis ſce⸗
ptrum:et ante auditum ab oꝛe iubentis pꝛeceptum/o⸗
mnem ſenſum et intellectum et voluntatem rationẽ
adiudicauit moꝛti. et ne fieret reluctatio elle Wlebat 7
poſſe carere: vt quod expectabatura duce fieret ſine re
la. et in ſilentio coꝛdis et oꝛis Quattuoe fecerũt mõ
ſtra: natura et ars.et iniquitas et obedientia. Monſtra
obedientie mirantur angeli. tremunt demones rapiũ⸗
tur ſuper ſidera firmamenti. Monſtrum eſt viuus et
moꝛtuus ſimul et ſemel. Monſtrum eſt tacens et lo⸗
quens. ſedens et ambulans/gaudens et ploꝛans.deſt⸗
ciens et ꝑpꝛoficiens.doꝛmiens et vigilans:ſuus et nõſ u
auit interdum obediens. vnde in talibus mi
is rebus meritim. ierum dixit. foꝛte oꝛatio plus
Valeret: et multum pꝛoficit in animo de genere virtutiſ
Et illuxit deſuper in mente Cerum obedientie meritũ
non conſiſtit in eo quod agitur aut toleratur exterꝰ ſed
in eo quod interius abnegatur. Vbi vero eſt potiſſima
virtus:ibi et pptiſſimum mentum. Potiſſima Virtus
eſt pꝛopter deum abnegata voluntas: que non maio? ĩ
magnis et minoꝛ in paruis eſi. Nec numeratur aut p6
derantur ab agonum poſitoꝛe quanta et quot ſunt a q/
bus voluntas diſſoluitur: ſed quantus eſt affectus qui
ligabat ur. Conſueuit ad hoꝛam in magnis minus et in
paruis ligari peramplius. Elidi poſſidentem mille. ali
um habentem centum.magis ligabatur affectus illiuſ
in centeno q; in mille alterius. Eloluntarie amiw reliq/
runt ſi numerum aſpicis plus millenarius ſi affectum
plus centenarius dereli uit. Ygitur et in mimmis obe
dire tanto fit auctoꝛi gr

naſcatur ex altera. et altera naſcatur ex vna 7 vnaqueq;
agoniſtam inuitabat ad actum: ſcilicet hunmilitas 7obe
dientia. MPetrus quidem aſſentimt humilitati omni⸗
no abſonum iudicans ab illa maieſtate lauari: et ꝓ hu⸗
militate ineternum ſ. anciuit. Inſiſtit obedientia ex ad/
uerſoꝛet eum celeſtibus priuat muneribus ſi non obe⸗
diat nuriſice operanti.quoniam voluntas pꝛoiactat in
directionem humilitatis.ſed alterius inobedientia mõ
ſtrabatur voluntas. utat humiltas vultuʒ atq; iudi
cium:et aliter alloquitur quem ante deiectat dicẽs. Et
we pꝛopꝛium meum eſt obedire Fit igitur obedientia.
ſit et humilitas:ſed aliter q́; fuerat ab agoniſta pꝛein/
ſum. Dequi wluntatem inſenſualibus omnino eſi be
ſtiale. Qui beſtialitati obedit eidem eſt ſubditus. euoꝛ
caatus ah hapentibus rationem: factus pecoꝛum ceno/

2òð
06 s. Heen .—l- m KC. eſ lr S

etiam in vno animi apetuug ccurrerunt iquidez
Viſimũl duẽ vi tutes que muituo ſe generant vt vna

bita Qui obedit adinuente malicie atq; pꝛocaci:diabv⸗
li factus eſt monachus. Quibomitati le dicit vlle ſuhij

(i directionem pꝛopꝛiam imitatus: ſibi pꝛeceptoꝛ eſt ta

ctus et ſubduus. Qui dicit legem noin non indigeo
Directoꝛe. Et paulus didicit a chꝛiſto euangeliuʒ:? poſt
beatificam viſionem miſſus eſt ad ananiam vt eum do
ceret quid opoꝛteret facere Megat humilitatem qui nõ
vult ſubije pꝛo doctrina. Mam anamias interpꝛetat᷑ o⸗

uis.cui mittitur lipus rapax intellectus videlicet. oia

ſe per intellectum deuoꝛare credens:ſed plus nouit hu
mulitas q; conſidentia. Et idem paulus poſt liongam et

annoꝛum pꝛedicationem euangelij quod per reuelatio⸗

nem dichcerat dignatus eſrrum apoitolis collationem
facere.non ad tentationem et pꝛobationem.ſed ad obe
dientiam et coꝛreptionem ſi aliqind contuliſſent. Qui
ſibi factus eſt etiam in vvnis iubens et iuſſus cecus eſt:
ſine duce viaz deſiderat ſed ignoꝛat Ebꝛius eſt talis do
mum mn anmmo repetit: ſed neſcit madefactus a vino q̊ᷓ
tramite reuertatur.et credens recte incedere pedibus
ceſpitat:et animo et coꝛpoꝛe impetit in parietem. Mꝛ0/⸗
peie pꝛopꝛium eſt obedientie ſancte potius in modicis
et paucie bomis in parte certitudinis ſe tueriiqᷓ; fluctu⸗
are in magnis.Moñ Habet õbe lentia dubitandi aduer
bium ſemper in affirmatiuam cedit certoꝛum bonoꝛum
partem. Longe factum eſt ab obedientia certificari in
ſeipſa et dirigi a ſeipia. incunctanter vult amareatq; o

entis:pꝛecipientis vero fontalis eſt caritas

Slediens
ſolum ad oculum.ioculatoꝛ eſt qui membꝛd cõtoꝛ

quet

ad ſonum lire DHepicto: eſt imaginum et ſculptos ſigu
rarum aut ſtatuarum conditoꝛ:qui obedientiam ſoluz
perfecit coꝛwoꝛe. Oulta funt animalia in magnis domi⸗
perficientia voluntntem: et tales ſunt
qui aetu exterioꝛi quantumcunq; eſſentialiter perficiſt

noꝛum ſuoꝛum

iuſſa maioꝛum. mnis emm virtus rationalis eſt ad

intellectum relata.coꝛpoꝛis autem virtutis actus viſi⸗

bilis eſt ad coꝛpus relatus pꝛout a coꝛpoꝛe fit: ad ratio⸗
nem pꝛout ab ipſa diſpomtur. Obedientia wroin ratio

ne fundatur.et pꝛimo persgitur in imuiſibili ſenſu: acꝑ

hoc tunc erit vera cum intus mutat mentis affectum.

ꝓt placitum vertatur in non placitum. et non placit uz
placitum ſiat.amoꝛ in odium.odium in amoꝛem Welle
in nolle. nolle in velle. velectatio in penam. pena in dele
ctationem ad iubentis imperium.imo cognita ſuperio

ris wluntate per ſigna certa et inuiſibili et im

mutatione tranfferatur
totum tradidit enim pꝛe
intimis:aut non dedit.qut retractauit iura cõceſa. Gi

non dedit pꝛodito: eſt et reuertetur in caput ſuum. ete
nim ſe dediſſe fatebatur. Si Wro retractauit oblata ſa⸗
crilegus eſt: vesccepit nanq; de altari virtutis quod nõ
erat ſuum. Nam iure Donationis ac etiam venditionis

pꝛo ſupernis omnem alteri tradiderat woluntatem. et

omnemn coepoꝛis aptitudinem Tconſiſtentiam cum xo
luntate alienauerat wlut fundum inſtructum: nec eſt
amplius ad ſe qui ſemel ſe alteri dedicauit. Emuntur
et venduntur mancpia iure perpetuo: nec ſunt ſue pp

/

teſtatis miſi manumnttantur a vommis. NMeminem w
rodominus omnium manumnſit qui ſibi ſe donauit in
Wto. aut pꝛo alcis pꝛemijs ſe wndidit virtutibus altis

Rn S 4. —— ni&
WG r
cαπ.οàα r.-l.e

dire loqui atq; operari.quod fiet aut per certam rationẽ
et ctrinamaut per fidem et caritateʒ firmiſſimas ad
paſtoꝛem. Poſſet deus omnem viam certincare de ſu⸗
is plaeitis per occultas reuelationes abſq; ꝙ homini ho
mo ſubderetur:ſed humilitas et caritas fruſtra eſſent
in oꝛdine virtutum. Nam humilitas eſt maxime obedi

uimiliuris ſni habet obediens
ſidenti. Quinon mutatur in

ginit
leg
ſſen
wven⸗
tenct

ient
Iisre
ſoce⸗
kelie

ſien
n
mne
fa
Mur
tut

ö
tur

7

Nncrum
hfemn
re ltq 0
Imtone
imag ad
red ſ,
dmin
eſent
eobedi
lens
veglet
befgu
ſoluz
dom/
ſunt
tficür
eſt ad
Sviſit
Anarof
nrario
ſingeg.
aumn.
Matuz
le
ndele
Pperio⸗

Nltbeia.
turin
,ete
1 ſ/
A nd
onis
net
nro
eſt
ntur
ewa
nw.
ttin
tie

tum nbiage is virtutis. Qui pꝛecipientem iuchcauit/
terram ſurſum celum wro eozum vertit: et eodem ĩ/

hoc non erit in excelſis. Omnis enim aſpectus virtutiſ/

De vVlta domim Balugatoꝛis

Gqᷓ;uis vlimus nolimus ſui ſumus iuris:creauit enim
nos atq; redemit. Qui vero animo paratur ad mben⸗/
tis inuiſibilem foꝛmam. et ſine paſſione ipſam recipe/⸗
re obedit:totus eſt dei etiam ſi non reſpondeat coꝛpoꝛis
valitudo. Elerus enim virtutis affectus coꝛpoꝛis excu
ſat atq; ſupplet defectus.ſed non reconuertitur:vt coꝛ/
poꝛis actus mentis ercuſet aut ſuppleat aliquando de⸗

fectus. Ebi autem iſta duo ſimul conuemunt:ex dua⸗

bus ſubſtantijs vnum virum cognoſce perfectum/

hi qui adhuc in hac celeſti virtute cum paſſiõtbus cer⸗

tant vellent deuiciſſe aut deuincere paſmones. ſed neꝗᷓ/
unt imo ſemper et ſepe iglarum patiuntur miultum.

quandam deſidiam in anima perferunt: cum non poſ⸗
ſunt repellere ab ammo que oderũt.aut ipſi virtuti ex⸗
ercende aduerſantur. Sed dicimus quod aliud eſt tẽ/
pus belli:aliud pacis.que non poſſunt eadem ſententia
diffiniri. ſed euenit aliquando ꝙ in tempoꝛe belli maio
ra gagia conquiruntur. q; ſopitis hoſiibus in tempoꝛe
pacis:ſepe fit et econuerſo ſcom differentism agonum
et agoniſtarum. Mulla enim virtus in veritate clareſcit
niſi oppoſitum aut retralvns ſeu imꝑediens patiatur.
non in ſuccumbentia ſed in pugna. Si quis autem eſt
ille lberam woluntatem et affectum inſpiciat. et ceo re⸗
linquat pꝛouidentiam paſſionum et fructũ ſnalis euẽ
tus:et quare a deo iſta permiſſio nulla ratione conſide⸗

ret.Omnis enim virtus habet aliquid aduerſum. ali⸗

quid conſentaneum. aliquid retralvns. aliquid pꝛohi⸗
bens cum quo continua pugna cõgreditur: ſic emm vt
inclareſcat neceſſarium eſt. Habet virtus foꝛnacem ha
bet et refrigerium.in vno pꝛobatur.in altero requieſcit
et habet agonem quo currat ad bꝛauium. et nanciſci⸗
tur coꝛonas. Acceſſit aliquando triſtitia et peruenit
ad animum obedientis et conficiebat eum pꝛopter diſ⸗
ſuauitatem mentis et operis ſterilitatem: et diiudica⸗
bat in animo pꝛe ſidentem. wlut impoꝛtunum et igno⸗
rantem expedientia.ſed tacebat oꝛe perficiens opus nõ

gmoꝛe pꝛecepti. ſed ſibi timens notam aut querelam ſi

reluctaſſet:et negocium ſuũ perambulabat in tenebꝛiſ
gnoeabar enim aſtutias demonum qui ſepe menteʒ
aciunt diſſuauem vt ex tedio retardent obedientis cur
ſum:nec videbat ꝙ neqʒ; ſterilitas iniuncti oꝑeris. neq;

mogo merentur. Qin
teliectum ligauit et aſinum. nunquam cadit a merto

impo? nitas aut ignoꝛantia pꝛeſidentis adimit meri⸗

ſtanti factus eſt iudex et reusominus et ſeruus. Obe
diuit quis inſipiende warrſeem poꝛaliter eum writus.⁊
collegarum perhoꝛreſcens diſcrimen. pacem queſiuit
iſte in terris.ſed non bone voluntatis:gloꝛia vero ſibi

tendit pꝛimo in pꝛimam et in creatam virtutem. et nõ
deo pꝛopter homines:ſed hominibus pꝛopter deũ obe/
dientia et concoꝛdia d beatur. Obedire ad oculum car⸗
nis:carnis meritum habet.obedire ad oculum ſpiritus
ſuperceleſtia pꝛemia captat. Supinatur ſemper ver
bedientis oculus:contrarij vero ſtatutus ad terrãCri⸗
ſticia in obedientia perſeuerans ſubiectum pꝛiuat a pꝛe
mijs interpolata vero reaccendit veraciter obedientie
mantipatum.velut aqua pꝛoiecta permodicum inignẽ/
a flatu folium agitatum/Curbatio in obedientia que⸗
ratur per cauſas:et ita diiudicetur. Sed dauid omni
no dicebat. MParatus ſum.non fui.non eroet nõ ſum
turbatus:vt cuſtodiam mandata tua. Semper obedi⸗/
entia per verba dicitur et agitur de pꝛeſenti: non enim
computat aliquid ſe feciſſe tempoꝛis oblita pꝛeteriti.fu

turum nõ ſpondet.fecerat nempe ſemel:ad pꝛeſens tẽ⸗
T-2 &*& ſu⸗⸗ PT* 2 ſa

pus aſciſcitur actus eius. Omnes enim virtutes ſuo

wro ſemel ad ſtipitem eius in/

oꝛmiens er vigilans.ledens et ambulans.lalvꝛans et

quieſcens. comedens et abſtinẽs. oꝛans et legens. ſem
per cumulat pꝛemia: pꝛopter pꝛomptitudine pꝛimeob/
latioms et firmate fidei ad iubentem. Genus eſt ſpiri/ el= b⸗

tualis fenoꝛis mutuata omni pecunia ſub vſuris et ſi
nunq; expendatur. accreiat ad mutuantem. Locatum

amimal etiam ſi quieicat lucratur domino ꝙ fuit in fege
re:nirmatus obediens etiam ſi concutitur tentationi⸗

bus aut quieſat immotus voluntate meretur. Eſt

obedientia ex parte virtutis. eſt er parte obedientis. eſt

er parte iubentis.eſt ex parte ipſam pꝛimo inſntuentis.
n vinutum delcripta cathaiogo animi eſt nbertas. ſe

curitas conſcientie non aberrans ratioterminata et fi⸗
nequeſtione intelligentia. impleta voluntas ſine pon⸗

dere plena.ſine nocte dies. lux tenebꝛas fugans reſpon

ſio ſubita queſtiomibus diaboli mundi et aduerſanti⸗
Po ſteant neirnenn cui reiponderi non poteſt re/
ſponſio que replicationes non ſuſcipit. quia nõ poſſunt
inferri.pactio nunſibils perfecta oaiginalis iuſticia de⸗
bitum reddens et actua ver exigens iuſticia legꝭ 1 gra⸗
tie.ininſa ſatiſfactio.expiatio amime. perfecta pauper⸗
tas.pulcritudo et oꝛdo nature. conſeruatio entium. re
leuatio inclinatoꝛum. reſtauratio perditoꝛum. et ad de
um et ad hominem pꝛeſidentem iuſta et plena confoꝛ⸗
mitas:inexceptuata diſpoſitio ad cõtraria ſenſus. Obe⸗

chentis et donatio ſemper exacta. et cum reddit plus ex
igit ur magis wero ſe amplius poꝛrigens: et ipia were ab

ſolutio eſt ab omni quod erigi poteſt onuentum atq;

congregationem imunſibilem omnes fecere virtuteſſin

medio ſiatuentes paruulam atq; puellam obedientiaʒ:

et vritas ſurgens in medio inmiſibiliter in ſenſu inin⸗

ſibil ab ommbus perquiſiuit. Habetis ne aliquid qᷣ
rele aduerſus hanc eicct Et reſvonderunt Nequa⸗
quam. Imo ipſa wllut fa ula cum ſit pꝛimiceria nos

omnes noꝛat:in omm loco et tempoꝛe atq; opere noſ

wretur:noſtras perſicit voluntates:letificat congrega

nonem noſtram Etr mirum quod impartite noſtra no
bis ſimul tribuit iura. Ipſam dicimus omnino inno⸗

centem.imo nobis noſtra tributa inculpate reddentez
a noſtris abſoluimus cæbitis: dicentes literam debere

Oτπα ☛ ν nng
7— ,r ⁵h

regnum lberum iuerore Eeſniter fecerunt et demo
nes aduerſus obedientiam querentes teſtimonia. non

inuenerunt ipiam aliquo ſuis legibus ſubiacere: ſed o

maino rebellem. Et miil eoꝛum iuris inuementes aq/
lij vlut inperij maledixerunt. atq; damnauerunt ab
ipſoꝛum regno ſoiſponentes contra eam bella crudelia.
quia ipſa ipſoꝛum fines actu intrepido ſemper pulſat.

Ex obedientis autem parte /vita eſt imperturbabi⸗
liꝗ applicatio —— alteri.adheſio ineuulſi
bilis.mos irꝛepꝛehenſi

modus paratum animal ad omnia onera ſine diſcretio

ne ferenda.rota verſa et reuerſa ſemper circa idem cen⸗

trum. quieta milicia non quieſcens. mirincus agon.
impauiditas moꝛtis.cõſideratus motus.impaſſio ſen

ſuum. deiectio coꝛpoꝛis.tedium quietis. leticia labo⸗
ris et inquiſitio. Obediens vrum dampnat ſu⸗
um. extimat ſilentium patris:et mihil ſe feciſſe arbitra
tur agitatus a pꝛomptitudine mentis Collegam nõ

querit in opere commiſſo:timens partitionem meriti
ſicut et rei.agitatur a ſancta emulatione Vellet enim
pꝛeferri ad opera laboꝛioſa et vilia pꝛopter pꝛimum

irzepꝛeſxn ſibilis/ actus iuſtus. ponderatum
opus.peruigil oculus.auris non obtuſa/ circumciſus

NLiber

quortus

Bv an ſrn

r õ
pꝛemium huius virtutis: quod ſicut in alijs virtuti nest exactoꝛ et exactus in debito inmuſibili obligatus.
bus eſt feciſſe · An ſecundum vero non fixit aſpectum Eſt ars impoſita. diuerſis perficienda operibus atq; di
pꝛopter certitudinem bonitatis in animo pꝛefixe de laboꝛibus :diuerſa lucra ſuſpiciens:nullis exhauxi⸗ nni⸗
ſummoet iuſto deo qui nullius boni detinet pꝛemi⸗ enda expenſis. Pꝛobatio eſt adletharum. et ſubita un
um. Eſt ſine ſanguine fuſo martyr:qui lete poꝛtat obe tuba vt pꝛeparatio fiat ad bellum: impoſitio non ele⸗ ſi
dientie pondus. Plectratum ſemper inſtrumentum cta pꝛerogatio contrarij ad voluntatem fubiecti. iuſ⸗ n
eſt. et eſſe cupit obediens: vt ſemper reſonet domini⸗ ſio non queſita. medicina pꝛeter intentionem infir⸗ ap
aam cantilenam. Bex et ſeruus obediens bonus: qui mi:impulſio et retractio non requiſito illo qui ſicait. n
fſoo ſuperioꝛi in contradictę ſubicitur: et mferioꝛa ſibi Seſſioꝛ pꝛo ſuo modulo frenat et calcaribus vꝛget e⸗ ſan
poſſidet ipſe ſubiecta. Seinel et iterum obediuerunt quum.vt nec ſue foꝛtitudini.aut umꝑetuoſitati con⸗ ſoche
omnia viuentia homini pꝛopter obedientiam ſerua⸗ ſentiat aut parcat ſegniciei deſolate. Moderatur au⸗ üuiuſ
tam ad deum · Mutabant in egypto ſpeciem creature: riga equos quadriga tralvmtes. et nunc tardius nunc rin
pꝛoducebantur et wemiebant et redibant ad imperium velocius angit: ſic qui pꝛeſidet pꝛomptitudini ſubie / ſbone
hominis. Ethera dabant qua ſi grandines lapides: et ctoꝛum non ſemper frena relaxat. et ſtimulat tardita⸗ nufe
oſtendebant obedientiam obedienti. Stetiſſe ſol le⸗ tem. Et virtutum currum trahentes non loꝛicat ad Nlione
gitur contra ſue legis curſum obediente deo voci ho⸗ placitumn. Quotiens enim qui pꝛeeſt ſubditoꝛum pꝛe gute
mims. vt monſtraretur dominus ſubdito pꝛopter bo/ electam perficit voluntatem. aliquam margaritam ſalfet
num obedientie obedire. Obediuit helye ignis. quia cadere facit de coꝛona: miſi pꝛeueniſſet quod ipſe di⸗ uls
ipſe domino obediuit:et in non reuertentes fecit incẽ ſpoſu erat firmare mandato.Non permittebat Salo⸗ tgen
dium:quia erat homo dei.et non ſuus. ſibi ſcilicet vi⸗ mon ad editicationem templi aliquem magiſtroꝛum
uens. Tu poteris de celo aduectare ignem in conſum in eoꝛum ſapientia laboꝛare ſed in ſua:ipſe ſciebat per⸗ intem
ptionem tuoꝛum peccatoꝛum et ſuperboꝛum motuuʒ. optime quomodo debebant dolata coniungi: nec qui 9rlur
Pꝛohibebat yvmbꝛes de celo et educebat:et tu obedi/⸗ pꝛeeſt permittat pꝛopꝛie ſapientie opera fieri a ſubie⸗ aloee
ens poteris pꝛohibere lacrimas et earum vmbꝛem vel ctis: ſuum eſt diffimire fienda. Quotquot ſuis ſubdi⸗ tiam
le pꝛoducere.Coꝛui ſibi ſubditi erant:etiam demones tis nouerunt atque dilexerunt ininſibiles conciliare detn
ſubijciuntur vere ſubiectis vt eoꝛum malo miniſterio coꝛonas: contra ipſoꝛum voluntates ex aduerſo fece⸗ biur⸗
per reſiſtentiam mereamur panem vitalis doctrine et runt aſcenſum. O bedientia pꝛout imponitur ab ar⸗ ſagabi
ſpiritualis alimenti. wſpere vero in fine ſeculoꝛum re chote antidotum pꝛobatum eſt poꝛrectum contra ve⸗ ſtens
ſurrectionem carnis gloꝛioſam accipiemus. Et ma nena ſerpentis/led qui erperimento non didicit obe⸗ nnns
gnus monachus athanaſius centum demones habu⸗ dientiam ſepe incaute pꝛecipiet: ſed fides obedientis Pbin
iſſe legitur quadraginta annis ad temptationem quoſ libꝛabit vtrunq;· Durum eſt ꝙ ſciat equitare neſciens Pum
poſt re ſiſtentiam tanti tempoꝛis habuit ad obedienti⸗ ambulare . Docere vero quod quis non didicit: aut D
am et ſubiectionem:et pꝛecepto eius.trecentoꝛuʒ mo pꝛeſumptio.aut ſtulticia ſeu paraclitus eſt Nempe ab in
nachoꝛum fecerunt cenobium cum ommbus offtic/ qᷓ; dubio non a verbo aut a libꝛo. ied ab experientia ip⸗ oſä
nis educentes aquam per aqueductus alonge: tem/ ſarum aut infuſione compꝛelexnduntur perfecte vir⸗ ii
ptantes etiam monachos quos ipſe volebat habere tutes: et ſi de chꝛiſto dicitur ex his que paſſus eſt di⸗ ſinc
conſocios ſinelintermiſſione: donec cum eo pergerent dicit obedientiam quod ſequitur tacebo. Igitur ad .
moꝛaturi. magis vero moꝛituri. Ygitur in obediente. hinus directionem perfectam. eum qui precipit opo⸗ ſe e
obediẽtia recuperatio eſt ꝑpꝛime iuriſdictionis date ce tebit ſancte huius guſtaſſe dulcedinem: et per longa uall
ature rationali/ Oum perncit iuſſum obediens terret tempoꝛa tractus per montana et plana hinus virt u⸗ obi
demones. ful ina inferno tremere facit omnes tis.non ſterilia ſed fructifera imperare ſubiectis et di⸗ miuss
gereas tetraſq; poteſtates:et ſibi aſciſcit lucidas inui⸗ uerſos diuerſis agones imponere. atque variare ſo⸗ baser
die liuoꝛe carentes. Quod ſimile appetat ſimile: natu num ſecundum tempoꝛa regiones conuerſationes an amwe
ra et ars mos fecit gratia. Igitur dualis cbediens ta titudines et loca huius intellectualis muſice inſtru/ war
les ſunt com plices:que ſiti aut voluntarie agccedentes. menti. Ac per hoc ex parte iubentis ipſa obedientia dlto
uic virtuti omne vicium inſidiatur et argumen⸗ eſt quidam oculus inſopitus ad cognoſcendam opoꝛ⸗ iery
tum.quoniam ommium ipſa eſt interemꝑtrix:mihil aſe tunam varietatem: et renouatio moꝛis et oꝛdinis at⸗/ ittn
ſcribit ad impoſſibilitatem. Obediens omnuia ſperat que legis.ſecundum ſubiectoꝛum erpedientiam ma⸗ an
poſſe perficere iuſſa: nouit enim iſta virtutem mira⸗ gis bonam. Eſt etiam inflexibilis iuſticia, ne cadat ti
culoſe operari. ſupꝛa naturam et artem:quam ſenten⸗ a rigoꝛe qui precipit · etiam contradictus: nec aliquo tinal
tiam ſi vellem axmare peractis exemplis ad incep⸗ tentus tedio reponat in pharetra obedientie ſagittas. etc̃te
tum ſermonem tarde concluſio kquectin die; Nunquam ſileat obedientie gubernacula tenens ni⸗ hut
tia obedientis eſt quodammodo doctrina pꝛecipien/ ſi eum ipſa operibus clamat: cum vero ipſe rex ſilet mum⸗
tis:pꝛo eo quod opoꝛtet obedientem omnes latebeas dux ſpiritualis mclamitet. Sed nec ſegniter dixerim: memn
anime ſue. atq; omnes temptationes placentes. et vt poſt bene operantes exhoꝛtando ad melius etiam Neſt
non placentes. et ſi qua contingentia circa ſeipſum. in ſemperclamet. Clamat dux belli poſt impauidos cer⸗ Mem
vtroq; ſenſu ſuo manifeſtare directoꝛi:vt ex hoc perci⸗ tatoꝛes:vt pꝛomptioꝛes reccat ad emulos.Ad optime gt
piat quid iniungere quid vero pꝛohibeꝛe habeat in ſub remigantes nauis gubernatoꝛ ſibilos crebꝛos emit/ tones
lecto: aut quam cautelam quam w medelam eypediat tit. et validas voces: vt etiam apparere faciat negligen gti
opponere in quibus laxare aut retinere frena: non e⸗ tes ex huiuſcemodi impoꝛtunitate clamandi. Pꝛefe⸗ onin
mim einnes duces per ſpiritum nouerunt omnem cõ⸗ etus operum non ſolum negligẽtibus inſultat clamo⸗ nrn
ſiſtentiam ſa uhiectoꝛum Q ui wro ſe abſcondit diri⸗ ribus: ſed etiam exhoꝛtatur actiuos. Obedientia eſt ile
genti: tenet infta vicera vampnationis moꝛtem. preeuiſio agendoꝛum. diſcretio vitandoꝛum. apponit e
SRdieiitia er parte Peccpientis. Ypla eſt exqui⸗ pꝛima ſi qua dirigenda ſunt in celum: ſecernit ſe der
ſitio cebiti vt pꝛe ſigens exquirat debita iura. ne rems⸗ da omnia mergetia in infernũ/Si codicionalis nõ eſt vi
1*

Ntus,
8 gt
un
ſubitg
n ele⸗
l, iuß
ninſir
ſeat,
get e,
t con⸗
lur au⸗
Snune
ſubie,
Arllita⸗
icarad
m pee
intam
ſe di/
Balo⸗
toꝛum
t per,
nec gui
Aubeeg
8 ſubun
Dncllare
tſo fere
robar,
tra ve⸗
obe
lentis
ſcens
it:
peabl
tla p⸗
e vir /
ſt diͤ/
turad
topo⸗
orga
Wrd
et di
are ſor
es ep
nm
jentia
opoe⸗,
gte
ma⸗
adat
lquo
ttas.
ſonll/
ſilet
m
lon
len
ime
nit/
gen
eſe⸗/
no⸗
eſt
mit
u —
eſt

et oꝛtu atqʒ proceſſu precuxſoxs

obedientia ſubiectoꝛum ſed libera et libere dedicata in

oẽm et ꝓpt oẽm ꝓfectũ pᷣſidentiũ obediẽtia qua dicemꝰ
madatu erit in omne bonuũ virtutũ.c ꝑ B fides poſt

pꝛima ſidem. ſpes poſt pꝛima ſpem cariras humiitas

paupertas. caſtitas. iuſticia. teperantia. pꝛudentia. 102 ti
tudo ſaltim anim ieiuniũ oꝛatio pſalmodie miſſe dii-

apline pꝛoſtrationes abſtinentia pacientia moꝛtis me

moꝛia obliuio iniuriarum.pax cõcoꝛdia. maturitas mã

ſuetudo mititas. ſilentii ſtatio quies ſenſuũ culſtodia.
peregrinatio peiuatio. cõfidentia. timoꝛis expniſio. ſer 4
8 reſtri paradiloin originali mundo vt ſcribitur:quia om

nitas mentis.mollis reſpon ſio atq; locntio. vigilia ho⸗

ſpitalitas penalitas: 2 vt dicère aude ipſa pcioſa mos
ſub obedientia cadunt. Has omnes ? ſimiles numera⸗

ri difficiles. maãdabit animax diligens paſtoꝛ:omm pꝛe

uiſione pꝛehabita. Condicionata obedientia nõ obne,

gauit per omuia voluntate. nec ſe totam tradidit rote:

ſed fecit partes et partes rerum locox et tẽpoꝝ:de qua

nullus nobis ad preſens eſt ſermo. Secernens obedi
entia. omnia ſecernit que ad regnũ pertinent tenebꝛaꝝ
Mo quidem archos iſtam dirigere volens luc vir⸗

tutem aſſumet.vt equaliter ſe cõmunicet.in ſubiectos

doenim omne vicium ercludit. quia nullum viciuʒ oꝛ⸗
do recipit.nec eſie poteſt vbi oꝛdo conſiſtit. Omne igi⸗
tur vicium oꝛdini eſt aduerſum. Sedebit plane q pꝛe⸗
ſidet in ſolio iuſticie ad ſrmandum contra vicia pero/⸗
bedientiam irtemota decreta: ne oꝛdo naturemoꝛum
atq; gratie in aliquo conturbetur. Hinc ſalomon ait.
Mex qui ſedet in ſolio iudicij: diſſipat omne malum in⸗
tuitu luo. Malum ledens quod commune noſctur bo/

num:et omnem perturbaur rem publicaʒ. cum vnuſ⸗

quiſq; facit quod libet. Hoc pꝛimo pꝛimalin celo inter⸗

mis caro coeruperat viam ſuam. Et intempo:e quopo
pulus dei depꝛauabatur per id quod in libꝛo iudicum
legitur.in diehbus illis non erat rex in iſrahel:ſed vnuſ⸗

quiiq; quod ſibi rectum videbatur hoc faciebat. GFace⸗

bat vnuſquiſq; quod rectum ſibi:non quod rectum oꝛ/

dini atq; iiſticie videbatur. Exterminandum eſt hoc
malumi.quantum ſe poſſibilitas efficit:non ſolum de⸗/

ſegregatis cenobijs. ſed de omnibns limitibus chꝛiſtia

vt lux in ſubiecta coꝛpoꝛa.ſui luminis ſuſceptiua.Naz

a luce nõ fit coꝛꝑm eq; acceptio: qᷓ;uis coꝛpm differen⸗
tia multa ſit ad ipſius ſuſceptionem.vt coꝛꝑa dyafana

et tranſparentia. que magis ipſam irradiantem ſuſci ,/
piunt qᷓ; cetera:ꝙ nõ pꝛouenit ab equa irradiatõne luc-
ſed ab impo ſitõne ſuſcipientis coꝛpis. Erit igitur pꝛe⸗

ſidens lucis inuitatoꝛ intẽtus: vt equaliter cõmunicet

ammis moꝛibo ſubiectoꝝ. Er eo plus permittat ſe il;⸗
labi vni q; alteri:quo ſubditoꝝ cognouerit mẽtes ⁊ coꝛ

poꝛa magis ad ſuam obedientiã aptari. Nec ſe retrahet

lura ligno quod eam niſi ſuperncialiter nõ recipit:⁊ ſo⸗ DM
lum irradiabit criſtallum ꝙ eam ſupſicialiter et cum in

intimis ſuſcipit. Et qm lucis ẽ ſecernere aſe tenebꝛas

ac fugare:hanc imitatus animar dux omnes tenebꝛas
ſpirituales ⁊ inii ſibiles necnon vt vita fatear ? palpa/
biles ex moꝛibo fugabit de regno ducatus eius . 5
ncti ce-

mo quidem ꝓpꝛium amoꝛẽ velut pꝛoditoꝛem

nobij cõdempnabit.Al moꝛẽ autẽ ſpecialiter colligatuum

vnius ad alteru marime palam factũ ex ſignatis moꝛ/
bus:eradicabit velut peſſimã peſtem. Etem̃i applicatus

amoꝛ ad vnum:ceteroꝝ eſt ↄdempnatio atq; accuſatio

.

qui ex virtute diligitur in inpꝛouidum dilectoꝛẽ.qui ſe

reddit notabilem ex cõuerſatõne ſingulari atq; ſpeciali.

ad omnia. Elirtutis xpianitatis amoꝛ ſi palliũ induit

tium offedat aſpectum. Igitur omnesa lios accuſabit

verittig mente agit ſigna nõ querit: marime ne aſtan?

et cõdempnabit etiam ſi vrtuoſus:quia non alij virtu

oſiquib tantus non eſt adhibitus amoꝛ atq; ab eis re⸗
tractus.vni vero accomodatus. Et cõmunitatẽ frau

dare. muneribus oꝛdinatis ad coꝛpoꝛis vitam dampna

bile fit:multomagiſamoꝛe a ꝓpꝛiato decipere per execra

bile amplius eſt. Ex colligato em̃ amoꝛe atq; cõuerſati,
oneſiites defenſiones.applauſiones excuſationes, pmo
tiones recõmendationes oꝛiuntur. ſuſpitiones et inꝰ

dagationes male.qñq; odia obiurgationes cõuicia: qᷓ

omnia wlut ramos venenatos ⁊ ipſoꝝ pꝛim radicem.

mucrone obedientie atq; iuſticie opoꝛtet ꝗbſcidere.ve⸗

lut ledentia ⁊ inficientia quod cõmune noſcitur bonũ
Ac per hoc vt bꝛeui verbo ediſſerim.in pꝛecipiente obe/

dientia eſt cõſeruatio iuſta oꝛdinis: quo non turbato ir/
rephenſibilia ſunt oĩa.q̊ͥ turbato rephẽdunt᷑ merito repᷣ

ruin.ab intermiſſione oꝛdinis ſump ſit exoꝛdium. Oꝛ⸗

nis per obedientiam pꝛeſidentis:vt ſecundum apoſto⸗
lum omnia oꝛdinate fiant in nobis:. Pꝛopꝛium vero
creſcit in natura vlut putrida tabes:et malum inſicies
omnem animam cui adheret. Deus non dedit alicui

pꝛopꝛium in ſuo vniuerſo:quod vult omnibus eſſe co⸗

mune. Hoc vero pꝛopꝛium appellaui quod ſpecierum
eſſe creatarum in oꝛdine differendi dicitur vt riſibile
homis crocitare coꝛui quod ſurgit ab ipſa in eunte na/
turaleu pꝛopter quod inhoneſtum deuitatur. et cuſto
ditut honeſtum. vt pꝛopꝛia ſit vxoꝛ.ne fiat turpitudo
communis: ſiue quod a virtute ſeminaria traniducti⸗
one pꝛoducitur:vt ita vnus filins:tantum pꝛopeius ſit
duoꝛum quod nullo modo ſieri poſſit plurium.
uatur hoc etiam in animalibus et plantis Rut pꝛo⸗
pꝛius virtutis actus.cum quis hoc bonum facit quod

lemo alius facit.quauis ſimile faciat aut facere poſſit
( Mecnon pꝛopꝛium dixerim iniquitatis ocium vnde in

agente generatur peccatum: quod ita eſt vnius.quod
nullo modo alterius. Mam ſi nulle hominnm volun⸗/

tates ac manus ad homicidium vnius conuenirent:
ita quod vnius eſt pꝛopꝛium in deoꝛdinatione volun:
tatis et manualis iniertioni nnllngaeriaeſe
B e Auit:quamuis malume iter fieri poſſit./⸗
neetm Micim ppolenita virtutis Maios merent⸗. quit:quamuis malum communiter fieri poſſit.⸗ Fer
Ddilectionem annuimus: ſed refrenabit ſi virtuoſus eſft bitans in remotis partibus a communi hominum hba-
bitatione de ſuis facultatibus in retente miniſtrans p-
tentibus hoſtia domus ſue que nec viatoꝛibus clauſa
erant:et multis ſudoꝛibus in arte laborioſa culture ter
reſtris cõquirebat pꝛopꝛiavnde poſſet petentibus ple,
ne conferre. Ad quem caſu viandivenerunt vno die
gquidam diſcurrentes habitu religioſi.et verbis et mo⸗
ribus idem pꝛofitebantur:et indigentia vꝛgente hoſpi⸗
tati ſunt apud eum:et vt ſieri aſſolet euʒ curioſis que⸗
ſtionibus pꝛopulſarunt.inter cetera pꝛoferentes. Ho⸗
mmo dei bona ſunt que facis. ꝙ laboꝛas ꝙ de tuis facul⸗
tatibus tranſeuntibus inretente miniſtras:ſed hec p⸗
pꝛia ſunrſoomus ſuppellectilia pꝛedium atq; iuga bon.
DHimitte iſta omnia: et viue abſq; pꝛopꝛio. Quiſimm
plex exiſtens et nihil in animo pꝛopꝛium poſſidens:ma
gne ſapientie dedit reſponſum. lere fratres ignoꝛn
ter vixi vſq; ad hanc diem. Mon me credebam pꝛopriũ
poſſidere cum perſonam ⁊ res omnibus indigentibus
voluerim et fecerim eſſe communem. nec vnq; animo

tur quidam nomine iohãnes ſancte vite degens et ha

meo potui in hominibus cognoſcere pꝛonainz niſi pec⸗

0r ep (gtum. Illi autem ſtupentes adreſponſionem verbi
a rhe enſtec angitiomnd⸗ Illi autem ſtupentes ad reſponſionem

tacuerunt. Et vere pꝛopꝛium creature rationalis eſt
per iniquitateʒ poſſe peccare.quod ceteris ſpeciebꝰ do⸗

—=
cP" N
Q

◻

4

4

r-

Uiber quartuu

tatis nõ poteſt eſſe cõe· Oeꝛopꝛiũ vero qð ab anaritia ſi.ſententiq in remota iuſticis Keaeriekn Pdieteinnne⸗ —
pſit mitiũ p iuſtas leges ad deuſtandu peioꝛa ſepe yfſfen pꝛehen ſibuis iuſſio woneſtum heece uiells erpectatio Arn
lum aboꝛigine mundi vſq; in hanc hoꝛam oꝛdinẽ nruur tum rationabile unperimn. e en ginis ars igi
bauit. quod ab omni paoleſſoꝛe virtutis per obedientiaz in terminocõſeruatiocredte ne ſol mertdtanus: netun
eſt arcenaum vt non ſolum m magus rebus ſed etim ſecuritatis. currus vei luna nocrurna ton⸗ u e n⸗ pis
in modicis peus nõ pmittatur vlus. Et incunctäter archa noe liberans a diluuio archa federis zareanpen ſie
in ommibus in quibus poteſt ſeruari cõmunitas: ſeruet requieſcit gloꝛia inuiſibilis vei. Et i a actualis ra hunan
nulla peietas. Conſuetut nempe non ſoli attributa iv perſtringa obedientia eſt totapuleritud druetann iri
pꝛietas.ſed diutinus vſus ſibi rendicare in peium qod tionalis creature. Obedrentia eit in nen Koſtl Lecetn ſined
accepit: etamficitur paſiibiliter anim.vt ſi pꝛtuat rem trunalis viuini: vdiuina ab eo enen ecnleg luht
neat inquietus etaduerſus eum ſepe oculum ſiraloni· Biuina enum bomntas deit createnen unntt
cac cui videatur adeſſe quod tenut. et ſuſpitionẽ pleri ect argumentum quo aeceptam pulcritu à
q; imaginaturævt fiat ſuaſione alterius. quod de paſto/ biliter et viſibiliter in moꝛibus con. eraviſth U ſuuni
, wonidentia iana pꝛocedtit ion pannttet wocro:om: Ddrentiam Parn nulla maioz m creatura viſibilio puleri in
nino alicutus animam ad rem aliqua colligari: ſed etii tudoqᷓ; vt ipia conſiſtat ante factoꝛem et creatoz cre ſcſimn
weſtes et calciamẽta mutabit vmius ad alteru: niſi coꝛxxo ature mutuus ſit aſpectus:melius in eo quod pulcꝛuzʒ lanm⸗
rum inequalitas contradicat. Anſtrumeta vero artium eſt ſibi et aptum.et quod defoꝛme antineum Bll daneſen
competentia cõpetentibus pꝛeſi ſis iudicio erogent᷑: pwt ipſa conſpiciens: hoc obedientia facit. a deo menti faci/ tennen
ſcriptoꝛ cuius manus cõpetit penna calamus quod fiA em non auertens. Et quis ipſe omnes reipiciaranobe⸗/ tmtünſt
bi nec eſt ad aliud manus apta attramentari in vſu ſu dientes vero ipſum non reſpiciunt ab iplo facie; auer⸗ obient
ſcipiet:et ligo etromer ei qui agriculturã nouit. Mõ erirt tentes.De quibus per pꝛopſetam dicitur · Et mihu vo settn
boꝛum inſtrumentop vnius ad alterum facenda cõöner luerunt attendere ſcilicet que mandabanturet verte/ ninsin
ſio:vt non aliter niſi ᷣm artis peritia inſtrumẽta peritꝭ?runt ſcapulam recedentes.velſcom anam litteramre atcyobee
in vſu opis concedant?/ Ininolabit ſedulin ducto ſpua ceſſerunt retro et aures ſuas agorauauerunt ne audi⸗ natluct
lis erercitus vt ab omnibo nociuis abſtineant omes qᷣ rent:et coꝛ ſuum poſuerüt adamante ne audirent lege ouain
in agone ſpirituali contendũt:et inflexibili obedientie Speculum amime ſine dubio deus eſt. qui ſatem r untan
virga minabitur ⁊ ꝑcutiet omniũ colla. Erquiret inpᷣter ſcripture obedientiam. noſtris oculis ſe opponitin G momni
miſſe ſub cenſura ipſius obedientie ab vno vitã alceriꝰ ſedule aſpicientes ſeruatur pulchꝛido nature: necnon aX— Epmlurt
vc quod per reuelationẽ aut ꝑ ſpiritum non nouit ꝑ in gratie ſuper inducitur oꝛnamentum. NHam quam puli⸗ mnI
ueſtigationẽ vnius et pluriũ clandeſtinam poſſit inue⸗ chꝛitudinem quelibet creatura ſingiliatim atq; conuin (ttſul
nire.que ſit moꝛbida pecus.quã aut ſanabit paſtoꝛalibo ctim habere poteſt in oꝛdine vn uerſi, q; vt id agat G ſeginna⸗
inſtrumetis et cathaplaſmatibus neceſſarijs: aut ſi pla ſibi pꝛeceptum atq; impoſitum eſt et illum optineat fi runo
ga inſanabilis adeſt. aut ſegabit omnino a grege:ne ali⸗ nem ad quem oꝛdinata eſt. Ipſa nobis plantarumi et Moinhee
quã alaʒ in ſpeciali maculetaut totũ coꝛrumpat omle. arboꝛum atq; omnium rerum natura dmonſtrat: con; onorb
Si obedietie pꝛimũ inſtitutoꝛẽ inſpicumus.obediẽ⸗ ſiderantibus rationalem et intellectualeʒ vmuerſi vu1 tannri
tia mueſtigatio in ſublime nos trahit. vt nec ad plenuz choꝛitudinem. non oculoꝛum tantum obiectionẽ. Que Ueſil
poſſet inteiligi. Et ad oſtendedum quod dicitur nõ ſuſf, nam pulchꝛitudo maio: poteſt eſſe cniuſibet arlvꝛis: alonen
Rciet lingua coꝛdi cum deus ſũme bonus eternaliter e ; vt illos pꝛoducat frucus quos fibi pemma naan, (cnlren
iſtens inſinite mcognitus pꝛo eo quod ab eterno cre.,; ra que deus eſt indidit m natura creataque ſuccefß lgd
tura non fuit ſue cognitionis capar: ſed ipſe jm altitu/· ſu pꝛocedlt. Et ſi aliquando inſita fuſcipit alterius aer ema
dinem inſnite ſapietie ſue cum voluit creatura creauit boꝛis et pꝛoducit: quamuis inſertus ſit ſurculus pr erten⸗
cui ſua benignitate innotuit. Et pꝛimo quidem oꝛdine manum artificis. quod ſ uſeppit et pꝛodut magis ef habeno
atq; dignitate angelicam cui non ꝑ verba ſonantia· ſemd pulcritudo nature q; artis: nam cuiuſuis arboꝛis id efſff Finintn
p intellectualem oſtenſionemillurit. ſe inſinuans eius fructus et finis/ Que maioe pulcheitudo cuiuſſtibetam ſf
creatoꝛem ⁊ deum a dominũu: exigens intellectualẽ obe malis auis et piſcis: q; vt id efficiant aut pa rticipant er dellonn
dientiã. non ad ſuam ſed ad illius firmidã beatitudine eis ad quod dveus in natura pꝛoduxit. Nulla maios ous emſe
ẽt creaturam rationalem atq; compoſitam pꝛoduxit n loꝛum pulchꝛitudo decernitur eſſe ; viſus. Pulchꝛitt int
eſſe. cin longe aliter ſe in ſinuauit creatoꝛẽ et dominu, do enim oculoꝛum non quantitas et lippitudo coloꝛeet ſthalnn
et obedientiaʒ in vtroq; cõpoſitoꝛum eregit quodã tra⸗ ſigura ſed viſus ad hoc ennn oculum ipſa natura Db’oℳ%%v en
ſitiuo reſpectu iterũ eraſtriueigen eus homini loq· duxit. Mulcheitudo vero auris nulla maioꝛ auduu. et iinin
retur. Creo aut creaui tevide tranſitum vt obedias nmarium q;olfactus. palatus q; Sſ linguacq; deſerta Pri .
mihi.vide retranſitũ vt beatus fias. Iterũ vide rerri loquela manuumqᷓ; tactus.et ſimilium fumilia eſt difGͤG6,· r
ſitum non in te ſed in me. Clide finalem et iterum poſt finire. Que nam maios pulchꝛitudo lucis q; vt luceatt: i
pꝛimamet iterum retran ſitum et reſpectũ/Et eñ om et ommium elementoꝛum q; vt eoꝛum pꝛopꝛia ſernent e li
nia deus ſimul aut indiſtincte crearet: ſcripture tamen etfinem debitum ſociantur. Hec omnia ſiqua direrinm dwnn
ſacre diſtincta locutio cõmemoꝛat.quod in omni quod ant ſenſu aut ratione carent: ſed ad rationalis hominii Nn
pꝛoduxit deus increando et pꝛoducendo non dominus pulchꝛitudineʒ reuertamur. Que maioꝛ hominis pul lindn
nominatur: cum vero ad hominẽ creandum venitur de,· chaꝛitudo: qᷓ; vt obediat deo. Gerte direrim nullam Hoc Kmni
us et dominus dicatur:vt ob inſigne monſtretur nulli eſt quod ſalomon in fine ſue concionationis teſtatur di Rtnd
us alterius creature rationalis voluiſie ſcriptura q;uiſ cens. aciendi plures libꝛos non eſt finis. Time deauz mmen
eſſet dominus appellare ſed tantuʒ hominiscuius pꝛo⸗/ et mandata eius obſerua:hoc eſt omnis homo: id eſtt ⸗ unen
pꝛie pꝛopꝛium eſt ſub celo rationabilem obedientiã reꝭ ad hoc creatus eſt omnis homo: et ex hoc finem ſu nn 3 Nent
cipere per imnrellecianyſſib comugari affectu et actu ef· unmſoꝛtitur omnis homo. O ſingillatim quempiam S u
tẽtiam accepit Eſt ſiqidem obedientia inſtitutio eter pꝛimaet in turbabili pulchaitudine ſemper aſiſtat: . Npaltn
ne legis et woluntatis tempoꝛalis exactio. ſirmata dei et pulchꝛitudo creata coꝛam inereata permaneat: etH†r Rinn
S 6 . . *„
. e⸗
0. 4

lllalsne
onſhecnn
huttiones
lſpecuig

m muiſ.

Meſtobe

llis pulcr

tonoacre
Apulan
mchante
enno za
atunobe
c auer;
mhvo
NKerte⸗
Wmeramre
nt ne gud⸗

direntede.

faltem pen

onitingö.

enechon
guampalel
ic comiun
idagar go
Optmeatſi
mrarumtet
nlſtrorcon,
Huerſiput
one. Que
aroꝛs:
ma naen/
e ſuccel/

Pterunsert

Kalus per
nagse
horisiceet
vſtibetan
tcppantet
oroe/
lcheitu
o coloꝛet
tura pꝛo/

uchtn. et.

ödeſenn

geſ aH

Dt ucentt
Aſetneht

Adtein

pomimn.
jnis pol .
n H
tarur di.
ne delz
jet

et omma reducit in vnum. et paſſiones inumeras vnã
reputat pꝛopter vnum. deſideria coaceruat in vnũ:ho⸗
minivni vel pluribus ſe ſubijcit pꝛopter vnum: pꝛece:
vta decem aut duo reducit in vnum.quia obedire ſolũ

et oꝛtu atq; proceſſu precurſoris

cauſatum cauſam nulla ratione dimittat. Si cuʒ aliſs
quem nam contempleris:obedientie pulcritudo tanto

erit validioꝛ.quanto quis cũ alijs q;; ſingulatim eſt me
lioꝛ. Iſta federis archa durante per deſertuʒ et nemoꝛa

portata m caſtris ſita per manſiones cum ipſa ſubactis
boſtibus mundo dirupto in ſubnerſione iericho/patriiã
beonniſſoni nõ terrenã.ſed celeſteʒ in curia.et ante tri
pit obediens. Hic deſcenſus abaꝛte mentis fit. ab om⸗
ni altitudine cordis ab omni tindꝛe mentis.ab omiĩ iu

unal dinine iuſticie. iuſte quodã modo poſſumus po⸗

ſtulare. Ipſe nanq; ad huiuſmodi virtutem ſe pacto li

gauit et pollictatiões ei fecit eternas: iuxta quod eſaias
dicit. Si wolueritis et Bn eriei; me. bona terre come⸗
detis. Et pꝛouerbioꝛum dicit᷑. Elir obediens loquet᷑ vi⸗
ctoꝛiam.MNullus de victoꝛia poterit diſputare pꝛo chꝛi⸗
ſtiana mihtia. niſi ſuperna coaptauerit:ſed vir obedienſ
ſeipſum mundumq; deuincens palmiferam victoꝛiam
loquetur. In ſuperis luceclarius patet obedientiã quã
dam eſſe iuſticiam:cum qua inuerecunda facie ſtare po⸗
terimus ante dominum ad pꝛomiſſa petenda dei miſe⸗
ricoꝛdia pꝛeſtante audaciam pꝛo iuſticia inferentes ſidã
obedientiam. Et in deuteronomio poſt multas optio⸗
nes et cauſas ſubiungitur. Elige ergo vitam. vt et tu
viuas in ſempiternum:et diligas dominum deum tuũ
atq; obedias voci eius illiq; adhereas. Ipſe eſtenim vi
ta tua et longitudo dierum tuoꝛum:vt habitaſ in terra
pꝛo qua iurauit patribus tuis abꝛaam yſaacet iacob vt
daret eam ilus.Ecce ꝙ ſub iuramento vere obedienti⸗
bus.pꝛomiſſa eſt terra celeſtis. Sed ne quis in animo
querularet ꝙ de terra pꝛonnſſionis intelligitur: reſpon/

detur omnia in figura contingebãt illis. Et nec abꝛa

atm et yſaac et iacob poſſederunt terram pꝛomiſſionis:
neq; in ülla vita fuit alicui aut erit in ſempiternuʒ.Nec
in mundo iſto alicubi eſt longitudo dierum:et nemini
deus in hac regione vmbꝛe moꝛtiſita eſt vita vt anime

a coꝛpoꝛibus non diſſoluantur ꝑer moꝛteʒ:et coꝛporare

ſoluantur incineren/ Pervari uid innotuit. quid ex
parte inſtituentis dei obedientia ſit: ſed adhuc ſuſpice

oculo mentis.et ad altioꝛa poꝛrige viſum. Gecit deus

creaturam abſq; vlla macula. et wllet ipſam manere.
abſq; vlla querela:et qnoniam angeli non ſunt ſtabiles
per naturam amultominus et homines quihabitãt ſu⸗
per terram. Et mobile in mobili habens ĩmobilitateʒ
babendo ſoꝛtitur. Igitur ſtatuit deus obedientiam ho

mini vt vita ſit ſine querela:et ipſa ſola vita eſt obediẽ⸗
tia: imo creatura viuens ſine inferenda querela. Nam
de quo repꝛehendi põt:qui ſũmo creatoꝛi obedit. Quã⸗

aduerſus eum quis habebit querelam: qui diuinis legi

pryus ſeruit. Erit imaculatum opus artiſficis cum perſi/

cit voluntatem actoꝛis:et abſoluetur a legibus motuf

adherens ei qui nunq; eſt motus/Elt referam obedien

re. Nam amoꝛ amato obſequitur et ſubijcitur:et tanto

ſubiſcitur verius.qnanto amat ardenti et inheret ſtri

ctius cim obedit attentius. At ãmodo obedientiaʒ vl/
timo dicam obedientia inſtituta eſt charitas. que ne⸗

gigennam ignoꝛat:inculpate obedit. poſſibilia omnia
ſuſeipit cui nihil impoſſibile imponitur: virtutes omẽs

diſponit. que iugum ſuauiter poꝛtat inheret tenaciter ſu

ſcipit affectus ĩmobilitatem.neſciens variari.per mul⸗

ta diligens vnum quauis multa perficiat pꝛopter vnũ

et diuerſa iniuncta reputat vnum et diuerſoſ pꝛecepto
res que dei ſunt pꝛecipientes exiſtimat dominum vnũ

A1, . „,Q₰— 7
oal. rrrr X —
2 ,„KF A, N.

br.

tiam inamoꝛem:imo dico obedientiam et charitatem
pꝛoũt ab ipſo deo pꝛimo inſtituitur nulla ratione differ

vas ſolum diuinis cultibus conſecratum/
huic monacho huic foꝛme obedientie p: B
pus ſubditus erat qui omnium dommus erat. Maria

eſſe dicit ſuum officium in vnum:quia vna eſt cũ vno⸗

vna cum vno. vt ineternum fruatur vnoet omnibus

beatis vno.d cnius amplioꝛem diſſertionem pꝛo no⸗
ſtra foꝛma viuendi qualiter ſit facta cheiſti obedientia
oculo fidei videamusl Heſcendit cumillis ieſus naꝑs
rethꝛet erat ſubditusillis Deſcenſus eſt inobedientia
nam niſi animus ad yma deſcendat: omnino relucta/

Dicio elationis ab omni pꝛopoſito contradictionis:⁊ ab
omni reputatione pꝛopꝛie cognitionis.Elſquequo erit
deſcenſus: Macareth eit terminus. Eccleſia cheiſti mo⸗
naſterium.eccleſia cheiſti cenobium.eccleſia chꝛiſti col⸗

legium vbichriſtns dei filius ab omni mundo viſibili

monachus abdicatus in compꝛehenſibilem obedienti⸗
am agit. Sed decebat locus actioni:vcebat perſone obe
dienti. Nagçareth flos eſt. Gloꝛida in ode:ibus: floꝛida
in aſpect ibus debet eſſe obedientia. ꝗglos medius eſt in
ter gemmam et fructum. Pꝛecedet gẽma floꝛeʒ:ſequi⸗
tur floꝛem fructus. Gẽma deſiderium eſt ſiue voluntaſ
oꝛdinate viuendi ante conſpectum dei:flos vero repꝛe
benſibilis eſt et delectabilis m virtutibus vita.Fructuſ
in quem flos de ſinet:vita eterna. Et philocapta ſponſa
videre affectabat ſi vinee ſcilicetanimegemis deſide⸗
rioꝛum bonoꝛum tumidein lonis operibus atq; virtu⸗
tibus floꝛuiſſent:et ſi qui fructus ex virtutum fioꝛibuſ
carperentur. Elere flos eſt ohedientia: in virtutum flo

ribus agitur.in fructum infallibiliter deſinenſ quod eſt
ſuperum regnum Macaretheſt virgultum:et ſine vir

ga eoꝛreptionis et diſciplingꝗobedientig perfecte nõ agi
tur. Qui paroit virge odit filium dicit ſcriptura de car⸗

nali fi lio:verum ſic experientia docet de ſpirituali filio

atq; patre.Qu clarius patet ꝙ pater ſpiritualis nõ coꝛ
rigens ſubditum:vſq; ad eternam moꝛteʒ odit eũᷣ. Hu
iuſcemodi odium carnalis patris in filium ſepe tempo
ralia ſiue coꝛpoꝛalia damna cõcauſat: ſed ſpiritualis pa
tris negligentia coꝛrigendi que odium diciturad gehẽ
nam compendium facit. Sit ergo in nacareth obediẽ⸗
tia:et accipiat qui pꝛeeſt oino virgultũ:et coꝛrigat quẽ

aſſũpſit in filiũ E eie ſtãs cer⸗ ·

te a ſanguĩs tractura ſũpſit initiuʒ. Et ſanctus ſangui
ne tinctus dicitue:vt vſq; ad ſanguinem impꝛetermiſ⸗
ſe opoꝛteat obedire:mam et chꝛiſtus in nacareth ſubdi⸗

tus factus eſt obediens vſq; ad moꝛtem:et omneʒſan

guinis effuſionem Appellatur conſecratio naçareth.
Conſecrxatio eſi alicuius rei ad deum. onſecratus eſt
et eſſe debet deo verus obediens:et ad nil aliud debet
pꝛeoſiẽdere aptitudinem niſi ad ea que dei ſunt:wlut
Edq̃ crãt

ſidẽtes: qui⸗

et ioſeph: veritas et charitas. His ducibus et his pꝛe-

latis ſine intermiſſione obediamus. Si qui autem pᷣ⸗

cipiunt. mariam illuminationemioſeph augmentuza

ſuis lateribus habeant:vt pꝛeter veritatem et carita
tem ſubiectis nullomodo pꝛecipiant: er pꝛeter ipſas
ſubditus alia ſcire non doceant neq; cogant.
De oeculta vita ieſu.· Capitulum II
Uter cetera que mẽtivita ieſu cõſideranti atte
i ſiant᷑ ad miraculũ atq;in contẽplatiõe ſuſpen⸗
dium eſt occultatiovite ſue:non tamen perſo⸗

ne p deceʒ et octo annos iugiter celebꝛata: de qua nul
lus quattuoꝛ euãgeliſtarũ aliquid retulit: que occulta

tio atq; ſilentium magnũ nobis innuit agendop mox
miſteriũ. Deitas ĩ hũanitate celata erat ⁊ occulta ocu
lis.⁊ ab oĩb pᷣter qᷓ a fid elibo intellectiv:q qð nõ vide⸗

6—„ . .. — — . — H
ALiber quartus AnNlar

bant credebant:et quod ratione non percipiebãt. fidei
tradebant. Iſte ſiquidem deus homo ſubmiſit eitatez
atq; vircutem iſto in tempoꝛe:vt nec per opera mra cre
dDderetur deus:nec per alia exercitia pꝛobitatem atq; vir
tutem habere crederetur:vt ex ſuis geſtibus aliquos
traheret in ãm xationem.aliquos in ſtupoꝛem:aliquos
in conſiderationem.aliquos in deriſionem. Cognoſce
batur ab homimbus nacarenis:quia nec celabatur ꝑſo⸗

na: nec alius cederetlir q; credi volebat ſi apparuiſſet ex

timplo. &redi ſane volebat deus homo inter homĩes cõ5
ueriatus vxt homo.peccati macula pꝛocul pulſa. cum car

ne tamen ſimiliter peccatrice. Erat ſane ſtupendum ho

minem iuuenem videre pꝛeceteris inſignem. moꝛibus
grauemuncedentem honeſto et placito vultu/pꝛocliuiſ
oculis retractis mambus fſermonem rarum habentem/

et nihil impertinens in ſermone: loquebatur voce ſub
miſſa omm pꝛotecto clamoꝛe diſertiſumus in verbo exi

ſtens.ve titus modeſte nihil perperam in vſtibus ha⸗
bens:cõmenſurate pedes monens quieſcens ad tempꝰ

vt nulla leuitas noraretur in mocu:egꝛegiam coꝛporis

foꝛmam hatens.quaſis nunq; apparuit in natura:nõ gi
ganteam aut remiſſam ſed talem qualem habere dece⸗
hbat qui omnia fecit in pondere et numero et menſura:
Jqui nec repꝛeſvndi debeat nec iuſte poterat in omnibus
gque ſunt amoꝛibns aut inſurgũt ab ipſa natura:necem
phiſonomiam de moꝛibus hommum et interioꝛa per er

terioꝛa falſo iudicantes illi homim deo er defectu nature
aliquid poſſet aſſcribunullam tamen humanaʒ atq; mũ

daſam aptitudinem oſtendebat:pꝛout aſſolei etas illa

Ecrat enim aptus rebus diuinis imo totus diuin? erat

q;uis ex do no nature indicia multa ſuſciperet: quod iu-

re oib apt? eſſet⸗

gnitati regie conuenire:qᷓ́; ioſeph atq; marie. Sʒ quin /

imo. Ignoꝛabant enim KchanaGeme

gebant detractionis indicia. et habebatur ignauus ſepe

reputatus et ſtultus:vbiiam clarere incipit humilitas

magna eius. Hic non ſtudebat milicie nec ſatagebat p
croꝛpoꝛis virtute pandenda: vt ſe minus foꝛtem aut ma
gis inter ſuos coeuos oſtenderet. Et ſi laceſſitus inter

dum iniuria.nõ manu aut lingua reſpõdebat alicuixo
ênul

cem. vnde fugax et puſillanimis habitus eſt
lam diſcebat vnde captaret neceſſaria vite:ſed aut ma⸗
ternis aut paternis lucris etinterdum queſtu. vita
fugali et parta humiliter fouebatur Etenim comede⸗
bat et bibebat et dirigebat et emittebat vt homo:nihil
quia deus ſimulatum agens/Alienus erat a conuiuijs
ſpectacula nulla videbat/ Jn feminam non figebat ocu

lum necanimum firum:non ad ſuam expedientem cau

telam. nam deus et homo erat: ſed ne notaretur ppter
ſecuturum et apertum miſterinm. Ylla pulcritudo ap⸗
ppeti non poterat ab vlla muliere magis vero alios eius

3 ſanctificabat aſpectus: nec propter erimiam effigiem

eius alicui exorta eſt aliquando tentatio:wnerat enim
Vbpellere non erxcitare · Pecuniam non ferebat. pꝛocul
fecerat largitatem iuuenum: nec enim habebat vnomi
nus autem dvecebat deiſicos moꝛes. FFrequentabat ſy⸗
nagogam iudeoꝛum moꝛeſtatutis autem tempoꝛibus
Neiuebat in templum Cognoſcebatur er perſona. ex vir
tute omnibus occultus erat: non enim aduenerat hoꝛa
innoteſcendi. Litteras nullas didicit ſuoꝛum moꝛe coe⸗
loum vt etiam poſt tempus diceretur: quomodo hic
litteras ſcit cum non didicerit. Oſtendebar ſine doctri⸗

ma viuendinozmam:et regulatione omnium ſenſuum

ſupꝛa omnem ſenſum. Operari erat oꝛatio et ſubleua⸗
tio ineffabilis. Tota deifica erat vita eius: hoc ſolum re

Duobus talis fillus eſſet natus audicabatur magis di/

tinens in hũmanis p mutationes etatum perpeti va⸗

luit ei augmentum coꝛpoꝛalis molis vſq; ad terminum
oeꝛdinatiſſime quantitatis et verit atem humanitatis
oſtendere per cibos et potus et egeſtiones et ſomnos.

Almifice almifica operans incompꝛehenſibiliter ab om
mibus etiam ab his quibus ex humulitate ſubijciebatur
vt ipſi mirarentur et obſtupeſcerent ſuper gentis eius:
fide indubitata tenentes ꝙ non fallebat neq; falleba⸗

tur in operibus eius.Erat extra ommum vſus et mo
res: q tanto tempoꝛe occultauit ſemetipſum mundo

ſõnebat ſequentium et adherentium mores: vt viua/
mus occulte in conſpectu ey.cui nihil põt eſt occultũ.

irtutem inſertam. Sed in omnibns geſtis eius com

Necqueramus palam fieri mundo qui reuelationem

expectamus gloꝛie inuiſibiium angeloꝛum:qui non ex
viſis coꝛpoꝛeo ſenſu.ſed iniuſibiliter altiſſimo placue⸗
runt. Tliuere in hominum fama faſcinationem men/⸗
tis oſtendit. extra notum fieri receſſus eſt a mente.
Qui receſſit a mente oblitus eſi imaginis quam acce⸗
it:et paruipẽdit ꝙ excellebat in eo:et lucem pꝛo tene⸗
bꝛis commutauit. Occulta vita pꝛiuatio vane gloꝛie:
qui wro fieri voluit ſponte notus:eam accepit vxoꝛem

In latibulis degens ventos non timuit:in montibaſ

ꝓoſitus damna ventoꝛum plerumq; poꝛtauit. Mon⸗/
ſtrata oculis vita pꝛeanticipauit ſamam: fama pꝛela/
ta virtutibus peruertit oꝛdinem ſanctitatis. Opoꝛtet
ſeruum dei omni ſtudio famã virtutibus vincere. Mõ

ſtratus digito concutietuxr in coꝛde:quo concuſſo tur
babitur requies. Mon eſt ſapientis ſed ſtulte viuere opi

nate.Ad veritatem opo:tet ambulare credentes: ſem/
per in inſidijs ſunt latꝛones ſpoliabitur veſtibus veſti
tus incidens in eos. Difficile fit anenum ſieri ab omni

conſoꝛte nature:ſed conſoꝛtium ſepe diuoꝛcianit a deo.

Periculoſa eſt congreſſio certare cum laudibus:vince
re virtutibus famam agomięatio eſt veroꝛum. Non vi⸗
nit ſibi quod nequius eſt nec chꝛiſto:qui domificauit in
coꝛdibus alioꝛum. Eiuere in deiecta pꝛudentia redem/
tio eſt a contrarijs.et aungmentum contemplationis.
8 mpoſſibile fit ꝙ omnes habeant coꝛpoꝛale ſecretum
ſed mentis opoꝛtet pꝛetaxare velamen exterioꝛes tene⸗
bꝛe atq; penales exterioꝛa queꝛentibus aſeiſcuntur õ
fidunt multi non cadere in oſtenſione virtutis: ſed ſi
aliquando ita cedit admiroꝛ:non dans tamen de oſten
ſione aranmmad vero aſſeuerans tutiuseſſe ſe⸗

cretumltigitur omnia celabuntur. Reſpõderim. Opoꝛ/

tet ſolum neceſſitatem non voluntatem ad oſtenſionẽ
in cauſa ſupponere.Ad occultandam vitam ſimiliter
virtutem:adinuenta eſt peregrinatio et ſolitudo deſer⸗

ti. Sed ignoꝛantes multiperegrinationis directioneʒ

in illa naufragium pertulerunt: er oſtenſione inlvren/
tis boni ciues effecti.vbi debuerũt eſſe peregrim. Per
rexerunt qᷓ;ᷓ plures ad interioꝛa deſerti agantes ignotaʒ
hominibus vitam:ſcientes celeſtibus ciuibus eſſe no⸗

tam. Multi vero aliter occultari non valentes fatuita
tem moꝛibus oſtenderunt:chꝛiſtiferam meditantes ſa

pientiam.Aliqui per ſilentium abnuerunt ſubſtantiaʒ

celeſtium moꝛum:erat enim eis et omnibus eſſe debet
gloꝛia vite agende teſtimonium conſcientie. Qunamuiſ

dirigatur a domino virtutis oſtenſio vt opera noſtra
coꝛam hominibus luceant:ad eos tamen directus eſt
ſermo quos non ſolum ſibi ſed etiaʒ alis omnmo viue⸗
re opoꝛtebit:qui ſunt in culmine dignitatis aut officij

conſtituti. Occulta ergo chꝛiſtianitas manifeſtata ptẽ/
pusſanimabus noſtris inſinuat:non deuenire in publi

cum ante tempusa domiuo pꝛefinitum.qꝛ oĩa tpᷣs ha

bent. ſn iſq; diſpoſitionibus currunt vniuerſa ſuhſole,

Poee
ſertu
uin
npe
keton
tutnf
g⸗
unt

Uibu⸗
l⸗
gatti
Hon
oron
Aüpi
ſunn
tationt
Neiacn
ſeyle
nnpee
gle⸗
ſecur⸗
bus
lerer
nag
mt
tatis
Gum
blioon
Pkur⸗
vnm
Atip
punde
meiun
ſenen
Rpſt
nietin
Prdee
Mund
tusfo
oo
nöſ
niſi⸗a
niti
wjan
otn
gerce
oca
daso
mi
nc
ſo
ate
ſͤer⸗

Setſommn
ſplner den
er geſtisti,
Lneq falebn
npfuserno

inn tmuno,

tis ens coff
Oresept pinn
eſt oechiti⸗
reuelanonen
miquinone
flimo placte
tionem men
eſtament,
1squam gce
emnpeo tene
vane goore
cCepir en
Wünnmonhr
elgbit. Con
3m fama pehn
itntis. Opone
1s pincere D
conchſon,
Ulte puereon
ellentes: eni
veſtibns def
fieri gbommi
orciamta deo,
dibus: vinen
um. Kony
womificarutn
Nentig reden
tempkationss
ogeſegetun
ericres lene
Aloſcuntdr/
pitutotl
men Tan
Aoſtenſon
mnſimürer!
tſcimdodtn
is drettone
ſone inunni
vergintſe
unttsigteh
nibuseſſe o
entrs fotuſt
ditntchſ
gseſſe der
Eumn
pera no
nnmmͤ
iminonine
eſtunpti
bnr

pter inherentẽ virtutem per

De vita domini

Hoc enim et iohannes baptiſta fecit qui nõ dimiſit de⸗
ſertum. weniens in omnẽ regionẽ ioꝛdanis quouſq; ſuꝑ
eum verbũ dñi fieret in eſerto. Maxime vero ſic deie⸗
cta pꝛudentia et potentia operũ et ſermonũ eiienn⸗
re hominũ cõplacentiã docet:ꝓt nibil ꝓpter eoꝛũ placi⸗
tum ſiat.Aic etiaʒ veritas eſt ſilenda:me fine pꝛoferatur
quo placeatur homimbo. Et iuuenes ad interioꝛa tranſ
mittit atq; ſecreta quos facile gloꝛia vana deludit.et a
unbus ſaltim ſi nõ queritur ſi offertur difficile deuitar᷑.
Er regulatur vita hominuʒ inter homines:quomõ vi⸗
uantin oſtenſione perſone ſine denudatione virtutis.
Nõ omnis eſt fieri coꝛpoꝛè nemoꝛoſum et a turbis re⸗
motum ſfieri per receſſum:ſed ommiũ eſt ſe coaptantiuʒ
ad virtutẽ abſcondite operari:et hominũ deuitare con⸗

ſpectuʒ. Et ſi aliquãdo ſurrepat ꝓpter alioꝝ vtile ad imi

tationis exemplũ ex velle videri:et omnino a cenodo⸗
xie iaculis ſe loꝛicatũ.et ſcuto bone voluntatis ꝓtectum
ſe videat.nõ damno quod intendit.ſed de poꝛtu pſiliuit
in ꝑelagus et expoſuit ſe pe agalibus ventis:qui firmato
pede pergebat. Bona et magna ſunt lucra cum manib

lecurioꝛa dixerim que nõ ſunt expoſita ventis excitanti

bus vndas ſubmergẽtes ſuis fluctibus naues/alcqui⸗
rere animas exemplo et doctrina omnium regi chꝛiſto.
magni eſt meritiſed nõ ꝓfeſſionis omniũ.acquirere ſe⸗
ipᷣm tota eſt et omniũ chꝛiſtiana ꝓfeſſio. Qð eſt neceſſi
tatis pꝛefertur electionibo voluntarijs.et ad quod obli⸗
gamur ad rationẽ reddendãa in examine iudicis infalli⸗
bilis opoꝛtet pᷣintendere qᷓ; qð pꝛopꝛia directione ſuſci⸗
pitur. De ſe per ſe opoꝛtebit reddere rationẽ.de alijs au
tem niſi qui alioꝛũ per domini obedientiã ſuſceperunt.
aut ipi voluntarie accegerunt Occultus erat oꝛiginali
mundo noe ꝙ tanta mſigniret᷑ virtute.atq; per artifici⸗
um eius apud eum ommiũ delendoꝛũ ſeruaretur vitale
ſemen.ſed cum placutt ei cui omne quod placet iuſtum
eſt. poſt quingentos annos toti mundo voluit palã fie/
ri.et in centeno naualis ediſicij tempoꝛe toti mundo et
per relationẽ factus eſt notus.Et poſt deletũ ex dilumio
mundum.centũ adhuc annis ſuꝑuixit oꝛbi vt ſicut no⸗
tus fuerat veteribus iam deletis:ita fieret naſcentibus

nõ ſumpſiſſei Neſciebatur q;te vixtutis eſſet abꝛaam.
niſi a domino fuiſſet ante vocatus:et in eo facta pꝛima

bien ſ erhern curama domino impoſitam

diſtinctio.per circumciſionẽ in ſanguine popuh.ꝑ vni?ꝰ
dei cultum domino placituricatebat virtus in ioſepp.

quouſq; deus ſibi tempus et opoꝛtunitatè pꝛeparauit
exercende virtutis.gnoꝛabat᷑ ab hominibus moiſes
in occulta virtute.n erat ſingulariter not aaron.ſed
deus oſtendit eos ſuo populo flagellato.et pharaoni et
toti egipto.et multis populis nationũ et magnificauit
in cõſpectu regum:qui domino fuiſſent rebelles.ſi popu
ligubernacula pertinaciter recuſaſſent.( Yoſue occultus
erat et vtrum in eo virtus foꝛet ducalis.pꝛeuium iam
nõ erat notiſicatus eſt a deo moiſi per deum et moiſen

notificatus eſt in iſraeli ⁊ quos debellauit ganerſeaſ Sa
9

ſtoꝛ adoleſcens erat dauid ⁊ ſequebat᷑ fetantes:nu
ma clamabat de illo pꝛo virtute regali.et a domino eſt
oſtenſus ꝙ erat homo ſcõm coꝛ ſuũ:etvmiuerſo iſraeli

factus eſt rex ⁊ pꝛelatus. Heliquiſſet ſi non acceptaſſet

oꝛdinationem dei/Oꝛoinde ſi qui mittuntur a deo in a

lioꝛum ſalutem aut hominibus mittendi habentib po
teſtatem. ſeu neſcio qui charitate aut pᷣſumptione alioꝝ

curam ſuſcipiunt recta intentione ad deum. exemplo
doctrina ſubditis innoteſcantſſecretũ placendi.magis
domino in anima reſeruantes/Vlelle vero ad exterioꝛa
eopere roluntatis placi⸗
tum notuʒ fieri · pꝛiuauit ꝓpꝛijs muneribo ipam virtutẽ

Baluatoꝛis

q́;uis Eſaias videns domini voluntatẽ ꝓpter obedien⸗
tiam dixerit. domine mitte me. Moiſes recuſabat alle⸗
gans lingue defectum. Yeremias aute omnino factus

humilis animo recuſabat dices. a à a. ecce dñe neſcio lo
qui. Inter charitatem que nos inclinat ad vtile pꝛori⸗

mi et voluntatẽ que pſumptuoſe aut virtuoſe ad palaʒ
fieri agitat. et humilitateʒ que refrenat tutius dixerim
ſuperioꝛis aut alicinus iure mandantis expectare decre⸗
tum.qᷓ; per ſeipᷣim quomodolibet agitatũ.exire in publi⸗
cum niſi certum eſſet interius a deo poſitũ verbũ.
Da baptiſmo chꝛiſti moꝛaliter·
Actum aliud mirsbile ad credendũ difficile cuʒ
f enarratur ꝙ ſumma puritas moꝛe impuroꝛuũ
ſe fluxibili iubijceret elemeto:etenim mihil ha⸗
bebat purgabile.imo purgatione venerat facere peccato
rum. Sed pꝛetermiſio ꝙ ſanctiſicauit aquaſ. nec ab eis
moꝛe ſucceſſoꝛum abluius eſt.ꝙ inſtu uit ſacramentuʒ.

ꝙ per omnia voluit ſimilari fratribus ſuis. excepto pec,⸗
cato.quid nobis tam humilis actio monefaciat audia ,/

mus.ad infoꝛmationẽ agendevite in moꝛibo chꝛiſtianiſ

Sit tota et tote perfecta ſuꝑnaturalis mundicia quaſi

peccato teneretur obnoxia baptiari et lauari voluit ſoꝛ
didus baptiſma nõ effugiat:quauis cheiſtus ad ſe nil re
tulerit agendoꝛum:ſed nos aut inſtrurit ad ſalutem o/
pere atq; ſermone aut poteſtate perfecit.Tinctus igitur

eſt aqins ſaſuatoꝛ in etate perfecta iam triceſimũ annũ
attingens omnẽ ſequentem ipᷣm exemplo ad ſubiectio⸗⸗

nem neceſſarie purgationis inuitans:que pꝛimo et po/

tiſſime neceſſaria luridis eſt.ſiue cõtraxerint aut cõmi⸗

ſerint qð deturpat:nec poſſunt ſuſcipere oꝛnamẽta vir⸗
tutum niſi abiecerint qui a ſoꝛdibus detinentur. Pur⸗
gatio vero virtutem nullatenus cõfert ſed diſponit:glo
riam nõ pꝛeſtat in cõſoꝛtio beatoꝛum. Miſericoꝛdie dei
eſt nõ purgationis atq; virtutis:mihil cõdignum eſt ad

gloꝛiam expectatam. NHam dare pꝛopter infirmitates ho

minibus purgationes nõ eſt inducere ſanitatem:ſed pᷣ⸗
paratio ad eandem. Loculum infixum defigere nõ fuit
ſanatio vulneris:ſed remotio phibentis.Alia enĩ opoꝛ⸗
tebat apponere medicamenta.pꝛo recõiungenda carne
que diuiſa erat extelo.Abraſio tabule nõ fecit imaginẽ
multi coloꝛem.ſed ad coloꝛum ſuſceptionẽ aptauit.Nec
nouacula ſcripturam fecit in carta cum nouaculatoꝛ cũ
ipa radebat.alijs inſtrumentis opus erat ad faciendam
imaginem et ſcripturã. Dixerim hc dumtaxat de pur⸗
gatione que ſacramentis agitur.circa quam noſtra non

vrſatur nnentiorſe dalia eſt purgatio cin aliquid ſubij⸗

ci cogitur.qui pꝛime putati expectat aſciſci· lirtus om
nis purgationẽ cõtrarij facit cin nihil niſi vitium aduer
ſatur:que ſue bonitatis effectũ ad coꝛpoꝛa nõ extendit.
Non enim habet ipſa cõtactum vt tangat aut tangatur
a coꝛpoꝛe:inuiſibilis ad inuiſibile fit actio eꝝ.que ſi ad
erit tota totum purgabit aduerſum. ſi vero de aduerſo
remanſerit quippiam virtus perfecte nõ aderit. Totus
et pꝛimus aſpectus virtutis eſt ad abolitionẽ aduerſi. a⸗
liter nanq; ſuum regnuʒ in anima nõ ſtabiliret. Et ſem
per innitetur ſua potentia vt cõtarium totum adimat.
quod ſi nõ fecerit fit implacabile imo impaciſcibile bel⸗
lum. Si autem vitio poererxerit ipſa cõflictum /ſtabilie⸗
tur pꝛoculdubio regnum eius ꝓpter impedientis abie/
ctionem.cum eius ſecundum aſpectus ſit eſſe quod eſt.
et vbi debet et quomodo.vt ſtatim exurgat in actum p/

pter omnium beatificum fine

6

Capkm III

ct ec pꝛo tanto erit pu
gatio ſi purgetur animus ab auaricia et turpetur fece lu
xurie.aut ſi ab hac mundabit᷑ quiſpiam.et in dominan⸗
de libidine voluptetur aut ſi dminandi fuerit abiecta
libido et detineatur a voragine gule. Igitur deus ꝑ ſcoę-

4. .
. .
„

pam virtutisvitia queq; purgat. purgatoꝛiũ cuius dul
alſſimnum eſt et nihi ſenut amari. cui tamdiu debemus

eſſe ſubiecti quouſq; virtus dici poſſit non purgatoꝛie.

ſed anime iã purgate. Cõcertant fullones quouſq; ma⸗
culas tergant cõcertant ebellantes. cõcertant nitidan⸗
tes vt impuritates depellant rerũ ſuis oficijs ſubiecta⸗
rum. nec eſt par eis quouſq; inſit nitiditas wel albedo.
aut illa puritas quã exrquirit ſubiecta materia ſeu diſpo
nit auctoꝛ inducere. Oic etiaʒ virtus in animabus no⸗
ſtris ipa cõcertat. Ygitur pꝛꝛmũ vniuerſale purgãs pꝛi

mum abluens ininſibius virtus eſt:aut omniũ auctoꝛ

per eam. ECximius ꝓplxtarum cõtraxerat maculam:pur
gatione animoet vert in facto querebat dicenſ. EFm pli
us laua me ab iniquitate mea:et a pccato meo munda
me. Si amplius querebat iam in aliquo lotus erat foꝛ
te per cõtritionẽ cõmiſſi ſceleris.ſed ampliꝰ lauari opta
bat quas requirebat virtutes. Lauatoꝛiũ enim virtutũ
ad ꝓpoꝛcionem viſionis ind ucit. et mudatur quis a pec
cato in virtutum balneo requieſcens. Quotquot laua⸗
tiones in vteri teſtameto hominũ in cerimonijs delin⸗
quentium vſtium vaſoꝛu immundiciarũ animalium
offerendoꝛuʒ lauationes figurabant inuiſibiliũ virtutũ

omma in figura cõtingebat ill s/Et naaman iyro di

ccum eſt vt lauarerur ſepties in ioꝛdane. Voꝛdanis ſa⸗
ne riuus eſt iudicij. Septena vircute in riuo iudicij eſt
lauandum. Riuus nanq; flint. et fluuius etiam iudicio
rum interpꝛetatur ioꝛdanis. Yudicium vero fluens ra⸗
tio diſcurrens. Elt melioꝛ autem addatur intellectus/
fluuius iudicioꝛũ eſt multitudo iudicioꝛũ dei diſcurres
ab initio mundi vſq; ad finem per omnia mundi clima⸗
tayt ninnerari nequeat nex intelligi: ſʒ marime dei pia
iudicia ipa ſunt virtutes:in quibus fedatus abluitur. 7
ois peccatoꝝ turpitudo lauat᷑. Et wre nomen ludicioꝛũ
virtutes habere feruntur. quia ſicut per iudicia iuſtus⸗
reus diſcernunt. cõſtituti ante tribunal: ſic pꝛofecto vir
tutes abloluunt imo abiuunt a criminib- in eis firmi⸗
ter ſe lauantem:et damnationi aſſcribũt qui earuʒ ter⸗
mas ignoꝛat Moꝛro daniel interpꝛetatur iudicium dei.

qui abſoluit ſuſanna ſe lauantẽ a falſo crimine.ſacerdo/⸗

tes vro nepharios damnationi pꝛoſcripſitEt in iudi⸗
cioꝛum talium fluuio ſepties lotus.mund tus eſt a le⸗
pꝛa.et ab omni turpitudine inuiſibili liber erit. qui ſe la
uerit talibus aquis/.2zoinde ſaluatoe ꝗ perfecta etate
incipiens.facturus mirabilia ⁊ vtilia mundo ad noſtrã
infoꝛmationẽ petiuit ante ioꝛdanem: cocens nos ado⸗
mnia purgabiha humiliter aptitari.Deſecatoſ nos eſſe
opoꝛtet celeſtia regna petentes et mundos:qui pꝛeimam
mundiciã inſpicere còcupiſcimus ipᷣa dicẽte. Beati mũ
do coꝛde:quoniãm ipi deum videbunt/qin gatio nem
pe pagitur per ea que habent aſperum ſenſum vt p ignẽ
aut lunam ferrum ſeu omne metalluʒ: ſic ſeꝑe hominũ
vita per tribulationem purgatur et penam/:uũr gatio
enim ꝓpꝛie dicitur impertinentis aut ledentis abſterſio
Purgauit igitur ignominia impertinẽtes aut ledentes
hnoꝛes.paupertaſ diuitias.abſtinentia delitias. vigilia
ſomnos.perſecutio quietes.tribulatio cõſolationes. fla
gella carms libid ines.cohibitio ſenſuum i poꝛum illici⸗
tas voluptates/ Mala igitur co⸗poealia que in hoc ſecu⸗
lo patimur aut ſunt immediatea deo autvolũtarie que
runtur. aut inferuntur ab bomumbus aut a demombus
irrogantur aut a defectu nature inſu gunt.ſed nono
niaet ſemper inſtrumenta purgatioms iaun⸗ Bala
autem que deus immittiteos nõ purgant qui ſenſuali⸗
ter delectationes querẽtes tota intentione ipis malis
repugnant. NHam pharao decem plagis a cæo ummſſis.
nõ ſolum purgatus non fuit.ſed induratus magis ipſe

quartus

permanſit. Et ſignum eſt repꝛobationis qui ex flagel⸗
lis nõ purgati dureſcunt. de quibus per Yeremiã dicit.
Fruſtra cõflauit conflatoꝛ malitie eoꝛuʒ nõ ſunt cõlum

pte. Argentum repꝛobum vocate eos:quia dominusꝓ

iecit illos Ommnipotenſ cõflat hbominẽ quem creauit. qꝛ
per ignem tribulationis atq; per verba doctrine in vnuʒ
vult redigere quem diſperſuʒ in multa cognouit.⁊ pur⸗
gare qui ie ꝓpꝛia wlluntate infecit. Sed ſepe tribulatio
nis igius ardet nõ purgat. et doctrina ſuſcipitur et non
emendat: nõ defectu agentis ſed peruerſitate patiẽtis.
Econtra electi quo magis affliguntur eo magis pur⸗
gantur. de quoꝛum numero ſt dauid fatebatur eſſe di⸗
cens..Oiſciplina tua coꝛrexit me in finẽ. diſciplina tua
ipa me docebit. unc diſcipliua coꝛrigit cuz quod ledit
anima aut ad ipam nõ pertinet abſtergit. Tuͦc coꝛrigit
atq; purgat cum ſub ipa humnliter anuma omnia tole⸗/
rat:extimans ad ſe diuinam ſfieri atq; inctinati pietatem
cum per fagella m hac vita ſuſcipit purgatione. Meliuſ
naãq; hic fit tempoꝛalibus ad purgatione macerari mole
ſtnsq; ſupplitijs deputari eterms urgat docendo dei
diſciplina:quos diuina pꝛouidẽtia im ſuperna pꝛenoue⸗
rit inferendos. Ideo ꝓpheta ſecurus adiungit. Diſcipli
na tua ipᷣa me docebit.Qui docetur ante patiebat᷑ igno⸗
rantiam a qua purgatur per illatam Doctrinaʒ. Purgat
ctoꝛ in ſcolis diſcipulos quos nouit ignaros:et ipea⸗
nimus addiſcentis cognoſcit cum ſe videt urgaria te⸗
nebꝛis ignoꝛantie per lucem ſane doctrine 225 diſcipli
na diuinoꝛũ flagelloꝛum hic erudit vt finem optimum
quem optamus pacem et quietem quã wolumus nõ in
mungdo iſto ſic flagellato ſed alibi queramus. Purga⸗
tionem certe marimã accepit in animo qui diuerſitatez
regionum vmbre moꝛtis et vite aſpexit atq; cognouit.
et odiens tenebꝛas ſuſpirauit in lucem. Paſſiones ele⸗

cCte eoipᷣo nõ purgant.quo terrenis cõmodis toleran

tur:ſi autem pꝛo etermis ſuſtinent᷑ cõtrarioꝛum adijci⸗

unt purgationem b homimbus aut a demonib mala

irrogata nõ mundant eos qui patientia carent. et licet
aliqua videãtur auferre que nõ ſunt neceſſaria ſiue con
ferentia vite·nõ pꝛo tanto purgatio ſequi tur.quia ira et
odium in animo perdentiũ reſeruantur. et vbi vitiũ re

mauet purgatio facta non eſt: purgabit wro ſi patiẽtia
nõ ſicta tollerãtur lu naiiſna nutinn coꝛrupta ine

ſurgens q;uis refrenet multig/ purgatione ſalutifera
purgat a nullis.ſi donum cei nõ eriſtimat ille qui ſen/
tit.purgaret ſane ſi conditoꝛis et patientis cõcoꝛs eſſet

vna wluntas. Pꝛoinde fruſtra cõflat cõflatoꝛ per ignẽ

tribulationis aut per doctrinã vritatis que dirigit mi

natur atq; pꝛomittit.ſi hominum malitie atq; nequitie
nõ cõſimuntur. Sedvelut argentũ quod m cõſlatoꝛio

nõ purgatur dicitur repꝛobum.ſic qui per doctrinam ſa

cram et tribulationẽ a deo immiſſam aut pmiſſam non

coꝛriguntur repꝛobãtur. Mullum ſane repꝛobationis ſi

gnum certius. q; purgatoꝛis per um oꝛdinatis nolle
Pürgari. Id pꝛofecto quod ſaluatoꝛ agit et loquitur hoc

intendit vt a malis purgemur.xet ſcom eius iuſticiã no
ſtra opera faciamus.Hinc per malachia phetam dici⸗
tur. Ypſe eſt quaſi ignis cõflans et quaſi hyrba fullonũ

Et ſedebit cõflans et emundans argentum.et urga⸗ .

bit filios lein. et colabit eos quaſi aurum et quaſi argẽè⸗
tum:et erunt domino offerentes ſacrificia in iuſticia.
Nam ſacrificia in chꝛiſtiana iuſticia offerre nõ poteſt qᷓ
ab immunditijs voluntarijs purgatus non eſt. ſed qui
nõ purgantur argentum repꝛobum vocantur. Adeo pP
Yeremiã dicitur. quia dominus pꝛoiecit illos. ed lo

nos dus non pꝛoijcit pꝛo quibus ſupna pꝛeparanit. ſecd
repꝛobatio eſt cauſa piectionis:et pꝛoiectio eſt teſtimo/

ilen

turie
inc⸗
ſtan
lerde
Gan
bltnte
sn
Giten
Parm
mene

negt
mo⸗
ſeb
gvol
pitth
ſo
G⸗
re
ſehe
nes

uhe
Ifn
Plttut
lcete
hame
ricr
babe
bei
vma
inen
fion
plur
lonns⸗
en
Gog

Cbens
lisab

Cnen
tuncl

lin
Wn
keno
lee
ninn
bus

De vita domini

nium repꝛobationis. Ygitur dum in hac vmbꝛoſa vita
perſiſtimus.omni rei purgatiuam intellectualiter vir⸗
tutem habenti.humiliter colla ſubdamus.ne talis re⸗
pꝛobatio veniat cui appꝛobatio nulla ſuccedat · exemplo
iheſu dulcis et humilis.qui ſe ſubdidit.velut purgato⸗
rijs amicis. L
De deſerto iheſu atq; moꝛtalivita der=ti. a IIII
Mꝛiſtus poſt aquas abijt in deſertũ a ſpiritu
c ſancto ductus.vt et a pꝛopꝛiavoluntate que
ſpiritus vehens hominem eſt:incipit innote
ſcere qui mãſerat in virtute occultus. Sed
videnda ſunt inſignia pꝛopitatis. et innoteſcentie mi⸗
rabiles actiones.Qund enim eſt quod adquem nulluſ
in celo et in terra exiſtimatus eſt cum palam fieri volu
it aquas petijt:poſt quas deſertum per denarium qua⸗
ter ductum habitaturus intrauit. Sunt ne iſta inſi⸗
gnia magni regis. Sunt iſta que decebat pꝛimo in pꝛo
bitate peragere regẽ regũ ſubici. Iſtud firmum tenea⸗
mus in coꝛde.vt nulla yma oꝛatio eius derogauerit ma
gnitudini eius:ſed eo quelibet eius actio magna fuit.q̃
ipſam mundi dominus et ſaluatoꝛ exercuit. Verunta⸗
men quia non agimus de roboꝛe coꝛpoꝛum.atq;virilita⸗
te membꝛoꝛũ:in quibus nobis plurime beſtie atq; ani⸗
malia pꝛeferuntur ſed de inuiſibilibus virtutibus que
regnant in ſedibus animoꝛum et diſponunt et oꝛdinãt

moꝛes coꝛpoꝛuʒ. Pꝛoinde ad virtutuminſignia noſtra

verbula deriuamus Mima igitur virtutis inſignia in
quolibet poſſeſſoꝛe viꝛtutuʒ ſunt ad ſeipſum.et omnis
virtutis actus pꝛimo recipꝛocatur quaʒ tranſeat:ſe pꝛi⸗
mo ſubiectum perficit pꝛoinde quam deriueętur in aliũ
Sterilis enim eſſet virtus habenti.ſi non ſibi ꝓpagare
tur ad alios.ac per hoc opus grãde virtutis in ſeipſo poſ
ſe humiliari. Et ſi quiſpiꝗ ſibi ſubiecerit barbaral natio
nes nihil feciſſe dixerim ſibi ſtans elatus in animo. Et
ſi amenitate veroꝛum diſerta lingua perornata doctri
na humiliauerit audientes:nihil ad eum referam vtile
niſi mẽtis fuerit humilitate deiectus.Oagnum ergo

virtutis in chꝛiſto pꝛeconium:cum ſe i wlut

egẽtem ſubdidit aquig E
bumane hoc ſit pꝛecipuuʒ delectabile ſue ſpeciei delecta
ri conſimili.ac ſue nature ſemper ſecũ habere conſoꝛtẽ
babent enim animalia ſimilibus copularitamẽ pꝛeter
ab eis cognitã rationẽ.q;uis hoc exigat ratio ipᷣa nature/
homo autem cum cognita ratione in rõne nature.Mꝛo
inde homines perſonaliter deuitare appellauerim quid
inſigne virtutis et abſtinentie magne hac cõſolatione
pꝛiuari et ſegregatim fieriab bomimibus.vt cõtempla⸗
tiomis oculus impꝛepedite dirigat᷑ atq; attentius in au⸗
ctoꝛem:altioꝛem partem dixerim occulte virtutis. Se
gregatur ꝓfecto dominus noſter ieſus chꝛiſtus auctoꝛ
ſuperne gloꝛie moꝛalis vite dux atq; magiſter:et relin/
quens homines in locum ſecedit deſertum. Elere deſer

cu inter cetera data nature

tus ab homimibus in deſertum vadit.deſerens hominef

loca deſerta petit/Sed quid nobis chaiſti Moꝛa deſerti
aperiat intendamus:q;uis nõ omniũ ſit habitare ſolitu
dinem atq; poſſe.nam ſi poſſibile omnibus fieret deſer⸗
tum ciuitas ellerRia Wercum accepit adam dele⸗
ctabilem paradiſum.in quo qᷓ;diu deſertus manſit a ſi⸗
militudine ſpeciei delectauit auctoꝛem·ſolam ſibi cõſo⸗
lationem in animo reaccipiens ⁊ angeloꝛum quos mẽ
te nouerat cum quibo ſe ſociandũ agnouerat. creaturaſ
ceteras ratione carentes ad vſum acceperat atq; domi⸗
nium. et manſit de deo dilectuſ qᷓ;diu ſtetit humana ſo⸗
cietate deſertus: AVbi vero humana ſocietas affuit qoð
ſequitur taceatur. SGonum eſt igitur ſolum ab homini⸗
bus fieri:ſocietatẽ in animo gerere creatoꝛis.et incoꝛru

BGaluatoꝛis

ptibilium ciuium ſupernoꝛũ. Sociatum vero humane
humanis:ſi nõ ſemper ſepe vidi deluſum.Lachꝛyme no
ſtre acceptabile ſacriſiciũ ſunt altiſſimo: que ꝓtundius
et acceptius inueniuntur.in locis ſolitarijs meroꝛibus
aptis.Legitur in libro geneſis ꝙ anan filius ſebeon cũ
paſceret aſinos ſui patris in ſolitudine: inuenit aquas
calidas.Anan vero iſie qui paſcit aſinos patris in ſolitu
dine eſt qui aſinos beſtiales ſcilicet motus et quinq; coꝛ
poꝛis ſenſus in ſolitudine paſcit:eos ab amenitatibus
ciuitatũ humane cõuerſattonis auertens ne illiciantur
et a creatoꝛe omniũ auertant᷑ ⁊ domino.imebat enim
dauid pꝛopter peccata ſua dei auerſionẽ q́;uis ſuam faci
em auerti peteret a peccatis. Sed cum in deſerto quis

paſcit ſenſus ſuos ab amenis auerſos.et motus anima

les retinet in veſerto:inueuit aquas calidas.lachꝛymas
deo acceptas.in coꝛde igne charitatis decoctas. Siaũt
huius patris aut filij nomina interpꝛetarent᷑ eandẽ ſen
tentiam moꝛaliter reſonarent. Vellent cõmuniter ho⸗
mines inuenire vite refugium in moꝛtis articulo cõſti⸗
tuti:et gaudium ſit maius qᷓ; ante cum inuenerint. Jo
ſeph nanq; filius iacob ex ſulvꝛtis cauſis odioſus erat

fratribus ſuis:in quoꝛũ manus cum in patris abſentia

deueniſſet ab aliquibus eoꝛum eſt adiudicatus ad moꝛ⸗
tem.et vix aliquo eoꝛum renitente moꝛtis euaſit impe⸗
rium:cui ciſterna que in ſolitudie foſſa erat abſq; aqua
vite remediũ fuit.Quippe mundmultos ſpiritualiter
occideret qui ꝓpter fragilitatẽ nõ habent potentiam re⸗
ſiſtendi.quibo expedit ꝓpter infirmitatem pꝛeelegere fu

gam ? pꝛoijci voluntarie pꝛo refugio iuſte vite in ſolitu

dinis ciſternã. Ciſterna ſine aqua eſt noſtre vite ſecretũ
carens periculo ſubmergente. Deſoſſa enim erat. Con
ſideratio ſepulture multoſ auertit a malo. Sed erat in
ſolitudine. Deſertus ſiquidem locus vitam ſecretꝗ ha
bet ſine abundantia rerum que ſignant᷑ in aqua. Mam
ſiabundaret deſertum nõ deſertũ ſed delitie dicerentur
Et moꝛtis et ſepulture memoꝛia p deuitatione maloꝛũ
magis ſedule agitur in deſerto:quod ſignat in terra de⸗
foſſa ciſterna. Vide hominẽ ſolum ob aſpectum terre de
foſſe/p ſepeliendo cadauere reſculpitũ ex doloꝛe in coꝛde/
auerſum a malo mutaſſe pꝛiſtinos moꝛes. Indubitan⸗
ter quilibet teneat.ꝙ ſi ciſternã id eſt ſepulturam in ter
ra defoſſam.in qua cõmuniter humana coꝛpoꝛareſoluẽ
da clauduntur. indepoſite per memoꝛiã ſecum ferret et
cõſideratione intenta ingrederetur in nan anteſh in⸗
ſenſibiliter inficeretur in ipa cadauer eterne damnatõ/⸗
nis deuitaret exitium. Ded inter obſtrepentes hominũ

Woces et turbas talis memoꝛia defint, euius pſentie eaauu

Npeeter vltIna
viſionoque in hac vita niimie appetantur. aliqui virtu⸗
te pollentes deraliqualemviſionem noticiam cõſolatio
nem reuelationẽ. certaʒ allocutionẽ pꝛo certitudine vi

ſa locus deſertus exiſtit

te agende deſiderãt fed moiſes cum ingrederetur ad in
terioꝛa deſerti · vidit dominũ in rubovelutignem inflam
mantem.cõſolationẽ accepit in animo quam ante nun
qᷓ; legitur ſuſcepiſſe:noticiam habuit diuinoꝛũ.et reue⸗
lationẽ ſecretoꝛũ deia alloquiũ eius de his ad que a deo
poꝛdinatus erat. Nonviderat dominũ in egypto:neq; .
ſubiectam creaturã audiuerat vocẽ eius.Deſertus eni
locus diuinis eſt oꝛaculis aptus:nec aſſiſtunt ſtolidi lan
datoꝛes qui ſuis laudibo bona noſtra diſpergant. Et oꝛa
re in recuruate volentẽ dpoꝛtet eſſẽ iniiſum.imo tam a
turba remotum.vt nõ cogitet hominũ tintillatõnes ad
cellam pꝛo incomoditate adeundi:nec ipᷣe perſiſtat intẽ
tus ne a pꝛoximo expꝑectetur:excepto eo qui obedientie
patris in ſolitudine ſubeſt qui ad ipius imperium tene⸗
tur ab actuali oꝛatione recedere. Aliter autẽ expectans
g 2

Gaurn) X

etf expectatus quietem ? in recuruatam oꝛationẽ raro fu

dit aliquãdo/ Querunt mundi pꝛincipes atq; omnes qᷓ
gerunt in oꝛle terrarum aliqua pꝛefecturã hatere ſuos

vernaculos expeditos miniſtros in eoꝛum obſequio ex⸗

plicatos: implicitos vero ſeruos mmalijs paruipendunt.
plerũq; de ſins habitationibo pꝛocul pellunt. ss enim
nõ eſt domini ſeruum pꝛeterq; in omini ſeruitio impli

cari· Populus aute dei a pharaone in egipto/ꝓ ſuo ĩer⸗

uitio implicabatur Tloluit ergo dominuſ populũ ſuum
erxplicari ab egiptiaco ſerunio:et ad ſacriſcandũ ſibi ſie

ri iberum in ceſerto. Pꝛoinde miſit dominus moiſen
et aaron ad pharaonem vt dimitteret populuũ ſuum vt

ſacrificaret ei in deſerto. vbi expeditioꝛ erat q́; in egitto
et in ſolitudine ſacrincabit habilius qᷓ; in ciuitatibus re —
ſidens. Et ſollerti mente intuenduũ eſt quod eſt ſacrin/⸗
cium quoda nobis a deo exquiritur:et expeditius reddi

tur in ſerto. Quia moꝛes clodimus: litteralia facrifi⸗

cia et iſraelitici populi dimittamus. Sacrinici dixerim
eſſe quod ſanctitatẽ in anima aut in moꝛibus ſonat ſeu

ſacrum anime aut coꝛpoꝛis lactum. Pꝛoinde omne qð

deo redditur acceptuʒ ſacrificiũ eſt. uhilominus tamẽ

opoꝛtet ſingulari diſſertione intendere. Oacriſiciũ deo
gratum dauid in pſalmo explicat:cum ad ſacrifſicandum
omnes inuitat dicens. Gacriſicate ſacrificium iuſticie:
et ſperate in domino. Sacrificium iuſticie vnuerlale in
Vitutibus nolcitur eſie lonum:vt reddamuſ deo bvnũ

omne quod poſſumus et ſibi conuenire cognouimus.
Erboc nanq; dicto nullũ excluditur bonuũ quod non ſit
deo reddendũ aut dilectione anime aut opere coꝛpoꝛali

ququis omnia bona nõ ſint omnibus apta: magis vero

nec ab omnibus ſingulis ſint exacta. Nam matrimonij

wnũ non erigitur a pꝛofeſſione celebis vite. Becouer⸗
titur certe quod dicitur. Mec elemoſine bonuʒ ab eo qui

aſe ommia ſequeſtrauit. Et ſepe cõditõnes et ſtatus im

ꝑediunt et ſexus diuerſitas no cõſentit. Elalitudo in⸗
nrmitas et his ſimilia cõtradicuntvt nõ omnibus acti
ue cõueniant: ſed nõ ſubſiſtunt quin omne wnü regi ſu
perno gratum.ſcom aptitudine pꝛofeſſionẽ et ecentia

in ſe atq; in omnibus diligatur:quauis omne bonũ nõ

reddatur deo actu coꝛpoꝛis. nec ſit reddendũ a ſingulis.

oimnẽ ſuam cõſiſtentiam anime et coꝛſoꝛis vſibus mmꝗ

Erit igitur ſacrif cium iuſticie quod ſacuficabitur dño.

Faſe diuims: pt totuz ſe dedicet in eius ſeruicio a quo
ide

ſſe quod habet accepit: et ſolum vacare deiferuzeſt

ſacrxiſicium perſecte iuſticie. quod maxime peragitur in

eſerto ad quem locum omnipotens ſuum populum ad

ſacxificiũ inuitabat. Lectio meditatio intellectualis ſeu
wpealis oꝛatio.cõremplatio inquiſitio ſui.cuſtodia ſin ·ſi
lentij ꝓpfundum. quies mentis.fragilis vita.carnis ma
ceratio. abſtinentia nociuoꝛũſagon rectus:que oĩa ſacri
ficia ſunt iuſticie quod in deſerto magis impꝛepedite ꝑ/⸗

agitur. Sed nemo credat quod a nobis in chaiſtianam

vitam vocatis quod in ſacriñciũ mactati pecoꝛis exqui⸗

rat aut effuſi ſanguinis:neq; rei viſibilis ſine ſacrificio
mentis. EInde per pſalmiſi dicitur. Mon in ſacrificijs
arguam te. Mon accipiam de domo tua vitulos. neq; de
gregibus tuis hircos: neq; manducalo carnes ſtauro⸗
rum:aut ſanguinẽ hircoꝛũ botalv. Ac ſi dominus per ꝓp⸗

Pplytam dicat aperte. NHon ſunt iſta lſacrincia que requi⸗

ro. Jam enim dauid intendebat in nouã vitam:et exi⸗

mium ſacriſiciũ ↄgnoſcebat/ ubdit enim Imola deo

ſacriſicium laudis et redde altiſſimorvta tua. Et paulo

poſt ſecutus adiunxit. Hacrificium laudis honoꝛifica⸗

bit me:et illic iter quo oſtendam illi ſalutare dei. Taudiſ
vero ſacriſicium eſt ipa gratiarũ actio de acceptis. Lau /

dis ſacriſicium eſt in ad uerſitatibus et pꝛoſperitatibus

fert etiam ſacxifi

Hhatio ſi cum offendimus creatoꝛe. Iſtis remotis oĩa
recta manet. neq; ſupereſt quod fieatumſed anriari p?o

quortus

laudare dominum. Dicebat lane ipſe dauid. Benedi⸗
cam dominnz in omni tempoꝛe: ſemper laus eius in oꝛe
meo. vt ſi patiar ſi affligar. ſi maledicar. ſi repꝛobus ha

bear. ſi omnia munch mala contra me conflentur vnuʒ
ſemper laus eiuſin coꝛde atque oꝛe meo. Si mihi aſ⸗
ſint pꝛoſpera cuncta:iempꝑ laus eius erit in animo⸗ nee
lingua tacebit. Hinc et dominus per ꝓphetam dicebat.
Innfrenalote laude mea. frenum geſtat in oꝛe: p⸗
greditur et ſiſtitur dextratur et ſiniſtratur. giratur vol
uitur ouctu eius.c per hoc ſacriſicium laudis imolat-

———

gui de omnibus et in locoet temipoꝛe dominuʒ laudat.

Hinc et am pſalmiſia oicebat. Lauda anima mea domi
num:laudaw dominũ in- vita mea. pſallam deo meoqᷓ;
Diu fver ecſi in occultis iudicijs eius.ſacrificiũ lau
dis tenemur offerre. nam q;to ipᷣe operatur occultius:
tanto ſapientiuſ. Eccleſiaſtici enim dicitur. Sapientie

omini aſtabit laus. Et ab omnibus creaturis laus di/

uina exquiritur.qð vltimi pſalmi dauid miinnangif⸗ .
n nul

cii laudis qui de dei pꝛouidentia
loremurmurat. Et hoc eſt ſacrificiũ laudis quod deum

honoꝛificat.cum in omnibus dei potentiam ſapientiã et

bonitatem adoꝛamus atq; laudamus. Pꝛoinge illic eſt
iter ad ſalutare dei.Oiuina enim laus animo geſta oꝛa
digeſta opera acta. perducit ad ſalutare dei. Que tanto
ſtudioſioꝛ in ſolitudine agitur:quãto cõſiſtentia homi.
à nemine imꝑediturEſt lacrincium quod marimecõ
uenit offere his qui deliquerunt eequi nõ ſeruauerunt

pacta diuina nec aliud munus occiſi pecoꝛis ſeu fruguz
et arboꝛis ſiue ſignati nummnſmatis ita placat deum of

fenſum.quod et dauid ꝓ ſe obtulnt in remedium adulte
rij ꝓditionis et homicidij. YInquit emm. Sacrificium
To ſpiritus cõtribulatus. coꝛ cõtritum et humiliatuʒ
us nõ eſpicies. Quomodo erit ſacrificiũ deo ſpiritꝰ
cõtribulatus.cum alia ſcriptura dicat. animus gaudẽs
etatẽ floꝛidam ſacit. ſpiritus triſtis deſiccat oſſa. Mepꝛo
batur a deo triſticia ſpiritus:ſed non omnis triſticia bo⸗/
na nec omnis triſticia mala. Spiritus tamen cõtrib u⸗
latus eſt voluntas eo ſenſu volen .quo delectata fuit in

—

mMalo.vt tamdiu quotidie tribuletur donec doloꝛ com⸗/
miſſi criminis ad equalitatem Perueniat aut excedat ꝑ⸗

uerſe delectationis.vt tanta vel excedens tribulatio ſi/
at in anima quãta delectatio fuit in culpa. Et alibi phe
ta dieebat.Anxiatus eſt in me ſpiritus meus in me tur
batum eſt coꝛ meum.Annetas ſpiritus eſt triſmcia pꝛo
peccatis. et turbatio coꝛdis pꝛo fractione diuinoꝛum pa
ctoꝛum:Mihil eſt ſuper quo ſit inducenda triſticig rrn

—

rietas miſi ſuper ccatmm.et in nullo cadere delet tur/

malo cõmiſſo vtiq; lonum eſt. Sequitur enim exalta⸗
tio ſuper chꝛiſtum:hoc dicebat dauid. Oum anxiaretur

coꝛ meum in petra exaltaſti me. Scom apoſtolu. e⸗
irg autem erar chꝛiſtug/M iẽ dero ſacriſiel

er ug, ro ſa⸗ en
dum exquurit᷑ ſepe deſertum. nam innumera multitu⸗

Qgo loca ſemp queſiuit apta meroꝛibus:nec querere deſi

ſtunt qui ꝓpter delicta: peccata tribulari ſedulo querũt
Habet etiaʒ ſepe mundus leticias ſi uas quas obijcit xo
lentibus pꝛo peccatis et diuims offenſioniby cõtriſtari
nec ſuis implicationibo ꝑmittit aliquẽ ad ſe ingredi. vt
introꝛſus ſue meſticie rationabiles cauſas inueniat.cũ
vnuſquiſq; nõ ſolum dei offenſoꝛ.ſed etiam qui videtur
uſiuſe di cauſas poſſideat. diſpari tamẽ ratione at
q; intentione penitus inequali. peccato: quia offendit:
iuſtus quia offendere poteſt.et pꝛolongat᷑ eius cũ picu/

lo incolatus. et habitat ſemper cedar cũ filijs hyſmae/
lis. Ac per hoc ommũ creatoꝛ et dominus peculiarẽ po/

gel
Ino
uh
Nrynn
hhi
enee
debe,
10rer,
nrawl
molgt⸗
giicſt,
Adon
meocq
Ulrius:
Peentie
gs .

innul
Dum
ntiäet
Weſt
ta o
hetano

umec
erune
fngn

nAE

aulte,
ſeium
llutiz
ſpint⸗
guges
Repeo
lulv/
nbu⸗
IN
Ape
tio ſ
ipe
Enu
1o
1
r⸗

De vita domini

pulum in manu moiſi aaron vt ſibi ſacrificaret voluit
inducere in deſertum. cõmonefaciens nobis vt ſacrifi⸗
cia ſpiritualia offeramus.et in pᷣfinito tempoꝛe huma⸗
natus peractus nos docẽs deſerti eſt incola factus/Sʒ
nec in talib laudamus ita deſertũ.vt alijs viuendi mo⸗
dis chꝛiſtianis quomodolibet derogemus poſſe ꝑfici per
virtutem:ſed deierti comoditates pꝛo diuerſitate tem⸗

poꝛum atq; locoꝛũ cõditionis hominũ atq; viroꝛum edi

cimus/Bonũ igitur eſt eſertũ ſed habet et pugnas ha
bet ſimiliter et victoꝛias.et oꝛationibo vincitur poty qᷓ;
enſibo amalech.habet ſerpentes innumeros moꝛſibus
moꝛtem inferentes.habet et ſerpentẽ eneum ſolo aſpe⸗
ctu ſanantem patientes.habet amaras aquas habet qð
dulcoꝛat.habet aduerſa.habet et ꝓpitia. Sed ve hodie:
quia ſpecioſa deſerti cõbuſſit ignis. Vbi dei populus in
deſerto. Vbi helias. Vbi heliſeus. Ebi diſcipul ꝓpheta⸗
rum. Vbi iohannes baptiſta qui deſertũ ab infantia te⸗
nerrimꝰ habitauit. Vbi deſerti egipti habitatoꝛes. Abi
thebaide. Vbi ſichie. Vbi montis nitrie. Vbi montis
ſyrie. Vbi raychu. lbi armenie. Vbi altioꝛis grecie.
edve huie generationi quia deſerta/ſſunt ab hominib
facta deſerta:et que manſerũt ſunt delitiarũ loca ſenſua
li deſeruitur vita.nec vt aſſolet vita hominũ monacho⸗
rum aſpera et agreſtis. Deuitant cultoꝛeſ chriſti loca de
ſerta que ſunt amica meroꝛibo.et facti ſunt quaſi ciues
in medio ciuitatũ:et facta eſt cum ſecularibo tanta ciui⸗

litas vt plerunq; turpetur honeſtas./ed ad vminũ
ieſum incolam deſerti factum oculus interioꝛ dirigatur
et multo intuitu ipᷣm abſentẽ tanqᷓ; pꝛeſentẽ ſedule con
templemur:et moueatur affectibo anima.cõtrahat᷑ me⸗
roꝛe atq; turbetur ſuſpenſat᷑ in ammiratione cum chꝛi⸗
ſtum intueatur in deſerto. Stultitia eſt ſapientib mũ
di deriſio delicatis.incredulis fama ꝙ chꝛiſtus ſteterit
in deſert o. Quid enim eſt videre iuuenẽ delicatum im⸗
maculatum.et abſq; peccato eſſe cum beſtijs in deſertoꝛ
Quid faciebat rexregum et dñs dominantiũ factus in
cola in deſerto:humana cõſolatione pꝛiuatus ſqualida
facie ab in edia et ieiunio cruciatus: Non ſecum patreʒ
non matrẽ nõ aliquẽ habens in illo deſerto ſodaleʒ: ſed
angeloꝛũ nõ carebat cõſoꝛtio qui hominũ cõſoꝛtia deui⸗
tabat. Non fouebatur vt homo ſupꝛa hominũ naturaʒ
agebat.Carebat lectulo:nec puluinar ſupponebatur di

uino capiti humanitus quieſcenti. Sedile et nõ erat ei

Terra vro ſtratum erat et ſella:nõ operiebatur noctur
no temꝑoꝛe pannis.Carebat tugurio.nullã habeat edi
culã:nec aliqͥ tecto tegebat᷑ab intẽperie aeris. Hyems
nemꝑe frigoꝛibo algens erat:cuʒ in deſerto ſqualido ver

ſabatur. Locus deſerti aut arlvꝛibus infrondoſis pꝛedi/

tus erat: pꝛohibebat certe hyems in plantis viridita⸗
tem atq; amenitatẽ folioꝛum: aut totus ſqualidus erat
locus.aut bipartitus erat:vt ſibi eſſet quedam peregri⸗
nandi varietas in deſerto. Habitaculũ feciſſe nõ legimꝰ
vbi ſtetiſſent firmi penitus pedes eius:et omnino ſibi
penam dabat locus et tempus: cum a quinta ianuarij
die vſq; ad quartamdecimam febꝛuarij in deſerto fuerit
moꝛa eius:quod tempus aut ymbꝛibus aut eſt frigoꝛi⸗
bus aptum. Nihil vero ad remediũ de ciuitatibs tulit:
aut quicq; poſtulauit a matre:paupereſ enim erãt.NPau

per acceſſit.pauꝑerq; moꝛatus:nec igne aliquado celefa /
ctus mücfregreen Vbi quos ambit multituindd
populoꝛũ.lbi delicati. Veniant ⁊ cõtemplent omniũ

regem ab animalibo ſociatum et humana dignitate pal
enteuid faciebat hic ſingularis homo ſingulariter
viuens ſingulariter degẽs. Oꝛabat ne quotidie.Nocteſ
ducebat inſomnes. Legebat. Non enim poꝛtauerat co⸗
dices theſauris ſapientie plenus. Coõtemplabat inceſ/

BGaluatoꝛis

ſanter erat menſinſuſpenſe fira celo OPloꝛabat interdũ
ludebat foꝛte cũ beſins nouerat eĩ eas vocateveniſſent
obediuiſſent.hoc eni pꝛimus homo indelicato deſerto ſu
ſcepit in dono.Quid ergo faciebat tam nobilis heros.
omnino irrepꝛeſenſibilis in moꝛibo et actibus ſuis.Mõ
eni poterat exrare nec nouerat. Quid igit᷑ faciebat. Goꝛ
te doꝛmiebat interdũ. Quid faciebat qui non pꝛebebat
hominibo tunc exemplũ.quia nec ab hominibovidebat᷑:
ſed videbatur ab angelis quib nõ opoꝛtebat tempoꝛa⸗
lia exemplavirtutis inferre. Beſtie exempliſicari nõ no
uerant Quid faciebat.Cemerariũ eſt difinire qð celi⸗
ci notarij nõ ſcripſerũt.ied illud faciebat qð facere dece⸗
bat hommẽ diuinũ humana diuine· diuina humane o⸗
peranteẽ.nihilq; ſine cauſa et rõne aut ſteriliter agentẽ.

Et acta eius intellecta ſine ignoꝛata digna ſunt adoꝛa⸗

ri.et eo magis quo nõ poſſunt inueſtigari/ed incun⸗
ctanter credamus ꝙ in in omnibo agebat ⁊ intendebat
ſalutem omniũ noſtrũ per exemplũ documentũ et ꝑ af⸗

fectum.pꝛeoſtendens pꝛius debere hominẽ eſſe ſuupᷣiꝰ

q; alterius.et ante ad ſeipmqᷓ; ad alium ſiericet ꝑ oꝛatio
nem et cõtemplationẽ querere qð debet docere.quod et
monſtrat aptitudo deſertiSed ꝙ necviſitauit quiſpiã
hominũ dñi ieſum.hoc maximũ teſtimoniũ erat quia
nondũ notus erat.nondum diſapulos fecera *
ſent enim eũ atq; requiſiſſent/Sed pia mater eius cur
ſuſtinebat abſentiã eius.Nouerat ipa filij voluntatẽ et
eius infalli bilẽ actionẽ:et amodo ſubijcienda erat in re⸗
gimine filio.quem vſq; modo moꝛe humano habuerat
ipᷣa ſubiectũ:et cognoſcebat in eo eternũ ꝓpoſitum vo⸗
luntatis ꝓ ſaluatione humani generis.qᷓ;tum ꝑmitte⸗
bat ſibi cognoſcere quẽ poꝛtauit in ergaſculo moꝛtis et
lactauit mamillis:et nunc moꝛabat᷑ in deſerto cũ beſtijs

carens potibo atq; cibis. Sed beatus qui te ſideliter in

charitate viſitaſſet et attuliſſet de nature bonis que tu
deus factus homo creaſti:et tua fuiſſet allocutione poti⸗
tus. Vleruntamen nemo attulit ſibi cibum nec aliunde
venire ſecit Jeiunauit enim quadraginta diebo et no⸗
ctibus poſtea eſuriuit YJeiumũ chꝛiſn pena eſt ſui coꝛ⸗
poꝛis ſed totius humani generis eſt refectio:et ſibi eſt
ad ſupplicium nobis ad beneficiũ. YJeiuniũ chꝛiſti ſuum
eſt et noſtrũ.ſuum per actualem penã coꝛpoꝛis.noſtrũ ꝑ
exemplũ.noſtrũ per doctrinã.noſtrũ per dietam que ſie⸗
bat in capite pꝛo liberatione membꝛoꝝChꝛiſtus eſt ca⸗
put noſtrũ noſq; mẽbꝛa eius. Si autẽ ꝑ exemplum no

ſtrum eſt ieiunium.almifico pꝛerogato exemplo pꝛoti-

nus ieiunemus.Et cũ multa viderim atq; legerim de
ieiumo diffinita:ſermo anguſtabituiparũ quid de ipſo

edlicere wlens Yeiumnu eſt virginitas inſtrumentoꝛan r-

vocis.vt purioꝛ emittat᷑ oꝛatio et mũdioꝛ ſit pſalmodia
et ſermo aliqᷣd poſtulãs ante dũ Meiũnim̃ eſt ventris te
nuitag: duo atenuato adeſt in oꝛando aut legẽdo liber
tas/Yeiuniũ eſt euigilatio et ſollertia ſenſuũ eſt ⁊ libera
tio quedã a fantaſmatibo malis/eiuniũ applicauit mẽ
ti queſita et ſerenauit ſupꝛa mentẽ diuina meditari vo/
lentem.et ſubiecit mẽbꝛa coꝛꝑis rationi:cuius writas⸗
acceptio in ratione fundat᷑. Mam ieiuniũ ſociatũ vitio
cruciat et ficticiat nõ mere: ſuppliciũ habet certũpᷣmiuʒ
nullũ · irtus et vitiũ ſemꝑ hñt diuoꝛtiũ. Impius ie⸗
iunãs animã toꝛquet et coꝛpus.auarus ieiunãs fecit ſi⸗
milliter.iracundꝰvero copulat᷑ eiſdẽ. Hypocritaliter abſti
nens cibis ⁊ diuinis muneribo piter ſe pꝛiuauit et fit o⸗
mnino duplici cõtritione cõtritus.vt in aĩa ledat᷑ et coꝛ
poꝛe eiuniũ coꝛpis nõ eſt virtus ſed actus eſtvirtutis
Quid coꝛpe agit᷑ nõ eſt virtus ſed actus ab ipa ꝓcedẽs.
Vlirtus enim generans temperãtia eſt. ſed hoc eſt fieri
etiã in moꝛibo paganoꝛũ. In chꝛiſtia nis wero etiã ieiu /
8 3

„☚ ſ=f. “

AE An4- gF- P--—

nium coꝛpoꝛis nõ eſt virtus mentis:ſed virtutis actus
per coꝛpus monſtratus. Virtus ieiunij nõ in coꝛpe ſed
in aia wre nſiſtit. Erit igit ieiumiũ dexpianis act/ chari⸗/
tatis ꝗᷓ fertur in deu. NMa homo ex charitate diligit deũ qᷓ
ſi vltra ꝓgreditur plus diligit q; ſeipſum. multomagis
facta ꝓpter ſeipᷣim deſpiciet pꝛoinde deſpiciet eſcas ꝓpter
deum vt nõ videatur ad eas affici pꝛopter deuʒ excepto
ſuſtentamẽto nature qð omnibus inculpate concedit:
qui creatoꝛ eſt omniũ. Igitur:eiuniũ ꝓbatio eſt amo⸗

ris ad deum in abſtinetia delectabiliũ ciwꝛuũ ꝓpter deu:

quia nec a cibis abſtinendũ eſt velut a re damnata in na

tura.quia nulla natura mala neca re damnata per cul⸗/
pam:quia quod virtutẽ nõ recipit nec vitium poteſt ad
mittere. Et apls dicit ꝙ nihil ꝓhibitum eſt ꝙ cum gra⸗
tiarum actione percipit᷑. Sed abſtinetia fiet a bono cre⸗
ato ꝓpter bonũ increatũ cum diuinũ cognoſcif᷑ placitũ.
VYsitur ieiuniũ quedã ꝓbatio eſt potioꝛis amoꝛis in des⸗
um minoꝛis ad eſcas.et ipᷣm eſt ſignum negati amoꝛis
ad coꝛpus ꝓpꝛium pꝛopter chꝛiſtũ:et cõpaſſio tanta dif/
federata cum coꝛpoꝛe chꝛiſtum acquiſiuit infedere.Niſi
wro tanta coꝛꝑis amicicia ⁊ cõpaſſio diſſoluant᷑.et inui
ſibilibus cõpaſſionibo et diumis munerib pꝛiuabitur
animg et foꝛte celeſtibo cum a coꝛpoꝛe diſſoluet/Mec per
hoc agatur aut tale fiat ieiuniũ vt infirmitas aut debili
tas in coꝛpoꝛe ſubſequat᷑:maxime in diuino ſeruitio in
exceptuate mancipatis. Mon eni deus fecit hominẽ de⸗
bilem ſed foꝛtem.et qualem fecit talem voluit ꝑmane⸗
re:vt foꝛtis eſſet in animo virilis in coꝛpoꝛe ad operan⸗
dum diuina mandata. Chꝛiſtianũ ergo ieiuniũ ſemper
tenebit modum ne ieiunãs deficiat et ne comedens ef⸗
fluat/eiunãs cum leditur:multiphciter pꝛobet ſeipm
nec pꝛumis debilitatibo cedere ſecundis et tercijs.Ha
bent enĩ demões plerũq; debilitare abſtinẽtes vt puſil⸗
lanimes fiat:et nutriãt plus debito coꝛpa q̃ nouerũt ex
ieiunio infirmari:et fiet colluuio et illuſio er ſumptõne
ciboꝛum Plerũq; vero ieiunantes patient᷑ in nocte aut
ſomnis plurimas turpitudines: et aſſcribent᷑ debilitati
nature vt fiat recidiuũ ad eſcam/Cum wro diuerſa di⸗
uerſimode coꝛpoꝛũ experientia facta fuerit/ſerenius iu⸗

gicabit de ſeipo qui patit/ aut aliuʒ diſcretioꝛẽ inquiret.

Nõ omniũ ieiunia ſunt equalia nec eiuſdẽ meritiapud
deum:nec in ieiunio penſatur abſtinẽtia ſed paſſio ieiu⸗

nantis. Et diuerſitate; poſſident himana coꝛpoꝛa ſicut

diuerſitatẽ habent.ligna lapides et metalla.quoꝛũ aliq̃ᷓ

mollioꝛis aliqua vero ſunt materie durioꝛis. Jeiunãs
ſepe lapideus in oꝛatione poſt cibum vero lachꝛymas vi
detur effundere: quod aut deceptio eſt maligni aut paſ/
ſio colligata. Yeiuniũ exiſtit multis pᷣparatio gule:cum
effuſus in eſcam effunditur cum reſoluitur. Yracund⸗
videbitur quis anteqᷓ; edat. poſt alitum coꝛpus ſedabit
ire pꝛocella:ſed certe ꝙ hic nõ accepit mentis dominiũ
ex virtute.Gonũ eſt ieiuniũ a delicatis. vnum ab eae

ratis:lvnum apcioſis:ſed melius a ſumptuoſis et dele

ctabilibus et ab inflammantibo coꝛpus. Jeiunauit qs

ab Puiuſmodi:ſed vilioꝛibo cibis er multitudine oppꝛeſ

it anime ſenſum. Multi ſtuduerũt vincere per ieiuniũ
paſſiones gule:ſed ꝓpter indiſcretionẽ perdiderunt oꝛa
tionis fauum. magis vero fructuʒ. Expedit omnino vt
agon a maioꝛibo et ꝓ maioꝛibus virtutibus dirigatur.
et ex altioꝛibus captemus pꝛemia que optamus. Quia
vrum eſt ieiunium nõ eſſevirtutẽ ſed actum ipius:ma
gna diſcretione nempe opus eſt ne ſenſibilis virtutis
actus inuiſibilem virtutem mentis im pediat. Si die⸗
ta erpedit coꝛoꝛi humano in infirmitate fatiſcenti vt a
norijs caueat:multomagis ⁊ anime cum oppꝛimitur a
varietate clwꝛũ.Nam melius ⁊ tutius aſſet agomiſte ſi

quartus

deli qui gule liellũ repudij dedit. aliquo cito qᷓuis deli/

cato refici.q; ruſtico ſatiari obnubilante animu: aut ta⸗

lem moleſtiam inferente vt medicis expediret intende
re.aut ab oꝛatione ſeu cõtemplatione ceſſare.Aurũ cõ⸗
mutauit in plumbũ qui virtute moleſtauit in aliquo p⸗
pter actum.ſed pꝛimo ſeipᷣm in certo examme ponat. ſi
moleſtia ſit a cibo aut a maligno.Cõſueuerunt enĩ ma⸗
ligni multam moleſtiã immittere poſt cibum:vt cibi du
ricia ſeu indigeſtibilis materia nõ ipᷣe accuſetur. Duruʒ
pꝛoſecto erit cognoſcere an a ciw an a demonio fiat.ve⸗
runtamẽ dabit ceus ſuis paruujllis et fidelibo intellectũ
aut per alium aut ꝑſeipᷣin Albi agoniſte fideles hypocri j
ſim et ſimulationè et cõplacentia et omne figmentum
cticium incitauerũt in animoſ;uis temptent᷑ iterum
ab eiſdem. certuʒ fiat ꝗin ommbo aut a domino aut ab
aliquo directoꝛe ſcom deum et dei timoꝛeʒz dabitur cla⸗
ritas in agendig et ſerenabunt᷑ mentes que in omni fi/
de ſe dommno ſubdiderũt et obtulerunt in repetite eom
mentis et coꝛpoꝛis cõſiſtentiam alsecAEiIKifin:
cilvꝛũ penſabitur in ieiunio ſequet᷑ cõfuſio: ſi coꝛxoꝛum
valitudo er diſpoſitio erit directio. Nam quis ex modi⸗
co cib ſtatim reficitur et faſtidit eſt ſomachus necgra
tulatur et coꝛpus.Alius vero multã ſumat cibi quãtita
tem nec reficitur. nec ſtomachus nauſeat ſed amplius
appetit et coꝛpus areſcit. Igitur in ieiunio nõ quatitas
cibi.ſed coꝛpoꝛum eſt cõſideranda cõditio/piritus
caro her ſimilitudinẽ ſitularũ aguntur.quarũ ſi vna de
ſcendit altera ſurſum fertur.ſi altera ſurſum reliqua pe/

tit omnino deoꝛſum.et mirũ ꝙ coꝛpoꝛale depꝛeſſum ipi

rituale faciat ſurſum ferri. Cenuitaſ coꝛpoꝛis exieiunio
ecenter aſſumpta tenuem ſenſum cauſauit in amma.
Pondus ſup podus impoſitũ onerifero animali ſepeiſ.
lud incuruauit ad terram et ſarcina ſuꝑ ſarcinas anmma
lia robuſta cõfregit. Coꝛpus noſtrũ pondus eſt anime
hoꝛrende ponderas ſuper illã. Sapientia dicit. Coꝛpuſ
quod coꝛrumpit᷑ aggrauat anima. Eſcarũ autẽ appoſi⸗
tio iterũ aggregauit vt ſub eſcis et coꝛpe ſepe amima in
ſua virtute frangat᷑. IJeiunium vero nõ appoſuit onera
ſed exonerauit impoſita.nam aut extenuauit coꝛpꝰ aut
nõ permiſit pingueſcere. Induxerunt ſepe ſomnũ epu⸗
le atq; ieiunium ſed ab illo tardius grauius ab iſto ci/
tius et leuius aE coꝛpoꝛis ꝓpter deum re
licta in curꝗ anime infletit auctoꝛem:et coꝛpus ſuſten/
tauit ſepe aliter qᷓ; per cibum.Alia enim eſt cura nature.
alia voluptatis.illa ꝑmittitur etiã quibuſcũq; abſtinen
tibus.quia natura modicis cõtentatur nec accuratis in
tenditilla diſſuadetur quia recedit attentius a pꝛima
rerum natura ſcom quã oꝛiginalis mundus vixit. nec
delitijs pꝛeſtauit ſtudium neq; curã. Jeiuniũ quotidia
num ꝓpoꝛtionatũ e erioin laudatura ſanctis. violen⸗
tum vero et interpoſitũ ſepe damnatur. Semper dan⸗
dum eſt in quolibet homine quod appetit cõplexio natu
ralis nõ quod appetit voluntas carnis. Sed cum eſurit᷑
atq; ſititur et coꝛpus incipit agitari: difficile diſcernet
an naturalis ſeu voluptatiuus ſit appecitus.Mõ enĩ eſt

ieiunium inſtitutũ cõtra naturã conditã ſed ad refrenãẽ
dum coꝛruptam.et ne multitudo eſcarũ inualeſcat ſu⸗
pꝛa debitum oꝛdinẽ.quia dum querimus reficere ven⸗
trem ſepe inſicimus mentè. Igiur abſtinentia ſtabit
quouſq; tolerari poteſt ſine dvetrimẽto nature atq; impe
dimento exercitationũ ſanctarũ viſibiliũ et inuiſibiliũ
ad quas omnis verus agoniſta debito diuino ligai/E
ieiuniũ a multitudine ciwꝛũ nõ autem a numeroſitate
comedendi. et wnum eſt. eſt ieiuniũ a numero hoꝛaruʒ
ſue dierum ſed nõ a copia rerum et etiam lonũ eſt. ſed
ſi vtrunq; pagitur incoꝛrupta manẽte natura beatifica

Sn-

dli⸗

wro paſſus eſt exilium.nõ ꝙ rem malã comederit: ſed Jeiunium meritoriu et accepcum oꝛationi ſociauit:in⸗
ta/ quia pꝛeter obedientiã comedit. Yeiunauit et a carmib ſinuans ad inclinandu diuinam maieſtate pꝛecibus no
ende oꝛiginalis mungno nitionrmndi cpter uruna eſt ele ſirs.animã in oeatione cõtitam fieri opoꝛtere. Coꝛpus
/ tus:igitur nõ valent ieiunia crinunoſis Farinã tantũ⸗ vero aifugi ieiunijs œclarauic iuduh vidua que erat e⸗
lope, modo abſtulerunt ab egiptijs iſraelis filij carnẽ ⁊ vinũ legantis pulcritudinis: et ieiunabat ommbus diebus
at ſi et ſi qua lacticinia nõ legunt abſtuliſſe. Ibant eni in de vite iue pꝛeter ſabbata et neomenias et feſia domus iſ⸗
uma; ſertum. Ad ipoꝛum ſitum ſolum eſt aqua de petra edu⸗ rael. Ina vero pꝛetermitte bat nõ ꝓpter gulam et rela⸗
bidu cta.et ad duodecim fontes aquarũ nõ veget esvini per⸗ xationem.ſed pꝛopter familiam cui ie cmunicabat in
urqg uenerunt ad helym:vt reſiceretur qui ſitim patiebant᷑ cõſolatione atq; participatõne ſui tempꝛe feſtiuitatuʒ:
.w/ Inuenerunt ſemel aquas amaras et dulcoꝛate ſunt li⸗ ac etiam rõne cognatoꝛũᷣ et cõiunctoꝛum ſi ad eam viſi
fecti gno. Si amara eſt potio aque:ligno crucis dulcificatur tandi gratia in tali tempoꝛe acceſſiſſent· in alijs wrro te⸗
weri Hon eſt ieiuniũ abſq; rasione. Quotquot wro ieiuna⸗ poꝛibus ieiunij nõ relaxabat cenſuramvt domaret iuuẽ
ntum uerunt aut ſuppoſuerũt cauſas aut acceperunt aut poiu tutem.refrenaret puicritudine. honoꝛaret ieiunio caſti⸗
erum erunt finem:nõ enim agendũ hoc opus eſt ſine peunte tatem. Elit etenim ieiunium caſtigatio iuuentutis. pal
ut ab aut ſequente cauſa laudabili eiunauerũt fiij irael in loꝛ pulcritudimis et caſtitatis hono: atq; fomentũ Me⸗
rch⸗ vno die quo receperũt a beniamitis ↄflictum viq; ad xe· ſier pꝛemonita oppido vt ingrederetur ad regem aſſue
niſh; ſperam pꝛimo ꝓ doloꝛe cõflictus qui acciderat.etꝓ mul rum virum ſuũ timuit.nec pꝛopter firmatũ decretũ au
em titudine interfectoꝛũ.et quia credebant iuſie agere vo⸗ ſa erat ad eum ingredi ꝓ liberatone totius ſue gentis.
ſarg lentes vindicare tantũ ſcelus:vt ex multitudine concũ niſi pꝛimo omnibus iudeis qui erant in iuſis. per dies
uung bentium mulier moꝛeret᷑. Mirabant᷑ ꝙ tam felices ha⸗ tres indixiſſet ieiunium.ipᷣa ſimiliter cum anculis ſuis
mocie bebant hoſtes qui debebant iuſta vltione pumri.quaſi ꝑ ieiunaturã pꝛomitteni.poſt que ingreſſum pꝛeſumpſit
Neegen ieiunium a domino exꝑectaret decretũ:quid in hac cau⸗ ad regem et totius ſue gentis liberatione obtinuit.imi⸗
Gräntn ſa foꝛet agendũ:eiuna et tu ſi conflictum ſuſtines ab mico iudeoꝛum ad patibulum e regione damnato.Cri
nnplis muiſibili hoſte.nam nõ foꝛtitudine coꝛpoꝛis led debilita duum ieiunium certum eſt ꝙ coꝛpus attenuat ſenſum
lüͤtitgs te vincit. Jeiuna quaſi penitentiã agens et dolẽs de vir euigilat.Criduum magis ieiumium appeilaui quod in
fuis — tutibo interfectis in anima muiſibiliter:et viſibiliter ga⸗ cultum trinitatis admittitur: et vbi coꝛ lingua et actuſ
vme pertis moꝛibo deſolatiſ in numero magno nöaruo iſe a nociuis et ad rem nõ pertinentibus abſtnent. Yeiu⸗
* iuna et a malitia purga teipᷣm. Yeiuna vt virtute chꝛi⸗ mum indixerat heſter liberandis et ipa liberare cupiens
nm ſtifera hoſtes deuincas:quos coꝛpoꝛũ verocitate atq; ar⸗ ieiunabat vt placaretur deus.vt inclinaret̃᷑ deus ad mi
mn moꝛum induſtria nõ vales deuincere/gilij irael cu ar⸗ ſeriam hominũ pꝛopter afflictionem coꝛporum et cõpa⸗
Mla⸗ guerent᷑ a ſamuele ꝙ adoꝛauerãt deos alienos.baalim teretur his qui ſibi nõ cõpatiebãtur. Omnipotẽtis be⸗
n. aſtaroth et vellet eos cõgregare in maſphath ad docen⸗/ mignitas cõſueuit compati ſibi non cõpaſſiuis.Vbi ho⸗
ee⸗ dum eos dommi bona.pactũ facientes cum domino de minum cõpaſſio ceſſat ad ſeiposſoiuina ſubſequit᷑ dum
numa nõ adoꝛando idola et cõfeſſi ſunt ſe pꝑeccatoꝛes:et ieiu⸗ taxat ꝙ pꝛopter deum incõpaſſio fiat. Eſt enim ieiuniũ
nime nauerunt ob penitentiã.aut per amoꝛẽ ſubiectũlindebi⸗ incompaſſio quedam coꝛpoꝛum:dum alimenta ꝓ tem⸗
puſ te ad creaturas.et ꝓ ſuſcipienda doctrina. Senius e poꝛe ſubtrahuntur. aut nõ dantur que a voꝛagine gule
oſi/ ls nõ oppꝛeſſus facile ſuſcipit weumemenrtuta/Eer. appetuntur. Nouerat heſter coꝛda pꝛincipum in manu
mm viriiabes ieiunauerũt ſeptem diebus pꝛo ſepultura ſau domini et ad que vult illa inclinat·igitur volens inclina
Vein lis.Et pꝛo moꝛtuis in fide chꝛiſtiana poꝛtanda eſt coꝛpo rein ſuam petitionẽ pꝛincipem tempoꝛalẽ et terrenum.
Waur ris pena:vt eoꝛum animea pena releuentur in charita⸗ pꝛius ſtuduit per ieiuniũ inclinare celeſteʒ atq; eternu.
nepn⸗ te chꝛiſti.omunicatione facta doloꝛũ/uimiliter dauid Borröiftomniidus tribillatioful⸗ quibus anima de⸗
ſtoc. et qui cum eo erant ieiunauerunt vſq; ad veſperã ſuper ſiderat liberari opoꝛtet dei auxilium inuocare:ſed eũ pꝛi⸗
umre, moꝛtem ſaulis cum audierẽt.cõmunicantes ſecuʒ in pe us placare ieinioꝛum mnünenbu innedeiſ
en/ nis:quia credebat in ſide in alia vita paſſurumvt cer⸗ cõtriti ſpiritus et humiliati coꝛdis àd quod deus reſpi⸗
ture, tum in fide teneamus:animas gloꝛificandas releuari a cit.et ſcõm multiplicationes doloꝛum in anima et coꝛ⸗
nen penis ꝓpter penas viuoꝛuʒ ꝓ ipᷣis in charitate toleratas poꝛe deus a nobis periculoſas auertit erumnas/ Yoſa⸗
bin /Hæec obſtat ꝙ ſaul fuerit repꝛobatus.quia nõ eſt viuoꝝ phat vero rex iuda cum videret aduerſum ſe muiltoꝛuʒ
ma ferre certa iudicia ſuper abſo ſutos acta hoc ſolum nouit hoſtium et potentiũ bella cõſurgereſtimoꝛe perterritus.
nec altiſſimus.Nõ enim debemus penitus officia charitatiſ totum ſe cõtulit ad rogandum deum:ſed pꝛimo pꝛedi/
cn impendere pꝛo his qui nobiſcum equale loꝛtiti ſunt ſa⸗ cauit ieiunium vniuerio iuda. Credebat per ieiunium
len⸗ cramentũ:niſi cum eius negatione deceſſerint/Et pꝛo placare deum ⁊ pericula inimicoꝛũ effugere.magis vero
Nn filio infirmo ieiunauit dauid volens eum a moꝛte auer ſpiritu cognoſcebat oꝛationis pꝛeambulũ et pꝛeuiũ eſſe
atir tere.qui pꝛo peccato paterno moꝛti ꝓphete iudicio trade ieiunium.Mam ieiumum coꝛpoꝛis diſpoſitio eſt menta
Urif batur:q;uis nequiuerit/Pꝛoculdubio ieiunia munda lis atq; vocalis oꝛationis qua rogatur atq; placat᷑ omni⸗
ne magne ſunt pꝛeces in cõipectu dñi.ad obtinendum qð potens necnõ et impolluta lingua laudatur. Labia vero
eſt petitur vt ſi nõ ad placitum ſaltim ad vtile qui petit ex⸗ crapulis diſſoluta diſperſam laudem et oꝛationẽ domi⸗
audiatur.Achab rex iſrael cum argueret᷑ ab helia ꝓpheta no decantauerũt.Et quãuis ꝙ in os intrat ſcõm ſentẽ⸗
i de ſcelere ꝑacto in naloth iſraelite et ſanguis eius lam⸗ tiam ſaluatoꝛis nõ coinquinat animã.nihilominꝰ mul⸗
n/ bendus eſſet a canibo in eodem locovbi naboth fuerat la titudo eſcarum atq; varietas et vmi potentia oppꝛimit
it HW pidatus:ſtatim ſcidit veſtimẽta ſua.et operuit cilico car ſenſum:vt fumo vapoꝛantiã cibbꝛum magis coꝛdis in⸗
nem.et ieiunauit.et doꝛmuit in ſacco·et ambulauit di⸗ tentio ſit onerata qᷓ; oꝛnata laus atq; oꝛatio ras cũ

4

De vita domini

„ „
ui agentem. Stetit ieiunus in paradiſo nac coneckene

miſſo capite:a quo ꝓpter humilitatem ſuam tranſlatuʒ
eſt ꝑccatũ ſuum.et in filio reſeruatũ ad puniendũ:vt
leiunium numeretur inter opera ex quibusvindicta dei

differtur. aut ex tolo aufertur/MNeemias audies deſiru⸗

Saluatoꝛis

ctionem et captiuitatẽ hieruſalem: ieiumauit et oꝛauia

eſſet in babilone obtenta licentia de redeũdo in hieru⸗
ſalem cõgregatis pꝛincipalibus familiarum et familijs
accepta multitudine auri et argenti pꝛo donarijs ad ho
noꝛem ⁊ decoꝛẽ templi anteq; capeꝛet iter.ſeu repedare
P g9g 4

cepiſſet pꝛimo indirxit ieiuniũ dicens. Pꝛedicaui ibi ie⸗
iunium iuxta fluuium haava vt affligeremur coꝛaʒ do⸗
mino do noſtro.et peteremus ab eo viam rectam no/⸗
bis et filijs noſtris etvniuerſe ſubſtatie noſtre. Erubui
enim petere regis auxillium ⁊ equites qi defenderent
nos ab inimico in via.quia dixeramus regi. manus dei
eſt ſuper omnes qui querunt eum in bonmtate.et impe⸗

rium eius et foꝛtitudo eius.et furoꝛ ſup omnes qui de⸗

linqunt illum ieiunauimus autem et rogauimmus do⸗

minum noſtrũ pꝛo hoc.et euemt nobis pꝛoſpere. Vide

hominem humnlliter alta ſapieſntẽ qui magis cõfidebat
in afflictione carnis qᷓ; in auxilio regis magis in ielumo
et maceratione coꝛpoꝛum q; in apparatu milicũ. Patẽ/⸗
ter igitur dicit qua ratione pꝛedicauerat ieiumium vt af
fligerentur coꝛam domino et pꝛopter dommũ nouerat
altiſſima fide afflictis ꝓpter dominũ.et coꝛam ipſo non
ad gloꝛiam hominũ eius aucuium nõ deeſſe. Amat eniʒ
diuina bonitas ſibi nõ parentibus parcere. diffiſis de
humano auvilio ſuum inpendere. idcirco noluerunt a

rege tutela neq; ſubſidium cõſidentes ſoluʒ in dmino

pꝛopter ieiunium. Unde per experientiã ſidem facit ver
bis dicens. Et euenit nobis pꝛoſpere magis ꝓpter ieiu⸗
mum q; ſig rege habuiſſemus copiam milituʒ. quia in
ieiunio nobis ꝓpicium fecimus omniũ verum et ſum/
mum deum pꝛopter queʒ erubeſcendũ ſatis eſt in omni

re auxilium menchcare humanum/Hunc cruciatũ qua
re deus voluerit in hominibus fieri humanus intuntus
nõ videbit niſi per fidem ſupꝛa ſeipm animus noſter ſi
at. Fecit omnipotens deus omnia in oꝛdine ad ſeipſum
vt a quo creata ſunt omniaad eum oꝛdinata manerent
ſed pꝛopinque ꝓpinquiſſime remote atq; remotiſſime:
ſed ſub celeſti oꝛdine ſermo noſter intẽcht. Omnia que
ſub celo ſunt his differentijs diſtinguntur.et his oꝛdi⸗
nibus oedinant᷑ donec in creatoꝛeʒ per creaturã ſibi ma
xime pꝛoxima veniatur.Habet hic mundus entia mul⸗
ta quibus ſolum id quod ſunt et omni alio addito carẽt
quoꝛum aliqua ſunt ad vſum humanoꝛuʒ coꝛpoꝛum et
beſtiarum. ſimiliter et diſſimiliter in ſuſtentatione ani⸗
me cum coꝛpoꝛe.imo coꝛpus cuʒanima rationali aut ve
getabili:er iſta nullo modo ad ſeipᷣa ſed ad aliud ſunt oꝛ⸗
dinata. Que tamen veniunt in vſum coꝛpoꝛum et que

nõ veniunt ad cõſiderationẽ debent fieri animox.et in

omnibus laudetur magnificentia creatoꝛis. Senſibi⸗
lia irrationabilia ſimiliter mundus habetque ſoluʒ en⸗

tibus pꝛeponunt᷑.quoꝛũ aliqua veniunt in vſum huma

noꝛum coꝛpoꝛum et ipᷣoꝛuʒ ſimiliter et diſſimiliter: iſta
Wro talia experientia plus q; eloquentia docet. Et ſunt
multo plura que in vſum coꝛpoꝛum nulla ratione deue
niunt.imo plura que coꝛpoꝛa humana interimunt: ſed
in cõſideratione animarũ noſtrarum fiunt vt etiam in
his laudetur potentia creatoꝛis.que omnia ſacta et oꝛ/
immediate neq; ꝓpinque ad deum: ſed remote atq; re⸗
motiſſime in oꝛdine digmitatis et participationis diui⸗
ne. Coꝛpus wro humanũ ad ammã oꝛdinatur et ipo a⸗
mima in ſuis ſenſibus vtitur.ſed coꝛpus anima nò vti⸗
tur nec ad coepus tanq; ad ſuum equaie aut inferius a⸗
nima oꝛdinatur:que coꝛpoꝛibo omnibus ſuperfertur no
bilitate ſeu dignitate nature. Anima igitur ſolum ⁊ im
mediate atq; ꝓpinquiſſime ad deũ oꝛdinatur. Pꝛoinde
habes ꝙ omnia inferioꝛa nõ ſolum ſitu coꝛpoꝛis aut in
virtute cõſiderationis vt laudetur lonitas creatoꝛis.a/⸗

nima wro dumtaxat oꝛdinatur ad deum vt dum eſtin
via ipᷣm cõtempletur.amet.et ratiõe intellectu. memo

ria wlluntate atq; moꝛibo querat.Quod vt mehius ipᷣa

pernciat noluit effundi per eſcam.et in inquiſitione di⸗

dinata ſunt in vſuʒ vtriuſq; hominis. necoꝛdinata ſunt

quartus

2
uerſoꝛum arvelſbrdin guſtiuß delectabiliũ ne in his oc⸗
cupata/p fouendo delectabiliter coꝛpoꝛe auerteret᷑ a crea
toꝛe. Ypa cibis nõ alitur. detrimentũ aut incrementuʒ
nõ ſuicipit:valitudine aut infirmitate ex cibis non reci⸗
pit.Cibus anime veritas et amoꝛ.Coꝛpus vero coꝛpxo⸗
ralibus cibis creſcit atq; decreſcit.inuaieſcit et tabet.ſed
mModicis nutritur gubernatur atq; fouetur.ad ſui cõſer⸗

uationem et ad anume lbertate: q; coꝛpus vltra moduʒ

vgetum atq; fotum neceſte ſit vt impediat.exquo ami⸗
ma ſuſtinebit a creatoꝛe auerſione.aut nõ faaet ſibi te⸗
bitam heſioneʒ:et his qualificata cõtagijs indurabitur
quaſi lapis. Coꝛpvero temperate nec exquiſite nutritũ
nõ inferet moleitia aie.q̃ intca iᷣm iacet incluſa.nec ipa
ſuis inteta curis vacabat ſteriut in le ferẽs cauſaz qᷓ cre

atoꝛi ⁊ eicheoꝛijs aſſiſtat/ructi aut ieiunijet hi ecu

catus declarat:quata ipᷣin opoꝛteat diligẽtia cuſtodiri.
Hanctos igit᷑ patres mẽte interrogem ⁊ reſpondebũt
nobis Moues ieiunus accepit legem et diumum allo⸗
quunm.heiias raptus eſt in paraduum. damel concluſit
oꝛa leonum: et ieiunus homo a ieiunijs leonibo honoꝛ
tur. Experientia vero agoniſtarũ veroꝛum in auribo in⸗
tellectualibus magis ciamat: declarans ieiunij bomtatẽ
magis wro tutam opoꝛtunitatẽ. Adiungebatur ieiu
nio mentalis et coꝛpoꝛalis vigilia:et ad vtrũq; ieiuniuʒ
pꝛeſtat Pinenemg Erehrns nõ legatur explicite quid in
deſerto fecerit chꝛiſtus:tamen credendum eſt ꝙ agebat
vt homo diuinus exemplum omniũ factus. Vigilabat
chꝛiſtus coꝛpoꝛe:quia nec habebat oppꝛeſſum epulis ſen
ſum. Et oculis intendebat in celum. ſuſpirans in ſuper⸗
nas amenitates. ad quas introductur erat ſibi fide ſpe
charitate colvxrentes:aſpiciens ſupernum nidum queʒz
turtur factus pꝛo nobis inuenerat ad reponendũ pulloſ

quos ab eterno poꝛdinauerit ſuos. Et magnum tribu -

it nobis documentum vigilia ſaluatoꝛis ne noſter ocu⸗
lus male ſopiatur. et inretrouerſibiliter pꝛetereat tem
pus accomodatum ad lucra ſuperna. Cligilauit chꝛiſtuſ
carnis oculis in cõſpectu domini:ante cuius cõſi pectum

vigilabat iugum iniquitatuʒ noſtrarũ. Lamentabiliter

emim pꝛedixerat Jeremias. VUigilauit iugum iniquita⸗
tum noſtrarum. Juguʒa iungendo duo ſaltim dicitur.
Jugum iniquitatis eſt anime et coꝛpoꝛis deliberata cõ
lenſio:in peccatum diabolo ſiibdita iniquitati ſubiecta.
Vigilabat iugum iniquitatis quia diabolus affectuʒ et
rationẽ vinxerat ad arandum et ſulcandum terram co⸗
ꝛis noſtri vomere pertinacie ad pagendum malũ.ſul⸗
cis malarum et variarũ actionum celectantium pꝛeter
um. Cõtra quod chꝛiſtus anima et coꝛpoꝛe vigilatu⸗
rus aduenerat.vt vigilia vigilia deſtrueretur. Jugum
iniquitatis vigilabat: cum homo iniquitati voluntarie
ſubditus nõ doꝛmit.niſi maluʒ perficiat quod mẽte cõ⸗
cepit. Cotra quod iugum chꝛiſtus ſe nõ doꝛmitaturuz

obiecerat. Vigilemus nos:ſi vita omniũ vigilauit pꝛo

nobis. Suſcipiamus in hac parte potius vigilandi ex:⸗
emplum q; diſcuſſionis officium. Eligilia coꝛpoꝛis vl⸗
tra q́; ieiunium attenuauit eum. Quod et ſapientie lo
quitur. Eligilig honeſtatis tabefaciet carnem.deſiccauit
plerunq; pꝛurientẽ humoꝛem:et ſoꝛdidationes ſatha⸗
ne ſimiliter et carnis auertit. Inſopitus oculus ererci
tauit coꝛpus:et ad diuinas actiones oꝛdinauit eundẽ.
Vigilia ſtatus ante peccatũ:nõ emim ſomnus ante pec⸗
catum obrepſiſſet in homines.Aſſimilat vigilia ſi uper⸗
nis ciuibus:in doꝛmiticij poꝛro ſunt. Coꝛpoꝛi quandaʒ
dedit aptitudinem ſpiritus:magis vero moꝛem. Poſſi
dent abs dubio incoꝛpoꝛei oculum inſopitum. Moꝛtis
habent ſimilitudinem mẽbꝛa ſopoꝛis in tempoꝛe. Eli⸗

gilia vero reſurrectio eſt membꝛoꝛum:a omnes ſenſus

S.ra... .

—

—— „ —

— — — —

— 70☛ — — — — – —

r,

2—a——— — — —

—

— — —

ür.

N

De vita domini

diſpoſuit ad gbiercta Gomtumn eſt videre ſummiartiſi
cis opera.vidit vigilans oculusigitur et mentis eſt fa⸗
cta diſperſio · Sed et multi cõgregauerunt mentem:et
ab exterioꝛibo ad interioꝛa a viſibili ad inuiſibilia ꝓceſſe
runt. Eligilia coꝛpoꝛis exercitatio mentis.Aggrauatuʒ
ſepe coꝛpus intruſam animã in ſeipo per ſomnũ oppꝛei⸗
ſit. Mõ agitur in viris agoniſtis vigilia ꝓpter corpꝰ:ſed
vt in vigili coꝛpoꝛe interioꝛ ſenſus magis inuigilet. Ca⸗
ret anima ſuo imperio in coꝛpoꝛe doꝛmienti. ſenſibo om
nibus imperat dum coꝛpus inuigilat. Sunt virtutes
abſq; merito coꝛpoꝛe doꝛmiente:exercitãtur vero in ani
ma cum illa in coꝛpoꝛe nõ opꝓpꝛimitur. Diuinas thoꝛi⸗

as atq; theophanias anema oculo ſopito nõ lentit: et ſi

ſentire videtur. aut ſine merito.aut illuſiones plerũq;
demonum ſunt.A ſimilitudine moꝛtis fecit diuoꝛtiuʒ
qui ſtuduit vigilare:et ſocium ſe fecit nõ doꝛmienti vi⸗
te. Magna fuit hominibus cõſolatio videre mundi lu⸗
cem atq; oꝛnatum:et regum atq; pꝛocerum maieſtatẽ.
Bupererxcedit per omnino incõꝑabiliter cuʒ anima no⸗
cte vigilans acuto et intellectuali et fideli oculo aſpicit

intelligibilem lucem ſuperioꝛẽ decoꝛem: et ommiũ regẽ

regum cum aſſiſtentibo ſubſtãtijs ſeꝑatis irreuelata fa⸗
cie cõtemplatur qᷓ;uis non intueatur in limpido. Cligi⸗
lans vicit naturam coꝛruptam:et ſupernaturalia ſoꝛcie
tur aſſuefactus diuinis.Oamnum exiſtimauit modicũ
ſomnum pꝛopter illoꝛum carentiã. Mocturne vigilans
exinamuit ſcipᷣm et omnem rationẽ perditoꝛũ et acqui⸗
ſitoꝛum exegit. et antegradum et retrogradũ ſui agoniſ
cognouit. Somno deditus.nihil hoꝛum fecit anima la
boꝛauit inuanum. Ingreſſum habuit in pꝛofundũ abiſ
ſalis mali:qui decretam et fructuoſam exegit vigiliam:
et pauefactus reuigilauit ad dominũ ⁊ ſatagebat de ma
lo liberari · deſiderans cum clamoꝛibo anxiati ſpiritus et
turbati coꝛdis:dicebatq; oꝛe magis vero coꝛde ciama⸗
bat.Ne auertas faciem tuam a me:et ſimilis ero deſcẽ⸗
dentibus in lacum. quem vigilãdo mente conſpererat
Vigilia cuſtodia eſt coꝛdis. Qui coꝛ cuſtodit: cuſtodit
intellectualem vitam. Pꝛomde ſcriptura dicit. Omni
cuſtodia ſerua coꝛ tuum:quoniam ab ipᷣo vita pꝛocedit
Stabit vigilans intellectualiter in poꝛta coꝛdis et om⸗
nem cogitationem inſurgentẽ ab intra ingredientẽ per
obiectas ſenſuũ foꝛinſecas qualitates et ſulꝛtas actio
nes examinabit diſcutiet ſcire volẽs vnde venit.qua ve
nit quid defert quov tendit.et ſecum dim rationẽ non
nature aut voluntatis ſed fidei ⁊ charitatis cõcedet aut
pꝛohibebit egreſſum:ſimiliter obſtabit aut permittit in
greſſum. Non omnes aues nidificare dbent in abdito
coꝛdis noſtri:nec omnes ſunt phibende. Turtur et co⸗
lumba paſſer ſolitarius nõ pꝛohibentur nidiſicare volẽ⸗
tes. Himlvlite loquoꝛ:qui legit intelligat. Vigilet ra⸗
tio ſedula in oꝛta coꝛdis nec ſine ratione alicui permit/
tit egreſſum ſiue ingreſſum. Nullum enim caſtrum o⸗
poꝛtet tanta diligentia cuſtodiri.Caſtrametati ſunt vn⸗
diq; inimici pariter et amici et intus ſunt ad eoſdẽ ini⸗
mici ſimiliter et amici.et ſimiles ad cõſimiles ſperãt ha
bere colloquium:vt tradatur caſtrum in manibus exte
roꝛum:interoꝛum id agente. Eſt in nobis cõdita natu⸗
ra ratio et diuina imago.que ad virtutes extra caſtrame
tantes inuiſibilem et indiſſolubilẽ exvtraq; natura pul
cram amiciciã habent:et collegari ſe appetunt ad ageda
diuina. Cuſtos vero poꝛte egreſſum ingreſſuʒ his eque
pmittet. Non enim iſtoꝛũ erit alloquiũ:niſi ad placitum
cõditoꝛis et ad caſtri tutelam. At etiam eſt in nobis na
tura coꝛrupta et plerũq; cõſuetudo antiqua maloꝛum
et ipſoꝛum memoꝛia.que vitijs ⁊ rebus coꝛruptibilib.
ſunt amice. iat igitur diſcretio non ſopita ne ꝑmittat

ä

Baluatoꝛis

egreſſum. Elolunt enim egredi vt laruales vitiop mul
titudines introducant cum ducibus tenebearum. u
verovigila poꝛtamq; claude maledicis.perdere cũctaxo
lunt.et funditus ſubuertere caſtrum vt cõditoꝛi et re/
demptoꝛi locus nõ remaneat ad manenduʒ. Cligila ex⸗
pectans li vocaris intellectuali voce:aut quid dicat᷑ ad⸗
uerte.Ante omniuʒ cõditoꝛem nefas eſt inſenſibiliter
ſomno pꝛemi.Nec in ſeruis coꝛaʒ dominis patitur oꝛ⸗
do iuſticie foꝛte quod tibi loquetur deus et non hmo:
quem ſepe homo vigilando expectat. Yacebat in taber⸗
naculo dominmi ſamuel cum hely ſe credens ab illo voca/
tum:ſed tercio vigilans inquit. Loquere domine quia
audit ſeruus tuus:et nota facta eſt ad eum in multiſ di
uina voluntas. Eligila et tu omni oculo cum ſamuele
et cum dauid dicens:Audiam quid loquatur in me do⸗
minus quoniã loquetur pacem in plebem ſuam. Et ad
hanc vigiliam ſolitudimsvt anime aptius dominus e⸗
loquatur:dicebat per ꝓphetam.ducam eam in ſolitudi⸗
nem et loquoꝛ ad coꝛ eius dum vigilat intente.qui que
rit aut ebet audire diuina.Quivigilare nõ didlicit dif⸗
ficile pptuit vere compungi:nec ſuam inueſtigare inte⸗
rioꝛem cõſiſtentiam.nec exterioꝛi appoſuit aptum mo⸗
dum Habet tumultus innumeros lux diurna: et ſpar⸗

gere magis qᷓ; cõgregare ſuum eſt pꝛopꝛiuʒ. Silent in

nocte rationales rumoꝛes.qui magis diſtrahunt men⸗
tem qᷓ; omnes ferarum et auium voces. Et in tenebꝛis
quilibet recolligitur ad ſeipm. Pꝛoinde nocturna vigi⸗
lia in tenebꝛis anime lucet. Tenebꝛe coꝛpoꝛales lucem
menti ſuperinducunt et ſcrutatur quiete anima legem
deiſſeipam aſpicit ſtantibus tenebꝛis ſuper terram ac ve
ritatis cõſpectoꝛ in die ſibi tenebꝛas fecit:et vt perſpica
cius intueretur mente in illam in magnis ſplendoꝛib-
coꝛpoꝛis oculos clauſit luc. Vagatio viſiui ſenſus va⸗
gare ſepe animã fecit.qui nõ vagatur niſi mediante lu⸗
ce oꝛbe vero tenebꝛis obuoluto.nec vagatur anima ſui
cauſa ſed hoc cecus quilibet habet in die.ſed auribus ſen
tit ipᷣe rumoꝛes.Ergo bone ſunt tenebꝛe qꝛ in tenebꝛis
coꝛpoꝛis oculo nõ videtur.ſiletur vt plurimũ que maxi
me ſunt cauſa inueſtigationis anime tenebꝛe ſcilicet et
ſilentie.Cõtrariũ vero faciunt lux et rumoꝛ. Poꝛte nan
q; ſunt hoꝛum ꝑceptibiles ſenſus.ꝑ quas multa ingre⸗
diuntur ad mentem.Ac per hoc nox amme fecit auroꝛã.
tenebꝛe meridiem vt cõſpiceret intellectualem oꝛbem
diuinoꝛum bonoꝛum varijs et inenarrabilibus redimi
tum. Silentium vero anime renouauit imo rolvꝛauit
auditum in auditione archanoꝛũ. Et in nocte confeſſio
diuine laudis et ꝓpꝛij crimims ad deuʒ peragitur.hoc aſ
ſerebat dicens. Oedia nocte ſurgebam mente pariter
et coꝛpoꝛe ad cõſitendum tibi. Intellectualia pꝛata per⸗
ambulantur in tenebꝛis coꝛpoꝛis.et per vias equitatis
eo tempoꝛe rectius mens ꝑcurrit.et tacentibus homini
bus loquitur deus. Ypᷣis nõ auditis audiuntcoꝛpis wo
ce carentes lucidi et laruales.hi vt erudiãt et conſolen⸗
tur illi vt terreant ⁊ cõtriſtent. Necnõ et pleriſq; redem
ptoꝛ per partes innotuit· Quod dico nõ ommib dico.
ſed in re vigilias exſequentibus pꝛopter intellectuale
incoꝛruptibile bonum nõ pꝛopter bonum coꝛpoꝛis coꝛ⸗
ruptibile. Eligilant artiſices vigilant ſtudentes vigilãt
latrones.vigilãt in inſidijs milites ad quos nullus no
ſter eſt ſermo· dum nõ pꝛopellũt ſomnum pꝛopter oĩim
creatorem.ſed vtvenentur in mari coꝛdis vitia ſiue vir
tutes. liderũt bonum vigilie q; plures et noctem ver⸗
terunt in diem vt impꝛepedite ſiſterent coꝛam domino
Vlidit bonuʒ vigilie paulus qii ad multas vigilias ho⸗
tabatur. Elidit et petrus ſed in oꝛatione vigilare vide⸗
debat.Vlider̃t hexemicole q̃ magis celicole dici poſſent.

Tiber

A

quoꝛum plurimi ſtabant in vigilijs per totam noctem.
Vidit doꝛotheus qui ab adulta etate nocte atq; die doꝛ⸗
mire nolebat.qui ſemel ſomno oppꝛeſſus domiutt in
ceno:expergefactus ſomno diabolo dixit. i pꝑiuadebis
ſomnum angelis perſuadebis et mihi. Qui deinceps
nõ doꝛmiuit niſi mno moꝛtis ſemper vigilans ad diui
na.TCempus bꝛeue infallibiliter eſt. Ele qui ſomno pꝛe
terire permittũt.niſi qð nõ poſiunt negare nature im⸗
pꝛobe exactrici.cui probiter eſt negandu.almatoꝛ ſom/⸗
ni receptaculum illuſionum. ſomnum odit:a fan;
taſijs in modico liber erit. In càrta perditarũ expenſarũ
tempoꝛa ſomni ſcribe.ld fucales introitus diſtrictas po
ne vigilias. Qui nouit vigilare nouit oꝛarxe.et oꝛatione
percutere inuiſibiles inimicos.in quoꝛum figura om⸗
nipotens deus in vigilia matutina reſpexit ſupꝛa caſtra
egiptioꝛum inſequentiuʒ iraelem:et omnes principes
et robur pharaonis demerſit in mari profundo.Aptuʒ
tempus veris agoniſtis exiſtit ad internciendum mo

nes ad vitia vigilia matutina? nihilominus idoneum
illuminatiombus noſtre mentis. Hoꝛa enim tali falu⸗
tationem angelicam.xreſponſionem virginea. cõceptio⸗
nem diuinam legimus celebꝛatas et matutinali eadeʒ
hoꝛaſqua cõceptus eſt ſaluatoꝛ eſt natus. Cuius natimi⸗
tatem vigilantes paſtoꝛes a ſeparatis ſocijs didicerũt
et audierunt incoꝛpoꝛeum cantus atq; ineffabiles me⸗
lodias:quia ſemper angelis eſt cõgrua tam honeſta vigi
lia exacta pꝛo regno ſuperno in quo ipi nõ doꝛmiũt.Na⸗
turale ab eoꝛum creatione fuit angelis nõ doꝛmire: no⸗

bis vero virtute pꝛeſtatur ⁊ gratia/Eadem̃ hoꝛa celebꝛa
ta nouitas regni celeſtis ſceʒ reſurrectio voluntarie mo⸗
rientis potentia pꝛopꝛia reſurgentis. ad quoꝛum me/
moriam debet amabilis imo actualis fieri vigilia ma⸗
tutina:vt actus ſit mentis diſcurrentis per amenitates
inuiſibiles paradiſi cum quiete coꝛpoꝛis atq; debito ex⸗

ercitio pꝛopellenti ſomnolentiã impoꝛtuna.lſtant e

nequius his tempoꝛibuſtetri ide certiſſima tenendũ
eſt dominũ captum pꝛo redemptione hominũ tota no⸗
cte illa non captaſſe ſopoꝛem.ſed in afflictionibus et de⸗

riſionibus irrogatis penalter cum affectu magni operiſ

vigilaſſe. cõſoꝛmia expedit fieri membꝛa cuʒ capite in
ſopito. In luce placida eſt vigilatio. in tenebꝛis virtuo

ſa. eoꝛum videlcet qui pꝛo chꝛiſto et ſuperis agonicant:
Ccẽteroꝛuʒ vero laboꝛioſa vel turpis.Albedo habet digre⸗
gare viſum aggregare nigredo. Et viſus anime a luce
patitur illud idem: qui cõgregatur in tenebꝛis ſiue no⸗
cte/Pꝛoindẽ ommpotens nõ ſolum in ſignum magni
facinoꝛis quo filius moꝛiebatur in cruce.ſed vt totius
mundi omniũ hominum mentes in ammiratione atq;
cõtemplatione ſuſpenderet tenebꝛas induxit in medijſ
ſplendoꝛibus ſuꝑer terram. nõ ſolum iudeam ſed vm/
uerſam:vt aduerteretur non eſſe ſine magno miſterio:
qð tam inſolitum videbatur. Non fecit tunc tenebꝛas
vt moꝛe ſolito homines doꝛmitarentſed nõ vt vagan⸗
tibus oculis ingrederentur ad mentes.Fecit tunc no⸗

ctem nõ ad nocendum vnde noxappellatur.ſed ad me⸗

ditandũ pꝛopinquis atq; remotis. Oꝛoinde per ommia
mundi dlimata illa obſcuritas fuit in libꝛis annalibus
ac tempoꝛum geſta cõtinentibus annotata. Et cum apo
ſtoloꝛum et cõdiſcipuloꝛũ chꝛiſti pꝛedicatio per terrarũ
crebreſceret oꝛbem:exilla obſcuritate multoꝛum claru⸗
erunt mentes.cum in pꝛedicatione ipoꝛum cõcoꝛdiam
facti agnoſcerent pariter et verweuʒz. DHe quoꝛuʒ nume
ro fuit dioniſius ariopagita vt er apoſtolicaruʒ actionũ
littera cõpꝛehendi poteſt et ſideles hiſtoꝛie narrãt. Agi⸗
tur nõ fecit deus illas tenebꝛas vt tenebꝛe diu eſſent cũ
ſcriptura euangelica racitat cõfeſtim fuiſſe remotas.ſed

quartus

ideo fecit vt in poſterum generarẽt hominibus clarita⸗

tem. Mon eſt nox vt noceat:ſed vt pꝛoſit ad vitam.HNõöÿ
eſt not vt ſemper ipam homo doꝛmiedo pertranleat.ſed
vt quietus nõ ſit ſuſpenſus:mõ videns coꝛpoꝛalia ſpiri⸗
tualia cõtempletur.nõ videns terrena intueatur cele/
ſtia:nõ videns homines cum angelis choꝛum faciat.im
motus pedibus affectibus gradiatur.quibus ſolũ igmi
tis atq; irreuerberatis appꝛopinquatur ad deum.Ac per
hoc bone ſunt tenebꝛe coꝛpoꝛales:ſi in eis lux eterna cõ⸗
quiritur. Gona norx et fallit regula diriuantiũ:quia ipſa
pꝛeſtat aptitudine contemplanoi. Et cõtemplarn opus

chꝛiſti erat in ceſerto. Mon eſt ſcripta itteris cõtempla

tiõ eius:ſed ſcripta eſt in talibuaiuſti coꝛdis et in mem
bꝛanulis fides.Calia cõtemplabatur qualia vecebat ſi⸗
lium dei:et hominis cõtemplari.Non pigritemur acce⸗
dere ad deſertum ſi nõ coꝛpoꝛe ſaltim mente:ad cõtem⸗

plandũ diuina tempoꝛe noctis ſimniliter et diei. Aut diꝰ

em pꝛo diuinis quiete agendis vertamus in noctẽ: aut
ipm altis contemplatiomibus mediocribus et infimis
tranſigamus. Altas dixerim trinitatem que circa ipaʒ
ſunt pꝛout ſe fideliter et inueſtigatõne poteſt noſter ani
mus ipᷣius adiutoꝛio ſurſum fieri.ac etiam aſſiſtetes in⸗
tellectuales ſubſtãtias cum ipa.mediocres que nos ſu⸗
mus circa nos ſunt bona nature ⁊ gratienſimas ipos
Damnatos et iniquitatũ faſciculos depꝛimentes: Tigi⸗
lia oꝛationẽ eduxit in lucem/MNam ſi verio
chꝛiſti ſententiam ſunt in ſpiritu.quia deus eſt ſpiritus
et tales querit.non in monte vel tempo in nocte apti⸗
oꝛ ſpiritus:in die aptius coꝛpus:Et ieſus ductus eſt in
deſertum a ſpiritu vt in ſpiritu oꝛaret. ſpiritu viueret.
ſpiritu ambularet.ad ſui veram imitationẽ cetera mem
bꝛa trahens: vt in veſertum eamus ductia ſpirtu. Tli⸗
gilemus ſpiritu.viuamus ſpiritu.ambulemus ſpiritu:

et deſideria carnis non perſiciamus:me a ſomno turpi⸗
ter immergamur ed habet ſoctutna vigilia tim fidif-

nocturnos ſimiliter habet et gladios. In canticis dicit᷑
vmuſcuiuſcũq; enſis ſuper femur ſuum pꝛopter timo⸗
res nocturnos.Timoꝛes nocturni a demomb immit⸗
tuntur.vt aut homo nõ ſurgat aut pauefactus cõſociuʒ
querat qui ad ſecuritatem erit remedium:impedimen⸗
tum tamen erit diuinoꝛum cultuum ob reuerentiã in⸗/

noteſcendi aut reuerentiam cõturbandi.aut ſuſtinebit

illuſiones fantaſmatum ſcriptuſq; coꝛpoꝛum ſentire ſi⸗
bi videbituninhoeriditas capilloꝛuʒ ſepe ſiet. clamoꝛ cõ
fuſus mterdum diſtinctavox audietur.impulſiones coꝛ
poꝛumq; cõtactus ſentienturqui a ſpiritibus fieri per-⸗
hibentur.et iluſiones ipoꝛum doꝛmientes etiam ſen⸗
tiemus.et multa ſimilia cum his ſepe ſient. Nouerũt
enim maligni tempus nocturnum aptiſſimũ diuinis

thorijs.quod conantur eripere per ſomnum. aut in vi

gilia ↄturbare.quia in matutino interficiebat dauid o⸗
mnes peccatoꝛes terre. Diſponebat ſane in nocte iudi⸗
cia.quia rex erat vt malefici et iniqui nõ viuerent ſuper
terram. Sed oꝛandum eſt et inquiete noctis mens hu
mana cõſideret quomodo vitia propellat.reuocet vir⸗
tutes caſtiget mala peracta. et malum impumtum in
ipſa non ſinat.Contra demones peccatoꝛes lachrymis
et obſecrationibus interpellant ad dominum. Et idem
dauid dicebat. In matutinis meditalvꝛ in te.quia fui⸗
ſti adiutoꝛ meus.Er quibus irritantur demones exatã
tur furie infernales ad nocturnos inferendum ſepe ti⸗
moꝛes/Ded ſũnt gladij contra ipos tenendi omnino
indepoſite ſuper femur. Enſis ſuper femur iudiciuʒ di⸗
uinum ad quod ineuitabiliter imus omnes. ſi per fra⸗
gilitatem amme noſtre timoꝛe ſuperemur. Interroga⸗
uit quidam diſcipulus factus in magno deſiderio vigi

Dia
em
tfi⸗
cce⸗
em⸗
diß⸗
aut
nis
pe
ani
ins
ſu
ihos
G
ritus
apti⸗
eſt in
eret,
nem
Ci⸗
ritu

Irpatu
.

dicif,
mo⸗
mit⸗
Ne
vene
ann
inebit
tireſi
noec
loco
ſper /
rüt
nis
nvi
do
ndi⸗
per
ohil
Vlr/
n
nnis
em
ui⸗
ntä
ti/
no
diß⸗
ra⸗
n

De vita domini

landi pꝛo cultu chꝛiſtifero quendam eruditum et geritũ
in placitis moꝛibus ſenem dicens. Quomodo poſſum
bene vigilare et oꝛare denocte: Et intendebat querens
aliquid coꝛpoꝛale pꝛo argumento ſuſcipere.Et ait ad eũ
ſenex.imoꝛ diuini iudicij ſi fuerit ĩeuulſibilit᷑ tuo coꝛ
di pꝛeſxus.paululum doꝛmies modicum doꝛmitabis

vigilabis vtiq; atq; oꝛabis.et velut ꝑeſtem fugies gra/

uem ſomnum.Ald quem diſcipulus. Credebam te pa⸗
ter mihli coꝛpoꝛis adhibere dietã ſiue medelam.Ad quẽ
ſenex. Ex perimento didici nihil facere tam animũ vigi
lem et carnem ſuſpirare altitudine ſopoꝛis immerſam:
qᷓ; timoꝛ ineuitabilis iudhcij et diſtricte atq; inſubterfu
gibilis examinationis. Igitur timoꝛes nocturmi diui⸗
nis timoꝛibus re uni drineenon ſi veritate virtutuʒ
chꝛiſti quem colimus. ſcuto pꝛotegimur. nõ timebimꝰ
a timoꝛibus nocturnis. Scriptura dicit. Scuto circũ
dabit te veritas eius:non timebis a timoꝛe nocturno.
Sanechꝛiſti veritas a demonum liberat falſitatibus.
Falſa ſunt omnino fantaſmata et ab initio mendax mẽ
dacijs decipit. Intentio eſt mangni:vt tempus noctur
num atq; diurnum ſine fructu pertranſeat. Mocturnũ
ipſidiurnum cõturbandum hominibus derelinquũt.
et quod crudele auditu quod viris ſolitarijs remotis a
vrationibus hominũ pleriq; cum luce variauerunt eo/⸗
rum mentes.et curuatam oꝛationẽ et tepidam cõtem
plationem fecerunt:qᷓ;uis non ex toto dimiſerunt: Le⸗
gi quendam noctis et tenebrarum coꝛpoꝛaliũ vtilitatẽ
aſperxiſſe.qui de materiali ſole lachꝛymabiliter quereba⸗
tur eo ꝙ immaterialis ſolis abſtuliſſet ſolamen. GFures
cum furantur odiunt lumen ſolis omnẽq; lucem abho⸗
rent.et cum apparuerit exiſtimant moꝛtis vmbꝛam:no
runt enim ad eoꝛum oberncem fieri omnino impedi⸗
mentum. Celeſtes nempe fures diuinoꝛũ cariſmatum
atq; ſecretoꝛũ ad eoꝛum agenda miſteria tanq; impedi⸗
mentum cõdemnauerunt lucem:veruntamen nõ ode⸗
runt.Nihil tamen odio habendum in oꝛdine vniuerſi:
pꝛout a diuina prouidentia oꝛdinatur. Ergo nulla doꝛ⸗
mitiovtinã fieri poſſet innocua remanẽte natura. Sed
non ad delectationẽ ſed ad neceſſitatem ineuitabilẽ ca⸗
piatur ſopoꝛ:et locus detur doꝛmitioni recipiens coꝛpꝰ
ad requiem non retinens doꝛmiendi ſuauitatem. Doꝛ⸗

mierunt ſane multi modico ſomno. quoꝛum excitatio

nõ fuit giratio in aham partem coꝛpoꝛis:ſed egreſſio a
loco doꝛmitionis.Aliqui erecti ſtantes captauerunt ſo⸗
poꝛes.Aliqui ſedentes in cella ſomni modicum partici⸗
pium habuerunt.Aliqui poſt cõmunem oꝛationeʒ ⁊ cõ⸗
templationem egreſſi ſunt in lectionis gradum.et liber
tantum eoꝛum facies ſuſcipiebat. et idem ſemper erat
doꝛmitionis et lectionis locus.Aliqui cõmiſerunt dire⸗
toꝛis iudicio et nibil amplius addiderũt. Aliqui nũ⸗
quam pꝛeterierunt iudicium diſcretionis:nihil dantes

aut detrahentes ſcõm menſuraʒ infirme aut valide ma

teriei.Hos ſecurioꝛes dixerim.ſed de mille difficile ſit

monadem reperire. Diuerſe ſunt vigilie etvigilantium

actus:ſicut intentio ⁊ remiſſio in amoꝛibus diuinis et
timoꝛibus agitur. Eximius pꝛophetarum dixit ſue vi⸗
gilie tipum. Eligilaui:et factus ſum ſicut paſſer ſolita⸗
rius in tecto.Alia ſcriptura dicit in parietinis. Vligilat
rex ſui coꝛpoꝛis qui pꝛo chriſto ſuſcepit agonem moꝛe a⸗
uicule ſolitarie. Sed vbi agitur vigilia? In tecto. Te⸗
ctum anime coꝛpus noſtrum eſt:quo doꝛmiente anima
oppreſſionem patitur.et in ſuis directionibus non eſt

libera:ipo verovigilante anime ſua iura ſi puceh

ctum charitas eſt:quia charitas operit multitudin pec
catoꝛum. In amoꝛe feruido vigilandum eſt. Et beatitu

Baoluatoꝛis

dinem dicebat dauid peccata ſic tecta: beati quoꝛum te⸗
cta ſunt peccata.Cectum dicitur gog:in quo intelligi⸗
tur occulta diaboli temptatio. In quo tecto vigilandũ
eſt ne dialbolus vitium vrtutum ſimilitudinib tegat:
et nos in foueaʒ deceptionis ummergat Ynueſiigat hec
vigilia ſolitaria.et ſicut paſſer ſolitarius ſedulo inuigi⸗
let chꝛiſiianus:vt dialuli tectos poſſit intelligere dolos.
Vligilanduʒ ſane in tecto eſt qð legitur fuiſſe a doo mã⸗
datum ꝙ tectum tabernæculi tegeretur ſagis cilicinis.
Tabernaculum domini eſt vbi domini ſteterunt pedes:
de quo etiam pſalmiſta dicit. Introibimus in taberna
culum eius adoꝛabimus in loco vbi ſteterũt pedes ey.
quod eſt eccleſia.et vbi ſteterunt pedes domini ſcilicet
chꝛiſti humilitas:quos pedes magdalena lacheymis la
uit.Apoſtoli eius pꝛedicatoꝛeſ qui pxr mundum vniuer
ſum eum pꝛedicando poꝛtauerũt.quos pꝛope hoꝛã moꝛ
tis chꝛiſtus pꝛopꝛijs mambus lauit vt mundioꝛes et a⸗
ptioꝛes eſſent ad euangelium pꝛedicandum. quoꝛum
pulcritudo anteq; eſſet a ſpiritu ſancto accepit pꝛeconi⸗

um pulcritudinis atq; laudiſ. Unde Eſaias dicit· Quã

pulcri ſupꝛa montes pedes annunciantis et pꝛedican⸗
tis pacem.que pulcritudo ad apoſtolos refertur:qui ſu⸗
pꝛa montem eccleſie poſiti:pedes chꝛiſti pacem annun
ciantis atq; facientis in toto mundo fuerũt/Medes do
mini affectus et intellectus chꝛiſti:quibo inter nos am
bulat vſq; ad finẽ mundi. Pꝛopterea ipſe dicit. ecce xo
biſcum ſum vſq; ad cõſummationem ſeculi.quia dili⸗
git nos et opera dilectionis impenditſet intelligit nos
et que circa nos ſunt vt nihil ſit abſonditum ei.Tectũ
vro huius tabernaculi eſt ſupereminens charitas que
iterum operitur ſagis cilicinis.quia quãto ardentius et
altius fideles dilexerunt ommum deum et patrem et
filium eius quem miſit ieſum chꝛiſtum: tanto aſperio⸗

ribus veſtibus tribulationum voluntarie ſunt operti.

Interroga martires.interroga cõfeſſoꝛes.interroga et
Virgines.et reſpondebunt tibi.De quo tecto etiaʒ pſal
miſta pꝛo eccleſia loquitur. Extendens celum ſicut pel⸗

lem:qui tegis aquis ſuperioꝛa eius. Celum eſt eccleſia

ad differentiam ſinagoge pꝛocacis atq; terrene. Exten⸗
ſa eſt et dilatata eſt.eccleſia moꝛe pellis:vbi ſunt ſcripta
diuina miſteria. Superioꝛa vero tecta ſunt aquis qui
ſunt ſuperioꝛes ſancti tribulationum anguſtiarum af⸗
flictionum vmbꝛibus operti fuerunt. De quo chari⸗
tatis eccleſie tecto ſaluatoꝛ tribulationum tempoꝛe cõ
ſulit non deſcendere dicens. Et qui in tecto eſt non
deſcendat tollere aliquid de domo ſua. Et gloꝛiam do⸗
mini videbant filij iſrael ſuper tectum federis. dum e⸗
rant in deſerto ſolitudiniſ:vt omnino moꝛe ſolitarij paſ
ſeris nos opoꝛteat vigilare in tecto ſi gloꝛiã domini que
ramus cõtemplari. Et ita vigilemus in tecto vt ne cre
damus conſoꝛtes fieri cõſolationum niſi fuerimus et
paſſionum.Fiat igitur vigilia coꝛpoꝛis vt eſſe poſſit in
cõſideratione hoꝛum vigilia mentis.quoniam aliterqᷓ
in tecto eccleſie non eſt ſalus. Et tribulationum ſagis
cilicinis aſſumptarum aut illatarum opoꝛtet operiri ſal
uari volentem. Delicata in adultis hominibus virtus:
neſcio ſi perdunt ad deum. Silebat in deſerto chri⸗
ſtus.nemini oꝛe coꝛpoꝛis loquebatur. Pax ei ab homi⸗
nibus loquacibus erat.prerogauit in ſe vtilium rerum
noꝛmã.et ſilentij ſui cenſura nos ad ſilendum clamat
Pro nobis chriſtus omnia geſſit.non cogebatur neceſ
itate aliquid ad ſeipſum referre. Eliatoꝛ erat ⁊ compꝛe
henſoꝛ.ſed nouerat tonum ſilentij et pacis quod ante
er ſuam ſapientiam pꝛedictum fuerat ex proplłxta. In
ilentio et ſpe erit foꝛtitudo veſtra. Erant cum beſtijs

„

que ſibi non loquebãtur.et ignoꝛabatur ab eis niſi pꝛo
ut animalia cõſueuerunt proprium dominum recogno
ſcere quodam eis indito mſtinctu naturali velut eoꝛuj
creatoꝛem et dominum agnouiſſent.ea differentia co⸗
gnoſcendi.q̃ differunt ab hoibus vtentibo rõne. Facie
bat bhec in ſapiẽtia xps.et ꝑ ſapientiaʒ in deſerto cũ beſtij
moꝛabatur. Ad ſolas deſerti veniãt quivolũt noua ſapi
entia imo eterna ſapientia edoceri.et illa ſcire que vuil⸗
garis mundus ignoꝛat. Si qiſis ſapiens eſſe cupit hee
agat et intelligat ⁊ ſapiens erit. In moꝛibus enim chei
ſti magis actõne qᷓ; lectione quiiq; fit ſapiens. Oi quis
enim cuius ratio vigeat appetet magis ſilere q; cum pꝛo
cacibus loqui. et cum inſignitis ratione carentibus vſu
eius nullo modo habebit alloquium. Qui cum paruu⸗
lo loquitur opoꝛtet linguam oꝛganiqare paruuiiter: et
qui cum ſtulto ſiultoꝛum ſingere verba. um a ratio⸗
ne auerſis loqui ſimiles expediet foꝛmare ſermões. id
que ſapiens nullo pacto animum inclinabit. damnum
exiſtimabit inaniter emittere verbũ. ſilebit potius.aut
interdum cum irrationabilibus ammalibus et auibus
aliquantali delectatione vacabit. Etenim aues et ani⸗
malia terreſtria ſcõm naturam agunt.et nihil reprehen
ſibile habent. A ratione per peccatum auerſi cõtra na/⸗
turam faciunt et loquuntur.quoꝛum cõſoꝛtium maxi⸗/
me ſapiens deuitabit et captabit potius cõſoꝛtia beſtia⸗
rum. Delectabilius eſt omnino anime lucida ratione
vigenti. cum ſcom naturam agentibus animalibus ſta
req;uis per rationem incognitus ſit ab eis cum ho /
minibus a ratione diſtoꝛtis aſciſci: ſi per rationem non
eſt cognitus eig aut ſi eſſe nõ poteſt cõfabulatio rationiſ
Nam ſi ſapientia dicit. vbi nõ eſt auditus nõleffundas
ſermonem:multomagis infoꝛmat cum hominibus fa⸗
tuis ſicut equus et mulus in quibus nõ eſt intellectus
ne habeas locutionem. In beſtijs non turpatur natura
In huiuſcemodi hominibus ratio naturalis cõfundi/
tur. Querat igitur qui ſapiens eſt a malis hominibus

ſcretünuer ſi aliquado expedit potiui cumlanimalibus
q; cum ſceleratis hominibus exhilerationis captet com
pendia. Ergo vitabit omnino publicum ſapiens. Deui
tabit vt ſola neceſſitas apparere faciat in publico.xolun
tas vero eum teneat in occulto:et ſapiẽs ſilebit vſq; ad
tempus. Bed poſt ieiunium chꝛiſtus reuocauit eſu⸗
riem:q; alta virtute frenauerat! Vlt cuʒ ieiunaſſet qua
draginta diebus et noctibo poſteal eſuriint Eſuries eſt
quedam inteſtina aduſtio ex carentia cibi: cum ſtoma⸗
chus non habet quod vrat in ſemetipſo eſuritur. Sed
hoc nobis magisveritatem humane nature oſtendit.et

id quod chꝛiſtus ꝓ nobis geſſit q; moꝛes. Pꝛoinde chꝛi

ſtiane mentes inſurgant et humanatum dei filium con
templentur in deſerto iuuenem egregie foeme hominẽ
ſine macula et peccato attenuari ieiunijs ſqualidari pa⸗
loꝛibo cũ beſtijſ ↄuerſantẽ oꝛantẽ vigilantẽ tacẽtẽ neſcio

ſi lachꝛymantẽ.homo enĩ erat ⁊ qõ fecit nõ min credit

in occulto feciſſe:vnde foꝛte ꝙ in deſerto ꝓ humana na⸗
tura coꝛam eterno patre lachꝛymis ſatiſfecit. Videte p⸗
greſſum iſtius hominis in deſerto. Ab omni coꝛpoꝛis cu
ra longe factus erat.et quod plus eſt demonijs ſe ad tẽ

ptandum expoſuit vt cauſam legittimam aduerſus dia

lpolum ſumeret ſi temptare pꝛeſumeret innocenteʒ et
ad periculum et expoliationẽ diaboli cederet.ſi cum chꝛi
ſto initiaret iniuſte cõgreſſum. ac terroꝛem nobis incu /
teret dei omnipotentigcõſiderantibus larualem exerci
tum:in quo inuentus eſt tante audacie demon qui pꝛe⸗
ſumpſit in chꝛiſtum. cuius coꝛ foꝛmidine non terrebi
tur.ſi audit a dialvlo chꝛiſtum fuiſſe temptatum. Pꝛe⸗

quartus

rogauit etiam patientie atq; reſiſtendi exemplum: cum
eius ogreitun von 8
Sed qua ratiõe. quo tempoꝛe.qua emigie.quo geſto ad

eſſum atq; finem temptationis inſpicimus,

eum temptatoꝛ acceſſerit pꝛout ipſe miniſtrauerit eno⸗
demus. Mationabilis dialolus eſt.et q;;ꝛumcunq; dam

natus lona nature nõ perdidit. Et ſuboꝛtis ratiomibus
ad chꝛiſtum temptaturus acceſſit in lxremo. Luciferuʒ

wro pꝛe omnibus acuitate ſplendentẽ credimus hunc
fuiſſe. decebat quoniam ab hominis pꝛima creatione ho
mo ſimilis et tante nouitatis atq; virtutis mundo vſq;

in pꝛeſens illud nõ apparueratet terrebantur demone

nouitate degentis. quoꝛum iniſſibili et mutua delibera

tione omm decreto iſte pꝛeſumpſit adire.rationibus alꝭ/

tiſſimis et incõpꝛehenſibilibus incitarus/Nouit diabo⸗/
lus onmniũ coꝛpoꝛum motus actus.et nihil ei ſubter⸗/
fug bile in coꝛpoꝛibus.et ab eo tempoꝛe quo abꝛae atq;
dauid facta eſt repꝛomiſſio de chꝛiſto: cetus demonum
gquod euenit expauit.et ſemper ſuſpicatus quod accidit.
Intelligebat enim diabolus pꝛomiſſionẽ illam intelh/
gendi claritate qua fulget. Et cum ad Eſaiam factus eſt
ſermo.ecce virgo vel alma concipiet:ſemꝑ territus mã⸗
ſit. Pꝛophetias enim de chꝛiſto factas pleniſſime intel⸗
ligebat: tempus omnino nõ nouerat. Cum autem co⸗
ꝓnouerunt demones virginis intumeſcere coꝛpus inte⸗
gritate ſeruata obſtupuerunt. Sciebat enim ꝙ nec io⸗
ſeph ad eam nec alius foꝛnicatoꝛ acceſſerat. nec aliquid
oꝛe ſumpſerat vnde coꝛpus grauidali moꝛe tumeſceret
et tunc velut ſollertiſſimi et inſopiti erploꝛatoꝛes aſſiſte
bant.vt rei euentum cognitione perciperent. Cum au/⸗
tem virgo peperit integritate ſeruata eoꝛum intellectuſ
omnino claudebatur quia pꝛeter naturaʒ hoc eſſe indu⸗
bitanter ſciebant:ſed factum intelligebant potentia cre

atoꝛis quam ipᷣi ſciunt firmiter infinitaʒ. Cognouerũt

puerum ingreſſum habere ad hanc mundi miſeriam ꝑ
cõmunem nature poꝛtam:et purum eſſe hominem pu⸗
tauerunt ſed poꝛta in ingreſſu in egreſſu poſt egreſſum
clauſa manente plus q; omnem crediderunt: Audien
tes ſolitos infantium vagitus hominem purum eſſe
dixerunt. ab angelis nouam et inſoltam cantilenam
audientes addiderunt ſtupoꝛi. Locus aliquid oſtende/
bat humanũ.nouitas declarata paſtoꝛibus aliquid oſtẽ
debat diuinum. Faſciatio cune.ablutio atq; lactatio cir
cumciſio octaualis humanitatis erat indicium ꝙ ieſus
vocaretur pꝛetendebat diuinum. Moꝛa pꝛeſepina erat
humanitatis:ſydus nouitatis effulgens ducatum inſo
litum mundi regibus pꝛebens ipᷣoꝛum adoꝛatio pꝛona.
oblatio miſtica erat ſpecimen deitatis. Pꝛeſentatio in
templo cum oblationibus pauperuʒ animos ad huma
na ſolum cõſideranda vergebat: fymeonis et anne ver⸗/
bwꝛum exceſſus ad diuina mittebat. Guga in egiptum.
purum hominem demonſtrauit.ſimulachꝛoꝛum caſus
diuinum oſtendit auctoꝛem. Regreſſus in iudeam ho⸗

minẽ deſignauit duodenis atq; tempoꝛalis inter docto⸗

res ſtandi audacia pꝛeſagiauit. Parentum queſitio ar⸗
guebat pꝛo homine:ipᷣius reſponſio patrem oſtendebat
diuinum. Deſcenſus nacareth atq; ſubiectio cõmunis
foꝛma viuendi humanitatis erat aſſertio. parentum re

uerentia ſtupoꝛ in videndoſlocutio mutua que deipo ſe

pius erat ad diuina ſcandebat. Omnium carentia vi⸗
tioꝛum coꝛpoꝛis motus exomni ratione ꝑeractus domi

nium membꝛoꝛum. repꝛehenſibilitas nulla ſanctitatis
gltiſſime imaginem pꝛeferebat. Cum ad baptiſmũ ve⸗

nit monſtratus eſt vt homo peccatoꝛ:cum vox paterna

inſonuit conſuſi ſunt in ſuis opinionibo demones. ſed

detenti ab ignoꝛantia eſtimauerũt etiam virtuoſum ho

—EC— —

m
18,
d
o/
m
us
ri
Inc
w
c
ner

ter⸗
rc;
UI
alt.
el⸗
Seſt
ma⸗
mco
vinte⸗
necſo⸗
ligvid
ſceret
ſiſte
nau/
ectuſ
ndus
jace
erit
ump
1pu
ſum
dien
jeſſe
mmam
encen
idoſte
ntiocir
leſ⸗
gerut
inſo
N.
o in
ima
wer⸗
um.
lus
nwe
o⸗
a/
ebat
nis
nie
oſe
ni/
I
Itis
Ww/
mn

De vita domini

minem filium dei poſſe clamari. quod ſeriptura ſepe co⸗

memoꝛat.Acceſſus ad deſertum ad hommẽ pertinent:

abſtinentia longa ſanctitatem atq; altam virtutem in⸗

ſinuat. Eſuries vero ad humane nature defectum co⸗
git regredi cõtemplantem. His rationibus in ſeipſis ꝑ

omnẽ modum diſtantibo:agitatus diabolus ad pꝛoban

dum quiſnam eſſet nõ potuit amplius differre cõgreſ⸗
ſum. Volebat enim ſcire quis eſſet cuim omniũ homi⸗
num haberet ipe ſcientiã.et ſuo iuri totum genus man
cipaſſet humanũ:qᷓ;uis diſpar in hominibo eius eſſet ſe⸗
ua poteſtas.et mirabatur ꝙ eum ſaltim in motu coꝛpo⸗
ris nõ poterat titillare vt quid modicum opꝑeraretur im
pertinens:et vſq; ad coꝛpoꝛis pꝛeter ratione motum nõ
poterat inclinare.Plus erat ſtupendũ ꝙ velut ad flam/

mantem igneʒ nõ audebat appꝛoximationẽ facere:pꝛe⸗/

ter ipam hberã voluntatẽ. Nunc vero vnus ꝓpuocatus
ab ipſo ad ipᷣm temptatoꝛ acceſſit xolens etiam macula
re ſi poſſet. Pena ſemper renouat᷑ demonibus et vere⸗
cundia quedam.ſi vident quempiã ex virtute ſuperna
cõſcendere vnde ipᷣi coꝛruerũt.et eoꝛum pena ſulcipit iu
re augmentũ:cum inferioꝛẽ partem virtute ꝓpellere co
gnoſcunt.qua ipi natura nobilioꝛes ꝓcaciter abiecerũt:
Et ſi maculare nõ poſſet querebat ipius habere noticiã/
vt ſi ſcõm ſuſpitioneʒ deus erat.nullum ſibi videbat

ageſſe remedium.ſi ſanctus quod manme pꝛeuidebat.
nõ tantũ ſibi timoꝛis aſſcriberet:aut de perdẽda captiui

tate dubitaret. Sciebat ꝙ nemo ſanctoꝛũ aliquem ſibi

violenter abſtulerat:ipᷣe vero ſanctos veceris teſamen
ti et duces et reges et patriarchas et ꝓplxtas populi:li⸗/
cet nõ penaliter tenebat incluſos. YInnumeros vero er ati: ppati wro coꝛonemuri caſtri
omni populo penaliter nec per chꝛutum eruendos deti grni regis Adhibuit ſapientiã in temptatione vincẽda
nebat intruſos ,
tia ſatagens effigieʒ aſſumpſit:quale cognoſcebat huic
miſterio cõuenire.Oum eni temptati fuerũt pꝛimi pa
rentes atq; decepti pꝛocuratum fuit a diabolo in foꝛma

c peragere antiqua et pꝛactica mali⸗

ſerpentis qui erat callidioꝛ cunctis animantib non ta⸗
men callidioꝛ homine.homo vero alius nondũ erat quẽ
ad temptandũ potuiſſet abſumerejalterũ per alteruʒ nõ

debebat pꝛimo cõgreſſu decipere.ſcilicet amſſumẽdo vni⸗

us effigiem ad deceptionem alterius. Cognoſcebant ſe

mutuo.et terciũ deinceps ſciebant hommèẽ nõ eſſe crea

tum:pinde facile machinamentũ dialoli fuiſſet detectũ
Sed tempoꝛe quo diabolus chriſtũ temptaturus ad/
uenit:oꝛbis terrarum pollebat mulcitudine hominum
et famoſoꝛum in omm facultate doctrine.Adhuc auteʒ
et philoſophantes deſerta petebant.et inhabitabant ad
ſubtilioꝛem ſpeculationẽ eoꝛum que volebant in aſtris
et rerum natura cõquirere.Pꝛoinde qui acceſſit effigi

em aſſumpſit humanã ſub eo reſpectu pᷣminentie qua

homo animalibo ommibus antefertur. Et erat eftigies
nõ veteram hominis decerpiteq; etatis ne crederet᷑ deli⸗

rus.nõ adoleſcentis ne ſciolus aut mexptus haberetur
ſec effigiẽ grandeui hominis mediocris etatis modeſto
rum moꝛũ multe peritie magne eloquentie.qui nõ ſta⸗

tim verbũ temptatõis emiſit. ſed wlut temptatoꝛ ver⸗
ba pᷣmiſit.que nullus euangeliſtarũ ponit.et intantum

nmntaliboy pꝛemiſſis ſunt multa et varia verba pꝛemiſſa:
vt er pte dialoli conditionalis locutio ſequeret · vt ſcire
poſſet qõ per eum potiſſime querebar᷑t Si filius dei es

dic vt lapides iſti panes fiant· Sed ante verboꝛũ decla
rationẽ tempus aduentus dialolici pnotemꝰ. Meracto
quadrigato ieiunio ex fame aduocata quam diabolo in⸗

noteſcere woluit.ipᷣe temptatoꝛ aduenit.cauẽs omni⸗
no tempus nocturnũ ne reputaret᷑ fantaſma vel fallax
dut lacibulus pꝛedo. Diurno ſiquidem tempoꝛe wluit

Baluatoꝛis

iuire cõgreſſum. pꝛeuidebat eni eum eſſe ſollertiſſimũ
viroꝛiu.et ſciebat ꝙ eum nullũ adhuc poterat maculare
delictũ.et omne peccatũ abſtabat ab actibo eius:et time
bat repꝛehendi ab ipᷣo in aſtutia ſua ꝑe r ſapientiã eius:
nec ad temptandum multum tempus appoſuit. ſed
quaſi modico pᷣparatiuo fecit omne machmamentum
eius. Sicut pꝛmop parentũ maleſuaſoꝛ bꝛeui hoꝛa pfe
cit exitiũ.ſiciſte credidit hunc hommẽ temptatiõis bel⸗
lo cõfligere.ſed reluctacionẽ accepit:et protenſa parum
per moꝛa.ſed tamẽ eodem die trinam temptationẽ pꝑfe
cit. Mec vt quidam male ſuſpicãtur ante acceſſerat. aut
acceſſit iterũ in deſerto:nec niſi trinã temptationem vt
euangeliſte tradũt ingeſſit. Sed mirũ atq; ſtupenduʒ
hunc dialogũ audire omnẽ aſtutiã cum omni ſapientia
cõueniſſe.iniquitatẽ cum iuſticia machinatoꝛẽ moꝛtis
cum largitoꝛe vite,ꝓpditoꝛem cum veritate.damnatũ cũ
ſaluatoꝛe: belial et chꝛiſtũ inter quos nulla eſt cõuentio.
Exploꝛatiue dialvlus loquitur cum conditione appo⸗
ſuit ſi. Huius vero dialogi doclaratio ſpectat vbi de ver

bis agitur ſaluatoꝛis: expedit enim oꝛdinem ſeruare ſu⸗

ſceptum. Suſtinint tamẽ paſſionẽ dominus noſter ie⸗
ſus cheiſtus ꝑ patientiã qua omnes expedit in tempta⸗
tionibus peroꝛnari. Pꝛofecto in patientia in temptatio
nibus eſt ruina temptati:qᷓ;uis in id de quo temptat᷑ nõ
ruat.MNõ expedit animã temptatõnes impatienter ſu⸗
ſcipere. Frangit ſane in patiẽtia mentes, ſed xelut ago⸗
nem coꝛonarũ cõciliatiuum opoꝛtet ingredi temptatio
nis examen et cognoſcere diuinã ꝓuidentiâ ad nos in⸗
clinata.vt inuiſibiliter ab munſibilibo hoſtibo meulpate
ꝓbati: pbati vero coꝛonemuri caſtris triumphalibo ma

ialuatoꝛ· Etenim ſcriptura ſe tuebat̃᷑ doiis nõ eſſe pꝛe⸗
ſtandum aſſenſum. Ipᷣa quidè ſcriptura maxima pars
eſt tutele.ſi anima in ulam ꝑfecte direxerit intuitùroto
ſe firmãs directiomibuſ eius:inuenit᷑ plene in illa vnde
omnis temptatio reſculpatur. In dauid autẽ figuraba
tur qui ſteti in deſerto engaddit. Engaddi oculuſ tẽpta
tionis interpretat᷑. Oculatus erat ieius aduerius dia⸗
bolum. Oculatũ opoꝛtet eſſe temptatũ aduerſus eum
qui temptat. vt ꝑſpicaciter videat vnde reſiſtat:ne ipſe
Wlut cecus ad obiecta ſuccumbat/.Sed attende ꝓfun⸗
diſſumã humilitatẽ domini ſaluatoꝛis. Scripturarũ do
cumento atq; doctrina nõ potẽtia woluit repꝛimere te⸗
ptatoꝛem:pꝛemonefaciẽs nobis vt eodẽ ſcemate relu⸗
ctemur. Reſiſtetie peltaʒ accipies in nullo pᷣſtauit aſſen
ſum. Sed cum paternũ honoꝛe derogare diabolus aſpi
raſſet vt adoꝛatienẽ ſoli deo cõpetentem ad ſe cõuertere

niteret᷑:digna qua meruit fuit repulſione damnatus.

Quõ depulſo ſtatim ſecutũ eſt miniſteriũ angeloꝝ.no⸗
bis omnino ignoꝛantibo in quo erat:neſcimus ſi coꝛpo⸗
raliter ad cibũ aut aliquid aliud aut ſpiritualiter mini⸗
ſtrabant. Sed crediderim in miniſteriũ laudũ et gloꝛi
ſicationũ et adoꝛationũ cõpetentiũ omniũ regi regum
pꝛo triumpho duelli quẽ de hoſte tenebꝛoſo ſuſceperat.
ad noſtrã ammationẽe pꝛerogatũ exemplũ:vt ſi emões

vincimus ſocios angelos habeamus/Acꝑ hoc ommiuʒ
doctoꝛ chꝛiſtus qui verã et infallibilò a ſurſum ferente
docet hominẽ ſcienti.et ſpiritualis itinerationis in ſe.
per ſe a ſe ꝓpt ſe ponere greſſus nouit.in iſto deſerto nos
inſtruit ad quod ducatu ſancti ſpiritus vt homo acceſſit/
erudiens nos vt nõ humano ſenſu ac ꝓpꝛia regulatione

ad agenda feramur. ſed ad lumen et directionẽe ſpiritus

ſancti qui datus eſi multipliciter et varie differenter et
miſtice vnus eriſtens. diuerſimode faciens: extra mũ
dum et omnẽ amenitatẽ et cõſolationẽ coꝛpoꝛis et cõ/

paſſionem fieri veros ſequaces docuit cum ſolus abijſt

in deſertuʒ. In quo progauit nobis exemplũ oꝛationũ
vigiliarũ. meditationũ.cõtemplationũ.ſegregationũ.
pugnarũ:et ad temptationẽ pᷣparauit ſuo exemplovo⸗
luntarios ſectatoꝛes. Sed noſtri capitis et victoꝛioſiſ⸗

ſimi ducis temptatõne inſpecta: noſtras ꝓut fieri aſſo/

lent parumper inueſtigatõe infſima ꝑſcrutemur. Nem/⸗
pe lux ſidei noſtre vniuerſa pluſtrat et bona et mala per/
quirxit. Illa vt agataſta vt cauent. Sed mala peiuſq; fi

ant pꝛecedit plerũq; temptatio atq; deoꝛdinatio interio
ris hominis idcirco mali mentalis aut actualis.aditů.

initium pceſſum ad euitandu chꝛiſtiana cõſideratione
tangamus.

De diuerſa et multiplici temptatõe. Capim V

Arir fidei vniuerſa ꝑluſtrat et bona et mala per⸗/
Iquirit:vt agat et caueat. Sed quia mala pꝛiulſ⸗
q́; fiunt pcedit.plerũq; temptatio et deoꝛdina/
tio interioꝛis hominis:idcirco mah mentalis et actua⸗
lis aditum et initiũ et pceſſum vt euitemus chꝛiſtiana
cõſideratione tangamus.Zemptatio euenit pleruq; na
ſcentibus poſteris ſicut fuit in parentibo pꝛimis:ſed nõ

eſt in poteſtate noſtra cũ fit.nec pᷣt eſſe nte virtut ꝙ nõ

fiat:ſed noſtrũ eſt pᷣbere vel nõ pᷣſtare cõſenſum:q̃ cu ſit
et reſiſtitur nõ ad culpam et penã ſed potius aſſcribitur
ad victoꝛiã et coꝛonã. Ex quia demonis eſt temptare no
ſtrum eſt reſiſtere. facit diabolus quod in ſe eit.et nos
quod noſtrũ eſt faciamus.qui ꝓpteriſuam impꝛobitatẽ

et impudentiã tempus ad temptatione vacuũ nõ pꝛe⸗
termittit niſi vt pacẽ pꝛetendat et ſecurius homineʒ in
cautum ex pace inuadit.Aut cum quempiã qualificaue
rit vitijs⁊ ſupꝑbia repleuerit quẽ temptare nõ opoꝛtebit
quia ille ſeipᷣin temptat ſeivm impugnat. ſibupi blanꝰ
ditur in malum.ipᷣemet ſibi laqueu parat ſeipᷣm confo⸗
dit:p ſeipᷣm ad cadendum abſq; impulſoꝛe ſufficies eſt

imo deficienſ. Ded poſt temptationẽ ſi nõ reſiſtit ſequi
tur cogitatio cũ aliquali de curſu tempoꝛis. que leue pec
catum eſt aut nullũ ſi cogitatio fit a peccato aduerſetur
Poſtmodũ ſequitur delectatio que vel erit citra conſen

ſum.et tunc erit veniale malum.aut erit moꝛoſa etiam

abſq; cõſenſu.cũ q̃s vult in cogitationibo carnalibo cele
ctari ſͥ nõ ↄſentire in actũ.ethec int moꝛtana deputãda:
aut erit cum cõſenſu.et tunc erit peccatũ moꝛtale.ſi de
his inſurgit et ꝑficitur que de ſuo genere moꝛtalia ſunt
Poſt cõſenſum vero deuenitur in opus:ſi abilitas cade
ret et tempus et locus. Ergo peccatũ actuale in oꝛdine
temptatõnis oꝛiginẽ trahit a libera volũtate vniuſcuiuſ

q; ꝑ ſuggeſtionẽ delectationẽ cõſenſum et operationez

ſcom illud Yacobi. Vnuſquiſq; temptat᷑ a ſua concupi
ſcentia abſtractus et illectus.Oeinde cum cõcupiſcen⸗

tia carnis cõceperit parit peccatũ:peccatũ autẽ cum con)

ſummatũ fuerit generat moꝛtem/Hec etiã hoſtis anti⸗

quus de aliquo vitio temptare deſiſtit: qui non doꝛmit

niſi ſupplantet. Et vices temptationũ variat multiplit
citer vt decipiat: ſi nõ in omnibo ſaltem in aliquo vin
cat.Temptat quippe initiũ faciẽs vt aut ꝑ auerſionẽ a
creatoꝛe ad infima cõuertam̃:aut ꝑ cõuerſionẽ ad crea⸗
turã ab eo q̃ nos condidit auertamur.Qdðvero iſtoꝝ pꝛi
oꝛigetaut poſteriget ĩ aia durũ eſt diffinire. Nos vero di

cimus velut generationẽ et coꝛruptionẽ ſimul fieri cir-

ca idem.quna ſi cõfinia vitioꝛũ ſunt virtutes.virtutum
autẽ terminialiena vitia exiſtunt.nõ ergo erit ab vnis
egreſſus quin ipo inſtanti ad alia fiet ingreñus:nec fiet
ingreſſus ab alia niſi ab alijs ſubitus ſit egreſſus. Sed
ſi ſidei miſteriũ inducimus que dicun clarius patent.

quia ſicut in eo qui bapticat᷑ de filio ire gratie ꝑſicitur ſi

lius eodemq; momẽto cum filius efficitur gratie ab ira

paterna egreditur.Ac ꝑ hoc nõ eſt intelligendũ ꝙ ſi vir⸗

tuoſus actus ex diſcretione aut ex mandato.ſeu neceſſi
tate interdum intermittit᷑:ꝙ virtus dilata ex animo re
linquatur. Nec credendũ ꝙ per impꝛouida negligentiäã
ſeu triſticia aut in cautelã et ſomnolentiã et ſimiia ſeu
per incuriã venialiũ peccatoꝛũ egrediatur quis a deo: et

ad creaturã cõuertatur ipᷣa ſpꝛeto:ſi virtus et amoꝛ eiꝰ

teneatur in animo Pꝛogreditur vſtra temptatio vt bo

num aliquid nõ fiat.quã repellit moꝛtis feſtinaãtis me⸗

moeiaß mpta ſollicitudo bonoꝝ ſanctoꝛũ nõ impeditus

amoꝛ/Oiſũccumbüt in iſtis impꝛobi temptatoꝛes al⸗

am itſferũt acrioꝛẽ:vt ſi bonum quis facere diſponit ſal

I

tem minoꝛis bom electio in agendovaleſ. cat melioꝛis e⸗
leccione abiecta.cui vera ⁊ ſumma diſcretio aduerſatur

et deſideriũ maioꝛis appꝛoximatõis ad deum omnium
regũ regem:qð moꝛali emulatõne terrenos milites ad

terrenos reges videm inſiſtere.vt vnuſquiſq; welit eſſe
pꝛopinquioꝛQuod cum in iſta pualere nõ poſſint ſug⸗
geritur ex temptatione vt bonum fiat iudicio ꝓpꝛio ſa⸗
nioꝛi cõcilio refutato:quã debellant timoꝛes aut obediẽ/

tia charitatis. exempla ſanctoꝝ vitã in veritate agentin
chꝛiſtianã cõſilia et teſtimomia ſe ern fn vEro

agoniſta chꝛiſtiferus ex victoꝛia ſupꝛafatũ agonem ꝑfe⸗/
cerit ad inanem gloꝛiã et ſterilẽ laudem ſe cõuertunt in

uiſibiles temptatoꝛes et aptos actibo ſuis inueniũt in⸗

uiſibiles laudatoꝛes vt parta in pelago.in poꝛtu laudib

mergant. et onuſtam ex ſanctis labvꝛibus H
ficando animã omnia bene feciſſe. ad ꝓfunda ꝑdi

ionis
cducant:quã apoſtoli ſentẽtia repꝛimit cum dicit. NMõ

ſumus ſufficiẽtes cogitare aliquid ex nobis tanq; ex no
bis multominus ⁊ facere:ſed omnis ſufficientia noſtra
ex deo eſt. Et ſaluatoꝛis ſentẽtia cõfundit quado dicit.

Cum omnia bene feceritis.dicite ſerui inutiles ſumus

Necnõ altitudo dei et dignitas magnificẽtie ſue.cui ſu⸗
ſpirando ſeruimus omnino digne ſeruire nõ poſſumuſ

apud quẽ ſcõᷣm Eſaiaʒ velut pannus menſtruate ſunt

noſtre reputate iuſticie. Quomodo enĩ creatura ex cõ⸗

digno reſpondebit altiſſimo: Oagnitudo autem ꝓmiſ
ſiq; pꝛemij.quia ſcõm apoſtolũ nõ ſunt cõdigne paſſio⸗

nes huius tꝑis ad futurã gloꝛiã que reuelabitur in no⸗

bis.virtutũq; cõſiderata ꝓprietas quã implere nequi⸗
mus.a tali vana temptatõne nos liberauit: necnon ad
ſanctoꝛũ altiſſimoꝛũ vita pſpecta te ꝑmittet extolli de ꝑ

fectione virtutũ. Hoꝛũ enĩ cõſideratio ſedula quampi⸗
am animã in terminoſ nihilitatis et nullius opationis

includit.vt ſibi nihil feciſſe videatur.et quod fecit ma⸗

gis iniquitas ſibi q; equitas apparebit/Cemptant in/⸗

quieti ſibiet nobis impꝛobi demones de oĩ vitio ſpũali
vt ad quandã infidelitatẽ ſeu dubietatẽ miſterioꝝ chꝛi⸗
ſti animã inducãt:ſcʒ incarnatõis.natiuitatis.cõuerſa⸗
tionis.paſſionis.moꝛtis.ſepulture.reſurrectõnis.aſcẽ⸗
ſionis.tepꝛomiſſionis eterne.ſimiliter ſacramentoꝛum

maxime coꝛpis rpᷣi dubiũ inferre conãtur.immundiciaz

in xpᷣo.in virgine matre unpoꝛtune plerũq; mẽti noſtre

ſupponũt ad blaſphemandu inducũt: et inconueniẽtia
plura circa diuina fantaſticari faciũt mentẽ noſtrã. et de

ſpũali ſuꝑbia et vana gloꝛia ⁊ ſimilibo mentẽ nepharie
colaphicant.et de exterioꝛibo vitijs a tẽptando ꝓpterea
nõ quieſcũt.de quib dearticulatim doctrinalis dabitur

HH qꝛ multotiẽs ꝑ eoꝝ impꝛobitatẽ cõtinuam
t

varietatẽ temptationũ intantũ mentẽ afficiũt.et aꝑie/⸗
tur in vitijs ꝑpiculoſa tẽptatio.et vicinã faciãt paſſioni:
magis vero cuidã deſperationi.vt ipemet diſcernere ne
ſciat ſi peccato ex tẽptatõne negauit aut pᷣſiauit aſſenſuʒ

icq
;
re
tis
ſeu
et
e
—
mer
tus
an
ſ
se⸗
tur
lum
380
eſſe
ugt
edi⸗
ntii

npee,
untin
itin-
ugitn
tati⸗
onis
No
r no
oſtra
dictt.
mus
nſug⸗
mul
ſunc
xco
pni
Mio
inno⸗
nevi
Noad
le
m
vonis

Hisi
nchan
Herſu
oſe;
NeI
ſiz
bſtre
etis
rr
arie
eres
itur
um
pe/
ofn⸗
ene
ſſy

De vita domini

idcireo tali perplexitati dignum duxi humiliter magis

vwero fideliter ſubuenire. Cum enim temptatio agitur:

in quocũq; tentatõnis genere ſiue trahatur per ipſam

cõtra diuina ſiue ad humana et tempoꝛalia teptatio ipᷣa
deſcendat:ſi diſplicẽtia ⁊ amaritudo aduerſus ea de qui
bus temptatio agitur in coꝛde firmiter teneatur.vt po⸗
tius pena eligeretur qᷓ; conſentiretur. et moꝛtis expecta⸗
retur ſupplicium.qᷓ; deueniretur in actum: nihil adeſie
periculi nihil mali cauſa timeatur. Pꝛobat eni nos de⸗
us qui fidelis eſt ſcõm apoſtoluʒ. nec nos ſupꝛa id quod

pPoſſumus temptari permittit: ſed facit cum temptatõe

ꝓuentum. Nam nec quomodolibet temptari ſed aſſen⸗

tire peccatum eſt. Dꝛoinde in quacũq; perplexitate pꝛo⸗
pter vehementiã temptatõnum perſiſtitur.nõ ad ipam
temptatõnem:aut ſugseſta ꝑ demones. ſed ad volunta
tis rectitudinem et placitum recurratur.vt ipſa rectitu⸗
do ſeu ratio volũtatis placitum liberamento ſeu equita
tis examinet vt ſciatur que magis in placito ſunt ſpiri⸗
tualia ſeu coꝛpoꝛalia.virtutes wel vicia.diuina vel huma
na.inuiſibilia ſiue viſibilia.potioꝛa vel mioꝛa.vt ſi mes

dignioꝛa placido amoꝛe amplectit᷑:indignioꝛa iuſto iudi

cio dedignatur:in ſanam partem deflectatur iudicium.
ne credatur ad eſſe infernale peccatum:pꝛo eoꝙ natu⸗
ralis oꝛdo iuſticie legis et gratie a temptato macula nõ
accepit. Oi autem indignioꝛa indebito amoꝛe perſtrin⸗
git ꝑuerſoq; iudicio potioꝛa contemnit.in ſiniſtram par
tem declinet iudicium.et ꝑeccatũ adeſſe in foꝛibus pꝛo⸗

teſtetur:quia oꝛdini triũ legum maculam temptatus

iniecit Pꝛoinde multa intelligentia opoꝛtet intendere
ſi hoꝛnm cupimus habere noticiam:ſed neq; poſſumus:

mſi de pꝛimis motibus illuſtremur.qui ſi a pura natu⸗

ra et condita inſurgunt peccatũ non inferunt: quia neq;
a bona cauſa cauſatur et malum:neq; ꝑcipiendo per na⸗
turam ⁊ ſenſusobiectas extrinſecas qualitates peccatũ
admittimus:ſi naturalis oꝛdo iuſticie nõ maculatur.iĩet
lex ſcripta perhibes inuiolata ſeruatur.et deſuper infu⸗

ſa et data gratia cuſtoditur. Quis enim videndo. audi⸗

endo.guſtando.olfaciendo.tangẽda.loquẽdo.tacendo.
quieſcendo.operando. cogitando. imaginando.natura

lter peccauit aliquando: miſi quia oꝛdine naturalisiuſti
tie peruertit.legem ſcriptam non cuſtodiuit.⁊ gratie fe
cit deſpectionem. Sed plerumq; inſurgt inſenſualira

te a natura coꝛrupta motus illiciti:]qui ſi ſtatim allidũ

ad wetram peccatum non caulant:cum noſtre poteſtatis

non ſit auertere ne inſurgat. ſed cum inſurrexerint ne
pꝛocedant noſtri eſt arbitrij poteſtatis:qui ſi ſtatim re⸗/

pꝛeſſi non ſuerunfe coꝛxupta natura in ſenſualitate ha⸗
bentes initium.etiam ſi non pꝛogrediat᷑ vlterius gene
rant veniale peccatum:qꝛ non ſtatim pꝛohibuit malum
quod debuit pꝛohibere hberevoluntatis dominium: et
ſaltim accedit aliquantilla delectatio et cauſatura vnde
peioꝛatur et vilificatur anima: ſicut per aceſſum ad de⸗

um et delectationẽ in ipᷣo melioꝛ faca fuiſſiet atʒ nobili⸗
oʒpcedetes wro vlteriꝰ non repꝛeſſi.intm̃ grauamur in

—

culpa:in q;tũ natura legis et gratie ↄfundit᷑ debit oꝛdo

Elnde temptatio. Capitulum. VI.
Patre nulericoꝛdiarũ gratiarũ cõſolationũa lu
a minũ omnia opoꝛtuna nobis ab e? eterno filio
et tempoꝛe rratre noſtro docemur expetere vt
etiam a temptatione cuſtodiat.Non autem ẽ timenda
temptatio.ſed caſus in illam: nec oꝛandum eſt contra

ipſam ne eueniat:ſed ne decipiat aut inuoluat cum v/

nert. Yple ſaluatoꝛ q docuit ſic oꝛare in ſeipo añ fuerat
expertꝰ teptationes ſa hanicas faciꝰ iam i expietia hua
noꝛum quibus in carne ſuccubuit.nunq; aut aĩio ſupꝑa⸗
tus.aut per moleſtià motus:excepto ꝙ ꝙ nobis aſium

Baluatoꝛis
pfſit triſticiã. Pꝛeactũ eſt in capite qð diffundendũ erat
in coꝛne.vt fideles eius temptatõis pondera paterenf
nõ ad iubuerſionẽ ſed ad ꝓpbationẽ moleſtioꝛis agonis:
vt poſt victoꝛiã pcioſioꝛ coꝛona in certatoꝛis capite pnne
retur. Si vero teptatio ex vehemẽtia quempia ſubuer⸗
tit.aut ante ne ſubuerteret humiliter nõ fuit oꝛatũ aut
talis ſupbia in aia inſidebat que ꝑ caſum temptatõis p
pelleda erat. Multis quide alta ſapietibo et de ſe pſume
tibus inductio ꝑmiſſiua in temptationẽ ꝓfuit ad virtu
tem vt dirigeret in ſalute. Sepe vero ipa tẽptatio tem
ptati demerito cognito vel occulto deduxit in caluʒ.et ca

ius in eternũ ſuppliciũ deduyxit cadentẽ.Ac ꝑ hoc filius

dei diuine atq; humane hoĩes docẽſedixit a patre petere
nõ ne temptemur ſed ne in temptatõis baratrũ demer
gamur. Inductio in temptatione quã petimus deuita
re.eit in ulũ malũ ſeu man fine deuenire put impꝛobus
empraroꝛrecht Eikuft a diffoꝛmiter ſepe aut aliqñ
immiſſa teptatio. nõ tamẽ oĩs eſt inductio deuitanda.
ſed illius qui ex pꝛincipio et medioet ſine perperã agit.
Nam temptat ũe vt ꝓbet virtutẽ ꝓbatãq; coꝛonet.vt
temptauit abꝛaa in fide ſeet charitate cũ offerre iube⸗
ret nliũ in vno montiũ ſibi oſtenſo in ſacriſicio moꝛtuũ
Intendebat quidẽ deus nõ aliqᷣd mal ſed in ipᷣo ꝓba⸗
re virtutes/fidẽ.qꝛ cum iſaac eſſet ſnius repꝛomſſioniſ
in quo multipliciũ erat futurũ gentiũ.nõ eſt mente aut
vriv adueriatus offerre illũ iuxta mandatũ.nec heſita⸗
uit quõ multiplicatõ gentiũ oꝛirxet᷑. Cõtraria poꝛro erãt
ꝓex iſaac multiplicarent᷑ gentes.et ꝙ in mõte moꝛtuuſ
litaret᷑. Nec obſtat ꝙ in ſemine qð erat xpᷣ in figura ta⸗
lia dicebant᷑ quin deusvoluerit abraa in fide eprargi
et in ſpe ꝓpter celeſtia capeſſenda ↄtemptu terreſtriũſin
charitate cũ filiũ in que totus paternus amoꝛ diffundi
tur diuini iuſſioni poſtpoſuit ampliuſ diligit deũ.Ac per
loc cũ deus temptat non eſt petendum ne in illam ſiat
inductio temptet ad ꝓbationẽe virtutis ſicut ſcriptum
eſt. Si ſurrexerit in medio tui ꝓpłetes.aut qui ſomniũ
vidiſſe ſe dicat ⁊ pᷣdixerit ſignũ atq; poꝛtentũ ⁊ euenerit
qð locutus eſt et dixerit tibi.eamus et ſequamur deos
alienos quos ignoꝛas ⁊ ſeruiamus eis.nõ andieſ verba

pletes illius aut ſomniatoꝛis:qꝛ temptat vos dñs de?

Vſter.vt palã fiat vtrũ diligitis eũ aut nõ in toto coꝛde
et in tota aĩa veſtra. Munqᷓ; ad pperã agere vel ſentire tẽ
ptauit aut temptat amatoꝛ oim veuſ.qð iacobi xpᷣi apłs
aſſueuerat.pmittẽs in temptatõe beatitudinẽ ſufferen
tis.Beatus vir qui ſuffert temptatõʒ.qm̃ cũ ꝓbatus fu
erit accipiet coꝛonã vite quã repꝛomiſit deus diligetib⸗
ſe. Nemo enĩ cũ temptat᷑ dicat:qꝛ a deo temptat᷑.de enĩ
inteptatoꝛ maloꝝ eſt.ipᷣe eni neminẽ tẽptat vicqʒ ad ſub

uerſionẽ. VUnuſqᷣſq; eni temptatr a ſua ↄcupiſcentia ab⸗

ſtractus ⁊ illectus. Itaq; ↄtra inductionẽ in temptatio
nẽ ꝓpꝛie ↄcupiſcẽtie coꝛa eterno patre ꝑpſeuerandũ eſt cõ
tra ſathanã de qua ſcriptũ eſt.Mõ fraudare inuicẽ ſed re

uertimini in idipᷣm.ne tẽptet vos ſathanas ꝓpter incõ⸗

tinentiã veſtra.· Et petrus anamie dirit. Cur teptauit ſa
thanas coꝛ tuũ mẽtiri te ſpiritui ſancto.et fraudari de p
cio agri: Huic quide õ caſuʒ in tẽptationẽ huiuſcemodi
oꝛandũ eſi:·Nõ aũt ꝑmittit deỹ teptari aliquẽ ſupᷣ poſſe
in ſupna.qiñ nõ co onabit niſi q legittie certauerit. cer⸗
tamẽ vero ſine temptationũ bello nõ gerit᷑
Eracta moꝛa deſerti et Captm VII
p pugna et victoꝛia ſaluatoꝛis ieſu in virtute ſpi⸗
rituſſanctim cuiꝰ ducatu acceſſerat atq; intra⸗
uerat delertü. egreſſus eſt de delerto · et venit in galileaʒ
et wocauit diſcipulos quos elegerat: ante quoꝑ ↄſpectũ
factur/ erat atq; dicturus. vt ommby poſt moꝛtẽ eius et
aſcenſionẽ teſtificarent᷑ in oꝛbe terrarũ ſe vidiſſe ⁊ audi

e. π p—- 4

”M

l Nα

aiſſe que ſecerat et direrat. Yeſus filius dei p nobis in
aſſumpta carne docebat ⁊ pᷣaicabat in ſynagogis galilee

Cum vero docuiſſet in nagçareth ibi pꝛuma imiuria ex eu

AIngelio collecta extitit ꝓpulſatus. MNaʒ eiectus eſt extra
c(iuitatẽ et ad pcipitanau eum ductus eſt ſupꝛa montẽ.

Ipſe wro tranſiens:ꝑ mediũ ilioꝑ ibat Exemplo ſal⸗
uatoꝛ patientia docet.et tãto maioꝛẽ quato a ꝓpinquis
et notisa ꝓpꝛijs ciuibo iniuria irrogat᷑.aduerſus quos ie

ſus nõ verbis aut actiomb vepugnauit ſed declinãdo

eoꝛũ auertit furore.Nã aduerſus impetuoſos cõtende
re verbis eſt excitare furoꝛem et ira:que foꝛte quieſceret

magis excitata repenſis. Poſitus igmis agitatus a fla⸗

tu erumpit in flamma:et ſepe inemendabile facit incẽ⸗

dium. Ore ignis in coꝛde viri a flatu alioꝝverloꝝ cõmo

tus ꝓſiliet in malu.Pꝛoinde omnino melus eſt ſuen
tium qð et ſaluatoꝛ fecit qui nunq; fuit niſi neceſſitate

locutus.Mõ ſolũ pꝛudente viru decet nõ cõtendere ver
bis.ſed ſe ſubtralyere ab aſpectu irati vt ſibi mediaris et

tibi. ſibi ne ꝓlabatur in aie malũ cibi ꝓpcer partiale ꝑicu
lum. Ad hoc etia refert᷑ ꝙ audita capuone iohanis re
liquit nacareth:et ſeceſſit in galilea in capharnaũ mari⸗
timã in fimb terre cabulõ ⁊ neptanm. In quo magno
ſacrameto moꝛũ nos docuit.ꝙ excitata pſecutõe ſi quis
inuolui timet fugiat dummò fidei ꝑiculũ nõ relinquat
Et progauit exemplũ eoꝝ que dicturus erat aplis.ſi ꝑ⸗
lecuti vos fuerint in vna cuitate fugite in aliã: qð ipie

noõ timoꝛe ſed exemplo pfecit. Et cum ꝓpter miracu⸗

loꝛũ multitudinẽ et doctrine ſuauitatè a turbarũ mul/⸗
titudine circũdaret᷑ iteꝝ deſerti cultoꝛ reabijt in deſertũ.
vt etiã poſt vtilitate ꝓximoꝝ in id qð orationis cõtem⸗
platõmis eſt fiat nõ impeditus regreſſus. Bonũ eni eſt
imo expediẽs agoniſte ꝑito.redire ad ſeipᷣm et frui ſeſpᷣo
et intẽdere in poccupato aĩo in diuina.et expetere a deo
q̃ ad ducatũ et ꝓfectũ expediat ꝓximoꝝ ⁊ qͥs inſtruxit in
pñtiarũ doctria iuuet oꝛõe ſecretavt capiãt:⁊ verba diui
na nõ effundant᷑ in caſſũ. Oratoꝛẽ expedit ee bñ docere
wolentẽ nec expedit ſepe videre qͥ̊s docet:aut nĩa familia
ritate ↄſtringi ne doctrĩavileſcat.NRarfiat nõ ex ſuꝑbia
ſed ex diſpenſatõe ob cauſaʒ amplioꝛis pfectus Sed ve
mihi et pluribo qui vnũ cum auditoꝛibo facti ſumꝰ.vt
ex nimia ꝑticipatõe ad eos aufugerit reuerentia/puerſa

ſit introducta ſecuritas.et habita ſit vilis altiſſima xpi
Toctrina:vt euangeliũ qð eſt diuinũ exiſto ꝑticipio tam

frequẽti videat᷑ humanũ.Deſertꝰ eni locus et in doctri

na vberioꝛes attulit fructus. Noꝛma ergo ſit nobis qð

fecit doctoꝛ ieſus.Nã ex fuga deſideriũ audientiũ auxit.
vt vſq; ad deſertũ turbe venirẽt ad requirendum.Opti
mum eſſet ad doctrinã requiri. Pꝛeſumptio ſepe ingere

re nõ queſitus.Et vbi doctoꝛ requirit᷑ auiditas eſt audi/

entiũ ſiue turbarũ.Cũ audiẽteſ querunt᷑ pᷣſumptio eſt
doctoxꝑ. Et qui ſempꝑ voluit docere: xolũt ſemp ignoꝛan⸗
tes habere. Segc iterũ tercio relictis turbis abijt in
deſertũ etoꝛabat.Amma quieta ſemꝑ loca quieta requi
rit:et oꝛõnis auida ſecedit a turbis. Que deo vacare di⸗
ſponit:niſi neceſſitate nunq; publicũ q̃rit. Aues. beſtie.
piſces iterant vias ad loca in quibo ex ſolito eſcas aptas

inueniunt:et anime thxocole vbi oꝛationes impꝛepedi⸗

tas mentales atq; wocales emittunt. Paſtus anime in
recuruata oꝛatio, epe deus de celo ſupernaturaliter
animas paſcit. Aſſuefacte aues ad eſcam regrediunt᷑ ad

eꝗ ada aĩie oꝛationis cibũ. Oꝛoinde adhuc in montez;
ceſus in

aſcendit et erat pernoctans in oꝛatione dei A
monteʒ eleuatioa terrenis.et appꝛoximatio mentis ad

deũ:quauis omnis appꝛorimatio ad deũ non invirtute

aſcendentis ſit.ſed deſcendentis beni gnitate peragitur
Aſcendebat moiſes in monteʒ:ſed necvitra poterat p⸗

quartus

gredi. Sed deus ſuo modo per ſubiectam creaturã de/
icendebat:et mutuo ſiebat auoquiũ et tractatio diuino
rum · Pꝛeſinitus eſt anime terminus ꝓgreſnonis ſue

Vltra quem nõ eſt conari.Deus vero ꝓpoꝛtionatur no/⸗
bis. Ype deſcendit vltra quem terminũ anima nequit

alcendere:per id quod a natura ſuſcepit aut per id quod

a natura acqᷣſiuit. Quantũ aũt deus et vſquequo poſſit
aiam tralxre:nemo nouit miſi qui trahit.Aſcenſus mõ

tis ab unpedimẽtis eſt elongatio.Aſcenſus montis ſe⸗

gregata in altitudine vita.eicenſus montis ſuper latuſ
in virtuubus mos.Aſcenſua montis gra datio ad potio
ra Aſcenſus montis diminutio pꝛodeunduartantur enĩ
in cacumine montes.Aſcenſus montis ſupꝛa ſeipᷣm ſie
REi montis cauſam ſupponit: participiũ enim
lutis per magis q; in vallibus datur. Salomon dicit.
Tripuciteꝛ ſol exurens montes in receſſu auroꝛe. meri⸗
die atq; vſpere. lalles in meridie atq; ſero nõ habent
Di quis in mõtem intellectuale ſtatum ſcilicet virtu⸗
tis akenderit:a veritate illuminabitur in pꝛincipio me/
dio atq; fine.vt etiam omnium actuum ſuoꝛũ omnem
cõſiſtentiam videat. Orat? melius in monte ab equa
litate vallium ſiue planicierũ eleuato qᷓ; cum cõmunita

te multoꝛum PPꝛoinde ieſus in monte pernoctabat in

oꝛatione dei· Oulti adoꝛandum pernoctant:ſed nõ per

agunt oꝛatonem dei. Si quis in oꝛatione alud qᷓ; ijm

quem oꝛamus deum pꝓoſtulauit.nõ fecit oꝛationem dei

ſed eius quod voluit pꝛeter deũ. Oꝛatio dei agitur abſ⸗

q; medio.Mer ſeipᷣm acceſſit qui deum oꝛauit.Acceſſit
quis ad pꝛincipem et frequentauit ianuas eius: oꝛans
vt pꝛo eo interpellaret ad regem. Alius ſumpſit auda⸗
ciam clamauit pꝛe foꝛibus.vrgebat eum neceſſitas.nec

apooſuit medium: nõ credebat ꝙ alius vt erat explica,

ret delideriũ eius. Bona eſt oꝛatio ad angelos nulla
melioꝛ qᷓ; que immediate fertur in deum. Oꝛatio ad de⸗
um indeterminata eſt magis vero indiſtincta. Nihil o⸗
mnino habet determinare atq; diſtinguere. immediate

dTeum oꝛans in altitudine virtutis a coꝛdis. Nihil ab eo

petendũ niſi quod ab eterno dare pꝛenouerit. Et quan⸗

q; in oꝛatione dominica multa determinata et diſtincta
ſcriptura cõmemoꝛet. ſicut in vocibus cantat eccleſia.
etiam referenda ſunt omnino in voluntatem eius. plus:

ra enim nouit q; dixerit. Intellectualiter oꝛans in mõ/⸗
te intelligẽtie ſeptẽ oꝛõisverba reflexit invnũ oĩa extra
illa reuocauit ad vnũ ad effectũ ſcʒ inculpatũ wolũtatis
eius. Iſta eſt oꝛõ xpᷣi nec aliter inuenim ſua cõcluſiſſe p
camina. Intellectualis oꝛans participiũ cũ angelis ha⸗

bet homo. Angeli wrro nõ variant᷑ in volitis: hoc wolunt
hoc petũt.qð noſcũt velle oĩa iuſte volentẽ/Per nox in

oꝛõne dei xpᷣs eratvt homo. In moõte woſitus id agebat
ð hoĩs erat excelſi:mihil ad terrena recuruatũ habens.
Somo erat et extra hominẽ exterioꝛẽ erat oꝛõ. Non eni
oꝛabat ex foꝛma viſibili ſed inuiſibili:qᷓ;uis ad animã co
aptaret᷑ coꝛpus.Nec oꝛabat ex altiſſimo extremoꝛ ineffa
bili qd deus erat ſed ex medio qð animã habebat media

toꝛ:et ex medio ꝑſioebat oꝛationẽ que in oĩbo et eroĩb⸗
erat dei. Moſtra igit᷑ inuiſibilis inſenſibilis interioꝛ ſit

in omnibo dei exiſtens:vt ab ipᷣo gratia oꝛandi accipien⸗/
tes oꝛemꝰ ipᷣm petam ipᷣm ex ipo in ipo ⁊ ꝓpter ipm. et
decẽtia ipi cũ ipo vt dei ſit oꝛõ.qꝛ ab ipo ẽ virt.ipe ĩter⸗
llaf̃ ipe ſit bonũ qð petitEt hoc ẽ ineffabile atz inuiſi
bile ſacramentũvt qͥ rogat᷑ ſeipᷣm velit dare rogati. Doꝛ
ro qin oĩ loco ⁊ tpe intentõe ſermõe ⁊ ope deo fuerit co

unitꝰ ꝑnoctauit in mõte ⁊ oꝛõe dei.qm̃ q ex his oĩ bad/
heret deovn' ſpus cũ deo ſolũ q̃ dei ſũt oꝛat vult.Amo
rũ atq; woluntatũ oiũctio expulſio eſt diuerſoꝝ atʒ ↄtra
rioꝝ vbi hox facta exulatio qð ẽ dei volũtat.eſt ⁊ vĩs/

qð eſt boĩs ſilr eſt dei. Et facta ẽ tota vigi ia in oꝛöe de/

16
ene
goh⸗
gtn
vhi
lie
in
bust
nuna
turdn
deſen
polt
orſun
Gis
ſtost
bus0
atur
ino⸗
unt
bas

tebe
lioſi
lcat
mnaru
bose⸗
ſe
lelnne
hat⸗
ſdena
ſone
ſerta
narei
oar
dche
wman
Pn

dal
to.
ñ
ean
lane

11
Gi
Mi⸗
curn
auie
deſe
bos⸗

Devita domini Volugtoris

Nrdͤ 8 è2 . 4 „ MJ”Mä
R Et cum audieret herodes famam iheſu:ipſe wroſci ⸗ tin quies.Hon locus aſper.non hiſpidus lect?nõ mari
is ſue ens.fecit ſeceſſum iterum in deſertum bethſaida Fre na pꝛocella.non terremotus.nonaura ccꝛrumpens nõ
ur no, quentabat ceſertum iheſus:verbum et conuerſatiõeʒ ſubito fulmen.non eremplo contrarium inquietudinẽ
nelt ab hominibus interdum auertens nobis exempliſicaſ dabit:ſi anima cum ceiſto/quieſcit. Cum ceiſto quieſce⸗
dquo quid agendum. Meſpiratio mentis eſt ſolitudo deſerti re in deſerto:terminatio eſt amoꝛis.Et adiuratur a ſpõ
o poſſt vbi congregantur diſperſiones inuiſibilis iſrael Et fre ſo cuncta.vt quieſcat dilecta quouſq; ipſa velt. Ggluctu
lis no quens chꝛiſti repetitio qᷓ; ſit bonum ſolitarium fieri pꝛe at omnis amo::mſi quieſcat in chꝛiſto Intempeſtati⸗
ris ſe⸗ oſtendit:quod marcus hoc idem verbis perſpicatioꝛi⸗ bus ſunt deſideris:miſi terminentur in ipſo. Quocũq;
erlatuf bus refert pꝛo altioꝛi miſterio agendoꝛum. Et cun ſe anima verterit pungentes ſentit aculeos.laboꝛat pe
Apoto nunciatum fui ſſet iheſu de moꝛte iohannis atʒ ſepul qibus foſſis ſpineam postat coꝛonam. terꝛoꝛ ſemper in
nuren, tura: dixit apoſtolis nundantibus· Elenite ſeoꝛſum auꝛibus eins inpace inſidigs patitur: omms regio ge⸗
kömſe deſertnm locum:et requieſcite puſillũ . Seoꝛſat ſuoſ nerat ſibi tempeſtatem.niſi cum chaiſto requieu erir in
iſenimn apoſtolos chꝛiſtus mente et moꝛibus a mudanis. Se deſerto· Deſertum quietis cum chꝛiſto intellige cum in
nder. oꝛſum ab hominibus omnibus conceptus et natusẽ ter ipſum et animam nullus ad miſcetur extrane: nec
meri⸗ quis homo ſuper omnes homines erat:et diſcipulos ad aliquid afficitur anima niſi ad quod mouerit aſſetire
halent ſuos muitat ad viuendum a cõmuniter male viuenti⸗ qui ad ſecum quieſcendum inuitat:. Aterum compellit
vurtu⸗ bus omino ſeoꝛſum. Seoꝛſum non in domibus ciui⸗ tranſfretare diſoapuloſ poſt reſectionem quinq; panũ
ome⸗ tatum non in domibo regũ non in aulis pꝛocerum mũ turba dimiſſa aſcendit in montem ſolus oꝛare. Aſcen⸗
Nem— di.non in menijs. non in muratis palacijs. cum obli⸗ ſus montis inuiſibilem vicit ꝓfectum et arduitatem
bece quatis feneſtris.et laquearijs cipꝛeſſinis.non in domi bni:nmon vt criſtus virtutibus creſceret:nam ab inſta⸗
muntt bus eſtiualibus aut hyemalibus cameris. Sed quo: ti conceptionis diuinoꝛum cariſmatum habuit pleni⸗
Gbet Beoꝛſum in veſertum videlicet locũ.Cultoꝛes opoꝛ tudinem:ſed nobis pãdebat iter ſolus aſcendens Ale⸗
noͤe tebat eſſe pꝛimo deſerti. ac eius amenitate illecti et ſpe re ſolus erat. Nullus ei ſimilis erat in celo et interra.
Atn cioſitate decoꝛi qui mudi amenitatibus videbant pꝛe Singularis erat: non emm pꝛeceſſerat eius exemplũ
nema dicare contraria: et male decoꝛo mudo m perniciẽ ani⸗ neq; ratio factoꝛum eiusi In turbis ſolus erat.in ſoli⸗
turab marum ad ipſarum ſalutem obuiaturi erat vita moꝛi⸗ tudine ſolus erat. in ommibus operipus ſolus erat ꝓp⸗
Treſir bus et doctrina per ſpiritus ſancti audaciam exaduer⸗ ter in effabiles rationes In vita ſolꝰ erat pꝛopheta hoc
tue 1t ſo. Deſpectos coꝛpoꝛe ripoſa veſte.illota facie in culta ex ſua perſona dixerat. SGingulariter ſũ ego donec tran
oecns ceſarie.cultores deſerti contemptoꝛes mundi eſſe de⸗ ſeam. In paſſione et moꝛte ſolus ad effectum eius pꝛo
tauda cebat:qui delicioſo mundo pꝛeuiſi erant in altitudine quo patiebatur penas et moꝛtem. Apſe vero per pꝛo⸗
mns ee fidei atq; virtutum.dare tempoꝛe pꝛefinito conflictũ phetam de ſe ipſo pꝛeduerat.LZorcular calcaui ſolus.in
Oplicat Non erpedit hominem primo amicum fieri eius.quẽ celo ſolus eſt non a ſodetate aſſiſtentium.ſed nobilita⸗
snulla aperte debellare diſponit:nec decet retinere que ꝓpha⸗ te regnandi.nunc in mõite pꝛo nobis in remedium.
oal e nare intendit.Nullus ita deſipiens domum habitaꝛet et exemplum ſolus oꝛans erat:ſed nec in omnibus hbhił½
hhilo⸗ quam ruine conſpiceret eſſe vicinam:aut ipſe libenter a patre ⁊ ſpiritu ſancto ſolum eſſe intelggekon ccG
ſegiate diſponeret ad ruinam.lduerſaturi erant apoſtoli toti ſus cauſam iohannes euangeliſta pꝛeſuppon it cum poſt
labeo mundo: vnde non incolas mundi. ſed deſeꝛti accolas miraculum quinq; panum noſſet iheſus ad rapiẽdum
1quun pꝛimo eſſe decebat ad maioꝛem ammirationem eum turbam eſſe venturamyvt ipſũ faceret ſuper ſe regẽ
Nüncs omnium ſubuehitlcum ſaluatoꝛ adiecit et requieſcite Seg in hac declaratione obmiſſio ꝙ rex erat regum et
eacleſe⸗ puſillum. Abi requies: In deſerto. Vbi pax: Indeſer⸗ dominus dominantium:quid etiam alter eoꝛum men
ino. to. Vbi tranquillitas. In deſerto. bi abſconſio a cõ⸗ tes auertere poterat etiam aliter declinare. Ad pꝛerogã
Inn tradictione hominũ:In deſerto. Ubi refugium a ma⸗ dum nobis deuitationis et melioꝛis electionis exẽplũ
igenm ledictione linguarum: In deſerto: Abi quieſcit petu⸗ iterum fugit in montem ſolus:inſinuans nobis me⸗
Hötaris lans oculus:Elbi auris ab ineptis clamoꝛibus pauſat lioꝛem foꝛe altitudinẽ ſoſitarie cõtemplationis.et non
uſſſeß In deſerto. Elbi aeris quieſcit flabellum Yn delerto. pꝛepedite vacationis ad deũ. qᷓ; regale ſoliũ aſcendere
libe/ Vbi guſtus non ſollicitus redditnr. In deſerto. Vbi atq; regnare cum multis:et fieri turbidum inter turbi
Vuc varia et ſterilis ambulatio ceſſat. Vn deſerto. Vbi hõ nes et inter inquietudines nõ quietum. Querunt ho⸗
ſorin cum ſeipſo poteſt habere colloquium. In deſerto. Re mines potentiã ſed nulla maio: in hacvita qᷓ; per contẽ
gebat quieſcamus ergo nos inuitante domino paululum in plationem et vacationem expeditam ad deũ ſibi adhe/
abens. deſerto Requieſcere in deſerto.ceſſare ab impertinen⸗ rere. Nam qui adheret deo:vnus ſpiritus eſt cum eo.
oneni bus actionibus mundi ẽ.et quietẽ poſſidere in animo Et quid eſi quod poſſe debeat ⁊ non poſſit:qui adheret
mic in ommibus abdicatiõibus eius.et gratiam hominum ei quiomnia poteſt· Oultitudinem querunt homines
efiu perdere aſſcribere ad in perturabilem pacem et abdi⸗ et circumdari a turba in obſequium et fauoꝛem et in⸗
nelu atum fieri ab occaſionibus malis.et ab his quibus ſ· peotectionem ab aduerſis ſed q;uiſ inuiſibiliter circum
roiby ſualitas amicatur atq; delectabiliter pꝛeter neceſſitatẽ dantur tamen ab angeloꝛum exercitu:qui adherẽt crea
et fouetur.eſt quies ſctã deſerti. Quieſcere pꝛius volebat toꝛi dominoet angelorum: Ipſe veus proſecto eſt eui
gien⸗ dei filius in deſertovt apoſtolos quos in inquieto mũ aſſiſtunt milia milium. et decies cetena milia miniſtrãt
mnet do miſſurus erat ĩuitaret ad reqinẽ · Conueniens pe⸗ ei:et adherentibus ei ad obſequium expediens et ad p⸗
ſter, mtus erat vt experimẽto ſentirẽt qᷓ; lvna foꝛet quies ra tectionem a malis: Geniculant homines regibus et ã⸗
nuii. Aunnonalis amime q; dulcis cotemplatio diuinoꝛum.qᷓ geli honoꝛant quos expectant conciues:et chꝛiſtum ve⸗
Per iocundum ſecretum ab hominibus et a mundi nego⸗ rentur et miſticũ coꝛpus eius et ſingulatim omnia mẽ
M cijs fieri:qui ga mũdo diſponebantur auellere ſuis ame bꝛa eius. Sapientia opus ẽ populis velle pꝛeeſſea ipſa
ic nitatibus amenatos.Nec criſtus eos pꝛeter ſe miſit oꝛnatum fieri ẽ optimavirtus:ſed nulla pꝛeſpicatioꝛ qᷓ
Imno ad requieſcedum puſillum in deſerto: ſed ad ipſam q̃ percontemplationem placitam aſſiſtere creatoꝛi .„In
Inn etem ſimul cum ipſo vocauit. Non enim eſſet ſine cꝛi⸗ uen tẽdit omnis vere ſapientie pulchꝛitudo.et miti⸗
ni ſto quies debita in deſerto:cum ipſo wro vbiq; noſci / tin omnis effectus:vt ipſo per ſpeculationem mentis

rr —

Mä ett contemplationem et amoꝛẽ iruatur inpinadodl;

lber
fruatur eternaliter inſuperna patria. Et ſi ſano mentis

intuitu contuemur in carnati verbimirabiles actiones
ſẽper ehgere cuit quod plus vtilitatis nobis xoſſet

conferre:et impetrare per oꝛationes gꝛatiam qnod non

conceditur per naturam. Fugit igitur in montem ieſu
humanain gloꝛiam dignitatem terrenam dechnans vt

bomo viuinis theoꝛijs ſolumvacans:pꝛexonens omni

bus viſibilibus interluceneem et theoꝛicã ſapientiam
quod et ſalomon in libꝛo ſapientie clamat.et ſuo exem⸗
plo inuitauit ammes dicens. Optaui et datus eſt mi⸗
hi ſenſus:inuocaui et venit in me ſpiritus ſapientie.et
pꝛopoſui illã regmiſ ſedibus:et diuicias nihil eſſe Diyi in
cemparatione illius: Mec comparam illi lapidem pꝛeci
oſum: quoniem omne aurum in comperatione illius
arena exigua eſt:et tanquam lutum eſtimabitur argen
tum in conſpectu lius. Super ſalutem et ſpeciem di⸗
lexi ilam:et pꝛopoſui pꝛo luce habere illam quoniam ĩ⸗
extinguibie eſt lumem illius. Venerunt autem mihi

omnia lvna piter cum illa ⁊ in nummerabilis honeſtaſ

ꝑ manus illius:et letatus ſũ in oibus quoniam antece
debat me iſta ſapiẽtia et ignoꝛabã quoni hoꝝ oĩm mat
eſt q;ᷓ ſine fict one didici:et ſine inuidia cõmunico boniſ
ullius 1 honeſtatẽ non abſcondo Infinitus emiʒ theſau
rus eſt hominibus:quo qui vſi ſut facti ſũt particiꝑes
amicitie dei. Optare atq; inuocare ad oꝛationẽ pꝑtinent
que pꝛemũ eſt ad ſapientiam cõtẽplationis ſeu ad ſapo/
rem eius.vbi guſtat intellectus infallibilẽ veritatemaf
fectus in effabilem atq; in examicabile dulcedine vli
anima dignum iudicat moꝛi amoꝛi: regna digintates

diuitie lapides pꝛecioſi quehbet claritas mũdana quan

tumlibet ſolida aurum/quelibet alia ſapientia argentũ

eloquentie ſalus coꝛpoꝛis et pulchꝛitudo nihil ad eam

quoniam ipſa muiſibiliter et in extinguibiliter lucet;
omnia lona confert ſeruat honoꝛis ſtatũ ſupꝛa id quod
numerari poſſit. bonoꝛum.omnium mater:iheſaurus
vnde exhauritur nümiſma quo amici efficimur oinm
regi regum. Si qua omnium creatoꝛ pꝛoduxit in eſſe
conflaretur in vnum poſſe dei amicum fieri plus ſplẽ⸗
deſcit. Ex hoc ſaluatoꝛ terrenadeuitans ad capeſceda di

uima fugit in montem ſolus oꝛans Perſpicatioꝛi men

tis intuitu iſta contuentes ſunt.quidam ꝓficientium
et aſcendentium gradus: non quod alij non ſunt: ſed
iſti ſicoꝛdinantur. Pꝛimus anime gradus atq; ſtatus
cum in dei via incipit ambulare inſeriorum et coꝛpoꝛ:a⸗
lium ommum eſt ſupergreſſio et dominatio: vt anima
regnet · regat q; inferioꝛa ſua.Et qui carnem et om
nem coꝛporis motum lege iuſtitie rexerit. regnum ha⸗

bet a tenet.extra quod nullum maiusvirtute:q;uis n

titatis longioꝛ latioꝛ poſſit eſſe diffuſio:et pꝛeponetur
iſta ſapientia regnis. Secundus ẽ quies interioꝛis ho
minis in qua ſedet anima in ſede in fallibilis rationis
circumuallata ne cadat:nec inquietudinem patitur ab
amoꝛibus tetris. Tercius ẽ cum aſcẽderit altius et vir⸗
tutum copiam obtinuerit:et amotus coꝛpoꝛeis ſolum
Virtutes et theſauros aperiet diuitiarum. Quartus eſt
claritas homimis vtriuſq;: vt intus et extra ſit clarus
aſcenſoꝛ. et ſoliditas ſit in vita et pꝛecioſitas ſupꝛa id ꝙ
communiter agitur reſplendeat: et lapis angularis ſit
in ommibus imitationis exemplum Quintus eſt infrã
gibilis patientia et inpaſſibilitas animi aquiſita pertũ/

ſiones ſudoꝛes atq; laboꝛes in omni foꝛnace tribulatio
nis et amoꝛiset ſubtractionis diuinoꝛum cariſmatũ
vt non deſinat agere quod incepit qui aſcenſionem in
coꝛde diſpoſuit Sextus eſt claritas diuim eloquij . et
ſonus pertinens et excitatio mentis et ſollertia non p⸗
pedita:cum argentea tuba clamat ad congregationem

1

quartus

omnium virtutum ad bellum inuiſibile ad inuiſibilia
conuiuia et ad diuinas feſtiuiates que in ſeipſũ carnis

.

nõ vemunt: marime vt permutationes non fiant co⸗
poꝛum et locoꝛum et directionum.niſi ſonitu enm cla⸗
moꝛe eloquij aut infuſi precepti ſiue concilij Mec qui⸗
dem in figura in tubis argenteis veteris teſtamẽtiage
bantur:que diuino pꝛecepto buccine ſunt facte in di⸗/
rectione vere actionis et ocij ſancti. Septimuſ pꝛocu/⸗
ratio aliene ſalutis. ctauus moꝛunmn muiſibilium et
viſibilium pulchꝛitudo:vt nihil appareat aut exiſtat re
pꝛehenſibile aſcendẽtiq; videatur ꝓpꝛio ſtudio aliq uid
addere iã nõ poſſevt virtꝰ nihil habeat neq; purgabile
inueniat: quis ſentiat hoſtes inſidiates aduerſus quoſ
oculta lucra non deſunt:et tunc tota erit ſpecioſiſima
cariſſima. Sed ad hoc quis ydoneus:Alltioꝛ tamen eſt
nonus quem omnibus gliſcens ex animo pꝛeferebat:
de quo nullus mihi ſermo. Abi perditur quicqͥd ẽ hu⸗
manuʒ: quicqd compꝛehenſibilis rationis: vt nullus
poſſit eſſe in exterioꝛibus ſermo:nec cum talis exceſſus
ceſſauerit oſtẽſoꝝ poteſt eſſe oſtẽſio. Pꝛim ẽ in regnis

ſcous ĩ ſedibus tertius in diuitijs: quartus in lapide.

quintus in auro ſextus in argento.vt non attendatur
metalli nobilitas.ſed ſignificatio. ſeptimus in ſalute.
octauus in ſpecie nonus in ſapientia ex cuius theſauꝛo
perfecte conſtituitur amicitia creatoꝛis. Quam ſapien

tiam qᷓ ineffabilem atq; incõpabilem amicitiam ſtatuit/

non incongrue pꝛoteſſum incaærnate ſapientie appella⸗
mus ante quem quãq; multos ex ſcripturaveteri emi

cos dei nouerimus.fruitionem vero nullos habunſſe

cognouimus. Perſequere ⁊ imitare ſi vales ⁊ alcende
in montem ſolus oꝛare. Solum opoetet eſſe affectũ
in ſuperna conſcendere volente: et ab ommnibus ma⸗
terialibus denudatum. Materie viſibiles amnimam op⸗
pꝛeſſerunt et caligauerunt oculos eius: denudatus ab
his ammus aſpevi in lucem. Solus erit affectus qui
ſibi nihil temꝑale cõſociat. empoꝛalitas inopoꝛtune
ſe veris eterms oppoſuit:vrecuruauit ſepe ad ſolita mẽ
tem. Solus qui coꝛpoꝛis curam ommino velicatã ne/
gauit. Solus cui nulla paſſibilis aſſiſtit affectio Soł
qui omni ꝓpiquãti libellum repudij dedit. Solus qui
hominum viſitationẽ in bonoꝛum aſſcripſit ad damnũ
volens ab optimis pꝛo mehoꝛibuſ relaxari. Solus qui
ſe incomitabilem etviſiset ſecretis moꝛibus fecit SDO
lus quem mundus ſuis fulgoꝛibus non irradiat Sołꝰ
qui nihil verbo moꝛibus geſtat quod mundus poſſit di
ligere. Solus qui nullum ad ſeamenis moꝛibus tra⸗/
pngolu⸗ qui oẽm deuitauit implicationis cauſã. Pꝛo⸗
inde ſolus oꝛat et incipit quando vult mediat et ſinit:
nihil in oꝛatione perhoꝛrens niſi demonum inſultus
quia huic virtuti inſtantiſſime aduerſantur: ſciũt enĩ
illã queq; pꝛenecare obſtantia Et nullius hoſtiarij atz
cuſtodis indigeret licentia. cum eterni regis petit vide
re conſpectum:ſed ſolus ſic factus etiam demones nõ
timebit. Mõ enim inueniũt. ad quid illa recuruẽt: que
ab omnibus ſpirituali gladio ſe diuiſit.Ad ipſoꝛũ con/

templationem et vacationem animam trahere demo⸗
nes temptauerunt. ognoſcunt enim quanta ſit eoꝛũ
hoꝛribilitas.et ꝙ amoꝛe et contemplatione hominum

non ſũt digni. Et ſidem noſtram ſciunt qua ipſos exi⸗
ſtimamus abiectos:et ꝙ cõtra ipſos interpellamus ad

dominum ed plerumq; tranſfigurãt ſevt ait aqpoſto

lus in ãgelbs lucis ⁊ pꝛeſupponũt ſimulatũ bonum vt

oꝛũtem aĩam a veris auertant ꝓt queod alia pꝛobitate
perficere nequeũt.falſitate perficiãt. Tlerũtamẽ eo me

rito quo quis ſolum fecit affectum vt nihil aliud velit

amare intellectum vt mhil aliud velit intelligere pꝛet

chri
con
T
eunt
op
inui
ite
turin
mont
mte
gli
Hecy
ſcpen
Crun
tulen
vent⸗
uth
labin
ſicum
hatno
Hede
Erſa
tesn
gehu

iͦven

lamn d
uri
verltat
utne
Gn
Der
Per
toer
iuit
en⸗
no
.bns⸗
ſcene
Hoc⸗
tenis
aged
wöt
lop
liben
leren
poser
ſet,
Nrck
Anun
tann
em
orn
Mufn.
pui⸗
ine

hiſibihi,
carnig
Annt cce
umca;
ecui,
metiage
tein diß
reoc/
lium et
ſſtat ve
Aievic
dargabile
ſnsqof
coſiſma
amen eſt
ferehat:
e hu⸗
hullus
eceſſus
ntegnis
alapide,
nendarur
in ſne,
theſglno
umn ſopien
um ſictrit
ſegppelr
eteriemi
baburſe
lalcende
e aſfecti
s mma’
nomop’
Ntus ab
tus qui
otune

Ntame

ata ne⸗
Sor
Gs vi
ddamnd
olosvi
kat Bo
1Sol
wſitdi
is tra/
Po⸗
tfinit:
ſulus
üt eni
griſa
t rie
es o
qle
jcon /
coꝛli
num
l/
6

ſtate
el
n

ſS.

Devita domim

chꝛiſtum ⁊ que ſunt eius:memoꝛiam ad ſolum honeſta
conuertit:moꝛes q; conſecrauit omnium regi regum:
emonum deceptiones euadet ommmo nec irruent in

eum illoꝛum tetralium doli ꝓpulſabunt vndiq; varijs
exploꝛationibus temptabunt ingreſſum:ſed conſecrate

inuiſibiles dño edes ab alijs inuiſibilibꝰ lucid is in doꝛ/

mitata cuſtodia pꝛoteguntur: ne pꝛophetam ingrediã
tur in ſancta ſanctorum dei. Aſcendit etiam ieſus in

montem:daturus ſuperni regni doctrinam. Multa de

moõte vidẽtur.et valles et plana ſubiciũtur oculis eoꝛũ
qui moꝛantur in montibus. Multa opoꝛet ſciꝛe docẽtẽ
nec vita infima competit ſvuperna docenti. Deridetur

ſepe alta doctrina ex infima vita:nec expedit docere in
curuantia ſed ſurſum ferentia mentem:Non autem ꝓ/

trahantur vltra qᷓ; poſſit auditoꝛum intelligentia per.

venire. Segebat ieſus docens. Quietam animam
Acet habere doctoꝛem necin faſtu ꝓpinare doctrinam:
ſed humilem humilibus dicimus et ꝓpoꝛcionatum ſie
ri cum aud itoꝛibus neceſſe fit eum qui docet. Sede

bat nobis excepto peccato in omnibus acomodatus.

Hegebat velut expectans eos qui modum aſcenderãt
Et ſane docẽs expectet non coꝛpoꝛa ſed tardioꝛes mẽ⸗
tes nec:ſuſpendat ad non intelligibilia homines. Se⸗
debat:quia doctrina de quiete anune effũdebatur. Nu⸗

q; vere quieſcit in ſuis viribus anima.niſi ad euangeli⸗

cam doctrinam conſpiret:iſta enim doctrina dat quietẽ
viaticam:et eternam. Sedebat cum ſedentibus: quia
veritatis ſtudiũ agere nequiũt vtrĩq; niſi quieti. Et in

animabus audientium querebat inunibiles ſedes. Et

ipſa ſapientia ſedebat cum ignaris homimbus. Pꝛe⸗
dixerat de ſapientia ſalomon. Et delitie mee eſſe cum ſi
Iijs hominum. Et alibi. Cum ſumplicibus ſermocina⸗
tio eius. Et ſapientia querebat in anima hominum ꝑ
iuſtitiam factum thꝛonũ.quia anima iuſti ſedes eſt ſa⸗

pientie. Cota diuiuitas erat in illo homine qui ſedebat

in monte. Beati aſſiſtentes ſuꝑna docẽti:ſcilicet in mõ⸗
tibus virtutis et altitudmis vite Paſturus turbas
aſcendit in montem. Spiritualis eſca in montibus ẽ.
Hoc moꝛibus hominum attẽdebat ieſus mẽtes a ter⸗

renis ad ſuperna ſuſtollere.hoc actu et theoꝛia ſemper

agebat dũ ſepe petebat altitudines mõtiũ.ſed paſcit ĩ
mõtib turbas et ad ĩterioꝛa dirigat ſectatoꝛes · Cliuit
coꝛpus ex anima.ſed anima ex coꝛpoꝛe non viut. imo
liberioꝛ ſine coꝛpoꝛe viuitet habet omnino viuere pꝛe
ter eum:coꝛpus vero minime pꝛeter ipſãa. Supꝛa coꝛ⸗
pus et plus omnino qᷓ; coꝛpus eſt.quod ipſum viuere
facit. Aliũde non habetvnde viuatniſi ex eo qꝗõ geſtat
aut qð ĩfra ipſũ ſingulari oꝛdinatõe ĩcludit᷑. Hocipſũ
anima ẽ que a nullo viſibili atq; coꝛruptibili captat vi⸗
tam.magisvero gꝛauamen repoꝛtat.hinc per ſalomo⸗
nem dicitur. oꝛpus quod rumpitur aggrauat ani⸗
mam. Pꝛoinde aliunde anima ſuſcipit vitalem anno⸗
nam non ab inferioꝛi.non ab equali.ſed ab eo quod ſu⸗

pꝛa ipſam. per omnia et in omnibus eſt. Et reperitur
in monte ipſarum animarum paſtura:ad quam ſalua/

toꝛ expectat:a expectataſ paſcit modo ineffabili tuꝛbas
ons iſte deitas eſtſcriptura eſt virtus eſteccleſia eſt
in ſuperna patria.ſcendat igitur anima de planitie et
latitudine viſibilium in montem et ibi paſcatur in locis

vberrimis:bibat aquam de fonte ſuperne vite ⁊ ſemper
inhiet in ſuperna fluenta:et accipiat eſcam opoꝛtunã

in tempore opoꝛtuno.et contempletur diuinam potẽ⸗
tiam cui modus ſubueniendi non deeſt. neq; facultas
infinita ſolãdi eos qͥ eũ preʒ ↄſolatõis et miſcoiarum

vocauit. Ae aĩabus in imis ſtantibus ima petentibug
Aue ad montes non leuant oculos.vnde venit ainilin

vt ipſum ſequamur te intime claritatis.a
ipſe aſcendẽs inuitat pſalmiſta dicens. Quis aſcendet

BGaluatoris

noſtrum. Burſum expedit coꝛ haberemon elatione ſed
humili mentis intuitu nec animus relabatur in ima qᷣ

repꝛomiſſiones accepit eternas. Alio quidem tẽpo⸗
re per exceſſum montis fecit aſcenſum cũ tribus aſſũp
tis diſcipulis. Zranſfigurationeʒ celebꝛauit in monte:

in qua quid modicum diuune maieſtatis apparuit: qð
ub infirmis aſpectibus etiam tollerati non potuit. De

qjuo aſcenſu ſermo nõ modicus ne ſaciliter explicabilis
exurgit. fatigans ex difficucate dicentem: audientẽ ve⸗
ro excitans et gradatim theoꝛiçans in ſuperna conſcen
gere viatico gradu. dum in tremendo atq; incerto ago⸗

ne contendimus. vonec ad illam ſpecularem et viſionẽ

ineffabilemveniamuſ. In qua tranſfiguratione nihil
moꝛale conſpicio mſi aſcenſum: hoc enim miſteriũ ana
gogiam potius clamat: q;uis quadam violentia littere
et miſterij poſſet trahi ad moꝛes hominum infoꝛmanè⸗

dos:vt ſicut chꝛiſtus tranſfiguratus eſi ita nos ad am⸗

bulandum in nouitate vite virtutbus et moꝛibus traſ

figuremur. Repugnat tamẽ paradiſi ſocietas. et de lim
lw venientis aſpectus:et petri eſiderium cum taber⸗
nacula diſpoſuit.et ibi vult eſſe. Agonicare aplius ren⸗
nuit pꝛorimoꝛum oblitus:ſii et quinq; mõtanarijsin
in poſterum pꝛouidebat. Nubes enim recuſat moꝛalia

Vlox vero paterna obedientiã ſanctam dicit.Terroꝛ di⸗

ſcipuloꝛum infirmitatem humanam ad diuma tolera⸗

da inſinuat. Sed iſia tranſfiguratio allectio qued eſt
et eſca ſuper naturalis in illa humanitate oſtẽſa parũ⸗

per.magis q; velata:qua capiantur rationales aues nõ
damno aut periculo moriendi ſed. neceſſitatebeate vi⸗
uendi. ranſfiguratio illa fuit excitatioilla deſiderij ve
lociter in ſuperna conſcendere vt ſemper petat homo
moꝛtalis ingꝛemio immoꝛtalitatis tranſfundi. Inuita
bat ieſus in illa tranffiguratione terrenos ad celeſtia

moꝛtales ad immoꝛtaha. homines ad diuina: agoniſã⸗

tes ad requiem. laboꝛãtes ad quietẽ. ad patriam pegri⸗

nos:ad refugium miſeros:et ad cõtẽmplationem altiſ⸗
ſimã mẽtes hominum ſuſpẽdebat Hoc etiã agebat ille
deus hõ dus in ſe homo pꝛo nobis in tranſfiguratione
ineffabili quã oſtendit:vt de coꝛdibus illoꝛum diſcipu⸗
loꝛum et ceteroꝛum et ſectatoꝛum in poſterum.ſcanda
lum.timoꝛ crucis.obꝛobꝛioꝛum et moꝛtis firmiter tol⸗
leretur. eum in verbo dei viderent carnem aſſũptã tãta
felicitate donãdam.et quod terrenum erat poſſe tanta

claritate ſplendeſcere Oſtendebatur in tempoꝛe quod

futurum erat eternum: et quod non erat ab humani⸗
tatis natura ſupernaturaliter monſirabatur Exceſſus
erat ſupꝛa id qð humanitatis eſt. et viſibili ſigno imo
in veritate ſignati pandebat humnitas deitati ſe foꝛe

coniunctam. Sed hec que in tam alta nos pꝛouehuũt

obmittamus: moꝛibus intendẽtes. lſcenſo: celi auxi
liatoꝛ noſter eſtinſe nobis ad aſcenſum pꝛeſtet auxrliũ
nur in montẽ intime claritatis.ad quẽ

in mõtem domini. Quaſi rarus ſit ab hominibus qui
aſcendat. Sed quis aſcenſus. Qin aſcendẽdi gradꝰ
MQuis aſcenſoꝛ inretrogradus. Recedamus a coꝛpoꝛe
recedamus a conſuetudine ſenſuũ: patebit aſcenſus.
Vlerbũ ẽ tñ coꝛpoꝛi cõpetẽs.cũ de ĩſerioꝛib ad ſuꝑioꝛa
ꝛedit᷑ ſʒ ad inuiſibilia hoĩs referamꝰ.na ver aſcẽdẽs

alſcenſiöes in coꝛde diſpoſuit. Creatus em̃ hõ eſt. vt ꝑ
id quo alijs pꝛefertur inuiſibiliter in ſuperioꝛa conſce⸗

dat Coꝛpoꝛe nãq; ſibi ammalia pꝛcferutur potiſſime

yvolatilia penata.que virtute pẽnarum in aera ſubleuã
tur vt ferat᷑ aquila vſq; ad ſperam ignis poſſe ſe tollere

quod humanis coꝛpoꝛibus denegat᷑ quouſq; eie gloꝛi⸗
ficatio irrogatur Pꝛoinde aliquideſt in nobis ſuo dis

Liber

excellimus:vnde noſter fiat aſcenſus.Aſcendit homi/
nis intellectns ad ſeipſum yt ſi quomodo poteſt ſeip⸗
ſum intelligat:vbi gradum figens intelligentie quodã
oculo reſpicit in ſubiecta. vt que ſibi nullo modo equã

tur agnoſcat. Que cum agnouerit gloꝛiatur in ſede al⸗
titudinis. a qua penaliter deicitur. ſi humiſiter non re⸗
cognoſcit auctoꝛeʒ:atq; retulerit gratias ei:qui eum in
tanta celſitudine collocauit. Obi perſiſtes coequalia in

tuetur:ad que non aſcenins ſed perambulatio eſt. Per

equalia neq; aſcenſus neqy deſcenſus peragitu r. ſupꝛa

ipſum neceſſario ponitur.ad quod ipſius fiat aſcenius

Virtus nempe ſupꝛa intellectum hominis eſt. ad quã
conetur intellectus aſ. cendere:et ſemper intelletui ſup,
fertür. et acuitatem eius effugit. neq; ad apicem hun?
montis peruenit aliquado:vt eum ſibi ſubiceret intel.
lectus. et ſubiaceret pedibus eius. Comitatusa fide
appꝛopinquauit interdũ: In veritatis montẽ ſi ſubijt
intellectus ab erroꝛibus et fantaſmatibus liber fuit et
detexit demonum falſitates.et que circa ſenſum illuſio

nes ab eis fiunt. Altiſſunus eniʒ eſt: nec recepit aereas

ſcilicet tetrales inpꝛeſſiones. Qui fixit tabernacula in

altitudine veritatis. cognomt ſerenitatem dilectionis
a caligine libidinis.nec eum latuit ſcatebꝛa ſenſ ualis „7
ammalis inotuit inclinatioet ad que impetu carnis.
aut impetu ſpiritus inducimur. rhuius altitudine
videmus per infimas verum valles decurrentia flu⸗
mina in mare dam nationis.que ſut amoꝛes fliuribies
qui ſtabiles inſtabili deo nõ ſunt:etvelud olimpus ſub
iectas habet pluinas et aereas tempeſtates et nubes
carms et labentium rerum hinc aſcendenti non impe⸗
diunt lumen ſolis iuſtitie: intellectualiter ſuperſitua⸗
tus eſt eis. Exiſtens in monte: viarum rectitudine et
obliquitatem aſperit in ſubiecta planitie: vt ſi deſcedẽs
vrgeꝛetur ad ambulandum.cautioꝛ eſſet in eis Conſti
tutus in monte veritatis vias actionis noſtre cogno⸗
uit obliquas et rectas et impꝛudentia factus ẽin opoꝛ
tunis actiombus pꝛopter regnum & monre airio⸗
rem cõſcenderit.oꝛtum ſoſis ⁊ occauſum ĩ oꝛicõte ſuo

uenit exanimo de intellectuaii ſole ſect hoc idem /ſee
fruſtra intellectus quocũq; ducatu in tam alta ſe tollit
niſi e comitet᷑ affectꝰ. Enaneſcit bonoꝑ cognitio niſi
virẽs amoꝛ accedat Comitet inq; affeccitelectũ ad illa
lbona ꝗᷓ aſcẽdedo nouerit qᷓ;uis plura et efficati poſſit
affect diligere.qᷓ; plene intelligere intellect? Purificat
ſn cognitionẽ amoe: et quamuis non diligatur vt lv/
num niſi pꝛecognitum. verus tamen ſepe diligit ur qᷓ;
noſcatur:et interdum minus. aliquaudo nihil. CTermi

nouit.melius pꝛenotare.Qui ad montem veritatis

natus eſt intellectus vſq; quo poſũt aſcendere finitus

enim eſt. Supꝛa naturam autem multi ad alcenſum
inuiſibilem ſunt vocati. ꝓphete ſiquidẽ et quibo illuxit
elaiitas ſpiritus ſancti. n tamen curioſitate aſcen⸗
dendum eſt aliqua intelligendi virtute: nam in exodo
diciꝛur Beſtia que tetigerit montem lapidabitur
Beſtialiſ aanimalis ẽ intellectus lapidari q; dignus et
ſi aliquid diuinum curioſe aut violenter intelligere p
ſumſerit. Er peonerbioꝛum libꝛo dicitur. Scrutato⸗
maieſtatis oppꝛimetur a gloꝛia. Eccleſiaſticus etiã non
tacuit pꝛohibere ne intellectus ſuos velit excegere ter
minos dicens. Altioꝛa te ne queſieris Satagat ſemp
tamen vt in ſuis viribus non remaneat ocioſus: mag
vero ne aſcẽdendo curioſus ſiat ſiue ſuꝑpbus. Samna
biliꝰ eſt enim curioſe atq; ſupbe iquirere qᷓ; intellectũ
habeꝛe remiſſum qᷓ;uis hoc ſit malum. Aſcendet ſane
intellectus hominis atq; affectus conſerta manu ad
ſiuicem.vt vnus alterum non dimittat: velud college

—

nes hominis vtriuſq; atq; pꝛoceſſun

quartus

qui naturali amoꝛe ab eorum ineunte puerili etate
iuncti in domovna atq; aliti ſunt:quoxꝝ ſit pꝛimus alcẽ⸗
ſus. vt a piano nature ad montem gratie ſubeant. ibi
expolientur veteri veſte peccatoꝛum et maloꝛum con/

ſuetudinum. Et alio gradu aſcendendo pꝛoficiant a vi

ſibilibus ad inuiſibilia. a coꝛpoꝛalib ad ſpiritualia co⸗
ſcendentes. ocitgradu ad huc pꝛogredietes a cauſis
recuruantibus ac irrecientibus: ad illas que pꝛoſiciẽdi
preſtant ſubſidium aſcendat. Deinde fiat aſcenſus de
virtute in vitutem:vt ſemper intellectus atq; affectꝰ
ad potioꝛa feſtinent. Retardatio hoꝛum vbi poteſt eſſe
pꝛofectus non eſt moꝛa ſed, caſus. et tanto recuruan?
ad infima. quanto ad altioꝛa eoꝛum poſſet eſſe aſceſus
Beg ad eum terminum dum militamus ſit omnino

ſtuchum et feſtinatio aſcendendi: vt omnium etiam ſui

pꝛopter deum obliuiſcatur affectus:et nihil aliud pter

ipſum ſcire appetat intellectus. Mec curet ſi in deum to
tus traſiuit affectus .ad pꝛorimos paratum fieri. niſi
ſando eum licentiauerit. qui ad ſeipſum tenebat ab⸗
kraceuun kon enim ſunt diu durabiles mentis exceſ⸗

us. quando nubes permittitur interponi ad ſeipſum
et ad pꝛoximos iuſta lege reuertatur affectus. ſapienter
ab implicatione ſe tuens:me laqueo hereat.cum ad id
in quo ante fuerat.iterum fuerit reuocatus. Intellectꝰ

in ipſum aſcendere non poteſt vt capiat:ſed in aliquid

illoꝛum que ipſius ſunt. Fidelis exiſtens totum credat
intelligere nequiens : nec aliunde velit ſ apieng fieri
miſiex eo qui omnem ſapientiam tribuit ad menfuram
Omnia diligenda dilexit affectus:ſi totus et tote in
omnium aſcendit auctoꝛem. Omnia nouit ſimiliter in
tellectus:ſi ſolum diuims theoꝛijs vacabat. Melius
in dei ſapientia homoet angelus omnia nouit: quam

ſi ad ſeipſos et ad extra poſita reflectantur Aſcenſus ini

tium. conſuetudo a ſenſibus recedendi magis vero re⸗

plicatio amme a relationibus miniſtroꝛum eius. In

uiſibilter emim graditur: qui a viſibilibus non tenetur
Medlum eius e gradi abſq; memoꝛia relictoꝛum gra
duum.vt non quod per actum eſt de itinere montis
ſed quod reſiat ſolum ĩtueatur aſcenſoꝛ cum feſtinan⸗
tia. quod tranſeat in pꝛeteritum. quod aſpicit futurum
et ceſſantibus hijs duobus ſolum ſit gauchumde pꝛeſẽ
ti. Sed impoſſibile fit quod creatura pꝛeteritum non
habeat et futurum:ſed cui aſſiſtitur deus tatum habet
pꝛeſens quod pꝛeterire non poteſt. quod anime futux
oſtenditur Aid pꝛeſentiam inuitabilem poteſt add ucere
ſinis aſcenſionis quieta libertas cum domimo incontra
dicto omnium inferioꝛum. Et huiuſmogl finis erperi⸗
mentum eſt reacquiſiti dominij:quodin pꝛothoplaſto
perdidimus. ims aicenſionis libertàs non ſolum ab
inferioꝛibus. ſed inſuperioꝛibus deambultio libera
in conſpectu illius qui tibi pernuſit aſcenſum et ꝓgꝛe⸗
di et ſiſti in aula inuiſibiliset inpturbabiliſ pacis: pꝛout
haberi decreuit in agoniſtica vita. ille qni quando vult
et quibus vult et quomodo vult nouit terminare ago
cenſoꝛem vero
opoꝛtet fieri moꝛibo innocentem: puritatem anmimi poſ
erronganerrumeneſs ne feratur in vana olis oĩ
bus pꝛiuariad pꝛorimmũ. Hec qnattuoꝛ bꝛeui ſenten/
tia conflauit dau id dicens:Quis aſcendetin montem
ominmi aut quis ſtabit in loco ſancto eius. Et per re⸗
ſponſum accepit. Innocens manibus et mundo coꝛde
qui non accepit in vano animam ſuam:nec iurauit in
dolo peoximo ſuo/Aſcenſiones typus hijs qmi conteni⸗
dunt ſubuehi a terrenis ſit aquila:que inteꝛdum ſpe /

ram ignis aſcendendo attingit Deus ignis conſumẽt

eſt non ardens nocue ſed duleiter vrens vſq;ʒad que⸗

anime
nöntt
D A
poſeh
0
nua
oon.
erun
ſitenen
tummal
d cor⸗
ſtudp
deus:n
ſtruteet
ſſtame
Ruco
homo:
cretan
tuse
iner
tus.
tatlo.
moc
tell
ipen
loma
nnogta
ſovoge
apperet
Wpſun
torap⸗
Kofin
ſne
Uhtun
Nwrer⸗
graiae
gauhs
Oitar.
klega
letent
ſdiui
opoſi
lmmant
lonmag
eenum
ſbuee
Ad
Gtr
ne.
runt
unte
e
ſtunn
tonu
oer
ſdͤen
lum
larn
Ain
ls⸗
teſt
ſün

eſi⸗
li

tli ette
mnusaci,
eantatdi
Gdantay
ualng d
Sacauſs
Poſiceci⸗
kenſuts de
c affern⸗
oeſt eſſe
Kcurnank
ſe Aſceſug
tomnino
ekamſui
lingöter
umt
fen. nſi
ebat ab/
tigenel⸗
ſeipfum
ſcpienter
umn ad i
Iutellen
Naid
umacctr
ſng ſen
benturmn
totein
mliterin
Delas
tiquamn
enſtsin
verore
s. Yn
tenetor
vin gri
montis
ſtinan⸗
Nurum
dpeeſe
vin hoft
n hahr
foror
alcare
ftontni
etpen,
to
n eb
bern
ori
ult
go

e ,

=

J

evita domim—
anime poteſt celebꝛari aſcenſuswhiculo fidei et amor
Sed accedet hõ ad coꝛ altum et exaltabitur deus: vt
nõ intelligatur cõpꝛehenſio poſſe ſieri deitatis.neq; vſ⸗

q; ad dei ſubſtantiam ammam trabea carnis indutam
poſſe peruingere:lucem enim ſcom apoſtolum habitat

8

inacceſſibilem: q;uis multa ſupꝛa id quod intelligunꝰ?

poſſit operari diuinitas/Mꝛounde aſceſus peruenit ad
aliquid ſecretoꝛum videlicet coꝛ ſecretnm. Coꝛ ſecretũ
deus non eſt:ied ahnquid eoꝛum que circa ipſum ſunt
Eleruntamen aliter exoꝛdientes videbimus cicius con

ſiſtentiam inuiſibilis aſceſionis. Coꝛ altum ẽ dogma

tum altitudo ſcripturarumq;. pꝛofunditas:Acceſſit hõ
ad coꝛ altum ſcilcet ad altitudinem dogmatum:acceſ⸗

ſit ad pꝛofunditatem ſcripturarum: Sed exaltatus eſt
deus: nam ſupꝛa id quod dogmatum altitudo demon/

eſt a mentibus deus
ei:coꝛ altum alititudo miſericoꝛdiedei. Ad hec acceſſit
homo:et peramplius eleuatus eſt deus.Coꝛ altum ſe⸗
cretum ſacramentoꝛum: ad hoc acceſſit homo et exalta

ſtrat. et anatudEem loquitur:exaltatus

tus eſt deus. Coꝛ altum. eſt omne quod ſupꝛa ſe aſpbiit

in virtutibꝰ ⁊ ſanctus intellectus :aceſſit homo exalta
tus per omnia deus. Coꝛ altum. oꝛatio coꝛ altũ medi⸗
tatio.coꝛ altum.contemplatio.Acceſſit ad oñiia hæc pꝛo
modulo ſuo in virtutibo homo et exaltatus eſt ſuꝑ oẽm

intelligentiam deus. Incõpꝛehenſibilis eſt “:etiaʒ ſi

vſq; ad ipᷣm niat inuiſibilis et mentalis aſcẽſus.Et quã

to magis animus ꝑ muiſibiles virtutis et cõtemplatõ

nis gradus aſcendit.tanto magis exaltatur deus.non de
nouo quia mutabilis nõ eſt:ſed hoc aſcenſoꝛibuſ magis
apparet. Vidit quis a longe montẽ quanq; magnũ: et
ad ipſum facilẽ exiſtimauit aſcenſum.Acceſſit pius:al⸗
tioꝛ apparuit depꝛope q; delonge. Si ſtella quedam ſixa
et om̃ino immobinis in ꝑte celi oꝛientali ſituaretur.qᷓ; pꝓ

ſpicere poſſes in partibo occidentis: quaſi per equale ce/
nith tui capitis videretur.nec oculos ad eius aſpectum

opoꝛteret ad ſupius circũferri. aut obliquari nec caput a

6 altum pꝛofunudm iudicioꝛũ .

gitari ad aptitudinẽ viſionis:ſolum verſa fage apertiſq;

oculis quaſi linialiter viſus intueretur/ õletiaz cum
oꝛitur.et in oꝛiconte vſq; quẽ viſus ꝓtenditur oculoꝛnʒ
ex equali planicie radioꝝ reſultat in oculis exiſtentiũ im
lateribus occidẽtis.et ꝑ eandeʒ planiciẽ reuidetur. Qui
ſi diuina potentia firmaretur mouereturq; qinſpiam de
oppoſitis partibus ad ambulandũ linealiter verſus ſtel

lam aut ſolem:quãto magis appꝛopinquatio fieret. tan

to magis videretur ſtella vel ſol in altioꝛa ſuſtolli.cũ in
ſe immutabilitatẽ omino ſeruarent. Sic humanis mẽ
tibus appꝛopinquãtibus ꝑ occultoſ aſcenſionis gradus

ad deũ:altius exaltatus Aiporet. An. a enĩ veritas oſten

dit pꝛope quod a lõge impoſſibile fuerat omino vide/
re.Supni nãq; ciues qui mũdo in iſto iam peregrini fu

erunt illam erxaltatõnem exaltatius q; hic cõtemplati fu
erant cõtemplantur. Sententia omino infallibilis ma

net:ꝙ accedet homo ad coꝛ altũ et exaltabitur deuſ/oꝛ

altum incarnatio verbi eſt. natiuitas.educatio.cõſerſa⸗

tio.paſſio.moꝛs.ſepultura chꝛiſti eſt. Acceſſit ad hec ho⸗
mo et in omnibo exaltatuʒ repperit deum. tam vt in his
nõ eſſet minoꝛata diuinitas:neq; ab intellectu hominũ
cum humanitate appꝛehenſa foꝛet vnita maieſtas.Acce
dat homo ad coꝛ altum:et ſupaltabitur deus. Coꝛ altuʒ
altitudo humane intelligentie dicitur.et tradite ratio⸗
nis.Coꝛ beſtiarum:coꝛ eſt.ſed altum nõ eſt.nõ enim po⸗
teſt in ſuperioꝛa cogitãdo ſubtolli.Angeli coꝛ nõ habẽt.
ſunt nanq; intelligẽtie ſepate. Coꝛ altum ſolũ hominis
eſt. Acceſſit homo ad coꝛ altuʒ.Aſcendit ad ſeipſum:aſcẽ

dit in ſuꝑioꝛa intelligentie atq; ratõnis. Aſcendit ad coꝛ

Baluqtoris

altum:eleuatum naturaliter ſuper ea ſi perceleſtia.
Sed in coꝛde alto altas diſpoſint aſcenſiones: vt in ilõ
altius aſcenderet. ſupꝛa quo nihi altius eſt quod omm⸗
mode pᷣmineret. Et per gradus ꝓpꝛios vnuſquiſq; fect
aſcenſum. Mon enim omibo vna icala et gradatio pꝛeñ/
gitur aſcendendi. Alius quidẽ ſic: alius wrro ſic. Non eſt
volentiũ aſcedere.gradus aſce ſionis eligere.ſed eius ſo
lum eſt oſtedere aſcenſionis iter:qui de ceio deſcendens
in terris recte viuẽdiatq; an buladi factus eſt iter Oo⸗½
ctrinaʒ aſcenſionis velle firmare oñibo pꝑ oĩa ſimilẽ ta⸗
le noſcitur:ac ſi quis omes vias quibo munaus iſte am⸗
bulando pagitur vellet coartare in vnũ:cuũ latioꝛes ſint
ſpales ſpualiter pagrabiles campi. q́ terra que pedi⸗
bus hoĩm et beſtiax ſubiecta calcatur. Aſcenſus aĩali/
um:aſcenſus eſt ſupꝛa naturã coꝛpaliũ atq; carnalium
motionũ. Habet rõnalis homo id qð aſcendit qo eſt qʒ
in ipſo pcellit.habet ſuꝑ quod aſcẽdat.qð eſt coꝛpoꝛeitas
aĩata vetus aſina.et appetit laſciuũ.ſcilicet indomitum
pullũ eius:habet ad qð aſcedat.iqð eſt vñs gẽe ⁊ virtu⸗
tumet rex gloꝛie:atq; vniuerſoꝝ dñs.Non aũt ratio in⸗
fra montes carna les incluſa tenebitur. aut aſcẽdet aut
reuelabitur ſuꝑ eas. Si tenebitur incluſa.aut deflecte⸗
re infra carnales et coꝛpoꝛeas voluptates· et ab eis ſe
peſſundari pmittet. nec celebꝛabit ſuꝑaſcenſuʒ:nihil eſt
qð hoĩs bonitati aſſcribas.aut eũ poſſis verum homineʒ
iuſte cenſeri.Nã vt om̃ibus hoĩbo wlut vmi loquar inq;
Quid gloꝛiariſ homo rõne deflexa:ſnpꝑ tuũ eſſe coꝛpoꝛe⸗
um.et ſuꝑ eius obiectũ appetibile imo ſuꝑ appetitü car⸗
nis ꝓpꝛiũ aſcendere neglexiſti. Cum ſigura et noĩe hoim

e numero te cenſeo beſtiaꝝ:necnõ infra multas te de⸗

cerno expꝛeſſum. Nam ſi coꝛpus habes:habẽt ⁊ lapides
Si creſcis:creſcũt ⁊ arboꝛes. Si magnus es:maioꝛes
ſunt equi elephãtes et grandia cete. Si foꝛtis es foꝛtio
res ſunt leones. Si velox es:velotioꝛes ſunt pardi. Si
pulcer es:pulcrioꝛes ſunt pauones. Sivocẽ habes: nũ⸗

gquid maioꝛẽ vt tauri. Nũquid clarioꝛẽ vt canes. Nun⸗

quid dulcioꝛẽ vt philomena.Si viſum habes nunquid
acutioꝛem vt aquila.que irreuerberatis oculis ſolis ra⸗
dios cõtuetur. Nuũquid penetrabilioꝛem vt linceus qui
multa ſuo viſu obſtãtia penetrat. Si ceteros ſenſus ha⸗
bes:et aĩalia multa bꝛuta. Si ꝓuidus es in tꝑa: et foꝛ/
mice. Si ſapiẽs in domicilijs ↄſtruendis:et aues aeree·
Si deſideriũ ↄſeruandi te habes:et conche marine. Si
inſudas ingenio artibo: apes et multa taliũ nõ excedis.
Si filios generas:et terrena ⁊ aquatica multitudo ani⸗
maliũ atq; piſciũ.dñi pꝛecepto terrã mareq; oꝛnant. Si
coloꝛes varios:naturã penitus nõ adequas. Si loque⸗
la lingue diſerta de articulata voce te alijs pfers.⁊ aſella
balae diſerte lingue legimus fuiſſe locutã. Et ſerpenteʒ
pꝛimis parẽtibo legimus diſertũ ꝓtuliſſe ſermonẽ. vir⸗
tute diaboli oꝛganicatũ:et multe aues aliqualẽ hoĩm di⸗
dicerũt loquelà Sʒ inquies nec ↄtinuare potuiſſe ꝑ tẽ⸗
wꝛa: vel multa verba valuiſſe pferre/ ed ſi infra beſti/
as redactus es.nec aſcendiſti coꝛpoꝛeã entitatẽ atq; vo⸗
luntatem.eo magis dico te miſerũ.quo ꝑ tuam loquelã
tuũ patet oppꝛobꝛiũ. Si coꝛpus habes erectuʒ:ſed nec
in altũ eleuatur vt aues.Pꝛofecto nihil eſt qõ a beſiijs
atq; auibo aut ab alijs entibus eximat.niſi ratio que pᷣt
aſcendere virtute ꝓpꝛia ſup coꝛpus ac eius regere aſcen⸗
dens deſuꝑ appetitũ: magis aũt cum ſibi adiũcta fuerit
gra chꝛiſtiana. Si aũt ratio ſuꝑ appetitũ ſenſualẽ aſcen⸗

gerit:velut a rondere libera poterit ad ſua ſupioꝛa conſcẽ

dere. Sed iſte aſcenſus ſeſſionẽ accepit. Sedit enĩ mo
re hoĩs equitãtis ſup aĩalia chꝛiſtus.Aſcende et ſede ſu⸗
perioꝛ factuſirege inquiete qð noueris tibi eſſe ſubiecti
et a tua ptãte regenduz/ Et . ami
3

Tiber

apoſtoloꝛum veſtespoanm exemplate ſedentem doce⸗

bancier circuquaq; amiſtet ad virectõem inducretuſumni

auus. Molop doctrina no ꝑmittet exoꝛbitatõnem fieri.
Ecunt iaudes voces palme atq; oliue inſignũ victoꝛie
atcq pacis. Mullus em dignus eſt laude vel palma: qui
Peimo de teipo nõ feci plene triumphũ et ſu bactũ coꝛ⸗
pus tenuit ratõm. Superaſſie barbaros et indomitas
gences magis eſt vuuperij q́; honoꝛis: ſi quis ſentuahnta
te vincxur. Maio: vero de hoſte aliquo no pᷣt eſte victo⸗
ria:q; de ſeipo repoꝛtaſſe triuphuʒ. Aſcendit ſepe in
nauicula chꝛiſtus: et multa miſteria eſt in nauicula opa⸗
tus:led ioln m videamus aſcenſuʒ miſterijs ptermiſſis
Tranſitur vado modicum flume:excedes vero ꝑ rontẽ
mare vero ꝑ naut. Marma eſt opatio nauis. a qua deie⸗
ctus ionas deuoꝛatur a ceto.in qua in generali diluuio:

Oĩm vitaliũ ſpecieꝑ reſeruata eſt vita. Inſtrumentũ eſt

quo ſecretũ ſulcatur elementũ:et accedit᷑ ad diuiſas atʒ
xemotiſſimas regiones. Domus eſt in qua ſtatur: abſq;
ſtabili fundamẽto:et agitata vento aut remigandi arte
mouetur. Mõ ꝓpter ꝑpagenda ſtabilẽ terrã:ſed ꝓpter flui
dam aquã eſt adinueta.Ars eſt qua mare tranſituna
re ꝓcelloſus ⁊ amarus eſt mũdus. Pꝛoinde artẽ trãſe⸗
undi ꝑ mundi diſcrimina ↄſcendamus. Ars viuẽdi cau
te atq; irrephenſibiliter ſuꝑ terram nobiliſſima eſt:et ꝑ⸗

ueniendi ad poetu. Hoceni ꝑpoptant qui nauigãt. vt ad

cupitum poꝛtum pueniant:et tota peritia nautica id in

tendit vt in portu ſalutis deueniat. Ars artiũ eſt euade⸗

re pone.cum turbme atq; tempeſtatib mundus incipit
inhoꝛreſcere. Ars artium eſt onuſta ſpũalibo mercibus

nauẽ liberare de pelago.et a piratis viſibilibs ⁊ inuiſibili /

bus euaſiſſe magna eſt periia nauigandi. Clita enĩ nr̃a
quoddã nauigiuʒ eſt:vndiq; a reumatibo oreuolutõnib⸗

et tempeſtatibo agitatur. Multi enĩ ſcopul ſunt in pelaa⸗-

go huius mũdi.in quos ſepe incidit nauis incauta:et p⸗
pꝛer impꝛouidentiã pꝛoꝛete naufragiũ patitur. Chꝛiſtig
na ſides eſt chꝛiſtiane vite nauigiũ.que ſola tranquilli⸗
tate turbatnr.et agitatõibus citius venit in poꝛtuʒ. nec
niſi a nauigante pᷣt pati naufragia ſeu ↄtrariuʒ wntum.
Omne malũ nauis rõnalis ab interioꝛibo eius inſurgit
Nihil enĩ demergit hominẽ in pelago mũdi huius:niſi
quod ab eius volũtate ꝓcedit.ides nauis eſt que chꝛi⸗
ſtum habet agilem aſcenſoꝛẽ:que ab arietantibo ꝓcellis
concuti pᷣt ſubmergi minime.uius gubernatoꝛ pater:
pꝛoꝛeta ſilius:ventus vela implens ſanctus quoq; ſpũs
vlum charitas:arlꝛ ſpes.victus diuinũ verbum. Ma/⸗
uis eſt dmus virtutũ:fabꝛicata in campo nature.ſeu in
altit udine gratie ex tabulis dolatis atq; cõtextis et ſeui
gatis.deductis in ↄpoſitõe ad regulam terrenã.et ſtabi
li fundamẽto carens :mihil eni in terris ſtabile habet vir
tus.Ad ſpũale ↄpoſitũ ſuo modo debent om̃es cõuenire
virtutes.quo nauigabimus mare magnũ:plenum ma
gnis demomib quoꝝ nõ eſt numerus. Ipᷣm eni nauigi⸗

um nos liberat:me abiſſalia ꝓfunda petamus. à qui

nõ aſcendit nõ ptranſiuit ad requiẽ:aut ſi tentauit ince/

dere iſto relcto nauigio:eum marini vertices ſubmer,

ſerun eles muſtas ad placitũ creatoꝛis ? ad fu
telamla nõ in aqu
multis cum nauibo chꝛiſtiane virtutis,. et eo mirabilio⸗
res.quo a multis aquis peccatoꝝ fluxibiliũ rerum euaſi
mus:eo clarioꝛes quo abiſſum nõ petiuimuſ quaſi lapis
et a vehemẽtia aquarũ multaꝝ moꝛe plumbi nõ deſcen⸗
dimus in ꝓfundum: vt beatioꝛes appareamus cũ ange
lis in excelſis.quo pᷣclara virtutũ opa ſecimus in aquis

quieſcentibus vndis opoꝛtet facere in aquis

inundantiba ad ↄtraria multis Mauis noe altio: fiebat
nimietate aquaꝝ:et eleuata eſt upꝑ omnes montes gui
erant ſub vniuerſo celo. Apta enim erat ſic ſupferri. In

quartus

aquis creſcentibus extollebatur in altum. Et ülius na⸗
ins mirabilis oꝑpatio fiebat in aquis multis. Et tu val⸗

lem alcende vututis. ldhuc ſunt ? vſq; ad ſinem ſeculi
erunt aque peccaioꝝ tentationũ tribuiatönum rerum

fluxibiiiu ſup terra: te ſi nõ aſcenderis ſubmergẽtes.
De diuer ſis aſcenſiomibus. apitulu.VIII.
NMhieruſalem aſcendit ieſus. In pacem fit totalis aſcẽ⸗

poſt ſe.noſq; curramꝰ in ſuaue olentes lanctiſſumos mo
res eius:et aſcendamus ad pacẽ. Sed quid pax. Quid
aſcenſus eius. Quid aſcent onis fructus. Multiplex cũ
ſit pax.nõ ad omnẽ dirigendus aſcenſus.Aliqua eni eſt
que vtilius in diſcoꝛdiã verteretur.videlicet aie ad coꝛ/

dera tenẽt.et male ↄcoꝛditer ſentiant ↄtra regulas wri⸗
tatis.aut agentium cõtra iuſtidã iuſti moꝛis.Nax cum
Vicijs atq; peccatis:iuſtius verteretnr in bellu. Pax ve⸗
ro ad quã eii oꝛdinãdus aſcenſus: pꝛima eſt coꝛpoꝛis ad
aiam nõ anime ad coꝛpus. Expedit ommino nõ aĩaʒ coꝛ⸗

efficitur:ſi cum miquo pacis federe colligatur: Pꝛoinde
nõ ala coꝛpi ↄdeſcendat in fetoꝛibo ⁊ aĩantatibo atq; ſen⸗

ſualitatibo eius:ſed coꝛpus a poteſtatiua virtu te aie ſub
trahatur ⁊ dirigatur rõnalibus directõnibus eius. Nõö
cLele bꝛatur pax inter coꝛpus ? giam wlut inter equales

equaliter rõnem habentes.ſed eo modo quo inter ſeſſo
rem et equum cõcoꝛdia equitãdi ꝑagitur.
equo.ſed equus a ſeſſoꝛe dirigitur.loꝛicatur atq; calłcari
bus purgetur.et tũc agitur pax cũ dirigente manu ſed

cõmodat et loꝛicanti ſe donat.in dextera vel in ſiniſtram

et ſi expedit facie reconuertit ad tergũ et repetit ſexe iter
ꝑqð ſemel inceſſerat.nõ deuitat montiũ et collium alti
tudinem planiciẽ neq; valles:cenũ ingreditur atq; traſ⸗
uadabile flumẽ.neq; pauefactus retardat inceſinm:cal
caribus vrgentibo non reſiſtit:et ſe totũ colligit ad im/
perium inſedentis Sic cum coꝛpus dirigi ſe ꝑmittit ab
gia.loꝛicari atq; vagari ꝑ omnẽ ſimilitudinẽ qua equus
a ſeſſoꝛe deducitur. Erit igitur pax coꝛpoꝛis latq; aie oꝛdi
nata ſubiectio coꝛpoꝛis ad aĩiam ipᷣm in ratõne ducentẽ:
ad quam pacem eſt oꝛdinandus a ꝑficiendus aſcenſus.
Alia ſiquidẽ pax eſt ipius ↄſiſtentia ſpũalis.ſcilicet intel
lectualis aĩe:que agitur in agoniſtica vita ⁊ militia ſpũa

li:cum appetitur qð aiam pficit.nec queritur qð deijcit
in defectum. Parx aĩe rõnalis eſt imꝑturbabilis volůtas

et ratio eoꝛũ quea conditoꝛe agũtur. Pax aĩe purgatio

affectus.:et intelligetia nõ curioſa.Alia paxeſt appꝛori/
mum:Pax vero ad ꝓximũ:eſt iu actõnibo paſſionibus

nulla querela. Pax ad deũ dum in iſto mũdo tot pericu⸗
lis militamus:eſt ex omnibus pꝛompta et inexceptuata
ſuſceptio atq; obediẽtia eoꝝ que in diuina lege mandan

tur.vſq; ad ſanguinẽ penas quaſlibet atq; moꝛtem. cd

hanc pacem oĩm in hac vita gentiũ bet feſtinare in

tentio:et ꝓperare aſcenſus. Quotienſcũq; vero dñs nt
ieſus chꝛiſtus aſcendebat hieruſalẽ ingrediebatur in tẽö
plum: nam in pace ſolida eſt oꝛatõis et poſtulatõnis ⁊ er
auditõnis et ↄtemplatõnis locus. Et writatẽ doctrine

magis melius oꝛando qᷓ; legendo intellexerũt homĩics

ſancti dei. In hieruſalẽ erat templũ. In pace ſunt eom/

nia diijina miſteria reuelatões et cerubin ſcientiaꝑ et

gloꝛia et ꝓpiciatio ꝓ peccatis.et ablutõnes a ſoꝛdibo. Ad
pacem iſtam aſcendamus iſtamq; ſectemur: et deus pa⸗

cis ecit omnmno nobiſcũ. Montis oliuaruʒ aſcenſum
etiã fecit diuinꝰ mõtanus qui a mõtibe eternis illumĩat

ſio eius. Pax erat et ad hieruſaiẽ pacis viſione aſcende/
bat:hoc eniĩ ipᷣe erat.ad qð aſcendebat. Sed trahit nos

pus et hominũ imquoꝝ qui ad mala patranda pacis fe-

Poꝛi ↄdeſcendere in federibo iniuſte pacis:ſed coꝛpus cũ
aĩa in lege deifera concoꝛdare. Mon enieſt pax ſi iuſtus
concoꝛdiꝗ cum iniquo habeat: qina eoipſo iuſtins iniquꝰ

n ſeſſoꝛab

r. Qui
gugenieſt
die acl co⸗
npacs fe,
olaswr,
Mar cum
Parye⸗
weis ad
gigzco⸗⸗
pusci
ſ luſtus
tmsimio
Pone
loingſen
Utegieſab
gels.
reglules
er ſeſo
n ſeſtoeb
Ntchcalen
mann ſed
ſiniſttum

tſepeter

Hiumalti

tq; trſ⸗

lnm: cal
tad im/
nittitab
aeguns
8aie oai
ducentin
gſcenios.
cerintel
tia ſpui⸗
wijait
Wütas
rgatio
prori
onibus
wericu⸗
Ptvata
ancan
n, 20
rein
ſiont

inte

get
trne
mies
pa/
ſufm
nie⸗

omnẽ animam illuminari dignam. vt ſemp ad aſcen/
ſum aĩas pꝛouocaret quas ad hoc creauit vt nõ rema⸗
nerent in inis:ſed vt collocarent᷑ in ſuperioꝛibs ſuper⸗

nis.Ad luminis fomentum per hunc aſcenſuʒ nos ſal

uatoꝛ inuitat.Mon eſt oleũ lumen ſed ipſius ſomentũ
Oleũ diſcretio eſt:habet enĩ condire multa cibaria et
diſſuauia in ſuauitatẽ cõuertere. Diſcretio condimen⸗
tum agende vite eſt atq; moꝛũ expedientiũ ad ſalutem
Oleü miteſcere aſpera plura facit. Loquendi ſuauitas
multos duros fecit a feritate ceſſare:oleũ nempe ſuaui

tatẽ lingue impoꝛtat. Oleũ omnibo liquoꝛibo ſuꝑnatat

ac etiam eis niſi artiſicioſis argumẽtis penitus nõ mi

ſcet᷑. Supinfuſum ſuꝑnatat. Si ſuꝑ ipſum liquoꝛ ali⸗

us infundat᷑ oleum ſuꝑnatat:ſua enim natura nõ pati
tur alijs liquoꝛiba cõmiſceri pꝛima coniunctiõe.Anĩa
wro ſue nature altitudinẽ ſeruãs et intellectualẽ leui⸗/

tatẽ quã a deo in creatione accepit:cum terreniſ aliqm

cõmixtionẽ nõ ſoꝛtit᷑:dãnoſo argumento talibo ſe iĩmi⸗

ſcet Olua viriditatẽ in folijs ſeruat:⁊ foliũ verboꝛum

tuoeũ non cadat in vanũ neq; defluat in ꝑditionẽ/ Oli
ua ſignũ eſt victoꝛie atq; noue leticie Annouant᷑ in no
bis quotidie demonũ bella:et pugne vitioꝛũ interiꝰ nõ
quieſcunt Exterius vero mundus et holes ꝑſtrepẽtes
aduerſus ammam inire certamina non deſiſtunt:et in⸗
ter occultam luctam ⁊ pugnãa aptam fere hcet anie re⸗
ſpirare. Sed ad montẽ ohuetiꝑ chꝛiſtum aſcendentẽ
inuitamur aſcendere.vt ꝑ ſigna victoꝛie victoꝛiã de oc⸗
cultis hoſtibus faciamus et de palam nobiſcũ ↄgrediẽ
tibus ad inferendũ inuiſibilia damna ſignũ imo effe⸗

ctum victoꝛie reppꝛtemus:non ad coꝛꝑa velut inimid

carnis dantes conflictũ ſed a malis ſuaſiõibo omnino
inculpatam tutelã ad caſtra chꝛiſtifere milicie repoꝛtã/
tes ñ ſignũ pacis pꝛimo ramus oliue ab aue paciſica
noe fertur repoꝛtatus ad veſpam vt oſtenderet᷑ ꝙ dei
deſeuiens ira quieuerat:qui omnẽ viuentẽ animaʒ de
leuerat ſuꝑ terram.his dũtarat exceptis que in archa
noetica ſunt reꝑte. Igituroliua ſignum noſcit᷑ pacis.
Pꝛoinde feſtina cum chꝛiſto in montem aſcendere oli
ueti:vt in virtutibo ſpalibo ex talibus ſimilitudinem
ſumptis degaſ. Aſcendit animalia ieſus inter allego
rica moꝛes cudens:vt ſuꝑ omnem animalitatẽ ratiõiſ
impio et loꝛo regiminis aſcendamus. Aſcenditcru⸗

cenm ieſus wolũtarie non inuitus ꝑficiens vitupio ſuo

noſtrũ honoꝛẽ ignominia gloꝛiam.pena beatitudinem
moꝛte vitam.in oꝛdine vite agẽde ad oĩa hũanitati cõ

traria ſuos animans ſectatoꝛes. Non creditur a vulga

ribus ꝙ ſit aſcenſus ſed deſcenſus ad penã:ſed veritas
chꝛiſtiana magnũ credit acenſum poſſe pꝛo paſſo/p no
bis voluntariè pati.Hahet voluntarius aſcenſus ad pᷣ
uiſam penam mirabilem actionẽ:ſit enim ſupꝛa ſe ſei⸗

pſo penitus maioꝛ qui voluntarie affligi᷑ penis.Habet

pꝛofecto aſpeꝛũ ſenſum quẽ noſtra tenella natura ſem

per reputauit aduerſum. Contrarijs penalibo et affli⸗

ctiuis naturã ſe tradere/victoꝛẽ ſue nature ſe monſirat
et ſeipſum calcat ſeipſo ſuꝑioꝛ:et vicit omnino domeſti
cum hoſtẽ cum quo doꝛnut et pabulat. cũ quo pgit et ſi

ſtit. cum quo quieſcit et loquit᷑.qui poꝛtat atq; poꝛtatur

qui niſi ꝑ moꝛtẽ nullis diuiditur et medijs:quẽ deuin
cere maioꝛẽ qᷓ; innumeros extra ſe viciſſe din victoꝛiã.
oꝛitatẽ inſigneʒ habet talis aſcenſus non tranſiti⸗

ua ſed cõpatione recipꝛoca.et tato dignioꝛem qnto pꝛi⸗

mo ſeců verus et chꝛiſtifer agomſta duellat:quo ſe pꝛi⸗

mo deuicto mihil inuincibile manet.Quid enim eſt qð

nõ vincat qui ſe voluntarie obijcit penis ſi expedit.aut
libens expectat ſi eum toꝛtoꝛ inquirit· A nemine poteſt

deuinci qui eſt a ſeipſo virtuoſe deuictus. Non vincit

ſaluatoꝛis

eum pena quam libens amplectit᷑. Mon veijcit eum do
loꝛ cui appetit ſubiacere. Mon toꝛtoꝛ cum necantibo in
ſtrumentis qui ſecu concoꝛdat in votis:nam querit toꝛ
toꝛ pcutere.ille deſiderat tolerare. Otille occidere:ille
anſſvlat exire. Si ille coꝛpus pimereille coꝛpus relinq
re. Si toꝛtoꝛ vult ꝙ amplius non viuat in mundo:il⸗
le wro ſemp optat libertatẽ a mundo. Non terꝛent᷑ ty⸗
rannoꝛũ terroꝛe qui inter qnimã et coꝛpus gladiũ ini⸗

micitie oſuerunt. Mabet aſcenſus ſpontaneus factus
ad crucem pꝛomptitudinẽ exquiſite virtutis. Pꝛõpti⸗
tudo virtutis penitus illa eſt ꝗᷓ marceſcere ocio timet
que ſempꝑ affectat habere cum inmico cõgreſſum quie
tem ignauiã dicit et nõ pꝛobari toꝛpoꝛẽ.Coꝛonari ren⸗
nuit ſine bello.Eliuere in delicijs refugit ſemꝑ parata
reddere Mihil exceptuat in euentib.Nouitatẽ euentu
um extimat quid antiquũ:pꝛeuiderat enĩ ante ſeq; pa⸗
rauerat adeſſe futurũ.alnimoſioꝛ redditur poſt lalvꝛes
Cum opoꝛtunitas certamims adeſt non dicit expecta.

Nihil pꝛomptitudo virtutis impatum habet. Arma ſi
bi non deſunt. Sempꝑ habet vbi quas appetit poſſit ꝑ.

peti penas:aut vnde ſoluat quod cupit vebitum moꝛtꝭ
Mꝛomptitudo virtutis ſuppliciũ deputat ſi quod ſuũ
eſt non fecit:et ſi omnes non poſuit in exꝑientia vires
Igitur voluntarie chꝛiſtus aſcendens in crucẽ virtutꝭ

pꝛomptitudinẽ pꝛemõſtrauit et animauit ad aſcenſuʒ

veridicos ſectatoꝛes Aſcenſus crucis omnẽ comple
ctitur ignominiã.erat enm tũc tꝑis turpius ſupplicij

genus:vt in ſequela chꝛiſti quiſpiã factꝰ in ignominijſ

non expaueſceret malum pudoꝛis nec abſterreret᷑ me⸗
tu hoꝛribilis cruciatus.cum ſic pꝛeceſſiſſe inſpiceret ca⸗
put ommiũ noſtrũ. Supra naturã eſt gradus aſcendiſ
ſe penax.et ſenſui noſtro repugnãt cum tam acriter cũ

ipſo duellant.ſed hoc fecit et facit in ſanctis gratia nõ

natura. Mec enim ꝑnaturã ſupꝑna captabimus. ſupꝛa
natur ergo fieri expedit qui coꝛde anxio inhiant in ſuꝑ

naMon aũt eſt ad omne quod cruciat aſcendẽdendů.

multi enim abſq; merito ferunt᷑ eſſe cruciatus. Habet
enim diabolus mundus viſibiles cruces ſuas ad quas
aſcenſus ad infernum deſcenſus ꝑagit᷑.vt pena nõ glo⸗

ria ſubſequat᷑ ad pinam Quod contrariũ in ſanct chaii

ſtiferis agitur:vt poſt penam gloꝛia ſubſequa?᷑/Cruxẽ
cum aliquid appetit᷑ 1 non habet᷑:aut ſi habet᷑ non ita ꝑ
fecte vt queritur/ſcendit animus ſtimulo ſancto pu⸗
ctus ad inuiſibilem crucẽ et deſiderabat virtutem legi
time in animo poſſidere:nec emm poterat ſicut vole⸗

bat:et hoc cruciatus erat illi. Volebat enim oꝛationeʒ

inrecuruatã poſſidere.intentatà ab immũdicijs caſii⸗
tatẽ:humilitatẽ ineuulſibilẽ et immotã patientis habe

re querebat. Et ſicut ignis aut quodlibet elementum

ſcoõm ſuas ꝓpꝛietates habet᷑:ſic querit animus habere
virtutes a applicare ad opus ſicut applicant᷑ inſtrumẽ⸗
ta fabꝛilia ſeu cathaplaſmata ſupꝑ vulnus.ſed nec iuxta
votum ſubſequat᷑ effectus: hoc crux erat interioꝛis ho
minis Meritũ tamẽ habet deſideriũ ſanctum.etiam ſi

non ſequat᷑ ex toto qued querit᷑:dũmodo de negligẽtia

noſtra animus nõ cauſet Querit amma iuxta diumnu
pꝛeceptum deum tota et tote diligere. pximum aũut iu⸗
xta menſurã ſuam a dſio pꝛefimitã:ſed nequit implere

omnino indefectibiliter qð precipit᷑.et cruciat cruciatꝰ

mqipliominus eſt tamẽ virtuoſus aſcenſus Aſemere cendere

voluit intellectus ⁊ intelligere:quod aũt querebat aut

ex toto aut ex parte habebat velamen In cruce configi
tur intellectus ſi non plene intelligat.aſperius affigit

ſi omnino nihil intelligat:ſed nõ xmeritum imo me⸗
ritũ habet ſi ignoꝛat vt credat/Actualiter ad penas coꝛ⸗

poꝛales ab alijs irꝛogandas aſcendere ſi non cßperi⸗

—

—

ad ſupbiam poſſet aſſcribi.eque autẽ ad tentationẽ dei
niſi a ſpu fuſet pꝛemonitus:ſed hunc retardo aſcenſũ
interioꝛe aſſerens debere ſemꝑ eſſe paratum. Aſcenda⸗
mus tamen crucem electiua penarũ:vt vnuſquiſq; ꝓ/

pemodu coꝛam deo in eius aram ſe mactet. Allcẽdamꝰ

crucẽ impꝛoperioꝛũ et ſubſannationũ: et omnẽ acer bi⸗

tatem et veriſione ? potionẽ amara ſuſtineamus. Neq;

aſcenſus gloꝝe celebꝛabitlr:miſi paus aſcenſus
crucis verſatilis celebꝛet:. Mon conſideremus materiã
crucis:quã coꝛpaliter et penaliter cheiſtus aſcendit.li/
gnea enim fuit non nigura tria ſoluʒ bꝛachia habuit ex
cepto triumphali titulo ſuꝑpoſito:quamuiſ hodie non
ſine miſterio bꝛachijs quattuoꝛ figuret᷑:ſed penam m
aſcendens ſuſtinuit. Mec ſine cauſa pꝛonũciauerat an⸗

te ſaluatoꝛ.Qui vult venire poſt me abneget ſemetipp-

ſum et tollat crucem iuam et ſequatur me Pꝛeceſſit qͥ
non abbhoeruit pꝛo nobis ſuſtinere acerbiſſimas penas
te vero ad hunc expectat aſcenſum. Si appetis imita⸗

ri ieſum ad ſuum penalẽ aſcenſum. deinde ad celeſtem

gloꝛiã te vocante abnega te ſus: ſq; illam perimas
voluntatem que repudiat ſenſibilibo aſperis et que pꝛi
uari rennuit affectatis.Abnega temetipſum in flumi⸗
ne diuini amoꝛis.in iurgite humilitatis. tibimet dona

libellum repudij. Moli wlle tuus eſſe vel fieri. tua pote

ſtate non gaudeas.accede ꝑ fidem cum humilitate ad
ur palmi᷑ eſt fructus habet amenos. liq;
aſper aſcenſus. Inquit ſponſa legittima.Alſcendam ad

paimam et appꝛehendãa fructus eius. Juxta truncum

aut ſupitẽ aſiſtens nõ accipiebat fructus niſi aſcendiſ

ſet. Mon marceſcut fructus eius in arboꝛe neq; decidut

Non agitant᷑ a vento neq; cadunt. Sempꝑ in cruce ſũt
fructus:aſcendetes ſolũmodo ꝑcipiunt/Aſcendentes
opoꝛtet denudari ⁊a nudos nudam aſcedere crucem: ad
nuduʒ in ipſa pendentẽ. Crux aliter intellectualibo ocu
lis Parche Kur generalis eſt virt?:magis vero crux

coõſummatio eſt virtutũ. Et in ipſa clamatum eſt:con/⸗

ſummatũ eſt. Aſcenſus crucis diſponeturiin coꝛde hũi⸗

lIitatis:que appetit paſſionibo fieri omnino conſoꝛtem

In coꝛde legittini amoꝛis diſponatur aſcenſio crucis.
Pꝛofecto vſq; ad moꝛtẽ amatũ ſociat verus amoꝛ: et
cum cõſummato indefeſſe omnia confũmante appetit
cõſummari.Amoꝛ id habet abiectũ qð homo non abie
cit mente atq; coꝛpe pꝛo amato. Vlellet equari in cruci

ſus crucis eſt erxectio a terrenis.Aſcenſus crucis initiũ
mediũ et ꝑpfectio pauꝑtatis.Nihil habet intellectualis
crucis aſcenſoꝛ.et non curat ſi diuidant᷑ inter homineſ
bona mundi et que de iure vident᷑ ſua:ſolum ſuũ repu
tat opera facere aut feciſſe virtutis.etiam ſi ſuper ſoꝛtẽ
bona ſua in alios quandoq; pueniant non ſentit in ani⸗
mo paſſiones. Solũ hec paſſo in animo figit᷑ quouſq;
perſiciat᷑ diuina voluntas:et tota virtutis iuſticia com
pleatur. Cunc enim ab homie fit cõpleta iuſticia: cum
nihil nouit quid interius aut exterius addat ꝑ potenti
am neqʒ ꝑ woluntatẽ. Pluna enim poteſt velle volütas

q; homo poſſit elicereKerimefictinn oꝛtet ſieri
aſcenſoꝛẽ et impaſſibilẽ animo ad ꝑdita ⁊ ad illaſ quas

ibiliter pendet in penis in animo chꝛiſtus. excepto ꝙ;
pꝛo nobis dolet.ſed nõ de penis in anima dolet. Amoꝛ

ſuus inſupabilis non pꝑmittebat animã dolere de peni

Nos vero crucem impaſſibiliter aſcẽdamus: vt ad oĩa
materialia non ſit aut impaſſibilis ſit affectio Qui ad

impaſſibilitatẽ ꝑuenit reaccepit in ammo diuinã ⁊ cla,⸗.

ram imaginẽ atq; virtutem:non coꝛpis ſed anime im

paſſibilitatem ꝓnũcio.Alioquin ſi coꝛpus iſtam in hoc

patitur paſſiones ac etiã ad penarũ miniſtros YImpaſ-⸗

atibus verus amoꝛ:quãuis in cauſa non poſſitſſcen/

—

mundo ſoꝛtiret᷑:pꝛimo martirũ pꝛiuaret᷑.qð in eo con⸗
ſiliatur atq; reponit᷑:qꝛ natura paſſibilis ſuſtinet aſpe⸗
rum ſenſum.vt ex eo impleriſq; martiribus a coꝛpoꝛe
amma pateretur exilium Impaſiibilitas anime ſola ẽ
ſub celo libertas. IAmpaſſibilitas anmne quedam ipſ?
intranſmutabilitas eſt vt in honoꝛe et ignommnnijs in
benedictionibus et maledictionibus in oppꝛobꝛijs et
laudibus in doloꝛibus coꝛpoꝛis atq; ſanitatibus in di⸗
lectionibus et odijs et alijs irrogatis viciſſitudinibus
obumbꝛationẽ atq; tranſmutationẽ neq; varietate ip
ſa ſuicipiat per ſtudium gratie nõ poteſtate nature:qdG
ſolius dei eſt Gtudebit amima in retardatis viribuſ ad

hanc virtutem aſcendere: vt etiam aduerſus ea que ꝗ
natura inſurgunt paſſibiliter impaſſibilis mane E
aduerſus dialbolum opoꝛtet in iſtam arboꝛem aſcende⸗-
re:aduerſus quem occultam et indeficiente luctaʒ ha⸗

bemus. Chꝛiſtus nanq; de tetriſ exercitibus triumpha

uit in ſemetipſo.infectum noſtre redemptionis imita
tionis et exemplnm. ꝑ manum affixam crucei non ad re
pcutiendum extenſam:in nullo motus in anima: Im
paſſibilitas anime firmiter noſcitur ſituata:ſi ommino
ad vitia petentia ingredi manet immobuis. Impaſſi/
bilitas cõſummatio eſt viriutum naturalium atq; per
gratiam acquiſitarum. vt in nullo cedat vitijs vel ad⸗
uerſis:nec laſſitudinẽ patitur in actione virtutuʒ: nec
ipſam expedit quieſcere quia libertatẽ ſoꝛtit᷑:ſed omneʒ
exercitare virtutem ſcom inherentẽ ipſarum ꝓpꝛieta⸗
tem et verietatem tempoꝝ et locoꝛũ et affiſtentiũ ho⸗
minum atq; rerum et inſurgentiũ motionũ in anima
et immiſſionũ factarum ab angelis aut a ſupꝛema virx⸗
tut opationem ipſum aſcendentẽ opoꝛtet in
ſpicere vt ſciamus quantum nobis ad vrrum aſcenſuʒ
deſit:et ſine retardatione accedamus ad quod agendũ
ꝓponitur nobis. Sic enim aplłus ad Hebꝛeos ſcribit.
Deponentes omne pondus et circumſtans nos pecca
tum.per patientiã curramus ad ꝓpoſitum nobis certa
men.aſpicientes in auctoꝛẽ fidei et cõſummatoꝛem ie
ſum:qui ꝓpoſito ſibi gaudio ſuſtinuit crucem ommi cõ⸗
fuſione contempta.Recogitate igitur eum qui tale ſu
ſtinuit a peccatoꝛibus cõtradictionẽ vt non fatigemini
anmmis veſtris deficientes:nondũ enim vſq; ad ſangui
nem reſtitiſtis aduerſus peccatum repugnantes.Eler
bo multa cõplectenti apoſtolus locutus eſt dicens De⸗
ponentes omne pondus. Pondus eſt lex non deponẽ⸗
da. Mondus timo: non deponendus. Pondus qamoꝛ
non deponentes. Quid eſt qð dicit deponẽtes om̃ie põ
dus vt curramus ad certamen. Multa ſunt pondera
ſed bona et mala:hoc vero ad id refertur quod ad Coꝛĩ⸗

thios ſcrihit apoſtolus. Omnis enim qui in agone cõ
tendit ab omnibo ſe abſtinet. Si ab omniby ergo a con

tendendo ergo abequitudo. Quomodo ab omnibus
ſe abſtinet:ſcilicet que unpedimentum pꝛeſtant ad cõ
tentionẽ que agitur in agone. MHic autẽ omne pondus
monemur deponere.non illud quo virtuoſe amma põ
deratur:ſed quo anima impeditur põdus deponenduʒ

eſt. Mondus contractum ſcʒ oꝛiginale peccatum quod
miſi abluatu r demerget ad infernuʒ Pondus natura

coꝛrupta. Nondus eſt amoꝛ inficiens et infectus.Põ

dqus anime eſt omne viſibileet coꝛruptibile. quia coꝛ/

pus quod coꝛrumpit᷑ aggrauat anim: et depꝛimit ter⸗
rena inhabitatio ſenſum multa cogitante m. Bed nec
xonendũ coꝛpus niſi cum pꝑ ineuitabile moꝛtis im/
perium a coꝛꝑe anima ſegregatur:deponendũ tamẽ põ

dus eſt accurate ſollicitudims. Omnes anime vocant

ad ſabbatum virtutis:vt ad ſabbatum eterne beatitu⸗

inis pueniant. Sabbatixantes pꝛohibentutr poetare

, —Anrk

neo conf
net aſpe,

4 (oꝛwꝛe
meſolg;

dam iſ⸗

bꝛns et
in di
udinbas

rietate ſ

naturegö

Seaqueg
gnegt,
aſcenge,

ctay ha,

numphe
is imtq

lon adre
meIm

kommuno
Iunpaſſn
mpn
ſo wlag,
intuzenee
lkonme,
n Poeen⸗
entni w
nanina
zemayr
portet in
jaſeenſ
ſagenci
ſerbbit.
wurca
ocerta
em ie
mmnic⸗
e ſe
igemin
Aſangen
. Cier
De/
D
mmo⸗
ſepo
cera
Cori⸗
neci
acon
pbos
lis
napo
d
glal
run
Po
le⸗
ter⸗
neec
n,
o
1
4

trem:et bñdictiones ꝓ maledictionibus. J

De vita domini

depꝛimentia pondera ⁊ onera:que animã a diuinis im
pediunt. Yeremias dicit Si aut non audieritis mevt
ſanctiñcetis diem ſabbati.et ne poꝛtetis onus.et ne in
feratis ꝑ poꝛtas hieruſalẽ in die ſabbati ſuccendã ignẽ
in poꝛtis eius:et ceuoꝛabit poꝛtas hieruſalem et nõ ex⸗
tinguet᷑. Peccatir vero circumſtãs opoꝛtet deponere vt
curramus ad certamen quod nobis a ſanctoꝛũ agonũ
poſitoꝛe chriſto ieſu in cruce nobis ꝓponitur: vt inſpici
amus ſidem quã nobis per crucem fecit. Ex fide nanq;
chꝛiſtifere crucis pena maloæ conuerſa eſt in arma vir⸗
tutum.et quod eſt iniqui ſu ꝓpliciũ in veri agoniſte me⸗
ritũ eſt conuerſum. Et qð fuit pena pꝛimi hominis de
linquẽtis:triũphus efficitur certatoꝛis pꝛo chꝛiſto ho⸗
minis ſubſequẽtis. Et moꝛs ſuam ſeruando vocabulo
et actione maliciã pie tolerata gloꝛiã acquirit eternam
Et ſi quid ſenſui delicato noſcitur hoꝛridũ:ſi pꝛo chꝛi⸗
ſio pendatur nanciſcit᷑ pꝛemiũ.Aſſumpte per volunta⸗
tem afflictiones in coꝛpoꝛe atq; irrogate ab impꝛobis:
cõſecrant᷑ ad gloꝛiam ꝑ fidei meritũ ſancte crucis Etiã
ipſa moꝛs que tanto ſiudio ab huiuſ vite dilectoꝛibus

deuitatur: p chꝛiſto ſuſcepta cõſecratur ad premiũ qua
uis cum tanto do loꝛe hommũ adimat eſere-

nobis hanc in cruce ſidem ille ieſus:qui pꝛo nobis ſu⸗
ſtinuit moꝛtem. Mec iſta ſenſibus ꝑcipienda ſeu cõpꝛe⸗
hendenda rationibo ſubiacent niſi huius fidei auctoꝛẽ
potius vero auctam ab ipſo fideʒ aſpicamus. Ypſa eni
ſides hoc gratie pꝛunlegium a chꝛiſto ſuſcepit vt omia
mala penalia dum viuit᷑ trafferre poſſit in arma virtu⸗
tis. Et ſi qua humane vite ꝓpter aſperu ſenſum aut ꝑ
pꝛiuatione delectationis notunk aderſa oine⸗ 7 Pie
ſiant ad eternam vitam ꝓ fidei auctoꝛe ſuſtepta Appꝛo
pinquemus in altitudinẽ noſtre mentis ad crutem:et
aſpiciamus conſummatoꝛẽ ieſum. In illa facta eſt cõ⸗
ſumptio pꝑfecta noſtre redemptioms: in nullo ſoꝛtita
cefectum. Sanguis enim diumus in ula effuſus eſt:
ſolutum eſt debitum quo tenebamur obnoxij Meẽc cõn
ſummationẽ fecit illa vixtutũ.ſed velut ſignũ ſiue ſigu
lum inſtrumẽto atq; cirographo vite ſue atq; doctrine
in cõſummatã pfectione appoſuit:et ꝑ ſignum mõſtra
te ſunt in illa in animo habite atq; dilecte virtutes et

exceſſus amoꝛis ad creaturam de hoꝛrẽdis ꝑericul eru

endam MOA nnis hominũ natio in crucis eſt cõſumma
ta miſterio.Ad ſpem ſuꝑne vite cõmota eſt quoniã ꝓpt
eternam vitam tꝑalibus concedenda tꝑalem moꝛtem
tolerauit eternus. M2οnde ſpes omniũ noſtrũ de altiſ
ſimis eſt defixa radicibus:oſtenſa eſt ꝑ moꝛteʒ caritas.
Ad ipſam vero aſcendere volentes inintamur ad crucẽ
pendet enim ibi repenſionẽ ab omnibo querens. Om̃iſ

bumulitas depicta eſt in tabula ſancte cru nulla deeſt

in cruce mnago virtutis:imo nulla eeſt virtutũ ꝓpꝛie

tas virtutũq; pfectio. Etenim ibi inexceptuata paup⸗
tas rerũ amicoꝛũ et humane potentiẽ:inexceptuata pa

.

tientia. Nulla querela ibi auditur niſi oꝛationes ad pa
nexceptua

ta maloꝛũ et ignominiarũ ſuſceptio:inexceptuata expo
ſitio coꝛpoꝛis ĩ anime ad HHH tuata abſti⸗
nentia et afflictio guſtus:inexceptuata ca tigatio coꝛpo
ris: inexceptuata caſtitas. inexceptuata vilitas atq; de⸗
iectio. Vere cõſummatoꝛ bonoꝛũ ieſus omnẽ virtuteʒ
conſummauit. Aſcendamus ad iſtas paſſiones videli⸗
cet ↄſummatas a chꝛiſto virtutes.nec aſcendẽdo vnqᷓ
nobis deerit aſcenſus:ſemꝑ ſuperit quo aſcẽdamus c⸗,
de.Aſcendamus amoꝛe:et imitari velmus in paſſioni
bus in oſtenſis exemplo virtutibus eũ a quo petimus
coꝛonari. Volens attingere palmiferũ culmen iſtaʒ ar
wꝛem aſcendere non deuitet. Aſpicientibus hec claret

*

Baluatoris

impaſſibilitas. Apſa enim eſt inerceptuata virtus ⁊ in
exceptuata diſpoſitio:ad omne applicabile animo et coꝛ
poꝛe ꝑ virtutem. Apſa eſi que mihil determinatuʒ aut
ꝓppoſitum habet ad bene agere atq; p iuſticia patinten
it enim bonis. gaudet pꝛo iuſticia paſſionibus oĩbuſ

In aula impaſũbilitatis nihil eſt triſte. virtutes letifi

cantes non deſunt. nec ingrediunt conturbantia mala
IVnerceptuate ſe ꝓtegit a magnis atq; a vitijs parins
et vſq; ad ſanguinẽ.imo vſq; ad moꝛte includeda repu
gnans aduerſus vitia reſiſientia facit:et nõ patitur ex
pꝛobitate certandi ꝙ ſibi aſſcribatur ignauia. Querit
iſia pꝛobiſſima virtus ſemp in agomibus eſſe. gonica
re vero quietem ſuam dicit et pacem Elt vero triupha
do poſſit inire certamen querit ſepe duce cui le inexce⸗
ptuate ſupponit in directiombo eius ſupenſa ſemꝑ ad

tubam excitatiõis eius impaſſibiliter ſuicipit onus bel

li. Vpſa nempe nunq; adueniet miſi receſſerit ab homi⸗
ne ſuus hoſtis Impaſſibilis hoſiis eius eſt ꝓpr?amoꝛ
cõſederatus coꝛpi ꝑ amoꝛem Ctiam hanc vmbꝛoſamꝑ
parum diligens vitam. aut tenuiter appetens viuere i
coꝛdibo alioꝛũ nunqᷓ; ad ſſiam virtutẽ ꝑueniet. Diſcõ⸗
paſſionatus ad copus coꝛꝑis pericula nõ timebit:expo
nit enim eum vlut ſilueſtre beſtiam ad affligentia ma
la. Mon dicit aliquid ꝑdere qui non dolet de pditil: nee
dicendus eſt pati periculũ qui pꝛompto aĩo incidit in i
lud.Abhoꝛrens vitam nõ patietur a moꝛte.Cui eni ini
mica eſt vita ſeu in amoꝛe ipſa non eſi:moꝛs eſt amica.
Nemo enim ſe dict pati ab amico: ſi ſibi ſeruit in pla⸗
citis. Cupiebat diſſolui aplus et eſſe cum chꝛiſto Diſ⸗

ſoluens ergo moꝛs ſibi erat amica quia ſibi ſeruiebat ĩ
ackogenfin quidam magnus agoniſta tiranno mi⸗
nanti et voleti eum iſta vita pꝛiuare tale dediſſe reſpõ
ſum. Tu ſolus ad mea vota concoꝛdas et gratias tibi
ago innumeras.quia me ab iniquis dñis abſolutuʒ re
ſutues iuſtiſſimo regi regum QAui non afficiĩ ad hanc
vitam impoſſibile dico affici d aliquid vitioſe quo vi
ta iſta fulcitur. Pꝛoinde nõ patietur ſi aliquid adima⸗
tur. Qui vero in coꝛdibus alioꝛũ reſidere non appetit.
non patietur ex nota poꝛrecta neq; curabit cõſpicuum
in aliquo fieri:nec pꝛiuatus amicis ꝑ deciſioneʒ ⁊ moꝛ⸗
tem paſſionẽ in animo patietur et verbo in aliquo con⸗
tra deum Ampaſſipilitas nõ eſt ex carentia ſenſus vt
eſt in illis rebus que omni vita et ſenſu pꝛiuant᷑ᷣ. Nec ẽ
in temerarijs qui ex ipſa temeritate pꝛeſumũt. Nec il⸗
lam tentamus in via quã in ſuꝑna patria ſuꝑni ꝑ beati
tudinẽ poſſidebũt ciues/ſed illam que naſcit aut gigni
tur de pꝛedominante ratione. Predominans ratio
rationabiliter iubet omnia fieri ſepe non patit aut affi
citur vitioſe:aut puenit de longinquo virtutuʒ ſtudio
multis gemitibus et intimis ſiderijs oꝛatiombus

habito ꝑ diuinam gratiam irrogatam. Nunq; impaſſi⸗

—

bilitas a natura ſolum habet miurgere: donum enimẽ

celitus in homine.Qui habet diffuſam gratiam q O

in anima et potentijs eius ꝓponit ſibi aliquid eternuʒ

impaſſibilitatem querens:quoauctus poſiponit tran
ſitoꝛiũ cruciatum . pponit celeſte/ot poſiponat terrenũ
pꝛoponit diuinum vt poſtponat humanuz. Suſtinet

quod infertur contẽnit ſi cõtemnit atq; deijcitur: qui

gaudium ineffabi e antepoſuit. Elilig eſt omnis pena
vbi pura et libera cõſcientia gaudet. Cõtemnit oĩs cõ/
fuſio: vbi menti pꝛeponit᷑ gaudiũ virtutis et veritas et᷑
nitatis. Recogitemus eum qui conſummationẽ fecit
wnoꝛum ommũ per crucem:quã aſcendamus in alle⸗

uiationẽ fatigationum aduenientiũ et omnino nõ d⸗

ficiemus rpaſſibiſitatẽ aumoſtend Ham et
omimoda carentia vitioſe affectioniſ cũ ꝓmptuũudinẽ

„— * 5
.*.

.

———
..

*
R

Oſtendit ſine animi paſſione ad filium immolandũ au
dito viuino imꝑio:cui nec verbo nec ammo reluctauit.
Nui carere abſq; doloꝛe poteſt his que ↄmuniter ⁊ na
turaliter viligunt᷑:ad impaſſibilitate crucis cepit aſcen
ſum.Qui vero per legittima inſolubilia federa noue
lapientie in vxoꝛe ſuicepte ſup materna moꝛte conſola
tur ſcilicet ſuper peiuatione a deo facta ſeu ꝑmiſſa eoꝛũ
que a natura inſurgunt lolũ nouis et intellectualibus
amplexibus delectatus altioꝛẽ aſcendit gradũ: qð vyſa⸗
ac legitur feciſſe cum rebecce amplexibo fuiſſet aſtrict/

Interpꝛetat᷑ enim multa patientia aut que multũ ac⸗

cepit. Malta patientia ſolii ibi eſt vbi vera impaſſibili⸗

tas eſt: et vbi multa patientia regnat multam ſapiẽtiã
adeſſe nullatenus ambigat᷑. Et multa recipit qͥ multa

ſummo et indefectibili largitoꝛi dedit. Multa deo red⸗

dit impaſſibilitatis virtus:que nondũ multa ſed plu⸗
rioꝛa ſuſcipit a deo.et ſeꝑe ſenſum excedẽtia vſq;quo cõ

ſummatio amoꝛiſ ieſu impenſi atq; repenſi fecit in via

VYltimã im paſſibilitatẽ:et nullam niſi patrialẽ expectat
Eſt enim ipia ꝓoter impaſſibilẽ nõ inuite ſed vxolunta

rie patiente virtus in anima:et actio in coꝛpe conſum⸗

mata. Beatitudo eſt et gloꝛia ſubceleſtis ĩ agoniſi ago
nicantibus ꝓpter chꝛiſtu. Et gloꝛioſe degit in valle mi
ſerie. Ypla eit felicitas interioꝛis paradiſi eandẽ reha/
bens imaginẽ quam accepit:vltra iſtà nõ noui niſi glo

rioſum et eternũ ſperare triumphũ/Si cõceptio ceſſa
ret a locutionibo veritatis et oculi rationis et nidei abſ⸗
q; vmbꝛa reſpicerent.oĩno viderẽt ipſam et ꝑfectã cari

tatem non aliter niſi ſolis differre noibus. Et conue⸗

niunt ſine differentia in pfectione certãtis in ſtadiojʒ
curritur ad hꝛauiũ ſuꝑne vocatiõis/Aſpiciamus ⁊ aſce

damus totis viribus innitentes impaſſibiles fieri · et

ſiet omnino nõ noſtro merito ſed diuino dono: vt vſq;

ad id celebꝛetur impꝛeternuſſe agonicantis aſcenſus.a
quo pꝛothoplaſti incepit occaſus:excepta moꝛte qua ex
perimur:qua ille ſi ſietiſſet non fuiſſet exꝑtus.Aſceſus

crucis ad hanc aſcendere gino lieat⸗ ed clauditur
huius intelligentie altitudo diſcolis velut choꝛuſcatio

inſtantanea incõpꝛehẽſibiliter quid oſtendens:aperi᷑

in euangelio ꝑ ſidem et agones iniciatis gradientibus
inreconuerſe iter virtutum. Claret velut auroꝛe diſtĩ⸗

ctio a pꝛecedente termino noctis veris et ſiudioſis inq

ſitoꝛibus occulte veritatis velut meridiana lux innote⸗

ſoit: aſcenſus impaſſibilitatis eſt etiam aſcẽſus cruj
Mec ſiquidem de cruce pꝛetulimus ꝓpter chꝛiſti conti /
nuanduũ aſcenſum in noſtrũ exempluũ: ſed ahbi crucis

miſterium diſſerendum ſeruamus.
De deſcenſu ſaluatoꝛis: Capitulum IX
Scendit ieſus in celoſ:vbi niſi violento ſenſu
a moꝛalitas non pꝛeſtruitur. Gloꝛioſus ſurrexit
et gloꝛioſus aſcendit. Gloꝛioſa reſurrectio et
aſcenſio finis eſt moꝛũ. Miſtenium altum eſt non exa⸗/
cta moꝛalitas. Conati ſunt tamẽ plurimi hanc reduce
re ad moꝛes non cõtradicens qð bñdicitur et vulgareſ

pie infoꝛmat:diſtoꝛquetur dum moꝛes huiuſmodi ĩief

fabilia miſteria deuitat Sicut aſcendit ſic ⁊ celebꝛauit

deſcenſus.qui aut ſuam ineffabilem humilitatẽ et di,/

gnationem ꝓpter nos inſinuat aut cõfoꝛmitatẽ aut exẽ

plares in nobis et puriſſimas actiones:vt ꝓpemodum

exequamur pꝛout ipſe pꝛerogauit exemplũ quãuis ha
buerit abſq; inuiſibili bello virtutes ab en ni labe pur /

gatas ſimiliter et ſubiectiſſumas virtutibus coꝛpoꝛis

actiones:qᷓ; tentari voluerit et ꝑpeti penalitates. p

ſenſualitate in ꝓpfunda oꝛatione depoſuerit argumenta

Deſcendit ieſus vt ſupꝛa pꝛerogauimus nacareth.

in exemplũ omnis deiectionis inuiſibilis atq;viſibilis

ſnre

quartus

lminis:pꝛo obedientia que reducit in patriam exeqn
da. Ypſenanc; alibi dixit Deſcendi de celo non vt me
am faciã ſed voluntate eius quimſit me.Peimus ve⸗
rus et mentis deſcenſus in id tendit vt non voluntatẽ
noſtram ſed voluntatẽ illius qui nos in hunc munduʒ
miſit in cõtradicte faciamus.Mon enim niſi vt ad ſuꝑʒ
na reuocet deſtinauit. Et eoꝛũ ſiquidẽ qui dirigunt au

ctoꝛitate atq; ſcientia in ſuꝑna opoꝛtet velut vicem ge⸗/

rentium pꝛimi patris voluntatẽ exequi:ſcoᷣm directio⸗
nem almiſicà ſurſum ferentis virtutis Qui non deſcẽ
dere nouit voluntarie ab vmni cacumine mentis et ꝓ
pꝛie directionis:nunqᷓ; appꝛopinquauit ad aliquẽ vir⸗
tutum aſcenſionis gradu. Non in anguſtum includo

virtutes. ſic teoꝛicans ominbus exiſtentibus in mũ⸗

do et extra mundu fieri volentibs atq; in veritate factiſ

extra ipſum ioquoꝛ:ꝙ niſi quis deſcenderit ab eo qð ẽ
naturam coꝛruptam aut ꝑ voluntatẽ ꝓpꝛiam: nunqᷓ;

aſcendet ꝑ gradus fabꝛicatos ꝑ gratiam diuinãq; iuſn⸗

ciam. Pꝛeter has duas artes altiſſimas fabꝛicauerũt

qui ſibi videntur iuſti.vnam videlicet ꝓpꝛie reputatõiſ

aliam vero ꝓpꝛiam regulationis.Alij pꝛimã et non reli
quam.alij reliquam et non pꝛimam. alij pꝛimam etre⸗

liquam.Neputatio dimiciliter repꝛimit᷑ atq; ab arte de
ijcitur qui aſcẽderit. Ab arte vero pꝛopꝛie regulationis
neminẽ vidi deſcendere. Gacilioꝛ fit aſcenſus qᷓ; ab arce

pꝛopꝛie regulationis deſcenſus Cractauimus autẽ he
vbi de vicijs egimus SGed deſcendere ab his opoꝛtet

iuſtiſicari volenten /Deſcenſio vero ieſu de montib⸗

ad planiciem in exhibitione ſua facta turbis ⁊ inſirmiſ
non valentibus alta conſcendere.ſeu detentiſa ſidia

aſcendendi conſtruithumillimos hominũ moꝛes.eoꝝ
videlicet qui diuinas ſuſceperunt illuſtratiões aut gu

ſtauerunt celeſtia et ineffabilia bona: deſcendentes ad
eos qui inuoluunt᷑ in turbis et detinent᷑ ab inſfirmitati

bus ſpũalibus.quoſiuuare cupiunt ex caritate diffuſa

in eoꝛum coꝛdibus.vt velint omnes dirigere ad patrẽ

luminũ.cuius caritatem cognoſcentes ſuꝑnaturaliter

ſupꝑintelligibiliter et eternaliter diffundi in nos pꝛo ca

ptu fidei:ſuꝑ omnem rationalẽ cfeaririſer intuentes
p ſidem voluntatem eius qua vult omnes homies ſal⸗

uos fieri.et ad agnitionẽ veritatis vemire.conant᷑ erixe

re de oꝑibus tenebꝛarũ:et cõmunicant infirmitatibuſ

infirmoꝛũ.et omnibus omnia fiunt vt omnes lucrifa-
ciant pꝛopter eum qui nobis omnia factus eſt: vt oẽs
lucrifaceret:et pꝛopꝛias cõſolationes dimittunt.et re-

cuſant ſemꝑ moꝛari in montibus contẽplationis et di
uine vbertatis pꝛopter releuandos ꝓximos:quos iace
re noꝛunt et habitare in vallibus nebuloſis. Cogno⸗
ſcunt ſane neceſſitatem deſcendendi pꝛopter primos.

magis vero pꝛopter ſeipſos ꝓpter diuinâ iuſticiaz que

in auribus omniũ hommũ ratione vtentium clamat.

Qui ſuos inferioꝛes non adiuuat:nec ipſe a ſublimio⸗

ribus poteſtatibus adiuuetf᷑. Et qui manum non poꝛre
xerit adiacentes:nec ipſe ſuper ſe ſentiet omnipotentiſ
manum releuantẽ atq; trahentẽ. Pꝛoinde neceſſe ſit
qñq; deſcendere ad conſeruos.etiam cõſideratione cõ

munis gloꝛie poſſidende.Reſpectu eterne gloꝛie pꝛoxi

mo acquirende.deuitandeq; pengrũ eternitatꝭ quicqᷣd
eſſe poteſt contẽplationis ſuſpenſionis mentis dulcedi
nis ineffabilis:ſi in temꝑe agitur ſecuriſſime obmitta
tur. Cutius atq; gratius relinquitur qdcũq; pfuncto⸗
riũ bonum pꝛo deuitando malo eterno atq; ſuſcipiẽdo

lono eterno etiam in ꝓximo q; teneatur dulciter in ſei⸗

pſo. Deſcenſus ineffabilis dei eſt cum ad conſidera
tionem factoꝛum noſtroꝛũ bonoꝛũ ſiue maloꝛũ ſemet⸗
ipſum inclinat.licet ipſe omnia in ſemetipſo immuta⸗

1on n
Nimnus
cmung
Argguntan
nlemn ge
n Drecno⸗
non deſc;
nentiset
Aligne vn⸗
mn inchude
huoinmmi⸗
ltate ſactif
abeoq⸗
m:nunqh
nüczꝛuſtr⸗
Mealerüt
Rpatatöf
Anon vel⸗
tmamette,
Babone
Alketans
Gchabane
Usantihet
66 Cpoe
month
7inrm
ſadſii
es eox
aut gun
entes ad
fmmtrri
e diſfuſa
d potre
traliter
oroc
tuentes
miesſal⸗
Nkertpe⸗
tarihuſ
luoifg
zvtoes
metre⸗
Nistdi
nos ine
Cgno/
nmos,
i qle
lumut
umo⸗
wore
tenti
ſefſt
ne c
ronn,
icc
lei
mtta
icto⸗
ſeco
nſeß⸗
len
et/

De vita domini

—2

biliter faciat: ſed creata natura mutabilis opa diuina
in ſe mutabiliter ſuſcipit. Vt verom deſcenſionibo edi⸗

ſicemus moꝛes ꝛꝑ pꝛata ſcrxipture ſacxe aliquantulũ deꝛ:

curramus um peccaſſet adam ad eum duuna poten⸗
tia in voce veſcendit interrogans vbi erat. Vere qᷣdaʒ
dignatio deſcenſionis exat cũ creatoꝛ creaturã de actio⸗/

nibus ſuis exquireret.et inuitabat ad cõſitendũ quod

fecerat vt parceret ſi ↄſiteret᷑ hũiliter.pumiret ſi nega⸗
ret ꝓcaciter aut cõmiſſum malũ ſuꝑbe ſtendererc 7
factum eſt. In quo docti ſumus vt huiliter deſcenda⸗
mus ad delinquentiũ delicła. ad exigendũ hũiliter cul⸗
pã:vt coꝛrigamus atq; parcamus aut cum mĩia punia⸗

mus. Eceni deus ad iſta deſceédens nõ deleuit vt ppyttunu/

it:ſed puniuit vt voluit peccatricẽ arura eCchiſti
voce delapſa de celo ad pꝛecauendum de cayn pꝛecogita
tum malũ et iterũ ad exigendã cõfeſſionẽ hũilem vt pᷣ
ſtaret debitã xeniã. Ymmetiatoꝛie in ſuis montiba ha⸗
bitat qui poteſt in ꝓximo pꝛecauere delicta:vt etiã ſi no
Uit qð in ſe eñ faciat:qᷓ;q; ſepe pꝛemonitus ipſe non ca⸗
ueat. Saluaſti eni vt ꝑ ecechielẽ dicit᷑ animã tuã: etiã
ſi pꝛemonitus ꝓximus delinquẽdo ꝑdidit ſuũ. Dultũ
ſupbe aſcendit qui ſi poteſt nõ reuocat aut tentat diſpo
ſitũ ad ruinã:ne in penã intromittat᷑ eternã magis ve
ro ne diuinã offendat iuſticiã.Nam ſi quiſpꝛa in altiſſi⸗
mis mõtibus degens qualicunq; oculo cõſpiceret car⸗
nalẽe patrè a quoq; offendi exeſvelus fulmẽ deſcẽde⸗
repaternã deuitaret aut impeditet

offenſam: aſſum⸗
rein lalvꝛes et quietẽ ꝑditam nõ abhoꝛrẽs Sale par

nas oues cuſtodiret in mõtibo ex pꝛecepto paterno: ſi
ſua non deuitaret cũ poſſet iniuriã dũ ↄſpiceret eſſe vi
cinã Excedit ſane omnẽ impenſũ atq; impendendũ ho
noꝛẽ: iniuriã deuitare paternã Nã ipſam ſuſtinere quã
poſſes auertere oẽm excedit iniuriã.pꝛeterqᷓ; tuipſe ma
le agitatus inferres:et omnẽ cõfundit honoꝛis impẽ⸗
ſionẽ iniuria tolerata.Quanto magis ꝓ eterno patre
ſunt viciſſitudines aſſumẽde.vt nũc in mõtib nũcad
valles fiat deſcẽſus ſi oteſt caueri ne offendat᷑ lingua.
Penitus erat dei deſcẽſio ad cayn:ne conceptũ facinuſ
ppetraret.u quoq; veſcẽde vſq; ad peccatoꝛũ conual⸗
lem et auerte ſi potes iniuriã dei:et ſi tale maluʒ inten⸗
diturſdamnũ remoue ꝓximi. Quomõ ergo diligit deů
etiani ſi ſibi et multis alijs ſeruiat.ſi poteſt et eius in⸗/
iuriã nõ auertit/Dmilitẽr ad reuocandũ cayn poſt fra
tricidiũ:in coceſinterrogationis ad cõpungendũ ipſuʒ
iterũ eſcendit amatoꝛ hominũ deus. Hoc idẽ palvla
in ſinuat qð deſcendẽs paſtoꝛ de montib in illis nona⸗
gintanouẽ relinquẽs pereuntẽ vnã deſcendit in valli/⸗
bus querere:oĩno innuens vt hi qui ſugioꝛes ſunt au⸗/
ctoꝛitate doctrina vita ad eos qui inferioꝛant᷑ deſcẽdãt

iuxta qð fieri poteſt cõmunicabile inter eoſ ad pꝛecauẽ
dum malũ:et ad reuocandũ poſt actũ/c hominũ ſup

bia ꝑ manuſactã turrim tentaret in ſuꝑna conſcende⸗
re. vñ pꝛimo velut pꝛimogenita moꝛs fuerat ipſa deie⸗
cta:ad illam repꝛimẽdã poſtmodũ cõfundendã ſuo mõ

ineffabili celebꝛauit deus ipſum deſcenſuʒ Inquit eni

ſcriptura.DHeſcendit aũt dũs vt videret ciuitatẽ ⁊ tur
rim quã ediñicabant filij ada. Hic enĩ deſcẽſus ad mo⸗
res relatus certitudinẽ diſcuſſionis maloꝛũ pꝛenunci⸗
at:vt malũ coꝛrigendũ aut puniendũ non ſit in opini
one ſed in certitudie. Similiter fecit cũ dixit. Clamoꝛ
ſodomoꝛũ multiplicatus eſt:deſcendã et videbo vtruʒ
oꝑe cõpleuerint.an non ita eſt vt ſciã.Humiliteret p⸗
uide in omni ſoꝛo iudicij ad certã ſcientiã ma oꝛũ que
aguntur deſcendat ille qui pꝛeeſt:ne quõlibet incautaʒ
inferat vltionẽ aut coꝛrigendo pꝛetereat delinquenteʒ
et nocet infamia vel pena puniet innocentẽ Et cum vi

9 *

Baluatoꝛis

deret ab ope non ceſſare ſuplvs:ad impediendũ et vl⸗
ciſcendũ vt ſcriptura refert iterato deſcendit dicẽs Ele
nite igitur et decendamus et cõfundamus ibi hinguaʒ
illoꝑ:vt non audiat vnuſquiſq; vocẽ pꝛor mi ſui:qð et
ſactũ eſt. Ecce diuina deſcenſio ad unꝑediendũ: ne tan
tum ꝓcedat quantũ fuerat ante pꝛeuiſum.ꝛouiden⸗
tie noſcit᷑ eſſe deſcenſio ne mala incepta pꝛogꝛediant᷑ in
amplius:mie deſcen ſio iſta pꝛenoſcitur:ne malũ inicia
tum vltra pꝛocedat:ne iudex aliquẽ inuemat in quẽ pu
niendo deſeuiat Oeſcenſus iſie iuſticie fuiſſe non am⸗
bigat᷑ cum mala uuſte punit᷑ intẽtio etiam ſi oꝑatio nõ
ſuccedat:nec enĩ iſti vt intendebant aſcendere in celuʒ
Juſticie fuit iſta deſcenſio vt mala inſimul cõſpirãtes
confu ſio ſequeret᷑. uſte igit᷑ fit vt qui ad mala patra⸗
da conueniũt:qð vt ne ꝑficiant diuidant᷑. Oagna ete⸗
nim eſt diuiſio:vbi qð dicit᷑ ab vno ab alio non intelli
gitur. Quod ſi aliter fieri nequit ſeparent᷑ coꝛpoꝛe atq;
locis qui ad mala fiunt volũtate atq; actione cõcoꝛdes
Pꝛoinde quoꝛũ intereſt ex his ſoꝛma deſceſionis aſſu⸗
aneei enaiin malo ſubiectos opoꝛtet oino de⸗
ſcendere in aliquo culmĩe ↄſtitutos:exemplo condito⸗
ris qui oẽs vult liberare quos condidit. Inquit certe
vt exodi legit᷑. Elidi afflictionẽ ꝓpli mei in egipto ⁊ cla⸗
moꝛẽ eius audiu Et ſubdi Deſcendi liberare eum de
manibus egiptioꝛũ. Humili dignatione deſcendat in
aliqua cel ſitudine cõſtitutus ad eos qui a diatolo et te
nebꝛoſo vitioꝝ ꝓplło afftigunt᷑:ad eripiendũ eos de ma
nibus eoꝛũ. Et his gradibus atq; modis fiat deſcẽſus
quibo opoꝛtune liberer᷑ male detentus doctrina ſuaſiõe

remedio virga minis et his que requirit diſpoſitio de?

tentoꝛũAc p hoc ſi p chaiſti deſcenſum noſtris moꝛibo
foꝛmã damus:tota chꝛiſti vita deſcẽſio eſt ꝑ hũilitatis
vilitatis deſpectionis pauꝑtatis penalitatis gradus et
ꝑ liberatiõis viam quouſq; inferna deſcendendo pene/
traret. et inde ſolũ mie dignos extraleret.Deſcẽdamꝰ
p hos gradus. Deſcẽdamus de ſolio iniquitatis Deſcẽ
damus con ſideratione atq; doloꝛe in mala que fecimꝰ:
et in quas meruimus penas. Deſcẽdamus in infernũ
viuẽtes:capiẽtes exinde ad mala cauenda timoꝛẽ atq;
terroꝛẽ:ne deſcendamus illuc moꝛiẽtes habẽtes vitaʒ
ſine ſine penalẽ Deſcenſus chꝛiſti ad inferos nõ habet
moꝛes ſicut aſcẽſus ad celos.Libuit iure poſt aſcenſuʒ
deſcenſuʒ apponere:peo ꝙ omnes ex natura coꝛrupta
ſumus in imis.nec nobis poteſt eſſe virtutis deſcẽſus
niſi ꝑ gratiã ad virtutẽ fiat pꝛimo aſcenſus.quãuis ad
actulia peccata pꝛocliuioꝛ poteſt eſſe deſcenſus Süt
deambulationes lalvꝛioſe ieſu pꝛeter aſcenſus atqʒ de⸗/
ſcenſus ex quibus fatigatus ſedebat ſuꝑ fontẽ cũ hoꝛa
eſſet qua ſi ſexta Pꝛo foꝛma ſerui dicituijfatigat erat
ꝙ ſedebat. Goꝛma dei omnino infatigabilis et impaſſi
bilis eſt Ex hoc innuit quid ſuſcepit pꝛo nobis ⁊ q̃ amo
re coniũgitur nobis ſi fatigat᷑ infatigabilis· Ex quo pꝛe
oſtendit hereditarios moꝛes nobis ex actione ſua reli⸗
ctos:vt in latoꝛibus et fatigationib agamus hac vm⸗
bꝛaticã vitaʒ.Adam de loco quietis iuſte expulſus me⸗
rito in loco miſeri huius incolatus cum tota ſua pꝛole

fint paſſus exiliũ.vt nec ſolutũ pꝛo nobis pꝛeciũ ad pa⸗

radiſi menia reuocaret Sed nec ad hũc quietᷣ locũ ve
nit nos ſaluatoꝛ requirere.ſed ad locuʒ miſerie atq; pe⸗
ne:vt vna eſſet pena non culpa redẽptoꝛis redempti
Et qui tradidit homines in exiliũ cũ ſuis exiliũ patere⸗
tur et vindicta iuſtiſſima peccatoꝛis eſſʒ iniuſtũ ſuppli⸗
cium redemptoꝛis.Ac ꝑ hoc capitis fatigatio membꝛa
fatigare iuſte cõllit:vt nec veimuſ quieſcere vbi ipſe
voluit labꝛare/Ged ſi requies in via interduʒ anteqᷓ;
deuematur ad terminũ queritur:ſic fiat ꝓ quiete ſeſſio

ſuper fontem. Sed ſicut pꝛohibitü eſt deſperare: ſic p⸗

tumere pꝛohiber Sicut nemo pꝛemia diuma deſpare
pꝛecogitet: ſic nec ſibi de mia bladiat᷑. Pꝛeſumpſerũt
multi habitantes in voꝛagine occulte veceptionis di⸗
centes Ald quid neceſſarij ſunt latꝛes ad quid abſtinẽ
tie atqʒ oẽs coꝛpꝑis afflictiones:ad quid conferunt᷑ talia

Spus eſt enim deus et in ſpᷣ adoꝛari vult et amari.

SZi adoꝛamus atq; amamus in ſpũ quid nobis agen⸗
dum remanebit in oſterũ?: Clana ſunt que fiunt et lu⸗
dibꝛia pueroꝛũ:aut nouitioꝝ ſteriles paſſiones. Sʒ nõ
aduerterũt aliam ſaluatoꝛis ſententiã dicentem Qui
mihi miniſtrat me ſequafr᷑. Et aliã. Si quis vult veni⸗

re poſt me:abneget ſemetipſum et tollat crucem ſuam

et ſequat᷑me.Et petrus dicit.Chꝛiſtus paſſus eſt ꝓ no
bis vobis relinquẽſexemplũ vt ſequamur veſtigia eꝰ.
Et paulus ait. Exeamus extra caſtra impꝛoperiũ eius
poꝛtantes. Et iohannes in canonica ſua dicit. Qui di⸗
cit ſe in chꝛiſto manere debet ſicut ipſe ambulauit ⁊ ipe
ambulare. Et opoꝛtz oĩno ꝙ vita chꝛiſti ieſu manifeſte
tur in veſtra carne moꝛtali Et ad galathas aplus loqui
tur. Mhi aũt ab ſit gloꝛiari niſi mm cruce din noſtri ie⸗
ſu chꝛiſti:p quem mihi mũdus crucifixus eſt ⁊ ego mũ

do. Nec vnigenitus dei finus ꝓ nobis in tꝑe factus ho
mo voluit ꝙ ſufficeret ꝙ nos diligebat.etiam aliter q;
per penas et moꝛtẽ redimere poterat:miſi ꝑ coꝛꝑalia ſi⸗
gna oſtenderet ac ſuſtineret penas ⁊ crudeliſſmmã moꝛ

tem. Quo modo quo pacto inficiabimur non expedire

coꝛpis paſſiones atq; laboꝛes ſi mẽbꝛa debent capiti no

ſtro in moꝛibo cõfoꝛmari ſi fatigatões atq; laboꝛes ſuſti

nuit qui nos poterat abſq; his oĩbo liberare.Nam ſi vn

guentũ capitis deſcendit in barbam:ſimiliter et ſangui
nem capitis barba ſuſcipiat.Et ſi ſperamus in coꝛpoꝛe

beatificari:expedit ſcõm decentiã iuris ꝙ toleremus in

coꝛpoꝛe paſſiones quãuis ad gloꝛiã non ſint ſufficiẽtes

Inquit enim aplus Non ſunt condigne paſſiones hu

ius tꝑis ad futurã gloꝛiã que reuelabit᷑ in nobis.Et in
actibus aploꝝ legit᷑iꝙ per multas tribulatiões opoꝛtet
intrare in regnũ dei. Et iacobus in canonica ſua dicit:
Omne gaudiũ exiſtimate fratres:cũ in tentatiões va

rias incideritis. Et petrus ait. Cõmunicantes chꝛiſti
paſſioniba gaudete.Ad ideʒ refertur qð aplus dixerat
coꝛinthijs.i.Sciẽtes qñ̃ ſicut ſocij paſſionũ eſtꝭ ſic et
reſurrectionis eritis. Et ſi coꝛpus ſuum caſtigabat app
ſtolus:nunqᷓ; de non caſtigando pꝛeſumat in poſterum
chꝛiſtianus adultus. Statuit diuina iuſticia in vmie

certante coꝛonas:ſed non coꝛonabit᷑ niſi legittime cer/⸗

tauerit. Sicut enĩ nec in via ſic nec in patria eiuſdem

nature fient coꝛpus et anima:⁊ vnicuiq; ſtabit merces

ꝓpꝛia pꝛetaxata.Si non requirunt᷑ ad ſuꝑnũ regnuum

coꝛpoꝛei lalvꝛes atq; doloꝛes ſtulte crueifirus eſt cheiſt?
qð erat imꝑtinẽs oꝑatus:et egit a ſeipſo ⁊ in ſeipſo q

fecit pꝛeter iuſtici et rationẽ ſeu iuſta neceſſitate.et de
liquit ſi non expedientia ſeu ſuꝑflua fecit:qð credere ne

phas fides catholica dicit aſſerens nihil niſi ꝓpter iuſti
ciam et rationẽ atq; debitã exigentiã chꝛiſtũ eduxiſſe in
actum. Stulti fuerunt apoſtoli martires et ceteri ſan⸗
cti:qui tot laboꝛibo et ſudoꝛibo et fatigationib paſſioni
bus inſudarunt vt captarent regna celeſtia: ſi opa coꝛ/
poꝛalia et exercitia laloꝛioſa nõ exquirunt᷑ in adultꝭ ad

regnum.ld indignationẽ dei ſibi blandiunt᷑ talia ma/

chinãtes:quod amatibs ſolũ in animo et altiſſimis cõ

templatiõibus in ſiſtentib nõ expediant opa lalvꝛioſa

Nam nullus maioꝛ chꝛiſio. nullus maioꝛ vrgine. nul
lus maioꝛ eo qui q̃ſi ex faſcijs incola eſt factus deſerti.

nullus poſterioꝛ maioꝛ aplis qui coꝛpa in ieiunijs lalv

ribus abſinentijs et ſudoꝛbo mactauerũt. Et expedit

. „ Ar . r—☚ 4

C— er I 1X, 17 crracſn er.

quartus

omnino animo et coꝛpoꝛe fieri chꝛiſtifoꝛmẽ:nã ipſe aĩo

et coꝛpe factus eſt homiſoꝛmis ſimiliter et penifſoꝛmis
Et ſi ſubꝛogant ſue paſſiõis argumentũ qð ideo chꝛi⸗
ſtus ſuſtinuit ne nos pateremur: mo ipſe ſuſtinuit vt
7 nos inuitaremur. MHec credendũ eſt ꝙ a tꝑalibꝰ peniſ
eruendis laloꝛaret eternus in tꝑe: ſed ꝓ eternis. Nec
mutatus eſi chꝛiſius aut aliam legem dedit aut aliud
euangeliũ condidit: ſed qui heri et ille nuncet ipſe in ſe

cula ſeculoꝛũ.et euangelium eius et euangelici moꝛes
durabunt immutabihter: quouſq;ʒ finah ſentẽtia vita

ommüũ hoim termiek. Fatigatus eſt dominus ieſus
ex itinere: fatigemur et nogitineribus mentis. Exm⸗
hilo venimus. et in id tendmus niſi conditoꝛ ſiſteret.
Natura inſfecimus.onera ipſius coꝛruptionis oꝛtamꝰ⸗
frequentamus peccato:ũ et delictoꝑ vias YJura noſtra
ſeripta ſunt in inferno:illuc ꝑgimuſ motu noſtro cum
antiquis peccatoꝛibo ſociandi Qubꝛica et lubꝛicata ſunt
veſtigia noſtra:mihil deo dignum.nihil rectũ agimus.
ambulamus vias difficiles viam domini ignoꝛamus.
non incedimus iter rectum. ſed tenebꝛoſas vias. infa
mes ſunt greſſus noſtri:puerſe ſunt vie noſtre.nec vi⸗
te ſemitas ambulamus. Mec et plura indicibilia mala
ſunt in nobis. atigemur igitur talibus conſideratio/

mbus in intimis noſtris:fatigemur in quibuſcũq; vir

tuoſis. atigemur in ſedulis memoꝛationibꝛeoꝝ que
nobis diuina bonitas contulit et pꝛomiſit· et inſinitoꝝ
maloꝛũ.a quibus nos miſericoꝛditer eruit.et ad locuʒ
ineuitabilis iudicij mens fatigata inceſſanter accedat.

Fatigetur et elne den pꝛo poſſe coꝛpoꝛea imi⸗

tando veſtigia. Hob pꝛo ſe ac pꝛo nobis animadus di⸗

cebat:veſtigia eius ſecutus eſt pes meusſcum̃ vero ĩ
via interdum quieſcere volumus ſedeanius hoꝛa ſerta
ſic ſuper fontem. Fons iſte ſiue puteus abundantia ẽ
et ꝓfunditas terrenoꝛum. fons iſte emanatio delecta⸗
tionum eſt. fons iſte pꝛofunditas naturaliũ et ſcientia
rum humanarũ.fons iſie emanatio veterũ ſcripturaꝝ
atq; cerimoniarũ eſt:quarũ omniũ bibitio ſitim nõ au
fert ſed multiplicat. Sed ſamaritana ierat iteruʒ atq;
iterum haurire: cui fontis dfectum declarat ipſe ſalua
toꝛ. Ommis qui biberit ex hac aqua ſitietit uper

quẽ ſontẽ opoꝛtet ſuꝑſedere:non ſubiacere.Non ſubij
ciatur defectibilibus amoꝛ.nõ enim quieſcet ſubactus

atq; agitatus calcaribug equus:ſupꝑſedens vero quie⸗
ſcit et fertur. Aut res n deferunt aut ipſas defer mus
ſi defer unt in adiutoꝛio ſunt:ſi deferimus coꝛpaet coꝛ
da grauant/Ouper legem et ꝓphetas ſup cerimonias

et hiſioꝛias vteris teſtamenti: ꝑ intellectum fidei qe /

ſcamus. Omnia enim expectabant ſuper ſedentẽ ieſũ
Si qua ſunt pꝛofunda et alta vteris teſtamenti.ſuꝑ
ſedet dominus ieſus:ad quem ſi acceſſeris ꝓfunditas
legis antique ſubiacebit intelligentie fidei. Nam ſicut
welamen erat in ſacie moiſi vt in eam filij irael aſpice/
re firme non poſſent.ſic et nunc in coꝛdibus ommiũ:ſʒ
cum a quibuſcunq; tran ſitur ad chꝛiſtum aufertur ve⸗
lamen. Nihil ad ſaſutem expediens latet in vteri lege
ſed chꝛiſtus in illa cimn coꝛpe ſeu miſtico intelligitur ſi
guratus ſimiliter et ꝓhetatus. Simili modo et pute
us altus eſt cui ſupſedet et chꝛiſtus cum coꝛpe ſuo mi⸗
ſticoꝛcuius quilibet ſingularis fidelis fideliter membꝝ
eſt. Quieſcamus in ambulationibo noſtre mẽtis ſuper
puteum ſcripturarũ ꝑ fidẽ in hoꝛa ſexta etate ſic quota
ſcilicet in qua diuina ſunt reuelata miſteria. Supſede
amus ad puteum omniũ naturalium inueſtigationuʒ
Gꝛatia penitus ſupꝑſedere facit.pꝛefertur ipſa nature:
ſubijcitur gratie cceatura et ſua varietate decurrẽs na
tura. Puteus altus eſt et ab omnibus tote oĩno imꝑ/

ibſeſ⸗
iformnis
1 cheie
mun yt
ibo peni
ns. Pee
t alihh
ipſein ſe
l moreg
ktig vita
us ieſus
Ernn
ſiſteret,
wetam,
ig noſtrz
ro am
ata ſunt
gimus,
Nämus.
s. infa
emecvi⸗
Nia mala
ſieratio,
ſcivr
peor e
tinfſntor
tad beyz
r actecet,
wreg imni,
ius din
mW
Maſerti
dantin
wlecta/
ſcientia
pturae
jnö au
atq
—
vauer
ſubij
ſübactes
olnen
ſermos
mer
☛
ſteide⸗
b eſi
ti⸗ſu
ndtis
nnſan
ſie/
Hnih
RM
lege
Ur
pue
fn
nbe
nper
vots
ſde
nug
re:
n

De vita domini
ſerutabilis:fons eſt indeciſe ſuas varias fundens aq̃̊s.
Bunꝑpledendum eſt: nec amplius haurienda eſt de na⸗
turarũ ꝓfundiſſimis aqua: Chꝛiſtus certe non hau ſit
nec ſamaritane ſuis verbis ꝑmiſit haurire ſed reliquit
Vdria concupiſcentia et woluntatẽ quas ex ipſa ſolent
implere qui ab huiuſcemodi conquiſitione verant᷑:ſed
euacuat᷑ ydria cõcupiſcetie et voluntatiset ſemꝑ reuer
tunt᷑ ad idem. Fons iſte mihi alud nõ oſtẽdit mſiom̃e
a wro eſſe deficies.nec ꝑficiens q́; piam in ſalutẽ. ᷣ
inſinuat ꝙ cheiſtus non hauſit nec ſamaritana pꝑmiſit
haurire:iufricientẽ aliã pollicitus aqua. Quippe virtu⸗
ole quieſcit qui nõ haurit imꝑtinens atq; defectus.ſe/⸗
dens coꝛpe:mente vero in ſublimia et ꝓfunda con ſide
randa pambulans. Ambulabat ieſus et ibat per ciui
tates et caſtella tlxoꝛia et actu moꝛes oꝛdinans ad pꝛe
ſentes.ſimiliter et ad futuros quos pꝛeuidebat eſſe ſe
quaces:in nullo ſibi parcens pꝛo nobis omnia factus
non vſus vehiculis aut equis. Nunqᷓ; in ſuis itinerib-
legimus equitaſſe ieſum. Excepto ꝙ in deſignatione
miſterij ⁊ oſtendẽde humihitatis pꝛo futuris ſucceſſo/
ribus eius in auctoꝛitate regiminis et pꝛo ſequacibus
eius in imitatione virtutis ſemel aſcẽdit aſinã et pul⸗/
lum eius. Sed pꝛohdolo: ꝙ humilis aſinus factus ẽ
lſupbiſſimus equus.poſtoloꝛũ vſtimenta quibo ſuꝑ⸗
pſitis aſinino doꝛſo dñs et ſaluatoꝛ ſuꝑſedit facta ſũt
eburnee ſelle ſimiliter deaurate oꝛnateq; margaritis:
funis canopeuſ quo ligabat᷑ ducebat᷑ loꝛicabatur anĩal
lubiugale in ſericas ceſſit habenas.⁊ aſininũ caput ver
ſum eſt in equinũ et auro vndiq; fulget et ſubdentib
wolunt in drenlis Eifendenit wddes ieſu circa latera
ſubiugalis: nec in aliquo pꝛeterqᷓ; in elemẽto lei aerꝭ
inſolidi ſe ſgebant. Et latvꝛioſa eſt atq; penalis equita
tio:pedibus in aliquo non firmatis. Sed ve iterum at
q; iterũ ꝙ ſtupide facte ſunt in oculis intuentiũ radiã⸗
tes ad ſuſientatione pedum:et ad oſtendendã in mini
mis vtentiũ Palmtato/Liffe qᷓ excitabatr᷑ pigritia ſub/⸗
iugalis tranſiuit in calcaria deaurata quibo a quieſcen⸗
te pede delatoꝛ equus vꝛgetur:ne laboꝛet manus virgã
agitando ꝑ aera.Abhoꝛruit iſta ſaluatoꝛ et ſuis moꝛib⸗
iuſtiſſimns in poſteris diſſua ſit.abrenunciãs materiei
viſibili auri et argenti:vt etiam vnde poſſet emere nõ
haberet VUſus eſt aliqũ nauigio ſuꝑ vndas marinas
tens omnino aliter ⁊ ſubito trãſfretare ſed voluit ſi
milis a pparere ꝑ oĩa fratribus ſuis:et peccatoꝛum flui

das aquas docuit ꝑtraſire/Ambulauit interdũ firo 2⸗

ſtigio ſiccoq; pede abſq; nqauigio ſuper mare vt gloꝛifica
tioneʒ coꝛpis oñderet quã ab inſtanti conceptiõis ſue
ipſe poſſedit.ſicut eternoꝝ ſuꝑgloꝛioſus et ſuꝑomnem
creaturã cõpꝛehenſoꝛ exiſtens:quãiis voluerit pꝛo no⸗
bis incedere vt viatoꝛ. In qua eti ambulatione fide⸗
libus mentibus id oſtendit: quantũ virtus fidei gra
tie ſupferatur ipſi nature.Nam habet᷑ ꝑ fidem gratiã
quod nature qua vinimus omnino negaſreo merito qᷣ

cũ ceteris ꝑditis habuiſſet hũiliter ignoꝛemus

Baluatoris

taſima imaginationis vanitas. Sed in nocte cheiſtus
in adiutoꝛiũ veniens daturus requiẽ fatigatus ſecuri⸗
tatẽ timẽtibus:creditur eſſe ſantaſma. Regnat adhuc
txc peſſima eriſtimatio ſup terrã. Exiſtimant fantaſma
iudei omnia miſteria chꝛiſti·hoc pagani hoc philoſophi
naturales et impoſſibilia ⁊ quedam deliramèta credũt
chꝛiſti hũiles actioneſ:et velut fantaſma fictum chꝛiſti
miſteria. vitam et doctrins exiſtimant fictiões.Aſſenti
unt aũt his grauioꝛi delicto atq; peccato chꝛiſtianoꝛũ ꝑ
ſidi peccatoꝛes.qui ſi credunt interduʒ chꝛiſti miſteria
fantaſmatibo eius moꝛes attribuunt paupem pꝛo chꝛi
ſto fieri.caſtratũ eſſe ꝓpter regna celeſtia:viuere in de⸗
iecta pꝛudẽtia vileſcere coꝛã hominibo.caſtigare coꝛpuſ
T reducere in anime ſeruitutẽ:in ſiſtere vigilijs.oꝛatio
nibus intendere.querere ſolitudines.patienter ꝑpeti
paſſiones illatas iniurias quieto animo tolerare.alie/
num fieri a parẽtibus cognatis et notis adhuc dicunt
eſſe ſantaſma:et fantaſticos imo veſanos reputant tali
inn ſectatoꝛes. Quidam humana ratione mouebant᷑
qui tpꝑe illo noctis exiſtimauerũt coꝛpus chꝛiſti eẽ fan⸗
taſma:iudicantes ſolide impꝛeſſione cedere debere flu⸗
xibile atq; tranſparens elementũ.nec cogitabant ꝙ in
homine coꝛpulento virtus eſſet tante agilitatis vt nõ
merſus ſed rectus ſuꝑnataret aquis: nec ſuſpicabant

aquas ſolidas fieri poſie ſubtus humanos pedes.Ho⸗

minẽ vero illum in quo erat omnis plenitudo diuinita

tis etiam coꝛꝑaliter non credebãt illo in tꝑe ſupꝛa ma

re firmare veſtigia:quouſq; ad eos ſaluatoꝛ cõfidentie
dixerit ſermone. declarantẽe ſe eſſe qui erat. Quẽ vtruʒ
ipſe eſſet petrus expientiam petijt vt ambularetiſolide
ſuper aquas qui ad imperium deſcendit in mare deſfu⸗
ctuante nauicula. Confidens ꝑgebat:dubitãs merge⸗
batur.Quo liberato de fluctibo chꝛiſtus aſcendit in na
uem:et fluctuantia ſiluerunt. Vbi nanq; in gratia ef⸗
ficitur:nihil dñat᷑ aduerſi vt reuocet a poꝛtu ſalutꝭ.Et
ſecura eſt nauigatio vbi cõnauta eſt dñs. Ipſe dñatur
ꝓoteſtati maris et motum fluctuum eius mitigare. et

in ꝑpetuum poteſt. Circa quam deambulationẽ domi⸗
ni ſaluatoꝛis notemus et hoꝛã. Erat quippe quarta vi⸗

gilia noctis. Quid ſit vigilia coꝛpalis atq; ſpualis ſupᷣ
deñniſſe me memini. Sed nox in ſacro eloquio ſeꝑe ac
cipitur pꝛo pctõ.iuxta illud apoſtoli.Qui do:miunt no

cte doꝛmiũt.et qui ebꝛij ſunt nocte ebꝛij ſunt. Et cun⸗/

q; diuideret obumbꝛato miſterio luceʒ a tenebꝛis vir⸗
tutem ſcʒa peccatis appellauit tenebꝛas noctẽ. Et ſuo
vocabulo id inſinuat:vicʒ peccatum. nocendo nox pꝑe

nitus dicitur quia viatoꝛibus nocet. Nihil enim adeo
viatoꝛibo ad ſuꝑna vt peccatum intulit nocumẽta.Nõö

enim peccatoꝛ antiquus atq; ininſibilis hoſt ſicut pec
catum viatoꝛibus nocet cuius noctis opace quatuoꝛ
ſunt vigilie Pꝛima circa quãtitatẽ eius.qᷓ; magno aĩo
et affectu ſit in actum ab agente deductũ:quantũ in ꝓ
ximũ fecerit leſionis.quante vero pꝛohibitionis extite⸗

quantitatẽ peccati:que pñtis diſſertiõis non ſunt Cir

coꝛrupta quauis ſi manens in eo ꝙ condita — rit quãteq; duritiõis Multa enim ſunt augmentantia
Sed

hec ꝑpficiens extitit a ſuis diſcipulis et connautid exiſti⸗
matus fantaſma. Gantaſma enĩ eſt apparitio incoꝛpee

rei ſub figura coꝛpea. Gantaſma eſt apparitio vmbꝛoſa

ſub indiſtincta et incöpꝛehenſa figura. Fantaſma eſt ap
paritio que fit ſenſibus conturbatis timoꝛe aut aliqua
paſſione. Gantaſma eſt omne vanum qð videmus in
ſomnis.ꝗantaſma fit demonũ illuſione circa hominis
exterioꝛe ſenſum. antaſma eſt aliquid exiſtimatũ ali⸗/
ud q; id quod eñ:ex difficultate aut ex ignoꝛãtia diſcer⸗
nendi ꝗantaſma eſt quod inducit alicui ex aliquo appa
renti non autem exiſtenti eximpꝛouiſo timoꝛem.gan⸗

ca quam pꝛima vigilia ſit auctoꝛũ maloꝛũ.ſecunda cir

ca nouitatẽ eius.tertia circa enoꝛmitatẽ e .quarta cir

ca diſplicentiã eius.Cum enim peccatuʒ incipit diſpli
cere.et dñs incipit apparere daturus mẽtibus tranqͥl/
litatẽ a ventis ꝓhibentibus deuenire in poꝛtum Diſpli
centia peccati dei complacentiam ꝓuocauit:⁊ malũ qð
diſplicet penitentiam generat.. Menitentia vero erpe
ctat in mĩa regnum celoꝛum.quod ſcõm euãgelij ſen⸗
tentiam appꝛopĩquat.Eltilima pꝛofecto eſt quarta iſti⸗
us male noctis vigilia vt in nos veniat vera diſplicen

tia peccatoꝛum que den meret᷑ in piaʒ atq; miſericoꝛdẽ

ALiber

noticiam. VUlnde per exechielẽ dicitur Recoꝛdabimini
viarũ veſtrarũ et omnium ſcelerũ veſtroꝛũ quibo pollu

ti eſtis in eis:et diſplicebitis vobis in conſpectu veſtro
in omnibus malicijs veſtris quas feaſtis. Et ſciecꝭ lꝛ⸗
ego dũs:cum benefecero robis ꝓpter nomen meü. Ec⸗
ce quarta vigilia in qua eſt ſedulo vigilandũ.vt nobis
noſtra mala diſpliceant:que diſplicentia nobis creato⸗

ris benenca facit habere ſcięntia. Mox eſt diabolus. nox

eſt mundus:norx eſt vita pnᷣs.nox ſynagoga.nox lex an /

tiꝗᷓ.nox tribulatio que quaternas habet vigilias. Sed
qm hic pꝛo noſtris infoꝛmandis moꝛibus via tractan⸗
dam ſumpſimus ſaluatoꝛis.haruʒ diſſertiones inter⸗

mittimus:quaãuis hec pauca dixerimus ne hoꝛã appari

tionis eius pꝛo foꝛma moꝛum pꝛeteriſſe videamur.

Doꝛmiuit etiam ſaluatoꝛ ſuꝑ ceruical:non velut pꝛea⸗
ctus a ſomno. DHomiĩabat᷑ in omnibo coꝛpoꝛi ſuo:nec ei
ſomnus niſi ꝑmiſſus imo vocat obꝛepſerat. Sed doꝛ
mitio illa ſuo modo notauit eius nobis ſimilitudineʒ

in natura.⁊ viſus eſt captare quietẽ vt fragilib ⁊ inſir
mis daret audaciam quieſcendi ſi neceſſitas exegiſſet
Doꝛmitio illa in naui aliquid oſtendit in ſigne virtut
non ſolum in ipſo qui ſumma eſt virtus.ſed in his q̊s
ſuis actibus ſaluatoꝛ ad recte vuuendum infoꝛmat: vt
ad tantã ꝑfectam pfectionẽ qͥs poſſit euenire aut ſtude
at euenire.vt eum inquieta non inquietent et pericula
non pauefaciant:neq; reuocent a quiete aut tranquil/
litate chꝛiſtifere paò. Inquietũ erat mare: doꝛmiebat
q; ſaluatoꝛ.Arietabant ex omni ꝑte ꝓcelle ⁊ dñs doꝛmi
ebat. Irruebant in nauiculam venti⁊ dñs doꝛmiebat
Pꝛoinde ſi in pace ipſius obdoꝛmiuiſti atq; obdoꝛmi⸗
es omnino impturbatiõibo requieſces. Nec tribulatio
necanguſtia neq; algoꝛ neq; penuria et ſi quod maluʒ
coſſibile deuentũ.non te diuident a quiete quam es in
chꝛiſto et cum chꝛiſto et pꝛo chꝛiſto et de chꝛiſto ſoꝛtitꝰ.

ius animi cuius ve potentie cu ve ſcientie cuiuſ pꝛom
ptitudimis ſint cuiꝰv virtutis.vt cum ſeipſos cogno⸗

Doꝛmitio chꝛiſti eſt cum ꝑmittit exꝑiri ſequaces ſui cu

uUerint a virtute deſicere:de ſeipſis hũiliter diffidentef

recurrant in eum de quo nemo male diffidit aliquãdo
qui confidentibo in eo nunqᷓ; defuit.et ſperantibꝰ in eo
nunq; defecit. Quo circa excitatus coꝛpoꝛe qui anĩo vi
gilabat poſtulatũ impendit auxilium: ventos ꝓhibens
imperio verbi ſui. Impꝑatio facta ventis ne nauicu⸗
lam quam ipſe aſcenderat conturbarent:ad eccleſiam
relata catholicã maxima miſteria nunciat.Ad ſingula⸗
res hominũ moꝛes aliam dat materia diſſerendiipſos
claudendos ſumpſimus:ipſoſq; ꝑtractemus. Ventuſ
eſt inuiſibilis flatus ſed omnino ſenſibilis. VUentns ẽ
inuiſibilis impetus obſtantia qñq; plura ſubuertens.
quod iob hiſtoꝛialiter clamat de vento qui irruit a regi⸗
one deſerti:qui concuſſit quatuoꝛ angulos domus ip⸗
ſamq; ſubuertit. Vlentus eſt quedam tempeſtas aeris
e coꝛde terre pueniens. Elentus ẽ inuiſibilis motoꝛ:
viſibiles motiones in aqua ⁊ in leuibo coꝛpoꝛibus faci
ens. Ventus eſt ſps inſenſibilis et irrationalis Elen
tus a wndo dictus quia whit in mare naues et coꝛ⸗
poꝛa mouet leuia ſuꝑ terram. Epiritualis ventus
eſt demonuʒ inuiſibilis impetus atq; inſufflatio in aia
vt non quo ipſa quandoq; velit:ſed quo nõ velit impel⸗
lat. Elentus anime dicitur pꝛedominãs vanitas Ven
tus anime impulſio ad contraria. Clentus anime ad
malũ cõmotio ſubita non pꝛeinſa. Flentus ſepe pulue
rem de terꝛa in oculiſ excitat. nec vnde venerit aut quo
iuerit inuenit᷑:ſic ſepe dialolus inſufflauit puluerẽ ter
renoꝛum. Venti a ſaluatoꝛe pꝛohibiti inuiſibiles ſunt
in anima tẽpeſtates aut a dialvlo excitate gut de terra

rr, 14

quartus

carnis noſtre infecta pꝛogredientes.aut a mũdo aut a

malis conſultoꝛibo inſufflare quas nemo niſi ſaluato⸗
ſecreta poteſtate a foꝛibus noſtre mẽtis auertit. Eli

ta hominis ventus eſt iob dicente Memento mei deuſ
quia ventus eſt vita mea. Qui ſubiacet imperio ſalua/
toꝛis vt nullius hominis vita pꝛeter eius pꝛouidentiä

et imperium remittat᷑in minus:aut pꝛotendatur ĩ am

plius. Elentus eſt vita hommis quia velut ventus nj
reliquit in ſuo motu veſtigium:nec vita hominuʒ poſt
receſſum. Elentus nullo poteſt in aere obſtaculo nnpe
diri quĩ aeris ſpacia queq; ꝑæurrat:nec refrenari poteſt

hominũ vita quin vergat in moꝛtem Poſſet tamẽ q̃m
uis non faciat ipſe ſaluatoꝛ quin omnes veniant ĩ moꝛ

tem iuſtiſſimã condemnationẽ.cui adeſt poteſtas imẽæ

ſa hunc ventuʒ quem dicimus vitam poteſt de tleſau /
ris ſuis iterum reuocare:qð in generali reſurrectione

indubitata fide pficiet. Ventus eſt vita noſtra ꝓPa

quidem anima cuius preſentia viuit ⁊ coꝛpus rationa
ls eſt ventus et inuiſibilis ab aſpectu coꝛpoꝛaliũ ocu⸗
loꝛum: que velut ventus coꝛpoꝛa ſic ipſa coꝛpus cui ẽ
incluſa agitat et inꝑellat. Et ſicut ventoꝛum ignoꝛat᷑

oꝛigo et in quem deſinat terminus.ſic animarũ igno⸗

ramus oꝛigine m:excepto ꝙ credimuſ ꝙ cum coꝛpoꝛib

infundunt᷑ de mihilo pꝛocreant᷑:et ipſarum terminꝰ ni/

ſi quantum fide credimus ſit ignotus. Iſtis ventis q̃
bus iſte mundus ꝑagitur ⁊ cõmouetur ſaluatoꝛ impe
rat in ſecreto:et ex aperto euangelio precepta iuſta di⸗
uulgat. Ventus eſt moꝛſ:que cum vꝛedine ⁊ doloꝛe
omnes inuoluit. DHe quo per iob dicitur cum de malo
diuite loqueret᷑. Collet eum ventus vꝛens et auferet
et velut turbo rapiet eum de loco ſuo. Moꝛs ipſa ven⸗

tus inuiſibilis eſt hoꝛrendam actionẽ imo pꝛiuaricatio

nem faciens cum coꝛpoꝛe ſenſibili vita pꝛiuat.cuiꝰ nul

lus apparet aſpectus velut cũ coꝛpoꝛa cõmouet ventꝰ

facit tamen aſperuʒ ſenſum.coꝛpoꝛa ipſa cum vitali na

tura confligit vt delectabilem interimat ſenſum velut

cum ventus agitat coꝛpoꝛa per validum inuiſibilem

ſed ſenſibilem impulſum:cuius moꝛtis ſolus ſaluatoꝛ

habet imperium. laues moꝛtis et inſerni:in apocali⸗
pſi oſtendit iohanm ſe habere ſaluatoꝛ. Veti ſunt in

uiſibiles hominũ amoꝛes atq; timoꝛes De quiib ꝑiob

dicitur. Qui fecit ventis pondus. Venti qui ſic ſenſi⸗
bilia coꝛpoꝛa mouent omnino ſunt impõderabiles. ſic
et inuiſibiles animarũ affectiones. Sed qui creatoꝛ ẽ
omnium cognitoꝛ et ſaluatoꝛ:mouit infallibiliter pon/⸗
derare.Pondus quidem omniũ rerum eſt illud q̊ res
ferunt᷑ ſurſum vel eoꝛſuʒ natura vel arte. aut quo res
pꝛeualent aut deualent mn comꝑatione aut extimatiõe
VYpſe fecit ventis ponduſ qui lance ſue iuſticie trutĩat
merita et demerita ſubiectoꝛũ:que amoꝛis vigoꝛe aut
palidatione pꝛoueniunt. Ipſe fecit et nouit quantum
mereatur amoꝛ diuinus.quantum tolleret᷑ humanus
et quantũ demereatur carnalis atq; mundanugiqᷓ etiã
timoꝛibus per ſimile fecit et pondus Ypſe fecit et no⸗
uit quantum ſurſum ferant᷑ amoꝛes pondere ſuo in di
uina ſiue ſupꝛema·quantum vero in ima mergant᷑ qn
tum accedant᷑ ad ſpũalia et virtutes quantuʒ ad coꝛpo⸗
ralia et vitia ſuccendant quantum ad deum quantum
ad pꝛoximum ferueant. Nemo ſuos aut alioꝛuʒ nouit
põderare amoꝛes.vnuſquiſq; ſe aliquid diligere nouit
quantum vero diligat aut ponderet amoꝛ omnino nõ
nouit. Scimus nos diligere deum: ſed ipſius amoꝛis
ignoꝛamus pꝛofecto menſuram. Quãuis doloꝛ et ſolli
citudo quodãmodo pondera ſunt amoris cũ vnuſqᷣſq;
pari modo doleat quo aliquid amauit amiſſum ac etiã
ſollicitudine agitetur agendi et ꝑquirendi quo dilexit

gliqut
fone
gernd
lonun
gulri
getau
meim
meum
bas
tiepo⸗
ſepati
tum
Hclun
lauet
ſuſae⸗
lauet
reche
DO
Warm
ſire⸗
ut
me
lol
ete
ſ
eſt⸗
s
prect
tiſan
Cedi
cunt
todo
Qu
C
lunt
hise
trad
W
Ww
a⸗
li⸗
ne⸗
nen
lin
loſt
bͤſe⸗
Rel
ſiet
to
ſeui
Pm
Aute
ſie⸗
ſu
Ne
ſun

aueg
luato⸗

ſluag
ldeni
Uriam
tus n

i wt

d im
w
mem
timor
gs ims
tlrſan⸗
ctione
2 P
gtiona
d ocn⸗
an?
Gonk
igno⸗
Rab
minn
entisi
drime
ſſa dir
Wwor
ema⸗
auferet
yens
ricgtio
ubnul
vent
talne
velut
bilem
uato
wedli
unt in
Ppiob
ſenſe
les ſe
tori
pon/
greo
tiöe
tiar
got
tum
nus

De vita domini

aliquid facere vel habere. Mecenim ponderãt amoꝛes

honeſtos et inhoneſtos.diuinos ſiue hũanos que pon⸗
dera deus amoꝛibo iuſtis poſuit: vt quantum dihgitur
bnum tantum defleatur amiſſum. aut non habitũ in

quiratur. Sollicitudo nanq; agedi q iuſte debet pon/
derauit amoꝛe:ipſo ponderatoꝛe dicente. Si diligitis

me: mandata mea ſeruate. Et qui diligit me ſermonẽ

meum ſeruabit. Timoꝛes vero equa lance cũ amoꝛi

bus ponderant᷑. Nanq; timoꝛibus cautele atq; obediẽ/
tie pondera ſunt appoſita.vs quantũ vnuſquiſq; timet

ſeꝑpari ab omniũ conditoꝛe atq; in inferno detrudi tan

tum caueat ſepantia mala qd in mundo criminoſi nõ
faciunt.MNon cauet latro furta nec ꝑhoꝛret patibulanõ
cauet homicidia nec truncationẽ capitis odit mõ cauet
falſa cõmittere nec ꝓpter hoc ignis cauet incendiũ Nõ
cauet homo leditione:mec timet a ciuitate ꝓpꝛia exula⸗
re. Nec cauent impꝛouidi hoĩes peccata diuidentia noſ
a deo:et in infernum mergentia. Sic ſepationem aut
Uülam intruſionẽ aſſerũt ſe timere.Pꝛoinde diuina iu
ſtitia tinoꝛibo pondera cautele appoſuit: vt ita caueat ſi
cut timet. Nam qui timet in veritate dũm declinabit a
malo. Scriptura dicit. Sapiẽs timet ⁊ declinat a ma
lo. Ec alibi Cimoꝛ dñi odit malũ.Et qui timet penas
eternas:nõ committet trahẽtia mala. Elere timoꝛ dñi

cuſtodia legum. Pondus aliud timoꝛis obedientia

eſt. Qui timet dñm dicit ſcriptura nihil negligit. Mõ⸗
dus timoꝛis obedientia iuſta vt nõ obmittatur ſanctũ
pꝛeceptũ:et qð ſancto mandato ſuſceptum eſt obediẽ⸗
tia ſancta ꝑficiat. Oꝛopterea dicit᷑. Qui timetis dñm
credite illi:et nõ euacuabit᷑ merces veſtra. Ylli deo cre
dunt qui eius mandata ꝑficiũt. Et iterum. Qui time⸗
tis dominũ diligite illum:a illuminabunt᷑ coꝛda veſtra
QAui vero in weritate diligit: obedit et pficit iuſſa dile/
cti. Et iterũ. Qui timent dñm:requirunt que placita

ſunt uli Pꝛofecto illi diuina placita requirunt:quieii

his que ꝑ ſacra eloquia declarauit ſibi placere ſine con⸗
tradictione obediunt. Mec ſiquidẽ põdera eregione do
minus amoꝛiboet timoꝛibo poſuit:velut illa que cõtra
libꝛanda nümiſmata in trutina opponunf. Sed pꝑſpi⸗
cacius claret ꝙ põdera digniſſima ſupꝑpoſuit ſq; beneſi⸗
cia ꝙ ſumus et ꝙ ſic ſumus et ꝙ redempti ſuo ſangui⸗

ne ſumus.et ꝙ etiã eternoꝛũ accepimus repꝛomiſſio⸗

nem. Mec nempe ita impoſita ſunt velut iugũ ſup col⸗
la iſtoꝛũ boum: vt nihil in amoꝛe atq; timoꝛe ſit ponde
roſius et leuius ſentiendũ. Hoc iuguʒ ſaluatoꝛ ipſe ſu
is ſequacibus nitebat᷑ dulciter atq; ſuauiter imponeꝛe
vt colla lenitentur nõ frangerent᷑. Dicebat enim Tol⸗
lite iugum meũ ſuꝑvos. Jugum enim meũ ſuaue eſt
et onus meuʒ leue. Suauia pondera impoſuit amoꝛi.
leuia vero timoꝛi appoſuit.vt ex bñficijs ſuſceptis atq;
ꝓmiſſis amoꝛ totum ſe conuerteret in auctoꝛẽ:omneʒ
autẽ honoꝛẽ ſibi timoꝛ inferret Sunt et venti vide⸗
licet diuine punitiões ſiue vindicte que de occultiſ the
ſauris dñi ſcilicet de occultis iudicijs eius pꝛoducunt᷑:
de quibus pſalmiſta dicit. Qui pꝛoducit ventos de the
ſauris ſuis inuiſibiles vindictas atq; punitiõeſ aut an
gelos tenebꝛarũ iuſticie dei vltricis executoꝛes quibuſ
ipſe imperat ne tantũ ſeuiant ůntum puniendi meren
tur:et angelos tenebꝛarũ cohercet ne tantũ noceàt q̃n
tum cupiunt· Vlenti agitanteſ mentis noſtre naui⸗
culam qu bus ſaluatoꝛ imperat et cohercet ſunt varia
concilia ſiue doctrine que ſepe variant animã a writa⸗
tis fundamento:moueteſ vt gradiat᷑ ꝑ de na recta q̃q;
relinquens. Ex hoc enim eccleſiaſtici dicitur. Non ven
tiles te in omnẽ ventũ:et non eas in omnẽ viam Tan
qᷓ; ꝓpꝛium poſſeſſoꝛiũ mens hominũ inſtabilitatẽ poſſi

det.et ſepe credit omni vento coctrine et verbis vento

ſis ſub ſpecie boni plerunq; pꝛeſtat aſſenſuz:et eo fit de

uioꝛ quo pluribus diuerſa loquentibo credit. Circufer

. ——

ri ruinoꝛu vento: vicinũ pꝛonuciat adeſſe mentis nau⸗/

fragium. Vlenti ſup terram viaru veſtigia nõ relm /
quunt.ſed poſt ipſoꝛũ pꝛoceſſum oſtendunt᷑ damna qꝗᷓ
faciunt: eradicationes artoꝛum ſubuerſiones domoꝛu
equoꝛis tempeſtates ex quibus ſu bmerguntk 1 naues.
Sic ſepe faciunt inuiſibiles demones no relinquẽtes
oꝛmas aut veſtigia cum incedunt: ſed in poſterũ ſenti/
untur mala peſſima que fecerunt. De quibo in canoni⸗
ca iude apoſtoli dicitur cum ipſe de peruerſis hominib⸗
loqueret᷑ Nubes ſine aqua que a ventis arcuͦferuntur
Venti ſiquidem nubiũ ſunt motoꝛes ſed omiino iui
ſibiles vt res mota videatur atq; diſcernat dũ mouer
ſed penitus motoꝛẽ nõ videat humanus aſpectus Nu
bes igit᷑ ſine aqua ſunt ſine gratia peccatoꝛes et ſalutari
doctrina conteptibiliter leueſ aun ab inmuſibilbo mo
nibus nunq; viſis mouent᷑ quibo ſolus ſaluatoꝛ impe⸗/
rat ne ſubmergant cõcitatis tẽpeſtatibus amime naue
aut a ſalutarib mercimonijs faciant remanere maneʒ
Hũüt venti vitales quatuoꝛ a quibo imperio din xe⸗
nit viuiſicans ſpũs.et fecit reuiuiſcere oſſa que vita ca
rebant: ſed neq; poſſunt venti viuiſicantẽ ſpũm emit⸗
tere niſi acti ab imperio ſũmi regis. Clenti flatus ſunt
ſed quatuoꝛ ſpuales venti flatum aliũ ad vitam ennt/
tunt. Inſufflauit deus in adam et factus eſt in animã
viuente AInſufflant venti ab unperio dni:et ennttunt
ſpũm viuificantẽ· Hos pꝛeuidebat ecechiel cum dice⸗
bat. Hec dicit dmmus deus.A qttuoꝛ ventis celi ve
ni ſpus:et inſuſfia ſup interfectos iſtos et reuiuiſcant.
Celũ et celatũ miſteriũ eccleſie ſiue virtutũ et beneſi⸗
cioꝛu dei. in cuius regiombo ſunt quatuoꝛ venti a qͥbo
ſpũs viuificatiuus egreditur et inſuſflat in a in.
terſectas a diabvlo et reuiuiſcunt quoꝛu vnus eſt ſtu⸗
dium iuquirendi ſedulo creatoꝛẽ. Ticet emm omm vi⸗
uenti querere verũ deum et hoc nulla lex pbominũ vn⸗
q; pꝛohibuit:quauis chꝛiſtum habere in de verũů que
rere pꝛimũ eſt in omm virtute atq; ommẽ virtute vir⸗
tus iſta conſociat:et quo pꝛima campũ ſpũalis agonis
ingreditur vltima remanet et nunq; egreditur. Ipſa
poꝛro iniciat comitatur et ſine fine fimt. Ygitur quere

re veraciter verum deů inuiſibilis et magna cõmotio
eſt ſpualis venti:a quo ſpũs Fianſcas puanit gen ve⸗

tus magne cõmotionis ſubſequit᷑:ſciliq; fides q̃ ſupꝛa
naturã et intellectum anima cõmouet᷑. Nam in hac vi
ta deum querere aut inuenire aliter non poſſumus ni
ſi nos impellat fidei ventus Vlentus iſte non eſt natu
re quia nec a natura fides ipſa conſurgit nec ab huma⸗
no intellectu inſurgit in nobis vnde cõmotio fidei exi⸗
ſtit omnino mirabilis Spei ventus ſine tẽpeſtate pꝛo
cedit de thalamo celati miſterij:et ab inferioꝛibo ad ſu⸗

pioꝛa quem agitat pꝛouehit et impellit:vt relicta feliid
tate terrena omnino ſperetur crernCnns öntne
tibus a

eſt ſuauiſſimus et dulciter flat in animnas virtut
ptas.et pꝛouehit et introducit in poꝛtum iuſtiſſime at⸗
qʒ ſanctiſſime voluptatis nec infirmitatẽ generat. ſed
qð ſanum eſt ipſa pꝛodueit. He nãq; quatuoꝛ virtutes

inuiſibiles diuine:ſolũ hũñt hoĩes in infidelitate atq
in peccatis moꝛtuos viuiſcareatdR. aes —

bent diſponere hominũ bonos mnoꝛes Nam ſiviuifica
re homines potuiſſent:arbitraremur hominẽ poſſe iu
ſtifcari pꝛeter fidem ſpem et caritatẽ et de multis phi
loſophis eſſet minime ambigendũ qui in quatuoꝛ vir⸗
tutibo erant vſq; quaq; ſollertes:quod credere nefas ẽ

ib iſtis quatuos ventis ſuaue mouentibus egreditur

„

gquedã diuina et inuiſibilis potentia ſiue virtus ſeu in
coõpꝛeſvn ſibilis actio inuiſibiliter mouens que vocat᷑
viuificans ſpũs:vt ab eo qð ecechiel ꝑſpiciebat poſtẽ⸗
ſam viſionem in coꝛpe fieri ſimilitudo trahat᷑ ad ſpũa
les et inuiſibiles que fiũt in animabus ſepiſſime acti⸗
ones.Elnde igitur amma per infidelitatẽ moꝛtua reui
uliſcit niſi cum inuiſibilis operatio iſtarum virtutũ ip⸗
ſam reuiuiſcere facit. EUnde anime obꝛute ponderibus
peccatoꝛũ ad ſpũalẽ vitam redeũt niſi cum ab iſtis vir
tutibus miriſi co flatu inuiſibiliter inſufflant᷑. Elnde a
Dialvlo diuerſimode interfecte gladijs operũ iniuſtoꝝ
vitam gratie ꝑditam recipiunt.niſi ab iſtis ventis vir
tutum inſufflet᷑ ſpũs qui animas moꝛtuas ex carẽtia
gratie non pꝛiuatas vita nature redire facit ad vitam
que donatur per gtatiã: Sed nec credat᷑ ſpũs tertia tri
nitatis ꝑſona:ſed iſtis virtutibꝰ quedam ſecrxeta cõceſ⸗
ſa potẽtia. Hi venti vicʒ virtutes inuiſe mouẽtes atq;
ſuſflantes hanc viuiſicantem potentià non emittunt:
niſi diuino impio excitent᷑. OPꝛoinde neceffaria eſt oꝛa⸗
tlio ad ventoꝛũ impatoꝛẽ vt ipſe imperet ventis his vt
ſpũm viuiſicante inſufflent in nos peccatoꝛum gladijſ

interfectos. Quatuoꝛ alios ventos celi pugnare in

ma ri vidit balthacar rex babilonis in oſtenſa viſione.
Pꝛetermittentes tñ viſionis coniecturã et oꝛdinẽ rei
geſte vt ex coniectura innotuit quia geſta chꝛiſti agimꝰ
moꝛibo intendamus. Qm̃i pꝛeter aerẽ nequeũt eſie vẽ
ti.venti celi:venti aeris ſunt:nam ſupꝛa aereʒ in ſpera
ignis et deinde venti eſſe non poſſunt.ſubterranea vo
penetrare non valent.O ſi aliquis vapoꝛ interduʒ in⸗
cluditur cum exire per naturam in cõmuneʒ aerẽ cogit
terra cõcutit᷑.nec ingrediunt᷑ pfunda ſecretioꝛis elem̃/⸗
ti.ſed tñi ſuꝑficiem agitatiomibus vexant: Celum igit
vnde ſunt venti humana mens eſt que velut aer coꝛpo
reas et vi ſibiles recipit impꝛeſſiones.ſic et hminum
recipit inuiſibiles affectiones. Et ſicut aer natura ob⸗
ſcurus eſt nec a ſeipſo diluceſcere valet.ſed a coꝛꝑibus
ſupioꝛũ oꝛbium atq; celoꝛum lumius beneficia ſuſci⸗
pit:ſic mens hominũ ſedibus tetralibus ſedet mſia ſu
perioꝛibus potentijs illuſtret. Huius venti ſunt quat⸗
tuoꝛ affectiones in mundo iſto aut in coꝛde hominum
vlut in quodam mari magno pugnantes:de quibo ali
qui antiquoꝛum de virtutibus ſubtiliflimi tractatoꝛeſ
ſententialter diffinierũt cadere nõ poſſe ſeu debere in
gnimo ſapientis. Sed non aſpexerunt in gratiaʒ chꝛi⸗
ſtianam que aliter qᷓ; naturaliter et humane a nature
radicibo ſubuertit hnanas hominũ mentes:non ꝙ na
turam creatã in aliud mutet ſed aliter faciat affici atq;
quieſcere. Pugnant quattuoꝛ venti ſcilicet gaudium
et doloꝛ ſpes et timoꝛ in coꝛde hominũ ⁊ contra diffini
tionem ſapientũ aut non finunt aĩam eſſe felicem fiue
quietam aut illam in melioꝛa compellunt. Nam ſi nõ
gaudendũ ergo nulla ſunt bona pꝛeſentia:ſi non dolen
dum nulla ſunt pꝛeſentia mala.ſi non ſperandum nul
la lona futura.ſi non timendũ non poſſunt cõtingere
mala. Si ex his nullo modo eſt variandus affectus:ĩ
vanum ſacra ſcriptura de his affectionibo in ſuis locis
tantum eloqui᷑. Nam gaudet et ad gaudiũ pꝛeſens
inuitatur familia chꝛiſti ſacro redẽpta ſanguĩe ab ipſa
ſententia ſancta eius. Gaudete et exultate quoniam
merces veſtra copioſa eſt in celis. Et quamuis gaudiũ
non ſit de pꝛeſentibus wnis: tamen pꝛeſenter gauden
dum eſt de futuris Et licet gaudendũ non ſit de ex⸗
terioꝛibus bonis:gaudendum penitus eſt ve in anima
celatis virtutibus.Necnon in tribulatiombo vult nos
Fncere apoſtolus iacobus dicens. Omne gaudiũ exi
imate fratres cum in tentationes varias incideritis

quartus

Et panle apoſiolus in pꝛeſenti gaudebat cum dite⸗

bat. Gaud eo in tribulationibus meis pꝛo wobis. Et ĩ
actibus axoſtoloꝝ legi. Abant apoſton gaudetes a cõ
ſpectu conſilij:qm̃ digni habiti iunt pꝛo nomine ieſu
contumeliam pati. Et de anime puritate ſeun virtute
gaudendum admonet ſententia ſalomonis. Mon ha⸗

bet amarit udinẽ conuerſatio eius neq; tedium cõuict⸗

illius ſed leticiam et gaudium:qð de ſapientia que ve⸗

rioꝛ eſi virtutis pꝛoſitetur iſta ſententia. Hic enim au

dacter affirmo ꝙ eſſet de vytute agendum.non ſolum
quia vitam inquirimus aliam:ſed etiaʒ fi cum vita iſta
omnis vita finirer. Et filius ſyrach dicit. Non eſt able
ctatio ſuꝑ coꝛdis gaudium quod aliundeqᷓ; de purita⸗
te ſiue virtute in pꝛeſenti euenire non poteſt. Hinc in⸗
cipiũt familie ſancte chꝛiſti celebertima coꝛdis gaudia
Inquit enim ad hilippenſes apoſtolus Gaudete ĩ

domino ſemp:iterum dico gaudete. In pꝛeſenti gaui⸗

ſi ſunt diſcipuli viſo domino. Et magi qun ſapiẽtes hu
mani erant:videntes quã pꝑdiderant ſtellã gaunſi ſunt
gaudio magno valde. In pꝛeſenti hec ſcriptura loquit᷑
iuſtis.Aetamini in domino et exultate iuſti ⁊ gloꝛiami
ni omnes recti coꝛde.Et alibi Oediſti leticiam in coꝛ/
de meo. Et iterum Tetabitur dauid cum audiuit diui
na oꝛacula dicens. Letatus ſum in his que dicta ſunt
mihi. Luce clarius patet gaudium adeſſe iuſtis de pꝛe/
ſentibus virtutibus:et in pñti gaudere de pꝛomiſtis ce
leſtibus Miniiliter et voloꝛibo angitur dei familia. Et
etiam in ſapiẽtiſſimis iuſtis aut vocatis vocabulo chꝛi
ſtianis doloꝛ inſedit: et affecit affectione doloꝛ ipſoꝛum
rectiſſimas mentes.Doluit virgo diuina eterni regis
filia chꝛiſti mater ſpirituſſancti ſpõſa:et cum ſuo viro
Vrbis de abſentia ſi lij eſt pꝛoteſtata doloꝛẽ dicens Fi
li quid feciſti nobis fic:ecce pater tuus et ego dolenteſ
querebamus te Similiter ſimeon tranſuerberanda
doloꝛis gladio nunciauerat:quod et factum eſt tempo/
re paſſionis. Ipſemet ſaluatoꝛ virtutum auctoꝛ et ſoꝛ
ma affectionem doloꝛis aſſumpſit:quãa et verbis pꝛote
ſtatus eſt dicens NMunc autem amma mea turbata eſt
in memetipſo. Et alibi Triſtis eſt anuma mea vſq; ad
moꝛtem. Et Yob doloꝛibus replebatur dicẽs Si lo⸗
cutus fuero nõ quieſcet doloꝛ meus:et ſi tacuero ipſe
non recedet a me. Et Hieremias pꝛo hieruſalem dolo
ribus afficiebatur dicens. entrem meum doleo ven
trem meũ doleo. Mon enim ventrẽ coꝛpis ſed mentis
dicebat doloꝛib agitari.MNec intellexerunt veram ſapiẽ
tiam qui ventum doloꝛis atq; triſtitie gnimo ſapientiſ
accidere poſſe aut debere negauerunt. Inquit emiʒ ſcri
ptura diuina Coꝛ ſapientum vbi triſticia: coꝛ ſtultoꝛũ
vbi leticia. Etiam in pꝛenſenti quantalibet ſapientes
multi agunt doloꝛes. In ſpe vero omnium viuenti

um et vtentium ratione tota vita pagitur:non ſolum

pꝛo eternis ſed etiaʒ pꝛo tꝑalibus et ꝓfunctoꝛijs boms
In pꝛouectioꝛibus wero in virtute ſpes inſidet animo
mehioꝛis ſcilicet intellectualis virtutiſ:qð enim virtu

tie altitudinẽ cognouerunt ſperauerunt bonierſtẽtes
effici melioꝛes.Ad ſpem vero ſuꝑioꝛũ bonoꝑſmoꝛes ge

ſta veroꝛũ omniũ antiquoꝛũ nos vocant:inuitant pꝛo
phetica dicta. Et omnis etssonimie natſo pꝑ chꝛiſtum
ſuoſq; doctoꝛes ad ſpem eterne vite inuitata eſt RBe
fellit illos de timoꝛe iſta ſentẽtia. Initium ſapientie ti
moꝛ domini. Et illa. Qui ſine timoꝛe eſt iuſtiſcari nõ
poteſt. Et illa. Qun timet dominũ declinat a malo. Et

tutoꝛ eſt ſapiẽtiſſimus pupilloꝛũ ſedulus timoꝛ. NMec
quis in homibus pꝛeter cõſummatoꝛẽ omnium bono
rum ieſum ad tãtam pꝑfectionem ĩ hac vita peruemit:

vt velut ductoꝛe poſt tergũ ſeqnte comitãte a laterib

maloqnit
Gonami
amimee
chuntden
dien ſunt
ſis dper
onmſtisce
milia. Er
bulochii
ſpſoꝛum
miregis
ſuo viro
ns Fi
weente
beranda
tempo⸗
Net ſoꝛ
opote
Wbatgeſt
vſs
6Hib
hero e⸗
lem wh⸗
Neo xn
mentis
1
jenti
jlai
N
entes
tuenti
ſlum
vns
nimmo
virtu
ltes
obe
v
tutn
Pe
e ti
no
Et
ger
t:
1

3

De vita domini

timoꝛe ſancto non indigeret. Conſueuerunt etia
alijs nominibus inſigniri:leticia turbatio timoꝛ cupidi
tas. Sed de nommibonon vertit queſtio:vbi eſt in co⸗
gnitione quod dicitur. Gaudet ſamilia chꝛiſti de lonis
opibus.d inſitis virtutibus anime:de pmiſſione ſuꝑ⸗
na de pꝛoximoꝑꝝ pꝛofectu atq; virtute. Dolet atq; triſta
tur ſi œfict in pfectu vite agende.ſi decidit ꝑ negligen
tiam. ſi aliquando coꝛruit ꝑimpꝛobã voluntateʒ: dolet
de pꝛormo ſia virtutibo ſe auertit.Concupiſcit aut ſpe
rat in bono pꝛoſicere.aggregare internas virtutes ipſa
rum effectus clodere moꝛibus.concupiſcit et ſperat vi⸗
tam eternam:et ꝓ pꝛoximg fimilis cura creſcit. Cimet
peccare.timet deñcere.timet male placere. timet diui⸗
num diuoꝛtiũ.expaueſcit conſoꝛtiũ demonũ.et ſimili ti
moꝛe ſibi veat et pꝛorimũ. Gaudet atq; letatur de vir/
tutibus:dolet atq; triſtat᷑ de peccati miſeria. ſperat et cõ

cupiſcit miam:timet hoꝛrendã chꝛiſti iuſticiam/ſo vẽ

ti pugnant in mari magno coꝛdis hominũ.iquattu
oꝛ ventos contrarios mundi habent exaduerſo:his ſo⸗
lum chꝛiſius imxꝑerat verbo ſui pꝛecepti. Iſta que pꝛedi
cta eſt imperatio facta ventis magnũ nobis in imperio
et in ventis innuit ſacramentũ.ex his que poſita ſunt:
ac etiam vt ex eis in amplioꝛa tranſferat᷑ conſideratio ĩ⸗
telligentiũ:ſed maioꝛa conſiderent᷑ que nec poni potue⸗
runt.Hoc ſiquidẽ addat indagax leccoꝛ ꝙ gaudiũ doloꝛ
ſpes et timoꝛ tꝑalium velut venti turbinum ĩ coꝛde no⸗
ſtro intrant atq; cum ſupꝛapoſitis vſq; ad fineʒ vite no
ſtre ſine pace atq; ſine intermiſſiõe còpungãt:quibo ſo
lum altiſſimus nouit imꝑare atq; compeſcere. Quem
pugna delectat exterius:nunqᷓ; noſcit quomodo agati/

terius Actionẽ quandã atq; mirand noſtri ſaluatoꝛis

pꝛeſigamus mentib noſtris:in eo ꝙ ipſe liber exiſtens
imo dominus omniũ.tributa mundi regibus ad deui⸗
tanda ſcandala ſoluit. Ccuius ſolutionis oꝛdinẽ et cau⸗
ſam inſpiciamus! Cum veniſſet ieſus cum diſcipuł ſu
is capharnaũ:acceſſerunt hiqui ꝓ regibus a romanis
impatoꝛibo conſtituti didꝛagma capiebant ad petrũ et

dixerunt ei · Magiſter weſter nõ ſoluit digragma. Et ait

petrus Etiam. Et cum intraſſet in domuʒ pꝛeuenit eũ
ieſus dicens. Quid tibi videtur ſimon. Reges terre a
inns accipiũt tributũ vel cenſum. a filijs ſuis an ab
alienis. Et ille dixit. Ab alienis Dirit illi ieſus. Ergo li
beri ſunt filij. Ut aũt non ſcãdalicemꝰ eos vade ad ma
re et mitte hamũ:et eum piſcem qui pꝛimo aſcenderit
tolle. Et apto oꝛe eius inuenies ſtaterẽ:illum da eis ꝓ
me et te Cenſuum reipublice exactoꝛes credebant ſal
uatoꝛem in cõmunitate hominũ debere ſubijci terreniſ
regibus in tributo:nihil aliud in eo qᷓ; hominẽ attendẽ
tes. Qõ vtiq; ſaluatoꝛ noſter pꝛenoſcẽs anticipauit pe
trum interrogatũ:qui de hac re interrogaturus erat et
chꝛiſtum. Et determinatione facta:extitit didragma ſo
lutum. Et filij terrenoꝛũ regum liberi ſunt a cenſibus:
mlto magis eterni regis filius et familia ipſius ſibi ad
ſequelã vſq; ad moꝛtem dicata Et is marime debet eſſe
liber qui nihil poſſidet aut poſſidere intendit iure aliqᷣ

ſub terrenoꝛu dominio regum caditSed chꝛiſtus vo⸗

luit ſoluere.non velut a iure ſolutionis aſtrictus ſed vt
ſcandalũ deuitaret non in ſe aut in diſcipulis:ſed ĩ his
qui cenſum ab hominibus exigebant. Expedit enĩ ſalua
toꝛis exemplo ſi qua poſſumus ſcandala in hominibus
duitare:quouſq; veritas vita ſiue iuſticia ſiue quecũq;
virtus vicinaret᷑ exilio.Anteqᷓ; iſtarum aliquid dirima
tur ſcandalum iuſie a diumna licẽtia pmittitur euenire.
Non enim aliam allegauit ſolutiõis cauſam: niſi vt ſcẽ
dalum deuitaret in pꝛoximo. zo modica enĩ reſoluẽ⸗
da. dimittenda vel danda ſeu auferenda. quantũcunqᷣ

BSaglugatoris

5

diuina iura non cogant aut cõdite leges in iuſticie mo⸗
deramine non aſtringant:cum euẽtus rerũ euenit.nõ
ſunt argumenta defenſionis mouenda.Cempoꝛũ ver⸗
wꝛumq; pꝑditio exceſſerunt ſepiſſime cenſum:et meli
pacem redimere q; litigare pꝛo re.MNec nouerunt om̃es
libertatẽ iuſtoꝛuũ Et cum exactoꝛibo reipublice habere li
tigium:in pꝛeiudicium vertitur litigantiũ.Omnẽ emʒ
ſibi vendicat rationẽ:quip republica loquitur aut cer⸗
tat.Moterat nanq; ſaluatq ſupea homines deitatẽ alle
gare deus ꝓfecto erat et omniũ abdicationem inferre.
Nihil enim habebat neq; familia eius fide genita quod
ſubiaceret cenſibus regum. Poterat eni ſe ſuoſq; ſeq̃⸗
ces ab om̃i exactione reddere in libertatẽ:ſed voluit ſub
iacere velut reipublice ac honeſte iuſticie nõ aduerſus.
Et cum ſoluere vellet:omnino ꝓpꝛiũ peculiũ vnde ſol⸗
ueret non habebat. Mumanas arteſ ipſe nõ fecit:vnde
pecuniaʒ crumnnaret atq; cumularet Cerrenũ patrimo
nium aut matrimomiũ non habebat. Moꝛtuus enĩ pa⸗
ter putatiu ioſeph nihil ſibi relinquẽs hereditario mo⸗
re:pauꝑ enim carpentarius fuerat.Mec chꝛiſtus et vir⸗
go legunt᷑ inſtrumenta carpentaria wendidiſſe in ꝓpꝛiuʒ
aut expoſuiſſe cõmertio ꝓpter ipſius deceſſum. Oater
paupcula erat et vitam acu et colo queſierat: quouſq;
chꝛiſtus cepit euangelicare ſuperna? ſue doctrine atq;
imitationis querere diſcipulos.Ex tũc vixit ſcom edu⸗
catuʒ ſilij atq; ducatũ:nec ipſa legitur dotis aliquid ha⸗
buiſie. DPꝛofecto chꝛiſtus pauperes poſſeſſibilibus reb⸗
mobilibus voluit habere parentes.falſo enim pꝛedicaſ⸗
ſet contemptũ mundi et argueret mundi diuites ſiab

undaſſet in cenſibus:et in dolo pꝛedicaſſet ſuꝑna terꝛe
nis opibus fultus Et foꝛte ꝙ tunc in illo collegio aliq̃d

habebatur de ſtipe largita intuitu pietatis Mon enĩ aſſe
uerat ſcriptura ꝙ ſemper haberet iudaſ pecuniã in locu
lis:quia que dabant᷑ pauperum expendebant᷑ ad vſum
ODos ꝓbatiſſimus eſi ꝙ qui de datis cõtribuũt nec ali⸗
unde habent vnde tribuant niſi dentur.et cum vident
paupes indigentes largiri nõ differunt:ꝙ ſemꝑ nõ ha
bent loculos plenos.Qnod ſi ſic wolumus opinariſma
gis in nnbieraen u pietate vergit opinio. Si autẽ
omnimo in tꝑe aliquid habebat chꝛiſti ſanctum collegi⸗
um noluit ipſe conuertere in ꝓpꝛium vſum:ne ſubuen
tiones pauperum defraudaret.ꝓ quibo ꝑmittebat obla
ta deferri.nec expectare voluit ab amico.ne ꝓfunctoꝛia
re amicari alicui videret᷑.aut conſidentiam oſtẽdere de
tꝑalibus et locupletibs amicis:qui de diuitiarum ſunt

munere non de genere pauꝑtatis qua ipſe ſplendebat

et fulgere voluit quos vere appellauit amicosE G qm
ꝓpter legem hominũ et cogentis rationis trilutuʒ ſol⸗
uere diſponebat pꝛeter legem et oꝛdinẽ quibus diuitie
atq; nũmiſmata conquirunt᷑:cenſualẽ ſtaterẽ woluit re
pirxi.vt inueniret᷑ in oꝛe marini piſcis moneta impꝛeſſa
ſtigmatibus tribuenda pꝛo cenſu:vt ſaluatoꝛ ait da eis
pꝛo me et te.Pꝛo ſeipſo quare ſaluatoꝛ voluit ſoluia de
diſcipulis alijs nullam mentionẽ fecit ſed de PHetro⸗
Pꝛo ſeipſo nẽpe ſaluatoꝛ ſolui voluit ne reipublice con
trarius videretur:aut conturbare publicos lbonos mo
res.Non enim ſpectat ad aliquem pꝛudentẽ. ipſos etiã
in modico conturbare.Placent nempe chꝛiſto moꝛes
publici ſi ſunt iuſti.nec decebat eum contẽtionibus de⸗
ſeruire in allegatione iuris ſue altiſſime libertatis:cum
etiam aliter potinſſet frenare ommi mentes ad creden
dum qð erat et q agebat. Sed cum mundanis et pu
ris humanis humanum voluit habere inceſſum: exce⸗
pto qð diuine redemit.et ſupꝛa humanitatem diffun⸗
dit in hominum coꝛda gratiã et mirtutem Pꝛoperrovi
delicet woluit ꝙ ſolueret᷑ et pꝛo tota familia ſua ſcilicet
i

Alber

O

atoſtoloꝛum: ſed petru ſpecialius nominauit velut pᷣoꝛ⸗
dinatũ totius verticẽ choꝛi et pꝛothoſigniferũ poſt chꝛi
ſtum totius religionis chꝛiſtiane ſancte trinitatis cul⸗
tricis confirmandũ vo ab ipſo poſt ipſius ſanctã reſur/⸗
rectionẽ:vt quod actum eſt ꝓ petro pꝛo toto chꝛiſti col⸗
legio faccum fuiſſe credat᷑. In huiuſcemoch actiõe to⸗
tius noſtre redemptionis fulget miſteriuʒ. Mam actoꝛ
chꝛiſtus piſcis chꝛiſtus.ſtater chꝛiſtus/quo exhibito li⸗
beramur a debito tartareo male tenti. Oare ſeculũ:et
totaliũ amaritudo et abundantia paſſionũ. Petrus to
ta eccleſia oꝛthodora. Sed moꝛes in hoc volumine pᷣoꝛ

dinauimus non miſteria:idcirco indicuna remaneãt.

Declaratio vo inuenti ſtateris:in numero miraculoꝛũ
potius ponenda cenſetur. MM
Nusliter ſe habuit ſaluatoꝛ inuitatus ad conuiuia.
Esgitur chꝛiſtus Capitulum X
Igecceſſiſſe ad conuiuia inuitatus.non edẽdi aui⸗

ditate.ſed ad oſtendendã inopem vitam: q;uis

non omnia cõmnnia ꝓpter ſuſtentationẽ inopuʒ fiant.
ſed ad woꝛacitatem diuitũ et conuiuarũ:a pꝛetextu mu
tue viſionis.et in oſtentatione vaniſſime laudis. Sʒ
chꝛiſtus opibus domibus laribo domicilis ꝓpꝛijs cares
etiam in cõuiuijs vite ſumebat compendia.es parcita⸗
te qua virtutũ decebat auctoꝛem:⁊ foꝛma viuendi quãꝗ
ſe hominibus in inferioꝛibo fecerat humanatus.Meꝛetẽ
debat nanq; ſaluatoꝛ ſe cõmunẽ oſtedere:ne ſingulari⸗
tate ſuꝑbie notaret᷑ Et quis in conuiuijs ſeꝑe oculi edẽ
tium familiarius in alterutras facies deſigunt᷑.et qua⸗
dã certa ſerioſitate geſtus notant᷑ et moꝛes.idcirco ſala⸗
uatoꝛ oculis taliuʒ taliter ſe obiecit vlut qui notari vo⸗/
lehat de ſua irrepꝛehen ſibili vita:non inamter.ſed ꝓ in⸗
tuentiũ hnoE qꝛ viſibiliter ꝓbabinter comedebat
ꝙ fantaſma non erat.ſed verus homo erat.et ex aſpectu
exterioꝛi humanis mentib oſtendebat diuinitateʒ vo
in his ⁊ alijs geſtibus reſeruabat fidei. Patiebat᷑ ſalua
toꝛ atq; volebat ꝙ omnis ſuſpicio de coꝛdibus hoĩm tol
leret᷑ nec aliud crederet qᷓ; qð in veritate erat.vt miſte⸗
rium noſtre redemptiõis atq; ſalutis crederet᷑ in homi⸗
ne diuine completũ:ex hoc de ſeipſo certitudineʒ ſcõm
decentiam inferebat. Obat etiã diuinus ad cõuiuis ne
crederet᷑ fugax:et qð hominũ qui aliq̃d videbant᷑ iudi⸗
caret᷑ deuitare conſpectus. Solent enim in conuiuijs
multa cõquiri et tentari viroꝛũ pꝛudentia curioſe ſimi
liter et opꝛtune · Hoc emm ſaluatoꝛ querebat vt non
ad ſubuer ſionẽ et hypocritaliter ſed veraciter qualis vi
ta verbis moꝛibus erat ab oĩbus pꝛobaret᷑ vt pꝛobatuſ
non repꝛobarer᷑.Accidit ſepe in conuiuijs multa loquẽ⸗
di materia.quam exigebat doctoꝛ: nobilis vt docet igna
ros:et iuſta ac neceſſaria querentibo atq; interroganti⸗
bus reſponderet. In quibus mente magis qᷓ; coꝛꝑe ſe
paſcebat:maxime apud eos et inter illos quoꝛuʒ coꝛda

erant receptacula vrbi ſui. Et ſumebat cope cibũ: et
refundebat ex oꝛe ſuo in audientiũ coꝛda doctrinã/nO

bilioꝛa q; accepat erogabat.ſpũalia pꝛo coꝛpalibus beni
gne rependens:ſimulq; pꝛenoſcens inſiniti eſſe emt.
eum ſuſcepiſſe hoſpicio.Et ꝑ coꝛꝑale hoſpiciũ ad coꝛdi

interioꝛa p fidem tentabat ingreſſum. olebat enim
ab hoĩbo recipi per fidem diligi caritate:quam ipſt 52
ratus erat diffundere in coꝛdibus vere credentiũ. Hoc
totum ſibi ſolũ exiſtimabat ad cibum voluntatem pfe⸗

ciſſe paternã:que talis erat vt omnis qui videbat eum

atq; credebat haberet vitam eternam.pꝛo eo ꝙ qui reci

piebat eum a vera credulitate atq; dilectiõe recipiebat
patrem eternũ:eum in tẽpoꝛe ab eterno pꝛeſinito mit/
tentem. Et in hoc tanta familiaritate inuitantibus et
conuiuis et peccatoꝛib condeſcendit. vt eñ ſcribe ? pha

quortus

riſei falſa ſuſpicione notarent. ꝙ cũ peccatoꝛib mandu

caret et hbiberet acſi peccatoꝛ:qꝛ recipiebat in ↄſoꝛtio pec
catoꝛes. OMos emm eſt et ratio vſualis:vt hõ ſuis con⸗
ſimilib delectet᷑. Sed altioꝛi ſenſu eſt de ratione virtu
tis.vt bonus non turpet᷑ ↄuerſatione maloꝛũ:mag vo
mali cõmutent᷑ in melius in cõuerſatione bonoꝛu. De
diuino iure oĩno eſſe pꝛenoſcuur ꝙ conſtantioꝛ ſit vir⸗

tus que bona eſt et bonum habet ſubiectũ qð ipſa ſuper

naturã pficit et decoꝛat:q; vitium qð eſt malum.et ni⸗
ſi in bono non iuſcipit fundamentũ qo ꝑ pꝛiuationem
deſtrint atq; turpat · Mꝛoinde qui bonus eſt natura et
gratia ſirmioꝛ eſſe debet in oꝛaine ſuo:qᷓ; qui natura bo⸗
nus et iniquitate turpatus in ſuo defectu Ygitur de ra
tione veridica inclinabilioꝛ eſt imquus ad bonũ qᷓ; bonꝰ
ad malum: vnde moꝛũ mutatio ſubſequat᷑ et alteri exẽ
ploꝛu. Sed quip naturam omnino ad mala immuta⸗
bilis erat cum peccatoꝛibo mmaculole conuerſabat. vt
velut magnes ſerrũ ſicipſe in inuiſibili ſenſu ad ſe tra⸗
hret frigidos peccatoꝛes.q̊s wenerat ſaluare vlut me⸗
dicus ſubiectos egrotos:ſub q̃ methaphoꝛa de ſe mur⸗
murantibo ſaluatoꝛ ipſe rñdit. Non eſt opus ſanis me⸗

dicus ſed egrotisulta legumus ſaluatoꝛẽ in conunii
is docuiſſe doctrine magis q; cibis intentus:inſinuans
ſanctis viris qind ſit agendũ cum acceſſerint ad agapeſ
deuotoꝛũ.vt aut pauꝑes accedãat in chꝛiſti pauꝑtate cõ⸗
foꝛmes:aut pꝛetendat honeſtioꝛẽ cauſam. Cum aũt in
locum refectionis deuenerint non eligat accubitus pꝛi

mos aut ſecundos.neq; deinceps a pꝛeſumptioõib agi⸗

tati:neq; poſtremos a ſingularitate pꝛeuẽti.ne conten⸗

tionibus deſeruiant in oꝛdine pꝛioꝛandi aut poſterioꝛã⸗

di ſeipſos aut quos noſcunt fieri cõmenſales:ſed ſtent

ſine contradictione diffinitiombo mnuitantiſaut eius q;

habet quotationes cõumax diſponere. Eltraq; conten⸗
tio piculum porit:illa plumptioms iſta ſingularitatꝭ et
occulte elationis eſt germen. um vᷣo recubunt aut ſi
leant aut loquant᷑ vtilia. Seruos dei oĩno vecet etiam
in cõuiuijs ſi intereſſe cõtigerit aut ſilere aut parce lo⸗
qui:ſed nec niſi que poſſint animarũ audientiũ ediſici⸗
um in moꝛibo facere. Hanc eni foꝛmã pꝛet axauit nobiſ

qui eſt in oibus mirifoꝛmis:nec quẽq; deſpiciendũ do⸗

cuit.qm om̃es natura ſimiles ſumus:q;q; ignoꝛemus
quantum ſumus gratia differentes aut diſſimiles tur
pitudine vitioꝛũ. Ommnẽ vꝛbanitatẽ in cõuiuijs ſalna⸗s

toꝛ imppᷣtermiſſe ſeruabat:maxime veroillã que inuita⸗

bat ad regna celoen mtemn Pendebant᷑ intuentiũ mẽ

tes in con ſideratione vꝛbanitatis eius.vt inter conuu
ugs recũbens magis ad ſe qᷓ; ad cibũ eos inuitabat: q̃ꝝ
aliqui amabiliter et ex imitatione intrinſeca facta miri⸗
fice ad eum traſxbant᷑ illecti.aliqui vo trahebant᷑ ad eũ
ex dificie moꝛibquos nõ intelligentes wlut pꝛoterui
et murmuratoꝛes in nequitia remaſerunt. Sed tamẽ
ab vtriſq; laudabatur virtus altiſſima et v:banitas ſal

uatoꝛis velut ſolis claritas que a ſams oculł atq; egris

laudis pꝛeconiñ recipit.ab alijs ſanis que delectant᷑ ti⸗
tanis claritate:ab infirmis qui eoꝛũ defectu tantuʒ ful⸗
goꝛem ſuſtinere non pñt. Mon tamen pretereundũ
eſt ꝙ ab aliquibus inuitatus apud aliquos ſe inuitauit

ipſe ſaluatoꝛ.⁊ pꝛeuenit eos qui foꝛte feciſtent.aut fi nõ

feciſſent ex puſillanimitate pꝛeſtauit audaciq:aut ſi w/
lut incurij aut impꝛouidi pꝛerogauit et viam. Qd feciſ
ſe legimus in cacxxo. Dulti nempe inuitauerũt coꝛ

poꝛe ſaluatoꝛem et appoſuerunt ad eſum decentia.et ſe

cum ad eandeʒ menſam in eodem ſcamno ſederũt:coꝛ⸗

dis vero menſa non ſibi ſed aduerſarijs inui ſibilb et

R—AC⸗

viſibilibus aut indifferentibus hoiĩbus parabat᷑. Huu

maximũ eſt argumentũ quia detraxerunt:mec legimus

nc
boge
con
Virtu
Gdo
t vir⸗
ſuper
et ni⸗
onem
Urger
bo⸗
de
iöbon
erni eis
imuta
bakpt
letra⸗
t me⸗
mure
is me⸗

en
ſnnuuns

Magant
Ctaecof
ngür in
uo
alpegi/
(onten
ſeroi
ſeſtene
Utenoq
contene
Uritate
taut ſt
tetem
ne lo⸗
edifſai⸗
tnobiſ
üdos
remos
hnes tar
ſoſchar
einnrni
nrümè
tonne
haeqe
unnn,
futch
eni
edtane
tus
ros
1 /
jlol/
indu
tauit
fino⸗
fecl
it o
etſe
co
byer
u’
nt

De Vita domini

ab eo ſalutis ſuſcepiſſe doctrinam · Inceſſanter odie
in noſtris letalibus moꝛibus agit᷑ vt ab extra multa de⸗
centia faciamus mẽſa vo coꝛdis alios habeat aſſidẽtes
vt ſepe ſit dapifera pꝛo aduerſis. Sed we qui ad mẽſaʒ
interioꝛem nõ introduxerũt oĩm regum regem. In cu
biculum ſponſa ſponſum introducere feſtinabat. pocu
lum ervino condito et muſtum maloꝛũ granatoꝛu p/⸗
miſerat ſe daturã.vt omnẽ iuſticiã opus cum delectati
one ꝑficeret et ſuſtineret illatam.et diligeret aĩo cum
ſentiret:ac etiam omnẽ oꝛationẽ ad ſanctos martires
et vnionẽ ad oẽs anĩe vita moꝛibus ſe diſwonebat actu

ram Alliqui etiam inuitauerũt coꝛpe apto ſed aio pꝛsom

ptioꝛe vt leui.martha magdalena lacarus qui facti ſũt
diſcipuli eius:vt ſalui facti ſunt cum eoꝛũ finis aduẽit
Gloꝛioſum eſt in actib chꝛiſtianis aĩo et coꝛpe acceptũ
ſieri coꝛam deo:et in coꝛde parare virtutũ acceptabileʒ
et dapiferã menſam in conipectu vidẽtis interioꝛa me
tis. Sup illius coꝛdis menſam libenter ſaluato: recũ⸗
bit:qui nouit weraciter dicere cũ dauid. Maratũ coꝛ me
um deus paratũ co? meũ: cantabo et piallam in gloꝛia
mea. Manc pꝛotinus pᷣparationẽ ſaluatoꝛ ſa q; mẽſe coꝛ⸗
dis requirit.vt ſolum cantus et exultatio ſit ĩ gloꝛia no
ſtra que eſt teſtimoniũ conſcientie noſtre:nõ in exterio
ri qua quis delectatus mittendus eſt in tenebꝛas exteri
oꝛes Aliã pꝛeparationẽ menſe coꝛdis opoꝛteta ponere

qꝓue fit pfectioni vicinioꝛ:quam quidem dauid ſe pꝛetẽ

debat habere.Paratus ſum et nõ ſum turbatus: vt cu
ſtodiã mandata tua. Moꝛro ad omnia bñplacita et mãꝗ
data dei manere imꝑturbatũ pfectionis eſt augmentũ
et in aula impaſſibilitatis habitant impturbatõis ami
ci. Hanc pꝛeparationẽ eraudit oĩpotens:ipſo dicẽte da
uid. Pꝛeparationẽ coꝛdis eoꝛũ audiuit auris tua. Sũt

ſepe nõnulli qui coꝛpoꝛeis actionibo ſunt pꝛiuati coꝛpis

pꝛedominante languoꝛe. aut venditi coꝛpe pꝛo neceſſi⸗
tatis mercede.aut in mancipia exeuntibꝰ mãcipati.ſed
iugo alicuius traditi ſeruitutis. et catena coniugali cõ⸗
ſtricti. qui tñ ignitoꝛũ deſiderioꝛũ parauerunt in coꝛde
ante diuinũ conſpectũ ſacram mẽſam ad quam deꝰ re⸗
cumbit placite:quia magna eſti magnitudine affectus.
quaãuis opere tripedibus non ſubſiſtat. Omnibo ratio⸗
ne vtentibo ſaluatoꝛ pulſat ad oſtiũ interius noſtre mẽ
tis. vt ingrediat᷑ comedatq; nobiſcuʒ in menſa virtutũ
noſq; cum illo er virtutibo chꝛiſtifoꝛmibo epulemur: vt
er conuiuio virtutũ ad conuiuiũ beatitudinũ veniatur.
Yohannes in apocalipſi refert ſaluatoꝛẽ ſibi pvi ſione
diriſſe. Ecce ſto ad oſtiũ et pulſo ſi quis audierit voceʒ
meã et apuerit mihi ianuam introilv ad illum et cena
wcum illo et ille mecum.Adhuc apud nos nobilis et
diuinus lvros perinuiſibiliter in virtutibo et ſacramen
taliter in ſignis et rebus pegrinat᷑. Ele qui diu facit illũ
expectare ad oſtiũ.pamplius vo eis qui omnino eius
crebeꝛis pulſatiombo ſurduerũt: nec pꝛeſtat aditum regi
regum. Qui enim negant eſ:nmegabunt᷑ ab eo Quinõ
recipiunt eũ:non recipient᷑ ab eo. Qui ſibi menſam ſal

tem in coꝛde non parant:cõuiuia eterna deſi perẽt. Qui

ſacramenta repudiãt:inferni facti ſunt ciue ſ. Quid enĩ
poteſt eſſe in virtutibo ſanctius.qᷓ; oim redemptoꝛeʒ in
menſa virtutũ habere conuiuam. Qui ſemp adeſt cuʒ
parat:cum nihil recipit ſed impẽdit. i qui dñm ad ſa⸗
cratam et inuiſibilem menſam inuitant:iam occultea
diuina gratia ſunt pꝛeuẽti Non enim potuiſſent in illũ
paupem et egenum pꝛo nobis intendere: niſi eos ſuis
inſpirationib pꝛeueniſſet. Ged qm̃ apud cacheum
ſe non inuitatus inuitat:ercepto miſterio lingue pꝛeuẽ
tionẽ ad peccatoꝛes oſtendit. Gunt nanq; nonnulli q̃ſ
Peccatoꝛũ grauis ſarcina pꝛemit.toꝛquet cõſcientia.cõ

Baoluatoris

globatim occurrunt occulta peccata et manifeſta hoſti⸗
lem aciem ponunt:confundit pudoꝛ.et ex puſillanimi⸗
tate fidei ad ſaluatoꝛis amiciclã aſciſci poſſe deſperant.
ſed deſiderio vigent et captant argumeta videndi: ſʒ ca
rent audacia inuitandi:Hos ſaluatoꝛ occulte ſimiliter
et mamſte pꝛeuenit per inſpiratiões et viuas hoim vo⸗
ces quas ſacris ſermonib aptitauit. vt detur oibus au
dadie ſancte ſignum ꝙ ꝑeccato: quoꝛũlibet peccatoꝛum
mole grauatus aut delictoꝛũ pondere pꝛeſſus.ſi deſide/
rio ſancto viget ſi querit argumenta ſalutis.ne in dei a
miciciã redire poſſe dffidat:vt etiam internũ cum ho⸗
mine velit habere conuiuiũ.He ſunt delicie ſaluatoꝛis
referente ſcriptura. delicie mee eſſe cum filijs hominũ
in menſa virtutum t pacto virtutum conuiuio beati
tudinum ſuccedat in ſupis.
De patientia oñi ad pecatoꝛes. Capitulum xXI
Egim ſaluatoꝛẽ verbo remiſiſſe peccata et nul
lam adieciſſe penam vltricem.ſed futuroꝝ cau
telam quaſi tota penitentia pꝛeteritoꝛũ in cau⸗
telam tranſeat futuroꝛũ:nec confeſſionẽ illoꝛũ ſcriptu⸗

ra cõmemoꝛat.quibus ſunt dimiſſa peccata Ealuato⸗

oĩm deus non appendit in lance iuſticie ſue multitudi⸗
nem tõpoꝛis. ſed doloꝛes.idcirco eccleſia catholica quã

ipſe gubernat penitentiã pemitentiũ in arbitrio diſcreti

ſacerdotis imponit.Et hec eſt hominis delinquent ve⸗
rioꝛ penitentia doluiſſe de peccatis exequo delectatiõis
Wriſſima ⁊ ꝓbatiſſima eſt exceſſiſſe/ quam ſolum nouit
chꝛiſtus qui ſuſcepit offenſam. Et cum preteritoꝛuʒ do
loꝛ ꝓhibet cõmittere amplioꝛa in poſterũ pꝛecauere:de
cõmiſſis dolereveraciter eſt certiſſimũ ſignũ. Pꝛoinde
ſaluatoꝛ cũ hoc agebat dicebat. Elade amplius iam no⸗
li peccare. Quod idem ſonat cum magdalene dixit. la
de in pace. Nullus ſibi blandiatur de remſſione pꝛete
ritoꝛuʒ ſi ad amplioꝛa ſeu ad aliqua minima ſuſpirat af⸗

fectus.nec credat poſſe cauere futura ſi pꝛeteritoꝝ figu

ra pꝛeluſerit. aut nauſeam in anima non fecerint: vlut
coꝛpa ſcatentia vrmibus hominũ ſolent inferre olfacti

bus Mec pꝛetereundũ ſilentio cum wellet adductam i

templo adulteram liberare:quod ſcribebat in terra Di
randum vtiq; imo miraculũ qð egit ſaluatoꝛ. Inclina⸗
bat ſe coꝛam oculis et ante pedes hominũ iniquoꝛum
cum digito templi tangeret pauimentũ. Pauimentũ
ſane templi marmoꝛeũu erat.vt refert palipomenon hi⸗
ſtoꝛia: nec duritia marmoꝛis ex natura cedit materiei
mollioꝛi.Sed nõ virtute carnis neq; virtute lapidis.
ſed diuina ſaluatoꝛ in illo pauimento ſcribebat: licʒ vſi⸗
tato moꝛe loquendi dicat᷑ ꝙ ſcribebat in terra. Miracu⸗
lum certe iud icari poterat ꝙ ſcribebat digito carnis ĩ la
pide marmoꝛis. Oe vo ſcribebat ſcimus:quid aũt ſcribe

bat omnino neſcimus. Declarandũ vᷣo miraculũ ĩ ſuo

—

—

oꝛdine reſeruamus/Oed in omnibo geſtis ſuis ſalua⸗

toꝛ noſtros pꝛeoꝛdinat moꝛes.vt dum quempiã auto⸗
ritate aut teſtimonio cogimur iudicare:ſi pententiam
veram agnoſcimus mĩam iuſtitie pᷣmittamus Et quã⸗
uis conſtet de patrato ſcelere ſi cognoſcit᷑ penitẽtia non
abnegat᷑ miſericoꝛdia.fallit tamen in regimine reipub⸗
lice:quam miſericoꝛdia periculis vulnerat iuſticia ſa⸗

nat/Heetogat᷑ etiam ommibus nobis ſoemq: vt in libe

ratione rei etiam accuſantiuʒ rutꝛẽ cautiſſime deuite⸗
mus. Non enim ſaluatoꝛ peccata ipſoꝛum obiecit in fa
ciẽ ſed taliter dixit et ſcripſit:vt cõſterent exterius abſ
q; qð interius verecundiam paterent᷑. Permaxime au
tem ſaluatoꝛ in illa ſcriptiõe agebat.vt eoꝛum coꝛda cõ
tunderet qui non amoꝛe iuſticie aut pſone ſeu odio pa
trati ſceleris ſed quadam doloſitate cõmoti ſeuiunt in
peccantes:quod nefarium eſt omnino in oꝛdine eqtatꝭ
1 2

—

j

2£

SGecus autẽ eſt ſe ingerere in accuſatione peccantis:ſe
cus a tribunali trabi Si ſe ingerit pꝛeter liberũ amoꝛẽ
iuſticie omnino deliquit: ſi trahi᷑ vrum omnino non
ſi eat. Elult etiam et inſinuat iĩfallibilis iudex ꝙ qͥ vult
alios accuſare a libera voluntate cõmotus ꝙ teneat in⸗
nocentie ſacramenta: ꝓpterea ad phariſeos intuhit ipſe
laluatoꝛ Si quis veltru ſine peccato eſt:pꝛimũ ille lapi
dem mittat. Et declinans ad terram oculos:ſine cõfu⸗
ſione notabili eis ꝑmittebat egreſſum. Mos ſapientũ
et bonoꝛũ viroꝛũ eli non reſpicere faciẽ iniquoꝛũ in pꝛi
mo congreſſu ne cõfundi timetes efficiant᷑ verbis ⁊ aĩo
ſeuioꝛes.ſed auertere faciem vt in ſeipſis ⁊ non coꝛam
alijs erubeſcant:et cum in faciẽ nõ reipicit᷑ tergiuerſan

4 P 4 L EW 51264
quintus hedeln ar

teis vijs et domib⸗ ccit apoſtolos atq; diſcipulos.nul

lum miraculum ilo pꝛimo anno pꝛedicationis ſue ſaci⸗
ens:quo reuoluto eode die quo baptixatus eſt. pꝛimuʒ
ſignoꝛum ſuoꝛuũ fecit in aqua cum inintatus eſiʒ ad nu
ptias. ODi rationem quereremus in miraculis chꝛiſt:
non eſſent micacula. Oi exempla multa pꝛecedẽtia ha
beremus in alia virtute q; diuina factoꝛum miraculox/
non eſſent ſingularia.ſed ſi qua facta nouimus añ chei
ſti tꝑa:diuina virtute facta omnino credamus. Elerun
tamen de licentia ſpuſſancti omnia cheiſti miracula pũ

ctaliter nec hiſtoaarũ ſerie pꝛetermiſſa: ad chꝛiſti —
moꝛes quantũ ponumus coſſuertamus/Freertur et ita
credimus ꝙ laluatoꝛ noſter ſecreta poteſtate aquam cõ

di occaſio pꝛerogat᷑.Ad adultera ſua benignitate oculoſ uertit in vinum ꝓpter vini defectum ad ſupplementuʒ

leuans.quam homo non cõdemnabat abioluit:ad hoc
enim venerat nõ condenare peccatoꝛes ſi fuerint peni⸗
tetes.Amatoꝛ omniũ chꝛiſtus querit vnde poſſit homi
nibus donare peccata:et indulgentiã pꝛeſtare querenti
bus. Et cum a iuſticia fit appellatio a peccatoꝛibo ad au⸗
lam mie.aut omnia remittunt᷑:aut pie plectunt᷑ qui fa⸗
cinoꝛa comiſerunt. Ipie ꝓfecto eſt aduocatus et iudex
miris modis inquirens vnde abſoluatur qui ante tem
pus inuentus eſt reus.nec eum iudicẽ accipi noſtra ini
quitas fecit. aduocatum vero noſtra neceſſitas: vtrũq;
tamen peccati miſeriam habet germen/aũut bis ſcri⸗
pſit a pꝛecipiti ſententia cautos voluit eſſe rectoꝛes:ne
cito ꝓferant quam reuocare non poſſunt. Quando le⸗
dat infamia ſeu cruciet pena ſen ſibilis ante diſcutiẽda
ſunt iura qᷓ; ſententia ꝓferat᷑.pꝛius ex certo pofſibili ſci⸗
atur q; ex oꝛe iudiciũ exeat:nam vita hominũ per homi
nem non refunditur cum aufertur.nec ſine ſtigmatib⸗
reſartitur caro deciſa. Et abſaſum membꝛum veram
imaginem non reſumit/um vero iudicaturus teſtes
et accuſatoꝛes interrogat:terret et monet ab impꝛobis
accuſacionibus impꝛobos ceſſare actoꝛes. Pertinatiſ
ſimũ malum noſcitur coꝛam deo. contra quepiam per
ſiſtere ſine cauſa iuſticie impꝛobitate nocendi. Cx hys
benignitatem dnĩ ſaluatoꝛis agnoſcamus:qui ad ꝑcen
dum q; ad ꝑcutiendum eſt oĩno pꝛocliuioꝛ:niſi hoĩnũ
pertinacia in ſeueritatem miſericoꝛdiam vertat
Explicit liber quartus de vita dñi ſaluatoꝛis
Vncipit liber quintus de miraculis ſaluatoꝛis.Capi
tulum pꝛimum de miraculis factis in aqua.

Xpedixe nouit

qui omnia nouit miracula
fieri ſupꝛa narrin upꝛa vſũ
ſupꝛa rationem ſupꝛa men⸗
tis capacitatemſet omnem
tranſcendẽtia nitellecuz
aliter non caperent᷑ miſi ꝑn⸗
dẽ:et vbi natura et ars me⸗
dicine deficiebat virtus di⸗
uina deſuper innoteſceret In quibus omnibo alijs pꝛe
termiſſis.quid vite agende aut pꝛecauende in noſtris
chꝛiſtianis moꝛibus agituraut agere aut deuitare debe
atur:pꝛout dñs donabit aperiam Pꝛeſciendũ tamen ꝙꝓ
excepto ꝙ miraculoſe natus eſt atq; demonſtratus:an
egreſſum de deſerto nullum miraculũ feciſſe ſacri euã⸗
geliſte tradiderunt. Completis in etate chꝛiſti vigitino
uem aãnis tredecimq; diebus:octauo ydus ianuarij ba⸗
pticatus eſt. Et tarditatis molimmna neſciens eodem
Sre ducatu ſpũſſancti vt homo abijt in deſertũ. vbi
quadraginta diebus et totidẽ noctibus indeſciſſis mo
ram faciens:decimo tertio kalendas marcij egreſſus ẽ.
Et pꝛedicans per vniuerſam galileam in ſinagog pla

—

—

nuptiarũ.et ad iocunditatẽ et leticias conuimuarum. ad
oſtendendam virtutem ſue ſecrete ꝓotentie vt ates in
humanitate diumitas recerer nlle animũ noſtrũ
ſiquide deus iueſtigare ꝑmittet.cur incepit ab aqua cõ
uertenda in vinum dus leſus chꝛiſius: ſiue cur a hquo
ribus inchoauit Oulta ſane miſteria legimꝰ dominuʒ
in aqua feciſie ꝓn pꝛima rerum creatione dicit ꝙ ſpus
domini ferebat ſuper aquas vt omnẽ rerũ fluribile ma⸗
teriam intel igamus in aquisſuꝑ quam fert᷑ dñi ſpiriꝰ
tus quia indigna eſt oꝑpatio eius nec neceſſitate in eſſe
aliquid ꝓduxi. Oubiacet rebus ipſa neceſſitas ex qua
ſi ceatoꝛ ommium tenereinon ſupferretur ſpirituſ e
ſed ſubiaceret oꝑeratio eius. Nec amoꝛ eius ſubiſcit᷑ re⸗
busindiguus eſi emm.intellectus aũt ſuꝑuolitat om̃i
bus a ſe factie mnihil enim ſubterfugit eum. Ygit᷑ ſpũs
eius ferebat᷑ ſuꝑ aquasad id rationalem creaturã com
pellans:ne rebus quibus ipſa nobilioꝛ imo dña conſti⸗
tutaſvelit male ſubijci ꝑx amoꝛem. Conſueuit enĩ amoꝛ
hominũ ſubijci rebus quas diligit:qui ſoli deo debet eẽ
ſubiectus.Nec ſubijciat᷑ intellectus impoꝛtunitate ĩtel
ligendi:cum neceſſario ſubijcit᷑ ex natura. Nõ enim oĩa
et rationes omniũ creatoꝛũ appꝛehẽdit intellectus ho⸗
minum:et incaſſum conatus eſt philoſophoꝛum cetus/
multa pꝛetereunt philoſophates.ſed habemus vñ ſuꝑ
ferat᷑ ſcilicet fidem.cuius intellectus creatis ommbo ſu
pfertur. Nec mirum. fide nempe ipſe creatoꝛ conſpici
qui eſt ſupꝑ omnia deus Qui ergo puenit ad ſummum
et id quod inferius eſt exceſſi Möngregamrere di
in locum vnum. Elementa diſtinxit ab inuicẽ. ſed flui
das hominũ mentes voluit conuenire in vnum in vna
nimitate ſcilicet voluntatum:ad vnum ꝓpter vnu
ꝓpter oꝛdinatum ab eterno locum wrnTeid firma
mentum diuiſit aquas ab aquis ſuꝑioꝛes ab inferioꝛi⸗
bus:yvt virtus firma diuideret filios dei a filijs ꝑditio⸗
nis. Et tu omnem tuam fluxibilitatem ad vnum locũ

oꝛdina.et per ſrmatam virtutẽ cognoſce cum quibi
ſis aggregandus.in ſupis aut in imis bennn.
diluuin deleuit animã viuam non exiſtentem in archa:
obedientiam omnis creature ad vindictam maloꝛunu
pꝛeſignans Et mundi oꝛiginalis purgatio facta eſt per
aquam.vt quia fluide anime hominum et ſimiliter coꝛ
poꝛa fluebant ad malum et omms caro coꝛrupat viam
ſuam:dignum iudicauit diuina iuſticia vt a fluido pa⸗
terent᷑ elemeto. Et quia pꝛeter dñ voluntatẽ amoꝛ ho
minũ ſubijciebat᷑ rebus dilectis.ex quibus ꝑyiebatur
abuſus non ſuperferebatur eis vt ſpus dñi ſuꝑ aquas
iure ipſis opientibus oꝛbem homines peccantes ſubie
cti:qui occauo numero pꝛeſignati.octauam eternitatis
poſſidendam oſtendit eis qui non merent᷑ deleri Sumi
liter egipti aque conuerſe in ſanguineʒ diuinam vltio⸗
nem oſtendunt ſuꝑ eos.qui cuncta creata conuertunt
in ſanguinem peccatoꝛũ:de quibus dauid dicebat Libe

Oo AXX rſrEr . 2 Fot

—

nn
lis

on

nule
G
wis
lule

aane
ſion
lſtie
ſnet
lih⸗
lbent
futv
hoi

ra
gan
tte
ſhel
un
hetat
qag
cheſt
yrg
Liſue
wonp
noo
la
ſ
nn
a⸗
Dor
mn
Glnn
M
Conte

rer
loc
lperi
necin
erili
lomp
mien
ſichn
duimn
thenr
dan
rtt⸗
ls
Unllu
unſn
Nond
ſitthr
enn
duſt
Veſui

15

Shl
eſaci⸗
imn
din
lir:
tighe
ndor
icht
Naun
lpä

tetna
mo
nentiz
m., ad
tesin
foſtrij
luaco
lquo
minng
üs
en
ſüſri
tein eſe
Percnun
ntuler
biſekre
ltatofi
gik ſpis
ni com
conſti/
ſamo
ebet e
te itel
imoia
s ho⸗

cetus/

vüſeg
nmdfu

nſpiof

Gmmon

cd kui
IIAA

uſfim
fenoei

ſre.

n ocd

alibus⸗—

ai
1rche:
lozpit
eſtte
ter o
vian
0 pa/
r ho
hatur
gbus
ſahie

l⸗

Sn
lriof
ttunt
ih

ra me de ſanguinibus Et aque ceſſerunt iſralylitis: et
egiptios ſuffocauerunt. Et qui creatis fluidis male nõ
vtunt᷑:mon ferant vltionis penam. Qui vo maculoſe ĩ
eis degunt:dignam in illis perſerant vltionem. Diluui
um et egiptioꝛũ ſubmer ſio ſigurauerunt baptiſmmum:
in quo delet᷑ iniquitas et bonitas remanet naturarum
Inuente ſunt aque amariſſime in deſerto: ſed ſunt dun
coꝛate lignũ. Multa ſunt in hoc ſqualido mudo ama⸗
ra et aſpere certantia contra tenerũ ſenſum:ſed fecit

dulciter tolerare aſpe crucis lignũ.Et chꝛiſti amo: hoc

egit in coꝛdibus veroꝛũ ſideliũ:vt ꝓ voto ſuſcipent᷑ coꝛ⸗

poꝛis paſſiones. Vlere amoꝛ: validi ligni inundi hurꝛin⸗

dulcauit amara. Et benedicit᷑ in vteri teſtamẽto lignũ

per quod fiebat iuſticia.Lignum per qð facta tota iuſti⸗
aa noſtra crux eſt:que ſi adaptatur his que refugit ſen
ſus voluntas amabiliter ſuſcipit Necnon lignum ꝑqð
iuſticia benedictu ſt
ſanctũ opus.quod ſi ſollerter aſpicimus nos pena vn⸗

diq; pꝛemit ſiue nobis irꝛogetur inuitis ſiue cum illaʒ

libenter amplectimur:cũ nulla ſit digna pꝛeexhibitio p

futuris aut equa recompenſatio ligni crucis. Pꝛoinde
huiuſcemodi lignum pꝛeſtat dulcedinem noitris peniſ

et dulcis fit tribulatio velut aq lalbens mundi ſine mo⸗
ra labentisPꝛoductam de petra legimus qquã per vir
gamad potandũ et ad ſedandũ populum murmurantẽ
et deinde contradictionis aqua extitit appellata qũia ð
chꝛiſti latere aqua noſtre ſalutis et ſapientie ſancte dei

fluxit qua potaretur humanũ genus quod murmura,

uerat aut murmuraturũ erat in ſenlaſe ulla ſalubꝛio⸗
aqua q́; que de fluxit er latere: nulla ſaptentia melioꝛ qᷓ
chꝛiſtum noſcere aneiſerun Sed æc aqua fuit educca
ꝑvirgam.aquia infallibilis et recta⸗ inflexibilis iuſticia
dei ſuo ſecreto iudicio et ineffabili modo puniuit quod
non peccauit in filio:et ex peccato nocentis caro plectit
innocentis. Sed contradictionis nomen accepit. qꝛ ſi
ex aqua iſta ſalus multoꝛůũ non tñ omniũ conſtit uit᷑ cũ
chꝛiſto ab ipſa ineunte infantia vſq; ad mundi ſinẽ ab
impꝛobis infidelib et male fidelibus contradicet᷑. Nã
quis ſimeon cecmiſſet alta de chꝛiſto ꝙ poſitus eſſet a

minuset in ſignum cui contradicet᷑ adnerit Et ab oꝛi⸗
gine mundi nullius ſcientie maioꝛẽ contradictionẽ au
diuimus qᷓ; ſapientie chꝛiſtiqane:cui verbis et moꝛibus
coutradicitur etiam ab his qui ſuo nomine infulantur
MArnci populus in eſerto in locum in quo duodecĩ
ßontes erant aquarũ:vbi refocillauerunt animas ſciẽ⸗
tes. Peregrinabat᷑ genus humanũ in adam expulſum
a paradiſo.vbi qui quadrifario fonte lugiter rigabatur
nec inuenit aquam in copia ſitis copiam auferentẽ:pꝛe
ter illã ſacroſanctã doctrinam duodecim aploꝝ qui mũ
dum vniuerſum miriſice rigauerunt:Aquaruʒ multa
miſteria facta cognouimus. quas ſi deus continet oĩa
ſiccabunt᷑: ſi vo emiſerit ſubuertent terram. Gꝛatiam
diuinam in his verbis intelligimus figuratã:que ſi cõ⸗
tinetur omnia pꝛe ariditate ſus deficiunt a ſiccant᷑. Si

deo patre in reſurrectionẽ multoꝛũ atq; ruinam:nihilo

quod gaudendo deliquit/io

entibus noſtris inſinuat iuſucie

Baluatoris

ueant:cum ipſe ſit ſemper ſupſedere paratus.et gratie
ſue unmobiliter ſituare. Inſipida et frigida et abſco/
loꝛ eſt aqua:ſic oĩm aĩa miſi ſapoꝛẽ ſapie ſue et caloꝛẽ ca⸗
ritatis eius atq; coloꝛem pulcritudinis virtualis ipſe q
creauit apponat. Sic et lex moiſaica erat:quam deus
euangelium ſapidũ et caritate plenũ et opttmi coloꝛis
ſua poteſtate conuertit. Quo circa in miſterio et p no⸗
ſtris moꝛib oꝛdmandis hꝛiſtus in vinũ conuertit inſi
pidã ⁊ diſcoloꝛẽ atq; frigidam aquã.vt effectum cogno
icamus virtutis eius inuiſibiliter opantis in nobis:
id quod eum feciſſe foꝛis agnouimus. Mecnon ⁊qᷓ; tra
ctabiles et ↄuertibiles ad lua iuſſa nos eſſe wlit ex hac
cõmutatione demonſtrat. Curioſe atq; ſupbe ſcrutari
non debemus.quare ab aqua miracula incepit ſaluatoꝛ
ſed laudare potentiã et voluntatẽ ſuam iuſtiſſſima vene
Prie.Sifieff rei geſte vt nullus in eo exoꝛbitet
ſcom litteram pꝛimitus veniamus. vt etiam in his q̃
pꝛecedunt et comitant᷑ ⁊ ſequunt᷑ miraculũ regu aã atq;
foꝛmam noſtroꝝ moꝛũ put poſſumus aſſumam us:pꝛe
termittentes miſteria pꝛeterqᷓ; vbi ad moꝛes niſi tactꝭ
miſterijs non poſſemus aliter ꝑtran ſire Perfecta om̃i
tentatione deſertiatq; victoꝛia ſaluatoꝛ egreſſus de des
ſerto in galileam cepit pꝛedicare cõgregare diſcipulos
illos allicere altitudine atq; nouitate doctrine Mieq; a
die ſun baptiſmatꝭ vſq; ad eundẽ diẽ reuoluto anno mi
raculum aliquod fecit qm mutatio aque in vinum fuit
initium ſignoꝛũ que fecit ieſus.Nemo auc in hoc q di
o ſe fallat:qm̃ auctoꝛitas ſancte matris eccleſie longa
conſuetudine rolvꝛata hoc aſſeꝛere me cõpellit.que illõ
ſolum q;uis non ꝑ ſcripturã declaratã in conſuetudinẽ
muariabilem ꝓfecto ſuſcepit:quod a geſtis et moꝛibus
aploꝝ chꝛiſtum in carne videntiũ atq; diſcipuloꝛũ ipſa
in ſuo oꝛtu et inchoatione gnouigTo iaff Reqgnoa
uatoꝛ bapticatus eſt anno reuoluto:eccleſia infallibilit
hoc nobis tradente fecit hoc miraculum mitium mira⸗
culoꝛum. Qõ ſi initium cetera ſunt ſequentia.qꝛ eodẽ
die ſiue anni reuolutione bapticatuset miraculũ aque
fecit: cum ſiatim ſpũs eum expulerit in deſertũ et de de
ſerto in galileam. vbi pluries pꝛedicans et egrediẽs et
regrediens.et vocatis diſcipulis ſicut referunt alij euã
geliſte:tertio die ab illo quo iopannes baptiſta reſpon⸗

—

J

7

☚
Rt

LoC. 5 n&α.
/

is vt interrogarent eum tu quis es. Ham anno illo piiꝛ:·

dit ſacerdotibus et leuitis miſſis a hieroſolimis a iude

moq;uis non integro pꝛedicauerunt.chꝛiſtus et ioha⸗
nes qui teſtiñcabat᷑ de chꝛiſto que digna videbant᷑. ſu
os diſcipulos in ſcolam chꝛiſti mitteba quẽ etiam oſtẽ
dit diſcipulis ſuis dicens. Ecce agnuſ dei:ecce qui tollit
peccata mundi.Nam chꝛiſtus poſt egreſſum de deſerto:

iohannem iterum viſitauit pꝛedicantem a bapticantẽ

Diſcipuli etiam iohannis direrunt ei. Rabbi qui erat
tecum trans ioꝛdanem cui teſtimomuʒ phibuiſti. ecce
hic bapticat:et omnes wniũt ad eum. Et phariſei au⸗
dieꝛũt ꝙ plures diſcipulos ſaciebat et baptigabat ieſus
q́; iohannes. Mec pꝛo tanto dixerim quia non ſic legit
in matlxo ſiatim poſt egreſſum de deſerto iohãnes tra

ſtus congregauit diſcipulos coꝛam quib maxime illis

wro de ſupis abundãter emittit᷑ terra coꝛdis noſtriſ ditus eſt in carcerem: poſt quam traditionẽ etiam chꝛi
uertit᷑ꝛvt dolendo puniat

biles cõmutatiões in aqua factas eſſe pꝛenouimus cũ
in illam tranſierit circumciſionie aſperitas vt elemen⸗
tum ſanctiſicet ꝑx verbũ et ſenſibile coꝛpus inſ. enſibileʒ

quos apoſtolos nominauit ſaluatoꝛ ſua miracula fecit.
Mam eyxpediebat oꝛdini ratiom vt omnes apoſtoli cõ
regati iam eſſent ad videndũ chꝛiſti miracu la:que ip⸗

ꝛo eis · Et cum

in coꝛpe atq; ininſibilem gratiã capiat:et fiat celeſtis ſi pꝛedicaturi erant coꝛam gentib; et regibus mudi.et
coꝛruptionẽ huic mundo terꝛenus apparuit/MNoñn re⸗ p moꝛtem et ſanguinem teſtificaturi P

ſiſtit hoc elementum impꝛeſſioniboa durioꝛi qut vehe⸗
mentioꝛi coꝛpe factis:et tamdiu tenet impꝛeſſt ionez qᷓ;
diu ſupmanet impꝛeſſum. Tales animas deus querit.
vt ſuis deificis impꝛeſſionibus non reſiſtant nec remo

omnẽ aggregationẽ apoſtoloꝛum pꝛimo anno pꝛedica⸗
tionis fecerit.luce clarius patet non fuiſſe iohannẽ vo⸗

catum de nuptijs:in quibus aquam in vinum ſecũdo M

anno ſue pꝛedicationis conuertit Nec quempiaʒ moue
,„ 1 3
R 4 p e /N0 .A— „ N1 AN Q

— —
R n VornN 1) A 4) ο nepyno, 5

Liber

at erat ibi mater ieſu:vt velit cauſam ſue interfuitio /
nis fuiſſe iohannem. plures enim habebat ꝓpinquos:
quoꝛũ alicuius intuitu potuiſſet adeſſe. filioiq; cebedei
iacobũ et iopannẽ de naui et piſcatione:non de nuptijſ
legimus eſſe xocatos. Facte ſunt ſigitur nuptie ĩ
cana galilee Muptiarũ rocabulũ qð quonda verecun⸗
diam et honeſtate coniugij ſignificabat: tranſiuit ĩ epu
las et in menſas oꝛnatas cibarijs. Mam nuptie ab ob⸗
nuendo id eſt cooperiendo viltũ et caput amiquuꝰ di⸗
cebant᷑ nunc vo eodẽ manente vocabulo neq; tam an⸗
tiqua ſignificatione mutata ſed alia ſignificatiõe adie/⸗
cta:ex vſitato moꝛe loquendi nuptie dicunt᷑ eſſe ſplẽdi
di pꝛo nuptijs comeſtibiliũ apparatus. Nuptie facte in
chana galiler fe tmi amoꝛẽ. ſcʒ amoꝛis feruoꝛẽ inter
chꝛiſtum ⁊eccleſiã ſignant vllut inter ſponſum ⁊ inter
ſponſam vt vterq; pꝛo vtroq; moꝛeret᷑ amo:is vehemẽ
tia inſiſtẽte:vt chꝛiſtus pꝛo ipſa eccleſia moꝛeret᷑.⁊ ipſa
eccleſia oꝛthodoxa pꝛo ipſo muũdo voluntarie moꝛiatur
Et in martiribus ſuis moꝛte coꝛpꝑis crudeliter ſit exti⸗
cta ex tirannoꝛũ furoꝛe atq; terroꝛe:qᷓ;uis ipſa vſq; ad ſi
nem ſeculi ſit militando manſura Chana Lelus interpᷣ
tatur:qui celus eſt vt placitam altiſſimo habeat volun⸗
tatem. Sed non omnis celus bnus. Honusꝓfecto ẽ
qui tranſmeare penitus ab hoc mũdo deſiderat.aut cũ
homo tranſmeatice viuit nihil ſibi appꝛopianſ d terre
nis: non certis manſionibo degens vita idefinita woti
tux. Nil certum gliſcens pꝛeterq; anim virtuteʒ. nihil
certum expectans niſi moꝛtẽ et dei miam et iudicium.
et in omimibus ablaticijs euentibo manens incoturba/
tus irretitus ab ommbus pꝛeterq;ab eo q virtuteʒ 7
di bñplacitum reſonat: mundũ huncviſibiliter pꝛout
fit poſſibiliter et inuiſibiliter quia poſſibiliter pagrans
WMiẽ Eccleſiẽ cẽſebꝛant᷑ nuptie:hic fidelis anime thala⸗
mi pꝛeparant᷑. Mam tranſmeatio mea galilea interpꝛe/⸗
tatur. vt vnuſquiſq; ex ſeipſo ex hoca in hoc mũdo traſ
meare feſtinet: pꝛo ſua voluntate videlicet. aut ſuo de⸗
clinando periculo. Nam ꝑ dei naturalem iu ſenfrn uſ⸗
quiſq; de ſuo damnabit᷑ vitionon de alieno. Et h mĩaʒ
dei de ſua laudabili actione ſaluabit᷑inon de alieno ꝓfe⸗
an ſ in chana galilee id eſt in celo huiuſmodi
amoꝛis celebꝛant᷑ animarũ nuptie quibus ſaluatoꝛ ĩter
fuit:maria exiſtente pꝛonuba fide ſcʒ chꝛiſtifere veritatꝭ
Nam dicitur Et erat mater ieſu ibi. Suberat cã qua
re mater ieſu erat ibi Rationabilis erat cã:quare mun
di regina ibi erat. Non enim credamus alicubi abſq; ra
tionabili cauſa Pnan interfuiſſe. Agebatur enim a ſpũ

dei velut filia demater deiſſponſa dei: nihil imptinens
atq; ſupfluuz in ſuis moꝛibus apparebat.At vbi poſtq;
interfuiſſe illis nuptijs credimus:iuſtam eſſe credẽtes
cauſam.ipſam aliter non queramus Non enim omniũ
actuum a nobis inueſtigande ſunt cauſe: magis vo qᷓ
ex eis eſt vtilitas capeſſendal Tlocatus eſt aũt ieſus et

Diſcipuli eiuſ ad nuptias Aut velut paupꝑ aut wlut ſõ
tus a ð. aut er Fcflſs parentele aut ſpecialis no

ticie aut ſuggeſtione matris factum eſt:que filij ſui pꝛe
ſentiam vbiq; cupiebat. Melius autẽ diuina diſpoſitio
ne factum eſſe crxedamus vt ieſus ad nuptias huiuſmio
di vocaret᷑: ꝓpter ea que mirabiliter ſũt ltcuta⸗Dn
iuſtos ſed peccatoꝛes wocare venit ad penitentiam oẽs
ad fidem. omnes ad virtutes. om̃es ad gloꝛiã q́;uis nõ
om nes reſpondeant.nunc ipſe vocatur ad nuptias:ad
quas non ꝓ paſtu coꝛpis ſed ꝓ edulio mentis acceſſit.
eatus qui dũm chꝛiſtum in ſius vocat agẽdis. Et be
ati qui eum in carnalbus nuptijs teſtẽ habere volunt

atq; pꝛeſ⸗ enteſ landiunt᷑ et ſibũpſis qplureſ pꝛo eo
ſaluatoꝛ nuptijs voluit intereſſe.vt aut ꝑnicioſa licen /

quintus

tia in matrimonio amlpiuſq; expediat delectentur:aut
vite celibi pꝛeferre audeant vel equare. Sed aduertãt
quoniam chꝛiſtus tota ſanctitas et ſanctificatio eſt: nõ
ergo per blãdicios actus honeſtas matrimonij veturpe⸗
tur.id omnẽ honeſtate nuptias opoꝛtet conuertere:ſi
chꝛiſtum velint habere in iudicem et in teſtem. Conde⸗
mnat et teſtificat cõtra turpitudmes ⁊ immuũdicias ſal
uatoꝛ omniũ chꝛiſtus. Mam beatioꝛes ꝓfecto eſſent nu
ptie ſi pꝛo chꝛiſto vouerent caſtitatem:et ſi nõ oimodã
laltem ad tempus illam interponerent redolentẽ. Mã
quanto magis cõmuni aſſenſu caſtitas inter virũ me⸗
diat et vxoꝛem:tanto amphus in conſpectu chꝛiſti nu⸗
ptie placite fiunt Puicrioꝛes atq; ditioꝛes ſunt nuptie
caſtitate qᷓ; copia niioꝛũ.Et quãto humana caro pia in⸗
tentione ab amplexibus et concubitu remouetur:tato
ad pꝛimã illam creatiõis ſue pulcritudine repꝛopinq̃t.
Et chꝛiſtianitas qua ilibata manente intronicamur ĩ
ſuperis efficitur ſanctioꝛ:quo hominis humamitas con
tactibus non turpat᷑. Nec cure fiat hoibus ſi nõ eſſent
nuptie.aut caſtrarent ꝓpter regna celoꝛũ ꝓpagationem
humani generis defuturã.quia deficere nequit potẽtia
et ſapientia creatoꝛis:qui omnia ex nihilo in eſſe pꝛodu
xit.Nec eſt hoĩm dei ſapientia et qualter hoĩm ſucceſſio
fiat vlla temeritate conquirere:ſed eius exequi placii’n
roluntatiæ noſtre ſit officium nearte er⸗ 3 cõfr
mationem ſiue renouationẽ voluit ſaluatoꝛ nuptijs in
tereſſe:HNon inter illas defirmauerat aut ſuꝑ eas indu
xerat vetuſttaẽ:cum ipſe antiquam habeant nouitateʒ.
Ad nuptias quippe nihil noui appoſuit:qui virginita⸗
tem exconſilio nouiter introduxit.et caſtitatẽ eis mo⸗

ribus et doctrina pꝛefecit.Ac ꝑer hoc vocent oñes chꝛi⸗
ſtum ad nuptias.vt aut eas ex toto caſtificẽt: aut mhi

in eis agant qᷓ; chꝛiſtiſeram deceat ſanctitate/Elocem·
ieſum in opmibus noſtris et ipſum reuereamiur oĩa in⸗
ſpicientẽ:vt venientẽ iudicem ſecura ⁊ leta conſcientia

videamusſſlec diſcipulos eius ab hac vocatione legi⸗

mus ĩtermiſſos.Nam vocatus eſt ieſus et diſcipuli eꝰ
Decet ſane ad oꝛdinem atq; ꝓfectum vite agẽde vt do⸗
ctoꝛem et diſcipulos.ducem ⁊ milites ad exhoꝛtationẽ
ſimiliter et exemplum mẽtis intuitu videamus: vt no
bis foꝛma viuendi ex gagonũ poſitoꝛe veriſq; ſectatoꝛib⸗
luceat. Tu quis es ad mentẽ reuoca chꝛiſtũ:et q́; humi
liatus apoꝛiatus incedat auerte. Reuoca et diſcipulos
eius:non ariſtotilis aut platonis inutiliũ doctrinarum
ſed diſcipulos ab ommi doctrina uſatnendo moꝛ
oeſrepcliancee omne viſibile.ipſum ſolum irretro⸗
uerſibiliter et poſſibiliter theoꝛijs moꝛibus et vita hũi⸗
liter ndirarltceſoinun diuinis dogmanbus intendẽteſ
Non reuocemus ad menten/hoim negligentiũ vitam
habet enim induceꝛe pꝛofectõ ſegniciẽ:ſed eoꝛũ qui tat
ditatis et pigtitie molimina neſcierunt Pꝛeſtat nanq;
ſemꝑ audaciam plus agendi et ſepe feruoꝛ vm? aut plu
rium tepoꝛẽ vnius aut pluriũ excitauit Gonum omni⸗
no cũ chꝛiſto et diſcipulis recumbere in menſa virtutũ
Eleruntñ edentib qui recũbebant: vinum deficere nũ
ciatur ei qui omnia pꝛenoueratl Et deficiente vino: di
cit mater ieſu ad eum. inum non hñt rum cogi
tare vel dicere:vbi ſufficientia ommi aſtat ꝙ vinũ deſi
ciat Sed naturale defecit vt ſuꝑnaturaliter factum ap
poneret᷑.⁊ ſuꝑnaturaliter innoteſcere inciꝑet qui ſup:a
naturam et vſum ineffabiliter natus eſt:et deterioꝛ ab
euangelio moiſaiea lex vicinaret᷑ defectiõi vt apponeret

euangeliũ nouũ. AIn parte deficiente lege modaleaſc⸗

ficiente vino humane leticigapponendũ erat vinuz le
ticie ſoũalis:et ad defectum fummus erat aduẽtur pfe
tus.Cum creatura woluntarie mũdo deficit: pꝛofec tꝰ

reane
jertät
no
turpe⸗
ereſi
nger
gsſal
entnu
modq
t, i
u mer
füinu⸗
nuptie
piain⸗
Ir:taͤto
Ppint,
zmori
con
eſſent
ſonem
etia
eocd
laceeſio
hori
te
eisin
nd
duitne,
linitu
eis o⸗
scei
W
ic.
oinn
Centn
e ſegi⸗
olien
vt do⸗
ationẽ
Nno⸗
mtorb
Shomm
Cpols
rum
on⸗
mew/
lubuiß
ſlte,
han
Hin
nanch

pr
ommn

1

ni
ogi
f
map
iſen
reb
ge

De via domini

diuinus aduenit. Oꝛenuncia defectus mater ieſu erat
Almiſica regina vere compatit᷑ ommbus et oĩm vellet
remouere defectus:miſi ei hominũ emula ꝑtinacia ere
gione tentoꝛia figeret. Et pꝛo omiibus libens ſumit in⸗/

terpellationis omciũ ſi amota noſtra pꝛoteruitate non
fuerit:aut ſi rogata humiili et fida pꝛece pꝛefuerit/Alle⸗

gat ꝓnuba caſiiſſima in virginitate ſolis claritate luci⸗
dioꝛ ꝙ vinum non habent nuptie vel cõuiue. quia vel
nõ habent vnde letent.aut humanã leticiam ꝓpꝛia vo/
luntate contemnũt:vt nolle habere ad nõ habere redu⸗

cat᷑. Vere om̃es in hac vita degentes non habent vnde

gaudeant:ſed vnde meſticia ſatient᷑. enalitatibo oĩbo
coꝛpis ſubiecti ſumus moꝛs certiſſima in nõ certo ter⸗
mino cõminat᷑.vndiq; mala viſibilia et inuiſibilis ſeip/
ſa conglomerant obſident et includunt. cruciãt a aifſi⸗
gunt:et omnis via pꝛecludit᷑ euadendi. exceptis his qͥ
pviam mundi aſperam incedere ſtatuerunt. Diſpone⸗
tem ſe ad futura picula ꝓpter deum:clades pꝛeuiſa ſeu
inopinata non ledit. Igit᷑ vnde letabit᷑ tot caſtriſ ⁊ ma
loꝛum papilionib õz inuiſibili
bus agitatus ab hoſtibus.quołũ caſtra moꝛtales oculi
nequeunt intueri.neq; in ülla iactare ledentia. Neq; cũ
ſpuᷣalibus oculis eoꝛũ ſemꝑ aduertere poſſumus totaʒ
fraudem: nec ſentimus inſidias etiam cum fecerimꝰ ca
ſumſAaue leticia que iocunditas eſſe poteſt in valle mi
ſerie vbi vlut regina ſolium vbilibet tenens ipſa miie
ria omnia fere in ſuaʒ deditionẽ aſcripſit. DPꝛoculdubio

cuncti carerent vnde in writate letent᷑. Idcirco p no⸗

bis writatẽ interpꝑellans:welut pꝛo cõuiuis aut nuptijſ
alma maria dicit. Elinũ non habent. Alut ipſam huma
nam quantalibet ꝑfunctoꝛiã humanãq; leticiã inheren

tem tenuiter a nobis voluntarie abdicamus.vt noſtro

merito dicit poſſit ꝙ vinum huiuſmodi non habemus.
et noſtre carentie redundãtia illa ſuccedat: que non de
creatura ſed de creatoꝛe pcedit. Quõlibet igit᷑ pꝛoferat
ad creaturã refert᷑ vinũ qð deſicit vt Enue diumuz qd
deficere eſeieſd fettumt vin refer
litas:que neminẽ iuſtiſicauit ex toto.ald miraculoſi vi
num pꝛeſtruit᷑ euangeliũ:cuius veritas obſeruata ĩitro/⸗
ducit in regnũ.Ad vini defectum ꝑtinet omnis creatu
re carentia ſed ad miraculoſum ſpectat quicq̃d pꝛo eql⸗
tate non meritũ diuma bonitate ſuſcipimus.ld hunc
etiam vini defectũ ꝑtinere poteſt cũ labentiũ rerũ deſe⸗
ctum cum ipſis vti poſſimus ſuſtinemus:ſperantes bv
nis altioꝛibb munerari:Ad vinũ bonũ ſeruatuʒ vſq; ad
huc:ſequit gloꝛle ſtabilitas eternoꝛũ. IYntentius di
ctum iſtud trahentes in moꝛesſceficiente vino.et vinũ
non habent. alia ſe arat foꝛma loquendi.vt vini defe⸗
ctus atq; carentia ſit a libera hominis woluntate de tipi
cis malis atq; tranſumptis:que vinum bibitum ſupꝛa

modum facere conſueuit. Tegitur enim in eſara cũ

de vim foꝛtitudine ageret᷑:quod vinũ ſeducit mentem.
SGeductio enim mẽtis eſt a ſupioꝛiba ad ima plapſus:
et ſeparatio a tramite veritatis et lumine rationi. Vñ
ꝑaphetam dicit. Ephꝛaim ſicut colũba ſeducta non ha
bens coꝛ.Nam ſepe huiuſmodi auis ab altitudine aeriſ
ſe dimittens terris infidens ꝓpter eſcas ⁊ aquas:ad exi
cium capit᷑. Sic hõ qui a diuinis toꝛijs ad ima pꝛola
bitur:ad exicium peccati atq; inferni plerũq; occulta pe⸗
dica impꝛouiſe tener᷑. Et ſepe nidificat vnde pulli aufe/
runt᷑. Seductio igitur mentis eſt ibi ſuos conatus ap⸗
ponere vbi operũ ꝑditio ſequitur: quia ſcriptura dicit.
Omne opus coꝛruptibile ĩ fine deficiet:et qui illð opa
tur peribit cum illo.Huic vero malo deficere:bonoꝛum

egis impoſſibi /

ſucceſſionẽ habet in pꝛemiũ/Nlecnon vt eadẽ refert ſcri
ptura:regis et oꝛphani vinum facit mentẽ vanam.Mã

Baluatoris

plerumq; in populis regiminis ſceptra tenentes mũdi
vanitatem ſectant᷑.ſimiliter ⁊ patre filij deſolati: vt ne
qᷓ; conditio ſtatus nobils vel abiecta. ſe wiit et nouerit
a ſeculi vanitate tueri. Contra quos ꝓplvta ſanct? icla
mitat Gilij hommũ vſq;quo graues coꝛde vt quid diuli⸗
gitis vanitatem et queritis mendaciuũ. Pꝛoſecto vami⸗
tas eſt bonoꝛũ ſpuauum atq; veroꝛum firma vacuitas
Mꝛoinde vana dicitur ens que delectat᷑ caducis que
aſfferunt lepe ꝑiculum:nullum wro remediũ Tlana eſt
mens que virtutibus vacuã peram habet:et pꝛofuncto
rio hauſtu penaliter amplius facir. Et vir vanus in ſu⸗
perbiam erigitur et quaſi pullum onagri liberũ ſe natũ
putat. Jure in altum vt euaneſcat vt fumus homo ꝑ
ſupbiam tollit cuius animus non repꝛimit᷑ pondere iu
ſto virtutũ/qua vacuitate facit ſeculi vinum: cuius ha
bere defectuʒ ſufficientiã manmã appellani. Et ſerui ac
liberi pauꝑis ac diuitis et omne mentẽ:conuertit in ie
curitate ⁊ iocunditace. Vbi humana ſecuritas ibi cadit
fragilitas:et quo ſecurias maioꝛ caſus vianioꝛ atq; p‚⸗

fundioꝛ. Mon eſt ſecuritas quieſcere inter hoſtes: neq

tutum inter in ſidias crudeliũ ambulare. Cremoꝛ etti
moꝛ manent ſuꝑ nos contectos tenebꝛis peccatoꝛum.
Vmplacabiles ſunt immici quos ĩuiſibiliter patimur:
et contra nos impadcicibile bellum gerunt.eſſimũ ẽ
eſſe ſecurü:vbi athlete chꝛiſti marimi trepidarunt. Et
ingredienti terram hoſtilem:non ſecuritas ſed timoꝛ ꝓ
baculo ſubſidij opus eſt Ynimicat᷑ nobis mundus:pꝛe
ter cuius terram nemim patet greſſus. Et caro coꝛpa⸗
lis anime aduerſatur:qua deponere non poſſumus niſi
per impꝛouiſam moꝛte. Quis igitur hominuz doꝛmiet
aliqñ tecur in caſtro inimici moꝛtaliter odiẽtis. Quis
audacter nudis pꝑedibus incedet ſuper ſpinas. Quis ſe
curitate noctabit in domo minãti ex omni parte ruinã.
Et pꝛocellis in mari ſonantibus:non ſecuritas ſz igna
uia eſt doꝛmire/Yõcundari aut in loco funeris et triſti⸗
tie atq; in tpe fleduebꝛietas eſt atq; ſiultitia. In hec ca⸗

dere vinum ſeculi ſepe fecit:cuius catentia magis q́; re

dundantia eſtin laude Sed quod ſequit᷑ amplius ma⸗

la malis accumulat/Et non memimit omne iuſticiaq 7

debitum. Qui caret iuſticia: p iuſticiã puniet᷑.Et q non
reddit debitum:penarum debitũ ſoluet. Obluniſcentis
iuſticie obliuiſci᷑ deus. Et non ſoluentẽ deo debitũ p
miſſum iuſtum hominibus: oꝛdinauit ad rumpheam.
Ebꝛietas aũt coꝛruptibiliũ et amoꝛis male diffuſi obl⸗
uionẽ induxit iuſticie debitũq; negare creditoꝛibo fecit
et irritare pꝛomiſſa. Noc non bibere vinũ diri manmũ
lucrum/Nam vt adiungitK omma pꝛecoꝛdia facit hone⸗
ſta. et non meminit regem neq; magiſtratũ. PWereunt
iudicia rationis: cum pꝛecoꝛdia vident Honeita pꝛo eo
ᷣ multos ad malũ pꝛecipites.non deus aut timoꝛ ſed

reuocauit honeſtas:non tamen illa chꝛiſtifera ſed hũa⸗/

na:cum nõnulli non timeant tinpes in cõſpectu dei.ſ
in conſpectu hominũ apparere. Cum aũt illa que bone
ſia non ſunt tamen quiu coꝛdiſ penetralia intrauerũt p
affectu boneſia vident. ſubꝛit ratio perit iudiciuʒ: vera
boneſtas erilio tradit᷑.et malum wlut licitum deuemt
in actum. Mecxnõ et pꝛecipiti audacia cõtemnit᷑ iuſticia
tribunalis. Et docentium ſana doctrina et annulat᷑ re⸗

uerẽtia magiſtratuũ:vt ſepe memoꝛia placitis intenta

iſta nõ recolat aut vllut ceca in peccatoꝛũ foueas ruat.
q;uis hic wel alibi digna pena ſuccedat.ſi non extimplo

ſaltem in tpea i nunetia Pfinito. Huiut vim defect?
ſuſticientis alio ſperat eecnt huiuimodi edſeno maſd

Et omnia p talenta fałit loqui. Qui talẽta loquitur
Vrtibilis eſt. et ad hoc ſe donat quod largitoꝛ inquirit:
vt non weritas et luſtitia. ſed plaatum ſit in iure. Non

i 4

——⏑

v

„

.

Liber

meminit cum biberit amiciciã vel fraternitatẽ. Execra⸗
bile malũ vt pulcritudo humani generis et delectatio
ratioms.que amicicia noſcit᷑ vini potatione obliuiõi tra
datur.et quos natura ex traduce vnionis coniunxit:rxe
ijciat potatio falernalis. Sed nõ poſt multũ ſumũt gla
dios. Ecce ad quid manum vinum ſepe cõuertit. vt ad
ledendum atq; ꝑimendum nature conſoꝛtẽ gladiꝰ du⸗
ctilis aflumat᷑:et hominẽ facit tranſire in belus cum ad
ſui fimilẽ parat nocumenta ſlatura. Multe naq; belue

odiunt et interimunt homines quibus truces ipſi ſunt

ſiles. Ad hec mala ſecutus hinuſmodi philoſophatoꝛ
adiungit Et cum a vino merſerint atq; ſurrexerint:nõ
meminerũt que geſſerunt. Hoc emm in malis actibuſ
vltimum eſt maloꝛũ.ſi obliuio ſequit᷑ male facti:qꝛ nec
interuenit penitentia.ſed ſequit᷑ pʒna damnati. õ vi⸗
num amoꝛes ſeculi merito appellaui. ltinam nobis
iſtud vinum ommno deſiciat. vt virgo virginum ꝓ no
bis ad filium interpellet et dicat.deficiente vino.vinuʒ
non habent:vt interpellando pꝛo nobis obtineat. ſi nõ
habent vinum amoꝛẽ videlicet ſeculareʒ. ꝛoinde qð
noueris expedire.Anĩa terrenis vacuata materijs: me

rito ſe repleri cariſmatibus diuims iniciat ſCini ſalua,

toꝛ omniũ chꝛiſtus non aſpere aut expꝛobꝛatiue vt lite
ra ſonare videtur.ſed interrogando reſpondit Quid
mihi et tibi mulier NMondum venit hoꝛa mea Luce cla
rius patet omnibuſ chꝛiſtum ſapienter ad interrogata
Tediſſe reſponſa.vera non incõpacta.Que igitur fuit pꝑe
tio virginis vt iſta reſponſio ſequeretur Dicebat alma
mater. Elinum non habent. Reſpondit deuſ hõ. Quid
mihi et tibi mulier· Elerum virgo ꝓtulit:et chꝛiſtuſ ve
re reſpondit. Pie virgo nendeine chꝛiſtus edixit
Non errabat rariloqua virgo.nec chꝛiſtus aliqñ ipſam
expꝛobꝛauit in facie:vt coꝛam omnibus conuiuis vide⸗
retur habere calumniã. Sed menti humiliter ducte ꝑ.
gratiam in atriũ ſcripturarũ:ipſa ductrix intelligibleʒ
dat ſplendoꝛẽ. Quid mihi ⁊ tibi mulier Nulla ꝑmixtio
aut cõmixtio naturarũ.vnio tmm̃modo eſt naturarũ.cu⸗
ius thalamus tu fuiſti.Quid mihi et tibi. Quid mihi

do et homini.et tibi homini ſoli. Quid mihi creanti.

et tibi create materie. Quid mihi eterno.et tibiex tem
poꝛe enti. Equalitatẽ denegat naturarũ: non ipſam in
denunciatione ſua expꝛobꝛat vel contẽnit. Si requiris

vt filium non eſt vnde fiat miraculũ.aut ſupꝛa naturã

apponat᷑ falernũ. Si reqiris vt deum. tu mulier ego
deus:nulla cõmunitas naturaꝝ. Suſcepi ex te hoc coꝛ

ruptibile coꝛpus. Nondum venit hoꝛa mea:vt ipſo coꝛ⸗
rupto per moꝛtem humanũ coꝛruptũ reſtauret᷑ genus

Qõ dixit nondum venit hoꝛa mea vt homo loquebat᷑
qui ꝑ tempoꝛũ momenta deducit᷑ Deus aũt tempoꝛuʒ
momenta non habet:eternus enim eſt &ai ſubmiſſe 1
terrogatione reiecta pꝛofert᷑:aliam intelligendi foꝛmu⸗
lam parat/iAuid mihi et tibi mulier. Quid mihiet ti⸗
bi omnino in placito eſt. Quod ego wlo et tu vis Su
mus omnino voluntate concoꝛdes Subuenire wolo:
tu vis.edimere volo et tu hoc affectas. Quod pꝛo ſa
lute cõmuni facere volo:tu quoq; noſti. Sed nonduʒ
Vnit hoꝛa mea:tempus ſq; pꝛefinituʒ a patre. Qðõ eni
tempus pꝛeſiniuit miſſiõis:pᷣfiniuit et moꝛtis. Qð nõ
dum venit vt moꝛtuos iuſta moꝛte iniuſia moꝛteʒ leti⸗
ſicem:et querentibus vitam ex mea moꝛte reſtituam.

Argumentũ agendox et omnis actio cheiſti: in hoc ma
nime vt hoꝛam debitam reddendis debitis expectemꝰ.
MQ autè chꝛiſtus matre non exprobꝛauerit:ipſius ſe⸗

quens fiducia manifeſtatl Dicit mater eius miniſtris:

Quodcũq; dixerit vobis facite Nouerat ipſa volunta

tem filij ſui ſaluatoꝛis.et qdð non pateret᷑ delictoꝛũ ſuo

—

quintus

rum eclipſim:qui vnerat ꝓ omniby eclipſari. Pꝛoinde

inſtruit ⁊ infoꝛmat:vt merito ſancte obedientie defec
vini ſumcientia chꝛiſtiꝓt inus auferatur lit enim ꝓnu
ba ſollicita. Quodcunq; dixerit vobis facite. Qm̃ in pᷣ⸗
ceptis exrare non nouit.vtilia pꝛecipit poſnbina indicit

et madat honeſta.Nihil ergo excluuit doctrix virgo ſan

ctiſſima Quodcũq; dixerit vobis facite Sciebat enim
ſuum eſſe oino irreprehẽſibiue dictũ. Nihi reprehenſi

bile aut imponibile dicere poteſt. Oi aute dixerit aliqͥd/

irrepꝛehenſibile atq; poſſibile fit eo ipſoꝙ dicit. Di⸗
cit poſſibile ade pꝛeceptũ.in cius pꝛeuaricatione tãto
grauius ſunt ꝓthoplaſti puniti:q̃nto ipſius obſeruan⸗

tia honeſtioꝛ fuit atq; facilioꝛ. Dixit noe vt faceret cẽ

tenariã ex tꝑe archã.ex omni qntitate pꝛotenſam in tã⸗
to diluuio duraturã:in qua ſaluaret᷑ genus creature ra
tionalis et irrationalis ſiue ſen ſibilis/q neq; affectus
techo.neq; laboꝛe ſuꝑatus.nec tꝑe longo deuictus. neq;ʒ
dictis aut minus incredulus nec difficultate retractus
ꝑfecerat omnino qð acceꝑat in mandatis. Diut do⸗
minus ad abꝛahã atq; mandauit vt egrederet᷑ de terra
ſua:et egreſſus eſi.Pꝛeccpit vt immolaret filiũ eius:⸗
preſto factus eſt. Et hincinde pꝛogredi iuſſus mihil de⸗
negauit efficere:manens incõturbatus.Nec turpe aut
impoſſibile ratus:quod eſſe diuinũ ↄgnouerat. Yla
ac a deo difficilia oꝛacula non accepit.ſed cum vellet tꝑe
famis deſcẽderein egiptum.dicente dño manſit in ge⸗
raris:ad omnẽ obedietiã diſpoſitus pꝛeceptoꝛis. Ya
cob in lawꝛibus fuit gratiſſime obediens wci dñi:om̃i
eiecta examinatione precepti. Yoſeph occulto man⸗
dato i fratres ſuos apud patrem crimine infectos ac
cuſabat:eoꝛũ odia pariupẽdens factus in amoꝛe virtu⸗
tum.venundaliter traditus in egiptum. potius voluit
carceris tolerare preſſuras et fama pudicicie pdere.qᷓ;
dilectꝗ ꝑdere pudicicis mandato din parens:palliũ pꝛo
ſeruanda caſtitate reliquit in manu egiptie meretricis
Voiſes diuinas iuſſiones accepit mihil eregione al⸗
legans niſi ꝓpriam vilitatẽ.nec veritus facem peſſimi
haraonis intrepidus diuina iuſia opleuit in nullo he⸗
itans mira faciebat in virga. Mente conſtans:coꝛpoꝛe
diuiſum mare tranſiuit cum ceteris. Juſſus montem
aſcendere loquebat᷑ cum dño.a quo legem dolatis acce
pit in tabulis.nihil agens pꝛeterq; ad im periũ dñi. de⸗
ſertum manſionibus calculauit. caſtra ponẽs ſcom vo⸗
luntatẽ dñi oſtẽſam in ſigno nubis.Nilimpoſſibile.nil
imptinens in diuinis editionibo oꝓponebatauſtum et
facile arbitrans ꝙ de voluntate ſummi dñi pꝛoceſſiſſet
JYoſue philofidene/diuina nõ recuſauit precepta/nõ
eypauit picula:que cõſueuerunt euentus generare bel⸗
loꝛũ.Ad ardua manũ mittens dux noue multitudinis
oꝛte impegre in deſerto. ioꝛdanem ſe a ſuis ſupioꝛibus
velut in murũ firmũ aut parietẽ equalẽ ⁊ immobilem
colligentem ab inferioꝛibus de fluentẽ domino precipiẽ
te cum omni exercitu tranſiuit ſicco veſtigioſubuertit
terras atq; ſu begit. Interfecit reges.in dedictioneʒ de

guxit rebelles:pꝛoniſſam terram iſraſxlitis ſoꝛte diui⸗/

ſit Qð moyſes cepitjipſe ꝑfeci dñi dictum in nullo cũ
ctatus. Pꝛoinde nõ ab re mater chꝛiſti miſtris cõſulit
nuptiaꝝ · Quodcũq; dixerit vobis facite. Eedeon di
ctum dni ratus.nõ exiſtimauit impoſſibile cum trecen
tis viris plurima multitudinẽ debellare centũ viginti
milibus ex hoſiibus ceſioſpolijq; ſuſceptis. In prece⸗
ptis altiſſimi nihil ad tandem dmicile arbitratus. qᷓqᷓ
eſſet in coꝛpibus laſſitudo lalvꝛe bellandi:ſcichat enĩ

dum ſimul cum preceptoagendi virtutẽ Gulta ſe
cit ſamſon precepto dñico: quo ſuſcepto mentaliter/ſe

cum hoſtibus interſecit. de numero fuiſſet factus bo⸗

n
gu
tt
ct
ſe
ſo⸗
to⸗
ce⸗
ut

iſte

dun
go⸗
np
tne
onit
cue
Cumn
loede
uite
ergo
rey⸗
ſn
op
ſion
dan
maon.
dñila
ſade⸗
ſeſan
inio
Ceru
leus
uiſtio
fliät
cumd
bei⸗
er
Ni
e
ſe⸗
pe⸗
ocl.
liten
bee⸗
ſtern
peſer
butio
nipee
ment
cte
guion
on⸗
ſunsſe
vomoe
ſin
tionib
Nrhp
tüfe
wut⸗
bect
ste
leerte
ſegne

oinde
Efec
npnmn
nße
ncliat
o ſan
tenm
Alidd/
Din
le täto
ſruane
ceretc
min tiͤ
tren
feaus
6, neq
ractus
lat do⸗
ten
gense
whlde,
uepegut
. Ne
wlerihe
fringe⸗
df̃ieomni
toman
cctoosge
evirn
wlt
ere, i
liupꝛo
tricis
Meal
Nſſimi
bloben
rpe
nomem
is Kce
di
e
ilen!
ſume
n
Ptnno
nebe
cins
vabrs
ohlem
reapi
hertit
in
diun/
ocü
uit
nd
ten
nnti
eten
ſh
eni
ſe

4
o/

De via domini Balnatoris

micidarũ: non inter electos eum noĩaret aplus Eteni qui in pꝛeſenti ſeculo diuina iuſſa compleuerit. He/
qui ſeipſum occidit hominẽ occidit.⁊ homicida peccato⸗ liceus factus in duplici ſp eius diuina non recuſait

ru conſtituit:;uis illo in tʒe de inimiq vlciſci abſq; pec mandata.nec coꝛ eius ꝓpter cõminatoꝛes regeſ extabu
cato pꝑmitteret᷑. Nec extinctionẽ vite ſue in aliquo tre⸗ it:iuinoꝛũ dictoꝛũ virtutẽ cõſiderans.ſibi omne pꝛe⸗
meſactus erpauit. na nihilopendit vitã quieteʒ coꝛpis ceptũ facile videbat᷑ ꝛophetã wro voci oñi non obedi
moꝛtẽ:qui pꝛecepti virtutẽ et bonitatẽ diuine pꝛecipiẽ entem leo interfecit in via. nec ſibi pepꝑcit diuina iuſti⸗
tis agnouit· Samuel vño ter wocanti pꝛompta obe⸗ cia pꝛo eo ꝙ alias obediuerat cũ in vno deliquit: cũ oĩa
dientia mentis:ſanctũ et poſſibile aſſerebat eſe mãda⸗ ſunt facienda que iubet Nam inexceptuate theotoconiſ
tun. Dauid multaosacula ſuſcepita dño in lawab ſ dicit. Quodciq; direrit vobis faate. VYlaas nõ re
eriſtens a iuuentute ſua expugnatus ſepe. inuicto anĩo quiſitus aut iuſſus vltro ſe obtulit ad diuina impia fa⸗
diuma iuſſa cõplebat. pgtienter tolerans inimncos int eenda:vberẽ illoꝛi factionis prenoſcens eſſe mercedeʒ
quos eti ptulit quẽ genuerat: belloꝛn caumata eq poꝛ/ Et ambulauit nudus et diſcalciatus ſicut ei dũs impa
tans ſcõm coꝛ dñi Retuoin nullo diuinis iuſſomibo cõ⸗ uerat:in ſignum atq; poꝛtentũ eoꝝ que pꝛedicauerat at
traditit.ercepto ꝙ peccauit adultere.necẽ pꝛobi muitis qʒ futura erant. Nuditatẽ regalẽ purpurã cogitãs:neq;
conſtituẽs in cauto intuitu iniciante materi:erx quo fa frigus aut inſolitã rem velut pudenda ſuos ante oclos
ctus humilioꝛ celeuit crimẽ ſontib- nernnarr eni roſuit. Nullus pudoꝛ in moꝛibus atq;rebus:vbi fit di
cum virgine diuina laudando pꝛecepia de faclione con uina voluntas. Supbus eſt miles qui ad regis edictũ
coꝛdat:et anĩat in hac vita quõhbet miniſtrantes. In⸗ opponit oꝓpꝛobꝛiuʒ vel honoꝛem:aut con ſiderat qualis
quit enim. Jex dñ immaculatas cõuertẽs aias. Quis in hoꝛum altero ſit futurus.Nam tota ſubiecti gloꝛia ẽ
ergo adimplere recuſet ſuisjopibo immaculataʒ atq; ir⸗ iuſſum feciſſe mandatũ.etiam ſi a cõmunibus moꝛiby
repꝛeſenſibilẽ dñi legẽ. Quis cõtumar non pficiet ip⸗ ſingularitate diſcoꝛdet: totum oppꝛobꝛium neglexiſſe.
ſam. ad deũ aĩas ngrenne⸗ mũdo peſufero et dialv Ooꝛs vo repugnat ꝓcaciter actionẽ excuſat
lo peſſimo auertentẽ.Nulla uippe cõuerſio abſq; auer obtrectantiũ linguas ligat iuſtum regis edictũ.multo
ſione auerſio nulla ſine cõuerſione pagit᷑. Subiungit magis omne quod in wrecundũ atq; turpe videtur ho
dauid cu virgĩe matre oñi:ad ipſius pꝛecepta nos ani minibusſoluina ſanctio tegit. Depoſitio calcioꝛu equũ
mans. Yuſticie dñi recte letiſcantes coꝛda. Pꝛeceptũ parabat et ocreas:iuſſa ex pꝛomptitudine facienti/MNi⸗
dñi aaur ſilluminen oculos. Gaciamus igit̃ virgie hil dicere aut facere recuſauit obedientiam imponenti /
ſuadente quecunq; dixerit.qm iuſta pꝛecipit:et iuſticie quouſq; regis furioſo imꝑio ſarra lignea ſectꝰ interijt:
ſue ſunt mandata que ab ipio pcedunt. Yuſticie vo do mercedẽ iuſte obediẽtie ſuo tepoꝛe recepturus. Hie/
mini coꝛda noſtra letiſicant Coꝛdis aũt leticiam ommſes remias ad pꝛimam iuſſionem domim humilitatem op
querunt: ſel nulla verioꝛ in hac vitacq; e iuſtichs dom pwſuit dicens A aa domine. ecce neſcio loqui:quia puer
ni euapoꝛant.Quẽ vo iuſticie dñi non letiſcãt: eterne ego ſum. Sed vbi firmam agnouit domini voluntatẽ
triſticie dimittunt Letiſicant cum iuxta theotoconis cõ a collo ſuo iugum tarditat excuſſit:et vincula carceres
ſiliũ ꝑpagimus.Tunc ſane coꝛdibo hoĩm eſt vera leticia: puteum ſuſtinuit et catenas. Et nec tedio aut triſticia
cum iuſticie iuſſe complent᷑ Obnubũt noſpfecto tene obediendi affectus pagellas ſciſſas atq; combuſtas ite⸗
bꝛe ignoꝛãtie· igcemus in tetris ſpecubus peccatoꝛũ. in rum reparauit. apoꝛiatus et repꝛobatus et lapidatus ẽ/
auernalibus obſcuritatib inuolueremur:niſi peeptuz imperiũ domini pꝛoſecutus in nullo vitam appendens
dñi lucidũ ꝓdepellat.Affectat omniſ euadere obſcurita ad obedienti deſup ccernentis. Aſpiciebat emm ꝑ fi⸗
tem: lumen requirit exiſtens in tenebꝛis.Eliatoꝛ nocx᷑⸗ dem quid contemptoꝛibus diuinoꝛum mandatoꝛum
nus aut male impegit aut impꝛouiſe incidit in latroneſ/ quidue factoꝛibus diuina iuſticia clodat:et quid in lan⸗
erpectat luc et bi agere cupit. TCenebꝛe ſunt apte ma ce ſue diiudicationis appendat. Exechiel in multis
lefactoꝛibus. Qui tenebꝛas refugit optatq; lucẽ pꝛece/ obedientijs a domino ventilatus atq; pꝛobatus eſt: vt
pto ſe dñi ſubdat.nam pꝛeceptũ dñi lucidu illuminanſ etiam cuilibet audienti hoꝛroꝛem et nauſeam faciat cũ
oculos.illos interioꝛes quibo inſpicit᷑ veritas:non illos iuſſus fuerit centum nonaginta diebus ad expꝛobꝛati⸗
exterioꝛes quos cũ aĩalibo irrationalibus noſcimur ha⸗ onem domus irael dosmire ſup vñũ latuger ac erpꝛo⸗
bere cõmunes ſepiſſime inferioꝛesEt ſeruus Dnt bꝛationem domus iude doꝛmire inconuerlibiliter qua
ſter meſninſtern nuptije vbi vſteg ad finẽ ſecull aſiat graginta:et panem ſe mirü comedere opertü ſterche⸗
pꝛeſent etaſtog ea:qꝛ in cuſtodiẽdis illis retri⸗ hominum ſiue boum Et multa lalvꝛem inſinuant 1 do
butio multa. Olta retributio ſequit᷑ vbi tpaliter dmi, loꝛem. nec eum inuemmus in aliquo reluctanteʒ:et vt
ni pꝛecepta tenenti vita eterna tribuit᷑. Oagno noſtro tpoſſet iuſſa erequi nihil aſſcribebat hoꝛroꝛi. Hoc ſolum

merno chꝛiſti mater loquit. Quodcũq; dixerit robis aa execrabile factum eſt vñinon pfeciſſe mandata: ex ipſa
cite. Multa conſonantia ſibi reſpondet dauid ex ſcript; aſsaralelali⸗ eſt nauſea Daniel fuit int filios trãſ

qui opibus pꝛecepta oiuina ſeruauit. Dirit dñs ſalo migratiònis et omnia diuina decreta ſibi facta comple
moni vt templum edificaret noĩ eius qui nullam recu uit vt nec coinquinaret᷑ cibis regigꝗnon veritus imperi
ſans ſollicitudinẽ et lalvꝛẽ: in ſapientia ſibi conceſſa mi um: deum celi ad occidentẽ verſus ſeneſtris aptꝭ ad ter
ro modo cõpleuit.Et q;uis liqueritſpꝛo diuiniſerplẽ ram ꝓcliuis in die tribus vicibus adoꝛabat Et int leo⸗
dis mãdatis alte ſanxiuit. Scripta eins multis diſſer⸗ nes coniectus manſit illeſus.et in nullo writus huma
tionibus atq; ſermonibus ſonant: deifera virgo nna nam audaciã wl idolum babilonioꝛũ deſirurit ? dꝛaco/

Vrbo diſſeruit. Quodecunq; dixerit vobis facite Pꝛe nem interfecit. Nihil eſt foꝛmidabile:vbi dñs vꝛget cal

cepta varia et lalvꝛioſa helias accepit a dño.et ſuſtinen⸗ caribus pꝛeceptoꝛum· Oſee de mandato domini foꝛ

tia famis quaſi ꝓfundius in montibus et cauernis.nõ nicariam accepit vxoꝛem:et nihilopẽdit moiſaicam le⸗
veritus facies regũ:ĩ paradiſo receptus coꝛpe alacer ex, gem talia pꝛohibentẽ vbi a domino firmum mandatuʒ
pectatp ſanguinẽ atq; moꝛtem pꝛo chꝛiſio iubente ve⸗· acceperat.et oppꝛobꝛia hominũ et ſurramenta crudelia
rus teſtis et hoſtia fi eri obedientiã coꝛda filioꝛũ cõ⸗ penitus non expauit:necqð a viris in Voꝛibus abhor
uertet ad patres: vt non fiant anat hema ſi fuerint ob/ rerin abhoꝛruit. nec pudiciciam que magis in eis que⸗/
ſequentes. Nouerit enim quid boni eueniat in futuro: rit magnipendit:nec turpari timuit conuerſatiõe peio

Wl

ceptis abſoluit:etiam

◻ .
Lwber
ris. Nihil hoꝛum conſiderans pfecit madatum dñi iu⸗
xta verbum. Ab ſit ꝙ opꝛobeij notã gerat: vbi mandat
qui creatoꝛ eſt ommũ Et omnis impudicicia tollit᷑ vbi
pꝛecipit pudica iuſticia:et caſtum eſt om̃e quod pꝛecipit
conditoꝛ caſtitatis. Et receſti nouum a veteribus pᷣ
i in eiſdem in aliquo videat᷑ ad/⸗
uerſum. Et fidelis executio pꝛeceptoꝛũ inter picula tu⸗
etur agentẽ:et ab immudicns pꝛeſeruat intactů. Yo
nas cum dictum dñm recuſaret pararetq; fugã fecit oꝛi⸗
ri hoꝛrendã in equoꝛe tempeſtate. ſoꝛte depꝛehenſum in
mari pꝛolectũ belua marina ſuſcepit:et quo nõ acceſſit
volũtarius.inuitus euomitur vt luce clarius pateat o
bus ſine vltione non fieri tranſgrefſionẽ dñi pꝛecepto/
rum. Elbi aũt ionas ſe cognouit diuina virtute dedu⸗

ctum quo ſponte recuſabat accedere ſollicite diuina iuſ

ſa cõpleuit:non heſitans pꝛeteriri non debere pꝛeceptuʒ
cum fuerit poſitũ. cheas pꝑſuaſioni nũcioꝛũ regis
non pꝛeſtauit aſſenſum:vt pꝛeter voluntatẽ dñifelicita
tem futuroꝛũ belloꝛũ ꝓ regibus iuda et hieruſaleʒ atq;
ſamarie cũ ꝓphetis mendacibꝓphetaret. et expꝛobꝛat⸗
realapatus eſt:et vt captiuus detentus eſt oonec euen⸗
tus belloꝛũ verbis ſuis certiſſimã fidem daret. Nam re
cognoſcentis volũtatem diuinã ad pagendam nülle ho
minũ mine debent ammũ pterrere pPpa⸗
triarche ſancti regeſ phete eraceſii obedientiã dño

pꝛeſtauerũt.tradentes dictisqᷓ; m lũ diuina dicta con

diuina cõplere verbis et enigmatibus tradideruũt/G
ce quanta dicto throtoconis alludunt:vt iuxta ſud ſua⸗
ſionem qocunq; chꝛiſtus nobis dixerit kcamus n
rima et alia teſtimonia vt quodcũq; nobis direrit chꝛi⸗
ſtus faciamus:pꝛolixitas quam pꝛo poſſe vitamus non
ſinit garuſtter nrej ſtũ vo quanta fide verbũ vir
ginis ſuaſiuũ ſimiliter et cõſultiuũ aut teſtimonijs ſit
firmatum: dicat et clamet ſanguis effuſus pꝛo cheiſto.
innumere martirũ paſſiones in conſideratione reuelẽt
diuerſa et crudeliſſima ſupplicia nobis inclamitent: q̃
atrocitate adimebat᷑ hominis ſenſus et ſub diro moꝛt
impio include batr chꝛiſti athleta legitimus.necnõ car⸗
ceres et exilia inſinuantquanto ſit agone certatum: vt
qoõ chꝛiſtus dixerat ſeruaret. An enarrando lingue ho/
mnũ defecerunt atq; deſiciunt: per ſcripturã vo tradẽ
do memoꝛie manus etiã ſcriptoꝛñ extabuerunt. Quot
et quot fuerunt fide pleniſpe ſubuectucaritate feruen⸗
tes inerceptuate qð chꝛiſtus dixerit acceperunt: qᷓ;uis

temnere.aut non exequi qð iubet᷑:et qᷓ; vonum ſit dicta
ſEe

animo et coꝛꝑe plus tñ animoq; coꝛpe cienteaſcnno⸗

quintus

d35
purificationẽ noſtra continentes aquã miſericoꝛdie. in
ablutionẽ aiaꝝ noſtraꝑ:et in abſterſionẽ ſoꝛdantiũ pec
catoꝛũ.lamat pꝛofecto ſcriptura veteris teſtamenti.
Date elemoſina:et ecce omnia munda ſunt vobis. Vo
cat ſaluatoꝛ benedictos in regnũ qui ex aqua miſericoꝛ⸗
die ſex laudabiliũ operũ ſpũaliter purificati ſunt: velut
coꝛpaliter iudei ex aqua ſex ydriarum. Sexſunt ſacra⸗
meta in nuptijs eccleſie oꝛthodoxe:que vſq; ad ſummũ
animas vſq;quaq; puriſicant continentia inuiſibilis
diuine gratie mudam aquã/qua peccatoꝛ abluitur.q̃ de
licta donantur:qua ſacerdos reum funibus turpitudi⸗
nis irretitum abſoluit. Et munda efficit᷑ anima: que ꝑ
fidem ex aqua eſtqua ecechiel ꝓpheta multo ante pꝛeui
dit vaticinatus de gratia ſaluatoꝛis:quã in ſex ſacramẽ⸗
tis ipſe ſaluatoꝛ induxit:Effunda ſuꝑ vos aquaʒ mun⸗
dam.et mũdabimini ab ommib inquinament veſtris
et ab vniuerſis idolis veſtris· Sacramentũ vo matri⸗
monij aquã ablintiuã non cõtinet q;uis in ipſo inconti
nens a magnis criminibo pꝛeſeruet᷑:de indulgentia enĩ
non de pꝛecepto in nouo teſtamento pmittit᷑. O ad in
dulgentiã ptinent:magnam aut paruulã notaʒ crimĩs
habet. Et q;ʒuis hoc ſacramentũ licitũ ſit et iuſtũ.tñ ſub
ipſo manentibus magis indiget ablui q; abſtergat:ꝓpt
actus imptinentes et blãdos.qui fere a pau ciſſimis i –—
ris matrimonij geſta ſectantibo euitan᷑/Mæecnõ ſenari
us numerus pꝛimãa numeri pfectionẽ in leua eriſtentꝭ
enunciat Reſultat enim ex ſuis equalibo quotibjidem
totũ:detrimentũ non ſuſcipiẽs vel augmentũ/ꝛima
nanq; pfectio actiue vite que in huius mundileua con
ſiſtit eſt mundũ ſieri a peccatis:et purificatũ ſedulo ſie
ri a delictis Hec vo ꝑfecta purificatio ſignat᷑ in aq̃ con⸗
tenta ſex rarns Betüifide pfectio eſt virtutibus incla
reſcere:que viceſimũ numerũ habet octauũ:quod huu
ſpeculationis non eſt gemde pfecto nũero tranſitur

in dextram. Ded ad cepta ſtudia reuenamurkanide

erant ydrie.Non adobũbꝛato ſed claro fideli ment in/
terlucet:q omne mũdificãs ſeu a qualibet inuſibili cõ⸗
tagione purificans. Et ſi quis quẽpiam pfectiõis gra⸗
dum aſcendit. virtutẽ habet. et pedem interioꝛẽ poſuit ĩ
lapide angulari qui eſt chꝛiſtus deus noſter:a iudeis ĩ⸗
pꝛobatus ab infidelib nõ aſſumptus: chꝛiſtianis peſ⸗
ſimis repꝛobatus. Ipſe nempe dicit᷑ lapis adiutoꝛij:qꝛ
omne adiutoꝛiũ noſtrũ eſt in nomine dñi. Pꝛoinde me

rito ydrie aquã gratie cõtinentes dicunt᷑ fuiſſe lapidee:
chꝛiſto lapidi angulari connexe/Oi vo aquã illam ſapi
entiã voluerimus appellare: ſatis vicinus eſt ſenſus.

ris enĩ vehementia faciendi: excedebat omne qo in coꝛ· ADu chꝛiſtus lapis angularis omnes theſauros ſapiẽ⸗

poꝛe penaliter agebatMõ ſolũ ad illoꝛũ ſed ad futuroꝛuũ
obedientiã chꝛiſio reddendã ipſius mater aſſeruit.Qd
cunq; dixerit vobis facite. Qð non multo poſt pater in
voce mirifica in tranffiguratione montis confirmat
rus erat. Hic eſt filius me oilectusnpᷣm audite S
vero chꝛiſti pꝛenuncia et ſue conſcia voluntatis bediẽ
tiam miniſtros docuerat. chꝛiſtus ſtatim illa exegit ope
re:ad qu illa ver illos induxerat dicens.! Implete
Ydrias aqua.drie lapidee ibi erant ſex: ſcom purificati⸗
onem iudeoꝛũ Oeclarat euangeliſia conditionẽ vaſo
rum et cauſam et nõ abſq; miſterio:vt in multa cõſide⸗
rationẽ audientiũ atq; legentiũ mentes mnducat/atid
dicit᷑ ab vdros qð eſt aqua quia tm̃ ad continentia aque
Aputate tenebant᷑:et miĩſtroꝛũ qui ſeruiebant in mini⸗
ſterio nuptiaꝑ. Multis nanq; purificationibꝰ vtuntur
indei.dũtaxat in rebus coꝛpeis ſcom lege atq; ſuox an/⸗
tiquoꝛũ traditionẽ:qins animas ſuas relinquant in ſ.

dus ecta oelc e apidee. Atqui nos qᷓ
chꝛiſtiano nomme inſignimur. ſex ydrias habem ſcom

—

tie in ſe continẽs:ſactus eſt nobis a deo ſapientia ſum/⸗
maſpdriarũ võ capacitate ẽ .
duin binaru aut trinarũ metretsrũ eſſe conſcripſit duj
ſparem pꝛius diuit: ſed alio ſenſu parẽ dixit diſparem
Nã trinũ a bino diſparitate ſecernit. Et que bina ſunt
inter ſe paritatẽ habentjet Nhanitens ue diſparia ſũt
Ddiſparitatẽ: vt in omni chꝛiſtianoꝛũ cõgregatione inue
niat᷑ diſparitas moꝛũ ſiue virtutũ Et inter ſe multi pa
res ſuntad ſuos vo ſupioꝛes impares:multi diſpares
altioꝛi virtute pollentes ad ſuos inferioꝛes non pares/
qð quauis eandẽ in materia rei aquã vaſa contineant.
ſed diſparia ſunt:in aqua contẽta diſparẽ faciunt quan
titatẽ. Nam binas metretas ille amme ſolum capiunt
que duo ſolum ſtatuẽtes ſeruare pꝛecepta vt plus vir⸗
tutis capiant nõ dilatanf Trinas metretas capiendo
recipiunt que a mũdo ſe abdicant.coꝛpus pulcrefaciũt
caſtitate:voluntatibus pꝛijs oĩno renũdiat ſuꝑioꝛũ di
rectione onrereei ur chꝛiſtus ydrias implere
aqua vt ſacramõta vicʒ purificatiua virtute impleant

Er T — v„.. 3 r r. ⸗

ein
Ree
nti.
Co
co
Aut
lcrg
nmi
lis
äd
udi⸗
Wep
een
am⸗
mun,
eſtnis
atri⸗
vonti
geni
din
nunis
üſub⸗
t
is i
R
iſtenn
ſgem
eima
acon
lofie
con⸗
inca⸗
Hhu⸗
ſitlr.
tin⸗
lico/
ia⸗
ſiri
dsi
nopen
orſege
eme

le.
ſſus⸗
ii/
m/
S
1
rem
ſnt
ſit
mnye
tipa
nes
res/
nt.
nan
unt
pir/
nco
giit
1nH
ete
ni

De vita domini
1.

vt anime abluantur a ſoꝛdibus peccatoꝛũ. vt pꝛima vi⸗
te ꝑfectio habeatur:vt ſapientiã habeamus ipſius placi

tis et noſtris vtilitatibo apt a5:osngirf —

cerdotes inſinuat.qui ſacramenta verbis et diuina vir
tute conficiunt:et pꝛedicatoꝛes qui ſapientia euangeli⸗
ca docendo animas replent. Vnde miniſtri nuptiaruʒ
chꝛiſti dicta complentes:vſq; ad ſummũ aqua ydrias ĩ
pleuerũt. lellet emm ommi ſaluatoꝛ chꝛiſtus. vt oĩs
anima capet quantũ poſſet.et intantũ repleret᷑ virtutũ
moꝛibus et beatifica gloꝛia:q amplius impleri non poſ
ſet. Nam anima hic viuens nõ agnoſcit quantũ dilata
ri potuit in captione grqtie ſiue virtutũ.aut quantum
hic potuit a vicijs deputari.videbit aũt exempta cum a
coꝛpe fuerit:et tetralibus ſedibo ſita.eque dolebit de hu
iuſmodi negligentia vt de pena. In manſionibo vo re⸗
cepta ſuꝑnis ſine doloꝛe cognoſcet vnde dolendũ eſſet
niſi beata foꝛet.et ꝑſpicue intuebit᷑ ad quas celſitudies
fuiſſet a ſuo redemptoꝛe ſublata ſi dum in hac tenebꝛo
ſa vita degebat dilataſſet ſeipſam ad capeſſendas grati⸗
am ⁊ virtuteg quantũ ex eis deſuꝑ ſaluatoꝛ volebat in⸗
fundere:qui nunq; ceſſaret niſi anima faſtidiret Longe
latioꝛ eſſe poſſet noſtre mentis capacitas qᷓ; credimus.
ſed ipſam in anguſtũ ſinum colligimus.cum ipſam in⸗
tendimus replere caducis:et illa in ipſam intrudimus
ad que creata non ſuit.Non aũt deuſ replet aiam iurxta
capacitatem quam poſſet habere ſi wellet: ſed iuxta illaʒ
quam ipſa remiſſa woluntate ſibi fecit ⁊ habuit. Vlerũ
tamẽ vſq; ad ſummũ replete ſunt ydrie:vt ommno cre
damus omnẽ animã repleri ſcom menſurã donatiõis
chꝛiſti vt ait apoſtolus.Menſura vo donatioms chꝛiſti
non eſt ex pte ipſius qm̃ omnino immẽſurabiliſ eſt:ſed
ex parte aĩe pꝛout ad recipiendũ ſua potentia diuinã vix

tutem et gratiam ſe coaptat/qũã aquam in vinũ mera
ciſſimũ ſua poteſtate cõuertit:abſq; aliquo nutu coꝛxo⸗

ris et platione wrtoꝛũ. Sua eni ſemp eſt effectiua vo⸗

luntas. vt ad unperiũ eius quod nõ eitin eſſe deuemat/
et entia ſuam ſpeciẽ et pꝛimam naturam mutẽt ipio iu⸗

bente ·. Quod factum eo mentibus hominũ plus accre
ſcit quo ſingularitate polleſcit et mox et ſine aliquo tẽ
poꝛis interuallo factum cernit᷑.qð natura ſuis occultis
ſucceſſibus opaturſdum humoꝛem terre in vitem viri⸗
dem traicit ex vite in botros varios mittit: deinde arte
hominum accedente vinũ eliquatur· Omnia miracula

ſaluatoꝛis ab ipſo facta et a ſius ſequentibus poſter; tã⸗
to altioꝛi con ſideratione attollunt rudes hominũ men
tes quanto rarius pꝛeter nature curſum facta legunt᷑.

Et deferuent remiſſa contemplatione maioꝛũ.que qͥti
die fiunt.que quia curſu et oꝛdine nature agunf᷑.nõ i/
terpolato ſucceſſu in aĩaduerſione noſtra polleſcant:et

multo maioꝛa maioꝛeſq; mutatiões inuilſibiliter facta

recognoſcimus q; acta in coꝛne lectitemus. Fit miris
et occultis modis quotidie mutatio in mẽtibb hominũ

que pꝛefert᷑ mutationi aque in vinuminũ aut mire
ſactum iuſſu domini ad architriclinũ xefert.vt apte lu⸗
ceat quod actum eſt ſecreta virtute. Honoꝛem etiã de⸗
ferri pꝛimatibo monſtrat:cum in nuptijs architriclino

pꝛimo iubet afferri. Architriclinus erat cuius nutu ⁊ oꝛ

dinatione omnia in nuptijs agebant᷑.et in pꝛimo mẽeſq

rum accubitu recubebaqui neſciens qð taute geſtum
erat.cimn guſtaſſet pꝛoꝛupit in vocẽ.et qð ignoꝛabat de
texit et ertollebat rocibus vinum ꝓductionis ignoꝛata
virtute Weretur ſemꝑ laudem qð bene geſtũ eſt ſioꝛi
ginalis cauſa non pateat. Mec expedit latentes cauſas
Bänßͤuraret inquirere:ſed mſitam laudare virtut uinum oꝛdinemet humanum:q;uis ad effectũ miſeri
6

uſtauit architrichinus aquam vinũ factum cin plus
ex natura fuerit ſentiensbonitatẽ:velut ammirãs vo

M

Boluatorxis

cauit et ſoonſum. Hoc ſane in miraculis factis diuini⸗
tus eſt tenendu ꝙ virtutẽ et opationẽ exceſſere nature

non ſolu in eo ꝙ peeter ipſam facta ſunt ſed in eo ꝙ plu

ris bonitatis q́; natura contulerit poſſederunt. Mꝛoin
de architriclinus his vrrbis ſponſum ailoqu Sf̃iſ
homo pꝛimũ bonũ vinum ponit. Et c inebꝛiati fuerĩt
quod deterius eſt affert.Tu aũt ſeruaſti konũ vinũ vſ⸗
q; adhuc ] Sed oꝛdine nobilioꝛi qᷓ; homo fecit oĩa deus
homo. Elerſa eſt aqua ſqualida frigida et inſipida:in vi
num contrarijs dotibo fultum Moiſaica eni lex. pſalmi
et ꝓphetie in euangeliũ tranſierũt.et hũana natura in⸗
ſignioꝛi dono refuiget quaſi fuerit ante clara. Elino nã⸗
qᷓ; verbi pꝛepoſterauit naturã dignitando. In leticiam
Vrſum eſt ꝑ miſericoꝛdiã:quod ante ꝑ iuſticiã creatu/
ra humana dolebat. In eternã leticiãs omma que ſunt
veroꝛum eccleſie nuptialiũ donant᷑ pparanda actũ eſt
abſq; toꝛcularibus vinũ:vt etia ſi non coꝛpe patiamur
fide tũ ſumamus pꝑticipemus ⁊ ſanguinẽ:Oetis diſt
ſitio que ſignabatur in aqua illam foꝛmã accepit quã re
demptoꝛ inſeruit. Et ſapientia ſalutaris in cogmitione

diumoꝛũ:nouam noſtre menti exultationem adduxit⸗

MNulla facta eſt ꝑmutatio loci.nulla obuenit interpoſi⸗
tio tꝑis.nullus ab extra poſitus eſt actus/ Pꝛeter oĩa
lxc liquidum elementũ quantitate atq; ſubſtantia ſem
per eodem modo ſe habens diuerſas qualitates accepit
Elrgumento magno nobis oſtenſim eſt vt ſimpla ⁊ ea
dem aiarũ noſirarum natura cõſiſtens ſemꝑ parata p/
maneat diuinoꝛũ ꝑmutationẽ reciꝑe qualitatũ ꝓut aq̃ᷓ

dum in vinum NKerkcceRtREERR iz: —

clinus laudat:qui nomine offich non indiuiduato et p
pꝛio inſignitus pꝛinceps triũ lectoꝛũ dicitur. Tlirtutes
wro vbi anima vxlut in lecto requieſcit tres ſunt:et he
dicunt᷑ ſirurgice ſelecte atq; archotice fides ſpes atq; ex
imia caritas.in quibus cubans architriclinus eſt.q nõ
ex nomine ꝓpꝛio aut ex eo qð eſt ſed ex his virtutibi vi
num luemit ſaſtat ubit. aceg diſcernit: qᷓ; vonũ ſit oẽ
quod ꝑ gratiam et diuina virtute mutat᷑.et oꝑationeʒ
gratie nouit ſufferri nature opationi:et quod ꝑ gratiaʒ

is virtutibus archoticis mentibus hominũ ſuaui

Kannen us.qð per naturam ꝑaidimus vel caremus.
tas euangelij claruit. Et ex iſtis non ex lege aut ex qua⸗

driuio virtutum moꝛes hominũ diſponentiũ iuſinca⸗

tur homo/qð aplus in pleriſq; ſcripture ſententijs cla⸗

— —

quitur hoc factum eſt oꝛdim puri hoĩs:qð autẽ ſeruari
bwnum in poſterũ oꝛdine diuino factũ eſſe cognoſcitur
qui melioꝛa ſempꝑ ſuo infallibil oꝛdine poſterauit.quo⸗
uſq; pueniamus ad inuariabilẽ fine gloꝛie vl penarum
Bonum eſt ꝙ nos creauit ad imaginẽ et ſimiitudineʒ
ſuam. Bonũ qð creauit:melius qð recreauit. BRona na
tura:melioꝛ gratia. Bona lex:euangeliũ vo ſibi pꝛeſert
Actiua vita bona:ſed melioꝛ contemplatiua que ſequit
Bona ſinagoga:ſed eccleſia pꝛeualet. Bonũ eſt oẽ qdĩ
eccleſia in curſu labentis tꝑis agitur:ſed melius qð in
eterna gloꝛia futurũ ſperat. Sempꝑ enim oꝛdine chꝛiſti.
dei vinum melius ſeruat᷑ vſq; adhuc:cui humanus o:⸗
do eregione pꝛocedit Oꝛdo cogitationũ et viarũ ci ab
oꝛdine humano rei writate ſecludit᷑. Ynquit enim ipſe
per yſaiam ꝓplxtam. Mon enim cogitationes mee ve co
gitationes veſtre:neq; vie mee vt vie veſire d cit domi
nus. Sed ſicut exaltant᷑ celia terra ſic exaltate ſunt vie
mee a vijs veſtris.et cogitationes mee a cogitationibo
veſtris Que verba omnino inſinuant diuerſum eẽ vi⸗

coꝛdie dei yſaias pꝛotulerit. Oꝛdo igitur diuine pꝛoui/

gentie ſemper eſt mehoꝛa ſeruare in poſterũ:ſicut ex af

maleh omnis homo pꝛimo hnum vinũ ponit.et qð ſe
Uur

, DP. ,

Liber

fectibus hominũ et ex pꝛofectu virtutũ ſemꝑ ad ſuꝑio
ra et potioꝛa climatiol Hoc micium ſignoꝛũ ecit ieius
in chana galilee. Et manifeſtauit gloꝛiã ſuam:et credi⸗
derunt in eum diſcipuh eius Sed hoc fuit iniciũ: mi⸗
racula cetera ſubſequunt᷑. Ynicium m aqua in vinum
chꝛiſti virtute conuerſa.vt hoc pꝛimũ et tanq; vite age
de initiũ exigere videat᷑tanimas noſtras ad melioꝛa cõ
uerti NHam conuertiad deũ et ad opcima queq; virtutũ
Verelictio eſt peccati et ſalutꝭ exðꝛdin. Signoꝛu nomie
miracula de ſignant᷑. Gactũ in chana galuee vbi et nu⸗
ptie manifeſtauit gloꝛiam ſuam.quis plus poterat dei⸗

tate qᷓ; apparet in bomine: mamifeſtans ex miraculo vixr
tutẽ latentis deitatis in homine mamufeſiinnd ni
raculi fructus pꝛeter id quod in coꝛpoꝛe actuʒ eſt credu
litas diſcipuloꝛũ fuit.quia quodamodo iam crediderãt
cum vocati ſequerent᷑:ſed eoꝛum credulitas viio mira⸗
culo eſt facta validioꝛ. Mempe chꝛiſtus doctrinã verba⸗
lem et fidem ad quã populos inuitabat: firmauit mira
culis et oꝑibus ꝓpꝛijs. Hoc eni pꝛotinus exquirit a no
bis vt credamus cum effectu operũ ꝓpter qð pꝛerogat
acta ſignoꝛum:et vt credentes habeamus vitam eter·
nã. Sed nullus diuina lvnitate laceſcat in aliquo.aut
ſemetipſum fallaci amm atiõe ſuſpendat.cur nunc ta⸗
lia miracula non elucent:nam modica nunc eſſet hoim
vel eccleſie ſides ſi miraculis augeref. Et maioꝛa nunc
inuiſibiliter in aiabus hominum ſiunt.qᷓ; tunc facta in
coꝛpibus agnoſcamus.qmi quanto anima nobilioꝛ eſt
coꝛpe:tanto qð in ipſa virtuoſe ꝑagit᷑.q; qð in coꝛpoꝛe
plus excedit. Nec infantula ſeu edentula eſt eccleſia: vt
ſemp ſibi exrpediat miraculoꝛũ lacte nutriri Creuit ipſa
virtuoſis augmẽtis:que ſi coꝛꝑalia miracula nunqᷓ; ex⸗
cipetide nõ nutat ſœ non concutit᷑ caritate non deficit
in bene ſuis coherentibus mẽbꝛis.Ahter nũc qᷓ; ꝑ mira
cula euangeliũ chꝛiſtianoꝛũ mentibus lucet:nec eccle⸗
ſia velut nouicia miraculoꝛũ coꝛꝑalium recipit diſcipli⸗
nam. In anterioꝛa ſe pꝛouehit in ſuis fideliter fidelibd
et ꝓſicit fideli euangelij cognitione atq; virtutũ/Xc per
hoc credamus opa uuſta fidei aſſiſtentes ſi miracula le/
gimus ſaluatoꝛis.qm crediderunt in eum viſo miracu
ſo diſcipuli eius quos omnes ante verb vocauerat.ma
nme quos apoſtolos nominauit nunc miraculo illoꝝ ſi
dem magis valdam fecceit.
SDe tempeſtate in mari oꝛta chꝛiſto doꝛmiente in na⸗
uicula ad imperiũ eius ſedata ſcõm matxum marcũ ⁊
lucam. Capitulum II
Iraculoꝛũ inſpectio biuiũ oꝛdinis facit.vt aut
m ſenſibilia ſenſibilibus et inſenſibilia inſenſibi
libus coniungant᷑.aut oꝛdo factionis eluceat.
Senſibilia quideʒ miracula ſunt que in creatura vtro
q; ſenſu ſenſibili facta noſcunt᷑.ꝙ ſenſus exterioꝛ ĩ me⸗
lioꝛa mutatũ ſe videat.imo de ſenſibili malo inſenſibi /
le bonum veniſſe et interioꝛ ſenſus clara ratione cogno
ſcat:ſiue qð animus ſe videat purificatũ a vicijs.et vir
tutũ fulgere ſplendoꝛibo. Inſenſibilia vo ſunt: que in
rebus ſenſu et ratione carentibo fiunt.Ac ꝑ hoc miracu
loꝛum nuncupatio ſic emicet:vt omne quod in creatu⸗
ra ſupꝛa naturã et pꝛeter naturã rationẽ vſum et arteʒ
agit᷑ ſenſibile aut inſen ſibile miraculum eſſe dicaf.non
reſpectu diuine virtutꝭ qua mediante agit᷑ aut reſpectu
eius a quo diuina virtus ad facienda miracula inuocat᷑
ex his enim ſemper eodem modo ſenſibilia ſunt: ſed ex
parte illius in quo miraculum agitur. ſenſibile aut in⸗
ſenſibile dicit᷑.q;uis conſideratione videntiũ omne mi
raculum ſen ſibile vel cognoſcibile iudicef. Ged in hoc
parump factionis oꝛdinem obmittentes pꝛout cepimꝰ
inſenſibilia pꝛimoſerie debita ꝑtractemus. De eo ꝙ ſal

—

quinttns ves arge

uatoꝛ mare ĩcrepauit:recitat᷑ ſcom mat heũ octauo mar

ci quarto.luce ieptimo. Cum dns laiuatoꝛ cũ ducipul
ſuis nauim aſccderet fac us eſt moꝛtus magnus i ma

ri.ita vt nauicula operiret fluctibo. Et erat ipie in puppi

ſupꝛa ceruical doꝛmiẽs:Accedentes o ad ei.m ducipu
l:excitauerunt eum dicentes Oñe nonne ad te ꝑtinet
quia perimus.CTunc iurgens impꝑauu vntiset mari
Ena uttera Cõminatus eſi ventis et dixu mari. Tace
obmuteſce ha iuteral Increpauit wentum tempe.
ſtatem et ceſiauu:et facta eit tranquiluias. C t dixit eis
Quna timidi eſis modice fidei na htera! Tbi eſi fi
des veſtra Hunc ſiquidem næuis aicenſum in moꝛb-
declarauimus ſaluatoꝛis:lſea hic ꝓut oꝛdo miraculoꝛuʒ
contexitur anter diſeremus. Omms chꝛiſti alcẽſus fa
ctus in coꝛpꝑe ad ſpũalem alcenſum animas pꝛouocat:
ſed aſcenſus nauis ſuplationẽ et tranſeundi iuꝑ pericu
la inſe periciam mõnrat. Secretũ elementũ eſt aqua
domiciliũ eſt piſcium per natura indita. HMominũ autẽ
ſacramentũ eſt:umeris dubij per artem muentã. Non
enim a natura hommes natant diſcunt et tranluadant
pꝑ modicu natandi ꝓhibente laboꝛe: aut arte carpentaria
condi quo mare ꝑpambulant ieu tranſeũt etiã manen⸗
te timoꝛe.Nam ſemꝑ inquietudo maris æ xntus xlex
mens naingantibꝰ minat naufragũ/are mundus ẽ

pꝛeiens qui nunq; plena pace quieidit: q;uis nunc leuꝰ

nunc acrius ſuis fluctibb inhoꝛreſcat. Mauis eſt quedli
bet artiñciũ ſpuſiancti.quo inhoꝛreſcens tempeſtatibuſ
ſeculũ ꝑtranſimus et ꝑuenimus in poꝛtum nõ illuʒ ad
quem pueniunt naues ſeculi negocia dferẽtes ſcd ĩ il⸗
lũ vbi quies et ſalus eterna conquirũ.Non vna eſt o
ratio nauis:nmec differentia ſimpia
patoꝛiũ ſenſibiliũ et irrationabiliil et rationabiliũ crea⸗
toꝛũ fuit et inſenſibilis ventencontinens inſenſibiliter
lenſibilium ꝓpagines ꝓpaginabiles in futurum: que a
pꝛimo pꝛot hoplaſto ꝓdierunt Opſa conſeruationis ma
ter quam deus vut maternũ vterũ ab egredientibuſ
filijs occultauit. vt welut cx pꝛohibitione nature millaʒ
mienſibilem ſicut inſentienteʒ matrem non poſſit eſte
egreſſus:et in tanbus requieſcit montibus.vt difficiliſ
aut impoſſibilis poſſit eſſie acceſſus.Per hanc non de⸗
ueniebatur in ꝑꝛtũ ſpacia ꝑagrãdo.neq; pꝛo mercede
rerum delatura fiebat.ſed ↄieruabat ommũ ſemina ſpe
cierum que in pꝛincipio diſtinctũ habuerũt creationis
iniciũ:nullis velis aut remis aquarũ ſpacia ꝑmutabat.
Solum attollebat ſe attolletibo aquiset vagabat᷑ agi⸗
tantibus vndis pꝛout diuina pꝛouidę tia diſponebat do
nec in montibus ar meme requieuit. Hac coꝛpaliter do
minus noſter adhuc meoꝛpeus non atlcendit:ſed de e
rus diuine pꝛotent. Hec ſiquide diſtinguit᷑ contra oẽs
et omnes ab ipſa clara differentia ſecern nkaer dle
vſus et expientia mõſtrat Mauis vo quã chꝛiſius aſce
dit pꝛo negocijs ſimilis tene ed miſterio vſq; quaqʒ
diſſimilis:vt ex aptitatil virtutibꝭ domũ ſine ſundamẽ
to terrenoferentẽ ad celeſtia. mũdi equoꝛe tranſuada⸗
to et pꝛeſeruante nos a fluctiba cognoſcamus/aut eccle⸗
ſie ſancte fidem que ſemꝑ malis motibo et varns ↄcuſ⸗
ſiombus abrache deo gubernãte nõ poſſt pati nau

fragiumſin qua chꝛiſtus doꝛmit velut quieſcẽs in domo
virtutũ.et in fide eccle ſie quã fundannt Fn a m pe doꝛ/
mitio fluctuum pturbatarũ doꝛmientis ſecuritatẽ inſi
nuat:et nihilopendere terroꝛes mundi varios pꝛeoſtẽ

dit. Hoꝛmitio nen moꝛtem ſed ſimilitudinẽ moꝛtꝭ ha⸗
bet:et velut mundo moꝛtuos expedit pagere vitam ſtã

Et humanitatis aſſumpte verum teſtimo niuʒ erat ꝙ

chꝛiſtus do:miebat in nam. Mecnon et pꝛo eo tʒe quo
fiebat illa doꝛmitio.ad punctum ⁊ in modico vereliaui

—

mar
uput
Uma
uppi
ape
umer
nar
Tace
em
iſ
nonbe
long
usſ
Uocgt:
Pencu
aque
laute
on.
adant
WMaria
manen
N
uncus
uneleu
qvcdi
ſatbuſ
Aluzod
diil-

eſto
ſce
ſigea⸗
bilnder.
quen
nism
entiben
mile
ſit eſe
hffiali
von den
keucege
nna ſe
onio
obat⸗
rogi,
t do
erdo
W
adis
ſarr
nogſce
Uaſog
mame
u.
flcker
Auſ⸗
noul
vno
N?/
jnſi
roſte
ho,
jſſt
19
go
nlt

De Vita domini

apoſtoli videbantur.vt pꝛobaretur exꝑimento ſenſibi
li/ꝙ abiq; chꝛiſti adiutoꝛio in mari letifero hiuꝰ mundi
ſubmergimur a varietate fluctuum inuoluti:a vitioſa
inuolutione ad inferioꝛa penarũ in poſteꝝ deſcendetes.
Sed qui malis agunt᷑ ꝑfoꝛant᷑ doloꝛibo et timoꝛe. his
vulneratis ſagittis querunt auulia vnde poſſunt:et vo
cibus ꝓteſtant᷑ infeſta que ſentiunt. Pꝛoinde diſcipu⸗
li aceedentes ad ieſum:excitauerunt eum dicenteſ.Do
mine nonne ad te ꝑtinet quia perimus Scriptuʒ eſt

in pſalmo de veteri populo multis flagellatiõibo flagel⸗

lato. Et clamauerũt ad dominũ cum tribularent᷑:et de
tribulationibo eoꝛũ liberauit eos· Vexatio que vicinuʒ
habet piculum neſcit nſoꝛas innectere.et timoꝛ vxatuʒ

exagitat ne incurate quieſcat et ex hoc accedunt diſcipyu

li ad ieſum. Illi tunc mente pariter et coꝛꝑe acceſſerũt
nobis aũt non coꝛpe ſed mentalis atq; fidgelis remaſit

acceſſus. In nain erant.mari vndiq; cingebant᷑: alus

nullus erat ad quẽ potuiſſent pꝛo ope recurrere. Na ex⸗
tra domum fidei et virtutum non eſt adiutoꝛiũ in no⸗

mine domini. Mõ poterant in mare apoſtoli ꝓ tꝑe deſcẽ

dere cõminans ex om̃i parte naufragiũ:et nemo ad ini
micũ ꝓ remedio refugiũ facit. Jã mare inimicabatur.
nitens nauiculã opire fluctibus ſi tenuiſſent ſolidã ter
ram deriſiſſent marina ꝑicula. Qui fidei et virtutũ ſa⸗
cramenta ſumpſerunt indirerunt mundo et vicijs bel⸗
lum:ſed extra virtutes et fidẽ nulla ſunt cõpendia eua⸗
dendi. Extra fidem ⁊ virtutẽ omnia minant᷑ aĩie noſtre
naufragiũ.et facta hoſtilia:pac deſperato miſterio. Exi⸗
ſtentes in virtutibus atq; fide hoꝛum neceſſe fit ſenti⸗
re contraria:et eſſe in bello aduerſuʒ aduerſantia boms

Beg qui fidei et virtutum domum muiſibilem nõ in/
trauerunt habuerunt in hac vita pacatos earũ hoſtes

quos poſtmodum ſenſere toꝛtoꝛes.Ac per hoc cupidis ĩ
fallibiliũ et delectabilium eternoꝛũ necnon factum eſt
potius nauem conſcẽdere ad vtraq; bella diſpoſitam et

a diabolo et a mundo fieri non quietum:qᷓ; ad tempꝑp pa
ti equaciem eterno turbine mupſe auenteſſaii vi⸗

te noſtre tranquillitate non gaudet.Quiſquis turbari
equaciei marine hoeret blandicias:aut remis et ſudoꝛi⸗

bus remigantium aut ventis agitantibus puenit ĩ po⸗

tum. Mon ergo aſcenſus ad fideʒ terreat innideles. nec
aſcenſus ad virtutem terreat criminoſos.non incipiẽ/
tes in altioꝛa conſcendere pauere faciat ſecutura tempe

ſtas.quoniã his et alijs ꝑiculis vita chꝛiſtiana peragit

deducitur et pꝛobat᷑:nec aliter ꝑueniet inquietiſ eterne

poꝛtum. Mam per multas tribulationes introire opoꝛ⸗

tet regnum dei. Et aplus ait. Exiſtimo ꝙ non ſint con
digne paſſiones huius temꝑis ad futuram gloꝛiaʒ que
reuelabitur in nobis. Et iacobus in canonica ſua dicit.
Omne gaudium eriſtimate fratres cum in tentatiões
varias incideritis:ſcientes qm̃ ꝓbatio fidei vſſtre patiẽ

tiam opatur. Matientia vo opus pfectum habet. vt ſitz

pfecti ⁊ integri in nullo deficiẽtes· Pꝛoinde non time⸗

ſi omnia mũdi mala in vnũ cõflarent᷑ ad pugnam.⸗

gatur virtut aſcenſus a quo in gloꝛiam fit ſublatio
3

qꝛ dñs refugium factus eſt nobis in oĩibo aduerſautibꝰ
nobis:dicunt apli.Oñe nõne ad te ꝑtinet quia perimꝰ

Magne ꝓfunditatis et diuine inclinationis eſt verbuʒ
domine nonne ad te pꝑtinet quia pimus. Imo ad nemi
nem ꝑtinet pꝛeterqᷓ; ad te ꝑtinet ſi ꝑimuſ.Tui enm ex
creatiõe ſumus:tibi ergo ꝑpimus ſi tui ſumus.Ad te ſo
lum liberare ꝑtinet ne pereamus et reaſſumere de peri⸗
culo ſi incurrimus. Clocaſti nos in pꝛomiſſione tua ſe/⸗

gquimur te in fide noſtra:xocaſti nos miris modis tuis
ſequimur te veſiigis noſtris. Patrocinia mundi dimi
ſimus:et ſub tua ꝓtectione confugimus Ergo ad te ſo

Baluatoris

lum ptinet ſi ꝑęrimus:neq; alium habemus ad quẽ in⸗/
dubitata nde fugimus.Aut ergo adiuua ſi ad te ſolum
ptinet ne pereamus:aut oſtende ſi ad te non ꝑtinet ad
quẽ recurramus. Erxcitauerũt diſcipuli tactibꝰ aut cla⸗
moꝛibus chꝛiſtuʒ. Gaciliter excitatur qui neceſſitate nõ
doꝛmit.Faciliter excitatur cuius clauditur tm̃ ocułcoꝛ
poꝛeus:mẽtis vᷣo inſopitus eſt oculus.Per ſalomonẽ
fuerat ante pꝛedictũ.Ego doꝛmio et coꝛ meum vigilat.
Doꝛmire videtur dominus eis qui ſibi doꝛmunt. Mqᷓ
merito ſe omnibus exhitet: qualem merita cuiuſcunq;
requirunt.Vocibus vo coꝛdis et amoꝛibus excitatur.
necnon clamoꝛibus inrecuruate oꝛatiõis.Dicebat enĩ
dauid Clamaui in toto coꝛde exaudi me dñe. In toto
coꝛde clamat excitatq; chꝛiſtum qui omnẽ intentioneʒ
in eum dirigit atq; cõuertit.Cactibus foꝛte fuit excita⸗
tus et chꝛiſtus.nanq; et oꝑa iuſiicie chꝛiſtũ ad nos eui⸗
gilare fecerunt:et intendere ſuper tribulationibus no⸗
ſtris vt liberaret ab eis. Multociens chꝛiſtũ nauẽ aſcen
diſſe cognouimus:ſed niſi ſemel in illa doꝛnnuiſſe legi⸗

mus.qm multas oꝑationes ſaluatoꝛ diuina potentiaẽ
humanitate wlut in artis inſtrumento feot in ſeculo.

ſed tm̃ ſemel moꝛtuus eſt et ſemel excitatus ſua poten⸗
tia qua deus erat:velut a ſanctoꝛum pꝛecibus concita⸗
tus. In quoꝛuʒ pſona pꝛeloquebat᷑ dauid dicẽs. Exur⸗
ge quare obdoꝛmis dñe:exurge ne repellas in fine. Et
alibi. Exurge dñe adiuua nos et libera nos ꝓpter nomẽ
tuum. Et velut qð petebatur iam factum gratulat? di⸗
cebat.Et excitatus eſt tanqᷓ; doꝛmiens dñs:tanq; potẽſ
crapulatus a vino/Et in ipſius ꝑſona dauid multo añ
pꝛedixerat. Ego doꝛmiui et ſomnũ cepi: exurrexi quia
dñs ſuſcepit me Nec vereoꝛ dicere ꝙ doꝛmire dicit tepi

dis:quia ſollicitis ſi pꝛecibus excitat inuigiat Eieick

gens imꝑauit ventis et mari Imperat mari dominus
maris et mitigat mare:ſine cuius imꝑio aura mare nõ
excitat neq; pꝛocella moleſtat. Scriptura enim dicit.
Tu dñaris poteſtati morisſtmotum aũt fluctuum eius

õõ pꝛeſens diuerſis concitat᷑ auris

diuina pꝛouidentia pmittente:ſed nec quieſcit eiꝰ hoꝛ⸗
renda tempeſtas niſi dño imꝑante. Vndificat vndiq;

ſeue mundus.et qñq; chꝛiſtiferas naues concutit ſub⸗

mergit aũt nunq;:ſed concuti omnipotẽs diſpenſatiue
pernnſit Submergunt᷑ plurime ſi deus nauigantium
peccatꝭ iratus concedit.ſed imꝑium dñi ſeculi ferocita⸗
tem et maloꝛũ hominũ impietatem ſecreta poteſtate re
frenat:ne tantũ noceat quantũ affectabat iniqᷣtas.Alia
vo litera dicit Cõminatus eſt ventis et dixit mari: ta⸗
ce obmuteſce Cõminatio eſt terroꝛ incuſſus ex ſubſe⸗

quente pena:vt ipſa pꝛeuiſa omnino male arceat᷑ iniq/

tas. cõminatio eſt ꝓhibitio ne fiendi:addita multatio⸗
ne ſi fieret. Cõminare dũtaxat poteſt:q poſt male actuʒ
iuſtaʒ poteſt inferre vindictãa. Cõminatio ſigno aut ver
bo pagit᷑:facto aũt nunqᷓ;. Signo indicit᷑ ne fiendũ ali⸗
quo membꝛo coꝛpiſ cũ oſtentatione inſtrumẽti quo ſit
plectenda impꝛobitas:verbo aũt cũ expꝛeſſione vtriuſ⸗
q; infigitur Sen ſibilia rationabilia ⁊ irrationabilia cõ
minationẽ ſuꝑioꝛis aut cuiuſcunq; terrentis agnoſcũt
illa ratione illa vo inſtinctu nature:conſuetudine vbo/
rum quibus ſolito acerbant᷑. Inſenſibilia ſiquidẽ ↄmi
nationẽ non ſentiunt:nec ꝑcipiunt animo quid ſigno
aut verbo dicat᷑. Quid enĩ ergo eſt ꝙ chriſtus cõminatꝰ
eſt ventis.et mari dixit obmuteſce.Nam iuxta expienti
am intelligentie literalis ita creatura creatoꝛi obedit ac
ſi rationali anima intelligeret quod pꝛofertur:qua in⸗

ſpecta pꝛopenſius altioꝛ ſenſus elicitur. Nam veti ſunt

valide hominum tempeſtates mũdum velut mare vn
diq; ſeuis moleſtijs concitanti.qui nullo ſuperioꝛe ar⸗

et excitans illu

centur:niſi cõminatione omniũ domini terreant. Sũt

nanq; nonnulli qui poteſtatiua iniquitate floꝛentes in
ter homĩes non habentes quem vt ſupꝑerioꝛem timeat
inferunt alijs mala que cogitant.et ſi habent quem iu/⸗

ſte reuereri debeant. animi puerſitate contendunt.ma⸗

xime cum iniquitas male agendi acceperit facultatem:
et velut ventoꝛũ flatus humana poteſtate recludi non
poſſunt.ſic eoꝛum vexatio nequit ab hominibus pꝛohi⸗
beri. quibus ſolus dominus dephiꝑ cominatur. vt aut a
malis inferendis reſiliant:aut iuſtam demum ſuſtine⸗
ant vltioneʒ. Quod mare obmuteſcat ex dicto domini
ſaluatoꝛis ad id refertur:quoniam diuina pꝛouidentia
non humana virtute ſiue peritia interdqum mũdus in
parte vel in toto a veratione quieſcit.Alio loquendi ge⸗
nere alius euangeliſta chꝛiſtum dixiſſe aſſeruit dicens.
Increpans ventum et tempeſtatem Increpatio ẽ
repꝛehenſio ad impꝛobas actiones. Eſt etiam increpa
tio retunſio mali acti ſeu male diſpoſitionis:ne ꝓcedat
in actum. Increpatio eſi inclamatio contra ꝓhibentia
debitam ſeu voluntariam actionẽ.que fit ꝓpꝛie ad ratio
nabiles creaturas:ſed accõmodato vocabulo in non ra
tionabiles et in non ſen ſibiles ſcriptura ſacra ſexerefſe
xit. Mam pſalmiſta dicit. Vncrepauit mare rubꝛũ ⁊ exic
catum eſt. Jurxta litteralem intelligentiam ſic ꝑactum
credimus vt deus in moiſe ſeruo ſuo duce populi ſui ſe
creta potentia et creature obedientia manifeſta ꝙ mare
increpauerit et in vtramq; partem coartauerat aquas:
vt wlus ſuus ex egipto egreſſus ſicco veſtigio ꝑtranſi⸗
ret. Hic vo mare increpat et quieſcit:vt in pace apoſto
loꝛum nauigium fiat. Et alia ſcriptura:increpanſ mare
ſipꝛeter m̃ ete
das tempeſtateæ per mare coꝛ humanuʒ intelligere vo⸗
nngin quo chaiſtus et apoſtoloꝛum collegium naui
gat per fidem arboꝛe ſpei caritatis velo ceteꝛarũq; remis
virtutum.nam aliter coꝛ noſtrum qᷓ; his inſtrumentis

in hac vita chꝛiſtum et apoſtolos poꝛtare non poteſt nõ
incongrue cogitamus. Spũſſancti licentia etiam ĩ hac

interpꝛetationẽ iuſte wenire coꝛda ſcripturas querenti⸗

um ſinit:qᷓ;; nobis alia pꝛeroger᷑ foꝛma loquendi.Nã

quis imperare poteſt coꝛdibus hominũ niſi deus. Quiſ
mutare poteſt hominũ coꝛda niſi qui cõdidit.Quis odi

um et amoꝛẽ recõuertere in alterutrũ poteſt aut ex eis
inferre miſi creatoꝛ omniũ deus.Hã impatoꝛes aut ter⸗

reni dñi cum imꝑant multa fier coꝛda non mutant:qᷓ;
uis mutata videant᷑ cum eoꝛum iuſſa cõplentur. quod
non fit ratione pꝛecipientis ſiue pꝛecepti cum ſaciunt:
ſed quia omnis homo niſi alia virtutis foꝛtitudine vi⸗
geat.timet vel cupit ſibi.Eloluntas enim hominis libe

ra facta fuit:vt a nemine pꝛeterqᷓ; a deo et a ſeipſo in ali

quo moueret᷑. Solus eni deus ſuꝑ humana coꝛda ve⸗
rum habet imꝑium:vt illa mutare poſſit ab vno conce⸗
ptoin aliud. Et ipſa ſiquidem ſunt libere motioniſ:nul
lo pꝛeter deum cogente ad appetendum vel rennuẽduʒ
hoc vel illud. Et q;uis humana coꝛpa multis hominuʒ

ſubdant᷑ imperns. coꝛda vo deus ſaltim ab homimb

rit: inſia illam ſententiam Gili da mihi coꝛ tu/Et mi
ta expientia nouimus ſanctoꝛum coꝛpoꝛs multis a deo
tirannoꝛũ vexationibus derelicta. in quibus ipſe omni⸗
no reſeruauit ⁊ coꝛda:que ita eius impio ſubdebant᷑ vt
nihilopenderent coꝛpoꝛa in quibus tam ſeuiſſime toꝛq̃

hantur αα cominatur quia ibi ratio et intelli

gentia ſunt et concupiſcẽtia et motus ire.et illa que re⸗

pꝛimenda ſunt ne coaleſcant in eo per affectiones ⁊ pla

cita contra woluntatem domini creatoꝛis:et ne impꝛeſ

ſa per interminationẽ penarũ pꝛogrediant᷑ in repꝛobuʒ
actum dei obedientia Greicti hietnoneriun üre in epa⸗

Liber

4

umtus
tiones coꝛdi humano fiunt.cum ſepe illa delectabiliter
meditet᷑ que dei diſplicentiã generant.et confundũt iu
ſticiam ſi patrata conſiſtant. Monne coꝛ ſepe cogitat q̃
ſunt obiurgatione digniſſima. Increpatio nanq; cum
ad coꝛ hominũ dirigit᷑: eſt obiurgatio eoꝛum que cõtra
iuſticiam diligunt᷑ et fiunt. Et etiam increpatio per ex⸗
pꝛeſſionem verboꝛum facta repꝛobatio eius quod male
creditur aut erroneo inteliectu ꝑupitur. Huiſcemodi
mala q; in coꝛde ſepe pꝛoueniant ⁊ oꝛiantur impꝛouide/
q; ſeꝑe celeriter non increpata vel repꝛeſſa in actuʒ deu

miant calculare digitis et reioluere ꝑ manus ⁊ arte nu
merandi velle ꝓꝑquirere:facilius maris numerat᷑ arena.

Er cuius tipo coꝛ humanum merito mare vocat᷑.Nam
inuiſibuium cogitationũ malarum coꝛdis ad arenã fa⸗
cta ꝓpoꝛtione:pꝛoculdubio arena ſuccũberet· Volubili⸗
tatem nempeillius nemo perfecte cognount niſi deus qᷓ
condidit. De quo ꝓpheta dicit. Ego deus ſcrutans coꝛ⸗
H at ergo Rus Hominũ coꝛ:cum in alta pꝛeter
diulina ſtatuta ſe tollit· Einde pſalmiſta. Increpaſii ſu
perbos maledicti qui declinant a mandatis tins. Tota
hominum ſuꝑbia in hoc prefigi: cum a mandatis eius
declinatur. Et maledictio eterna appoſita eſt ſuperbis
qui diuinis contemnunt parere mandatis.Mos dñsĩ
crepat cum repꝛimit aut cum eos obiurgando cõuer⸗
titaut cum penas addicit non conuerſis. Si qua vero
de mundo vxlut de mari ſupꝛadiimus:ad coꝛ hominis
coaptatis ſententijs referunt᷑. Sed increpatum inſen
ſibile mare factum increpatoꝛi obediens homines con⸗
temptoꝛes iuſta cõparatione cõdemnat.ꝙ irrationalia
et inſenſibilia ſummo preceptoꝛi obediunt: et creatura

Sed increpatio domimi ſepe ſolet eſſe coꝛreptio quam
contemnere pꝛeſumere non debemus Nam Yob dicik
Beatus homo qui coꝛripit᷑ a dño. Increpationeʒ ergo
dñi ne repꝛobes quia ipſe vulnerat et medetur: ꝑcutit
ei manus eius ſanabunt. HBeatitudo quedam eſt coꝛri⸗
pi anteqᷓ; homo ꝓgrediatur in malum.aut cum ꝓgreſ⸗
lus fuerit vt reſiliat:quia eterm baratri claudit oſtium.

et ſeratio celeſtis ianue remouet᷑.Et coꝛreptio increpa⸗/

tionẽ ſigniſicat:increpatio vera eſt ipſa coꝛrectio.ꝛo⸗
pter quod ſequitur. Increpationẽ ergo domini ne rep
bes.que tunc repꝛobari dici᷑:cum ſibi non acquieuerit
increpatus. eruntamẽ damno ꝓpꝛio nõ acquieſcit᷑p⸗
pter vitam que fedis moꝛibus deturpatur:⁊ ꝓpter acer

bam penam que vitam toꝛpentẽ inſequitur. Quod p/⸗
phetico ſpũ et clara cognitione ſalomon vnum quenq;

rationis capacem tanq; filum predocebat:cum a mu⸗
liere fallaci ſcilicet a mudi vamitate ac ſenſualitate ꝓpꝛia

cauere cenſebat dicens. Guni ſi mihi non credis: wreoꝛ

ne ſoꝛte dicas. Cur deteſtatus ſum diſciplinam.et in⸗
crepationibus non acquieuit coꝛ men. Indicibilia ꝑ
ro ſunt mala que hic et alibi cruciabunt increpatiomb

—

rati cognitione inſignita ſua prauitate contemt

4
4
4

domini et prudentiũ contumacq/Eſt ẽtiam increpatio
cum quis in coꝛpoꝛe ꝓprio a domino moleſtatur. Mꝛoĩ
de cum dictum ſit increpationem domini ne reproe bes
ilico ſecutus adiunxit:quia ipſe vulnerat et medetur.ꝑ
cutit et manus eius ſanabunt. VUnde cum quempiam
vulneribus ſauciat ꝑturbat doloꝛibus ꝑcuſſiombus ce

digiterepario domini eſt:quam abiq; ꝑiculo noſtro re⸗/
pr⸗

bare non licet. Quam ille repꝛobat: qui aduerſus

i pꝛouidentiam et iuſtitiam murmurat et coꝛpoꝛe ce

ſus maioꝛes in animo patitur cruciatus. Et quia non

Ppoteſt remouere quod extra diiño iudicio patuur:dæ di⸗

uina iuſticia non letatus.in mente inuiſis doloꝛbo pfo⸗
ratur. Sed bene per ſalomonem contra hos dici. De⸗
ſpexiſtis omne conſilium meum et increpatões meas

Jrapa- B.y P GCo 2 ad. HL „ —18.

iter
tiu
t
um
Nra
ex⸗
nale
noc
lice
Aue
enu
tena.
Rem
i ſ⸗
Ubili:
o
e⸗
ſiſu
Tota
eus
Nrdis
di
(oer⸗
lg wro
öminis
ninſen
Gco
ſonale
eatura
htent
hamm
dict
engo
chlit
verl⸗
nreſ⸗
wum.
epae/
Koe
e rep
euent
eſckfp⸗
rgeet
/
ng
u/
pei
coe
in’
a
atio
Nbi
lxs
p
m
e
re⸗
us
ce
vll
5

De muaculis

neglexiſt quoc in ĩteritu veſiro ridelv:⁊ ſubſannalv
voſ cũ vobis qð timebatꝭ aduenerit.que vᷣba hoc ſona
re vidẽtur:qð qui negligunt increpationes diumoꝛuʒ

verboꝛum hominumq; pꝛudetium.cum ipſi mala que
verebant᷑ pertulerint a domino deriſui et ſubſannatiõi⸗
bus habebunt᷑. Mecnon ad illos iſta refert᷑ ſententia:qᷓ

etiam moleſtias coꝛpoꝛis a domino ꝓ increpatiõibo irro
gatas per odiuʒ ipſarum cum patiunt᷑ immurmurant.
Nam et ꝑ eundem ſalomoneʒ dicitur. Qui increpatio⸗
nes odit moꝛietur. Qð de omnibus increpatiõibo iuſtꝭ
ex verbis et factis vera dei deſanxit iuſtitia.vt ipſas odi
ens moꝛiat᷑.non tm̃ illa moꝛte que cõmunis eſt boniſ ⸗
malis:ſed illa dumtaxat que debetur repꝛobis.Et ipᷣas
relinquens:intellectu et moꝛibus errat. Hinc in ꝓuer
bijs dicitur. Qui increpationes relinquit erꝛat. Et ad
ipſas in odio factus ſapientia vo pꝛiuatus: inſipientie
ſubiacebit Et cum abſq; ſapientia in hanc miſeriam ve
niamus ad ipſam ſuſpirare deberet ommium humano⸗
rum intentio:ſaltim ad illam que ad ſuꝑnam vitam do
cet expediens. Sed niſi per diſciplinam noſtra ignoꝛã⸗
tia increpet᷑:ſapientia vera non capitur. Quãobꝛem ab
infipientie tenebꝛis obuelatus in lucem ſapientie no⸗/
ſter non aſpirat aſpectus:ſcriptura ſacra dicente. Qui
diligit diſciplinam diligit ſapientiam:qui aũt odit ĩcre⸗
pationes inſipiens eſt. Ecce ꝙ dilectio diſcipline ſapiẽ/
tiam generat:increpationum autem odium inſipienti⸗
am parit.Ex quo aperte colligitur ꝙ increpatio eſt diſci
plina per quain ad cbitam ſapientiam puenitur: cuiuſ
ſplendose pꝛefulgens inter ſapietes irrepꝛeſænſibiliau
dacia reſidebit: Et hinc eſt quod dicitur. Auris que au
dit increpationes vite:in medio ſapientiuʒ moꝛabitur.
Qð in moꝛibus hominũ quanta veritate clareſcat:ipſa
experiẽtia magis clamat Sed ad altioꝛa me rapit ſecre
tioꝛ intellectus. Sapiẽtes viri ſunt ſuꝑni ciues qͥ nũ⸗
qᷓ; domino peccauerunt ſiue in hac vita vmbꝛatica pere
grini cuſtodes innocentie:ſeu reſipientes a delictis ⁊ a
patratis ſceleribus addita penitentia pꝛiuſqᷓ; vita coꝛpo
ris pꝛiuant᷑. Sapientes ſunt qui repꝛehenſibilia nulla
faciunt.et ſeruire ſciunt verbo inuiſibili humanato: in
quoꝛum conſoꝛtio hic reſidebit ex moꝛibus et cum bea

titudine in mreri Ciin uim vvo relatioſe dignum noõ
repulſa increpatio facit:quod difficile in ſanctis homi⸗
nibus dixerim.et in non perfectis impoſſibile fieri exiſti
maui:ꝙ quis coꝛ ſuum poſſet ex omnibus et ab omm⸗
bus coartare. Sed ſcriptura ſacra de increpatiombus
dicit.Qui autem acquieſcit increpationib: poſſeſſoꝛ ẽ
coꝛdis. Ille vo in writate coꝛ ſuum poſſidet qð in nul⸗
la diffunditur pꝛaua et recte om̃ia meditat᷑ Oerito igi
tur nos velut mare arguit:ſi ſuo tixo non acquieſcimꝰ

increpati Gi vro iirta litteram ventum et tempeſtatẽ

dixerimus increpatos ſupꝛadicta non abſonant: qͥn eo
ſenſu quo dicta ſunt de mari ad ventum et tempeſtateʒ
valeant retoꝛqueri.Nam ventus eſt cõmotoꝛ inuiſibilł
ageris quo pꝛimitus moto etiam coꝛpoꝛa ſolida impetũ⸗
tur:et minus ſtabilia cõmouentur. Sic ventus aerem
noſtre mentis exagitans eſt inuiſibinis demonũ aura.
et impoꝛtuna coꝛdis et non viſa cõmotio.aut irrationa
lis vxatio coꝛdis cuius ſepe non appꝛehenditur cauſa:
necnon et ab extra fit concitatio per impꝛobitatem ho⸗
minum. cuius nõ eſt inuenire iuſtum aut rationale ve
ſtigium Sed venti mox impꝛeuiſe nulla pꝛerogata ma
teria inter homines male moti:etiam quietos ab extra
perturbantCempeſtas a tpis mutatione nomen acce⸗
pit.cum tempus inſolitis et nociuis turbinibus inho⸗
reſcit.quod accõmodato vocabulo ad illam tempeſtatẽ
quam in animo patiunt᷑ et iniqui apte refert᷑:quam ſo⸗

Baluatoris

lus qui nouit abſcondita coꝛdiũ inebꝛiat pꝛohibet et re⸗
tõdit. Similiter et illam que tempoꝛũ lapſu pꝛouenit
cum tempoꝛea ſucceſnõe alternant᷑.et nũc quieta ⁊ nũc
inquieta.nunc magis nunc minus ſcom illam ineffabi
lem dei pꝛouidentia.hũana malicia capiente male agẽ⸗
di audaciam iudicent. Sed ſub deſignatione commo⸗
ti elementi declaratur hic ſeua tempeſtas:cũ alius euã⸗
geliſta dicit Increpauit ventum et tempeſtatẽ aque
Nomine aque decurrentem doctrmam ſepe accepimꝰ.
Et in doctrinis varijs varie oꝛte ſunt peiſtes inficien⸗
tes in pluribus robur fidei:et labefactantes moꝛes re⸗
cte viuendi. Hanc tempeſtatem chꝛiſtus ſolus abigit.
Vnde ſequitur Et facta eſt traquillitas magna Do
dica trãquillitas exumꝑijs hominũ ſequitur:magna vᷣo
ſequitur cum imperat iummus archos.MNec quiq; qui
etem mueniſſe lie credat oꝛatiõis ſtudio aut auxilio pa⸗
tronatus humani:ſeu conſoꝛtio peritoꝝ:niſi ſupernus
homo induxerit. Pꝛomnde vere ſecuta eſt magna tran⸗
quilutas cum chꝛuſtus increpauit omne ꝑturbans: et
ſaluauit in mari ad ſe ꝑtinentes Cranqinllitas magna
in viatoꝛibus ſepe noicitur:dumtaxat vero maxima in
beatis. Magna pꝛofecto eſt que ſubiectum habet aduer
ſum.aut cum virtute chꝛiſti repugnare poteſt aduerſo.
vt etiam vndiq; inſurgentibus maloꝛũ fragoꝛibo.ipſa
anima penitus non ledatur.non ſcuto pꝛotecto vitreo
ſed diuino/Iñncrxẽpatio vo chꝛiſti ad dicipuloſ de modi

citate nideiad tractatum pertinet vitioꝛuũͥ. Poꝛro iop l

hannes miati ſunt dicentes. Qualis eſt hic quia ma⸗
re et venti obediunt ei Mommes mirantur de diuinii
operibus quia homines lunt:non mirarent᷑ ſi ſupꝛa ho⸗
mines eſſent.Mirant᷑:quia vt homines in chꝛiſio diui
nam virtutem ignoꝛant. Ignoꝛantia ſepe ammiratio⸗
nis eſt cauſa.Pꝛouehit in ammirationẽ quod ꝓuenit ĩ
ſolite.atq; vbi non ſeruat᷑ vlualis oꝛdo nature:et qð ſu
pꝛa illam et potentiam hominũ fit in ammiationẽ ad⸗
duct.Continue ammirant᷑ et deſieit humanitas:in al⸗
tiſſimis opationibus deitatis. Ipla vo interrogatio ſi
ue inquiſitio inter ſeipſos:incòpꝛelvnſibilẽ ſun homĩeʒ
qualitatem imnſinuat.AQualis eſt hic A¶ qualitate inßerẽ
te:quales tales homines appellant᷑. Sed nihil deo in
heret. Quod eſt et quod habet ſubſtantialiter eſt et ha⸗
bet. accidentia nulla recipit ſubſtantia ꝑ omnia ſimplex
SDi in ipſo eſt quod abitracta ſeu concreta locutione de
ipſo ꝓfertur:ſubſtatia ſua eſt.qð de deo abſtractis ⁊ cõ⸗
cretis vocabulis nominamus Ac ꝑ hoc huic interroga⸗
tiomi reſponſio terminata non redditur:ſi ad deum q̃li⸗
tatis interrogatio referatur. Sed nec credamus illos
homines imꝑitos deum inquirendo velle contingere:
hominẽ videbant de quo ammiratiue querebant. SEi
qualis erat ad cuius inꝑium ventiet mare ſubdebant᷑
quaſi ſub ammiratiõe ꝓfertur:incõpꝛehenſibilitas q̃li⸗
tatis huius hominis claret. Oos enim indocte plebi⸗
cule qð non intelligit plus mirari: et pꝛout intus agi
foꝛis eloqui Si wro ſub interrogatione depꝛomit᷑ e qᷓ
litate inquiritur hominis patentis:cũ virtus nõ adeſ⸗
ſe credatur in carne dei latentiſ. Obedientia quippe ma
ris atq; vntoꝛum homines illos ad hanc ammiratio⸗
nem atq; queſtionem adduxerat:iubentis ignoꝛata po⸗
tentia ſeu in homine viſa que pure noſcitur eſſe diuina
Sed quid reſponſum fuerat ſcriptura non explicat:nã
mutua interrogatio imperitoꝛum.et omnis eoꝛum q̃;
ſtio manet inſoluta. Queſtio atq; interrogatio vicaria
mter homines ſciolos vel indoctos per pfeſſionẽ igno
rantie aut per taciturnitatem melius ſoluitur:et huiu⸗
ſcemodi queſtionibus ꝑ huiuſcemodi aptius reſponde
tur. Sed ſi omnes ab oꝛigine mundi peritos interro⸗

—

gationibus de chꝛiſto et queſtiõibo adoꝛiremur.qualis
eſt hic homo chꝛiſtus explicare non poſſent:et taciturni
tas et laus bonitatis eſſent in reſponſionibus aptioꝛes
Et vt dialeticos euitemus:non credamus ſub illo ver
bo q̃lis tm̃ qualitatem que de decem cathegoꝛijs eſt vna
illos plebeiulos queſiuiſſe.Aſtutias enim dialeticas pe
nitus ignoꝛabant:ſed ſimplici et rudi moꝛe loquẽdi qᷓ
rebant quicquid poſſet talem hominem opantem talia
Diffinire. Sed ad hec reſponſos quis idoneus Habemꝰ
tamen hanc queſtionẽ ſimiliter et reſponſionẽ a ſpiritu
ſancto pꝛehabitã in canticis canticoꝛũ. Nam ſub diſci⸗
plina ſpũſſancti velut ab ignoꝛantibus aut ab extra ec⸗
cleſiam catholicã poſitis:queſitũ eſt enigmatice de chꝛi
ſto ſub hac foꝛma verboꝝ Qualis eſt dilectus ex dilecto
o pulcerrima muherũ. Qualis eſt dilectus ex dilecto o
pulcerrima.quia ſic adiuraſti nos. Pulcerrima mulie⸗
rum eccleſia catholica eſt. Ipſa ſola ꝑ altitudineʒ ſidei
qualis ſit chꝛiſtus agnouit.Pulcerrima mulierum eſt
illa fidelis anima que ommũ terrenoꝛũ amoꝛe pꝛiuata:
dumtaxat virtutũ decoꝛe pꝛefulget. Seu pulcerꝛima ẽ
eccleſia triumnphans in ſuꝑnis.Fit interrogatio ab ex/⸗
tra poſitis aut a minus doctis.Qualis eſt dilectus tu⸗
us ex dllecto.Dilectus ex dilecto:chꝛiſius ex deo. Dile⸗
ctus eſt pater:dilectus eſt filius.Dilectus ex dilecto:fi
lius ex patre. Dilectus eſt chꝛiſtus:ac ab ipſo noſter di
ligens diligitur animus. Dilectus ex dilecto:chꝛiſt? di⸗
lectus ab animo.ab ipſo dilecto.Qui qualis ſit inqui⸗
ritur:vt queſtio cum diligente pleno animo aſciſcatur
Qualis eſt c. Sed que nouit per fidem: rñdet per ve⸗
ritatem. Dilectus meus candidus et rubicundus:ele⸗
ctus ex milibus. Caput eius aurum optimuʒ Scom
apoſtolum caput chꝛiſti deus. Pꝛoinde ſi de ſubſtantia
queritur deus eſt in homine latens:et homo patens dei
tati vnitus exiſtens. Si de qualitate deus in ſua natu⸗
rali qualitate non aduenticia bonos ſapiens immoꝛtał
foꝛtis omnipotens rex regũ et vñs dñantium totuʒ bo⸗
num ſummũ bonũ omne bonũ omnibus pꝛeexiſtens.
Cetere deſcriptiones quas ſponſa ſubnectit:ad ſenſus
miſticos et tropologicos referunt᷑ Hinc eſt cum queri⸗
tur qualis eſt hic cui mare et venti obediunt: palmarie
reſpondetur. Juſtus et vrus omnipotens dñs vniuer
ſi ad condemnationẽ omniũ contumaciũ qui ei obedi⸗
re contemnunt. cui muta et inſenſibilia et flatiles aure
ſubduntur:ad impium eius facientia verbuʒ illus. Et
confuſio noticie noſtre cooperiet nos:cum inſenſibilia
nobisbᷣbedientibus in oꝛdine obedientie pꝛeferent/que
in nature oꝛdine poſterantur.

De miraculo quinq; panum et duoꝛum piſciũ mul⸗
tiplicatoꝛum ſcom matſxũ marcũ ⁊ iohannẽ. Cap.III
Ertium miraculũ qo in re inſen ſibili opatus ẽ

t cheiſtus:de quinq; panibus oꝛdeaceis et duob⸗
piſcibus fuit. Sed vt aꝑtius miraculũ clareat

geſte rei eſt oꝛdo texendus. Poſt curationẽ infirmi lon

gi tempoꝛis ad piſcinãſet longã concertationẽ verboꝛuʒ
chꝛiſti cum iudeis hieroſolimis habitam Yeſus abijt
trans mare galilee quod eſt tiberiadis. Et ſequebatur

eum multitudo magna:quia videbant ſigna que facie⸗

bat ſuper his qui inirmabant᷑ Ambulans ieſus mare
circũiens galilee.circa quod erant plurime ciuitates. et
ſanabat egrotos ut eſſent abiles ad ſequelã nec poſſent
e infirmitate cauſam excuſatiõis innectere ſi nõ dñm
ſequerent᷑. Ydeo ab in firmitatib liberat vt ſequantur
nec ſequichꝛiſtum pñt.qui ab infirmitatibo anime deti
nent᷑:neec ſanari ab alioqᷓ; a chꝛiſto. Pꝛerogat᷑ igitur nõ

quintus

deeſſe ſanitas.ſed vt fiat ſequela eius:qui omnẽ aĩaʒvo
lentem ducit ꝑ ſemitas equitatisOed circa mare gali
lee et tiberiadis:chꝛiſtus querit habere ſequela. DPꝛouĩ
cia ſiue regio eſt galilea.ſed tiberiadis ciuitas eſt.a tibe⸗
rio ceſare nomimat᷑ Hec ſiquidẽ noĩa miniſterio ⁊ actio
ni conueniũt.Rotatio dicit galilea ſeu tranſmigratio:

tiberiadis vero videns teſtimoniũ interpꝛetat᷑. Aquaꝝ

congregatio eſt in pꝛouincia:ſubiacet ciuitati.Traſime⸗
at huiuimodi mare ieſus eum ſequitur multitudo vt
de ſiderio in anterioꝛa rotandi a poſterioꝛibo eleuandi
tranſmigrandi pñs ſeculũ.chꝛiſtũ ſequendo aĩo ⁊ moꝛi
bus feſtinemus vidẽdo teſtimonia ſancta eius:que te⸗
ſtiſicant᷑ potentiã ⁊ lvnitate magmitudinis eius/Deꝗᷓ⸗
batur eum multitudo magna In quo magna: In nu
mero aut virtute aut in potẽtia felicitatis terrene.Nõ
in virtute atq; potetia:ſed in numero foꝛte magna.Sʒ
nec magnam ꝓfecto ex ommbus dixerum ſi reſpicimuſ
ducem:ad cuius ducatũ ommis multitudo modica.et
magnitudo parueſcit Ex alia inherente virtute magnã
axppellare non poſſumus:qm̃ pꝛopter ſigna dñiĩm ſeque
batur.Eſſet vtiq; magna:ſi ꝓpter eius doctrinã moꝛes
et vitam pꝛeeunte iplum ſecuta fuiſſet· Mam quõ ma⸗
gna in fide turba illa fuit.que ꝓpter ſigna facta ſuper imn
firmos dñm ſequebat᷑.cũ non ꝓpter ſideles ſed ꝓpter ĩ

fideles data ſigna noſcamus. Erat ne magna indocta

uotione. Sed nec deuotio ſancta:quã vera fides non
pꝛeſtruit. Moꝛe humano hic euangeliſta diſſeruit:apð
quem paruum inſolitũ dicit᷑ epe magnũ Et cum eſſz
ieſus cũ diſcipulis ſuis in deſerto loco bethſaide vſq;
ad quem chꝛiſtũ turba ſecuta fuiſſetl excepit eos et lo⸗
quebatur illis de regno dei Benigne recipit chꝛiſtus
omnes ad ſe venientes.⁊ multa pꝛerogat vt ſequamur
et dulcedine non fallaci allicit auditoꝛes:et ex doctrina
demonſtrat fruſtrandã non eſſe ſequelã. Loquebat᷑ enĩ
illis de regno dei. Mon interſeruit euangeliſta foꝛmam
verboꝑꝝ:qualiter de regno altiſſimo loquebat᷑.ſed pia ſi
des noſtris mẽtibo interlucet: ꝙ aut pꝛomittendo aut
aſtruedo viam cum illa gregaria multitudme de regno
dei deuſ hõ loqueret᷑. Et qui curari indigebant ſanabat

Indigẽtibo neceſſaria libere diuina largitas donat.ſed

qui egrotat pꝛe ceteris indiget ſanitate:qua pꝛiuati ho/⸗
mines ex abundantia ceteroꝛũ doloꝛibo acrioꝛibo ꝑfoꝛã⸗
tur. Per modicũ pꝛodeſt vallari copijs rerũ ⁊ carere ſe
So nec ſeipſum in pace poſſidet qui egrotat · Et
ſi pꝛopter coꝛpoꝛũ languoꝛes in veꝛitate ſic eſſe decerni
musq; vſementius indiget ſanari qui anime nõ fruit
ſoſpitate.ſed inuiſibilibo languoꝛibo dolet atq; tabeſcit
HBed pꝛeſanat chꝛiſius qͥ eum ſecuti ꝑ plamciẽ ſuerãt
et queſierant in deſerto:vt etiam ad pabula mõtis pfi
ciatur aſcẽſus. Sempꝑ eni chꝛiſtus ad ſupioꝛa hominũ
mentes ꝑ deſideria trahit:quouſq; cõferat qð infallibi
liter pollicef. Sed dies iã ceꝑat declinarenlla vicʒ q̃ oꝛ⸗
tu ſolis exoꝛt᷑ et eius occaſu finit᷑Mõ aũt timendũ vbi
lux erat mundi:quã qui ſequittenebꝛas neſcit Abijt ĩ
montem ieſus:vbi ſedebat cum diſcipulis ſuis Expe⸗
ctabat enim turbam:quã ſignis et verbis allexerat ad
ſequelã. Et accedentes ouodecim virerüt illi. Dimit
te turbas. vt eũtes in eaſtella villaſq; que circa ſunt di⸗
uertant vt inueniãt eſcas:qꝛ hic in loco deſerto ſumꝰ
Pꝛeſumunt diſcipuli in magiſtrũ in ſapientẽ indocti:
conſilijs indigẽtes conſulũt veritati· Et modice adhuc
ſunt fidei.cum de cibturbarum angunt᷑ exiſtẽtes cum
chꝛiſto:necnõ male pꝛouident turbis qs a chꝛiſto ſegre
gare vł ſalti ad modicũ tẽtãt ſub ſpẽ pietatꝭ. Sũt enĩ
ſxc ĩpita ↄſilia.in q̃ qui boni vident᷑ ex ignoꝛtia ſeu ĩ ad

uertẽtia ſepe cadut vt ſub velamine boni anĩe diſꝑgant

Sedy
tereccle
elceſ⸗
ſeretice⸗
etdutt
ſtodluin
guinone.
lituco i
tis auni
ctcuch⸗
ſunmmhe
eluries
ctum ho
ommmiwe
ſolihan
naeareo
haſtetoc
enita
teraeun
wſrä
teilhs
tacent
nes
ſerm
ſaida
logat
tanse
triop
ſpien
Gummm
ſs.
Gephl
Crecen
bnspe
Uleur
inug
terente
ſolſta
efert;
awe
clem
eteo
gion
neipt
dinen
Affufſe
benen
Niuser
ſcum.
Neeog!
ata
ſuntne

De miraculis Saluatoꝛis

Sed vnum eſt caſtellum ⁊ vna villa ſcilicet ſancta ma uerant. Ylli ergo homines cum vidiſſent qð fecerat ſi
ter eccleſia.cuius fundamẽtum actoꝛ ⁊ rectoꝛ et paſtoꝛ gnum dicebant. Quia hic eſt verus ꝓpłeta qui venturꝰ
eſt chꝛiſtus. In ipſa non extra ipſam in caſtellis et vill eſt in mundũ Elere quãuis non toti iſti de ſigno traſi⸗
hereticoꝛũ philoſ optoꝛũ ſapient mundi atq; potentũ erunt ad ſignatũ:vt videntes ſignũ intelligerent ſup⸗
et diuitum rerreno Asiar querẽde ſunt eſce:ſed a chꝛi⸗ naturalẽ auctoꝛẽ et potentiam extra vſum et virtutem
ſto qui in ſancta eccleſia coꝛpalem et ſpaleʒ oĩm curat oſtenſam hoibus ſupꝛa ſenſum. Et hc eſt oim miracu
anmonãa. Nec pauoꝛ? fectu vite coꝛꝑalis ĩcutiat ſo⸗ loꝛũ palmaris ratio vt in cognitionẽ factoꝛis inducant
litudo deſertipauerat enim in deſerto celeſti mãna mł et ex hoc hominiby ipſa pãdunt᷑. Ex ſigno dato ex hbomi
tis annis plm pegrinum. Nam et ſi opoꝛteret tutiuſ ne quẽ purũ credebant:putauerũt ꝓphetam. VUltra na
eſt cũ chaiſto exiciale ie iuniũ q;; ad votũ refici pᷣter chꝛi⸗ turam eos ſignum tale ꝓduxit:qmi nõ ex natura ſed ex
ſtum. Mon ſunt timẽda ieiunia vbi paſtoꝛ eſt vite: nec infuſa gratia data eſt homibo ꝓpſætia. Sʒ modiea erat
eſuries coꝛpoꝛis ꝓpulſanda vbi paſtus eſt vecbi. Pꝛedi iſta credulitas.quia non ꝓpheta magnus erat: poꝛro am
ctum poꝛro fuerat quia nõ in ſolo pane viuit hõ. ſed ex pla fuiſſet ſi omniũ atq; ꝓphetaꝝ credidiſſent factoꝛem:
omni verbo qð ꝓcedit oꝛe dei. Mondum nouerãt apo Sed quid eſt qð dicebat᷑ quia venturus erat qui oĩno
ſtoli hanc in chꝛiſto adeſſe potentiã: nec viderãt pꝛeter iam venerat. Et qꝛ non credebant totũ ꝙ chꝛiſtus erat
nature oꝛdinem multiplicare victũ Cum ergo ſuble⸗ 8enturñ ſoꝛte ipſoꝛũ opinio aſſerebat An foꝛte ad ſecu⸗/
uaſſet oculos ieſus et vidiſſet quia multitudo maxima dum aduentum iſtoꝛũ opinio ferebar. M
venit ad eum. Dinrit ad diſcipulos ſuos lvt ſuppleat lit De multiplicatione ſeptem panum ſcom matheũ 2
tera euangelij. Vos dixiſtis vt dimitterẽ turbas: iurtts marcum. Capitulum IIII H
veſtrũ conſiliũ non dimuſi. Ecce turbe veniunt vos da⸗ Eptẽ vo panum et paucoꝛũ piſciculoꝛũ multi⸗
te illis manducare. Sed diffidentibus diſcipulis atq; Ss plicatio a ſuperioꝛi miraculo in virtute non dif
tacentibal dixit ieſus ad philipũ. VUnde ememus pa⸗ fert niſi ex annexis et numero. ſed oꝛdo geſtoꝝ
nes vt manducent hij Ad philippũ pꝛimo ꝓlatus eſft dicẽdi materiã dabit et illuſtrabit gra ſpũſſanctil ur /
ſermo velut ad hominẽ qui erat patrialiſ: nã erat a beth ba multa erat cum ieſu:nec habebant quid manduca⸗
ſaida illi monti vicina Mec chꝛiſtus velut ignarus iter rent urba facile turbat᷑ et turba impetu et clamoꝛi Ce N
itapo rogat:ied vt euangeliſta refert Hoc autẽ dicebat ten⸗ bus ſepe fert:et raro quieſcit niſi p pꝛouidum ducc: ſeld
meſ tans eum. Ypſe enim ſciebat quid eſſet facturus t/ due ſequebat᷑ ieſum turbatiõis cauſa carebat Nihil ha
vſq tatio pꝛobatio eſt hũane peritie:vt dareat cũ qualibus bet vnde turber᷑ qui ſtare didicerit cum ieſu: oꝛigo em
et lo⸗ ſapientibus mundũ ↄuerſurus chꝛiſtus pgredit᷑. Non eſt et fons indeficiẽs omnis cõſulationis et da⸗E
Niſtus emum moꝛe demonũ aut fimilitudine hoim tentat chꝛi⸗ hoc non habebant quid manducarent: quia non ex ipſo -b - . -af
namur ſtus. Vntentatoꝛ penitus eſt ipſe maloꝛũͥ. Sed pꝛoba ſed ex nobis defectio eſt et carẽtia bonoꝛũ.Non habemꝰ* r e
oerrima uit philippi pꝛudentiã ſicut in veteri teſtamẽto pbauitt vnde viuamus ſed vnde moꝛiamur ex nobis. Non ha⸗
at eni obedientiã abꝛahe ſcriptura dicente:tentauit at deus bere ſimiliter deſicere de vno fonte pcedit.ſeʒ materia
ſomom abꝛaham. Mhilippus vo rerũ agendarũ ignarus ipꝛo⸗ nihili. Vnde p creationẽ in eſſe deuenimus: ſed cregstoo
edpaſ uiſe atq; inconſuſte reſpondit:nõ coequans victum ho ris eſt ſeruare in eſſe q fecit. Subſiſtere nequaq; nr⸗e
ndo at minũ quantitati! Ducentoꝛũ denarior panes nõ ſuffi noſcit poteſtatis.defectiones noſtrũ eſt pati:mederi eſt
derend cerent eis:vt vnuſquiſq; modicũ quid accipiat Vtrũ creatoꝛis.Hinc ieſus affectum pandit apoſtolis ſiue di
rſcruabat voiſta ecuma ſic numerata pꝛeſta fuerit ſcriptura nõ ſcipulis animi miſerentis. EVindel conuocatis diſcipu⸗
nn e refert: q;q; multi amoꝛe illecti pecunie velint illi ſancto lis dirit illis. Miſereoꝛ ſupturbam: qꝛ ecee iam triduo
lunſbo apoſtoloꝛũ collegio de pecunia facere impoſiurã vt illoꝝ ſuſtinent me:mec habent qð manducent Pꝛo cõ ſilio
bPnſni⸗ exemplo in licitum nitant᷑ conuertere ꝓpꝛiam auaricia: audiendo diſcipulis enunciare videt᷑mon velut indigẽſ⸗
arereſ et eo ſe credant a peccato imunes quo ſanctos in exrem ſed vt magis redderent attẽti ad ea que facturus erat.
r⸗& plum vite moꝛalis inducunt. Et bonos ſepe infamant Indicat animi ſui miam qua mouet ad turbam ſquia
awem ne ipſi ſoli deliquiſſe videãtur. Sed alioꝛum turpitunꝭ ommn miſerer deus: mihil eoꝛi aue fecit abhoꝛrẽs. E 4
ini dine ſi adeſſet:turpitudo ꝓpꝛia non celetur. Verũtñ ſi mie domini ꝙ non ſumus coõſumptinec defeceruͤt mi/
ale⸗ affuiſſet illa pecunia.nil ademiſſet apoſtoloꝛũ virtuti:li ſerationes eius. Conſimmeremur olno in nihilũ reuer⸗
eli bera enim mente ſup terrena oĩa ferebant Elnus aut tentes niſi ope diuine miſericoꝛdie teneremur:que ne⸗
ni alius ex diſcipuliſ andreas frater ſimonis petri dixit ad mini deficit. niſi hõ pꝛius deficiat NHemim deſicit oñii⸗
ieſum. Eſt puer hic vnus qui habet quinq; panes oꝛde no niſi conſidentibo in ſeipſo. Nemini deſicit qð defice
nnen aceos duos piſces:ſed hec quid ſunt inter tãtos Mec re neſcit:quod largitione non minuitur nec augetf.nul
flbi refert quod alius euangeliſta dicitl At illi drrerũt.Mõ lum nouit habere defectum. Ynexhauribilis imo ineua
gace ſuunt nobis plus qᷓ; quinq; panes et duo piſces: vis ea,/ cuabilis eſt diuine mĩe vena:que nunq; in copia nec in
Aünt mus et emamus in omnẽ turbaʒeſcas! Quia qo vnꝰ voluntate deſecit. Plus abundat qm̃ poſſint oẽs ange
Aiti Dixit omnes dixiſſe vident᷑: et vſitato moꝛe multitudo geli et hoĩes indigere Supabundat etiam dantis ro⸗/
Ce/ ſeꝑe loqui ꝑ vnum Ait aũt ad diſcipulos facite homi⸗ luntas ſupꝛa quam velimus recipe. Nulla volunt
Nt nes diſcubere p cõuiuia quinqgenos:et ita diſcumbe⸗ velle paratioꝛ q; ad confeꝛendũ diuina/ſed non omnib Cccy.· ⸗⸗
Mimit re fecerũt omnes Erat aut ſenum multũ in loco. Si niſi ſuſtinentibus eum. .τοinde adiecit. Quia ecce is
t d⸗ ſcubuerunt ergo viri nũero quinq; milia. Alcceptis au triduo ſuſtinent me:nec habent qð manducent. Verũ
in tẽ quinq; panibus et duobo piſcibus reſperit in celum. eſt ꝙ caritas omnia ſuſtinet ꝓpter deũ:patientius vero
loctt et gratias agens bñdixit illis. Et fregit et diſtribuit di⸗ ipſum ſi uſtinet. Sed nec confundi poſſunt qui dĩm ſu
bu ſcipulis ſuis vot ponerent aũ turbas quantũ wolebant ſtinuerũt. Ex hoc plalmiſta diat Tluiuerſi qui ſuſtinẽt
Cunn Ect manducauerunt omnes et ſaturati ſunt Dicit ie⸗ te non confundent᷑:qm eſt multe miſericoꝛdie et wrarx
ſgre ſus diſcipulis ſuis. Colligite que ſupauerunt fragnen omnibus qui ſperant in eum. Et iterum pſalmiſta Ex
la ta ne pereant. Collegerunt ergo et impleuerũt duode⸗/ pecta dominum wiriliter age:confoꝛter coꝛ tuum et ſu⸗
ia cim cophinos fragmentoꝝ ex quinq; panibus oꝛdeace⸗ ſtine dñm. Exhoꝛtatur veritas eos qui ſperant videre
f is et duobus piſcibo:que ſupfuerunt his qui mandues domini bona in ter:a viuentium:vt epectent vominuz

1
1. . man — .
̃ ̃¶ĩ

DI . I8 nnen nr

non eſfeminate ſeu molliter: ed ea que ad ſalutem pti⸗
nent agedo viriliter. Et confoꝛtet᷑ ne efficiat᷑ de ſidia ne
qꝙ; infirmet᷑magis vᷣo luſtineat dñm qui non deeſt ſu⸗

ſtinentib eum. Nam ſiue ad tollerantiã paſſionũ ſiue

ad excectatione pmiſſoꝛũ verbum ſuſnnentie referatur.

in id redit vt ſuſtineamus oĩa ꝓpter ibſum dũm et ſide⸗
lem exolu:oꝛ ꝓnuſſoꝛum ſuoꝛu. Mec ſiquidẽ diſferent
et miſtice varie atq; moꝛaliter exhoꝛtãs eccleſiaſticꝰ ma
nifeſtat: cum quẽpiam vlut filium erudiet dicens. Fi
li accedens ad ſeruitutẽ dei ſia in iuſticia et timoꝛe:⁊ pᷣ⸗

para anim tuam ad tentationẽ. Hepꝛime coꝛ tuum et

ſuſtine. Inclina aurẽ tuam et excipe verba intellect?:et
ne feſtines in tꝑe obductioms. Suſtine ſuſtentatiões
dei. Coniũgere deo ⁊ ſuſtine vt creſcat in nouiſſimo vi

ta tua.Omne qð applicitũ fuerit tibi accipe:et in dolo-

re ſuſtine. Et paulopoſt adiecit Metuentes deum ſuſti
nete miſericoꝛdiã eius:et nõ deffectatis ab illo ne cada
tis. Bonum eſt timentibo chꝛiſtũ ſuſtinere miſericoꝛdi

am eius:qni ipſe dicit Miſereoꝛ ſuꝑ turbam ſcilicʒ ſu
omnes hoĩm nationes:etiã ſup aiam vnã/Sed in mi

ſericoꝛdiam non conſequunt᷑ qui eũ ſuſtinere noluerũt
ꝓmittentẽ:aut qui ꝓpter eum ſuſtinere noluerunt pꝛe⸗
mentem pſecutione/Oed hanc turbe ſuſtinentiã p tri

duum factã cõmemoꝛat: vt hec trinitas dieruʒ in alias

trinitates mentes hominũ cõſiderando traiciat: in cre
atricem ſcʒ que deus eſt pater et filius et ſpũſſanctus.

Et in tertio die tridui chꝛiſtus miſertus eſt turbe:quo⸗

niã in ſpſancto miſeratio fit ꝓplłoꝝ:et in ſua virtute ce
lebꝛatur remiſſio peccatoꝛũ.Et in illam trinitatẽ virtu
tum in q̃ reuiuiſcimus in peccatis moꝛtui cum tertia ĩ
terceſſerit: fides ſpes caritas iſta trinitas eſt. Et in cari

tate ꝓfecto fit miſeratio gccatoꝑ:qm caritas ilon mul
titudinem opitNouerat inars turbarũ indigentiãʒ

cũ miſeratus dicebat.Nec habent qð manducent.Mõ
habent homines vnde ſuas animas reſocillent. Nec ha
bent homines in deſerto huius mũdi alimoniã ſpiritu⸗

alis alimenti:niſi ſaluatoꝛ ipſe ↄtribuat.O vtinã anne

xam humane nature inopiam ↄgnoſcerẽt vniuerſi qui⸗
bus bonis pꝛiuati ſumus quanta pꝛiuſq; chꝛiſtus miſe
ret᷑.quanta genus humanũ inedia pꝛemebat᷑: erat hoꝛ⸗
rida fames.ſaturitas non aderat vlla: exalabant pluri⸗
mi animas ſuas oinoa veritate impaſtas:et turbarum
multitudo eternũ patiebat᷑ exitiũ.Elenit qui cognoſce
bat oꝛiginalem defectũ ſe offerens ad ſequendũ vt mi⸗
ſertus ſequentibo afferret ſane remediũ. HMis dumta⸗
xat qui deſerentes aĩio mundũ deſertuʒ chꝛſtů in deſer⸗
to ſectarent. Nam turbã filioꝛũ iſrael in deſerto in moi
ſe ſequentẽ deum et in colũna ignis et nubisſceleſti ali
mento nutriuit. Et nunc miſeret᷑ turbe illum in deſer⸗
to ſequentis. Et dominus ꝑ hieremiã recõmemoꝛat il
lud pꝛeteritum:qð ꝓphetia erat in futurũ.Et factum ẽ
verbum dñui ad hieremiã dicẽs. Vlade et clama in auri⸗

bus hieruſalem dicens. Mee dicit vñs. Recoꝛdatus ſũ

tui miſerans adoleſcentiã tuã et caritatem deſponſatio
nis tue:qñ ſecuta es me in deſerto in terra que nõ ſemi
nat᷑.Hec ad hieruſalẽ dñs inferebat. OPꝛedicãs turbis

chꝛiſtus oſtendit in caePi alimonia qð defecit ecclefie
iidit p

in ſpũali gratia ꝛe icula ehꝛiſtus que pñt ex ie⸗
iunio bonoꝝ ſpualiũ hoibus puenire:deſectum ſcʒ quo

mo langueſcit in via. Pꝛoinde ſubiecit Et ſi dimi ⸗/

ſero eos ieiunos in dom ſuam:eficient in vis. Yeiu⸗
nus a chꝛiſio dimittit᷑qui ſpũale non accipit alimentũ:
Seg non eſt parcitas dantis:ſed negligentia nõ accipi
pientis. Effundit ſed denegat impatis. Mulla vo nori⸗
oꝛa ieiunia q;ᷓ ab alimonijſ chꝛiſti ſecerni. Dimittunt᷑ ie

iuniq plurimi redeuntes in domũ ſuam:cum vnuſqjf

*

quintus

q peium placitum ſequit᷑ chꝛiſti gratia non retectus.

Periculoſum eſt ad ꝓpꝛiam redire quietem:et ſpaliũ

inedia expugnari.Etenĩ defectus aduenit cadendi ſiue

ſiſtendi:et quod magis flendum ſepius oberrãdi.Nõ
cogit chꝛiſtus ad ꝓpꝛia coꝛꝑis et actionũ tꝑalium nõ re
dire ſed ſacramẽtoꝛũ gła et mandatoꝛũ diſciplina vult
eſſe refectos vt ſacramẽtalis ſit vita bominũ ſub regu⸗
la mandatoꝛũ.Etenim ſic incedentes non deſiuent in

via:non cadent quin releuent᷑.nõ ſiſtent quin ꝑficiant
on ober n Domum vo cunctoꝛuʒ
viuentiũ terrã matrẽ naſcentiũ etiã appellaui:ſeu illaʒ

non oberrabunt quin redean

celeſtem patria in qua vuſt deuſ oẽs holes ſaluos fieri
ad cuius btitudinem ommiũ credentiũ tendit intentio
Vlia q̃ gradiendũ eſt chꝛiſtus eſt anteqᷓ; reuertamur ad
terram de q̊ ſumpti ſumus:et ſine q̃ puenire ad celeſtẽ
patriã ommno non poſſumus In qᷓ via defecerunt qui
errauerunt a fide.aut qui non ꝑuenerunt ad fideʒ:q̃ de
chꝛiſto plus aut minus debito crediderunt: qui deſpe⸗
xerunt que elegit.qui contempſerunt que ſuſtinuit. qͥ
pomnia eius euangelio non ſe ſubiecerunt.qui ea que

deſpexit habere voluerunt:qui retrograde prexerũt. aut
qui ex negligentia remanſeunt Sinnnankrereren
tes dũ aſpexerunt amena mundi vlterius ꝓgredi ſunt

obliti:ſed nec hi qui ꝑſeueranter diuinis mũeribo ſunt
refecti Quidam emm ex eis delonge wnerunt Pꝛo
pioꝛes erant aut eſſe debebant ad ſequelã chꝛiſti qui de

lege domini erant qᷓ; qui gentiliter vixerant:ſed pꝛepo/

ſtratum eſt vt q debebant eſſe ꝓpinquioꝛes ſunt remoti
oꝛes:et qui longe erant ꝓxim facti ſunt. Mecnon et de⸗

longe ad cheiſtum wmunt qui extiterunt maioꝛibo cri⸗

minibus irretiti et in mudi delicijs atq; diuitijs plus
oreguibus eſt celerius diuino edulio ꝓuidendũ:ne

reuocati a pꝛiſtinis in via ſatis deficiant/amt eſſera⸗

tionis ſeu difficultatis conſiliũ imꝑiti:vluti diuinam

Potentiam ignoꝛantesl Et reſponderũt ei diſcipuli ſui

Vnge poterit iſtos quis hic ſaturare panibus in ſolitu
dine Concoꝛdat hec exinamita reſponſio cum illa q̃ ſu⸗
perius dictum eſt. VUnde ememus paneſ vt manducẽt
hi. Sed hanc ꝓtulit chꝛiſius ſeens omnino qo eratip
ſe facturus:illam ꝓtulerũt diſcipuli virtutẽ chꝛiſti dñi
non cogitantes.Naturalib ꝓgreſſibus aſſueti neſciũt
conſiderare diuine virtutis potentiam ppter ipſam na⸗
turam:quam ex toto ſequentesſillam ineffabilieʒ vebe
mentie gratiam non aſpexerunt. Tlere aũt nullus eſt q
poſſit panibus homĩes ſaturare in ſolitudine huiꝰ mu⸗
di:ſempꝑ enim poſt ſu benarücomne enkt debellat in
edia:et ſaturatus iteꝝ refameſcit. Nullus poero affeciꝰ

hominum habet ſatis niſi reficiar̃ a gratia cuius nemo

penitus hominũ eſt largitoꝛ:niſi factus hõ conditoꝛ et
redemptoꝛ Qui interrogauit eos Quot panes habe⸗
tis. Et dirxerunt ei Geptem:et piſciculos paucos. Et
pꝛecepit turbe vt diſcum berent ſuꝑ terraʒ. Et accipiẽs
ieſus ſeptem panes et piſces:gratias agens fregit de
dit diſcipulis ſuis vx a pponerent. Et diſcipuli dederũt
pplo ſeu appoſuerunt turbe:et manducauerunt et ſatu
rati ſunt . Cum chꝛiſtus legitur interrogare nunq; ve
lut ignoꝛans interrogare credatur: ſed moꝛe humano
loquitur.et familiarem ſe diſcipulis ſuis monſtrat: et

vt clareat euidẽtius qð erat ipſe ſacturus.Nouerat eni-
uper

omnino quot panes habebant Hiſcubitus tur
terram oꝛdinatio eſt fideliũ in eccleſia: vt vnus quiſq;
in eo ad quod oꝛdinatus eſi ſacramentoꝛũ gratiam ſu⸗
mat. Et ipſa humiliatio ad diuina et ad ſacramẽta/que
fiunt penitus ex coeruptibilibus et terrenis:ſignatur ĩ
diſcubitu ſuꝑ terram. Maxima in hoc noſcitur humili

tas hominum.cum ſe inclinat ex fide ad ſuſcipſẽda elet

ment
t1.9
4 0

6
diſo
Van
rov
telis
enty⸗
Et
ſtun
ttuio
num
Eti
ean
dulen
Aucan
ſecto
ms
liſe
Na
erf
n
6
gĩ
ſte
rocd
leſe
aure
num
ler
nud⸗
nech
fur
ture⸗
ſen
ſ
ſ

Leſenns,
etſpügli⸗
hentifte
num no
Ninannt
ſnbnn
inpfiant
Ande
guſen i
wos fen
rimenti
tammoras
ac eſeſt⸗
reruntqgni
erid
lui deſpe⸗
ſint.
gaieagge

Porediſen
hhertoſune
eunt Pr
ſtreide
ſſor Pepr
Untrenot
cnonetde
ariht
litiss pns
gengune

Wen,

dininam
lpuli ſui
in ſolitu
Ala qſu⸗
ſanducet
dergtſp⸗
heci dei
e veſciit
kipſomna
Pile e
lllieck
ehu nin
Abekorin
otffe
ins nento
neitoret
neohate
c. E
rgelipiis
rad
woerit
et ſotu,
ni ve
mano
tat:et
raten
gunſch
mn/
u
ur
mi
.

Rerüt.aut

De vita domini

menta:et gratiam non videntes credunt eſſe ſacramẽ
ta. Accepit ſepteʒ panes et fregit: et dedit diſcipulis vt
arponerent. Geptem ſunt que diſtribuit ſacramẽta,
unt etiam ſeptem dona ſpũſſancti:que holbus ꝓ ſui
diſpoſitione atq; capautate partit᷑ ꝑ manus apoſtoloꝛũ
Nam bominiboa chꝛiſto traditũ eſt determinato miſte
rio vt alios homines in fide ſubiectos alimẽto ſacramẽ
talis gratie atq; diumis ſermonibꝰ paſcant:vt quoꝛuʒ
erit vna btitudo ſit vna et mutua cõmunio inter eos.
LEc habebãt piſciculos paucos:et ipſos benedixit ⁊ iuſ
ſit apponi Piſciculoꝛuʒ additio q̃ extrahunt᷑ ex aquis
traicitur in dulcedinẽ. que de amaritudine vite carpit᷑:
nam amare ſunt aque maris dulces piſces generant
Et ſi dulces ſunt.aut fluunt.aut cõmouent᷑ a vento vt
etiam tribulatio ſempꝑ ſignet᷑ in aquis:cuius fructusẽ

ulcis cõiunctus ei vite que dicit᷑ ſacramẽtalis/Et᷑ mmã

ducauerũt de miraculoſe ꝓductis:a ſaturati ſunt.Dꝛo
fecto ſatur dicit᷑ refectus a gratia. Et depellit᷑ hiſpida fa
mes cũ chꝛiſtus oꝛnat ſuis alimonijs menſam. Nemo
niſi quem chꝛiſtus alit dicit᷑ ſaturatuſ.Neq; fieri poteſt
vr anima ſacietatẽ accipiat ab his que ĩania ſunt Opti
ma ſaturitas gratia neq; faſtidit animã: ſed amplioꝛib-
et ſuauioꝛibo de ſiderijs angit Coꝛpoꝛis nempe ſatietas
qñq; nauſeam generat:et refectum languoꝛibus vꝛget
Et ſuſtulerũt quod ſuꝑauerat ſeptem ſroꝛtas Erat
aũt qui manducauerũt quatuoꝛ milia hominũ et dimi
ſit eos. Sublate ſpoꝛte de fragmentis oppoſitoꝛü nůͦe⸗
ro coꝛreſpondent: etenim ſeptem fuerunt panes. Et qꝛ
reſeruant᷑ id inſinuant:vt vſq; in finem ſeculi eadẽ per⸗
duret miniſtratio ſacramentoꝛũ/Oed neq; ſeptem pa
num atq; ſeptem ſpoꝛtarũ numèrus equatur nõ calcu
late multiplicatiõi facte a diuina virtute:q̃ tanta multi
tudo refecta eſt Nec vllus hominũ dinumerare potuit
neq; ſcire in quantũ numex deuenerit mltiplicatio pa⸗
num niſi qð tm̃ rei affectus innotuit.quia omnes ſatu

turati ſunt: qm̃ non eſt menſurabilis aut numerabilis

ſen ſibiliter occulta ſacramentoꝝ virtus que animas re
ficit. nec btĩitudo que puenit. NMec alligatux nũerꝭ ⁊ mẽ
ſuris illa dulcedo tribulatiõis: que ſignat᷑ in piſciculis
ex mari amaro carptis. Numerus manducantiũ claret
vt inclareſcat miraculũ. Sed quadratura vltima ſiue
maioꝛis numeri ſoliditatẽ et firmitatẽ gratie.magꝭ vo
eterne vite ſignificat. In rebus enim ſolidis quadra ſi
gura dicitur firmari ſolidius. Et quadrati ſunt lapideſ
iuſſu ſalomonis qui ponebant᷑ in fundamento templi.

Et operta ſunt omnia in templo oꝑe quadro/Et dimi

ſit eos ſcilicet a ſe vt liberi abirent ne in via deſicerent.
Non enim aufert chꝛiſtus ex pꝛeceptis aut ex ſacramẽ⸗
tis aut ex quibuſcunq; cariſmatibo hoĩbus libertatẽ ſed
ideo talia cõfert ne deiciamus ne impediamur a ſatha
narvt liberi oꝑemur ꝓ ſuꝑna libertate captanda.
De miraculo inuentiſſiateris ſcom mat(ſim tm̃.
Capitulum V
Voniã ſicut ꝑſpicua fidelium ratio docet non
debeat dici miraculum quod poſſet euenire na
ture tempoꝛe longo vel bꝛeui.aut miſterio artꝭ⸗
etiam ſi nunq; xpenitus pueniret:ſʒ illud dumtaxat ad
quod vel artis non eſſet aut poſſet eſſe conatus: idorco
quodãmodo heſitauerim intentionem ſtateris ĩ oꝛe ſi⸗
ſos inter miracula cõputari:qm̃ quodam artis miſte⸗
rio id agi potuiſſet adiecta ſententia dñi ſaluatoꝛis. Nã
ſtater caſu quodam potuiſſet eſſe piectus. quãuis nõ il⸗
lo fine vt ſic inueniret᷑.ſic etiam ꝓ tributo terrenis do⸗
mims ſolueret᷑aut quodã alio foꝛtuito cecidiſſe:piſcẽq;
pquirentem eſcas cum alijs woꝛandis voꝛaciter aſſum⸗
pſiſſe.ſciuiſſeq; dũm ſaluatoꝛẽ qui eſt omniũ rerum co

Baluatoris

gnitoꝛ. Simtliter et de ficulnea quam ſubito arefecit:
que longo tractu tpis ex natura ſiue oppoſita inciſione
aut quõlibet aliter arefieri potuiſſz. Ded pꝛe ſubita acti
one pñt inter dñi miracula cõputari qq; omnino i mi
raculis cõmunis oꝛdo nature cõuenire non debeat me⸗
q; humana ſtudia caſualia vel pꝛeuiſa poſſint pᷣſtare iu/
uamen moꝛa interpoſita vel repente. Tlerunth qꝛ ma⸗
gno miſterio acta ſunt iſta: et mox vt ab oꝛe dñi ꝓceſſit
impium. rei obediẽtia mõſrauit effectuʒ: vecreui oĩno
inter miracula ꝑtractare. um natura ſiue ars porunſ⸗
ſet diuerſimode ſimihna facere:non tamẽ eo mõ quo fa
cta ſunt potuiſſet ineternum efficere. VUnde quauis fi⸗
at ex miraculo quod habet natura: quod facit mira po
tentia poſſet tamen ex natura diutine ſoꝛtiri effectum.
Et qõ ſit repente interdũ fieri poſſet exarte: wruntñ
alijs inſtrumentis alijſ q; medijs diuerſis oꝛiginalibuſ
cauſis potentia qua miracula fiunt quã natura vel ars
humana pcedit. Pꝛoinde illa inuentio ſiateris in oꝛe
piſcis miraculum fuit · Dhecenſq; fuit vt eſſet miraculũ

quod ad tantu miſterium parabatr᷑. Nam cum determ
naretur cum petro liberos eſſe filiosa ſolutione tribu⸗

ti:tamen ſcandalum deuitauit iubens petrum ad mare
accedere et pꝛimũ piſcem tollere aſcendentẽ: in cinus
oꝛe inuentũ ſtatere regi terreno ꝑſolueret:quod petruſ
domino iubente ꝑfecit Oare mundus:piſas chꝛiſt? ex
vndis eius vſq; quaq; concuſſus. Stater preuuʒ quo
bumanum genuſ nullo vꝛgente debito ſed gratuito ab
hoſte redemit. Quis enim ülum pꝛeparauit piſcem vt
ſic eum ſubita piſcatione inueniret petrus: niſi qui pꝛe
parauerat ione alium in quo reciꝑetur illeſus. Quis il
lum ſignatum ſtaterẽ fecit repiriniſi qui homines no⸗
lebat male perire. . 24
De miraculo ⁊ ſubite arefactiõis ficulnee ſcõm ma
theum et marcum. Capitulum I
Imiliter et illa ſubita ſiccatio ficulnee que in
s ammirationẽ aſpicientes traxit:etiam int mi⸗
racula computat᷑. Mam ſcriptũ eſt Dane aut
reuertens in ciuitatem eſurijt hꝛiſti eſuries erat ex
voluntate:nõ enim illum illa inuite pꝛemebat nec pꝛe⸗
ter voluntatem famis fatigabat inedia. Sed ꝑ eſurieʒ
coꝛpis abextra oſtenſam intrinſecã eſuriem oſtẽdebat:
ſcilicet ſinagoge:que in ficulnea iuxta quam mõſtrauit
eſuriem ſignincabat᷑ areſienda ſubito: quia chꝛiſto ve⸗
ro cultoꝛi fructum virtutis ex longo iam tpe ipſa nõ de

derat. nec datura illis tpibus parabat᷑:que peccatis pꝛe

teritis pꝛeſentibus atq; futuris ſiccando ilico maledice
bat᷑ in ficu.que aruit ſubita a domino maledicta:nõ ap⸗
poſito igne non ferro cedente.non eu ulſa vento. nõ de
foſſa radicibus.non alio artis ingenio ſed ſolo vrro il⸗
lam dñs arefecit:vt ſi diſcipulimmarentur vicentes.

IOQuõ continuo aruit Et vt miraculũ crederet᷑ pꝛet

ſolitum nature curſum ſimilia et maioꝛa poſſe fſeti a ſi
dem inheſitantem habẽtibus ſaluatoꝛ aſſeruit dicene.

Amen dico vobis: ſi habueritis fidem et non heſita⸗

ueritis. non ſolum de ficulnea facetis:ſed ſi monti hu
ic diceretis iacta te in mare ſiet Et q;q; hoc factuʒ ſcri⸗
ptura nulla cõmemoꝛet:mon tamen credendum hanc
defuiſſe fidei poteſtatem. Sed neq; chꝛiſtus aut hi qui
ab ipſo ptãtem faciendi miracula ſuſceperunt. aliquan
do expti ſunt vtrum poſſent montem in mare iactare:
vt vocarent ad fidem incredulos. vt darent infidelib⸗

ſigna: vt miraculis moueret᷑ indocta gentilitas que de

monibus illudebat᷑et confunderert᷑ hominũ ſapientia.

que tm̃ innititur in natura.Nil poſtentationem in mi

raculis apoſtoli effecerunt ſed ad vtilitatem videntiuʒ
qm̃ hec ptãs que a ſpũſancto concedit pꝛeterq;ᷓ ad tui⸗
2

.

Ppye ho eſbs

tatem nemini exhiber. Ac p hoc ſi non inuenimus talia
facta:inuenimus foꝛte ſimilia. Et ſi nunq; aut nunſq;
facta ſciunt᷑ tamen ꝓ dubio fieri potuerunt.et ſi nunc
non fiunt ſieri tamen pñt.Et ſi nunq; fierent fieri ꝓti⸗
nus poſſent:qm̃ oꝛdo miraculoꝛuʒ ſicut exiſtit a diuina
potentia:ſic ꝑ diuinam ꝓuidentia agit᷑ vt in nullo pꝛe⸗
terqᷓ; ad opoꝛtunitatẽ in agendo declinet. Quãobꝛẽ ſi
nũc ſieri miracula opoꝛtunitaſ flagitaret habet in ſe vir
tus noſtre fidei vnde poſſet efficere:qᷓuis młti cauſent
ꝙ miracula tam magna ſeu ita crebꝛa non fiunt. ꝙ ſi fi
erent ſequeret᷑ hominũ miranda et opoꝛtuna cõuerſio.
Quibus reſpondemus ꝙ melius nouit diuina ſapien⸗
tia quid eſt et qñ oroꝛtunũ ſit hominũ q; homo cogno⸗
ſcat quid ſit vtile ſibi:que ſi cognoſceret inerhauſta et
indefeſſa dei vnitas deſcere vtilitatib hominũ omni⸗
no neſciret Alibi in hoc ꝑſtrinximus quare non fiũt cre
bꝛa miracula.
De miraculis in dñi paſſione monſtratis ſcom a
theum marcum lucam et iohannem: Capitulũ VII
Lla etiam meridiana ſolaris eclipſis que ĩ ple⸗
i mniſſimo et in medio emiſperio chꝛiſto moꝛiẽte
humanos pſtrinxit oculos oꝛdinẽ miraculoꝛuʒ
omnino non defecit.ſed tanto magis auget miraculi di
gnitatem quo ꝑ vniuerſum oꝛbem ilico ⁊ in momento
innotuit:vt ſicut lucerna accenſa in domo ſubito per ra
dios non obſtatos totam domũ illuminat. ea vo celeri
tate qua extinguit᷑ in omni ꝑte domus tenebꝛe diffun/⸗
dunt᷑:ſiceum lumen mundi viſibilis ſcʒ radius ſolis ſu
bito fuit extinctus.imo ipſe ſol in ſuo coꝛꝑe obſcuratuſ
totus ſenſibilis mundus in omni ſua parte obtenebꝛa
tus eſt vt nunc mundi ſapientes et ſtudentes in moti
bus ſiderũ notarent eſſe miraculũ pꝛeter ſolitũ nature
curſum et conſuetũ ecclipſationis moduʒ que nunqᷓ; ĩ
ſole agi:niſi cum inter ſolem et terꝛaʒ in tota vel in pte
luna interponit᷑:et tunc libꝛabat᷑ in inferioꝛi emiſperio
ſub terra deoꝛſum:ſol vo in ſupioꝛi emiſperio ſuꝑ tereã
in altioꝛibus ſue ſpere partibus rebalRff en te
plaris a ſummo vſq; deoꝛſum /ſciſſio ſatoꝛũ. aꝑtio mo⸗
numentoꝛũ aſtruunt omnino miraculũ:qm̃ opuſnatu
re non fuit: nec ars humana vt hoc oparet acceſſi in ker
remotus vo qui tunc ⁊ in reſurrectione cõterruit etiã
miraculũ fuit:qm̃ qᷓ;uis ex nature curſu interdum ꝓue⸗
niat etiam tam vehemens vt edificia ſeꝑe ſubuertat nõ
tamen illo in tꝑe opus nature fuit:ſed natura in ſuig⸗
dño requiſita moꝛienti et reſurgẽti chꝛiſto ſranſe
tus aque atq; ſanguinis ex latere ad miraculum ſpꝑectat
qm poſt moꝛtẽ infrigidatumq; coꝛpus iure nature nec
ſanguinis aut aque poteſt eſſe decurſus. Hec qm alibi
aliter tractanimus hic longe diſſerere intermittimus
dũtaxat ad miraculoꝛũ in rebus inſenſibilibꝰ patratoꝝ
oꝛdinem conuertens. .
De ciratione hominis ſpũm immundum habentis
ſcõm marcũ et luteiãꝗã. Capitulum VIII
Ongruũ fuit et irrepꝛehenſibiliter diuina foꝛ⸗
c mauit iuſtitia.vt qui diuinitatẽ ſibi cõcupiuit
adeſſe pꝛeter illum oꝛdinẽ quo benignitate ſua
viſione diſpoſuerat beatiſicare moꝛtalesꝙ demone re⸗
pleret᷑:et fieret hmo immundus pꝑ ſpũm immunduʒ:
qui verã immũdiciã in obediẽdo reliqt. Veruntũ quia
diuina wonitas miſereri non deſinit nec continet in ira
miſericoꝛdias ſuas.filiũ ſuum miſit in terris:vt paſſio
nes humanm generis in pꝛothoplaſto damnati q̃s ĩ ſin⸗
gularibo patiebat᷑ hoĩbus.quas neq; natura wl ars po/
terant ſua virtute curare diuina ⁊ ſupnaturali atq; ſup
artificiali virtute depelleret: ut oſtenderet quid in ania
hus facturus erat qui ſic coꝛꝑa reſocher Erpamo (eE

X

quintus

pit a ſexu virili qui pꝛimo creatus eſt:et ab expulſiõe de
monis qui pꝛimo hominẽ in paradiſo decepit. Vñ cũ
eſſet in ſinagoga capharnaũ ciuitatis galilee etiã in illa
erat homo in ſpũ immũdo aut habenſ demomũ immũ
dum. et exclamauit voce magna dicens Sine:quid no
bis et tibi ieſu nacarene Tleniſti ante tempus perdere
nos. Scio te quia ſis ſanctus dei . OQ hec infectio ad to
tam humanã naturam referat᷑:non eſt ambigendum.
Attamen homo habens demoniũ immundũ:eſt om̃is
qui immũdis cogitationibus delectatur. Gt aüt mentꝭ
immundicia:omnis delectatio pꝛeter deum. Sed ĩ de⸗
monio hec immũdicia poſſidet᷑ cum ipſe illam ſuadeat.
ad hocq; conatur:vt animas a vera mundicia que duuſ
eſt auertens ad turpia retronerrat d uũerſa inmmũdi
cia idolatria fuit:ad quam induxit eos qui deum igno⸗
rauerunt:vt inclinarentur in cultura idoloꝛũ creaturã
pꝛo creatoꝛe venerantes. Spurta eſt omnis anima di⸗/
uinis honoꝛibus venerans creaturã Et immũdicia eſt
incontinentia genitalium membꝛoꝛũad quã ſpũůs im
mundus impellit:et ſue inuide ſuaſiõi preſtatus aſſen
ſus rebellionem in illis fecit adeſſe vt denuditate in na
tura laudabili erubeſcerent. Et immundus motus eſt
generatus in carne:in oſtenſionem ꝙ demon nõ natu⸗
ra ſed ꝑ auer ſionem ab auctoꝛe ſuo factus immundus
in hanc immundiciã genus humanũ ſua deceptione ꝑ
duxit. Querit omnis demõ a dommo tentare ꝑmiſſus
in illam ummundiciã omneʒ quem tentat inducere:in
quam ipſe deueniens a deo repꝛobatus eſt 5
in ſinagoga erat. Siquidẽ merito.qm illa repudiabat
chꝛiſtum:vt etiam vellent ꝑ pꝛecipicium moꝛti tradere
Nam omnis congregatio demoniũ habet que veritatiſ
et iuſtitie ſermonibus eſt aduerſa:et quod in vno potiſ
ſime oſtenditur ſignũ erat etiam roaierune
clamauit voce magna demon in homine quem inuaſe⸗/
rat:non in ſe. Carebat enim ſua natura inſtrumentꝭ qͥ
bus poſſet in vocem foꝛmare. Dicebat audacter. Sine
quid nobis et tibi ieſu nacarene: Veniſti ante tempus
toꝛquere nos. Peſſimus demon ſuam immundiciã cu
piens vbiq; regnare quam pꝛimis arunt pſuaſit de
chꝛiſto querimoniã facit: quem vellet ſinere ac pꝛeter⸗
mittere qð incepit. Vnde apꝑto verbo expꝛimit vt chꝛi⸗
ſtus ab eoꝛum vexatione quieſcat Qαd nobis
tet demones ad malum eſſe cõcodes:et qui in hoc nul
la diſcoꝛdia diuidunt᷑.cum vnus non pꝛo ſe tm̃ ſed pꝛo
omibo querulatur:et neceſſario cõſitetur.qm chꝛiſti ad
eos nulla ſit iuſta cõuentio:hoc dumtaxat exceptoꝙ do
minus eſt eoꝛũ et ꝙ non ſuo impio pagunt᷑. Notat iſte
demõ per vocem iam obſeſſi ꝙ ieſus ſit patria nacare⸗
nus:et quem ſinagoga erhonoꝛauerat iſie tremẽdo we⸗
nerat᷑:et cõfiter eum eſſe magne potentie vt eos poſſit

toꝛquere:quẽ peſſima ſinagoga pꝛecipicio tradere pꝛettẽ
tauit

nſinuat ſpũs immũdũs veii mũdatoꝛis adus
tum dicẽs. Veniſti añ tempus toꝛquere nos. Yam de⸗
mones toꝛquebant᷑ et erãt eoꝛum ruina eternis ignib

mẽcipati:quid ergo eſt quod iſte cõqueritur ꝙ añ tem⸗

pus a chꝛiſto toꝛqueant᷑.An foꝛte iſte deõ erat de his

quibus iſte ger plenus eſt. Sed abſq; toꝛtura etiam hi

eſſe nõ poſſunt:qm̃ eoipſo quo de celo ceciderunt toꝛti
ſunt. Vt autem huius verbi vinculũ abſoluamus ad⸗
uertite. Velut inſatiabiles ad malum et ad penas hoĩ⸗
bus inferẽdas toꝛturam extimãt.quia pellunt᷑ a coꝛpo⸗
ribus hoĩm:magis autem qꝛ chꝛiſto vocante homines
expellunt᷑ a ſedibus aĩaꝑ.Et ꝙ eoꝛum preda quam tot
milibus annis tenuerat diripiẽda ĩ bꝛeui erat:⁊ claudẽ
de poꝛte inferi ne amplius quis inuite factus preda de⸗
ſcenderet:hoc ſibi ad toꝛturam immanes toꝛquebat.

r., ſ. e A T

hun
hied
tus
anc
ſerit
div
leon
ſerm
eidic
caci⸗

Eenen

poo,
mor
ſant
mi⸗
re:
vel
juß
hi⸗
liat
taſe
mun
inſin
blleo
nnee
püufn
inter
Ho
np⸗
ind
rent
N
Ee
mn
ſe
er⸗/
his
ſe
pr⸗
luel
turi
len
c
Coni
guiſ
woen

ſöe⸗
Cii
innla
immä
nidno
eere
Dadhto
dum,
offis
nent
dide
ageat,
edeſ
1gno⸗
egtur
madi⸗
geſt
ns im
ſen
emnne
Nus eſt
nntl⸗
mundro
roney
Prnſſs

Ucerein

udiabet
trogere
writstif
ohotſ.
Intſier
c,
Sine
npus
ciäcu
rde
neter
N chei

Pochul
up
tod
og
miſe
ner
lowe⸗
ſ

ẽ
d/
n
emè⸗
bis
Nhi
vꝛti
d
ol;/
ſes
e
e⸗
4

— —

-

. „n n . De Vita dmini

Lean6) ex* bazX 9)Sh

Etiam in hominib ſeuis pleriſq; contingit ꝙ in ſeipſis
toꝛquent᷑.ſi alios toꝛquere non pñt. Hoc enim habet ꝓ
pꝛium obſtinata crudelitas:vt penam patiat᷑ ſi pʒ-nam
non inferat.Alinte tempus hoc inferri eis deploꝛant.qꝛ
foꝛte adhuc chꝛiſtum venire nõ autumabant: aut quia
non credebant dei iuſticiã eſſe cõpletaʒ vt miererſan

humano generi wluiſſet:exiſtimantes foꝛtaſſe ꝙ ſicut

ipſoꝛũ ita hominũ punitio eſſet eterna Dicẽbat etiam
hic demon ꝑ os hois quem vexabat. Sclo te qꝛ ſis ſan
ctus dei. Sciebat demon ꝓut ſibi chꝛiſtus ſcire pmiſe⸗
rat:ꝙ ipſe ſanctus dei eſſet Dant demones teſtimoniũ
veritati ⁊ inimici chꝛiſti de ipſo teſtiſicant᷑ ꝙ ſit ſanctus

dei:vt homines increduli confundant᷑ chꝛiſto nõ credẽ

tes vera dicenti et rara:et miraculis confirmanti ſuos

nnonenCrieVaifr lum ieſus et cõminatus eſt
ei dicẽs. Obmuteſce et exi de homine Increpauit au
daciam dvemoms chꝛiſtus etiã vera dicentis ne ob hocĩ
venerationẽ hominũ veniat:ne in mendacijs ſibi fides
pꝛo veris pꝛeſtaret᷑ in poſterũ:ne ipſe videat᷑ laudib de⸗
monũ delectari. Etiam homines ſuo modo increpandi
ſunt:cũ in facie laudare pꝛeſumpſerint. Spectat ad ho
minũ bonitatẽ cum inferunt᷑ laudes publicas impꝛoba
re:ſed chꝛiſtus increpat et cõminat᷑ et imponit ſilentiũ
velut hñs ſuꝑ eos ꝓpꝛium dñatum:quo etiam ab hoĩe
iuſſit egreſſum tanq; ei qui non ꝓpꝛium domiciliuʒ ha⸗
bitabat:tanqᷓ; ei qui rem inuaſerat alienam. Et obediẽ⸗
tia creature ſtatim pꝑficit diuinũ impium qᷓ;; depꝛaua⸗
ta:ſed impotẽs reluctaril Et viſcerpens eum ſpus im⸗
mundus:illum hominẽ piecit in mediũ ſqʒ hominuʒ
in ſinagoga ſedentiũ Et exclamãs voce magna erxiuit
ab illo:nihilq; ei nocuit qm̃ integra ſemꝑ manet natu
ra recedente malicia:que nec de bono ſecum poteſt quip
piam ferre ¶ Et mirati ſunt omnes ita vt cõquirerent
inter ſe dicentes.Quid nam eſt hoc. Que doctrina hec
noua.Quia in poteſtate et virtute ſpiritibus immũdiſ
imꝑat:et obediunt ei Mirant᷑ quia non intelligunt di
uinam virtutẽ:quam ſi intelligerent ptinus non mira

rent᷑ qm iure atq; inexceptuate chꝛiſto ieſu ſubijct᷑ ois

creatura. Sed non ſolum de patrato miraculo: verum
etiam de doctrina que eis noua videbat᷑ tremendo am
mirant᷑. Sed nec mirũ quia pꝛotinus noua erat exclu⸗
dens figuras vmbꝛas et cerimonias iudaice vtuſtatꝭ
ex qua mundus nouis erat reparandus ſacramentꝭ no
uis moꝛibus inſtruendus.Pꝛotinus nouus hõ nouaʒ
afferebat mundo doctrinaʒ qᷓͥ mundus contemneret᷑ qᷓ
pꝛeſtaret᷑ indulgentia feruenti.q̃ ſuꝑ cõiugiũ virginita
ferebat᷑.q̃ dignitatem celeſtem terꝛena vilitas mercare
tur.q̃ ꝑ penas et oppꝛobꝛia hõ poſſet in ſuꝑna cõſcende
re:que in ſimplicitate fidei magis qᷓ; in pꝛudentia hũa
na conſiſtit. Noua doctrina inicians vitam nouã ad ne
cionẽ veteris hominis:et ad inducendũ nouũ hominẽ
qui ſcõᷣm deũ eſt ſuos animãs dociles auditoꝛes · Cam
wo arduoꝛũ geſtoꝛum chꝛiſti fama diuulgabat᷑ in circũ⸗
iacentis regionis ciuitates. g
De ſanatjone Pi Petri febꝛicitantis ſcõm ma⸗
tſyeum mardum et lcam. Capitulum IX
Acta eſt mulier ex latere viri ſopoꝛati non vigi⸗
f lantis ne dei adiutoꝛ eſſe videretur aut conſili
atoꝛ ad ea que creatoꝛ agebat.et vt ſcientia ma
gnificaret᷑ hamplius:ꝑoſt factionẽ cognoſcens ꝙ ex coꝛ/
poꝛe ſuo ſumpta erat.Ad pꝛeſagiũ etiam futuroꝛũ ꝙ ex
latere doꝛmientis in cruce ꝑ aquam et ſanguinẽ chꝛiſti
oꝛthodoxa eccle ſia foꝛmaret᷑:’que q;;uis cum eo de q̃ erat
traducta ĩ paradiſi delicijs moꝛaret᷑.pꝛimo tñ male ſua
ſionis inſultũ ppeſſa eſt:nihil vero niſi ſeipſam non ge⸗
neris poſteritate leſiſſet pꝛioꝛis creati hominis aſſenſu

ar “5 Oian „..

0

e, ftu N 2

Baoluatoris
non pꝛeſtito. Ygiteeua non poſteritati ſed ſibi piculo fu
it. Homo aũt adam:ſibi et cuncte ꝓpagationi iequenti
traducẽ maculam ꝓpinauit. Pꝛoinde adam cunctoꝛũ
hominũ genearcha exiſtens: pꝛoditionis pꝛima fint oc⸗
caſio. Quãobꝛem pꝛius in viro deinde in femina gene⸗
ris humani eſt curatio celebꝛata: cũ poſt expulſionẽ im
mundi ſpũs a viro de ſinagoga conſurgens ꝓ ſonando
acceſfit ad feminam cum ſurgens de finagoga introi⸗
uit in domũ ſimonis. Socrus aũt ſimoms tenebatur
magnis febꝛibus Marcus vo ſic dicit! Et ꝓtin egre
dientes de ſinagoga venerunt in domu ſimonis et an⸗
dree cum iacobvet iohanne. Recumbebat autem ſocxꝰ
ſimonis febꝛicitans Sanato qui pꝛimo creatus fue/⸗
rat ad ſanitatẽ ꝓceditur que pꝛimo ſeducta fuerat. Ve
runtamen hec mulier hic tacetur ex nomine: ſolũ exaf⸗
finitatis neceſſitudine deſignatur. quia ſocrus erat ſi⸗/
monis. Tria ſunt officia quoꝛum duo ſpeciem materni
tatis habent.ad tertiũ veritatem: ſocrus nouerca gem/
trix. Hec mulier que patiebatur ſocrus erat:quia ꝑ ſili
am cum ipſo ſocietatem quand contraxerat que patie
batur validas febꝛes. Si ſigniſicata ſuſcipimus natu⸗
ra eſt humana. Eſt etiam ſinagoga penitus iudeoꝛũ qͥ
ex febꝛe patiebant᷑ ſed nec hoc diſſerere libet. Si vo di
ſcutimus tropos hec mulier fides eſt que cum ſimone
ſocietatem ꝑ dilectionem fecit:etenim dilectio ſilia eſt
fidei. Et fides illa ſaluat que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑.Eſt igit
fides ſocrus ſimonis:ſed magnas habet febꝛes:cũ ſem
per impugnet᷑ a demone. Qð pꝛoximus paſſioni petro
ſaluatoꝛ ait. Ecce ſathan expediuit te a me:vt cribꝛaret
te ſicut triticum. Patiebatur febꝛes:cum ſi quis chꝛi⸗
ſtum conſiteret᷑ extra finagogã fieret. Paſſa eſt febꝛes
in omnibus apoſtolis et diſcipulis:cum eo relicto fuge
runt:denegantes eum velut hominẽ purũ. In terꝛito⸗
ribus tirannoꝛũ ⁊ pꝛincipũ mundi patiebat᷑ magnis fe
bꝛibus cum vexatione:cum omnes chꝛiſtum cõfitẽtes
traderent᷑ exicio.et exilia hoꝛribilia paterent᷑ cum coge⸗
rent᷑ cultum diuinum idolis exhibere non facientes ili⸗
co exponebant᷑ ad omnia genera toꝛmentoꝛũ:et tandeʒ
ſuꝑp eos moꝛtis ſententia dictabat᷑. Erat tunc etiam ſi⸗
des vexata febꝛibus cum tot ꝑſecutionibus agebantur
omnino fideles. Sepe quippe febꝛicitabat in aĩo:ſi pꝛo
non viſis erat tot ferenda toꝛmenta. Febaicitauit fides
in falſis aſſertionibus hereticoꝛũ:ſed ꝑ dei gratiam vti
q; ſanaca eſt. Sed adhuc in moꝛibus hommum febꝛes
quottidianas patit᷑ q moꝛes hominũ fidei ſimõis nõ
conueniunt.potius aũt impꝛobiſſime aduerſant᷑:vt ple
rumq; inſpecta vita regentiũ.ſubditoꝛũ fides fere deſ
ciat. Et cum in conſiderationẽ veniunt ſapientiũ et do
centiũ moꝛes:impitoꝛũ fides a magnis febꝛibus ⁊ du
bijs agitat᷑ Gebꝛicitare ſidem ſacit in ſubditis cũ in pᷣſi
dentibus vita regimini non concoꝛdat:et ꝑualide con⸗
cutit animũ auditoꝛũ ſi cum doctrina non conuenit vi⸗

ta doctoꝛum/Socrus ſimonis ipſa chꝛiſtianoꝛũ gene⸗

ralis eſt virtus:que ſe hominibus ſociat.cum eius dile
ctio ſiue cognitio in ſpũali matrimonio copulatur:que
frequenter magnis febꝛibuſ angit᷑ cum indiſcrete tene
tur cum pꝛetermittit᷑ impꝛouiſe:cum credit᷑ atq; cogno
ſcitur. opibus vere puerſis confundit᷑ cum mundi dele
ctationes atq; peccata ex omni parte aduerſus illam in
ſurgunt: vt decũbens lecto a febꝛibus huiuſcemodi agi
tata ſurgere non poſſit neq; miniſtrare chꝛiſto ſuoq; col

legio:niſi p chꝛiſtum expuiſis febꝛibus ipſa ſanet/zʒ

venit chꝛiſtus in domum ſimonis et andree que obedi⸗
entia eſt. Eccle ſia eſt vbi chꝛiſto aploꝛum pꝛeobus ſup
plicatur:vt ei ſanitatem reſtituat. Valent pꝛeces ſide⸗
lium ad remiſſionẽ peccatoꝛum.vt facilius et oeing re⸗

3

0

2

Pn RNo valer⸗Sr. cee re

4 Eblsalent ad dei gratia pmerenda mon tamen ad gloꝛiaʒ
QRQ. eſ, plus ad augendâ. Impetrauerunt ſepe dei miſericoꝛdi⸗
am alioꝛũ pꝛecamia:ſed beatitudiniſ niſi ꝑ merita ꝓpꝛia
. nunq; fuit auxeſſis. Et rogauerũt illum ꝓ ea. Stans
ſup iliam eleuauit eam appꝛehenſa manu et impauit fe
bꝛi. et continuo dimiſit eam febꝛis Et illa cõtinuo ſur
gens:miniſtrabat illis Neeceſſarie ſunt pꝛeces veroꝛu
ndeliũ adhuc exiſtentiũ in hac vita moꝛtali: vt qð non
poteſt vnius indigentis facultas interceſſione pluriuʒ
largiaf᷑.et qð minus acceptus impetrare non poſſet po⸗
tioꝛ in fide ac amoꝛe cõiunctus obtineat. Ecce ſaluatoꝛ
voluntarius et rogatus acceſſit. Vnde exaudibiliter ro
gatus quia voluntarius.ideo voluntarius qꝛ rogatus.
Fruſtra enĩ rogaret᷑ niſi de quo rogatur vellet efficere:
ſed vult omnes homines ſaluoſ fieri.vult omies ſanare
vult oĩbus melioꝛa qᷓ; petant conferre. Accedit et ſtat.
Accedit coꝛpe:deitate ſtat. Accedit volũtate:ſtat vt qð
rogatus erat efficiat. Stat ſupꝑ illam infirma intuens
et vt eam eleuet ſtareq; faciat que iacebat.Elñl appꝛe⸗
henſa manu eleuauit aam Magna benignitas ſaluato
ris ꝙ manũ poꝛrigit:manũq; febricitantis appꝛehendit
Conferunt᷑ manus dei et hominis:ſaluatoꝛis et ſaluan
di.redemptoꝛis et redempti.iuſti dei et hoĩs ꝑeccatoꝛis.
OManus potentiã in pleriſq; ſcripture ſententijs ſignãt
iuxta quod dauid ſpũ ꝓplxtico poſtulabat. Emitte ma⸗
num tuam d alto.eripe me et libera me de aquis mult⸗
„ et de manu filioꝛũ alienoꝛũ. Ecce manus dei expetit᷑ cõ
tra hominũ manũ:ſcqʒ vt dei potentia de potentia iniq
eripiat? er manus etiã opa pagunt᷑.iuxta quod de dei
mambus dicit᷑. Manus tue domine fecerũt me et plaſ
mauerunt me totum in circũitu Et pſalmiſta hanc ſen
tentiã replicat. Manus tue fecerũt me ⁊ plaſmauerũt
Et in libꝛo ſapientie ſcribit᷑. Non enĩ impoſſibilis erat
oĩpotens manus tua que creauit oꝛbem terrarũ ex ma⸗
teria inuiſa. Sic et de manu hominũ legit᷑. Quodcũq;
poteſt manus tua inſtanter opare Et hieremiaſ cum de
retributione maloꝛũ loqueret᷑.iuxta opꝑa manuũ ſeri pᷣ
cabat᷑:aut ſic nunciabat jutnlneRaddiges vicem dñe
iurta opa manuum ſuarũ. Necnon et largitatẽ bñfido/
m in ſcripturis manus ſepe ſignant ſicut in puerbijſ
ſalomonis dicit᷑. Extendi manũ meam:et non fuit qui
aſpiceret. Acſi deus conquerẽs hoĩbus loqueret᷑ ꝙ mul
ta bñſicia contulerit:nec fuerit qui gratanter acciperet
atq; rependeret. Similiter in hane ſignificationeʒ ma⸗
nus hoĩs venit:quod eccleſiaſticus apte diſſeruit. Non

dum collectaſEcce potentia dei ſemꝑ valida.potẽtia ho
minis ſemꝑ infirma:ni ſi vna in alterã ꝓ releuatiõe cõ⸗
ſerat. Er quo pꝛefulget ſententia ſaluatoꝛis:ſine me ni
hil poteſtis facere. Opue dei ſemꝑ integrũ: opus vero
noſtrũ ex oĩ parte coꝛruptũ miſi ꝑ conſertionem diuini
opis remaſcellet᷑Et bñficiũ dei ſi cum eo lð hõ xoteſt
efficere iungit᷑:noſtrũ vtiq; reualeſei Et appꝛehẽſa ma
nu et infirma quodã ſubleuata de letto ĩ quo febꝛicitãs
inquieta iacehat:febꝛi mandauit abceſſum. Quãqᷓ; enĩ
homo releuet᷑ a delectatione rerũ tꝑaliuʒ in quibo vllut
coꝛpus in lecto agitatus vndiq; ꝑturbate cubabat: qᷓ;;/
uis reſpirare videat᷑qᷓ;uis in ſupna ſuſpiret:non tñ cõ⸗
tractum vitiũ.non ſathan infeſtãs niſi ꝑ diuinũ impe⸗
rium a iam in vicijs qualificato recedit. Mã ſi oĩs fue⸗

ſum fuerit aĩam habet in ſedem:a qua dumtarat ꝑ do⸗
. minũ chꝛiſtũ poteſt expelli. Pꝛoinde ipſe imperat febꝛi

„cedatur a viciſs:mon tñ valent ad cumulũ pꝛemioꝛum

ſit vlox manus tua ad accipiendũ poꝛrecta: et ad dan

rit ſublata occaſio peccqdi in quocunq; genere delinqn
di: niſi dñs iubeat vitiũ non abſcedit. Actus et occaſio
vitioꝛũ plurimũq; agunt᷑ exteriꝰ.Vlitiũ autẽ cũ admiſ:

quintus

vt dimittat illam quã penaliter moleſtabat:ipſe imꝑat
vitio vt recedat non bone nature vt expellat:qꝛ nec da⸗
tum eſt alicui nature bone vt poteſtatiue vitium cui ſe

vvoluntarie tradidit poſſit expellere:qᷓ;uis ſit ei ꝑmiſſuʒ

vt poſſit admittere.Ad cuius imꝑiũ cõtinuo hoitilis fe

bꝛis febꝛicitantẽ dimiſit/Et rũdens chꝛiſti ſubiti actio
ni cõtinuo ſurgens miniſtrabat illis chꝛiſto ſcilicʒ ſana
toꝛi eius et ſanctis aplis interceſſoꝛibus eius.MNon iſta
bñficium ocioſe ſuſcepit:nã recepta ilico ſanitate cõtu⸗
lit ad agenda.cõſpicies foꝛe neceſſitatẽ et decentia chꝛi
ſto paupi et eius collegio miſtrare. Mõ expectauit de mi

niſtratione pꝛeceptũ:q;; non ſine pꝛecepto impoꝛtũa

febꝛis abiſſet. Tlidebat eni chꝛiſtũ ſtipe humana egen⸗
tem a pauꝑem:ſuꝑ quẽ intẽdere btitudo erat:videbat

eum carere famulis pediſſequos ? pediſſeqᷓs nõ habere
hoſpicia ſibi non erant in mundo.ſtabulũ non cõduxe⸗
rat:.videbat generũ ſuũ oĩa dimiſiſſe.oẽſq; aplos con/
tempſiſſe terrena. et contẽdentes occupare celeſtia:ſur
gens miſtrabat illis de facultatibo a coꝛꝑe circa obſeqa
ſe pꝛeſtabat.Optimũ in moꝛibo eſt accepte gre coopa⸗

ri:et omne qð a deo accepimus in dedicationẽ cõuerte⸗/

re creatoꝛi:ſicut iſta ſanitatẽ receptã in obſequiuʒ ilico

ſtatuit largitoꝛis. Mihil erat iſta mulier ad ſeipſam ve/

lut alioꝛũ intenta cõpendijs.et pꝛeter ſolitũ feminaruʒ
moꝛem:que cũ ab infirmitatibo cõualeſcunt ſibi de qᷣe⸗

ta man ſione coꝛpiſ blandiunt᷑. Sed nec iſta in aliqͥ ſibi

de quiete blandiebat᷑ velut infirmitatis oblita: magis
aũt credendũ ꝙ chꝛiſtus ſibi amplioꝛẽ valitudinẽ mor

et miraculoſe ſanando dederit qᷓ; tractu tꝑis oꝑe medi⸗
cine potuiſſet accipe aut habebat pꝛiuſq; infirmata fuiſ
ſet. Et in hoc quedã nmuraculoꝝ eſt claritas ꝙ reꝑente fu

erit:ꝙ melius qᷓ; habuerat natura tribuit᷑. Dotioꝛ eſtĩ

omnibo ſpũſſancti potentia qᷓ; natura. Bene igit᷑ mini⸗

ſtrauit qꝛ bñficium ſuſceptũ retoꝛſit in largitoꝛẽ. Sic

igit᷑( urgendũ a lecto in quo male delectati iacuimus:
ne toꝛpeamus ſuſcepta virtute.ne marceſcat negligen⸗
tia virtus.ne tempuſocio pereat:ſic miſtrandũ chꝛiſto

ſic ſancto collegio aſſiſtendũ vt ea que placita nouimuſ
faciamus. Sed ad excuſabilẽ intelligẽtiã miniſterij ex⸗

hibendi:generũ huius ſanate ſocrus ꝑpenſius audia/⸗
mus.Vos aũt omnẽ curam ſubinferetes miniſtrateĩ
ſide virtutẽin virtute aũt ſcientiam:in ſcientia aũt ab
ſtinentia, in abſtinẽtia aũt patientiã. in patientia autẽ
pietatẽ.in pietate aũt amoꝛẽ fraternitatꝭ in amoꝛe frat
mitatis caritatẽ. Hec enim ſi nobiſcũ aſſint et ſuperent
non vacuos nec ſine fructu nos oſtituent in dñi noſtri
ieſu chꝛiſti cognitiõe. Cui enĩ non pꝛeſto ſunt hec ceecus

eſt et manu tentãs:obliuionẽ accipiẽs purgatiõis vete

rum ſuoꝛũ celictoꝛũ.Ecce miſteriũ gratũ adeſt neceſſi⸗
tas miniſtrãdi:hec ſunt in quibo miniſtrandũ eſt lbvno⸗
rum omniũ largitoꝛi.
De ſngtton ingomorix languidoꝛũ energuminoꝛũ
ſcõm marcũ et lucm. Capitulum X
Elſpere aũt facto cum ſoloccidiſſet omnes qui

v habebant infirmos.et multos demonia hñtes

et varijs languoꝛibus ducebant illos ad eum.
Et erat omnis ciuitas congregata ad ianuã.At ille ſin
gulis manus imponens curauit eos:vt adimpleretur
qð dictum eſt ꝑ iſaiam ꝓphetã dicentẽ. Apſe infirmita
tes noſtras accepit:et egrotationes noſtras poꝛtauit
Curationẽ infirmoꝛũ et varie languentiũ ⁊ energumi
noꝛũ:p tempus et locum et modũ euãgeliſte deſeribũt
Vleſpere facto ſole hñte iam occaſum omnes male ha⸗

bentes ad dñm deferunt᷑ vt er hoc agnoſcamus pꝰ moꝛ
tem imo ꝑ ipoſam chꝛiſti moꝛtem mundo fuiſſe redditã
ſanitatem. Mecnõ cum adueſpaſcit terrens pſperitas

go
pu
ſen
mt
ten
N
Pon
io
tere
ſale
urn
Cbee
no
Cri
Pon
ſen
jmit
S
tun⸗
ſert
ws
Dr

2
an onn Nrrisbsh. ob. S hA O ſand g RX„ο

De vita domini

Baluatoris

ade ant cum humana claritas obſcurat᷑ in nobis:tũc eſt tẽ⸗ monium:ſcʒ ꝙ ieſus hominũ infirmitates accipit in no
malſe pus pꝑcipiende ſalutis.His ſplendentibus deſuꝑ male ticiam vt argumento medicine ꝓpellat: et egrotatiões
unnſſuz ſe hatentes ad chꝛiſtum non vniunt. Quouſq; huma hominũ poꝛtaturus velut qui freneticũ ſuſtinet ⁊ queli
Dlillisfe na claritas terrenos homĩes circumfulget:quouſq; ter bet infirmũ volens adhibere ſalutẽ. Poꝛtat chꝛiſt? egro
iaei rena pꝛoſperitas hominibus placet ad clarum illũ vtiq; tariones cum tolerat ſepe cadentes: cum expectat vt re
licglne nõ venit᷑ qui celeſtem claritatẽ hoĩbus repꝛomiſit: nec ſipiſcant cum ilico nõ punit put iniquitas exigit! Exi⸗
onn iſta diuina querũt humanis electi:ſed cũ ignominia facies bant autẽ demonia ꝑ impoſitionẽ manus chꝛiſtia mul⸗
necoͤtu/ lominũ implet.tunc querunt nomen eius.Tũc enim tis clamantia et dicentia:quia tu es filius dei. Et incre
müä chei ignommia facies hominũ pꝑfundit᷑ cũ vrget in occaſum pans non ſinebat ea loqiu:quia ſciebant ipſuʒ eſſe chꝛi
ut dem terrena felicitas.Cunc ſiquidẽ ad eum ducunt᷑ infirmi ſtum Quia expellebant᷑ exibant:nmon voluntarius eoꝝ
mportie ſcilicet qui pꝛoni ſunt ad eadendũ.fragiles ad reſurgẽ/ erat egreſſus. Inſatiabiles ſunt in malo. Stetiſſe ꝓti
ang egen dum Infirmi ſunt a quibus vitioꝛũ ingreſſu oĩs virt⸗ nus voluiſſent quouſq; animas detraxiſſent ad loca tar
trvigebet abceſſit.Cenent᷑ varijs languoꝛibus qui multiplicibuſ tarea. Et clamabant non per ꝓpꝛias voces. Carent eniʒ
noͤbatete amoꝛibus languent. Mihil a deo aĩas hoim laãguidas fa inſtrumentis quibus vorx diſerta foꝛmat: ſed per voces
coͤcure⸗ cit:ſicut multipliciũ rerum multiplicata dilectio. De⸗ illoꝛum a quibus egrediebant᷑.quos inuite dimittebãt ””MM
los con/ moma ptinus habent quoꝛũ eſt deſperata coꝛrectio:qui Et dicebant quia erat qui ea expellebat filius dei. Hoc rv— ſhGar E 1 R
deſtiaſur ſemꝑ ſupbiunt.qui demonia ꝑ contumacẽ inobediẽtiã enim ideo cõclamabant:mirabilẽ potentia et ineuitabi 8
nobſec imitant᷑ Et omnis ciuicas congregata erat ad ianuã lem ſupꝛa ſe ſentientes.cui reſiſtere nequibant Et qñ
n In domo ſimõis adhuc erat ieſus.nec ſanata ſoctu ſta ſciebant quis eſſet chꝛiſtus ſcilicet dei filius. vt tacerẽt
eerte⸗ tum diſceſſit:expectabat enim alios infirmos quibo con⸗ dñs increpabat wlut eoꝝ vñs wellut deuitans humanã N — Q
Rr iactantiam.q;q; nullum vitiũ chꝛiſtum potuiſſet cõtin vi⸗ eGey DnrSS ,.

giizſin ferre volebat remedia ſanitatis. Et bene in domo ſimo

ſipſamn nis erat ſqʒ in domo obedientie in qua ſanatur male fe⸗ gere. Et ne in poſterũ deaperent õ n In
ſemnt bricitãs:ante cuius ianuam multitudo ciuitatis expe⸗ ti fuerint cõnectere falſa Wris conſimiliter vera ſa 18. —
fbiie ctat.vt ſanet infirmos et energuminos liberet:vt vide Maxime coꝛam turbis et indoctis demones arguit:ne
d at illa ſigna que ante nemo hominũ fecerat. Beati qui crederent inter confeſſionẽ deitatis pietatis in eis ali
naſgb ante domũ obedientie cõgregant᷑. In obedientia chꝛi⸗ quid remanſiſſe. Etiam nolebat innoteſcere mundo pᷣ⸗
WE ſtus erat vſq; ad moꝛtẽ crucis. In obedientia chꝛiſti p/⸗ dicatione demonũ:quibo apparebat vita doctrina ⁊ oꝑpa
dini ne, thoplaſti in obedientia cõꝑenſat᷑.Ad obedientiã chꝛiſti⁊ tione miraculoꝛũ. Oaxime vo nobis ſalutare dogma pᷣ
W eccle ſie opoꝛtet accedere:ſi qui volunt conſequi dᷣ inui ſtruit ne ſupboꝛũ et repꝛoboꝛũ hoĩm aliqua bona modi
matafu ſibilibus vulneribus ſamtate Renſe ſingulis manꝰ ca cum egerint acceptemus ne videamur ſimul et ma
erente i imponens curabat omnes Magnũ ſecretuʒ offert ꝙ la hoꝛrida eoꝛũ accepiſſe dignant᷑. Poſtremo ne quẽpi
noreſti chꝛiſtus poſſet omnes ſolo verbo aut voluntate curare. zmarwolernus Meer wram doctrinãa:ſi vita neq;; exri/
itmin, ꝙ ſingulis manus imponebat Vna eſt dei potentia dei terit. Etenim demonia vera dicebant:ſed in omnibo re
. Bie virtus.dei gratia que omnes ſanat: ſed ſingulariter et pꝛobi erant. Heu multoꝛũ chꝛiſtianoꝛũ niſeranda con
nings: ſingillatim imponitur ſingulis:quia ꝓpꝛijs et fingulari ditio:qui ſimiles demonijs facti ſunt chꝛiſtũ confiten⸗
egien⸗ bus infirmat᷑ quiſquis peccatis. nec omnes vno vitio tes et vitam odientes:ſed vtinã non peioꝛes.Nam de⸗
ichiſio languent aut vna ürmunte peccatoꝛũ laboꝛant. Erpe mones ecunt et cõtremiſcunt:puerſi vo ſepe credũt
nouima dit vt ſingnlis adhibeat medicamenta peccatis pꝛotin et non verent. . . .
ſſterher run ſicut inkirmitat coꝛꝑaliũ ſic et ſpũalium cura ſit De epꝛoßh quem curauit ieſus in deſcenſu montis:
di, a contrarijs. Nam aliter timoꝛ mentis ex genere. aliter ſcðᷣm matheũ marcumet lucam. Capitulũ XxI
jmüſrrei ex ere.aliter cõcupiſcentia dñandi.aliter elatio ſpũs ali⸗ Elmma mundicia creaturã rationabilẽ immũ
tinaireh ter ꝓpꝛia reputatio.aliter pꝛeſumptio.aliter philargiria S danm eſſe non patit᷑:et in vtraq; ſubſtãtia ipſaʒ
ntin ti aliter rxenodorxia. aliter indignatio. aliter dedignatio. ali mundaturus aduemt ſi ab oꝛiginali et ab his
more inr ter furoꝛ· aliter negligentia.aliter incõpaſſio.aliter emu contagijs que woluntate cõtraxit velit ipſa mundari:qᷓ;
kſoonent latio.aliter caſtrimergia.aliter immũdicia mentis.alit᷑ qᷓ; hic omnes coꝛpoꝛũ maculas nõ abſtergat relinquẽs
lſwſr cum ex ipſa lapſus eſt coꝛpis.aliter appetitus aliter ap/⸗ in electis ſuis in reſurrectione generali penitus abſter
threus petitus mali alterius aliter cacocoꝛdiu.aliter cacouerbi gendas Et ſe dedit infirmis obuium vt inueniri poſſit
toͤs ſe um.aliter cacogeſtiũ. Omnia iſta et his ſimilia curatio ab eis ad ipſoꝛum curationem:a quacunq; in rmitate
ſtnceſt nem diuerſimode ſuſcipiũt cum ſanant᷑.Nec omnium tenerent᷑. Ende cum deſcendiſſet ieſus mre 1tur
eſo⸗ eſt vna maloꝛũ affectio:et ſi pluriũ hominũ eſſet nõ tñ be eum ſequerent᷑:ecce lepꝛoſus enircen oꝛabat eum
omniũ eque intendit᷑ Sed iũlle quẽ latere nihil poteſt q dicens. One ſi vis potes ine mũdare Ecce occurrit ho
nirori omnia deſup ſpectat.qui libꝛat hominũ volũtates.qͥ no mo ieſu ad noſtra humilia ndenia 4 noenie ſed
uit figmentũ noſtrũ:qui oĩa mala trutinat in ſtatera iu ab infirmitate noteſcens:quia lepꝛoſus erat. 1 lo mo⸗
Nosi ſticie.qui non fallitur in ponderibus ſinguloꝛũ:qui pec wo lawꝛans qui erat in pulo ntent chi ri pꝛo ſti
bites cata videt quõ inſxreant qᷓ cauſa in xreant. qm tenacit pe viuendi licitum inciut N 1 vem
eum. inhereant. q; longa ſeu recenti conſuetudine inheꝛeant. lucas in vna ciuitate ſcribit ad do nuunmutn acce :nõ
leſin qui habet omniũ medicaminũ apothecã ſingulis manꝰ tamen aduerſat᷑ matheo aui on in mmortee cẽſu:qꝛ
tetur imponit:oiĩbus nõ vnam ſed ill adhibens medicinam poſt illum deſcenſum hoc actum Euan ica ſcriptura
quwuã erpedire cõſpexerit: idcirco ſanaturus inftrmos ſin) coõmemoꝛat. Et adoꝛabat eũ: p quẽ credidit conſeq poſ⸗
m V gulis manus imponit/Abietiã ãttẽdi᷑ mmarima digna⸗ ſe ſalutem. Cultu latrie adoꝛabat:in quo ſe purũ homi
uuc, tio 3äs nemſchꝛiſtum vo deum et hominẽ fatebat. toꝛe pfi⸗
un miſſam maliciꝗ.· Et tangendo reſouet bonã naturaʒ cũ ter chꝛiſti ẽ potent effectiua wlũtas vt oĩa q wlit poſ
ni expulit quod illam infecerat:vt adimpleret᷑ qð dietum ſit efficere cum dieit Domine ſi vis potes me munda⸗
eni eſt pvyſaiam ꝓphetã dicentẽ. Apſe infirmitates noſtras re Camen velut dubius vtrum velit ſupponit conditio
ne accepit:et egrotationes noſtras poꝛtauit Longe ante ꝓ nem:quam ꝓtinus non premiſiſſet ſi ſauiſſet quanto
phtauerat yſaias quod nunc matheus aſſumit in teſti amoꝛe ſuꝑ homies ferebat.et ſi ſui cauſam cotng i
. V AN aa 4
. re r O.οι

Qn PI WBneni

2
. ſ ₰ yn.
„ SO e.
Ilyn P dend l en

aduentus:qm̃ nil aliud q; amoꝛ ad terꝛam eum de celis
eduxerat.nec ob aliud venerat qᷓ; mũdare infectoſ:vt oĩ
contaminatiõe deterſa in ſuꝑna poſſit inferꝛe mũdatos

qð etiam non ſolũ ſubiſſet. Sed ignarus hic lepꝛoſus

erat. an eum dñs mudare dignaret᷑: cu ipſe ſe ſentiret
indignum. ita verba ſue petitionis et affectiõis ſubmiſ
ſe pmebat dicens. Oñe ſi vis potes me mundare. Si
vult poteſt. ſi poteſt vult.ſua voluntas ſua potentia eſt:
nihil enim vult qo non poſſit et nihil facit inuituſ:noꝛ
dinatiſſima eſt oꝛatio nec habet quin tranſeat oppoſitaʒ
nubem ſi tñ qð dñs velit cõcedere petit᷑vt nec alia im⸗
poꝛtunitate ſatagat inflectere concedere poſtulata vadẽ
tem qᷓ; ad ſimilia voluntatẽ referre qð petit · Petitio re
lata in voluntate rogati nullas calumnias patit᷑:xepꝛe⸗
ſenſione caret.omnibus licita eſt: ſi non admittit᷑ iuſte
tamen poꝛrigit᷑. Sic petere omnibo conceſſum eſt. Do⸗
mine ſi vis:potes mihi qð quero conferre.Necnõ et in
oꝛe iure damnandoꝛũ cõgrue verbũ ſonat. Si vis po⸗
tes me literare:qm ſi de decreuit qð querit᷑ fiet.ſin au
tẽ poſtulatio tendit in vanum. Hoc eni mõ mardoche
pꝛo populo ſuo liberando ante dñm pꝛeces fundebat di
cens. Domine rex oĩpotens in ditione tua cuncta ſunt
poſita. et non eſt qui poſſit reſiſtere tue volũtati:ſi decre
ueris ſaluare iſrael cõtinuo liberabimur. Jeſus aũt vi⸗
dens ꝙ in volutatẽ eius referebat᷑ petitio:annuit ſic hu
militer depꝛecanti Et extendẽſ manũ ieſus:tetigit eũ
dicens. Tlolo. Oundare etigit eum qui ꝓhibebat᷑a
lege.qn ipſe dñs legis erat:mec ſub lege moiſaica tene⸗
batur. Et ꝓpter lepꝛam nõ abhoꝛrebat vt homo:quã vt
deus creauerat ipie naturam. Extenſio manus eiꝰlargi
tate bñficioꝛũ iuſte petẽtibus monſtrat.Lactus vo ad
melioꝛa eſt excitatio.Elult ⁊ ilico efficit cum dicit: Mũ
dare. Imperatiuũ eſt verbũ· Parent omnia impio eꝰ
Et confeſtim mundata eſt lepꝛa eius Recõuerſa lo⸗
cutio non ex veritate rei ſed ex vſu loquendi.qm̃ nulluʒ
malum purgationẽ ſuſcipit caret ſubſtantiua poſitione
ſed natura bona purgat᷑ a malo. Mon eni illuminant᷑ te
nebꝛe:ſed fugant᷑ a luce.Nõ mundat᷑ lepꝛa. Nihil ſupꝛa
ſeipſam alterius mali habebat a quo mudaret᷑:neq; ma
lum alterius eſt ſubſtrata ſubſtantia. Solũ qð bonum
eſt malo ſubijcit᷑.quod bonũ natura eſt ſine malo eẽ poſ
ſet:malum vo pꝛeterq; in bono exiſtere nõ habet Quid
ergo. Non mundat᷑ lepꝛa.ſed lepꝛoſus natura bonꝰ mũ
datur a lepꝛa.que ipſum inuaſerat aut ad totã ꝑnicieʒ.
aut ad diminutionẽ eius qð bonum erat:que nõsa pote
ſtate nature potuit eijci. Etenim in pꝛimoꝛdio ſi potuiſ
ſet reſiſtere non cõceſſiſſet ingreſſuʒ.nec ab alia pericia
ꝓcul pulſa eſt:ſed a eonditoꝛe nature degente in carne
iuſſa fecit abceſſum Et ait illi ieſus lide nemini dixe
ris.ſed vade oſtende te ſacerdoti et offer munus quod
pꝛecepit moiſes in teſtimoniũ illis Pꝛohibitio de nõ
publicando miraculũ q́;uis videatur in deuitationẽ va
ne gloꝛie tendere:nihilominus tamẽ ne inſipientibus
diuulgatio diuinoꝛuʒ ꝑ neophithos aut quoquomõ in
virtute nouicios fiat ꝓhibet᷑. Sed iſtum dũtaxat pꝛiuſ
voluit oſtendi ſacerdotibo:qᷓ; pꝛedicatiõis officiũ aſſum
pſiſſet. In quo foꝛma pꝛeſtruit᷑.ne quis ꝓpter ſingula⸗
rem gratiã atq; pꝛiuatã pᷣdicare pꝛeſumat:miſi qð eccle⸗
ſia nouerit omune. Pꝛotinus nulla peiuata gratia vni
uerſali eccleſie pꝛeiudiciũ:ſed ei debet eſſe cõfoꝛmis· Et

celo magno chꝛiſtus lat eecleſiã et ſacerdociũ cõſti

tutum. vult cum eis ſua pꝛiuata bñficia conuenire atq;
ſuo teſtimnnio appꝛobari: ne ante fiat pꝛedicatio pꝛiua⸗
toꝛũ qᷓ; oſtenſio ſacerdoti. Et vult ꝙ munus offerat in
teſtimoniũ:quod moiſes ante mandauerat. Sacerdo/
tale munus in lege figura erat muneris gratie.ſed qð

quintus

legis eſt aufert:quod gratie eſt offert. Etiam in hoc ſal⸗
uatoꝛ legis moyſaice reuerentia pꝛeſeruabat:ne in oĩb⸗
ſoluendo non legem ſed cerimonias legis ab eius iniu
ria incepiſſe videref. ,B
De curatione pueri centurionis ſcom matheum lu⸗
cam et iohanne. Capitulum XII
Vamuis in curatione huius pueri ꝓ centurio
q ms acceſſu aliter matheus aliter lucas. qð vn
pꝑ ſeipſum alter ꝑ nuncios eum acceſſine deſcri
batcuratio tamẽ ad quã euãgelica verſat᷑ intentio vna
eſſe monſtratur:anteq; fidẽ centurionis expedit mtue⸗
ri Cum intraſſet ieſus capharnaũ:acceſſit ad eum cẽ⸗
turio rogans eum et dixit. Puer meus iacet paraliticꝰ
in domo et male toꝛquer᷑ Lucas vo dicit! Centuriõis
cuiuſdã ſeruus male hñs erat moꝛiturus: qui illi erat
pꝛecioſus. Et cum audiſſet de ieſu miſit ad eum ſenio⸗
res iudeoꝛũ:rogans vt veniret et ſanaret ſeruum eius.
At illi cum veniſſent ad ieſum. rxogabant eum ſollicite
dicentes ei:quia dignus eſt vt hoc illi pꝛeſtes. Diligit
enim gentẽ noſtrã et ſinagogaʒ ipſe edificauit nobis
(TRi Set tipicis ſenſibus iſta floꝛeſcunt:ſed moꝛũ fru
ctus magis carpe libet. Centurio a pꝛeminentia centũ
militũ dicebat᷑ ſicut ſtatutum erat a ceſare auguſto: vt
vniuerſus oꝛbis ſeruaret᷑ in paceꝙ eſſent legiones co⸗

tpꝛtes et centurie diſtribute.Nomen officij hoc eſt/non

particular hominis/Et pꝛeſagiũ qð miſit aut venit ad
chꝛiſtum.qꝛ iã gentilis populue erat venturus ad illũ.
velut centenarius numerus a leua tranſit᷑ in dexteram
Cui erat puer non ab etate ſed a ſeruitute:vt alter eu⸗
angeliſta expꝛeſſit· Ct hic erat male hñs qm paraliticuſ
et toꝛquebat᷑ ⁊ quaſi moꝛiturus erat Et pꝛecioſus erat
ei. ſcʒ gratioſe ſeruiens ⁊ foꝛte intellectu vigebat nõ par

uo:qm̃ acceptus eſt dño miſter enigereec. —
turionis actiua eſt vita que pꝛo ſupne vite dextralbus

ſeruire deberet: ſed male ſe habet cù paraliſim patit᷑ que
diſſolutio eſt membꝛox. Poꝛro moꝛes hoĩm vagant᷑ in
certi cum cõpage virtutũ in oĩbus diſſoluti:cũ vnuſqſ
q; in agenda fert᷑ non mandato iuſtiſſime legis: ſed pla
cito peſſime volũtatis. Et nulla moꝛũ maioꝛ diſſolutio
qᷓ; non q decet. ſed qolibet velle pficere. Coꝛquebat᷑ ho
minũ vita cũ infirma iacebat in lecto quietis humane
queqᷓ;uis quies eſſe videat᷑ anxius lalvꝛ eſt. et ex omni
parte calamitatibꝰ plena:que in omnibo fruſtra tabeſcit
miſi vere celeſtibo ſeruiat. Afflictio ſpũs in omnibo eſt
et toꝛtura mentis et coꝛpis omnibus dñat᷑Et moꝛitu
rus erat.qm̃ extoto cuncta hominum actio tendiſſet in

moꝛtẽ: niſi chꝛiſtus ſua potenti miſericoꝛdia liberaſſet.

ꝛecioſus eſi interdũ ſeruus dño ſuo: ſicet actio que

nibo gratioſum q; habere in placitis facilẽ actionõ
ſeruus paraliticus iacẽs:eſt cõmunis hoim timoẽ.
per enim timoꝛ ſeruitutem habet. Seruitus quoq; ti⸗
moꝛis calcaribo angit᷑niſi vbi libera caritas ſeruit: ſed
paraliſim patit᷑ cũ diſſoluit. Et eternũ ve ſcriptura cõ⸗
minat᷑:his qui in anima diſſoluunt᷑. Inquit enim. Ele
diſſolutis coꝛde. Coꝛde poꝛro diſſoluit᷑ qui timens ꝑde

affuit ve placito volũtatis. Hlihil tam in hac vita homi⸗
Tu
Sẽ

re qð delectat cõmittit quod viciat.Cimenſq; penã coꝛ

oꝛis:dñis ſeruit iniquis. Coꝛpus hoĩm pꝛotinus aĩal
ſeruile eſt:ſed paraliſim ſuſiinet cum vicijs omnibi diſ

ſolutũ in peccatoꝛũ fecibus ScctERKHEREIEE
poſſidet ſeruũ cernenſq; infirmũlde alieno defirus auxi

lſio pꝛimo mittit ad chꝛiſtũ.non faſtu ſupbie ad ipᷣm ve⸗
nire dedignãs.cũ in eadẽ ciuitate tunc eſſet:ſed qm cul
toꝛ idoloꝝ eratjchriſti eſt vritus pꝛeſentiam.melius ra
tus ad eum iudeoꝛũ de quor populo cheiſtus erat mit
tere ſenioꝛes rogaturos eum:vt ſeruũ eius liberare di⸗

/
* L —
(oh
eyvh.r

— —, ——ʒ,/ T- - „„v ——

f — — — — —— mn 4——

= – =-”M

— =: =—

l

De Vita domini

Balugtoris

degi
mon gharet᷑. Qui venientes rogamina poſuerunt ſubmittẽ⸗ et ſi qua ſimilia huiuſmodi agnoſcunt᷑ Oignitatẽ chei
min tes cauſam qua dicebant eũ merito exaudiendũ:qꝛ dili ſti centurio nouerat:vnde ſe chꝛiſto et ſua pꝛeſentia iu
gebat gentem populi iudeox.ac etiam ediſicauerit ſina dicabat indignũ.DOignus cẽturionis ſermo queʒ eccle⸗
umlun gogam/ Jam vicinare ceperat gentilitas cum pplo iu⸗ ſia cum coꝛpus chꝛiſii recipit ante pꝛemittit:in quo no
deoꝛũ. imn incipiebat grata ſocietas.iã lex moiſaica de⸗ ſtra vilitas et chꝛiſti dignitas nunciat᷑.Et ꝑ quandã cõ
entrio riuabat᷑ ad gentes. Jam tempus erat vt paganitas ido poſitionẽ ſui ad chꝛiſtum:eius dignitatẽ diſſerint diceſ
g yr⸗ latra vnum deũ crederet et eius filium incarnatũ ꝑ oꝛa Mam et ego homo ſum ſub poteſtate conſtitutus ha-
edeſeri cula ꝓphecarum Quid enim eſt gentem iudeoꝛũ dilige bens ſub me milites E dico huic vade:et vadit.et alio
toyng re.ſinagogam edificare:miſi id velle diligere qð veri he⸗ wni et venit.et ſeruo meo fac hoc et facit Attendamꝰ
ntue⸗ bꝛei dilexerunt.qð lex ꝑ moiſen data decernit.qð conti⸗ huius minoꝛate comꝑationis ꝓceſſum. Homo ſum: et
um ce⸗ net deticens que ꝓphetede chꝛiſto venturo veriſſima p⸗ tu deus et homo es. Sub poteſtate ceſaris ſum. tu ſub·
Aralitie⸗ dixerunt. Moc eſt gentẽ diligere iudeoꝛũ:hoc eſt enĩ cõ nullius redigeris poteſtate.tu ommibo dñaris. tibi ois
Nturiös ſtituere ſinagogã.Mõ illã ſeuã:que ſeuiter chꝛiſtũ moꝛ/ creatura ſubijcit᷑ Habeo ſub me milites:tu ſuꝑnas vir
illierat tis pꝛoſcriptiõe damnauit. Nihil enĩ diligit᷑ ni ſi ſubr tutes homiĩieſq; terreſtres. Mihi ſunt ab imꝑato:ꝛe ſub
n ſenio⸗ tione bom:q;q; ſepe in dilectiõe homines fall t miſſi:tibi omnia natural dñatu ſubdunt᷑. Obediũt mi
neius, eſt pꝛudentie ſe nõ exhibere coꝛã eo apud quẽ crecit ac⸗ hi quia volunt:tibi vo nihil repugnare valet.Dico hu
ollicite ceptum nõ fieri.pluris enĩ eſt eos pꝛemittere quos no ic vade et vadit:et alio vem et venit.ibi omniap tua
Dligit uerat eſſe erepros:con auos conſequi gratiã ocius ſpe wluntate obediũt:vt net erpediat verba foꝛmare.necĩ
nobis! rat. In hoc enim ſic pꝛeſtruimur agere coꝛã deo:vt no⸗ ſtrumenta cõmouere. Pꝛompte obediũt mihi quia ſie
nori ftun ſtram indignitatẽ firmiter agnoſcentes ad interceden⸗ decreuit impꝑatoꝛis auctoꝛitas.qua non decernente nõ
Wcenti dum ſanctos patrie ſimiliter et quos in via bonos cre⸗ centurio ſed vnus de cõmilitombus eſſem: tibi vog te
guſtorv dimus pꝛemittamus. Juuat incunctanter bonoꝛũ oꝛa ipſo quia deus es oĩm eſt vna inſupabiliſq; poteſtaſ. Et Jr aſa ge, ea
voneo tio pꝛemiſſoꝛũ.ſeu oꝛatio pꝛemiſſa lbonoꝝ.marime ſi in ſeruo meo fac hoc et facit:et tibi omnis creatura ſciẽs · * e
Nreſznon uo intercedit᷑ inuenit᷑ aliqᷓ iuſticia que ſubmittat᷑ in cã neſciens ſubiecta deſeruit. Sed quid ſit inferenduʒ ex rvo 9 ,e e
un 1 ed interceſoꝛibuſ centurionis ſaluatos rñdit¶ Ego his verbis euangeliſte tanq; planũ habentes non expꝛi
i⸗ wniam ⁊ curaw eũ Et ibat cum illis Quia ſempꝑ chꝛi munt:hoc tamen loquendi oꝛdine ſequebat᷑. Si mihi
teruaon ſtus iuſtis interceſſoꝛibo adeſt:et ſequitur vt iuſta xota homini obediũt mihi cõmiſſi.mito magis tibi deo vero
tere Bciar Ereinn iam non longe eſſet a domo:miſit ad et homini vero famulabunt᷑ angeli tui.diſcipuli quos e
itinf eum centurio amicos ſuos dicens.Domine noli vexa⸗ legiſti:qð ſi quid impoſueris poterunt in tua virtu te p
1erat ri. Non enim dignus ſum vt intres ſub tectuʒ meum. ficere. Siquidẽ amplius. Si vᷣo mandabis abſens:ili
tnöpar Pꝛopter qð et ego meipſum non ſum dignũ arbitratꝰ co paralitica infirmitas a meo ſeruo recedit.. Audiẽs
vt venirẽ ad te.Sed tm̃ dic verbũ et ſanabit᷑ puer me⸗ autem hoc ieſus miratus:et ſequẽtibus ſe dixit. men ·
ralds us Matet ꝙ centurio nõ impoſuerat ſenioꝛibus iudeo dico vobis:mon inueni tanta ſidem in iſrael ¶ Oratio . Cr
. rũ rogare dominũ de aduẽtu: ſed illi plus petiuerũt qᷓ; de nouis et inſolitis accidentibus eſt: que ſupꝛa id qð . dD S
alkle ille condixerit. Poſtqᷓ; enĩ fidem cẽturio de ſaluatoꝛe cõ conſuetudine nature pel moꝛũ agitur. Hec ſiquidẽ nõ
manb cepit:ſemꝑ eodem modo ipſeretinuit ꝙ poſſet ſaluatoꝛ cadit in eum apud quem nibil eſt nouum mihilq; inſo⸗
nudſ ſeruum ſuũ etiã in abſentia liberare. Na pꝛenoſcens ip⸗ litum ſed moꝛe hominũ egit.ut de nouitate fidei quã ĩ
ſctne ſum ſua benignitate venturũ pꝛemittit amicos ne dñs cẽturione ipſe plantauerat ſe oſtenderet admirari Pꝛo
nfcnd veniendo vxet᷑:p eos confeſſus ſuã indignitatẽ et fidẽ tinus ipſe fidem dederat:nec ab alio qᷓ; ab ipſo poteſt ĩ⸗
gehetp quam de ipſo cõcepat. Inquiunt enĩ nũcij acſi pſonali eſſe hominibus vera ſides Mon ergo vt largitoꝛ ſed vt

auditoꝛ illius fidei mirabat᷑:quã ꝑ comparationẽ fidei

hange ter centurio acceſſiſſet:et oꝛe ꝓpꝛio loqueret᷑. One noli auditoꝛ i Uira
. iſraelitici ꝓpłi pꝛetulit dicens.Amen dico vobis:non ĩ⸗

tronn vxari. Non eni dignus ſum vt intres ſub tectũ meum
Inlei Nam et ſic matheus videt᷑ innuere.Acceſſit ad eũ cẽtu ueni tantã fidem in iſrael. Non de ſingulis pſonis qͥ in
nbeli rio rogans eum. Sed qð ꝑ nuncios factũ eſt ꝑ eum fa eum veraciter crediderunt credendus eſt dixiſſe ſalua⸗
mMoaltl, ctum merito dicitur. Senſum rei geſte non re geſtam toꝛ.ſed de populo iudeoꝛũ:cum ipſi habuiſſent moiſen
iſetin mat heus accepit:cum maioꝛ fidei qᷓ; coꝛꝑis ſit acceſſus. et ꝓphetas vnde potuiſſent ocius credere. Centurio au
taſſet. Fide ꝓtinus pꝛioꝛ acceſſit qui ſemoꝛes ꝑſonaliter miſit tem ab oĩbus his alienus:vt audiuit de chꝛiſto ſermo⸗
io que ſimiliter et amicos. Non enĩ illos miſiſſet:niſi ante ꝑ ſi nem adhibuit fideʒ.tantã videhcet vt crederet ꝙ ſicut
toni dem ad chꝛiſtũ habuiſſet acceſſum. Pꝛoſitet᷑ centurio verlv creata ſunt omnia om̃ diuit et ſacta ſunt.⁊ ita ver
Cti ſuã indignitatẽ qꝛ gentilis erat idoloꝛũq; cultoꝛ.⁊ nul⸗ poſſit omnia deꝑdita reſtaurare atqʒ; ſanitatẽ male ha
. G la indigmitas peioꝛ qᷓ; gentiliter viuere ſicut genitus eſt bentibus reddere:necnõ et verebaĩ᷑ abſentiã cuius pꝛe
voczti qᷓ; diuinis legibo non erudiri qᷓ; vnius dei creatoꝛis nõ ſentiam iudei pfidi cantenme eneiir HG
it:ſe habere noticiã:et in hanc miſeriam pꝛolabi vt ſimula⸗ muliti ab oꝛiente et occidente venient ⁊ recumbent cũ
mc/ cris adoꝛando ꝓſterni. Sed nec iſte centurio ſue vilita abꝛaham yſaac et iacob in regno celoꝛũ.Filij aũt regni
e tis cognitoꝛ extitiſſet.niſi aſperiſſet in veritatẽ. cuius lu huius eijcient᷑ foꝛas.et mittent᷑ in tenebꝛas exterioꝛes
apae men oſtendit hominibo.quid ſint natura.quid moꝛibo. ibi erit fletus et ſtridoꝛ dentium] Quod longe ſuerat
. quid affectibo:quove vigeant intellectu.quid boni aut ante ꝓpletatũ nũc ſaluatoꝛ v fide iſtius gẽtilis omemo
gi mali fecerint. quid vo in poſterũ ſit agendũ. Poꝛro ne rat: acſi in eo fides gentiũ ſignificarer:que de ommibuſ
dSDH mo gradũ in quo eſt cognoſcit:niſi vbi non eſt eque co partibo in ꝓximo erant crediture in chꝛiſtũ. Nam cũ p
S gnoſcat. Nemo ſe cognoſceret in imo manere niſi ſum ſaiam conſolaret᷑ dñs ꝓplm iudeoꝛum appellans eos
alni mũ ante vidiſſet:neq; in tenebꝛis habitare niſi cogni⸗ emen iacob a iſtael: inter cetera hoc quoq; dirit. Ab oꝛi
n . ta luce. Omnia ſeu per comparationẽ aut per oppoſitũ ente adducam ſemen tuũ:et ab occidente cõgregabv te
ad in noficiam wniunt:nam bona ꝑ melioꝛa. et hec P opti⸗ dicam aquiloni da et auſtro noli ꝓhibere. Magna con⸗
ori ma.mala per peioꝛa.et hec ꝑ peſſima.malũ per bonũ. nox coꝛdia eſt verboꝛũ:maioꝛ ſententiarũ. Oagna cõſonã⸗
mnt p diem tenebꝛe p lucẽ inſirmitas ꝑ ſanitatẽ mendaciũ tia noui et veteris teſtamenti.q;ʒq;ᷓ illic figure hic veri⸗
r per veritate vitium ꝑ virtutẽ turpitudo ꝑ honeſtatem. tates appareãt.illic vmbꝛe hic ſerenitates:illic velami⸗ .
.

1

Aiber

na. hie omnia nuda luceſcant Mam a quatuoꝛ partibꝰ
mu ndi conſtituti ſunt fideles ex gentib.Ab oꝛiente ꝑ
lumen fideiſpes ſuꝑnoꝛum in oibo que noxia ſunt de⸗

*

dit occaſum.Aquilonaris tribulatio multos martires

W fuar) 9 n. Ne grnne

fecit.Auſtralis caritas operit peccata cõuerſoꝛũ: et erxro
res gentiuũ. Et recubent cum abꝛahã et vſaac et iacob
in regno celoꝛũ. Menſa eſt in eccleſia omniũ cariſma⸗
tum ſpũaliũ.ſup quam recumbent qui omnia qᷓ de chꝛi
ſto ſunt incunctanter credunt eam ſidem cũ abꝛaã yſa⸗
ac et iacob tenentes quã habuerunt de chꝛiſto futuro:
quã vera fides nunc tenet de chꝛiſio iam facto. enſa
eſi in celeſtibus vbi recumbent cũ abꝛaaʒ yſaac ⁊ iacob.
hi qui a quattuoꝛ mundi ꝑtibus venient illa credentes
que iln crediderunt. imitantes que illi fecerunt: qm̃ fi⸗
lij patriarcharũ non in traduce carnis ſed in ſi Hin 7fi
dei ſemine computant᷑. Poꝛro hi tres aliquid inſigne
miſterij atq; virtutis habuerunt.qð ceteris pꝛetermiſ⸗
ſis ſoli nominant᷑:ꝙ cum eis in regno dei recubitus ſit
futurus Equidem abꝛahã pꝛimus circũciſionẽ accepit
diſtinctus a ceteris populis.ad imperiũ dei paternã do
mũ cognationẽ omne derelinquẽs quo iubebat᷑ impe⸗
gre pꝛofectus eſt:credens p omnia deo.iuſtus ⁊ amicuſ

de pꝛolis in filio:ipſuʒ iubenti domino victimaba

—

dei appellatus eſt. Mon diffidens de pꝛomiſſone ꝓpaga
ſi ⸗

ac etiam fuit mirande viriutis.qui iubente domi
mülter et in pꝑegre factus:et multa ſunt in ipſo celebꝛa
ta nſtens id non dicam in quo ab eo tꝑe quo
adhuc in materni coꝛpis ergaſtulo claudebat᷑ vſq;qͥ diẽ
clauſit exxremum.non defuerunt miſteria.non magna
pꝛeſagia futuroꝛũ non ꝓphetie. Qui moꝛti vicinus bñ⸗
dices filios ventura ſeculo ꝓphetauit. Si quis bereſith
plene diſcutiet videbit ipſoꝛũ magna miſteria. necnon
et cognoſcet quid imitatiõe ipſoꝛũ in moꝛibus ſit agẽ⸗
dum. In abꝛahã quoq; pater. in yſaac filius. ĩ iacob ſpi
rituſſanctus oſtendit Yn abꝛab fides.in yſaac ſpes.in

iacob caritas deſignatur. His tribus patriarchis omnis

ſtatus veroꝛũ fideliũ repitur. cum quibus eoꝛum imita

lij ſunt virtutisilij autem regni huius eiſcient᷑ in te⸗
nebꝛas exterioꝛes · Hi ſunt repꝛobi iudei qui filij ſunt
patriarcharũ traduce carnis non imitatione virtutis.
Fulij ſunt regm hunus quia dumtaxat hec tpalia diilexe⸗
runt. ideo eijcient᷑ in tenebꝛas exterioꝛes ſicut in exteri
oꝛibus delectati ſpũali delectatione carentes. In tene /
bꝛas exterioꝛes eijciunt᷑.quicunq; intrinſecus pꝛiuati
lumine veritatigꝗaffecti coꝛruptibilibus ex diuina iuſti
cia penas poſitas patiun vt nemini adijciat᷑ exterioꝛ ob
ſcuritas ni ſi mentis aſtiterit cecitaſ.nulluſq; crucietur
exterius niſi qui exterioꝛibo mente coꝛruptus eſt.nõtñ
ſi coꝛpoꝛe ꝑ modeſtiã vſus eſt vt inde quiſq; luat ſuppii
cium. vnde contẽpta modeſtia queſiuit habere ſolaciũ.
Quãobꝛem ibi erit fletus et ſtridoꝛ dentiũ FFletus pꝛo
tpali leticia et quia noluerũt flere per feneſtras moꝛtis
ingreſſum: qm gemet eterne qui tpaliter peccatano fle
uit. Stridoꝛ dentiũ pꝛo his qui ſuꝑbiunt et ſuꝑbiẽdo
furiunt.et indebite innocentibus iraſcunt:et in mũdo
ſonitum iactando ſe faciunt. Dabunt penaliter in ĩfer⸗
no hi ſonum dentium:qm̃ in hoc ſeculo culpabi iter ſe
nuerunt. Et dirit ieſus centurioni Tlade: et ſicut tu
credidiſti fiat tibi] Senſum ita matlæus expꝛimit.nõ
tamen totam ſeriem rei geſte:cum centurio ꝑſonaliter
non acceſſerit.et nuncijs tanq; ſibi preſenti dñs loque
batur dicens:vade.ui iuxta menſuram ſidei chꝛiſtus
reſpondens:ſeruum eius reſtituit ſanitati! Et ſanatuſ
eſt puer illius ex illa hoꝛa. Et reuerſi qui miſſi fuerãt do
mum:inuenerũt ſeruũ qui languerat ſanũ. Ex illa ho⸗

toꝛes recumbent in regno celoꝛũ:qui non carnis ſed ſi⸗

eius deſcriptione con

quintus 7 5 1

ra puer ſanatus eſt qua chꝛiſtus dirit: ſicut credidiſti ſi⸗
at tibi. Quem ſecundi nuncij centurionis redeuntes ĩ
uenerunt ſanũ: qui diſſuaſerunt chꝛiſio ne veniretĩ do
mumSGed libet in fidem huius centurionis intedere
qm̃ ſides iniciũ eſt materq; virtutũ:ſine qua deo place
re impoſſtbile factum aii ſine oꝑibus moꝛtua.Libet in
ideratione immittere:ſimultatĩ
vo expedit iſta conquirere. Fides de inuiſibilibus ⁊ nõ
ꝓbabilibus argumentis exoꝛitur ſupꝛa nature vſum ⸗
modũ.et omnẽ conſuetudinẽ ſupꝛa rationeʒ et pꝛacti⸗
cam conſtituit᷑ Hac centurio motus acceſſit ad chꝛiſtuʒ
ꝛopius: q;ᷓ ſine ipſa coꝛpoꝛe ita vt tangeret acceſſiſſet.
ec illuminat hominẽ ad cognitionẽ ſuam· vt in veri⸗
tate ſuam indignitatẽ agnoſcat:cui omninoc ꝛiſti non
ꝓpoꝛtionat᷑ dignitas. Et ſpem generat fides ſimiliter
petendi pꝛomptitudinẽ pꝛeſtat:et vtrunq; in centurio⸗
ne opata eſt. Pꝛonunciat centurio qo habet eſſe cũ ho⸗
minibus in natura:et qð ſibi auctoꝛitate humana con
ceſſit. Euge cui ex virtute huius cognitiõis adeſſʒ ꝓceſ
ſus. Homo ſum dicit centurio:ergo moꝛtaliſ. Mam ſic
factus eſt homo:et ipſe ſe ꝑ peccatum moꝛtuũ fecit. Ho
mo ergo ſimilitudo dei in illo erat: ſic enim ad ſimilitu
dinẽ factus..Hoꝛũ conſideratio timoꝛẽ generat ⁊ caute
lam a malis cum aſſit homini neceſſitas moꝛiendi:pa⸗
rit lbonoꝛum cuſtodiã ne dignitatẽ quã in creatione ac⸗

cepit amittat. Nulla maioꝛ dignitas exemplariſq;; pad

ſimilitudinem dei factus ſit Hmo.quã non cuſtodienſ

eſt homo.

Eai ſimilis factus eſt:demũ demonibo ſociandꝰ.

ominẽ ſe dicebat centurio. et hommis deus eſt me⸗

moꝛ:qð ammirãs pſalmiſta ait. Quid eſt homo qð me

moꝛ es eius. Peramplius vo:quia homini deus inno⸗
tuit. Oñe quid eſt homo quia innotuiſti ei. aut fihꝰ ho⸗

minis quia reputas eum. Et hominẽ deus magnifcat
conſiderat viſitat et pꝛobat:quod iob in ſe expertus aſ⸗
ſeruit. Quid eſt homo quia magniſicas eum. aut qͥd ap
ponis erga eum coꝛ tuũ. Aiſitas eum diluculo:et ſubi
to pꝛobas illum. Vlilis eſt homo qui moꝛitur. Nam qͥs
eſt homo qui viuet et nõ videbit moꝛtẽ. Quaſi diceret
nullus:quia miſerias patit᷑. Hinc iob. Homo natus de
muliere bꝛeui viuens tꝑe:replet᷑ multis miſerijs Qui
quaſi flos egreditur et conterit᷑:et nunq; in eodem ſta⸗
tu pmanet. Et bꝛeues dies hommis ſunt. Vlioꝛ cu ſe
vitioꝛũ ſeruũ conſtituit. Vlilioꝛ eſt homo peccato:qᷓ; cõ
ditione nature. Ex alio autem oꝛdine magne dignitatiſ
Simũüitudo et imago dei eſt: ſoꝛtiri ſoteſt cõ
ſoꝛtium angeloꝛũ. Et deus factus eſt homo. Nõ poteſt
vlterius humanitas prouehiq; ſe poterit deitas incli⸗
nari. Beatificari poteſi homo:et in repromiſſionẽ ſup⸗
na regna ſuſcepit. Eltinam ab hominibo agnocceretur
quid eſt homo:et preminentia quã accepit ſuꝑ anima⸗
lia ſeruaret᷑ et expaueſceret culpã ne vuemixet in genã
magis aũt ne amitteret gloꝛiamOub potelſate homi⸗
nis etiã hic homo conſtitutus etat quẽ timebat.⁊ nos
cei effugere non poſſumus dñatum:cui nobilius cari⸗
tas q; neceſſitas ſeruit. Mecnon et ſup alios habere do⸗
miniũ fatebat᷑ivt haberet milites euntes et wnientes
et opantem ſeruum. Miles vadens intellectus inqui
rens. miles rediens affectus diligens: ſeruus operans
coꝛpus eſt ſeruiens. Beatus qui hanc miliciam et dña
tum rationabiliter tenet vt intellectus inguirat non qᷓ
coꝛpus ſed que animã optima faciunt.et affectus veni⸗
at ab his que male dilexit ad illa que ratio vera inuenit
et coꝛpoꝛis in illam tranſeat actionem non ꝙ caro ſpiri
tui dominetur. ſed ipſi ſub diuina lege peſſundata iace
at. Fidei vero retuibutio iuxta menſuram ad om̃ies vir⸗

tutes extenditurævt ſicut ilarum cõpotes ſumus. ita

ntesi
ktide
ere
place
betin
ultati
97n
ſuma
Peactife
huſtuz
iſet⸗
n w
ſtinon
mllitera
nturio,
ci w⸗/
n con
ſzpeel.
amſic
t Vo⸗
mrn
Kacnte
enciſe⸗
oneic
Mocdhen
Niand
eſt mel
göme
inno⸗/
ho⸗
ficat
logh⸗
glap
tſubi

mcs.

Neret
Ntus de
Qai
jemſta⸗
ſorciſe
i
Inlatiſ
lſtcõ
pteſt
ncli⸗
ſup’
etur
imna⸗
i-
oni
nos
lar⸗
w/
ies
qui
ins
pfi
nit
nit
din
gee
ri

De vua domini

noſtrarum iuſtarũ petitionũ aſſequamur effectum.
De ſuſcitatione adoleſcentis ſcõm lucã.Capi.XIII
Ontalis vita ieſus quia deus.et ahl. quẽ eſt
f fons vite.in ipſoq; vita omnium ab eterno ma
net:nihil ſibi moꝛitur.ſibi ommia viuunt.abla
turus eternã moꝛtẽ daturuſe vitaʒ:immoꝛtali aſſum/
pta carne mundo ſubuenit. Ec oſtendens ſe habere ſu
per moꝛtem impium.que non ex ipſo ſed inuidia ſatha⸗
nica patratione peccati in oꝛbem terrarum intrauerat.
ac etiam indefectibilis vite veruʒ eſſe datoꝛẽ:moꝛtuos
in hac vita reuocauit abinferis. Vnde factum eſt dein⸗
ceps a curatione pueri centurionisl ibat ieſus in ciuita
tem que vocat᷑ naym. Et ibant cum eo diſcipuli eius et
turba copioſa Quo ibat vbiq; cõſiſtẽs. Quo ibat oĩa
continens.Quo ibat immobilis. Quo ibat qui omnia
porerat woluntate ꝑficere. Quo ibat qui oĩa in pꝛeſen⸗
tia tenet.Quo ibat in om̃i loco effectiue pꝛedominãs.
Et foꝛma ſerui erat itio:pedibus oſtendens ſe hominẽ
veraciter factũ nec ſubiugalibus vtenſ:ad vnam ciuita
tem iens ſaluaturus omnes aduenerat:pꝛenoſcẽs acci
dens affuturũ pꝛo quo ibat.Et ibant cum eo diſcipuli
eius.Non philoſophoꝛũ non ſapientũ ſcõm carnẽ. ſed
dũtarat eius qui ſupꝛa humana pꝛudentiã dogmatixa⸗
bat:ſed in tanta ſimplicitate ꝙ ſenſus pꝛudentũ ſcom
carnem.ſed coꝛrũpebant᷑ in illa Semoti erant a ceterꝭ
diſcipuli eius:qꝛ ipſum ſequentes ſolũ que virtutꝭ ſur⸗
ſum ferentis et beatitudinis ſunt addiſcebant. NHõ enĩ
decebat alia docere ieſum niſi ea que ſalutis exiſtũt Do
ctoꝛ et doctrina cõuenientes erant.Actu et theoꝛia ꝑſi⸗
ciebat ſalutem. Et optimus diſcipulatus nihil impꝛo/
babile:nihil ꝑ contentionẽ.nihil inutile docet.Diſcipu
lus ieſu etiam qui videt᷑ abiectioꝛ:pꝛofeſſoꝛes oñies ex⸗

cedit alterius facultatis. Et ibat cum eo turba copioſa

non tm numero ſed comitatu ieſu:qui omniũ viſibili⸗
umet inuiſibiliũ copiam habet Et awꝛopinquãs poꝛ
te ciuitatis coꝛpe:mente iam erat Et ecce defunctus
efferebat᷑:quia ꝑ ſe ambulare non poterat.nec nouerat
poꝛtitoꝛes Turpabat᷑ poꝛta ex voꝛtatiõe defuncti.⁊ tur
patus lectus in quo iacuerat.ſimilitet ⁊ domus in qua
ferebat᷑:nec honoꝛ poꝛtatoꝛibo erat.Omnia ſunt hoꝛroꝛi
omnia dedecoꝛi vbi de moꝛte cauſat᷑.quã ſi ad aĩiam vo⸗
cabulo mutuato tranfferimus. oĩa ſunt culpanda vbi
agitur de peccato ꝙ moꝛtẽ anime ꝓtinus eſſe cognoſci⸗
mus.Nihil eſt laudabile in participantib cum anima
peccatrice. Mihil in coꝛꝑe turpius moꝛte. Vt aũt doctꝰ
loquar.nil turpius habet coꝛpus ſolitũ viuere niſi cum
remanet pꝛeter vitã:ſic et aĩa cũ peccatũ cõmiſerit ꝑdi⸗
deritq; virtutem.l Erat iſte filius vnicuſ matris ſue
Vnus eſt hominis affectus qᷓ;uis plurificet᷑ in reb:qui
ad ꝓhibita ire deliberans ilico incurrit exiciũ.Ecce ypo⸗
panti fuit vita et moꝛs ſalus et infirmitas iuſtus ⁊ ini⸗
quus:in poꝛta inſimul obuiauerunt ad magnã ſcientiã
eoꝛũ que inuiſibiliter agunt᷑.qm̃ miris modis ſit vt ſal
uatoꝛ malis deliberationibo hominũ obuiet:ne male cõ
cepta pꝛogrediant᷑ in actũ. Nam ⁊ balaam et ſalilo aꝑte
obicẽ fecit.vt ille dei pppulũ nõ malediceret:et ne chꝛi
ſticolas iſte alligaret. Illum arguit ꝑ ſubiugalẽ:iſtũ per
vocem de celo terrentẽEt aliudi. ſhierii eoffert ad pᷣ
ſtruendã doctrinã:ꝙ vidua occurrit chꝛiſto cũ copia ho
minum filiũ ſecuta defunctũ delatã ad ſepulturam.Eli
dua ſed honoꝛanda:ſi vere vidua erat. Helicta ſiquideʒ
a carnali viro ꝑ moꝛtẽ in ſpũales nuptias cõmutanda
erat chꝛiſto deſponſanda ꝑ fidem:que duo damna tole⸗

rabat.mariti et filij moꝛte Quoꝛũ tipo peccatrix anima
duobus ſpũalibus malis addicit᷑ vt regentẽ intellectũ
amittat:et amoꝛem ad ꝓhibita ſequatur ipſa defunctũ

8 “ AM QO09 ab ſpe N. 9 9.

7

Baluatoris

Cui aderat copia ciuitatis que ſequebat᷑ viduã:non vt

doloꝛẽ minuerent ſed augerẽt Oulta quidem hoĩibus

ſuppetũt ad mala cõplenda:ſed qui venerat obuiare ꝑpi⸗
culis.fletum reuocauit in gaudiũ Quã viduãl cum
vidiſſet oñs:miſericoꝛdia motus ſuper eã dixit illi. No
li flere Homo chꝛiſtus erat et coꝛꝑaliter mntuitus eſt
viduam deploꝛantẽ.ſed mente plus nouerat ⁊ mia mo
tus ſuꝑ eam.Mõ noua,miĩia noui motus eſt motus:ab
eterno miſericoꝛs vt ab eterno deus eſt. Motus miſeri
coꝛdie ad oſtẽſionẽ refert᷑. Oſtendit ei vt homo qm̃ ab
illa coꝛdis affectione mouebat᷑:et oĩbus miſereri cupi⸗
ens querebat ſuꝑ quos illã poſſet effundere. Sed oẽs
indigent:non tamẽ omnes ſe pᷣparant ad illam ſuſcipi

endã. Opoꝛtet enĩ miſeros ſe ad miam pꝛeparare.Oĩis

autem qui mia indiget miſer eſt et omnes indigẽt.igit
omnes miſeri ſunt.ſed non omnes miſericoꝛdiã conſe⸗
quunt᷑. Sed huic ſuper quam miſericoꝛdia motus eſt
dicit pꝛimol Moli flere Pꝛohibet fletum: ſuſcitaturꝰ

moꝛtuũ. Moꝛs quippe cauſa fletus erat. Et nihil fletꝰ

cauſa qᷓ; ſpũalis moꝛs:nihil plangendũ ab hominibo q;
peccatũ.Quid ciuitatũ excidia. Quid exitia coꝛppꝛum.

Quid cum mũdi huius mala vniuerſa crebꝛeſcunt.ſi

non incurrit᷑ in peccatũ.ac ſi deſtruerent᷑ ea que virtuti⸗

bus ſunt inimica. Solum peccatũ iuſtã habet materiã
deploꝛandi. Sed quare ſaluatoꝛ fletum ꝓhibet cum ex
multis ſcripturis veteris teſtamenti fletuʒ indinſſe ſci⸗
amus Uult deus fletum fieri pꝛo ſpũalibus malis.nõ
autem ꝓ coꝛpalibus damnis: Sed ſi ꝑeccatricis anĩe
iſta vidua tipum habet.cur reuocatur a fletu Meritop
pter pꝛeſentiam ſaluatoꝛis.qui etiam ex preteritis cri⸗
minibus pfundere lacrimas phibet. et pie abſtergit il⸗
las ab oculis hominũ:cum in eum fit tota cõuer ſio:cũ
in vult adeſſe ꝑ gratiam.cum ad eius pꝛofectum ĩiceſ⸗
anter acceditur cum omniũ peccatoꝛũ eſt indulgentia
irrogata. Et ſi pꝛohibet interdum doloꝛis lacrimas. cũ
omnium peccatoꝛũ eſt facta remiſſio:amoꝛis equidem
lacrimas non reſculpſit.Git in vidua ilico chꝛiſto iuben
te meſticiũl Et ipſe acceſſit et tetigit loculum. Mi autẽ
qui poꝛtabant ſteterũt.Coꝛpaliter geſta ſunt heca ſen
ſibilem hiſtoꝛiam habent:ſed ea in aliam ſenſum con⸗
uertimus.Acceſſus chꝛiſti ieſu axpꝛoximatio eſt in ĩfir⸗
mitatibus noſtris:maxime ſiquidẽ cum in peccato iace
mus moꝛtui.ad eum accedere non valentes niſi pꝛius
ipſe accedat ad nos· Cangit loculum ſcʒ mĩe inſenſibili⸗
tatem in qua ferebatur. Statio fit poꝛtatoꝛũ qm̃ oꝑan
te chꝛiſto ſiſtunt fluida noſtra:et ea que poꝛtant homi⸗
nem ad humandũ in humo terrenoꝛũ.Poꝛtat᷑ coꝛpus
ex quatuoꝛ elementis ad moꝛtem et anuma ex quatuoꝛ
affectionibus male oꝛdinatis emoꝛitur. Et ait ieſus.
Adoleſcens tibi dico ſurge:et reſedit qui fuerat moꝛtu

us Mon noĩe ꝓpꝛio ſed exetate eum nominans ab in⸗

feris reuocat:innuens ꝙ etas eſt aliqndo in culpa.ger⸗
uet in iuuenibus ſanguis.et aĩoſitas cum depꝛauãtur
ad omnia eſt in eis:ad iram.ad cedes.ad moꝛtes.ad pꝛe
dam. ad lubꝛicitatẽ. Res eſt infrunita iuuentus: niſi a
virtute aut terroꝛe hominũ fuerit coarcita. Pꝛotinꝰ ali
quid ſignãdũ preſtruitr᷑:cũ iſte defunctus reuocatus ad
vitam ex etate noĩat᷑. Impioſum eſt dei verbum et qð
precipit ſtatim fit.q;is poſſet omnia ſola voluntate
ficere:Et reſedit qui fuerat moꝛtuus.Ad ſedem ratio⸗
nis eł ad iudiciũ eius interne reuerſus eſt: qui obꝛuta
ratione in ſceleribus actu obꝛuendus velut inſenſibił
ferebatur.Prioꝛ enim actio ſpũaliter ſuſcitati eſt vt re
uertatur ad ſedem mentis ad rationiſ iudiciũ.ad illam
partem qua cunctis alijs animantibus excelſioꝛ ſactus
eſt:qua preter illum qui ſe pꝛecellit nihil debet inquire

I

7
—

— —

7

2/

„

õõ 1 vj/ 4

☚½

6

n

teο peie

Liber

re. ac redire in emm.a quo rectitudinem rationis dimit
tedo receſſerat.Hinc ꝑ vſaiam dicit. Nedite pꝛeuarica/
toꝛes ad coꝛ· A quo recedentes homines ꝑ lubꝛica vel

vana vel deuia pergũt Reſedit igitur qui fuerat moꝛtu

us in ſede rationis. Jam nouerat quo pꝑgebat et quie /
uit ab actionibus pꝛauis:interne audiens rocem dñi⸗
cam. Muieſcite agere puerſe. Sollerti verbo euangeli /
ſta locutus eſt: quia qui ad male agendũ ferebat᷑ in pꝛe⸗
ceps reſedit ad dnicam vocem quietem mentis enunci
ans. Et cum dñs direrit ſurge non reſurrexit totus in
coꝛpoꝛe.ſed reſedit.ad illã reſurrectionẽ rationis introꝛ
ſus refert. vbi eſt pꝛimo pꝛolapſus pbi pꝛimo eſt reſur⸗
rectio celebꝛanda:vbi pꝛimo eſt male agetis quies. Cũ
enim interioꝛ homo ſiſtitur a virtute ne vlter' pꝛohibi
ta gliſcat exterioꝛ peruerſo declinat ab actu Et cepit lo
qui Signum erat anime omnino ad coꝛpus reuerſe.
Sic et cum peccatoꝛ reuocat᷑ ad vitam incipit loqui cõ
ſiteri ſcilicet mala que fecit.et gratias agere ꝙ exiſtens
diuine poteſtati rebellis toleratus eſt. expectatus eſt et
queſitus ad weniam: non derehctus in malis.non ilico
factus inimicus dei ſuam pertulit vltionem.magis vo
erumpat in laudem:ꝙ relaxatis vitijs ſugnoꝛuʒ bono⸗
rum pllicitationẽ accepit. Poſt hec matri reſtituit de⸗
ploꝛanti. MNaml et dedit illum matri ſue Qm̃ mater
ne peccatoꝛibo cõminat᷑:vt redeant et deploꝛent aduer⸗
ſa. Conuerſos recipit dirigit recte agẽtes ſine quo nul
Ius recte agere poteſt. Accepit autem omnes timoꝛ⁊
magnificabant deum dicentes. quia ꝓpheta magnſur⸗
rexit in nobis:et quia deus viſitauit plebem ſuam Ti
moꝛ iſie ammirationis erat: eteni inſolita intuebanf.
MVagniſicabant autẽ deum non effectu ſed exiſtimatio
ne atq; verbo.quia ꝓpheta magnus et inſolitus reſurre⸗
xit in ſeculo:et peum deus viſitauit plebem ſuam. Ma
gnuſ ſiquidẽ ꝓpieta dicebat᷑. Eratq; maioꝛ qᷓ; diceretur
imo niarimus omniũ:qui omnia videbat oĩa nouerat.
nihilq; ſubterfugit ſapientiã eius. cui non eſt numeruſ
a cuius conſpectu nullus peccat inuiſus. Sed vtinam
hoc moetales hoĩes expaueſcerent atq; meditarent᷑.cũ

deliberant perperam agere . ꝙ ſi humanos deutant ocu

los iſtius aſpectum deuitare nõ poſſunt.qm̃ in omnilo

co oculi domini contemplant᷑ bonos et malos.Et ſi gie
ci Pelei yldre non poruit oculos effugere. dum con⸗
tra voluntatem eius motus a concupiſcentia indebita
plus habendi. a naamã veſtes et munera extoꝛſiſſet.q̃n
to minus nos ſubterfugere poterimus male agentes.
oculos pꝛeter obicem deſuꝑ cuncta cernentis. Nũquid
qui alijs ꝓplætiaʒ pꝛeſtat ipſe pꝛiuabitur.Aut qui finxit

4

oculum non conſiderat Mec peccatum ꝓpſete dauid p⸗/

phetam potuit latere nathan: qui per ſimilitudinem ad
eum repꝛeſenſurus aduenit. Et peccatũ ſaul factum ẽ
cognitum ſamueli. Zerreant᷑ igitur bominũ coꝛda: qm
ꝓplvta magnus ſurrexit in nobis.quem nihil latere po
teſt. qui omnia eque pꝛeſentia pꝛeterita et futura et pᷣ⸗
uidens bona mala:ſedulam actionem bonoꝛum ma
loꝛũ deuitationẽ pꝛedicando ſuaſit. Quid excuſationis
iuſie habere poſſis humanũ genus.quid inquirere ad a
lium appellandum ignoꝛo ſi dei filius in carne pphetat.
ſi euangelicat ſunna.ſi a
ciat criminoſos Ged ecce retardatio ex aduerſo cõſur/⸗
get. nam ſi pꝛopheta eſi magnus cur ſibi tota illa turba
non credidit. cur nõ eum ſecuta eſt. Si timoꝛ eos ap⸗
pꝛehendit.cur non mutauere vitam. Cur non ſunt ad
melioꝛa conuerſi.Cognitio quam de ꝓpłeta pceperant
ioſoꝛum eſt condẽnatio. Sicq; fit vt qui nouit cũ poſ/
ſit adhibere per doctrine veritatẽ ⁊ negligit:qð ipſe ſper
natur ab eo quem nouit. Et agitur ſepe magno cogno

ud inferos intrudẽdos denũ

quintus

ſcentium detrimento. vt ſolum verbis non imitatione
velint laudare recte weentem Er quia viſitauit domi⸗
nus plebem ſuam Pꝛoſitebant᷑ iſti ſe diuinam bemgni
tatem agnoſcere.quia viſitauerat dominus populũ ſu⸗
um:ſed in hoc plus erat verboꝛum ſententia qᷓ ipſoꝛuʒ
cognitio. Non iſtam viſitationem in aſſumptione car⸗
nis a verbo factam eſſe credebant:nõ ad dei verbũ neq;
ad ſpãmſanctum attollit᷑ credulicas iudeoꝛũ. Attamẽ
Wre ſic erat. ꝙ dñs ĩ filio humanato viſitauerat plebẽ
ſuam.quã dixerim omne humanũ genus:qq; ſingula
riter et peculiariter credatur populus iudeoꝛũ Sed no
bis qui credimus et hanc in baptiſmo ſuſcipimus fidẽ
ppetua ⁊ acerbioꝛa debent toꝛmenta ſi contempſerimꝰ
viſitantẽ:ſi diuine viſitationi non coaptabit᷑ totus ho/
mo. Quid hac viſitatione dignatius vt altitudo diuĩa
vbiq; conſiſtens has inferioꝛes partes in humano ha⸗
bitu viſitaret. quia et habitus inter homines. et cũ ho⸗
minibus eſt inuentus vt homo. Eliſitauit ſuꝑnus arci
atrus egrotantẽ in lecto terrene delectationis:quẽ ma
la conſuetudo pꝛemebat. Et male ſecum et cum omni⸗
bus vſus erat ei et inuenit millo velut alteram factam
naturam ab illa quã dederat:que ſibi non in ſubſtãtia
ſed conſtabat ex moꝛibus Et tam longeui tpis erat illa
coꝛruptio ꝙ ex omni parte fetebat: nec aderat potentia
reſurgendi. Eliſitans cum arciatriciſ argumentis inter
dum non agnitus interdum agnitus ſed contẽptus ẽ
Erat aduerſum ſenſin arciatricũ ſtudiuʒ.ſed eo lauda
bilius quo plaga damnoſioꝛ et quo aſperius eo ſalubꝛi
us erat. Mihil ſecum tulerat qð non conferret ꝑ omnia
infirmanti. In omnibus autem qui contẽpſerunt arei
atricam actionẽ:ad damnationẽ eternam egrotatio ſa
cta eſt. In his ſiquidẽ qui ſe cõmiſerunt diuine ſalutẽ
hominũu opanti:eterna eſt ſubſecuta. Captiuum viſita
uit in carcere in omnibus membꝛis cõpeditũ inueniẽſ
illis ſane compedibo quibus non coꝛpoꝛa ſed hominuʒ
Puigantur affectus omnino inexplicabiles:nmiſi viſitãs ex
plicatos abſoluat. Ygitur ad viſitantem catenas nos ĩ
uiſibil iter detinenkesorrendainus manus oſtendamꝰ
affectus:et omnem vinculationẽ pandamus ei. Nouit

enim etiam ſi occultabimus: ſed ei voluntarie pꝛo ſolu
tione Nteam Ezed nunquid viſitare deſiſtit. Moõne

ſemp exercet viſitationis officium. Tunc exercuit cum
ipſe bibens moꝛtis potum ſanauit egrotuʒ:cum ingreſ
ſus in carcerem commertiãs cum captiuo miſerat? vin
culati·paupis omm alia ope carentis p ipſo pꝛeciũ ſan⸗
guinis ſoluit. O qᷓ; lonum obuiare ieſu q; pnum cum

ipſo in ypopanti fieri geſtici etum eſt. Beuocatus
ab inferis moꝛtuus. liqua viro carnis:ſpũales cum

chꝛiſto in fide nuptias celebꝛauit. Nam eius diſcipula
bene vidola facta eſt:et filius eius ſecutus eſt ab infer
* reuocantẽ. Tlidentes optimus timoꝛ inua ſit. Yam vt
pꝛopheta ſaluatoꝛ agnitus dei bemgnitatem ceperũt fa
teriꝙ viſitauerat plebem ſuam. Et hoc circũitus pꝛo⸗
pter hoc itinerarium noſtre ment eſſe omnino deberet
vt eſſet mutua et interna obuiatio inter chꝛiſtũ adhuc
inter nos inuiſe ambulantẽ et nos in huius vite tene⸗
bꝛis ambulantes et ſuſpirantes in ſupnas edes. ad qᷓs
uiſi ipſe obuiet non poteſt eſſe acceſſus: neq; a tumulo
pꝛaue cõſuetudinis et obdurate malicie regreſſus Nec
poſſumus ad intima noſtra reuerti.a quibus ꝑ inania
ſenſatiua obiecta diſceſſimus in incerto laci: niſi ieſus
iens pꝛo vtilibus noſtris occurrat.

Ze ſuſcitatione file faiti archiſynagogi ſcöm a/
theum marcum et lucam. =M
Capitulum XIIII

9 Hn
X.ag „** Punpo F v,a

ðèð

ti
foe
do

t0

Atione
don
Nge
glüͤſin
ſPpſoeng
derm
dane
Arm
Nr pebe
igela
Ged no
musſhs
npſerin
Ntus v⸗
ſo dinir
no ha⸗
ci w⸗
ls grei
e ma
omnie
faetarn
Ubſtäͤtin
derkil
Wentin
Nnnolnrer
iptnsi
eo
oſalcbi
pommnin
runtera
htatioſ
eſaluti
nviſita
leniẽſ
minnz
ſtiser
Snosi
ndam
Mouit

WWW
Wre⸗

Witchm
ingtef
in
niſan,
nom
Cutus
c
pula
inſes
amvt
tüt ſl
poof
rletet
bol
lene/
ls
nulo
Her
gannn
eſis

De mitxaculis

Ita viuens in ſeipſa vita nec ab alio vita inde
v fectibilis vitaſmoꝛtalis omnino vita creauit ĩ
rebus creatis vitam:et vnde in hominib ꝑpe⸗
tuetur oſtendit.et interminatus eſt moꝛtem quam nõ
fecit:vt amplius cuſtodiret᷑ ⁊ amaretur vita.aululũ
durauit eius imperiũ:fraude immoꝛtalis maligni ſub⸗
intrauit moꝛtis impium. Regnauit quoq; ab adam vſ
q; ad chꝛiſtum.et a chꝛiſto vſq; ad ſeculum illa que coꝛ⸗
poꝛalis eſt:nec deſtruenda per aliquem ante iudicium.
Nouiſſime autẽ inimica deſtruetur moꝛs.Elita moꝛtẽ
odit:moꝛs in vitam ſeuit.Fruſtra quiſpiam fecialis ac
cederet tractaturus concoꝛdiam inter ipſas:ſolum alte
ra.altera conflicta quieſcere nouit. Mon habebat crea⸗
ta miſera vita vnde poſſet illã pꝛofligare de finibus aut
a ſuis dilectoꝛibus ex toto deꝑellere.niſi ſumma vita ca
lamitoſe vite pꝛeſtaret auxiliuʒ.qð et fecit:attamẽ moꝛ⸗
tali carne veſtita et ꝑſequebatur omnimode moꝛtem q̃
ſuum regnum ſathanica fraude inuaſit. In cuius iudi
cium iam moꝛte ꝑpituros reuocabat ad vitam: vt regna

ret quod fecit.deſtrueret᷑ quod ipſe non fecit VUnde dñũ

iohãnis diſcipulis reſponderetl et ecce venit vir cui no
men yvairus et ipſe pꝛinceps ſynagoge erat .et acceſſit et
cecidit ante pedes ieſu et adoꝛauit.rogans eum vt ĩitra⸗
ret in dmum eius:quia filia vnica erat illi.fere annoꝝ
duodecim.et hec moꝛiebat᷑ Alius euãgeliſta qñ ſilia
mea in extremis eſt. Sed veni impone manum tuã ſu
per eam.vt ſalua fiat et viuat.Et contigit cum iret ſa⸗
naret in via emoꝛroyſſam.venit quidam ad pꝛincipẽ ſy
nagoge dicens:quia moꝛtus eſt filia tua Quid vltra ve
xyas magiſtrũ Aut noli vrare illum Sed ſcoᷣm aliũ
euangeliſtaml ipſe tunc acceſſit ſcilicetl iterum:⁊ ado
rauit eum dicens Domine ſilia mea modo defuncta ẽ
ſed veni impone manum tuam ſuꝑ eã et viuet. Jeſus
auteʒ audito ver quod dicebatur ait archiſynagogo
ſcilicet patri puellel Noli timere.Crede tm̃ ⁊ ſalua erit
Et cum pueniſſet ad domũ pꝛincipis non ꝑmiſit intro
ite ſecum quenqᷓ;:niſi petrum iacobum et iohannẽ fra⸗
trem iacobi.et patrem et matrẽ puelle.Et cum vidiſſ
tibicines et turbam tumultuantẽ flentes et eiulantes
multum:dicebat ad eos. Becedite nolite flere: non eſt
moꝛtua puella ſed doꝛmit. Et deridebant eum ſcientes
ꝙ moꝛtua eſſet. Ipſe autem eiectis om̃ibus tenẽs ma
num puelle au. Cabitha cumi: quod eſt interpꝛetatuʒ:
tibi dico ſurge. Et reuerſus eſt ſpiritus eius:et conti⸗
nuo ſurrent et ambulabat. Et iuſſit illi dare manduca
re.Et pꝛecepit ne alicui dicetent qð factum erat Ma⸗
gna pꝛefertur in allegoꝛijs occaſio diſſerendi: ſed ab il⸗
lis alia tropplogia me auertit Multifoꝛmis gra dei mul
tipliciter bomines innotuit:oꝑans ſue virtutis antido
ta. Et oſtendit archiſynagogi filia:cum eius pꝛeciba ſi
de de moꝛte reuocatur ad vitam. Jairus eſt cuius filia
infirmatur et moꝛitur.et illuminatio ſiquidem interpᷣ
tatur et officio in ſignis quia pꝛinceps in ſynagoga erat
Er quo timoꝛ incutitur:vt neq; lumen ſcientie neq; di
gnitas ſufficiunt ad tantam anime infirmitatem. neq;
peccatoꝛũ pꝛolapſum declinandũ. Virtute opus eſt vt
non peccemus habenatio gratie facit.vt non deueniat
in moꝛtem. Quid ulluminatio qualitercunq; muſalis.
cui non eſt illuminatio dominus. Sed qui vere illumi⸗
natus erat dicebat.Sominus illuminatio mea. Nulliꝰ

ſciẽtie ſermones illuminant:pꝛeter ſermones dommi.

nquit enim ſcriptura. Declaratio ſermonũ tuoꝛũ il/⸗
uminat:et intellectum dat paruulis. Mon enim decla⸗

rati domini ſermones in animo eius erant:idcirco ĩfir⸗

mitas et moꝛs in domum eius intrauerant. Quid ali⸗
cui vnqᷓ; pꝛofuit illuminatio pꝛeterqᷓ; in domino, Nec

Sgluatoris

enim diuinoꝛum ſcientia pꝛofuit ſalomoni quin rueret
pꝛocul pulſa virtute. Elera mentis illuminatio pꝛoti⸗
nus eſt virtutis:non ſolum cognite ſed aſtantis. Ollu
minat ſol emnſperiũ noſtrum.dum in ſpera ſua agit᷑ ſu⸗
per terram.ſequunt᷑ ilico tenebꝛe cum fecit occaſuʒ etiã
luminis noticia remanente:que omnino tenebꝛas nõ
depellit. Sic non vere virtus illuminat niſi cum aſtat

in anima:et in ipſa videx debitas actiones Cum vo no

ſtra voluntate illam ꝓpꝑellente de finibus velut exeiꝰ oc
caſu tenebꝛe ſubſequunt᷑:⁊ erit lumẽ nõ lumẽ lumẽ co
gnitionis non lumen accepti decoꝛis.ſed tenebꝛe pecca⸗
toꝛum que noſtram infirmant ammã.cum vo denſant᷑
operantur ⁊ moꝛtem Poꝛro contra alijs luminibus q;
diuinis.qᷓ; virtutibus vere luciferis ⁊ ſeruatis maxrima
hinc inuectio tenderetur:ſed ſubſequens hic diu ſiſte⸗
re me non ſinit Oꝛincipatus in hominibus nunquid
obſiſtit vt peccata non faciat.Mõ me fallit ſcriptura gẽ
tilium:in qua reꝓperiq Deincen gentium publice atq;
occulte turpiter peccauerunt Et quos humanus aſpe⸗
ctus ⁊ rumoꝛ reipublice auertit a crimine:clamdeſtinũ
plus infecit. Sed quid mihi de his lege dei carentibuſ
diſputare.Ad legiticios reuertamur. Pꝛinceps ſaul a

eoq; oſtẽſus in regem tripharie deliquit.vt ex toto ob

ſua demerita repꝛobus haberetur. Dauid etiam deliqᷣt
nec ex eo ꝙ a deo rex oꝛdinatuſ eſt peccata pꝛeteriſt Sa
lomon rex multipharie ꝑperam operatus eſt:· Omnes
q; reges iuda et ſamarie in ſacris xvoluminibus inueni
untur criminibus magnis obnoxij nec a pꝛincipatu ha
benati ſunt.quoniam virtus non retinebat habenaſ:ac

„

ꝑ hoc pꝛincipatus et ſcientia deflexa virtute a peccatꝭ ho
mines non auertunt/ Inſirmata eſt igitur filia iairi ar⸗
chiſynagogi:dilectio illa videlicet que generatur Hinc
pſalmiſta deploꝛabat. Infirmata eſt in pauꝑtate virtꝰ
mea. Virtus ſiquidem in infirmitate quieſcit:cum die

/

lectio bvnoꝛum operum ob gratie carentiã eſſeit e S —–
qrẽ

quouſqʒ facta ſit in penis finalis intruſio non dee
tibus recurſus ad auxilia:maxime ad diuina vbi deſici⸗
unt humana. MPꝛoinde hic audita fama chꝛiſti acceſſit
ad chꝛiſtum pꝛocidit ante illum:fecit pꝛoſeucas pꝛo in/
firmante ſilia que vnica ſibi erat. Cõmonefactũ eſt no
bis chꝛiſto humiles pꝛeces poꝛrigere.cum vnica noſtra
dilectio infirmatur:et expetere manum potẽtie ſue ſuꝑ
poni nobis. Similiter enim liberari poſſunt qui ſpiri⸗

tu mẽtis egrotant.Hec filia in extremis erat: vt nibil

deeſſet ad moꝛtem.Ad extremas iniquitates interdum
ſe dilectio peruerſa pꝛotendit. Sed ſunt extrema viti⸗
oꝛum ſunt virtutum vtraq; periculoſa:ſed vitioꝛuʒ ex⸗
tremitas omnino inexcuſabilis omnino damnabilis ẽ
TVlirtus vo extrema ſe interdum excuſatione tuef᷑. Erx⸗
tremum in omni re dicimus vbi nihil amplius eſt de
ipſa. Vñ extremum eſt:vltra qõ nihil eſt eius ad qð re
fertur Pꝛoinde extrema vitioꝛũ pꝛotinus ſunt pꝛogreſ
ſiões ad vltimũ vltra quod ex inoꝛdinata voluntate nõ
poſſit in vitio alterius pꝛogredi:quis poſſit vitiũ mul⸗
totiens iterari Sunt pleꝛiq; qui voluntate doꝛdinata
et ratione puerſa vſq; ad extrema peccatoꝛũ deuen iunt
vt nihil obmittant in malis ↄcupiſcentijs nihil ĩ odio
nihil in vanitate.nihil in ſuꝑbia.nihil in arrogantia:et

cum adeſt facultas actione cõſummnant. Extrema vo

virtutum aut reputatione ſunt noria. cum quie opina
tur illarũ apicem attigiſſe:aut actione.cum ꝑ indiſere⸗
tionem ad actus extremos ledentes omnino naturam
deuenitur Sic filia hominũ dilectio ſiue coluntas aut
actio laboꝛat vt plurimũ in extremis:ſicut in infirmita
te fatiſcens cũ eſt in extremis vicinus eſt moꝛti:ad qm

„

extrema vite terminank. Ged timenti deum bene erit

—)
P0ρ 6

t

5 P E vI.- ◻
KEL— Pv.n

ℳ
Ps cR'n

—

beν S rn
4 /

TLiber quintus

in extremis:qñ in illis ttemis timoꝛe dei concutit᷑ con gubꝛibus vocibus conciliatie. Mos enim tuſic tempo ð
uertit᷑ Nec deſperandũ eſt de extremitatibus:ſi viuinꝰ ris in illis regiõibus erat vt ad pꝛouocandũ luctũ illis ůð
timoꝛ occurrat. Vbi vo dei timoꝛ nõ fuerit ꝑiculo ſunt ſimphonijs in funeribus vterenĩ:ſed a quibuſdã tibijſ Oͦ́ͦ́JÿJMUD
extrema. Hinc ꝑ ſapientiam dicitur Extrema gaudij lu appoſitis oꝛi virtute flatus immiſſi ſuꝑ ſoꝛamina nũc
N ctus occupat.Et q;q; hic intelligant᷑ extrema temroꝛuʒ appoſitis digitis nunc remotis lamentabili ſono ſonã⸗ ſ
nihilominus intelligit᷑ ertremitas vitioꝛuʒ vt qui vſq; tibus. Ynuenit turbam tumultuantẽ pꝛo funere flen/⸗ 4
ad extrema tempoꝛũ ſine timoꝛe in gaudijs tempoꝛali⸗ tes et eiulantes multũ pꝛo filia: quia erat vnica patri. 6
bus fuit: a luctu interminabili teneat᷑. Contra quos ꝑ HMi omnes ſunt augentes in tpali damno doloꝛẽ. HNos te
hieremiaʒ dicit᷑. Quia gladius domini deuoꝛabit ab ex ſaluatoꝛ remouet dicens Becedite noli flere: non eſt
tremo terre vſq; ad extremum eius. Alia tranſiatio: moꝛtua puella ſed voꝛmit- Di peccata planxiſſent. non ſn
termino vſq; ad terminũ. Qui ſunt hi qui tenuerunt eis dominus indixiſſet receſſum:nec auertiſſet et fletů. hl
extrema vitioꝛũ:ex omni extremo vite tempoꝛũ atq; ꝑe Ooꝛtua tñ puella erat doꝛmiebatq; ſibi:vnde ab igno⸗
narum deſolent᷑. Sed necillis philoſophoꝛũ regulis ĩ⸗ rantibus virtutem eius pariter deriſus eſt. Hec miruʒ je

uoluamur quibus extrema dicunt᷑ per eque a medio di
ſtantia.ſeu que in medio aliquo cõueniũt:ſeu que natu
ra medij ſapiunt. Sed extrema omniũ nouiſſima ſunt
eoꝛum que adici poſſunt etiam ad virtutẽ ⁊ ad digiuta⸗
tes et ad nobiles actiões. Sed in iſta puella pꝛo termi
no vite ſumitur:in male agentib maloꝛum vltimitas.
oꝛiebat᷑ iſta duodennis puella.nec chꝛiſtus añ moꝛ/
tem voluit ſubuenire.vt ꝑ reuotionẽ a moꝛte attollere
tur miraculũ et fides ſcentiũ ꝑamplius firmaret᷑. Igi
tur a chꝛiſti potentia nõ retenta puella moꝛtis fecit oc⸗
caſum.et nunciatũ archiſynagogo ne vexaret vltra ma
giſtrum:acſi in eo non eſſet potentia ſuſcitandi. Deſpe⸗
rat natura omnino ſeipſam:vt cũ moꝛs viuentẽ extin⸗

non enĩ amplius in eo qᷓ; qð eſt hominis cogn oſcebant
Derident pleriq; in homine ceũ:nec in ceo verũ homi⸗
nem venerant᷑. Mon enĩ intelligebant hi quo ſenſu do⸗
minus loqueref. Sed omnes chꝛiſtus eicit deriſoꝛes.
Gerebant enĩ iſti pꝛo futuris peſſimũ tipum:cũ multi
deriſui fecerint vitam chꝛiſti ſimiliter doctrinam in q̊
docet᷑ agenda vita ſimiliter et ſperanda:ex qua ex velata
fide cognoſcit᷑ ꝙ a moꝛte peccati reuocatio ſit ad vitam.
Eijcit eos chꝛiſtus qui miſerias alioꝛũ deploꝛãt: aduer
ſus aũt ꝓpꝛias quaſi beati conſiſtunt/Et eiectis omni⸗
bus tribus aplis duobus parentibus ſtãtibus cũ chꝛi
ſto moꝛtuam puellam ipſam reuocauit ad vitam. Hi te
ſtes miraculi.Hos puella reuocata de moꝛte aperiens

xerit ꝙ ipſa viuificare non poſſit. Mec ex natura nec er oculos pꝛimũ debebat aſpicere:nec alia obiecta pꝛiuſ op
vſu nec ex ratione inſurgit iſta cognitio ꝙ per hoĩem ſit nenda erant reddite cogmtioni. Auctoꝛem vite deſtru⸗

B
ab inferis reuocatio ſuꝑ terꝛam Chꝛiſtus reputabatur ctoꝛemq; moꝛtis: tona nature in parentibo lona gratie 4
lomo:et ſi magiſter non deus. Per oẽs archiſynagogi in apoſtolis reuiſura.vt facta comꝑatione cognoſceret e
coniũctos deſperabat᷑ de vita. Monſtrat hoc denunciss qualiter viuendum foꝛet ⁊ quibus amplius ferendũ .
moꝛtem:ſuadenſq; vt non veret magiſty. Sed inſiſtit Alcſi ad puellam ſuſcitatã expoꝛtatiuus et excitatiuꝰ ſer H
iairus opoꝛtune non impꝛobiter:fide ſubnixus non he⸗ mo diceretur. Aſti ſunto filia parentes tui per quos in u
ſitans.Accedit iteruʒ in eadẽ fide adoꝛatq; ſimili latria hanc vitam miſeram deueniſti:qui te genuerũt moꝛta⸗

lemipſi moꝛtales peccatꝭ obnoxiã ipſis peccatoꝛes. Vlo⸗

et annuncians ſibi denunciatã moꝛtem adhuc eius im peccate eccatoꝛes. Vlo
lente deo naturali oꝛdine infuſo coꝛruptibili ſemine te

C

ploꝛat aduentũ et impoſitionẽ manus. Fide hic agitur n ru⸗ ſemine
ſed non plena cum denunciat ſibi moꝛtẽ quã ipſe iã no gignere potuerunt: ſed te inuadentẽ infirmitatẽ acer⸗ Ge,d
uerat:cum petit pꝛeſentiã eius que eque potens eſt ab? & bam pꝛohibeꝛe nequiuerut neq; ſubſequã moꝛtẽ cum i
ſens. Ad infirmitatẽ ſidei ſue intoꝛquebat᷑ q denuncia iacuiſti exanimis: luctus erat nullumq; iuuamẽ. Ecce n
bat:qð querebat aduentum Remouet ſaluatoꝛ dubiũ vite factoꝛ et datoꝛ vocatus aduenit:tibi data manu in 1

. α

fidei eius.Auget in animo fidẽ:ſpondetq; in fide nõ he⸗
ſitanti ſalutem. Nam ait archiſynagogol Moli timere:
tm̃ crede et ſalua erit Videbat᷑ archiynagogus time⸗/
re:ne tm̃ valeret potentiã ſaluatoꝛis in moꝛtua ſicut in
infirma valuiſſet. Non bñ nouerat qm̃ dei potentia eſt
in paruis rebus et in magnis et ĩ omnib equa:· Remo
uet timoꝛẽ ſicut in vidua fletũ. Hinc accipimus cõtin
gere poſſe timoꝛẽ ex dubio fiendox:et differt ab alijs qͥ
ab arguta ſapientia ſunt vocati. Remouẽt hunc ſalua⸗

toꝛ:qm nihil ſibi pꝛeter incõueniens impoſſibile.No⸗

li timere.Acſi dicat. Omnia mihi eque poſſibilia ſunt.
Cregde tm̃ et ſalua erit. Non ꝙ fides dũtarat ſua virtu⸗
te ſaluet: niſi creditus ſaluatoꝛ efficiat. Nihil poteſt effi
cere fides neq; fidelis in his que ſupꝛa naturam fiunt
miſi deus. aut deus homo factoꝛ ſacturus accedat g
ideo fides exquirit᷑:quia ſolũ fidelibo iam factis aut vt

manu ſolo verbo te reuocauit ad vitam. Inſpice igitur

eum:et ſi amatrix es vite datoꝛi vite ſubdaris. Apſe ſo
lus vite atq; moꝛtis habet impiuʒ. Mihil in hoc tibi tui
ꝓfuere parentes:ad ambigenda moꝛtem ⁊ reuocare vi
tam. Anſpice filia. Erpulſi ſunt tui nature carnis cõſoꝛ
tes: qui te moꝛtuã lamẽtabant ſteriliter. Cõſoꝛtes gra⸗
tie tibi cum a moꝛte reuocaris aſſiſtunt. Clide petrum.
reſpice iacobum. contẽplare iohannẽ. Hi alumni ſunt
gratie. Hi vitam veterem obmittentes tranſierũt ĩ no
uam:quoꝛũ ſimilitudine ſit tua vita deinceps. Obliui⸗
ſcere patrem tuũ:matrẽ carnis nullo pacto ſequaris.
Supꝛa naturã ſuſcitata:ſupꝛa naturaʒ viuere. ratio te
compellit Tlide in petro cognitionẽ chꝛiſtianã in iacolv
chꝛiſtianuʒ agonẽ et luctum agnoſce in iohannẽ coadu⸗
nantem gratie innitaris. Iſta ſunt quibus modo teo
poꝛtet inſiſtere · Aſti ſunt quos ſaluatoꝛ ſecuʒ duxit:tu⸗

fiant huiuſcemodi ſuꝑnaturalia ſunt pꝛeſtanda. Meri⸗ os vero ex natura parentes tecum inuenit. chꝛiſti ſocie⸗
tum ſidei ſiue fidenatuſ nihil in ſuꝑnaturalibo opatur tati adhereas ad vitam denuo reuocata. paruſpendas
ſed ex his woluntarie motus oĩpotens ſupꝑnaturaliter ea que tibi ad vitam pꝛodeſſe nequibant/MNam neceſſa SH
opatur. Pꝛoinde cũ ſaluatoꝛi deo inremote aſſit oĩpo⸗ rio factum eſt his qui peccatoꝛuj reuocant᷑ a moꝛte.mu⸗ u
tentia oꝑandi:ex parte indigentiũ fides exquiri᷑. Ma⸗ tare in melius vitam:et ullis aſſiſtere qui non ſcomnas
gnum munus fidei pꝛerogatũ eſt cum dicit᷑. Crede tm̃ turam ſed ſcom gratiam viuere ſtatuerunt Et cum ta WU
et ſalua erit. HachbiSveBROiffnOemſdItm libus teſtibus acceſſinʒ vita umniũ chꝛiſtus ad coꝛpus d
mine fideneſus ad puellam exanimem facit ingreſſum exanime omnibus alns eiectis:tenens monum puelle . .
Inuenit tibicines:eos videlicet qui muſicalibꝰ inſtru⸗ illa ſigniſicatione qua ſocrus ſimonis ſanando manuʒ
. imentis vtebantur in funeribus in ſono lugubꝛi cũ lu⸗ tenuerat ait. Zabitha cumi:quod eſt interpꝛetatũ pu⸗ .

tenpe
tüills
ͤtibiſf
na ni
oſonz⸗
te flen/
Aatri.
os
noneſt
ent.non
etfetu.
Wigno⸗
ecmin,
ſſechant
rii mni⸗
ſenlude
enſores,
Omuei
gmin q
r Wata
Nan.
Kauer
och d
tam Mite
e aerers
tapelſop
te dſtru⸗
Nna grate
gnoſcere
kferendi
tiuſer
quos in
moꝛta⸗
es. Coo⸗
fine te
te ger⸗
KKum
ſe.Ecee
Wannin
ice igenr
Pel
ethini
Nren
nscöſe
teogrol
nnon,
Fnſunt
nitino
Chloe
eglans,
tatote
ocolo
M/
vteo
etl/
ſocie ,
eceſſt
mu

INI
pro
lele
hnz

De miraculis

ella tibi dico ſurge Quod in euangelio interpꝛetatuʒ
legimus nobis aliter interpꝛetari nõ licet. Directo ver
lo in puellam excitata eſt:reuocata vt ſurgeret per gra⸗
tiam.a defectu in quem ceciderat per naturam. Moꝛtu
is omnibo in peccatis dicitur:vt reſurgant ab illis ma⸗
ls in que voluntarie ceciderunt.Audiuit ilico erbum
ſpũs qui coꝛpus reliquerat Elbi aũt et qᷓ; longe a coꝛo
re ille ſpũs abierat:ſolum nouit qui reuocauit. Sʒ vbi
cunq; fuiſſʒ detentus ad hoꝛã audiuit dominicã vocem
ſenſijt diuinam virtutem que vbiq; omnipotẽs eſt.ni⸗
hil habens ex ſpacijs ablens:et reuerſus eſt ſpũs eius
et ſurrexit continuo. Reuerſus ſpiritus ad coꝛruptibi⸗
le coꝛpus.et ſubito armonia deſtituti coꝛꝑis reconcilia
ta eſt:et moꝛtui et ĩſenſibiles ſenſus rediuiui facti ſunt
Eagem imagine hec operatio in animã tran ſit:cum re
uocatur a malis. Et continuo ſurrexit puella:vt actu ex
terioꝛi a ppareat quod intrinſecus actum eſt. Et ambu

labat de virtute in virtutem pꝛogreſſum inſinuans in

his qui regreſſi ſunt ab exitio cat CeI Hie
re manducare.Et poſt penitentiã peccatoꝛũ poſt pꝛimã
reſurrectionẽ poſt virtutis exercitiũ iubetur vt ſacramẽ
ta coꝛꝑis et ſanguinis chꝛiſti apponant᷑. Ipſe qui iuſſit
alias dixit. Ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi:
SDi quis manducauerit exhoc pane viuet in eternum.
Vdeo aĩa reuocatur a chꝛiſto de moꝛte ad vitã: vt beate
viuat ineternum. Panis aũt coꝛpus eſt chꝛiſti:tribuẽſ
illam vitam. Pꝛoinde poſt virtututũ exercicia iubet᷑ ap
poni vt manducet aĩa ineptis atq; puer ſis feſſa laloꝛib-
et viuat ineternũ. Etiam incõpꝛeſyn ſibile bñficium ꝓ
pter eternam vitam:omnia chꝛiſtus oꝑatur in nobis.
Mectus ſiquidem progreſſus in gratia:cũ a moꝛte pec⸗
cati eecnise impius vt ꝑueniat in ſalutem.Gi⸗
unt pꝛimo pꝛoſeuce apponit deus manum potentie ſue
verimperat.reuertit᷑ ſpũs ad argaſtulũ vnde diſceſſe
rat.ſcilicet anima redijt in oꝛdinẽ rationis:ſurgitur ab
omni peccato ambulat᷑.fitq; pfectus ſemꝑ ad amplius
iubetur et apponat᷑ cibus illarũ rerum ſaltem in fide. ſi
ne quibus nemo potuit viuere ineternum: ſicut ſalua⸗
toꝛ aperte monſtrauit dicens.Amen amen dico vobis:
niſi manducaueritis carnẽ filij hominis et biberitꝭ eiuſ
ſanguinẽ:non habebitis vitam in vobis. Qui mandu⸗
cauerit meã carnem et biberit meũ ſanguinẽ habet vi⸗
tam erernam Et pꝛecepit ne cui dicerent quod factum
eſt. Opera pꝛedicabant quidẽ ipſum:non indigebat hu
manis relationibus pꝛedicari.
De ſuſcitatione lagari quatriduani ſcom Yohann⸗
nem tni. LCapitulum xV
Oꝛtalis a deo factus eſt homo non moꝛtuus.a
m quo auerſus moꝛtuus fieri.et vtrũq; ſecutum
eſt vt auerteret᷑ et moꝛeret᷑: nec erat regreſſus
ad poſſe non moꝛi et ad moꝛi non poſſe. Pꝛeuaricatio
edicti equiſſimi hoc effecit:et editi parenteſ pꝛimi ⁊ oĩs

erito ſiquidem.qm̃ qui quod deus noluit fecit: ſubij
ciat᷑ moꝛti quam ipſe non fecit Scriptura dicit ꝙ deuſ
moꝛtem non fecit· Et qui pꝛetergreditur quod der vult
fiet ei quod ipſe non vult.Alia enĩ dicit ſcriptura Non
vult deus moꝛtem peccatoꝛis ſed vt conuertatur et vi⸗
uat. Et ſi non vult moꝛtem quam meretur iuſte pecca⸗
toꝛ:multo ninus nec volebat moꝛtem eius quinõ pꝑec
cauerat. Nulla moꝛs de voluntate dei eſt:qm̃ ipſe om̃is

ꝓpagatio ſubſequa ei ꝗð deus non fecit ſoluere tributũ

vita et ad ſe conſtituit omniũ vitam. Sed qui ſibiipſi

placet ſibiq; donatur.qui ſibimet datuſ eſt moꝛitur:nõ
enim habet vnde de ſe plene viuere poſſit Jura nihilta
tis conſiſtunt in homine:non entitatis Ex nihilo enim
in anima et coꝛʒe factus eſt homo:ſed in ſua creatione

Baluatoris

de nihilo ſpiraculum vite ſuſcepit vt fieret in animam
viuentem, non cuſtodiens vitale pactum in regionem
moꝛtis deiectus eſt: ſibiq; ſubiectus illam vitare neqᷣt
Et neceſſitas facta eſt ce eo ꝙ poterat eſſe voluntas. et
nõ releuat᷑ ab illa depꝛeſſus niſi ab eo qun creauit ad vi⸗
tam:qui vt nos ab illa liberaret ſibi factus eſt ſubditus
Et quia homo moꝛiebat᷑ in humanitate nobis fact?ꝰ cõ⸗
ſoꝛs illam inſecutus eſtnon vt non amplius interime
ret quouſq; hominũ generatio non ceſſaret.ſed vt non
etineret in cinere coꝛpa que de puluere facta ſunt:qᷓq;
anime reoꝛũ in illa moꝛte eterna que potius dicitur ife⸗
liciſſima vita detineant᷑.Et pꝛeſagium fecit chꝛiſtus ho
mo nobiſcum in his quos reuocauit ab inferis.qm̃ ſol
ui poterat ꝑ finum dei et hominis imperiũ moꝛtis: licʒ
ſuſcitauerit wlut iteruʒ moꝛituros quouſq; generalis
reſurrectio fiat moꝛtuoꝛũ. Et opoꝛtebat ꝙ daretur ĩtel⸗
ligi quis qualiſq; hic eſſet:qui aliam vitam daturus ad
uenerat Oed gens ſtolida iudeoꝛũ ſignoꝛũ oſtenſione
nutrita nõ intendebat in eum:niſi eſſe qð erat ſigna fa
terent᷑. Oꝛoinde in maioꝛa ſigna per chꝛiſtum deuentũ
eſt ſcilicet vt fetens moꝛtuus ſua voce reuocaretur ad
vitam.qᷓ;uis plurimoꝛũ obſtinata voluntas etia poſt ſi⸗
gna in eum noluiſſet intuitũ credulitatis denigere:ſed
hoſtiliter inſequi velut moꝛtis reũ.aduerſus quã deita⸗
tis potentiam oſtendebat. Sed qui tanta oſteſione re⸗
uocatur ad vitã:his modis in moꝛtẽ deuenerat. Erat
quidam languens lacarus a bethania:de caſtello marie
et marthe ſoꝛoꝛũ eius Raro quidem ſcriptura diuina
vbi quidam poſuit ꝓpꝛiũ nomen adiecit.cum quidã abſ
q; adiectione ꝓpꝛij nominis aut aliquẽ inclitũ aut indi⸗
gnum ꝓpter facinoꝛa nominet:ſed obmiſſo loquẽdi ge⸗
nere quid in re geſta potiſſimũ ſit videamus.anguoꝛ
moꝛtem pꝛecedebat:ad quã inducendã cũ natura coꝛ⸗/
poꝛis decertabat. Sic eni in vno quoq; coꝛpoꝛe agitur.
vt aut languoꝛ intantũ pꝛeualeat vt moꝛtẽ irroget:aut

natura languoꝛẽ ſupet moꝛtẽq; deuitet. Hic tipus in as

nima generatur.vt aut affectus malus qui languoꝛ eſt
anime moꝛtẽ peccati inferat cũ concertat:aut gratia vin

cat affectum pꝛauum actũq; depellat. Languebat hic la

carus languoꝛe vehementi.et moti vicinabat ex ipſo po
tius qᷓ; illum exſe imꝑelleret:vt iam deſperatio de ſalu⸗
te ſoꝛoꝛum aſſiſtentin animos titillaret. Sed vñ coꝛpi
languoꝛ adueniat nobis phiſicari non licet: magis vñ
anima ipſa langueſcat. Ex vitio ſiquidẽ: ex virtute aũt
interdum aĩa languet. Sepe neq; vitiũ neq; virtus ip
ſam languere compeſcat:ſed cõmunis ſe quedam appli
cata natura. Sed ꝓut languoꝛ infirmitas eſt. languet
aĩa cum qð querit non inuenit. ſiue intelligere ſiue poſ⸗
ſidere aliquid querat. Lãguet cũ inuenerit ſi minus qᷓ;
crediderit lbvonum fuerit aut aliquid incõmoditatiſ attu
lerit.etiã ſi ſine repꝛehẽſione dilexerit ſimiliter lãguet:
et ſi non fert᷑ in ſibi exediens languet Omnis amoꝛ ſi
ne adeptione languet. Sed hec ad rem coꝛruptibilẽ re⸗
feruntur vitioſus eſt languoꝛ:ſi ad incoꝛruptibilia vixr⸗
tus illum effecit. Ex neutro ſiquidẽ cũ decentia non aſ⸗
ſiſtunt et in ſiſtunt ledẽtia.dumtaxat ꝙ pꝛo carentia vi
cij voluntati diuine coluntas hominũ ſupponat᷑. Erat
languens lacarus languoꝛe moꝛtali vt ita inualeſceret.
vt alitus non remaneret Et vergebat pꝛotinus in occa
ſum vt hominis extingueret vitam. Hoc omnis infir-
mitas intendit in coꝛpe.hoc peccati lãguoꝛ in anima ſa⸗

tagit:et languoꝛ pꝛohxioꝛ grauat medicum. Sic pſeue

rans languoꝛ ab oꝛigine mundi grauauit medicũ chꝛi⸗
ſtum vt ipſe medelam ſumeret vnde languidus ſana⸗

retur:vt pateretur in coꝛpe maumme duainanie coꝛ
woꝛe expiaret inftrmum, Sed in bethama laçarus infir

E R lanzarar

Liber

mabatur:que caſtellum et marie et marthe ſoꝛoꝛũ eius
Ad noticiam facti euangeliſta iſta cõmemoꝛat ſcilicʒ lo⸗
cum et cognationẽ. Cotuſq; mundus infirmitatis ẽ lo
cus nec humana cognatio ula valet auertere. nam de⸗
us eſt qui percutit et qui ſanat:et nec eſt qui ſeipſuʒ aut
alium de manu ſua poſſit eruere! Maria aũt erat que
vnxit dominum vngẽeto:ec capillis capitꝭ ſin tergebat.
Verba ſunt euangeliſte contexentis hiſtoꝛiam qui ma
riam dicit cum martha caſtelli-bethanie fuiſſe partici⸗
pem.quam etiam ex officio pietatis diſtinguit a ceteris
qm̃ et plures erant chꝛiſti diſcipule que hoc noĩe voca⸗
bantur. Aſtabant iſte ſoꝛoꝛes plene meſticia lectulo in⸗
firmantis verbis exboꝛtabant᷑.vt bono fieret amimo ſua
debant: et moꝛis eſt muliercularũ piarum blãdiri egro
tis. Er cum aduerterent ꝙ euidenter in ipſo natura de
ſiceret. nec ars arciatrica poterat afferre remedium qᷣd
agendu foꝛet perfecte in ſimul conſultarunt: vr ei ꝑ nũ
cium intimarent qui iam multos infirmos ſanauerat.
et duos ad vitam reuocauerat a ſepulcris. Melius enĩ
ſibi dolentibus et fratri languenti pꝛouidere non pote⸗
rant:qᷓ; ad eum recurrere qui ſupꝛa naturam et artẽ po⸗
teſt conferre ſubſidia. Et multa m piculis docet neceſſi
tas.multa facit opoꝛtunitas cogitare vt deſperantes de
humanis ad diuina ſe conferant. Mon tũ iſte ab altitu⸗
dine fidei cum miſerunt ad chꝛiſtum velut ad ignoꝛan⸗
tem ſcientiã dantes de infirmitate germam: magis au⸗
tem ſi eum ſcire credentes heſitabant ꝙ ſuis dilectoꝛi⸗
bus ad opoꝛtuna deſiceret qui diligentes ſe diligit.⁊ ip
ſe iam expimento pꝛobauerat amabatur a chꝛiſto: ex
eo ꝙ hoſpicium apud eas quadam ſingularitate ſuſce⸗
perat.et ꝙ marie indulſerat peccata multa ⁊ a qua ſe tã
gi conſen ſit:et in altera fluxu ſanguinis deſiccauit. Et
muenientes nuncium domeſucũ domus qui ieſum ex
matua viſione cognoſceret tranſmiſerunt: legationeʒ
paruam in verbis magnã in pondere imponẽtes Do⸗
mine ecce quem amas infirmat᷑ Jura pꝛemittũt amo
ris: cui nulla deneganda eſt iuſta ſubuentio cum dicũt.
Ecce quem amas. Et ipſius ſequũtur regula qui mul⸗
ta non loquitur. ſed tm vt conſtitutus eſt in pꝛoſperis
vel aduerſis notificat diligenti:qm vere diligens nouit
foꝛmare affectum et exhibere ſubſidium ſcoõm cõtingẽ⸗
tia in dilectuʒ. Sed in his duabus ſoꝛoꝛibus duas vi⸗
tas cognouerim. contemplatiuã videlicet et actiuam q̃
ſubuenire cupiunt homini egrotanti mittentes amoꝛẽ
legatum ad chꝛiſtum omniũ vitam.qui noſtra mala ĩ⸗
pugnaturus aduemit. Aptius quidem oꝛationem dixe⸗
rim officio legatiõis inſiſtere: que cauſas male adueni⸗
entes nouit exponere atq; aduerſa indicare que patitur
auctoꝛ eius. Mec exiſtens in terris:celo ſe inſerit. Con
ſtituta in imis alta pulſat. Sibi nõ obſiſtunt interual⸗
la locoꝛum. QAulla munimina ſibi obicem faciunt.Alõ/
ge vt depꝛope loquitur. Hec velociter currit ad exponẽ⸗
dum mala que patimur: ad denunciandũ que nobis ex
aduerſo conſurgunt. Et plena eſt ſcriptura veter teſta⸗
menti huiuſcemodi teſtimonijs. ꝙ omnes ſaneti eum
tribulationibo agebant᷑ oꝛationẽ domino pꝛemiſerunt:
nec quẽ nuncium expeditioꝛẽ ad dominũ mitterent in⸗
uenerunt. Hec bꝛeuiter infeſtantia mala denũciat. Mõ
pꝛoſequitur dñm multiplicatione vertvꝛum: in ictu et

iaculate que ptectoꝛeʒ nouit alloquitur. DOñe ecce que
amas innrmatur/ed mira ſunt verba:magt q; mira⸗

ga ſententia. Si amaso chꝛiſte quomodo et qualiter ĩ
firmatur. Sinis ne tuos infirmari nectos. infir⸗
matur vbi eſt quod amas. Nam a te non diligi hec ẽ pe
nitus moꝛtalis infirmitas.cũ neminẽ diligas niſi queʒ
diligendũ agnoueris:neminẽ tua dilectione pꝛiues ni

quintus

ſi iuſie decreueris. Nouerat dñs anteq; ſibi diceret? ola

carus infirmabat᷑ et nihilominus ab alio nunciante ſu
ſcepit. Simili modo cunctoꝛum miſerias nouit: et ad
repellendum expedit vt ei humiliter exponamus.Nam
dauid cum ſepe oꝛaſſet ad dominũ ſemꝑ ſuas miſerias
replicat:vt in pſalmis pluribus legentibus claret.Mo
pulus dei cum oꝛabat: etiam cuncta mala contra que ĩ⸗
terpellabat dominum replicabat. Job. tobias. eſdras.
neemias.cunctiq; ꝓphete.iudith hſter cum dñm pꝛeci
bus exoꝛabantilla moleſta contra que oꝛationibo intẽ
debant explicando in mediũ pꝛoferebant. Sic iſte ſoꝛo
res coꝛpe abſentes mente pꝛeſentes:adeuntes dñũm ꝑ
nuncium ipſi moleſtiam aĩe indicabant. Non autẽ oꝛa
bant voce vt veniret ſed mente· pꝛoferebant tamẽ ꝙ ip

ſarum animũ aggrauabat. Ecce quem amas infirmat

Quid ſubnectendũ fuiſſet.ſi verbis vlterius pꝛoceſſiſ⸗
ſet oꝛatio. Ecce quem amas infirmat᷑ Igitur aut eum
ſanitati reſtitue.noſq; a doloꝛibus exuas:aut ſi pꝛo me⸗
lioꝛibus decedere decreuiſti ſibi requiẽ nobiſq; patienti
am pꝛeſta. Equidem aliter. Ecce quẽ amas infirmat᷑.
Ergo quod melius eſi veccerne et de omnibus volũtas
tua fiat:noſq; tuam ſemꝑ laudabimus bonitatem. Nũ
q́; melius noſtre terminantur ꝓſeuce.qᷓ; vt referant᷑ in
domini volũtatem:vt in his que decernit ſibi noſtra vo
luntas pacata ſubdat᷑ Audiens aũt ieſus diuit eis An
firmitas hec non eſt ad moꝛtem:ſed vt gloꝛiſicetur fiu?ꝰ
dei per eã Ecce q̃re ꝑmiſit infirmari quẽ amabat.quia
non ad moꝛtem eternã ſed ad pꝛobationẽ virtutis: ad
examinationẽ bonitatis Vlt etiã in malis que patimur
dei gloꝛia reluceſcat:multis nos tentari varijs tribula⸗

tionibus ſinit. Attñ illa infirmitas ad moꝛtem coꝛꝑis

erat. etenim ipſa ſecuta eſt: ſed non eſt apud eum qͥ fon
talis eſt vita:ſed nec ad moꝛtẽ vt ꝓ eius impio ab ipſaĩ
reuocabilem retineret.ſiue vt poſt illam tꝑalem coꝛpo⸗

ris infirmitatẽ eterna moꝛs in anima ſequeret/ S 3 pt

gloꝛificaret᷑ filius dei per eam. Mon ad augmentum illi
us quam ab eterno poſſidebat.aut noua gloꝛia qua ca⸗
ruit.ſed apud diſcipulos eius et apud gentem incredu⸗
lam iudeoꝛũ:quã conabat᷑ ſignis et verbis ad ſua rudi⸗
menta cõuertere: necnõ apud futuros fideles vſq; ſe⸗
culi finem qui chꝛiſto tribuunt gloꝛam cum eum audi
unt et credunt ſupꝛa naturã huiuſcemodi feciſſe miſte
ria. Mon aũt in his que chꝛiſtus opabatur vnde gloꝛiſi
caret᷑ ad ſeipſum velut ad indignum aut humana dele/
ctatione affectum aliquid intoꝛquebat:ſed veſtris vtili
tatibus alte conſultus ſic agebat. Mõ ſuſcipit incremẽ⸗
tum filius dei:nec homines augent ſibi gloꝛiam cũ ip⸗
ſum ex mire factis extollũt aut laudibus pꝛedicant In
imitabilia immutabilia oĩa ſunt in di fino.ſed ſicagẽ
dum eſt nobis vt eum gloꝛiſicemus ſi goꝛie eius volu
mus eſſe participes· De nullo quidẽ ſigno ſiue ꝓdigio
ſic gloꝛiã ſuã chꝛiſtus manifeſtari aſſeruit q; de iſo. licʒ
quoddam ſimile de ceco nato dixiſſe videretur: ſcilicet
vt pꝛeter peccata pꝛopꝛia et pꝛopinquoꝛum parentũ ob
id cecum fuiſſe natum. vt dei opera in illo manifeſtarẽ⸗
tur. QAuoniam quatriduanus ſuſcitandus erat nemi⸗
nem chꝛiſtus tante diurnitatis extinctuʒ reuocauit ab
inferis. nullum tam inſignem virum atq; magnis de⸗
ploꝛatum ante ſuam paſſionem ſuſcitauit a moꝛtuiſ:vt
ſpes etiam aliter vtilioꝛ pꝛeſtaretur ꝙ poſſet et quantũ
cunq; in peccatis diutinos ad iuſticiam reuocare Dili
gebat autem ieſus martham et ſoꝛoꝛem eius mariam
et Lacarum oc euageliſia denunciat qui nouerat
moꝛes ey et ſigna dilectiõis eiꝰ qᷓ ad iſios mõſtrauerat.

ap quos elegerat iura hoſpicij ſicut apð filios pac qͥs

EEõ

lte ſ
eta
Mn
ſeriag
t Po
glei
ſtns,
1 peecj
hinti
teſoro
üm
on
ſeg
ne
oceſſiſß
t eum
omme⸗
Ntienti
emak.
Nütas
w. Mä
Kank mn
voſhraro
die
etur fi⸗
bargir
thris:d
patimor
tribola
/i
n qfon
bipſai
coꝛ/
Gyt
umilli
laa cau
edu’
arudi⸗
ſſe⸗
umauct
ſe mite
egorß
mn e
tos ptli
remi/
ijſp/
egt
cege
wn
dig⸗
fo Niq
ſclicet
nücb
ſtari/
jemi/
it ab
3 /
iſt
anti
Ali
ruanm
at?

De muaculs

et arguit dominum dilexiſſe. quia ipſe diligentes ſe di⸗
ligit. Quid autem gratius inueniri poſſit ignoꝛo q; a
domino eſſe dilectum.virtutem enim pꝛemonſtrat in
eſſe in dilecto:quoniam ipſum non pſonarum ſed vir⸗
tutum credimus acceptoꝛẽ. Et beatitudinẽ quandam
inſinuat ꝙ a creatoꝛe creatura homo a deo miler a bea⸗
to moꝛtalis a vita diligatur. Et ſi omnia que ſunt ino⸗/
ptionem venirent: diligere deum et ab ipſo diligi eſſet
pꝛe ceteris eligendum Nam vnum eſt cõſummate vir
tutis:alterum vero baatitudinis eſt. Si vero inter iſta
duo compoſitiua electio adueniret diligere potius ſua
derem:quoniã hoc magis ⁊ pꝛeſertim exꝑedit omni vi
uenti ex electione nanciſci quod ſui eſt iuris et debiti ad
agendũ. Diligere quidem deũ iuſticia ipſa compellit.
noſtri eſt iuris atq; virtutis:diligi wero a doo ſue dũta⸗
rat eſt poteſtatis.imoꝛ ad deum eſt meriti:amoꝛ a deo
eſt pꝛemij.Amoꝛ ad deum retributionẽ acquirit. amoꝛ
a doo retribuit. Et amoꝛ dei ſemper retoꝛquetur in no
ſtrum: noſter autẽ non ſemp retoꝛquetur in deuʒ· Hee
marime a cunctis fere moꝛtalibus erx dilectiõe appetũ⸗
tur.ſcilicet diligere ⁊ amari.Et ſemꝑ quedam ſuſpicio
diligentiũ aĩos wrat ne minusqᷓ; diligant diligantur:
non autem ex ſuſpitione lalvꝛant. ne plus dilgant᷑ qᷓ;
diligant. In iure wero aut arte dilectionis ſollertes at
q; periti ſeimꝑ ſatagunt q; recipiãt plus inferre. Inter⸗
dum vero erperti ſunt qui tm̃ tranſitiuo amoꝛe nõ re⸗
tranſitiuo alios dilexerunt. Et ſi hoc inter homines et
homines quotidie agitur:quanto magis cunctoꝝ moꝛ
talium omnis deberet eſſe conatus vt chꝛiſtum dilige

rent vt ab ipſo amarent᷑. Sed nec expediret conari ĩi ſe

cundum. ſſi vere pꝛeferatur et pꝛimum:qm̃ diligebat ie
ſus martham et mariam ſoꝛoꝛem eius et lacaru:nõ qꝛ
hoſpites.non quia nobiles.non quia mulieres.non qꝛ
vir inſignis et pꝛudens.non quia diuites ſed quia ſu⸗

os cognouerat amatoꝛes. Optima iſta trinitas quam
PBacns Dominus diligebat:quam ſi quis acute ſpecu⸗
lari tentabit:aliquid occulti miſterij ſupꝛa ſenſum hũa
num inueniet Eltergo audiuit quia infirmabat᷑: tũe
manſit in eodem loco duobus diebus Hec moꝛa fu⸗
it vt in ſua coꝛpali abſentia lacarus moꝛeretur: et qua⸗
triduanus fieret in ſepulcro ¶ DNeinde poſt hec dicit di⸗
ſcipulis ſuis Eamus in iudea iterum. Dicunt ei diſci⸗
puli Rabbi nunc querebant te iudei lapidari:et iteruʒ
vadis illue . Oꝛdine ſociali chꝛiſtus cum ſuis diſcipu⸗
lis agit cum hoꝛtatur.cum agenda pꝛedicit:non eos po
teſtatiue deducit. Et volebat ob lacarum venire iteruʒ
in iudeam.a qua paulo ante diſceſſerat. Sed terrẽtur
viſcipuli pꝛo ſeipſis. magis autem vident᷑ celum pꝛe⸗
ferre magiſtri: allegantes iudeoꝛũ veſaniam.qui eũ tẽ⸗
tauerunt lapidare. Soni diſcepuli qui volunt pꝛeſerua
re magiſtrũ maxime docentẽ vtilia et ſurſum ferenteʒ
virtutem:et illa que nõ coꝛpus in hac vita ſed que ani
mam optimã faciunt Puſillus iſte grex erat ſollicitus
de paſtoꝛe qui eos verbis vite paſcebat:nea iudeoꝛum
inuidia traderet᷑ exitia Oanipulus iſte inarmium mili
tum pꝛeter ducem non ſperabat victoꝛiã de congreſſu:
tunc quia non poterant eum tueri armis conabant᷑ in

fugam MNolebant oꝛbari patre miſericoꝛdiarũ et gratie

qui naturales reliquerant. Quoddaʒ ſimile reperitur
in veteri teſtamento de gelo ſeruoꝛum ad dominũ. Nã
cum dauid egreſſus eſſet ad bellum contra caſtra phili
ſtinoꝛũ:quidam de philiſieis niſus eſt ſignanter percu⸗
tere dauid:qui ab iſai filio ſaruie pꝛeſidio exiſtente eua
ſit. Tunc iurauerunt viri dauid dicentes YHa non egre
dieris nobiſcum in bellum: ne extinguas lucernam in
iſrael. Mꝛudẽter atq; pꝛobiter decreuerunt viri dauid

Baluatoris

bellare bella eius pꝛeter pꝛeſentiã eius ne vt aſſolet eue
nire.ipſe rex interiret:quo capto vel moꝛtuo bellatoꝛib
non eſt vltra vigoꝛ ſeu cauſa certandi. Et hoc eſt pꝛoba
ta fidelitas ſeruoꝛũ ad dominũ vt exponat ſe periculis
ter ipſum:et velint in laloꝛibus eſſe domino quieſcẽ
te. Cimebant ne in iſrael lucerna extingueret᷑: quoniaʒ
ipſe oꝛdinatus a dveo ilum populi regimine ſue ſapien
tie gubernabat.et erat velut lucern in domo pꝛeſtas oĩ
bus in quam actionẽ declinare cõueniat. lus eni eſt
in regno pꝛouidentia regis qᷓ; bellatoꝛum. Sic celãtes
chꝛiſtum diſcipuli quãuis modica fide cum credebant
ꝙ poſſet inuite moꝛi:diſſuadebãt vlterius cum impꝛo⸗
bitate iudeoꝛũ welle habere congreſſum. Exculabat ta⸗
men pius amoꝛ in eis fidei paruitatẽ:qm chꝛiſtus miſi
voluntarie pati non potuit. Sed nec adhuc omnia no
uerant chꝛiſti miſteria necdum ammabant ad moꝛteʒ.
qm̃ non adhuc ſpiritus ille diuinus infulſerat:qui pꝛo
Vra vita coꝛpoꝛũ fecit exponere vitam. Inductiõe hu/⸗
mili conatur celeſtis dux degens in terris ſuos cõmili
tones quos elegerat ſuam inducere ad ſequelam:quia
ſiue abſterrerent᷑ moꝛtis metu in ſeipſis aut in celeſti
duce ſequi remitebantur. Minc ſaluatoꝛ ad eoſ acſi dux
pꝛo futuro belload ſuos anmandos milites loqueret᷑.
Heſpondit ieſus Mõne duodecim ſunt hoꝛe diei. Si
quis qambulauerit in die non offendit:quia lucẽ huius
mundi videt · Si quis litteram et non ſenſum aduer
tit impoꝛtuna videt᷑ reſponſio. Sed nec aliter eis chꝛi
ſtuſ apologigari debuit niſi quia duodeci ſunt hoꝛe diei
pꝛo eo ꝙ in eis facile atq; tantundem homineʒ imitari
contingit.et in ſucceſſione tempoꝛũ ſepe fuit ſucceſſio
voluntatũ ad mutationem agende nequitie vel virtuti
nihil exiſtente ſtabile in hominibo ſuꝑ teraam Oag au
tem naturalis oꝛdinis debito ſequelam exigere videba
tur:velut hoꝛe diem ſic ipſum ad oĩa ſequerent᷑. Quo⸗
niam ſi quis ambulauerit in die non offendit. Multi
enim in die ambulant et offendunt:quia lucem vide⸗

re non poſſunt aut videre contemnũt.&laudere ad lu

men oculos:impingere in obiceʒ abſq; duce neceſſitas
facta eſt Oi vro ad ſpũalem actioſem referimus vni
uerſitas omniũ recte agere volentium eſt in hoꝛis: que
diem inobſcurabilẽ chꝛiſtum ſequi debet inexceptuate

ad quaſſibet actiones.Ambulatio diurna offendiculuʒ

non ſuſcipit:nocturna vero ſcandaluʒ patitur:et abſq;
Diſceptatione ſeu obiectione verboꝛũ in hoc nobis ſuffi
ciat chꝛiſti patrona ſentẽtia/Geñſu altio=e iſta penſan
tes lux inuiſibilis et rationalis mundi eſt rectus amoꝛ
nox vero amoꝛ obliquus.Lux veritas.nox falſitas eſt.
Lux timoꝛ dei.noxtimo: mundi in quo ambulans ſcã⸗
dalum paſſus eſt. Elidete qualibus ratiõibus atq; ſer
monibus hoꝛtatur ieſus ſuos diſcipulos ad ſequelam
et ad doctum ducem omnino ſtatuit ſpectare tirones:
et diſcipulos ad magiſtrũ.ſeruos ad dominuʒ. Et poſt
hec dicit eis! Lacarus amicus noſter doꝛmit:ſed vado
vt a ſomno excitem illum OMoꝛe antiqno ſicut vetus
ſcriptura narrat dominus loquebatr᷑vbi ſepe dicitur de
moꝛtuis doꝛmiuit cum patribus ſuis.Et pſalmiſta di
cit Doꝛmierunt ſomniũ ſuũ et nihil inuenerũt om̃es
viti diuitiarũ in manibo ſuis.Et in lbꝛo achabeoꝛũ
legitur de his qui cum pietate doꝛmitionem acceperãt

vt er doemitione huiuſcemodi moꝛs intelligatur. Nec
credatur dominus locutus fuiſſe iuxta intelligentiam

lingue latine.vt ſibi doꝛmiret ꝓpter potentiam ſuã faci
liter ſuſcitandũ:ſed vere moꝛtuum aſſeruit. Qð apo/⸗
ſtoli de ſomni doꝛmitione intelligentes: cum doꝛmire
ſit mune moꝛti atq; quieti adiecerunt dicentes Do
mine ſi doꝛmit ſaluus erit Sed occultam energam

—

Liber

dominus fuiſſe in lacaro hic oſtendit:cum ſuum et to⸗
tius diſcipulatus eius appellat amicũ dicens lacarus
amicus noſter.MHihil amplius apud pꝛoceres muůdi in
uenitur q; ipſos habere amicos.etenim mediatoꝛes in
ter amicos ad neceſſaria ſeu ad cõquirenda placita nõ
exiſtunt:pcunctatur amicus ſi ignoꝛat amici decentia.
et ſi nouit impendit. Omnipotens et omnia ſciens eſt
chꝛiſtus:beatus ergo cui extat amicus.Elirtutẽ et mi⸗
ſericoꝛdiam poſſidet qui chꝛiſtũ et diſcipulatũ eius ha
bet amicos. Et ad vitam agendã nihil expeditius imo
nihil maius qᷓ; amare chꝛiſtũ diligereq; doctrinã. Hed
que conuentio chꝛiſti ad homines vt eos velit habere
amicos.Que dignatio eſt que ſubuectio eſt qin appel
latur amicus.Non tamen hominis ad deũ eſtet aicen⸗
ſus vt illo in amicicia frueret᷑:niſi dignaret᷑ iple ad ntᷣa
infima inclinari.Nam moyſes qui cum dommo velut
cum amico loquebat᷑:ñebatq; conuerſio.ipie in monte
ſynai aſcendebat:et ad eum dominus deſcẽdebat.almi
cus pꝛo amico nõ nouit in neceſſitate recuſare laboꝛes
Et ecce celeſtꝭ amicus pꝛo terreno ſe diſponit ad itine⸗
ra dicens Eamus iterum in iudeam ⁊ reuerſus vado
vt a ſomno ercitem eum. Inſidens adhuc in coꝛdib-
diſcipuloꝛũ terroꝛ ſeu celus ad chꝛiſtum eos ad ſeque⸗

lam inclinari non ſinit:ſed ſemper cum ſpecie pietatꝭ cõ

tendunt dicẽtes Domine ſi doꝛmit ſaluus erit In⸗
telligebant diſcipuli doꝛmitionis dũtaxat alteram par

tem.ſed vt euangeliſta exponit dixerat auteʒ ieſus de

moꝛte eius. Alli autem putauerũt ꝙ de doꝛmitione ſo⸗
mni diceret. Nimis a iuſticia ſubiectionis ſunt alieni
qui ſemꝑ cum dictatoꝛe contendunt:etiam ſi pꝛeferãt
pietatẽ ſi ſpecie melioꝛis boni ſi pꝛetextu periculi euadẽ
di ſi gelo dilectiõis accenſi.cum ex ſepe latis verbis ani
mum nouerint dirigentis Tunc dixit eis ieſus mani
feſte Lacarus moꝛtu eſt:ſed gaudeo ꝓpter vos vt cre⸗
datis quoniam non eram ibi Aperit ieſus qð ipſi ne⸗
ſciebant et lacarum moꝛtuũ nũciat.Gaudiũ vero chꝛi
ſti ꝓpter apoſtolos id inſinuat:vt ipſi credãt eũ oĩno ſci
re abſentia vt pꝛeſentia et nihil penitus eſſe qð ſuã ſci⸗
entiam fugiat.Non enĩ chꝛiſtus ſua ſed diſcipuloꝝ vti

litate congaudet que de firma chꝛiſti credulirtate naſci⸗

tur:vt non aliter ſed ſicut eſt ita credatur. Si pꝛeſens
fuiſſet nil magni videret᷑ lacarũ ſciuiſſe defunctũ.Exce
dit poꝛro humanã ſcientiam ꝙ abſq; relatoꝛe abſens a⸗
gnouit. Non enim nunciũ de moꝛte ſicut de infirmita⸗
te ſuſceperat.et hoc adiecit vt credatis qm̃ non erã ibi
In pauoꝛem atq; cautelã hoc verbũ coꝛda diſcipuloꝛũ
vertere debuit ſi omniũ ſecretoꝛũ pꝛeſentiũ ⁊ abſentiũ
parem noticia habet:vt etiã terrerent᷑ aliquid mali age
re vel cogitare eius ſcientiã vitare credentes. Qð ma
le infelix iudas adueꝛtit qui in ſuis malefactis foꝛtaſſis
eius credebat teclinare ſcientiã. Sed omne coꝛ intelli
gebat ab illo et eum nihil latere poteſt. Et iam gaudiũ
Apter diſcipulos chꝛiſto erat ꝙ ex reuocatione illius a
moꝛtuis in fide amplius firmarent᷑:quẽ foꝛte ab e ſo⸗
roꝛibus pꝛoſeucatus deuenire non pmiſiſſet in moꝛteʒ
aut fieri quadriduanũ. Semp tñ pꝛo maioꝛi augmen
to fideliũ fuerunt geſta domim ſaluatoꝛis. Attamẽ cũ
ſec diniſſet et ſtatuiſſet omnino reſuſcitare defunctum.
calefecit coꝛda tepentiũ et tabeſcentiũ animos vigoꝛa⸗
uit:quod thomas oſtendit cum alios affarer Dicit er
go homas qui dicitur didimus ad dilcipulos. Eamꝰ⸗
et nos et moꝛiamur cum illo Ympoſſibile factum eſt
etineri a moꝛte eum qui cũ vita moꝛeret᷑ etenim chꝛi
ſtus eſt vita.Ecce bonus cõmilito qui ad pꝛobitatẽ ſo⸗
cios animat et velut ignitus carbo alios extinctos niti
tur facere rediuiuos.et a moꝛtis pauoꝛe iam ſact?extra

quintus

neus alios inuitat ad moꝛtẽ dignũ omnino ratus oẽs
milites ſi expedit moꝛtem ſubire cum duce:maxime il
lam modicã caterua poſt celeſtis ducis moꝛteʒ vita iu⸗
dicabat indigna. Pꝛopterea omnes hoꝛtatur ad moꝛtẽ
ſi iple moꝛi decreuerit:acſi diceret Quid nob vita poſt
ducem. Eſt ne pꝛecioſioꝛ vita omniũ noſtrũq́; ducis ⁊
domini ommiũ.Qui eum ſequi cunctamur ſi vult ad
bella pꝛocedere vbi non nos ante pꝛemittit.ſed ipſe pꝛi
mus vult habere congreſſum Cur ſibi adheſimus ſi ſe
qui retardamur. Cur ei fidem dedimus ſiterga verti⸗
mus ſine bello. Magna nobis aſriberer ignauia ſi ip⸗
ſo inbente nollemus pꝛecedere nondũ ſequi dñm pꝛe⸗
euntem. Necnon inexpiabile vedecus eſt omniũ mili⸗
tum etiam rege exiſtente in aula:ſi ad imperium eius
nollent aduerſus hoſtes arma mouere. Hon eſt ſubie⸗
ctoꝛum:ad quid eos velint exponere pꝛeſidentes.Etiã
ad thome eloquiũ ꝑtinebat H omma dimiſimus
Pter iſtum quem non pꝛopter terrena ſed ꝓpter cele⸗
ſtia imitamur:que non purũ hominẽ.ſed deũ et homi⸗
nem cõfit emur. Magna fidei et amoꝛis adheſio erat in
thoma:qui timoꝛi moꝛtis repudiũ dederat: animabat

q; ſocios huiuſcemodi timoꝛe abijcere Sicut legumuſ

in veteri teſtamento ſecũdo regum quinto· cum ethai

getheus regi dauid ſuadenti vt remaneret in ciuitate

nec ꝓſequeret᷑ eum ꝑſecutionẽ a ſilio ſuſtinentẽ noluit
acquieſcere:ſed hoc fertur dediſſe reſponſum.Vliuit do⸗
minus et viuit dñs meus rex:qm in quocunq;ʒ loco fu
eris domine mi rex ſiue in moxte ſiue in vita ibi erit ſer
uus tuus.Et ſi ad terꝛenũ dñm noſcit᷑ vſq; ad incluſi⸗
onem moꝛtis ſeruata ſidelitas.quid ad omniũ creato/
rem et dñm. In futurã martirũ cedem verbum iſtud
etiam ferebat᷑.qui altitudine fidei feruoꝛe caritatis in
moꝛtem ſua coꝛpoꝛa ꝓpter dñm tradiderunt et in dño

moꝛtui ſunt:qm̃ beati moꝛtui qui in dmino moꝛiunt

Et pꝛopter eum moꝛtui ſunt pꝛimo pꝛopꝛijs volunta⸗
tibus et his que mundus ſuis dilectoꝛibo offert. dein⸗
de in pꝛomptitudine ſpũs ad moꝛtẽ coꝛpa tradiderũt
illi quos tirannox infidelis terroꝛ inuenit.qᷓ; plures ve
ro velut abdicati mundo moꝛtui moꝛtẽ coꝛpoꝝ non ab
alijs illatam ſed ex diuina pꝛouidetia cum gaudio exꝑe
ctauerũt. Et nihil maius repertũ eſt ex virtute in actio
nibus hominũ qᷓ; moꝛi cum illo et in illo ⁊ pꝛopter illũ
qui pꝛo omnibo moꝛtuis in peccatis et in coꝛꝑe moꝛitu

ris moꝛtuus eſt et reſurrexit Omnis virtutũ feruoꝛ

exalauit cum dixit. Moꝛiamur cum illo. Sed cum oẽſ
moꝛtis debito teneant᷑ obnorij quid cheꝛiſto ex moꝛi cũ
ipſo tribuit᷑. In quo thomas credebat gratiſicari ꝑaim

plius coꝛã chriſto cur condiſcipulos inuitabat ad moꝛ⸗

tem ad quam impellunt᷑ omnes homĩes ex natura. Di
xerim ipia preuentio tpis quo quis moꝛtẽ poſſit deuita
re.ipſa moꝛiendi volũtas.ipſa indifferentia moꝛiendi
deſideriũ confoꝛmitatis ad caput:et ipſa chꝛiſtiſoꝛmi⸗
tas mereri homines gloꝛioſoſq; martires fecit. Et ſi il
lo intunc cum chriſto apoſtoli non ſunt moꝛtui nectẽ⸗
poꝛe paſſionis eius. in poſterũ vero moꝛtẽ cum chꝛiſto
et in chriſto promptiſſime ꝑſoluerunt.non decubãtes
in lectis.ſed tirannoꝝ terroꝛe in verberibo et ludibꝛijs
et in ſanguine conſecrati. Sed vt quid ſubintulit tho⸗
mas eamus et moꝛiamur cum illo.cũ ipſe chꝛiſtus nõ
de ſe moꝛituro ſed de lacaro ſuſcitaturo loqueref᷑. Ad ti
moꝛem diſcipuloꝛũ verba pꝛotulit:qui memoꝛes perſi
die iudeoꝛũ aduerſus Chenec etiaʒ ipſi affligi cum ipſo
metuebant Sed cum feruoꝛ fidei in coꝛdibuſ hominũ
inualeſcit nihilopendit᷑ vita.deridentur mine.vilipen⸗
dunt᷑ terroꝛes furoꝛ tirannoꝛũ et gemitus puerox ver
ba terrentia vt clamoꝛ eoꝝ:miniſtri ſcelerũ vt manus

— — —

—
—

—]——— — — —. — —

eg
e il
iu⸗
eto
tdoſt
s
ltad
kepei
ſiſe
erti⸗
fip⸗
ee
mlia
eins
nbie⸗
Etu
mus
cele⸗
mi⸗
tarin
Wbat
Genan
nechan
alutne
olit
luitd
co iu
eritſer
uſi/
egto/
t
in
dio
unt
nta⸗
vin
erut
1ab
e
Wd
ut
o.
ſo.
i
um
0
Di
lita
nci
mii
Vil
/
1
6
ti
ſ

6

1

„

2

7

De muaculis

infirmoꝝ. Nihil enm eſt er inductionibꝛ demonũ ⁊ in

uentionibo hominũ.ex genere ſupplicioꝛũ ꝙ feruoꝛẽ ſi⸗

dei poſſit repꝛimere cũ ferueſcit aut caritate extinguere
cum argeſeitl lenit itaq; ieſus et inuenit eim̃ quatu⸗

oꝛ dies in monumento habentẽ. Motu coꝛpis venit q̃
animo pꝛełns erat.pꝛeſens oĩno qui inuenturus erat
Inuenitqð ſciebat qð ipſe non pꝛodiderat.Nec nouũ
aut inſolitũ ſibi videbat᷑ hominis diſſoluta cõpago nec
ad viti reuocatio impoſſibilis quatriduani cadaueris.
Sed quatuoꝛ dieb voluit iacere humatũ vt diſſoluti

coepis vita receſſiſſe pꝛobarer.et ania reuocata in the⸗½

cam ſpectãtiũ aſtrueret fidẽ.pꝛeſtaret ſolamẽ.afflictus
diuina gloꝛia mõſtrarer in homĩe:et ꝑfidoꝛuʒ omnino
cõfunderet᷑ impꝛobitas cum ſic miriſice reuecaret᷑ q̃⸗
driduanus ad vitã. Peſſima quadra iſta cum peccatoꝛ
per dies quatuoꝛ iacet incluſus vt nihil deſit ad malo⸗
rum efficientiã.quouſq; peccatũ cũ conſummatũ fue⸗
rit generet moꝛte:illam videlicet que non coꝛpus ani⸗
ma ſed aĩam vita pꝛiuat.Et cum in octo cõminationi⸗
bus ⁊ impꝛoperijs ante factis quas diuerſis gentibus
facit dñs ꝑ amos ꝓpłetam ſuꝑ quattuoꝛ ſceleribo factu
rum cõuerſionẽ ſe denegat:vt ſciant hoĩes quanta ſol⸗
licitudine opoꝛteat cuſtodire ne quarti diei rota ſubiũ⸗
gatur ad culpã:vt pꝛimũ ſcelus ſit delectatio mali.ſe⸗
cundũ cõſenſus.tertium actio puerſa.quartũ impeni⸗
tentia. Sic et hi quatuoꝛ dies quos iſte habet in mo/
numento eadẽ ſerie calculent᷑vt velut in coꝛpoꝛe moꝛ/
tuo nulla eſt ſurgendi poteſtas niſi virtus ſuꝑna perfe
cerit.ſic nulla valitudo recedendi a vicijs his qui pctã
in longã ↄſuetudinẽ traduxerũt iacent ſub lapidea du⸗
ricia tumulati.ſed oĩa ſunt poſſibilia apud deuʒ Erat
aũt bethania iuxta hieruſale quaſi ſtadijs quindecim
Optima ſituatio huius caſtri quia ꝓpe hieruſalẽ. Gẽ⸗
per enim domus vere obediẽtie iuxta viſionẽ pacis affſi
ſtit. Nam ſi obediens non videt in anima ſua pacẽ:fru
ſtra obedientie ſubiacet in animo ꝑturbatus. Et ad pa
aſicam obedientiã poteſt fieri ſuſcitatio in aia moꝛtuo⸗
rum.Domus obedientie bethania hieruſalẽ pac viſio
interpꝛetat᷑.qui quindecim ſtadioꝝ ſpacio interiecto iũ
guntur:vt in decẽ pꝛeceptis in ſenſibus quinq; obediẽ
tia plena fiat. Aliter aũt obedientia et viſio pacis nõ cõ
tinuant᷑ ad inuicẽ niſi ꝑ huiuſcemodi numerũ ſtadioꝝ
Stadiũ quippe a ſtando dictum eſt quia exoꝛtũ a ma⸗
gno hercule habuit:qui centuʒ vigintiquinq; paſſibus
non anſvlitu abſq; reſpiratione currebat ſicq; ſtabat:
LOulti autẽ er iudeis venerant ad mariã et marthaʒ:
vt conſolarent᷑ eas de fratre ſuo Conſolatoꝛes onero
i ſunt qui niſi vrtotenus non poſſunt afferre iuuamẽ
et pꝛeterqᷓ; lingua non valent inferre leticiã:nec cauſ. 33
remouere triſticie.Niſi recõpenſatio fiat de ꝑditis:non
ad conſolationẽ adduci ſed ad patientiaʒ poteſt induci
pꝛiuatio amantis In antidotis dũtaxat ſolet cõſolatio

adhiberi.Ad ceſperate dimiſſa patientia opuſ eſt. Que
conſolatio his qui rem amatã irrecuperabiliter ꝑdide/

runt Quã conſolationẽ ſuꝑ moꝛtuos poſſunt pꝛeſtare
moꝛtales. Plangere ſimul poſſunt in augmentũ dolo

ris non ipſius remouere materiã. Ad omnẽ rerũ pꝛiua ,

eationẽ per antidota poteſt cõſolatio pꝛouenire. pᷣter
qᷓ; in moꝛte caroꝛũ et perditione mẽ bꝛoꝛũ. Non habet
hoc humana rpotẽtia vt vitalia poſſit aharo E vreni
ciamus in aliũ ſenſum que cõſolatio his duabo ſoꝛoꝛi⸗
bus ſcʒ anime et carni ſuꝑ affectũ moꝛtuum in peccatꝭ
ſup ſepultum interioꝛem hominẽ in terrenis ſuꝑ ſpm̃
noſirum conſuetudinarũ in delictis ſuꝑ coꝛ impenitẽs
theſauricans dei iram in die ire.Iid huiuſcemodi ſunuſ
nequeunt conſolari moꝛtales ſed ſolus qui a tumulis
Sre= — (9 b *

Baoluatoris

valet reuocare ſepultos.ſicut et ſcriptum eſi Conſola⸗
tiones tue ſcʒ dei non hominũ letiſicauerũt animã me
am. Et apoſtolus ait Benedictus deus et pater dñi no
ſtri ieſu chꝛiſti qui conſolat᷑ nos in omm tribulatõe no
ſtra. Et deploꝛans ꝓplxta hieruſale dicebat. Mon eſt qᷓ
conſoletur eam ex oibo caris eius Mon eſt vera conſola

tio moꝛtuis in peccatig ab huins ſeculi caris:miſi wruſ

conſolaroꝛ adueniat.ꝗειde martha oſolatoꝛes one
roſos et humane loquenteſ dimiſit cũ chꝛiſti nouit ad
uentum Marcha autẽ cum audiuit quia ieſus venit
occurrit. Maria vom ſedebat:quia nondũ nouerat ad
ueniſſe ieſum Ecenim illa citius pꝛecurriſſet. DOimit⸗
tit martha domũ.dimittit ſoꝛoꝛe.dimittit conſangui⸗
neos et amicos dimittit qin huane venerãt pꝛeſtare ſo
lamina et inconſulta venit cum ſupioꝛẽ potentia et vir
tute aduenire cognouit.Dimittunt᷑ lona cũ melio:a ꝓ
uenmiunt. Et ima pꝛo ſummis. terrena pꝛo celeſtibj. hu
mana ꝓ diuinis dimittere ratio ſic ſana docet. Nec ſũt

expetenda conſilia vbi euidentia melioꝛis apparet. Et

ſumma chꝛiſtus eſt cã et omnia fiant repudio cũ adue
nit. Et humana cõſolatio deſerat᷑ vt ſe ꝓmittit adeſſe
diuina.Beatus igit᷑ eſt qui chꝛiſto venienti feſtinus oc
currit:nec nouit tarda molimina in occurſum de ſupe⸗
ris pꝛoperanti. Et cum veniſſet dixit martha ad ieſuʒ
Domnne ſi fuiſſes hic:frater meus non finſſet moꝛtuꝰ
Infideliter et fideliter. infimiter et alte martha loque
bat᷑ cũ dicebat. Dñe ſi fuiſſes hic. Ybi fuerat ſʒ ipſa ne⸗
ſciebat. Scom hominẽ ꝓrumpedat in verbis non cõ⸗
ſiderans vbiq; pꝛeſentiã deitatis. Goꝛte doloꝛ hanc cõ⸗
ſiderationẽ ademerat.aut modica fides intellectũ con
ſuderat:vt nõ poſſet ieſus niſi pꝛeſens deſtruere moꝛtꝭ
imperiũ. Sed fideliter et alte pꝛotulit ꝙ moꝛs ipſo pᷣ/
ſente auſum non feciſſet in fratre. Recte ꝓnunciauit:
quia vbi vita preſens moꝛs ipſa defugit Competit hoc
verbuʒ oĩbus voluntarie labentibo in ꝑeccata:que mo⸗
tem in anima peiuſq; in coꝛpe operant᷑ Domine ſi fuiſ
ſes nobiſcum pꝛolapſi non fuiſſemus in moꝛtẽ. Pꝛoti
nus vbi chꝛiſtus animarũ vita non aderit peccatuʒ re⸗
gnet in coꝛpe.moꝛs peſſundet eius animã ex toto. Sʒ
non cauſemus chꝛiſtũ cũ ipſius non habemus pꝛeſen⸗
tiam:nobis aſſcribamuſ maliciã q; imuſte chꝛiſtum de
ſerentes iuſte ab ipſo deſerimur:qui nunqᷓ; deſerit niſi
deſerat᷑.Attamẽ ad foꝛtioꝛa fidei ſe martha conuertit:
cum adiecit Sed et nunc ſcio:quia quecunqᷓ; popoſce
ris a deo dabit tibi deus. Si puruʒ hominẽ credit ma

gne potentie magneq; ſanctitatiſ eum autumauit apo

eũ:ꝙ ſuoꝛũ pꝛecaminũ interuẽtu frater reuocet᷑ ab in
feris Oi vero deum et hominẽ credit in parte ſideſ ei
ebeſcit. ꝙ niſi poꝛrigat pꝛeces in alto ſuſcitare nõ poſſit:
cum nihil ſit quod nequit ꝑſcere deus homo. Et quã⸗
uis interdum coꝛam aſtantibus pꝛeces ad patrẽ poꝛre⸗
xerit vt homo non vt deus fecit hũilitate hominis non
neceſſitate potentie vt aſſeueret oꝛandi moꝛẽ non indi
gentiam paſſus:etenim eque potentie vt pater eſt filiꝰ
nec ab illa minoꝛatus in aliquo facuus bomo Sed hu
ic fidei ieſus ad vota reſpondet et deſiderio deploꝛãtis
dicens! Heſurget frater tuus Mon fuit ꝓphetia ſed p
miſſio.vt lagarus ſua poteſtate reſurgeret ſed quia eũ
paulo poſt reſurꝛecturus erat.DHulce verbum anie cũ
promittitur reſuſcitandus affectuſ. Sed martha non
in preſens:ſed ſuam fidem traicit in futurum cũ dicit:
Gciao qꝛ reſurget in reſurrectione in nouiſſimo die
Amoꝛ feſtinus poſſidendi cueſitüſtardi reputat quo⸗
uſq; poſſideat.nec credit factum fieri niſi completum
aſpiciat et cauſat intercapedine tẽpoꝛũ pꝛomit tentem
niſi confeſtim votum conceſſerit.At ieſus non auertẽ

2

Tiber

a ſide vltime reſurrectionis agnoſci cupidus qualis eſ⸗
ſet geo quo facturus ilico erat:ad plenitudineʒ fidei ſe
totũ pꝛerogãſ:interrogãdo puocat marthã Ego ſum
reſurrectio et vita Qui credit in me:etiam ſi moꝛtuuſ

fuerit viuet. Et omnis qui viuit credit in me nõ mo

rietur ineternũ.Credis hoc Reſurrectio eſt chꝛiſtꝰ ꝓ
moꝛtuis.vita pꝛo viuis:vt ad duplã reſurrectionẽ no
ſtram pꝛo duplici moꝛte que regnat in nobis ipſyꝰ ſum⸗
pla reſurrectio referat᷑. Similiter ſit in virtutibo et be⸗
atitudinibo ipſe vita:dũtaxat incredulitate credentibo.
AQuaobꝛem interrogat᷑ martha ſi credit:nam non cre⸗

—

dentibo nõ eſt cõferenda beata reſurrectio neq; vita.qᷓ;

ᷓ;ᷓ; etiam ad penam amplioꝛẽ ſint etiã impij reſurrectu

ri. Et bene chꝛiſt? nouerat ſi hoc martha credebat. Sʒ

ſi coꝛde credit᷑ ad iuſticiã oꝛe tñ fit conſeſſio ad ſalutem

VYpſe quidem ſidẽ infundit.alias aũt nemo credit: ver
bum cuius in auribb martſæ ſonans iuſticiã ſidei tranſ
fundebat in aĩa. Sic quoq; verba credendox ꝑ docto⸗
res ſonant in auribo audientiũ:ſed ſolũ deus credulita

tem immittit in coꝛdibo.zoinde mart ha ſic puocata
reſpondet Ego credidi quia tu es chꝛiſtuſ filius dei vi
ui qui in hunc mundũ veniſti Omne fidei miſteriuʒ
martha cõplexa eſt cũ in vna ꝑſona deũ et hominẽ cõ⸗
fitetur:et filiũ non patrẽ non ſpũmſanctũ aſterit incar
natũ. HNominẽ conſitet᷑ in chꝛuti vocabulo.qm̃ non deꝰ
ſed homo vnctus eſt:ſiliũ et deũ patrẽ viuũ et ſcmſpm̃

gamoꝛtẽ.cum ipſum fatet᷑ veniſſe in mundũ nõ aliter hic

viſi bilẽ qᷓ; ꝑ ſuſceptã carnẽ. Ab oꝛe vtriuſq; ſexus hãc
cõfeſſionie chꝛiſtus dñs exquiſiuit:quãdo petrus inter/
rogatus cũ ceteris quẽ dicerent filiũ homis a patre ſu⸗
perno doctus reſpõdit. Ego dico quia tu es chꝛ ſtus ſi
lius dei viui qui in hunc mundũ veniſti. Et nüc a mar⸗
tha quẽ equa et ſimili cõfeſſione fatet᷑. Hec ↄfeſſio me

retr nobis quicqͥd chꝛiſtus oꝑat᷑ in nobis et ꝑꝛeter hanc

confeſſione oĩa ſunt irrita xota moꝛtaliũ Et cu hec di⸗
xiſſet:abijt et cocauit maria ſoꝛoꝛe ſuã ſilentio dicens.
ODagiſter adeſt et vocat te Non credamus martham
ſuo arbitrio a dño receſſiſſe quãuis affectione ſoꝛoꝛis ĩ

anuma teneret᷑ qua ſciebat anxiã viſione magiſtri ſed a

chꝛiſto recepiſſe innuitionẽ aut ſignũ vt ipſam accerſiſ
ſet:aliter mentita fuiſſet dicens. Magiſter adeſt et vo⸗
cat te. Etenĩ dñs quãuis loqueret᷑ cum martha. et illã
ſuis inquiſitionibo ad cõfeſſionẽ vere fidei pꝛotraxiſſet
quauis eam diligeret vt ſupꝛa textus eloquit᷑: nõ ſuis
pꝛecibo fratrẽ reuocabat a tumulo plus meriti et virtu
tis aſpiciens in maria qua velut dilectã diſcipulã expe⸗
ctabat:nenõ queſita ob abſterſa ſcelera videretur data
contẽptui. Sed nec acceptoꝛẽ ꝑſonarũ dñm iudicemꝰ
huiuſcemodi ⁊ omm labe carentẽ cũ fuerit ꝓpenſioꝛ ad
mariã.ſed maioꝛũ virtutũ potius inſpectoꝛe:et eoſ qui
peccauerũt materna caritate fouente Et cũ duas vitaſ
in his duab mulieribus legamuſ eſſe ſignatas.actiuã

eęt alta meditantẽ plus cõtemplatiue qᷓ; actiue vonatu⸗

rus eſt chꝛiſius:cui actiua ſemꝑ pꝛioꝛ occurrit.que ad
magna ↄſiderãda miſteria iuſia eſt vocare ſoꝛoꝛẽ ſcilicʒ
ſculationẽ internã que actioni quaſi germane ſociat
teni in actiombo ſenſibilibus ſolũmodo conſiituti.
non poſſunt inſpicere alta reſurrectionis miſteria niſi
reuertatur introꝛſum m illud ſecretũ.vbi ſedes eſt ſa⸗

pientie.vbi eſt ſpeculatio writatis. vbi veritas ipſa re⸗

fulget. vbi abſq; ſtrepitu regnat writatis imperiu.et in
ſilentio capiunt dogmata deitatis. Pꝛoinde martha ſi
leter accerſiuit ipia ſoꝛoꝛe Acſi diceret: Acceſſiad dñm
exponens miſeria.queres miſericoꝛdiã. alta reſurrecti/
oms miſteria ꝑptentans. Sola repulſam patioꝛ tecum
optata vota feram.non me qui potens eſt exaudit abs

quintus

te omnino te vult accerſiri:mecũ penitus venire feſti /

na. ipſe te vocat vt venias VClere ſic eſi ꝙ nec ſine iuſſu
domini actio ſpeculationẽ habet in ſoua:et niſi deus xo
cet ipſa non venit. Supꝛa ſenſum eſt mminũ alta con
teplari. Sed cũ dicit:magiſter adeſt et vocat te dei ap⸗
pꝛopinquationẽe inſinuat facta electis eius cui poſſibili
tas humana ꝓxima fieri nequit:niſi ꝑ pꝛiusipie nobis

appꝛoximet. St dñs nobis pꝛeſens vt ſibi pponmus eẽ

noſtra ſpeculatione pꝛeſentes:a quo nunq; ſubyrfugi⸗
endo aut quõlibet aliter poſſumus eſſe abientes.adeſt
pꝛofecto dñs oĩbus inuocantibꝰ eum in veritate vocãs
vt ꝓpius accedamus velut ad magiſtrũ celeſtia et diui:
na docentẽ.qui magiſter verax eſt viam dei in veritate
docet:vt ꝑ eam inoblique gradientes in id wmamus a
quo ipſe venit ad nos. Querit iſte magiſter inſtruere
ignoꝛantes:⁊ viã vere ſlapientie atq; imoꝛtalitatis mõ
ſtrare moꝛtalibus: Sic eni ꝑ ſapientiã dicitur Tlia ſa⸗
pientie monſtrabo tibi. et ducã te per ſemitas equitatiſ

gquas cũ ingreſius fueris non coartabunt᷑ greſſus tui.

et currens nõ habebis offendiculũ Sed we his qui hu
ic vocationi non pꝛeſtãt auditũ Scriptũ eſt enim voca
ui et rennuiſtis.extendi manũ ⁊ non fuit qui aſpiceret
deſpexiſtis omne cõſiliũ meũ et increpatiões meas ne
glexiiis. Ego quoq; in interitu veſtro rideb et ſubſan
nalo cũ vobis qð tinebatis aduenerit Et multa ſiqui
dem que ibi ſequunt in vltione eoꝛũ qui vocationem
ſummi magiſtri deſpiciunt Manet in erreꝛibo qui non

dgudit vocantẽ diuine magiſtrũ:ad cuius verba interna

pꝛeſtanda eſt auriſ. Coꝛꝑalis eni licet in ſono a doctoꝛe
verba ſuſcipiat:quid ſapiant ipſa non ꝑcipit. VUnde w⸗
lut auris coꝛpis martha internã ad magiſtrũ tã alte do
centem inuocat aurẽ mentis ſcqʒ mariã que domi remã
ſerat nondũ mota:quia pꝛius qð aniale·deinde qð ſpi⸗
rituale eſt. eſtinat auris mentis ad toꝛias diuinas:
et abijcit tarda molimina cũ ſuꝑnũ audierit adeſſe do/
ctoꝛẽ Hincilla vt audiuit ſurrexit cito:⁊ venit ad eũ
Cito ſurgit quẽ dñs vocat:et male ſedebat qui vocatui
cito ſurrexit:aut melioꝛa nouit eſſe ad que vocabatur.
OVale ſedet ſpeculatio mentis domi terrenoxꝑ:et cũ cõ/
ſultoꝛibo oneroſis. Male ſedet auris interioꝛ:ſi non aſ
ſurgit audire diuina ſolum humanis illecta Sed pꝛe⸗
fertur oĩbus qui adeſt ipſe magiſter. Et maria ſolita
erat videre ieſum in cinus viſione atq; eloquijs inter⸗
ne iocũdabatur vt etiã ab omni actiõe coꝛpus compe/
ſceret:que cũ pꝛiuabatur ad tẽpus reddebatur arden/
tioꝛ ad videndũ.Ad quẽ audiens adueniſſe maxime qꝛ
vocauerat concito gradu venit:ſtupens eius memo⸗
riam ſic apud ſe ſeruaſſet magiſter Daria ergo cũ ve⸗
niſſet vbi erat ieſus:videns eum cecidit ad pedes eius
dicens.Domine ſi fuiſſes hic frater meus non fuiſſet
moꝛtuug Bene cecidit ad illos enerandos pedes:qͥs
rigans lacrimis capillis tergens.ſupꝛa quos oſcula cre
bꝛa defigens:perungens totius deuotionis vnguento
remiſſionẽ omniũ ſuoꝛũ receꝑat peccatoꝛũ ⁊ xvocem ſa
lutis audierat atq; pacis eterne. Pꝛocidit ante pedes
qui eam viſitaturi aduenerant et ſuſcitare germanuʒ:
qui pꝛo ipſa laboꝛauerantſſuꝑ quos ipſa gradum pꝛaue
actiomis deſixerat ne laberentur in peiusin quibuſ ter
minati fuerant greſſus imqui.m quibus iuuerat in ſa/
cramẽta celeſtia. Male ſtatur in ſe. ad ruinam ſe parat
qui ſtare in ſemetipſo diſpoſuit.Angeli magni et pꝛimi
hominis caſus edixerit q; ꝑpiculoſiſſime in ſe ſtat᷑. Sed
cecidiſſe ante dñicos pedes obedientia pꝛompta hũuili
tate pꝛofunda et reſurrectionis initium abolitio caſus.
immobilis firmatio. ſituatio inconcuſſa debitum crea
ture ſolutio debiti.quies itineris lalvꝛioſi pꝛoſtratio ad

ſeſi
luſſu
c
ape
ſi
nobis
lses
ugi
Aceſt
ſos
tdiun
tate
musg
truere
mõ
liͤſa⸗
bitati
8 twi⸗
aiha
nwen
icceret
nens ne
tlubion
lmſigvi
tonem
inon
Nerng
ctore
lew/
ltedo
tema
ſpi⸗
mnas:
ed⸗
geün!
ddtu
atur,
cc,
non al
pre
9lolra
Mer⸗
mw
n/
1
no
e/
ius
ſet
d
ge
to
14
6
e
er
1

—

.
62 ¾

De mixaculis

ſalutem humanitatis in deitate humilis latria. Sed
nec martha cecidit ad pedes ieſu.qm minuſ veneratur
dilectũ omnis in amoꝛe remiſſioꝛ:nec honoꝛat honoꝛã⸗
dum neſciens ſicut ille qui nouit. Excedebat marthaʒ
in amoꝛe maria.et de chꝛiſto nouerat altioꝛa:qᷓq; mar⸗

tha omnẽ fidei altitudinẽ in chꝛiſto cõfeſſa fumſet. Sʒ

pꝛimo aſpectu non pꝛoſtrauit ſe ad pedes:foꝛſan nõ ta⸗
tum nouerat quantũ duce chꝛiſto nouit in poſterum.

SBeg ſi hoc traiciat᷑ in tropos.anĩa plus q; caro ſpũs q;
coꝛpus.ſpeculatio qᷓ; actio.auris interna q; exterioꝛ pꝰ

diligit atq; cognoſcit:et omnia diuina ꝓfundius vene⸗
rat᷑.Calia ſed non tot maria vt martha fat᷑ ad chꝛiſtum
Dñe ſi fuiſſes hic:frater meus non fuiſſʒ moꝛtuus
Adhuc vt mos eſt mulierũ ſenſualiter loquebantur:⁊
ab amoꝛe ꝓpꝛio exoꝛdiebant᷑ cũ vtraq; frater meus ex/

pꝛimeret acſi nihil eſſet ieſu et ante moꝛtem intimaue
rant.ecce quẽ amas infirmat᷑. Inſpicienda ſunt huiu⸗

ſcemodi verba ꝙ pꝛiuſqᷓ; moꝛeret᷑ erat amatus ieſu nõ
frater noĩatus:ſed moꝛtuus dicit᷑ frater meus.nã vna
queq; a ꝓpꝛio fodiebat᷑ doloꝛe.quãuis dolendi eſſet cau
ſa cõmunis:velut in vno funere vbi multe ſunt ꝑſone
ꝓpꝛio doloꝛe plangentes. Sed vnũ eſt funus.vna cau
lſa plangendi:ſcilicet qui deceſſit. Sed qꝛ viuens erat
amatus ieſu.id dixerim qm̃ chꝛiſtus eſt vita:et qui re⸗
cte viuunt ſunt amati ieſu:etiã ſi aliqñ ſpũaliter infir⸗
ment᷑. Moꝛtui non ieſu:qꝛ deus moꝛtẽ non fecit nec le
tat᷑ in ꝑditione moꝛientiũ.et totũ eſt hominũ ⁊ nõ dei
ꝙ in ꝑeccatis moꝛimur.ꝙ coꝛꝑalis vita moꝛte cõcludi
tur! Yeſus ergo vt vidit eam ploꝛantẽ et vidit eos qͥ
venerant cũ ea ploꝛantes:infremuit ſpũ ⁊ turbauit ſe

metipſum et dirit. Vlbi poſuiſtis eũñ Cotũ ſe chꝛiſtus
in humana contraxit hũane cõpatiens flentibo.factus

eſt eis ſimilis in doloꝛibo abſq; peccato non tñ in cã do⸗
loꝛis:volũtate ꝓpꝛia fremitũ doloꝛis inſinuãs.Et ſeip/
ſum turbauit:ab alijs impturbabilis et impturbatus
exiſiens.Non enĩ ſemetipſuʒ turbauit ironice neq; da/
mnũ amiſſe rei aut indigentiã ſeu aliquid inuolũtarie
paſſus.ſed exhibuit ſe flentiba cõpaſſiuũ oſtẽdẽs quia
homo verus erat:⁊ vt deus hunc quadriduanũ ſuſcita
turus erat. Et pꝛemõſtrauit hũana vt alte crederetur
de homiĩe cũ diuina ſuccederẽt. Interrogat qð ſciebat

vt ipſi pderent moꝛtuũ quẽ ipſe faceret rediuiuũ.⁊ vt

magis clareſceret aſtantiũ oculis qð abs dubio agebat
vt non poſſet parari calũnia quãuis eſſ inuidia ſecutu
ra Inquirit vbi woſuiſtis eũ:velut erigens confeſſionẽ
patratoꝛũ ſceleriũ Non enĩ ignoꝛat noſtra facinoꝛa.nec
gliquid agentes ſubterfugere poſſumus eius ſcientiã.
ſed oꝛe vult a nobis mamffeſtari que fecimus:vt agno
ſcamus in qualẽ miſeriã peccando ꝓlabimur. Sic etiã
exquiſiuit ada cum fregit obedientiã Adam vbi es qð
ipſe optime nouerat.ſed inuitabat eum ad confeſſionẽ
fracte obedientiemecnon vt agnoſceret in quã vilita⸗
tem deuenerat.qui honoꝛis ſui faſtigium neſciuerat cu
ſtodire. Sʒ hinc velut ſi diceret. O moꝛtales vbi moꝛ
tuũ poſuiſtis. ex quo terreri debetis. quia ſicut ipſe fuit
quod eſtis:ſic eritis voſipſi quod eſt. Vbi poſuiſtis eũ
qui vita pꝛiuatus ambulare nõ potuit· Vbi eſt nature
conſoꝛs genealogia coniũctus. cõuerſatione vomeſtic?
amicicia carus. O vtinã in coꝛdibus moꝛtaliũ teneret᷑
in quid moꝛs cogit redire coꝛpus:et vbi ꝑeccata triſteʒ
animã ponũt Mꝛofecto dixerim: ꝙ hec oſideratio a via
iniquitatis multos auerteret. Sed velut eſſet inexphi/⸗
cabile malũ dicunt Veni et vide Et lacrimatus ẽ ie

ſus:oſtendens mentis affectũ.quanta cõpaſſione ſuę-

miſeros homines ferebat᷑ pꝛo quibo diuinas lacrimag
fundit:que teſtimonium ſunt doloꝛis et qnoꝛis inuiſi

Baluatoris

Sed animaduertendũ eſt quid eſi ꝙ rex ſeculox vlut
meſtus illacrimat.⁊ creatoꝛ omniũ deus fuſis lacrimii
triſticiam ꝓteſtat.et deus homo rigatus aqua maxillis
internũ pandit amoꝛẽ.et plangendo pꝛefert doloꝛẽ cõ⸗
ſolatoꝛ daturus cito leticiã. Quid eſt qð homibo ſimi⸗
litudine tanta ſe ſociat vt etia cũ plangentibo plangat.
Omne ſeculũ inuitat᷑ ad lacrumas cũ in valle lacxima⸗
rũ ieſus genas ⁊ oꝛa ꝑfudit:cum dei filius lacrimatur
humane. chꝛiſtus homo diuine deploꝛat Una pꝛotinuſ
illarũ lacrimarũ p redemptione humani geneꝛis ſuffe
ciſſet in pꝛeciũ.ſipꝛecioſitas eius appenderet᷑ in ſiate⸗
ra iuſticie:ſi fundendũ ſanguinẽ wiuiſſet in lacrimas
cõmutare. Magis iſta contemplationi ſunt tradenda
Sſaipeo⸗ Sz nec pꝛetereat ꝙ maria ſociata venit qm
unt carnis còſolatoꝛes ſecuii.et ꝙ ad aduentũ eſchꝛi
ſtus pꝛoꝛupit in lacrumas.qm cum anima mouet᷑ ſeu
conteplatio ad aliquid pagendũ ſi qua ſunt coꝛpis tra⸗
hit ſecum:et oĩa fiunt ammiratione eoꝛũ que iup ſen⸗
ſum agunt᷑ in anima.Et ſupnus aſpectoꝛ interioꝛa no
ſtra reſpicit magis qᷓ; ea que ſenſibus exterioꝛib fit.
et ad motus interioꝛes ipſe mouet et interne nobis ſe
ſociat.factus familiaris votis interniſ: vt fere videatur
vnus ex nobis.Nã ita chꝛiſtus exterioꝛi geſtu ploꝛanti
bus ſactus eſt ſimilis vt aſtantiũ animos in ammira⸗
tiõe ſuſpenderet:vt etiã ad inuicẽ loquerent᷑ Dixerũt
ergo iudei. Ecce quõ amabat eũ Vnde iſia oſtenſio
amoꝛis demõſtrata ꝑ dolorẽ:niſi quia fremẽs et turba
tus lacrimas fudit Quidam aũt ex ipſis. Mõ poterat

pic qui aperuit oculoſ ceci natifacere vt hic nõ moꝛeꝛet

Nam ipia confeſſio iudeoꝛũ confundit eos et inexcuſa⸗
te accuſat ſi nõ credunt in chꝛiſtum.cum ſic fateant᷑ ꝙ
aperuit oculos ceci nati:et conſiteant᷑ de ipſo miracula
que nullus hominũ feout. Jam ipſi diuine ptãtis ĩ iſto
argumẽta conficiunt:vt ſi vnũ ſuꝑnaturale potuit fa⸗
cere quod ⁊ reliquũ poterat· Sed bene potuit pꝛeſerua
re a moꝛte qui moꝛtuũ fecit iterũ rediuiuũ:attamẽ no
luit vt eius potentia fieret oĩno potentioꝛ. Si ad calu⸗
mniã ꝓtulerãt hec verba iudei ꝙ chꝛiſti eſſet diminuta
potentia ꝙ vnũ poſſit alterũ nequit:apparebit ilico qᷓn⸗
tum poſſit Si ex animo pꝛotulerũt iuſta eſt ipſoꝛũ con
fuſio.iuſta eos dãnatio ſeua tenet.ſi confitentur mira
culũ ꝙ auctoꝛẽ deſpiciunt.ꝙ ad chꝛiſtũ fide nõ veniũt.
VYeſus iterum fremens in ſemetipſo venit ad monu
mentũ Ingeminat actus ſaluatoꝛ oĩm chꝛiſtus: qui
bus oſtendit amoꝛẽ pariter et doloꝛẽ quibus aſſimila⸗
tus eſt nobis. Et iterat actiones exhibitas ꝓpter nos:

vt veritas ipſarũ magis inclareat Erat aüut ſpelunca:

et lapis ſuppoſitus erat ei In ſaxis cõcauis ſic homo
poſitus erat.et ſaxo deſuꝑ pꝛemebat᷑:et et omni parte
cognoſcamus duriciã peccatoꝛis et obſtinatam vitam
que inferi non terruerũt non allexerũt ſuꝑna: circum⸗
ſtantia nõ eos induxerũt in dileetionẽ ⁊ noticiã creato⸗
ris. Merito data eſt peccatoꝛi ſepultura:cõſilis ad cau⸗
telam et pꝛeſagiũ ſimiliũ futuroꝛũ. Et totum huma⸗
nũ genus in hoc moꝛtuo intellererim ꝙ inter lapides
vdolatrie iacebat defoſſum.maxime gẽtilẽ populum :q
lapides ſculptos ſua religione colebat ait ieſus Col
lite lapidem Lapis ſuppoſitus qui iubet᷑ auferri duri⸗
cia eſt coꝛdis humani.que niſi pꝛecepto dñi auferat᷑ re⸗
ſuſcitari non poteſt moꝛtuus in peccatis:ſicut ſcriptũ ẽ
In ſimilitudinem lapidis aque durantur ſcilicet volu
ptates hominũ:cum ad peioꝛa ſemper decurrunt. Et a
ſeipſo pꝑeccatoꝛ eſt immobiliſ ad peccatum dimittendũ
capeſſendãq; virtutẽ ſcriptura dicente de impijs. Fiãt
immobiles quaſi lapis. Et qð impoſſibile dicitur apð
homines poſſibile eſt apud deum Dicit ei Darrha⸗
3

Domine iam fetet:quadriduanus eſt Hanc vocẽ do⸗
minus audire cupiebat.ad hoc venire diſtulerat vt au-
diret fetentẽ acq; quadriduanũ in monumento:vt re⸗
ſurrectio mirabilioꝛ ſequeret᷑. Sed verũ pꝛenunciat de
moꝛtuo ꝙ fetet qð in cadaueribo ſempꝑ otingit: vt etiã
ad cadauera referatur qð yſaias dicit. Et erit pꝛo ſuaui

odoꝛe fetoꝛ. Nam quãto huũana coꝛpa delicatius nutri
unt᷑:tato fetidius reſoluunt᷑.Et alibi de malicioſis in⸗

terfectis pꝛonũciat. Et de cadaueribo ipſoꝛuzaſcendet
fetoꝛ. Poꝛro cunctandũ non eſi: ex coꝛpibo moꝛtuo⸗
rü huiuſmodi feto: pueniat. nam aſtantes cariſſimi ab
loꝛrent cariſſima coꝛpa moꝛtuoꝛũ vt ſepe nares cõpei⸗
mant ne fetoꝛẽ olfactus ſuſcipiat:et cito humare feſti⸗
nant ne fetoꝛ: inficat remanentes. Sed ſi ſetoꝛ moꝛtu
oꝛũ in iniqtatibus ſentiret conuerſatio moꝛtaliũ oĩno
ſcinderet᷑:nec eſſet aliqua neceſſitudo aut copula ſeu a⸗
moꝛ innectens ſimul cõuerſari cõſentientes Sʒ fetoꝛ
peccatoꝛũ qui ꝑcipit᷑et ſentit᷑ eſt vtiq; mala fama dete

ſtabilis actio et exeplaris infectio ꝓximoꝛuʒ: cũ exẽplo

vnius pperam agentis multi coꝛrũpant᷑. Nam ⁊ ſi ver⸗
ba yſaie traiciant᷑ in alum ſenſum ꝙ pꝛo ſuaui odoꝛe fe
toꝛ adueniat quid dixerim.q; quantomagis quis ad ſe
ipſum accuratius viuit tanto amplius fetet ad pximũ
et infectoꝛũ in aĩia male vinendi peſtilentia inficdens p⸗
uagaf in plurimos et quadriduanus hic eſt vt ſupꝛa p/
dximus. Oed ois abis hic aperit᷑ confeſſio: vt wlut ẽ
quadra virtutũ ſicet quadra vitioꝛũ vt contra pꝛuden
tiam pꝛo pꝛudẽtia.cõtra iuſticiã iniuſticia.contra foꝛti⸗
tudinẽ imbecillitas. contra temperantiã intẽperantia

e regione cõſiſtat.et ſic ꝑ effectũ maloꝝ quadriduanus

denũciatur aſſolitus in peccatis. Sed quia martha vel
timebat ne dñs ſentiret ſetoꝛẽ aut difficultatẽ audiuit
a dño Nonne diri tibi qui ſi credideris videbis gloꝛiã
dei Moc eſt q ante pꝛedixerat Inſirmitas hec non ẽ
Vſq; ad moꝛtẽ:ſed vt gloꝛiſicet᷑ filius dei p eam. Gloꝛia
dei et reſurrectio moꝛtuoꝛũ non ad ſeipſum.ſed ad eos
qui credunt et beate reſurgunt. Gloꝛia dei potentig eſt
eius quam nihil ſubterfugere poteſt. que taliter natio
ni hominũ pꝛimo demõſtranda erat. MPoꝛro credulitas
ad omnia bona incũctanter eſt pꝛeuia:ſine qua nemoĩ
ſe atq; in alio videre potuit reſurrectionẽ iniuſibilem a
peccatis. Et in hac vita quedã non modica eſt glia eri⸗
pi a criminibo:reſurgere a tumulis peccatoꝝ Culerũt
ergo lapidem male grauantẽ duriciẽ et iniquitatem.
Qm̃ ſicut in ſua natura lapis eſt grauis:ſic in ſuo effe⸗
ctu eſt iniquitas grauioꝛ.Hinc dauid foꝛmã conuerſi
ccatoꝛis accipiens ait Qm̃ iniquitates mee ſupgreſ

ſe ſunt caput meũ:et ſicut onus graue grauate ſunt ſu

der me. Tollitur lapis ſituate duricie cum per pꝛedica⸗
toꝛuũ wocem auditoꝛ aut amoꝛe mollit aut timoꝛe cõte⸗
ritur:aut cum pꝛedocta homis ratio peccatoꝛis dedecꝰ
noiut et decus virtutis intelligit Yeſus aũt eleuatis
ſurſum oculis dixit Pater gratias ago tibi qm̃ audiſti
me. Eleuat oculos urſum vt homo vnde cuncta bona
pꝛocedunt:ſicut iacobus dicit mne datũ optimũ et

omne donũ gfectũ deſurſuz eſt. Et quia chꝛiſtus homo

erat ſe miſſum a patreet omnia ſuſcipe ab ipſo lingua

moꝛibus peoteſtar:ad hocq; ſatagebat vt ſicut erat ita
crederet᷑. Et foꝛmã petitionũ pꝛerogat: cum ſupplices
odas et gratiar um actiones facit ad patrem. Legimus
nanq; ſaluatoꝛẽ noſtrũ pluries ſuos oculos leuaſſe ĩ ce
lum oꝛando ad Patre.qñ multiplicauit quinq; panes
duos piſces ad refectionẽ ſequentiũ ſicut tres euange
liſte teſtant᷑:vt quicqͥd ſit ſpũalis alimẽti.et etiam quo
coꝛpal iter viuimus habema patre. Et qñ ſanauit ſur⸗
2 dum et mutũ.ſuſpiciens in celum ingemuit: vt recta

Aur A e en, Dra eenn e eee
4 .l r . Frg,

qumtus

obedientia et auditio veritatis et oꝛis cõfeſſio ad ſalutẽ

non aliũde q; de celo pꝛoueniat. Et cum panem in ſui

coꝛpis ſubſtantiã ſecreta ptate conuertit vt teſtat᷑ eccle

ſia oculos eleuauit in celum.inde ſignationem occulte
virtutis que non aliunde qᷓ; de celo deſcendit:qua vnũ
coꝛpus ſumus cũ chꝛiſio qua et poſſimus in ipſa celoꝝ
ſuꝑna conſcendere. Et cum ſui clariſicationẽ expetunt
a patre:oculos in celũ leuauit. Sic enim ſcriptum eſt
Et ſubleuatis in celum oculis dixit. Pater venit hoꝛa

clarifica filiũ tuum. Quid ad chꝛiſtum verba iſta cõue⸗

munt ſubticemus retoꝛquẽtes in moꝛes.vt qui clari⸗
tatẽ appetunt non terrena poſtulent ſed celeſtẽ:et non
ab hominibo ſed a deo. Quid enim pꝛodeſt ad tepus in
ter homines clarũ fieri ſia dño non appꝛobamur. ſi nõ
ſumus ſupnis aptati.ſi ſuꝑno lumine illuſtrati non ſun

mus. ſi ab eterno et celeſti patre non diſcernimur. Et

cum moꝛtuũ querit ad vita etiam ad celos oculos eri⸗
git. qm inde reſurgedi virtus. Pꝛo celo eſt reſurrectio
oꝛdinata peima ſiue ſecunda Et nemoa ſua iniquitate
reſurgit niſi mente ferar᷑in celum ODater gratias ago
tibi qm audiſti me Ego autem ſciebam quia ſemp me
audis.ſed ꝓpter ꝓpłm qui circũſtat diri:vt credat qꝛ tu
me miſiſti Semetipſum declarat cur gratias egerit:
quia vt erat ſic credi voluit. Hocenim optimuʒ omni
nationi ieſum credere miſſuʒa deo in noſtra carne moꝛ
tali ſua impaſſibili ſeruata natura: Et ꝙ wre ſit ipie ñ
lius dei cõmonefaciens oĩbus ꝙ in ommi gratiaru acti
one petitiones noſtre innoteſcant apud de:et ꝙ ante
q; exaudiamur gratias referamus.etiam ſi petitiones
noſtre cõtemptui traderent᷑.Et ſi ante impetratione;
ocemim gratias inferre quid cum petitionũ noſtrarũ
ſoꝛtimur effectum/ Mec cum dixiſet voce magna cla,/
mauit Nacare veni foꝛas Memoto lapide lacarus put
poſitus erat ab omnibo videbat᷑et idcirco in oꝛdine rei
geſte facta eſt illa remotio:ne reſuſcitandus alius qᷓ; la
carus crederet᷑. Mec de fantaſtico coꝛpe potuiſſet illo in
tunc eſſe cunctamen.qᷓq; plurimis argumentis pꝛobã
dus eſſet ꝙ ipſe reſuſcitatus qui fuerat moꝛtuus. Et
cum ita pateſceret oculis intuentiũ voce magna vocatꝛt
egredi foꝛas. Eloce magna a magno. Tloce magna a
magno effectu a magno miſterio.pꝛo magno miraclo.
pꝛo magno auduu:pꝛo diuulgatione magna p memo⸗
ria magna.Tloce magna in hanc miſeram vitam reuo
cat moꝛtuum qui pendẽs in cruce clamans voce ma⸗
gna tradidit ſpũm.qm eque magnus moꝛiens ſicut vi
uens. Magnus ſup vitam.magims ſup moꝛtem. vtri
uſq; tenens imperij pateitatẽ: cum magna vox ad ali
quem vocandũ emittit᷑.aut nimis diſtat avocante vo⸗
catus aut ꝓfunde ſopoꝛatus eſt:aut circa eum aliq̃ alij
ſoni ꝑſtrepant quos vocis magnitudine opoꝛteat ſupa⸗
ri.aut a vocante faciem habet auerſam:aut intente oc⸗
cupatus in aliquo ſeu aliqua ſurditate tabeſcit. Hec qͥ
dem omnia peccatoꝛibo huius ſeculi vſq;quaq; cõueni
unt:ad quos erpedit vt vox magna plus in effectuqᷓ; ĩ
ſono emittet᷑. Non longe diſtãt a dño peccatoꝛes ſicut na
in iob ſcriptum eſt. Vidi ſtultum firma radice et maleꝰꝰꝰ
dixi pulcritudini eius ſtatim:longe fient filij eius a ſa2⸗
lute. Stult eſt firma radice qui mente ecepta ĩ hac
vita radiceʒ ſue voluntatis fundauit atq; firmauit.cu⸗
ius ſilij deſideria videlicet atq; opꝑa longe ſunt a ſalute
cum ſolum que ſunt terrena ſectant᷑aa ſalute omnium
que eſt chꝛiſtus elongant᷑.Et in pſalmo dicitur. Longe
a peccatoꝛibus ſalus:quia iuſtificationes tuas non exq
ſierunt. Etiam p ſalomonẽ dicitur Nonge eſt dñs ab i
pijs. Sed non aliter impij ſunt:niſi quia a deo elongã
tur. Nam non teus ab hominibo ſed ab ipſo bomines

. *°⸗

„

te
ſni
cle
lte
nü

06 %
inre
eſt
ge⸗
r⸗
von
Sin
ſind
onſi
E⸗
en /
ctio
ate
1go
me
getn
Gort⸗
ofuni
lemno⸗
Reſ
aeti
te
ioneg
tone;
rni⸗
Ucer
put
neetei
Gl
loin
ba
Er
eif
m
aco.
ſemo⸗
freuo
ſ
tni
i
li
e
i
.
e/
d
eni

ut Nar⸗

e
1,
1
n

— — — —. —

De mitaculis

longe per impietatẽ effugiunt. Et de ypocritis et falla⸗
cibus ſalas ꝓnũciat.opulus hic labijs me honoꝛat
cos aut eoꝛũ longe eſt a me. Quod verbĩ Otra ſcribas
phariſeos dñs impꝛoperat. Et alibi pvſalam dñs cla
mat.Audite me duro coꝛde:q lõge eſtis ꝗ iuſticia.Qui
longe ſunt a iuſticia lõge ſunt a chꝛiſto:qm ipſe factus
eſt iuſticia ꝗ deo Pꝛoinde opꝛtune voce magna clama
tur ad eos:qui tam longe in ſuis iniquitatib a dño re⸗

Baluatoris

tionẽ que peccatum habet. ſed ideo creatam quia de ni⸗
hilo exoꝛtam.aque nihil aliud eſt niſi quedam metis di
ſtractio illaqueatio anime. ſuffocatio ſpus. que illa q
ſalutis ſunt cogitare aut audixe non ſimit: que aut ſub
ſpecie neceſſitatis aut curioſitatẽ aut per damnatam
cupiditatẽ animũ implicat. Hec ſuꝑ fiuos ade ſcilicet
ſup lomines peccatoꝛes wlut iugum graue peſſt undat.
ab eo die quo naſcimur quouſq; moꝛiamur. Sed ideo
criminoſa quia volũtate pꝛopela ci illa ↄtrahimur:ac

ceſſerunt. Nam nulla diſtantia maio: q́; inter de ⁊ ho
mines rchtoꝛet, opoꝛe graui Buner at ugitiuus
Diii ionas: ad quò ecitandu in interioꝛa nauis naute

Aſcenderunt. Pꝛofunde oemiüt qui dei obedientiaʒ
vVlut ionas effugiut. Et aſcendut nauẽ eunteʒ in thar
ls:terrena gaudia exploꝛare tentantes barſis enim
exploꝛatio gaudij interpꝛetat᷑. Ijbiq; quieſeunt:ſed doꝛ
mientes moꝛtui ſunt. De qinbo apoſiolus at. Erurge
ain doꝛmis:exurgea moꝛtuis et illuminabit te chꝛiſt?.
Bi doꝛmit quõ exurget a moꝛtuis Sia moꝛtuis quõ

doꝛmit aut a doꝛmntiõe reſurgit: uſi 2s Wemi
tio quies videlicet m peccatis unt etiam nonulli qᷣ
rum aures pꝛuriẽtes docto⸗ requirunt: qui nõ vera

ſed placita loquant a writate auerſi vanitatibo ſecli de
lectati:qui wocem ſuauẽ non audiũt niſi in magnitugi
ne donoꝛũ aut toꝛmentox ineuitabiliũ pꝛoferaf᷑. De qᷓ
bus ꝑ apoſtolũ ad Chimotheũ dicit᷑. Erit enim tẽpus
cum ſan doctrinam non ſuſtinebũt: ſed ad ſua de ſide⸗
ria coaceruabunt ſibi magiſtros pꝛurientes auribus
Vritate quide auditũ auertent:qd fabulas aut cõuertẽ
tur.Aliquid male doctrine pſtrepit in auribuſ hbominũ
cum conteptui habet᷑ ſana doctrina neq; ab auditoꝛib-
ſuſtinef. Et que querunt magiſtros huanis auribo de⸗
lectantes vocẽ audire nolũt ſenſib aduerſantẽ. et ille⸗
cti vanitatib ſeculi.a veritate auditũ auertunt.et Zuer
tunt᷑ ad fabulas imptinẽtes:ad illas videlicet narratio

nes que nec habent nec habere poſſunt aliquid deo die
gnum. Hos ſic ſupatos erpedit magna voce ſunarn
pa

ciem quidem auerſam habent qui cõtumaci amim
cta diuina ſeruare contemnũt: de quibus ꝑ pſalmiſtaʒ
dicit. Auerterunt ſe et non ſeruauerũt pactu:quemad
modũ patres eoꝛũ cõuerſi ſunt in arcũ pꝛauũ. Conte⸗

et moꝛibo imitantes:et cõuertunt᷑ in arcum pꝛauum.
Pꝛauus eſt arcus ꝗ quo ſpicula recte non pꝛodeũt:⁊ 4
quo in amicum velut inimicũ ſagitta dirigkk. SGed xc
non eſt arcus pꝛauitas:ſed intendẽtis. Qui enĩ pcutit
guem debet ptegere: eum odit quem debet di ligere. Et
iuſto iniuſticiã parat et damnandũ impiũ liberat a pdi
tione:vlut iudei pꝛo quibus ſec ꝓphetata ſunt iuſtum
chꝛiſtum tradentes exicio barraban impiu liberantes.
ontra quos etiam ꝑ hieremiã dñs loquit᷑ Et verte⸗
runt ad me terga et non facies cum docerẽ eos dilucu
lo et erudirẽ:et nollent audire me vt accipent diſcipli⸗
nam. Semg enim cõtumaces et peoteriii faciẽ ſcilicet
Vvram cognitionẽ a dño auertunt. et terga vertüt diui⸗
na dogmata audire nolentes:de quib p alium ꝓphetꝗ
dicitur. Et noluerunt attendere et werterunr ſcapulaʒ
credentes:aures ſuas aggrauauerunt ne audirent· Et

ꝓoꝛ ſuũ poſuerunt adamanten ne audirent legẽ. Mꝛ0/

inde ſic faciem auerſam habentibo magna voce clama⸗
ri erpedit: vt ſaciẽ ad dñm vertant. terga reuertant /Et

qui occupant᷑ in nimia ſollicitudine negocioꝛũ mundi
magna voce indigent vt auellant᷑:a quib velut a vin⸗/
culis irretiti ſi unt. Nam occupatio magna creata eſt oĩ

bus hominib lugum graue ſupꝑ filios adam:a die exi

tus de ventre matris eoꝛum vſq; in diẽ ſepulture ĩ ma
trem omniũ. Sed neca deo creatã credamus occupa

Phoc ad magnam occupationẽ abigendã magnaã opoꝛ⸗
tet voce clamari Moꝛro Enicioſa ſurditate ta belcüt.nõ
qui non audiunt aurib⸗ coꝛpis ſed qui mentis auribuſ
writatẽ audire non ſtudent:ſed ſi aurib coꝛpis ſermo
nes pcipiunt abiecta obedientia iuſſa nõ faciu nt. Mul⸗
a ſurditas maio: qᷓ; in obedientia eſignat᷑:iuxta qð di
citur. In auditu auris obediuit mihi. Et alibi. Audiaz
quid loquatur in me dñs. Et ſamuel donnno dicebot
oquere dñie quia audit ſeruus tuus. CEcõtra de repꝛso
bis dicif. Et non audiuit ppulus meus vocẽ meam::
iſrael non intendit mihi. Et de augientibus et non fa⸗
cientibus ꝑ egechielem dñs querulaf. Audiunt ſermo
nes et non faciunt:in canticũ oꝛis ſui verrtunt illoſ. Et
pvſaiam de ꝑmcioſa ſurditate dñs clamat. Quis ſur⸗
aus niſi ad quem miſi ſermones meos: VYgit in hoꝛuʒ
maloꝛũ deſignationẽ voce magna chꝛiſtul clamauit 90
Lacarũ.hos enim criminoſos magnis vocibus expedit
eratare. Et ſiquidẽ vor magna cum ꝓfunde deterret:
niſi cõuerſi fueritis gladium tuum vibꝛabit arcum ſu⸗
um tetẽdit et parait illum. Et en mãdata moyſi dice⸗
ret pꝛo contẽptoꝛibus ſiatim adiecit. Ego ſum dñs de
us tuus foꝛtis gelotes. Et in pſalmis claret aperte vox
magna eius in cõminationibus eius.Cõuertãtur pec
eatoꝛes in infernũ:omnes gẽtes que obliuiſcunt᷑ deuʒ
Pluet ſuꝑ peccatoꝛes laqueosigmis ſi ulphur ſpũs pꝛo
cellarũ.lox domini confringentis cedros.Tu vero de
us deduces eos in puten interit?. Et plena eſt ſcriptu⸗
ra in cõminationibus dñi:ex quibuſ wlut ex magna ro
ce opoꝛtet peccatoꝛẽ ſepultũ in vicijs reuocari. Oagna
in peomiſſionibus vox chꝛiſti cum penitentia agentibo
regna celeſtia pmittunt᷑Agite penmitentia:appꝛopinq̃t
emm regnũ celoꝛuʒ. Vlox magna contra vitia magna:
magnaꝓ virtutibus magnis. Vox magna a magno.
quia magnus dñs ⁊ laudabilis mimis.⸗ magnitudinii
eius non eſt finis:tam in penis qᷓ; in beatitudinibw ma⸗
gins/Eleni foꝛas qui male infra Vitia iacebas. Cleni fo
ras in lucem qui tenebꝛis obuolutus eraſ. Vleni foꝛas
in publicum qui occulte operabaris imqua. Semꝑ oc
culta nonnulla vitia petunt Veni foꝛas qui iacebas cõ
peditus in carcere. Liquet de chꝛiſto pꝛophetatum eſſe
Educ foꝛas populum tecũ vt ab oĩbus malis eductus
que ſuſtinebat in carcere palam publicã dei bonitatem
aſpiciat! Et ſtatim pꝛodijt qui fuerat moꝛtuꝰ Bene
ſtatim pꝛodijt ad rocem magnꝗ imperij magni. Ma de⸗
us dedit ei vocẽ virtutis.vt qñ impasperat tanta wloci
tate creatura obediat:vt vix ab obedientia diſcernat m
perium Ligatus manus et pedes inſtitis et facies ei
erat ſudario ligata Omnia hec in miraculo auxiſſem
efficiunt ꝙ ſtatim pdijt moꝛtuuſ anima reuocata de oe
cultis ſedibus.ꝙ ligatus ambulat ꝙ vellatis oculis w⸗
nit in publicum fetoꝛ qui timebat abceſſit. Quanta
ſunt et qualia incõmoda ccatoꝛũ.Ligatur manus ne
uippiam bonifaciat. ligant pedes ne que ſunt bona de⸗
ſacherregen ſiquidem ad affectus ptinẽt. Velatur fa
cie ne que ſunt agenda cognoſcat. Monitur in tumulo
ſepelietur in celeribus. vndiq; lapide clauditur. ex oĩ⸗
uerſo in animo induratur.vt ex ſe aliquid neqin ſed

4

Liber

poſſibilia ſunt omnia diu ine poteſtati Dicit eis Sol⸗
uite eum:et ſinite abire Apoſtolis et diſcipulis dicit:
et miſteriũ abſolutionis hic cõſecratũ eſt. NMam pꝛimo
chꝛiſtus peccatoꝛe mnanmmaſt uſcitat: deinde ſacerdotib-
tradit᷑ abſoluendus. Nam ſi pꝛimo nõ ſuſcitaret᷑ a chꝛi
ſto in aĩa ſacerdotalis abſolutio ruſtra pꝛodiret. Hinc
ignoꝛãtia oes detinemur an qan verbo lacerdotis ablol
urtur ſit ſuſcitatus a chaiſto in anima. go ſi vtrunch in
idipſum cõuenit:mulla ſit de abiolutione cũctatio. Di
alterũ ſeu neutrũ defuerit adpuc moꝛtuus fetet et iacz
in tumulo. quauis ex vera penitudine aie chꝛiſtus lepe
reſuſcitet vbi abſolutionẽ ſe acerdotũ impoſſibilitas adi
mit. Et libero arbitrio redditur abſolutus cum ſinit.
vt non neceſſitate ſed voluntate libers ſe cõpelcat a vi⸗
cijs:et amatoꝛ ſiat poſſeſſoꝛq; virtutũ Wulti ex his qᷣ
aderant viſo miraculo crediderunt in chꝛiſtů] Wulti
inerut ad narrandũ phariſeis a ſeribis: vnde lecutum
eſt ꝑricioſum conſiliu. Collegerut ergo põtifices c.
Se eiectione demonis cein nomen legio ſcom mathe
um marcum et lucam. Capitulum .
Nimicus demonũ chꝛiſtus nio nature qᷓ ſpũs
i ſunt. ſed ipſox puerſe voluntatiqua ſea domi⸗
no auerterunt:mũdo degens ſepe obuiã habu
it. ſuo ſecreto diſpenſationis miſterio quo eos ad ſe ve
nire cogebat aut quia chꝛiſtũ euitare nõ poterant tan⸗
qᷓ; eoꝛum vñm:quem nondũ in deitate ſed etiam nue
eos in humanitate terrentẽ ſentiebant. Nam cũ pue/,
niſſet ad terrã geraſenoꝝ que eſt cõtra galileã de naui
egreſſus eſſet ad terrã Loccurrit illi quidaʒ vir ſpu im⸗
mundo qui habebat emoniü. Jam tpib⸗ multis 1 ve
ſtimento non induebat᷑ neq; in dmu manebat:ſed no
cte et die in monumentis erat. Et multis pib demõ
arripiebat eum et nemo poterat illũ domare. et vincie⸗
batur catenis et cõpedibus cuſtoditus:⁊ ruptis vincu
lis agebar a demonijs in deſerto damans Tconcidens
ſe lapidibus. Interrogauit autẽ illuũ ieſus. Quogd tibi
nomen eſt. At ille dirit Legio Quiq intrauerunt mul⸗/
ta demonia in eů Me pꝛolxioꝛ materia ſit loquẽdi:qᷣd
ſermo litteralis et allegoꝛicus habeat ſileak. Inſinuat
iſta legentibs quales homines demon efficiat cum ce⸗
perit eos poſſidere: ac qui ſunt demoniaci homĩes cum
ipſi ſibipſis facti demones qm nullus vemon magis
impugnat hominẽ qᷓᷓ ipſemet: cũ ſupbia ſua in ſemet⸗
ipſo fuerit depꝛauatus. Eijcit veſtimentu a ſeipſo con⸗
cuſſus a vemone vel aſe. vt illam habeat nuditatẽ quaʒ
othoplaſti ꝑ inobedientiã incurꝛerunt:gratia dei expo
jati et a felicitate paradiſi eiecti. Sed hanc nuditateʒ
agitatione demonis factam illã impudentiã dixerim qᷓ
homo peccare nõ erubeſcituxta quem ſenſum hieruſa
lẽ ꝑ ꝓobetam a dño increpat᷑ rons meretuicei⸗ mulie⸗
rig facta eſi tibi: noluiſti erubeſcere. Sepe quidem da⸗

mnati hommes in tantã impudentiã vniũt vt neq; ꝓ

pter deũ omniũ inſpectoꝛẽ quẽ latere nihil poteſt. nec
ꝓpter angelum noſtre cuſiodie vputatum intus in
conſcientia. nec ꝓpter homines exteriuſ pudeat deteſta
da mala cõmittere: cum ſepe bomines dei timoꝛe reie⸗
cto ne ab hominiby erubeſcentiã patiant᷑ pperam agere
refoꝛmidant. Sed cum abiecerint pudoꝛis habitũ in

eam ſcelerationẽ deueniũt vt in rebo peſſimis gloꝛient

De quibo p ſalomonem dicit. Letantur cum malefece
rint:et exultant in rebus peſſimis. Quid autẽ eſt non
indui veſtimento niſi non frenari pudoꝛe ſpoliari eco
re nature.nudari gratia.erui hbonoꝛe.indite rationis i
milem beſtijs fieri que agunt oĩa ſine rubvꝛe Nec iſte
manebat in domo ſcilicet in ſancta eccleſia dei qu ſan⸗
ctitudo decet.nec infra cõſcientiã habitabat: ne ab ipſa

quintus

interdum compũgeret᷑ et reſiliret a malis Fit ꝛotinuſ
in perueriis: vt pꝛopria conicientiã magis eſtugiat q;
iudiciariã ptãtem. Sed habitabat in monumentis in
opibus moꝛtuis obuerſatus: nocte et die: vt tenebꝛoſi
tas peccatoꝛũ et penarů euma malo non auerteret: ne
q; dies veritatis lumimniſ ad melioꝛa cõuerteret. Erat
aut in monumentis ſalicet moꝛtuoꝛu imitatus exem /
pla. Semp enim depꝛauatus homo ſi querit exempla
maioꝛu vt liberius agat quod male diſpoſuit.vt ſibi ſo
cios inueniſſe videat:ne ſingularis appareat in peccat

Querit ma us exempla maloꝛũ qenb poſſit eſſe deteri
oꝛ:mon bonoꝛũ quibus poſiet reſiliens malis ad meli
oꝛaconuerti. Erat in monumetis: ſed nec vnde dicta
ſunt monumenta captabat. Et ad exaggerationẽ iniqᷣ⸗
tatis maloꝛuũ cedit ꝙ epulturas hommũ cognoſcenteſ
ſocios et coeuos moꝛi conſpicientes necnon ſepe defe⸗
rentes ad tumulos cadauera moꝛtuoꝛũ nec ſic aliquã
do compungunt᷑ vr a nephandis opibus reſipiſcant.
Hic vir multis tpibo ex diuturnitatetempoꝝs deten⸗
tus a demoniby erat:et multis tepoꝛibo videlicet mul⸗
tis hoꝛis ſed interpolatis hoꝛiſ dmon arripiebat illum
qm̃ multi ſunt qui longa conſuetudine tempox a con⸗
ſuetudine ſathanica detinent: ſed fit intercapedo tẽpo⸗

ris vt actu ſemꝑ ad mala non defluant.ſed nequaq́; in C

diſpoſitione mala in tercapedat yt multis hoꝛis nõ exa⸗

gitet peruerſa voluntas.xet in effectum deducatur mala

facultas O q́; male iudicatur de arrepticijs coꝛpoꝛe H

qᷓ; peſſime iudicatur de his qui mẽte continuea diabo
lo ſunt arrepti.Crudele ſpectaculum: videre homineʒ

a diabolo arreptum. Oꝛande ludibꝛiũ ⁊ incõpabile ma
lum videre hominẽ a ſeipſo arreptũ:imo excepta natu⸗

ra et poſſibilitate penitendi pomnia demonẽ factum.
Ere amans ſe lapidibus concidebat. Vertv confuſo
duris leſionibus ſe verberat depꝛauatus. Ald cumuluʒ
mali meriti omnino accedit:ꝙ homo ſemetipſum con

fodiat. Memo enim malus ab alio q; a ſeipſo amply' le

ditur. Et mira ſummi deſpõſatoꝛis vindicta in peruer

ſis hominibo agitur:et ex peccatis ilico per penitentiaʒ

nõ deletis ſemꝑ in peioꝛa labatur. vnde crudeliter cru⸗

cientur:et plectant᷑ pena mentis anteq; doioꝛeſ cum de

monib⸗ ſubſequant Eincicbatur atenis ſancet eg
lium pꝛeceptoꝛũ.et õpedibo eterne pꝛomiſſionis liga⸗
batur:ne laberet᷑in malũ. Sempꝑ fuerunt appoſita hu
mano generi diuina pꝛecepta ſiue in oꝛiginali iuſticia.
ſiue in lege ſcripta.ne homoa deo diſſiliens ꝑ peccata
eflueret: que quedò catene ſunt animã inuifibilit vin
cientes. Et compedes appoſiti ſunt pedib⸗ ſcilicet affe /
ctibo noſtris diuinarũ retrib utionũ:qm̃ in cuſtodiẽdis
illis retributio multa. Nunq; deus gratis mandata de
dit quibo ligaremur:vt non retributiones adiceret qᷣ/
bus beatificaremur.Mec aliquando catenis eterne da⸗/

mnationis nos terruit delinquentes: quin ⁊ compedi

bus cuſiodiret alte retributionis iuſte ꝓiuentes/a⸗
gna ſunt iſta quibo redimamur a malis cuſtodinlur in
lonis:quibus diruptis depꝛauatusa demonijs adlo/⸗
ca deſerta pꝛopellitur. non vt penitentiã agens viuat
ſolitarie in deſerto. ſiue vt aptius diuinis cõtemplati⸗

ombus vacet vt multos legimus ſic feciſſe: ſed vt liex·

riuſ peccet vt ſteriliter viuat vt repꝛehenſoꝛẽ nullo mõ
patiat᷑ vt deo relicto nec hominũ vereatur aſpect?. Sʒ
potius adoſtenſionẽ eius qð patiatur in deſerto a de⸗
monijs agebar: vt deſertus a deo deſerens pꝛimo deũ
deſertum demonũu agitatione incoleret. Et mira obſti
natiõe in homine agitur ſi catenas vincula in vltiõe

delinquentiũ epponant᷑: ꝙ ſic illa vepꝛauatus aio con /

tu maci dirũpit atq; contemnit/Et nemo poterat illũ

e⸗
in .
ben

Imn

ibo
inez
amn/

4
4

—

— , De miraculs

wpααι*

domare. Deſperata peruerſitas et obſtinata conditio:

inferioꝛ beſtialitate ferali. Ma ſeuiſſime beſtie arte qda,

piacita ſepe ab hominib domant: ad manus hominu
anſueſcunt. Et homo iam in ſimilitudine demonu;
aaus umo vt de iuda chꝛiſtus aſſieruit nõ ſpuan natu⸗
raſed animi pꝛauitate in diabolũ cõmutatus:vt nuilis
terroꝛibus nuliiſq; minis nulla cheiſtifera doctrina va⸗
leat edomari. Sed nemo domat quem us delpexit:
neminẽ deſpicit niſi qui diatolo factus eſt ſimilis . In
terrogauit aut illum ieſus. Quod tibi nomen eſt M1õ
interrogat neſciens qui oĩa nouit ſed quia multa tur⸗
ba ſequentium fretus erat innoteſcere voluit quanto
malo iſte pꝛemebat᷑: vt poꝛrectum bñficium ampi ei⸗
farent᷑:et notum fieret nõ ſuꝑ vnum demonẽ tĩ gere⸗
re poteſtatem: qui poterat expellere iegionẽ Cun ule di

xit Legio:quia intrauerunt multa demonia in eu Cõ

fundant᷑ qui dicũt demonia eſſe coꝛpea: cum vna legio
demonũ vnum hominẽ inuaſiſſet. Eſt enim legio iex
milia ſexcenti ſexagintaſex.vt ꝑ ſenarium numerũ mil

lenarius centenarius denarius multipliciter: ⁊ iple in
ſuis vnitatibus ſubſtet. Qui numerus ſolus infra de

narium ꝑfectus eſt. in ſuis equahbus partibus nil am
plius vel minus ſeipſo reſultas: vt ex ommbo malis ge
nus humanũ aduertamus fuiſſe completũ:que demo
nes in ſua deditione ſuſcipiunt:aut quẽ pꝛeter demõeſ
ſua ſe quiſq; voluntate depꝛauat. Qð wro duo in alio
euãgeliſta v:cant᷑: de vno in alijs tanqᷓ; de famoſioꝛi fit
mentio. Sed hi duo ſeui erant nimis non natura ſci⸗

licet hũana que ſeua non eſt:ſed crudelitate demonuʒ.

Inducunt pꝛotinus homies in ſeuitatẽ: vt nõ ſoliz in
ſeipſis ſed etiam in pꝛoximoſopant᷑ iniquitatem Elt
nemo poſſz tranſire ꝑ viam illa Oaxima ſeuitate agit
vt depꝛauati etiam bonis pꝛeſtent impedimenta virtu
tis:cum quibo viam ſalutis pagrare tentauerũt. Hoc
eſt omnis intentio demonũ in ſeipſis et membꝛis que

poſſident:vt ꝑ viam vere vite nullus incedat. Hoc cũ

terroꝛibus tirannoꝝ hoc cum pſeudo pꝛedicatoꝛũ hoc

cum aſſiduitate tentationũ efficiunt:et alijs ſubtilioꝛi
bus argumentis que illis ad ſcientiam nulla deficiunt
Aui exclamauerunt Qud nobis et tibi ieſu fili dei:
Veniſti ante tempus toꝛquere nos Uex eſt ꝙ nulla
conuentio chꝛiſii ad belial.ſed eſt omnino chꝛiſti autoꝛi
tas ſuꝑ eum:a quo ante tempus a demonib expectatũ
conquerunt᷑ ſe toꝛtos. Expectabant demones ſaluato⸗
rem venturũ ex vaticinijs ꝓplxtaꝑ ex ſanctis patribus
qui tenebant᷑ incluſi apud inferos in quos iuxta ipſoꝛũ
ſeuiciam penaliter deſeuire non poterant etiã quos ve⸗
re nouerant poſt tempoꝛũ ſpacia liberandos:ſed cẽpus
liberationis ipſoꝛũ et totius generꝭ humani ignoꝛabãt
Pꝛoinde wlut de nimia tempoꝛis feſtmatione querũ/
tur: ante ſic valide toꝛquebantr.ald toꝛturam pꝛotinꝰ

ipſoꝛum deputant: cum inferre non poſſunt homimb

toꝛtiones Et adiurauit ſcʒ l ieſum vnus illoꝝ Adiu/⸗
ro te per deum ne me toꝛqueas Confitebat᷑ filum dei
eſſe.nihilominus tamen tanq; hominem adiurabat ne
toꝛqueret᷑ expulſione ab homine.Ac per hoc demones

tacere non potuerunt:quin confiterent᷑ vtranq; in chꝛi

ſto naturam Mam hic demoniacus adoꝛauit vt deu. cõ
feſſus eſt fiiũ dei:nunc vero vt hominẽ adiurat ne toꝛ/
queat:deum enim ꝑ deũ neq;ʒ per patrẽ filium dialolus
adiuraret. Et cum eis mandaſſʒ egredi alia rogamina
ſubmiſerunt dicentes Si eiſcis nos hinc mitte nos
in poꝛcos:mec nos expellas extra regioneʒ. aut mitte in
abvſſum Mollẽt demones ſepari ab hominibo quauis
vniri nequeant humane nature:ſed nec ab eoꝛum we⸗
xatione ceſſare nec dimittere illaʒ regionẽ ſeu ꝓuinciã

Balatoris

ſiue animã quam noꝛunt eoꝛum moꝛib aptã quã ſuis
vitijs impuerunt.nec retrudim abiſſum ante multaʒ
damnatione hbominu: vbi ſunt in fine iecun ppetuo re⸗
ligandi. Et ſi ꝓpellunt ab homimboydolatria oino abie

iecta ac erroꝛe depulio: ꝙ ſtatim immundos homines

carnaliterq; viuentes valeant poſſidere Quog et ſa⸗
ctum eſt non ipioꝛum meruo exa uditi: led de merito
ummüde viuenti ingredi eos ꝑmiſii Equidem erat
ibi non longe magnus grex poecoeu paicens: in quos
pmiſſione chꝛiſnn mones ſunt ingreſſi. At vbi hoc fa⸗
ctum eſt impetu vades grex precipitatus eſt in mari
Magnui terꝛoꝛ ſuꝑ capita chꝛiſtianoxꝝ poſitus eſt:ꝙ ab
idoloꝛu cultura ſunt uberi. ne ob carnaltatem et terre
noꝛum immundicia a N momby poſſeſſi ſubmergatur
in mari damnationis eterne. Git plerũq; in bommib⸗
vt vitium pellatur a vitio.et ſi non a depulſo pena ſeqᷓ
tur:ſaltem a ſuccedente ſuccedat· Mam ſi pena non ſe
quitur ex vitio qo aut penitendo aut caredo deiecit:toꝛ
quebat tamẽ pena exipio qð in anuna iu puenit. Et mi
rum quidẽ ꝙ hec legio creaturam rationaleʒ ſuffocare
non potuitavrationalem vero in aquax pꝛotundo ſub
merſit. Nec ſubmerſus grex poꝛcoꝛu quia legio egreſſa
fuit ab homine:ſed quia in illum ingreſſa. Hec merito
exauditi ſunt demones quoꝛum quãins ſit lona natu⸗

ra et permiſſio dei iuſta: voluntas tamen ſemꝑ ad ma⸗

la protencdi Dunt quidam qui tentantur nõ ſubuer⸗
ſa ratione et conſcientia inceſſanter repugnãte. Sunt
quidam in quibus omnis obꝛuit᷑ ratio.deprauatur cõ⸗
ſcientia.beſtiarum moꝛe ſemper ima reſpiciunt velut
poꝛci carnalium volutabꝛis delectant᷑. His precipiciuz
lure ꝓpꝛie deprauatiõis debetur/lon gaut ſentiendum
ꝙ ex nbera ratione vnius alteri culpa ſeu pena proueni
at: ꝓpꝛijs meritis atq; demeritis ſupe inei iuſtician
diuina eenutficenn a legione demonũ liber/ cõ
ſedit ad pedes ièſu virtutẽ deitatis in humanitate do
rans:humiliatus ad obedientiam preceptoꝝ chriſti q̃e
ſcens ſub eo velut refugio moꝛtalbo et vidoſis omni⸗
bus conſtituto.veſtitus oꝛnamento virtutum et gra⸗
tie ſana mente refulgens: vbi ſanatiuarũ virtutum:ſ/
dei ſpei caritatis trinitas demombus expulſis quieſcat
Pꝛoinde liber a vitijs a demonibo alienus conſedit añ
dñicos pedes veſtitur pudoꝛe peccandi:et mentis ſani⸗
tate letatur. .
De curatione paralitici depoſiti per tectum ante pe
des ieſu chꝛiſti ſeom Matheum Marcum et Lucam.
Capitulum XVII
Hgratiam ſoi chꝛiſto cognitam ipſe palam fa⸗
o ctus mundo ciultatem capharnaũ ſepius viſi
tauit illam illuſtrans miraculis atq; doctrinis
vt ſua er frequẽtia diceretur: et nacareni ſibi impꝛope⸗
ratiue dicerent Quanta audiuimus de te factain ca/
pharnaũ: facet hic in patria tua] In qua dum eſſet in
vna domoꝛum ipſius ciuitatis !a conuenerũt ad eum
multiata vt nõ caperent neq; ad ianuam. Et loquebat
eis verbum Elbicũq; chꝛiſtus aderat fide attrahebat
ceuotos et curioſitas et occaſio multos unpellebat ad
eum ꝙ ſepe in domibus cum doceret eſſet ad inuicem

coartatio: nec adueniẽtium locus capax Et cõuenerũt

ad eum multi.ita vt non caperent neq; adianuam ? lo
quebatur eis verbum. Sed cõmutatio gramaticoꝛuʒ
vſu hic euangeliſta ſeu interpres locutus eſt vt actum
nominis tranſferret in verbum verſa ſubintellecta vi⸗
ce. Ged neq; ad ianuam tracti deſiderio audiendi. Et
ipſe intrinſecis et extrinſecis loquebatur verbum. Et
ſi non omnes diuine viſionis:dei verbi tamen poſſunt
eſſe partitipes. Et ſi non omnes aſpiciũt audire ſiqdẽ

— guα αο

— att

Cu1u.ο ſR6?:

Tiber qumtus Eaze 8Fn,

poſſunt Multi pꝛotinus in domo cum domino: multi quunt igne:ne imbꝛibus celo delapſis in lutum reſol⸗
expectat ad ianuam.Haptitati et cathecummi dinoſcũ uantur. Cegule quidem tegentes chriſtum igne deco⸗

tur in his.contemplatciui et actiui.quieti et ſollicitudi cte ſigure ſunt et ꝓpłætie de ipſo ab iplo igne ſpũſſancti
nibus intendentes:penitentes et ꝑpuenire cupientes. ſolidate:quibus detectis deuenitur ad chꝛiſtum. Nam
OMino: ſiquideʒ multitudo in domibus ſemꝑ cũ dño et apoſtolus dicit. Cum tranſieris ad chꝛiſtum aufere
aſtitit.qᷓ; in planicie qᷓ; in montibus q; in templo qᷓ; in tur wlamen:vt ſit conuerſa locutio. cum aufert vela
vijs.non tamen ex hoc virtutes concluſit in artum:vt men tranſitur ad chriſtum Er cum ſubmi pa
qð vni aut pluribus pꝛo ommbus dixit. Sed non oĩs raliticus a delatoabus ante ieſum:videns ieſus fidem
multudo ſic ꝓperat pꝛopinquare ieſu nec ſe infra ſepta illoꝛum dixit paralitico Conſide fili: remittuntur tibi
parietum retinere. atq; moꝛibus clauſtralbus viuere peccata tua.Hon pꝛo peccatis remittendis ſed pꝛo ſani
facilioꝛi actione atq; libera pluries ſunt imitantes. Et tate coꝛpoꝛis paraliticus inferehat᷑. Sed chꝛiſtus ſem
cum ꝓtenderetur ſermo diumus:ſides adduxit bom⸗ per ſupbonus et melioꝛa exhibet petentibus qᷓ; rogatuſ
nes mdigentes Et venerunt ad eum ferentes parali⸗ et ex fide iferentium prius ſanauit amimã qᷓ; donaſſet
ticum quia quatuoꝛ ferebatur Impotentia eſt homi⸗ coꝛpoꝛi petitam lanitatem vt ex peccatiſ cognoſceretur
. nis ſic infirmi qui baiulabatur ab alijs. DOiſſolutioneʒ adeſſe illa turpis infirmitas ꝓprijs aut paternis: et vt
membꝛoꝛũ habet inferre infirmitas paralitica. mpli⸗ oſtenderetur pꝛius animarum qᷓ; coꝛpoꝛũ querendam
us autem moꝛũ illa inuiſibilis qua iita deſignat. Sed eſſe ſalutem. Sed opprimit ſepe mentem tener hoim .
defertur a quattuoꝛ ante arciatru: ſupꝛa naturam et ar ſenſus:vt cum conturbatus extiterit prius ſibi q;am⸗
tem male habentes curantẽ. Quatuoꝛ iunt in coꝛpoꝛe me querat adeſſe medelam. Sed amato: hominũ chꝛi
elementares qualitates:ignea gerea aquatica et terrea ſtus conferedo docet quid in donis prumo ſit ab ipſo pe
quibus accõmodata ſimintudine amma inſigni᷑. Ma tendum: cimn ſamitati coepoꝛis ſanitatem amme pꝛetu
ex terra timoꝛ:quia pꝛe ceteris elementis grauioꝛ terꝛa lit et in remiſſionem peccatoꝛum. Necnon et poteſta⸗
Pꝛe cunctis affectiombus timoꝛ animaʒ grauat qm⸗ tem ſuam er hocoſtedere voluit populis et illis ſcribis
uis et multi pondus anime amoꝛem aſſerant: quibus et quiaderant phariſeis vt ſubſecuta murmuratio ma
non eregione conſiſto. Sed timoꝛem grauius ⁊ ꝑpam⸗/ nifeſtat NHam ⁊ ecce quidam de ſcribis dicebant intra
pluus et acutius dixerim põderare.in quo finis ꝑ dona ſe. Hic blaſphemat. Qus poteſi dimittere peccata ni⸗
or a paſſe G C eſcendendo conſtituitur et ab ipſo wlut ab imo atce⸗ ſi ſolus deus Optime iudicant quia nemo niſi de ec
ckh ea 8, b⸗ dendo incipitur: ſicut in yſaia ſcriptum eſt. In connu⸗ cata dimittit:ſed a vera credulitate deficiunt.quia chꝛi
⸗ 9 Fe- ſl meratione donoꝛũ ꝑ deſcenſum deſinitur in timoꝛem ſtum deum eſſe non credunt. Et non credẽtes iuſte d
per aſcenſum exoꝛdiuʒ eſt ab ipſo. Qui teſte pſalmiſta cernunt ipſum appellando blaſphemũ:eſſʒ enim ſi pec
iniciat ad ſapientiam:quia inicium ſapientie timoꝛ do⸗ cata dimitteret.niſi deus eſſet. Nam blaſpiemia maxi⸗
mini. Et intellectus eſt bnus omnibꝰ facientibus eũ: me eſt in deum:ſi quiſpiam homo dei ſibi arroget potẽ
Acſi ſine timoꝛe verus eſſe non poſſit ſapientie intelle⸗ tiam. Necnon cõparando ad inuicem ſue poteſtatis ef⸗
ctus. vellut pars vitalis paniſ apponitur timoꝛ ei qͥ gra fectus:prius pꝛeſtitit anime ſanitatem ꝛoinde ſequi
di voluerit viam nouam:ſicut ſcriptum eſt. ibauit il⸗ tur Et cum vidiſſet ieſus cogitationes eoꝛum: dixit .
lum dominus pane vite et intellectus. Et ſine inter⸗ eis Vt quid cogitatis mala in coꝛdibus veſtris Quid
ceſſione connectitur et aqua ſapientie ſalutaris pora⸗ eſt facilius dicere:dimittuntur tibi peccata tua.an di⸗
uit illum vt timoꝛ ſapientie wlut aque terra ſubdatur cere:ſurge et ambula Videt cogitationes atq; cogno
Sed nec donoꝛum contexendus oꝛdo hic querit᷑.ſʒ tã ſcit anteqᷓ; ꝑ verba foꝛmentur.quoniam omne coꝛ itel
tum in illis quattuoꝛ dłelatoꝛibus ipſe pꝛimus et infiꝭ ligitur ab iiio. et malas cogitationes arguit anteqᷓ; ex⸗
mus/in ſecunda mentis affectio aut affectiua quali⸗ primantur:vt cognoſcamus etiam mala cogitãdo pe
tas ſupeſt:vt ſapientia ſit in oto ad timoꝛẽ ſubſequẽſ care. Sed nulla cogitatio peioꝛ qᷓ; male ſentire de chꝛi
wlut ad terram augſerenfn aderit ſapientia intelle⸗ ſto.Alttamen facilius eſt dicere:dimittunt᷑ tibi peccata
cta in aqua claritatis:lonoꝛum contemplatio ſuꝑuoli⸗ q; impotentem hominẽ mẽbris omnibus ſui coꝛpoꝛiſ
tet vlut aer ſuperfertur aque.Cui ſubſtantia ignei ele diſſolutum ab egritudine liberare. Et vnum hoꝛuʒz vi
menti ſuꝑponitur:ipſa videlicet caritas que omnibus ſibiliter et aliud inuiſibiliter agitur:vnum in anĩa. ali/
ſuperceliit. He ſiquidem qualitates ſunt paralitici ſci/ ud in coꝛpoꝛe perpetratur Sed vt credatiſ me in ani
licet male ethici homines delatrices ſumittentes euʒ ma veram ha bere potentiam.etiam in rebus inuiſibi
ante humanatũ deum.vt ipſum ſanet potentia xeita ?· libus inuiſibilem poteſtatẽ:in coꝛpoꝛe viſibiliter oſtẽ⸗
tis Oiſterium pꝛotinus non mediocre ad conſideran dendo virtutem ait paralitico. Surge et tolle lectuʒ
dum affertur.ꝙ ſuper tectum aſcendunt ſub quo chri⸗ tuum et vade in domum tuam. Et ſurrexit et abijt in
ſtus auditoꝛibus dogmaticabat ieſu facti coꝛpoꝛe ſupe⸗ domum ſuam Oſtenit ſigno viſibili qð ĩuiſibiliter
rioꝛes.quoniam ipſe omnibus factus inferioꝛ poꝛtãs poteſt. et difficilius eſt ꝙ homo quem purum me cre⸗
ſuper ſe omniũ noſtroꝛum ſarcinam peccatoꝛũ:cum de ditis ab incurabili languoꝛe ſine peritia medicoꝛum ſa
us poſuerit in eo iniquitatem omniũ noſtrum.et vere net hominem:qᷓ; ꝙ deus quem me non creditis pecca⸗
languoꝛes noſtros ipſe tulit ⁊ doloꝛes noſtros ipſe poꝛ ta dimittit Et vt credatis quia filius hominiſhabet po
tauit Nam exemplo videmus oneriferũ animal ſalino teſtatem in terra dimittẽdi peccata.paraliticus iſte ſa·
ſuppoſito ſubici:nec tamen ſalinum ex natura deteriuſ nus coꝛam vobis aſtabit. vt me xum et hominẽ pari ?
Et tectum detegereſocculta eſt mamieſtaſſe peccata: ter eſſe regei aſfumn in ſcriptura cõperimus vt ad
quibus detectis inuemitur ieſus:wlut ſacramentis in credendum rem vere incredibilem. res incredibilio: pe⸗
inferioꝛibus partibus iſtis inclu ſus. Aane vecoctas ex rogetur:et ad credendum id quod diuma virtute inui
luto fictas remouere tegulas: vt ipſis remotis deoꝛſũ ſibiliter agitur. miraculum vt ſupꝛa naturam factum
ſubmittatur moꝛibus oiſſolutus ante conſpectum do viſibiliter antecedat. Inuitatoꝛia quodãmodo ſũt ad
minm ſaluatoꝛis. Ex terra quippe fiunt tegule a tegẽdo virtutem ininſibilem oſtendendam:miracula que forꝭ

dicte. ex quibus ſuppoſitis domibus dicitur tectuʒ: in aguntur. Si wero maius eſt quod in anima fit qᷓ; ĩ coꝛ
ferioꝛes atq; intraneas partes domus tegens. Et deco poꝛe pꝛo eo ꝙ ipſa coꝛpoꝛe melioꝛ.nihilominꝰ magna

E Wrr ver-le

— —

— — — —

Nony
tintn
Utg ni
ir
Ichei
ſed
ſpee
hari/
potẽ
ſoeſ⸗
ſeqvi
dint .
Mid'
ndi⸗
gno⸗
e⸗
der
kopet
chii
et
oen
ol/
ni
iſbi
lſie
en
Gtin
ter
ge⸗/
1
17

v
4 .

.

De miraculis

introductio eſt ad poteſiatem filij hominis credendaʒ
ad dimittenda peccata hominibus ſupꝑ terram id quod

in coꝛꝑe paralitico actũ eſt:quia illud ſolius eſt ei cuiꝰ
virtute ſacramentales homines etiam peccata dimitte
re vident᷑iſtud vero ſolius hbominis videbat᷑ ab his qᷓ
eum tm̃ homine erſtimabant.Et iſta ſaluatoꝛ ĩ homi⸗
nibus venabatur:vt deus et homo inuiſibilis et viſibi
lis crederet᷑.Ac ꝑ hoc inuiſibilẽ muiſibilis ſue ptãtis ef
fectum in anima remittendo peccata:et ſue inuiſe vir/
tutis viſibilem effectum monſtrauit in coꝛpoꝛe/ Ee
neciuſſio huiuſcemodia miſterio vacat ꝙ paralltic iu⸗
betur ſurgere. grabatum ſuum tollerein dom uʒ ſuam
ire. Male iacebat in humanis atq; tpalbus et terreis
quia dño eterno ſurgere iubetur et grabatum toliere:
yt ſecum ferret memoꝛiam eoꝛum in quibus egre de⸗
lectatus eſt dei lege contempta. In domũu ſuam ire iu
betur vt ſeptus parietalibo legibus celeſtium mãdato
rum fundatis in fidei fundamento deſuꝑ tecto caritat
impoſito firmatis poꝛtarũ ſeris ne ingrediat᷑ hoſtis exe⸗

at qui dilexit ſecurus conſiſtat: et amplius non vaget
in latitudine ſeculariũ panera,ad uen ſad
timoꝛe magno eſt ammiratio et gloꝛificatio in turbis

vulgaribus ſubſecuta:quia ſupꝛa vſum ⁊ rationẽ natu
ram et artem videbant homini ptaãtem diuinitus eſſe
donatã. Homo dũtaxat exiſtimabat᷑ chꝛiſtus ab his q
vltra hominẽ et hominis naturã cogitare nõ nouerãt.
Pꝛoinde wlut ſi accepiſſet ex omni ſe poteſtatẽ a deo
miracula faciendi gloꝛiſicauerũt dantẽ dñm deum: cũ
er hominibo talia faciendi nulla poſſit eſſe poteſtas.In
decens pꝛo parte videbat᷑ qo ferebatur in laudẽ. ſi chꝛi
ſtus eriſtimabat᷑ qd erat.videlicet deus et bomo. quia
deus pater deo filio nihil tpaliter cõtulit:ſed eterne ge
nerauit. Sed ſi tm̃ credebatur homo magniſicatio vti
ꝙ; era erat:quia miracula ſupꝛa naturã facere a ſeipſa

natura non obtinet. nec alicui vigoꝛe aut nature oꝛdie
noſcitur eſſe tributum:ſupꝛa id qð exꝑimẽto rei ſcitur

miraculandi eſt conceſſa facultas.
De ſanatione filij reguli ſcom Johannem tm̃.
Capitulum XVIII
Pes et refugium omniũ chꝛiſtus factus eſt.
s in quem qui ſperauit nunqᷓ; cõfuſus eſt:ad quẽ
qui refugiũ fecit iuſta petita pꝛo voto⁊ pꝛo vti
litate reroꝛtauit Qui ob hanc cauſam in hunc mundũ
Vnit vt agnoſceret᷑ quererer amaret.et ad ipſum ꝓ iu⸗
ſtis deſigerijs eſſet acceſſus Omnibp omnia factus vt
omnes lucrifaceret.paruos et magnos.ſubditos et re
ges neminẽ wlens ſue mie manere exptem: niſi queʒ
non vidit ſane credentem.ld quẽ cum veniſſet in cha
na galilee vbi fecit aquam vinum indigens regulus p
filij ſanitate ſuppler acceſſit Nam et erat quidaʒ regu
lus cuius filius infirmabatur capharnaũ Hic cum au
diſſet ꝙ ieſus adueniret a iudea in galileaʒ:abijt ad eũ
et rogabat eum vt deſcenderet et ſanaret filium eius
Quamq; iſtud ſit ſecundum miraculũ quod ieſus ĩ ga
lilea fecit ⁊ ſecundo debuerit ꝑtractari: attamen alia ra
tio me coegit:vt oꝛdine pꝛepoſtero miracula dominica
pertractarem. Erat regulus non paruus cognitione
ſed regno.Alte pꝛotinus nouit:cum acceſſit ad chꝛiſtuz
Nulla ſapientia potioꝛ:qᷓ; ad chꝛiſtum habere acceſſi uz
Non paruus ſide:ſed numero ſubiectoꝛũ.Gides enim
cõmouit animũ eius vt ad chꝛiſtũ vemiret:q;qᷓ; non eſ⸗
ſet ex ommi parte perfecta. Huius filius infirmabatr᷑ ca

phbarnaum. Amoꝛ eius egrotauerat in pinguedie mũ⸗

di. Ager qinppe pinguedinis capharnaũ interpꝛetatur
In abundantia tẽpoꝛalium rerum habita vel queſita.
infirmatur hominum amoꝛ qui dum habet abüude q8

N an P.. Jee. „2

Baluatoꝛnis

habendum eſt tempeꝛate:ipla intẽpeꝛãtia eſt egrotus.
i autem non habet habere plus vebito exoptans af⸗
fligitur et anxiatur. Ypia rerum temperantia in voro

vel vſu ſanitas eſt affectus. AImmoderatus amoꝛ iem

per in lawꝛibus eſt:et lãguoꝛibus cruciatur. Obeſitas

coꝛpis iplum magis grauat q; leuiget:ſic rerum obeſi⸗
tas animũ curuat et ſepe mentẽ auertit a deo iuxta qo
pmoyſen dictum eſt Incraſſatus eſt dilectus et recal
citrauit. incraſſatus impinguatus dilatatus. Dereliq̃t
deum factoꝛẽ ſuum:et receſſit a deo ſalutari ſuo. Ecce
pinguedinis malum in pfunctoꝛijs rebus. Incraſſatꝰ
dilectus eſt populus electus:aut quilibet homo crea⸗
tus. Sed cum incraſſatur recalcitrat dinnis mãdatiſ
atq; pꝛeceptis et inobediens celeſtib diſciplinis:et de⸗/
relinquit ſuum creatoꝛem obeſitate rerũ tpalium dele
ctatus. et recedit ab eterna ſalute hic tempaliter appe
tens ſaluũ eſſe. Nulla wro maioꝛ infirmitas q; ab eter
na ſalure recedere.q; derelinquere longeq; fien ab oĩm
ſalutari. Oatis interpꝛetatio loci cõpeti amun ſpiri
tualiter infirmanti. zoinde omnium cõſideratio al⸗
ſurgat vbi amoꝛ honnũ infirmat᷑:pꝛecauens ne infir⸗
metur. Sed ad quid quecunq; in homine alia ſanitas
vbi amo: egrotat. Et in mundi huius pinguedine ter
re vſaac caligãs oculis filios bñdixeꝛit Sed eſt pingue
do eccleſie que conſiſtit in abundãtia diuinoꝝ aril, ma
tum et virtutũ:que ammam lenit pungit et ſanat. Et
panis chꝛiſti eſt pinguis tegibus delicias pꝛebens. Et
Yſaias. Panis frugum terre erit vberrimus pinguis
Et neemias iuſſit comedere pinguia.Que omnia gra

— *

4

tie pinguetudinẽ in ſacramentis et donis domimicis in
ſinuant: in qua ſanatur amoꝛ hominũ nõ egrotat In⸗

firmatur pꝛotinus in pinguedine labentiũ rerũ cum in
ipſis extollitur et aduerſus deum eregione concertat.
De qua pinguedine armatur impius:de quo ĩ iob ſcri⸗
bitur. Cueurrit aduerſus deum erecto collo. et in pin⸗
gui ceruice armatus eſt. Que pinguedo non ſolum in
rerum opulentia conſtat ſed in abundanti ſuꝑbia qua
ſe quiſq; peccando excuſat.et ſe tuetur multitudine pec
cantium:vt ſuum paruum aut nullum videat᷑ ſibi eſſe
peccatum Hinguis enim ceruirx eſt que abundantia re
rum extollit. valitudine coꝛpoꝛis labitur in luxuriã que
ſe poſt peccatum excuſando tuetur.ante peccata cumu
lando gloꝛiatur Gepe pinguedo accipitur pꝛo ſcientia
terrenoꝛũ alta ſapientiũ: de quibus ꝑ pſalmiſtam dicit

Tauri pingues obſederunt me · In perſona chꝛiſti ſpũ

ꝓpłetico loquebatur dauid ꝙ ſcribe phariſei ſcõᷣm car
nem alta ſapientes circumliderunt dñũm chriſtum ad
interemptionẽ. Quod et ſepe nunc in ꝑuerſis homib-
agitur:vt terrena ſapientia inflati que chꝛiſti ſunt do/⸗

ctrina moꝛibuſq; cõfundant. In quib pinguibo tenui

tatem ſe dominus miſſurũ ꝑ rſaiam cominatur dicẽs.
Vittam in pinguibo tenuitate:vt infirmati ex defectu
virtutis et tabe vitioꝛũ multatione diuine iuſticie per⸗
amplius infirment᷑. Mala quecũq; obeſitas vnde inſir
mitas oꝛitur.ac ꝑ hoc omnibus ſic male pꝛohiberi dici
tur. Pꝛodijt quaſi ex adiꝑe iniaui ſ:tranſierunt
in affectum H regulus audiens aduentum
ieſu accedit ad euni.Regulus quidem intellectus ra⸗
tionalis eſt cunctoꝛũ ratione vtentiũ.qui regere debet
amoꝛem tanq; filium impitum:et ab eo remouere le⸗

entia et ſibi vtilia puidere. Nam filos grece latine a⸗

moꝛ:vnde filius patrj amoꝛ. Intellectus ſiquidẽ amo
rem generat.Nihil enim amatur mii cognituʒ. Et ab
intellectu pꝛocedit in aliqind diffuſus amoꝛ:quemuis
amatiua virtus eque vt intellectus inſit hominibo a

natura. Pꝛoinde iſta infirmitas eſt er patre:cum amo⸗

Niree ce
/

Liber

in aliud non feratur pꝛet erq; in id quod ei ſuꝑioꝛ intel⸗
lectus velut bonum oſtenderit. Nunq; errat amoꝛ aut
infrmatur miſi ab intellectu deceptus. cu ex ſe non qͥd
ſed tantũ diligere nouit: cui multa nõ viligeda ſed ad
diligendũ erꝛoneus aut puerſus intellectus oſtendit.
Becq interdũ ad bona ſeu ad melioꝛa ↄuerſus querit a
ſupioꝛe ſanitatem pꝛo amoꝛe que infirmauit: cum ipſe
in languoꝛ? tin deducere potuerit nõ ſe anare. Pꝛius q/
dem expedit ſanari erronen intellectum vt recte intelli
gat. et tunc velut regulus optime intraregens pꝛo hu⸗
iuſcemodi ſilio ſanitatẽ inquirat:ab eo qui quõubet po
teſi ſanare pcuſſum· Et petit regulus iſte chꝛiſti deſcen
ſum vt ſanet ſilium luum Foꝛte coꝛnaliter in loco erat
aquo deſcenſus erat ad capharnauũ: ied ſenſus ali plus
elucet. Non poteſt eſſe nobis ſamitas iiſiad nos virtuſ
diuina deſcendatcum ad ipſam in ſua celſitudine cõſi
ſtentẽ non poſſumus aſcendere: qd; regulus acceſſerit
quo filius infirmus nequiuerit. t pꝛotinus ꝙ intel⸗
lectus in ſublime virtutis et rer humanarũ acuitate
intelligentie atq; fidei velut qunbuſdam penms attolli
tur:ad que amoꝛ hominũ rerum viſibilium pinguedi
ne delectatus nequit ſuo molmie ſubleuari. Optima
neceſſariaq; pꝛoſeuca quatenus ieſus quo inſirmi iace
mus deſcendat.non neceſſitate videndi aut maioꝛil ex

hibendi effectus ratione pꝛeſentie:ſed noſira opoꝛtuni⸗

tate medendi:cum vbiq; abſq; ꝙ coꝛpis pñtiaʒ pꝛeſtet

cum voluerit ſua effectiua virtus infundit Impfectio
nem tũ fidei arguebat in regulo: ſi credebat chꝛiſtum
plus pꝛeſentialiter qᷓ; in ablentia poſſe conferre ſalutis
VInſtabat audacter et ſupplex vt deſcenderet et ſanaret
Euius rei cauſam euangeliſta ſubinfert dicens. Inci⸗
piebat enim mo.i. Non poteſt inficiari ꝙ ab eo quo in⸗
uidia diaboli moꝛs intrauit in oꝛbem terꝛarum. ex ipſo
quis incipit viuere incipit et moꝛi.quia nihil non vi
uens tendit in moꝛtem.ſed qð viuere poteſt 1 moꝛi de

bet cum viuere ceperit et moꝛi penitus incipit. Et affe/

ctus aut animus noſter qui ſic factus eſt vt moꝛi eius
natura non poſſit.tunc a wra vita inchoat moꝛtẽ:cum
ab ipſa diuerſus ad egena conuertit. Tato quiſq; moꝛ
tem incipit ꝑ miſeriam atq; culpã:quanto ſe ab ipſa ſũ
ma vita diuertit. et quod dicitur recõuertitur Yeſus
wro ad eum dixit velut increpatiue loquens Niſi ſi⸗
gna et pꝛodigia videritis non creditis. Hoc tãto ſal
uatoꝛ omniũ intulit quia eius expetebat pꝛeſentia.nõ
credens ꝙ poſſit abſenter efficere qð pꝛeſenter cũ neq;
maioꝛ ex pꝛeſentia neq; minoꝛ ex abſentia virtus ipla
conſiſtat. Et ad deſectum credentiũ ſcribit: ad creden/
dum ſigna et pꝛodigia pquirere. Non eniz ex his fides
ſed ipſa ex fide:Nihilominus ſaluatoꝛ ſupplens quod
ei deficiebat in fide: alterius qð ipſe in fide non merue
rit ſibi ſua benignitate pꝛouidit dicens Vlade ſil tu
us vluit ſcilicet ex virtute mea iam fibi deficiente na/⸗
tura vt moꝛi iam incipꝑet:fuiſſetq; moꝛtuus inualeſcen
te languoꝛe.niſi retinaſſem quod necat Credidit ve⸗
ro ſermoni quẽ dixerat illi ieſus:et ibat Adaucta hu
ic fides in verto dñi:vt ſimpliciter crederet non ampli
us expetendo pꝛeſentiã. Nam nemo ſibi fidem ad ple⸗
num vendicare poteſt niſi deus dederit auxeritq; Nec
ſolũ ſermom credidit: qꝛ ſic ꝛolatus erat ſcom virtu⸗
tẽ diuina in eo qui direriteEr ibat plene fidelis· gaudẽ
tioꝛ de fide q; ᷣ liberata pꝛole! Jam eo deſcendente.
quia ſic regio ſita erat.ſerui occurrerunt ei dicẽtes. qe
filius eius viueret. Serui ſolliciti circca filij languoꝛẽ
patriſq; doloꝛem nunciant ſilij conualeſcentiam:vt pa
tris meſticia mitiget᷑. Optima ſeruoꝛũ conditio cũ do⸗
min oꝛũ ſatagunt remouere doloꝛẽ Ynterrogabat au

quintus

tem hoꝛam ab eis in qua melius habuerat vt appone
ret hoꝛam liberatiomis et pꝛolatia ielu ſermonis:ad co
gnoſcendum expimento ſicut ſide accepat an tan tũ di

uina virtus an natura ſeu arciatrica pericia nilio ſubue
niſſet Et dicebat ei ſerui ꝙ heri hoꝛa ſeptima reliquit

eum febꝛis. unc apte cognouit quia illa hoꝛa erat qᷓ

dixit ei ieſus:nlius tuus viiit. tvirtuti diuine filmj
liberationem attribuit non nature nec alicui humane
ſubuentioni. Et credidit ipſe et domus eius tota ſali
cet omnis familia credendo tranſiuit ad chꝛiſtũ etia li

beratus a febꝛe:cum in ſe cognouiſſet diuinum opera⸗

tum eſſe archiatrũ non humanũ teratus a febꝛe n
us ſeptima hoꝛa diei liberatione humani affectus inſi⸗

nuat ab inequalitate rerum tpꝑalium eſtuatus aut in-
frigidatus a puerſo timoꝛe ꝓpter carentiam caritatis:

febꝛicitans ſiquide aut nimio caloꝛe aut frigoꝛe toꝛquẽ
te veratur. Geptima hora hic filius relictus a febꝛe in
ptãte verbi dñi.nonin terminatione ſudoꝛis aut argu⸗
mento nature ſeu medicinalis peritie. Fecit ſaluatoꝛ ĩ⸗
effabilis et archiatrus ſupꝛa naturam cum hoꝛa laben
tis tpis ſuam conuenire vixtutem vt etia indigens il⸗

lus opis agnoſceret:et agnitum fateret urec tamen
alligatam diuinã potentiam hoꝛe ſeptime autumamꝰ:
acſi in alijs potẽter aliquid non effecerit. Etem pꝛimo
mane et tertia et ſexta et nona et vndecima ſunt cõdu
ctiet miſſi oparij in vineam ad ſalutem. Et boꝛa dilu⸗
culi venit in templum. Et mane facto pꝛeſentatus eſt
pꝛeſidi. Et tertia damnatus et ſexta cr uciñxus eſt. Et
nona expirauit in cruce. et vndecuma depoſitus inde et
vltima ſepultus. Et matutinali reſurrexit. Et pꝛio ma
ne apparuit marie magdalene. Et hoꝛa tertia miſſus ẽ
ſpirituſſanctus er alto. Et nulla dies et hoꝛa et momẽ
tum pꝛetereũt:quin pꝛo nobis ſaluatoꝛ aliquid boni fe⸗
cerit. OPꝛoinde non contemnendus cum ſignanter de⸗
ſcribitur numerus.
De ſanatione emoꝛroyſſe ſcom Matheum Mareũ
et Lucam. Capitulum XIX
Nalio loco de ſanatione huius fuerat diſſe erẽ⸗
i dqum: cum pꝛeuenit ſuſcitatione puellam .NMaã
ieſlus archiiynagogum ſequeretur vt filiam eꝰ
excitaret a moꝛte ecce mulier que fluxuʒ ſanguinis pa
tiebatur annis duodeciz aut in pꝛofluuio ſanguis erat
Et fuerat multa ppeſſa a cõpluribus medicis.⁊ exoga
uerat omnia ſua ſſcʒ ſubſtantiã ſuam nec quicqᷓ; ꝓfe⸗
cerat ſed magis deteriuſ habebat.nec ab vllo potuit cu
rari. um audiſſet de ieſu venit in turba retro ⁊ tetigit
veſtimentü eius. Dicebat intra ſe SDi tetigero tm̃ fim
beiam veſtimẽti eius: ſalua ero. Et confeſtim ſiccatus
eſt fons ſanguinis eius et ceſſauit fluxus:et ſenſit coꝛ⸗
poꝛe ꝙ ſanata eſſet a plaga Et ſtatim ieſus cognoſcenſ
in ſemetipſo virtutẽ q exierat de eo cõuerſus ad turbã
aiebat. Quis tetigit veſtimẽta mea Aut quis me teti⸗
git. Negantibus aũt omnibus dixit petrus et qui cũ il

ſo erant. OιOÜ⸗ℳ s̈;ptoz turbe te comprimunt et affnigunt

et tu dicis quis me tetigit. Dicit eis. Tetigit me aliqs
nameet ego cognoui virtutem de me enſſe. Et circuͦſpi
ciebant ⁊ viderũt mulierẽ q hoc fecerat. Elidens auteʒ
mulier ꝙ nõ latuit ſciens ꝙ factum eſſet in ſe timẽs et
tremẽs venit et pꝛocidit an pedes illiꝰ:et ob qu cãʒ te
tigerat eü indicauit coꝛã oĩ pplo. Et quẽadmodũ cõfe⸗
ſtim ſanata eſt. At ipſe dirit Filia fides tua te ſaluaz fe⸗
cit:vade in pace Patenter euãagelica hiſtoꝛia paãdit.qꝙ
cũ chꝛiſtus ad archiſynagogi filia xocaretur et iret · iſta
freneni tot annis ſanguinis fatigata ꝓfluuio quot il⸗
apuella erat etatis vt preter compationẽ pyli iudaici
pplm ad gentilẽ.quoꝛũ tunc vnus infirmatus eſt.qñ

— —————————5ʒ—

—
, — — — — — — —

ne
0
di
ve⸗
uit
t̃
i
ane
lali
li
ea⸗
nſi⸗
t in⸗
latis⸗
qus
ne in
rgu⸗
tori⸗
len

amen

mar.
ipeimo
1t
Adllu
us eſt
ſt. Et
ngeet
ſoma
ſſuse
momè
N
nterde⸗

rij

diſeri⸗
n. Ni
llemer
Uinispt
Uisetat
M
Ppe
ulten
engi
fifim
Carls
ſtoor/
ſon
ubi
e lenn
gicil
ennt
glics
cüſon

De mixaculis

alter diuina rudimẽta ſuſcepit ad moꝛalẽ ſenſum eru/
ditiue animus ferr᷑ vt quanto ſe pꝛotendit puritas tã⸗
to ſe impuritas infirmet. Et pꝛo quanto virtus eriſtit
in pꝛecio pꝛo tanto vileſcat et vitiũ.vt et quãta illa er⸗
tollit laudibo:tanto illud oppꝛobꝛijs laceret᷑ Necnon et
virtute naſcente vitiũ e regione ↄſu rgat.aut in noticia
luceſcẽte ſuo ↄꝛio:aut in pugna cũ ſua emula quã ſp co
nat᷑ extinguere.Nõ vacat a miſterio hox ꝓpoꝛtio tepvꝑ
r 6

UIOS

vt quot vna etatis tot altera in iuſi
buit Sed flurus ſanguimisi
oẽ genus pctõꝑ carnaliũ ſine intermifſõe ſeu deciſio⸗
ne defluere.a quibo pſalmiſta ſe liberari poſcebat dicẽs.
Nibera me de ſanguinibo. Et alius ꝓpheta hoꝛu multi/
plicitatẽ videns dicebat. Sanguis ſanguineʒ tetigit-
Et qm pꝑ ſanguinẽ ſignat᷑ pctm̃ ꝑ ſanguinẽ in wteri te
ſtamẽto fiebat expiatio pctõꝝ:et in nouo chꝛiſtus

pꝛiũ ſanguinẽ oẽs ſanguĩes nature hũane Aun 8

infirmitatẽ huiuſcemodi male paties a nature autilio
a medicoꝝ argumẽtis diffiſa in quib oẽm ſubſtãtiam
fuderat ꝓ ſanitate captada ſide actuq; acceſſit ad chꝛi⸗
ſtũ:qui pꝛeter natura et artẽ refundebat hoĩbo ſanitatẽ
E q ꝓut textus alloquit᷑ re iſta wra cõſtiterint: ſpũ
quidè ſimilia ſepe fiunt et nihil natura pꝛoſit aut vale
at quẽpiam retinere a vitijs.nec oꝛatoꝛes aut ſacerdo⸗
tes.et quicũq; cã apud deũ bñ viuẽdi pitia ſunt aut cre
dunt᷑ accepti. in q́s ſepe p pſeucis fiendis ad deũ tpalia
bona multa fundunt᷑ reuocare valeãt a pctis aut obti⸗
nere:ſi nõ in fidei hũilitate oĩ ſpe abiecta viuẽtiũ inre⸗
trouerſibiliter vematur ad chꝛiſtũ Nõ qð ſupuacuũ di
xerim impẽdere tꝑalẽ ſubſtantiã his q̊ͥs dignos et ege
nos credimus vt eoꝛũ interceſſio fiat ad deũ.nec audi⸗
re theoꝛicos viros dũ in veritate indigentibi theoꝛicãt
et qſcunq; doctoꝛes:⁊ eis emolimẽta terrena ĩpendere
ꝓ mercede ſuadẽte neceſſitate. Sed nec iſta fluxibileʒ
animã curat.niſi per ſeipſam retro ſua ſequẽda weſtigia
fidenter et hũiliter accedat ad chꝛiſtũ. SGed anĩa fit ſe
pꝑe terioꝛ ſub cura moꝛtaliũ etiã optimoꝝ: miſi coꝛde
liberet actuq; pficiat tangere fimbꝛiã ſaluatoꝛis.que
fimbꝛia chꝛiſti moꝛes enunciat:qui tacti non crediti tã
tũ ſanant.Eſt et veſtimentũ.Eſt ⁊ fimbꝛia id eſt extre⸗
ma pars veſtis oꝛnatioꝛ atq; pcioſioꝛ ad decoꝛẽ veſti cõ⸗
ſuta:quã in vteri teſtamẽto videbat᷑ ſummꝰ ſi acerdos
habere cum malis punicis atq; tintinabulis interpoſi
tis alternatim:vt in chꝛiſto ſonũ pꝛedicatiõis enũciet
chꝛiſti ꝑ ſimbꝛiã oĩa tãgi.Quis incarnationẽ eius atq;
natiuitatẽ illãq; vnionẽ potuit cetera chꝛiſti miſteria
pomnia tangere atq; explicare. Sed chꝛiſti moꝛes in
carne geſti tangi poterũt quodãmodo ad ſequelã: quia
imitabiles ſi non ad plenũ ſaltem in ſua parte fuerũt
Yeiunare oꝛare pꝛedicare pximo ſeruire cõpati aĩo ſub
uenire ope ſieri ſiquidẽ poteſt:et patientẽ eſſe ad leden
tẽ humilẽ loco tꝑe ac opoꝛtunitate et virtute ſit ſeipᷣm
exhibere ĩpoſſibilitate caret. Et ↄtẽplatiuũ ⁊ ſegregatũ
fieria nõ opoꝛtunis : ſecedereĩ deſertũ ⁊ in qᷣetas ptes
ob metũ cedere ĩ ꝓbitatibo⁊ ĩpꝛobis fugã facere hũi
lẽ necnõ doctos ꝑ eũ moꝛes facultaſ ex gtᷣa plene adeſt
et inexcuſabiliter adultꝭ. Et hec ẽ fimbꝛia chꝛiſti veſti⸗

mẽti q̃a femia tãgit᷑ moſagiã patiẽte ſcʒ ab eccleſia col

lecta de gentibo.⁊ a q̃cunq; aĩa tali vitio lalboꝛãte/ Quã
cũ tetigiſſet ſtati ſiccatꝰ eſt fons ſeu ceſſ. auit fluxus ſan
guinis.fons qꝛ fundebat.flux qꝛ fluebat. ſiccatẽ eſt vt
nõ funderet᷑:flux ne flueret ſanguis ſcʒ pctĩ ab ĩtimis
ad actus exterioꝛes turpiter defiuentis. Salutaris ef
fectus optima ⁊ ↄgrua pcedẽtia in ſe habuit. Pꝛimo ſi
qdẽ audiuit. Nã et auditus ꝑ verbũ dei eſt. Seinde nõ

ocioſa ex auditu venit in turbã:nec ſi nglar mã ſit ſʒ w⸗

nmirmitas huius erat in

Baoluatoꝛis

nit. Sequentiũ atq; credentiũ chꝛiſtũ nemo ſibi arro
get ꝙ abiq; cõmunitati credentiũ a ↄmuni cheiſtiano
ruũ fide.necnõ et abſq; ſeq̃la poſſibili nõ in ſingularita⸗
te moꝛũ ſed in vera cõmunitate cũ vnitate credẽtiũ:ꝙ
ſalus aliũde ſibi pueniat.Acceſſit retro velut dñica ſe⸗
cutura wſtigia:nõ añ ne pᷣire videret᷑ dmcã aiitae.
it

In ſemetipſa ſane deliberat ꝙ ad weſtimẽtox tactü
ipſa receptura optatã ſanitate Cleſtimentũ chꝛiſti hũa

na caro ab ipſo ſuſcepta· gimbꝛia oꝛnamẽtũ mox atq;
geſtoꝛũ eiꝰ. a in ſua carne oĩm ſaluatoꝛ oñdit vꝛbani⸗
tate regni celoꝑ ad quã ſeqᷓndã inuitauit pñtes atq; fu
turos audiẽtes dicens. Qui vult venne poſt me abne⸗
get ſemetipᷣm tollat crucẽ ſuam ⁊ſequatme.Et alibi
Ego ſum lux mũdi qͥ ſequit᷑ me nõ ambulat ĩ tenebꝛis
Et alibi. Qui mihi miſtrat me ſeqtur. Senſit illa coꝛ
pwoꝛe ꝙ ſanata eſſet a plaga Nõ ꝓdibant diuina miracu
la etia q̃ viſibiliter in coꝛpe agebant᷑ ſine ſenſitiua co
gnitione illoꝝ qui recipiebat:qꝛ qð agebat᷑ in ſenſu coꝛ
poꝛeo ſentiri neceſſariũ erat coꝛpiſ qltate mutata:⁊ eq̃
ſenſibile coꝛp ſe ſanũ pt infirmu agnoſcat.Nã velut ꝑ
cipit᷑ oculis cũ lux depellit tenebꝛas.ſic cũ doloꝛẽ et pai
ſionẽ mala ſanitas fugat:ſic ⁊ aĩa ſentit leuiationem a
malis cũ ſibi gratie inſundit᷑ ſanitas/Et ſicut ipſa mo⸗
ſagiã patiẽs ſenſit cum ceſſauit:ſicet ille de?hõ qñ de ſe
virtutẽ emiſit. Dꝛoinde ilico dixit.Tetigit me aliquis
Et ignoꝛãs petruſcũ ceterꝭ quã ob cãm chꝛiſtꝰ hoe dixe
rit:rñdit. Dꝛeceptoꝛ turbe te ↄprimũt ⁊ affligũt.et tu
dicis qͥs me tetigit. Uere ieſum turbe cõprimebãt qꝛ
de facili turbant᷑ ⁊ turbat:et ex pctis turbaꝝ cõpreſſus
interijt Sed nec turbe firmato ꝓpofito tetigeꝛũt ſperã
tes in die virtutẽ ſed mulier vna ſola eceleſia vicʒ colle
cta getibo. Et ſepe ĩ his turbis qᷓ crediderũt ſingula
ris fidei feruoꝛ obtinet qᷓ multitudo neq̃uit: marie dũ
in turbis credentiũ nõ ſit ſꝑ vna ſeu eq̃ neceſſitaſ.Nec
hñt opꝰ medico ſani:ſed q infirmitate detinent᷑. Attñ
ne illi negarẽt velut ignoꝛãtes ꝙ nec ꝓpoſito tact eſſʒ
ieſus:ex effectu virtutis ſe tact oĩno denũciat nolens
occultũ manere qð tãta ſide agebat᷑ in femĩa ⁊ tãto mi
ſterio fiebat in re:qᷓ;; et alibi ſciamus dñm iuſſiſſe ſua
occultari miracla. Sed nec ipſe legibs moꝛalibo alligat
vt vnifoꝛmiter ſemꝑ faciat:cũ inſoꝛmiter nunqᷓ; ince⸗
dat Et circũſpiciebat videꝛe mulierem q̃ hoc fecerat
Vigdebat eni illa:qm in oĩ loco oculi dñi contẽplabant᷑
lonos et malos Sed in noticia aſtantiũ ⁊ ſeqntiũ tur
barũ illa venire cogebat vt fieret euidẽtioꝛ atq; certioꝛ
ſides ſcito miraculo.et cõfirmaret᷑ fides mulierꝭ in am
pli c appellaret᷑ in fide ſilia qᷓ pꝑ legẽ ſegregatũ habebat
et cõfiteret᷑ oꝛe ad ſalutẽ q̃ coꝛde crediderat ad iuſticiaʒ
Necnõ ⁊ vt turbe ↄgnoſcerẽt q̃liter virtus diuĩe largi⸗
tatis infundit᷑:vt nõ oꝛe petita ſʒ coꝛde vere credita cõ⸗
decatſcr alte conteplari opoꝛtʒ ꝙ virtus diffuſa diui⸗
na ſn ſuipſi oiffuſiua nũc ſingulariter pꝛonũciet᷑ emiſ⸗
ſa.niſi qꝛ cũ ſp diffundit᷑ nõ tñ ſꝑ oꝑat᷑ velut ſolarꝭ lux
obice interiecta nõ ſꝑ in obiecta refulget:nõ defectu ir
radiantꝭ lumiĩs ſed interiecti obicꝭ. Sic ⁊ virt?diuĩa ſp
ageret ſuꝑ naturales effectus:ſi ſe obiecta ſuis infuſio⸗
nibo coaptarent Pꝛoinde ſaluatoꝛ aſſerit enſſe de ſe vir
tutẽ:qꝛ inuẽit vbi abſq; ſathana ſuũ oparet᷑ effectũ. Et
ipſe nouit q ſunt eius.et in quos opat᷑ ſua virtꝰ inuiſi
bilis! Videns igit mulier qꝛ latere nõ poterat in con
ſpectu oĩa cognoſcẽtis pꝛocidit añ pedes eiꝰ timẽs ac
tremes ne velut indigna tangẽs alte digniſſimũ chꝛi⸗
ſtũ cõdẽnaret ex lege aut ertemeritate narrat rem co⸗
ram oĩba ſe geſta.adiecit ⁊ cãm ſcʒ recupande ſalutis
in fide tacti hoĩs:⁊ ſalutẽ optatam fuerat conſecuta.
Nirat᷑ turba mulieris fidẽ quã et ſaluatoꝛ vt in illam

Liber

animet circũſtantes magnis laudibo effert cum filiam
xocat in fide fundatã et ſidei attribuit ſanitate Quia
fides tua te ſaluã fecit Mon virtus tua ſed archiatri.
non ego ſine ſide tua ſed fides tua ſcʒa te credita virtꝰ
mea.Hominẽ qͥdeʒ moꝛtalẽ oculis aſpexiſti nõ abalijs
in natura diuerſum:ſed vltra homine in illo credidiſti
virtutẽ.Quãobꝛẽ fides tua te ſaluã fecit Sed qm̃ no
bilib actionibo ⁊ ſtrẽnuis alta pᷣma cõcedunt᷑muhil in
actionibo inuiſibilibo alt?q; fidei directiõibus regulari
nihilq; deſideratius q; pace potiri vt igitur fiat retribu
tio vigna digne dicens Vade in pace ¶ Sed nec pax
ab hoſte niſi eo cõcoꝛdato ſiue ſubacto:neq; pax cũ cete
ris miſi oꝛdine cuſtodito. Nec pax fideli anie niſi ſucce⸗
dat viſio dei.Ac ꝑ hoc vñ iſta mulier q̃ſi ꝓ pꝛemio fidei
in pace dimittit᷑ niſi qꝛ deo grata facta p fide.infirmita
te depulſa recepit coꝛpꝑis ſanitatẽ. Et paxquidẽ coꝛpꝑis
olm ſanitas eſi mẽbꝛoꝝ vt ex hocad nra iuifibilia traſe
amus.et tunc credatur aĩe pax cũ nulla erit inſirmitaſ
cum omnis que chꝛiſtus eſt aderit ſanitas.
De illuinatiõe duoꝝ cecoꝝ um marchem. Ca. XxX
QWulcis imo fere ab oibus hoꝛteda eſt coꝛpis
a cecitas:qꝛ nõ vident᷑ viſibilia dei ꝑ que ad iui⸗
ſibilia conſiderãda hũanus animꝰ? rapit᷑. Sed
pleriq; non dolent illã incurriſſe.qꝛ ex viſis gradus in⸗
uiſibilib ad inuiſibilia contẽplanda non ponitur: ſqꝛ
tran ſitoꝛia delectatio iſta ex rerũ viſione carpit᷑. Sʒ in
terioꝛ cecitas flenda pamplius cũ interioꝛ animꝰ ſuo p
uat᷑ lumie ve nõ videat illa ineffabilẽ pulchꝛitudinem
vniuerſi qua turbari nõ poteſt diuinũ impiũ vt ĩ aliq̃̊
aePel poſſit a pꝛeſumptiõe moꝛtaliũ:nec illam in⸗
ffabilẽ diuinã pꝛudentiã qua oĩa ſuis diſpoſitiõibo in⸗
culpate decurrũt. Et ꝙ ſolũ rationalis creatura male
vſa libertate cõceſſa rephẽſibile atq; dãnabile fecit: nõ
foꝛtuna nõ fatũ nõ ſyderũ curſus non diuĩa pꝛeſcietia
pperã agere rationale creaturã aliqñ coartauit.Nec illã
diuina intuet᷑ honitatẽ puris animis ſꝑ eſſe pñteʒ.Ceſ
ſaret qᷣpe audacia hoĩm in deo ⁊ de doo iaculare iudicia
ſi mẽtalibo oculis inſpiceret veritatẽ.Deſflẽda et coꝛri⸗
gẽda cecitas:nõ illi?carẽtia viſiõis q̃ hoiba beſtijs no
ſcit᷑ eſſe cõmunis. Sed achꝛiſto multi curati ſunt coꝛ⸗
ꝑaliter ceci:vt eat᷑ intoꝛſus ad poccendã illuminationẽ
inuiſibiliũ oculoꝝ inuiſibiliter intuentiũ. Nã tranſeũ
te ieſu a loco vbi archiſynagogi filiã a moꝛte leuauerat

ſecuti ſunt ei duo ceci clamãtes et dicentes. Miſere ⸗

re noſtri fili dauid Ceci coꝛpe iã mẽte videbant:qꝛ in
fide ſequebant᷑ illã lucẽ que uũlumiat oẽm hominẽ veni
entẽ in hũc mundũ.Melius videre mente q; coꝛꝑe:et
poſt vide vadat᷑ auctoꝛẽ.Nec mouet᷑ paſſibo aĩa led affe
ctibus vt ex lumine poſſit ꝑgere quo nequit terreũ coꝛ
us aut agereũ aut igneũ:etiã qᷓcunq; ve ocitate aut agi
itate dotatũͥ. Imploꝛãt miaʒ.nã a miſeria pꝛemebant᷑
a qᷓ liberari qrebant et exigũt a filio dauid:qm̃ ſic ieſum
audierant noĩari. Hec eni ſides ex auditu eiſ erat Cũ
aut ndaã domũ ſaluatoꝛ oim intraſſet vt eis ⁊ alijs
ſacili eſſet acceſſus:nã cõmode cõmodũ in locis ⁊ tẽ
eib cõmoditatibo hoim ſp ſe coaptabat! Et acceſſe /
runt ad eñ ceci ucatu hoĩm coꝛꝑe:ſide duce acceſſett
mente Er dirit eis ieſus. Creditis quia hoc poſſum fa
cere vobis Micunt ei vt q; dñne Ob hanc cam ieſus
ſic interrogat.qꝛ ſilium dauid vocauerant ſi plus in ip
ſo q; in ceteris hoĩbo crederẽt:⁊ ſi amplius in ipſo qᷓ; de
cõmuni hoĩs filio enſtimarent Nã ñlius dauid erat ex
carne longa generatiomis interiecta traduce. ſed ex hot
ſi hi miraculari non erat: ſed ex deitate qꝛ filius dei erat
At illi ſide in maioꝛa ſubuecticõſitentur eius potẽtia⸗
dininam eſſe non humanã CTunc ſaluatoꝛ tetigit ocu

quintus

los eoꝛũ dicens. Scom ſidẽ veſtrã fiat vobis Tangit
oculos manu viſu carẽteſ vt confirmet᷑ eoꝝ aſſertio qꝛ
filiũ dauid excarne vocabant:vt ſcirent eũ itex coꝛpus
habere impᷣſſione manus edita ſuꝑ coꝛpus.Et ex deita
te aꝑit oculos reſeratos.traiciens in fidem illa qua eũ
poſſe facere non dubitabant. Et ad menſurã fidei red/
dendũ lumẽ ipſe pꝛemittit.vt nec pamplius credatur
conſequi poſſe ſaluatoꝛis omniũ bnincia:niſi quantũ ſi
dei adſeſerit oĩa receptura ⁊ vimne opis indigna Et
apti ſunt oculi eoꝛũ ſinſiſtente fide ad diuinũ imꝑiuʒ
Et volens quodam mõ latere chꝛiſtus aut fide illo
rum pamplius expiri cõminatus eſt illis dicens Cli⸗
dete ne quis ſciat Et mirũ facit mentibo huiuſcemo⸗
di pꝛohibitio ne ſcant᷑ ſua miracula cum emoꝛroyſſam
ad cõfitendũ publice ipſe cõpuht. Sed nec quis de al⸗
ternatione pꝛeceptoꝛũ et omniũ operũ ſuoꝛũ verloꝛuʒ

aut cogitationũ altricatione contendat:mouerit iuſus

cauſis ipſum variaſſe edicta vt nunc pala fieri nuncoc
cultũ fieri ipſe voluerit.nunc ꝓhibere que noluerit ob/
ſeruari.nec vitande laudis pᷣſtare materiã:munc ad vti
litatem credentiũ velle laudariet vt deus agnoſci ꝓYl

li autẽ ne viderent᷑ ingrat et condẽnatione digni ſi re

cepta bñficia ſiluiſſent.exeuntes ab eo et de dmol dif
famauerant eum in totã terrã illam Diſffamauerant
quidem non vitio ſed almifica fama qᷓ ſupꝛa hoĩes ĩ ſu⸗
is actionibo ferebat᷑ cũ eoꝛũ aꝑuit oculos quos oſtẽde
bant hominibo ab eo ſolo tactu et verto impioſo eſſe il⸗
luminatos:quos paulo añ ipſi aſpererat cecos. Nec in

currerunt criminis notã cõminationẽ dñi nõ verẽtes

in notiñcatione geſtoꝝ cũ reddendi ſunt laudabiles qͥ
bñficia dñi diuulgant vt creſcat audientiũ pietas:et
des multiplicet ipſa ſideles:ptimũ eſt dona pꝛedica
re diuina·et deo non ſibi attribuere qð accepit.⁊ alios
inuitare ad fidem pꝛouocare ad ſpem animare ad amo
rem:et contionem facere vt diuinã veniat᷑ in laudem.
BDe muto⁊ demoniũ habente ſcõm matlxũ tm̃ Et
de curatione multoꝛũ. Capitulum XXI

Geꝛeſſus auteʒ illis Iſcʒ duobo cecis obtule⸗

e runt ei hominẽ mutũ et demoniũ habentẽ. Et
eiecto demone locutus eſt mutus. Et mirate
ſunt turbe dicentes Nunq; aꝓparuit ſic in iſrael Tle⸗
re nunq; apparuit talis ĩ iſrael qui talia faceret aut poſ/
ſet:quia nemo niſi vnus homo deus.Aliũ mutũ et ce⸗
cum et demoniũ habentẽ infra habebimus:idcirco hie
ſilentio tranſeundũ eſt Et circuibat ieſus omnes ci⸗
uitates et caſtella docens in ſynagogis eoꝛum et pꝛedi⸗
cans euangelium regni:et curans omnẽ languoꝛem 7
omnẽ infirmitatẽ. Mec ocioſe nec ꝑdite chꝛiſtuſ agebat
Erat ſiquidem in laboꝛibus opoꝛtunus circũiens habi

tationes moꝛtaliũ et ciuitates 1 manufacta caſtella vt

eos ad celeſtem ciuitatẽ oẽs inuitaret:quia ſcom apo⸗
ſtolum non habemus hic manentẽ ciuitatẽ ſed futurã
inquirimus.MHõ declinabat pautioꝛes ob multitudinẽ
neq; ruſticos ꝓpter vꝛbanitatẽ:ciuitates : caſtella ꝑqui
rens. Et in ſynagogis in cõgregatiõibo quidẽ pꝛedicãs
euangeliũ regni: nõ tꝑalis ſed eterni Na ↄplectẽs bꝛe⸗
ui diffinitiõe ſem euangeliũ mihil alud eſt niſi diuerſis
tlxoꝛijs vocatio ad regnũ eternũ. Et curabat omnẽ lã
guoꝛẽ et infirmitatẽ:qꝛ nulluʒ malum per culpa in na⸗
tura condita introductum ſue potentie reſiſtebat. Vle
nerat enĩ ipſe naturã conditã liberare a malo culpabili
et penali Eidens autem ieſus turbas miſertus ẽ eis
quia exant vexati iacentes ſicut oues nõ habentes pa⸗
ſtoꝛem Oiſeret᷑ quia miſerias hominũ nouit in eo ꝙ
a demonibus immite verabant᷑ vt depꝛauatus affecti⸗
bus et moꝛibo viuant:quos ſecum optant in pꝑenis ha

1,
lig
eñ
d,
r
ſi
E
u;
o
Gi
o
ſam
al⸗
ven
us
ncot
Ked
Api
ſa
niſire
ol
berartt
biſs
oſtede
eſſen
Nerin
rites

les 4
edica
alios
amo⸗
dem,
n
W.
obeler
ni⸗G
mmicte
Me
,
et e/
hie
o d
eli⸗
en
ebnt
hobi
1
nſo
itur
cin⸗
par
Gicis
bee⸗
ſe
ne l

De miraculis

bere conſoꝛtes. Et vidit iacentes inclinato anĩo ad ter
rena ſicut oues non habentes paſtoꝛeʒ que paſci neſci⸗
unt in montibus altis virtutem et diuinoꝛũ ſacramẽe⸗
toꝛũ:nec ſe tueri a lupoꝛũ infernaliũ moꝛſibus nõ aſſi⸗
ſtente ſiue gubernante paſtoꝛe. Sepe iacuerunt homi⸗
nes in malis voluptatibo pꝛoſtrati abſq; paſtoꝛe negle⸗
cti non requirente rationales oues plerũq; vro in lu
pum cõuerſo ſubiectos deuoꝛantẽ et ꝓpuliantẽ ad ma
la.Sepeq; bonus inuentus eſt paſtoꝛ:ad cuius xoce ex
citationẽq; male delectatus grex ouiũ nõ ſurrexit.
De curatione hominis manum aridã habentis ſᷣm
Vatheum Darcũ et Lucj̊. Capitulũ XXII
Nomni mẽbꝛo coꝛꝑis bumani humanã natu
i ra notamus eſſe multam. illius peccati meri⸗
to quo ꝓthoplaſtus omnes inſecit vt etiaʒ ma
nus in qua eſt hominis actio que ſibi ad operanduʒ eſt
tradita vt oparetur et cuſtodiret ſibi cõmiſſum etiã in
ſubſequentibo ſuis.quãuis nõ in cũctꝭ et ſingulis etiã
punita eſt:nõ ſolũ ſiquidẽ ex punitione humane vltri⸗
ciſq; iuſticie.ſed etiã punitione oꝛiginalis iuſticie pꝛer⸗
muiſe.Minc in euangelio legimus ꝙ; cum ieſus intraſ
ſet in ſynagogã iudeoꝛũ:et ecce homo manũ hñs arids
Interrogabant eum dicẽtes Ei licet ſabbato curare.
Vt accuſarẽt eum Sepe legimus ieſum ſynagogas
intraſſe iudeoꝛũ.vt doceretc legẽ ex lege atq; apiret clau
ſam intelligentiã veteris legis:que intra litterã et ſen
ſus hiſtoꝛicos tenebat᷑.Et vt interrogans intellectus
depelleret tarditatẽ:interrogatus in veritate apologiaʒ
daret:et ꝑ mira oꝑa ſe monſtraret in lege pꝛomiſſi uz ve
rum eſſe meſſyam Et ecce homoa ſeipſo aut ab alijs in
troductus adueniens:manũ aridam habens ſcilicʒ der
teram. Arida manus oꝑationem ſterilẽ aut nullã inſi⸗
nuat. Non aũt ariditas in ſcriptura ſacra eque damna
tur. Etenim iuſſit aquas congregari ad locum vnum:
vt arida videret᷑.Et aridã ſrmauerũt manus eiuſ. Ap
paritio aride vt deſuꝑ ab ea defluat fluxibile ptinuſ ele
mentum ab ipl in apparentia niat:velut ceſſante aq̃ tã
humida.quid fructificet arida terra demonſtrat. Mon
arida omniaque humoꝛe depulſo:ſed vt terre aridum
elementũ in ſua ſpecie diſtincte vt factuʒ eſt appareret.
Sed arida manus er illo pꝛeuaricatõis actu in multa
tione facta quo tactum eſt vtitũ pomũ et vit iuʒ habet
non debite actionis:quia dexttra ei arida erat Derte⸗/
ra quippe manus opationẽ inſinuat pꝛo ſupnis: et ĩfal
libiles actiones. Nam in dextera nauigij miſſum rethe
capturam magnã et infallibilẽ fecit. Et cum ſic iſte ari
dus eſſet adductus oꝛit᷑ diſputatio ad calumniã ex aĩo
iudeox ex chꝛiſto quidẽ veram doctrinã ſi que noſcitur
verioꝛ obſeruatio ſabbatoꝛũ. Interrogant iudei chꝛi⸗
ſtum interrogat ipſe iudeos:ſi licet ſabbato cu rare. Il
livt accuſent: ille vt doceat ⁊ ꝑficiat opus eius Et ait

lhomini qii habebat manũ aridq. Surge ſta in medio.

Et ſurgens ſtetit·. Statuit᷑ in medio velut iudicãdue
aut abſoluẽdus:aut ſanandus vel in ſua infirmitate di
mittendus. Inter iniqᷣtatem et pietatẽ poſitus eſt: in
ter falſo iudicantes et recte diſcernentẽ conſtitutus ẽ
I nterrogat pietas:interrogat veritas Interrogat ve
ra decernens ſi licet ſabbato benefacerè an male.aĩam
ſaluã facere an ꝑdere Et adiecit padigma. Quiſ erit
ex vobis ho mo qui habeat ouẽ vna.a ſi ceciderit hec ſab
batis in fouea.nonne tenebit et leuabit eam. q̃ntoma
gis eſt hmo melioꝛ oue. Ataq; licet labbat; curare.Alt
illi tacebant. Et circũſpiciens eos oẽs cum ira cõtriſta
tus ſuꝑ cecitatem coꝛdis eoꝛũ:tunc ait homini. Erten
de manum tua Et extedit:et reſtituta eſt ſanitati ſicut
altera] Sabbatitare contigit iudeis in ſigura:nã non

ſiofficijs ſenſuũ cũ pximis pti

Baluatoris

eſt ſubbaticandũ ab opibus lonis ſed a malis. Et ex pa

radigmate cõuincunt iudei:qm̃ cum ſuadet neceſſitas

etiam coꝛpaliter ſibiipſis in rerũ ꝑditiõe ſubueniunt.
quantomagis faciẽda ſunt bona in hominibo die ſabba

ti impendenda indigentibo opa caritatis Non ſolui ur
ſabbatum ex opibus iuſtis et pijs:ex impenſione lbvno⸗

rum et reuelatione oppꝛeſſo:ũuᷣ nec ex auxilio miſeroꝛũ
Et contriſtatus chꝛiſtus ſuꝑ hominũ cecitatẽ:cum no
lumus aut nequeamus ex littera intelligentie carpere
Vvrita em. Nam ſepe factam chꝛiſto legimus de ſabba
to queſtionẽ:cũ miracula ipſe plura oparet᷑ in ſabbato

Et iple quidem vigilanter de illo ſug opabatur miracu

la:vt queſtione iudeoꝛũ exoꝛta veritas ex ſua doctrina

—

clareſceret.qm ſabbatũ dies eſt quietis ⁊ nemo ſanus

miſi quieſcat.nemo quieſcat niſi ad ipſuʒ pꝛeueniat. ne

mo puenit ni ſi qui ab impedimentis omnino receſſit
HBed verũ ſabbatũ noſtru erit in requ ie ſuꝑnoꝛũ. vbi
depulſa erit omnis infirmitaſ.vbi ex omni ꝑte ſanitas
plena erit. Sanat hunc dñs ſabbato manu aridam in
lonitate naturali reſtituens:vt pro ſabbato vite ſupne
opa recta et compꝑetentia opetur. Et ſi qua miracula fe
cit in ſabbato id aſtruunt mentibus hominũ vt ea mẽ
bꝛa depdita que bonitate nature carebãt que inſtrumẽ
ta virtutũ eſſe non poterant:reſtituta in illaʒ ꝓ eterno
ſabbato inocioſe agunt debitas actiones.
De curatione demoniaci ceci et muti ſcõm matheũ
et lucam tmm. Capitulum XXIII
Nter omnia mala que naturã ex demerito pꝛo
i thoplaſtoꝛũ occupauerũt tunc et hoſtiliter in⸗
uaſerunt:hoc hoꝛrẽdius ꝙ homo poſſit a demo⸗
ne poſſideri et vexari.non ſolũ in anima in q̃ demonia
coꝛũ infinitus eſt numerus:ſed etiã in coꝛꝑe vbi coꝛpo
reus oppꝛimit᷑ ſenſus.Et ea iuſticie vindicta ſic eſt ĩ ho
mine vindicatuʒ quo diuinitatẽ appetijt:vt emonijs
etiam in coꝛpe traderet᷑ Cecitas etiam ex vindicario iu
re:quo in vetitũ ipſoꝛum eſt directus aſpectus. Muti
tas vero qm̃ habuerunt colloquiũ cum ſerpente in
dialvlus loquebat᷑:vt diuina obedientia frãgeret. E
penerat chꝛiſtꝰ oſtendere hoĩba mala ꝗ iuſte patiebant᷑
et afferre medelã his qͥ ad eũ cõuertebant᷑.vt etiaʒ vi⸗
dentes animarent᷑ ad ſidẽ ad cognoſcendũ in oĩe teũ
in creatura creatoꝛẽc.in moꝛtali coꝛpe immoꝛtalẽ.⁊ ſuꝑ
deſperatis malis expellendis diuinã adeſſe virtutem-
Vlnde Oblatus eſt chꝛiſto demoniũ hñs cecuſ a mu
tus· Et curauit eũta vt loqueretur et videret Lucaſ
tacet cecitatẽ: ⁊ ſic inquit Erat ieſus eijciens de moni
um et illud erat mutum. Et cum eieciſſet demoniũ lo⸗
cutus eſt mutus:et ammirate ſunt turbe Luce clarꝰ
patet ꝙ ſenſus in iſto cõfundebat᷑ ex demõe q̊ eiecto vi
dit ⁊ locutus eſt:vt ſepe in ꝑditis moꝛibo hoĩm ſie cre
damus ꝙ mallicia ſathane ſiat ĩ his qͥ ſibi ſimiles facti
ſunt ꝙ ſenſus natura vigileſ oppꝛimant᷑vt cũ hõ vide
re oſſit ſibi natura ꝓpinquũ et audire ſibi familiariter
loqui:et dicit ſepe qð nequit. Cui aliunde facultas nõ

cfuit:niſi ex eo a dialvlo detentus factus eſt ſimilis

Opoꝛtz igit añ illa dialvlicã ſinulitudinẽ abꝛogem?
1 cipare cõtendimue MNec
non et demon cũ ſerpẽdo coꝛda hoĩm penetrauerit . ce
cat oculos mentis et obnubilat interioꝛẽ aſpectũ: quo
veritatem et virtutem in ratiõe.deũ in fide aĩa intuet᷑.

Et claudit aurẽ obedientie vt aĩa cõtumarx fiat ⁊ hoerẽ

dam nuditatẽ inducit ne laudet᷑et gloꝛificetur in oĩb

veus.et ne pꝛoximũ oꝛe ſuadendo ac diſſuadẽdo iu uet
et ne ſeipſum er foꝛefactis accuſet:mariĩe pꝛeintẽdens
qꝛ coꝛde credit ad iuſticiã ne oꝛe fiat cfeſſio ad ſaluteʒ.
Sed nõ eijct᷑ demõab eo quẽinuaſit hũana pot en tia

— H N e

niſi potentioꝛis manus adueniat.MPꝛoinde hic oblat
eſt chꝛiſto:qui demonũ terroꝛ ⁊ dñs erat.Hinc chꝛiſto
ſe offerat qui ab hoc nephãdo imperio detinet᷑:cui ſe po

tuit ĩ dvomimũ tradere.ſed nõ ſua poteſtate liberari Di⸗

ſus.Si non diuiſus:non eijcit ab homine in ſua natu

qiuntus

raet in depꝛauatione cõſoꝛtem. Sinon eijcit ſathana
ſathanam. nec ego in nomine illius ab homine demo⸗

nium depuli:ſed in ea virtute qua mihi curuatur om̃e
genu Bi ego in beelebub eijcio demonia filij veſtri ĩ

ſcilicet mulierem vt ipſa etiaʒ qᷓq; ab apoſtolo ſeducta

uina tñ ꝓuidentia homines ꝓtegit: ne ab ipſis etiaʒ ei quo enciunt. Ydeo ipii iudices wſtri erunt Apoſioli
P nee inuaſerint libertas arbitrij auferat᷑. Mon enim tantum fiiij iudeoꝛũ accepta poteſtate eijciebant emones. ſed
deſeuire poſſunt in homies quantũ cupiunt. nam ⁊ ra⸗/ nec beelgebubine potentie attribuebant :ſic nec ſibi at
tionẽ vellent auferre virtutem ſimnliter et arbitrij l tribuere debebant huiuſmogdi nefariã poteſtatẽ. Dꝛo/
bertatẽ:qua oĩno dempta ſemel lapſus non adiceret t inde inter cetera que apli ſint iudicaturi in extremo iu
reſurgat Sed qᷓ;diu in hac vita ſumus pꝛedominante dicio cum ſedebunt ſuꝑ ſedes duodeci iudicantes du⸗
in nobis iudicio rationis: redire ad cheiſtũ adeſt plena odecim tribus iſrael: ſup hoc deſanciẽt qᷓ cum ipſo chꝛi
et donata libertas. Igitur pꝛeſentare deo demomũ paſ ſto pellendi demones acceperunt poteſiatẽ ꝙ ipſe a ſa⸗
ſus aut cõcupiſcẽtie non natura ſed voluntate puerſa thana non accepit. Alioquin ſequeretur ꝙ ipſiin pote⸗
demõ effectus vt ipᷣm eijciat:teq; ſenſiba tuis plene re ſtate nepharia demones expulitient: quod de apoſtolis
ſtituat· Quod cum in hoc homine fact eſſet et vigoꝛ legimus nunq; dictum. Poꝛzro ſi in ſpũ dei laut ĩ di 4
ſenſuum rediret ad ſenſus:ſtupoꝛ in turbis naſcitur et Bito dei quod idem eſt! encio demoma: pꝛofecto pue⸗ l.
eſt ammiratio ſubſecuta. Sed nec miri. Mirũ autez nii in vos regnum dei Chꝛiſti reſpon ſione confracta e
eſſet ſinon mirarent᷑ c viderent hominẽ a diabolo poſ opinione iudeoꝛũ peſſima regnum dei in mundũ veniſ n
ſeſſum ſenſuũ valitudine deſtitutũ:in libertatem et ſa ſe teſtat᷑.quia in virtute diuina ſcilicet in digito dei cui .
nitatẽ vltra hũanam potentiã pꝛouehi. Nec chꝛiſtũ ſu magi pharaonis in egipto ſua falſa miracla equare ne⸗
pꝛa hominẽ credebant attollinta vt dicerent Nonne quiuerunt in ſigno tertio tabeſcentes qui etiam legeʒ
hic eſt filius dauid Ac ſi eſt filius dauid generatõe tra in tabulis lapideis ſcripſit:demones ab obſeſſis homi
ducta pluſq; homo nõ eſt:et ꝓpellere ab obſeſſis coꝛpo⸗ nibo pꝛocul pellit. Mam ex ſubiecta ſimilitudine foꝛtio⸗
ribus demones non eſt in hominũ poteſtate. Sed tñ ris ad foꝛtem arguit ꝙ nona ſathana eiectus eſt ſatha
turbe non denegabãt huic exiſtimato tm homini ſupꝛa nas:ſed ab eo qui ſuꝑ omnia regnat qui eſt rer regum
hominẽ adeſſe virtutẽ ſed mirabant᷑ ſtupebant:quoꝝ et dñs dominantiũ.qui ꝑ carne venit in hanc tranſito
intellectus nõ in alta ferebat᷑ Sed hi qui a diawlo poſ riam vitam querens in hominibo regnum nõ quo ma
ſidebant᷑ in anima pamplius q; iſte curatus finſſet poſ gnificetur regnans ſed quo rectus altius ſubleuetur:
ſeſſus in coꝛpe ſcilicet pharitei:hoc audientes dixerũt. non honoꝛe regnandi actus ſed vtilitate peccatoꝝ Ete
HMie non eiſcit demonia:niſi in beelcebub pꝛincipe de nim ipſum fugiſſe legimus cũ turbe ipſum vellent mo
monioꝛũ Diabolici viri non niſi dialvlo eoꝛũ pꝛincipi re humano facere ſibi regem:et regnum coꝛam pilato m
eoꝛũ que fiunt tribuũt poteſtatẽ· Etenĩ ſuũ dominuʒ ſe denegauit habere terrenum. Peruenit in homines t
honoꝛãdo pꝛeuemũt amoſa eſt hiſtoꝛia vnde vocabu de regnum:cum demonũ eſt retruſa poteſtas vt qͥntũ ſi
lum beelcebub fuerat exoꝛtũ.et quãoꝛbem attributus cupiunt nocere non poſſunt nec muite trahere ad loca ili
fuerit pꝛincipatus:quã hic interſerere longũ eſſet · Dʒ tartarea:qui huius regis et regni euangelicã voluerint
ob hoc chꝛiſto hanc obijciebãt nefandiſſimã auctoꝛita⸗ ſeruare iuſticiã.Ac etiam quos impꝛobiter detinebat: i
tem vt execratus a ꝓplo haberetur:nõ vt dei filius aut ipſe rex dei regni liberaturus aduenerat Peruenit re
pheta ſanctus.cum ſanctus helyas ꝓoheta occoxiã re⸗ gnum dei cum ipſe rex foꝛtioꝛ chꝛiſtus ſupuenit ad dia
gem dei maͤdato arguerit et coꝛripuerit duos quinq̃ge wlum foꝛtem ad deſtruendũ imperiũ eius et ad diuer⸗
narios ad ſe miſſos.eo ꝙ miſerit ad coſulendũ beelce⸗ tendũ homines a tirãnide illius vt qui erant vaſa ire 4
bub deum accaron acſi non eſſʒ deus in iſrael:vt ſic iſte fſerent vaſa miſericoꝛdie.et ipſe regnaret ſuper eos per
merito tradendus eſſet exitio qui ad beelcebub nonad miſericoꝛdiã et gratiam ſuper quos rex ſuꝑbie diu re⸗ .
verum deum haberet in ſua opatione recurſum/Se gnauerat ꝑ iniquitatem et culpam:vt in neminẽ am⸗ 1
impꝛobat ieſus qᷓ; ipſi impꝛobiter ſint locuti: cos ſua plius poſſit iure tirãnico pꝛeterqᷓ; in eos qͥ lbero arbi⸗ a
reſponſione confutat Qui ſciens cogitationes eoꝛuʒ trio male vſi ꝓpꝛia voluntate voluerint ſibi ſubdi obe⸗
dixit eis Omne regnum m ſeipſo diuiſum ſeu cõtra ſe dientes immũdiſſimis legibus eius:ſpreta lege ſupue
ipſum diuiſum:deſolabit. Et omnis domus diuiſa cõ⸗ nientis nouiter regm dei. Regnũ dei: vbi regnat deus ,
tra ſe non ſtabit Melioꝛa ſunt hec et hominuʒ rationi ſer virtutem et gratiam Regnũ dei eccleſia ſancta dei 0
expientia vſq;quaq; clariſſima:ꝙ diuiſiõe interiecta ru ibertas a vitijs habituſq; virtutũ. Regnũ dei non in
ine oĩa mancipant᷑.Et quoquo modo cõnexa dimiſa de cerimonijs:ſed intra nos eſt.Regnũ dei amoꝛ eſt eius.
pereunt regna pꝛouincie eiuitates domus familie aut Megnum dei pmiſſio ſancta eius beatitudo eterna qð 4 ſ
quocunq; vinculo colligata:cum in diſcoꝛdiã venerint hic ꝓmittit᷑ lonitate regis hic acquiritur gratia ipſius
interitũ faciunt. Ipſa quidẽ hominũ et aĩaliũ coꝛpa ex pꝛo nobis moꝛientis:ibi pcipit᷑ ſui largitate donantis. i
hoc intereũt: humoꝛes ex inequalitate ab inuiceʒ di⸗ De curatione filie chananee demonio vxãte ſcom ul
uidunt᷑.Ac ꝑ hoc ſaluatoꝛ cõtra iſtos intendit qꝛ regnũ Matheum et Marcum. Capitulum XXIIII en
demonũ ꝑomnia vnitum eſt ad malũ.Nec ſicin ſe no Iſtinctũ in ſeru genus humanũ editũ quam nnn
ſcitur eſſe diuiſum ꝙ hominibo amicent᷑ vt ptãte vmiꝰ d uis pꝛioꝛ vir deĩide mt̃᷑ omniũ eua eluxit.⁊ am nn
alter ab homine depellat᷑ ſed cum in ſe diſcoꝛdiã habeãt w in ꝓhibitũ cõſenſerũt appetentes fieri ſicut l
a veriſſima pace auerſi ad noſtrã et in noſtra damnati/⸗ eloym:ſupꝛa id qð ab eloy hũana natura in eſſe ꝑ crea⸗ u
one noſtroq; malo reperiunt᷑ nullo diſcrepante concoꝛ⸗ toꝛc deuenerat Et ꝓpter illicitũ appetitũ rei ſuꝑioꝛiſex⸗ mn
des:et mnuariabile pſeuerat regnũ malignitatis ipſoꝛũ arſerũt in vetitũ.vñ grauiter ĩ eis eſt vltũ vt qͥ tũc ſo⸗ ſ
Mꝛoinde ſaluatoꝛ infert Si ſathanas ſathanã eiſcit. lum rationẽ pꝛothoplaſtoꝝ verauerat nunc etiaʒ verat
et aduerſus ſe diuiſus eſt:quomõ ergo ſtabit regnum et coꝛpa non tñ veſiſtens a verationibo ſubſtatie potio nn
eius] Sed regnum tenebꝛoſum atq; ſathanicuʒ ſtat ris pꝛout concitare poteſt et inuiſibiliter verare.non n⸗
et in ſua pertinacia perſeuerat:ergo ſathan non eſt diui ſolum firmioꝛem partem vt virum ſed infirmioꝛem ba

tlut

eſt ſuhe
r regun
trunfte
quo ma
leherur⸗
top Ete
lent mo
Mar
homines
Sytiti
ere ben
iwlurint
Apetre⸗
entne
nitad di⸗
dven
a ie
reſer
din te⸗
ne am
to abin
bliobe⸗
eſppe
urdns
mmende
einonn
eeſtenns
term es
1 Pſi⸗

De mirxaculis

in illa pꝛeuaricatione dicatur nõ vir tamen et ipᷣa in ap⸗
petitu deitatis pariter cum viro deliquit:quo merito et
ſexus femineus in paſſioneʒ nefandi demonis deuenit.
Mam cum ſeceſſiſſet ieſus in partes tyri et ſydonis:et
ingreſſus neminẽ voluit ſcire ſed non eenr gtere⸗ Et
ecce mulier chananea gentilis ſyroplxniſſa genere cuiuſ
filia habebat ſpiritum ummundũ.a fimbus iullis egreſſa
vt audiuit de eo introiuit et pꝛocidit ante pꝑedes eius et
clamabat dicens. Miſerere mei domine fili dauid: filia
mea a demonio veratur. Et rogabat eum:vt demoniuʒ
eijceret a ilia ſua Anteq; curatio ſubſequatur pᷣcedẽs
oꝛdo deſcribitur. Seceſſus chꝛiſti ieſu in partes tyri et
ſydonis.ciuitatum gentilium cito futurã appꝛorimatio
nem per apoſtolos ad gentes inſinuat.ac demonſtrat ie
ſum nõ eſſe acceptoꝛem populoꝛum et perſonarumꝛet ſi
dem cõmunicabilem factaʒ iudeis atq; gentilibus. Et
quod ad fidẽ nulloꝛuʒ valentioꝛ eſt ſed omnibus poteſt
eſſe equa cõuentio per quam non diſtinguuntaur ſexus.

nõ populi non alique regiones:ſed vna exiſtens omni⸗

bus eodem modo poteſt eſſe cõmunis. Solis ſimilitu
dinem habet cuius lumen omnibus eque diffunditur:

niſi pꝛepediant obſtacula interiecta/Zyrus quidem et
ſydon ciuitates fuerunt gentinum: de quibus multa in
ſacra ſcriptura ⁊ in hiſtoꝛijs enarrantur. In quarũ par
tes chꝛiſtus ſeceſſit equali amoꝛe affectuĩ ad ſalutẽ gen
tilium ſicut et iudeoꝛum. vbi expertus eſt facilitatem in
femina veniendiad fidem:cum eis euangelium innote
ſceret regni dei. Ec magnaʒ aperuit ſancte pertinacie vi⸗

am::cum ſic illam mulierem pluries expꝛobꝛauit Et in

greſſus neminem voluit ſcire Modus eſt dicendi ac ſi

noluiſſet ſcire ſe habuit quod ſi penitus ſic.et fuiſſet o⸗

mnino Sed nõ potuit latere:quia noluit Nec ſimu⸗

latio culpabilis ſed oſtendebat latebꝛam vt in illa ꝓpen

ſius quereretur ex fide.Ald experientiã fidei eoꝛum gen
tilium in quoꝛuʒ partes aduenerat latibulũ finxit:ſicut

et poſt reſurrectionem longius ire. Et cum multiadue
niſſent ad eum tanq; omnino ad nouum et eis inſolicũ

hominẽ.de iſta ſingulariter textus loquitur: eo ꝓex defe
ctu ab ea depulſo facte ſit ſamoſioꝛ Et ecce mulier cha

nanea jillam incolens patriam. quam gens chananai⸗
ca poſſedit:exoꝛta ex tercio noe filio ſcilicet cham. cuius

filius chanaan Et ſyropleniſſa inter ſyriam et phenicẽ
pꝛouincias.Er patria et ex ſexu deſtribuitur exr nomie
ſubticetur.vt natura nõ nomen exiſtat in pꝛecio.et qð
omnino credatur gentilibus inferenda gratia ſi ad fidẽ
Humlicri decreuerint:et ꝙ patria nemini ſit pꝛeiudicio
i exomni ſe aſpexerit in ſalutem. Sed neq; demerita p
cedentiuʒ ſublequentibus derogant:ſi er toto coꝛde cõ⸗
uertantur ad dominũ. Et ex iniquis pꝛoletarijs oꝛitur

ſepe:qui renaſcitur in fide pꝛedeſtinatus ad gloꝛiã/Ha
Poꝛro

bebat iſta filiam habentem ſpiritum immundũ.

iſta gentilitas rationem habebat immundã que agita⸗
tu demonum creaturã pꝛo creatoꝛe colebat.et erat ſub

dominatu ipoꝛum.vt etiam omnem immunditiã men
te depꝛauata coꝛruptis moꝛibus ſequeretur:in quã im/
mundiciam ꝓpter nefarium cultum gentilitatem tradi⸗

tam ad romanos teſtatur apoſtolus. Et alibi. ꝙ deſpe⸗

rates ſeme tipſos ſe in immundlicias tradiderunt Et
pꝛocidit ad pedes ieſu] Deſcenderat læc de altitudine
animi tumeſcentis · Se curuans ante dominicos pe⸗

des: cto erigenda per ſpem ſi perſeuerauerit in pꝛoſeu⸗

—

cis. Super ſydera eleuatur qui ante chꝛiſti pedes et hu

militate atque deuotione pꝛocliuum ſe fecit. Ex fama
diſt

nõ docta iſia mulier venit ad cheiſtũ in domũ vbi eriſte⸗
bat. et wlut debitoꝛ fidei atq; deuotioni latere non po/
tuit:quia ſuam bonitatem petentibus et querentibone⸗

7
205enuα—nα Baemag S
½ KX0 2 WC. 9 + Ca.

„ .

BGBaluatoꝛis

gare nõ poteſt. Quomodo ſe negabit qui ad hoc creatu⸗
ram rationaleʒ feet vt ſe ſibi cõmunicando donaretur.
Jam mente in ſide et actu coꝛpoꝛeq; facta pꝛocliua vt
ipo inclinato animã iam in fide pꝛoſtratam oſtenderet.
et fateretur geſtu coꝛwoꝛis renouationẽ interioꝛis aſpe⸗
ctus.Exclamat verb volentem ammã verberante. Mi
ſerere mei dñe fili dauid:filia mea malea demomo ve⸗
xatur ODiſera ad miſericoꝛdiã recurrit de ſua liberari de
ſigerans:ab eo petens qui ⁊ largiri poteſt. Miſericoꝛdia
nõ pereretur ſi non moleſtaret miſeria: que et ſi poſſet
aliter pꝛocul pelli nec ipſa miſericoꝛdia interpellaretur.
Viſer ꝓtinus eſt qui nõ habet quod vult.et qui habet
quod vult ſe ledens:et qui non vult quod ſibi cõfert et
expegit. Miſer et qui non poteſt aduerſa vltro depelle⸗
re. In mueria erat mulier chananea:qꝛ nec ſuo necali⸗
cuius hominig argumento vexatam a demonio filiã po⸗
terat terutg Milenmoee ſunt miſeri ope miſericoꝛdie
indigentes. Sancta iudith miſeram ſe vocabat dicens
Eraudi me domine miſeram depꝛecantẽ.aut ex humuli⸗
tate ꝓpꝛios defectus cõſpiciens.aut quia ſuam ciuitatẽ
ab exercitu circundata inuidebat.a quo miſi diuina potẽ
tia nulla erat copia euadendi. et populum ꝓſpiciebat ꝑ
omnia calamitoſum fieri. Siue quia cogitabat aliquid
factura ſupꝛa virtutem femineam.ad cinus cõplemen⸗
tum in ſe non videbat vires ſuas poſſe ſuppetere: pꝛoin
de dominum pꝛoſeucis humilibus roenbalimn no
uimus eſſe miſeriam que ab illuſionibus et curnis infir

mitate naſcitur illis reſiſtere non valentis. Quam da⸗
uid de ſeipᷣo fatetur. Miſer factus ſum et curuatus ſum
vſq; in finem.tota die cõtriſtatus ingrediebar. Huius

miſerie ſubnectit et cauſam. Quoniam lumbi merm⸗⸗
pleti ſunt illuſionibus ⁊ nõ eſt ſamtas in carne meaEt
cõfuſiq nonilla que ſcom ſapientiam adducit gloꝛiam.)

ſed nature. rationis.iuſticie.virtutis et moꝛum miſeria

facit miſeram. Mine ſcriptũ eſt. Gilia babilonis miſera.

Hinc et ſalomon. Miſeros facit populos peccatum. vt

ex hoc omne peccatum intelligamus afferre miſeriam.
vt vbi iuſticia nõ adiuuat cõdemnat.Adijcitur pꝛotinꝰ

ad miſeriam cui non fauet iuſticia. ſaltim ꝙ derelicta nõ

fuerit ac per hoc nemo eſt niſi miſer. Nemo eſt qui ali⸗
qua non tenetur miſeria. Nemo eſt qui nõ indigeat ad
miſericoꝛdiam appellare. Hinc intrinſecus docta muli⸗
er chananea deficiens a iuſticia et alijs miſerijs peſſun⸗
data.poꝛtum miſericoꝛdie per nauẽ nidei querit Oiſe⸗
rere mei domine ſili dauid Sic enim audierat chꝛiſtũ

vocari ꝙ dauid filius diceretur. Exponit miſeriã vt mi

ſericoꝛdiam ꝓuocetl gilia mea male a demonio wrat
Vt quid male: Semper male quos poteſt demonium
verare. Ded nunquid aliquado bene verare quempiaʒ
wlet: Mimme ſua intentione dumtaxat ſed diuina pui
dentia que bene malis vtitur demonũ maloꝛũ hbominũ
voluntatibo ſunt ſecute coꝛone.Clamat hoc martyrũ ex
ercitus.vexantibo demonijs tyrannox terroꝛe et ſuppli⸗
tijs cõſecratus.Hoc cenobitarũ et anachoꝛitarũ choꝛus
nõ denegat.HMoc quoꝛumcũq; electoꝛuʒ oꝛdo ꝓpenſius
cõſitetur.ꝙ wrantib demonijs ſunt melioꝛa ſoꝛtiti. Et
ſemper diuina ꝓuidentia ſathanicas wrationes ad pfe
ctum ſuoꝝ electoꝛũ intoꝛſit. Sed hec filia materno iu⸗-

dicio male a demonio vxabatur. Sic eni intentione ſa

thanica ſed ad ꝓfectum vtriuſq; bene werata fuit. Mã de
ſperata mater a cunctis quod non poterat ſun pignus
a demonio liberare wnit ad ſaluatoꝛẽ. pꝛius ipſa in coꝛ/
de mũdata ꝑ fidẽ ab erroꝛe gentiliũ.et iam in anima ſa
naꝓ pignoꝛe inſtantius ſalutem erpoſcit. Que cũ ſoꝛti
ta fuiſſet ambe in amma libere a cultu auerſe gentilium
in chꝛiſti familiam tranſierunt. Hoc agente weatione

m

Liber

demonum a qua non poterãt aliter liberari: venit mater
ad chꝛiſtum. Bene verauit demonium huiuſmodi ſili.

nõ ſua volutate ſed executa opervt avexante liberata ſub
chꝛiſto ſanata pꝛoficeret. Clexat quippe demonium fili/

as hominum cum in vnoquoq; nititur eragitare amati

uam virtutem. vt ſuo motu feratur in vttito: et ex reb⸗

licitis per amoꝛẽ plus debito vinciatur. Elexat et aliam
frliam ſcilicet intelligentia. vt aut velit plus ſapere q; o⸗
poꝛtet aut inuoluatur erroꝛe. lexat et aliam vt obiecta
malicia et illata iniuria tenaciter in memoꝛia teneant᷑:
vt aut velit vlciſci atrocius aut nolit benigne remittere
Inexplicabile quidẽ eſt quibus ſtimulii demõ exagitat
ſominum voluntates. Sed eſt demonum vlciſcens in
eos qui perperã agunt:vt aſmodeus in ſeptẽ viros ſare
Et eſt meredianũ auer:ens a meridie claritatis:qᷓ mun
do in meridie obſcurato ex moꝛte ſaluatoꝛis infuiſit.
Vlexatio quidem nõ ceſſat:vt homines auertant᷑ a me⸗
moꝛia dominice moꝛtis:Etenim in meridie urca hoꝛaʒ
onamn erpirauin Aetamnen cum hec mulier ſic pꝛo ſuo
pignoꝛe pꝛecaretur.ſaluatoꝛ nõ reſpondit ei vrbũ: ad ſi
dem eiuus peramplius excitandã et ꝓbandam cõſtanti⸗

am et patientiã. Et egreſſus eſi domum:ad alia loca de⸗
clinans. Quem mulier chananitidis etiam ſequebatur

clamans voſt eumata vt etiam apoſtoli pꝛo ipᷣa interce⸗
derent Et accedentes ad eum diſcipuli eius: rogabãt
eum dicentes· Domine dimitte eam quia clamat poſt
nos Mouentur humanitate diſe ſpen et ꝓ iſta miſera
rogant neſcio ſi ſubmiſſi. Oagne ſiducie animũ parat
interceſſio electoꝛũ. Euge qui pꝛomeruit interceſſoꝛes
habere apoſtolos. Sed non omnis qui interpellat ha⸗
bet mſi qui in virtutibus ipoꝛum eſt factus amicus.et
vnius domini adoꝛat veſtigia. Etenim iam iſta merue⸗
rat apoſtolos interceſſoꝛes habere:quia de finibus im⸗
pioꝛum egreſſa pꝛo miſericoꝛdia venerat ad ieſum· Cui
dicunt vt exauditã dimittat:quia in fide poſt ipos cla⸗
mabat. Pꝛo eccleſia colligenda de gentibo ex pᷣſagio in⸗
tercedere videntur.que poſt ipᷣos oꝛat ad dominũ duris
vocibus et ſonis:exvno ſpirituſſancti flatu ꝓ pꝛeſſuris
tolerandis vitijs repꝛimẽdis atq; obtinendis ꝓmiſſio⸗/
nibus clamatura: Egre ſiquidem iſtius eccleſie malitia
tenderet · niſi haberet tam validos aduocatos.qui inceſ
ſanter rogant vt dimittatur in pace:vtputa in iuſtis pꝑe
titionibus exaudita. Et indicium erat eoꝛum que ſunt
pꝛo eccleſia qualibet anima in celo facturi.qui ſic in ter⸗
ra intercedunt ꝓ ſyropſeniſſa muliere:pꝛo qua ſaluatoꝛ
deteſtans eam nõ videtur dediſſe reſpfonſum Ypſe au⸗
tem reſpondens ait.: Non ſum miſſus niſi ad oues que
perierãt domos iſrael Coõteſtatio apoſtoli ad romanos
eque ꝓvtroq; populo dei filium in carne adueniſſe decla
rat:quid eſt ꝙ niſi ad oues iſrael pereuntes ſe miſſum
eſſe denunciat.cum etiam nõ ſit acceptio ꝑſonarũ apud
einn. Seg nõne omnes pierant: Mõne omnes pecca⸗
uerunt et egent gratia dei: Equidem. Sed oues ſunt qᷣ
non auerſo ſtudio peccauerũt illius electi populi ꝓpter

cultum vnius dei:qui ob hanc cauſaʒ debeb ãt pꝛimo re

quiri. Deinde gentes quoniã et pꝛo ipſis moꝛitur ad/
uenerat. Pꝛioꝛitas illius populi requirendo attenditur
pꝛopter vnius dei cultum.et ꝓpter pꝛimã cõmiſſionem
diuinoꝛum eloqinoꝛũ:nõ iſtius repꝛobatio ſe redire vo
luerit ꝓpter cultum varium idoloꝛũ At illawenit ⁊ ado
rauit eum dicens. Domine adiuua me · Ac ſi diceret.
Interceſſoꝛes amplius nolo aduocatos plures nõ pꝛe/
feram:nõ videntur alioꝛum oꝛationes ſuſſicere quot et
quot ſunt neceſſarij mihi nõ ſunt. Eum queram eum
adibo.qui ſine medio in meam poteſt ſi vult miſerando
eclinare miſeriã. quem ſolum nõ idola vana et muta.

quintus

non aliam creaturã. ſed iᷣm adoꝛo deum hommnẽ ſuper

terram.a quo peto ceteris ſpꝛetis auxiiijs adiuuari.Do

mine adiuua me. Signanter ad ſeipᷣam petit adiutoꝛiũ

quia in filia ſua velut in pe-ſona ꝓpꝛia toꝛquebat᷑.clmoꝛ

quidem natoꝛũ ipoꝛum doloꝛẽ traicit in parentes! ui

ſaluatoꝛ reſpondens ait.Mõ eſt bonum ſumere panem ſi

lioꝛum dare canibus Alibi iſta ſimilitudo deſerta eſt
Sed panis filiox eſt omne ſubſidium quod debebatur
rere credentibo illius filiationis merito quo poteſtateʒ

accepimus filios dei fieri ſane credentes in noĩe ipſius
quia nõ ex homimbus ſed ex deo nati ſunt. Et quod na⸗

tum eſt ex deo:ꝛwincit mundum. Et hec eſt victoꝛia que

vincit mundum:fides noſtra qua iſia mulier mundum
vicerat ſupꝛa mundu iam facta et ab ipſo chꝛiſto ſue ſi⸗
dei teſtmmoniũ laudis accepitSed multis argumẽtis

cõcutit chꝛiſtus fidem eius.in pꝛeſagiuʒ multiplicis cõ

cuſſionis eccleſie ſubſecute.ac in pꝛobationẽ quoꝛum⸗/

cunq; indigne petentiũ.ne deſiſtant petere ſi ↄtinuo nõ
accipiunt poſtulata:Et ad maius ſolide fidei exerimen

tum cũ canibus ipam cõponit: ac ſi ratione careret. aut

illa male vteretur habens. Sed illa optimo tegumen⸗

to humilitatis ſe cõtegit.cum etiam catellis ſe ſociat in

cõſeque ndo beneficia dominoꝛũ At illa dixit. Etiã do⸗

mine. Nam et catelli edunt de micis que cadunt de mẽ⸗

ſa dominoꝛũ ſuoꝛum ſet humilioꝛẽ cõditionem ſe habe

re pꝛoteſtans.ꝙ etiaʒ uraelitici ſint quaſi domim ſuper
gentiles in omnibo potioꝛes: velut habentes menſam

diuinoꝛũ verboꝛum et mandatoꝛũ dei ac diumnarũ ꝓmiſ
ſionum.ſanctis patribus et ꝓphetis diuinis oꝛaculis iã
factarũ.Talem ergo querit ieſus:et ſuos oꝛatoꝛes vult
eſſe omnimode impoꝛtunos. Humilis quippe impoꝛ/

tunitas ſepe flexit animos duros. Et ptinax miſer ad ex

audiendum fecit pꝛimo negantem. Amat enim deus in

pꝛoſeucisad eum iugiter aſſiſtentes: vt nec ab imploꝛã
do deflectantur ſinõ acceperint vota. lult omnipotenſ

ſuas imagines a ſe creatas ⁊ ad ſe oꝛdinatas ſibi aſſiſte
re nõ ilico tribuens quod exigitur ne facies auertantur
a facie.Nec vult turbari aut tepefieri oꝛantẽ etiã expꝛo⸗
bratum. Sepe nanq; videtur qð noſtre petionis cedula
in cõſpectu domini lanietur.et cõfundatur obſecrans:⁊
ſi quid exaratum erat abraſum appareat.ſed vlteriꝰ de⸗
cernit ille qui omnium coꝛda nouit et vtilitatibus petẽ⸗
tium pꝛeuidet.cum nõ exaudit er timplo pꝛobat ſidem
ſi deſipit aut ſi eraudita vel non.ſimiliter ſe habeat. Ex⸗
peritur patientiã ſi nõ dedignatur ſuſtinẽs in ſua optio
ne repulſam.ſi minuitur amoꝛ ad ꝓ tempoꝛe denegan⸗
tem. Si intramus in illud ſecretum altiſſime ꝓuiden⸗

tie ſue. qua denegans exaudit et exaudiens denegat. tri⸗

buens aufert.nõ tribuens donãs:agens cauſam noſtrã

in nobis.ex nobis.dum tamen omnino iuſta petitio ſit

a nobis. Hec ſolum ad iuſticiam et humilitatem poſtu
lans.habet ſe inferre nõ decernere quomodo aut quãdo

cõtribuat. Nouit pꝛo tempoꝛe atq; loco hona data dare
filijs.ſi per fidei ſinceritatẽ que per dilectionẽ opratur

ſumus filij eius.Ad quam filiationem pꝛouocat chana
neam cum dicit. Mon eſt lonũ ſumere panem filioꝛũ et
dare canibus.Ac ſi ipa de filijs eius eſſet.aſſequeretur

ocius poſtulata. que ſe ob ſidem. ob impoꝛtumtatẽ. ob

patientiã.ob humilitatẽ filiam dei fecit.vt meretr᷑ a chꝛi
ſto audire. O mulier magna eſt fideſtua.fiat tibi ſicut
vis. Et ſanata eſt filia eius exilla hoꝛa Ecce miſera ex⸗
petens miſericoꝛdiã. miſericoꝛdiã aſſecuta eſt. quoniazʒ
de ſaluatoꝛe ſcriptum eſt. Pꝛopter miſeriã inopum et
gemitum pauperũ.nunc exurgã dicit dominus.Et ali⸗
bi. Nunquid obliuiſcetur miſereri deus. aut contine /
bit in ira ſua miſericoꝛdias ſuas: Ecce laudatur fides.

ptes
loenmn⸗
Annon
cermmen
Neret, gue
tegumene
ſeſoctkin
Cräc,
rmo/
ſlehabe
nn ſuper
menſam
nüͦ peni
Maulisni
Kesvul
ve imnpon
miſerade
im oin
Abimnphei
mnpoent
gſblaite
peruntur
etieno⸗
nölettl
Neaanse
lerye
N
tfem
t Er/
goptio
ſegan⸗
niden
nlt tri⸗
noſtta
litioſt
poſt
gluch
tn dore
protun
chanm
rüet
retur
tejol
chen
ſſicut
n
oni;
me
ali
hine
l⸗

De mirac ulis

et alte attollitur illa que ante totiens fuerat expꝛobꝛata

ad miſericoꝛdie ianuã validis coꝛdis crebꝛiſq; clamoꝛi

bus pulſari opoꝛtet ·: nec inde recedere nõ intermittere
donec de pane filioꝛuʒ accipias. Semper ad gratiarum
innumerabiliũ menſam ſedet.bonoꝛum omniũ creatoꝛ
atq; largitoꝛ. Pete indigens totiens quouſq; acceperis
etiam ſi nõ accipias in omni vita tua humiliter poſtu/
lare nõ ceſſes.nec amaro animo fias ſi nõ largitur. non
heſitans ſuper bomtatem domini et puidentiam eius.
q̃ in ommbus cõgruentiaʒ rerum facit.nam poſt moꝛtẽ
accipies altioꝛa ſimiliter et coꝛ eo 4
ters ſuꝑ dilatõne domini:/Sedvñ iſtius chananitidis
magna fides: Quia magnũ quid in iſto quem ſolũ vi⸗
debat hominẽ credidit.· agna ex eo quia ꝑititit expꝛo⸗
bꝛat a nec cõturbata. Magna.quia tũc ſola gentintatis
egreſſa de fimbus. Magna.quia nec poſtulauit pꝛeſen⸗
tiam ſed ſolum pondus quo pꝛemebatur expoſuit. Ma⸗

1
vt voluntatis ſue ſoꝛtiretur eeri riii icut vis.
Bonum certe volebat ſine admixtione cõtrarij ſcilicʒ fi⸗
liam a demonio liberari. lelimus et nos lonaet pꝛoti⸗
nus exaudiemur: ſi non ad votum ilico tamen ad am⸗
plioꝛem cumulũ bnoꝛum. Et ſanata eſt filia eius ex il⸗
la hoꝛa.qua ſcilicʒ ſaluatoꝛ matri dixit:fiat tibi ſicut vis
Varcus autem dicit Tade ꝓpter hunc ſermonẽ erijt
demonium a filia tua pꝛopter ſermonem humilitatis
et fidei:quia catelli ſub menſa comeduut micis puero⸗
rum. Et cum abiſſet in domũ ſuam:inuenitppuellaʒ ia⸗
centem ſupꝛa lectum et demoniũ exiſſe. Gatigauerat de
mon ingrediendo puellaʒ:magis ſiqundem inverando.

gna.quia ſicut credidit ſic ſibi in ſua miſeria palliu.

AQue illo mgreſſo quieſcebat in lecto. Mõ eſt quies ani⸗

me a demonio agitate aut a ſtimulis peccatoꝛũ niſi pec⸗
cata exeant.unc quidem anima ſuper cõſcientie lectũ
in pace quieſcit: cum diuina virtute voluntate cõſentiẽ
te qua ſolum fieri nequit peccata ꝑelluntur. Clexant ſi⸗
quidem peccata cõſcientia.etiam ſi nõ ſequatur multa⸗
tio in coꝛpoꝛe.cum ratio ſuo pꝛiuatur iudicio:cum inter
animã et deum parietem diuiſionis mediũ interponũt
Nam et Eſaias dicit. Nõne iniquitates veſtre ſunt que
diuiſerunt inter vos et deum: Cum deijciunt ab inno⸗
centie arce.cum ad vma demergunt.cum ſociant demo
nibustimn excludunt a legib regni dei.atq; a ſedibus
paradiſi.
De curatione multoꝛũ infirmoꝛũ ſcõm matlxum et
marcum. Sed de ſurdo ⁊ muto ſecundum marcum
tantum. Caplim XXV
EXiterum exiens de finibus tyri venit per ſydo
e nem ad mare galilee:inter medios fines deca⸗
poleos. Et aſcendens in montẽ ſedebat ibi. Et
acceſſerunt ad eum turbe multe:habentes ſecum mu⸗
tos claudos cecos debiles et alios multos.Et piecerũt
eos ad pedes eius.et curauit eos ita vt turbe mirarent᷑:
videntes mutos loquentes.et claudos ambulantes.et
cecos videntes magnificabant deũ iſrael Curatio iſto
rum diuinam in homine arguit poteſtatem et offeren/
tium et ſanatoꝛũ fidem: deſperationemq; ꝙ ab alio cu⸗

rari nõ poterant.niſi ab eo qui ommum habet imperiũ.

Et pꝛeſtruxit vite agende oꝛdinẽ:cum poſt curationem
ſit alimenta largitus. Nam qui vult ſuſcipere alimenta
celeſtia pꝛimo exꝑedit liberum eſſe a vitijs:que affectus
huiuſcemodi
ritum cederet.impure ad pura chꝛiſti accedere ſacramẽ
ta:queiin alto monte fidelis eccleſie tribuuntur. Exſe⸗
ptem enim panibus ſecuta refectio ad ſeptem foꝛmẽ bo
noꝛum oꝛdinem exiſtentium in eccleſia reficientẽ dei ſi

ignant.ld damnationẽ magis qᷓ; me⸗

lios ſpectat: pᷣexigens libertatem a criminib agreſtem

te õs
l

Baluatoꝛis

vitam ex deſignatione turbarũ chꝛiſtum in montibus
virtutum inter arida loca querentium. Sed marcꝰ de
vno tantum:circa quem chꝛiſtus pꝛopenſius egit exe⸗
quitur dicens Et adducunt ei ſurduʒ et mutum: et de
pꝛecabantur eum vt imponat illi manum dducit᷑ ſur
dus et mutus.quia nec ipᷣe audire poterat dei verbum.
quo motuſ accederet nec loqui ad interrogandũ.quare
turba hunc hominẽ ſequeretui. Elide multationes hu⸗
mani generis:ex peccato pꝛioꝛum in ſingularibus ꝑſo/
ins inductus.lide ſurditateʒ. ſed in nullo damnoſioꝛ

qᷓ; in eo ꝙ quis audire nequeat dei legem oꝛiginalis iu⸗

l

ſticie:ſeu datam in monte ſcriptã digito ſancto.Et nec
audire poſſe ꝓpłetas ſpiritu ſancto loquentes. Excedit
in malo nõ poſſe audire dei filum:verba vite pꝛo ſuꝑna

vita ꝓferentem. Sed hoc malũ erat in aure coꝛdis. Ele

igitur peramplius per omne modum:his qui ex cõtra⸗
ria electione ſurditatẽ.coꝛdis auricule induxerunt. De
quibus per ꝓphetam dicitur. Moſuerũt coꝛ ſuum ada⸗
mantem:ne audirent. Et per pſalmuſtã dominus cõqui
ritur.Non audiuit pppulus meus legem meã:nec intẽ
dit mihi. Et ſalomon ait. Qui illuſoꝛ eſt nõ audit cum
arguitur. Et alibi. Qui declinant aurem ne audiant le⸗
gem. Cloluntaria enim ſurditas ad diuina eſt in culpa.
coꝛpoꝛis quidem pꝛeter voluntatẽ.aut ex vindicta ſeu ex

aliquo occulto deiiudicio.iuſto tamen quo in homines

ſepe diſcernit:que nõ accreſcitad culpam niſi cum mali
tioſa pꝛouenerit. Oulti quidem ꝓpꝛia iniquitate ſurde⸗

ſcunt:qui ex venenatis ſerpentibus cõparantur. De qui

bus per ꝓphetam dicitur. Alienati ſunt peccatoꝛes a vul
ua errauerunt ab vtero locuti ſunt falſa. uroꝛ illis ſᷣm

ſimilitudinem ſerpentis:ſicut aſpidis ſurde obturãtis

aures ſuas.Alienatur peccatoꝛeſ a vulua que ianuaven
tris eſt. id eſt a fide que ianua eſt ad eccleſiam ſanctã dei
Et errant a ventre id eſt ab eccleſia.que tot in ſe cõtinet
ſecreta et occulta miſteria· Et neceſſario factũ eſt vt ꝓfe

rat falſa. Mõ eſiveritas in his qͥ alienant᷑ a fide. Ma nilij
glieni mẽtiti ſunt mihi filij iueterati ſunta claudicauer̃t

a ſemitis ſuis.Et alieni ↄtra dñm ſurrexerũt.Vlerũ fari

nelciunt ſed falſitatibo inuoluũtur. hi qui ab eccleſia er
rauerunt. Fit in eis furoꝛ et indignatio. Fit et cõtem/
ptus.vt moꝛe aſpidis cum ceperit audire merſionẽ.v⸗

nam aurem terra figat. alteraʒ cauda ſatagat obturare.

SBic et errantes huiuſcemodi peccatoꝛes ad verba di⸗

uini merſionis et venefici.genus humanum et ſingu⸗

los homines peccatoꝛes ſupꝛa omnem hominũ ſapien⸗
tiã incantantis.aure vna rebus terrenis defixa reliqua
fine male actionis obtuſa omnino audire cõtemnunt.
vwlut domus exaſperans.que nec dominũ nec ꝓphetam

eius audire diſpoſuit.ſurdi voluntarie facti.ne ſides p⸗
ueniat ex auditu qui eſt per verbum dei erudiens et ſal⸗
uans et ad eterna deducens. Sibi denegant ſalutẽ qui
Vrbis pꝛehonoꝛari nolũt ſpoter que nõ ſaluant᷑.que au
re coꝛdis axpoſita cum inſtrumento coꝛpoꝛis audiunt᷑.
SGurdi pꝛincipes ſacerdotũ.ſacerdotes ſcribe et phari⸗
ſei.qui noluerũt chꝛiſtum audire verba vite pferentem
diligentes mundũ pꝛeſentẽ.quoniam verba vite eterne
aduerſantur tranſitoꝛie vite. Nam ſignanda vita cum

in dilectionẽ et delectationẽ wnerit. vileſcere facit om⸗

nem pꝑfunctoꝛiam vitam.intendens in vitam agendã

ex tẽpoꝛe.vite delectabili omnino aduerſam. Amoꝛ qui⸗

dem vite decurrentis ſurditatem ſuperinduxit. ne audi
rent nunciatoꝛes euangelice vite. Surdos ſe fecerunt
pꝛincipes mundi.longo traciu tempoꝛis cõtemnentes

audirè chꝛiſtum. qui per oꝛa humana diuiniec us loque⸗
batur.et intantum inſtigante dialolo ſeuierunt. vt cru⸗

.

delibus penis exitio traderẽt chꝛiſti et eterne vite verba

pꝛoferentes. Hoc ſanguis martirũ clamat:qui pꝛo pꝛe/
dicatione regni eternivbiq; pꝛedicatur effuſns.Nondũ
iſta ſurditas per vniuerſuʒ oꝛbem curata eſt. Redundat

etiam in multos qui cathecigatione verbi ſe fidei ſubie/⸗

cerunt:ſed auerterũt aures ne moꝛibus tenerent qõ ſi
de iurauerũt. Sed ad mali cumulum merito acceſſit
mutitas vt nec loqui poſſit qui pꝛius nõ percepit auri⸗
bus writatem. Erat enim et mutus. Multatus in lin
gua vtitur ſignis:et wlut mimi manu indicat quod dij⸗
ſplicet vel affectat. Sed lingua ſana ad explicanda coꝛ⸗
dis cõcepta nõ ſufficit. cum ipᷣa ſola ſit coꝛdis verius in
ſtrumentum. quomodo manu intima coꝛdis patefiẽt:
Sed male ethicus mutus eſt qui deum nõ laudat. nec
ſibi gratias agit.nec pꝛoximũ ſi poteſt et debet edificat:
nec ſeipᷣm cum perperam agit accuſat. Et huic ſic male
acto turbe ſubueniunt:cum illum ſic ſurdum nõ audiẽ
tem verba diuine bonitatis.ſic mutum vt nec loqui poſ
ſit chꝛiſto domino humanitate quadaʒ viſis miraculis
glijs pꝛo ſanitate adduxerũt. Et depꝛecabantur eum vt
imponat illi manum. Pꝛecantur turbe pꝛo muto:quia
lingue carebat officio.Et illius cõmunitatis hoc habet
imaginem quam debent homines habere in natura.nõ
ſolum in rebus extra coꝛpoꝛa ꝓpꝛia poſitis que de iure
diuino nemini cedunt in ꝓpꝛium ſed in coꝛpoꝛibus pꝛo⸗
pꝛijs:vt cum quis aliquo membꝛo deficit.ab altero ha⸗
bente de membꝛo ſimili adiuuetur. vt cecus ducatũ ha
beat a vidente.lingua loquatur pꝛo muto ſubueniat a⸗
ride ſane manus deficiens pedibus deferatur a valido.
Et cum ſumus ex vna maſſa cõpacti.qᷓ;uis ſit quedam

pꝛopꝛietas in perſonis:ex vna veritate nature ſit valitu

do membꝛoꝛum in neceſſitate cõmunis. Et magno fu⸗
turoꝛum pꝛeſagio ſub chꝛiſto res huiuſcemodi ageban⸗/
tur.vt cõmunitas in veris fidelibus reſtauretur in gra
tia:que per iniquitatẽ in auariciam in ꝓpꝛium ceſſerat.
Quod factum oſtendũt chꝛiſtiana cenobia vbi eſt com
munitas rerum ſimiliter et membꝛoꝛum.bi et egro
tantibus qui ſani ſunt vbi ſibiipᷣis per ſana mebra ſub⸗
ueniunt. Et ptopthographia edita in ſubuentionem
vbiq; in terris fideliuʒ clamant patentibus ianuis:qð
pthopthographij res egentibo et ſana membꝛa erhibẽt
pꝛ0O infirmis Depꝛecantur hi vt imponat manum. ſed
vVvluntas eius ſuffeciſſet aut verbum. Sanctitatẽ tan/
tum cõ ſiderant in perſona. cuius tactu credunt ꝙ du⸗
plex huius pellatur infirmitas:ſed necduʒ in chꝛiſto po/
tentiam deitatis audierunt. Habet autem quid occul⸗
ti miſterij et moꝛalis qo manus expetitur imponenda.
vt eadem manus ſit plaſmans et liberans. Manus tue
domine fecerunt me ⁊ plaſmauerũt me:veteriteſtamẽ/⸗
to due magne tube pclamant iob ſimiliter et dauid. Et
nõ ſolum cõtemplatiua potentia:ſed ſuis chꝛiſtus ope⸗
ribus nos ſaluauit. Et ipe operatur opera pattis· Et o⸗
pus dedit illi pater vt ꝑerficeret.Et volũtas eius hec eſt
vt pficiat opus eius.Et opera noſtra chꝛiſti ſunt operi /
bus cõiungenda:et manus affigẽda cruci expetiturad
impoſitionem. Nam per illam cruci affixam conterrite
ſunt ſathanice poteſtates.vt noſtre damnatõnis cyro⸗
graphum eſt deletum Et appꝛehendens eum de turba
ſeoꝛſum miſit digitos in auriculas eius: et erpuens te⸗
tigit linguam eius. Et ſuſpiciens in celum ingemuit:et

ait illi. Effeta: quod eſt aperire Seoꝛſat a turba hun

ſanandum dominus et ſaluatoꝛ nõ humanam ſed diui
nam ꝓ ſanitate daturus medelam.quoniam ſepe turbhe
noſtroꝛum fantaſmatũ et patratoꝛũ maloꝛuʒ et rerum
labentium cõglobatum occurrunt anime ad deum rede
unti.et perſtrepunt valide in auribus coꝛdis noſtri.vt
nec poſſumus intelligere potioꝛa. zοdus medendi

gquintus

Archiatrus.qui pꝛimo ſanandum retrahit a ꝓhibentib⸗

ſanitatem:deinde aufert argumenta recuperande ſalu⸗
tis Sed huius curationis modus pꝛomouet infirmox
aptitudinem ad ſalutem. Nam cõuertit illum ſaluatoꝛ
ad ſe vt facierũ mutuus eſſet aſpectus.ac ſiad noticiaʒ
inuitaretur creatoꝛis eius ad cuius imagineʒ factus e
vt cõſideraret quod ſuper homines erat.qui ſibi in hu⸗

manitate reſtituebat coꝛpoꝛis ſanitate. Et ſepe fixo in⸗

tuitu cauſatur amoꝛ:et cogito beneficia largiente ſi nõ
diligebat ſaltim reſpondit amoꝛeʒ. Et inſpectu faciei no
ſtre quam condidit delectatur. Quod ad eccle ſiã dicit.

SVSſtende mihi faaem tuam quia vecoꝛa. Decus habet

immenſum cognitio ſaluatoꝛis. Et per ꝓphetam de con⸗
trario geſtu cõqueritur. Vlerterunt ad metergũ:et nõ

faciem/Et cum ſic iſte ſanadus cõſiſteret ante faciẽ ſal

uatoꝛis.miſit digitos ſcilicet auriculares in auriculas
eius nõ omnes ſed minoꝛes vtriuſq; manus:velut ex⸗
purgans aures ab auditu malo. ab obedientia celeſtiuʒ
pꝛeceptoꝛũ. Nam ſepe in ſcripturap veritate obedien⸗
tie aurem poſitam inuenimus:ſicut ſcriptum eſt de obe
diente populo:in auditu auris obediuit mihi. Et expur⸗
gauit ſiniſtram ne audiret vocem demonis.vocẽ mun⸗
di.vxocem carnis. Et vt audixet terriſicum tonitruum
eterni iudicij eterne damnatiomis:quo male agentibuſ
dominus cominatur. Expurgauit ad dexteram vt audi⸗
ret agenda et ipſa fixa ceio diuinis inſiſteret Et expu⸗
ens tetigit linguam eius agnum ſacramentum in
ſputo:quo etiam et oculos cecinati aperuit. Sapiẽtia
videlicet de ſuperno capite defluens:ad directionẽ lin⸗
gue.ad eruditionem doctrinead publicationẽ occulto⸗
rum maloꝛum.ad odas ad gratiarum actiones referen⸗
das inſtruxit. Mec quidem mutuſ creatus eſt homo:ſed

cuũ inſtrumento quo loqui poſſit diſerte · Nec voluit chær

ſtus coꝛ ſufficere ad amoꝛem et cõtemplationẽ: ſi poſ⸗
ſent ſuppetere coꝛpoꝛis inſtrumenta in actione wnoꝛũ

Pꝛotinus et ipᷣm coꝛpoꝛis oꝛganũ inſtrumentum vir⸗

tutum eſt:in quo deperditũ membꝛum a culpa negle⸗
ctus abſoluitur.et viua ſubiacent ſi nõ perſiciunt opus
dei. Mihil ſit ocioſum in coꝛpoꝛe:quod virtutis poteſt eſ
ſe mancipium.Alioquin damnationẽ incurrimus:ve⸗
lut qui operatus nõ fuerit in talentis acceptis. Ydcir⸗
co ſuſpexit ſaluatoꝛ in celum vnde in homines bona pue
niunt:quia omne datum optimum et omne donũ pfe⸗
ctum deſurſum eſt deſcendens a patre luminũ Et in⸗
gemuit pꝛo miſeria cõditionis humane ꝙ in adam ſic
omnes multati ſumꝰ.ꝙ ex peccatis ꝓpꝛijs amplioꝛi ſub
iacemus. ꝙ mẽbꝛis debito iure nõ vtimurꝙ inſtrumẽ⸗
ta vitioꝛum querimuæ: iſte in duobus liber iteruʒ po⸗
terat multiplicari ſi virtutum nõ cõuertiſſet ad vſum.
Et ait. Effeta: quod eſt adaperire Verbo monſtrauit
potentiã.qꝛ in ſempiterno dei verto cuncta creata ſunt .
ad quod ilico ſecutus eſt effectus Nam et ſtatim apte
ſunt aures eius.et ſolutum eſt vinculum lingue et lo⸗
quebatur recte . Sic quippe ꝓpłetatũ erat ꝙ aꝑturus
eſſet aures ſurdoꝛũ:et linguas mutoꝛum facturus di⸗
ſertas. Non tamẽ neceſſitate ꝓphetie ſed rõne ſubueniẽ
di hominum indigentie ac diuine potentie oſtendende
hoc fecit. Maxime autẽ vt ſupꝛa fati ſumus vt deꝑdita

mẽbꝛa coꝛpoꝛis refierent inſtrumẽta virtutis.Quod ⁊
factum eſt. cum ſequitur quod et loquebar᷑ recte. Quo⸗/

niam nemo recte loqui poteſt inſtrumento lingue miſi
dictante virtute.ſed nec teſtimoniũ auditus reſtitutiꝑ
ſonuit ſicut et lingue:cum aliter hominẽ audire nõ cla⸗

reat niſi cum dictis aſſentit et diſſentit · iuſſis obedit vel

denegat.ad interrogata reſpondet.vel nõ audiens ſilet.

vocatus pꝛeſto ſe aſſerit.vel vt ſilentio tacitum ſe pᷣbet.

2fB☚ —dn ,m)à— ——⸗⸗ ðòð

̃——V——V—V—— ——

f—–- — J]— —,. — — — —

= =

2
—

—— — — —

Enti
ſn
mmnor
luato
tuseſt
nhu
fwin
teſind
geino
adit,
ls haht
1decon
uterno
ae ſi
Irichlag
eluter,
eſtug
teclen⸗
tdobe
Reppur⸗
Cmang
Mniruom
gentibut
prauci
Gepe
entumin
Spidt
lone lin⸗
ulto⸗/
teferen/
mo:ſed
uitchar
ſiwoſ⸗
lonoꝛu
mvir/
negle⸗
ntopas
eſtel
mmuseer
Par,
lorncre
ige⸗
ilinn
lun ir
ſoiſi
ſrune⸗
enzvo⸗
Chin.
ſtturt
tſont⸗
mopee
et /o
rus
o din
eni
ene
dtt
od
o
niſi
tig
c
l
le,
n⸗

De miraculis

Audit pꝛotinus in regno virtutũ omnis qui dicit.o⸗
quere domine:quia audit ſeruus tuus. Meſtitutas ha⸗
bet aures qui dicere poteſt.Audiam quid loquat᷑ in me

dominus Et pcepit ne cui diceret . Sepe huiuſcemo⸗

di phibitionem in euãgelio legimus.eandem habet ex⸗

pla nandi ſententiã vt alibi factum eſt! Quanto auteʒ

eis pꝛecipiebat tanto magis plus pᷣdicabant.et eo am⸗
plius mirabantur dicẽtes.Bene omnia fecit.et ſurdos
fecit audire.et mutos loqui Bene omnia fecit.qui pꝛi
mam creationẽ aſpiciens cuncta que fecerat.erant val⸗
de bona. Meſcit ab iſta potentia pꝛeterqᷓ; bonum egredi
ſed ipᷣa creatura ſe traicit in vitiũ. Inexceptuata eſt iſta
pꝛolatio ꝙ omnia bene fecit.ſed verioꝛ eſt effectus ꝙ eti
am vitiata bene remaſcellauit ad pꝛiſtina. Et ſolum e
eſt illa mala pꝛopellere que bonam naturã maculant vo
luntate hominũ cõſentiente.aut ipᷣo in ſua pꝛouidentia
rmittente. Bene omnia fecit non hominũ merito ſed
ua bonitate:qua rebus a ſe creatis cõmunicabilem fe⸗
cit. Sed laudant turbe atq; mirantur in hominibo diui
nam oſtenſam virtutẽ.eo ꝙ ſurdis reſtitueret audituʒ.
mutiſq; loquelam. Auditum ſcilicet illoꝛũ que ſub he⸗
braica ſittera que apud hebꝛeos ſeribitur ſamech inſcri⸗
buntur.que interpꝛetatur adiutoꝛium ſentẽtiandi. In
pſalmo quippe. In eternum domine.pmanet verbum
tuum in celo. YOgitur hocverbum eſt audiendum quod
in eternum in ſuis pꝛomiſſionibus permanet et in celo
vbi omnia impꝛetermiſſe ſuis vicibus alternanf᷑. Sub
hacetiam littera ex ſua interpꝛetatione dicitur in puer/⸗
bijs. Syndonem fecit et vendidit:et cinguluʒ tradidit
chananeo.Audi ſurde poſt reſtitutionem auditus:qꝙ tu

o Pe auditurus poſt doctrinã verbi permanentis in ce
o.

indonem facias ſcilicet candidationẽ operũ tuoꝛũ
qua chꝛiſtum inuoluas inſepulero ponendum.quia in

pace factus eſt locus eius:qui tantum eſt in puritate in

tentionis operumq; noſiroꝛum. Sindo ad candoꝛem

multo laboꝛe deducitur. Et einguluʒ tradidit chananeo
Chꝛiſtus deus chananeus eſt:quis celotes. Et ſcriptuʒ

eſt. Ego ſum deus gelotes. in caſtitate celans animas

quas redemi:cui noſtre mundicie traditum eſt cingulũ

pꝛout in euangelio exigit. Sint lumbi veſtri pꝛecincti.
Et ſub hac littera Jeremias terroꝛẽ iudicioꝛũ et iram
indignationũ eius ad nos:audire ſuadet dicens. Ope⸗
ruiſti in furoꝛe et percuſſiſti nos.occidiſti ⁊ peperciſti.op
poſuiſti tibi nubem ne tranſeat oꝛatio: eradicationem et

abiectionem poſuiſti me in medio populoꝛum. Et qui

loquitur mutus iam reſumpta ꝓoteſtate loquendi. Vt
ſi coꝛde credit ad iuſticiam: confeſſionem oꝛis faciat ad
ſalutem.
De ceco illuminato er duplici impoſitõne manus in
bethſaide ſcoõm marcũ tm̃. o“ Capim XXVI
Elm veniſſet bethſaida adducunt ei cecum:et
c rogabant eũ vt illi tangeret. Et appꝛehenſa ma
nu ceci:durit eum extra vicum. Et expuens in
oculos eius:impoſitis manibus ſuis interrogauit illuʒ
ſi aliquid videret. Et aſpiciens ait. Tlideo homines ſi⸗

cut arboꝛes ambulantes Pius medicus et humilis di

gnationis eſt cenſendus :ſi nulla ſpe mercedis viſitat e⸗
grotantes quiad eum nequeunt habere acceſſum. Pꝛe
uenit dominus cecum cum venit ad vicũ qui vallis pe/
nalis interpꝛetatur qua ſimilitudine pꝛeuenit omne ge
nus humanum invalle huius miſerie intercluſumnma

xime moꝛlv cecitatis oppꝛeſſum. Sed adducitur hic ce

cus ducatu videntium. Etemim legis dei peritiã haben
tes:ignoꝛantes ꝑduxerunt ad noticiam veritatis. Sed
nec tantũ legendi aut audiendi ſiue docendi ſtudio quiſ
inſtruit ut:ſicut cum humilibuſ ꝓſeucis ſupplicatur ad

r

Baluatoꝛis

ceum . Et ſepe doctoꝛes quamuis non nouerint magis

oꝛationibus q; verbis ꝓtecerunt in populo: et verbum
doctrine oꝛationibus adiuuerunt Pꝛoinde rogabant
vt illum tangeret Quotquot tactum aut coꝛpoꝛalem
pꝛeſentiã exquiſierũt.ſanctitatẽ tantum in homine.vir
tutemq; datam deſuper crediderunt:nõ deum verum et
hominẽ in aſſumpta natura latentem.qui vbiq; ſimili⸗

ter poteſt. a quo cũcta equaliter ſunt ꝓpinqua vel diſcãt

ſi diſtare ab illo fas eſſet aliquid docere nec opus eſt ſi⸗
bi aliquid agere geſtu coꝛpoꝛis:quia omnia perfecit ſolo
imperio voluntatis. Sed quia homo diuina operat᷑ hu⸗
mane.Naml et appꝛehenſa manu ceci:duxit eum extra
vicum. Durx factus eſt cecoꝛum lumẽ eternum: et ma
num poꝛrigit. vt ex tactu cecus duceʒ ſecurus ſubſequa
tur.Nouit diſcrimina viarum atq; voꝛagines: in quiba
poſſet cecus male ductus incidere. Nouit ſcopulos in
quibus poſſet impingere. Mouit et diuerticula in qui⸗

bus poſiet errare:idcirco via recta vemt ad cecuʒ:Chri⸗

ſtus eſtvia.ſecure ducit:neuter caſurus in foueam. In
ſtupoꝛem et in ammirationẽ omnis animus audiens ſe
deberet cõuertere:ꝙ chꝛiſtus factus eſt dux ceci.et peda
gogus eius:qui per ſeipᷣin quo pergeret neſciebat.Du/⸗
rit in nube atq; in igne populum de egipto velut de hoꝛ⸗
rendis tenebꝛis:a enpus niſi per eum nõ erat egreſſuſ
Et de ipo dictum eſt. Ducam te per ſemitas equitatis
quas cum ingreſſus fueris nõ coartabũtur greſius tui:

et currens nõ habebis offendiculum. Ceci omnes ſu⸗
mus: hoc duce pariter indigemus. MPꝛeſtat ipᷣe ſuã ma⸗
num: poerigamus et noſtra· Et opera noſtra infirma ſu
is altiſſimis operibus cõiungamus:nmeminem niſi ſolũ
ißpm ſequentes. Nam ipſe dominus ſolus dux noſter ſci
lcet iſraelitici populi fuit:et nõ erat cum eo deus alienꝰ

Et in captiuitate in interitũ vadit:qui huius ſemitas
nõ ſectatur. Et per ꝓpletam dicitur. Populuſenim du
ctus eſt in captiuitatem:quia nõ habuit ſcientiam. In

captiuitatẽ criminũ et vitioꝛum ire neceſſariuʒ factum

eſt.qui nõ habuit ſcientiam quã doctoꝛ ſupernus cecoꝝ

et ignoꝛantium ippe decuperit. dux recte viationis.oñies
ducens in viam rectam qua itur inter ſepimenta virtu
tutum: ſicut ſcriptum eſt. Et eduxit eos in viam rectã:

vt irent in ciuitatem habitatõnig. Qui hunc ducem re
liquerit:ſemper ibit in pꝛeceps. Et per Jeremiã domi⸗
nus querulatur inter cetera mala que fecerat populus
eius:ꝙ ipᷣm reliquerunt ducem. Nunquid nõ iſtud fa⸗
ctum eſt tibi.quia dereliquiſti dminũ deum tuũ.eo tẽ/⸗
poꝛe quo ducebat te per viam. Nunq; derelinqui poteſt
dux iſte:niſi cum ducit per viam. Mam in patria beati⸗
tudini adlxrentes electi erunt:vbi derelinqui nec valẽt
nec poterunt.Repꝛobi vero tune nolentes relinqui re⸗
linquentur:eo demerito quo hic dominũ relinquerunt
Qualis huius ducatus ad eecum: Extra vicum ſcilicz
bethſaida:qui domus pecudum ſiue frugum abundan⸗
tie et vallis penarum interpꝛetat᷑·Ab eterno beatus ex⸗
tra miſeriam per miſericoꝛdie manũ ſuos electos ducit

quam duplicem eſſe ſolum agnouimus culparum atq;

penarum:ſed vna penitus aliam pꝛecucurrit.nec ſecun
da ſequeretur niſi pꝛima pꝛeiſſet. quia pꝛima educitur
non deueniet in ſecundã quanq; multis penalitatibus
tranſitoꝛijs ſubiaceat caro moꝛtalis:etiaʒ ſubitura moe
tis imperium. Sed ſi rationi ſequenti vuceʒ adivſerit
reſurget in gloꝛiam deſtructo moꝛtis imperio nequaqᷓ;
vlterius peſſundanda. Exeamus extra vicum pecudũ:
vt nõ ſimus ſicut equus et mulus quibus nõ eſt intel⸗
lectus.Que maioꝛ miſeria hominũ exiſtentiuʒ ad ima⸗
ginem dei qᷓ; moꝛe pecudum viuere.vt ſupꝑ ſẽ fetentia
onera poꝛtẽt impꝛobumq; ſeſſoꝛem ad nefas duris cal⸗
m 3

Niber

caribus perurgentem: Exeamus ſequentes ducem ex⸗
tra vicum frugum.mundi liquida relinquẽtes et abun
dantiam.que cõtra naturam peccare diſpoſint codomi⸗
tas. Exeamus ertra vicum:n quo penam meremur cu
mulatione culparum. Exeamus exetra caſtra poꝛtantes
impꝛoperium chꝛiſti quo moiſes egiptiacam gloꝛia vili
pendit Ducens extra vicum ieſushunc cecum: expu⸗
it in oculos eius Per ſupernam ſapientiã: noſtre men
tis cecitatem ilumnnat-Mon eſt vera ſapientia niſi que
de chꝛiſti capite deſcendit Et impoſt uit illi manus vt
hominem ſeoſtenderet. Ec interrogat ſi aliquid videt.
Bene ipᷣe nouerat ſividebat:ſed in noticiã aſtantiuvult
deuenire quod agitur Qui homines velut arbꝛes am
bulantes ſe videre reſpondit Mon videbat ꝓpꝛium ſed
cõmutatum:nõ in re viſa ſed in ſuis oculis maculatis.
Falſi rerum eſtimatoꝛeſ de alus extra ſe iudicant pꝛout
intus dictat cõcepta nequitia. et tales arbitrantur ce⸗
teros quales ipᷣi depꝛauati perſiſtunt: et ipᷣi ad bona in⸗/
ſen fibiles.ſic alios eſſe decernunt.Mõ erunt arbvꝛes ho
mines quos videbat nec vt arboꝛes ambulant:cum ſo/
lum impulſu extrinſeco arboꝛes moueaãtur. Sed in ho⸗
minibus nõ bene vidẽtibus arlvꝛina ſimilitudo regna/

bat:mõ in re viſa erat illuſio.ſed in vidente:velut in a⸗

qua partim et extra partim:remus aſpectus circa illam
partem vbi ſitus diuerſitas incipit videat᷑ fractus cum
ipe ſit ſanus:que falſitas non exiiit in remo ſic ſito:ſed
in oculo ſic deluſo ꝓpter diuerſos ſitus rei integre aliter
ccernere nõ valente. Sed cur ſic homines in alia ſimi
litudine nõ vidit q; in artoꝛibs aliquid habet ſecreti mi⸗
ſterij:cum poſtea videntur omnia recte.Pꝛecurſoꝛ do
mini totam humanam natura arboꝛem appellauit:quã
et dixit diuino ſubiacere iudicio. Jam ad radicem arbo⸗
ris ſecuris poſita eſt vlut iudicium chꝛiſto datum enũ⸗
ciaus ad ſuccidendas arboꝛes ſteriles igniq; tradendas.
quoniam pater omne iudicium dedit ſilio.Et poteſtatẽ
dedit ei iudiciuʒ facere:quia filius bmimis eſt. Jpᷣe au⸗
tem ſaluatoꝛ ſecurim habens diuine iuſticie:arlvꝛibo ho
mines cõparauit dicens. Omnis arbo: bona fructꝰ bo⸗
nos facit. Mala autem arbv: fructus malos facit. Sed
fructus malos faciens:ſucciſa mittetur in ignem. Nul⸗
la inuenitur arboꝛ mala: bonitate naturarũ omnia bona
ſunt. Mamvidit deus cuncta que fecerat:et erant valde
bona. Sola hominis voluntas mala eſt in cauſa: malo⸗
rum operum fructus ad extra deducens. Pꝛoinde hicil
luminandus videt in pꝛima cura hominesvelut artvꝛeſ
ambulare.quaſi ſub iudicio dei omnes ineuitabiliter ex
iſtere iuxta fructum manuũ noſtrarũ retributioneʒ re/⸗
cepturos:ſed nõ definite qto bꝛauio bonos quãto ſup/
plicio repꝛobos eſſe donandos.Viſio lxc pꝛima terroꝛis
et timoꝛis initiantis eſt:pꝛo eo ꝙ omneſ diuino atq; tre
mendo iudicio ſubiacemus.Erpedit quidem hic pꝛimꝰ
aſpectus ad offerendam cautelam:ne velut ſteriles aut
male fructificantes arlvꝛes ſucciſi tradamur in ignem.
Necnon et viſio huiuſcemodi paternis ſeu pꝛothopla⸗
ſtinis delictis omnes homiĩes ſubiacere decernit.ob cau
ſam ꝓꝙ relictis cunctis paradiſi arbvꝛibus de interdicta
dumtaxat arboꝛe tetigerunt. Filij quidem arbvꝛis inter
dicte dicunt᷑ omnes qui ſemine coꝛrupto ex pꝛimis pa⸗
rentibus ꝓceſſerunt: qᷓ;uis multos liberet gratia quos
infecit coꝛrupta natura Deinde impoſuit iterum ma⸗
nus ſuperoculos eius et cepit videre:et reſtitutꝰ eſt ita
vt videret omnia clare Curatur iſte paulatim non ob
Afectum potentie ſed ob miſterium. SGecunda hec im⸗
poſitio manus qua videt ommia clare ad veram ſcienti⸗
am pertinet qua omnia in ſuis cõſiſientis cognoſcunt
ſiue creduntur: cum nec temerarie aut ſupꝛa moduʒ de

ſextus

hominibus exiſtimatur atq; credit᷑ nec diuinis iudicijs

aut miſericoꝛdia heſitatur.cũ fugienda et appetenda nõ

facienda et agenda pariter cognoſcunt᷑:et cum ſcitur q̃li

ter eſt cõuerſandum in medio nationis pꝛaue Et mi⸗

ſit illum in domum ſuam dicens. Tlade in domum tu⸗

am:et ſi in vicuʒ introieris nemini dixeris Introꝛſus
iſte remittitur vt nouerit ſpeculãdo quod acceperit: ad
quid obuigetur ex acceptis. Optima et grata cõſidera⸗

tio eſt. etiam ſi rependere nequit habere pꝛe oculis bene

ficia creditoꝛis maxime creatoꝛis:qui nullis noſtris va

lentibus meritis expedientia nobis gratis benigne cõ

ceſſit. Aadat in domũ ſuam illuminatus a domino.vt
cõtempletur interne.ne ſoꝛinſeca querela pꝛepediat:ne

„

ſenſibus occupatus coꝛpoꝛeis videat ex illo lumine qð

diume ſuſcepit.Abdicatum ſe a vulgarib⸗ cõſoꝛtijs faci⸗
at:qui luciferos ſplendoꝛes aſperit. Et ſi expedit in pu⸗
blicum alquãdo ꝓcedere:ne diffundatur animus in lo⸗
quendo etiam bona qui gratiã habuit. cum omnes non
eceat eſſe theologos:ſed lugentes et gratos et peniten
tiam agere. Nec omnibus datum eſtiin alios celebꝛare
ſalutem. Et ex opoꝛtunitate nõ ex voluntate opoꝛtet eſſe
ſermonem.d animi tumoꝛem ſpectat et faſtum oſten

dit loqui et erudire.ſi nõ mittatur ſuperioꝛis mandato
Splendoꝛ illuminas pꝛimo ſit ad ſeipᷣm in quem diffu

ſus eſt:nec deriuetur in alios niſi iubeat ſuperioꝛis auto

ritas autvrgeat neceſſitas.aut omnino exigat charitas

Et ſoꝛteꝙ iſte nõ erat de vico bethſaida.qui pꝛimo inde

foꝛas educitur: deinde dicitur! Elade in domum tuaʒ

poſt vero ſi vicuʒ introieris Quomodo enim poterat
domum introire:vicumq; nõ introire ſi domus fuiſſet
in vico. l
De curatione vnius infirmi ad pbaticã piſcinã ſcõm
iohannem tantũ. Capim XXVII
Ccum quodam tempoꝛe eſſet dies feſtus iu⸗
e deoꝛum:aſcendit ieſus hieruſolimã. Erat autẽ
hieroſolimis ꝓbatica piſcina q̃ cognominat᷑ he⸗
bꝛaice bethſaida: quinq; poꝛtic habens. In his iacebat

multitudo magna languentiũ cecoꝛum claudoꝛum ari:
doꝛum:expectantium aque motum rebꝛo legim ſal
uatoꝛem interfuiſſe ex ſtudio feſtiuitatib iudeoꝛum.ad

oſtendendam virtutem ad inferendam doctrinam nõ
ad oſtentationem vt humanã gloꝛiaʒ venaretur. Et ſua

benignitate ſe neceſſitatibus hominum inferebat:requi
ſitus ſiue irrequiſitus. Vlenerat enim pꝛo male haben⸗

tibus quibus opus eſt medicus ſed non pꝛo ſanis.quia

neminem ſanum inuenit:neq; mercedem capturus in
languidos.intendebatſbonitate tantuʒ ꝓpꝛia ferebatur.
Qui hieruſalem tempoꝛe feſtiuitatis aſcendens velut
nihilopenſus ab his qui ſibi ſanẽ videbantur/terrenis
feſtiuitatibus intendentes:ad male habentes qui feſti⸗
uitatibus vacare nõ poterant ſe ceõuertit miſericoꝛs mi

ſeris factus homo. Semper chꝛiſtus ſe tradidit ad ſola

men.qui mundi ſolacia deſpererunt aut quos ipſe mun
dus abhoꝛret. ſi wlint ſe in chꝛiſti lona tranfferre: aut
abijcientes voluntarie ſaltim coꝛde ſeculum. aut abie⸗

cos a mundo ſi ad gratiam deputant ꝙ abiecti ſunt dũ

tarat chꝛiſtus acceptat. Et hi ſolum inter dei filios com
putantur.ſicut in ſapientia legitur ex vocibus damna⸗

toꝛum.Mos inſenſati vitam illoꝛum eſtimabamus in⸗
ſniam. et finem illoꝛum ſine honoꝛe. Ecce quomõ cõ⸗
(go⸗ ſunt inter filios dei:et inter ſanctos ſoꝛs illoꝛuʒ.

os enim miſeratus dominus in hacvita viſitat ad pi
ſcinam.que hieroſolimis erat et ꝓbatica vocabatur ab
officio.nõ a pꝛopꝛietate rei:quoniã ibi oues abluebant᷑.
Piſcina dici cõſueuit ꝙ plena piſcibus eſſet.ſed hec an⸗

tifraſitica locutio eſt:nam piſcibus ipſa carebat. Mõ enĩ

Pſr Ioο n e r e

De miraculis

vbi balnea iugia hominum natatile piſciũ agitur. Sed

miſterium ſecretum habet hec piſcina. Diſcuſſum vxrro

aliquid gratum affert Siſcma cõgregatio aquarum ap
parentium ſupꝛa terram deſuper deſcendentibo ymbei⸗
bus cõgregatarũ aut ex occultis venis pdeuntium.aut
ex vtriſq; Gꝛatia dei omnibus pparata eſt hec que de ce

bo deſcendit:quia omne datum optumũ et omne donũ

perfectum de ſurſum eſt. Et hec publica et nota cunctis

ſane credentibo ex occultis meritis que nemo hominuʒ

nouit:que hieroſolinus eſt que terra pacis habet imagi
nem. Oratia diuina ſiqundem non aliter aut glibi q; in
pace cõgregatur aut pꝛeſtatur querentibus. Et fructuſ
iuſticie in pace ſeminatur .· Pꝛoinde petrus· Datagite
immaculati inueniri in pace· Oed ſi piſcina in hieruſa⸗
lem tunc notiſſima ciuitate:nunc abundantia gratiarũ
in excellentiſſima chꝛiſti paceinec in anguſtum vel in oc
cultum incluſa eſt gratia: ſed habet in publicum habet
pꝛiuatum.poſſibilis ad habendum.in vnitate ſeu verita
te querentibo:impoſſibilis diffidentibus. Multa eſt et
vna eſt:multa peo omnibugvna ſingulis. Nam de ha
bente pulcritudinem faciei dictum eſt. Gacies tua ple⸗
na eſt gratiaruʒ. put de deo habetur noticia fidei in hac
vita poꝛrecta omnis gratie plenitudo:vt nihil deſit xo⸗
lentibus in vlla gratia. Et de ſapientia dicitur. In me
nis gratia vie et veritatis. Mon eſt ſilij dei gratia vl⸗
lis coartata ſianſtibucſern unis omnibus volentibo eſt
in his maxime que in appetitu hominũ ſunt:ſcʒ in vita
et vritate grata ſanis.Et gratia vnius hominis in plu
res homines abundauit. Intantũ ſiquidem abunda⸗
uit vt omnes viuentes volentes ipᷣius poſſint eſſe par/⸗
ticipes. Et ſicut vnius intantũ abundauit gratia vt de⸗
riuari poſſit ad omnes ipᷣius effectus.ſanãs inuiſas ho
minum mentes.ita et vnitatis e

quit et gratia. Sed

perabundauit delictum:ſuꝑpabun

delictum in omnes et gratia ꝓ omnibo facta eſt. Et gra

tia ſaluatoꝛis noſtri i:ommibus apparuit erudieſ nos
Non enim ſoluʒ ꝓpter vnam gentẽ aut populũ aut que⸗
piam ſingularẽ apparuit gratia chꝛiſti ſed omnibo homi
nibus.quia vult omnes hmmes ſaluos fieri ⁊ ad agni
tionem veritatis wmire. Gꝛati ia iſta pᷣaglet

Hiſeina.Dech eſt in hieruſalẽ quia in pace inuenitur qð
eſt hominis optimũ:nõ in ulavbi eſt amaritudo ea--

ſima:ſed in illa que datur hominibo bone volũtatis Ca⸗
uabantur in eo oues. Elere quidem humiles nõ in alijſ
balneis pꝛeterqᷓ; in dei abluunt᷑ gratia.ꝙ lumina babilo
nis et egipti ſunt oẽs aq̃ pᷣter gratiam ſaluatoꝛis.Et ſi

qua videntur abluere ampliuſ turpant: niſi aqua hiern
ſalem vbi abluuntur animalia mitia in domnnicũ ſacri⸗

ficium offerendaltq; nõ incõgrue bethſaida hebꝛaice
vocabat ſ; dmu& pecudũ:t ſigniſicatio rei ſignate cõ
grueret. Oues enim ieſus ſuos ſſequaces et auditoꝛes

ingebat quinq; poꝛticibus quinq; iam decurſis mũdi
etatibus.circũdata gratia copijs infirmoꝛũ ſcilicet ipſa
egentiũ erat:iacentiũ in terrenis et peccatis ꝓpꝛijs atq;

pellae ues mee vocem meã audiũt:et ſequunt᷑ me

delictis. Cecoꝛũ ꝑ ignoꝛantiã veritatis.Claudop ſcilicʒ
heſitantiũ et claudicantiũ in duas partes. an verũ dnn
vnum viuũ.an idola ſequi penitus debuiſſent:ſieut he-
1 3 uven magnus idolatranti populo in optionẽ de/

it. Elt quid claudicatis in duas ptes: Si deus eſt do/
minus ſequimini eũ:ſi autẽ baal ſequimini iliũ. Mul⸗
ti heſitauerũt in fide venturi chꝛiſti:et in cultu vniusxve

ri dei. Et cum ipe aduenit mundo ſe palã faciens:etia,

claudicatũ eſt. Alij quidem dicebant quia bonus eſt:alij

*△

ꝛiſtifere opoꝛtet te f

re cõcentum qui ſatagit illam in veritate ſoꝛtiri:ſicut in
er tot languidos vmius ſanatio manifeſtat. Et vbi ſu⸗

Baluatoꝛis

quia ſeductoꝛ et ſeducit turbas. Et adhuc cdaudicant q;;

plures fideles in fide chꝛiſti ieſu impingentes in vitaʒ
eius et doctrinã ſuam: aut additiombus aut detrationi
bus aut lenſualiter aut queſtuarie aut ſauoꝛib- delectati
aliter ſentidi Etaridoꝛũ qui habebant deſiccata mem

bꝛa. q;uis adhuc cõiuncta coꝛoꝛi que de humoꝛe coꝛpo⸗

ris nõ habebant nec ꝑcipiebant alhmenta virtutẽ.vwlut
ramus deſiccatus in arbuꝛe q;uis nõ pcilus.nihil tamẽ
recipit de humoꝛe radicis vt pubeſcere poſit in floꝛes.
ꝓdirxe in folia:et aptos fructus educere in vtilitatẽ aut
clectatione vſcentium. Oicq; multoꝛũ erat. modeq;
regnat arida vita infideliũ.ſcʒ qui q;uis cum credentibo

Vnuũ ſint vmtate natureab enectu tame in uiſibilis gra
tie ſunt diuiſi. Et ꝙ amplioꝛe meroꝛe dolendũ:qpluri⸗

m fideles qui apparenter tenere videnturvmtate fidei
ſed affectib⁊ moꝛibo recidunt᷑: pleriq; male ſentiẽdi er
roꝛibo ſunt abſciſi.vt humoꝛẽ occulte gratie qᷓ in coꝛpe
viget eccleſie nullo modo perupiat:vt fructus dignos
penitentie faciant regnis celeſtibus aptos. Et iſraeliti
ci hoc in deſerto pꝛontebantur dicentes.Anima noſtra

arida eſt. Arida erat anima que in memoꝛia tenebat egi

ptum: et ea que in egipto reliquerant Alrida eſt omniuʒ
anima que delectabinter tenet memoꝛiam peccatoꝛũ et
axpetit in tenebꝛaſ quas reliquit:etwellet appetere igno
rantie incolatum. Et oſſibus aridis dicitur vt audiret

Vrbum dominil Et expectabant aque motuʒ huiuſce⸗

modi multitudo languentiũ:cuius motus erat per an⸗

gelum:ex quo niſi vnus ſanari nõ potuit.ille dumtarxat

qui pꝛioꝛ ocius poſt motum deſcendiſſet Omnis expe
ctatio eſt futurotũ.et maxime que differuntur/Et expe

ctatio creature reuelatione filioꝛũ dei expectat hue non
dum eſt ſed futura eſtſẽt erpectatio petitionũ noſtrarũ

vt exaudiantur ab altiſſimo.quod deſiderandum anxie
patienterq; ſi differtur. Hinc iob. Quis det mihi vtve

EC

niat petitio mea.et quod expecto tibuat mipigus d

pectatur ⁊ immutatio cunctoꝛũ. Yob. Cunctis diebus

pectat᷑ dominus in ſua plenitudine gratiarum: ſed
quouſq; veniat viriliter eſt agendum. Etenim hoꝛtatur

unbe nunc milito:expecto donecveniat immutatio mea

dauid. Expecta dominũ et viriliter age: cõfoꝛtetur coꝛ

tuum ſuſtine dominum. Et iterum. Expecta dominũ
et cuſtodi viam eius · Et alibi. Pars mea dominus di⸗
xit anima mea: ꝓpterea exaltabo eum/Sed in omni ex⸗
pectatione bonoꝛũ ſperandoꝛũ patientia opus eſt. Hinc

iacobus ait ſub ſimilitudinein ſpe agricole:vt expectan⸗

do patientiam habeamus. Patientes eſtote fratres vſ⸗
q; ad aduentum domini:ecce enim agricola expectat pꝛe
cioſum fructũ terre patiencer ferens. Et daind in expe⸗
ctatione ſua exauditum ſe gloꝛiatur. Expectans expecta⸗
ui dominũ:et intendit mihi. Et cum oꝛatione domini
lvnoꝛum eius expectatio ſiat:liebat enim dommo pꝛo
funde oꝛans. NHon cõfundas me ab expectatione mea.
rpectabat et iſta multitudo languentiũ sque motum
Quẽ motum nõ a ſeipᷣa ſed ab alia virtute:atq; angeluſ
inuiſus viſe mouebat aquã. Patebat ſenſui aque motꝰ
q́uis motoꝛ inuiſibilis eſſet. Mouet magni ↄſilij ange
lus aquã ſcʒ gratie:cum coꝛda hominũ cõmouet et inui
tat ad gratiam. Et quodda inuitatoꝛiũ erat ille motus
vt deſcenderet᷑ in aquam. Mouetur quidem gratia. cuʒ
ad ſe indigentes inuitat.Nõ enim homines ante mouẽ
tur ad illam: niſi pꝛius gratia ad homineſ moueat᷑: Oꝛe

uenit enim gratia omnẽ motum coꝛdis ad illã:ꝛomnẽq;

lvnã coꝛpoꝛis actionẽ.Minc ſaluatoꝛ ait. Sine me mi⸗

hil poteſtis facere. Et apls. Non ſumus ſufficientes ali
gquid cogitare er nobis tanqᷓ; ex nobis. ſed omnis ſuffi⸗
dentia noſtra ex deo eſt. Et alibi. Gratia dei ſizid quod

m 4

Tiber

ſum. Mam ipſa mota per angelum magni cõſilij ſcilicet
vnigenitum filium dei ſaulum ad ſieipᷣm pꝛomouit vt pᷣ
uentus a gratia operaretur in gratia: vt nihil vnumvel
let aut ageret aut eſſet niſi ex gratia. Quotidie ſiquidẽ

agitur mot gratie ſine intermiſſione querit ſanare lan
guentes:in quinq; poeticibus id eſt in quinq; ſenſibus
egre atq; infirmiter qineſcentes. Mouetur aqua deſce⸗
datur in ea. ſequatur ſanatio recedatur a poꝛticibus:vt

nõ vltra quieſcatur in ſenſibus. Brutale ꝓptinus eſt in
ſenſibus quieſcere. atq; ſupꝛa naturam fiamus quoni
ipſa ſupꝑꝛa natur eſt aſpernas coeruptam natura mo co
fundens ſed adiuuans conditã

agnu ſacramentu
oſtendit:ꝙ tantummodo ſanabaturvnus. Elmtas qui

dem lxcin vnitatẽ traijcitur fidei omniuq; virtutu: i⸗

gnatq; nõ duos aut plures.ſed vnum cõuentum wro⸗
rum ſidelium. Illam poero vmtatem vnius ſanati vni
tas oſtendit. 2c ter quaʒ eſſe wteſt nemim ſalus.vt in
vnam coeatur ſidem vnamq; charitate. vnamq; catho⸗
licam eccle ſiam oꝛthodoxam vt cuncte virtutes ex vno
pꝛodire credantur et ad vnum finem legis et ꝓpletarũ

eſum chꝛiſtum referantur.ſub vnius fide dei qu eſt tri

nus in perſonis vnus in mnnantaſll niã de ſtatu ca⸗

nitur fidelium q́; lonum eſi.quãq; locundum habitare

fratres in vnum. Et deus habitare facit vmꝰ moꝛis in
domo. Mon habitatur in vnum.neq; in vnum cõcoꝛdi⸗
ter cõuenitur: miſi habitatoꝛes vnius moꝛis extiterinr.
Vnus eſt mos eccleſic: vna eſt vrbanitas eius ſolũ ſa⸗
tagens in ſupna. Et cum duo ſunt ocul in capite mul⸗
tiq; capilli: ſolum in vmtate ſponſus pꝛo amoꝛea lpon⸗
ſa ſe vulneratum eſſe fatetur.Elulneraſti coꝛ meum in

Vno oculoꝛum tuoꝛũ: et invno crine colli tui. Ouo ſunt
oculi vexter et ſimſter. Duo ſunt intellectus:fidei et na

ture. In oculis fidei amoꝛis vulnus factum. Innume
rabiles ſunt capilli capitis colli apud nos. ſed apud de
um omnes numerati ſunt:ſed in vno ſponſus a ſponſa
gladio amoꝛis cõfoditur.vt ꝓpter chꝛiſtum ſolum um⸗

paſſibilitas veniat. Crinis quidem impaſſibilitatis ha⸗

bet indicium.necnõ ex vnitate ad aliam directionẽ tra⸗
himur:vt ab omnibus diſſilientes adhereamꝰ deo. In⸗
quit enim apoſtolus.Nam qui adheret deo:vnus ſpiri⸗

tus eſt cum eo/Ged cõſpicture ed cõſpicituret intẽditur in vno lon⸗
geui tempoꝛis egro trigintaocto annoꝛuʒ.nõ ꝙ ſemper

ab initio infirmitatis iacuerit ad piſcinam: ſed tantu in
eo fuerat perdurata infirmitas. Hic pꝛe ceteris in infir⸗
mitate lalboꝛauerat.et omni humano deſtituebatur au⸗

xilio:ad curam pꝛeueniebat᷑ ab alijs. Memo ſibi erat au⸗

xilio ad deſcenſuʒ:et inter miſeros miſerioꝛ erat. Di tẽ⸗
pus infirmitatis attenditur genus humanum eſta dia
wlo in poſſeſſione ſcriptum:ſed quomiã non omnesilli

diuino imperio liberantur:populuſ gentilis in ilio ſigna

tur cultu idolatrie iure pſcriptionis dialvlo mancipatꝰ
otius autem diſſerendo vehoꝛ in omnẽ hominẽ pec⸗

catoꝛem:quem ſathanas diuturmitate tempoꝛis poſſe⸗

dit. multipiicatione criminum magmtudine ſcelerum.

iure pᷣſcriptionis. cui nũqᷓ; fuit interdicta poſſeſſio quin

wlit poſſe. poſſitq; welle wnire ad gratiam: pꝛout venit

iſte egrotus au piſcinam/Ziggrauat hominum culpas

tempoꝛis longeuitas in ccato. Et dominus per Jere

miam populu arguit de longeuitate tempoꝛis in pecca⸗

tis. Nunquid poſit obliuiſcivirgo oꝛnamẽti ſui.et ſpon
ſa faſcie pctoꝛalis ſue: Populant meus oblit' eſt mei
dieb innumeris. Nemo dei obliuiſcitur niſi amoꝛe 920
pꝛio delectatus.et
lia et ad mundi gloꝛiam dele
tiq; malum eſi:ſed hoc grauius ꝙ in diebus in

peeter ipius legem ad creata viſibi⸗/
ctatone ſe ligans. et hoc v⸗

EeiIe oe eint numeris
Seg cum paucitas dierum hominũ ſit cito finienda.

quintus

quomodo quis a deoverti poteſt diebuſ innumeris,.niſi

Actum quis potuit in iniquitare permanſit: ve⸗

ro uie homineʒz nõ habuit:vritas facti eſt ꝓhomo diu⸗
turne peccatoꝛ hominẽe nõ habet iuuantẽ aq gratiam. et

ſanttatem a ſua egritudine cõſequendam. Et qBuis ad

loc plurimu valeant oꝛationes ſanctoꝛũ: ipis omnino
ſe paiuat peccatoꝛ indeficiens. Sed hoc lepe bonum eti⸗
am inuoluntarie atq; diuturne peccantibuſ remanet ꝙ
ſanar expectant: wre credentes infirmitates animaruz
eſſe peccara nullaſq; maioꝛes. MHic ſiclongeue infirmu
laluatoꝛ alloquitur: ſi ſanari cupit interrogans Elis ſa
nus ſieri Optime ipe nouerat. nec erat aliter autumã
dum: quomam tantum ob hanc cauſam wnerat ad Pi⸗
ſanam. Sed querit ieſus ſi vult: et oꝛe pꝛofiteret᷑ malũ
quereretq; ſalutem. Eademq; imagine affatur in inte⸗
rioꝛi ienſu quemhbet peccatoꝛe. Clis ſanus fieri: Quid
iſta interrogatio ſentire videtur. niſi es ne infrmus oꝛe
ꝛio cõſitere peccatum: Affectas ſanitatem: odire te in
nrmitatem opoꝛtet. Odis illam: argumentis cõtrarijs
pſequaris. iis ſanus fieri. Placet ne tibi ſanitas. Er⸗
go infirmitas diſpliceat: mo ſamtas mag; placeat. Clis
ſanus fieri. Potuit ne peccatum te pꝛiuare libere volun
tatis arbitrio.Potuit ne ſathanas te in illud baratrum

obſtinationis viuentẽ immergere.vt tibi malum diſpli

cere nõ poſſit velleq; i uſticiam. agnũ alte donum col⸗
latum eſt hommuvt liberum arbitriũ viuens etiam qᷓ;

tumcunq; ꝑeccatoꝛ non poſit amittere. Et diſplicentia

mali reſeruatur in hominiboa natura.et boni et optimi
appetituſ:quanq ipᷣi per inania placita depꝛauent᷑. Sed
interrogatus infirmus neſaẽs interrogantem. allegat

impoſſibuitatẽ peiuatum ſe fatetur humano auxihio⸗et

a valentioꝛibuſ pꝛeuenitur in cura. Clelut peccatoꝛ iam
mundum faſtidiens.aſpernatuſq; facinoꝛa:ſancte eccle⸗
ſie meretur auxilium oꝛationeſq; ſanctoꝑ. Sed nemini
ſperanda ſalus:fi ex toto coꝛde deteſiatur facinus. glu
ſcitq; ſalutem.Ad quem ſaluato⸗ LBurge tolle graba⸗
tum tuum et ambula. Et ſuſtulit grabatũ ſuum et am
bulabat YAacet aut ſedet: cui deſurgendo mandafr᷑. Ja⸗
cet qui cecidit in peccatis. Sedet qui a pigritia detinet
Pꝛeceptum datur diuturnoa peccato: i longeuo vt ſur
gat:ſi male ſe cecidiſſe cognouit Nam ſi ceciderit lignũ

gut auſtrum auaricie.luxurie.gule.atq; ire.que faciunt

animã eſtuare pᷣcaumate:ad aquilonem ſuperbie. vbi lu
cifer diſpoſuerat ſtatuere ſedem ſuam. aut inuidie que

frigidam animã facit. aut pigricie que tepidã tenet aut

.

in frigiditate mentis depellentẽ habitum motũ et offfi
cium charitatis.et ibi erit iacens vbi ceciderit nõ valẽs

ter ſe reſurgere vt valuit cadere: niſi ieſu pꝛeceptoꝛiſ po

tentia ſubleuetur. Etenim hic languidus trigintaocto
annos in infirmitate ha bebat:nequiens ab illa reſi urge⸗

re niſi ſaluatoꝛis ſuſcepiſſet pꝛeceptum. At vbi factum

eſt ſurrexit cõtinuo:et accepit grabatum. memoꝛiã cõ

fu ſionem peccati ſui quam omnis peccato: tenetur acci
pere ſecum ferens:et ambulabat in ſamitatis teſtimoni
um. exercitans coꝛpus et membꝛa. que olim tanto tem

poꝛe tabuerant. Meccatoꝛ interioeꝛi ſanitate reſpirans:

neq; amplius ferias in ſpiritualibꝰ agar. Ambulet. ſed

in lege dñ̃.et in pceptis a ltiſſimi et ꝑetat ſue directõis
viam liberatus a malo. NMamet dauid. Motam fac mihi

viam in qua ambulem: quia ad te leuam animã meain

Fiet pꝛotinus errabundus niſi pꝛius viam veritatis in
uenerit.quoni nõ eſt in homine via eius: neqʒ viri vt
ambulet et dirigat greſſus ſuos. Omnis conatus deo
placere volentium.recteq; gradi:fuit eſſeq; debet in ele⸗

ctione viarum. Ambulatur ſecurius. inceditur cautius
cum electa fuerit via writatis. Etenim dauid hoc in ſe

ſpr
,/
nt
imi
ecl
it

le

—
—.

f-

E

De miraculis

et in perſona bonoꝛum feciſſe demonſtrat dicens. Viaʒ
VWritatis elegi iudicia tua nõ ſum oblitus.Attamen in
via qua gradiendum eſt: duplex eſt directio. Eſt qui⸗
dem directio ab indirecto:et directio ad directum. Di

rectio, ab indirecto his verbis explicatur. liam im/

quitatis amoue a me:et de lege tua miſereremei · Et
alibi.Ab omni via mala pꝛohibui pedes meos:vt cuſto
diam teſtimonia tua. VUna eſt via imquitatis et malitie
ad perditionem deducens.ſed illa ꝑer fraudeſ: iſta moli⸗
tur in nefas· Mam eſt via que videt᷑ homini recta:no⸗
uiſſima eius ducunt ad moꝛtem. Eſt autem directio ad
directum. Sicq; poſtulatur. Dirige in cõſpectu tuo vi⸗
am meam. Nemo recte ambulat:miſi in cõſpectu deivia
hominis dirigatur. Sed quis eſt qui etiam volens eiuſ
poſſit vitare cõſpectum: Quonnia im omni loco oculi
domini cõtemplantur bonos ⁊ malos. Sed qui animo
cõtumaci perperam agere cupit diuinũ vellet declinare
cõſpectum.qui vero per iuſticiciã agere nititur.in cõſpe⸗
Cu dei dirigi poſtulatrot ſcom ſuum placitum gradiaft.
In ſpiritu ambulat:qui in cõſpectu dei ambulat. Et ſpi
ritu ambulate:et de fideria carnis nõ ꝑficietis. Sabba
to celebꝛata eſt huius infirmi ſanitas:quoniã in ſabba⸗
to eterno cuncti electi etiam qui turpiter peccauerunt
peracta penitentia ſanabũtur. Sed iudei verum ſabba⸗
tum nõ habentes. calumniam inferunt:ꝙ hic grabatũ
ſuum in ſabbato detuliſſet. Qui optime retulit tollẽdi
autoꝛitatẽ in ſue ſanitatis auctoꝛem: velut ſi minoꝛa ꝑ
maioꝛa pꝛobare niteretur dicens Qui me ſanũ fecit il
le mihi dixit.tolle grabatum tuum et ambula Ac ſi ve
lit intendere. Oaius eſt infirmitatẽ trigintaocto anno
rum ſpacio inſiſtentẽ ſubito depellere nducereq; ſalutẽ
q; iubere grabatů tollere. Sed ſibi obediuit infirmitas
fugiens et inueniens ſanitas:nec meum erat diſſerere
de licentia ſabbat ina. Diu tabuit coꝛpus meum nõ va⸗/
lens ferre meipᷣm.modo ab eo ſanatus ſupꝛa artem et
naturam vt quid eius mandata nõ faciam: NMõ me ſa⸗
nauit obſeruantia legis ſabbatiq; cuſtodia ſed huius ho
minis virtus ſanitati mexeſtituit.Et cum interrogare
tur quis eſſet:ipᷣm neſcire reſpondit.uiuſ tantũ ingra
titudinem arguit.ꝙ nõ nouerat ſue ſanitatis archiatrũ
et anteq; actiones redderet gratiarũ. Sed ſoꝛte perter
ritus nouitate factoꝛũ aut feſtinans ad iuſſum:aut om
nino detentus de ſanitatis leticia nõ curauit agnoſcere
beneficij largitoꝛem. Sed ſaluatoꝛ omniũ chꝛiſtus qui
animarum magis qᷓ; coꝛpoꝛũ querebat ſalutem. et pꝛefe
rebat vnam vt donaret alteram:declinauit a turba cõ
ſtituta in loco Poſtea inuenit euʒ ieſus in templo: et

Diynit illi. Ecce ſanus factus es:iam noli peccare.ne dete⸗

rius tibi aliquid cõtingat goꝛtaſſis ꝙ templum iſte ſa
natus intrauerat ad oꝛandũ.et ad referendum vni deo
cui templum dicatum erat gratiarum actiones ꝙ ſani⸗
tatem receperat nondum credẽs in chꝛiſtum. ipᷣmq; de⸗
um eſſe:in quo a ſaluatoꝛe inuenitur recepturus in ani
ma ꝓut receperat in coꝛpoꝛe ſanitatem. Et bene magno
miſterio extra templum coꝛpoꝛis:in templo ſanitas agi
tur mentis. Nam cuncta viſibilia ſen ſibilia coꝛpoꝛi cõ
ferunt. Sapientia virtutes mandata ſacramenta eccle
ſie ſancte que templũ verum eſt dei:ad animarũ inſtru
ctionem iparumq; ſalutem oꝛdinata ſunt. In optimo
loco pꝛo futuro miſterio iſte inuentus eſt a teſu:quod ſi
qui ad templum ſidei noſtre nõ veniunt.nõ mueniant
vt nec inuenti in anima recipiant ſanitatem. Sed que
in templo vbi inuentus eſt nõ ſunt pꝛeſentis diſſertio⸗
nis:iam diſerta ſunt alibi.Vleruntamen interminatio
huic facta inſtruit ad ſcientiã.incutit terroꝛem paratqʒ
cautelam.vt ſciamus ex peccatis penalia mala homini⸗

Baluatoꝛis

bus pꝛouenire nõ ſolum in anima ſed in coꝛpoꝛe.non ſo
lum in aua vita ſed in iſia.erroꝛ quidem quonia iudi
cium dei eſt ſcom writatem. Mam deus vltionum do⸗
minus vlciſcens in eos qui ꝑccauerunt. Ex quo caute⸗
la vere timentibo oꝛitur:decunent mala. bonaq; faciant.
vt dauid poſi peccatum. b omni via mala phibui pe⸗
des meos:vt cuſtodiam verba tua. Sed cur euenire de
terius cominatur-Nam dimiſſa ſepe in vltionẽe redeũt:
cum poſterioꝛa iunguntur. Crimen leſe maieſtatis ſe⸗
mel dimiſſum redit ad penam:cum agendo repetitur-
Et ſepe in homimibus coꝛ impenitens generat reitera⸗
tio dimiſſoꝛum. Mihilq; deterius in woluntarie peccan⸗
tibus poſt ſuſceptam de pꝛiſtinis indulgentia. q; ſi coꝛ⸗
dis duricia ſubiequatur:que dum aſſiſtit ad penitentiã
Wnire nõ ſinit. Quo demerito induratũ eſt coꝛ pharao

nis. vt ſemper mala malis cumularct. et peioꝛa cõnecte

ret.ſenioꝛ in populo dei factus:vt etiam neq; ſigna etꝓ⸗
digia magna ipᷣm ad penitentiã puocarent. Sed hic ſa
natus a ieſu vt eum agnouit ex fide:pꝛedicatoꝛ fact eſt
eius:et in trepido ammo abijt ad iudeos:et nunciauit
eis:quia ieſus eſſet qui fecit eum ſanum. Vlelut retri⸗
butionis munus offert cõſfeſſionem ꝙ ieſus ſanare ho⸗
mines poſſit:et conftetur eum coꝛam hominibus ipio
rum abiecto timoꝛe.Doc pꝛecipuum inter cetera ſalua
toꝛ a ſuis fidelibus querit vt eum cõſiteantur:cui con⸗
feſſioni dona ſublimia pollicitur. Ommis qui cõſitetur
me coꝛam hominibus:conſiteboꝛ et ego eum coꝛam pa⸗
tre meo qui eſt in celis.Et e regione dicit. Qui autem
negauerit me coꝛam hommibus:negaboet ego eum co⸗
ram patre meo qui eſt in celis. Nullum ſignum euidẽ⸗
tius ſanate anime:q; chꝛiſtum vita moꝛibus oꝛe homi⸗
num timoꝛe depoſito cũ neceſſe fuerit cõſiteri.

De curatione lunatici ſurdi et muti ſpiritum immũ
dum habentis ſecundum mattheum marcum et
lucam. Caplm. XXVIII
MNuidus hoſtis humane nature in deuʒ ſemper
i vſq;quaſq; ſuperbus alternationes celeſtiũ coꝛ
poꝛum obſeruauit inſidias tetras in illis cõſti⸗
tuens vt eoꝛum infamaret auctoꝛem.velut qui malum
in coꝛpoꝛibus celi poſuerit vnde humana natura ledere
tur:eo ꝙ viciſſitudine lunaris pꝑmutationis lunaticus
diceretur. Sed reuera nõ ſic imo ipᷣe malignus exagi⸗
tat obſeruando lune curſum quo ſoli puma vel longin⸗
qua ſumat defectu luminis vel augmentum.in his per
mutationibus lunaribo perampliusvexans vt ſimul cũ
creatura creatoꝛ ipᷣe culpetur· Nam vt tres euangeliſte
teſtantur vt oꝛdo detur rei geſte ppoſterando hanc ſcri
pturam quidam habebat filium lunaticũ ſea deceptio/⸗
ne qua ſupꝛa dictum eſt:ſed puer et habebat ſpiritum
iummundũ. Et erat ſurdus et mutus quivraret eum
vt ſepe pꝛecipitaret eum in aquam aut in ignem: et eli⸗
debat eum et ſpumare ſaciebat.et dilacerare et ſtridere
dentibo et areſcere. Omnia hec ab infantia paſſus erat.
Quem pater diſcipulis chꝛiſti attulit vt curarent eum
qui nequiuerũt. Sed diffidens pater de diſcipulis. de
magiſtro plus ſperans.cum ieſus veniſſet in turbaʒ ac⸗
ceſſit ad eum:et genibus ꝓuolutus oꝛabat dicens. Do⸗
mine et magiſter attuliad te filium meũ lunaticuʒ. ha⸗
bentem ſpiritum mutum et diri diſcipulis tuis vt cura
rent illum et nõ potuerunt. Miſerere igitur filio meo
quia lunaticus eſt:et ſi quid potes.adiuua nos miſertꝰ
noſtri. Et ieſus ait illi. Et ſi potes credere:omnia poſſi⸗
bilia ſunt credenti. Et cõtinuo exclamans cum lachꝛv⸗
mis pater pueri aiebat Credo domine.ldiuua incredu
litatem meaʒ.CTunc increpauit ieſus diſcipulos dicẽs.

Liber
O generatio incredula et peruerſa gouſch ero vobiſcũ
vſq;quo patiar vos:?iffertelillum ad me.Et attulerunt
ei. Et cum vidiſſet illum ſtatim ſpiritus cõturbaint eũ
et eliſus in terram volutabatur ſpumans. Et cõmina⸗
tus eſt ieſus ſpiritui immũdo:et increpauit eum dicẽs
illi. Surde et mute ſpiritus ego tibi pꝛecipio eri ab eo:
et amplius ne introeas in eum. Et exclamãs multum
decerpens eum exiuit ab eo. Et factus eſt ſicut moꝛtuꝰ
ita vt multi dicerent quia moꝛtuus eſi. Jeſus autẽ te⸗
nens manũ eius:eleuauit eum.Et ſurrerit puer Qui
adhuc peccare nõ nouerat tantaq; paſſus:ex oꝛiginali ſe
multatum inſinuat. SGed in iſta ante colligirur homo
ꝑeccatoꝛ.qui ex pꝛimis rudimentis et ex ſuis pꝛimitijs
ſe pꝛopꝛia voluntate traicit in alteram moꝛem partem
electione mentis impꝛoba.quãa coꝛrigere nõ curauit cõ
ſilio aut diſciplina melioꝛis etatis.ſed velut infrunitus
ſuper equum id eſt ſuper inhabenatũ coꝛpus inſedit:in

id latus quo malus feruoꝛ ſeu carnis impetus impelle/

bat. Sed nec diſſerendũ ꝙ lunatic eſſet:ne videamur
cum male credentibus infamare lunam ſimiliter et au

ctoꝛem. Sed pꝛetermiſſa opinione fallaci ſolum in id

quod verum eſt intendamus:nõ ſeruando littere oꝛdi⸗
nem ſed rei ſeriem. Puer hic habebat ſpiritum immun
dum. Et hic iuuenibus pꝛincipalis hoſtis immundicie
ſpiritus ferens per laſciuias voluptatum.et lubꝛica coꝛ⸗
poꝛum cui difficilime reſiſtitur. cum ad carneʒ ſe trahit
tanq; ſenſualitatis amicum. qui blande ingreditur dul
cia wenena diffundens. Si wro anime diſponit inferre
certamen.aut maculat vnde coꝛpus aut immuncdhicias
idolatrie et erroꝛum inſeminat.et ſurdum facit ad ver⸗
bum per quod erudiri poſſit ad ea que dei ſunt vt vigoꝛe
ſpiritus carnis illecebꝛe ſuperentur:mutum ad pꝛoden
dum latentia mala.Hic vexabat euʒ ne quieſceret. In⸗
quietus eſt omnis malignus nec quieſcit niſi ſupplan⸗
tet.⁊ ſemper facit eum quem poſſidet inquietũ:ſuadẽs
impoſſibile vt velit quieſcere in his que quieta eſſe nõ
poſſunt. Et ad pꝛecipiciũ aque et ignis ipᷣe deducit.Pe⸗
na ſe culpam oſtendit pꝛeteritam. Nam mala duo ſunt
ſcõm iob in inferno penalia ſcilicet aquas et ignis ſcom
illam ſententiã. Lranſibunt ab aquis niuium:ad calo⸗
rem nimiuʒ· Ex his penis colligitur culpa pꝛeterita.vt
aqua niuium oſtendat charitatis frigiditatem.caloꝛ ni⸗
mius accenſam cõcupiſcentiam ad patranda mala ꝓhi⸗
bita:in que ad cadendum impellitur diabolo mancipa⸗
tur Et allidebatur Ad terram peccatoꝛ impellitur:cũ

curuatur ad ima Et ſpumat ſin libidinẽ obeſatus Et

ſemetipᷣm dilacerat cum nihil poſſit retinere vſſtimen
ti honeſti.A nulla parte patitur aliquid habere integruʒ
vel cõſutum.Dilacerat veſtimenta que deſtruit oꝛnamẽ
ta nature et gratie indumenta que operiunt turpitudi⸗
nem quam incurrimus in adam et illam quam peccan⸗/
tes ꝓpꝛiaxoluntate cõtraximuſſ Stridebat dentibus
Et in inferno ſimilis pena diuerberat: quia ibi erat fle⸗
tus et ſtridoꝛ dentium Et areſcebat jec ſi eſſet ſine hu
moꝛe ſpiritus.vitam habentis Et ab in eunte ſua eta⸗
te iſte talia paſſus erat velut qui a pꝛimeua etate ſatha
ne factus mancipiuʒ.eius dirum imperium nõ valens
effugere.niſi a valentioꝛi potẽtia factus liber eſſet. Hic
poꝛro puer apoſtolis oblatus a patre. nec ab eis curatio
nem accepit:cuius cauſam ſi aliam inueſtigare tempta
bimus pᷣterq; que ab ipo cognitoꝛe cauſarum poſita eſt.
pꝛeſumptionis crimine arguemur:cum incredulitatis
cauſam dumtaxat obiecerit. Et chꝛiſto iterum a patre pᷣ
ſentatus eſt cum poſtulatõne miſericoꝛdie ſi qua poſſet
Optima oꝛatio cum chꝛiſto dicitur:ſi quid potes miſe⸗

rere mei. Sed huic in ipo typo loquitur ommb diceni

mouet!

quintus

Si potes credere:omnia poſſibilia ſunt credenti.Aſſe⸗

ritur ꝙ miracula potius fiant virtute credentis qᷓ; pote⸗
ſtate auctoꝛis: ſi omnia poſſibilia ſunt credenti. Mõ enĩ
ſaluatoꝛ ſeipᷣm interrogat facientẽ et miraculoꝛum au⸗

ctoꝛem:ſed interrogat expetentẽ ſibi per miraculum et

ſupꝛa naturam deficientibus remedijs alijs pꝛouideri.

ſi debite crederet.pꝛeoſtendens illam credulitatis pptẽ⸗

tiam que ante omnino ignota hominibus erat:qð om⸗
ma poſſibilia ſunt credeti.Auctoꝛitas fidei chꝛiſtiane in
finita eſt.ſi cõplectit᷑ omnia poſſe perficere. Poteſt dũ⸗
taxat ſi velit:credens ſcom rationem fidei.HNõ enim fi⸗
des per omma neq; per ſingula reſpondit hominurvolun
tati niſi ratio fidei voluntatibo fidelbus aſtiterit. Sed
huius pueri pater cum lachꝛymis exclamauit dicens.
Credo domine:adiuua incredulitatem meam ꝛetẽ⸗
debat ſe habere ſidem.ſed ſi nõ plenam.ſi in aliquo deſi
cientem.ſi nõ equiparem adqſexpetitum.per eum in quẽ
credebat poſcebat adiuuari Et recta exiſtimatio ſumet
omnibus pꝛeſtructa eſt vt ſi aliquid poſſidet virtutis.
non ad plenum ipᷣam poſſidere ſe credat.ſed ſemper au⸗

tumet aliquid deeſſe:vnde querat perfici vnde poſtulet

adiuuari. Et apoſtoli etiam petierũt dominũ dicentes.
Adauge nobis fidem.Aliud quidem eſt habere:aliud a⸗
liquid plenum poſſidere. Netenduʒ nobis eſt virtutes
ipᷣarumq; augmentum:vt anime noſtre depulſa omni
demonum fraude:plena ſit ſamitas. Sed increpantur
apoſtoli:velut adhuc nõ plene fideles O generatio in
credula et peruerſa quouſq; vobiſcuʒ ero.vſquequo ros
patiar Mec increpatio non de indignatione pcedit ſed
de cõpaſſione:nec ſaluatoꝛ tedio affectum de moꝛa cum

apoſtolis ſe oſtendit. aut moleſte ferentem:ſed tardita⸗

tem anime illoꝛuʒ abhoꝛret:cum ſic ipe cõuerſaretur cũ
eis aſſidue ac per omnia que cõgruunt argumẽto id fe⸗
cerit ꝙ in plenitudinem fidei deuenirent Et dixit. Af⸗
ferte illum ad me verum deum et hominem:qui a pu⸗
ris homimibus curari nõ potuit ſine fide pleniſſima ſal⸗
uatoꝛis. Et attulerũt ei Et cum vidiſſet illum ſtatim

ſpiritus cõturbauit eum Cõturbat peramplius ſpiri⸗

tus nequã cum expelli ſe cõſpicit.et ſeuioꝛa temptatio⸗
num bella mouet.et dum in anima ſeuire amplius ne⸗
nut.toꝛilie⸗ et coꝛpus et ſeuioꝛa temptationum bella
Angde hic puer a ſpiritu eliſus in terram. rolu⸗
tabatur ſpumãs Poꝛro ſic agebatur in coꝛpoꝛe. Sed
cum deſeri ſe malgnus agnoſcit validius inclinat coꝛ
hominis ad terrena reuoluens in illis memoriam.quo
rum amoꝛe vinculatus nolit dimittere:in quibus no⸗
uit dialolus homines tenacius poſſidere. Spumabat
pꝛe interno labvꝛe quem patiebatur. Sed vitiuʒ habet

ſpuma oſtẽdere ſcʒ lubꝛicale hoĩm: et putrida⁊ incõpo/

ſita verba que pꝛofert a dialolo agitatus. Cui cõmma⸗
tus ieſus increpans ſeuiciam eius:magis autem refre⸗

nans quem eiecit imperio verbi ſui. Spiritus ſurde et
mute. hoc eſt quia illum effecerat puerum. vt nec audi⸗

ret verbum quo diſponeretur ad optimũ:neq; loquere
tur quippiam gratum. Ego pꝛecipio tibi eni ab eoꝛet am
plius nõ introeaſ in illum. Pꝛecepit egreſſum:phibuit
reingreſſum. Mon enim ſatis depuliſſe malitiam: ſi re⸗
peteretur cõtinuo. Signum euidens recepte ſanitatiſ

in vtroq; homine:cum nõ infirmitaſin coꝛpoꝛe neq; in

anima et moꝛibus non reiteratur iniquitas Et excla⸗
mans multum diſcerpens eum:exiuit ab eo Inſatia⸗
bilis nocendi auiditas in demonibus eſt. Ingrediẽtes
ſtantes et egredientes inferũt mala que poſſunt:vt hic

puer ex pena quaſi moꝛtuus remaneret. Et were ſic agi
tur: quia liberatus a diabolo moꝛtuus eſt etviuus. Moꝛ
tuus mundo et ſibi:et poſſeſſoꝛi nequã. Viuit autem

bus
uni
lppi
curm
tig
ſun
nibe
tlite
ne
kur
inn
nis

ep

im
dri
tio⸗
ne
wla
lu⸗
e

N
1t
t
na⸗
fren
eet
ch
ere
im
Mit
re⸗
ti
in
le
ta/
tes
bi

No:

De miraculis

chꝛiſto qui tenet manum liberati ab ipo:et eum eleuat

vt ſurgat. Equidem a ſpiritualibus vitijs factus liter
ſubleuari meretur.et pꝛiſtiniſ moꝛtuus diuinam manũ
in ſuum adiutoꝛiũ accipit reſurrecturus ad virtutes:re
ſurrecturus ad vitam. Poſt quam curationẽ Lacceſſe⸗
runt diſcipuli ad ieſum ĩecreto interrogantes eum. Et
rxerunt ei.Quare et nos nõ potuimus eijcere illum

Inepta interrogatio et pꝛeſumptionis habens imagi⸗

nem:ſcilicet quare nõ poterunt eijcere demonem. Hoc

potius mirandum et interrogandu ſi potuiſſent. q;uis

in poſterum ſimilia multa fecerũt. Vnde ipi poſſe debu
iſſent. niſi er eo qun omnia poreſt: Ende hbommibus po
tentia ſuper demoneſ. EUnde mirandũ ſi homo nõ eijcit
demonem. in eden eiectus a demone:A quo quis deui⸗
ctus. huic et ſeruus addictus eſt. Quaſi poteſtiate tyrã
mica homo a ſathana pꝛemebatur. Elnde capti ſerui be⸗
reditario iure peccati que aduerſus capiente in bello re⸗
cludentem in carcere poſſet eſſe dpellendi poteſtas.niſi
pPer altitudinem fidei filij de hommis ſacti et potentiam
vututis eius: Apᷣa igitur ſides occultam energiam ha⸗
bet etiam agens inſignia manifeſte:que homines ſuper
homines facit et maioꝛes ſeippis cõſtituit que humanaʒ
execedens virtutem largitur inuiſe diuinam:vt etiam
ſuper demones ſane fidelium hominũ feratur imperiũ
qua nondum apoſtoli appꝛime imbuti erant:vt eis re⸗
ſpondendo ſaluatoꝛ ipe teſtatur Nam dicit illis ieſus.
Pꝛopter incredulitatẽ veſtram Ecce incredulitas ade
mit eijciendi potentiã:qua demota ſcitur quid poſſit ꝑfe
cta credulitas! Amen quippe dico vobis:ſi habueritis
ſidem ſicut granum ſinapis dicetis huic monti tranſi
et tran ſibit:et nihil impoſſibile erit vobis Mõ eſt ocio
ſa ſimilitudo grani H ad virtutem fidei expꝛimen
dam. ſi diſcutiatur per ſin
in effectum fidei ſpeculemur. Mon legimus apoſtolos
aliquando montes amouiſſe per fidẽ:quanq; potuiſſent
ſi neceſſitas poſtulaſſet cum et ſimilis iam facta legeri⸗
mus.ſed in argumentũ virtutis fidei dictum eſt.cum

bona omnia et decentia fieri poſſunt per fidẽ ex eo; a

iecit.quia nihil impoſſibile erit vobis. Et ſupꝛa dint:
omnia ſunt poſſibilia credenti. leruntamẽ quaſdam
alias virgas appoſuit fidei quibo ſathanica poteſtas ar/⸗
ceretur.et moꝛales virtutes docuit quibus poteſtatiue
depellitur ſcilicet oꝛationem et ieiunium:cum adnexit.
LHoc autem genus ſcilicet dmonum: nõ encitur niſi
oꝛatione ⁊ ieiunio Mõ ꝙ iſta pꝛeter fidem:ſed fides cũ
iſtis dmonũ huiuſmodi genus pellit. Quanta hic ſpi⸗

ritus neqᷓ; huic puero fecerit ſupꝛa iam diximus.a qui⸗

bus liberari deſiderans oꝛationibus vacet · domet ſe ie⸗
iunio:vt in oꝛatione animus ſe doo gratum exhibeat ac
cipiens documenta ſuperna.et plura mereatur accipere
cum accepta cognouerit.cum de acceptis gratiarũ debi
tas reddiderit actiones remote in conclaui agens cau⸗

ſam ſuam cum creatoꝛe ſuo:ante cuius cõſpectum om⸗/
nibus curis depoſitis cunctiſq; rebus abiectis ſe cõſti⸗

tuit aſſiſtricem. Jeiunio vero fiat mens ipſa ſollertioꝛ:
nõ oppꝛeſſa epulis nõ grauata cibis. Et coꝛpus mode⸗
ramine apte frenetur ne maculetur libidine. ne defluat
in vetitũ.ne excedat in nimium:ne obeſitate ſupꝛa ratio
nis cõſiſtentiam inualeſcat. V

De ſanatione mulieris curue ſeᷣm lucam tantu
Capitulum XXIx
Terq; ſexus ex diuina iuſticia p paterna inobe⸗
v dientia diuerſis penalitatibus ſubiacebat:quẽ
in multis curaturꝰ ſaluato: aduenerat:et omne
coꝛpoꝛis vitium quadã imagine ſpirituale mali erſtẽs

gula: ſed ptermiſſa dumtaxat

Baluatoꝛis

in anima vnde labebat᷑ in nequã opera oſtendebat: Et
cum eſſet ieſus docens in ſinagoga iudeoꝛum ſabbatis
ecce mulier que habebat ſpiritum infirmitatis annis de
cem et octo:et erat inclinata. nec omnino poterat ſur,
ſum reſpicere. Quam cum videret ieſus:vocaut ad ſe
et git illi. Mulier dimiſſa es ab infirmitate tus. Et im
poſuit ili manus:et confeſuim erecta eſt et gloꝛificabar
eum. Digne muliebꝛis ſexus infirnitates patit᷑: que
ſeducta in puaricatione fuit male ſuaſa peiuſq; ſuades.

—

Etenim ſi lola deliquiſſet. nec ſua ſiſſet viro qui et ſte⸗

tiſſet humana natura libera fuiſſet a malo Radix quidẽ

ſana ramos ſimiles pꝛoduxiſtet. Mon enim radix eua
mulier.ſed vir ada humane nature fuit exoꝛdiũ. Sed
hec de qua euangeliſta loquitur habebat ſpiritum ſcilicʒ
immundum qui eam iuſta dei permiſſione ligauerat. et
ſic inclinauerat coꝛpus eius vt nec poſſet ſurium aſpi⸗
cere: per annos decem et octo ſic cõpꝛimens eam. Non
ingredientes allegoꝛiarum pelagus infirmitatẽ huius
mulieris per imaginem quandam traiciamus in malo-
hominum moꝛes:in quos ſathanas cũctos libenter in⸗
trudit. Velut ſibi placens antiquus hoſtis deiectus a
ſuperis nollet aliquem in amoꝛeʒ ſupernoꝛũ aut cõtem⸗/
plationem aut quantamlibet cognitionẽ venire ne tan/⸗
dem illa poſſeſſurus ⁊ in illis beatificandus aſcenderet.
Quãobreʒ ſe obicem facit impedimẽta pꝛocurat:recur⸗
uat ad terrena. Inclinatus autem affectus in nimiam
curaʒ cariis quam geſtat.que terra grauiſſima eſt:que
cum in affectum terrenoꝛum tranſierit aſpectus ſuper⸗
noꝛum repꝛimitur et aboletur.aut nõ ingreditur in ani
mam illa dulcedo celeſtis:cui terra carnis in pꝛeciũ ve⸗
nerit.Deperit honeſtas in anima:cui cara eſt facta caro
terra. Illa imago ad quam factus eſt homo inuitat ad
alta. inuitat ad deum. ſuadet ſemper vt accepta illa di⸗
gnitas cõſeruetur humana:ne infra beſtias retrudat in
dignitas. Sed reſperxit illa terram coꝛpoꝛis ſui cui colli
gatur:et dilexit eam tanqᷓ; habitaculuʒ eius timens diſ⸗
ſolutionem.diliges in illa manere tanq; in optimo ſuo.
et omnem oculum et aſpectum inflexit ſuper eam inue
ſtigans aucupans vnde ſana et vigoꝛoſa cõſiſteret: nec
aſpexit melioꝛa ſua nec ſurſum direxit aſpectum.vbi eſt
immoꝛtalitas.affectata in cõcupiſcentiam ſenſibilium
cliuis.velut ſalomon qui ex cõcupiſcentia mala inclina
uit femoꝛa ſua mulieribus:ipᷣe ſicut mulier mollis factꝰ
AQuid inclinata mulier ad terrã ſi illos dixerimus qui
ſigurantur in illa muliere aliena et extranea que mollit
ſermones ſuos:et reliquit ducem pubertatis ſue et pa⸗
cti dei ſui oblita.inclinata eſt ad inferos domus eius. et
ad inferos ſemite ipſius: Mulier hec ſenſualitas et de⸗
lectatio ſenſualis eſt:aliena ſcilicʒ a lono cõditionis ſue
atq; hono virtutis magis alienans hominum mentes.
vt non vt conditi ſunt viuãt:ſed pꝛout ſe in beſtias mo
ribus tranſtulerunt. Mec mollit ex blandicijs ſermo/
nes vt decipiat citius: ducem pubertatis ſue abhoerens
Dux pubertatis deus ſolus:dux altioꝛis cõſilij et etatis
deus et homo. Et pactum condicti de actione laudabili
tradidit in memoꝛie:velut ab alijs occupata cõſtrictius
Sed qui woluntate inclinantur ad culpam.inuite incli
nabuntur ad penam:quoniaʒ et inclinata eſt ad inferos
domus eius. Imago adoꝛationis et venerationis eſt in
clinatio.ſed laude digna cũ adoꝛat᷑ deꝰ:ſicut ſcriptũ eſt
Incuruati ſunt et adoꝛauerunt deum. Et abꝛaam pꝛo⸗

nus adoꝛauit deum:et accepit a domino pactum ſempi

ternum. Et iacob adoꝛauit ſepties pꝛonus in terram.
et effugit indignationẽ fratris. Sed vituperiũ habent
et penam qui ad idola inclinantur. Nam et pꝛophete ne
quam interfecti ſuntixridente illos helia in inuocatiõe

domini ſuper ſacrificia. ſimiliter et populus qui ob ido⸗

latriam ductus eſi in captiuitatem:quia nõ habuit ve/
ram ſcientiam. Et ſi pter aliquid inſigne virtutis quiſ
dignus habetur: carens reputatur indignus. Et toto
vero poſſidens et exercens virtuti cõtrarium cõdemna⸗
batur iſraeliticus populꝰ quis genua curuabat ante ba⸗
al:vt helias pꝛopheta magnus nõ tamen omniavides.
diceret ſolum ſe eſſe relictũ qui baal nõ adoꝛaret.
audiuit a domino qui cuncta optime nouit.Meliqin mi
hi ſeptem milia viroꝛum in iſrael: qui nõ curuauerunt
genua ante baal. Ex qua plane ſententia vitium peram
plius a virtute cõſfunditur: et ipa virtus laudatur exvi⸗
cio. Neceſſe eſt pꝛotinus vitium vituperari a ſplendoꝛe
virtutis:et ipam ſplendidius inclareſcere de decoꝛe vi⸗
cioꝛum. Extollit lux ſeipam.et tenebꝛaruʒ turpitudine
validius eius deco: agnoſcitur:et ſua pꝛopꝛia cõſidera⸗
tione tenebꝛe boerelcunt. egrius vero cum coponuntur
ad lucem. Sixerim ſane hanc muherem incuruataʒ ad
terram. omnẽ animã ſpem ſuam. in caducis ⁊ perfuncto
rijs defigentem. hanc terrenam amanteʒ coꝛde. de ipſa
oꝛe pleno loque ntem.et ommi actione queretem:vtp
hac terna inclinatione ter diceret dominus.Terra ter⸗
ra terra:audi verbum domini. O qui terram diligis de
terra loqueris. terra negociatione cõquiris. audi verbũ
domini:ab iſtis te erimens et ad celeſtia erigens. Sed
quid eſt ꝙ ſurſum nõ volebat aſpicere niſi quia ſperans
in terrenis deſperauerat de ſupernis: Spes infimoꝛum
inciinat: ſupernoꝛũ deſperatio erigi nõ permittit. Spes
ſupernoꝛum dumtaxat eſt illa:que animas incuruatas
ſacit erectas. Et iniquitates ſupergreſſe hominũ ratio⸗
nes erigi nõ cõcedunt.Quo typo mebat dauid. Quoni
am iniquitates mee ſupergreſſe ſunt caput meum:et ſi
cut onus graue grauate ſunt ſuper me. Mondera ſuppo
ſita capitibus hominum:ſurſum aſpicere phibent. Sie
et imquitates ſupergredientes hominũ mentes. velut
grauiſſimũ onus cõpꝛimens et repꝛinens atq; grauas

aſpiciendi ſurſum adimunt facultatem.niſi diunna vir⸗

tute talia onera diſſoluantur. Sic enim per pꝛophetaʒ

pꝛeceptum eſt. Solue faſciculos depꝛimentes. aſcicu

li qui animas depꝛimunt:ſunt multiplicata delicta et cõ
cepte nequicie atq; actualia mala:in multis pꝛohibitis
aut in vno pꝛohibito iterata. Sed quim vno offendit
factus eſt omnium reus:vt nõ ſolum ex diuerſis: ſed
ex vno ſepe repetito cõgregantur et colligantur faſciculi
depꝛimentes. Nihil excludit miſterium annoꝛũ nume⸗
rus quibus hec mulier curuabatur:ſcilicet decem octo
annoꝛum. Secem quidem diticeus eſt qui pertinet ad
vitam agendam:octo vero ad quieteʒ ſupernã pertinẽt
nõ ex ſabbato iudeoꝛum. ſed ex octaua fidelium qui nu⸗
merus vitam ſperandam pꝛeſagiat.ac per hoc quicunq;
ſunt m huius mulieris imagine. hanc patiuntur infir⸗
mitatem per decem et octo annos:nõ agentes vitama⸗
gendam diticiei. et ſperandam regno dei deſperantes o⸗
mnino.Hanc quidem mulierem ieſus vocat ad ſe.quia
illa m ſe ſanari nõ poterat: nec bene ſibi erat et vt p eum
bene ſibi eſſet:dimiſit illã ab infirmitate ſua. Curuatã
animã ad terrena quis erigit.niſi qui ſpem poteſt poꝛri⸗
gere de ſupernis:1 lonis et ab his que bona videntur
extimatione moꝛtalium nemo retrahitur:niſi melioꝛa
in ſtipulationẽ pꝛoueniant. Quis enim ab iſtis terre⸗
nis abſtralxre animũ poſſet.niſi vero intuitu ſupernoꝝ
Quis potuit ad celeſtia mentes honminũ ſubleuare:ni
qui de celo deſcendit cuius in vtriſq; cõſiſtit plena pote
ſtas. a patre omnium deo data in celo in terra. Et poſt
verbum effectiuum etiam manus impoſuit non dedi⸗

gnans fragilem ſexrum quem condiderat nõ abhoꝛrens

quintus

creaturam pꝛopter culpam. nõ veſpiciens quod creane⸗

rat ad bonum eternum pꝛopter tempoꝛale delctum.nec
longam moꝛam in peccatis hominũ vecernenti ſic ple⸗
riq; reſiſtat. Sed vere auerſe mentis a malo ſincereq;
ad tonum cõuerſe infinuat cum uico paretur iniunctis

pꝛout cõſeſtim hec erecta eſt ab infimis alta cõſpiciens.

Et gloꝛificabat deum:quoniam regi ſeculoꝛum inuiſibi
li ſoli deo honoꝛ et gloꝛia. Et ſi omne datum optimũ et
omne donum perfectum d ſurſum eſi deſcendens a pa
tre luminum.nemo gloꝛiſicandus niſi ſolus deus. Eti
am in parteʒ optimãa hec mulier cemit cum gloꝛificauit
eum pꝛeter quem ſanari nõ poterat.et reddidit cenſum
vltra quem alium nequimus impendere niſi de moꝛibi
gloꝛiſicare deum. Sed qui hanc curuatam mulierẽ ere
xit.omies conatur erigere:ſuſcitans de terꝛa inopem
de ſtercoꝛe erigens pauperem. Erigit pauperem cui nõ
eſt adiutoꝛ:ſi erigi cupit.Pauperem dico rebus ⁊ nego
cijs:pauperem patiente cui mundus inſultat.pauperẽ
ſpiritu pauperem humilẽ.abiectum ſibi. abiectum mũ⸗

do:omni reputatione carentẽ. Hunc de ſtercoꝛe ceremo

nie legalis quam apoſtolus arbitrabatur vt ſtercoꝛa eri
git:de ſtercoꝛe terrenoꝛũ quo thobias cecatus eſt de ſter
coꝛe carnis que amimã inficit erigit.ac etiam merentes
erigit ſoſpitate:quia beati qui lugent.quoniam ipᷣi cõſo
labuntur.Omnis autem diſputatio et queſtio ſubſecu
ta.ꝙ in ſabbato curauerat:inuidiam et ipocriſim iudeo
rum pꝛetendit. Sed quid in ſabbato miraculum factũ

eſt: veram legis intelligentiaʒ.et eternam ſanitatem et

quietem enunciat.

De ſanatione idropici ſecundum lucam ſolum.
Kapitulum XXX
I T. factum eſt cum intraret ieſus domum cu⸗
e iuſdam pꝛmcipis ſabbato manducare panem:
et ipi obſeruabant eum. Et ecce homo quidam
idropicus erat ante illuʒ. Et reſpondens ieſus: dixit ad
legiſperitos et phariſeos dicens.Si licet ſabbato cura⸗

re.At illi tacuerunt: IJpᷣe vero appꝛehenſum ſanauit eũů:

et dimiſit Sicut vnigenitus dei filius aſſumpfit car⸗

nem carnis peccati ſimilem nõ tamen peccatricem: ita

ſe cõfoꝛmauit quibuſdam hominũ moꝛibus abſq; pec⸗

catovt etiam iret ad agapes hominum peccatoꝛum.nõ
amoꝛe cõuiuij ſed ratione docendi:et pauper et egenus

exiſtens oſtendebat moꝛibus paupertatemvite victum
capiens apud alienas edes inintat.aut ſemeipᷣm apud
eumviſitans.vt cacheum pꝛeuenit:ꝙ in domo ſua opo:
tebat eum manere. IJudicia quedam hominum teme⸗
raria poſſent in hisvlut in alijs cheiſto inferre calumni
am.ꝙ ſepius huiuſcemodi ſinfugia frequentaret.ſi nõ
veniret in hminum mentesꝙ querebat opoꝛtunitatẽ
docendi neſcios virtutem:et gerendis rebus captabat
materiam faciẽdi. Sed amplius dignationis et humi⸗
litatis ſibi debet aſſcribi ꝙ nullum hominem deuitauit
etiam peccatoꝛemſi coluiſſet ſecum habere colloquiuʒ

aut in quopiam honeſto participiuʒ facere. Nam in hoc

cum talibus acceſſerat ad cõuiuium ꝙ ipᷣm ad columni
am obſeruabant Et ecce quidam idropicus erat ante
illum Odropiſis infirmitas eſt aquatica inflans coꝛpo
ris cutẽ.que cum ingraueſcit curari nequit.et potu au⸗
get ipᷣa ſitim expꝛimens omne vicium quod multipli/
catur ex vſu.et ex cõſuetudine iteratur.pꝛeſertim auari⸗

ciam:que quãto magis auget pecuniam et deſiderium

plus habendi. Cõſtitutus hic erat ante ieſum:vt cura⸗
tionem acciperet. Nil aliunde ſibi poterat eſſe remedij:
niſi ſtaret ante ieſum. Sibi ſoli datum eſt deſperatis
mederi languoꝛibus vtriuſq; ſubſtantie: ſi ante ipſum

—
—
—

W
6eo
i
e

*

d
a
ei

nit

lehj
o
S
UI
ud
el
mn
ſin
itne
ahit
hit
iiz

mi
te
u⸗
,/
/
o
in
is

O”è”èẽłRM

De miraculis

ſtatur fide atq; cõfeſſione maloꝛum. Sed anteq; curet

interrogat quod nouerat non vt doceatur ab eis:ſedvt
coceat ipe illos Si licet ſabbato curare Non eſt que⸗
ſtio amplius repetenda de ſabbato At ili tacuerunt
MPꝛudẽtia hic vſi ſunt tacentes:cum quid iuſia reſpon⸗
ſione negando caruiſſent.Affirmare vero nolebant: ad

writatem per ſuperbiam cõtumaces. Superbe homi⸗

num mentes wrum confiteri erubeicunt marime cuʒ
odiunt:ſed ſilẽtio tranſeunt ne impꝛobiter rependẽdo
confu ſi videantur. Non tacent ex humilitate ſuperbi⸗

Oꝛdinata loquendi modeſtiavana gloꝛioſis et inuidis

ſilentium non imponit: ſed veritatem ab eoꝛum moꝛi⸗

bus alienam fateri nolũt. contradicere nõ pꝛeſumuntx
rentes conuinci: ne deterius erubeſcentie damna patiã

tur. Attamen exequitur ſaluatoꝛ ſue gratie largitatem:
et effectiua potentia ydropicum ſanat et dimittit illeſũ
Non cogit eum ad aliquid reſpondendum:nõ aufert li⸗
bere woluntatis arbitrium. Omnem hominem ſue ra⸗
tionis et voluntatis cõpotem eſſe ſinit:nec aufert ex vi⸗
cio nuper cõmiſſo.non ex dono nouiter impẽio qð gratꝭ
creature rationabili cum crearet impẽdit OSmms autẽ
diſputatio de ſabbato ſubſecuta wrũ intellectũ ſcriptu
re demonſtrat non habere iudeos.et quomodo contin⸗
gebant illis omnia in figura:quam veritatem chꝛiſtus
Vnerat reuelare..
De mundatione decem lepꝛoſoꝛum ſcõm lucam ſolũ.
Capitulum XXXI. V
Nter ceteras infirmitates pꝛopter quas eui
dentioꝛ indicta diſcernendi peritia. 1 datus
certus oꝛdo ſignatuſq; curandi. et patiens
incurabiliter ſit ſegregatus a ceteris in veteri teſtamẽ/
to eſt ſingularioꝛ lepꝛa:que cũ pꝛuritu cutis habet aſpe⸗
ritatem.variũq; coloꝛem omne vicium cum delectatio
ne agentis et ſcandalo videntis inſinuat.Naim coloꝛis
Varietas ad multiplicationem vicij pꝛuritus ad delecta
tionem ſui.cum ſenſualitas ſit cupida ſcalpi:cutis aſpe⸗

ritas ad ſcandalum pꝛoximi congrue referutur. Hac in
ſirmitate infecti aliquando dominum adierunt cupidi

de ſalute deſperãtes de medicina ſilra natura.. Nã vũ
iret ieſus in ieruſalem.et tranſiret ꝑ mediam ſamariã
et galileam et cum ingrederetur in quoddam caſtellũ:
occurrerunt ei decẽ viri lepꝛoſi. Qui ſteterunt a longe
et leuauerunt voces ſuas dicẽtes. Yheſu pꝛeceptoꝛ mu
ſerere nti. Denarius numerus mali fecit auriſſem eo
ꝙ nulla deſit puaricatio in pꝛeceptis ⁊ mali cõmiſſio in

contrarijs:non enim niſi ex contrarijs pꝛeuaricatio eſt

bonoꝛum atq; virtutum. Muũqᷓ; emm niſi ꝑ malũ wvnũ
vperit atq; minuitur:neq; abſq;vicio virtus depellitur
Ysitur decem viri lepꝛoſi vmuerſitatem delictoꝝ. atq;
Nccatoꝛum pꝛonnnciant:dũ denarius adducatur in cã
Virilitas equidem ex ſexu foꝛtioꝛi penſatavtrũq; malũ
validat:delictum ſiue peccatum. Hecuit enim virum
ſupꝛa femineum ſexum in obſeruãdis mandatis atq; in
ceſſandis criminibus eſſe ꝑ omnia foꝛtioꝛem.Pꝛoinde
Vro delinquenti aut vituperium in hac vita:ſeu toꝛmẽ
tum in alia pabundantius erit. Inñirmitas ipſa hoꝛro
ri patienti et aſpicientibus eſt:et non ſolum viſum ſed
etiam olfactuʒ ex fetoꝛe offendit. tactuſq; illã ab hoꝛret
Et quia moꝛibus contagioſus creditur patiens ſegre⸗

gatur. Et non ſolum in veteri ſed etiã in noua lege le⸗

pꝛoſos cermimus cotidie a ceteris ſe egregari:v tũc extra
caſtra:et nunc extra habitacula cõmunia emittãtur. Et
eo demerito genus humanum hec infirmitas inuaſit:
quo et cetere inuaſerunt Sed actum inſignem in illa
pꝛeuaricatione oſtendit. cum ex ipſa natura multatus:
videlicet quo pꝛothoplaſti totos ſe contaxerũt in culpã:

Baluatoꝛis

accedentes animoet coꝛpoꝛe ad interdictum lignum
vt intra nil obedentie. ſoꝛis nil remaneret honetti. Et
htotum coꝛpus cum incipit et augetur:ſerpit hec putri
aa tabes. Sed occurrerũt hij decem donnmo ſaluatoꝛi.
Bonus occurſus ad eum qui de ſuperisvt in terris poſ⸗
ſemus ſibi occurrere:humanatus occurrit. Occurrant
omnes obuiam ſaluatoꝛi pꝛeino vt mundetur a lepꝛa
qua tenentur infecti.: Nulli aut pauci ſunt quin aliqua
delectatione culpantur et pꝛuriti nequa:quam in ani⸗
ma et coꝛpoꝛe patiuntur. Hon ceſſemus ambulare do⸗
nec occurramus ei in virum perfectum: in menſura eta
tis plenitudimis cheiſti. Etenim ip̈e ſaluatoꝛ infirmis
et indigentibus ſe obuium facit:cum nobis ad occurre
dum ei nulla poſſit eſſe facultas miſi pueniſſet· Intrat
igitur caſtellum.vbi lepꝛoſi occurrunt. Intrauit hunc
mundinm: vt ſibi homo lepꝛoſis et vlceribus plenis oc
curreret. Sed ſteterunt a longe in cõſideratione malo
rum:et vmniuicuiuiq; immundicia iure trepidat appꝛo⸗
ximari mundiſſimo. Ele autem hommibus nequa ap⸗
pꝛoximatione digna pꝛeſumentibo in diuina. Humili/
ter vro longe ſieri plus appꝛorimat:et indignũ ſe repau
tare occurſus velor ad deum eſt. Meccati acti cõſiderare
miſeriam quod dignum operatur diuoꝛtium:eſt appꝛo⸗
pinquatõis initium. Ipᷣius cognitio aut magis phibui
it aut pꝛocurauit abſceſſum:niſi confeſtim patrati mali
diſplicentia obueniſſet. Que cum venerit homo pecca⸗
ti merito acin dignitate longe poſitus eſt:et ſic ex hu
mili et vera cõſideratione ſe credens a deo longe factuʒ
pꝛopinquioꝛ cõſcientia intro cõfeſſus voce coꝛdis excla—⸗
mat. Yeſu pꝛeceptoꝛ miſerere noſtri. Altius clamat᷑ m
aures domim ſabaoth voce coꝛdis qᷓ; oꝛis. Et hic verus
eſt clamoꝛ:quem fecit dauid.facereq; pꝛedixit. Clamaui
in toto coꝛde exaudi me domine.Ac ſi merito eſſet exau
diendus: qui ad euʒ toto clemat ex coꝛde. Hunc clamo⸗
rem deus exaudit et reſpicit. Nam cum populus iſraeli⸗

*

ticus educeretur in manu moiſi de egipto paueſces ma

ris tranſitum.et ſequentiũ feritatem. tumulabat oꝛe.
alteq; clamabat:moiles vero tacebat oꝛe· fortius coꝛde
clamans. cui ſoluma domino dictũ eſt. Quid clamas
ad me: Ipe tacebat omnes clamabant. et ſibi ſoli dicit

quid clamas ad me:quaſi nullaʒ alioꝛũ vocem deus au⸗
diret.miſi eius qui valide clamabat in coꝛde/Sed cla⸗
mantibus altis wocibus his lepꝛoſis:ieſus dixit. Yte et

oſtendite vos ſacerdotibus. ο nulla infirmitate pel⸗
lenda nullis ſanandis infirmis:legimus ſaluatoꝛeʒ ad
ſacerdotes.pꝛeterqᷓ; lepꝛoſos miſiſſe curandos.Nam cũ
coꝛpus lepꝛa occupet vniuerſum varietq; coloꝛẽ. omne
genus peccati oſtendit cõfeſſione purgandum et omnẽz
immundiciam ſacramentalibo decret aduerſam. ſeu le
gi dei cõtrariam: que vt pellatur opoꝛtet cum ſacramen⸗

tis wrum habere cõſenſum. Et quoniaʒ varietas lepꝛe

varietatem intellectuum in ſcripturis ſacris enunciat.
opoetet in ſcripturarũ interpꝛetatione cum ſacerdotib
aun habent ſcientiam cõuemie:cum diſcrepatio inducat
erroꝛem. Etenim paulus qui a chꝛiſto immediate ha⸗
buit euangelium qui nõ errabat tamen collationem de
chꝛiſti euangelio cum alijs apoſtolis fecit.ne inuacuum
cucurriſſet:nihil tamen amplius q; ſciebat accipiẽs. G—ęg
cile quideʒ a writate deuiat. auctoꝛitate ppeia ſcripturas
——— 3 (ouentu doctoꝛum intellectus capi⸗
unt ſingulares. Dꝛoinde intellectum varium ſcriptu⸗
rarum quo ſunt lvreſes introducte ſacerdotibus ſalua⸗
toꝛ iubet oſtendi.vt varietas abſcedat ⸗ writas accedat
et reuocentur ab erroꝛe hominũ coꝛda.cum de ſectis re
dierint ad eccleſie vnitatem. In figura enim futuroeñn
et ſacramenti ſuturi.lepꝛa ſacerdotibus pandebat᷑.cum

poſtq; filius dei factus eſt homo in humanitate ſacramẽ
ta cõſtituens:ꝙ homo peccatoꝛ ſacramẽtali homini pꝛo
virtute ſacramenti coꝛde dolens oꝛe maculas peccatoꝝ
oſtenderet:vt cum aliter ſaluari nõ poſſint quos ꝑecca⸗
toꝛum ſarcina pꝛemit. cum aderit ex omni parte facul⸗
tas mfi malefacta ſacerdotibus oꝛdinanatis aperiant:
nõ querentes huius reſtitutionis cauſam. ſed virtuteʒ

chꝛiſti occultam in ſacerdotibus fide credentes actõne

venerantes Et factum eſt dum irent:mundati ſunt
Si mundati ſunt dum irent.anteq; pxruemirent.eui⸗
denti argumento qui mundat peccatoꝛem a maculis de
claratur:ꝙ nõ ſacerdos vnctis in manibo:ſed qui totus
eſt vnctio chꝛiſtus. Et niſi pꝛius peccatoꝛ vere penites
ſuoꝛum cõſcius delictoꝛum et crimmũ a chꝛiſto de ipia
pedica liberetur fruſtrat᷑ in ilo abſolutio ſacerdotis cum
ipᷣius auctoꝛitas nequit in amplius qᷓ; chꝛiſti.qin occul⸗
toꝛum eſi cognitoꝛ.ſine vlamine videns abſoluendũ.
et quãta cõtritione detentum quem cõmunis ſacerdos
ignoꝛat.qui abſolutionẽ ſuper oꝛe cõteſſum foꝛte in nõ
coꝛde cõtritum poteſt inducere:nõ tamen niſi peius oc⸗
culte diuina auctoꝛitate mundatum pexiſtente cõtritio
ne mundare. Habet ſacerdos dumtaxat de dotali cõfeſſi
one decernere: de interna cõtritione ſolum nouit altiſi
mus. Et quanq́; euangeliſta nõ explicet:perfecerũt ma⸗
datum Vlnus autem ex illis vt vidit quna mundatus
eſt regreſſus eſt cum magna voce magnificans deũ: et
cecidit in faciem ſuam ante pedes eius gratias agens
Sepeagitur in mo:ibus hominũ.qꝙad equalla ſimilia⸗
q; dona vnus eſt pꝛeconſoꝛtibo gratioꝛ: et ingratitudo
multoꝛum vultus a datoꝛe facit auerſos· Et dignus eſt
amplioꝛa ſuſcipere qui cognouit accepta et pꝛout ipᷣe po
tuit retribuit largienti:nõ dati vicarium ſed exemia gra
tiarum. Qui vero ſolum gaudet acceptis nec ſaltem in
leticia faciei et verbi gratus eſt:etiaʒ quod accepit amit

tere meretur. Sed vnus qui reuerſus eſt ad chꝛiſtum

cum actionibus gratiarũ ab ipo nõ a ſacerdotibo cogno
uit ſe accepiſſe virtutem.Alij foꝛte nõ a chꝛiſto ſed a ſa⸗
cerdotibus ſe crediderunt eſſe mundatos.Hicvero vnꝰ

inſigniter ſe pꝛeſtruxit ad chꝛiſtum.Cognouit quod ac⸗

ceperat:quiavidit ſe mundatum a mundatoꝛe ieſu. In
tellexit a quo acceperat quia regreſſus ad mandatoꝛem
quem extollebat laudibus: nil vltra rependere valens
niſi voce magnificare demm. Magna quidem vox in cõ⸗
ſpectu dei nõ eſt a coꝛpoꝛalibus inſtrumentis: ſed ex affe
ctu magni coꝛdis. Magnificare deum eſt ſibi ea que ſůt
magna tribuere: que aliter qᷓ; pxr eum fieri nequeunt.
Caſus in faciem ad humilitatem pertinet et ad oꝛatio/
nem eius:qui ad adoꝛari dumtaxat eſt dignus:inte pe
des vt aſſumpta humanitaſ in aſſumente deitate cultu
lat rie adoꝛet᷑.Agebat gratias quia gratis acceperat.Ne⸗
moquidem tenetur gratiarũ actiones impendere niſi
qui gratis accepit Di quis enim aliquid accipit iure de
bito ſiue lege:nõ obligatur ad munera gratiarũ. Sed
hic erat ſamaritanus.alienus a patria extraneus agen⸗
te:ſecretus a moꝛibus.locationẽ gentium ad vnitatẽ
eccleſie hic inſinuabat. Cum alij patriote remearẽt ad
pꝛopꝛia:hic extraneus mundatus repedauit ad chꝛiſtũ.
NMecnon et pauci dei memoꝛes beneficioꝛũ: multi vero
Iimmemoꝛes extiterunt Ged reſpondens ieſus dixit.
Nõne decem mundati ſunt:et nouem vbi ſunt Noue
rat beneficiens beneficiatos quem ipᷣi noſſe amplius de
bunſſent:et de ingratis velut cognoſci nõ dignis inter⸗
rogabat.Nam d vena ingratitudinis exhaurirur: qui

nõ rependit deo ſaltim gratias de beneficijs velut a deo
incognitus repꝛobetur. NRepꝛolvꝛum ſiquidem et ele?
ctoꝛum ſoli deo notus eſt numerus. Nec wlut ignoꝛss

quintus

ſed velut ad ingratos iratus interrogat. Veruntamen
nõ eſt numerus ſed vnitas in ingratis vero innumero⸗/
ſitas reperitur.quoniam in vno ſolo cõſiſtit vnita mul⸗
titudo bonoꝛum:maloꝛum vero numeroſitas in pluri⸗
ma deriuatur. Et vnus bonus laude pꝛefertur:etiã ma⸗
loꝛum multitudini cõparatus. Nam et ſequitur Mon
eſt inuentus qui rediret.et daret gloꝛia deo:niſi hicalie
nigena. Et ait illi. Burge et vade:quia ſides tua te ſal⸗
uum fecit Mõ eſt inuentus imo erant omnes inuenti

ſed qui daret gloꝛiam deo. Omnes pꝛotinus inueniũ⸗

tur moꝛtales.ſed nõ omnes gratias referũt de acceptis
nec qui omnem gloꝛia referant regi ſeculoꝛum immo⸗/
tali et inuiſibili veo:cui eſt honoꝛet gloꝛia in ſecula ſecu⸗
(loꝛum. Inexcuſabilis eſt incõ ſideratio in homimibo. et
ante mentis oculos nõ ſtatuere bona que diumus largi
toꝛ cõtribuit:quaſi minus obligati vigeamur eidem.ſi
ad noſtram recoꝛdatione nõveniũt.velut ſi natura nos
ſic ſine diuina pꝛouidentia pꝛoduxiſſet ac ſi ſic eſſe debe⸗
remus ex debito nõ ex dono:et ꝙ gratia eſſet ex virtute

ſeminaria nõ gratis impenſa. Culpatiſſime agunt.qui
accepiſſe diſſimulant.nec cõſiderant quid operaritene⸗
antur ex donis que deus gratis impendit:vt nõ curioſi⸗

tas mala:ſed laudabilis actuofitas ſit in eis. Sed qui

non ſunt inuenti de acceptis reddere altiſſimo in bacvi

ta gratiam.ad gloꝛiam nunq; peruenient ſupernam:nec

audient ꝙ gloꝛie relatoꝛ audiuit Surge et vade:quia

fides tua te ſaluum fecit Mõ audient ſalutis verbum

qui diuina beneſicia vilipenderunt.aut diſſimulauerũt

nec reddiderunt ſaltim vicaria gratiarum:quoniam nõ
ex natura ſed ex fide ſunt dona. ides ſiquidem chꝛiſti
ſaluat nõ natura:nõ ars nõ legalis quecũq; iuſticia.

De illuminatione duoꝛũ cecoꝛum pꝛope iericho. ſe⸗

cundum mattheum aut vnius tantum ſcom marcũ
et lucam. Capitulum XXXI
NVloniam ſupꝛa modum abundauit ignoꝛantia
q vritatis que mentis eſt cecitas pꝛeſignataſin⸗
cCcoꝛpoꝛgliter cecis. qui ſepe chꝛiſto illuminatoꝛi
vtriuſq; coꝛpoꝛaliter ſepius occurrerũt.idcirco ſaluatoꝛ

tanto ſtudio ſuper eos illuminandos intendit.inſinuss

ꝓad depellendam mentis ignoꝛantiã multa cura et fre
quenti opoꝛtebat intendere.Et cum aſſumptis diſcipu

lis in vltimo aſcendiſſet hieruſalem:appꝛopinquanti ie

richo duo ceci occurrerunt ſceom mattheum.ſed marcuſ

et lucas de vno wlut de famo ſioꝛi pſequuntur. Et nos

ſi de vno pꝛoſequimur:de amlobus pꝛoſequi videmur.
Cum appꝛopinquaret ieſus iericho:cecus quidam filiꝰ
thimei barthimeus ſedebat ſecus ſeu iuxta viam mẽdi⸗
cans. Pꝛiuari coꝛpotisviſu hoꝛrenda res his qui delecta
biliter aſſoliti ſunt videre foꝛinſecus coꝛpoꝛum qualita

tes. Et neceſſitate quippe agitur defectus coꝛpoꝛis iſßm

coꝛpus illius aggrauari doloꝛbus mentem extedio:qui
nec nouit nec noſcere ꝓcuraint. ad quid interna delecta

tio potuerit pꝑeruenire. Et hoꝛrendum pꝛotinus malum

vtraq; cecitas. Eſt vna que coꝛpus.altera que mentem
obtenebrat. vna ſatis altera potius:vna defectum pᷣoſtẽ

dit nature altera gratie. VUna ſe obicit ne creaturas coꝛ⸗/
poꝛeas:altera ne creatoꝛem et eius wna inuiſibilia ſpe⸗/
culemur.Attamen hic cecus ab vno tantum euangeli⸗/
ſta ſcilicet a marco nominatur ex nomine.quia barthy⸗
meus filius timei.quoꝛuʒ interpꝛetatio nominũ nibil
habet miſterij relati ad oꝛdinem rei geſte.niſi ꝙ nocioꝛ
videbatur eſſe in plebe. Cecus coꝛpoꝛe pꝛiuatur viſibi⸗
thobias fatetur. Quale gaudium eſt
mihi qui in tenebꝛis ſedeo.et lumen celi nõ video. S
te cecus ab inuiſibilium leticia excluſus eſt. ꝛoinde

lium gaudijs. Et

—

— W — — —. ———UNʒ

—— — —

ne
ſi
(i
Nci
lie
gig⸗
um
rüͤt
no
Niſti
.

ſe
mi
I
ti
n
toi
a
as
etfte
ſpen
4
lul
05
Ur.
di⸗
Ct
Nita
Pm
goi
ecta
lom
ten

toe/
e,

eli⸗

o⸗

bi⸗
eſt

Me

de

De miraculis

vehementioꝛ dolendi materia cũ pꝛima cecitas ſepe pꝛo

ueniat pꝛeter pꝛopꝛiam culpam:ſecunda wrro in adul⸗

tis vſum rationis habentibus ſemꝑ in vicio eſt. Quod
eſt creaturarum viſibilium aufert pꝛima: ſecunda vero
quod dei et virtutum eſt tollit. Errat cecitas in plateis

iuxta pꝛopheticum dictum:ſed inter anguſta nõ tam lõ/⸗
ge errauere diſcurſus. Et in latitudine mundi mente

ceci pedibus moꝛum oberrant:errabundi pꝛius in affe⸗

ctibus exiſtentes.Mente cecus pᷣerrare intellectum ſa⸗
cit a vero.deinde a bono debito peruertit affectum:puer
ſus vero affectus moꝛes deuios fecit. Nam et hic cecus
ſedebat ſecus viam velut a rectitudine alienus:et aliter
nequit eſſe quin ſit in deuio. Deuius qui nõ in via ſed

ſecus viam ſedet.Aufert cecitas homimbus officiũ ex⸗

ercendi atq; operandi vnde victum cõquirerent et veſti
tum.et que ſunt captanda ſudoꝛibus mendicamine cõ
quiruntur. Nam et hic ſedebat mendicans querens ab
alijs annonam.et fulcimenta viuendi que ſuis inanib-
agsregare nõ poterat:vt beatus eſſet ſuarum manuuʒ
laboꝛes nõ alioꝛum manducans. Inſelix pꝛotinus inte⸗
rioꝛis conditio cecitatis.que in tot calamitatibus eum
quem cecauit intruſit:et eo miſerioꝛ ꝙ ieſumvidere nõ
roteſt:ante ipᷣm cõtinuo tranſeuntem. Mon dixerim o⸗
culo illo quo videntur intrinſeca:ſed illo quo aſpiciunt
interna. NMon tranſitum domim appellauerim coꝛpoꝛa⸗
lem.ſed illum quo ſacramentaliter et miſtice ſua dona
tempoꝛaliter atq; tranſitoꝛie peragunturlin nobis: do⸗
nec deueniatur ad requiem. Sed adhucl huic pꝛeſto e⸗/
rat ille ſenſus.quo illuminari poterat ad ſalutem audi⸗
tus videlicet quo percepit turbam coaceruatim per viã
plus ſolito pꝛetereuntẽ:vnde factus curioſus in anima
ad ſciendum ſcilicet quid eſſet ꝙ turba tumultuans vo⸗
cibus et pedum ſtrepitu ab inſolito pertranſiret. Qnã
obꝛem interrogat quid hoc eſſet. Dixerunt autem ei ꝙ

leſus nacarenus tranſiret. Et cepit clamare et dicere.

Jeſu fili dauid:miſerere mei Mon ab re bommibo ex⸗
terioꝛes ſenſus dantur:vt ab eo quod eſt vti deueniat

ad frui.Et tunc optime ſenſus in vſum deueniunt cuʒ
poſtremo terminantur in frui:.Mecdum enim ad hoc da

ti ſunt vt ſiſtantur in vti. Huic ſiquidem ceco honeſte
ſeruiuit auditus.qui tintillatus nuperrime defectũ ſup
pleuit exviſu.quo permotus de incognitis ad interrogã
dum ſe cõtulit ad ſcrutandum que multitudo eſſet vi⸗
dens.que ante ſe cecnm luce carentẽ gregatim iter ꝑa⸗
geret. et q̃ cauſa itenerationis huius:et obtinuit audiẽ
do quod vidẽdo nouerat.Audiuit tranſitum et cauſaʒ:
quia dixerunt quia ieſus tranſiens pꝛetereuntes comi⸗
tantes et ſubſequentes. Multi tranſierunt ante ieſum
nõ ſibiipſis cauſa tranſitus exiſtentes:ſed qui ſequebã
tur rege dñũm pꝛecedentẽ. Sed cum interrogauit bar⸗
thimeus cecus·ſcilicet filius ruminãtis id eſt alte cõſi⸗
derantis cuncta que nouitate decurrunt: qᷓ;uis coꝛpoꝛe
cecus foꝛte coꝛde plures videns.interrogemus et nos
cur tanta turba tranſit:quia et ſubſequitur ieſus. Cur
creatus eſt in tãta rerum multitudine mundus. Quia
inter creata creandus erit.pꝛimogenitus dei filius ex tẽ

poꝛe dictus ieſus. Cur tranſiuit tantoꝛum turba bono⸗

rum: Quia pꝛeibant poſt ſecuturum ieſum. Cur tanto
rum turba patriarcharum aut ꝓphetarum: Quia figu⸗
rig et enigmatibus ⁊ pꝛophetijs pꝛeibant ieſum:vt nec
ipſi pᷣeuntes cauſa fuiſſent domini ſubſequentis.ſed do
minus ſubſequent cauſa extitit peuntium populox.Et
enim ipᷣe qui mundo naſciturus erat:cauſa fuit omniũ
ante naſcentium. Et ipe ab eterno bonus increatus ex⸗

iſtens.ex tempoꝛe bonus carnem aſſumens:cauſa oꝛigi/

Baluatoꝛis

nalis atq; pꝛimoꝛdialis extitit omnium bonoꝛum ante⸗

cedentium. Pꝛoinde cõgrua et condigna eſt reſponſio

pꝛecedentium ad interrogantem cecum. nõ ꝙ pi ſint
cauſa tranſitus ſedꝙ tranſiret ieſus:qui nõ ex deitate

qua per omnia ſtabilis. ſed ex humanitate at q; in ipa ge
ſtis. et in ſacramentis et eccleſia peregrinante indiuiſi-

biliter in geſtus ipſe tran ſiret. Nec incongrue tranſire
dominus ieſus dicitur qui cuucta tranſitoꝛia in ſeipſo

tanq; in homine in hac moꝛtali vita celebꝛauit: donec ad

immobile regnum in aſſumpta humanitate pueniret.
Nec tranſire deſiſtit in ſuo coꝛpoꝛe quod reliquit:donec
cõſummato mundi miſterio in vitam aliam muariabi⸗
lem tranſferamur. Et cõcomitantium et ſequentium
vYna cauſa:ſed multo peioꝛ ſubſequoꝛum qᷓ; peuntium.
Vrgentur per amplius milites cõtemplatione multi⸗
moga regem lequi certiſtime pꝛeeuntẽ:qᷓ; pꝛeire dubie
ſubſequente. Mam qð pꝛeeuntes expectant et anxrie ſpe⸗
rant:ſublequentes regem pꝛeire omnino cõſpiciunt.
Batis delicatus eſt ſeruus:qui ob quampiam rem nõ
ſequitur dominũ pꝛecedentem. Nam qð ipᷣi ſperauerũůt
fiendum:nos cõſpicimus factum. Non tame experien⸗
tia ſenſuum atq; geſtoꝛũ.ſed mente fideli pꝛoceſſio iſta
inuiſibilem atq; infallibem oꝛdinem retinebat.ex eo cu
ius diſpoſitione triplicata ſerie pꝛocedebat:in his qui
pꝛeibant.in his quia latere dmmi ieſu incedebant.et
in his qui ſequeba ntur. Pꝛeceſſit illa turba onoꝛu ab
adam vſq; ad chꝛiſtum. Comitatus eſt a latere ille ma/
nipulus ſeu caterua modica diſcipuloꝝ. Subſecuta eſt
atq; ſubſequit innumerabilis multitudo fidelium. Et
interroganti ceco in veritate rei vt agitur reſpondet᷑ ꝙ
ieſus naçarenus tran ſiret:vt id velit aſſerere atq; diſſe
rere iſta reſpon ſio. Nos noſtra virtute vel cauſa tranſi⸗
mus:nec noſtrarũ cauſa exiſtimus actionum. nec cau⸗
ſam tam magni herois nos ſequentis aliquãdo pꝛeſta⸗
mmus:vt quia nos pꝛecedimus ipſe ſubſequit᷑. Et hũc
tran ſitum attribuunt omnia ſuauiter in ſua ſapientia
diſponenti.Quo audito cecus ſuauem interrogationẽ
cõuertit in validamvocem.vt clamoꝛe aliter excitet tur
bam et architurbiũ quid interrogatione feciſſet. vtens
ſenſu lingue ad quod data erat vt ipam voluendo impe
traret natuꝛe bonũ quo ſecreto iudicio aut ex culpa mul
tatione iudiciaria pꝛiuabatur epit clamare et dicere.
Jeſu fili dauid:imiſerere mei Non eum nominat na⸗
carenum.vt a turbis accepit:ſed dauid niliuʒ audacter
inclamitat.velut eius enuncians incarnationẽ.ꝙ ꝓpter
miſeros fuerat incarnatus.petit miſericoꝛdiam quia ce
citatis miſeria pꝛemebatur:et vocibus ſupplet quod o⸗
culis cecis videndo nõ poterat.Yliebat enim iſte cecus
in coꝛde. Multitudo tranſit ipᷣm videre nõ potero nec
recognoſcere inter turbas:nec ſignanter inquirere vt
meis aſpectibus oſtendatur.ſed clamoꝛ meus pꝛeueni⸗
ens eum introibit in aures eius:perueniet vox quo vi⸗
ſus de perditus peruenire nõ poteſt Et qui pꝛeibãt in/
crepabant eivt taceret. Iſpſe vero multomagis clama⸗
bat:fili dauid miſerere mei Non increpantem:ſed mi⸗
ſericoꝛdiam altis vocibus acclamantem. Dum interro/
gat eruditur.dum clamat increpatur:et foꝛte ꝙ put tur
ba ſucceſſiue pꝛodibat ante ieſum.alij erudiebant inter
rogantem.alij claamantem miſericoꝛdiam increpabant.
quoniam pꝛeteriti ante cheiſtum patres atq; pꝛophete
chꝛiſtum pꝛedixerunt:et ſcriptura ſeruata poſteros do⸗
cuit. ed qui arguunt ſunt iudei. chaiſto coeui: omni⸗
no dei filium et miſericoꝛdiam cõſerre negabant. Si⸗
ue chꝛiſtus in pꝛoceſſu vite labentis agitur. Sunt qui
docent.et ſunt qui cõpꝛimunt:ne a noſtris miſerijs li⸗

beremur. Hã ſepe contingit ꝙ ijdem docẽt vera. et quos
cent repꝛimunt:ne a quam patiuntur miſeria releuẽ⸗
tur. Et plerũq; alij erudiunt ad iuſticiam aliqui toꝛtuo⸗
ſa impedimenta pꝛeſtant ad gratiam. Sed conſtans in
lvnis directionibus animus:wſt bona edocumenta ſu⸗
ſcepta cõtra agentes ad pietatis cultum perſeuerat im⸗
mobilis. Fruſtra doctrina ſuſcipitur ſi pꝛohibita taceat᷑
ſi edoctus arguitur. et ſilet a neceſſarijs bonis. Poꝛro

in iſto ceco etiam increpato clamante perualide edoce⸗/

mur.ne ab his pꝛobibitionibus arceamur. et cum ſir⸗
mi perſtiterimus fient obſequio aduerſoꝛes. Gactũ eſt
vt cum opoꝛtune atq; impoꝛtune cecus altis vocibo cla⸗
mitaret ad aures domini clamoꝛ adueit:qui omnes no
uit anteq; clament Qui ſtans pꝛecepit eum vocari:et
iuſſit illum adduci ad ſe Munc ſtat ieſus nunc tranſit
imo ſemper ſtat. et tempoꝛaliter tran ſit. deitate perma⸗
net:humanitate wro in geſtis ſuis ab eo ꝙ incarnatus
eſt in retrouerſibiliter tempoꝛaliter tran ſit. Pꝛecepit
vocari cecum ex eo ꝙ ſtetit nõ ex eo ꝙ tranſit:et iuſſit ad
duci ad ſtantem nõad tranſeuntem. Ad eternũ et ſtabi
le atq; regnum fundatiſſimũ nos ſaluatoꝛ inquirit et ꝑ
uenire iubet:non ad id qo obprobꝛio et penalitatibo eſt
ſubiectum.quãq; ad ſuoꝛũ tranſeuntium moꝛum pꝛo⸗
uocet ſequelam:vt ſuccedat eterna beata ſtabilitas. Nec
illuminat ex tranſitoꝛijs homo ſed ex eterno deus: qui
tempoꝛaliter in afſumpta humanitate mirabilia operat᷑
Et hi qui obedierunt vocant cecum dicentes. Anime⸗
quioꝛ eſio. Surge vocat te. Qui et pꝛoiecto vſtimẽto
ſuo exiliens venit ad eum Vlocatur cecus:ſed iuſſu do
mini. Nam inaniter quis rocat ad veniam:mii iuſſu do⸗
mini ſaluatoꝛis.Nam quomodo pꝛedicabunt niſi mit⸗
tantur: Et pꝛimo exhoꝛtantur ad animi pacem:cogno/
ſcentes domimi miſericoꝛdiam ſuper euʒ. Opoꝛtune ad
officium euangelicantis pertinet pꝛcem ammi pꝛopter
benignitatem domini peccatoꝛibus pꝛedicare:ne cõſide
ratione magnoꝛum ſcelerum deſperatione frangantur.
deinde excitare male ex pꝛauis moꝛibus quieſcentes:vt
oꝛiatur lux ſedentibus in tenebꝛis:et in regione vmbꝛe
moꝛtis. Pꝛeſto fuit iſte cecus adxocationis verbũ:neq;
moꝛam contraxit in tempoꝛe nec impedimentũ paſſus
in coꝛpoꝛe: agilitate inſolita vtens veſtimento reiecto
exiliẽs venit ad ieſum. Mꝛeſtructa eſt in homine iſto foꝛ
ma vocati atq; indigentis ſanari ad infectione malo:ũ.
Vocatur:audiat vocantem.Excitat᷑ et reſurgat:ne am⸗
plius inpꝛeactis malis atq; pꝛauis cõſuetudinibus ſede
at. Nam inquit apoſtolus. Surge Li doꝛmis:exurge a
moꝛtuis.⁊ illuminabit te chꝛiſius. Etenim iſte pᷣſignat
obtenebꝛatos homines peccatoꝛes:qui ad internam vo
cantur animilucem non per hominem ſed per deum ho
minem refundendam. Reiciatvſtimentum quo ſe ma
le foꝛſan excuſando tegebat.aut quo ſe valebat ne crimi
na noſcerentur ſed perſidiam et cõſuetudinem pꝛauaʒ
et cõtractam ex pꝛimis parentibus labe iuxta illam ſen⸗
tentiam. Spoliaui me tunica mea:quomodo induar il
lam: Siue omne quod poſſet impedimenta pꝛeſtare ac
cedere ad vocantem ieſum:qui venit omnibus languo⸗
ribus noſtris medicamenta pꝛeſtare. Tleniat exiliens:
non temperato greſſu. Periculoſum pꝛotinus eſt cum
dDominus wcat moꝛas innectere:aut remiſſe gradi ad⸗
optatum et definitum hominis blonum. Et ad miraculi
cumulum eſt aſcribendum: cecus iubente domino ex
iliuit! Et cum aPpꝛopinquaſſet: interrogauit euʒ ieſus
dicens. QAuid tibivis faciam BGepe legimus ieſum in
terrogaſſe que nouerat ut in multis lociſ ediximus.ſed
bic offert ſe ſcturum rota petentis: vt petendi pꝛeſtet

quintus

audaciam. MPꝛeuenit peccatoꝛum hominum mentes p⸗
miſſionibus ſuis.et ex ipis noſtrum debitoꝛem wolun⸗
tarie ſe ↄſticuit:vt ommibus pꝛeſtetur petendi ſecuritas
ſi ſe woluerint ad honeſta cõuertere. Hinc apoſtolus pꝛe
monet. ldeamus cum fiducia ad thꝛonum gloꝛie eius
vt miſericoꝛdiam cõſequamur in auxilio opoꝛtuno. Sʒ
pꝛerogata fiducia petit ceccus DHomine rabbom. vt vi⸗

deam ocat dominũ cuiobediendum:et qui timẽduſ
ab omnibus eſt. Et magiſtrum a quo erudendus. cu⸗

ius ſuper omnes:imo ſua et non alia tenenda eſt doctri

na: ſeu que de iplavelut de oꝛiginali fonte ꝓcedit Et ie

ſus diuit ei. Reſpice:quia fides tua ſaluũ te ſecit an

dat ieſus vt reſpiciat oculis coꝛpoꝛis: quia oculo men⸗
tis alte cõſpexerat. Nam fides oculuſeſt.mentis buma
ne quo diuina et que ſupꝛa naturam ſunt et fiunt poſſu
mus contueri.pꝛopter quem iſte non ſolum ſanus coꝛ⸗
poꝛe ſed mente ſaluus oſtenditur. Gides tua te ſaluum
fecit. EUnde huic ſides. Ex auditu Vnde auditu S. Per
verbum dei. Interrogauerat hic trãſeuntes et audiuit
ce domino ſanum verbuʒ. ꝙ ieſus tranſiret · pꝛeſtitit ver
ſidem:potius exxerbv ſibi facta eſt fides. Credidit in
ieſu quem non videbat oculo:et clamabat ex verbo pꝛo⸗
pꝛio in verb audito.Et quem ratione humana nõ ca⸗
piebat:ex ſide. dauid filium. magiſtrum.et dominũ ap⸗
pellauit.Pꝛoinde ſides eum in vtroq; homine ſaluum
ſecit Et cõfeſtim vidit et ſequebatur illum in via ma⸗
gniſicans deum· Et omnis plebs vt vidit: dedit laudeʒ

o. Incõtradicibiliter ilico fit verbi obedientia per qð
facta ſunt omnia: fit aut de nouo in homine viſus aut

Teperditus reparatur.cui pꝛetulit opem lingua interro⸗

gans et pꝛoclamans:et coꝛ factum incredulitate verbi.
Et nil obſtat fieri. vbi cunctoꝛuʒ dominus imperat. Et

vidit que ante nõ viderat:aut reſpexit inſolita. Eadẽq;
imagine aut de nouo infunditur ad cognitionem oꝛdi⸗

nata ſcientia ſeu reacquiritur in actiombus iuſtis: que

foꝛte vlut ſopita latebat in intimis. Sed qui viſuʒ iu⸗

ſte cognitioniſ accepit largitoꝛem pꝛotinus ſequatur in

viamon doclinans ad dexteramwi ad ſimſtram. Et ma

gnſficabat deum nemini alteri attribuenſ no accepit

et illum laudibo effert.quia vmuerſali deo laus omnis
et honoꝛ et imperium.et omnis pꝛouentus virtutis et
De curatione ceci nati.ſecundũ iopannẽ tantum
Capitulum XXXIII
Ecidit ſuper hominum coꝛda tenebꝛoſa cal go
c et caliginoſa nubes fere omnes inuoluit:vt ce⸗
ca mente anime ignoꝛante naſcamur.et in lucẽ
coꝛwꝛeam reſpectam luminibus coꝛpoꝛis cum obſcuri
tate interioꝛi pꝛodimus.quam educta de materno ven⸗
tre cectas mamfeſtat.Plus menti qᷓ; coꝛpoꝛi ademptũ
eſt. cum pauci ſine lumine coꝛpoꝛis omnes vero cum ca
ligine mentis in hac valle miſerie oꝛiamur. Et miratio
nem mouet ſtupoꝛem generat.ſi pꝛeter cõmunem na
ture legem defalcatis lumimbus coꝛpoꝛis aut quibuſ⸗
cunq; membꝛis quis in boc mundo naſcatur. Sed nec
ammirationem facit qð omnes moꝛe brutalis nature

ipfſa noſtra natura nos generat.vt ſpiritus humanus

a pecoꝛino in ipſo pꝛimoꝛdio naſcendinon diſcrepet. ni⸗
ſi ex tempoꝛe alimentis adhibitis coaleſcat. Et auium
et animalium terreſtrium in coꝛpoꝛe noſtram excedunt
naſcendo naturam.cũ pulli eoꝛum eoipſo qð oꝛti ſunt
matrem ſequuntur alimenta ſuſcipiunt. Sic et anima

lium pulli eiſdem valitudinibus fulciũtur pꝛopꝛios co⸗

gnoſcentes pentes.aliosvero deuitãtAd magnã malo

rũ ſtipitẽ nos ligauit celeſtiũ pᷣma inobediẽtia pceptoꝛũ

re.

2
T
⸗ — — — ——

6

18

,
ul
u⸗
tdi
tie
Nn
en⸗
N
ſu
e/
im
er
it
m
ſtin
noͦ/
ſap⸗
um
mma⸗
dez
rqo
aut
no⸗
rbi.
.
lch
Ndi

gue

Nziut
turin
Km
ctepit
mnis
tiset

lgo
(/
ucs
turi
wn⸗
pptü
mnca
rutio
mmm
bußſ⸗
ſnet
thre
nus
ni⸗
um
unt
unt
ma
lo/
al⸗
en

—

—

De vita domini

vnde ommiũ penalitatũ ſpiritualiũ et coꝛpoꝛaliũ ſtipen/

dium ſumpſimus:vt etiam abſq; delicto ꝓpꝛio in mul⸗

tis diminuta natura naſcamur. Ec natura pia hommũ
mater nouercatur in cunctis.Attamẽ in aliquibus ſue

tyrannidis plus infixit.vt cecus homo in hac vita naſce
retur in coꝑe.et ad inſinuationẽ ꝙ omnis ex coꝛrupto

Vntre ꝓcedens patiatur in mente:que validã cecitatiſ
interne caliginẽ neſcit vt videat ſemetipᷣam cuius ſigu
recuiuſq; coloꝛis.cuius ꝓpoꝛtionis.cuius menſure.cu⸗

ius ponderis aut quo tendat ignoꝛat.q;uis poſſit audiẽ

do diſcẽdo ſpeculando maxime credendo cognoſcere nõ
tamen quid ſit:miſi cum fuerit excepta de coꝛpoꝛe.quod
pam pᷣpedit et grauat. ερaaa multa in malis hoim
peculari.homo hic a natiuitate cecus:quem ieſus decli
nans lapides iudeoꝝ egreſſus de templo ſeriola inſpe⸗
ctione reſpent. Et intendẽs in eum ieſus ſingulari alpe
ctu:diſcipulos ſuos in ſeipᷣm et in cecum ſeat intende/
e n cecũ vt ſollerter inſpicerẽt in eum vt tanqᷓ; ma⸗
giſtrum de ignoꝛatis inquirerẽt: quod et fecerunt Et
interrogauerunt eum diſcipuli ſui dicẽteſ. Rabbi quid
pececauit hic aut parentes eiusvt cecus naſceretur 2id
hoc itur ad ſcolas vt neſcita impoꝛtune opoꝛtune diſcan
tur. Ob hoc magiſter reſidet vt ignaros doceat:et ad q̃⸗
ſita reſrondeat. gGummus doctoꝛ de celis ad yma deſcẽ
dit vt diuina humane doceret humanos: et diuine ho⸗
mines inſtrueret de humanis.Repꝛehenſione ſunt di⸗
gni diſcipuli.ebetes ad interrogandũ recte docentẽ:cuʒ
etiam omnia patent.nec ſcientiã eius aliquid ſubterfu
git.Humilitatẽ cõſeſſionis et cõfeſſionem hunnlitatis
oſtendit ⁊ neſcientiã pſitetur humiliter interrogare do
ctoꝛem.necnõ et amoꝛem ad ſcientiã:cum quis interro
gando querit fieri ſapientẽ. Sed ne ſupꝛa ſenſum aut
intellectum querenda ſunt multa:maxime que per ſolã

n n

fidem opoꝛtet appꝛehendere. Et diuina iudicia nõ ſunt

temerarie inquirenda. Occulta quidẽ ſunt in pluribuſ

ſed in omnib vſquequaq; iuſiiſſima. Memo eni eſt qui

iuꝛe valeat diuina iudicia maculare.Altiſſimã tũ que/
ſtionem apoſtolia chꝛiſto appetunt enodari ſed niſi ſide
in illam intendat.fiat ſoluendo nodoſioꝛ.et cum nulla
iuſticia ſuadeat hoĩeʒ ĩ ꝓpꝛia puniri ꝑſona pᷣterqᷓ; er pꝛia
culpa. Ecce inquiſitio imo patet queſtio Quid pecca⸗
uit hic aut parentes eius vt cecus naſceretur Oꝛout
diceretur. Hic nõ cecus a miniſtris iuſticie ꝓpter culpã
anteqᷓ; natuſ in nullo malo agebat ex ꝓpꝛijs. ꝗJuſticia ta
lis eſt vt quecũq; ſeminauerit homo lca mẽtet.Quid
igitur iſte mali ſeminauit: Et iterũ. Per que homo pec
cauerit per hec et toꝛquebitur: Et alibi. De fructu oꝛis
ſui vnuſquiſq; replebitur bonis:et iuxta opera manuuʒ
ſuarum retribuetur ei. Et etiaʒ. Gꝛauabit eum iniqui⸗
tas ſua et ſimiiia. Quid igitur hoꝛum in vtero fecit ce⸗
cus natus: Quid parentes eius cum ex decreto domi⸗
ni dictum ſit. filius nõ poꝛtabit iniquitatem patris:Ald
hanc inquiſitonẽ reſponſio nulla decentioꝛ quam chꝛi⸗
ſtus edirit omnibo cauſis abiectis.ꝙ ſolum ad oſtenſio⸗
nem diuine gloꝛie cecus fuiſſet eductus exvtero.pꝛo eo
ꝙ ſupꝛa naturam et artẽ mirabiliter illuminandus eſſi
Bed arrogantia et tarditas intellectus humani etiam
hoc arguere nõ deſiſtunt cur ad oſtenſionem diuine glo
rie qui nõ deliquit cecus eſt natus:non aduertentes ꝙ
nec maioꝛis gloeie ſi fuiſſet ex culpa:minus autem intẽ
dentes ꝙ nemini dens ad dandum oculos aut ceteros
ſenſus obligatus fuit ex debito.Agit libere quod ante pᷣ
uiderit in creandis. Et nemo poteſt ei dicere. cur ita ſa⸗
cis. Quna ſicutvas foꝛmandũ in manu figuli:ita nos in
manu dei. Nec poteſt dicere vas auctoꝛi ſuo.hu me fſi⸗
gule cur me feciſti ſic: Igitur quod deus poteſt iuſte po

gat. Aſſun
Inõ pꝑeccauit ali
bus et peccatoꝛl

Baluatoꝛis

teſt. iuſte vult. iuſte operatur. nec eſt impoꝛtune aut mo

leſte ſeu ledenter ommpotens dominus. ſed naturali⸗
ter neceſſatie.impaſnibiliter voluntarie.iuſte vtiliter o⸗
mnipotens dommus deus verus. .z οäde nemo in al⸗
tiſſimũ celum ſcʒ diuinũ celatum ſecretuq; iudiciuʒ po⸗
nat os ſuum.vt eum per quare interroget in actiomibi
eius velut ſi aliquid indebite peregiſſet.ſed ſileat inqui
rendoet laudando diuinam pꝛouidentiã alte clamet vt
vtriuſq; ſexus exegerit:nihil enim habemus quod non
acceperunus. Si vro miil noſtri eſt iuris.ſed penitus
diuini eſt muneriſ:ſi aliqd quõlibet creatũ exiſtes ſeipᷣm
nõ efficit: ſed pꝛeſtãtioꝛ eſt qᷓ fecit:qͥd nobis inquiſitio/
nis aut querele cur deus ſic fecerit. Potentatiue quidẽ
atq; incompꝛeſvnſibiliter ommis auctoꝛ ſe nouit pduce
re in effectum:amplius om mũ ommiotent iſſimus ar⸗

tifex. ommiũ habens a leipo virtutem infimtã.et ommi⸗/

um agendoꝛum ſcientiã: ⁊ penes ſe irrepꝛeſenſibile cau
ſam. Speciem hatet blaſphemie: de his que vus fecit
leſitanter querere.Pꝛomde nõ ſic ſed humiliter cum

amoꝛe ſciendi.ſiquidem ippᷣe permiſerit dei ſunt pxrquire

da iudicia.et vbi ciqauſerit oſtia ne ad illam ſecretoꝝ ſciẽ⸗
tiam fiat ingreſius.ſub domini quia quieſcat mens quo
rumcũq; moꝛtaliũ.nõ in hſitatione pꝛeſumptuoſe atq;
curioſe querat factoꝛum altitudine diuinoꝛu. Hecentu

ſimum eſt vt ſicut placuerit gloꝛiſicetur artifex in opere

ſuo quod ex materns pꝛeiacentiho fecit.et maxime ſum⸗
mus artifex qui nulla pꝛeiacenti materia omnia in eſſe
pꝛoduxit:quiſiue ſeruet cõmunem quem ſtatuit oꝛdi⸗

nem.ſiue aliter pꝛoducenda pꝛoducat et memb:ꝛaques

pꝛincipio natura negauit.poſimodũ ipᷣe cõtendat gloꝛi⸗
ſicandum eſt. Sed his qui aſſoliti ſunt oꝛdini naturali
et tardioꝛibus ad ſciendum maius videtnr quod ſit pᷣ⸗
ter nature oꝛdinem.quã cum ille ſeruatur.qᷓ;uis nõ di⸗
to reſtituat:q; .
unt etiam et alie rationes quare deus eum qui

nce moleſtet. aut deneget quẽ pluri⸗
1

collaudet. Manifeſtanda erant diuina opera in iſto ceco
nato.in eo ꝙ pꝛeter nature oꝛdinem ſibi danda erat vi
dendi poteſtas quã nõ eduxit ex ventre:pꝛeterqᷓ; iam fa⸗
ctus adultus queſtu querebat neceſſaria vite. Mam et

gliter dei opera mamifeſta erant et reſculpti ſunt illi qui
pꝛeter oꝛdinem nature negant aliquid poſſe nieri et di⸗
centes deum alligari oꝛdini naturali: nõ intelligetes ꝙ
naturg in pluribus deſi

deficit· que poſt deus ſubueniẽdo re
fecit. Si omnipotens eſt natura cur iſte oculos ſiue vi⸗
ſum nõ accepit cum ceteris. Si vero chꝛiſtus miracu⸗
loſe ſibi reddidit.cur omnia ſunt tributa nature.Cur pᷣ
ter naturaʒ deo denegatur huiuſcemodi faciendi facul⸗

tas. Necnõ ex iſto decebat oſtendi chꝛiſtum eſſe filium

dei. Qui declarando ſubiecit Oe opoꝛtet operari ope⸗
ra eius qui miſit me:donec dies eſt. Vleniet autem nox
cum nemo poſteſt operari Opoꝛtunitas lxc nõ implẽſ
ſed libens erat.nec ad agentẽ ſed ad nos relata:vt nõ p⸗

pter eũ ſed pꝛopter nos talia talia ferent. Miſſus erat

xpᷣs· homo deus a deo patre vero. Miſſum quidem opo:
tet opus iniunctum operari mittentis:vt vna ſicut eſt
appareat in actione voluntas et facultas. Opera mitten
tis operanda hec erant.vt chꝛiſtus dei filius ab homini⸗
bus crederetur.in ipſo ſperaretur.ipſe pꝛeamaret᷑: p euʒ
mundus perditus ſaluaretur. peccatoꝛ ↄuerteretur. ad
veniam inuitaretur. mundus nõ diligeret᷑ vita eterna
et ſuperioꝛ quereretur per gratiaʒ ſupra naturam homo
vita et moꝛibus efficeretur.Prerogatur quideʒ ad hc
1

buse us dedit. Hòtamẽe humana mens ad
inquirendum curioſa exiſtat: ſed humiliter diuina facta

/

ſter aſactoeis wotenria woculosnegatosin wntre na, 4
imul cum alijs mebꝛis in ventre cõpin⸗2

—
——

E

2

Sr

„

inaudita miracula vt quod non fuit ab initio ceco nato

iam pꝛofecto per cheiſtũ reſtituatur et viſus. Sed hec
opera nõ in nocte ſed in die fienda. Norx in qua hec oꝑa
iſta fient infidelitas eſt. illa tetra diuiſionis ꝑs in quã
cedent maledicti in igne eternum. Dies vero bonoꝛum
agendoꝛũ eſt vera fidelitas et tota moꝛa chꝛiſti in hacvi
ta nobiſcum.ſicut ipᷣe poſt reſurrectionẽ ſuis diſcipulis

repꝛomiſit dicens. Ecce ego vobiſcum ſum vſq; ad con

Auãdiu ſum in mundo:lux ſum mundi ſi ſolum
hanc inſpicim litterã.videtur dumtaxat quouſq; chꝛi?⸗

ſummationẽ ſeculi. Et hic quoq; declarat cum adiecit.

ſtus vixit in carne.lucem huic mundo fuiſie:poſt alcen⸗

ſionem vweo eius remãſiſſe in tenebꝛis. Sed altius ad

intelligendũ ſe cõtulit hoc quod dicitur. Quomiaʒ ipſe
dei filius incarnatuſ tamdiu in mundo per fidem in coꝛ
dibus hominũ erit:quouiq; ipa fides euacuętur ſucceſ⸗
ſione viſionis et ſpes adoptionis potioꝛis. Et dum erit
tempus vite agende vſquequocõſummato mundi mi⸗

ſterio in ſperandã aut in penale deueniatur.et ſic exiſtẽs
lux animarum et moꝛum.ſcom quam in affectionibus

et moꝛibus opoꝛtet incedere viatoꝛes · Exoꝛbitant peni
tus omnes cõtendentes captare ſuperna: ſi ad lumen

alterius lucis ambulauerint q́;ad illius que chꝛiſtus ẽ

dicens. Quãdiu ſum in mun do lur ſum mundi. Mõ
excluditur ſolis et aliarũ ſtellarũ lux ab illumunadis coꝛ

poꝛibus:ſed ab illuminandis animab omnmo pꝛopelli

tur.Lux iſta eterna eſt per quam creata tempoꝛaliter elu
xerunt ad cuius lumen adam cognouit ſic nõ ambula⸗/

uit:ſed ad tetrũ lumen ꝓpꝛie voluntatis.ld cuius etiaʒ

lumen in ſuis poſteris verdente in ſuis etatibus ſeculo
requiſitus eſt.Ad cuius lumẽ agitur duplex agendavi⸗/
ta:et ad ſperandã in obliquabiliter peruenitur. His di⸗
ctis adieffectum dictoꝛũaluatoꝛ ſe cõtulit.vt oſtende⸗
ret quid ex parte mittentiſ operatuxr aduenerat:et quo

modo lux erat ſupꝑnaturalite: operans atq; lucens ad il

— .

Iuminationẽ mentium tenebꝛis ignoꝛantie obrutarũ.
Mec cum dixiſſet:expuit in terram et lutũ fecit ex ſpu⸗

. Pp3 1412—

to.et liniuit lutũ ſuper oculos eius et dixit ei.lade ⁊ la
uare in natatoꝛia ſyloe quod interpꝛetat᷑ miſſus.Abijt
ergo et lauit:et venit videns Cõmune ergo d viſita⸗
tum omniũ doctoꝛum dictum et vtiq; verum eſt ꝙ di⸗
uina ſpientia de eterno capite patreq; deſcendens.luto
noſtre carnis vitam pꝛocurauit.et fecit omniũ ſanitatẽ
et etiam illuminauit hominũ ignoꝛantiũ mentes. Sʒ
neq; futura ſiue poſterioꝛa fugere ſunt pꝛeteritoꝛũ ſiue
pꝛioꝛuim: ſed pꝛeterita et pꝛioꝛa ſunt figure ſequentium
Pꝛoinde quãuis mixtio ſaliue cum puluere quandã ex

pꝛimat diuine incarnatõnis nmaginẽ nõ tamẽ figurat

cum iam facta pfuerit. Et cõmixtio eſt ſputi et luti.ſed

vnio dumtaxat noſtre humanitatis et verbi miraculuʒ
fuit:hoc oſtendens diuinamvirtutẽ in omnibus rebus

—

Pis coꝛruptibilibus acymis homimiby poſſe pꝛeſtari.

luntate aut vertv aut tactu manus. et ſolo ſputo abſe
lutoviſum potuiſſet reſtituere ceco nato.quid igitur eſt
ꝙ er ſaliua capitis et puluere vnguentũ fecit· Poſterio
ra dixerim potius q; pꝛioꝛa ſignari.acta qudeʒ erat in
carnatio ſed nondum condita ſacramenta:que ſiunt ex
rebus ymis et coeꝛruptibilibus per imperium verbi dei.
Nam vllis et coꝛruptibilis eſt aqua. tamẽ cõſecrat᷑ ver⸗

lw:in qua intincto coꝛpoꝛe aĩa lauatur a ſoꝛdibus. Ima

et marceſſibilis eſt lingua humana. et perverbum dei cõ
et marc⸗ humana. m dei cõ
ſecrat et benedicit abſoluit et ligat et docet vtilia et diui
na. et dirigit in vitam eternam. Muluis eſt homo per

verbum ſacerdos efficicur. diuinã virtutẽ habens etiaz

2

SAr*

quintus

angelos ercedens. vt ex coꝛru ptibilibus atcq; moꝛtaliby

chꝛiſti ſubſtantiã faciat:et in illam cõuertant᷑ iſta ꝑ ver⸗
bum. iquoꝛ oliuarum pꝛocedit ex humoꝛibus terre. at

tamen per verbum efficitur ſanctum criſma et oleũ ſan⸗
ctum ad vngendum frontes et ſenſus humanos ⁊ ex/
piationem maloꝛum. Iſta quidem ſunt vnguenta que
illuminant ad dirigendos pedes noſtros in viã pacis:

cõfecto quidem ex iputo diuini verbiet ex puluere coꝛ⸗
ruptibili atq; moꝛtali. Hec imponenda ſunt oculis no/
ſtre metis ex natiuitate cecis.quia nõ ex traduce annmma
ſed caro.non virtus inuiſibilis ſed homo viſibilis: non
chꝛiſtiamtas ſed humanitas. Sumus omnes ex nobis

tenebꝛe lux autem in domino. et omnes naſcimur ſi lij

ire:miſericoꝛdiam vero dei dono cõſequimur. Et cuʒ ſic

inungimur videmus per gratiã. quod erat impoſſibile

per naturam. Cõtemplandum autem ꝙ ſaluatoꝛ nõ ter
minauit huius ceci curaʒ in vnctione.adijciens vt iret
ad natatoꝛiam ſyloe et laueretur:cui interpꝛetatio miſ

ſus ab cuangeliſta nõ a chꝛiſto poſita eſt. Sed nõ ab re

hoc factum eſt quoniã pꝛius opoꝛtet hominẽ ignoꝛantia
cecitatis detentum inſtrui quaſi pervnctionẽ.quoniam

vt ait iopannes.vnctio docebit vos de omnibo. deinde
per obedientiam excitari mentem:vt per humilitatẽ ꝑ
exercitium coꝛpoꝛale ſe ſubijciat elementis. Quod vbi

cecus iſte fecit cõfeſtim vidit.quoniam abijt mente cxe

dens coꝛpoꝛaliter ſe lauauit oculis inpꝛume vidit: et in
coꝛpoꝛe intelligatur q;tum vnctio cuncta docens et cre

dulitas et obedientia in ymis ſe ſubijciendo monſtrata

in noſtris pꝛofectibo valeat.Cum iſte abijit et lauit.et ve
nit videni qui nunq; ante viderat.aſpiciens viſu que ſo
lum auditu ante didicerat.et cõtemplatur ocuhs mun
di foꝛmam et intuetur hominũ facies et in maioꝛẽ lau⸗

dem ſui cõditoꝛis exurgat:quem ſaluatoꝛ coꝛpoꝛali be

ficio wenabatur ad aliam vitã ſimiliter et aſtantes/ Pa⸗
rum enim fuiſſet aperuiſſe oculos carmis:niſi mentem

glia luce ꝓꝑfunderet qua duceretur ad beneſicia potioꝛa.
Et enim beſtie aues atq; ſerpẽtes cum hominibus gau
dent lumine coꝛpoꝛali:et qᷓ; plures acutius q́; homines
quecũq; intuetur obiecta.

dicus erat:dicebant.Noõne hic eſt qui ſedebatet men⸗
dicabat.Alij dicebant quia hic eſt:alij autẽ nequaq; ſed
ſimilis eſt eil Nec mirum de huius ceci opinione diuer⸗
ſa rei veritate nõ cognita.et ſaluatoꝛis ignoꝛata virtute

ſed qui per experientiã wxum nouit queſtionis opinio⸗

nes terminat et decidit.Ille autem dicebat.quia ego
um vigelicet cec natus mendicus et nũc illuminatꝰ
Erat enim iſtecognitione ſui factus optime ad ſeipᷣm:
refellens opiniones in quibus veritas nõ cõſiſtit.ediſſe
rens veritatem quam experimento cognouit.veritatis

a poſſe pꝛeſtari. ipius factus pꝛedicato: illam in expaueſcenter affirmaſ
ed futura et poſterioꝛa nõ antecedentia in iſto mira/
culo cogimur cotemplari/ Quia cum chꝛiſtus ſola vo⸗

illius amoꝛe tractus magis quaʒ pudoꝛe tabeſcens. et
penalem abſq; culpa fatetur ad hanc vitam ingreſſum
quia cecus natus.et miſerabilem in iſta vita ꝓgreſſum
quia mendicus.ac peroptime ſibi fuiſſe pꝛouiſum quia
uminatus.dicens.quia ego de quo heſitatis nõ erube
ſco natiuitatem penalem lumine peiuatam. MNò cõfun⸗
doꝛ ꝓpter vitam mendicitate cõſectam.non inficioꝛ ſed
cõfiteoꝛ beneſicium quod accepi.me illuminatũ eſſe pᷣ⸗
ter nature potentiam Dicebant ergo· Quomõ aper⸗
ti ſunt oculi tui: Reſpondit. Alle homo qui dicit᷑ ieſus
lutum fecit et liniuit oculos meos et dixit mihi. Tlade
et lauare in natatoꝛia ſyloe. Et abij et laui et vidi Op⸗
time et neceſſarie ſunt aliquãdo queſtiones a quibuſeũ
q; fiant.ſiue curxioſitate ſiue calumniandi cauſa ſiue po⸗

CARArrsn. N

ir obiecta. Ded ſactus eſt cecus iſte mi
raculo et ſtupoꝛi atq; cõtentioni rei neſcientibus verita
tem Itaq; et vicini et qui viderant eum pꝛius qꝛ men

6

ria

De miraculis

nantur amoꝛe ſciendi.ſi veritas ꝑ reſponſiones elucet.
Et pleriq; ſunt peruerſi.qui querunt illam ſcire virtu⸗

tem.quam noſce atq; diligere ſaluberrimũ eſt. Ecce iaʒ

due inquiſitiones de ceco nato.vna ex diſcipulis ad ie⸗
ſum ſq; quid peccauit hic aut parentes eius vt cecus na
ſceretur.altera ſit ad cecum iam illuminatũ ſq; quomõ
aperti ſunt oculi eius. Illi reſponſum a chꝛiſto.iſti a ce
co etiam male credenteſaccipiunt. Sciebant iſti hunc
eſſe nature defectum ꝙ cecus natus erat.nõ ignoꝛabãt
nature et artis impotentiã ꝙ ſic natum illuminare nõ
poterant.ſimile nõdum viderãt neq; audierantvſq; ad
illam hoꝛam. Hoc erat mirabile ſuper naturã ſingula⸗
re pꝛeter exemplum.Meſciebant tamẽ talem diumam
Virtutem in homine apparuiſſe qui talia poſſit efficere.
Icdcirco dicunt quomodo aperti ſunt oculi tui.quos ex
materno vtero clauſos detraxiſti. Reſponſum rei facte
dat hic homo ꝙ ille qui dicitur ieſus nouo vnguẽto cõ/

fecto liniuit oculos eius.Erplicite qui bonus eſt loquit

nec loqui trepidat. nec in verbis erat nec palliat in ali⸗

quo veritatem. Bene moꝛalis hominis eſt pꝛout fuerit

interrogat geſta referre nec addere nec demere verbis
ne audiens et interrogans decipiatur in geſtis et cõpo⸗
ſiti animi exiſtit benencia nõ ſilere ad eum referre qui
tribint. Su binfert etiam iſte ſuaʒ obedientiã ꝙ omnia
iuſſa perfecerit vt abiret et lauaret ſe in natatoꝛia ſyloe:
aſſerens ſe ſupernaturali medico per omnia fuiſſe ſub⸗
iectũ. E pedit ſiquidẽ ſanari wolentẽ ꝑ oĩa medico ſub
ditum ſieri:de cuiuſ nõ dubitatur peritia. Et ſepe hoc in
moꝛibus agitur vt ad noſtram doctrinã autumemꝰ hoc
actum.vt ſine cõtradictione celeſti medico ſimus ſub⸗
iecti ſanari cupientes:vt hic cecus abienset lauans et
videns. agnus fructus et ſuꝑnaturalis palma vt ex
obedientia viſum recipiat quem negauit natura. Ete⸗

nim plura ſupꝛa naturam ex ipſa facta nouimus: et ſu⸗

pꝛa naturam finale pꝛemiũ pꝛeſtat. Iterum iſti inter⸗
rogant ſcʒ vbi eſt ille medicus qui pꝛeter nature ſubdi
um ceco nato viſum tribuerat · Dicit ille. Neſcio In
omnibus hic ſane loquitur.vt nec veritatẽ taceat neq;
falſitatem ſubmittat. Oixit quid nouit in remedio ſibi
facto neſcire ſe dicit.quem nec in veritate cognouit tm̃
Rceperat ex auditu quod dicebatur ieſus.ſed illuminatꝰ
ad ipᷣm nõ redierat.ſed ad cõuicinium vbi parentũ ha⸗
bitaculũ erat.velut cõgratulaturus cum eis: cum viſu
tamdiu negatum tã repente mirabiliter recepiſſet. i
nusqᷓ; gratanter in hoc cecus illuminatus egit ꝙ gau⸗
dens de lumine cõgaudere ſibi alios pꝛius voluit qᷓ; re⸗
inuenire ieſum:quem ilico oculis coꝛpoꝛeis debuit ſe⸗
qui.et eum ex omni coꝛde diligere:de quo interrogatuſ
vbi erat ſcire ſe denegat.Altius locutus eſt qᷓ; tunc foꝛ⸗
te intellexit.quoniã incircumſcriptibilis eſt ieſus in eo
ꝙ eſt deus:quis ex aſſumpto coꝛpoꝛe ſactus ipᷣe localis
et lucem habitet inacceſſibilẽ.quia deus:vt homo autẽ
inter homines cõuerſatus eſt. Sed vero in ingratitudi
nem trancere volumus dictũ neſcio:culpandus eſt iſte
cum pluribus qui dumtaxat recepto beneſicio delectati
benefactoꝛẽ ignoꝛando aut diſſimulando pꝛetereũt.Et
ſi hoc cõmittitur erga eos qui cõferunt ea que dicuntur
bona foꝛtune.erga eum qui bona nature gratieq; ſolus
largitur.penitus ſubmouenda eſſet: quoniam ignoꝛãs
huiuſcemodi ignoꝛabitur et neſcicns neſcietur. Verun
tamen reſponſum duabus queſtionibus de ceco nato:

quia vt dei opera manifeſtarent᷑ in illo nobilioꝛi oꝛdine

q́; nature. Quod et factũ eſt. Et ꝙ ieſus ei lucem ab o⸗

rigine ſua negatam reſtituit ad maioꝛẽ atq; rei facte p⸗
bationem atq; ꝓpalationẽ et cõfuſionem increduloꝛuʒ
adducitur ad iudicium phariſeoꝛum:nõ his intentioni

Baluatoꝛis

bus in coꝛde pꝛehabitis.ſed ob inuidiã atq; calumniam
aut pꝛopter gelum legis ſed nõ ſcõm ſcientia:quoniam
ſabbatum erat quado ieſus hunc luminoſitati reddide
rat.Diuina pꝛouidentia hoc agebatur vt tot inquiſitio⸗
nibus hoc miraculum agitaretur. vt peramplius incla⸗
reſceret.A quibus phariſeis interrogatus reſpondit a⸗
ctam vt ſolito veritatem:ex geſtis ipam cõmemoꝛans.
Eroꝛitur ilico ſcſma mutantur in aliud queſtiones nõ
in miraculum factum ſed in auctoꝛem cauſa diuoluitur
Miraculum a ieſu factum inſiciari nemo poteſt. aſſeue
rante illo qui accepit diuiduntur iudices ad cauſlatum-
Jeſus eſt ouplex in populo:vel in eo duplex effectus eſt
populus Dicebant ergo quidam ex phariſeis· Mon eſt
hic homo a deo qui ſabbatum nõ cuſtodit. Ecce ſeꝑatur
a deo filius dei pꝛopter illa que fecit que facere nemo ꝑo

tuliſſet niſi filius dei. Quã obrem no a deo.quia ſabba⸗

tum nõ cuſtodiuit. Ergo bene ipi ex eoꝛum ſentẽtia nõ
ſunt a deo:qui eum in ſabbato et in templo lapidare vo
luerunt. Semper tame iudei ſenſu impꝛobo ſabbati cu
ſtodiam neglexerunt Alij dicebant. Quomodo poteſt
homo ꝑeccatoꝛ hc ſigna facere.et ſciſma erat inter eos
Bona ſunt vtroꝛũq; iudicia:quia nõ eſt a deo qui ſabba
tum nõ cuſtodit ſcʒ legi ſubditus:nec per melioꝛes actõ
nes ab illa lege ſolutus aut legi rebellis effect. Nec in
hoc cauſari poteſt datoꝛ ⁊ dommnus legis:ſi facit aliquid
melius pꝛeter ſcriptam aut editam legem. Domin? au⸗
tem ieſus dominus legis erat:et benefaciendo ſabbatũ
erat ei firmioꝛi cuſtodia. Eregione quidem pari fereba
tur ſigna et miracula ſupꝛa naturam et artem. nõ poſſe
efficere peccatoꝛẽ:quod vtiq; verum eſt. Sed abomm⸗
bus peccatis ſecluſus erat:etiam impoſſibilitatẽ ꝑeccan
di.Attamen optimũ et malum eodem tempoꝛe ſciſma
reddebatur.vt optimũ his quia male deieſu ſentienti⸗
bus ſcindebãtur:maluʒ eis qui ſe ſecabãt ab his qui ſa⸗
ne de homine ſentiebant. Semper enim tunc ſciſma cũ
vnam habet veram alteram partem falſam Dicũt er⸗
go iterum ceco.Tu quid dicis de ipᷣo qui aperuit oculoſ

tuos: Ille autem dixit:quia pꝛoplxta eſt Vltra nomẽ

officium virtutis adiecit:aſſerens ieſum eſſe pꝛophetã.
Et bene ꝓpheta videns:qui etiam nõ videntibus dedit
lumen. Mꝛedicat ieſum ex nominepꝛedicat eum ex of/
ficio eſe ꝓphetam.ſanctum videlicet quia ꝓpłextie ſpiri⸗
tus cõſueuerat ſanctis dari.Nec obſtat ꝙ iaul inter ꝓ⸗
phetas qui nec ſanct? ſed repꝛobatus fuit a deo. Haben⸗
tes iudei odio ieſum nec volebãt ipᷣm talia peregiſſe mi
racula.et videntes cecuʒ audacter affirmare de illo quẽ
nõ credebant talem accepiſſe de altiſſimis poteſtatẽ:vt
negent miraculum nolunt iſtum credere oꝛiginalẽ ha⸗
buiſſe defectum. Ende ſequitur! Mõ crediderunt ergo
iudei de illo.quia cecus fuiſſet et vidiſſet:donec vocaue/
runt parentes eius qui viderat. Et interrogauerũt eoſ
dicentes. Hic eſi filiusvſter quem vos dicitis quia ce⸗
cus natus eſt.Quomodo ergo nunc videt Interro⸗
gant miſeri nõ credituri etiam cum audierint teſtimo⸗
nium vwritatis:ſed illaturi calumnia cum illam negare
nequiuerint. Pꝛopꝛium quidem eſt inuidentiũ peritiſ
medicis cum audierint magnitudinem pericie in cura⸗
tione infirmoꝛum.negare magnitudine inſirmitatis:

er cuius depulſione medici pericia et medicina laudaf᷑.

Sic iſti negant defectum vt nõ credant chꝛiſti miracu
lum:ne cogantur etiam illum laudibus pꝛedicare.At⸗
tamen reſponderunt eis parentes ei et dirxrerunt Sci

mus quia hic eſt ſilius noſter. et quia cecus natus eſt:
quomodoautem nunc videat neſcimus. Aut quis eiui

aperuit oculos neſcimus. Ypᷣm interrogate Exquiri⸗

tur teſtimonium nature ad operationem gratie et eoꝛũ

n 2

ANiber

que ſunt ſcõᷣm naturã ad illa que pᷣter naturã aut ſupꝛa
naturam fiunt. Eleruntamẽ ſuper natura in ſua perfe⸗
ctione aut defectione gratiã exaltauit:et operationẽ vir
tutis perfecit. Mam ſi natura perfecta perfectionẽ pꝛedi⸗
cat magis in operatione gratiam cum multa gratia effi
ciat cum natura nequit.Defectus vero nature illã auxi
ligationẽ habet.cum illa reſtituat que natura nõ habuit.
Exempla et rationes dictoꝛum in officio ꝑſpicaciter in⸗
telligentium ſunt:ſi docte apteq; ſcrutãtur. Hinc ſiqui⸗
dem parentes ceci nati cõfitentur filium pꝛodentes na
turam.aſſerunt a natiuitate cecum. enunciantes in illo
nature a natiuitate defectum: modum videndi aut taʒ
magni archiatri noticiã ſcire inficiantur. ptume qui
dem ſi nõ extimoꝛe feciſſent:ſed ideo modum et aucto⸗
reim miraculi denegant:ne ſtatutum et ſanxitũ anathe⸗

mg patiantur. Mec illoꝛuʒ aut quoꝛumcũq; erat modũ

tam magne atq; ſingularis curationis agnoſcere: minꝰ
etiam et auctoꝛem.Quoniã ſi homo eſt et quis cognoę⸗
ſcet eum: Et generationẽ eius quis enarrabit:Mon tñ
ſic acute intuebant᷑ hi cum referunt diſſertionẽ rei ge⸗
ſte in filium dicentes! Ipm interrogate.etatem habet
ipſe de ſe loquatur Mec cecus ſciuit modos qᷓ;uis ſciuiſ
ſet lutum.ex ſputo et puluere factum et via et natatoꝛi⸗
am cognouiſſet. Iſta ſenſibiliter facta ſunt.nec iſta illu
minauerunt cecum.ſed virtus infinita omnino nobis
inuiſa.que agit vbi et quãdo et in quibus vult ſuo inef
fabili atq; laudabili modo a nobis in hac vita nõ appꝛe⸗
henſibili vllo modo. Signa fuerunt iſta nõ res effecti⸗
ue miraculi.velut in ſacramentis que viſibiliter agunt
aut ſenſibiliter:que pꝛout fiunt exterius nil pꝛodeſſent
Quãsuis diuinum ſputum alia verbi conſecratione ſeu
ſanctiſicatione nõ indiguiſſet ꝓpter vnioneʒ carnis chꝛi
ſti ad verbum:vbi ad ſanctiſicationẽ ſputinec expedie⸗
bat verbum eſſe pꝛolatum. Mꝛefertur vnio verbi pꝛola
tioni H et ſacerdos per verbum efficiat coꝛ/
pus chꝛiſti.Hec pꝛo tanto dixerxim: quia neq; parentes
ceci.neq; ipſe cecus illuminatus.neq; quiſq; adeo peritꝰ
modum curationis et diuinã curationẽ pꝛeter id quod
homo erat explicare potuiſſet. Sed ideo parenteſuti re
ferunt in cecum filium auctoꝛis reiacte diſſerende iu

BF

qnintus

eum cõſiteretur chꝛiſtum extra ſinagogam fieret. Mꝛo
pterea parentes eius dixerunt. Etatem habet ipᷣm in⸗
terrogate Omnino puſillanimitas cõdemnanda nol⸗
le a ſinagoga eijci et chꝛiſtum publice cõſiteri.quoniam
qui cõfitebitur eum coꝛam hominibus: et ipe cõfitebi⸗
tur eum ante patrem Vocauerunt ergo rurſus homi⸗

nem qui fuerat cecus.et dixerunt ei. Da gloꝛi am deo.

NMNos ſcimus quia hic homo pecatoꝛ eſt Coͤnuincuntur
peruerſi nec tergavertere poſſunt qui cõfiteantur factũ
eſſe miraculum.ſed ad blaſphemias ſe cõferunt ſuh ſpe⸗
cie pietatis.vt deo detur de miraculo gloꝛia:vt iuſtũ aſ⸗
ſerunt peccatoꝛe.Bonum eſt in ommbo gloꝛificare deũ
pietas eſt atq; iuſticia.iniqtas vero inexpiabilis ſub glo⸗
ria dei ſentire aut pꝛoferre falſa de rectis: et ferre certuʒ
de iniquitate iudicium ſuper certiſſime iuſtum. De his
quippe dictum eſt. Ve qui dicitis malũ bonum et bonũ
malum.ponẽtes tenebꝛas lucem et luceʒ tenebꝛas. Et
wqui iuſticiam iu ſti auertis ab eo.grauius autẽ cum
iniquitatem tegunt ogerimento virtutis Dixit ergo il
le:Hi peccatoꝛ eſt neſcio. num ſcio:quia cecus cũᷣ eſ⸗
ſem modo video Mon poterat cecus huic blaſphemie
reſpondere decentius:nec aliter medici ſui tuerivirtutẽ
niſi opus ſupernaturale iu mediuʒ referre quod fecerat
Ac ſi diceret.Non pertinet ad me de qualitatibo homi⸗
num iudicare:ſed cõſiteri beneficium quod accepi. Mec
catum neſcio:virtutem ſupꝛa naturã et vſum in me o⸗

ſtenſam cõfiteoꝛ. Cecus eram certus:eque certe ab ipo

illuminatus ſum Dixerunt ergo illi. Quid fecit tibi:
Quomodo aperuit tibi oculos MNon interrogant ite⸗
rato vt amplius declarentur.ſed ſi in multa repetitõne
poſſent inuenire calumniam cum ſepe cõtingat ꝙ non
eadẽ ſerie crebꝛius repetita narrentur. Malicioſox eſt
ſimplicium verba narrando repetere:vt poſſint in varia
tione facere in poſturam. Sed aduertenſ qui cecus fue
rat reſpondit eis Dixi vobis iam et audiſtis.quid ite⸗
rum vultis audire:Nunquid vos vultis diſcipuli eius
fieri Merito aduerſus iudeos ſubſtomachatur cecus.
aut quia calumnioſos.aut quia tardioꝛis intellectꝰ:aut
ſi ſciunt cur vlterius inquirũt. Nec auidi diuinoꝛũ ver⸗
boꝛum atq; factoꝛum iſti credendi ſunt.quos ſepius au
dire delectet cum maledixerint ei cum aſſeruit weritatẽ.

dicium.ne anathema patiantur. male pꝛouidẽtes.quo⸗
ſt Rer⸗

niam optimum eſt in moꝛibus hominũ pꝛo chꝛiſto
anathema. In hac quidem vita pꝛo chꝛiſto ab hommi⸗
3 bus ſegregari eſt angeloꝛum ſociari collegio:et exulem

Sed impꝛobatio ceci.argutio eſtad multos. Di audi⸗
ſtis veritatem et illa que habent neceſſitatẽ et vtilitatẽ
ſciendi.cur nõ creditis. Si credere nõvultis credenda

eſſe ſuperna et eterna ciuilitas. Vere neſciebãt quis eſ⸗
ſet illuminatoꝛ ceci:quoniam nõ timuiſſent anathema⸗
ticari pꝛo illo. Sed nec iudei cognitum in moꝛtis ſentẽ
tiam tradidiſſent:pꝛo quo in poſterum paſſa eſt exilia ſe
gregationes et hoꝛribiles penas.et moꝛtes innumerabi
les vtriuſq; ſerus hominũ multitudo.Ante nanq; ipſe

pꝛedixerat beati eritis cum vos oderint hommes et cuʒ

ſeperauerint vos et expꝛobꝛauerint.et eiecerint nomen
veſtrum tanq; malum pꝛopter filium hominis. gaude⸗
te et exultate:ecce enim merces veſtra multa eſt in ce⸗
lo. Patiuntur multa ſerui pꝛopter dominos. amici pꝛo
er amicos.cari ꝓpter caros.enlia ſegregatõnes.vincu
2. carceres. plagas. damna rerum nec cõquiruntur. ſed
necdum viuunt militare deſiſtunt. neq; vſq; ad intentã
moꝛtem reſiliunt. Et multi miſerioꝛes miſeris animo

po eternis gaudijs imbeculles ꝓ chꝛiſto anatſvmatica⸗

ri rennuunt ab hominib quoꝛum pleriq; cõuerſatio ꝑ⸗
nitioſa eſt ſeperari pauent. rati errantes melius ad tem
pus hominibus ſociari a quibus neceſſe eſt ſepari:qᷓ; ab
eis modicum excludi.et chꝛiſto in eternum vmiri. Hinc
parentes huius ceci mali acti hoc dixerunt quia time⸗

bant iudeosl Ham emm cõſpirauerant iudeivt ſi quiſ

cur audire iterum et iterum queritis. Si vero creditis
quid amplius vultis. Quid amplius expedit:niſi credi
ta in opus aptum traicere.An foꝛte ſi bene placet quod
dicitur.necintellectus aſſurgit aliqua caligine inuolutꝰ
placetq; doctoꝛ. Quamobrem dicitur. Nunquid et vos
vultis diſcipuli eius fieri. Interrogatio ſepe facta de ho
mine. ſequelam vel inſequelam inſinuat. ꝛzoinde cecꝰ.
Nunauid ⁊ vos vultis diſcipuli eius fieri. Olacet nexo
bis magiſterium.placetq; magiſter de quo totiẽs inter
rogaſtis. lultis ne doctrinam carpere ex eius oꝛe cũ lo⸗
quitur aledixerunt ergo ei et dixerunt. Tu diſcipu⸗
lus illius ſis:nos auteʒ moiſi diſcipuli ſumus.Nos ſu⸗

mus quia moiſi locutus eſt deus. Hunc autem neſci⸗

mus vnde ſit Ex hac maledictione ꝑſpicuum eſt ꝙ ſe⸗

pe volentes audire nõ erant auidi diumnoꝛum ſed ad ca
lummaʒ pꝛeparati:et chꝛiſti diſcipulatum ꝓ maledictio

ne deſcripſerant. Sed vtinaʒ omnes malecictio iſta cõ/
necteret.vt eſſe chꝛiſti diſcipuli ꝓbaremur per odium
ſanctum et dilectionem ſanctã: ſicut ſcriptum eſt. Si
quis venit ad me et nõ odit patrem et matrem vxoꝛem

et filios et fratres ſoꝛoꝛes.adhuc autem ⁊ anima ſuã
noõ pht meus eſſe diſcipulus. Et alibi. An hoc cognoſcẽt

—☛ — —

, =— =eüEZ

— „ — — —. — —

— — S. = — —

— — — —

6
ni⸗

eo
o
bi⸗
e/
ne
on
eſt
rir
he
e⸗
1S
as.
mut
er⸗
al
t

.

— ———

De miraculis

omnes.quoniã diſcipuli mei eſtis:ſi dilectionẽ ad inui

cem habueritis. Nos autem moiſi diſcipuli ſumus.Eli
gunt iſti moiſen in magiſtrum diſcipulatũq; fatentur:
abijciuntq; chꝛiſtum velut a doctrina ſana pꝛofanum.
iudicio ꝓpꝛio cõdemnati ſunt de magiſterio et wrtoergg
cut cum dixerunt. Non habemus regem niſi ceſarem.
Et non hunc dimittes ſed barraban.Et ſanguis etꝰ ſu⸗

per nos et ſuper filios noſtroſ. In ommibus minoꝛa bo

na ſeu peioꝛa mala iudei ex impꝛobitate animi elegere.

Hed ne bonus moiſes qui a deo in diſpoſitione angelo Quid ure re rein
cum earum cõtinuum experiantur effectuʒ. Merũ opti⸗

rum legem accepit ꝓpheta magnus duxq; peritiſſimus

rum ſimilis:cui locutus eſt deus.quem pꝛeceſſit ange⸗
lus qui tantoꝛũ pꝛodigioꝝ fuitq; patratoꝛ. Eltiq; bonuſ
erat:ied melioꝛ chꝛiſtus. Ille homo purus: iſte deus et
homo verus. Ille figurans:iſte figurat?. ꝗlle quaſivm
bꝛa:iſte in luce mundo apparuit. Illius lex oneroſa ſa⸗

tis.iſtius ſatis leuis. Carnaliter ſapiunt diſcipuli moiſi

ſpiritualiter ſentiunt chꝛiſti diſcipuli. Tlelamen habu⸗
it moiſes quo durante in coꝛdibus iudeoꝝ non venitur

ad chꝛiſtum.pꝛopterea diſcipulatus diuiſus eſt:cum ve

ro wlamẽ aufertur tranſitur ad ipm Minc ceco dicitur
quaſi reiecto velamine vt diſcipulus chꝛiſti fiat:Eroꝛdi
um enim erat interioꝛis abijciendi vlaminis: miracu⸗
loſa reſtituto luminis.leniant in hominum cõſidera
tiones duo hi magiſtri doctiſſimi eoꝛum miſteria. eoꝛũ
ſcole.hi duo duces clariſſimi eoꝛum ducatus et geſta:⁊
eli gat vnuſquiſq; onus.quod dignius cognouerit eligẽ
dum.Oulta hic loquendi copia tamen relicta peritis.

Sel cuius doctrina reſpuitur et ſequela. ac per hoc ne
imitarentur chꝛiſtum aſpernantur doctrinaã: et ſe aſſe⸗

runt falſe diſcipulos moiſi. cuius nõ tenent in moꝛib-
legem.cuius legis nõ intelligũt miſiicam veritatẽ:quã
ſi ſcirent ad quam deſtinant cecum natum ipᷣm tranſi⸗
rent. Et ne videantur errare moiſes laudibus pꝛeferũt
doctrinã eius extollunt.cui locutus eſt deus ac ſi ipſi in

ſcola et in diſcipulatu dei eſſent:cum aliter moiſes non

docuerit.qᷓ; ei deus loquẽdo pꝛedixerit cũ dicunt Nos

ſcimus quia moiſi locutus eſt deus Vnde ſciunt. Qnñ

viderunt: Quomodo cognouerũt. Non aliter qᷓ; ex ñ⸗
de. Pꝛeterierant enim multi anni a moiſi vſq; ad tem
pus illud.Aliter per ſcripturam ⁊ narrantibus patrib-
fi lijs ex pergetuata pꝛopagine fide data ſcire nequiuiſ⸗
ſent. Qua ſide ſi nõ obſtitiſſet cõtumacia pꝛaue mentiſ
dureq; ceruicis:et in chꝛiſtum etiam credere potuiſſent
De quo dicunt.Hunc autem neſcimus vnde ſit. Ecce
quot neſcientes ſeu neſcientie ſunt de chꝛiſto· Inter⸗
rogatur pꝛimo cecus illuminatus de chꝛiſto.vbi eſt ille:

reſpondit. MNeſcio. Interrogantur et parentes et dicũt.

Quis eius aperuit oculos. neſcimus. Dicunt et nunc
iudei de ipo:ipᷣim cõparando moiſi. MHunc autem neſci⸗
mus vnde ſit. Omnes loquuntur de neſcientia verita⸗
tis. Vlerum poꝛro erat ꝙ ipſi neſciebãt:ſed aliqui ex cul

pa.aliqui cũ culpa. aliqͥ cito venturi in eius noticiã vt ce

cus illumimatus:aliqui ab eius noticia vſq; in finem ſe

culi repellendi. Sed qui chꝛiſtum neſciunt nihil aliud

vtiliter ſciunt · in quo quippe ſunt omnes theſauri ſapiẽ

tie et ſcientie abſconditi. ipſe ſapientia patris:ipſe ſapiẽ

tia qua omnis creatura in ꝓpꝛiam foꝛmã eluxit extrao⸗
mnem veram ſcientiam eſt neſciens ieſum chꝛiſtum.
Quamobꝛem omnẽ ſcientiam aliam pꝛeter chꝛiſtũ ni⸗
hilopendit apoſtolus dicens. Mihil arbitratus ſum me
ſcire inter vosmiſi ieſum et hunc cruciſirum. Sedve qͥ

neſcierunt neq; intellexerunt:et in tenebꝛis ambulant

Beg qui ſcit eim et ſequitur: nõ ambulat in tenebꝛis.
Leſpondit ille bomo et dixit eis. In hocenim mirabi

ante gue nemo talis. poſt quem nullus in populo udeo
¹

tis mala pꝛeterita.

Baluatoꝛis

le eſt quia vos neſcitisvnde ſit:et aperuit oculoſmeos
Vnde iudei volunt oppꝛimere chꝛiſtum vt affirmẽt ab
ipo nõ eſſe factum miraculum.in hoc homo iſte nlumi⸗
natus extollit:pꝛout ſi eſſet e regione cõtentio.los ne

ſcitis vñ ſit · ergo nõ potuit hoc miraculum facere. Imo

in hoc eſt vſquequaq; mirabile cum a vobis incogiitus
ſit tam operatus inſolita·ſi nõ cognoſcitis veſidieveſtre
eſt:non ſue virtutis defectus. Pꝛout veſtra cognitio ei
nõ cõtuliſſet virtutem:ita vſſtra neſcientia nõ ademit.
Quid poꝛro curandum eſt hominibus de oꝛigine reruʒ

me qua itates.non ipe ſubſtantie ſiue nature nobis pᷣj/
ſtantur invſum. Ac ſi diceret cecus iſte.Oi neſciui ſub
ſtantiam.ſi ignoꝛaui naturam.ſi non appꝛehendi chꝛiſti
oꝛiginem.ſi nõ noui de qua venerat regione.quid reſert
quid derogat rei facte. Veruntñ ſcio.experimeto ꝓbaui
apuit oculos meos. Si nõ eiusoꝛigo.ſi nõ eiꝰ quecũq;
cõditio.virtus tamẽ in noticia eſt:ex qua mei oculi ſunt
aperti. Sanctitas ex affectibus inclareſcit.nulla in ipſo
iniquitas ex traduce.aut ex pꝛopꝛia volũtate aut ex actõ
ne malitie Scimus autem quia peccatoꝛes deus non
audit.ſed ſi quis dei cultoꝛ eſt.et voluntatẽ eius facit:
hunc exaudit it pꝛedicatoꝛ cecus eius quem ignoꝛat
et quem neſcit per oꝛiginem pꝛedicat per virtute. Non
mediocriter nouerat cecus iſte.quomiam peccatoꝛes de⸗
us nõ exaudit.ſed ſuum cultoꝛem ſueq; voluntatis acto
rem.Chꝛiſtus eximitur a peccato in aſſertiõe ceci quaqᷓ;
ex ſe careret poſſibilitate peccandi virtuti adijcitur:quia
velut cultoꝛ et factoꝛ eius voluntatis auditur.Abſq; au
tem ꝙ hec de chꝛiſto dicantur.certam habent he ſenten⸗
tie veritatem.peccatoꝛes deus nõ exaudit. Quemer⸗
exaudiet cũ omnes exceptis ſanctitatis in vtero naſcan
tur pariter peccatoꝛes. Et omnis homo mendax. Et ali
bi ſcriptum eſt. Omnes declinauerũt ſimul inutiles ſa
cti ſunt.nõ eſt qui faciat bonum nec eſt vſq; ad vnũ. Et
iohannes it In multis offendimus omnes. Et ſi di⸗
xerimus quia peccatum nõ habemus. mendaces ſumꝰ
et noſipos ſeducimus.Fruſtra oꝛatur invanũ pꝛoſeuce
fiunt ab hominibus.ſi peccatoꝛibus via clauditur im⸗
petrandi. Sed aliud dixerim peccatoꝛes defluentes o⸗
pere.irretitatos voluntate.hos deus indubitantiſſime
non exaudit.aliud peccatoꝛes ſibimetipᷣis in malis acti
bus diſplicentes.qui nouerunt cadere per ſeipᷣos reſur
gere querunt ſed nequeunt ꝑ ſeipos.ſed deploꝛant mẽ⸗

ſint egredi huiuſmodi vinculis peccatoꝛuʒ vera penitu
dine agantur. Mi cum oꝛant pꝛo releuatione ꝓpꝛia im/
petrare cõſueuerunt.defluentes autem et irretinati ad
malum cum oꝛant patiuntur repulſam. Et aliud eſt o⸗/

rare ꝓ virtutibus:aliud oꝛare pꝛo ſignis. Pꝛo virtuti⸗

bus penitentes nunqᷓ; peccatoꝛes ex oꝛationis merito
legimus impetraſſe quauis et mira facta etiam per ma
los facta legamas que homines exiſtẽtes impetrare ne
quiuerũt.et vt ad facienda miracula nõ ſicut ieſus qui
ſemper oꝛans obtinuit.tanq; homo iuſtus et fecit vt de
us nõ vt peccatoꝛes indeſinentes qui nõ merentur ipᷣi
met viuere ſuper terram. Sed plerum boni non obti⸗
nent miraculoꝛum gratia.quam nullus obtinet iniquꝰ
nec obtinetur.accipit niſi iuſtus qui efficitur ex diuino
cultu et factione diuine voluntatis. Dei cultoꝛ eſt qui
omne ſtudium mentis pietate dicauit.ſolum credens
vnum deum viuum ⁊ verum.atq; ante omnia ſuper o⸗
mnia eterne exiſtentem.aſpernatus idola et omnẽ pie⸗
tatem impertinentẽ affectionem atq; actionem in di
umis cariſmatibus ſibi ſoli placens. Dei cultoꝛ eſt qui

nihil operatur in agro iniquitatis ſolũ ad agrũ augẽede

n 3

at oꝛationibus gratiam vt pl

Liber

lonitatis ſiue virtutis intendit. Dei cultoꝛ eſt qui ad
ipᷣm oꝛdinauit omne quod eſt ⁊ quod habet.et tempus
et loca intus et extra. Oei cultoꝛ eſt qͥ huiuſcemodi cul⸗
toꝛ eſt qui huiuſcemodi cultus niſi deum ipᷣm quem co
lit querit retributionem ſperatq; mercedem. Ciolunta
tis vero eius factoꝛ eſt qui et cultoꝛ eſt.Oeum colere et
voluntatem eius facere.et ſi ad vocabuloꝛum ad rerum
differentias nõ tenentur. Nam qui deum colit eius ꝑni
cit voluntatem:dei voluntatem perficiens cultoꝛ eſt dei
tatis. Sed quoniã optimum eſt de ſpirituſſancti aucto
ritate in miſticum ſeu moꝛalem ſeniuʒ verba traicere/ꝓ
eo ꝙ per chꝛiſtum dei vol untas illuxu homimb ꝓinde
ille cenſendus eſt dei facerexoluntatem. qui humanatũ
filium dei in fideirecepit hoſpitio.in quo deleccatus ani
mus cõtemptoꝛ factus eſt ceteroꝛũ ob quem amoꝛis of
ficio ſeipᷣm et ſibi ſenſualiter apta ſtercoꝛbus compara

uit:nec aliud aſſeuerauit noſcere amare audire pꝛo voto

pꝛeter id quod dei voluntate percepit. mente intelugen
tia ratione affectione moꝛibus factus eſt ſuſpenſus an⸗
rius et directus in illam:exemplo chꝛiſti facientis et di
ſciplina docentis.et exemplo diſcipuloꝛum omniũ ſub/
ſequentium:affectione ſtudio moꝛibus ſupernam vitaʒ
accipere ſatagentium.Facere quidem cinuipiam volun
tatem pᷣintendit:et nõ facere cõtra deixoluntate. Om̃e
quidem affirmatiuũ fiendum negatiuum pꝛeit excel⸗
ſum:ne quid affirmatiuum ſeu quod pꝛecipitur fieri ſi
quod pꝛohibetur inopus educitur.Ac per hoc dei volun
tas ad actionem deducta.e facit et emcit. Meſacit pꝛo
hibitum:efficit quod iubetur. Ob huuiſcemodi exau⸗
ditur oꝛans:non tamen in omnibus aut pꝛo omnibus
omnis: Sed iſta ſunt ad exauditionem cum oꝛant ho⸗
mines pꝛeroganda:nõ tamen pꝛo omnibus petitis ex⸗
auditio expectanda. Nouit eni et cum rogatur deus: qͥd
accipere deceat aut opoꝛteat oꝛatoꝛes.Nõ ergo digni ſũt
exaudiri a deo deum nõ colentes nec facientes ipſius do
minivoluntatem.ſed agentes culturam et voluntatis
domini factionem:ex quibus patratoꝛũ miraculoꝛũ pꝛe
ſtatur auctoꝛitas.EInde ſubdit cecus Aſeculo non eſt
quditum:quia quis aperuit oculos ceci nati Eque di⸗
xiſſet ꝙ nec renouauit oculos excecati:et vtrunq; pari⸗
ter verum erat. Vnde ſequitur Niſi eſſet hic a deo nõ
poterat facere quicq; QOmne creatum a deo eſt:nõ ta⸗
men omnes aliquid ſupꝛa naturam efficiunt.Attamen
omnino ſic eſt.ꝙ niſi qui a deo regeneratuſ altero rectũ
baptiſmatum miracula nõ efficit:et habeat virtutes il⸗
las vluificas que viuere faciunt nõ per naturaʒ ſed per
gratiam apud deum. Clalida nanq; huius ſententia ꝙ
a ſeculo nõ fuit auditum ꝙ aperuit quis oculos ceci na⸗
ti:quã in poſterum ipſe dominus cõfirmauit dicẽs Si
opꝑera nõ feciſſem in eis que nemo alus fecit:peccatum
nõ haberẽt. Et niſi eſſet hic a deo nõ poterat facere quic
qᷓ;. Credebat iſte cecus ieſum eſſe ꝓplxtam eſſe ſanctuʒ
a deo miſſum.ab ipᷣo auctoꝛitatem habentem: nõ tamẽ
credebat eſſe vnigenitũ dei filium incarnatũ. Nondum
in illam credulitateʒ aſcenderat ſed aſcendit. Attamen
optime nouerat ꝙ omne bonum et opus omne laudabi
le ſupꝛa naturam factum pꝛeterqᷓ; a deo eſſe non poteſt.
ipe deus ait nõ in eo ꝙ homo ſed in eoꝙ deus erat.
Sine me nihi poteſtis facere Ged depꝛauate hominũ
mentes ad writatẽ nõ aſſurgunt cum audiũt. necipam
Wlunt credere ſed aures auertunt:⁊ cum cõuincuntur
inſiliunt in pꝛauntatem. Qusd audientes iudei reſpon
derunt et direrunt ei. In peccatis natus es totus et tu

doces nos: Et eiecerunt eum foꝛas Cõſfitentur iſti oꝛi

ginale peccatum. cum dicunt natũ hominẽ in peccatis:a
quibus nec ipᷣi liberi erant. Equa quidem eruer eſt om

qnintus

nium cõditio naſcentium in traductione macule oꝛigii
nalis. Mec repugnat ei quod ſupꝛa dictum eſt a ſaluato
re:ꝙ nec hic peccauit neq; parentes eius ſq; vt cecus na
ceretur. Auud autẽ eſt ene peccatoꝛẽ: aliud naſci in pec/
catis.Elnum nõ fit miſi pꝛeuia volũtate.aliud in omni
niſi aliquos ſpirituſſanctus excipiat. Sed ſi in peccatis
natus nõ debebat docere aut dicere veritatẽ audientib
nec ipᷣi ſcribe et phariſei aut quicũq; moꝛtales doctrina⸗
re de berent: cum in peccatis omnes pariter oꝛiãtur. Et
ſi ab hoc hberant᷑ renati:nondum tamen erant illi peſſi⸗
mi pharilei.qui de audita lege pᷣſumentes nõ credebãt
eum aliter poſſe infundere m coꝛdibus hominũ vrita⸗
tem welut obliti ꝓphetarum qui ſupꝛa ⁊ pꝛeter legẽ mul
ta per inſpirationem a domino acceperunt:et cõtumaci
atq; impatienti animo hominẽ vera dicentem foꝛas tẽ⸗

bus agitur ex oꝛiginali perpetuata et damnata ꝓpagine

plum eiecerunt. Ecce anathematigatus pꝛo vero appa⸗

ret excõmunicatuſq; pꝛo chꝛiſto: qui etiam pꝛo veritate
a iudeis lepius eſt eiectus.Nihil ſceleratius in homini⸗

bus q; ad vritatem fieri ⁊ eſſe rebellem et ꝓpellere ipᷣtꝰ

doctoꝛem.actum fuit hoc ad augmentũ criminis iude
oꝛum.necnõ et vero et malo pꝛelagio futuroꝛum.quo⸗

niam hec acta in chꝛiſto legimus.et quotidie agunt᷑ ab

iniquitate firmatis. Sed optandum eſt anai hema fieri

ab hominibus pꝛo chꝛiſto.ſi eueniat quod huic ceco cõ⸗

tigit:qui a iudeis et ab eoꝛum templo eiectus in dei fi⸗

lij noticiaʒ venit.in cuius nullus venit aut vniet iudeo

rum:miſi reliquerit iudaiſmũ et templum. Opoꝛtet e⸗

gredi ab ipoꝛum cerimonijs et a lapidibus diruendi tẽ

pli et ab omni coꝛtice litterarũ qui dei filij cognitionem

habere decertat. Exa euge anathematixate p chꝛiſto qui

te ad fidem ſuſcepit.et nõ timuiſti ſicut tui parentes in
aniter timuerũt.et melioꝛem partem ratus pꝛo chꝛiſto
pati ſupplicium.q; remanere in amicitia cum ꝑpfidia iu⸗

deoꝛum Nam audiuit ieſus ꝙ eiecerunt eum ſoꝛas:et
cum inueniſſet eum dixit ei.u crediſ in filium dei:⁊lt

ille dixit. Quis es domine vt credam in eum. Et dixit ei
ieſus. Et vidiſti eum et qui loquitur tecũ ipſe eſt. Et il⸗
le ait. Credo domine.Et pꝛocidens adoꝛauit eũ·. Stu⸗
duit ieſus pꝛo ſe anatlematiatũ ſollicite inuenire.quo

niam ſibi cura pia eſt et indefeſſa ſollicitudo ſuper eos
qui ab homimbus ſui cauſa pelluntur.et in ſuum con⸗

ſoꝛtium trahere nititur quos pꝛopter eum a cõgregatio

ne hominum cognouit auelli.a quibus niſi auellãtur et

ab eoꝛum perditis moꝛibus ſaltim animo ſeparentur.

in dei filij cognitionẽ nõ wniunt. MPoꝛro cognitionẽ di⸗

uinoꝛum merentur accipere qui ꝓ cheiſto voluntarie ſe

ab hominibus ſegregant aut per patientiã tenentes in

animo inuite pelluntur. ꝛoinde cõtemplanda eſt hic
pia dignatio ſaluatoꝛis.reddentis retributionẽ exceſſi⸗
uam pꝛo iniurijſ tollatis Inuenit quia queſiuit eiectũ
Scrutatur et interrogat.ſi credit in dei ſilium pꝛo quo

ſciebat erpulſum. Mon querit vt neſcius ſed interrogat

ſi ſibi credendi adeſt coluntas cum abſit ipᷣa facultas.7

hoc quoq; chꝛiſtus pꝛenouerat. Sed ſi coꝛde credit ad

iuſticiam oꝛe fit cõfeſſio ad ſalutem ex hocoꝛis confeſſio
querebatur. Meinterrogat cecus de tanta excellentia et
altitudine dicti.ſi eſſet ei filius cum iudei negant filia⸗
tionem in diuinis pariter et paternitatẽ.et ſi eſt ſi con⸗
uerſatur cum hominibus ſuper terram. Anceps verbuz
ſic interrogare coegit· dulce tamen audire ꝙ ſit filiꝰ dei
ad credendum in eum ſuapte declarat eum ieſus inno⸗
teſcens ei dicens. Et vidiſti eum:et qui loquitur tecuʒ
ipſe eſt. Exa domine quod eſt homo quia innotuiſti ei.

quid filius hommis ꝙ tanti reputas eum.vt per fidem
in vis iſta wlis ab ipo cognoſci. vt demũ aperte ab ipſo

— — — — — — - - -- — —————

De miraculis

cognoſcaris in patria. Dignatio iſta ẽ altiſſimi nõ digni
tas aut meritũ hoĩ ymiHoc potiſſimũ vita moꝛibodoctri

na pabulis miraculis intẽ debat ieſus vt etiãẽ humanatꝰ-

dei filius crederef᷑.⁊ volebat ab hominibus ſic agnoſci q
dignatus fuerat ſub celo pꝛo homimbus tempoꝛaliter
naſci.et cum eis viſibiliter cõuerſari:ad eternitatẽ alli⸗
ciens·factus in carne tempoꝛalis eternus.Caſſo labꝛe
tam magnam hec diuinam humane.tam parua huma⸗
na diuine feciſſet:ſi nõ innotuiſſet ꝑer ſidem moꝛtalib

factus moꝛtalis eternus.nõ vt eſiet ſemper moꝛtalis

ſed ad tempus:deſtructo tandẽ moꝛtiſ imperio noſmoꝛ
tales ad vitam referret ex moꝛtuis. Itaq; illuminans
pꝛimo coꝛpoꝛe cecum maioꝛe nunc et inumibili luce mẽ

tem perluſtrat trahens ad credulitatem ſui:ſe aſſerẽs in

carne nõ per carnem filium dei. Veruntamẽ cum ſidẽ
nulla virtus deo placit ꝛecedat.quia vt ait apoſtolus.
Sine fide impoſſibile eſt placere deo.ipᷣe qui ad creduli
tatem inuitauit gratiam ſibi qua crederet pꝛeſtitit. Si
ne merito enim ꝓpꝛio ſides ipᷣa tribuitur. At ille per gra

tiam ſide tributa ait Credo domine ſſcz te verum eſſe

filium dei. Et in ſignum creulitatis ac in pteſtationeʒ
excellentis crediti in oſtenſionem ſubiectionis ad latri⸗
am ſe cõuertit.quia pꝛocedens adoꝛauit eum:credens
eum eſſie vrum vmgenitum dei filium in hunc mun⸗
dum in humanitate miſſum pꝛo omnium ſalute moꝛta
lium. Et quoniaʒ ſic credebat cecus ieſum miſſum ita
ſibi ſe veniſſe teſtatur dicens. In iudiciũ in hunc mun
dum venivt qui nonvident videant et videntes ceci ſi
ant Mec cõtra ſcribas et phariſeos dixit:qui cecũ eie/
cerant et ſapientes ſe arbitrabant᷑. Conſidevant in lit⸗
terali legis ſcientia:et ſapientes ſibiipſis videbantur.
Erant e regione in populo iudeoꝛum mpliee et in v⸗
ninerſo mundo ceci gentiles inter quos dei filius iudi⸗
caturus aduenerat:vt hi qui vident videant · videlicet
ſimplices et paruuli malicia doceantur. quoniam cum
ſimplicibus ſermocinatio eius:et declaratio ſermonuʒ
ſuoꝛũ illuminat.et intellectũ dat paruulis. Et ipe con⸗
gratulantur patri ait. Conſiteoꝛ tibi pater celi et terre.
quia abſcondiſti heca ſapientibus et pꝛudentibus:et re
uelaſti eg paruulis. Ita pater:quonia ſic fuit placitum
ante te. Et chꝛiſtum per ſidem agnouit populus natio⸗
num. Et gentes cognouerũt gratiam dei. cuius rei we⸗
ritas in ꝓpatulo eſt:cum repꝛobata maneat ſinagoga et
fulgeat eccleſia collecta de gentibus. Tlidentes qui e⸗
rant aut ſibi videbantur de populo iudeoꝛum obcecati
ſunt:quoniam Eſaias dicit. Ve qui ſapientes eſtis in
oculis veſtris:et coꝛam vobiſmetippis pꝛudentes. Et ali
us ꝓpheta dicit. ſapientes ſunt vt faciant mala: bene au
tem facere neſcierunt. Et alibi. Cõöuertens ſapietes re
troꝛſum:et ſcientiam illoꝛum ſtultam faciens. Et alibi
dicitur. Perdam ſapientiã ſapientũ:et intellectuʒ pꝛu⸗
dentium repꝛobabv. Et perdam ſapientes de mõte eſau
Et iterum. Ercecauit deus oculos eoꝛum et indurauit
eoꝛum coꝛ:vt nõ videant oculis nec intelligant coꝛde.

et cõuertantur et ſanem eos. Perſpicuũ igitur eſt chꝛi/

ſti ieſu iudicio ſactum eſſe qð qui neſcire videbantur
ſciunt:et ſapientes ſibi repꝛobi facti ſunt. Quam ſentẽ
tiam audientes ex phariſeis. qui cum ipſo erant dixe⸗
runt ei Nunquid et nos ceci ſumꝰ:Dixit eis ieſus. Si
ceci eſſetis non halheretis peccatũ.Nunc vero dicitis qꝛ
videmus:peccatum veſtruʒ manet abet omnino in
ſertam ſuperbiam ſe habentem credere quo caret atq; pᷣ
ſumptio incoꝛrigibilis eſt. Eque autem malũ eũ inſitũ
vitium eſtimare ꝓpulſum. Quo vitio laloꝛabat peruer
ſitas iudeoꝛum credentium ſe habere veram ſcientiam
verum lumen quibus carebant.et cõtumaci pᷣſumptio

Baluatoꝛis

ne fallebant ſeipᷣo:credentes illam abeſſ ececitatem.qua

omnino eoꝛum menteſ caligauerant. Moꝛzro melius co

gnouit medicus infirmitate hominis q; egrotus: magi
ſter in peritiam q; ipe diſcipulus. Sic et omnium cõdi
toꝛ magis nouit quid perfectionis quid imperfectionis
quidv malitie in ſua creatura lateat quam ipſa cogno/
ſcat. Ob hoc inquit ſi ceci eſſetis nõ haberetis peccatũ.
alia intentione reſpondens qua ipᷣi queſierunt. Na ipſi
credebant ſe habere ſcientiam et carebant:illa dumta⸗
xat que mentes illuminat. Habebant autem et petitiaʒ
legis.quam ſi nõ habuiſſent nec eoꝛum peccatum tam
graue maneret: ac ſi nõ ex ignoꝛantia ſed ex certa ſciẽtia
deliquiſſent. Mon in eo ſolum ꝙ chꝛiſtum querebat ad
moꝛtem:quia in hoc ab ignoꝛatia ſunt detenti.ſed in eo
ꝓ chꝛiſtum ex inuidia perſequebant᷑cuius opera irrepꝛe
henſibilia erant. Et alia innumerabilia mala faciebant
cõtra cognitam legem. firma ſtante ſententia ꝙ recca⸗
tum cognoſcatur per legem. vt ait apoſtolus ad roma⸗
nos.Meccatum nõ cognoui niſi per legem. Ac per hoc
aduertendum eſt ꝙ ſcientia peccatum exaggerat et ne⸗
glecta ignoꝛantia nõ excuſat. D .
De ambulatione ſaluatoꝛis et petri ſupꝛa mare et li⸗
beratione petri mergentis.et quibuſdam miraculis fa⸗
ctis. Quid capiatur ex typo ex his ſcom matheũ marcũ
et iohannem.: Capim XXXIIII
Vo diuerſa in patratione miraculi ad inuicem
d cõuenerunt. coꝛpus ſolidum et graue fluxibile
et magis leue:vnum ferens.aliud latum.neu⸗
trum mutans ſuam naturam.vt ſolidum et graue rare
ſceret exiſteretq; leuius neq; fluxibile et leue in ſolidita
tem tranſiret:ſed vtrunq; ſeruabat ex pꝛimoꝛdijs inſi⸗
tam adeo naturam.Coꝛpus chꝛiſti et petri ambulabãt
ſuper aquas. non ꝙ aqua ſolidaretur ad ſolidum coꝛ⸗
pus neq; arte natatoꝛia incedebaãt.neq; agilitas aſſum/

pta ſuꝑ ferebatur aquis.neq; fantaſma fuerunt coꝛpoꝛa

illa vt cogitatum eſt. alioquin falſitatem habet euange⸗
lium ſanctum et falſum crederetur.ꝙ carnem veram aſ
ſumpſerit dei verbum. Nam ſi duo iſta coꝛpoꝛa inuicem
ſibi in ſua natura ceſſiſſent:petrus heſitans neqʒ mer⸗

gi cepiſſet. Si agilitatem reſurrectionis dotem accepiſ⸗

ſent. etiam petrus nõ fuiſſet ſubmerſioni vicinus. Et
ſi de petro nullavideatur oꝛiri cunctatio ꝙ miraculoſuʒ
fuerit ꝓ eo modico quo ambulauerit ſupꝛa mare et ſue
infidelitati umputandum ꝙ merſerit. de chꝛiſto nõvide
tur ꝙ ſic fecerit ad miraculum dari.cum in eo eſſet agi⸗
litas ex omnipotentia verbi aſumpti. Vleruntamen ſi⸗
dẽter dixeriʒ ꝙ miracu loſe hoc facere voluit adhuc moꝛ⸗
talis non ex illa dote gloꝛiicati coꝛoꝛis.quoniam poſt il
lam generalem reſurrectionẽ.nõ dicetur miraculũ ſed
beatum.quicquid fiet in coꝛpoꝛibus ex illis dotibus qui
bus per beatitudinẽ ipᷣa coꝛpoꝛa dotabuntur. ita vt ipᷣm
beatum eſſe nõ ſit miraculũ.ſed beata natura nunqᷓ; in
aliud cõmutanda. Nec in ſignificatione erit beatũ eſſe.
ſed tantum id quod beatum erit.nunc vero miracula in
ſignificatione ſunt:vt aliud oculis.aliud intellectibi in
nuant.MNam poſi miraculum quinq; panum cum com
puliſſet diſcipulos ſuos aſcendere in nauiculam et pce⸗
dere eum tranſſretum. et ipe aſcendiſſet in monteʒ ſo⸗
lus oꝛare.et tenebꝛe iam facte erãt et nõ venerat ad eoſ
ieſus.et nauis erat in medio mari et ipſe ſolus in terra
Mare aũt magnovento flate:erurgebat et nauis poꝛta⸗
bat᷑ magnis fluctibo. Et videns eos lalvꝛantes in remi
gando. erat enim ventus cõtrarꝰ eis QOmmnis vita ho⸗
minis quedam ars nautica eſt agens quotidie impter⸗/
miſſe incertã nauigationẽin certiſſimo pelago.neſciẽs
in quem poꝛtum ſit ipſa ventura pꝛeterqᷓ; in poꝛtum tur
n 4

Aiber

batum moꝛtis vbi eſt cõſtituta domus omni viuenti:
que vndiq; pꝛocellis flantibus quatitur. Peramplius
autem ipᷣa virtutum arxx in pꝛocelloſo pelago conſtituta
eſt. qna dirigitur iter in celum. Exurgit mare flanteren
to:quia omnis inquietudo er temptationib crebꝛiꝰ in⸗
tumeſcit. In medio mari apoſtolica nauis exiſtit. ad e⸗/
quanimiter tolerandas tribulatõnes fides peracta cen⸗
ſetur:inexceptuate recipiens.ſi qua ſunt anime natan⸗

tia mala. Et vt omnes intueantur eccleniam nõ declinaz

re in partem:vtriuſq; partis ſi medium tenet.iactatur
ipᷣa fluctibus. Ineuitabiliter neceſſarium eſt ꝙ agitat
pꝛocellis vndoſis nauiculam mare cum ventis irruerit
et eccleſiam ſeu quamlibet animã in veritate quieſcere
impoſbile direrim:cum tot ſunt aduerſantia fidẽ.tot
que dbſiſtant ꝓpoſito cuilibet anine tendentis in celũ.
Jactatur fluctibus maris pelagoꝛoſa ratis.et eccleſia
terroꝛe tyran nioꝛũ ꝑſecutione innideliuʒ.inſidijs hereti⸗
coꝛum im pꝛobuate peruerſe viuentium indeſinenter
iactata eſt: anteq; deueniat in vltimum poꝛtuʒ. Omnis
anima inſignita fide ſuo deſidetio tendit in viſionem.⁊
in illam veritatem quam credendãa acceperit. ſed anteq;
de mundi pelago eruatur varia ⁊ multiplici quatitur va
litudine temꝑeſtatũ:vt nunc in ſeipᷣa velit aut nolit qð
eſt agende virt tis.nunc delectetur agere nũc tabeſcat.
nunce leticia nunc tedio agenda ↄſumet: nũc heſitet nũc
cõſidit.nunc ꝓperat.nunc quaſi deſperatioꝛ toꝛpeſcit:et
in ſuis votis aut nõ placitis fere ſemetipᷣaʒ depꝛehendit
Quid vero inuiſibiliter ab inuiſibilibus hoſtibus patia
tur:incõpꝛehenſibile pꝛotinus eſt. Qui nunc in illa arie
tant fidem.nunc ſpem nũc ipᷣam ventilant charitatem.
nunc ad yma depꝛimunt nunc ad alta ſubtollunt.nunc
querunt qualificare vitijs.nũc ipas virtutes auertere:
et nõ eſt quo te vrſum vbi nõ inuenias tibi aduerſum

quintus

ueniant.a deo ſinuntur aduerſitates et temptationes
hominibus euenire:ſed ad pꝛobationẽ virtutum et ad
examinationẽ virium noſtrarum.vt agnoſcamus quid
poſſumus ne ſuperbiamus in nobiſipſis cõfidentes.et
vt fragilitate cognita inuocemus eum.qui poteſt per ſe
nõ valentibus ferre iuuamen. Si vero aliqui temptas
tionum aut cõtrarioꝛum ſubmerguntur altitudine ſibi
adiudicent.nõ deo ſuper nos ſemper cum pꝛouidentia
et miſericoꝛdia decernenti:parato ex timplo inferre au⸗
xilium ſi nõ deſiciunt animo in agone Hinc cum remi

„7

gaſſent ſtadia vigintiquinq; aut triginta:circa quartam

noctis vigiliam venit ad eos ambulans ſupꝛa mare:et
volebat eos pꝛeterire.At illi cum viderunt ambulantẽ
ſupꝛa mare et pꝛoximũ nain fieri timuerũt et cõturba⸗
ti ſunt dicentes.quia fantaſma eſt:et pꝛe timoꝛe clama
uerunt Ad deſignationem quo modicum cõtra ventũ
pꝛofecerant pomitur numerus ſtadioꝛum: et apparitio
in quartamoctis vigilia. oſtendit eos per totam nocteʒ
in lalvꝛibus extitiſſe· cum a ſero iactari fluctibus naui⸗
cula mcepiſſet.et ſi erat in medio mari plus vigltiquin
q; vel triginta ſtadijs diſtabat a littoꝛe.niſi large accipi⸗
atur medium aut intelligamus retrouerſam nauẽ con⸗
traria impulſione õ noctis vi
gilia dum excubatur in caſtri militaribus ſumpfſit exoꝛ
dium.et huiuſmodi nuncupationem accepit.et quarta
vigilia nõ habet in ſucceſſu aliam noctis partem ſed au⸗
roꝛam et luminis claritatem:diem videlicet quo vidẽ⸗
tur que celabantur in nocte. Et niſi nauigatio quadri⸗
foꝛmiter turbata fuiſſet: non adueniſſet ille qui oterat
imperare tempeſtatibus et inferre quietem. Qui nec
reſuſcitauit lacarum niſi quatriduanum etiam et fe⸗
tentem. Omne humanum genus nauigat mundie:
quoꝛe.in quo ventus multiplex nauigio uerrer Et⸗

Semper et vbiq; flat omnis negociatio noſtra:mareſi in pꝛima vigilia in oꝛiginaliſſcʒ mundo magno labvꝛe re
bi aptum eſt qð ſollicitare ventoꝛum flatibus ee migatum eſt.cum illa etate pꝛodeunte omnis caro coꝛ⸗

inde laboꝛ in remigando:quiaventus cõtrarius. Id enĩ
agere nititur omnis intentio demonum. ne ſalutis de⸗
uen iamus in pꝛtum:a quo ille nauim ꝓpꝛiexoluntatis

wlo erecto maioꝛiſ excelletie potiende impleto velo flan
te ſuperbie vento nunqᷓ; reuerſurus abcem =W

lalvꝛ velle ſuperare ventos in aqua foꝛtitudine remigan
di. Mon enim habet nauticum ediſiciũ ſtabile fundamẽ
tum et ventus in ſuis impulſibo nõ laboꝛat. Latera qui⸗
dem hominum in remigando ex laboꝛe laſſantur. Su⸗
perabantur hi a cõtrarietate et nimitate ventoꝛuʒ niſi
diuinitus eis fuiſſet pꝛouiſum. Inuiſibiliter iſta fiunt
in arte nautica ſpirituali:vbi voluntati bone velut ven⸗
tus cõtrarius aduerſatur ipᷣa voluptas et omnis huma
na felicitas et dialbolica hoſtilitas:et lalvꝛare opus eſt ad
vincendum. Mon ſuperantur vitia ſathan.caro.mũdus

paruit.rxeſculpſitventum:ſecit tranquillitatem in his,/
mine.terroꝛes.toꝛmenta.timoꝛes.pſperitates.aduerſi/ eum in ſidei nauicula ſuſceperunt Et mutatis cõditio

tates.blandimenta:ſine lalvꝛe hominis vtriuſq;/Oed
nec ſufficit laboꝛ noſter adhibitus fiendus.niſi ſuperna
gratiaꝓ nobis confligat ab alto et aſſiſtat laboꝛibus no/
ſtris vt ea que ſunt neceſſaria perficiamus velut ipᷣe chꝛi
ſtus pꝛedyerat. Sine me nihil poteſtis facere. Necabs
re.ventoꝛum ſciliq; temptationũ excitatio credenda eſt.
Scriptum eſt enim. Qui facit ventis pondus. Dondꝰ
Vntoꝛum vtilitas tribulationũ eſt: que ita in pondere
fiunt. ne ſupꝛa menſuram grauent doꝛſa ferentum. Fi
delis enim deus qui nõ patietur quempiam temptari
ſupꝛa id quod poſſit. ſed facit cum temptatione pꝛouen
tum vt poſſim ſuſtinere. Et ipᷣe pꝛoducit vntos de the
ſauris ſuis. Oi de ſiuns occultis venti pducuntur nõ ad
ſubmergendum ſed ad pꝛobanduʒ humanas vires im⸗
pellunt.neq; ad interitum et damnationem etiam ſi e⸗

ruperat viam ſuam:vt vix octo anime ſaluarentur aba,/
quis in illa pꝛima rate centenarie ttionis In n
vigilia multo laloꝛe ſudatuʒ eſt cõtra ventum celeſtine
ſuperbie cõtra ventum pꝛime tyrannidis pꝛimeq; idola
trie.contra ventum ſiuepſecutionis in patres. in eos qͥ
nati fue illis qui ob victum deſcenderant in egi⸗
feum ge tercia cõtra ventum differentie illegaliuʒ ad
legaleb:et cõtra ventum firmate idolatrie in oꝛbe terra
rum.per illos pꝛinciꝑes qui vndiq; illuʒ tyrannica vſur
patione mamebirei quarta cõtra incertitudinisven
tum quis mundi conditi ſeu creati dominus eſſet:cum
vnus in omniorbe monarcha cerneretur homo. Et cũ
ventus validus inualuiſſet vt homo pꝛo deo ab homini
bus coleretur.i ipſa quarta vigilia ſaluatoꝛ mundiap/

nibus mundi ex aduentu ſilij dei:quedam alia nox con⸗
ſtituta eſt e regione noui diei et ſanctificati nobis illuce
ſcentis ex incarnatione verbi.cui vigilie quattuoꝛ ſunt
in quibus cõtra magnos impellentes ex aduerſo flatuſ
in arduis lawꝛibus remigatuʒ eſt.Iñ pꝛũna cõtra ven
tum circumciſe incredulitati ſecunda cõtra ven⸗
tum idolatrici pꝛeputij agentis in auctoꝛitate terroꝛem
tyrannice inferentis fidelibus morem, tercia con⸗
trꝗ ꝓentum ſubtiliſſime argutionis heretice pꝛauitatis
Mi quarta vigilia maioꝛi lalꝛe remigatur cõtra mun⸗
dane atq; multiplicate delectationis et ſenſualitatis vẽ
nunſfi qua expectatur ſaluatoꝛ ſuo ineffabili modo ſu⸗
pꝛa mare appariturus:et daturus nauicule ſue atq; in i
la remigantibus ſua benignitate nnuilm S qð
in apparitione iſta facta diſcipulis volebat eos pꝛeterire

— —. — — — -ʒ--—

—

n
pi⸗
nl
t
ni⸗

jet
/

e
00e

ltio
onl
Uce
unt

De miraculis

moꝛe fingendi dictum eſt ſicut duobus fecit poſt reſur⸗
rectionem fingens ſe longius ire. Sed illi clamauerũt
vicz vocibus incertis et dubijs. Indiſtincta pꝛotinus
et dubia vox timoꝛem intrinſecum demonſtrat adeſte:
quem habebant videntes pꝛoximũ naui fieri.et cogitã
tes in coꝛde ad inuicẽ pferebant:quia fantaſma eſt.Lo⸗
cus tempus negocium periculum inſolita res ignoꝛan
tia:timoꝛis cumulum faciebant. Sed dictũ falium eti
am ad pꝛeſagium futuroꝛũ maloꝛũ fuit ꝙ chꝛiſtus eſſet
fantaſma.quem pauloante coꝛpulentu et palpauerunt
et viderunt de illa multiplicatione pinum manducare

cum turbis.quanqᷓ; hoc euangelicus ſermo nõ explicet
Attamen ſic eſt ad oſtenſionem nature humanitatis aſ

ſumpte ſine cunctatõne credendũ Sed quia neſciebãt
eſſe chꝛiſtum illam foꝛmã quam de nocte videbant an⸗
cipiti viſu tenebꝛis obſidentib hemiſperium noſtrũ di
cebant eſſe fantaſma:re autemvera chꝛiſtus erat. Sic a
pleriſq; hereticoꝛũ creditum et dogmaticatũ fuit ꝙ chꝛi
ſtus eſſet fantaſma:et ꝙ nõ aſſumpſerit verum coꝛpus.
Plurimi gentilium pꝛo fantaſmate habuerũt omnem
ſui vitam:p eo ꝙ turpiter fuit clauſa ꝑ crucem. Et mul⸗
toꝛum chꝛiſtianoꝛũ impꝛobitas pꝛeſumpfit et adhuc pᷣ⸗
ſumit in fantaſiam deducere vitã chꝛiſti et celebes mo⸗
res eius abhoꝛrenꝗ vilitatem humilitatẽ deteſtanonihi
lopendens virginitatẽ paupertatẽ velut rem impertinẽ
tem accuſansſexecranſ abſtinentiãſfaſtidiens ſanctã cru
cem.et omne veſtigium virtutum moꝛum eius vllut

ſantaſiam aſpernans: non ꝓꝙ in chꝛiſto iſta geſta nõ ſint

ſed nõ expedire moꝛtalibo intentibus ad ſalutem:xoſtqᷓ;

chꝛiſtus caput omnium noſtrũ pꝛo nobis omnibo in ie

iſta ſuſcepit. Sed nõ aduertit iſta peruerſitasalias ſen
tentias ſaluatoꝛis. Qui mihi miniſtrat me ſequat᷑. Et

alibi. Qui vult veĩre poſt me abneget ſemetipᷣm.et tol⸗

lat crucem ſuam eęt ſequatur me.Et qui amat animam
ſus perdet eam. Et qui nõ renunciauerit omnibus que
poſſidet:nõ poteſt meus eſſe diſcipulus. eruntamen
cum tali timoꝛe atq; falſa opinione diſcipuli tenerẽtur
Saluatoꝛ locutus eſt et dixit eis. Cõſidite ego ſum:
nolite timere Non patiebatur ampliuſpietas ſaluato

ris:ꝙ diſcipuli ſui in remigando amplius laboꝛarẽt aut

illuderentur. TLoquitur eis et que nõ cognouerãt per fi⸗
guram ꝑ loquelam agnoſcerent. Et agitur hoc in expe⸗
rientiam rei ꝙ nox adimit certũ viſum:et notum reddi
dit incognitũ · Et notus in nocte per vocem cognoſcit:
gn Eer ſpeciem ignotus habebatur. Et in miſterio no⸗
re ſidei eſt ꝙ ꝑ verba notum habemus chꝛiſtum quez
in ſpecie nunqᷓ; cõſpeximus.quia fides ex auditu auditꝰ
autem ꝑ verba.Dat loquendi cõſidentiam et loquẽdo
innoteſcit.quia ipᷣe eſt qui mare cõturbari ꝑmiſit.ipſe qͥ
eos aſcendere in nauiculã iuſſit:ipſe qui paneſ multipli
cauit.ipᷣe qui pauit.ipſe qui eos elegit et diſcipulos ſu⸗
os fecit.ipſe qui wrram carnẽ aſſumpſit.nõ fantaſma ſe
hominibus dedit. Loquendo aufert timoꝛem: paſſionẽ
mentis acerbe turbantẽ· Cõfidite nõ in vobis ſed in me
Bi ego ſum cur timetis: Molite timere:ego ſum qͥ tra⸗
didivos in verationẽ hanc.vt cognoſcatis veſtram fragi
litatem et a quo petere debeatis auxilium:nõ diu ꝑmit
tam ſi in me nõ in vobis eritis cõſidentes/Bẽtrus qui
dem recognoſcens vocem dñi adhuc heſitans de pſona
in amoꝛe tamen veniendi ad chꝛiſtum factus in ſeipſo
experiri petit ſi chꝛiſtus eſt.quẽ fantaſma ante putabat:
et nunc per vocem ſeipᷣm eſſe inſinuat.Pꝛoinde reſpõ
dens petrus dixit.DHomine ſi tu es:iube me ad te veni
re ſuper aquas.At ille ait. Cleni Supꝛa naturam ſen
ſum rationem et vſum. ſignum de chꝛiſio petrꝰ expoſcit
vt ad eum perueniat non vectus nauigio ſuper aquas.

Baluatoꝛis

Et magnam iam poteſtatez petrus in chꝛiſto credebat
ꝙ imperio verbi ſin poſſit ſuper vndas velut ſupꝑ ſoliduʒ
ambulare. Sed maioꝛi miraculo extat tota terra funda
ta ab exoꝛdio ſuper aquas. Eleruntamẽ magno indicio
futuroꝛum facta eſt iſta petitio potius et cõceſſa. Quoni
am ſicut arca noe figuram geſtans eccleſie lata fuit dim
no imperio ſuper aquas.ſuꝑomnes montes elatas: ſic

cccleſia ſup aquas perſecutionũ.tribulationũ hereſum

et quarumcũq; impugnationũ ſupernatãs chꝛiſto im⸗
perio ambulauit.nec inter tot turbines et reumatũ re⸗
uolutões huius ſeculi fieri maris niſi chꝛiſto iubente ꝑ
ueniet ad ipᷣm.Et in argumẽto ad omnem fidele aiam
factum eſt:vt aliter ſuꝑtemptationũ aquas ad ipᷣm nõ
vniat pꝛeterq; ipe pꝛeceperit.Nam de nauicula deſcen⸗
dens petrus ambulabat ſuper aquas vt veniret ad ie/

ſum. Efficax chꝛiſti verbum:efficax fides petri. vnuʒin

pꝛecepto alterum in effectu. NRecipꝛocabat᷑ pꝛeceptum
ex ipᷣo cum ad hoc eſſet vt petrus ad ſe veniret. Et obe⸗
dientia recipꝛocabatur in petro vt ſua vtilitate perueni
ret adchꝛiſtũ. ad que niſi ſuper aquas baptiſmales aut
ſanguineas in teſtimoniũ ſidei effuſas ſeu ſuper aquas
mũdas ſpirituſſancti deſuꝑ inuiſe dilapſas ſicut ſcriptũ
eſt.effundam ſupvos aquam mundam.et mundabimi
ni ab omnibo inquinamentis veſtris:aut ſuꝑ aquas tẽ⸗
ptationum et tribulationũ nõ peruenitur ad chꝛiſtum.
Ambulat eccleſia fidelis.ambulat aĩia quehbet deo dedi
ta ſuper aquas.quoniam ſpiritus domini ferebatur ſu⸗
per aquas.Et charitas dei diffuſa eſt.in coꝛdibo noſtris
per ſpiritũ ſanctuʒ qui datus eſt nobis. Ac per hoc ſi ſpi
ritus ſanctus datus eſt nobis ⁊ ferebatur ſuper aquas.
ipſe idem ergo eſt qui nos pᷣcepto ieſu ſuper aquas abſ⸗
q; vehiculo vehit autumatas quidem per omne modũ
in tixoq; ſuſceptas:quas aliter q; per dei auxiliũ ſaluato
ris iuſſum nõ ſit poſſibile ꝑtrannire. Et vox domini ſuꝑ
aquas ne ſubuertant fideles hominũ mentes.Quanq;
per aquas multas etiã populi multi intelligatur. inter
quos cum varie inhoꝛreſcut nõ tranſitur ad poꝛtuʒ niſi
ſaluatoꝛ ipᷣe coerceat. Et ſuꝑ aquas dominus virtuteʒ
oſtendit.cum in manu moiſi ⁊ aaron cõuertit in ſangui
nem velut in iuſticiam vltionis ad terroꝛẽ egiptioꝝ:vt
tranſire pꝓmitterent dei populũ.Necnõ et diuiie ſunt a⸗
que iuſſu dominivt eius populus tranſiret illeſus:et re
ducte ad ſubmergendũ populũ in ſequentẽ. Vigilanti
verbo dictum eſt:etiaʒ altioꝛi miſterio qᷓ; pꝛo tunc intel⸗
lexit ille qui dixit Domine ſi tu es iube me ad te veni⸗
re ſuper aquas Quoniã ſi chꝛiſtus nobis eſt dominus
auxiliatoꝛ et dux.ſi noſipᷣe ad exercendũ virtutem et ad

meritoꝛũ auxiſſem diſpenſatiue agitari ꝑmittit in ipis

aduerſis que patimur:nõ relinquit quin manũ poꝛri⸗
gat adiutricem. Sed ſi finit noſtro demerito tradi:oc⸗
culto ſuo ſed iuſto iudicio ſinit et ꝑiclitari. Quoniã hoc
intereſt inter electos et repꝛobos intrinſicis aut maniſe
ſtis agitatos pꝛocellis.ꝙ illi ꝓbantur et liberant᷑ ad pꝛe⸗
mium:iſti ad ſupplicium fuperari ſinũtur Petr qui⸗
dem ſſic iuſſu ſaluatoꝛis in pꝛeſtita fidel ambulans ſu⸗
pꝛa mare videnſq; ventum validũ timuit.et cum cepiſ
ſet mergi dixit. Domine ſaluum me fac Yam ipe vi⸗
derat ventum validũ cõtra quem cum ceteris conaba
tur in remiſ:quia erat cõtrarius eis· Quid igitur eſt ꝙ

nunc in mari ambulãs ventum validum vidit: Quia

quotiens quis nititur in magis ardua et maioꝛa velx⸗
mentius quatitur atq; impulſu demonũ agitatur. Maʒ
nemo ita ſentit impetus vitioꝛũ q; ille qui eis rebellare
diſpoſuit:nec virtuti aduerſantia melius quis agnouit
q; ille qui in eis ſtatuit oparari:Arte homines nauigant
mare nõ natura. Mic receſſit ab arte nõ nature ſe com⸗

Aiber

mittens ſed fideivt plus in illa faceret qᷓ; in natura vel
in arte. Sed merito ventum timuit vaudu:cum aliqñ
irruens a regione deſerti deiecerit domũ cõuiuij fi lioꝛũ
iob. Oed etiã et demerito timuit in pꝛeſentia et ad iuſ⸗
ſum ſaluatoꝛis quia cepit mergi.Ex defectu quidem ſi⸗

dei timoꝛ aduenit. Pꝛoinde ambulauit petrꝰ ſupꝛa ma

re in iuſſu ſaluatoꝛis.ĩ defectu vero ſue nidei mergebat
In virtute cbꝛiſti ſuperamus temptatõnes et vitia.et
invirtutibus operamur. Ex noſtro quidem defectu ſub
iacemus vitijs.et pꝛocul a virtutibus ſtamus.Clamat
male patiens perditioni ꝓximus.d ſe diffiſus.de ſal⸗
uatoꝛe cõſiſus Somine ſaluuʒ me fac Sic et ſcriptu
ra docet eſſe clamandũ. Deus in nomine tuo ſaluũ me
fac.et in virtute tua hbera me. Et experientia piurima
factum eſt.ꝙ qui clamãt in veritate ad dominũ liberan⸗
tur ſicut ipᷣe pollicitus eſt et effecit. Hinc dauid ait. Elo
ce mea ad dominũ clamaui ⁊ exaudiuit me de mõte lan
cto ſuo.Et alibi.Sominus exaudiet me cum clamaue⸗
ro ad eum. Et irerum. Et clamauerũt ad dominuʒ milij
iſrael cũ tribularent᷑et de neceſſitatibus eoꝛuʒ hiberauit
eos.Sic liberauit et petruʒ Et cõtinuo ieſus extendẽs
manum appꝛehendit eum. ait illi. Modice fidei quare
dubitaſti Feſuinat ipᷣe in auxiium oppꝛeſſoꝛũ. Nam ſi
nõ feſtinaret ab initio exiſtens honmucida cõfoderet.qui
neſcit malefaciẽdo moꝛas innectere. Sed pꝛeuenit au
xiliando ſaluatoꝛ anteqᷓ; cõpleat ſuaʒ ſemper miquã vo
luntatem qua ipᷣe ab iniuſto uſte in vexando cõuenire
permiſit.et manum poerexit ad manuʒ. Oanus ſua va
lida erat potẽs et extenta.petri autem infirma ſed in di⸗
uina cum appꝛehenſa fuit roboꝛata manu. Infirma eſt
omnis humana potentia et deperit cum vexatur et agi⸗
tatur aduerſis.ſolidatur et adiuuatur a diuina manu.
cum eius in veritate inuocatur auxiliuʒ. Attamẽ argui⸗
tur de modicitate fidei petrus.qua inſitente mergeba⸗
tur ſub vndis.Et merito arguendus erat cum non po⸗
tentia nature nõ arte natandi.cum homines nõ a natu
ra vt alia animalia.imo ex arte natent. non ſua virtute
ſed tantum ſaluatoꝛis iuſſu et in eius fide de naui pꝛo⸗
ſiliuiſſet in mare Cur deſicit ĩ fide in qua ſe dedit in tur
batum fluctibus equoꝛ.ſi nõ defecerat ille iubens: Ha⸗
bebat ipᷣe fidem ſed modicam:et ex modica ipᷣe dubita⸗
uit.Cur modica de tam magno: Cur dubium de exꝑto
Cur titubatio de illo qui deñcere neſcit ei qui ſibi credẽ
do nõ deſicit:Nõ arguitur petrus ꝙ non vtiturviribus
ſuis.infirme quidem erant:ſed arguitur cum beſitauit
in viribus ſaluatoꝛis. Modica fides dubium fecit:dubi
um timoꝛem adduxit.Timoꝛ impellebat in ſubmerſio
nem.ſed ſpes eum extoto nõ deſeruit:exqua clamauit
ad dominuũvt ſeruaretur ab aquisſõdi cauſa
eſt delictoꝛum et criminũ. Omne quidem peccatuʒ aut
delictum nõ tantum ab inſita fragilitate pcedit q;tum
ex defectu virtutuʒ:quas ſi volumus vbertim in anima

noſtra operatur altiſſimus. Omne quod non eſt ex fide

peccatum ẽxmodica fide timemus nobis mun⸗
do:mõ tamen ex inferno neca ſeꝑatione a deo/Er modi
ca fide negligenter ambulamus in via dei.ac ſi nõ eſſet
retributio meritoꝝ. bi dubitatur ex fide omnia eua⸗
neſcunt berato a fluctibus petro voluerũt illum ac/
cipere in naui:vt ſicut petrũ ſic iberaret et ratem! Ipᷣe
autem ſaluatoꝛ aſcendit in nauem et ceſſauit ventus
In quam anima chꝛiſtus aſcenderit: non poſſunt tem⸗
ptationes aut quelibet tẽpeſtates immergere, Secure
incedit qii chꝛiſtum vehit in nauicula coꝛdis ſui.nec ti⸗
met a ſpiritib ꝓcellarum nec retrograditur ſed in ante

rioꝛa Erogaltie ilico applicatur ad terminuʒ ad quem
itur.

tenim iſta nauis in quam cheiſtus aſcendit ſta⸗

quintus

tim fuit ad terram qua ibat ſcilicet genacareth. Nec du

bium quia vehens chꝛiſtum.a chꝛuto vementius vehe

batur. Omnis amma illum vehens vehitur: quo felici⸗
ter deuenitur in ppꝛtum. Sed qui in nauicula erant ve
nerunt et adoꝛauerunt eum dicentes Vere filius dei
es Mon habebant quid amplius impenderẽt tam gu⸗
bernatoꝛi perito pꝛeterqᷓ; reuerentia adoꝛationis: et con
feſſionem vere nidei ꝙ eſſet filius dei. Et hoc eſt pꝛimuʒ
atq; pꝛecipuum ꝙa nobis exigit chꝛiſtus vt eum creda⸗
mus dei niiium eternũ in tempus incarnatũ.et ꝑ ado⸗/
rationem latrie veneremur abiectis idolis et multipli⸗
catis pec homines dijs:quoniã omnes dij gentium de⸗
monia. Mirum valde ꝙ un hebꝛei genere patrie gahilei
qui tantum vnũ deum pꝛo mulgatione legis audierãt
ſicq; tenebant de trinitate ſermo nondum eruperat ma
nifeſtus.de eterna generatõne ſcripturalcacebat ſilebat
et lingua:quo igitur motu cõfitentur uti hunc eſſe fili⸗
um dei: MNondum hanc inaudita a ſeculo ſuperna doctri
nam exeius oꝛe perceperant. Sed qui pꝛeſutit in am/
bulatione ſupꝛa mare.in petri lberatõne.in venti ceſſa⸗
tione ſignum:pꝛeſtitit et: nidei intellectum. Et quomõ
ſe ſic exegit vt homo cõfiteretur ſic fecit vt crederet᷑.Ali
ter nõ potuiſſet eſſe ex oꝛe vera cõfeſſio.niſi ꝓut erat in
coꝛde credulitas:quam ſolius dei erat intundere nõ ho⸗
minum erat docere. Et pia obſeruantia cuſtodia pꝛece⸗
ptoꝛum legalum:merebatur in hominibus credere dei
filium humanatum. Simplex quidem et inexceptuata
credulitas.et veritate firmata cum dicunt Elere filiuſ
dei es Quam cõfeſſionem cum ab ipᷣo interrogaretur
diſcipuli.quem dicerent homines eſſe filium hois:petrꝰ

pꝛo omnibus reſpondit ꝙ eſſet vere filius dei. Nec credi

mus hanc cõfeſſionem adoptõne aut imitatõne factaʒ.
ſed in ula veritate qua filius dei eſt. Etenim in veritate
iſta cõfeſſio facta eſt ꝙ ab eterno ſit finus dei:nõ alquo
ſemine filiandi Et plus ac magis intra ſe ſtupebãt:nõ
enim intellexerant de quinq; panibus] Stupoꝛ erat ex
geſtis inſolitis:nec aderat pꝛeteritoꝛum memoꝛia quid
magnum de quinq; panibus et duobus piſcibus fece⸗
rat Erat enim coꝛ illoꝛũ obcecatum Eragitationum
vehemẽtia quas fuerant paſſi· nõdũ ex toto ad ſeiposve
nere:ſcʒ quin ſtuperent ex actis.Tenebatur coꝛ ilioꝛum
quodam ignoꝛantie velamento ne illum agnoſcerẽt · et
foꝛte machinamento demoms obcecabat᷑ coꝛ.eo deme⸗
rito quo ſibi loquenti pꝛeſtantiq; cõfidentiam nõ crede
bant:necintellectum ſcilicet memoꝛia habebant de pa⸗

nibus ſic miraculoſe pꝛeacta die multiplicatis. Benefi⸗

cioꝛum obliuio meretur penam vt intellectus ad maio
ra cognoſcenda claudatur Cunq; egreſſi eſſent de naui
cõtinuo cognouerunt viri loci illius ſac etiam ipᷣi diſci⸗
puli:ſcilicet cognitione ſolita nõ addita amplioꝛi. Om

mnia in pace melius q; in turbine cognoſcunt᷑ ꝓpterea ne
mo miretur ſi flantibus pcellis obtunditur ſenſus:ac ſi

neſciat quo tendat aut quo fine temptatio terminetur
Cum ictus multiplicant᷑ in bello ad militem miles im⸗
pellit.et pilis pila minari nõ deſinunt.cum ſigna nõver

gunt. cum ſignum nõ buccinat ad receptum non eſt de

pace cõquirere nec ſcire de fine.ſed pugnare vt felix finiſ
obuemat · Cum wro fuerit ceſſatum a pugna.tũc agno

ſcitur quid perditum quid adeptum.quid partuʒ in ho⸗

noꝛe quid in ſpolijs:quid in coꝛpoꝛe toleratum. quid il⸗
latum in hoſte. Semper ſumus in turbato nauigio.ſed
eum interdum quietis deuenitur in poꝛtum pꝛopellitur
ignoꝛantia· et pꝛeſtatur rei noticia melioꝛ.liri quidem
regionis illius cognoſcentes ex perſong et er vntute ie/
ſum. non tamen verus deus eſſet. Ex fide concepta
percutit᷑ et tunc per vniuerſam regionem illã ceperũt

— - — . . . . . . . . ——l

222 — — —.

De miraculis

in grabatis eos qui ſe male habebant circumſerre:vbi
audiebant eum eſſe Abiq; deus: ſed perſonã hominis
ex ſanctitate wnerabantur Et quocunq; introibat vi⸗
cos vel in villas aut ciuitates.in plateis ponebant inſir

mMos et depꝛecabantur eum.vt vel ſimbꝛiam veſtimen/

ti eius tangerent:et quotquot eum tangebant ſalui fie

Baluatoꝛis

ſalutem. Et nemini wolenti denegatur. qui gratiam in

writate querit quin poſſit hatere. Etiam manuductio⸗
ne ſe offert ſanis pergentibus ad eues in quibus lacra⸗
mentaliter agitur: et ad nimos et inuaudos per ma⸗
nus ſacerdotales benigne detertur. vt non toi ad ipm
inſirmi.ſed ipſum ad infirmos accedat: nullis rogamu

bant. Iſta expoſitio infirmoꝛum in diuerſitate locoꝛuʒ mnibus tantũ q; pꝛijs opoꝛtunis.

ſicut introibat ieſus magnum ſidelibus pꝛeſtitit docu⸗

Eppliciunt pꝛimus. ſecundus. tercius. quartus. et

mentum.vt ibi occurramus ſibi Pee ſanandis infirmi⸗ nus. uar
tatibus noſtris:pbi ſe offert cum ſubuentiomibus ſuis Aainttns libꝛi de geſtis ſa luatoꝛis· Quos edidit diuini
Nec enim eum pꝛeuenire poſſumus noſira virtute:niſi 4 aminis doctoꝛ rater Symon decaſiia oꝛdinis heremi
pꝛimo ipſe per gratiã ſuam pꝛeueniat. Ype pꝛe ingrekni tarum beati Zcluguſtim .
tur vicos noſtros villas et ciuitates:vicinitatẽ et ruſti

1
nö
i
e/
bi
ul
ur

li
3.
te
0
nö
e
ud

ſo

ie
4

/

citatem et ciuilitatem qᷓ; cum virtutibus et ceteris et p
xrimis noſtris habemus agnoſcit. Et nos detegam de
decoꝛa inuiſibiliũ infirmitatum qᷓ;uis agnoſcat.ponen⸗
tes infirmos animos in plateis:in illa latitudine verita
tis et iuſticie quibo ſanari poſſumus/Eit et adhuc chꝛi⸗
ſtus per ſua membꝛa ingredies in omnibꝰ locis ad nos

et in ſacramentis eum habemus vbiubet:ſaltim humi .R –
Nr

liter requiratur ad fimbꝛiam cõtigendam im̃bꝛiaxe
ſtimenti ieſu pars eſt extremioꝛ terreq; vicihioꝛ.oꝛnatũ
ad veſtimentum faciens.illum videlic; ex arte nõ ex na
tura inuentum:quamuis ex naturalibus rebus addita
peritia humani ingenn artincioſe agentis fiat plurima
oꝛnamenta. Bonus oꝛnatus erat natura filius dei ꝓ ho

ſed arte quadam innotuit. vt homo oſtendit innocẽtie
oꝛnamentũ et irrepꝛehenſibilis vite.et nihil habens aut
agens impertinẽs:ſed quod erat de regulatione virtu⸗

tum.in moꝛibus celeſnbus cum homimbus viuens et
Agens. Hec ſimbꝛia erat aurea. Oic et ſponſa ſibi aſſi⸗

ſtens oꝛnanda erat et omnes anime dei fuie facte ꝑ gra
tiam:quoniam omniſ gloꝛia eius filie regis ab intus in
fimbꝛijs aureis ſcilicet ſapientie et charitate rubꝛicatis
Que pꝛemiſſis pꝛecibus tangenda eſt:non auſu teme⸗
rario cõtingenda. Oꝛationibus opoꝛtet pꝛeuenire dona
virtutum:quibus languoꝛes et infirmitates noſtre ſa⸗
nantur. Quotquot tangebant fimbꝛiam ſanabantur.
Quotquot tangimus artiſicioſum chꝛiſti oꝛnamentuʒ
quod arte eſt a ſpiritu ſancto editum. qui omnum eſt

artfex quod chꝛiſtus geſſit in terris.fide menteo re ꝑ

ſeuerantes vſq; in finem ſalui erimus Gimbꝛia iſta vt
perſeuerantiam ſonat. oꝛnamentum eſt virtutum iui
ſibilium et viſibilium atq; irrepꝛehenſibilium actionũ.
quo niam ipſa fimbꝛia ponebatur in fine cinuſuibet weſti
menti cui erat addendaſin deſignationem perſeuarãtie
in oꝛnamento moꝛum:que ſola inter virtutes nanÄſci⸗
tur pꝛemium.Quoniam nõ qui inceperit ſed qui perſe⸗
uerauerit hic ſaluus erit. Ipᷣa eſt que ſola ex agonibus
repoꝛtat bꝛauium et coꝛonam. Ipia eſt omnium virtu
tum et bonoꝛum vltimum oꝛnamentũ:ꝙ quicunq; te⸗

tisgerint ſalui fient. Gruſtra ſudatum eſt in actione vir⸗

tutum: ſi nõ aderit vel ſi aberit laus finis. Et ſi aliquan
do ad agenda bona intercapedo fiat. aut a bono aduer⸗
ſus ad mala quis cõuerſus eriſtat. redeundum ilico ad
intermiſſam virtutem.e e veſartiendũ intercapedatũ
tempus vt optimus ſinis ai eniat:et ſit tactꝰ fimbꝛie
quodpꝛomiſſa ſalute obtenta ctaudatur cinuſlibet vlti⸗
mus dies. Sed ſi tangemus illa chꝛiſti fimbꝛiaʒ ſeu
veſtimentum ſalui fiebant a quacunq; in xmitate deti⸗
nebantur. cõſidamus et nos quoniaʒ excellentius a v⸗
ſtimentis et fimbꝛia quid habemus.wrum chꝛiſti coꝛ⸗
pus qo manu pure ſincereq; fidei et moꝛalis quotidie
poſſumus non coꝛpoꝛum ſed animarum contingere ad

—

minibus factus homo ſed hoc abſcondebatur a nobis:

—

2*

Liber
Arabola facilẽ bo

lum parat oꝛi et intelligentie no⸗
ſire meatis: vt ſub ſimilitudine
intelligantur.que pꝛopere tardus
nõ agnoſceret intellectus. Eſt e⸗
tiam parabola cõparatiua ſimilitu
do ſiue negotij ad negotiumſiue
perſone ad perſonam. aut ſtatus
ad ſtatum.que in deſignationẽ alterius rei q littera ſo⸗
net dicta cognoſcitur.vt intentionẽ dicents ꝓnunciet.
etiam ſi ſcom litteram qð reſert geſtum nõ muemtur.
cum in multis paralulis ad ſenſuʒ res geſta fuerit. ſicq;
credatur:in multis vero qõnarratur verbis aut ſcribit
litteris.res ad ſenſum geſta nõ fuerit:ac per hoc menda
cijs nõ cauſabitur dicens.ſi ſub ſimihtudine aliquã ve⸗
ritatem expꝛeſſit.monuit.aut terruit.aut auertit a ma⸗
lo.Et cum nos opoꝛteat littere inſpicere veritatẽ et in⸗
tentionem dicentis ſubalternatiue.omnis lectoꝛ quod
legit inteliiget.vt littere vritatem intentioni ſupponat
dicentis.non intentionẽ litteris exaratis.Vam omnis
littere veritas eſt illlud quod auctoꝛꝓnunciare intedit.
ſiue ſub ſimilitudine ſiue ſub pꝛopꝛietate loquẽdi.ſiue
parabolice.ſiue per expꝛeſſionẽ.ſiue per exempla.ſiue per
rationem. Habet omnis aliquid dicere temptans litte⸗
ras.ſimilitudines. ꝓpꝛietateſ.parabolas enigmata in ob
ſequium.et fingendi auctoꝛitatẽ. dummodo quod ſin⸗

gitur trahatur in aliquã veritatem:ſeu in moꝛu vtilita/

tem indubitanter deducatur/Mecnõ et paralola ſepiſſi⸗

me parat vela:vt quod dicitur nõ faciliter ſed cum diſffi

cultate lectoꝛ intelligat.Antiquoꝛũ vero ſequentes ſen⸗
tentiam maxime grecoꝛum:in quoꝛum lingua tria ſcri⸗
pta ſunt euangelia: quartum vero pꝛius in illã fuit quã

in noſtram tranſlatũ. deinde in noſtraʒ de greca lingua
quattuoꝛ euangelia ſunt tranſlataoꝛdine dicendi alio

parbolam intelligere declaramus. NMam para greco elo⸗
quio.noſtro pꝛope ſeu iuxta intelligitur.bole autẽ in gre
co. in latino ſententiam ſonat. Erit ergo parabola qs
nõ ꝓpꝛia ſed pꝛope:aut obinclahi illi ſentetie quã
auctoꝛ intendit educere ſeu
dientium coꝛda ſiue legentin. Erit etiam ex hoc paralo⸗
le ſententie teſtimoniu.velut ſi quiſpiam quempiã me⸗
chanicam artem docens verbotenus aut ſiguras geome
trice artis:cum ille qui docetur pꝛe tarditate intellectus
nõ percepit.exempliſicat manu qð verbo tradebat. Naʒ
ſicut artes cõtubernant ſolum in anima nõ in fenſibili⸗
bus aut ſenſibus.ſed in his ſolum ſunt artificiales effe
ctus quas ſepe opoꝛtet tradere per ſimilitudines.q̃ ſub⸗
iecte ſunt ſenſibus.ſic altiſſime veritates et intentioneſ
docentiũ atq; dicentium in animabus hominũ ſunt nõ

eu qð intendit includere inau

in paralbolis aut ſimilitudinibus.qᷓ;ins per ſimilitudieſ

atq; parabulas innoteſcere opoꝛteat intellectibus rudi/

bus.aut wlare indignis vt non intelligant.ſeu occulta⸗

re pꝛo tempoꝛe ſẽpe iuſtis.vt ſemetipᷣos cum lalvꝛe in in

telligendo exerceant: et intellectus noſter in ſcriptura
diuina nõ ſolum manifeſtis ſed etiam paſcatur obſcu⸗

ris Pꝛoinde non abſq; magno nuſterio domin' et ſal⸗
ualo⸗ noſter locutus eſt m paralvlis: quas per omnia
adplenum diſſerere fit difficile. cum multa intentioni
dicentis atq; legentis.necnon et rebus dicendis ſerui⸗
ant ↄglobatim.que ſingillatim omnino nõ ſeruiant:ve
lut ad imaginem faciendam pꝛeparati coloꝛes. quoꝛuʒ
neuter habet futuram imaginẽ.et ante pꝛoductionẽ in
imagine nihil ſignificant.qᷓuis quinbet repꝛeſentat ſe⸗
ipᷣm.cũ vero ex eis fuerit imago pictoꝛis auctoꝛitate de⸗
ducta:nõ ad coloꝛes ſingillatim ſed cõglobatum ad ima

— .4 ℳ 2 ℳ 2
4

„ „ K20
4* AQ 6 . 3

5* MebANE ₰ Pe .
.
ℳ 4

ginem habetur aſpectus/Sicq; in paralvlis et in qui⸗/
buſcunq; iocutiombus figuracis noò expeditomma cõ⸗
ſiderare per ſingula: ſed tantũ quod exrerum narratiõe
cõcluditur.alioquin aut in difficultatẽ incideremus o⸗
mnimodam dinerendi:aut in impertinentẽ expoſitiõeʒ
penitus laberemur. Multa enim in ſcriptura diuina cõ
ſignificant miſteria ſiue moꝛes dum ſimbolum faciũt.

nunq; vero ſigniſicant ſingillarim: q́;uis et alia multa

reperiantur in ſcriptura diuina q̃ cõſignant atq; ſignãt:
quoꝛum exempla ponere generat ꝓlixitatem:⁊ maxime
ab eo quod ſumpſimus tractandum auertit. Omnes
nanq; artes aliquid punctale habent quo artiſices agen
da perficiut.quod punctale inſtrumentũ multis fuicit
appoſitis:vt cu illo artifex operet᷑ Mã terebelli acumẽ ſo
lù penetrat ſ ilo acumie du penetrat ñ tenet᷑:aliqᷣd aũt
habet annexum quo dũ perſoꝛat teneatur. Vorx eſt cuiuſ
inſtrumenta ſunt plura:nullum tamen per ſe ſolum vo
cem valet emittere. Cum autem vox inionuerit eius ſi
gnificatio tantũ appꝛehenditur:inſtrumenta loquũtur.
Pꝛoinde in huiuimodi locutionibo parabvulicis:quid ex
elis ꝑcipiatur aut cõcludatur eſt maxime aduertendum
Segd quia parabolam eſſe quanda ſimilitudinẽ dixi.p⸗
fecto ſimilitudinẽ parabule ſuppoſui.quaꝝ differẽtiã ad
clarioꝛẽ intelligentiã opoꝛtet inſpicere.qm̃ ſilitudo dici
pᷣt inter rtõnabilia ſoluũ.et eoꝝact inter ſenſibilia et eoꝑ
effectus.inter rationabiles actus et kratietiahiea cn
actus creature rationalis in bono vel in malo ſimilitu⸗
dinem habeat ad actum creature irrationalis. inter ra⸗
tionabiles actus et actus rerum inſenſibilium:cum ali
quid luci.ſoli.ſtelle.lapidi.aut huiuſmodi cõparat᷑. Ma⸗
ralvla vero in euangelio nunq; ſumpta eſt:niſi rationa⸗
lis perſone ad rationalem ꝑſonam.ſeu rationalis nego⸗
tij ad rationale negocium. Itaq; hic parabolas ſolũ.ali
bi ſimilitudines ſaluatoꝛis ipo adiuuante tractabimus
perparum in eis miſteria ⁊ allegoꝛicos ſenſus.moꝛesve
ro peramplius indagantes.
De parabola oꝛandi et impetrandi ſcm marcum et
lucam. — „e Capim I
Tquidem pꝛima parabola domini ſaluatoꝛiſ
de petitione ſeu oꝛatione fuit.in qua oſtedit
a dbitam oꝛandi pertinaciam et fiduciã im
trandi. cum enim dcuiſſet oꝛalionẽ ſepte⸗
narie imo vniuerſalis petitionis.huiuſcemodi paralv/⸗
lam ſtatim adiecit Quis veſtrum habebit amicum et
ibit ad illum media nocte dicet illi.amice cõmoda mi
hi tres panes quoniã amicus meus venit ad me de via
et nõ habeo quod ponam ante illum Qui om̃ib crea⸗
turis rationabilibus ex virtute et ex natura inuiſibili a⸗
micatur.niſi ꝓpꝛia culpa impediat.velut anncũ ab ami⸗
co neceſſitate vrgente rogari ſe oꝛdinat dicẽs· Quis ve
ſtrum habebit amicum: Amicus eſt qui amicuʒ habet.
et habitus amicatur amicus. Et ſolitum eſt homimb⸗
et cõſuetudo non noua ꝙ homo amicum bʒ vnu et reli
quum vt exvno alteri ſeruiat. Et opoꝛtunitate agitur.
vt interdum pꝛo ſe.interdum pꝛo amico pꝛematur am
cus:vnde cogitur ſubuentionis captare cõpendia. Ec/
ce ꝙ ſuo miro et ineffabili modo creaturig rationabili⸗
bus pꝛeueniedo deus factus eſt amicus. Ygitur repen⸗

dendo wlimuseſſe ſidi Armici eius. wluit ei acſiio vtri⸗

uſq; vite neceſſaria moterimus emolimenta ſortiri nec
non noſtris puidere amicis FosERERe
quiad nos nocte vemuntet de via laſſi lalvꝛe caſſo reñ/
EEEEHINDPHEAHNEEePRKSiſ fni- om⸗
nibus ſufficiens deus nobis cderit n habemus. PDꝛe
mit enim omnes iuſta neceſſitas vt nec nobis nec alijs
ſimus ſufficientes tempoꝛe opoꝛtuno.Ac per hoc velut

— — —2

. ᷑⅞— — - ——M —

— —– ———

ſo,
Ni
6

i

— — — — —

De miraculis

nos ad petendum exagitans paralplam ponit/ Quis
veſtrum habebit amicum:vt ſicut inter amicos tempo⸗/
rales peragitur.ſic inter deũ et homĩes ſiat.ꝙ ſicut ami
cus amicum vrgente neceſſitate ſollicitat:ſic ⁊ nos deũ
modo ineffabili amicantõ. Cauſa nõ modica nos cõpei⸗
lit:vt pꝛo amico minoꝛe ſufficientẽ atq; maioꝛem requi
ramus amicum omniũ verum euz Alus noſter mi
noꝛ eſt ipius animi appetitus.ſeu nõ fultus aſxectus.q
per noctem ſeculi laſſus de via quia ſecutus eſt deuia p⸗
pꝛie voluntatis atq; directionis.nõ ſatiatus volitis.nõ

refectus obtentisſad animi ianuam atq; rationẽ cõner

titur:querens vnde quietus fiat 1 vnde ſatietur/Sed
cum animus inops ſit et egenus:deum adeat et impe⸗
tret quid apponat WVenit ipᷣe affectꝰ de huius ſeculi via
in qua exrrauit:in qua ſe credebat aliquid ſufficientie ha
biturum.Clenit de via nõ de illa que chꝛiſtus eſt: dire⸗

xiſſet enim in ſuperna fluenta.et in locum paſtus eter⸗

ni:et in quietem impꝑerturbabilẽElenit de via quaten⸗

debat ad inferos:niſi retrouertiſſet. Vemit de via iniqui

tatis atq; pditionis:velut cum peccatoꝛ vra penitentia
ductus reuertitur ad iudicium rationis.⁊ omnino ma
le ſe feciſſe cognoſcens.rerum labentium expertus defe⸗

ctum peccatoꝛũ abhoꝛrens volutabꝛum.ſatietatẽ virtu⸗

tuma gloꝛie refectionẽ inquiri ac via ſimiliter et
fectu legitur in ſapientia que intitulatur ſalomonis.
Ergo erraumus a via veritatis. et iuſticie lumen nõ il
luxit nobis:et ſol intelligentie nõ eſt oꝛtus nobis. Qui
errant a via writatis:falſitatis viam neceſſario ſunt in⸗
greſſi. Nunqᷓ; niſi ꝑ falſum erratur a vero. Erratur aut
a vero ꝑ falſam intelligentiã. Et hominũ appetitus
oꝛbitat:cum quietẽ in inquietis.pᷣacem in beilis.ſacieta
tem in vacuis.refectionẽ inlœfecturis.ſtabilitatẽ in per
ieRatreſe acdit. In qua viã lumen iuſticie
ſnõ refulget:cuius eſuries atq; ſitis ſaluatoꝛe omnium
aſſerente ſaturitatẽ obtinet in ſupernis. Ait enim. Bea
ti qui eſuriunt et ſitiunt iuſticiã:quoniam ippᷣi ſaturabũ⸗

tur/Caſati ſumus in via iniquitatis ⁊ pditioms. ambu

lauimus vias difficiles:viam autẽ domim ignoꝛauimꝰ
Vide viam de qua venit amicus:ſcilicet noſtri anim ap
petitus. Vide vbi laſſatus eſt:ſed cõuerſus eſt cum eũ
dei ſpina cõfixit. Dicebat enim dauid in foꝛma bominis
Perurecitto. õͤuerſus ſum in erumna mea dum cõſigi
tur ſpina/ia iniquitatis via eſt delictoꝛum:cum per

ipᷣam diuina iuſſa implere cõtemnimus.que per iuſtici

am exequi rennsC erditionis via eſt inferoꝛũ

cum quis peccata ſequitur in pꝛeſenti ledentia. et auto⸗
rem in fine ꝑdentia n bis vijs laſſatur animi appeti⸗

tus.cum nulla ſit quies diuina iuſſa ſpernentibus.Re
ceſſerunt enim a veo:qui ſolus hominibus poteſt dare

quietem. Et cum laboꝛe patratoꝛũ ſcelerum etiam ten/
ditur ad infernum. Et ſemp fameʒ patitur. qui pagrat
viam nequã. Mon ſunt in illa refectioni apta hoſpitia:
ſed defectuiAmbulant peccatoꝛes vias difficiles:quo⸗

niam ad multoꝛum maloꝛũ effectus nõ facile peruenit᷑.
Et omnia lalbvꝛant in patratione maloꝛu m. quoniaʒ in⸗
ſtrumenta nature virtutum et gratieſad actiones im⸗
pꝛopꝛias ſunt cõuerſa:in actionibus vero ꝓpꝛijs quas

ommipdtens indidit.nõ vtiqʒ latvꝛarent. Nihil diſticile
impoſuit create nature.Elias vero et difficiles actio

nes:homo Kck6O6=tEοαρα²αtaR iain domini igno
rat qui inſami graditur via:ſeu qui chꝛiſtum intelligere

neglexit lamus intentius viam de qua ve

nit amicus hominũ:ſcilicet laſſatus affectus. Quid in⸗

inquit ſapientia nobis pꝛofuit ſuperbia. quid diuitiarũ

„

iactantia cõtulit nobis.dum ſcilicet per viam ſeculi et
tncditatig et ertionis incederemus yl. pſamet oib⸗

Baluatoꝛis

plena ſententijs rationibus ⁊ exemplis: ppꝛie ſue inqui
ſitioni reſrondet.ran ſierũt omnia illa tanq;; vmbꝛa.
et tanq; nuncius pꝛecurrens.et tanqᷓ; nauis que ꝑtran⸗
ſit fluctuantẽ aquam:cuius cum ptranſierit nõ eſt ve⸗
ſtigium inuenire. neq; ſemitã carine illius in fluctibus
Aut tanq; auis que tranſuolat in aere.nullum inuemt
argumentum itineris illius.ſed tantũ ſonitus alarum
verberans leuem ventum. et ſcindens per vim itineris

gerem cõmotis alis tranſuolauit:et xoſt hec nullum in⸗

uenitur ſignum itineriſillius. Aut tanq́; ſagitte emiſſe
in locum deſtinatũ: diuiſus aer cõtinuo in ie recluius e
vt ignoꝛetur tran ſitus illus. Sic et nos nati cõtinuo
de ſinimus eſſe. et virtutis ſignuʒ nullũ valuimus oſte
dere:in malignitate auteʒ noſtra cõſumpti ſumus.Ta
lia dixerunt in inferno hi qui peccauerũt. Ecce qᷓ; varijs
ſimilitudinibus via ſeculi cõparatur. Ecce qᷓ; incertis
ſucceſſibus affectus noſter in eis perambulat. Bene ſi⸗
bi cauit qui reſiliuit:qui retroceſſit.et qui nõ ſtetit in i
la beatus. Bene ſibi ꝓuidit in poſterũ.qui reuerſus eſt

ad animũ ſuum:Mam via peccatoꝛũ cõplantata lapidi⸗

bus dicitur. Pꝛoinde amicus animꝰ ad quem vemit de
via affectus amicus famelicus atq; laſſatus.ſurgat ea
hoꝛa qua venit et vadat ad omnipotentẽ deum:qui om⸗
mibus iure volentibus eſt amicus. Et tres panes ab eo
ſibi dari petat:quos ante appetitum de via laſſum veni⸗
entem apponat.Nocte vemt amicus minoꝛ.nocte ma

ioꝛem adiuit In noctẽ quippe ſumus qᷓ;ddiu in mundo .

verſamur.in nocte peccati.in nocte ignoꝛantie.in nocte
humane miſerie:in nocte delectationis tenebꝛoſe. Nox
a nocendo ſuum trilitterium nomen accepit. Hec oĩa
ſuis modulis nocent. Deus autem tenebꝛas appella⸗
uit noctem.et oſſa iob nocte ꝑfoꝛabantur doloꝛibus:et
in nocte non inueniebatur requiſitus ſponſus. Dulta

ſunt in ſcriptura ſacra nocturna miſteria bona wl mala.
in quibus virtutes et vitia deſignantur Sed ſingula⸗

ris eſt nox.et interpꝛetatiuũ bvnum halet:qua venit a⸗
micus et ad eum venitur amicũ:Nox iſta patientia eſt:
et a ſeculo in ſeculo fieri tenebꝛoſum.vt velit ſeculo di⸗
ſplicere vt poſſit chꝛiſto beneplacere:et velit noceri a ſe⸗
culo vt iuuetur a chꝛiſto.Hec enim nox ſicut dies illu⸗
minabitur:quia ſicut tenebꝛe e ſic ⁊ lumen eius. Hec
nox vertitur in diem:et poſt eius tenebꝛas lux in ſpe ſir⸗
ma cõſurgit.HNec nox matutinũ habet leticie.cum in il
la deuius affectus per deuia de via venit ad animũ:ani⸗

mus vro vt tres poſtulet panes accedit ad dummi 20

fecto tres exꝑetiti panes amico anteponendi miſterium
trinitatis inſinuant creatricis:et eius que in appꝛopꝛia
tis ſibi ſuo modo reſpondent. Potentia ſapientia et ro
luntas bene agendi poſtulandi ſunt ab amico ſuperno:

vt anteponantur amico qui de vmbꝛoſã via reuertũ ma

lis laboꝛibo eletar Ciſfüt⸗ viuince miaʒ moꝛtuã reui c n RNn Trn

uiſcere faciẽteſ tres ſolũmõ ſũt:q̃̊s tlxologicas greco ⁊
vſitato eloqͥo appellamꝰ.q̃ nunq; habent humamtꝰ.ſed
diuinitus cõferunturquas poſtulare neceſſitas cogit.
et in menſã inuiſibili anteponere affectui.vt omnino ſi

bi pꝛe ceteris ſint in votoſn quibus laſſitudo cedit ſup⸗
uementi virtuti. et aboletur fames cum in mẽſa coꝛdis

aſtiterint. et quieſcitur in ſolidis.vbi pꝛerupte labebat

ti verbo et cauto chꝛiſtus hãc parabula poſuit. Dicit enĩ
cõmoda.Liberam et inerceptuatã largitionẽ petere nõ
videtur:ſed ſub reſtitutõne tacita cõmodati.nam in cõ
modato rei dominiũ nõ tranſfertur ſed repetitur erin⸗
tegro.et ſepe reſtituitur cum annexo. Snb hac pollici ⸗

in labentibus.ſiſtiturq; in bono vbi ad malum incurſan
tium demonũ impellebat incurſi n Seuum bfiiait. — X.
dicit Amice cõmoda mihi tres panes Vide qᷓ; ſoller,.·

⸗nn U—rorirr

—

Liber ſextus

tatione aceipit ille qui petit. Beſtituere ſiquidem opp:· nam qui aliqua dignitate dareſcunt: ſepe moleſtari re⸗

tet ex integro ea que a creatoꝛe cõmodatim accepimus· fugiunt ab indignis. Cilauſum ol ium ſirmatam pan⸗/
atq; lucrari cum eis.vt aliquid ſuperaddamus ne ſimꝰ? it ncaen h Rln cubantibus pueris intelligere
in cauſa cum iuſtus exactoꝛ rationẽ et rem cõceſſam ex⸗ poſſumus innocentiam cuſtodit. quã pꝛe ceteris virtu
acturuſ aduenerit. Repꝛobatum atq; multatum in ſub tibus creatoꝛ aſſciſcit.a nixius diligit in bominibo quos
inferendis paralolis inueniemus eum qui acceptum ta creauit: pec ſiquidem ſemper cũ domino reuleſcic Imn —
lentum abſcondit in terra.ſeu inuolint ſudario cũ ipſꝛo potentia wro ſurgendi nõ applicabitur creatoꝛi. ſed in
negociari deſpiciens. Pꝛoinde rationalis animꝰ cuʒ ac⸗ petentem penitus inflectatur: cum nemo mereri poſſit
comodatione poſtulat. vnde ſubueniat afectui p deuia vngde gudiatur. Sed ſi perſeuerantia impoꝛtuna oꝛoni
dDiſſoluto. de via perdita reuertenti. Mam ad mhiuluʒ va⸗ bus gemitibus ſingultibus et lachꝛymis.iuſtiſq; operi⸗
ͤüet animus niſi reſipiſcat a malis. et ad ipm reuertatur bus. amoꝛe wvmenti.t moꝛe pfundo pulſauerit ante
ä affectus: qui etiam pꝛo nihilo ſibi eſt miſi ꝓ ipſo ea poſtiu oſtium. defirmabitur iuſticia: quia in miſericoꝛdia con/⸗
lando que cognouit vtilia rationalis animus ad moim uertetur. Et ſurget qui nemini niſi male in peccato ia
interpeliet. auſam vero cõmodationis et ſue petitios centibus iacet. et dabit quod nobis nouerit neceſſari⸗
nis allegat dicens Quoniã amicuſ meus vemr ad me umet erpediens: non amicicie noſtre merito ſed ſuo
te via Cum amicus re quiſiuit amicum nomen poſſeſ ineffabili nerten nec repugnat alicuiweritati er hbis 7
ſiuum nõ adiecit:ſed pꝛo anuco nempe ſubnexit.vt vel huiuſmodi capere intellectum:vt vlut amicus ꝓ ami .
certitudme ſidei credamus ipᷣm ex ſe ommbus amicari co defecto ad alium aliquid petat amicum. vt vlut me
pꝛopterea nõ opoꝛtet adijcere ſonãs meum: aut quia in⸗ diatoꝛ intercedendo ſubueniat.ſic chꝛiſtus amicum ha
certum omnino factum eſt vtrum in ſuam amiciciã eoſ bens genus humanũ de via laboꝛioſa venientẽ. cuius aſ
receperit.qui per huius vite momenta decurrũt.et nũc ſumpſit ipe ꝓfecto naturam. amicatus ad eam: et deuʒ
amiciciam dei amicida mundi nunc amicicam mundi patrem amicum ſimiliter tenens. cui ex iure diuinita⸗
mutant amicicia dei:quoꝛuʒ affectus adhyuc mundanis tis per ommia manet equalis.ꝓ nobis omnibus de via
ardoꝛibus eſtuat.necdum reuixit vita virtutum.necali ſeculi venientibus intercedit.et umpoꝛtunitate quadaʒ
cui perfecte in hac vita inclaruit.vtrum ſit dignus odio cum eum in cruce lachꝛymis et clamoꝛe valido ꝓpulſa⸗
vel amoꝛe:quauis magis euitat malos odio ſieri qᷓ; bo⸗ uit.pulſando fregit oſtium iuſticie.quod in noſtra facie

nos dei amoꝛe teneri. Oed de amico alio cum loquere claudebatur: exauditus eſt ad noſtram vtilitatem p ſua
tur adiecit ꝙ meus: quand certitudineʒ expeunens p reuerentia. Et non ſolum tres panes:ſed omnia nobis
amici ſunt animus et affectus. Sed veniebat de via:qꝛ ad vitã eternã neceſſaria repoꝛtauit:et animabus deviꝗ

nõ ſemper affectus ſequitur animi rationẽ. ſed ꝑ deuia ſeculi wnientibus velut male fatigatis nvoluit d
i recta videtur:cu ciam vero impetrandi cõtinuo ſaluatoꝛ ſine intetpolatõ

Allegat inſufficientia p cau ne adnexit.cum ad petendũ ſuos auditoꝛes pꝛeſentes

„

ſepe vagatur:aut viam eligit que
ſinis penetrat ad infernum

ſa ſufficiente qua exaudiri mereatur cum dicit Et non poſteros imperatiuo verbo pꝛemonuit.ſubinferens lv⸗
habeo quod pona ante illum. In nulla creatura fuit all miatem paternã:que bona dare omnibus cuncta nouit

quando inuentum aut mnuenietur in ſecula ſeculoꝛum: XZlit enim Et ego dico vobis. Petite et dabitur vobis:
vt ante affectuʒ ſuũ ex ſemetipa poſſideat quid apponat querite et inuemetis:pulſate et aperiet᷑ñ vobis. Omnis
tinam omnibus eſſet nota imperfectio in homi⸗ qui petit accipit.qui querit inuenit:et pulſanti aperie⸗
nibus latens:pꝛofecto aut omnino tabeſcerent:aut viã tur. Tria ſunt mala que cõmuniter patimur.aut lbona

extollentie ignoꝛarent. Nemo ſibi deus eſt:aut largitoꝛ aubus omnino caremus, que de ſua lonitate vellet re⸗
wnoꝛum. Sub vno curuari opoꝛtet qui omnibus iure mouere bonaq; conferre:ſi noſtra ſollicitudo ſubueniat.
werſt etabiſocunctade vſcere qui creauit Digitis ſini Patimur inopiam diuinoꝛũ cariimatum gratie ſimili
IS.Calcuſat aliena nimmnnſmata: qui quod no habet ha — ter et virtutum. Patimur quaãdoq; vincibilem aut in⸗
bere ſe credit. Sed ne anima ocius nõ audita deſiſteret uincibilem ignoꝛantiã:quã remouere nemo poteſt. mſi
a petendo:petentẽ opoꝛtune impoꝛtune impoꝛtunũ fie⸗ qui omnẽ habet plenitudinẽ poteſtatis. Aid ipm ergo o⸗
ri pꝛedocut dicens Et ille deintns reſpondens dicat. poꝛtet ꝙ dirigatur petitio:vt hec beneficia quoꝛũ inopi
Noli mihi moleſtus eſſe quia oſiium clauſum eſi.et pu am patimur conlerantur. Eſt igitur chꝛiſtiana petitio:
eri mecum ſunt in cubili:nõ poſſum ſurgere et dare ti⸗ nõ habitoꝛum ſolum expedientiũ in ſalutem. Alkarum
bi. Et ille ſi pſeuerauerit pullans. dico vobis ſi nõ dabit wro. rerum petitio humana nõ chꝛiſtiana cenſet᷑ad euʒ
ſurgens eo ꝙ amicus eius ſit:pꝛopter impꝛobitateʒ ta⸗ facta qui omnibo bonis exuberat:ſed multi deſides que
men eꝝ ſurget ⁊ dabit illi quot habet neceſſarios Hec poſſent ſuperaddendo inuenire vtilia nõ inquirũt. In⸗
omnmia ſi ſingula creatoꝛivoluerimus applicare: aut di⸗ quiſitio chꝛiſtiana eſt ſolum illa querere ſtudio ſue men
cemus aliquid impertinens aut ꝓlxitati operam dabi⸗ tis et inquiſitione ſagaci que vtilia ſunt ſpiritui noſir
mus quã vitamus. Oed melius eſt impoꝛtunitatẽ pe⸗ ineternũ victuro:nõ coꝛpoꝛi cõtinuo moꝛituro/Excluñ
tendiqua hic ſaluatoꝛ concludit elcere.q; auſu temera⸗ noſtro peccato merente a vris gaudis et eterſus. et ve
rio ſingula welle tractare. cum ſolum parabvla id inten⸗ lut adam exulamus a paradiſo:et iuſticia dei noſtris exi
dat.vt ſicut amicus opoꝛtunus remedio ſi nõ aliter un gentibns meritis oſtia ſuperne ciuitatis vectibo firmiſ⸗
poꝛtune pulſat ad oſtium amici: ſi nõ ꝓpter amiciciaʒ ſimis repagulauit eoinde ſaluaroꝛ ad petendũ que⸗-
ſaltem ꝓpter impoꝛtunitateʒ quod petit obtineat. Sic rendum et pulſandu ſuos auditoꝛes inanimat dicens.
animus noſter quẽ tanta neceſſitas afficit ꝑſeueranter petite:querite.atq; pulſate:vt petens accipiat.querens
pulſet ad ianuam dei noſtri nos inuitantis mici:vt qdinueniat. et pulſans intromnttam Soſſet eñ
amiccia noſtra iure non obtinet. nobis ſua benignitate nia iſta ſine actõne noſira cõferre.ſed opoꝛtet ſeruarix
pꝛo noſtra impoꝛtunitate melerera nanqᷓ; reſponſio in/ ram iuſticiã:qꝛ deſidioſis animis negant᷑. rõnabiliter
tranea occultam dei rationẽ.et interd

r um intus in ani⸗ actuoſis expedientia cõcedunt᷑. Petit igitur qui nõ ha
mo noſtro clareſcentẽ non incõgrue perpendamuſ:quia bet.qᷓrit qui ꝑdidit.aut inuenire qui ante nõ nouit:pul⸗
nõ defoꝛig ſed cintus rationali menti reſpondet altiſſi⸗ ſat qui foꝛis excluſus eſt.aut qui petit vbi nunq; fuit in
mus ſcecuſ⸗ atio moleſtie noſtram indignitatẽ inſinuat cludi. Sed ſcriptura ſacra hoꝛum actum modũq; deter⸗

4 „απ

— – = 2 —. — — — — —

6
h
tu
03
in
Nris
nte
lon
ſbon
ſari;

1

OMHMVB
me
ha
Sal
Tz
nita⸗
Nyn
natz
lh
fce
oſn
nobis

Fo,
wh
tes
3 w/
ouit
bis:
nms
erie⸗
wen
letre⸗/
eniat
ſmi
Nrin/
vo⸗
ſopi
tio:
um
elz
ge
ſnen
cloſ
N
tieti
mn
ge⸗
ens.
lens /
rir

N —

De parabolis

minat. vt in his penitus non erretur: nec huiuſmodi
actiones caſſo laboꝛe fruſtrentur. Mã et iob hoc aflecta⸗
bat vt ſua petitio vſq; ad cõſpectum domini perueniret
quam tunc peruenire credidiſſet:ſi repoꝛtaſſet expetitũ.
dicebat enim. Quis det mihi vt veniat petitio mea:et
quod expecto tribuat mihi deus: Ac ſi dicat. Quis me
docebit ita petere.quis me inſtruet ita ſuboꝛnare ſermo
nem.quis meam petitioneʒ ſua interpellatione iuuabit
vt ita in r ci wniat. vt quod exꝑecto nuhi gue⸗
niat: Studium eſt adhibendũ ne petitio noſtra ex iniu
ſticia petẽdi aut ex modo incõgruo repꝛobetur. Sed ni⸗

hil deus in ſcriptura ſuaſit petendũ.quin vellet dare. pe⸗
tentibus poꝛrecta petitõne:aut vtilius ꝓuidens ꝓ me⸗

lioꝛi cõmodo.facta dilatione/:ꝛebie gutem oꝛationez
electatio ꝑetentis in dantelanteq; tribuatur erpetitu.
Plſa miſta nanq; dicit. Selectare in dño: et dabit tibi
pꝑetitões coꝛdis tui.Delectari opoꝛtet oẽm hoiem peten
tem aliqͥd in eo a qͥ petit.aliaſ is a quo petit᷑ dnegaret:ſi

auerſum petentẽ ab amoꝛe ſuo cõſpiceret. Omnis na⸗

qᷓ delectatio in amoꝛe fundat᷑.et ab ipo vlut ã P.ia ra⸗
dice ꝓcedit.etenĩ abſq; amoꝛe delectatio nulla ꝑficitur:

ꝓhibita vel cõceſſa.vtilis vel nociua.humana ſiue diui⸗

na. tpanea vel eterna. Pꝛoinde ꝓditio eſt et ſcelus.iuſti
ciam ſubuentionis turpans:ſi quidpiã q̃ſpiam dare ro
gatus ꝑ dilectionẽ in rogãtis velectatõe nõ fuerit. Igi
tur ſancta opoꝛtunitate opoꝛtet in dño ꝑ dilectione dele
ctari.ſi cõſequi wluerimus petitões quas facin.ꝰ ptinẽ
tesſſecñõ ⁊ rationẽ q̃ delectationẽ ſuggerit ex veris in
dñò exedit ꝓ veritatis delectatione tranſſerri. Nec vbi
qᷓ; in ipo verioꝛ veritatis delectatio inuenit᷑:que ꝓ tanto
dulcioꝛ quo inſallibilioꝛ.Oelctationẽ:non modicã pci⸗
pit intellectus cũ eoꝛũ que dicunt᷑ legunt᷑ et facta lunt

Hcpit vritatẽ. marime ſi ꝑcepta weritas cõtulerit ad ſa⸗

lutẽ:ãtq; ad illã beatitudinẽ ad quã directe aut oblique
oĩm rõnabiliũ ſuſpirat intẽtio. Hãc nulla dicta ſcripta
geſtaq; cõtinent alia:q; dei omnipotẽtis et xpᷣi dñi ſalua
foie efſs 7 memoꝛia hoĩs cogit᷑ ſugere mel de geſtis
amaris ieſu xpᷣi.et delectabiliter memoꝛari almiſica ge⸗
ſta que mũdo remediũ antidotis cõtrarijs cõtulerunt:
et aiam et coꝛpusſaĩe chꝛiſti et coꝛpoꝛi ꝑ actual? memo⸗
riam delectabiliter ſociari. Modicũ aut nihil cõfert:cuʒ

tedio animi xpᷣo paſſio oeR ex omni ſe de

lectetur in dno:qui ꝑetitões ab ipo repoꝛtare cõtendit.
Bed oſdtet ingredi hoꝛũ vervꝛũ interioꝛa ſecreta:ne

qᷓs pꝑetendo exoꝛbitet Dicit enĩ. Dabit tibi petitões coꝛ

dis.Mõ om̃ie qõ nouit aut habere q̃rit᷑ eſt petit õ coꝛcioõ
Patitur ſeꝑe coꝛpus.anguſtiat᷑affligit wellet ſe xouere
ſuauiter.placibilia ſenſuũ q̃rit obiecta foꝛinſeca:et ſpe
habendi delectat᷑ in dño.in coꝛde wro iſta vrſant᷑: ibiq;
foꝛmt poꝛrigẽda petitio. Et pꝛimo coꝛdis oꝛe qᷓ; coꝛꝑis
ipᷣa petunt᷑:pꝛius ſilentio qᷓ; voce a largitoꝛe queruntur
Bed lxc petitio eſt carnis nõ coꝛdis.carnalis eſt nõ ſpi
ritualis:ſenſualis eſt non interiosia hoĩs. Sed coꝛdis
petitões deũ daturũ ſcriptura iſta oſtẽdit.Hulti p ſen⸗
ſu co:ꝑpis petiuerũt.nec eoꝛum fuit admiſſa petitio.eti⸗
ampꝓ ſenſu carnis in aures dñi ſabaoth nõ eſt ingreſſa
petitio dñi ſaluatoꝛis:cũ ſerius exaudita fuerit oĩs peti
tio rõnis. NPetitio nemꝑe quã ratio foꝛmat dicit᷑ petitio

coꝛdis:que ſõ ſeſibilia et franſitoꝛia ſed expediẽtia ii
ſalutẽ et eterna querit inuenire. leruntamẽ et contra
ſenſum carmis interdũ poſſet eſſe petitio:que tñ nõ eſſ
coꝛdis carens regula rõniſ. egimus helva ꝓplets: pe
tiuit aĩe ſue vt moꝛeretur. Cõtra ſenſum erat iſta peti⸗
tio:qua querebat ꝑdere coꝛpis ſenſum ꝑ moꝛtis aſperũ
ſenſum. Sed quoniã agebatur anguſtia.circumquaq;

deſperatio ꝑſecutionis angebat.An foꝛte afficiebat᷑ te⸗

₰△

— *= 35 712- —— 1, „h

46

=
P — —.
7 4.

* — QQ R
„, n 2.— 1 b — ——. R
ann en, . 2 7. h 5 —

B-n — H r

Baluatoꝛis

dio ꝓpłetarum et populi pꝛeuaricatoꝛis in deum. et no⸗
lebat videre que nequibat coꝛrigere.recuſabat audire q̃
nõ poterat immutare: Ydcirco petebat amme iue a deo
vt moꝛeretur.nõ ülli que viuit a coꝛpoꝛe ſegregata: ſed il
li anime que cum beſtijs eſt vita cõmunis. Sed nec ex
aucdiuit eum dominus:aut petitiones cõtra ſenſum coꝛ
poꝛis eſt largitus. Non enim petuione illam ratio wra
ſoemauerat:potius autem viq; ad ſecuhn finẽ per raptũ
in paradiſum viram qua pꝛiuari petebat credimus re⸗
ſeruatam. Cle autem his qui accipiunt id quod non ra⸗
tionabiliter petunt. O ſi deus irrationabilia et nõ expe
dientia vota cõcedi: nõ benignitatis ſed indignatõms
eſt ſignum. Munus eſt diuine miſericoꝛdie ſi denegat
impoetuna petentibo: ſi vero cõcedit quaſi cõſiſtit iratꝰ.

Et ſi quid iuſte petitur poꝛrigetvel ꝓrogataut pꝛouide

bit vtilius.aut expectabit magis cõpetenſ tempus:qð
ſepe pꝛeuenire cupit et neſcit noſter feſtinus affectus.
In his que ab omnium largitoꝛe queruntur: opoꝛtet
imo expedit expectare tempus.locum:donatõnis mo⸗
dum.et quantũ et quale.Nec in his quinq; ſunt petita
noſtris deſiderijs coaptanda. Supergreditur pꝛofecto
in his et in omnibus cognitionẽe noſtram cogmitio dei:
que inſopite noſtris ꝓfectibus vigilat. In his vero que
ab ommibus per iuſtam opoꝛtunitatẽ petimus: petetis
magis q; dantis veberet pꝛeualere cognitio. VUnuſqᷣſq;
nanq; indigens et ratiouis capax. cautius nouit ſibi qᷓ;
ille a quo aliquid queritur. pꝛoinde cum a deo aliquid qᷓ
rimus:inlvſitanter ſi petitio iuſta eſt ſuſtineamus.Maʒ

ſcriptura dicit. Oeſiderium ſuum iuſtis dabitur Peti

uit anna filium et accepit.modũq; addidit et intentio⸗
nem rectam.vt lachꝛymaretur fleret amaro animo:et
ſi acciperet dedicatura illuʒ domino repꝛomiſit. Quod
et fecit acepiens eum.ablactatõne perfecta. Modus et
intentio miclinant aut auertunt celeſtem ommiũ regeʒ
his que poſtulamus In iuſticia petens ſalomon ſefun
dauit vt remotionẽ vitioꝛum poiceret. et diuitias nol⸗
let et paupertates.ſed neceſſaria vite necnõ et ſupꝛa pe
titum accepit. Ypᷣe incitatus a deo vt eum aliquid po⸗
ſtularet/nõ longitudinẽ dierum non diuitias nõ vltio⸗
nem inimicoꝛum.nec aliud qᷓ; ſapientiam regimini ne⸗
ceſſariam poſtulauit:quam accepit ꝑꝛe omnibus in hie⸗
ruſalem pꝛecedentibus ceteris Et q;uis tempus quo
aliquid petimus certum fiat ex nobis.exauditõnis vero
penitus nõ eſt in nobis:ſed epectare opoꝛtet qui exau⸗
ditioms tempoꝛa nouit. Mam ſcriptura ſacra in omni⸗
bus vera eſt.in nulloq; mentitur:nec dilatio tempoꝛis
facit illam mendacem ſi vota ilico nõ aſſequitur feſtina
noſtra petitio. Infallibiliter dauid locutus eſt. lama⸗
uerunt iuſti et dminus exaudiuit eos. Et ſi nõ ad pe/
tionem atq; clamoꝛem ſtatim fuit erauditio ſubſecuta.
vera tamẽ ſcriptura cõſiſti quoniã diuina puidentia in
melius fuit dilata:.Mec ſerxiptura ſalomonis dicit.deſi⸗
deriũ ſuũ ilico iuſtis datur ſed dabitur:illo vicʒ tẽpoꝛe
quo impermutabilis dei bonitas nobis nouit vtilius ꝓ

uidere. MNõ enĩ aufert dilatio tꝑis: qð dare iuſtus dñs

iuſte petentibo repeomiſir udith ipſo ſimmebat iuſſta
petitionẽ et modũ eius diłes· Indulgentia eius fuſis

lachꝛvymis poſtulemus. Juſticia diuina ⁊ humana ↄce⸗

dit indulgentiã peterẽ delinquenti:qᷓ;uis exaudiri non
mereatur oĩs qui petit Poteſt eſſe ꝓfectoiuſta petitio
q;uis nõ iuſta exauditio ſubſequat᷑. Nam aliter eſt iuſta
petitio petẽtis.aliter iuſta exauditio pᷣſidentis. Poteſt
nanq; quiſpiam in articulo aliquo cõſtitutus iuſte pete
re:quod requiſito iuſtum eſt denegare. Eed hec iudith
ſuadebat indulgentiam peteꝛe pꝛo delictis: quod cinii/
bet indigenti ratio iuſta cõcedit. Et modum petitioni

— — . 4 . ◻— % eenn. en E, e

Liber

addebat quo non fruſtraretur opoꝛtuna petitio. Sub⸗
mittebat enim et lachꝛymas dicens. Indulgentiã eius
fuſis lachꝛymis poſtulemus. Oꝛnameta petitiõis ſunt
lachꝛyme:et nihil tam illam ex arte oꝛatoꝛiam facit.Li⸗
niuntur et delibantur multa intromittenda in aliud vt
faciuius penetrent:et lachꝛyme denibamenta ſunt noſira
rum petitionũ. Ex hoc quid ſit petendũ aduerte.quia im
indulgentia peccatoꝛũ:adiunctoq; modo: quia in pꝛoſiu
uio lachꝛymarum.Et cõcoꝛdialis dei omnem petitionẽ
reuocabat in vnam:ſed ipſa tanq; omniũ finis.omnes
pariter includebat. Inquit enim. Elnam petij a domi⸗
no hanc requiram:vt inhabitem in domo domini om⸗
mbus diebus vite mee:vt videamvoluntatem domini
et viſitem templum eius. nam petitioneʒ ſe dicebat
Vvelle dauid:ſed hec omnium capax erat.nihilomnus a⸗
liam inſerebat:vt ſub vna fo:ma petendi plura peteren
tur. ad vnum finem tendentia. Quid igitur iſte cõcoꝛ⸗
dius dei petebat: Elt inhabitaret in doume domini omni
bus diebus vite. Si moꝛes cudimus ſuauiſſima eſt pe
titio:vt dum viuimus ſimus in domo domini.Homuſ
domini eccleſia eſt. ſides eſt. quam decet ſanctitudo in
longitudine dieruʒ. Domus dei edificium atq; templũ
virtutis eſt:varijs cõſtructa lapidibus:que omnino in⸗
expugnabilis eſt:quam petit inhabitare dauid toto tem
poꝛe quo vita cõceſſa durauerit. Hec vna petitio eſſe de
bet:pie in chꝛiſto viuere querentiũ.Ex aliqua enim par
te non poſſunt irrumpere doli ei qui habitat in domovir

tutum: et qui magis querit in oꝛthodoxa eccleſia xeijci

qᷓ; extra ipam quomodolibet poſitus ſu pponi/Aliam foꝛ
ro verbis diſſonam cõſonam ſententie inſerebat:vt vi⸗
deam voluntatem domini. Ad alta migrabat dauitica
mens:que voluntatis dei et infinite volebat eſſe inſpe⸗
ctrix. Quis enim nouit ſenſum domini.aut quis conſi⸗
liarius eius fuit: Quis diuine voluntatis potuit eſſe co
gnitoꝛ: Quis illam videre nouit.que omnino inuiſibi
lis eſt. Sed ad illam voluntatem referenda ſunt verba

qua deus nobis in vita moꝛtali cõtrahitur. vt illam xo/

luntatem ſcire wlimus qua ſibi caueamus implacita.
et placita poſſibilia faciamus. Hanc eandem voluntatẽ

is idem dauid ſe docere petebat dicens. Soce me face

re voluntatem tuam:quia deus meus es tu/Oiauteʒ
his verbis tendimꝰ in ſuꝑna fluenta vng oĩm rõnabiliũ
atz moꝛtaliũ hoĩm debet eſſe petitio:vt ſimꝰin eterna vi
ta omnibus diebus quibusvita futura cõtingit que ha
bet eternitatẽ.quam deus rationabilibus creaturis nõ
per naturam ſed per gratiam repꝛomiſit: vbi videbitur
dei voluntas que ſic cuncta diſpoſuit. Et viſitabim? tẽ⸗
plum coꝛpoas eius quod pꝛo nobis aſſumpſit et ſoluit.
et reſurgendo refecit.necnõ et templũ illius vaſtiſſime
regionis.vbi chꝛiſius ſol et lumen indeficiens omnes
perfundit viſitatõne inceſſabili:et viſitabimus cõſeden
tes cum ſupernis incoꝛpoꝛeis ciuibus.hic nunq; coꝛto⸗
re peregrinis/Oentis etiam etetudo et ignoꝛantia pe⸗
tere ſapientihʒ nos cõpellit. Vnde iacobus in canonica
ſua dicit. Qul indiget ſapientia: oſiulet a ceo. in fide ni
hil leſitans. Modus petendi er ſocverlo fundatur in fi
de mam lvnum eſt quod petimꝰ. dum in fide firma pe⸗
tamusThobias etiam filium docebat neceſſaria pete⸗
re. Mete a womino: vt vias tuas dirigat. Opoꝛtuna eſt
iſta petitio. vt vie noſire a1 domino dirigantur. quoniaʒ
Reremias verſpicue hanc opoꝛtunitate pseindit. Dice
bat enim. Mõ eſt in homime via ei us.neq; eſtviri vt am
bulet et dirigat greſſus ſuos. Si nõ eſt in homine via
eius.neq; alterius via erit:qui non ſemetipᷣm nec aliuʒ
dirigere nouit. Pꝛoinde in nullo pꝛeterqᷓ; in deo via re⸗

ſextus

cta cuiuſlibet hominis erit. Jgitur iuſta neceſſ tas nos
compellit.vt vias noſtras dirigi a domino poſtulemus
ea ſedulitate atq; affectu habendi: quo pedum erroꝛes
et offendicula incurrere deuitamus. Hoc petebat da⸗
uid dicens· Dirige domine deus meus in cõſpectu tuo
viam meam. Pꝛenouerat enim ab alio non poſſe viaʒ
ſuam dirigi.ſed potius obliquari pꝛeterq; a deo. Que
tunc recte dirigitur cum in conſpectu eius agitur.tunc
agitur cum uihil cõmittitur quod repꝛc henditimeatur
a conſpectu eius quod illum offendat:quod ante ipſum
aſſiſtere werecundia ſuffundat. Alio enim loco hoc anxie

petebat. ltinam dir gantur vie mee ad cuſtodiendas

iuſtiſicationes tuas. Elie hominuz ſunt intentiones afi
fectiones.et vota et moꝛes.qinbuis iſia vita peragſtur.
que alia directione non indigent:niſi cuſtodia iuſtiſica⸗

tionum dei. Deiautem iuſtincationes ſunt illa manda⸗
ta ſiue conſilia: que cuſtodita per ſententiam iuſticie a⸗
nimam a debito diuini crediti.et ab obligatõne emnis

obnorietatis merito diuine paſſionis abſoluũtiald que

rendum perdita vel non habita etiam nos ſub metha⸗/

phoꝛa diuina bonitas animauit. ad petionem queſitio⸗
nem annectensquerite et inuenietis Auerere eſta —
ctus hominis ſtuùdioſus

ꝛad aliquid non habitum ſed co
gnitum.et menti plaudum inueniendum.mnem in
quiſitionem ſaltem ꝑꝛeceit aliquota quauis non tota
cogfiitio:in multis autem tota. Querit ſepe homo quẽ⸗
ſn quem nunq; ante oculo coꝛpoꝛali conſpexit: ſed a⸗
iquid in ioſo pꝛenouit in animo quo ad queſitionem ſe
oꝛdinat. Caret homo ſapientia et querit illam. quã nun
qᷓ; etiam pꝛecognouit.ſed vtilitatem eius ommno pꝛe⸗
indit et differentiam ſapientie atq; ſtulticie:quamob⸗
rem monetur ſapientiaʒ in libꝛis aut a doctoꝛibus que⸗
rere In perditis vero queſitis pꝛecedit tota cognitio.

Bi autem accõmodato vocabulo ad ſpiritualem intelè

ligentiam referre temptabimus:queſitio eſi mẽtis ſtu⸗
dioſa actio. veritatis et rationabiliter diligendoꝛum et
retoꝛquendoꝛũ inpſum noticiam duce lumine rationii⸗
inueſtigans. Eſt etiam ipſa queſitio. anime ſpiritualis

actio ſexioſa:vt inuiſibilis lona que perdidit virtutis et
gloꝛie et malitia ſine negligentia pꝛeuijs.ð reinueniat ꝑ

ſollicitudinem et anime pꝛobitatẽ· Queramus igitur
requiſiti:et in requirenteʒ nos ſuperne ſupernũ noſtra
queſitio pꝛeſtruatur· Nam et pſalmiſta dicit. Quoniaʒ

querendum omnis neceſſitas nos compellit. Intermi
natione facta in hbꝛo Paralippomenon legimus.

gquis autem non queſierit dominum deum irael:me

tur. Moꝛtem querit omnis effugere. marime iliaz que
male moꝛientibus in coꝛpoꝛe.reſeruatur eterna quam
qui. dominum deum non querit penitus non euadet.
pud ipſum wro indeficiens fons eſt vite:quam om⸗

nis homo rationalis exoptat. Et alibi ſcriptũ eſt. Que

rite dominum et viuet anima veſtra:in illa ſcilicet vita
pꝛopter quam et ad quam cõſequendam facta eſt. ꝛ:o
inde ipſe pꝛimo querẽdus:quo inuento nihil reſtat que
rendum. Qui ſe offert omnibuset requiſitus queſitio
ni:cuius etiam ſi muentus fuerit Eims eſt nullus. un

—

Auamuis ex omni ſe infinitatem habeat. tempus que⸗

rendi omnibus pꝛeſiniuit.quo in pꝛeteritum verſo. et
coꝛpoꝛis et anime ſoluta compagine:querendi atq; inue
niendi nullum poteſt eſſe momentum. Quo circa Eſai
as intonabat vocibus dicẽs. Querite dominũ dum in⸗
ueniri poteſt. Vt ſic ſenſus verwꝛũ eluceat. inueniri pᷣt
dum queri poteſt.et dũ nõ pᷣt queri nec poteſt inueniri.

1-—1 re⸗= 1— P* P

non dereliquiſti querẽtes te domine Oi querentes nõ
dereliquit.omnino inuenietur ab eis:ad ouem pꝛimo

—rJr———————————

— — — —

—— — — — — — —

De paraboli

Matio irrefragabilis omnino ſuadet.ꝙ ſi ad queſitiõeʒ
dumtaxat ſequatur infentio: ꝙ nõ ſequatur ſi queſitio
non pᷣcedit.Que ſitõnis in hac vita tantũ:in ala beate
ip ſius fruitõnis aut ſepate calamitatis eſt tꝑus/Que⸗
ſitio igitur dei: fuga eſt moꝛtis.Mꝛo quanto deũ queri⸗
mus in tãto moꝛte deuitamus.QAueſitio dei ſecuritas
vite.Queſitio dei ſumma opatio.Queſitio dei: inde⸗
terminata virtus. Que ſitio dei omnis ſuꝑuacue lolii⸗
citudinis eſt abiectio et abdicatio impertinentis cure.
Queſitio deueſt conuerſio ad ↄpꝛehenſionẽ optimi ⁊p⸗
fecti. Que ſitio dei:ſine ſterilitate laboe:et ſollicitudo ꝑ
fecta.Que ſitio dei ſugercedens opus:et ex omm parte
pfecta et laudabilis actio.Ad que querendũ nobis ſoꝛ⸗
ma pꝛeſtruitur.que infallibile inuentõnem federat in⸗
quirenti.Nam ⁊ ſcriptura dicit. In ſimplicitate coꝛdis
Vſtri querite illum.qm̃ inuenitur ab his qui non ten⸗
tant ilum:apparet aũt his qui fidem habent in illum.
Ingenua eſt iſta foꝛma.paruaq; videtur.ſed in bꝛeuita
te pꝛolatõnis longeuam imo difficilẽ difficultatẽ habet
annexam. Simplicitas eni coꝛdis: incõpoſitio eſt eius
Compoſitũ nempe ſimplicitate caret: incompoſitũ ve⸗
ro ſimplicitatẽ poſſidet:magis vero incõpomibile tenet
illam. Mecnon et quod dicitur recõuertitur:quia ⁊ ſim
plicitas incompoſitũ.incõponibile tñ verius habʒillud
tae ila ſimplicitas in qua querendus eſt deus nec illa
compoſitio in qua penitus nõ querendus ad additõem
ſimilis carnis aut alterius materie coꝛruptibilis refe⸗
renda eſt.vt quantitatis continue vel dilcrete credatur
augmentũ:ſed dumtaxat ad varietatẽ voluntatum et
affectõnum que puagantur ſteriliter in diuerſa creata
obiecta ſoꝛinſecis ſenſibus.vno creatoꝛe relicto.aut cũ
eis queſito:qui ſolus queſitus dũ ſolus queritur ſim⸗
plicitateʒ anime facit. Oi quis ſibi fugacem coꝛdis affe
ctionem in ſnum dominiũ vendicauit.vt nõ compona⸗
tur voluntate habendi aliquid pꝛeter deũ· aut in ipſo et
cum ipſo.cuius rei cauſa fugatur:ſimplicitas et incõpo
ſitio ipa generatur. Mam ſicut deus qui ex omni ſeipſo
ſimplex eſt incõpoſitus eſt.aiam ad ſuam ſimilitudinẽ
et imaginem in eſſe ꝓduxit:et ſcõm illam eſſentiaʒ quã
deus animab nõ ꝑ naturã ſed per gram dedit.ſic voluit
vſq;quaq; conſiſtere.hoc tñ excepto ꝙ vniuntur nõ cõ⸗
ponuntuꝛ coꝛpibus:ſic voluit ac ſuaſit in affectõnibus
incomponibiles ꝑmanere:ut querendo deũ adeſſet iſta
ſimpꝑlicitas.vt ipe ſolus quereretura amaretur. et ſi ꝗᷓ
ſunt alia ꝓpter ipᷣm et ad ipᷣm oꝛdinabilia ⁊ oꝛdinata per
queſitionis intentõnem eẽt actum. Non eni remouet
coꝛdis ſimplicitatẽ:ñ humana mens deũ ꝓpter ſeipſuʒ
querit.et ſi qua ſunt alia ꝓpter deũ. Nec credamus ani⸗
mam illam ſuꝑnaturalem et ineffabilẽ ſimplicitatem
atq; incompoſitõnem poſſidere quã deus habet ſuo in⸗
eſfabili modo:ſed talem ſine compoſitõne ſubſtantie ſi
milis atq; diſſimilis:qualẽ deus dedit ſpiritibo ſiue ani
mabus a ſe creatis conuenienti et intelligibili modo.
Segd nec aĩa vnita coꝛpi compoſitõnem in coꝛpꝑe aut ex
coꝛpoꝛe recipit:exempta eſt ab ipſo.vt intromiſſa fuit
ſic eriſtit.nihil amplius ſubſtantiã trahens pᷣter quas
didicit qualitates:que compoſitõnem ſubſtantie omni
no non faciũt.etiã ſi quot ſunt conflarentur in vnum.

Simplicitas ergo illa in qua querendus eſt veus du⸗
plicitatem intentõnis et multipliatatẽ affectõnis ⁊ in
quiſitonis exꝑellit.tantũ tendens in deum qu fiis eſt
ommiũ.et in ea que incunctãter dirigũtur m eum. Eſt
igitur ſimplicitas coꝛdis inuariabilis intentio anime:
inuariabilem inquiſitionẽ foꝛmans optimi ? pfecti atʒ

ſummi boni quod ſolũ deus terin, net ſimpſicitate
dicimus quandã rectitudinẽ mentis:et inobliquatam

, . —— —
C.- ſeo2.. oID 4 C.ir —e*

dentur. Alſia ſcriptura ſub pollicitatõe firmiſſima rep:o
mittit:ꝙ deus a debito modo querẽtibbo muenitur. Alit½

te ſideles queratur gra. queratur virtus expediẽs:que⸗

confringũt

Bagluatoꝛis

conſiſtentiam ſancte affectõnis. VUnde ſubmiſſioꝛi mo
do loquentes:quicquid eſt ſine plica vel ruga: ſimpli⸗/
citatem habere cenſemus. vt patet in coꝛpibus mobh⸗
quatis et ꝓtenſis Oanſuetudo aũt huic virtuti ſe ſoci
at:cui quereti ſubiequitur inuenire. Ende ꝑ ſophoniaʒ
ꝓphetam dicitur. Querite dñm omes manuueti terre.

anſueti terre inuitatur ad querendu deum: nec fru⸗
ſtra.ne deluſa fiat manſuetoꝝ ſollicitudo querentium.

qm humiliũ et manſuetoꝛũ ſibi ſemꝑ placuit depꝛeca⸗

tio. Sed qui inuitat aut ammat ad querendũ:ſe obtu:

lit requiſitũͥ. Manſueti vero terre illi ſunt:qui viuetes ⸗
in carne in terra ſeu ꝓpter terrena extolli neſciunt.ire pe
ſtilentiam fugiũt. apoꝛiati gratias agunt. reimpendere

mala pꝛo mans nulla rone nouere. Manſuetudo eſt in

nocentia vite.tolleratia irrogatoꝝ. gratus geſtus.mos
verecundus: uulli grauis placita cctiſ. Hi ſi dñin que
runt inuemiũt:qꝛ mihil obſtat eis vnde a queſito frau⸗

eni.um me queſieritis in toto coꝛde vto/tunc inueni .
ar a vobis. In toto enĩ coꝛde deus queritur: cũ quicqd
eſt amoꝛis intelligentie atq; memoꝛie in eum refertur:
et his ꝓfugatur aduerſum.Ac ꝑ hoc chꝛiſto ſuos inuitã. CN

ratur illa poſſeſſio que nõ minuitur accedente conſoꝛte
Queratur cuius inuentio eſt honeſta:tentio vtins et
delectabilis vſus. Queramus in via:quod teneamus
in patria. Seclu ſi ſiquidem paternis peccatis atq; ꝓ⸗
pꝛijs ab internis et eterms gaudijs.wlut exules ertra
õ a bonisad pulſandũ ianuam pie
tatis inuitat.apertõem pollicitas ſi Aanue⸗ IVnquit
enim. Pulſate et apietur vobis. Sed necad eandẽ

ianuam ꝑ quam ſumus exclnſi eſt cedendũ. Per poꝛtã
iuſticie ab incommutabili bono exules facti ſumus.Et
firmata ꝓtinus eſt ſeris et vectibo ferreis mexplicabili⸗
bus contra nos.nam iuſticia nunqᷓ; deſinit a ſeipſa.ſed
e regione intranea ianua miſericoꝛdie ꝑſtat.cuius fepa
Füts ſanit osatofib vemmottedla Aſſidue pulſat qui oꝛag⸗ Oο-
fẽ mente nõ ceſſat. Supſedent liminaribo huius poꝛ⸗
te optimi et diuimi cuſtodes pꝛo ꝑte illius qui cuſt odit
atq; gubernat:timoꝛ videlicet atq; amoꝛ. Mi omes pul
ſantes cognoſcũt.ſciẽtia q;uis varie irremota. Imitiat
ad ſapientiã ſanctus timoꝛ:ſicut ꝓpheta cantabat. Ini⸗
tium ſapientie timoꝛ dñi. Sapietia vero fidei omnem
ſapientiã pꝛeterq; viſiomis excedit:cinus timoꝛ extat ex
oꝛdiũ.HMic pſpicit pulſatoꝛes qui ad diuina intrare con
tendunt:ſi pulſant inheſitanter in fide.ſi fideliter ſunt
fideles. Concutit pualide poꝛtã: vobur ſidei et actuali⸗

tas igEK. vero in liminari dextro quieſcens.etiaʒ

a longe conſpicit pulſatoꝛes:ſi amoꝛis quanta vehemẽ
tiaſſi quanta pſiſtentia oꝛõnis. quanta ptinacia lachey
marum.miſericoꝛdie ianuam nris meritis in facie no⸗
bis clauſ⸗ ung eſirmare contendãt arietant obices poꝛte
eras. diſrumpũt ferreos vecteſ. Si timoꝛ
et amoꝛ ſimul vna conueniũt. his malleis his arietib-
miſcdie ianua eſt cedenda. Si cum his pulſabimus:
iuxta ꝓmiſſionẽ chꝛiſti patebit inrroitus. Elerax chꝛiſt?ꝰ
loquitur veritatẽ· Pulſate et apietur robis⸗Puſſem
ad oſtiũ veritatis:quia mũdi fallacijs obuelati.ab ipſa

excluſi ſumus. Pulſemus ad ianuam beneficioxꝝ dei et

theſauroꝝ eius quia male delectati ꝑfunctoꝛijs et cadu
cis.nimis pauꝑes faeti ſumus. i pſeuerater pulaſue
rimus apietur nobis:et intrabimus in gaudiũ dñi nt᷑i.
Non patitur diuina bonitas nosa ſuis bonis excludi:
quamobꝛẽ docet pulſare vt meramur admitti/Et meDe a5
diffidentia retardemur: obtinendi ſecuritateʒ adiecit·

WTLES ſaenn 2.— . Serrn * S , bDreorbe
+ 1☛ —,

4 . „ „ 1
7

Aulber

innis enim qui petit accipit et qui querit inueuit.
et pulanti sperietur. dum nec petatur aliud pᷣter ihm

et ad ipſum:nec querstur aliud q; ipe et ad iplum nee

in noſtra virtute iuum oſtum adeamus. MHe quis au⸗
tem in ſuis iuſtis petitiombus falli ſe credat. ſaluato⸗
ꝓtilem exauditionem petuioms adiecit.et comparatio

ne tipica exauditionis womnum exauditionem patris

nus eſt.

poꝛriget ſcoꝛpionem. Ouuũ inter er

ris pꝛoceſſu operatione ſecreta nature aminiſtratione
animalis volatile gen eratur. ⸗
ma mundicia tribuetur. qua vi

fecit exmiam. et adi

gis pater veſter dabit bona petentibo ſe. Aluus euange⸗

liſta dicit. ſpiritum bonum petentibus le. Para⸗
tlica ſunt hec:magna inter deum patrem et nos lacra⸗

menta ferentia. Quid panis penitio.quid lapis non lar
gitus inſinuat· Predixerat ſupꝛa in oꝛatione quam do⸗

cuit: panem quotidianum peterea ſummo patre. Pan

grece. latine totum aut omne dicitur. IAadcirco veiut a

quadam oꝛigine panis a pan ſumpfſiſſe fertur tale no⸗
men:quoniam velut cibus ſuſtentans ab omibus am⸗
malibus appetitur. Panis in ſcriptura ſacra tota m vi⸗
tam aut totum victum quandoq; ſignat.iuxia illud ge
neſis. In ſudoꝛe vultus tui veſcer is pane tuo. Elitu⸗
perabuiter menſa ponitur abſ; pane. Et tota vita no
ſtra chꝛiſtus eſt: panis ſcilicet verus quii de celo deſce
dit. Si quis conditionibus antedictis hunc paneʒ ac
cipiet: nec ſibi pꝛo pane interpellatus pater lapide mi

.

niſtrabit: qui aliqua vita non viuit.nec intelligit neq;
ſentit. qin ledit iepe interdum grauat et durus pꝛott
Hec pater petenti pꝛo pane non infert ſneq;

pꝛo piſce ſerpentem. Piſcis et ſerpens diuerſa inco⸗

.

lunt elementa: et eoꝛum diuerſa ſpecies dluerſaq; na

—

tura. Piſcis eſt bomini aptus cibus Gerpentem ve⸗

ro comedere hominũ natura abhoꝛret:q;q; ex certiſ me

dele cau ſis interdum in cibum eueniat. Niſcis dulcis

eſt cibus: ſerpens veroad necè plerumq; venena dif

fundit. Piſcis aſſumpt ex aquis:dulcedo que exama
ritudine vite carpitur. Aimara eſt vita iſta His qin per
gratiam nin dei ſunt quoniam aut pat iuntur ab alijs
aut ſibijpſis inferunt paſſiones.
et redeuntes: in ſublime tollent es eccieſiaſticã ar caʒ
Seg hunc piſcem dulcemq; cibum. quem piuſ pater
ſilijs petent ibus donat: non autem ſerpentẽ ſciliq ne/
cans virus. vt pene pena ſ uccedat.et paſſio paſſiomi.
vt filij dei qui pꝛo chꝛiſto in hoc ſeculo mala patiũtur.
in futuro nulla eterne ledẽtia patiatur.

He aque ſunt eũtes

Bis in idipᷣm

pater ſuos filios cruciare nõ nouit

dioꝛ: fotum aut em caloꝛe oꝛnicis foꝛmatur in auem.
et in quo nihil vitale aut ſenſibile apparebat.tempo⸗

Pogitanti ſiquideʒ ani/

ua en i
Et ſietpennatum animal et volatile. vt volare pollit

ſpeculando diuina.-tandemillis eterne fruendo Mon
autem ſcoꝛpio tribuetur imunditia ſcilicet et nalis

deceptio.quia ſcoꝛpio ledit a cauda. Mon enim nouit
pater eternus iuſte petẽtibo niſi bona aↄferre 20 n
affirmãdo ſubiecit: Si wos cũ ſitꝭ mali noſti
ta dare filijs veſtris.quãtomagis paterveſter dabit bo
na ſeu ſpm̃ lonũ petẽtibo ſe: Mali ſũt oẽs hoĩes.nõ nia

tura ſ cõpatõe tonitatꝭ increate. Sed qui woluntate
maliſunt. ad ſilios ſeruant pios affectus vt bona eis

petentibus aut non petentibus largiantur. quan⸗
B

„

4 .
rr —. —

anctam audaciam in petendo noę/
ſtre mentis intorſit dicens.. Quis ex vobis patrez pe/
tit panem: nunquid lapidem dabit illi.tut pucem mu⸗
quid pꝛo piſce ſerpentem dabit illi. Aut ſi petierit ouuʒ:
nunquid poꝛriget illi ſcoꝛpionem. Si ergo wos cum ſi /
tis mali noſtis tona data dare filijs veſtris: quantoma/

y dumm

nat ſatis eſt

Ppoſſidet. Diu
ab eterno poſſeſſoꝛ:nec aliunde accepit ꝗᷣ in coꝛde hoim
ſeminauit. et terrã creauit ex mohilo imſibilẽ atz viſibi⸗
lẽ vt ꝑ vehicula terre viſibilis ad inuiſibile ſemina fer⸗

te ſpine ſuffoc

hasbet id quod videtur habere auferetur abeo.

ona da

tomagis pater veſter qui bonus eſt natura increata.
Bonus eſt qui a lonitate deficere non poteſt. gui vicia⸗
ri nequit. dabit bona ſcilicet indeficentia eterna vtruch
deiectantia ſenſum: aut bona ſcilicet is que pñt ↄferre
moꝛtales penitus melioꝛa/Ged ſæc bona lucaæ pipui⸗
tum bonum expꝛeſſit: vt iſtius wabi ſenſus ad luꝑioꝛa
petita cõnectatur. icilicet ad panem ad piſcem ad ouũ p

quibus petitis contraria nõ donantur. vt cui ſpiritu bo⸗

num vountate ſalicet wona aut viumi numumis ſpm
Ztulerit: omia bona penta cötuliſſe dicatur. Nam in

—

ſententia ꝙ lucas patrem donaturu aſſeruit:quod mat

theus dixit includit. Quod vro mattheus dixit: dvonuzʒ

diuini numinis non excluſit. . G
De parſwwl Eninnc et dicf:ſigte ſeminis. ſecũ
tiheum marcũalucam. Capitulum. II.

Ps ſubuenit nature coꝛrupte: vt nec poſt
a peccatu gratis natura oiem paſceret.miſi iu⸗
uRaretur artis inigenio. Et ſicut natura am⸗
miniculo artis adiuuat iacto ſemine terram
ſie gratia ſato eterii ſenine verbi noſiram adiuuat ani
mam. Pꝛoinde ſaluato? 9 eruditõem turbaxũ ſequen

tium: iemmantis pabolam poſuit dicens. Exnt qui ſe
minat ſemmnare ſemen ſuum. Demonſtratiue loqui⸗
tur:quna ipᷣe ꝓtinus eſt qui exiuit a patre et venit in mũ
dum. mnaginem ſatoeis accipiens: actu et thxoꝛia ſ n⸗

nans ſemen ſuum. Omniũ exclu ſit dominiu et
taxat luum eſſe ſemen aſſerxuit
diues:ſi a ſeipo nõ
cminatoꝛ eternus. et eterni verbi

rentur Nuanc poſſet in omnẽ animam ſine auditu coꝛ
poꝛis ſuam immittere theoꝛiã. Eleruntamẽ quod ꝑ lin
guam ſtatuit ſeminare: p aurem voluit ad aĩam deferri.
Poſt imaginem Gtoainuginem ſeminatõis adiecit.

Et dum ſemnnat aliud cecidit ſecus viam et concul⸗
catum eſt:et volucres celi cõmederunt illud Aſud ceci

dit ſupꝛa petram ſeu in petroſa vbi nõ habebat terꝛam
multam et cõtmuo exoꝛta ſunt:quia nõ habebant altitu
dinem terre. Sole aut eroꝛto eſtuauerũt. Et quia non
habebant radicem aruerũt.ſeu natũ aruit quia nõ habe
bat Bumazem Au cecidit inter ſpinas:et ſimul exoꝛ
nerũt illud,/ Aſiũd cecidit in terraʒ bons:
et attulit fructũ.aliud cenleſimũ. aliud ſerageſimũ.ali⸗
ud triceſimum. Qui habet aures audiendi audiat. Et

accedentes diſcipuli eius dixerũt ei. Quare in parabo⸗

lis loqueris eis. Et cum eſſet ſingularis: interrogabat
eum duodecim qui cum eo erant que eſſet hec paralola

Quibo ipe reſpondens dixit. Elobis datů eſt noſſe mi⸗

ſtierium regni dei:ceteris aũt non eſt datũ ſed in pabo/

lis. Qui enĩ habet dabitur ei et abundabit:qui S non
eo in
pabolis loquoꝛ eis.quia videntes nõ vident.et audien

tes non audiũt neq; intelligunt. vt impleatur in eis ꝓ

tia eſaie dicentis. Auditu audietis ⁊ nõ intelligetis.
et videntes videbitis et nõ videbitis. Incraſſatum eſt
enĩ coꝛ ppli huius:et aurib grauiter audierunt: et ocu
los ſuos clauſerũt:me qñ oculis videant et auribo audi⸗
ant et coꝛde intelligant et conuertãtur et ſanem eos:et
dimittantur eis peccata. Veſtri aũt oculi beati quia vi
dent:et aures vte quia audiunt.Amen quippe dico vo⸗
bis:quia multi ꝓpłxte et iuſti cupierũt videre que vos
videtis et nõ viderunt:et audire que vos auditis et nõ
audierũt. Elos aũt audite pabolaʒ ſe minantis. An ne⸗

ſcitis palvlam hanc. Quomodo om̃es pabolas cogno

m.
W
len
viſe
gai
mi
ſemi
N
len
tenß
perbi
wwim
ſibi⸗
fer/
coꝛ
lin
erri.
ecit.
nc
Acec
eram
taltitu
ianon
höhar
Nee
vn:
i
.E
tubo⸗
Gibit
ion
ſem
gpbo⸗
ütnon
Gceon
guten
eis
getls⸗
ment
etocl
guigi
oste
ban
cow
e
et no
nne,
ſno

ð

—
ää

—

ſt dim ſimplexeſt doctrina. ſed dum traditur ſub mi⸗

De paraboliſ

ſcetis. Hec eſt auteʒ parabola/ Semen eſt verbum dei.
MQuod autem ſecus viam: omnis qui audit verbuʒ re⸗
gni et nõ intelligit· Deinde venit malus ſathanas dia⸗

lvlus et tollit verbum de coꝛde eoꝛum:ne credentes ſal

ui fiantam qui ſupꝛa petraʒ hi ſunt qui cũ audierint
cum gaudio ſuſcipiunt verbũ:ſed et hi radicem non ha
bent. ſed et tꝑales ſunt: quia ad tempus credũt ⁊ in tꝑe
tentatoònis recedunt.Facta aũt tribulatõneę ⁊ pſecutòe
ꝓpter verbum cõtinuo ſcandalicantur. Quod auteʒ in
ſpinis cecidit.hi ſunt qui audierũt: et a ſolliatudinibꝰ
et diuicijs et fallacia ipᷣaꝑ et voluptatibo vite eũtes ſuß⸗
focantur et ſine fructu emficitur/Auod aut in terram
bonã hi ſunt qui in coꝛde bono et optimo audientes ver
bum retinẽt.et fructum afferunt in patientia. aliud tri
ceſimum.aliud ſexageſimũ.aliud centeſimũ. gan

tiam melioꝛis additõnis exſſtimaunſi quis quod ſalua/
toꝛ expoſuit vellet exponere:niſi foꝛtaſſis expoſitio crede
retur aut eſſet obſcurioꝛ.vt etiã ipᷣa declaratõibus indi
geret. Sed nec expoſitio dici poſſet.ſi ſupꝛa quod ſterni
tur nõ ꝓducit in lucem: aut ſupꝛa id quod lt̃a continet
euidentioꝛem ſententiã nõ facit. Quid igitur. Si diſ⸗
ſertio ſaluatoꝛis ſuꝑ ꝑalolam ſeminantis ipam ꝓducit
in lucem clareſcereq; ꝑamplius facit. vera expoſitio eſt.
Quod ſi exꝑoſitio eſt.quid amplius ipᷣam epiſtolare tẽ

tabimus/Oi auüt expoſitio nõ eſt. cur ad diuina retulit

palulam ſeminantis Audaciter direrim wrã eſſe expoſi
tionem:nullãq; melibꝛem. Sed nec ſuꝑ ſtramentu ex⸗
poſitionis pꝛeſumpſerim aliud inducendu. ſed ſuꝑ ex⸗
poſitõem declarationẽ apponere ꝓpter tardioꝛes intel⸗
lectus nõ incongrue cogitaui: dum verba poſita inter
ſtramentũ et epiſtolatõnem pꝛius intellectibo pateant
Cum ſaluatoꝛ ꝑpabolam compleuiſſet: anteqᷓ; interroga
tuſ exponeret dixit. Qui habʒ aures audiedi audiat
Vbicũq; hoc verbum in ſcripturis diuinis ponitur.ex⸗
eſtãtio eſt mentis ad intelligentiã miſterioꝝ: quod non

— —
—

ſtica foꝛma. EInde qui habet aures audiendi. id eſt ani⸗
me potẽtias ad intelligendũ aptas:audiat:id eſt taliter
apponat vt quod miſtice vel ꝑabolice ꝓfertur intelligat.
Nulla homini fruſtra eſt data potentia:ve qui quod ac⸗
cepit nõ duũcit in bitũ actum. Initium diſſimula⸗
ri Eeſt ſegnem in virtutibo interioꝛibus fieri. ſcom
enipſas ad dei imaginẽ fſactus eſt hmo Hinc ſpũſ im

bet aures audiendi audiat/ ſcipuũſi autẽ videntes ꝙ;
turbis in palplis loquebatur. ꝓpius ad dñm acceſſerũůt
velut qui familiarius aderãt:et dixerunt ei. Quare in
paralvlis loqueris eis. Eſtimantes turbas tardiſſimi
intellectus:neq; capaces velate doctrine. Et cum eſſet
ſingularis ſecretus a turbis interrogabant eum duo/
decim ſcilicʒ quos ſingulari Eiuilegio agpoſtolos nomi⸗
nauit.ſi que eſſet hec palpla.nde patetipᷣos ſimul cũ
turbis ab ignoꝛantia fuiſſe detentos. Quibo wpſe reſpõ
dens dixit. lobis datũ eſt noſſe miſteriũ regni dei: ce⸗
teris aũt in pꝑabolisMuũſta hic dubie querenda cõcur⸗
runt.q;uis in euangelica ſcriptura nullum ſit dubium
que peetermittẽtes ad ſaluatoꝛis expiicitã ſententiam

intellectũ writatis velate a domino excitatur. Qu ha⸗ 2

attendamus,. Satũ erat aplis cognoſcere miſteriũ vtri
uſq; regni dei
ſiue in pabolica ſiue in ſimplici ⁊ aperta doctriug: et boc
ſpeciali pꝛerogatiua eius.qui aplos ſic elegit. Subtice⸗
antur hic merita.Nulluſ pꝛeſumat:ſi accepit ab eo qui
dedit. Nullus exultet inaniter:in his que a ſeipᷣo nõ ha

nõ habet. Paucis ſiquidẽ datum eſt. et nõ merito reci

buit.Nullus deſperet:ſi donũ in hac vita areruaeiſ
pientis ſed ꝓuidentia largitate donantis. Mouit chꝛi⸗

C 2—— 1* P aA— det⸗ COrr ẽ
— —
Ge - ſy- .— WaA— SA TTI2. —.
V 7
4 xr 2 7 Crr en 7 er A&

ſcilicet militãtis ⁊ triumphantis eccleſie

—

Baluatoꝛis

ſtus que quibus quando quamobꝛeʒ velit ſua dona co⸗
cedere. Nemo aduerſus largitoꝛẽ aliqua ratione cauſe⸗
tur:nam creditoꝛ nõ debitoꝛ iure ſactus eſt nobis. Mõ

omies habent noticiã ſcripturaꝝ.non omiibus reuelata

ſunt miſteria chꝛiſtiana. Mon ommibo data eſt claritas
intelligendi:nec omnibo diſſerendi eſt tributa facultas.
Nec tñ carentibo adeſt ratio querulandi: dum ſoluʒ in
dando ſit ratio largiendi. Sʒ lons eſt noticia regni dei
melioꝛ aptitatio ſuiipſius ad regnuũ. Bonus ꝓpter illaʒ
ſed ꝓpter iſtam beatioꝛ. Sed cum dicit.ceteris auteʒ in

paralvlis. creditũ minoꝛis cognitõnis in ſinuat. Cete⸗
ri ſunt omnes.qui ab aplis et eoꝝ ſimilib ſunt ſecreti:
qui nõ merentur niſi ſub velamento audire diuina mi⸗

ſteria. Et velamen ſemꝑ fuit ſuꝑ coꝛdibus iudeoꝛum.

quod moiſi velata facies figurauit.pꝛeterqᷓ; in his qu/

fide nõ ficta venerũt ad chꝛiſtum: ad quẽ cum accedi⸗
tur aufertur omne velamen.Et ipᷣis quidẽ aplis quiꝓ

pius acceſſerũt:fuit ab ipo ex velata paralbola. Nam et

in veteri teſtamẽto omnia que in tabernaculo federis
erant cum caſtra mouerẽtur ab aaron et ab his qui in
tabernaculo ſeruiebant inuoluebãtur. nec videbantur
a ꝓplo.etiam nec ab his qui in ꝓpꝛijs humeris defere⸗
bant.obuelandi ratio nõ modica tunc erat. ſcilicet ne
moꝛerentur.nũc ſiquidem neq; minoꝛ. Qui enim

habet dabitur ei et abundabit.qui autem non habet et

quod habet auferetur ab eo. Hic paraboliſland ratio

videtur conſiſtere.vt ei qui habet plus detur:et ei qui

non habet et qo videtur habere auferatur. Memo exi⸗
ſtens dicitur nõ habere ſaltẽ habet eſſe quod eſt. Sed
hoc quod ſaluatoꝛ dicit habere.quod ſi ſunt dona natu/
re ſint ditata iuſticie atq; cultu deitatis.Nemo iuſte ha
bet quod habere videtur niſi dirigat inũ poſit ſnem vt
ui habet᷑ bonam voluntatẽ dabitur ei et bene agendi

acultas. Et qui habʒ oꝛiginalẽ iuſticiam. dabitur ei et

legalis.Habenti iuſticiam legis addetur iuſticia fidei.

et gratla enangeli Et qui poſſidet amoꝛẽ ſciendi dabi⸗
tur ei ſiudium chꝛuti. Studiuʒ exercenti datur gratia
intellectus.Habenti intellectù dabitur ſapiantia. Sa
plentiam habenti chꝛiſtifera eterna gloꝛia tribuetur.
Et vt oꝛdine ꝑſpicatioꝛi ꝓcedam dixerim. Qui enim

Hãbet timnoꝛem dahitur ei pietas abundabit in ila ſu

Pa id quod habebat. Aui habet pietate dabitur ei ſaẽ
fi et teipſiciter abundabit. ſoabenti ſcientiã foꝛtitudo
tribuetur: et quadriſarie abundabit. Foꝛtitudinẽ poſſi⸗
denti conſiliũ tribuetur.et ꝑ quinq; ditabitur. Heredi
tanti conſiliũ adiſcietuũr inin ſibiliũ intellectus.et ſena

entie complementũ.et abundabit in vera intelligentia

ſcripturaꝝ et dinnarum rerũ. Qui vero ſic etiſia non
habet degradabitur ab eo quod babere videbatur. et vt
nmipilamplius mexeatur Hanc ꝓfecto ſententiã experi
entia ſubſequa cõfirmaunt. nam iudeis verum amoꝛẽ
et celum legis habentihy et veram fidẽ cheiſto pꝛeſtan⸗

tibus:cum lege atq; intelligentia veteris teſtamẽti eu⸗

angelica gratia eſt tributa. Iſtis vero carentib omnis
vera ſcripturax ſcientia eſt aplata.priuatiq; ſunt digni⸗
tate ſacerdotali et regia.et miro templo ciuitateq; ſan⸗
cta.vt etiam vagi ⁊ pꝛofugi ſedibo incertis vbiq; feran⸗
tur. Mattheus vero rationẽ quare naboliſauerit po⸗
nens:eſaie teſtimonio roboꝛauit dicens. Vdeo in pa⸗
rabolis loquoꝛ eis.quia videntes nõ videnit.et audien⸗

tes nõ audiunt neq; intelligunt. Clidere ſe credebãt
iudei ſed nõ videbant:et audire obediẽter verba legis
ſed nõ audiebant. Et intelligere ſe putabant. ſed no in

tellige vante ſeiplo pꝛeter inberente virtutem opi⸗

nariſſimilitudo eſt pꝛimi peccatoꝛis.cũ taliter opinanti

V 0 2

7

Aiber

iuſta debetur damnatio. Moꝛe ſomniantium fantaſtie⸗

cantur diitias: qui id quod nõ habet habere ſe creduit
Teſtimonium eſaie quod hic introducitur ſeipo claret
quod in cofuſione iudeoꝛum fuerit phtatum: quanq;
plangendum ſit fontibus lacbꝛymaru.qim ad nos iude
oꝛum vicia tranſierũt:qmi audiuimus et intelleccu gra
tifco nõ intelligimus diuina nobis cõmendata miſte⸗
ria. Et nec videmus cuũ oculis illius pꝛudentie qua no/
bis puideamus ad intranſitoꝛiũ regninm: ſed ad agen/
da pfunctoꝛia huu ſeculi oculis linceis intuemur. In⸗
craſſatu m eſt coꝛ nim abundanti malicia. et texrena de
lectatione obeſum:vt pꝛeterq; terrenũ nil diuinum ſa⸗
piat. nil pᷣter id quod ſenſum demulcet aſpiciat. Et gra⸗
uiter aucumus verba diuina que nt̃am puerſitatem ar
guunt: grauiter toleramus ea que nos ab hoe mundo
diuellunt. necnõ ? ingrate ſnſcpim que ſuperna pmit
tunt.que ne deſcendamus ad ihicrd ausos elfcinur.
vt exptinaci ignoꝛantia et ↄtumad mobedien c
tpe ↄuertamur. vt ineternũ ſanemur. Sed ad dif:
ferentiam pꝛeteritoꝝ beatos apoſtoloꝝ oculos appella⸗/
uit: videntes que pꝛiſci videre nequiuerũt. Elos aũůt
audite pabolam ſeminantis Et excitans eos ait. Ne
ſcitis ꝑabolam hanc.et quomodo omnes parabolas co⸗
gnoſcetis. Ac ſi aperte dicat. Si hanc pabolaʒ que m
mis obuelata nõ eſt nõ cogniſcitis: quomodo alias co⸗/
noſcetis que foꝛte habebũt obſcurioꝛẽ in pluribo intel,⸗
lertum.Er ſe dñs ad erponendũ coaptat dicẽs.. Hec
eſt aũt parabola. Sic intelligitur quod ꝑ ſimilitudi⸗

nem bumana actõnum dictum eſt. marime ad hocre

—

fertur pabola ſeminantis. Demen eſt verbum dei.

2 4
“äl

Om̃ multipler inuenitur ſemen in ſacris ſcripturis:
idcirco ſemen huius ſationis diſtinxit a ceteris p antho
noma ſiam. Nam eſt ſemen qo euenit ex humanis mẽ⸗
bꝛis. vt in pluribus ex concitatõne libidinis.quanqᷓ;in
ſanctis patribus fuiſſet commotũ deſiderio pcreande
pꝛolis.De quo dicitur ꝙ ona ſemẽ ſuũ fundebat in ter
ram: ne liberi fratris nole naſcerentur. Unde a onop/⸗
cuſſus interijt:qm̃ illud ſemen pꝛeterq; in cõnaturale
vaſculum mediante dei lege nõ eſt eiſciendum. Quod
ſi quis a ꝓpꝛia malicia deuictus aliter fuderit:er mul/⸗
tatione huius ſceleris agnoſcat quam culpam ipe com
miſerat. Sepe punitio monſtrauit ſcelerũ qualitatem
ſimiliter et quantitatẽ. De quo etiam leuitici dicitur.
Vir qui patitur flurum ſeminis immundus erit.Et
ibidem. Tlir de quo egreditur ſemẽ coitus: lauabit om
ne coꝛpus aqua. Et alibi. Qui ſemine fluit. pollutus
eſt. Ex quo ſemine homo generatur:ſi ex nulla ꝑte hu⸗
iuſcemodi generatõnis oꝛdo confunditur/Etiam noie
ſeminis omnis hoĩm ꝓpagatio intelligitur. Elnde di⸗
ctum ſuit decipienti ſerpenti. Inimicicias ponaʒ inter
ſemen tuum et ſemen ülius:vt ꝑ ſemen eue offſis ho⸗
minũ generatio intelligatur. cui inimicatur hoſtis anti
quusSeminis appellatõe vnus pplus intelligi ſolet. 3
ab vno bomine ꝓpagatus. iuxta illud neemie. Sepa/
ratum eſt ſemen filioꝝ iſrael ab omm alienigena. Et
eſaias dicit. Laudabitur omne ſemen iſrael. Et ſpecialẽ
vnius hominis ſobolem ſcriptura ſemen appellat: iuxta
quod dicitur. Homo de ſemine aaron qui habuerit ma
culam nõ offeret panes deo ſuo.nec accedet ad miniſte
rium eius Geminis eti nomine intelliguntur oſies e
qui malos in vita et moꝛibus imitantur: ſicut pſalmi⸗
ſia dicit. Gemen impiop peribit. Et eſaias hmoi ſemi
ni maledicit.le ſemini neq; Et omne in terra iacta⸗
bile vt moꝛtuũ pꝛimo deinde fructũ pꝛoferat.ſemẽ eſt
ſicut dñs dixit. Germinet terra herbam virentẽ ſaci⸗
entem ſemen,et lignum pomiferũ faciens fructũ iux/

2 27—
O —r — — Tor. 8

☚ αα Aoſr W. K—

uerſa ſemin

ſerms

ta genus ſuum:chius ſemen in ſemetipſo ſit ſuper ker

ram. Sic etiã iñ his q̃ ſppualiter agũturt.ſeminis axpel

latio inuenitur. Eſt quippe ſemẽ ipla iuſticia:ſecunduʒ
quam eſt annnonuen i e quo ſalomon ſimiliter

cõmonens ait. Seminanti iuſticiã merces fidelis. Yu
ſticiam ille ſeminat qui ſic viuit vt iure repꝛehendi non
poſſit.qm̃ nihil repꝛehenſibile iuſticia poſſidet.que de

ſua ditione pꝛana etiã recta facit.nec exoꝛbitat ab eo qð

agendum accepit. Seminat iuſticiã qui recte viuendi
exempla v:dentibo atq; poſteris derelinquit. Et quivi⸗
uo verbo vocis alios ad ipam intelligendã et amandaʒ
atq; exercendam erudit.hmõi ſatoꝛimerces fidelis eſt
ui fallere nõ pᷣt.qui iuſticie pꝛemiũ nõ ſtatuit.qm̃ iu⸗
tus dñs iuſticias dilexit· cuius ſatoꝛeʒ pꝛemare decre
uit.De quo ſicut confidenter aplus loquebatur dices.
Scio cui credidi et certus ſum quia potẽs eſt depoſitũ
meum ſeruare in illum diem. Et ibidem. De reliquo
reꝑoſita eſt mihi coꝛona iuſticie.quia iuſticiã ſeminaui
quam reddet mihi dñs in illa die iuſtus iudex. Et pꝛe
mium iuſticiam ſeminantiũ etiã danieli reuelatuʒ eſt:
Qui ad iuſticiam erudiũt multos: quaſi ſtelle in ppe
tuas eternitates/Oimiſiter et iniquitas v omne com 2
mentum eius cũ ab vno in alium per verba ſeu ꝑ actõʒ
Diffung le ſeminis appellatur. Sic pꝛofecto per
ſalomonẽ dicitur. Qui ſemmat iniquitatem metet ma
la. Nam ſicut ſeminãti iuſticiam merces fidelis: ſic ſe⸗
mimanti iniquitatẽ pena tribuetur infallibilis. Eregio
ne ſiquidem iniquitas ſeminari dicitur. ſicut ipᷣa iuſu
cia ſeminatur. Et homo apoſtata in omni tempoꝛe iur /
gia ſeminat.Homo apoſtata qui a virtute receſſit: qui

ſtatim iurgioꝝ ſatoꝛ efficitur. vt nullo modo vbi fuerit

quieſcatur. Et diſcoꝛdiam ſeminans in odio dominico
conſtitutus eſt digna recepturus niſi fuerit digna coꝛ/
reptõne pꝛeuẽtus.Et quecũq; ſeminauerit homo:hec
et metet · Et qui ſeminat in carne de carne metet coꝛ
ruptionem/Oemen aute de quo hic ſa luatoꝛ intendit
eſt verbum dei quod eſt veritatis:quia ſermo eius vxri
tas eſt. De cuius potentia ſeminis pſalmiſta ꝓclamat.

Potens in terra erit ſemen eins. Potens in terra eſt

penitus di verbum: quo elemẽta in ſacramenta tranſe
unt.quo diuinis humanga ſociantur.quo ipſa coꝛrupti⸗
bilia diuina efficiũtur Potens in terra ſemẽ eius ſcili⸗
cet dei verbum. quo mutãtur hoĩm voluntates: cuius
poteſtate relinquũtur terrena. animo fides infunditur
eſfugiunt demones.et infirmitates curãtur.cuius po/⸗
tentia ⁊ virtute ſuſtinẽtur hoĩes ne patiatur exiciale pe
riculuʒ.Hinc eſaias clamat.Niſi dñs reliquiſſet nobis
ſemen quaſi ſodoma fuiſſemus:et quaſi gomoꝛra ſimi
les eſſemus.Et qᷓ;uis de paucis relictis in populo ſcri⸗

ptura ꝓplvtica dicat:tipicus tñ ſenſus canomce cuns –

poꝛtat/Muilta ⁊ germana ſimilitudo verbi dei ad ſem?ę
quod iacitur in terrã exiſtit.ſicut marcus in ſequenti ſi
militudine manitfeſtat: ſʒ ita in coꝛdibo auditoꝝ fuit di⸗
atio verbi. ſicut ſeminis tritici ſuꝑ terram.
oc cecidit ſecus viami.concuſcatũ a tranſe⸗ .
untibo extitit/ mn coꝛde hoĩm velut in publica via träaſe ⸗
unt humaniaffectus qui ſunt ad ſeipos plus debito cõ
paſſiui.et ad carne cõiunctos et ad notos. ad quos poſt
poſita virtute chꝛiſtianitatis afficimur. Et cũ auditur
verbum regninon appꝛehenditur in intellectu:nec ad
illud animus humanuſ afficitur: ab humanis affectih
conculcatũ. einde venit malus nõ natura ſed vicio. ſa
thanas videlieet aduerſarius deo ⁊ hominibo: diabolus
aĩam et coꝛpus oꝛibolare ſatageno:et tollit verbũ de coꝛ
de hoĩm ne credentes ſalui fiant. Hoc alia expoſitione
non indiget ſ quomodo venit et tollit.diſſerere opus

g

TerEr. „,— „- —4A¹. 2

— — — — ⸗

— — —

——— — — —

1,

De paraboliſ

eſt. Quis aduentus diatuli ad coꝛ noſtrum. Vnde ve⸗

nit.qua vnit.quomodo tollit.cum coꝛ noſtruʒ non in

pteſtate demonũ.ſed in dei et ipſius hoĩs poteſtate cõ⸗

ſiſtat. Quod venit et quare venit ſcilicet vt tollat. ſalua

toꝛ expoſuit:ſed quis.vnde qua quomodo om̃ino non

poſuit. Secxetũ eſt coꝛ noſirum:quod ſolus deus intu
etur.Demones aut hoĩes ipᷣm intueri non poſſunt:ni⸗

ſſea que in ipſo ſunt cum ſigno vocis et opis foꝛis oſte
dimus. Quis ergo dialuli ad aiam aut ad coꝛ noſtrum
aduentus. Hon credatur ipſius maligni ſpũs ſubſtan⸗
tiam venire ad coꝛ aut manim n ſed cum per ſi
gnum exteriuis aliquem depꝛehenderit perperam affici.
finit vſq; ad coꝛpoꝛis ſenſus et obiecta foꝛinſec?:vt ne

mano placito plus debito inſiſtente dialplus adueniſſe
recturagu SS delectatus plus debito a deo factus

eſti alienus.Mec aliunde venit aut a loco mouetur. qui
ocum nõ occupat.ſed omniba continuus et impꝛeter⸗
miſſus in ſidiatoꝛ exiſtens.tempus et varietate homi⸗
num captat vt poſſit inſurgere.Attamen illa via venit

in quam cognouit alam inclinari ⁊ obliquari:p receſſu,
ab his que potioꝛa ſunt/Et tollit verbum nõ ad ſe illud 4

trahens aut vtilitate ſua: ſed illud diuertit ab anima.
ne ab eo irrigata fecundetur ad fructũ ſuperne vite.w⸗
lut ſi quis aque irriguum ꝑ inuidiam ab alicuius oꝛto
diuerteret ne fructiñcaret ad melius.Aut ſic animã in
humanis placitis occupat:vt verbum regni abilla
obliuionem excludat/ aũ
ptinus in hoc tota coſiſiſtit:ne hoĩes ſalui fiant. Et toꝛ.
quẽtur nunc inuidia pꝛius de iecti ſuꝑbia.et agunt ſeui
ter ⁊ inſidioſe in nos:ne illas quas amiſerũt ſedes chꝛi

ẽ Hmõoi nequiſſimi

ſto credentes ſub ipſo humiliati capiamus Defectum
ſeminis alie ꝑtis qð nõ vere fructificauit.ſaluatoꝛ ꝓue⸗
mre poſuit ex radice.et quia tꝑales erant. QAue autem

ſit iſta radix qua deſiciente iactũ ſemen ad fructum non
yenit:ſacra ſcriptura manifeſtat.Nam radix ſapiẽtie eſt

timere deum. Timoꝛ quidem dñi. fundamentũ eſt ver
bi. Etenĩ verbu dei ſapientia eſt. Et ſapientia dei p ver
bum innotuit.Timoꝛ ſiqu ꝛeſtat hu

moꝛem vt radicetur.vt in alta conſurgat.vt tribulatõi

bus omnibo nõ cedatur. vt ſcandalũ nõ obueniat. Ce⸗
ꝛalitas etiã defectum accumulat:qm̃ nõ pꝛo eternis

inſudat.Cꝑales nempe illi ſunt qui ea que tantum hu f

ius tꝑis ſunt ſapiunt:qui hoc mundo vti delectantur.
qui pꝛo ipᷣis ꝑditis affliguntur.quivt acquirant ſemꝑ
ſatagũt.et deũ acquirendo ſtxonũt.quivt ea nõ amit

tant virtutes amittunt. Etenĩ tꝑalitas ad ſeipam re⸗
flexa in verbis regni nõ ſtetit:qm̃ depꝛimebat eam.atq;
eternoꝛum ꝓmiſſionẽ turbabat. Si eni in eternitateʒ
tranſire gliſciſſet vt erat ſuaſio verbi regni ſeipſam cõ⸗
tempſiſſet:et in omnibo fuiſſet equanimis. Radicẽ nõ
habere tpalemq; m regni verbo deficit Hefectů
fercie ꝑtis ſeminis ita ſaluatoꝛ aperuit: vt alia veclara⸗
tione nõ egeat. Sed veillis qui doꝛmixe ſub ſentibus
vlitias putant.ve illis qui volutãtur in ſpinis.ve diui⸗
tibus huius ſeculi qui ſpinoſi ſunt. Coꝛonã nanq; ſpi⸗

neam pungentẽ caput dñi plectũt.veruntamẽ et ab il⸗
la m eramine iuſto punientur Quarte ptis iacti ſemi⸗
mis fructũ trifarium clare chꝛiſtus edixit. vt alio nõ ſit

opus:niſi velimus appꝛopꝛiare triceſimos et ſexageſi⸗
mos atq; centeſimos fructus.quod reliquimus hum⸗

libus tractatoꝛibo ſcripturax/Eleruneamẽ hoc coꝛdib⸗
omniũ infigatur: ſine fructu patientie nemo fructiſi

cat in ſalutẽ. Idcirco illam ad diſſertonem hiius pam

le ſaluatoꝛ appoſuit: vt patientia in qua fructus affer
tur ſit toleranne et expectatõis. Et patientia inquit ia⸗
cobus opus pꝑfectum habet.

BGaluatoꝛis

De parabula tritici et cicanioꝛum ad comꝑationem
bonoeum et maloꝛum. ſecundum Mattheum 1 mar
cum. Mapitulum. III. 2„
Albnexit aliam parabolam ſeminantis et ſe⸗

minis:in aſſertõne ſue bonitatis.et ſuperin?
S ducte malicie oꝑe pꝛaue roluntatis dicens.

H LSimiie factum eſt regnum celoꝛum homi
ni qui ſeminauit bonum ſemen in agro ſuo. Cum autẽ
doꝛmiret venit inimicus eius nocte:et ſuꝑſeminauit ci
ania in medio tritici et abijt· um autem creuiſſet her
ba et fructum feciſſet:tunc apparuerũt cicania. Mar⸗
cus vero ſerioſius hoc inſinuare videtur dices. Simi
le eſt regnum dei quemadmodũ ſi iaceat homo ſemen
in terram et doꝛmiat et exurgat nocte ac die:et ſemen
germinet et increſcat dum neſcit ille. Vlltro enim ter
ra fructiſicat. Pꝛimuʒ enim herbam. deinde ſpicam. de
inde plenum frumentum in ſpica. Et cum ex ſe pꝛodu⸗
xerit fructus ſtatim mittit fſalcem quoniam adeſt meſ⸗
ſis. Accedentes autem ſerui patriſfamilias dixerũt ei.
Domine nõne wnum ſemẽ ſeminaſti in agro tuo.EIn
ge ergo habet cicania. Et ait ille. Inimicus homo hoc
fecit. SGerin auteʒ dixerunt ei. Elis imus ⁊ colugimus
ea. Et ait. Mon. He foꝛte colligentes cania:eradicetis
ſil ⁊ triticuʒ. Sinite vtraq; creſcere vſq; ad meſſem.et
in tempoꝛe meſſis vicam meſſoꝛibus. Colligite pꝛimũ
cicania ⁊ alligate in faſciculos ad comburendum.triti⸗
cum autem congregate in hoꝛreum meuʒz.. Similitu⸗
do iſta quodamodo pſonalis eſt facti:quã multi conati
ſunt aduerſos lereticos noĩe ciganiox interpꝛetari.ſed
dicentes epiſtolatio circũcidit.ne aliter qᷓ; ipe intetpꝛe⸗
tatus eſt declaremus.QAm̃ diſcipuli eius dimiſſis tur⸗
bis acceſſerũt ad eum dicentes. Ediſſere nobis palo⸗
lam tritici ⁊ cicanioꝛũ agri.. Qui rñdens ait.. Oin ſe
minat bonũ ſemen eſt us hois. Ager aũt eſt mũdus.
Bonum vero ſemen. hi ſunt filij regni.cigania aũt ſilij
neqᷓ;. Inimicuſ aũt qui ſeminat ea eſt dialolus. Meſſis
vro cõſum matio ſeculi eſt. Oeſſoꝛes autẽ angeli ſunt
Sicut ergo colliguntur cicania et ignicomburuntur.
ſic erit in oſummatõne ſeculi. Mittet filius hoĩs ange⸗
los ſuos ⁊ colligent de regno eius omiia ſcandala:et eos
qui faciũt iniquitatẽ. Et mittẽt eos in caminum ignis
ibi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ dentiũ. Tunc iuſti nuſgebunt ſi⸗

cut ſol:in regno ꝑt᷑is eoꝛũ. Qui habet aures au
audiat. Mon debet ad aſiũd iſta

fa ſimilitudo tranſſferri.
nec pᷣt.ſeruata intentõe dicentis: pꝛeterq; ad qð poſita
eſt. Etenĩ cum omnis interpᷣtatio ſermonũ atq; vertbv⸗/
rum ſpectat ad eum qui edidit. et interpᷣtatio legis ad
eum qui poſuit.ſi primo ipᷣe interpᷣtari voluerit. Quod
ſi fecerit omnis alia vacabit interpᷣtatio:et ꝓtinus erit
imptinen EXKEGEEmni verbis ⁊ legis decretis
poſitis tacuerit conditoꝛ.tũc interpꝛetabitur lectoꝛ. id
ſingulariter et pᷣcipue ſeruans vt in intentõem veniat
pꝛimo condentis.Oim enim quarũcunq; ſcripturaruʒ

ſtiſcentiũ ſcrutatoꝝ hic eſt optimus canon. vt pꝛeimo

ſcribentiũ intentõem quantũ ingenij facultas pᷣt inue⸗
niat.nõ dantes ſcripture aliene conceptũ in ammo ſeu
ꝓpꝛium intellectũ.qð ſepꝑe fecit erroꝛeʒ ſed illũ a ſcriptu

ra capientes quẽ ↄtinet.
interpᷣtatoꝛ eſt ſpũſſanctus in coꝛdibo fidelium.qmi ipᷣe
ipax eſt cõditoꝛ. In ſcriptura etiꝗ euangelica ſic chꝛiſt⸗
interdũ eſt locutuſ.vt alia interpꝛetatõe nõ egeat.ſicut
in ſimpliciter dictis auderſus vicia.et in aſſertõne vir⸗
tutum.et in cõminatõne pene ꝓmiſſioneq; gloꝛie.Fñ⸗
terdum in virtute ſpũſſancti poſteris dereliquit/inter⸗
dum ea que videbãtur obſcura.ipᷣe declarauit.velut in
iſtis duabo de ſatione ꝑabolis.quax pꝛima iam tradita
0 3

cipturis ſiquide diuinis

14

or P

mandata pꝛetereũt

iſtam etiam in ſenſum alium non diuertens.ea tñ que

intellectũ clarioꝛẽ rudibus faciant dumtaxat dicturus

aduenio reatoꝛ oim deus bona cuncta creauit:et cre⸗
at ione ꝑñecta creata ↄſpexit:nõ alio intiutu facta q; ſaci
enda cõſpexerat. Et icriptura dicit. Vidit deus cuncta
que fecerat et erãt valde bona · ſcilicet duplici bonitate:
nature et naturaꝑ. Mature quidem oĩm equa bonitas
eo ꝙ ſunt.naturaꝝ vero qꝛ pꝛeeminẽtia ⁊ ſubalternatõ
eſt in eis. Igitur ſatoꝛ bonus ⁊ ager bonus ⁊ ſemina wo

*
—

na ſunt. Quid ergo malum. vnde. qua. quõ intrauerit

increatã bonitatẽ.nõ modica queſtio eſt.nec noua.ſatis

et acute a doctoꝛibo pcedentibo inquiſita.vt eti hic me

rito taceatur. Sed lboni ſeminis ſatoꝛ eſt filius his hu
militatem inſinuans ac etia initians a ſeipo ſaluatoꝛ
oĩm chꝛiſtus qui nõ ſe a foꝛma dei.ſed a foꝛma ſerui fili⸗
um boĩs appellauit.qui cũ in foꝛma dei erat miſſus eſt
nõ creare ſed ſeminare creatos in hoc mũdo:qui ſuus
et totus eſt ager. in quo ſꝑ aliquid egit ab eo quo ipᷣm
creauit.et agit et aget quouſq; incognito nobis termi⸗

no finiatur. Merito ager mundus quẽ ipe fecit:in quo

etiã egit mirabilia magna ſolus, In quo etiã pater ope
ratur et ipe. Nam teſtatus eſt. Pater meus vi
do opatur:et ego operoꝛ. Cuius lonũ

regni:qui ex ſeipis iemen nõ ſunt: ſed cum ſemęqðel

vrbum deiactiue ↄtemplatiue ſũſcipi Eyrigtiie ſe⸗

mina nominãtur. Oꝛoinde ſaluatoꝛ ula fimilitudinẽ ꝓp

tulit:in qua ſemen verbũ dei eſſe pꝛedirit

tur ſemen filij regni:qꝛ ſemeu recipi
dei: vt filij regni Hint Rgtam nõ natura; Quos tuc
chꝛiſtus ſeminat:cũ ꝑ ſeipᷣm aut per ſuos pꝛedicatoꝛes
verba ſeminãdo vocat. Tunc ipi ſemina fiunt cum di⸗
uina verba ſuſcipiũt:et ſeminati ꝑ verbum in agro hu
ius mũdi facti ſunt fili regni.nondũ illius in quo ele⸗
cti triumphãt.ſed illius in quo multis ꝓbatoõibus ago
niſant. Mon em inter triumphãtes:ſed inter militan⸗/

tes pñt ab hoĩe inimico ſeminari cicania/MHæe aut quiſ⸗
piam dubie moueatur hoĩes bonũ ſemen aut malũ vo⸗

cari debere:audiat ſcripturã dicentẽ. Semen aũt hoĩim
honoꝛabitur hoc quod timet deũ:ſemen aũt hoc exhono
rabitur qð pꝛeterit mandata dei. Semẽ quippe quod
honoꝛabitur ſunt filij timentes deũ.docti ex ſemme ver
bi dei·. Quod aũt exhonoꝛabitur ſunt ʒiʒania a diabolo
ſupſata.ſcilicet filij neq;.qui dei timoꝛe carentes/eius
mũ iacob ꝑeſaiam dicit᷑
Eltinã attendiſſes mmandata mea:et fuiſſet quaſi arena
maris ſemen tuum. Ecceꝙ hoies ſemen vocantur. ec/
ceqꝙ ꝑ cuſtodiam mandatoꝝ dei filij regni efficiũtur et
multiplicãtur. Mandata ſiquidem dei. verba ſunt dei.

que qui ſuſcipiũt ſemina in agro huius mũdi ſunt filij

regmi: mulitares exiſtũt donecin regno eterno ſuſcipian
tur:vbi ſcandala nulla conſinut/ ise etiã ꝑ eundeʒ
ſcriptũ eſt: Si poſuerit ꝓ peccato aiam ſuam:videbit ſe
men longeuũ.lc ſi ate dicat. Si filius hoĩs qui ſemi
nauit in hoc mundo filios regnip peccato humani ge⸗
neris voluerit vitã ponereqð et fecit:videbit ſemen lõ

Et cum deſuis electis dñs loqueretur:etiã noĩe ſemi⸗
nis inſigniuit dicẽs. Electi mei nõ labvꝛabunt fruſtra
neq; generabũt in conturbatõe:quia ſemen bñdictoꝛũ

Ee um.hoc eſt ſemẽ ſuum in regno ꝑpꝑetuo duraturuʒ.

Dñi eſt.Nõ laboꝛant fruſtra electi dei:qm̃ omnia coope/

rantur eis in bonũ.neq; in conturbatõne generãt:quia
in patiẽtia mentis fructiſicant.Mõ laboꝛant fruſtra ele
cri dei:qm certã reddet deus mercedẽ laboꝝ ſanctoꝛu⸗
ſuoꝛum. Et ꝑ pſalmiſtã dicitur. alboꝛes manuũ tuar
quia manducabis:beatus es et bene tibi erit. Nõ gene
rant in conturbatõe:qm ſi eis deſuꝑ datũ eſt ſpiritua⸗

ſextus

les filios generare. hoc eſi gaudium et coꝛona:quod de
ſuis filijs ſpũalibus dicebat aplus. Itaq; fratres mei

chariſſimi ⁊ deſiderantiſſimi gaudiu et coꝛona mea:ſic
ſtate in dño. Quia ſemẽ bñdictoꝝ dñi eſt. Quod ſemẽ
bñdictoꝝ niſi ſemen aploꝝ ꝑ quos mundus credidit.ꝑ

quos ſemina diuina ſuſcepu: vñ hoies ſunt ſemina n⸗
Inj hoĩs factiet filij regni dei. Aut ſcom aliam tranſſlati

onem.qꝛ ſemen bñdictum eſt.vt hoc alia eſaie aſſertio

teſtatur. Omes qui viderint eos agnoſcent illos.quia

iſti ſunt ſemen cui bñdixit dñs/Oed que ſunt ʒijania
inter ſemina benedicta.ipᷣe ſaluatoꝛ edixit.ciʒama ſunt
filij neq;:quoꝝ ſatoꝛ diabolus inumici hoĩs noĩe appella⸗

tus.Hon deriuemus explanatõem in alteram ꝑtem ab

intentõne ſaluatoꝛis ũi ſunt neq́; filij videam
magis aũt ne noſipᷣi ſimus vtiq; caueamus. Neqᷓ; ſi
dicipñt:omes quiad fidem chꝛiſti nõ veniuũt. Se
m̃ chꝛiſtus de oꝛtu nouelle eccleſie loquebatur que re
gnum eſt exercitãde militie cuius filios ſeminauit no⸗
uicios aplos ꝑ verbũ ſeminis eius.qui ſpũs pꝛimitias
habuerut:et ipi ex chꝛiſto ſatoꝛes etiã facti ſunt:qui eũ⸗
tes et flentes mierũt ſemina ſua. homines plurimos
ſemina fecerũt et regni filij facti ſunt. inter quos ſunt
a diabulo ʒiʒania ſemnnata. que a ſaluatoꝛe chaſto filij

neq; dicũtur:quos alios eſſe nõ dixerim niſi hereticos

aut poſt fidem ſuſceptam quomodohibet Peccatoꝛes. de
quib ꝑ ſingula velle diſſerere ipa pliritas amnimos fati
garet. Elnum tñ de omibus aſſeram.ꝙ oñies hi ſunt ſi

lij nequã qui firmat ſibi ſermonem neq;. Se quibo per
plalmiſtã dicitur. ꝙirmau erũt ſibi ſermonẽ nequam.

Firmant ſibi ſermonẽ nequam om̃jes credentes ſugge⸗

==

ſtioni ſathanice:blandicijs mundi.delicijs carnis:ſenſu
ali et humane doctrine.ſermoni terrenti a veritate ſeu
a virtute hoĩeʒ auertenti:et moꝛes ꝓpꝛios huiuſcemo⸗
di confoꝛmaãtes/mnmicus homo diabolus eſt: nonꝙ
diabolus homo dut homo diabolus natura ſit.ſed offi⸗
cio pꝛauo et ſimilitudine mala. Nam ⁊ de iuda ſaluatoꝛ
ipe dixit. Monne duodecim vos elegi:et vnus ex vobis
dialolus eſt.vt homo diabolus ⁊ diaboluſ homo exma
licia merito dici pᷣt.Cuiũs opᷣatione quia malus.quiã
ſathan.quia dialolus efficiũtur filij nequa.nõ efficien⸗

ldi poteſtate ſed aſtucia ſuggerendi. Non eni pᷣCᷣt mutare

4

ſubſtantiã.ſeu naturam.neq; cuiſpi voluntatẽ. qᷓ;uis
ꝑmittente deo ſuggerendi et ſuadendi habeat ptãtem.
Mon eni actõne ꝑſonali dialvlus nequã filios ſupſemi
nauit inter filios regni dei.ſed cum inui ſibiliter fallit.

/

ſalſum pꝛo vero miniſtrans aut cũ timoꝛe plus oppꝛi⸗
mit/aut cum puerſo amoꝛe non diligenda inflectit.

aut plus accendit in minimis.aut cum extinguit ignez

amoꝛis in magtuis,E iñ ſũpioꝛi palola dialvlus dici⸗
tur tollere ei er um de coꝛde ne credentes ſalui fiat.
in iſta vero dicitur poſt ſationẽ chꝛiſti malũ ſerere ver⸗
bum.vt hoĩes filij neq; fiant. Inimicus chꝛiſti eſt. et
omatur aduerſari actönibo eius:et oim ſeruoꝛum eius

impoꝛtunus ⁊ in ſidioſus eſt hoſtis.Et plus ſatagit ſub

uertere quos tinxit aqua baptiſmatis.et eos qui euage
lico eruditi ſunt verbo.qᷓ; eos qui nondũ fidem dñicaʒ
et doctrinam euangelicã ſuſceperũt. Sempꝑ eniĩ delecta
tur maioꝛẽ poſſe inferre ruinam.Abſoꝛbebit enĩ fluuiũ
et nõ mirabit ur:habet fiduciam enĩꝙ ioꝛdanis influat
in os eius.ſcilicet deuoꝛare cupiens in fide eruditos et
ſciens eoꝝ maioꝛem eſſe iacturã:et chꝛiſti maioꝛẽ iniu⸗

riam. ſi ab ipo poſſit eos auereee Ifaſet ad cauẽ
dum.qui pꝛeterq; a magnis et in virtute circũſpectis
niſi cum pcuſſerit nõ ſentitur:necin ſuis ꝓceſſibus co⸗
gnoſcibilem notã facit. Tpe pacis ſepe ſins pilis inter⸗
ficit. Yncautoꝛum nullus effugiet arcum doloſuʒ eius:
60— rn
4 2— )

r Br P
4 b=ſerr e .— 1

r

u rE S r o ,

17

rI ir
—18 —

—————

— — — — — —

4

lef
Uin
in
dalt
ſi⸗
t
4

int

ne
li⸗
gen
Pa
tin
tun

+

li:contra eos qui pꝛeſumpſerũt dicere ꝙ ſic nõ fimietur cum fuerit puerſa voluntas. etia mala ex actõne pꝛoue
ſeculu.quoꝝ faliam opimonẽ ſua ſententia ſaluatoꝛ ab niant. Sed quia ipᷣm per ſe nõ habet exiſtere niſi in al⸗
egit:mam ſi ſeculi conſummatio nõ eſſet.nõ ſic ante cõ qua bona natura conſiſtat:quam ad exxermm ſi poſſit
4 ſummatõem om̃ia quaterentur. nec homini moꝛituro adducere vbi conſiſteret nõ habet. Si vero illam exter
tot infirmitates que ſunt moꝛtis pambula acceſſiſſent minare nequiret ſed minuere.nõ cedit in ilam partem
i mniſi qꝛ om̃mo eſt moꝛte ſoluendus. Supfluum eſt ſecu quaã dmit:ſed in illa remanet quam exterminare nõ po
liconſummatõem exemplis aſſerere aunt röneſunola — tuit. Ac per hoc hac rei vritate cicania in medio tnitici
nr cogit credere patrona ſententia ſaluatoꝛis. Meſſoꝛes in herba creſcente apparere ceperut.Acceſſus ſeruoꝝ ad pa 2

De parabolil

nec declinabit ſagittam pharatre illius: niſi ab inberen
te virtute fuerit loꝛicatus OJeſiis ↄſummatio eſt ſecu/⸗

ſine ſeculi ſunt angeli. Et mira diuine puidentie diſpẽ⸗
ſatio:ꝙ ſint meſſoꝛes:qui nunqᷓ fuere ſatoꝛes. In agri
cultuta ſeꝑe contingit:ꝙ qui ſerunt ſimiliter et metũt.
HMic ſiquidem ſatoꝛ eſt nius hoĩs:et apli et omnes do⸗
ctoꝛes qui venerũt in noĩe ſancto eius. Oeſſio tñ in fi⸗
ne ſecul nõ eis ſed ſpiritibo angelicis tribuetur exercen
da:qui ſemp ciues in ſuperis nunq; in hoc mũdo ſemẽ
verbi deioꝛdine a chꝛiſto tradito ſeruerũt. vt filios re⸗
gni facerent:quanq; multa ⁊ magna in hac vita pficiãt

iuſſu dñi in obſequiũ electoꝝ. Sed hoc ideo ſide pia fie/

ri dixerim:vt metant in fine ſeculi tonos et malos quo
rum ſimilitudinẽ geſſerũt in vita woni hoĩes ſuꝑ terra.
cum eis eterne ſociãdi.mah vero diſſimiles facti ab eis
includantur in illis tetralibus locis:in que apoſiate an⸗

geli merito eoꝝ ſuꝑbie ceciderũt/Cotum wro quod ſe⸗
quitur in huius expoſitõne ꝑalvle:adaptatio eſt ipᷣius.
Quod wero diut.qui habet aures audiendi audiat.hoc
eſt dicere:q audit intelligat ad ſcientiã vt adhibeat cau⸗
telam.ne cedat in ꝑtem ſilioꝝ neq. quoꝛũ eſt ſica dño
terminata damnatio.ſed aſſumatur in ſoꝛtem ſilioꝝ
regni.quoꝝ chꝛiſto miſerante certa erit cum angelis ex
ultatio SGẽd qm in pꝛima edtõne paralvle plurã ſun
poſita due nõ ſunt in explanatõne diſſerta:hbet comice

ad mentẽ reducere.vt tota ꝑpalula pateat:que diuinam
actõem ⁊ patientiã et iuſticiã monſtrat/Mam̃ doꝛmire

hominũ quod ſaluatoꝛ obmiſit exponerł. inaduertẽtia
eſt ꝑericuloꝝ et incautela contra inſidias iniiſibiliũ ho
ſtium.et culpata quies in lecto intexto funiba pꝑeccatoꝑ:
et ſtrato tapetib ignoꝛantie.atq; vanitatũ mundi depi
ctis coloꝛibns ęt aſperſo illa ſuauitate odoꝛum qui inte
rioꝛem olfactũ a virtute vere diſcretõnis auertunt.Ex
qua doꝛmitõe que mala fuerint ſubſecuta: ſacrã ſcriptu
ram qui voluerit inuenire ꝑcurrat Mam̃ doꝛmiens noe

nudatus eſt:ac ſi omnẽ verecundiã ecet er.

poꝛatus cõmiſit nced inene ſampſon viribo pꝛi
uatus eſt mientibꝭ iſboſeth et ancilla oſtiarig do⸗
mus:ipᷣe à pꝛincipibo atronum interfectus eſt. Capite

doꝛmes truncatus eſt õ huius peſ⸗
ſime woꝛmitõis:ſunt ſuꝑ bona ſemina cicania ſeninata

Bgalugtoꝛis

tanq; accidens ꝓpꝛium. ſed impertinens et impoꝛtune
adiectiuũ.Neq; iuppoſitat ad pperam actõnem: qᷓ;uis

tremfamilias. ſecura familiaritas eſt angelice nature ſi
ue humane ad prem omnium deum.qui ſeruis ſuis ad

ſeipᷣm ꝑ fidem per charitatem et per oꝛatõnem et con⸗

templatõnem benigne pꝛeſtat acceſſum. Interrogatio

vero ex ignoeantia ⁊ ammiratõne ꝓcedit.cognoſcentes
omnem creatura ab infinita bonitate completaʒ. et nul
lam eſſe mali ſubſtantia:ſed vnde irrepſerat ſcire cupi

entes.Et magna timendi ratio nobis pꝛeſtruitur ſicd

quod nõ eſt qð eſt ex aliqua parte ꝑte conturbat. Oe ve⸗
ro volebant illa colligere:celum ad deum et ad conſer⸗/

uatõnem lvni naturalis ⁊ gratie omnino inſinuat. ſecd d.

intemperatum et nec ſcom ſcientiam cum velint ſubi
to inferre vindictam.Pꝛeſeruatio patriſſamilias ex ꝓ⸗
uidentia magna ꝓceſſit.ne ſerui neſcientes bene diſcer⸗
nere.cum acanijs extirparent et triticum. Solus no⸗
it qui ſunt eius:et diſcernedi lonos a malis ipᷣe dum⸗
taxat habet ſcientiã/⸗
di malos ſimul eſſ.
um a contrarijs:ex quo lucra maxima nancenun u
mulantur merita recte agentium cum congreſſum ha⸗
bent cum pꝛauitate ounſer⸗tarionen fiunt ipſis
ex aduerſo ſurgentibecnon et ipᷣi mali poſſent inter
dum gratiam conſequi eoꝛum meritis quos affligunt:
et interceſſione illoꝛum cum quibus in conuerſatõne
miſcenturRõꝛro innumerabiles ſunt conuerſi ad tra

mitem veritatig et diunam ſunt gratiã conſecuti quo⸗
rum ilico poſt crimen ſi fuiſſet extinctio ſubſecuta eter⸗

na damna ſubiſſent. De his in ſcripturis ſacris pluri⸗
ma ſunt exempla.dauid.petri.pauli.magdalene et mul
toꝛum ſimilium quoꝛum ſpectabiles habemus imagi⸗
nesſet ex multis malis multos bonos ꝑ generatõnem
carmus ſuſcepit eccleſia:qui per gratiam in dei filigtionẽ

uſtinet deus in agro hinus mi
cum bonis ꝓpter bonoꝛum exerciti⸗

credendo ⁊ moꝛibus deuenerunt/Hiuina permiſſio ꝙ

ſcere.reſpicit que ſupꝛa poſuimus:iinſũp et quod ab eo
impoſſibile factum eſtnon omnes homines iudicari vt
ſi euadant tempoꝛe pfunctoꝛie vite. non tamen fimta
meſſe ſuffugium euaſionis habebunt. Omnes eniĩ qui
ad tempus effugiunt humanum: iudicium includet di

vſq; ad meſſem cicania cum tritico gmittantur excre⸗

C A der .. r.

Et nocte hec pmixtio facta eſt:qꝛ cum lux veritatis ab/⸗ ainum. Mon emm dus hicomnia punit: no ommia in
ceſſerit ab emiſperio mentium humanar.que ſunt di / (c̃icio reſeruat extremo. Sei miſericoꝛdiaʒ et iuſticiam '⸗ — — P

uine volũtati ↄtraria nobiſq; damnoſa ſeminãtur/Oe ſemper aſparere neceſſario factuʒ eſt.vt hic miſereatur

dium vero tritici eſt modeſtia inter vtranq; ꝑteni quã
dialolus nititur maculare:vt maculato medio in quo
ſolide virtutis eſt ſedes.cetera tũc a fundamẽto defici⸗
ant/Abire vero ſupſeminantis doloſi:demonſtrat impo
tentiam cõmoꝛandi et efficiendi qð cupit.· Non eni pᷣt

in tantũ hoĩes occupare quin eos libero arbitrio vti ſi⸗

nat.et quin eis potentia remaneat euadendi ⁊ extirpan
di noxiũ ſemen.ac male ſuadate oſcriptõis pacta afrin⸗

tio miſericoꝛdiam: infinita damnatio iuſticii monſtret
2llecno pꝛima cicanioꝛum a tritico:purgatio eſt lono

Gereacre. Hrbã⁊ fũctũ fecit ⁊ tůc cicania ap⸗
parułrunt:hoc affirmauerim.qꝙ ea que ſunt bona ex na⸗
tura creſcũt ⁊ ſimiliter exſtudio.que vero mala ſunt na
tura nõ creſcunt ⁊ nunq; cognoſcũtur niſi comꝑatione
lbonopꝝ:nec enĩ hahent eriſtere pꝛeterq; in bon itate natu
rarum: Suppoſitat eniĩ malum naturaꝝ bvnitas:non

Ber t — — Nm. d. 1r7 1—

NMXM. 2 ₰-1 — 5.

N QN Y

et tꝑaliter puniat:alibi etiã poſſit miſereri et eterne da⸗
mnare.Nec enĩ inſtantanee pꝛemiando aut puniendo
miſericoꝛdia dei atq; iuſticia extempoꝛe apparebunt.ſed
eterna duratione manebũt:vt eterna electoꝛum ſalua⸗

rum.HBoni enĩ purgati remanent.cum mali aufer
Od in palplaita dicitur ꝙ pꝛi⸗
ma fiat cicanioꝛum collectioilli ſententie.qua pꝛius be⸗
nedicti vocantur ad regnum.et poſt maledicti mittun⸗
tur in ſuplicium:quoniam hic eſt oꝛdo verboꝛum:ibi
vero ponitur oꝛdo factoꝛum. Sepe contingit aliter res
dici qᷓ fieri.et alio fieri oꝛdine qᷓ; dicantur. non tamen
pꝛeiudiciij veritati vllo modo infertur.velut in ↄditõe
0 4

fabꝛiſactoꝛie artis pꝛefertur latitudo.alt itudo.longitu
do.magnitudo dvomus aut turris aut cuiuſlibet edini⸗
cij: cum tamen in conſtructõe pꝛimo fiat congregatio ce
mentoꝛum:et ad fundamenta iacienda terra fodiatur.
AAluigatio indicta faſcculoꝛum ad ſimilitudinem culpa
rum refertur vt qui ſimlem vitam cum alijs ſuſcipt⸗
unt ſimilem ſentiant in legibus diſciplinaʒ. Et hi mo⸗
re faſcieuloꝛum ſimul colligentur in pena: qui male in
toc mundo viuentes vniti coꝛpoꝛe vel diuiſi ſimiles fu

ere in culpa. Et omnimodaʒ inerplicabilitatem imppeꝛ

tat colligatio ſimultatis. cum nemo ligatus ſe poſſit er⸗
plicare:nullus a nexu vinculoꝛuʒ liber exiſtat. qui alijs

poſſit ad ſoluendum argumẽta pꝛeſtare. h faſciculſ ad
comburendum traduntur chꝛiſtus expoſuit:ꝙ mittit ſi

lius hominis qui ſeminauit angelos ſuos et colligent

De regno eius omnia ſcandala: que nihil aliud eſſe vi⸗
dentur niſi qui in chꝛiſto ſcandaligati ſunt. cõtra quos
oſitum erat verbum.beatus quinon fuerit ſcandalia
tus in me. Scandaliſantur quidam pꝛopter timoꝛem
humanũ in fide:vt omnes apoſtoli maxime petrus qui
ſe non ſcandaliſari omnino aſſerebat: tamen timoꝛe Pp⸗
cuſſus defecit in fide.negando quẽ ante pꝛedirerat eſſe
ninum dei. Scandaliſantur aliqui in doctrina chꝛiſti nõ
recte in eiligent es que ipſa veritas docet.aut deſpicien
tes.quia coutra et ſupꝛa ſenſum humanum eſt: ſicut
phariſei cum eos ſaluatoꝛ de tranſgreſſione mãdati di⸗
uini pꝛopter traditõnem pꝛopꝛiã aperte ronererea
res etiaʒ in dei eccleſia ſcandala facti ſunt qui alios ma⸗
le dvocendo aut viuendo nequiter ſcandaliſant. de qi. i⸗
bus per prophetam̃ dicitur. Elos autem receſſiſtis de
Via:et ſcandaliʒaſtis plurimos in lege.aid ſacerdotes e⸗
rat verbum iſtud qui populum erudire debebant:et vi/
ta et voctrina dirigere in ſalutem. Apſi vero de via ve⸗
ritatis receſſerunt: ſubiectis plebeis ſcandalum inferẽ⸗
tes: non leruantes legem quam alijs ſeruandam auda
ciſſime pꝛedicabant/uod poſt chꝛiſtum in ſucceden
tibus moꝛibus actum eſt: vt multi pontiices ſacerdo⸗
tes atq; doctoꝛes populo er damnatis moꝛibus pꝛebu
erunt iuer ad mare ſubmerſionis/Scandala nephn,
da qui heretici nuncupantur plenius pꝛedeceſſoꝛes in
hac parabola oſtendere. aduerſus eos ſuhtiliſſime diſ⸗
ſerentes:vt hic ſit pꝛeterire cõmodius endietid
am ſunt omnes qui faciunt iniquitates:vt nullus pec⸗
catoꝛ niſi iuſia pꝛeuentus emenda remaneat. Facien⸗
tes quippe iniquitatem ſunt omnes qui faſtu ſuperbie
peetereunt legem dei: vt hoc diſtare videatur inter züa
nia et facientes imniquitatem. ꝙ ʒiʒania ad hreticos ſciſ⸗
maticos et male docentes et interpretantes ſcripturã
pꝛeter ſenſum pꝛopꝛium referatur. qui vero iniquita⸗
tem faciunt.ad omnem perperam actõnem Nio au/
tem ho: um in caminum ignis et fletus et ſtridoꝛ:perpe
tuitas eſt aneren tonera tenerum hominuʒ ſenſum
Per ignis aſperum ſenſum. Fletus pꝛo lonis irrecupa
biliter perditis. Stridoꝛ pꝛo reatibo ineuita
plicatis/ uſtoꝛum wro fuiſgoꝛ Per ſimilitudinem ſolis
exceſſum eterne claritatis inſinuat:qui nec ſub imagi⸗
ne lucidioꝛis coꝛpoꝛis potuit deſignari:quoniam ſub ce
lo mil ſole lucidius in coꝛpibus inuenitur:quanqᷓ; mul
to peramplius ab iſta luce in eternum ſplendo⸗ iuſtoꝝ
erit. Nam erit lux lune ſicut lux ſolis. Et lux ſolis erit
icut lux ſeptem dierum. vt etiam eo amplioꝛ ſit erceſ⸗
ſus vt in ipſius explicatione lingua pariter et ſcri⸗
gant⸗ Khciar guornam iee S vidit nec auris au⸗
iut. nec in coꝛ hominis aſcendit que pꝛe arguit deus
Ddiligentibus ſe MAuod ver s hiint non eſt cer
tum diſſinire:ſi alia ſiue vna eſt cum iſta palvla. re⸗/
U. d. Eα1*² —
OCrran g. WI1r. ſrxxπ .

15— — 6 9 aro e=
11— õ E

Agoꝛmireè: vt

que demum mittitur de meſſoꝛe in meſſem

ſextus

diderim potius eſſe vnam qᷓ; aliam: qᷓ;uis aliqua ſerio/
ſius poſuit marcus enarrare qᷓ; mattlxuſ. Verũtamen
ver ba illa hic breuiter ſubꝛogantur: ne pꝛeterijſſe vide·
amur. Oatoꝛ idem qui ſupꝛa filius hominis:cuius do:··
mtio permiſſio eſt agendoꝛum. Nam qui doꝛmit incus⸗
nioſüis ſtin adenninertt enupie quid agatur ne⸗
ꝙ; ſcrutatur ſi quiſpiam aduerius eum paret inſidias.
ſi quis aggrediatur. ſi aliquiſ bella commoueat. ſi quis
furetur.ſi quis quomodolibet perperaʒ agat. Eſt enim
doꝛmitio quedam moꝛtis imago.quedaʒ alienatio ami⸗
me:ceca extaſis mentis.impotentia ſeniu n namob
rem doꝛmiens inactuoſus eſt. non omnino ſe ratõnis
motu. Quo tipo paralolice filius hominis dicitur obe;
erittat libere ſpiritualem et miſticamp
edere ationem. Exurrectio nocturna atq; diurna. cu⸗

ſtockia et pꝛotectio eſt in aduerſis et pꝛoſperis: et exer⸗ —–
citatio õõ men germinat et creſcit ignoꝛan
te ſatoꝛe:ſimilitudo eſt non veritas. Nihil enim filius

Ni ignoꝛat.qᷓ;uis ignoꝛantis tipum ſepe demonſtret.

Alltro enim terra fructiſicat. pontanea fructificatio
terre bonum eſt naturale:quoniam habet naturale bo⸗
num per ſeipſum in melioꝛa pꝛoſicere multomagis bo
num ſupererogate gratie ad potioꝛa ſe en
tamen et gradus in ſpirituali pꝛofectu euſtunt vt pꝛi⸗
mum germinet herbam deinge ſpicam: deinde plenuʒ
frumentum in ſpica/&liridis herba que pꝛimo germi⸗
natnur er ſemine. eſt ipſa fides.qua efficiuntur fideles.
MNam ſides eſt erx auditu.auditus autem per verbñ dei.
quod eſt ſemen faciens ſemina = vero eſt
charitas:quam effraite nominare neſcientes:ab inimi
cis in flumine ſunt ſubmerſi. Dignum eſt vt ſubmer⸗
ſus intereat.qui charitatem non nouit.que virtutibus
omnibus ſupernatat/rumentum gutem plenum in
ſpica:loni operis conſummatio atq; perfectio eſt.
fecta ſiquidem charitas ſoꝛas emittit timoꝛem. Exclu⸗
ſio timoꝛis plenitudo e t virtutis.quoniaʒ cum ad per⸗/
ditionem vite rerum et ad ſubeunda pericu la nil timo
ri ſuhijcitux.plenum opus atq; perfectum ex charitate
genearur fe mõñ per herbam ipſam bonam volunta⸗
tem intelligere poſſumus ſeda puſillanimitate deten⸗
tam ſeu apparentem in nobis:neſaentes tamẽ in quã
partem debeat declinare. wlut videntes grani vieidem

—

herbam.ignoꝛamus vtrum fructincet vel areſcat aut
deficiat humoꝛe modico ſeu grandine deſcendẽte de ce⸗
lo:ſiue aeris aut terre defectu aut boſtił curſuſer
Pinn vero ipſam noſtram wnam voluntatem vtiq;
1

ic honam vt mala queq; declinet. tamen modica bona

perſiciat/Ded perfectum frumentum in ſpica: perfectã
in bvnis operibus ninuuevolantaren dN iam
alius non minoꝛ vtiq; ſenſus:vt herba empus nature

ab adam vſq; ad legem. ſpica tempus legis vſq; quo de
uenitur ad chꝛiſtum:plenum frumentum euangelice
ſiue chꝛiſtifere gratie tempus quouſc; pꝛe ens ſe
finiatur nnſnuetefichi etiã in his tribus gradus
militantium in eccleſia conſtruuntur. videlicet pꝛoba⸗
biliter adoꝛientium:et gradien tium de virtute ima. in
illam que apicem habet: ſimiliteret eoꝛum qui ad con⸗
foꝛme eis culmitium virtutum auenerunt gaffante
pſa eſt vni
uerſalis infallibiliſq; dei iuſticia. de qua ſcribitur apoca⸗
lipſis decimoquarto. Mitte falcem tuam acutam a me
te.quia venit hoꝛa vt metatur.quoniã aruit meſi is ter⸗
re. Et miſit qui ſedebat ſuper nubem falcem ſuã in ter/
ram:et meſſuit terram. Galcem acutam habebat qui ſe
debat ſuper candidam nubem videlicet ſuper eccleſiam
omni virtute nitentem.qui ſimilis erat filio hbominis,

rvrn — * ewBEr .. rs
.4.. .απ 9. I- r. 2— 1. 2-
1 rr- rwrn .- r
Gls= .

. —

Et qui ſeminat vt ipſe ſaluatoꝛ expoſuit eſt filius homi⸗
nis.vt idem ſit meſioꝛ qui ſatoꝛ extiterat.cuia patre o⸗
mne iudicium datum eſt. quia filius hominis eſt. Et
de. coꝛonam au ream habebat in capue ſuo.quia ipſe eſt rex
regum et dominus dommantium: et in robur noſtre ſi
dei atq; ſpei ad coꝛonam ſuſcipiendam pꝛo meritis qui
ſumus in gloꝛiam ſuam tranifoꝛmandi. non alij metal
lo ſimnlem niſi ei qui ſuper omnia metalla tenet excei⸗

num ſum. vt ſupꝛa id quod ſperamus aurearum ſit in capitiꝰ
ann⸗ bus ſaluandoꝛum impoſitio coꝛonarum ſtur pro⸗
ncb tinus fino homimis vt falcem ſuam mitthtꝛac ſi xritas
s et ratio diceret. ac ſi ſpirituſſanctus aut pater hominis
be ſilio dicat vniuerſa leʒexercere iuſticiam que per falcem
m; deſignatur acutam:a cuius inciſione nihil eſt reſerua⸗
h/ bile.quin vmat in meſſſuram. Hoꝛa ſiquidem ſemper
er⸗ eſt exercende iunſiicie ad demetendum eos qui vite hu⸗
n— ius curſum iuſte aut culpabiliter expleuerunt ſed vna
ius erit ommum hoꝛa qua meſſis que finis eſt ſecllii deme⸗
tet. retur.et omnium erit diiudicatio extrema. cui alia non
tio lircedet/ Ane meſſis aruit:ad id pꝛofecto peruenit vt
keww⸗ nil expectetur addendum. excepta meſſione per falcem.
8e quod fiet omnino in termino ſeculoum.
e De pabola grani ſinapis ſati.ſcoᷣm matlheum mar⸗
en, cum et lucam Capitulum. IIII.
ſ OAIſt paraluolam iacti ſeminis.partim in per⸗
i⸗ p ditionem. partim in trifarium fructum con
uerſi.et poſt illam qua mali cum lonis vſq;
hini ad ſinem ſeculi dicuntur admixti. in modica
“ re augmentum eccleſie deſignauit.vt virtus in deum:
s Ptentia virtutis ad ſeipſam.et quicquid loni in eccle⸗
n ſia exterius agitur: ad fidei gratiam non ad homines re
A feratur. Elnde aliam paralolam propoſuit eis dicens.
LBimile eſt regnum celoꝛum grano ſinapis.quod ac.
cipiens homo ſeminat in agro ſuo.qð ninimuʒ quideʒ
Rre eſt omnibo ſeminibo que ſunt in terra. Quod cũ ſemi⸗
humo natum fuerit creſcit.et aſcendit in arboꝛeʒ: et fit maius
tate omnibus oleribus.et facit ramos magnos: tta vt volu
ntg cres celiveniat et habitent ſub vmbꝛa in ramis eius
ltcn, Non eſt hic ſimilitudo rerum ſed actionum. quoniam
igbi ſicut granum ſinapis videtur cõtemptibile inter ſemi
lenm na.ſic verbum ſidei videtur contemptibile inter verba
t rationis humane.cum verbuʒ fidei dumtarat ſit mn au
ctoꝛitate:diſſertiones vero nature pꝛocedant ex quadaʒ
. inſita ratione. Sed cum verbum fidei homo chꝛiſtus
ſeminandum accepit.quod et ſeminauit vt iam pꝛeno
D uimus:et inuiſibilibus creuit augmentis. et ad perſe⸗
l ctionem arꝛis per ſimilitudinem fecit ramos pluri/
n mos.:ſtatus videlicet oꝛdineſq; viuendi.vt homines ve
ure Iuũt aues in agere abſqʒ certa via in vanitatibo huiꝰ mũ⸗
d dierrantes. incertis ſedibuſq; vagantes.vemant ad ha
e bitandum et quieſcendum ſub vmbꝛa fidei chꝛiſtiane:·
iu — Vlut a malis et inten ſis caloꝛibus eſtuati/Elna poꝛro
lus eſt artoꝛ que ex ſtipite vno conſurgit.ſed odſſfunditur p
ba⸗ tenditur dilatatur in ramis:non tamẽ multiplicata ſti⸗
in pitis vnitate. VUna ſiquidem eſt fides a chꝛiſio fundata
.— in coꝛdibus hominũ in ſato et contemptibili verto:que
ſe ſeruans in tenaci radice atq; in roboꝛe vnitatem. ſuo
ni ineffabili creuit augmẽto.et ramoſ expandit plurimos
ad receptionem ommum vemre volentium. vt nulli er
ne cuſatio er tergiuerſatõne pateat.ſi non venerit ad quie
ſcendum.vt ſi vnus ramus non placeat.alter ad habi,⸗
, tandum in vmbꝛa eius in placito fiat Quamiuis enim
ſ vna ſit figes credentium.et vna in ill ſit intentio acti⸗
S onum:mò tamen in fide omnino vna eſt operatio recte
1 Prn NR —ꝑ — Burrr een I r .
9 e.rö, —r — Laor rnptr — 1U.9 „ 4
. Arr rim,
.
27.
.

De parabolſ

Baluatoꝛis

agentium. Mam et apoſtolus nouem in eccleſia diſtin/
guit ſpirituſſancti opationes.quanqᷓ; T multo ſunt plu
res:que velut rami exiſtunt in arlvꝛe.ſic iſte manent in
ſide. Ramus eſt ⁊ inter ceteros pꝛimꝰ.inexceptuata ob⸗
ſeruatio mandatoꝝ:in quo pꝛimo mſidere opoꝛtet aues
ſpirituales aduenietes.amus eſt i arbvꝛe fide qua⸗
q; abiectioꝛ:ipſa coniugalitas contracta modo dbito ꝓ

ptrer pꝛolem. Ramus omnis caſtratio pꝛopter regna ce

loꝛum: ſiue que ſemꝑ integritateʒ retinuit: aut illaqᷓ de
altitucdine pꝛocelloſi maris in poꝛtuʒ caſtitatis duenit.
Mamus abdicatio omnis laudate materiei. Pamus in

pꝛorimum onmis actio cum pietate relata. Ramus ana

choꝛitica vita. Ramus cenobitica conuerſatio· Ramus
caſtigatio coꝛpoꝛis cum diſcretione aſſumpta. Ramus
eſt feruoꝛ ad enas.et electio extinctõnis vite. ne pꝛea⸗
datur ab arvꝛe. Magna numeroſitas eſt in ramis. In
omnibo his magna et plurima ſunt teſtimonia euange
lica ſimiliter et apoſiolica:que velut nota ſaltem excon⸗
ſuetudine agendi ſiue loquendi ſcrutatoꝛibus ſcriptu⸗
rarum.et parcens etiam lectoꝛibus intermiſi: ac ꝑ hoc
omnes inuitantur vt aues in arboꝛe huiuſcemodr quie
ſcamus. Memo ſibi de aliquo blandiatur non poſſe in ra
mis ſidei habitare.cum in ipſis tanta ſit numeroſitas
t vnumquẽq; pꝛo ſua capacitate ſuſcipiat.ihil enim

ſiges habet anguſtum. in ranus ſuis vaſtiſſima eſt. tan
tummodo vnitas in fundamento ln fnen Meautem

poſt ſationem grani triticei ſatio grani ſinapalis induci
tur:rectus oꝛdo depoſcit.vt amoꝛ charitatis ſuper ope/
ra inducatur:quomam iuxta menſuram amoꝛis: recte

agentibus retributoꝛ lvonoꝛum omnium pꝛemia largie
tũr. Contritum enim granum ſinapis: vim eximie cali
ditatis oſtendit. Sumptum id efficit.cerebꝛum cõmo
uet.ſed in hoc experientis plus elucet.

De parabola fermenti.ſecundum Eatttrum et ni⸗

cam. Capitulum. V.
Irtutem diuinoꝛum ſaluatoꝛ oſtendit cum
in eo quod tam videtur modicum. tantam
operetur in tranſmutatõne efficaciam in vir
tute.ſicut ſupꝛa granum ſinapis. nunc autẽ
fermentum. Mam ex arte piſtoꝛia noſcitur: ꝙ modicuʒ
fermenti multam maſſam in naturam ſuam conuertit

V

Et dum pꝛo peccato ſeu peccatoꝛe depellendo apoſiolus

loqueretur:auſus eſt dicere. Neſcitis quia modicuʒ fer
menti totam maſſam coꝛrumpit. Non tamen hic pecca
ti habet imaginem ſed ſimilitudineʒ ad eccleſie ſancte
miſteria:et ad animam per bona opera ſatagentem. Et
multis hanc parabolam in ſenſum allegoꝛicum diſſerẽ⸗
tibus:nos in vita agenda vt poſſumus includamus.
Nam de natura coꝛpoꝛis eſſe membꝛa certiſſimum eſt.
et vnius nature coꝛpus cum mẽbꝛis: membꝛaq; cum
coꝛpoꝛe ſimilem declarationem ſuſcipiunt. Quoniaʒ ſi
regnum celoꝛum ſic aſſimilatum eſt.vt mulier fermen
tum accipiens ſit eccleſia que rationes coꝛpo:is tenet:
ſic quelibet anima que in coꝛpoꝛe cum ceteris membꝛis
membꝛum exiſtit. deuenire poteſt in ſimilem actioneʒ
Equidem fermentum anima accipit cum ſuſcipit con⸗
dientem doctrinam: nam et doctrina lona vwl mala no⸗
mine fermẽeti ſignatur cum dicitur. Cauete vobis a fer
mento phariſeoꝛum. Mic wro pꝛo doctrina ſana depꝛo⸗
mitur cum aſſimiletur ſibi actioregni celoꝛum. ꝙ taleʒ
ſimilitudinem omnino non gereret:niſi fermentũ etiã
in bonam partem etiam accipi poſſet. Ofmis igitur ani
ma aue appetit eſſe in regno celoꝛum. accipit ſancte ſcʒ
euangelice doctrine fermentũ:et in tribus ſatis farine
abſcondit·vt totũ hoc efficiatur fermentum: quod dici

—

—ee — *
7

niam nihil tam dignum memoꝛiaq; voctrina ſa
rig nẽ ad intellgendũ eſt alia doctrina ſupioꝛ/quam̃

Liber

oteſt pꝛo his qui deliquerunt. Garina nanq; ad contri
rionem peccatoꝛum referri ſolet. Nam iſraelitici egredi
entes ex egipto iuſſi ſunt poꝛtare farinam: contritõem
videlicet peccatoꝛum. Et ad babilonem vt molat fari ⸗
nam:ad contritõnem maloꝛum ſuoꝛum dicitur. Tolle

molam et mole farinam: denuda turpitudinem tuam.

Euius tria ſunt ſata. Cres enim potiſime ſunt contri⸗
tiomis cauſe. quas menſuras recte appellamus. Habet

vnaqueq; determinatam dolendi ratonem. Prima ſi⸗
quidem quia omne iniquum in dei pꝛimo tendit offen

ſam. cum fiat contra eius legem eternam: que mala ſie
ri ſemper phibuit nunq; conceſſit. Secunda quia eius
ledit auctoꝛem etiam ſi pena ſen ſibilis non ſequatur.

cum eius dehoneſtat naturam. cum mmuit aut conſu/⸗

mit quod auctoꝛ in ülla placitum poſſidebat: et quantũ
in ipſo extitit peccando ſe abſtulit a pulcritudine vni⸗
uerſi. Tercia quia diuina durante atq; dictante iuſti⸗
cia:mali auctoꝛ ſegregatus a deo eijcietur in pꝑenas/er
mentum igitur euangelice doctrine in his tribus men
ſuris abſconditur donec totũ fermentetur:vt in ſeipam
hec tria cõuertat.et ſiat amaritudo euangelica:que ſem
per parit gaudium poſt moꝛtem. Et hoc eſt quod ſalua⸗
toꝛ paralbvlice dicit.. Simle eſt regnum celoꝛum fer⸗
mento quod acceptum mulier abſcondit in farine ſatis
tribus: donec fermentatum eſt totum. Et etiam acce
pta ipſa eadem doctrina in tribus viribus anime abſcõ
ditur. vt ſecundum ſuam pꝛopꝛietateʒ in illam conuer⸗
tatur. quod eſt memoꝛari et intelligere atq; weeſcn⸗

welle perfecte ſenſus eſt conſummatus. Mon fit farina
miſi in duaba molis granũ ↄteratur.quaꝝ vna ſuperioꝛ
alia inferioꝛ. que neciure pignoꝛis accipiende ſunt cha
ritas videlicet que omnibus ſuperfertur. et timiditas

ne in inferioꝛibus partibus anima Jerſqaticke ſe ab
alida cõ

ſcondi poterit in farina fermentum.niſi aqua 5
ſpergatur. vt totum cõſperſum fermentivirtute fermẽ
tetur.quam nihil aliud eſſe dixerim q; gratiam examo
re tributam.vt chꝛiſto cõmaſſati.eiuſq; doctrine vnus
panis ſimus cum ipſo pꝛo ipſo amaritudinem huius
vite tenentes. cum ipſo facti vnum eternaliter regna⸗
turi. Et hoc eſt quod in fermento ſic abſconſo intelligi⸗
tur regnum dei.

De parabola theſauri abſconditi.ſecundum Datthe
um Capitulum. I.
Hiit eterna ſapientia occultare miſteria. et
n humanos animos accendere ad querendũ.
Et per paralvlaʒ theſauri abſconditi deſigna
uit eccleſie thefſaurum:exercitium iuſtum in
agenda vita ſtatuit chꝛiſtianis dicens. Simile eſt re/
gnum celoꝛum theſauro abſcondito in agro: quem qui
inuenit homo abſcondit:et pꝛe gaudio illius vadit ⁊ vẽ

dit vniuerſa que habet emit agrum illũ.. Si vnus
et idem eſt aplondensntlenian wendens /et emens.
i.

occultiſſimam et difficilem explanationem habet para
bla. Si wro vnus eſt abſconſoꝛ/alius emptoꝛ: facilioꝛ
et clarioꝛ carpitur intellectus. Nam ſi vnus eſſet abſcõ
dens et emens:hec ſequeretur abſurditaſ. Quis enim
inuentum theſaurum pꝛeterq; in ſuo agro abſconde/
ret: Quss in alieno:vt pꝛopter theſaurum ad emen⸗
dum animaretur agrum. Si autem in ſuo cur omnig

Ddiſtraxit et quod ſuum erat emit. Quis enim ſue rei ſi
biipſi factus eſt vendens ⁊ emptoꝛ. Miſi foꝛtaſſis ſic ve
limus aſſerere ꝙ quiſpiam in alieno agro ex caſu theſau

rum inueniſſet:quem cum non potuiſſet extrahere aut

ſextus

nollet.ne furti iudicio ſubiaceret. magis iure venditio

nis et emptionis voluerit poſſidere.ſua queq; diſtraxit

vt agrum habentem theſaurum abſconditum poſſide/

ret: Sed ꝙ vnus et idem ſit ad quem omnes hunuſce

modi pertineant actiones.tarditas ingenij mei venire
in hanc conndentiã omnino diffidit: ſpirituſſancti gra
tia pꝛohibente. leruntamen ad has diuerſas operatio
nes diuerſos auctoꝛes inipicere decentius iudicaui.vt

alus abſcondens alius ſit et emens.ad quã elucidatio
nem ſingula in explanationem uenuancfiͦdſtondes

ent deus pater/Cheſaurus eſt filius hbumanatus/ger
ipſa eſt actio agende vite. Anuentoꝛ et ſua vendens et
emens.eſt omnis fide ſincera ſignatus.regnumq; ce⸗
loꝛum ſcilicet eccleſia ſancta nouit.habet hoc.in ipiahhu
luſcemodi miniſterium ſine intermiſſione pꝑeragitur.
Inuenmit pater non tempoꝛaliter ſed eterne filiuʒ.cum
ab eterno genuit eumſquem in tempoꝛe pꝛeſinito ab /
ſcondit pꝛimo in humanitate:vt poſtmodum in actio /
ne vite agende abſconderet.Actio ſiquidem ipſa eſt om
ne ſacramentale miſterium in quo abſconſus eſt chri⸗
ſtus.ſic abſconſus vt non intelligatur.ſicvere vt per ſi
dem inueniatur:mam aliunde ſacramenta non eſſent.
ſi non abſconſum chꝛiſtum haterentAbſcondit ſe adã
ne videretur a do. innocentie ſtola nudatus mobedie⸗
tie merito.quam ipſe ſub celo pꝛmus incepit.ſed deus
e regione filium in ſacramentis abicondit:vt inuenire
tur ab homine merito ſidei quam hominibo dedit. In⸗
uentus adã ab abſconſione ſui argutus eſt penaq; mul
tatus:inuentus chꝛiſtus inuentoꝛibus peccata remit⸗

tit. Mudus abſcondebatur adam a ſtola virtutis:filius

dei abſconditur humanitate veſtitus.quam vt reuiui⸗
ſceret pꝛima ſtola genus humanũ ſponte ſuſcepit.Non
enim ĩ ſacramentis fidei noſtre filius dei pꝛeter huma
nitatem.nec pꝛeter deitateʒ humanitas creditur.vnio
ſiquidem vnam omnino facit eſſe perſonam. Decretuʒ
fuit eterm conſilij vt ſic abſconderetur filius dei.vt ſic
per fidem mueniretur. vt laboꝛ inquiſitionis in coꝛru⸗
ptibilibus creaturis culpam delectationis in eis pꝛohi⸗
bite per gratiam dei ſuperaret:et quereretur in multis
quem pꝛopter multa homo reliquerat.et a multis acce

ñ virtutibus etiam eſt abſconſio chꝛiſti.quoniã cum

dereturx ad vnum a quo ad multa ſuerat facta digreſſio
in actum deueniunt actionis eius eſt gratia:. chꝛiſto dię/

cente:ſine me mihil poteſtis Reeei i omnis lo⸗
ne legis ipſe appoſitus eſt finis.velut pꝛemialis theſau
rus in agendis:quoniam finis legis chꝛiſius ad iuſtici⸗
am omni credentivt pꝛo ommibus aſſeratur dictum

pꝛopheticum. Clere tu es deus abſe LongreneſCle a?⸗

us abſconditus in humanitate latens in ſaeramentis

ſine coꝛpoꝛea dimenſioneę conſiſtens.incompꝛehenſus

a ſenſibeſfide cred itus Matet hic theſaurus in agro vir/
tutum:in quo inuiſibiliter inuenitur. Hoc enim potiſ⸗
ſimum haſent virtutes viuifice.chꝛiſtum ſcilicet dei ſi
lium in theſauris Mõ enim videtur in ſacramentis aut
in virtutibus chꝛiſtus.ſed miro et ineffabili modo ab⸗/

ſfſconditus eſt in eis.qui ſide inuemtir eni 9/
tur. ct aperta ſacie cognoſcetur. Hinc apoſtolus ait. Eli

demus nuũnc per ſpeculum in enigmate:tunc autem fa
cie ad faciem.Nunc cognoſco ex parte:tunc autem co⸗
gnoſcam ſicut et cognitus ſum Quare videmus ſicut
per ſpeculum in enigmate:miſi quia in agro agende vi⸗
te abſconditus eſt. Ager ſiquidem agende vite/ipſa eſi

virtutum congregata congeries.ſecundum quam de⸗
bet eſſe omnis actio chꝛiſtiana: ſed in ipſa chꝛiſtus niſi
in fide conſpicitur. vt omnino noſtris ſenſibus abſcon⸗
datur. Sed cũ aduenerit tempus pꝛemij poſt exercitiũ

oαν. Jr-A"r! En T rr *ͤ;

—˙– — — — — —

=, —

— —— — —

N
tio

des

rf
ſent.
ſeac
Nie/
ds
gire
J
nul
enntn
lis
euini
Mon
uma
ynio
reng
Nt ſit
deruf
Proh
multio⸗
1 ece
ene⸗
an
ſoͤl
rſi
ſtia
Gum.
Eicſ
ents
s
wpt,
npet
rbii
⸗
.
.G
emk
m
fan
geyt
ſ

—

ic,/
bnif
ſoon
rtid

ac.

De paraboliſ

huius vite videbimus facie ad facieʒ. et cognoſcemus
vt cogniti ſumus:vt non abſcondita amphus.ſed in o⸗

mni reuelatõne atq; aperta viſione cognoſcaturccqui

non abſcondit eum deus vt ſemper maneret abſtonius
ſed vt inueniretur ⁊ cognoſceretur ⁊a fieret manifeſtus
et eęſſet pyemium inquiſitionis et beatitudo imnuentõis
Mam tſaurus abſconditus a ſcientia abſcondita.que
vtilitas in vtriſq;. Si theſaurus non inueniatur et ſa⸗
pientia non effundatur: pꝛotinus eſt ⁊ nulla. Hed hoc
Rne filium eternus pater per huiuſcemodi foꝛmam ab
ſcondit in tempoꝛe.vt in tempoꝛe imeniatur eternus:
qui factus eſt in humamitate tempoꝛalis pꝛo omnibus

Pꝛoinde inuentoꝛſſimul factus empto accedet. xcel⸗

ſit igitur homo ad alienũ agrum:et aliquid ibi egit vn⸗
de meruit inuenire theſaurum occultatum. Lmoꝛe the
ſauri contractus eſt quo diſtraxit que ante dilexeren et
ad commertium venit.ex quo in luce iam ſactuʒ eſt. ſu⸗
um non eſſe agrum quem emit.Alterius erat iuris qʒ
ſui vendicauit ex pꝛeciomnon defimto ex numero ponde⸗
re vel menſura.ſed ex vniuerſa diſtracta ſubſtãtia emit
agrum illum:vt ſiue magm numeri ſiue parui ponde⸗
ris et menſure nilq; taxavetur.nil eſſet in exceptõne ſed

omnis ſubſtatia reduceretur in pꝛeciũ: vt combar
agrum pꝛopter abſconſum thſaurum /Si quis iunta⸗

litteram ſequitur omne quod paralvlicł dicitur: aut in
ſenſu ſcripturarum errar aut ignoꝛat.et ignoꝛando vio

lentabit ſcripture decurſum:retoꝛquens in nefidꝗ par
tem que violentiam omnino non patitur/Quamob⸗

rem in omnibus ſacre ſeripture miſterijs id conſidera⸗!

re pꝛius expedit.vt intentione ſeruiatur dicentis i
poſt teſauri abſcon ſi negocium:qualiter in miſterxio re
gni dei xoſſit inueniri diſcernendum eſt.Ad inuenien⸗
dum wlut quedaʒ foꝛtis mulier acceſſitłccleſia.ſeu pei
ma ſiue omnis ſubſequens fidelis anima: illo ſciliq; pe
de licite inquiſitõnis.quo vmicuiq; licitum eſt querere
catholicam fidẽ/que cum inueniſſet pꝛimo agrum q; oc

cultum theſaurum. conſiderauit ilum et emit eum.
Quare conſiderauit Atrum in illo aliquid lateret.Nã

pꝛius ager q; teſaurus noſtris offertur obtutibus. Et
diligenter conſiderans inuenit in ipſo agro ſacramen⸗
toꝛum atq; virtutum ineffabilem latere theſaurumad
innoteſcentiam recte agentium quod virtus ducit ad
chꝛiſtumnon chꝛiſtus ad virtutem.q;uis ipſe pꝛimo ad
virtutem capeſcendam adiutoꝛium pꝛebeat. qm̃ non ſi
nis chꝛiſti virtus.ſed chꝛiſtus finis eſt omninochꝛiſtia
ne virtutis. Et ſupꝛa iam diximus quod aplus dicit.qꝙ
ipᷣe finis eſt legis ad iuſticiam ommi credenti. Inuen⸗
tus eſt theſaurus in agro:diligenti conſideratõe pꝛeha⸗
bita.Hec enĩ fuit actio in pꝛedio alieno:vt con ſiderare
tur qð boni contineant ſacramenta ſiue virtutes. Ratõ
pꝛioꝛ hoc lalvꝛauit in agro. Apſa intelligentia pꝛioꝛ ope⸗
rata eſt. cum ingredi fuiſſet ipa permiſſa:cum ſe abſtra⸗
heret ab his in quibus ſenſualiter ⁊ naturaliter ageba⸗
tur.et niteretur ſi quiſpiã ſupꝛa naturã poſſit inquirere
Hoc typo ſalomon ante perfecerat dicens. Cogitaui in
coꝛde meo abſtrahere a vino carnem meam: vt animũ
meum tranſferrem ad ſapientiã euitarẽq; ſtulticiaʒ. do⸗
nee viderem quid eſſet vtile filis hoim· Optima cogi⸗
tatio hũani coꝛdis.vt abſtrahatur naturalis caro qua
velut a ꝑte totum totus intelligitur homo ab ea leticia

qua fonnſeter et blandimento ſenſuũ dlectatur. et ani
mus tranſferatur ad ſapientiã:que ſolũ in vitalibo vir⸗

tutibus plene conſiſtit. Et ſtulticia deuitetur que ipſa
eſt a nõ altera:ca gaudiu ſiue ſolame atq; beatitudinis
requiẽ querere in caducs. Hec ſtu conſiſtit
his delectari que alium oꝛdintur ad finem. nõ de vir⸗
.. 1— 2: ℳℳ. Se. ſt Mm- +
.„△¾P —— —
(6- —

.

Guren- C PrSE

niſi cheiſtus dei filius redemptoꝛ oim hominũ. Hec nẽ

melioꝛa ſe tranfferre nititur. eidẽ inſepabilivinculo co⸗

atq; virtutũ:qu in eis eſt chꝛiſtus:in quoſunt omnes
theſauri ſapiẽtie abſconditi. Nec alibi qui ſaluandi ſunt

Oglugtoꝛis

tutibus dixerim.ſʒ de gfunctoꝛijs atq; terrenis. et que
moꝛtali carnis pꝛudentia inquirũt. Hoc ſiquideʒ ideo
ſiat donec videatur qu id ſit vrile ſilijs hoĩm. Mihpil vti · 2 be.
le ꝛvo eſt alijs hoim niſi ſpecioſus foꝛma pꝛe filijs ho/
minum:qui filius dei exiſiens inuentus eſt vt homoin
habitu hominũoꝛmam dei nõ reiinquens induit foꝛ⸗
mam toim:quẽ non cognouerũt ſilij bominũ:ſed exce⸗
dentes naturã oim hbominum. Contra quem ollexerũt
vanitatem. queſierunt mendaciũ graues coꝛde ſilij ho
nmunũ. fine q̊ vani ſunt ſilij hoim. mendaces ſunt in ſta
teris inſticiaꝝ ſuarũ filij hoim.ſine quo damnantur om
nes ſilij hominũ.cum quo a in quo et ꝑ quem ſaluãtur
filij hoꝛm. Quid ergo vtile aliud eſſe pᷣt filjs hominuʒ.

pe ſit iuxta ſalomonns typuʒ hoim cogitatio: vt quid ſit
tiule filijs hoim cognoſcatur. Sʒ hic abſconditus eſt
in agro. Si con ſideraſti agrũ eme illum. Mõ eſt tui iu⸗
ris:non eſt tue poteſtatis. Diſtant virtutes a nouerca
natura:q;uis ſint ſcom conditam naturã. YJure pater⸗
ne hereditatis.illas hereditare nõ poſſumus. Spiritu
alia et coꝛpalia mala in hereditatẽ a ꝓthoplaſtis accepi⸗
mus et perpetuãtur in nobis durante ꝓpagine damna⸗
ta:vt nemo ab his hereditarijs malis pꝛeterq; theſau⸗
rus abſconſus abſoluat.zecio penitus opus eſt.vt iu
re venditõis et emptõis ⁊eueniatur in sgrum huc the
ſaurum occultante. Ende pꝛeaũ ad rem tam alte vena
lem. Que inſignite monete ſufricient Elnde copia me
talloꝛum. Que ſuperſcriptõnes a imagines ceſaris im⸗
pꝛimentur. Quis ꝓſeneca fiet ſuadens venditõem do
mino poſſidenti. QAui tabelliones ad inſtrumenta con⸗

denda. Que fient in hmõi cõmertio cautões. De his
neq; de ſimilibo nemo cauſetur/Etade veſidẽ omia que
habesinihil retineas tibi diſtra xndũ.vt anamias et ſa⸗

phira de pꝛecio nõ defraudes.Affer wenditoꝛi omne q
accepiſti pꝛecium magnũ vel puum.dũmodo ſint omia
inexceptuate tua bona diſtracta · Oim eni inexceptua⸗
ta diſtractio que quis halłet.eſt ommibo abrenunciaſſe
peccatis que nti ſunt iiris. Iſta dumtaxat babemus ꝓ
pꝛia peccata MTuetudines malas. rebelliones ad vrum.
placita ſenſuũ.xoluntates ꝓpꝛias.et ꝓpꝛias regulatões
et ſcõm naturã coꝛruptã ledentes.et inclinatões ⁊ mo⸗

res ex eis. Iſtoꝝ oĩm venditio ſiat: et fiamus in gratia .
que naturã excedit ⁊ coꝛruptam ſuꝑat/ii ndetur.
Hec enĩ mala quis ſibi vendicabit ex blio. Paralola ẽ.

Nam his ofibus abrenũciaſſe vendidiſſe ꝓtinus eſt.
Pꝛeciũ enið er his patrimonialibo ꝓpꝛijs malis ſic
diſtractis pcipiturjpᷣa eſt diſpo ſitio in alterã vitam. et
ꝓpoſitum pſiſtendi. recidiuo omni depulſo. ipᷣa eſt ſir⸗
ma woluntas poĩa in gra fieri.ſuꝑata nõ deſtructa natu
temitur ager ſacramẽtoꝝ atq; virtutũ.in quo ſem
aliquid eſt agendũ. de quo viuendũ.lbi tleſaurus

eſt abſconditus.in futuro ſeculo reuelandus.j In hoca⸗
gro mẽeditabatur iſãaac:ſia us aliqñ fuerat medi

tandum in agro. Que igitur eſt agri meditatio niſi qua
liter in illo immaculate et non ocioſe viuatur. In quo
ſic meditatus vidit rebeccam ſponſam nouã aduenien⸗
tem:quã nihil aliud dixerim q;; graʒ ſpũſſancti: in ea vi
delicet aſſociatõe mr̃imonij ſpũalis.qua quis ſemꝑ ad

pulatus in ſoe agro iacob pgenis ad onentalẽ plagam
vidit puteum fontalẽ atq; ꝓfundam dei ſapienti: circa
quẽ accubabant tres greges ouiũ.tres videlicet oꝛdi⸗ .
nes ſaluandoꝛũ. adaquari ex illo puteo exrpectãtes. Non onr
eſt vera ſapiẽtia neq; pfunda niſi in ggro ſacamentox

—

⸗ʒʒ—

Liber

qᷓ; iuxta hmõi puteum accubare decreuerunt adaquari
aqua ſapientie ſalutaris:nmõ terrena et carnali que bibẽ⸗
tes interficit. expectãtes qua deus ſuos potauit electos
In boc agro ruth moabitis de iuſſione ſocrus acceflit
ad colligendũ ſpicas poſt tergum metentũ. vnde ſui vi⸗
etus poſſit fulcire inopiam. Oeficiens ruth interpꝛeta⸗
tur. Et vere ommis aĩa in defectiby eſt et ꝑditõm ꝓxima.
niſi accedat ad agrum ſacramentoꝝ atq; virtutu:vt col
ligat erempla ſanctoꝝet iuxta nouitate ↄuerſionis illa
modica verba que capi pñt exoꝛe doctoꝛuʒ. Ager iſte ad
quem ruth moabitis acceſſit.non cuiuſiipet hoĩs ſed ho

minis in quo virtus ⁊ foꝛtitudo conſiſtit SBic enĩi wos

interpꝛetatur. Decet enĩ agrum virtutũ eſſe hois vir⸗
tuoſi atq; potentis.quẽ nullus violenter ꝑ impꝛobita⸗
tem expugnet. Hec mulier a dño agti pꝛecognita.ne in
alterum agrum ad legendũ ſpicas accedat exhoꝛtatõeʒ

. —

accepit.qm omnis ager pꝛeterq; virtutũ honeſiam con
uerſationẽ nõ habet.Mec ſunt meſſoꝛes qui exempla ho
neſtatis atq; verba veritatis non relinquũt vñ agende
vite poſſit eſſe ↄſiliũ:vt modeſta imitatio ſit poſt eos.
Et traditur huic conſoꝛtiũ puellax.vt ſociarum fulta
ſolat io.in virtute aĩa plus ꝓficiat:nam ſocialiter iocun
dioꝛes ſunt ſpuales agones.Et iuſſum acceperũt ſerui
ne in hoc agro moleſti eſſent huic mulieri.MNõ eni vm⸗
us dñi ſerui:ad inuicem debent habere moleſtia. Et cõ⸗
ceditur cum pueris bibendi licentia. cum ſitis aduene
rit.Ommuũ electoꝝ in agro ſanctoqᷓ;uis diſpar.ſapien⸗
tie atq; gratie fit vna potatio.et ſaturatio ex pane metẽ
tium.Et largam ſupꝛa ſperatũ hec muler accepit licen⸗
tiam.vt ſi vellet metere potuiſſet. Nam ſepe de nouo cõ
uer ſis diſpoſitõne atq; animi firmitate conſpecta tribu
itur auctoꝛitas diſſerendi. Et aio dilatato mandatur
meſſoꝛibus vt ex induſtria plus apponant.cum aſſunt
qui plus colligere valeant. Et colligebat hec in agro a
mane vſq; ad veſperam.qm̃ vſq; ad ſinem vite actio iu⸗
ſta nõ debet excludi. Quid plura dixerim. In agro fa⸗
cta eſt diſpoſitio vnde ruth wos ſancta et in ſeꝑabili le⸗
ge matrimonij zungereru ſpem auriſſe omnipo⸗
tenti deo in eternitate iungamur. ꝑquirentes theſaurũ
abſconditũ in agro ſacramentoꝝ atq; virtutum.
De parabola margaritarum.ſecundum Mattheum
tantum. Capitulum. VII.
MNcompabilit er pꝛecioſus pꝛecioſa miſteria
i condidit:et in pꝛecioſis miſterijs ſuam deſi⸗
gnauit eccleſiam:qm̃ negociatõi margarita⸗
rum ipſam palulice comparauit dicẽs. Si

mue eſt regnum celoꝝ hommi negociatoꝛi:querenti bb⸗

nas margaritas. IAnuenta aũt vna pꝛecioſa margarita
vadit et vendit ommia que hobet et emit eam. Inole⸗
uit ex antiqua cõſuetudine inter hoĩes negociari. et fa⸗

cta eſt inquiſitio et inuentio ſecretarũ partium mundi

ad pagenda negocia:illaſq; partes negociatoꝛes frequẽ
tant:quas ſuis negocijs ad cõmertia faciẽda nouerint
exrerum copijs aptioꝛes.Et cũ inuenerint aliquid inſi
ane pꝛecioſum:emptõnis iure ſibi vendicare feſtinant.
His tipicis actõnibus eccleſia ſancta deducitur.que re
gnum celoxv in ſancto euangelio ſepius appellatur. Na

negociatoꝛes ſunt ſed ꝓ celeſtib legitimi cheiſtiani. Et

qui nõ fuerintſanimantur ad negocia pficienda celeſtia
cum tale margaritũ repiatur in regno: pꝛecioſitate cu⸗
ius ſunt omnia merito diſtrahenda. Querunt pcioſas
margaritas: ſed vna eſt dumtaxat ſup omnes pꝛecioſa:

. .

Bẽt. etere q;uis ſint aliquib inſignite virtutiboſnon
Erpediunt ad finẽ ad quem negociatoꝛ eſt editus. nec
auferunt inopiã ad quam depellendã ipe mercatur:nec
Pesdtn enn

ſextus

illam infirmitatem depellunt cum qua periculoſius ne

gociatoꝛ ipᷣe decertat. Mam ſi de margaritis ſcientiaruʒ

ggitur. pꝛecioſe quidem ſunt. multa docent. erudiunt

negociatoꝛẽ.attollunt in fama. eloquentem faciunt in

ammiratõe atq; veneratõne hoĩm ſepe ponũt:oſtendũt

ſecreta nature.ad aſtra diſcernenda ſuſtollũt.xex men⸗

ſuras et ſiguras aperiunt. calculando cuncta ꝓpoꝛtinã/

tur:modulantur vocis ꝓductibilis inſtrumenta: oꝛare
faciunt et acute ſilogiʒare:habente phiſicam adijciunt
ne ledatur phiſis.et leſa curetur. cirurgicari demon⸗
ſtrant vt vlcera et vulnera de coꝛpꝑibus depellantur.ſo⸗
lonis et athenienſium et romanoꝝ leges. ante mundi
rectoꝛes foꝛtiter garriunt:et vt ꝑſtringam mathemati
carum et mechanicaꝝ plenus eſt oꝛbis. Et in currum
quattuoꝛ diſponentiũ hoĩm moꝛe multi aſcenderũt:et
adhuc acute diſputatur de ipſis.ſed nec expediunt poſ⸗
ſeſſoꝛem ex omni pcioſitate quã continẽt.eius animuʒ
non quietant·beatã vitam nõ conferunt. In vna non
in pluribo omnis eſt virtus:in illa videlicet euangelica
et eterna doctrina.que pꝛecioſitatẽ habet tꝑalem ſnc⸗
Iiter et eferna.Quam qui inuenit omia diſtrahat. oĩa
vendat:abneget ſemetipᷣm et emat illam. ad quã mue⸗
niendam oĩm querentiũ vitam et ſaluari volentiuʒ fe⸗
ſtinare deberet intentio.qm̃ de illa ſcriptum eſt:qui me
inuenerit inueniet vitã.et hauriet ſalutẽ a dño i veẽ
ro ad omnia mundi pꝛecioſa volumus referre pubolam
nil pꝛecioſius inuenitur in octe terraꝝ qᷓ; quod inueni⸗
tur in agro dominico Nil ꝓtinus pꝛecioſius chꝛiſto qui
pꝛecioſa eſt margarita in terris inuenta.qm̃ ipſe in ter⸗
ris viſus eſt.et cum hominibo conuerſatus eſt.qui non
inueniretur niſi quereretur· Clerũtamen nec hoc niſi
ſe offerret omnib requiſitus. Sed tꝑus eſt requiren⸗
di dñm.cum ſe inueniendũ expoſuit Et ſi nõ inuenitur
niſi queratur.etiã necdũ queritur niſi ſe requirentib⸗
offerat.quantum queſtioni regula pꝛefigitur. Hinc per
ſapientiam regula querendi poſita eſt. In ſimplicitate
coꝛdis vt᷑i querite illum. Inuenitur auũt ab his qui nõ
tentant illum.Apparet aũt his qui fidẽ habent in illuʒ

Ecce Eengenn pꝛeuia eſt ad inuentõneʒ optime mar

gariteſConnectit aũt dñs ꝑ hiremiam coꝛdis totalita⸗
tem dicens. Cum queſieritis me in toto coꝛde veſtro:

tunc inueuiar a vobis:Matutina ſollicitudo ad inueni

endum congrua via eſt. tepiditas auteʒ nunq; inuenit
eum.de quo in tipo ſapientie ſcriptũ eſt. Qui mane vi

gilant ad me inuenient me. Mane aũt vigilare ad chei
ſtum eſt illum omnibo cogitatõibus et ſpeculatãmbus

anteerre: qui ſemp inuenitur ſi nihil ante illum autpᷣ
ter ipᷣm queritur. Sub eodem etia ſapientie tipo in li⸗

bꝛo ſapientie ſcriptum eſt. cum his qii facilem inuenti

onem expediũt. Gacile videtur ab his qui diligũt eam:
inuenitur aũt ab his qui querũt ũlaʒ. ꝛeoccupat qui
ſe concupiſcũt:vt illis ſe pꝛio? oſtendat. Qui de luce vi
gilauerit ad illam nõ lalvꝛabit:aſſidentem illam in foꝛi
bus ſuis inneniet.Ecce dilectio.queſitio.ↄcupiſcentia
euigilatio de luce veritatis ⁊ fidei.pꝛeoccupantẽ nos et
aſſidentem foꝛibus voluntatũ noſtrax.facile faciunt in
uenire Ermmius aũt ꝓphetarum alibi audiuit: et alibi
inuenit. Ecce audiuimus eam in eſfrata: inuenimus
eam in campis ſilue. Pꝛeter id ꝙ in iudea cheiſtus na⸗

tus eſt a quibus repꝛobatus:inuentus eſt in ſiluis gen

tilium docere vbi ſpũ et virtute inueniatur. Nõ igitur
deſcendamus in ſecretioꝛa maris:nõ montiũ alta ſub⸗
eamus.nõ loca cõmercij ad inueniendam hanc marga
ritam.ſed campos ſilue penetremus. Silue loca ſunt
inculta et agreſtia. In inculta et agriſti via/rationabili
ter aſſumipta:chꝛiſtus dñs inuemitur. Nõ eni in cãpis

„ „* D .

N
in
it
e
Int
on
ſ⸗
ndi
nti
um
et
vl,
l
on
mi⸗
0
nle⸗
ſe

Ime

ſEE

In
eni⸗
n
tet⸗
ſon
niſ
ten⸗
tur
nb

De paraboliſ

delitiarum ſed ſiluarꝑ:qui ſe obtulit requiſitus. Que-⸗
rantur loca remota et nemoꝛum campi qui ſunt amici
meroꝛibi.ↄtemplatõmbus apti.a ſtrepitu alieni.et ini⸗
bi inuęnietur:qui inter delitias et turbas ſepe perditus
ſt inter omies quedam via decentioꝛ. compendiuzʒ
habens:vt ſic queratur vt ab aplo refertur inuentus.
Inquit eni. Et habitu inuẽtus eſt vt homo. indutus
eſt dei filius nte humanitatis habituʒ ſin quo apparere
hominbo voluit./ſicq; inter hoĩes conuerſari.vt poſſet

a querentib inueniri. Qualibus moꝛib axparuit chꝛi
ſtus:in talibus inquiramũs. In foꝛma hois degeẽñns.

ömſrauit hoibo quid in ipo inuenire ſatagerẽt. Tler⸗

bo vitam agendam docuit:egit oꝑe etiam habituinuen

tus vt homo. Supꝛa id qð hoĩs eſt viuebat. Inſpiciã⸗
tur actões eius.in illis inquiratur et inuenietur vt ho⸗
mo.circumciſus vt homo.ad templum delatus vt ho⸗
mo.fugit in egiptum vt homo.timuit vt homo.cõuer/⸗
ſatus vt homo.ſubditus parẽtibo vt homo.baptiſatus
vt homo.ieiunauit vt homo.tentatus vt homo.pꝛedi⸗
cauit vt homo.laboꝛauit vt homo. doꝛminit vt homo.
eſuriuit vyt homo.manducauit vt homo. ſitiuit vt ho⸗
mo. bibit vt homo.ploꝛauit vt homo.turbatus vt ho⸗
mo.clamauit vt homo.apoꝛiatuſ vt homo.humiliatus
traditus vt homo.ligatus vt homo.verberatus vt ho
mo.paſſus vt homo.crueiſixus vt homo. moꝛtuus vt
homo.ſepultus vt homo.refurrexit quia homo. aſcen⸗
dit vt homo.etiam et qauia bomoſin om nibo pꝛocul de⸗
pulſo peccato. Sic ergo inuentus vt homo:ita eũ que⸗
rat et inueniat homo:inuentũ teneat nec dimittat ho⸗/
mo.et introducat in tabernaculuʒ mentis donec ipᷣe in
eterna tabernacula introducat.
De parabola ſagene. Secundum Mattheum.
Capitulum. VIII.
Rcdinauit ſaluatoꝛ in iam dictis palbolis exer
o citia hoĩm et animauit coꝛda multoꝝ.nũc ꝑ
pabolam que finem ſeculi poꝛtat:oĩim men⸗
tes abſterret et cautelam ſuadet:cum ad exa
men electõis neceſſariũ ſit venire.ad reponendum ele⸗
ctos in ꝑtibus ſummis:et repꝛobos in penis tetralibus
eternaliter includendũ. Iterum ſimile eſt regnũ ce⸗
loꝛum ſagene miſſe in mari.et ex omni genere piſcium
congregãti. Quã cum impleta eſſet.educentes ⁊ ſecus

litus ſedentes.elegerũt bonos in vaſa ſua:malos auteʒ

foꝛas miſerunt. Dic erit in ↄſummatõe ſecnli. Enbũt
angeli et ſepabunt malos de medio iuſtoꝛuʒ.et mittent
eos in caminũ ignis:ibi erit fletus et ſtridoꝛ dentiuʒ.
Hic moꝛes cudere difficultatẽ habet:et timeo exoꝛbita⸗
tionem ab alueo recto ſacre ſcripture.ſi velim illos im⸗
poꝛtune inducere.nam de ſine huius mundi et eccleſie
paralvla eſt. Et ſi nil aliud argueret mũdi finem vtiq;
ſuſficienter aſſerit lxc adaptatio ſaluatoꝛis.nec ad aliuʒ
ſenſum multa expoſitõe indiget.cum ipe clarefecerit di
ſcipulis ⁊ auditoꝛibo ſuis.d ſoliditate recte agentium
eſt iſta ꝑpabola. et in ꝑpuerſoꝛum ꝓlata terroꝛem.cum lbv⸗

ni dilanrurgpuerf detrudantur in genilen. ITIEIE
gena omnis iuſticia ſiue doctrina miſſa in mare pꝛeſen/

tis ſeculi ab oĩm creatoꝛe ab adam vſq; ad conſumma⸗
tionem id eſt in qua recte agi potuit vel ꝑccari. Cõnexa
quidem ⁊ reticulata man ſit ab eo tꝑe quo creatoꝛ crea⸗
turam condidit.cum qua ſub celo loqueretur:mec inter
ciſio facta fuit in filo.quin ſub nodis multiplicibo necte

retur.ab oꝛiginali iuſticiap circumciſionis diſtinctõem/
et locutõem patribo factamjet ꝑ legem in monte ſina.
et peructuatõem ꝓpheticamſquouſq; euangeliũ adde⸗

retur.exquo velut ex reticulato artificio eſt in nodis in⸗
ſolubilibo perfecta ſagena ꝓtenſa ſub vndis.in qua pi/⸗

— „ . P˖.1 .ł .

Moe ad huiuſcemodi officiũ piſcatõis acceſſit/Abꝛahaʒ
iſaac et iacob ſuis tꝑibus piſcati ſunt YJoſeph morſes

ges deo accepti omneſq; ꝓphete qui nõ a ſeipᷣis ſed a do

ſenſum. ſe tranſfferentes in nouitate vite ad ambulſan⸗

repꝛobantur:qm̃ huiuſcemodi piſcatio habet iudicium

tent
0
intelligẽtia elabatur interrogat.. Intellerxiſtis hec oĩa.

noſcit᷑:ſi deſicit intelligẽtia vbi veritas docet. Et nõ ap⸗

Baluatoꝛis

ſces pꝛocelloſi maris vndiq; congregantur: ꝓducenda
ad litus cum piſcatõem hoim voluerit terminare/Ad
hanc ſagenam immittendã ſub vndis ipᷣe ꝓthoplaſtus .
poſt pꝛeuaricatõem piſcatoꝛ effectus eſt.velut qui pꝛioꝛ pLDE
in hominibo nouerat dñi voluntatẽ: quam facendazet PE w
ſue ruine cautelam poſteris pᷣdicauit/Enoch etiã in ſa⸗
gena oꝛiginalis iuſticie ſemetipm et alios piſcatus eſt

et aaron conati ſunt piſcari etiqʒ pharaonẽ egiptiacũq;
ppłm:ſimul cum eis quos de ipoꝝ mambus eripere cu⸗
piebant. Yoſue et qui tꝑa iudiciaria tenuerunt. celato⸗
res legis in arte piſcatoꝛia ſtuduerunt/Samuei et re⸗

mino miſſi ſunt:artem piſcatoꝛia exercuerüt/per quos
etiam pꝛedixit dñs piſcatoꝛes alios ſe eſſe miſſurum.
aplos pꝛeintendens et ſubſequos vſq;quo ſeculum ter
minetur. Minc ꝑ hieremiam dictũ eſt. Ecce ego mitta
piſcatoꝛes ad vos dicit dñs:et piſcabuntur:nõ alia ſage
na niſi in ea quam ex filio eterne legis contextã agnoui
mus/Et in altu ducta eſt ſagena iſta.et pfunde laxata
in capturam:eo ſenſu quo in vocatõe aploꝑx dictum eſt.
ꝙ a piſcatõne piſcium eſſent in piſcatõem hoĩm cõmu⸗
tandi. Ex quibus cum fuerit impleta ſagena educitur
ad litus: vbi erit finita nilcatioſEr qm mixta eſt captu
ra rõnabilium piſcium ſicut et tatione carentiũ qꝛ non
om̃ies vixerunt vt in diuerſitate labentiũ tꝑm ſuſcepe/
runt.nec omnes habuerũt repꝛobum ſenſum.aperta fi
et lonoꝝ electio.malis etiã publice repꝛobatis/Sed hi .V 5 ð
dumtaxat eligũtur qui ab eterno pᷣdeſtinati ſunt quos =⸗ ſmrnie r
elegit ante mundi conſtitutõeʒ ſanctos eſſe: ↄfoꝛmeſq;
fieri imagini filij ſui qui electõmi diuine pꝛeſtauerũt aſ⸗

dum apte in via dei: nõ arbitrio ꝓpꝛie voluntatis:ſed de
creto et lege vocantis/Crũtamen non obſtat huic pa⸗/
ralvle queꝓ conſummatõe ſeculi dicta eſhill ingula⸗
rium ↄtinuata piſcatioſobi ſub incertitudine militan⸗
tium aliqui eliguntur adueniente coꝛpis moꝛte.aliqui

dubium ⁊ occultũ:vltima vera certum et manifeſtum
Et ex hoc nobis poꝛrigitur ſub cauto timoꝛe ducere vi e· /·o
tam noſtram.ne ſimus de piſcibo repꝛobatis: ſicq; dege
re ſub aquis pꝛocelloſi maris.vt in capturã vmamus
electamcum̃ ẽt ſagenã ẽtiam ſõ immerito virxerim dei S. g- ,. .
omnipotentẽ ineuitabilẽ iuſticiam. que abſq; alicuius
ſubterfugio cũctos inuoluet. De qua ſup pharaonem
regem egipti ab ecechiele ꝓphetatum eſt. Expandam ſu
per te rethe meũ in multitudine pploꝝ multoꝛũ. et ex⸗
trabam te in ſagena mea.·et pijciam te in terram. Glo⸗
riabatur hic quaſi aquaꝝ dñs.et ꝙ ab ipis ꝓtegeretur.
quem oñs ꝑ ꝓphetam in ſagena ſue omnipotetis iuſtti⸗
cie capere cõminatur:vt ſuper eum decernat penaliter
qui iuſte viuere recuſauit.angeloꝝ vero miniſteriũ et
maloꝝ toꝛmentũ:ſollertibo ſcripturaꝝ ſcrutatoziln ꝑa
oτ—iı-at doctozis volentis in animo audientiuʒ

—

miiino inferre doctrinã.et pᷣcauens qð ꝓfertur ne ab
Dicunt ei. Etiam. Incompꝑabilis loni ꝑditi periculũ

pꝛehendiſſe moꝛes iuſticie.germanum eſt beſtijs. Sed vey nazr⸗r ſ, —
nec intellexiſſe pſectum quiſpiaʒ habet: ſi de ſit actio cui ⸗p 7 =
tribuitur pꝛemium.Memimiad palmam ſcient ia facta
eſt aut acuitas intellectus ſi eſt amoꝛ et poſſibilis a⸗
ctio. Ygitur vt in pꝛedicatõem et actõem wniantſchꝛi⸗
ſtus õ hec omnia.Affirmant au
ditoꝛes pꝛeſio eſſe intelligentiã ad pꝛolata.que aut ad

Liber

iudicium aut ad miſericoꝛdiam intelligentibus eſt. Et
ait illis parabola per ꝑabolam cõfirmans. Ideo omms
ſcriba doctus ⁊c. . .
De paralola ſcribe periti ad patremfamilias ⁊ theſau
ratum. Scom Matiheum. Capitulum. IXx.
EVlm multas pabolas ſine interpolatõe vñs
c poſuiſſet:tanoem quod ꝓtulerat ad cuius ſi
militudinẽ faceret declarauit dicens. . Ydeo
omnis tcriba doctus in regno celoꝝ ſimilis
eſt homini patriſamilias:qui ꝓfert de tſauro ſuo no⸗
ua et verera. Habet paterfamilias theſauros ex rebus
veceribus aut antiquis.tam tranſmutabiliũ rerum et
ex vſu deficientiũ qᷓ; etiam ꝑſiſtentium. Et omne dixe⸗
rim eſſe theſaurum.qð appoſitõne quarũlibet rerum ſu
mit augmentũ:vt vetera noua ſuſcipiant. et noua vete
ribus apponantur. Aut auro ? argento aut veſtib aut
lapidibus pcio ſis.aut ex noualibo appoſitõne facta the⸗
ſaurus inſurgit:ex quo paterfamilias ſcom engentiam
noua et vetera pfert ad domeſticam curam:ſimiliter et
cum vult ex munificentia dona largiri. Non aũt theſau
rus eſſet ex veteribus ſi nõ fulciretur ex fiſcis: neq; ſiſci
et noualia pꝛeſtaret auxiſſem:ſi mihil in veteribo habe⸗
retur.ltraq; opoꝛtz ineſſe:alioquin euaneſceret ex his

que ꝓferũtur/Oic ſcrxiba peritus qin ad alios habet P⸗
ferre ſermonem.in theſauris ſapietie huiuſcemodi pa⸗
trifamilias factus eſt ſimilis:quem veterũ atq; nouoꝝ
opoꝛtec habere peritiam.vt de vtriſq; ad auditoꝛes oi⸗

ſit plena documenta pꝛeſtare Peritũs per omnia et
in omnibo et ſuper omnibus ſriba eſt ipe: qui paralo/
lice faturſin quo theſauri omnes ſapientie abiconditi
ſunt.qui vetera ⁊ noua docendo ꝓtulit.cum diſſeruit de
oꝛiginali iuſticia.quecũq; vultis vt faciant vobis homi⸗
nes:et vos facite illis.cum dixerit de lege moiſaica.quã
nõ venit ſoluere ſed adimplere. Similiter ⁊ noua edu
xit de theſauris ſapientie ſue.cum noua mundo contu
lit ſacramẽta.cum vocauit in vite nouitatẽ.eum ad pꝛe
cepta ſuꝑaddiderit noua conſilia. Pꝛoduxit vetera cũ
infernales penas aꝑeruit ad quas deſcendit peccatis ve

teribus veteratus.Noua ꝓtulit:cum nouitatẽ reſurre

ctionis et gloꝛiam vere credentibo repꝛomiſit ac
imaginem oñis ſcriba doctus in regno celoꝝ inſtruitur
vt noſcat veterem nouãq; legem:vt poſſet ex eis para
wie foꝛmare ſermonem.Et ſponſa ſponſo gratulabun⸗
da dicit.Omnia poma noua et vetera dilecte mi ſerua
ui tibi.Doma noua fructus ex euangelica doctrina:ve
tera fructus ex lege.Ena quidem eſt eccleſia ſaluando⸗
rum:ex fructibo iuſticie vtriuſq; teſtamenti.Necnon et
in doctoꝛibo et peritis ſcribis vetera et noua poma ſer⸗
uat.cum in pꝛolata doctrina vtriuſq; teſtamẽti cenſura
ſeruatur. Eletera ſeruat chꝛiſto. cum veterem munduʒ
creatum et nouum ꝑ recreatõem pie atq; inleſitanter
credit.cum patres veteris teſtamenti et nouivna ſide
collaudat.et oꝛiginalem iuſticiam in pꝛimoꝛdio conditi
onis humane in coꝛdibo hoĩm ſcriptam:ſimiliter et eu

angelicum aſſenſum pſtitit in fide ven ”õ
quidem doctus in regno celoꝝ.qui patrifamilias in the

lauris ſimilis eſſe debet:omnẽ doctoꝛem deſignat er au
ctoꝛitate cat holice docentẽ.quem opoꝛtet in vtroq; teſta
mento eſſe peritum. vt illius figuras iſtius veritates
agnoſcat. Omnia enĩ in figura contingebant illis qui
gebant ſub veteri teſtamẽto:nobis aũt ſub nouo mi
litantibus veritates explicite apponuntur. Sub vela⸗
mine vetus teſtamentũ erat.ad cuius oſtenſionẽ moi
ſes velamen geſtabat in fade.a nobis vero velamẽ ab⸗
latum eſt:qm tranſimus ad chꝛiſtum.Apłus ſiquideʒ
dicit. um tranſieris ad chꝛiſtuʒ auferetur velamen.

— rr : *

7

pꝛeterq; in pace nõ habitat nomẽ dei

ſextus

Erpedit quidem ſcribe ſollerti et nouo et veteri in audi

toꝛibus fidem aſtruere:velut ſi ſic eoꝝ celebꝛaretur in-
ductio.ex ſigno ad ſignatũ. ex coꝛtice ad medullam. ex
vmbꝛa ad ſoliditate:ex figura ad veritateʒ. ex ſermone
ad ſenſum.ex a ad intelligentiã gertane ſberinn
ritus ſcriba nõ nouis. Quamobꝛẽ ſi etiaʒ ſtet in regno
dei ſcʒ militantis eccdleſie nõ agit ſed agitur:nõ inſtruit
ſed docetur. Doctus vero rem regni deiagit · inſtruit et
aſtruit. Profert vite nouitatẽ vt in eius nouitate am/
bulemus:ſimiliter et vetuſtatẽ vt deſeramus.Omnia
noua exchꝛiſto:cũcta vetera ex adam. Vetera tranſire

cogantur:omnia ex chriſto noua in nobis fiant.Hoc ꝓ

ferat hoc ſuadeat ſcriba doctus in regno celoxvt nouis
ſupuenientibus in vigoꝛe gratie: vetera pꝛoijciantur
que ſunt ex oꝛigine cuſpe.
De parabola introducta de illo qui incidit in latro⸗
nes et reſponfione de pꝛorimo. Secundum Lucam
Capitulum. X.
Nterrogatus vñs noſter ieſus a quodam phariſeo ten
tante.ſi quis ad diligendũ eſt primus.parabolice apolo
giſauit nõ explicans quis ei pꝛoximus eſſet.ſed cui ipſe
pꝛoximus eſſe xberer aln mimo indigentibn ad imple .
tionem iuſti mandati ꝓrim eſſe debemus. Ait emm
Homõ quidam deſcendebat a hieruſalem in iericho et
incidit in latrones:qui etiã deſpoliauerũt eum:et pla⸗
gis impoſitis abierunt ſemiuiuo relicto. In tractatu
quem nuꝑ edidimus de pꝛoceſſu peccatoꝛis habunde

iſta pabola tractata eſt.ſed q́;nis minoꝛate hic pꝛeterire

nõ H us ab hieruſalẽ. auerſio eſt a pace.a vir
tute.a quiete.a templo ſacramentoꝝ dei:ab eo qð aucto
ritatem habet et veritatis rõnem. Eteniĩ iſta ciuitas re
gia et ꝓphetalis erat.Deſcenſus ab hieruſalem eſt dere
lictio honeſtatis.pᷣtermiſſio ſanctitatisab obediẽtia le⸗
gis eterne.in qua ſtantes in pace ſumus ad deum.cui
animo rebellantes pᷣtermittitur pax e cauſatur damno

ſa diſcoꝛdia.Nihil amarius nihilq; damnoſius qᷓ; ſi pax Prc

dei que exuperat omnẽ ſenſum.nõ cuſtodit coꝛda et in/
telligetias hoĩm.qua viſſoluta obeditia legis dei om̃i⸗
no deperditur.que niſi ꝑ huiuſcemodi obedientiã non

tenetur. Male ſibi pꝛouidet et ad gehennã ſe parat:qui

a pace fecit abſceſſum. Sibi omnino nõ conueniet ſia
deo diſſidium fecit.et inteſtinũ poꝛtabit continue bellũ

Nam moꝛtis habet imaginem qui diuiditur in ſeipſo⸗
Vigdebuntur etiã ſibi alij aduerſarij q;uis aſficiãtur ei

qui ꝑdidit dei paceʒ:qm nemo ſecurus in regno ſi cum
rege agitur bellum. Suſpicabitur enĩ inſidias exiſtẽs

impe⸗-

—

R—.—

etiã cum amicis.Erit moꝛe cayn vagus et pꝛofugus ſu ⸗

per terram.timens occidi.qui occidens fratrẽ ꝑdiderat )

pacem dei. Et ſemei qui maledirerat dauid cum fuge; e⸗

reta facie abſolon.a ſalomone regenteſpaterne iniurie

ſub federe vt habitaret in hieruſalẽ remiſſionẽ accepit/

ſub interminatõe moꝛtis ſialiqñ ahilla diſcederet: gGd
et factu eſt cum diſceſſit Magnüu eſt bonum diuine pa⸗ P(Ir

cis in qua exiſtens a chꝛiſto indulgentia ſuſcipit. etiam
ſi eternũ deumet patrem eius et oĩm in aliquo maledi

xit:a qua recedens merito moꝛtis gladium non euadit ꝰ

non ſolum dixerim tꝑalis.ſed moꝛtis eterne⸗

lem dumtaxat elegit dñg vt eſſet nomẽ eius in ea:quia

eſt di.qm̃ pacifici templum viuũ ſunt dei viui. Et ad⸗
uerſus ſe interpꝛetabatur dauid in pſona eoꝛum qui de

tinebantur in babilone captiui.ſi nõ ꝓponeret hieruſa⸗⸗

lem in principio leticie ſue.cum nulla ſit vera leticia po
tius omne gaudiũ triſticia dici pᷣt.miſi in dei pace fun⸗

t in ea templuz ⸗

Wieruſa, — c

detur. Et ſi hieruſalẽ pax euangelica datur.hiericho og

=ſ r A, = r I . W. 2-J

tur excidiuʒ.et maledictio reediſicatoꝛibo eius/ Itur

— ——GU

,— — —W — ę— —ð

—. —

—

—

e es

₰
.
Zwer

legemimplet in peorimo. et ſe pꝛorimo ꝓrimum ſacit.

De parabolii Baluotoꝛis

o tu quidam merito nominari non vignusſvnce abce⸗
debas quov deſcendebas: aduertere debuiſti Elt quid
in mentẽ venit quietis regionem dimittere.abireq; in
ciuitatem lunarẽ.que nunqᷓ; in eodem ſtati et et
nunq; ex aliqua ſui pte tranquillatur/ Oirandis pmiſſi
onibus agitur.vt exiſtens in domo virtutum apoſtaſiã
meditetur:ſed aut nõ cognoſcit qð hʒ:aut maioꝛi frau⸗
de pꝛeuentus ab illa recedens eſtimauit ſe aliquid me⸗
lus habiturum. Sic agitur hoĩs interius malum.qm̃
neq; interius aut exterius inuenitur exiſtens malum.
Vnde oꝛitur magna deceptio. cũ non ſit appetibile ma

lum:ſemꝑ eni itur de lonis ad bona.q;ius diſparia ſint.
Gitur nõ ſubſtantialiter ſed cũ in maioꝛe aut electõe/

pꝛeponũtur minoꝛa maioꝛibo.cauſatur hoĩis malum: et

ſit abceſſio a hieruſalẽ et deſcenſus in hiericho. Vtraq;
bona ciuitas:ſed vna in omibo alteri ſuꝑferebatur.que
melioe erat iam facta fuerat faſtidio deliberanti abceſſuʒ/
que vero minoꝛabatur in delectöõnem obuenerat.Ad
hanc imaginem om̃e peccatum cõmittitur ab homini⸗
bus in vmuerſitate bonoꝑ:etenĩ ſemꝑad minoꝛa et in⸗

am deus eſt charitas. Pꝛiuatus deo. vita pꝛiuatus eſt.
qm̃ apud eum eſt fons vite. Inter moꝛtem et vita in
bis que viuere vel moꝛi habent: mediari nequit. Meio⸗
ra poſſe inueniri toꝛmẽta:qᷓ; eo viuo et wrro pꝛiuari:co
gitatõnem et credulitate hoim ſubterfugit. Et qui pꝛe
terit aut ꝑtranſit pꝛoximũ indigentem pᷣteriet eum de⸗/
us. Et qui nõ compatitur pꝛoximo:pter compaſnoneʒ

eum iudicem ſuſtinebit.·. Samaritanus aut quidam
iter faciens venit ſecus eum.et videns miſcdia motus
eſt. Et appꝛopinquans alligauit vulnera eius:infundẽs
oleum et vinum. Et imponens illum in iumentů ſuũ

duxit in ſtabulũ:et curam eius egit. Omnia lec alle⸗

goꝛiam habent. Conflata vero in vnu actiuam charita

firma deſcendendo peccatur.ſed anteq; veniatur ad ter⸗/

minum male preſumptũ.in piculum nõ opinatuz in⸗
curritur. Mam et latrones ei ſupuenmiũt. qui paciſcam
credebat agere viam.qui ſpoliant et plagant. priuãt ſcʒ
honeſtate lonoꝝ.et mala infirmitatis adijciunt. GFiunt
mali diſpoſiti mcipiẽtes apoſtaſiam.inui ſibiliter demo
num pꝛeda:qui ſtolam innocentie auferunt.et vulne⸗
rant coꝛ et ſenſus:per quos ac per feneſtras culpabilis
moꝛs ingreditur. Et debilitas tanta ſubſequitur vt ad

ſemiſſem redigatur vita plagati/Ged ſec fõtã vitã to⸗
ta ceſſit in moꝛtem.nec ſibi tota conſtabatſſeuo ꝑſeue⸗
rante duello.vt alterã altera ex toto confligeret:ſed al⸗
teri neutra cedebat:vt amarius eſſet bellum et ſic ho⸗
mo cauſatus equa ſiquideʒ ab vtraq; vendicabatur in
ſoꝛte:nam ſicut ſemiuiuus ſic et ſemimoꝛtuus dicere⸗
tur.Ad ſemiſſem moꝛtis omiia ſpũalia mala ſiue quodli
bet exiciale peccatũ dixerim ptinere.ad vite vero ſemiſ⸗
Riicſolengfg Rbetente wwlanegtie toer um iudicio ra⸗
tionisquam omia exicialia mala rõnis durante iudicio
in moꝛtis ſoꝛtem tranſferre nõ poſſent.vt totus homo
in carne viuens moꝛtuus diceretur: Abeunt ſeminece
inflicta:infligere amplius nõ valentes.Abirxe nanq; in
uiſibilium pꝛedonũ eſt hominẽ relinquere in ea quã ac⸗
cepit animi libertate:cum omnes eoꝝ conatus frangan
tur in illam. Mon enĩ ſeꝑabiliter ipᷣam creatoꝛ donauit
hominb/quanqᷓ; depꝛedari poſſit in iure damnatis.et
confir mari a deo in ſuis beatis.vt hi mſi malum velle
non poſſint.illi vero nec aliud pꝛeter lbvnũ. Sic vero ia
cente plagato qui pacis monimenta reliquerat: Acci⸗
dit vt ſacerdos quidam deſcenderet eadem via.et viſo
illo preterijt. Similiter et leuita cum eſſet ſecus locum
et videret eum:ptranſijt. Amnia que fiunt in mũdo
accidẽtia ſunt:ſolus deus accidentibo caret. Sacerdos
et leuita viderunt pꝛoximũ indigenteʒ:cui debebant et
ipᷣi pꝛoximi fieri. Vbi ꝓximus iacet indigens aliena ope
ſed nõ omnis cognoſcẽs efficitur pꝛoximus. Nec ſacer⸗
dos ex officio nec leuita ex ſcientia:pꝛorimi exiſtebãt.nã
non ex officio aut ex ſcientia:ſed ex virtutibuſ homo dei

t ſepe qui maioꝛibo dignitatibus potiuntur. et ampli⸗
oꝛibus ſcientijs fulgent.pꝛetereunt officia charitatis.
ſRRiif mali adijciat nõ pꝛoximari pximo indigenti.
iohannem audi dicentẽ. Qui habuerit ſubſtantiã hu⸗
ius mundi:et viderit fratrem ſuum neceſſitatẽ habere:
et clauſerit viſcera ſua ab eo:quomodo charitas dei ma
net in eo. In quo nõ manet charitas neq; deus:quoni

r G anrt -r

tem oſtendunt in ꝓximum. ex ommbo quibus poſſit ma
le patiens releuari:vt nil deſit ad curam hoĩs vtriuſq; ſi

in vtroq; aut in altero cognouerit adeſſe defectum. Et 5

2 0

qui pꝛoximus ſcom rõem virtutis ad alium fieri cupit:
pꝛimo ad indigentiam pꝛoximi qo eſt ſue poſſibilitatis
impendat. Seinde ſi plus ad indigentez ptinet habere
ſubſidij.et ob cauſam defuerit iam pꝛeſtanti facultas:p
alium tñ ꝓximum ſuaſionibus et noticia pagat officia
charitatis. Et hic pꝛorimus eſſe ꝓpꝛie dicitur indigentt
Qui ergo ſaluari de ſiderat ſimiliter faciat. In hoc en
ſaluatoꝛ tentatoꝛem ſibireſpondendo cõcluſit. Et om⸗
nino reſponſio ad interrogatõem videtur imptinens:
cum ille quereret quis ſibi pꝛorximus eſſet.chꝛiſtus ve⸗
ro reſpondit cui pꝛoximus eſſe deberet. Decebat em ſa⸗
pientiam eternã que in carne vlata venerat hoĩbus do
CEre ſcientia:aliter ac ꝑfectius reſpondere qᷓ; interroga⸗
nerat ille.qui ſolum t errena ſapiebat/Et ſaluatoꝛ oim
chꝛiſtus moꝛe tradentiũ ſcholaſticando doctrinam. vni
reſpondens plurimos doctrinauit.nemini vnum pꝛeſi⸗
gens ꝓximum:ſed omnẽ creaturam rõne vtenteʒ. que
reciꝑe ſimiliteret impendere dilectoõnem rationabili⸗
er pt: dum actuale beneſiciũ charitatis ei potius im⸗
pendatur.quẽ in tua ſcientia validius pondus indigen
tie et calamitatis oppꝛeſſit Ac pᷣ hoc in hac reſponſione
vnuſquiſq; docetur a chꝛiſto.cui debebat pꝛoximus ſie⸗
ri.nõ quem ipᷣe debeat ꝑ ſe pꝛorimũ inuenirxe.Nam ne⸗
q; meritum eſt apud deum diligi. ſed amare. nõ recipꝑe
ſed tribuere.nõ ſeruiri ſed ſeruiciũ exhibere.non chari⸗
tas retranſitiua ſed tran ſitiua nanciſcitur pꝛemii. Et
quod virtutis eſt ꝓpꝛie omnibojnõ aliene docet ipᷣe ma⸗
giſter. Agitur ſatagendũ eſt nõ quõ recipiatur. ſed quo
modo impendatur dilectio. Nam vnum eſt ſuum reli⸗
quum eſt alienũ. Et de ſua non de aliena virtute plac
tur altiſſimus.Et ſicut nil tam neceſſarium q; ꝓpꝛia ſa⸗
lus: ſic nil tam expediens q ꝓpꝛia virtus. Et ſicut ne /
mo ex alieno peccato damna ex diuina iuſticia patitur:
ſic er aliena virtute nemo ſaluatur. Pꝛo ſe vnuſquiſq;
reddet rationẽ:penam vel pꝛemiũ ſuſcepturus.
De paralvla diuit is ꝑuerſe cogitantis ad impꝛoui⸗
dam ſollicitudinẽ. ſcom Lucam. Caplm. XI.
Heatoꝛ oĩm deus nihil in mundo eoꝛuʒ que
c ag vſum humane nature ſunt condita ꝓpꝛi⸗
um fecit:qm̃ hominẽ nõ perpetuauit in mũ⸗
do:ſed ſicut ex traduce naſcitur.ſic moꝛs pꝛi
moꝛum parentũ merito in omnibo dñatur. Mõ ergo de n! ey
bet eſſe aliquid ꝓpꝛium:vbi moꝛs inuincibile tenet im/
perium. Pꝛopꝛium factũ eſt homini moꝛi.non in hoc ſe
culo quicq; aliud vendicare pꝛiuatũ.etiam ſi ꝓthoplaſti
ua culpa nõ fuiſſet.nec inuidia diaboli moꝛs ingreſſa oꝛ
bem terrax. hoĩes aliter in alias regiones tranſlati fu⸗
iſſent nec decreto creatoꝛis in terraꝝ oꝛbe reruiu fuiſſet

.

peccati.quam introduxit iniquitas Et ſi

. . 2 . —
ꝓpꝛietas:que cum affuit inter ies. naaulenit lege N-= PnD r
deus aliquãadoõ

.u H16α. C

permiſit homines in rebus creatis ꝓpꝛium vendicare:ſi
non aboleuit inꝑatoꝛum leges que ꝓpꝛium hominibꝰ

conceſſerũt.ne rempublicam omnino puerſoꝛum in⸗

craſſantiũ turbaret impꝛobitas: auariciam nunq́; con?ę
ceſſit:vbiq; duuaſit et iemꝑ.Pꝛoinde ſaluatoꝛ ad reno
uatõnem vite hoim pꝛedicans omnibus palam dicit.

CElidete et cauete ab omni auaricia:quia non in abun
antia cuiuſq; vita eius eſt ex his que poſſidet. Ad cu⸗

ius ſententie declaratõem:expꝛeſmnoꝛe pabolam ex vſu
ꝓlatam adiecit. HMominis cuiuſda diuitis vberes fru ⸗
ctus ager attulit:et cogitabat intra ſe dicens. Quid fa

ciam ꝙ nõ habeo quo congregem fructus meos. Et di

xit. Hoc faciam. Deſtruam hoꝛrea mea et maioꝛa ſacia:
et illuc congregabo ommia que nata ſunt mihi.et wHna

mea. Et dicam anime mee. Anima habes multa bona
poſita in annos plurimoſ. Requieſce. cõmede. bibe epu
lare. Dixit aũt ülli deus. Stulte hac nocte aiam tuam
repetent a te:que aũt paraſti cuius erunt. Sic eſt qui ſi
bi tſauriſat:et nõ eſt in deũ diues. Crinunoſe ſunt
cuncte diuitie damnationẽ extrema expectantes in ſoꝛ⸗
tem.ſi nõ referũtur ad deum.ſi exiſtunt penitus pꝛeter

eum. ſi plus appendunturq; diuinis floꝛere dinitijs.
Non ager in culpa q iacta ſemina ſuſcipit.ſuſcepta moꝛ

tificat: et ada mmimiſtrat virtute nature plus q; recipi
at a ſerente. Nõ ars ſatoꝛia culpam habet. ſed ex ſpirtu
ſancto qui eſt oĩm artifer: nõ vbertas inſolita. non ferti
litas impꝛouiſa.non eni eque in ſatis agris mnatura re⸗

lpondet.ſed cogitatio congregandi vltra legem quã ne 4

ceſſitas poſuit.Cenacitas amimi nolle conterre in vſus
egentiũ: criminoſum diuite factt. Mon emi vus natu/
re Kenarelatat-pkificiipfinssto ohriose⸗ fructus
adueniant vt recludãtur.ſed vꝓt oiſpergantur in vſus.
Adeo nit interdũ natura vberioꝛ vt ꝓfuſioꝛ fiat diſpen⸗
ſatio ad egenos.Mihil enĩ ꝓpꝛium in multiplicatõnis
pꝛoceſſu iuſtus oꝛdo nature pᷣtendit. Omnino a natu⸗
ra eta lege oꝛigmalis iuſticie diſcrepat: qui deſtruit hoꝛ⸗
rea neceſſitatis.et cupiditatis hoꝛrea condit.Cuʒ quis
ſibi ꝓuidus fuit in menſura nature et neceſſitatis iuſti⸗
cigfnõ ampliet apotſæecaria in quibus reponat. ſed mea⸗
tus adueuiat diſpergendi. znde intendamus p ſin⸗
gula in pabolaʒ ſaluatoꝛis nimaduertite quid diues
cogitabat.qui ex agro plus ſolito vberioꝛes recepat fru
ctus.et inde implicabatur in aĩo vnde poterat ocius ex
plicari.Cogitabat intra ſe dicens. Quid faciã ꝙ nõ ha⸗
beo quo congregẽ fruetus meos. Impoꝛtuna erat iſta
cogitatio. Si nõ habebat quo congregaret:erat parati
oꝛ occaſio tribuendi. Qui nõ habet quo cõgreget diſp⸗
ſioni obnoxius neceſſario ſubiacebit. Gruſtra igitur co⸗

. .

dit. Diſpergat igitur qui nõ habet quo congreget ¶n⸗
quiet foꝛtaſſis. Pꝛemet neceſſitas. Opoꝛtuna er tan⸗
nona:ſi fuerit vita pꝛoliroꝛ. Sunt nati et nate.ſunt cõ
nubia celebꝛãda.multiplicabitur pꝛoles:ecce hic infan⸗
tulus ad vbera pendet.foꝛte progabit etatem:graueſcit

gitatur quid aliud fiat.cũ ad actões iuſticie cauſa -

Vtxoꝛ. partui vicina eſt. aut daturus dotem aut receptu
rus ero. Vtrobiq; ſunt amplianda fomenta Conceſſe/

rim ſiquidẽ ſed tu in vita opinionẽ erclude Nõ traſgre
diaris terminos quos tibi neceſſitas poſuit. Nõ inten/
debat ſaluatoꝛ p nalolam iſt in eos qui ꝓpter erigenti
am t eſſi atis Aimata pꝛocurãt :rexonũt atq;
conerhat. Ham iſte habebat hoꝛrea: de quibo cum fru⸗
ctus exuberarẽt dirit. Deſtruam hoꝛrea en et maioꝛa
his facis. Ecce tranſgreſſio neceſfitatis:ecce amplifica⸗
tio cupiditatis. Nõ erat in culpa diues qꝛ hoꝛrea ſcom
exigentiã iuſticie poſſidebat.nam ex debito nature om⸗
mbus glimẽta debentur: ſed exeo qd ad exuberantiam

agroꝛum hoꝛrea neceſſitatis deſtruere. et tenacis auari

cie condere diſponebat. Diues et fertilis mundus in

amminiſiratõe naturejquã habeat vtentes multo plu
res aleret. et nulla eſſet querulatio ſupterram.ſi tantũ
hoꝛrea neceſſitatis nõ auaricie conderẽtur. Glent apo
thece que modeſte ſufficiũt ad fructuũ exuberantia:em
boliſma non fiant:pauperũ hoꝛrea vacua repleantur.ſic

enim ex auaricia nõ erit exoꝛbitatio in zt ura Can ad?
pue diuitis mali deteſtanda puerſitas: in maioꝛibus
hoꝛreis volebat omnia cõgregare et omna nata ſu et lbo
na ſua.vt pꝛeterq; ſibi nulli puenire de cõgretatis poſ⸗
ſet vtilitas. Colebat redigere omniam pꝛiuatũ:que de
us ex natura conceſſerat ad cõmune. raudabat paupe
res.rapiebat egenis.pꝛiuabat om̃es dono nature:cum
congregare omnia ſeipo fuerat meditatus.Ald ſeipᷣm
aſpiciens puipendebat oim vitam:ſibi cõpatiens.incõ⸗
paſſiuus omniboerat. vita que deus eſt. iuſte pꝛiuãdus
qꝛ ꝑ eum id fiebat vt omnes pararentur ad necem
alio quippe impꝛobanda cogitatio huius diuitis conſe⸗
batur/qm̃ pꝛeintendens accumulare diuitias.virtutes
abiecerat.nec cõgregabat illa que poſt moꝛtẽ etiã homi⸗
nem comitantur. ſed illa ꝑfunctoꝛia que raro vſq; ad ex
itum hinus vite aſſociant poſſeſſoꝛem. Poſſidere diui⸗
tias et deum interdũ poſſibile factum eſt. cõgregaſſe te
naciter vero nunq; Oed hoc eſt quod plus qccteſcit a
culpam.ad acerbioła toꝛmẽta diſponit.allocutio quam
ſue ratus erat anime facere ſpondens annos incerte vi
te.que ſub ntᷣa poteſtate nõ agitur:que pꝛeueniri pᷣt. p⸗
rogari non pᷣt. Sic eni dicere meditabatur. Et dicam
anime mee. enima habes multa lona poſita in annos
plurimos. Multa ſunt bona hominibus poſita: ſed ple
rumq; anni crediti euaneſcunt. Et eripitur ſepe a ſecu⸗
lo in deca dierum.qui decam ſibi fabꝛicauit annox. Mec
anni multi ſuccedunt:vt multoꝛũ congregatoꝝ er vſu
poſſit eſſe conſumptio.Hec eni decepit hoies mnume/
ros. cum dlectati viuere ſuꝑ terram pꝛocul ꝑepulerũt
moꝛtis meditatõnem.longam inhiantes vitam: que
dum nõ creditur aufugit.et tuuc terminũ ſumit cum
ſperatur eſſe longeua. Et quod plus amatur a miſeris
amplius eos cruciat cum tranſit in dominium moetis.
Arguendus in ſuis cogitõibus diues hic puerſo erroꝛe
eceptus.qm̃ in inquietis quieſcere anima autũnabat.
et famem auferre vnde amplius creſcit.et depellere ſi ⸗
tim vnde ſumit augmentũ.et epulari accurate atq; ſo⸗
daliter ad augenda incentiua libidinis.et ad dehoneſt
da federa ſoliditatis/Aduertendũ eſt quale ſoliloqui u
cum amma ſua eſt gacturus. requieſce. cõmede. bibe.
epulare.MPꝛomittebat ſibi reqiuẽ.vbi nõ datur querẽ
tibus eam. Quomodo requies vbi omnia ſunt in mo⸗
tu. Ende in mari requies. agitãtibo mare ventis. Quo
modo requies.ex quibus pchtur vera requies. Hic mẽz
tes hoĩm verat erroꝛ.vt vbi animoꝝ et coꝛpoꝛũ eſt tota
wxatio.que ſita requies adeſſe credatur. SGi totus mũ
dus in maligno poſitus eſt. vnde mundũ diligentib
requies eſſe pt. Si quis amicus voluerit eſſe huius ſe⸗
culiinimicus cõſtituitur dei· Ex dei inimicitia nemini
ſalus:nemini quies aduenit. Eſt enĩ vominꝰ vniuerſi.
Auls tutus in regno ſi rer extiterit hoſtis. Nemo habe
it requiem:ſi ſibi aduerſabitur heros.Goꝛtaſſis mun⸗/
dus his requiẽ pꝛeſtabit ad tꝑus.qui vnde pfunctoꝛie
delectentur inueniũt vllut coꝛuus emiſſus de arca noe
inſedit coꝛpibus moꝛtuoꝑ. Inuenerat emim quo eius
auiditas repleretur:in cuius imagine omnes requiem
habere videntur. qui moꝛtuis opbus delectãtur. Sed
cum ab eadem arca emitteretur columba. non inuenit
vbi requieſceret pes eius.videlicʒ affectus.in quo quis

— 21— . -= P PA. r —.

— — — — — —

—

rmim —

ar
P
Int
tap⸗
ꝛem
ſi
bus
et
po
lnede
Paupe
ercum
ſeißn
Nino⸗
ödes
SE
nnutes
jorn
Pacer
ediun⸗
ſete
U
Ua
teyi
ſcam
nnos
epee
kſecn
Hunte
lerit
nue
taum
iſeris
oets.
enor
gbot.
teſi
ſo/
lig⸗
e.
e
16
uo⸗
mẽ
otn
mi
nb
ſe⸗
in
eli
be
u
e
e
1
4

vexationem obtinet vel quieteʒ:niſi reuerteretur ad ar⸗
eam.tipum eoꝛum bonox pꝛeſagians.qui extra eccleſiã
oꝛthodoram et ambitum legum eius non arbitrantur
eſſe quietem/urpis eſt requies diuitum audituq; de
teſtabilis:contra quos de moab ꝑ hieremiã dñs dicit.
Fertilis fuit moab ab adoleſcentia ſua. requieuit in fe⸗
cibus ſuis. Moab ꝓplus fint ex primo moab deſcendẽs
qui de inceſtu ꝑ filiam ex patre natus eſt.qui diues fa⸗
ctus et potens dei ꝓplo aduerſabatur. Sed vbi requie⸗
int. Vlt ꝓplxta teſtatur in fecibuſ ſuis. FGeces ſiquidem
ſunt egeſtiones ⁊ farinata coꝛꝑm.eces ſũt eliquatões
hquoꝝ inferius deſcendetes:m ſummo liquoꝛibus re⸗
manentibus depuratis. Omnia tꝑalia feces ſunt ege⸗
ſte a pfecto eccleſie coꝛpoꝛe.que incaute ſupinum ex hy⸗

rundinibus egeſte cecauere thobiam. Geces ſunt ommſia

inferioꝛa:puritas vero in inſerioꝛibeſiAuam vilis q;
abhommabilis requies diutis:quam ſue anime repꝛo⸗
mittit Solum paupes ſpiritu fideliter requieſcent.cũ
raro vel nunq; dinitie ſine infidelitate ↄſiſtant: qm̃ aut
ꝑ infidelitatẽ acquiruntur. aut fide ad ꝓximum denega
ta poſſidentur.Falſe ſibi diuites requiem pꝛomittunt.
nam aut laboꝛant vt congregent:aut ſepe terrentur ne
inuite ꝑdant. Nulla diuitibus requies cum ſempꝑ nitũ⸗
tur addere:foꝛtaſſis reqnieſterern plura nõ vellent. Ex

cupi.dine inſatiabili. ex ſudoꝛibꝰ eurenll eriplis ke—
bus diuitibus nulla quies/Eomeſnio ſiquidem mitiga

re famem pᷣt. auferre nõ vdlet. Similiter eſt dianciare
T ſiti.quod bene ꝑ aggeum ꝓphetam dicitur. Comedi⸗
ſtis et nõ eſtis ſaturati.bibiſtis et nõ eſtis ebꝛiati.operu
iſtis vos et nõ eſtis calefacti:et qui mercedes cõgregat:
miſit eas in ſacculũ ꝑtuſum/Epulatio ad lautioꝛ? vitã
ptinet et ad accuratioꝛem.necnon ad deteſtanda conui⸗
uia.Ad quam complendam nemoꝛa vexantur. agitan⸗
tur et ſiluecum arcu.ſagittis.canibus animalia ſilue/
ſtria impetũtur. Aues rapaces ex natura rapacioꝛes/ex
arte dimittuntur ad volueres mites.vt venatu aliqlic
in pꝛedam deueniat:vt eo ſit Barl gratioꝛ.quo ſuda

tioꝛ extitit labvꝛ ipe venantiũ

naſſis atq; ſagenis:vt ꝓ epulatõne piſces veniant in ca⸗

ramn apiferi et dapiſeri ſollertiſſimi exquiruntur.

dcα expoſitõis rerum venaliũ viſitantur diluculo.cõ⸗
ſiderantur epulonibs apta. quibus inuentis ceſſat emẽ
di litigium.pꝛeciũ eſt in voto vendentis.fit rumoꝛ vari
us in varietate rerum vt accurate pueniant.et talis eſt

ſtrepitus ac ſi adhoꝛtatio diſponeretur ad bellũ/ Erigũ⸗

tur menſe ꝓptenduntur deſuꝑ gauſape. ſine timoꝛe dei

diſcubitus oꝛdinatur. Exereitãtur ſapoꝛibo fauces. va⸗
ria vina funduntur. Edendi auiditas etiã in multitudi

ne in pꝛimo cõgreſſu ſilentiũ facit.et cum ventres vino

humidi vtres repletõni ſunt pꝛoximi.cum incaleſcunt

Ccapita mero:excitatur in menſis velut rumoꝛ in caſtris
Ibi ꝓferuntur inaniaobpꝛobꝛia in abſentes. om̃ia in⸗
hneſta.omnia digna riſu.licita tunc temulentia facit.

Ande ſomni. inde grauedo. inde obliuio bonoꝛuʒ. inde

choꝛi.inde luxurie.inde omis infirmitas ad pꝛohibita.
Ecece qualis eſt epulatio diuitis:quam ſue vite miſere
repꝛomittit. Sed aduertendũ eſt qð ſequitur. Dixit
aũt illi dus. Stulte hac nocte repetent aiam tuãa te
Per omia eſt iſta hoꝛrenda diantis quam diuiti ſalua⸗

toꝛ oppoſuit:qm̃ ſtultus dicitur diues ex eo ꝙ peritura ⸗

congregat.non ſeruanda reponit et cõmunia redigit in
priuatum.credit requieſcere vbi vexatio.comedere bi
bere epulari ꝑ tpa et per multos annoꝝ oꝛbes. Et quan

dam beatitudinẽ ſibi velut ſomniando parat:vbi etiam
miſera vita nõ durat.Hac nocte velut ipᷣo die fuerit fa

rr—re — —

C ALCr-

—H„.1——

—

5ͦ wꝛipe) MWaria flumina lacus ex⸗·
quiruntur in abditis ſubmiſſis hamis lineis clauſtris.

Balugtoꝛis

cta cogitatio.repetent animam tuam ate. Qui repetẽt
OMaligni ſcq; ſpus. Sed quõ repetent.cum ipᷣi non mu
tuauerint. Aam repetitio eſt eoꝛum que dantur in mu
tuo. Et iuſta repetitio iuſtum habet domimum:et ſem
per eſt rei cuius dominium non tranſfertur. Eſt ne a⸗
nima alicuius ſub malignoꝛum ſpirituum dominio cõ
ſtituta: vt iure debite repetere cenſeantur. Monne o⸗
mnes aĩlas creauit ommpotẽs. Mõne ipe vniuerſoꝛum
eſt dñs.Quid ſibi hoc vult ꝙ dixit repetent: ac ſi aam
diuitis maligm ſpũs ad tꝑus pꝛeſtauerint dunti.quam
ab iplo repetant rõne nõ tranſlati dominij. Modica eſt
queſtio ſed terroꝛe animas diuitũ quatit.que apoſtoli⸗
ca ſententia enodatur. Inquit enĩ aplus.Omnes qui
volunt diuites fieri incidunt in tentatõem et in laque⸗

um dialvli. YJam eni ex ipᷣa voluntate ditandi: teneri vi ⸗

dentur infra rhetia dialoli:et ſibi ſunt mancipati.eoipo

quo diuitias ex auaricia querunt: et in ipᷣis non in dio

gaudia ſua ponunt.Quo iure in hoꝛa moꝛtis repetunt

diuitis aiam:velut dum viueret eis domimo ex iniqui

tate iam traditam. Nec ꝑ hoc dei dominio derogatur. ſi
anima voluntarie peccando ſathanice ſe tradidit pote⸗
ſtati:cum mihil eius poſſit dehoneſtare imperium vt nõ
ſubiaceant omnia ſue iuriſdictõi. Repetunt igitur ma⸗
ligni ſpus animam in moꝛte ad eternam penam eo iu/
re quo eis ſe obligauerat per tꝑalem culpam. Mam qui

facit peccatũ ſeruus eſt peccati. Suꝑ quibus iuſte dia⸗

wlus ſibi vendicat domnatũ.et repetit animam in ter
mino moꝛtis velut emptum mancipium/AAuèe aũt pa

raſti cuius erunt:Mon diuitis quia ſecum ferre non o

teſt. Non enim copie huius ſeculi trahi poſſunt ad aliaʒ

vitam. Sed ad inferos anima diuitis detrahetur. nibil
ſecum hoꝛum poꝛtabit que hic congregauerat ad requi
em ſiue ad ſacietatem. Mam ibi laſſis non pꝛeſiabitur
requies.nihil apponetur ad eſum. nihil ad refrigerium

fitis.ſolum penarum erit ſacietas.quas ſemper opoꝛte⸗

bit ſumere.nec ab eis abſtinere poterit anima faſtidita.

Et ſumet inuoluntarie atq; inceſſanter id quod ſuam
naturam acerbe diuerbat:pꝛo eo ꝙ ſumpſit voluntarie

quod diuinam habebat offenſam. Mzoinde diuitem di

uitie non ſequentur. Cuius autem erunt/o:taſſis
vſum inopum diſpergentur. Egeni ſna ulra recipient:
et fraudati pauperes in illis debitam iuſticiam conſe⸗

eruectatet genitus herxes. qui foꝛte
vſu pꝛohibito gaudebit de mammona iniquitatis.aut
foꝛte ſimul cum paternis diuitijs vicijs aſtringetur pa
ternis.Et ſit ſepe iuſtis modis vt eadem pena multe⸗

tur heres.ſicut ille qui hexedem inſtituit/MNecnon pᷣle⸗

rũq; factum eſt.vt qui fuit hoſtis ſit heres in bonis.De
quo diuite per omnia in ſapientia dicituri Eſt qui locu⸗
pletatur parce agendo. Hec eſt pars mercedis illius in

eo ꝙ dieit. YInueni requiem et nunc manducalo de bo⸗

nis meis ſolus.et neſat quod tẽpus pꝛetereat ⁊ moꝛs
appꝛopinquet.et relinquet ommia alienis et moꝛietur.

Bepe remanent bona diuitis apud alienos ⁊ eius poſ⸗
ſeſſio diuoluitur ad extraneos. Sic eſt qui theſauri⸗

ſat:et non eſt in dum diues. Theſauriſat quis ſibi et
neſcit cui congregabit ea Sed qui ad deum pertinet di

cet. Et nunc que eſt expectatio mea? Nonne tu domi⸗

nus: Et ſubſtantia mea apud te eſt. Culpabiliter ⁊1 mi⸗
ſerrime omnis eſt pauper.etiam ſi omnibo terrenis ga⸗
cis refulgeat.ſi in deum diues non fuerit.in quo diuitẽ

Keri dumtarxat ex copijs inuiſibilibus eſt: quarum poſ⸗

ſeſſio non deſiciet neq; minuitur er conſoꝛte.neq; creſce

ret etiam ſi conſoꝛs nullus adeſſet. Diuitie fidelium ſo
lum eſt chꝛiſtus: in quo ſi vere ſui fuerimus omnia poſ/

ſidebimus. Quamobꝛem apoſtolus pro talibus dita,

P

—
55äs

=OUòͦUͦUWG—WGU

Aiber ſextus

tis in chꝛiſto gratias agit dicens. Gꝛatias ago deo meo
ſemꝑ pꝛo vobis in gratia dei que data eſt vobis in chꝛi⸗
ſto ieſu:quia omnes diuites facti eſtis in illo in omni
verbo et in omne ſcientia.ita vt nihil vobis deſit in vl⸗

la gratia. .S ðèð
De palula diuitis epulonis et lacari pauꝑis vlcera⸗
ti.hcdðm Lucam tantuũu. CaplmXII.

Alui conſimilem paralolam conſimili necte
m re.q; voctoꝛum oꝛdinem ſequi. Mꝛzoinde pa⸗
rabole diuitis male cogitantis vel congregã
tis ex vbertate fructuum.paralvlam diuitis
impij et bonis ſuis lubꝛice vtentis annexi.qm ex diuite
impio et delicioſo et ex paupere infirmo atq; egeno in/
uariabiles ſines hominuʒ voluit in ſinuare ſaluatoꝛ: vt
diuites terroꝛe perculſi conuerterentur ad decens. pau
peres vero ne in patientia vexarentur. Homo qui

AQai erat diues et induebatur purpura et biſſo. et epu

labatur quotidie ſplendide. Et erar quidaʒ mendicus
nomine lacarus: qui iacebat ad ianuem eius vlcerib
plenus cupiens ſaturari de micis que cadebant e mẽ⸗
ſa diuitis:et nemo ill dabat. Sed et canes veniebant
et lingebant vlcera eius. NHomen diuitis ſubticetur:
velut iniaui hominis.Omnis enim ad ſeipᷣm diues in
iquus eſt. Meq; in diuitijs alia eſt iniquitas miſi cũ ſut
male parte. aut cum detinentur non per iuſticiam ero/
gate. ſeu cum ꝑ laſciuiam ſunt haſteerfer nem⸗
pe iſte diues ſuis diuitijs vtebat᷑.nam induebatur pur⸗
pura ei biſſo:et epulabatur quotidie ſplendide.Culpa
tur pꝛecioſitas veſtiuʒ.magis aũt iactantia. vanitasſſu⸗
rerbia que ab ipᷣa pcioſitate pcedunt. ulta in ſeipſis
inculpata manent: culparuʒ vero cauſe maxime fiunt.
Tolleraretur interdum pcioſitas in diuitibo. ſi deſpica
bilia pauꝑibus erogarent: ſi nõ iactantia vexarentur.ſi
ſupbia non tumeſcerent/Etiam epulatio ſplendida hu
ic erat in culpa. Et ſi excuſaretur. qꝛ interdũ diues ve/
ſcitur epulis accuratis. quotidie tñ ſplendide epulari ꝑ
ingiuuiem: damnati criminis notam habet. Et quancq;
mil ſit phibitum quod cum gratiap actõne percipitur
verũtamen omne ſuperfluũ eſt in culpa.Et oblimione
dei fecit atq; virtutũ:epulatio quotidie arang.
cõſueuit guloſitas annexa eſſe diuitijs. Nam ſicut abi⸗
litas furandi fecit furem.qui furari antea nõ meditaba
tur.et mechandi facilitas occaſione ꝓpoſita mechum
fecit: etiam talia nõ pꝛecogitantem.ſic humane diuitie
voꝛaces atq; cõmeſſoꝛes plurimos pfecerunt. exceptis
interdum his quos auaricia plus peſſundat. Sed ecce
contraria conditio deſtituti hommnis:ad condemnatõʒ
ſtipati diuitis inſurgebat. Et erat quidam mendicus
nomine laçarus:qui iacebat ad ianuam eius vlcerib⸗
plenus cupiens ſaturari de micis que cadebant de men
ſa diuitis.et nemo dabat illi. Nonad condemnatõeʒ
diuitis factus eſt pauper.vt ꝑ pauperem diuitem deus
velit inuoluere:ſed ſepe paupes eſie ꝑmiſit.vt pereos
Pſſet diuites releuare.ſi velint habere in rebus ſicut
habent velint nolint in natura coſoꝛtes. Sed ipᷣi velut
immilſericoꝛdes paupes contra ſeipos in iudicium ſta/
tuerunt. vt per paupeʒ accuſetur ꝑamplius diues. qui
naturali conſoꝛti manifeſte indigenti ſubuenire contẽ⸗
Pſit. Erat quidam mendicus nihil ex ꝓpꝛijs habens.ab
ſolutus a eiuilibus nempe cauſis:qui nihil vendicabat
in ꝓpeio quamobꝛẽ aliena mendicare cogebatur/ui
ſuppetebat in iure natura. que omnes debet alete p ca⸗
ptu:neceſſitas et indigentia quibus premebatur. ſibi
pꝛo legibus erant. Er iſtis exoꝛta occaſio depellebat pu⸗
doꝛem. vt peteret aliena velut nature debituʒ. paternis
lyreditatibus et lucris ꝓpꝛijs non ſuffultus.Lacarus

—

me a deo qui ommium curat annonam/

Weabatur ex nomine. vt adiutus eſſzaliena ſtixe.mari//

re qm pauperum eſt regnum celoꝛum. Et ſicut electoꝝ
ipſoꝛum nomina ſcripta ſunt in celis.diuites veroim⸗
pios tartarea matricula ex nomine ſcriptos habetHu
ic ad pauperiem addita erat inſirmitas.quia! vlcerib⸗
plenus erat vt amplius toꝛqueretur ad merituʒz. et ra
tionabiliter ad exigendam opem ommibus poſſit eſſe in
feſtus. Et iure condemnatio mcompaſſiuop erat.. Ya

cebat ad ianuam diuins. non alterius ſibi fimiliæqm̃

diues habebat vnde illum ſine periculo refoueret.et de
bitum nature ſibi competens erat in abundãtia penes

diuitem mon apud alteruʒ pauperem. Sed diues pau

peri nature debitum non ſoluebat:nec ei videbatur ob
ligari iure nature.quod ſi foꝛte pꝛenouerat ↄotemnebat

vnñ ſua impietas augebat᷑. Sibi wro diues ꝓut ꝑ woꝛa

citatem erat exactoꝛ. ſic ⁊ liberalis ſolutoꝛ:vt excedens
nature debitũ. ꝗᷓ ↄtentat᷑ in modicis moꝛituro coꝛpiq̃
tidie atq;ſplẽdide plus ↄferret. Et ↄcupiſcetia paupis
erat inſaturata que de micis de diuitis menſa cadenti⸗
bus cupiens ſaturari non habebat datoꝛem.qm̃ nec di

ues intelligebat ſuper illum pauperem et in lendicum.

non pꝛouidebat nõ intendebat in eum. Et foꝛtaſſis ad
viſum ſibi erat hoꝛroꝛi

t hoꝛ ER lunt odio diuitibus paus
peres.quoꝛum etiam expoliatione pleriq; diuites facti
ſunt.Naraſite quoq; ſun dapiferi. pincerne. pꝛopinarij
egredientes et ingredientes omniſq; familia impieta⸗
tibus ſubiacebant.ab immanitate animi tenebantur:
ꝙ neq; pꝛo paupere vlcerato ſuggerebant diuiti. neqʒ;
ipſi de ſuperfluis quoꝛum eſt canum vſus moti miſeri⸗
coꝛdia erogabant. Potuiſſent enim irrequiſito domi⸗
no de ſuperabundantia menſe que pꝛoijcitur ad refecti
onem irrationabilium animalium: ad pꝛopellendaʒin⸗
digentiam conferꝛe rationabili creature. Sed qualis
dominus tales et miniſtri eius. Impius heros impij
ſerui eius. Sepe pꝛohibent iniqui domini ſeruis ſuis
agapes fieri:vt ante in domo marceſcat qᷓ; extra tribua
tur ſubſtantia.ne fiat allectio pauperum ne domum di
uitis ex conſuetndine rexetant.ne fiant infeſti clamoꝛi⸗
bus:petitõnibus impoꝛtuni.Exijt ab eis crudele decre
tum.vt omnino pꝛecludatur omnis occaſio ne paupA
rum ſit acceſſt eDermiamen mn hac paralvlaetiam 7
domus domeſtici accuſantur:q;ins diſpariter. ſicut do⸗
minus diues.quoniam nõ dixit ſaluatoꝛ ꝙ cupienti ſa⸗
turari de micis diues non ſibi dabat.ſed nemo ſibi da-⸗
bat.vt ſi diues erat impius omnino a inaduertens.mi
niſtri debuiſſent in tanta indigentia ſupplere iura natu
re ex his ex quibus dominus remanſiſſet indemnis.Et
bene potuiſſet incompꝛeiudicate vlcerato pauperi dare
micis que ſepe cambus dantur et poꝛcis.et pꝛoijciũ⸗
tur vbi marcedo conſumitſac cũ endicũs etiaʒ
er modicis maneret inſaturatus ſpꝛetus ab omnibus:
canes veniebant et lingebant vlcera eins. Multi pe⸗
riti ſacrarum ſcripturarum expo ſitoꝛes:iſtos canes iux
ta litteralem veritatem ad lenimentum miſeriarũ hu⸗
ius vlceroſi pauperis aſſerunt chenſe tipicõ au⸗
tem ſenſu per eos pꝛedicatoꝛes intelliguntur.qui lin⸗
gua ſolantur anguſtias miſeroꝛum. Ego autem ad ex⸗
aggerationem miſeriarum eius adueniſſe cognoui:qui
lingebant vleera nõ vt ſanarent aut lenirent ſed vt car⸗
perent delectatõem:que ſic eis competit ex natura Mõ
enim intendunt animalia in bis que hominibus faciũt
inferre ſolamen:etiam ſi beneficium nature pꝛoueniat.
agis autẽ eos ſignificari er his canibo dixerim hoĩes
ſcilicet ſerosimpoꝛtune latrantes:qui delectantur atq;

( Nec G d 1.. ſ. —

a omnm m/aciturnitate c
pᷣterijt nomẽdiuitis.pauꝑis vero noĩeclaruit ſcriptu: n⸗

₰

De paraboli SBaluatoꝛis

. — ter B lacere credunt non abhoꝛrent inna⸗
H paſcuntur penis et miſerijs afflictoꝛumn. E inter n⸗ tatenn ſen ſeo ſene it ratio his aſſentit. Ecce finis too
. mlties wininig ita ſene doant tautez 1, lerate pꝛo deo in hac vita miſerie: vt poſt hanc erumn⸗
rrialos ar ſuis aſonipus iocundari Ene M ſam vitam illi ſpiritus celeſtes aduemant: et obſecunc
nus moleſta paſſio. ſi haberent conſolatoꝛem: et agno⸗ dentur ei angeli quem mundus abbhoꝛruit. et deferan-
ſcerent ad eos animos videntium fieri compaſſiuos. dey ſinum vere qunetis. non abꝛalr ſed in eternu regnu
RX Puſc omnnia erant ad terrenarum nnlenarum an d d chꝛiſtus in ſuo ſanguine nobis emit. Fruſtra igi⸗
t gmentum:egeſtas.mendicitas. vlceroſitas incompaſ⸗ quocd chꝛi ale patiens anxiatur turbatur et querula
4 ſio diuitis et miniſtroꝛum eius.inedia famis expugnãs turonmnng male e mundl ſteit regna celeſtia. Que
quam ex micis deperditis ipſe repugnare non poterat. tmeun ilia calmmugoenetribintiogiummamn no⸗
lectatio canum in vlceribus eius/Mibi iſte habebat mrert rfoꝛans: ſi angeli deferant in ſuperna. Exa his 1r r= ,-
m mundani ſolamims. Ab ipſo pꝛotiſus omnis munda/ ri Pe ä
1d. na conſolatio longe ſtabat.Ald curam ſui conditoꝛis reꝛ aumuntier it ui ſuſtinuere mala poſita. qui paſſi ſunt
lauser intasfſenn nos nod iſ dennua ger crutdeinenoeunn. aa lemetipos nec tiran⸗
Mn nes.qui a hominibus derelicti ſunt.a pluribuſq; affli/ omnia Sen emuloꝛum vwlentia ſed pꝛopeia roluntate
o cti. quos etiam omne pondus miſeriarum inuaſit: ſup = ntinn penao. guonlatn in beataser perpetn⸗
bt quos ſolum deſuper pꝛoſpectat altiſſimus. nutriens eiſe tradi erumt Rwge rranſteruncin Ana hir au
pꝛotrahens ac languere permittens ſub pꝛeſſuris a tri as eternien tiim metiſunt,ſi pgeiutur in teneroſen⸗
ns bulatõmbus huius ſeculi.vt poſimodum collocet in ex mun lia re entaſxerum eninn. Qnia ſmoenmtur
8 ceiſis. Quoniam let Bcnee ulcgoreur ergt, ſ tſtine⸗ ant inſepulti ſi ſint in fluminibus pꝛouo/
W eenmreturab angelis in ſinum abꝛale. oꝛtu⸗ can mntmng ri ſubmerſi.quid ſia beſtijſ deuoꝛati.ſi an
te us eſt autem diues: et ſepultus eſt minrno Clmere Geli oteenrunt in ſuperna. O repꝛehen ſibilis cogita⸗
edi ingreſſum hominum in hanc miſeriã ſimilem / oiſſimi⸗ geli wel . zanen O diſtidentia bominum. Si credimus
n. lernch pꝛogreſſum: equalem greſumn diſp enqz rer⸗ en n geiio ſi ſt peram us reſurgere atq; in melius immu
bun minn. NMam vnus eſt omnium er adam delcendenti? tar cir in animo a tantis moleſtijs accidentibus circũ
li um ingreſſus ad vitam: ſimiliter et vnus eſt eritus per ferimur. ſi deus deſuper ſpectat. ſi perſonas non acopit.
ſen moꝛtis decretum. Sic enim in ſapientia ſcriptum eſt. rimm innt uiern celeſies exercitus ad caſtra hominum ab
nni Elnus ergo introitus eſtomibus ad vitam ſimlis ꝛ er iectoꝛum. O igitur qᷓ; bene perituris omnibus pꝛopter
ienn⸗ itus. Omnes qui ex traduce naſcuntur. concipiuntur hꝛiſtum/ uid autem di iuite qui habebat πα☚ ,sa +1
nmm er ſemne. coagulantur imn lacte commutaͤtur in ng lſtian qui poſt moꝛtem coꝛpoꝛis eternam moꝛtez in
neg nem. vertütur in carnem.et in occultis in membꝛa dr⸗ . pnſti et ergrauem ingrameem et de werſuncroeia e
lri, nanturet cinn coag ulan fnerint egreumtur per pol, de bonoꝛu ad inferna penetrauit. Diuitijs tempoꝛali
wnni lutam poꝛtam cum flebili woee in hane ncentnnne ſi⸗ bus penarum abundantia. purpure induitio tenebra.
eferti Ab hoc nature oꝛdine nullus excipitur: ſiue futurus ſit penart d pabulu;. quotidianitati eternitas.
Rrnac Kriet Moneend. diecit. Et nemo en ſplendiditati cognitoꝛuʒ et ſenſoꝛinm hoeroꝛ. diuina di⸗
ſis enciſeriem ſalomon conteriſſetadiecit Er nemoen ctante iuſticiacòmutatis meritis ſucceſſere. Quid ſibi
je err regibo aliud habuit natiuitat initid e is diuitie. quid purpura. quid epule. quid quotidiana ? ac
ſiis moetis aduenerit. quibuſcunq; penis Coꝛpus afficiꝛtur· refectio. quid conuiuia. quid famuloꝛum copia.
ridelicet cum a coꝛpoꝛe anima ſepara⸗ curata refectio. quid conuinigt ſcunt. ſi poſſeſſoꝛ ab
lben vnus eſt eritus: videlicet cum a co ltiplicitate dolo quid omnia quibus ipe diuitie creſcunt. ſi poſſeſſoꝛ ah
tur. Non emm attenditur exitus in multiplicitate inferna detrahatur ,iicacter affir mez: nean
mnd uibus coꝛpoꝛa humana verxantur. utens ad inferna detr ſibi fuiffet
mmori ſen B en H aĩa exire cõpellit᷑. Nam ſi o⸗ melius caruiſſe diuitijs.ſed etiam Ven naſci 1 3 . t
mnes wissvng conflarentur in coꝛpoꝛe:finis aut ex merkogecnnnalantira lrg wmnnlit. Wamibu
uag. itus non diceretur niſi anima egrederetur. Ac per hoc Niin eſt pendenri ad alias manſiones/Oed vnde ſej C: rri er.
nr ininereſſu ſehilierin entu etaſ ommnium nunnfi pul 8 ſt in inferno· Non quia iues ſed quia incom⸗
dn miſis eſt vna conditio/aogteſſus vero aut Mioneſc, baſnin * itit ad mendicum.quia ſupꝛa erigentiaʒ na
riu diſpoſitionibus aut erelectioniba hominum. aut er foꝛ⸗ neertänbnd ebatur. quia impinguatus dilatatiis
auira gut er communter gccidentibue annneult ene lesleir nec gratias egit creatoꝛi ſuo.et ad faſtum
nilio er in hig erperietig eloquenti irnmne, conue terat vnce deo debebat eſſe pꝛocliuioꝛ Bed vẽ
n cet:mec opus eſt ad declarationem huiuſcemodi detine⸗ ſoſanſen in inferno poſt moꝛtem. ratio. quia dum vi
G re lectoꝛem. Claret enim omnibus apparenter ipſa in vethbtt diuntijs ⁊ coꝛpoꝛis delitijs oeueanee. . pPrPrr
e hominibus continue inuenta diuerſitas: pꝛout in hae rapina ſeu furto aut de impotentum expoliatõt ſeu de/ 7
. paralvla diues delicatus et pauper derelictus inſinuãt. rapina ſe rraruz aut q eraſſaretur erpꝛeda cauſatus
nz eruntamen terminoꝛum immutabilium atq; inua⸗ uaſtatione terratuʒ.aut ꝙ craſſar tur
Fnin giſen tern ſt diues.nec ſibi homicidia ſeu incendia opponuntur.
bbus. riabilium contrarietas.non ex rebus quas vulgus foꝛ⸗ e .

ſtoſiti cõ us vt a minoꝛibus malis
nic⸗ tunales appellat.aut ex ſtellarum diſpoſitione.aut a cõ⸗ ſed ſolum incompaſſio et abuſus v

esm muniter accidentibus ſed a voluntarijs electõibus ho/ ad maioꝛa et lfanbannnumnenn ee i M
mum Nroenie Vaec Kermandiena nplatus eſj mn ſi Naeragae i; negligere. aut ahena nequiter exto:⸗
num abꝛahe. quia ſic exterioꝛibus malis obſitus erat. quiter opera dſt obelg, A rtr Sel annhhii.
ilin nec diues ad inferna demerſus.qui a tantis lonis circũ ſiſſe. ab e tP rmpfetienmn ne⸗
de/ datus erat. alioquin ex rebus exterioꝛibus et corpoꝛali⸗ inferno rnn nenn vina eotebaen tin e aln
nani bus ſalus eſſet ſiue damnatio.ſed quia diues ſic elegit / tiam. in infern he dun ra mndmunt d ge⸗
ten audere cum ſeculo non dare ſuperflua Wenaleznince à. ſcinrelliggtur. delren nt in infernum. attamen bo⸗ ( P= & e -
tenerie nartre nſte in ianenpateger inern nechertnat Nunttalt vere cognitio: illoꝛum per andeſ — 6 P -
8 eniefhcriula weo miſerianet⸗ ulti tiam iſtoꝛum per experientiaʒ cum natura muicte cer⸗
niot⸗ elegit ſuſtinere innatam. cum etiam multi reperiantur tiam.i ientiaz c
Inlzmleſtene ſibipis atponit. ilatas ferunt. et ob vir tantem. Peoinde ſequitur. Eleuans autem ns

oAl. ſrr. 14, „ „»„* Pr. eey A. 6, —.

r. r-

A ſ Dern⸗ P ner

— —
— rr a,. -

(— . ——

Tiber

cum eſſet in toꝛmentis: vidit abꝛabam alonge et laca /

rum in ſinu eius. Et ipſe clamans dixit. Pater abꝛaba
miſerere mei Ex binc moꝛalia ſilent. Quomodo poſi
tus in toꝛmentis vidit receptaculum beatoꝛum. Quo⸗
modo in inferno ſepultus vidit abꝛahã et in ſinu eius
lacarum recumbentem. Si parabola eſt: queſtio eſt ſo⸗
luta. Si vero rei veritas ſic exiſtit:illa oculoꝛum eleua

tio· illa pꝛotinus viſio non refertur ad coꝛpoꝛis actum:

ſed ad illam internam cognitõem. vbi veritas rei in lu
ce rationis cognoſcitur: qua damnatus etiam non pꝛi⸗
uatur. vt illa pena eum inceſſanter diuerberet. qua faci
enda pꝛetermittens:pꝛohibita vero committens agno
uit. qua bona que perdidit mala que patitur experimen⸗
to cognoſcit. Eleuans igitur oculos ſcilicʒ interioꝛis ho
minis cognitionem. vidit abꝛaham patrem fidei ſaluã
doꝛum. qui credendo factus eſt iuſtus. ognount pꝛoti
nus vnde ſaluari poterat: ſed contempſit. et lacarum

quem deſpererat recognout in ſinu:in quiete videlicʒ

m electi poſt hanc vitam ſoꝛtiuntur Ilamoꝛ eius
miericoegtan conſequendam. pꝛodit immanitateʒ
doloꝛum:et deſperans loquitur introꝛſus dictante iuſti
cia. quoniam iuſte irremediabiliter damnatus eſt· Et
mitte lacarum vt int ingat extremuʒ digiti ſui in aqua
vt refrigeret linguam meam: quia crucioꝛ in hac flam⸗
ma. Ad exaggeratõnem toꝛmentoꝛum quem ſe inferi
oꝛem in hac vita perſenſit. ſeit in alto cõſiſtere atq; qui⸗
eſcere.qui viuens quotidie ab inedia expugnabatur. et

petit aunlium aque in extremo digiti.vt indicet qm̃ eti

. .

am minimo refrigerio pꝛiuatus eſt. et petit ꝑ eum quẽ
omnino deſpererat. vt creſcat pena ſumendi. Sublimi
tas ad inferna detruditur: et eius abiectio ad ſupna le⸗

uatur. Refrigerium in lingua dumtaxat exquirit. acſi

nihil in membꝛis alijs pateretur. Sed lingua fit con⸗
fefſio ad ſalutem:cum coꝛde creditur ad iuſticid. Et iuſ/
ſu lingue potuiſſet hic diues illum pauperem ſuſtenta
re:circundatus copia famuloꝛuʒ. Digitum petit ad lin⸗
guam:quia etiam opus minimum non perfecit/aliene
lingue audiendo doctrinam/ruciabatur in flamma
pꝛo vita delitioſa.ſed non erat tunc tempus miſerendi
eius:quia tempus deſpexit cum potuit alterius eſſe mi
ſertus. Vnde dirit illi abꝛaham.Gili recoꝛdare quia re
cepiſti lona in vita tua.et lacarus ſimiliter mala.nunc
vero hic conſolatur:tu wro cruciaris. Non amoꝛe aut
compaſſione filium nominat: ſed quia eſſe qebuit. aut
quia eum deſpectum a deo per iuſticiam deſpicit. Ma⸗
gis autem illud exiſtimo q;uis ſcriptura non explicat ꝙᷓ

Diaboli filium appellauerit.ſecundum illam ſententiaʒ

qua de repꝛobis dicitur. vos ex patre diabolo eſtis/Ho⸗
minum conditiones et ſiatus mutantur omninò poſt
hanc miſeram vitam. vt aus plena felicitas:aut ſequa/
tur ommno miſeria. Mec iocundis iocunda.nec aduer⸗
ſis aduerſa: ſed aduerſa iocundis et aduerſis iocunda
ſuccedunt.Nec in thꝛono hic reſidens ſepe intronixa⸗
tur et alibi:nec de ſterquilinio ad ſterquilinium eſt ac⸗
ceſſus:nec hic omnibus fultus ad votum.alibi pꝛo vo⸗
to refulgeat.et hic deſtitutus.ꝙ alibi ſemper inopiam
patiaturx.quoniam in alia vita conſolabitur.qui multa
mala fuerit in hac vita perpeſſus: ſi tenuerit in anima
et actione virtutem: Et qui omnibus hic floꝛuit: ſi ab⸗

—

iecerit illameterna damna om̃ino patietur. Hinc abꝛa
ham ſero remedia inquirenti reſpondet. Bona recepi⸗

7

ſti in vita tua.hic ſimiliter mala perpeſſus eſt. Nunc ve

ro diuina iuſticia ſinguloꝛum merira abſq; acceptione
perſonarum infallibiliter trutinans. ſupplicia eterna ne
quiter in hoc mundo floꝛentibus.et abiectis pijs eter⸗

ſextus

uit:et ima ſurſum et ſuperna deoꝛſum iuſio moderami⸗
ne vertit. Et ſic nec in aque gutta exauditus eſt diues.
quoniam qui obturat aurem ſuam ad clamoꝛem pau⸗
perum.et ipſe clamabit et non exaudietur. Et in his
omnibus inter nos et vos cahos magnum firmatum
eſt. vt hi qui volunt hinc ad vos tranſire non poſſint.
nec inde huc aliquis tranſmeare. Cabhos firmatumꝓ
tinus dixerim impoſſibilem compaſſionem beatoꝛum
d eterne damnatos: et nullam poſſe eis contingerele
ticiam de gloꝛia beatoꝛuʒ. Nam ſtabunt iuſtiin magna
cõſtantia.ita vt nullo modo compati poſſint:aduerſus
eos qui ſe anguſtiauerunt. Mon enim vera eſſet beati⸗
tudo:ſi in eis poſſet eſſe compaſſio. Quamuis enim in
viatoꝛibo compati ſit virtutis.eſſet defectus pꝛotinus
in beatis. qui per moleſtiam affici non poterunt. Et di
uine iuſticie opus aperte videntes letabuntur vtiq; de
damnatis:reſpicientes in eum qui neminem damnat
iniuſte · neminem per iuſticiam ſed per miſericoꝛdiaʒ ſal
uat.Quomodo igitur compati poterunt ſuꝑ his quos
dominus imperturbate damnauit. ulgebunt omni⸗
no equaliter ad gaudium beatoꝛuʒ ſiſte diuine ſtellemmi⸗
ſericoꝛdia et iuſticia. ita vt reſplendeat iuſticia in dam⸗/
natis ſicut miſericoꝛdia in beatis.ompati nihil aliud
eſtq; de inuariabili dei iudicio conturbari. Sed necduʒ
beatis qui non poterunt etiam viatoꝛibus interdicitur
ne damnatis eterne compatiantur.qᷓ;uis pectatoꝛibus
et afflictis in hac vita in carne degentibus et ardentib
ad purgationem compati ſit charitatis officium:ſit eti
am debitum pꝛo ipſis oꝛare vt reuocentur a malis vt li
berentnr a penis.Non enim erit in ſuperis pꝛopinqui⸗
tas generis.non habita in mundo copula coniugalisg.
non amicitia: nõ ſi qua neceſſitudo pꝛehabita compaſ⸗
ſionem adducetiſi huiuſcemodi damnatum cognoue⸗
rit fuiſſe cnſotem. Sed nec minũs adammirationẽ
adducit.quod ad abꝛaham ſubintulit incola infernalis
Et ait. Pogo ergo te pater vt mittas eum in domuʒ
patris mei. Mabeo enim quinq; fratres: vt teſtetur il⸗
lis ne et ipſi veniant in hunc locũ locum toꝛmentox.
Sicut beati non poſſunt ad damnatos huiuſcemodi
miſericoꝛdijs affici: ſic et in inferno ſepulti nequeunt
ad eos quiadhucin carne degunt vllis cautionibus cõ
moueri. Extinctus pꝛotinus eſt in eis ommis amoe in
pꝛoximum.et omnis virtus adempta.necnon et exqui
runt in penis habere conſoꝛtes.quamuis ex conſoꝛtib⸗
nullum eis poſſet eſſe leuamen. Eterne damnatoꝛum
omnis eſt depꝛauata conditio:excepta bonitate natura⸗
rum.que integra ſemper manetquoniam niſi etiam in
damnatis naturarum lonitas ſeruaretur.non eſſet cũ
quo pena confligeret:ſed compaſſio et appetitus bono⸗
rum eis omnino non munt. QAuid ergo eſt ꝙ eterne
conſtitutus in penis rogare videtur pꝛo fratribus ſuis
viuis.ne ſimilia patiantur. Reſponderim. quoniam
hoc ſaluatoꝛ parabolice pꝛotulit. Etiam ſi veritas rei
non parabola extitiſſet.non ipſam rem geſtam ſed quid
auditoꝛibus velit edicere videamus. Si cum ſubſtan
tiali bonitate naturarum affectio recta et compaſſio ad
pꝛoximum in inferno vigerent. omnes pꝛouidere de⸗
herent ne quinq; fratres ſciliq; homines in natura in⸗
ſimul omnes fratres in qninq; ſenſibus conſtituti.vi⸗
uentes in carne poſt moꝛtem ad inferna deſcenderent:
cum in inferno augeatur pena.non minuatur ex multi
tudine afflictoꝛum. Sed quod eſſe debuit: non quali⸗/
ter geſtum ſit aduertamus.l Cui reſpondens abꝛahaz
ait. Habent moiſen et ꝓphetas: audiant illos.. Suf ⸗

ficit ad cauenda peccata ler diuina. At ſatis ſunt etiari

et pꝛophete.abſq; quod aliquis vobis pꝛedicaturus re⸗

ligtas. MPoꝛro

De paraboliſ

furgat a moꝛtuis. Inſiſtit damnatus impꝛobiter pꝛo/
pter mala que ſentit.pꝛopter toꝛmẽta que patitur.quo⸗
niam ſi accideret per experientiam fateretur diſſerendo
que ſuſtinet:vt eos ad penitentiam pꝛouocaret. At il⸗

le dixit. Mon pater abꝛaham. Sed ſi quis ex moꝛtuis

ierit ad eos: pemtentiam agent. Cupit eſſe doctoꝛ qui
mala tollerans factus eſt ſapiens: qui bonis abutens

dei ſapientiam habuit in derſum. Eſtimat ſe oꝛatoꝛem

ſtrennue factum:et referendo que patitur.faciliter ſua⸗
dere ſe credit. idetur nunc inutiliter compati fratri⸗
bus conſtitutus in penis:qui contempſit vtiliter com/
pati vlceroſo. dum refarcinaretur ſplendidis epulis.
SGero alioꝛum cupit eſſe magiſter. fruſtra credit alijs
ſuadere cautelamſqui ad ſemetipſum factus inſipiens
dirit in coꝛde ſuo.non eſt deus qui poſſit aut velit infer⸗
re pꝛo delictis hominibus vltionem.et ſibiexiſtens in⸗

et penas eternas interminatus eſt. Vgitur qui ſint ſi-⸗

ſoꝛ ſempiternus inferni factus eſt ciuis. Mõ te delectet

poꝛalis anguſtia. non infflicta vulnera. non vlcera imna

cautus ad tartarea loca deſcendit Sentire hic damna
tus videtur cum multiſ:qui dum male viuunt optant
quempiam ex moꝛtuis reſurgere. vt annunciet ſi quid
loni vel mali poſt hanc vitam erit.et quid erit quod et
quando vita iſta non erit. Aſſerunt ſe ad melioꝛa con⸗
uerti.ſi ex moꝛtuis iam notis audierint vera eſſe que ꝑ
ſidem ſancta eccleſia dogmatiſat. ſi vera eſt beatitudi⸗
nis atq; penaruʒ eternitas: ſi ſic eſt penarum acerbitas
ſi hoꝛribilitas demonuzʒ:ſi qualis affabilitas ciuium ſu⸗

pernoꝛum/Sẽd in repꝛobum ſenſum huiuſcemodi o⸗

ptatoees dati ſunt.vt magis velint in melioꝛa mutari
ex vno reſurgente a moꝛtuisqᷓ; ex ſide vniuerſalis eccle
ſie:que eredit omnes ex moꝛtuis in fine ſeculi ſurrectu⸗
ros. Querunt iſti foꝛtitudinem noſtre fidei dirimere:
per moꝛtuumex moꝛtuis alterius ſeculi certitudinem
inquirentes/QAuis ex moꝛtuis veniens melius poſſet
diſſuadere ꝑccata et homines ad melioꝛa conuertere:
q́; moiſaica lex.qᷓ; ſeriptura pꝛophetaruʒ. qᷓ; ipſa veritas
que humanis mentibus interlucet.qᷓ; illa oꝛiginalis iu⸗
ſticia in coꝛdibus hominum ſcriptaſAins ex moꝛtuis

aptioꝛ alterius ſeculi bona vel mala pꝛedicere. quis ad

penitentiam cautioꝛ inuitatoꝛ qᷓ ipſe chꝛiſtus factus in⸗
ter moꝛtuos liber.per quem facta ſunt ſecula.qui docu

it ſeculum.qui vere infernum nouit et 20 n

de quod abꝛaham adiecit. ad tempoꝛa etiam chꝛiſtiana
diuoluitur.. Si moiſen et pꝛoplvxtas non audiunt:ne
q;ſi quis ex moꝛtuis reſurrexerit credent ei. Habe⸗
bant illa tempoꝛa moiſen et pꝛophetas. Habent tẽꝑa
chꝛiſtiana ⁊ hos ⁊ xpᷣm et aplos. Sichꝛiſto et apoſtolis
homines peruerſi non credunt: quomodo credent ho⸗
mini ex moꝛtuis venienti: Chꝛiſtus homines ſuſcita⸗

uit a moꝛtuis:et ipſe ſua poteſtate a moꝛtuis reſurrexit

pſe in ſine ſeculoꝛum potenter moꝛtuos ſuſcitabit.
n eius virtute apoſtoli defunctos reuotauerunt a tu
mulis.Cui Sru. rectius pꝛeſtabitur de alia vita credu/⸗
ĩ ad moꝛum coꝛxectionem euangelio chꝛi
ſti non creditur:deſperandum eſt cui alteri melius cre/
datur /QAuerere homineʒ ex moꝛtuis vt nobis quid ſit
roſt hane vitam annũciet.qui monefaciat ad virtutes.
qai retrahat a peccatis ſubterfugia ſunt. excuſationes
ſunt. Cauſatio eſt veritatis.dubiũ eſt in fide nolle ſim
pliciter ſeruare pꝛomiſſa. nolle a criminibus explicari.
Ac per hoc ſi in chꝛiſto et apoſtolis non creditur: neq; ſi

ſurreriſſent centum milia moꝛtuoꝛum/Nam ſi angeli⸗

ce virtutes euangelicarent.ſi ſpiritus immundi in lin⸗
guis humanis pꝛedicarent:ſi omnes moꝛtui reuocarẽ

tur ad vitam cum ſcientia et poteſtate loquendi. ſi oſi
erẽtur oculis hũanis bona ſuꝑna. ſi poſſemus vt ſunt

toꝛmenta et loca tartarea mente ſeu coꝛpoꝛaliter intue
ni:etum ad hec omnia plus eſt chꝛiſtus.· cui pꝛe omnib

cuſationis iuſte aditus patʒ. Mon leuitate.nõ violentia

Baluatoꝛis

eſt adhibenda fides. Jpſe deteſtatus eſt vicia. pꝛedica⸗
uit penitentiam:dixit apxpꝛopinquaſſe regnum celoꝛuʒ.

nes pioꝛum atq; impioꝛum inſpicite:pꝛeſtate dictis ſi⸗
dem.notate paralolam:a vicijs explicari ſatagite. date
virtutibus animum.ex quarum oꝛdine cudatur 1 mo-‚ꝰüꝓ J 14*
res. Mon te inaniter extollant diuitie: quarum poſteſ⸗ 5õä

cibvꝛum accuratum edulium. non inter conuiuas vana
loquacitas.cum guſtus et lingua pariter igne inextin⸗
guibili toꝛreantur. MPauperies non te contriſtet.nõ coꝛ

ta. non derelicta ſeu cognita vita. cum his patienter an
ctus:eternus collega fiat ceiuium ſupernozum.

De Paralels vinttis cum villico iniquitatis. Secũ⸗
dum Qucdm tantum. zZapitulum. XIII.

D honeſtam pꝛouidentiam agendoꝛum pꝛo
a ſpe futuroꝛum bono:um nos ſaluatoꝛexho?⸗
tans.de villico iniquitatis agente ſub diui⸗
te parabolam poſuit dicens.. Homo quidã
erat diues qii habebat villicum:et hic diffamatus eſt
apud eum quaſi diſſipaſſet bona ſua. Diuitie non ſolũ
poſſidenti.ſed etiam diſpenſatoꝛi facte ſunt cauſa pecca
ti. vt raro et difficiliter ſactum ſit poſſidere dintias. =.·⸗=g E EES TWTr E
quin inducant in animarum pericula contrectatoꝛes. =.
Hinc diffamatur villicus diuitis: pauperis ſiquidem
nunquam reperimus villicum diffamatum. Mõ eſt ſub
ſtantia multa:vt diſpenſatoꝛe indigeat.Qui paruʒ hs
bet vnde pauperis nomen exoꝛtum eſt. ſibüpi ſufficit ·(α
ad curam.et modicam gubernare ſubſtantiam. non ha
bet yconomum.occaſionem furandi non parat. nemo
alius de ſua ſubſtantia diffamatur. Si autem eget er⸗
peditioꝛ factus eſt.vt tantum ipſe caueat ne furetur.nã
fures alij domum eius ignoꝛant:non habet aliquid diſ⸗
ſipabile.Litigandi cauſa pauperibus et egenis ſublata
eſt.et ſi pꝛuperi modica.egenis vero ꝓtinus nulla ſub/
eſt. Tleruntamen multitudo diuitiarum non excuſat vτπιυ . ber
raptoꝛes neq;ʒ diſſipatoꝛes.aut quomodolibet contre⸗ Eg Here
ctatoꝛes pꝛeter voluntatem poſſidentium:vt quia mul
te ſunt·ergo licentia ſit perperam perpetrandi vel per⸗
tractandi.Nemini licet quod ſuum non eſt redigere ad
ſeipſum.aut alitereffundereq; decreuerit dommus re⸗
rum.QAuamobꝛem et vocauit eum dominus eius: et
ait illi. Quid hoc audio de te: Medde rationem villica⸗
tionis tue:iam enim non poteris villicare. Vera ſuſpi
tio de actõne iniquaaures diuitis foꝛtaſſis alioꝛum re⸗
latione pulſauerat:aut res non inuenta in ſuo pon/
dere ſolito et menſura.diuitis animum concitauerat:
vt de villico ſuo inquireret:vnde ab inquiſitis vt diſſi⸗

patoꝛ accuſatus eſt. Nemo igitur maleagẽs dicat quis naturr = - =
me videt. Barointer homines actio mala tegſtur diſiin ⸗-. F r.-

H

in publicum vemat. apud veum autem nunquam. Et
neceſſarium factum eſterratum omne in iudicium de/
uen ire. Mon eſt omnino maloꝛum operimentum. NMi⸗
hil enim occultum quod non reueletur Cece dominus
villici:aſſumpſit officium iudicis. Laudabiliautem et & ⸗ rPrr.
pꝛobato moꝛe foꝛmam iuridicam ſequitur. Non enim 4
moꝛe fulguris aut toꝛrentis inretrouerſibilis etiam in
norios decernendum: etiam ſi accuſatio ſi diffamatio
multa conclamet Inquirendum eſt a diffamato ſi cul
pa eum accuſat.qualiter et quantum. Nam iuſticie ra⸗
tio plus cauſas actionum q; ipſas actiones conſiderat.
et opoꝛtet ſuſpendere iudicium ſi conſtitut ↄa in cauſa ex

b 3

- —.

.£ 4 P-⸗ .
—
r 1i — —
O
n

rhr r- —22 . A-2=
—

— 26 —— 4 r, »

ſ - )

eauaerr

”õ 2 RR.

Liber

non ira: ſed ratione agendum eſt. Unde vocauit eum
interrogans. Quid hoc audio de te. Ac ſi diceret. Accu⸗
iatus es.in cauſa te habeo.eſt ne verum quod audio de
te. Tuis acculatoꝛibus plenam non pꝛeſto fidem: foꝛte
inuidi aut emuli ſunt.aut fallere poſiunt et fallere vo⸗
lunt. Exculationi etiam tue mimme dabo locum: ter⸗
minabit veritas litem:vt egeris ita recipies. nõ vt dif /

famatus es. Proindel redde rationẽ viullicatõis tue.

Potenter te compꝛimere nolo:violentia non vtoꝛ: ve⸗
ritas ſit in cauſa. Matio factoꝛum dumtaxat aut te ab⸗
ſoluet. aut te condemnabit. Sed quouſqʒ rationẽ red/
dideris villicare non poteris. Non enim decet reum a⸗
gere pꝛo quibus conſtitutus eſt in cauſa:mſi ab illa re⸗
ceſſerit inculpatus. Etiam iam non poteris villicare: ſi
ratio te culpabilem monſtrat. Optimus cauſarum ci⸗
uilium et criminalum cognitoꝛ eſt iudex: qui ex verita
te non ex opinione aut alia ſuaſione vult pꝛoferre iudi⸗
cium:et leſus in pꝛopꝛijs pꝛeter rationem iuſticie non
querit vlciſci.nec ab ira concitatus ad iudicandum fer⸗
tur in preceps.ſed rat ioni inueſtigande ac pꝛomulgan

de actiuam et inquirentem ſubijcit rationem. ne lin/

gua labatur Cauſarum pꝛotinus oꝛdinata et moꝛoſa
diſcuſſio etiam ſi adiudicetur innocens.ſi repertus fue
rit inueſtigando nocens.inculpabilem iudicem reddit,
dumtaxat ꝙ aliunde non aſſit ſibi certa cognitio. Bed
a nullo potioꝛ eſt conuictio qᷓ;a ratione deuincti. Im⸗

pꝛobatur ſepe falſitas.ſi aliquando quempiam in iudi⸗

cio per falſidicos pꝛoſtrauiſſet. veritas autem numquã.
MPeꝛetermitti veritas et ratio poteſt: impꝛobari vero
non poteſt rationabilis et impꝛofugabilis terroꝛ: quin

ſextus

rei veritas inueſtigata cum ratõne deuincit/ſHinc cum
villicus de reddenda ratione comperiſſet: qttonitus fa
ctus ad ſemetipſum reuerſus eſt.ſi quo modo ſibi ad⸗
eſſet copia euadendi.quoniama ratione vincebatur.
aduerſus quam ſibi non erat auxilium. nequiter ſe fe⸗
ciſſe agnouerat.tergiuerſare non poterat in ludicio con

ſtitutus deuitabat reddere ratione.qua reddita ex frau

dibus debebat ſubire penale iudicium.non feſſus in ma

lo.iterum ex iniquo ſibi conneorani refugium.l Ait au

tem villicus intra ſe. Quid faciam quia dominus me⸗
us aufert a me villicationem:godere non valeo: men⸗
dicare erubeſco. Scio quid faciam:vt cum amotus fue
ro a villicatione recipiant me in domos ſuas. Aſſoli⸗
tus ex alieno perperam viuere.arxtes omnino deſpecat.
et exmoꝛibus delicatis per tempoꝛum augmenta coale⸗
ſcens.etiam in neceſſitate artibus licitis valefecit.ſed
laboꝛioſis per amplius ſemper ad iniqua regrediẽs.a
cilius videtur his qui viuere nequiter ex aleuis operi⸗

bus didicerunt.illa furta laboꝛioſa committere qunbus
iuſta pena debetur.qᷓ; ex arte que non repꝛehenditur.

nec actuoſa meretur ſuppiicium/ Sepe repꝛobis acci⸗
dit vt ea que ſunt licita eis difficilia Pidenrd ve⸗
ro illicita ſunt poſſint ſine laboꝛe perſicere/HNæècnon et
qui mala agere vultiea que ſunt gramioꝛa in bona vita/p
ducit in cauſam. Poterat enim iſte alias artes abilio⸗
res exercere q; terre foſſionem:et alios moꝛes viuendi
q; eſee mendicum. Et ſi omnino cõtingeret non eſt pu
doꝛi mendicitas vbi adeſt neceſſitas: que vbi eſt ratio⸗
nabilis non eſt cur erubeſcentia ſit hoꝛroꝛi. Cur hic vil
licus nequam laboꝛioſam artem mendicitatis ruboꝛeʒ
meditatus eſt Oulte ſibi alie poterant eſſe artes.mul

ti modi aliter viuendi.ſed pꝛo his cauendis tendebat
in ſolita malaſct quodin nonbus hominum ſumme

damnatuunullius requiſito conſilioſapud ſemetipſum
ſibi pꝛouidit in poſterum. Dixit en

enim. Scio quid fa⸗
ciam. Non pꝛudentum erquiſiuit conſilia: non homi⸗

*

num in periculis expertoꝛum.non ſapientum.ſane ipſe
ſibi factus eſt continarius et conſultoꝛ. TUeruntamen

cum in mente homims pꝛo iniquitate patranda diffi⸗
nitum eſt nõ conſulere quempiam. temperantioꝛis eſt

moꝛis cum minus malum ſit in male agente non con /
ſuluiſie ſidemicum q; contra fidemici conſilia peregiſſe
Quandam habet ſpeciem honeſtatis. cum neminem cõ
lulit qui omnino tendit in nephas:ſaltem in ſeipᷣo coꝛ:
ruptus alioꝛum auriculas non fedauit. In alijs ſiqui⸗
dem conſulte agere canonica ſcriptura nos docet. &m
nia cum conſilo fac et poſt factuʒ non penitebisCum
vero iſte dixit ſcio quid faciam.ad ſeipium tote relatus
eſt.vt de iniuſto viueret apud eos quibus miuſte credi
ta ſui domini cogitauerat relaxare.icilidʒ cum eſſet amo
tus a villicatione ꝙ reciperetur in dumibus debitoꝛum

et eoꝛum quibus ſui domini bona emphiteocando a

culturam fructiferam commendauerat. Vt autem reci
peretur. conuocatis itaq; ſingulis debitoꝛibus domi⸗
ni ſui.dicebat pꝛimo. Quantum debes domino meo.
At ille dixit.entum cados olei. Dixitq; ili.Accipe cau
tionem tuam.et ſede cito et ſeribe quinquaginta.. O⸗
ptima inquiſitio:ſed executio nequam. Interrogabat
ſiquidem quantum beretur domino ſuomnõ ſibiquo⸗/
niam omnia domini ſui erant. Apſe vero yxconomus e⸗
rat.adminiſtrationem et curam obene non pꝛopꝛiuʒ
dominium rerum. Sed agebat nequiter ꝙ bona domi
ni ſui pꝛeter iuſtum et dommi ſui voluntatem debitoꝛi
bus relaxabat:vt totam vebiti ſummam reduceret ad
dimidiamſcentum ad quinquaginta. Pemtus ycono⸗
mus agit in fraudem domini ſi relaxat debitoꝛibus pꝛe
ter dom inivoluntatem:et pꝛeſumit illud dinittere qð
veriſimiliter de dño nõ poſzʒ eſſe iumpei Mee iſte hoc
fecit vt pius in pauperes lut pauperibus redditusan
nuos remittens:ſed in illis ſibi parans expulſo ab offi⸗
cio agilioꝛis vite compendia de alieno ſibi gratiam ho⸗
minum comparabat. Sed necdum diuitibus aut me⸗
diocribus ſeu ſuippᷣius conſideratõne pꝛehabita ſed eti
am intuitu pauperum non licet de alieno fieri largitio⸗

nem:illa dumtaxat excepta neceſſitate que a decretiſ ab

ſoluit:ſed repꝛobi quidem homines contrarium faciũt
quod ratione decernunt. Sciebat enim hic villicus qꝛ
omnia que ad iuſtam diſpenſationem acceperat erant
domini ſui:pꝛoinde interrogat debitoꝛes quantum de⸗

bes domino meo. Sed tanquam p:opꝛia donsbat con

tra voluntatem pꝛopꝛij poſſeſſoꝛis:cum ſummam debi
tam defalcabat. Multipliciter rei ſunt alienarum reruʒ
2eter voluntatem dominoꝛum ſpontanei largitoꝛes.
am ſemetipſos et recipientes obnoxios in debitis fa⸗

ciunt:quoniam quod quis iuſte non poſſidet neq; iuſte

in alium vendendo vel largiendo poteſt tranſferre do⸗

minium.Hec eſſe poteſt excuſationis ſuffugium ex di

ſpenſatione commiſſa. ſi aliter faut quod veriſimiliter
pꝛeſumitur dominum non feciſſe: maxime autem cum
fraus et aſtucia menteʒ diſpenſatoꝛis inficiunt. Et qui
rem accipit a diſpenſatoꝛe iniuſto ex certa ſcientia. nil ſi⸗
bi vendicauit ex iure.ſed obligauit ſemetipſum donec
reſtituat:nec ſibi ad excuſationem diuine iuſticie deſuꝑ
cecernentis ſi cautiones accepit. DZeinde alio dixit.
Tu vero quantum debeſ.Qui ait. Centum choꝛos tri
tici.Ait illi.Accipe litteras tuas:et ſcribe octuaginta.Et
laudauit dominus villicum iniquitatis quia pruden⸗
ter feciſſet. Bemiſſio tritici ſiue olei.villici gctionem
inſinuat:et ꝙ minus remiſerit de tritico qᷓ; de oleo etisʒ

quandam aduertentiam pꝛouidam arguit: quoniam

plus ex tritico qᷓ; ex oles vſus hominum ſumit. Et faci
lius depꝛehendi potuiſſet a domino in tritici paucitate

.*

—

E

en/

ti
I

ſd

e

ð

De paraboliſ

q; olei.Omnibus autem tradidit litteras ad cautelam
vt ſi vminus comperta fraude villici repetere perperã
remiſſa debitoꝛibo œæcreuiſſet æconomi litteris ſe in iu⸗
dicio uerentar ieruinumen dominus villicum im⸗
quitatis laudibus effert.non letus de damno ſed mira
tus cautelam: Mon quia fraudulentum. Sed quia pꝛo
uidum in futurum. Non actum virtutis: Sed ipſam
virtutem commendat. Et mirum valde ꝙ ſepe actus
eſt in repꝛehenſione virtus in laude. vt a curru quact
tuoe virtutum turpis ſonus inroboet. Inſonuit enĩ
hic iniquitas. Et villicus iniquitatis diatur pꝛopter
fraudem:et remanet in laude pꝛudentia pꝛo futuris e⸗
mergentibus malis vt poſſit eſſe refugium. Sed hoc
intereſt inter virtutes viuificas et moꝛales. ꝙ a nulla
illarum dum in veritate in animo inſident repꝛehenſi⸗
bilis actus egreditur:a moꝛalibus vero etiam in quan
anberneritateretentisſwteſtabilis multa fiunt Et vt
apertioꝛibus ſermonibus eloquamur. in virtutibus vi
uiſicis dumtarxat in veritate inherentibo.nemo aliquan
o male pꝛoceſſit in actum: in alijs vero ſeꝑ deli 1
/Dominus autem villici laudetur cum laudatur: ex
eo łp pꝛopter fraudem eius non derogauit pꝛouidentie
ipſi us. Bene conſtitute mentis eſtob fraudem aut pꝛo
pter damnum commune vel pꝛopꝛium et pꝛopter agẽ
tem impꝛobiterjnon derogare virtutibus. ſed ſemper il
las extollere quamuis actus condemnet iniquitas. Co
gebatur homo rationis compus ab ipſa laudare virtu⸗
tem. et hominem ex ipſa regulatum:non malum quod
ex hum ana pꝛudẽtia perficitur Muare igitur laudauit.
Quia pꝛudenter feciſſet.non quia donauit alienuʒz. Fe⸗
rhendenrerquia ſibi paonidltin poſteruʒ. Pars eni
ꝛudentie ipſa pꝛouidentia dicitur. de qua optatiue moi
ſes in ſuo cantico loquebatur. ltinam nouiſſima pꝛo⸗
uiderent. Nouiſſima pꝛoundet qui ſe parat ad vltimum
finem:aut deuitanda ſupplicia que poſſent contingere.

aut ad capeſſe mua que debent agonicatoꝛibus
pꝛouenire. Manc pꝛouidentiam villicanam imo terre⸗
nam:cheiſius cum appetitoꝛibus alterius vite compo⸗

ſuit dicens. Dico enm vobis:ꝙ ſilij huius ſeculi pꝛu
dentioꝛes q; filn lucis in generatione ſua ſunt. T igi⸗
lanti verbo ſaluatoꝛ locutus eſt. cum dixit in generatio⸗
ne ſua. Mon enim ſecularem pꝛudentiaʒ chꝛiſtiane pꝛu
dentie pꝛetulit. quoniam ſecularis pꝛudentia inimica
eſt deo.ſed pꝛudentia carnis moꝛs eſt. et facit omnino
filios agarenos:quna filij agar exquiſierunt pꝛudentiaʒ
que de terra eſt· Mon eſt ceomparatio terrene ſcientie.
que tantum ꝑfunctoꝛia captare contendit. ad eam pꝛu
dentiam que ſuperna nanciſcitur:que chꝛiſto tradente
ſerpentina eſt columbine ſimplicitati ſociata. Pruden⸗
tia filioꝛum lucis:ſtulticia eſt ſeculi. Orudentia filioꝛũ
ſeculi:ſtulticia eſt in conſpectu dei. Pꝛudentia filioꝛum
lucis pꝛudentiam ſecularem deuoꝛat: nam et ſerpens
moiſaicus dłeuoꝛauit ſerpentes magoꝛum pharaonis:

neCleiet ſeculiſillam in aliquo euacuare non

poteſt/ Elt alio pꝛeloquar oꝛdine ſecularis pꝛudentia cõ
quirit diuitias:ſed illa contemnit. Illa ſe ponderibus
onerat:iſta vero ſarcinas abicit. Illa in compedibus eſt/
iſta rhetia mundi frangit IYlla ſe implicat:iſta ſe explica
re concertat. Illa timet erplicari: iſta rennuit implicari
IVlla dolet diſſoluia vinculis quibus irretita tenetur:
iſta gaudet cum ſe videt erceptam. Illa penas refugit:
iſta ſe in illis immergit. IYlla omnino abſoꝛret coꝛpoꝛis
moꝛtem:ſæc cupit diſſolui et eſſe cum chꝛiſto. Illa moꝛ
te intentata omnia exponit vt viuat:iſta iuuantia vitaʒ

celica virtute mirari:et vileſcere videntur filij lucis in

et ipſam pariter pꝛo chaiſto paruipendit /Ged quanq;
ſuperferatur omnibus prudentia chꝛiſtibna: quid eſt ꝙ

2

RF rrrr

2- 5 ₰ Nr—r

Bglugtoꝛis

filij ſeculi filijs lucis in ſua generatione dicuntur eſſe
pꝛudentioꝛes. Quare ſaluato⸗ omnium chꝛiſtus hanc
comparationem ſuis auditoꝛibus poſuit. zope mo⸗
dum locutus eſt. ne ſecularem pꝛudentiam cheiſtiane
pꝛeferre videretur. quam ſi quis vellet inſpicere. ex re/
rum experientia reluceret. Et ſi aliqui de pꝛudentibus
Hhuius ſeculi educerentur in medium. quoꝛum adhuc
in locis pluribus fama per ſcripturarum memoꝛias re⸗
wat. et multoꝛum qui nondum a ſeculo migrauerunt: — M
clareſceret amplius. Sed ne videamur hominuʒ ſecu⸗ C- /. 1
larium geſta contexere: alijs aſſertionibus ſaluatoꝛis — .. COE
ſententiam declaremus. Aut humana ſeculariſq; pru
dentia querit deuitare moleſtuʒ. et quod aduertum vi⸗
detur pꝛopꝛio placito vel nature:aut aliquid ad votum
et ſibi pꝛopitiuʒ querit:aut cum amico aut inimico ha
bet cauſam:aut pꝛo pꝛeſentibus aut pꝛo futuris eſt an
xia aut pꝛopꝛiam patriam aut incolit alienam: aut ſub
icitur aut ſuperfertur aut equatur homimbus: aut ven
dit aut emit. et multoꝛum ſimilium:in quibus ſic ſtrẽ⸗
nue agit vt cogantur videntes aut audientes velut de

his que per pꝛudentiam agunt.cum in filioꝛum huius
ſeculi comparationem deueniunt. Sed ideo ſaluatoꝛ/
hanc comparationem ſuis auditoꝛibus tradidit. t
pꝛudentes fiant ad futura bona celeſtia et eterna. cum
viderint ſeculares pꝛo terrenis atq; caducis tanto pꝛu
dentie acumine refulgentes.lctionem ex ſimilitudine
opus in re. tentat ſaluato: inducere. Et ego vobis di⸗ DM
co. Facite vobis amicos de mãmona imquitatis. vt cũ D
vefeceritis recipiant vos in eterna tabernacula. . Om⸗
nem pꝛudentiam ſaluatoꝛ hic edixit:ne ſupernis pꝛiua⸗
remur. Etenim homines ad hoc ipſe creauerat cum ex
imniquo mamona woluit nos amicos conquirere: quib⸗
factis nobis pꝛeſidio reciperemur in illa. Non de furto
atq; rapinis aut quomodolibet male partis docuit ele
moſinas facere.ſed quia raro vl nunquam diuitie ſine .
crimine acquiruntur.ideo illas iniquitatis mammonã
appellauit. pꝛeſert im cum infra dialuli rhetia tenean:
tur cupientes ditari. Hinc apoſtolus ad thimoteum
ait. Volentes diuites fieri:incidunt in laqueum et in
tentationem diaboli. Que autem maioꝛ iniquitas qᷓ
auferre ſe deo. et dialvli ſe e mancipium facere. QAue ma
ioꝛ iniquitas.qᷓ; ei ſe auferre qui condidit: et ſe tradere
qui peremit. Oe iure creatoꝛis omnis creatura. Etenĩ
quia bonus lona cuncta creauit:eius aduerſarium ho⸗
minum iniquitas fecit dminum. Pꝛoinde diuites ſie
ricupientes ſunt intra ſepta diabvli: quia in laqueum
eius voluntarie inijcientes pedem:eius facti ſunt ſer
in. Nam a quo quis deuictus eſt:eius queq; ſeruus ad
dictus eſt uato? ad eterna; reqiiem poffe va
lere tempoꝛalem et agapeticam actionem. non tamen
ſemper ex his quibus impenditur.ſi amici ex tributis
fiant. cum amicos dei ac inimicos dei poſſumus in ami
citiam trahere largitionclonoam Eaeg ihlacharitare
atq; pꝛouidentia in eterna tabernacula poſſumus in⸗
roferri. Meq; quicunq; datarij quantumhbet efficiã⸗
tur amiciſad ſuperna pꝛeterqᷓ; amgre non poſſunt. ſed
hoc mod in eterna tabernacula ſuos benefactoꝛes re⸗
cipiunt: velut qui de inſita virtute teſticantur apud

dum vt fecipiantur.
De parabola perdite reinuenteq; ouis. Secundum
Mattheum et Amam. Capitulum. XIIII.

₰ 21

b AL n

Liber

Hnſtruxit ſaluatoꝛ peccatoꝛibus miſericoꝛ⸗
cdie woꝛtum: et ne ceſpici omnino ab ipſo ſe
crederent:quam habet ſollicitudinem circa
eos ſub paralolis introduxit. Ac etiam vt re
dirent ad iuſticiam. exultationem aſferuit angeloꝛum:
confutans ex hoc atq; repꝛimens ſuperbam iudeorum
iuſticiam: et phariſeoꝛum murmurationem elidens.
Mam cum eſſent publicani et peccatoꝛes appꝛopin/
quantes ad ieſum. vt audirxent ilum: murmurabant
ſcribe er phariſei dicentes.quia hic peccatoꝛes recipit
et manducat cum eis. . Opoꝛtuna peccatoꝛũ actio:im⸗
poꝛtuna vero murmuratio iudeoꝛum. benigna interie⸗
ctio ſaluatoꝛis. il tam peccatoꝛib) opoꝛtunũ q; apꝛo⸗
pinquare ad chꝛiſtum. qui non vult peccatoꝛis moꝛteʒ
ſed vt conuertatur et viuat. Expedit infirmis medi⸗
co eſſe pꝛopinquos. aliter inuadenſ infirmitas inferret
exicium. Nulla maioꝛ infirmitas q́; neri peccatoꝛẽ. ach
quam depellendam ſolus chꝛiſtus eſt medicus:quia lã⸗
guoꝛes noſtros ipſe tulit· et doloꝛes noſtros ipſe poꝛta

uit. Et in moꝛtez tendentibus ſeu iam moꝛtuis in pec⸗

catis: eſſe pꝛope vite fontem ſuadet neceſſitas. Eteni,

chaiſtus eſi vita: et moꝛtui ſunt in anima peccatoꝛes.
Segd cum ratio que in hominibus nõ extinguitur eti⸗
S:cum reuigilare incipit axpropinquat

am in criminoſis:ci. ropinque
ad vite fontem. Signum poꝛro excitate rationis eſt in

his qui deliquerunt chꝛiſio pꝛoximum ſieri: fſide atq; o⸗

bedientia in his que mandare decreuerit. Et quoniam
niſiblentegininftinnnon e diabolo ſunt obligati
homines peccatoꝛes/ opoꝛtunitas angit omino ad chꝛi⸗

ſtum appꝛopinquare:qui eſt nobis factus 8
tia. iuſticia ſanctificatio et redemptio/ Et cum ſibi ap/
pꝛopinquamus et ipſe nobis appꝛopinquat. Scriptu⸗

ra enim dicit. Appꝛopinquate do:et ipſe appꝛopindua⸗

bit vobis. An veritate ſiquidem appꝛopinquatio iſta fi⸗
at:ne pꝛopſeticum dictum impꝛobet appꝛopinquantes
Dicit dominus. Eoꝙ appꝛopinquat populus iſte oꝛe
ſuo et labijs ſuis gloꝛiſicat me.coꝛ auteʒ eius longe eſt
a me.ideo ecce ego addam vt admirationem faciam po

pulo huic miraculo grandi et ſtupendo, In veritate ad

chꝛiſtum appꝛopinquatio fiat: alioquin condemnabi⸗
tur peramplius appꝛopiquans
Edandes eius eſt per omnem modum longe ſieri
W

a peccatisſOedium vero:explicari ab his a quibus ſub
wlamento neceſſitatis plus debito colligamur/Perfe
ctum quidem. cum virtutum velociſſimos aſcenderi⸗

mus equos:et ipſis oꝛnati erimus placentes ei:qui ta⸗

les nos querit.vt appꝛopinquet nobis.
tem habebat phariſeoꝛum et ſcribaru a int
cia que de benignitate domini murmurabat.qui reci
ebat publicanos ? peccatoꝛes.cõmodans ſe illis.nec de
dignans eos in menſa ciboꝛum:vt poſſet cum eis epu⸗

lari in menſa virtutum. Mon nouerant ſeribe et phari/

ſei. quanta eos grauabat iniquitas: nec eis videbatur
venia indigere. Juſti ſibi apparebant. gelo peruerſo ac⸗
cendebantur: vt viderentur honeſte vite ſectatoꝛes:ad

ris eſt hypocritali vicio ſeruientiuʒ.vt ipſi potioꝛes ap⸗
parxeant alios ifamare inacis uidem gaudentes ſi
lonis poſſent notam applicare maloꝛuʒ. Dicebant.quia
hic peccatoꝛes recipit: et manducat cum iũlis. Meſcie /
bant cauſaʒ aduentus dominici:qui venerat dumtarxat
ſaluos fac ere pꝑeccatoꝛes. Ydcirco pꝛeſtabat eis gratiaʒ
vt venirent.venientes vero pie recipiebat manducãs
cum uülis.non ad ingluuiem ſed ad oſtendendam beni⸗
gnitatem et nimiam charitãatem. Quibus murmu⸗
rantibus parabolam aptam qua frenarentur ſaluatoꝛ

.

uerſus cheiſtum murmurationibus impingebãt. Mo

..Raan.

Wei- A„. — 224

mmitium tamen appeo

lextus
appoſuit dicens.l Quis exvobis homo qui habet cen
tum oues.et ſi perdiderit vnam exillis:none relinquet
nonagintanouem in montibus aut in deſerto. et va⸗
dit ad ülam que perierat querere eam donec inueniet
illam. Et ſi contingat vt inueniat illam. amen dico vo⸗
bis quia gaudebit ſuper eam magis q; ſuper nonaginta
nouem que non errauerunt. Comparatiua parabola

iſia eſt: nec poteſt in alium ſenſum decenter conuerti.
Vlt ſi moꝛis eſt hominum.pꝛopter vnam perditam o⸗

uem ad hoꝛam totum dimittere gregem.vt illam rep

riat querens ad reinueniendam. relicto in montibo gre

ge quo ſua moꝛbiditate ſuaq; voluntate diſceſſerat:cur
non liceat omnium conditoꝛi humanũ deuium genus
querere atq; vnire cetibus angeloꝛum. Non enim ali⸗
terqᷓ; ad veniam peccatoꝛem dominus requirebat. Sʒ
quanqᷓ; ſit bene maius gaudium ſuper vno peccatoꝛe
conuerſo.q; ſuper nonagintanouem a domino nõ auer
ſis:nunquam eſt credendum ꝙ in conſpectu domini
multitudini iuſtoꝛum conuerſoꝛum paucitas pꝛefera⸗
tur:alioquin perſonarum acceptoꝛ non virtutum eſſet
omnipotens. Sed quia ſemper dicitur maius gaudi⸗
um poſt doloꝛem qui er re perdita oꝛtum habet:et con⸗

ſona eſt moꝛibus hominum iſta locutio.qui de modica

re perdita exultant amplius cum illam reinuenerunt
q́; de plurima reſeruata. Et hoc quare. Quia non pre⸗
ceſſerat doloꝛ in illa.qui ſubſequens gaudium facit am
lius apparere
les eſſe debeãt fideles oſtendit. videliq; ſine leſione ad
pꝛoximum.manſueti.mites.fructum ferentes bonoꝛuʒ
operum ad vtilitatem etiam pꝛoximoꝛum. nullimaluʒ
pꝛo malo reddentes.nec ſemetipſos defendentes. ſed
dantes locum ire ne per impꝛobitatem ſed per patienti
am cõuincatur impꝛobitas/AAuerit oues errantes ſal
uatoꝛ:vt reducat in gregem. Et nos omnes ſicut oues
errauimus non habentes paſioꝛem:non paſtoꝛis defe⸗
ctu:ſed ouium ſubterfugientium curam eius. Pius
enim paſtoꝛ noſter eſt.et inſopitum oculum habet: nõ
atitur ignauiam: oues ſunt in cauſa dum errant Hoc
atebatur dauid. Erraui ſicut ouis que perijt. Pꝛopri⸗
um fatetur delictum. cum propria errauerat vwolunta⸗
te.ſicut ouis que ſua deuiatione perijt. non ꝙ eam ve⸗
rus paſtoꝛ Rpiecerar Nineſſtſ autem perdite ouis eſt
ꝙ querens in quod querebat kuent Gai nemmo bo,
teſt ſui conditoꝛis manus aut ſcientidm effugere.quin
cum volet inueniat.nec expedit actuoſum aut ocioſum
laboꝛem inducere.cum ſibi ad nutum omnia pareant.

HGed in voluntate queſiti poſitum eſt. ꝙ ſe nonad pe/

nam ſed ad gratiam inueniri permittat:quoniã ſi non
ad gratiam. ad penam ommino inuenietur atq; trade/

tur inuitus:vt ſicut pꝛopria voluntate perire decreuit:

ſic ſe offerat requiſitus. Tunc enim ſaluatoꝛ querens

—

quod perierat inuenit:cum peccatoꝛ a malis auerſus

7

ſe ad optiſnma dueq conuertit. non ſibi aut ſuo placito
Hiuens: ſed ei qun non indigens ipſum ipſo indigenteʒ

queſiuit/Impoſitio ſuꝑ humeros facta de oue ad chri
ſti baiulationez et noſtram infirmitatem ptinet. MHam
peccatoꝛes et deuij factia nobis quales deus non fecit
ambulare non poſſumus: ſicut ſi in eo quod facti ſumꝰ

qᷓreceſſus a deo. Fit om̃ibus modis ꝙ diſſoluatoꝛ qui
a virtute recedit:et erret qui rectũ iter reliquerit. Con

uina vero ſimlitudo introducta qᷓe

2

ſtetiſſemus. Mulla maioꝛ infirmitas hominem grauat

N

tra quos dicitur. Relinquunt iter rectum et ambulãt

per vias tenebroſas ⁊ ad luminoſas redire nequeũt:ni

ſi a diuina gratia reportentur/ onuocatio amicorum
ad gaudium ꝓ reinuenta oue.non refertur ad oueʒ ſed
ad dñm reqiirentem ac inuenienteʒ:ꝙ eius laboꝛ non

aorr- - r-rr - T f —

—rrrJrJr———————

e parabolij Balugtoꝛis

fuit deluſus:ꝙ ſua eſt facta in inuenta oue volũtas.Nã pꝛeceptoꝛum vt non ab eis ſed a voluntate ꝓpꝛia.malo
ſicut maius eſt malum dei offenſa q́; quecunq; multa⸗ ſuo placito ageretur.magis vero ageret a quibus phibe
tio offendentis: ſic maius eſt gaudium cum ꝑ peccatoo harſEfartes cognitõis eiug et pꝛeſentie bone quam
ris penitentiam eius abrogatur iniuria. qᷓ; de liberatũe dauctot exquirebat:ab illo ſuper carbones denigrata eſt:

peccatoꝛis.Necnon et congaudendum eſt penitenti ab

oliect nti ab Inter lapides ſculptos et fuſa metalla et ligna dolata
electis ciuibus in quoꝛum eſt reuocatus conſoꝛtiuʒ. ne

depdita eſt. adoꝛans imagines manuſfactas extra ſe.qm̃
in ſe imaginẽ diuinam nõ agnouerat:et ſi cognouit.nõö MZM
ſcom deces veneratõʒ ⁊ cuſtodiã exhibuit/Elna em cau L.. N.Ae - H dD„2
ſaꝑ cur imaginibo diuinus cultus exhibitus eſt: q; ima ·
go in hominibo nõ cognita ſeu cuſtodita eſt. Ac per hoc

.
2 )
AW.- — — ..
—
– a1 — r ⸗t

cens abhoꝛreat delinquentem cum reuertitur reinuunen Elcper
tus ad gratiam: cum viderit dũm gaudere in conuerſi fecc eſt dragme tota pditio ad quã vitas quis ſua ima⸗
am et ſiñ

onibus peccatoꝛum fuit culpa commu⸗ go erat moꝛe mulieris ſedule requiſitura feſtinat ecounmn rrr I
lucerna filij ſui. quem lucem mundi ipo dicente cõſti⸗
tuit. Ego ſum lux mundi. Et cum verwreuocatõnis ⁊
Directionis eius:qꝛ lucerna pedibus hoĩm verbũ eius.
Hinc pſalmiſta ait. Lucerna pedibus meis verbuʒ tuũ:
et lumen ſemitis meis.Hanc verbi lucernã deitas ac⸗
cendit.cum luciferũ filium ꝓduxit in tꝑe:cum illum vo
luit in noſtra carne viſibilem reddere:cum voluntate

ſuam pos filij ſin mundo aperuit.Accenſa lucerna e

—,—-— L.
. nis.non tñ facta eſt natura diſſimilis. et ea gratia que J1— v .—
tenuit innocentem ⁊ uſtum. reuocauit erroneũů. Oſte H
denda ſunt conuerſiſ gaudia imo habenda Karngllu⸗ S
q; ſi emper in virtute manſiſſent. Nabet enim cõmu⸗
nis vſus hominum:vt plus de reinuentis q; de non ꝑ
ditis cum reinuenerint gaudeãt. Sufficiat in hacpar/
te ſaluatoꝛis patrona ſententia Et peccatoꝛes indiſite
conuertantur.ſi nulluʒ bonum lamplius ſequeretur qᷓ;

ꝙex ipſoꝛum conuerſione in celo poſſunt inferre letici⸗ euangeliũ eius quo inueniuntur dꝛagme deꝑdite.ſcili⸗
am:cum ſuper iuſtos multos angelos pro vnopeccato ecet anime ad dei imagmem inſignite.et in vñicos the⸗
re conuerſo aſſerat gratulari/Alius vero euãgeſiſia nõ vj ſauros repoꝛtantur. Mec alius preexiſtit modus aut eſt
. tantum angeloꝛum.ſed dñ affirmat adeſſe leticiaʒ ene aut erit reinuentõis niſi accenia lucerna euangelij eter
nt non ſit voluntas apud patrem qui in celis eſt.vt pereet ni:cuius lumme omnia clareſcũt:ſine quo cuncta tene
vnus de pu ſillis iſtis. Quod ꝑ ecechielem multo ante beꝛeſcunt.Accenſio ſiquideʒ in coꝛdibo fit hoim. Eſt eniĩ

pꝛedixerat:nolo moꝛtem peccatoꝛis: ſed

coꝛ humanũ eterni di quedam inuiſibilis domus:vbi

uertatur et viuat oꝛro nion eſt diune wluntatis ꝙ iſ lucerna reſplendet. Domus vero viſibilis que to⸗
8 aliquis pereat. Nemo cauſetur aduerſus dñm.cur oĩm tus eſt mundus:ab iſto ſole materiali ſuſcipit lumen.
pꝛeſcius quem pꝛeſciebat creauit ad damnandum. Mõ Viſibilis a viſibili: ſed inuiſibilis ab inuiſibili oꝛdine
3 enim creauit vt damnaretur:ſed vt ſaluaretur hanc p⸗ ſuo illuminari decretũ eſt.et cum lumine huiuſcemodi
ductus in lucem. Nec voluit in homines ita pꝛeualere domus inuuſa euertitur. donec imago perdita refoꝛme⸗
peccata.vt ſponte egreſſus ab eis eternam traderetur tuz.velut ſi res amiſſa in poſſeſſione redeat amittentis
. in moꝛtem.ad quam ꝓpellendam factus homo ſubire Si qua vero ſunt in ſupꝛadicta palula et in iſta eſt ſimi
voluit tpalem. Sibi non dño inferat: quicũq; damna⸗ liter diſſerere pꝛeterqᷓ; ſimilitudo ouis et dragme.MNã
6 tur. Geoit enim ipſe quicquid faciendum eſt pꝛo ſalute. pabola perdite ouis in humilitatẽ et opoꝛtumitateʒ vi⸗
4 gitur feſtinemus in illamad quam conſequendã no uendi q̃ſite poſita ẽ.dragme vero in repationẽ pꝛimi col
is pꝛerogata ſunt omnia. Et ſalutis auctoꝛ ab illadi⸗ lati boni.ꝙ dei ſimilitudinẽ in creatõne accepimus.et
uertentiũ factus ẽ requiſitoꝛ. oſtenſoꝛ et dux.planato dinina vecreta velut ſuꝑſcriptõnem in gipo. In vtraq;/
itineris ꝑ quod gradiatur moꝛbida ouis. t⸗·fß̃ palula cõmendatur lalvꝛ et ſollicitudo querentis. et
„ dignitas hoĩs ſic que ſiti ſicq; dilecti:necnõ et impoſſi⸗
De parabola dragme perdite et reinuente vt ad peni bilitas redeundi ꝑ nos in id a quo per nos inania deflu
, tentiam reuocet peccatoꝛes. ſecundum Lutam tan, xeramus. Et fit ligatura nodoſioꝛ queſiti ad querentẽ.
Lum. Capitulum. xvy. eexeo ꝙ ſic queſitus eſt: q; ex eo ſiccreatus eft. —
d NRetulit in oue humilitatem hoĩm et paciſi r”MUV MMMMMM
in p cos moꝛes:in dragma vero refoꝛmatõnem De filio pꝛodigo parabola in defignatõne diuine mi⸗
m turpate imaginis demonſtrauit. NHabet eni ſericoꝛdie noſtreq; fiducie. Scom Lucam tantum. 1
n. Dragfma regis atq; pꝛoceris cuiuſq; imaginẽ .apitulum.XVI.
le⸗ et ſuperſcriptionem:quatenus ſit in pꝛecio eis qui pꝛo Abet pater filios:qui creatõe vt creata ſint
placito aut neceſſitate res ad inuicẽ coalternant. Sed h ett vt maneant omniũ eſt pater. Habet here
e incuria et incautela dragma deperditur.quam cũ no⸗/ ditatẽ et ſubſtantiam qua filij omnes alan-
t tum fuerit accenſis luminibus diligenter inquirit mu tur et ſubſtantiſice viuant:que niſi diuida⸗
6 lier que amiſit. Qnuicquid poſſidendo diligitur: ſollici tur eſt omniba cõmenſurata ꝓ debito captu:et nulli de⸗
ſis tudine queritur ſi defuerit. Et ſemper animus manet ſicit:niſi dum vendicatur in ꝓpꝛium. Metit adoleſcen⸗
lo impatieus quouſq; rem amatam inuenerit. maxime ſi tioꝛ ſenſu non t ꝑe de paterna ſubſtantia ꝓpꝛiam poꝛtio
tez ex ſolito jn illa letatus extiteratαπ actus ſit homo ad nem.que ipſum iure cuiuſcũq; donatõis contingit nõ
hri imaginem et ſimilitudineʒ dei. et ꝙ ſignatum ſit ſuper emptionis.cum ſiliuſfamilias laribus educatus pater⸗
m nos lumen vultus eius.et ꝙ circa nos inſcriptionẽ ac⸗ nis.non habeat vnde aliquid emat a patre.ſed petit do
cit ceperimus mandatoꝝſcripture ſacre ciarentſſeämf. no. cum ex iure nõ poſſet compellere aut ſiſtere in iudi⸗
mm⸗ tilis imago per peccatum facta eſt voluntarienbn com cio patrem. Et poſtulat partem. qui totum habebat in
at pulſa in minus bona.ab illis ſummis bonis znerteſec⸗. toto.Et pars deficiet cum ſeꝑatur a toto.velut riuus
ai fedauit ſeipſam terreno ſtereoꝛe wolutans ſe ſuino mo⸗ interruptus a fonte.velut ramus ab arbvꝛe.et velut ra
n re in ſceno rerum coꝛruptibilin de'honeſtans in ſe om⸗ dius a ſole pꝛeciſus. Non pater fi lium inuitauit ad ſoꝛ
it nem oꝛnatum ſubſtantie ſupinductum ſibinature cõ⸗ tem. neca ſe illum emancipare tentauit. pꝛecauẽs in fi⸗
eni ſeruata ſubſtantia.quam malum voluntarium totaʒ ex lio pauptatem futurã non ſano regimine. ſi ſuo non de
n pugnare nõ potuitſct ſiſcriptõem aboleuit celeſtuum ccreto paterno vixiſſet. Ypſe ſibi ſufficiens viſus eſt: ca
J. /. — — —. –
9.47 Ce. ⸗., ⸗ bpotrer

Tiber

queſiuit a patre diuoꝛtiũ. Omne noſtrum eſſe. om̃is
conſiſtentia noſtra eſt de paterna ſubſtantia. In ipſo

eni viuimus mouemur et ſumus. Nec alunde nobis
eſt aliquid qᷓ; ab ipſo:excepto vicio po ſitõe carenti.Di⸗
uiſit pater ſubſtantiã: cum vnumqueq; in ſuis ſingilla
tim cõceſſis ſuo relaxauit arbitrio/ Cõgregat in vnum

. om̃ia filius adoleſcens cum homo conſiderat que acce⸗

pit et accepiſſe ſe gaudet.et ad ſemetipᷣm omnia recon⸗/

uertit.et nouit optime quid accepit et aquo accepit et
quare accepit:ſed ad quid accepit a conſideratõne ſub⸗
uertit. YAdeo pegre ꝓfectus eſt. Nõ locis et ſpacijs. ſed
affectibus ſegregantura deo hoies. Etelectõne cõtra⸗
ria poteſtate pꝛiuata.ꝓpꝛia directõe viuendi.a deo ꝑti⸗

naci mente hoĩes auertũtur. In regionem longinquã

regre ꝓfectus eſt.vt diſſimiliter viueret ab his qui
K dome paterin patri ſubditi verſabantur. Non deus
ab hominibo elongatur:qui ſine ſitu vbiq; pñs aſſiſtit.

Sel ſibi nõ deo placentes in his que ab ipᷣo ſuſcipiüt:

ſextus

ſeceſſerunt in remotiſſimã regionem. Mil tam longea
domo dei vbi eſt erudiens diſciplina:qᷓ; viuere indiſci⸗
linate. Mil tam longe a lege: q; viuere pꝛeter legem.
il tam longe a virtute q́; ab ipſa in regionem vicio⸗

rum animo et moꝛibus ſeceſſiſſe. Pſalmiſta inqutt.

Appꝛopinquauerũt ꝑſequẽtes me miquitati:a lege au⸗

tem tua longe facti ſun 1 utionez in q
mo pater.etiam ſi ab extra quieſcat cum viderit filiuʒ
indiſciplinatũ.cum viderit labefactari vicijs quem vir⸗
tutibus ſplendere eupiehat. put eſt in filijs ſceleratis.
Quotquot quotienſq; peccamuſ.quotquot et quotiẽs
ſine lege quippiam agimus pſequimur deum patrem.
appꝛopinquantes iniquitati:qua ſubuertitur omiis oꝛ/
do iuſticie.longe facti ab illa diuina lege volũtatis eter⸗
ne:qua iubetur hominibo queq; turpia deintare. ſectari
honeſta. vt ſine rephenſione conſiſtat in nobis diuina
imago quã in nobis ſignauit omnipotens:ne irritum
inſuꝑ faciamus ſanguinis pꝛeciũ.ſe ſpirituſſancti gre
contumeliã inſeramngen regionẽ longinquam pere⸗
grinatus eſt filius adoleſcens.tanq; ſi crederet oculos
poſſe ceuitare paternos.et agere enoꝛmiter non argu⸗
tus. Sed mentitur hominibo iniquitas cui appꝛopin⸗
quauerunt:vt qui vadentes in longinquã regionẽ deo

e regione viuentes:ipᷣm ſentiant ſup eos vltoꝛem dquẽz
noluerunt habere pijſſimũ patrem Ded ſemp in luxu
viuitur abſq; habenatoꝛe deo. Et qm̃ia male fluunt.o⸗

innia mancipantur pꝑditioni.omnia diſſipantur vbi ve
rus oꝛdo deſeritur. Nam et hicl diſſipauit omnem ſub
ſtantiam ſuam viuendo lururioſe. Defecit oĩno:qui
ſibi ſufficere videbatur. Mec ſciuit tenere gubernacula
vite ſua puidentia:qui receſſit a patre·Pꝛeter dei ſcien
tiam ſtultus eſt factus omis homoa ſcientia ſua. Et ſi
quis conſummatus fuerit inter filios hoĩm ſi abfuerit
ab illo ſapientia tua.quaſi in nihilũ reputabitur.Luxu⸗

rioſus animus lubꝛiciter om̃ia bona diſpgit. Oꝛnatug

nimius coꝛpis Wꝛacitas et coitus a luxuria pariuntur.
et rurſum ipam in ſuis Hionsſonellt. Seleſt hic me
retricibus applicatur.luxuriã libexam ſeu ꝑnicioſam in

ſaniam in mulieres inſinuatſſeu vanarũ ſcientiarum

aut oĩm illarum rerum que aiam a cultu veri creatoꝛis
auertuntſetille delectatões ſenſuales et ſteriles ex qui
bus turpis dulcedo carpitur. nulluſq; fructus in quib⸗
amaritudo ſubſequens obuelatur. Et poſtq; om̃ia cõ
ſumpſiſſet: facta eſt fames valida in regione illa. 0
ut in doo vinimus mouemura ſumus.et ꝓput immo:/

tales in aĩa facti ſumus:hec conſumere non valemus.

Segd qm̃ pabola eſt traijcitur in alium ſenſum. vt eum

omnẽ ntam in delectatoibus pfunctoꝛijs pfecerimus

atitur pſecutionẽʒ in ꝗ ni⸗

eſiderium nota

voluntatem.eregione deo in regione longinqua viuen

tes valida fames adueniat. non illa que ꝓ de ſiderio po

nitur. ſed illa qua patiens cruciatur. Semp eni eſt fa⸗
mes:vbi nõ apponitur panis vite. Om̃is alius paſtus
deficit vbiq; inedia famis expugnat.miſi ſubſtantie im⸗
moꝛtalis homo refectõne paſcatu r.que alibi non appo⸗
nitur pꝛeterq; in domo paterna:quam lubꝛicus dereli⸗
quit.: Et bi egere. Ynſatiabilis eſt mala voluntas
et ſemꝑ egeſtatibo ſubiacet ad egena conuerſa:quibus

nõ repletur niſi cũ capar fcã fuerit deitatis. NHobilitas

et latitudo animi eſt: rerum viſibilium et coꝛruptibi
liumappoſitõne ſatiari non pᷣt. Peruerſitas: exhis
ſaciari concertat. Oamnoſa ptinacia cum ſe non ad me
lioꝛa conuertit.ſed tentat vlterius experiri. Vnde iſte.
Labijt et adheſit vni ciuiuʒ regionis illius: Cum ma
lus et inoꝛdinatus animus velit er ommbo carpere xo⸗
luptatem actu nequit continuo:ſingulari vicio ſe cõne

ctit.quo ſuum lubꝛicale oblectetur: a quo ſubiugatus

animus ad facienda turpia deſtinatur. Hinc eſt ꝙ mi⸗
ſit ilum in villam ſuam vt paſceret poꝛcos. Cum ho⸗
mo recedit ab vrbanitate celeſti:merito villanus in ter
renis effictur. Et mittitur velut mancipiũ a vicio ne⸗
quiens reluctare:vt illa extra perficiat que gerit in ami⸗
mo:bi iam factus poꝛcus poꝛcos paſcat exterius.in qͥs
ſaluatoꝛ miſit emonum legionem. Poꝛcus in animo
aui in terreno ſceno libenter inuoluitur.velut ſus in xo
lutabꝛo luti.Et ſic poꝛcinos ſenſus exterius turpiter
paſcit.et pꝛeter dei legem ſingulis ſingula obiecta ꝓpo⸗
nens. Et cupiebat implere ventrez ſuum de ſiliquis
quas poꝛci manducabat.et nemo illi dabat. Cupit ro
luntarie ſegregatus a lonis pᷣcipuis ſatiare de infimis
voluntatẽ et de poꝛcinis eibis implere rõnabilem men

tem et oꝛdinem diuine diſpoſitionis ſubuertere cum

ſpiritum coꝛpoꝛeis ſociare concertat Gẽd nemoiĩ 1da
bat. Sed quomodo nemo illidabqt. in cuius poteſta
te penitus erant accipere de illis filiqins ſcilicet legumi
nibus aut de ipſoꝝ follibus que poꝛci moꝛe poꝛcino pa
ſcebant. Sed nemoꝛlli dabat qꝛ nec er eis ſaturare ſe
poterat. Juſto dei iudicio agitur vt recedensa ſatiabili
bus impotentia ſaturãdi multetur. et qꝙ ſemꝑ egeat in
oꝛdinata voluntas.que in poteſtate habuit vnde ege⸗
re non poſſet. Cupiunt inoꝛdinate mentes ab optimis
lonis auerſe de his ſatiari que animalitati non rationi
conueniunt et repleri de vacuis et nõ ſinuntur qm nec
diſpoſitio diuina rerum naturas pꝛo hoĩm inoꝛdinata
wluntate alternat.vt nec ſpũs coꝛpoꝛeis nec coꝛpa ſpi⸗
ritualibus ſatientur. Ape autem in ſe reuerſus dirit.
Quanti mercennarij in domo patris mei habundant
panibus:et ego hic ſame pereo. Quo iſte ij erat.quo
recefſerat.vbi ſe reliquerat:in quem locum cuiuſpiam
ſe relicto pᷣt eſſe receſſus.Poꝛro ſi reuerſio ad ſeipſum
aliquo preter ſeipᷣm acceſſiſſe inſinuat. Sed coꝛpe ne⸗
mo pergit ſeipſo relicto. Sed moꝛe extaſim patietis ex
infirmitate ſaluato: parabolã ponit. qui recta caret ſen
ſuum actione aut eius qui aliena loquitur:qui lucido
habito interuallo recta pꝛonunciat.et extaſi terminata
ſenſus redit ad ſenſus. Et pꝛofunde doꝛmiens ad ſe/

ipſum redire dicitur. cum euigilat. Peccatoꝛa ſe receſ⸗

ſiſſe ðꝛ velut qui ratione depdita irrationabilia oꝑatur.
In ſe vero reuertitur: cum indite rationis eſt com⸗
pos.Quo ſenſu in ſe iſte reuerſus mente occulta ꝓceſ⸗
ſum rõnis exequitur.recognoſcens quid reliquerit. et

magla que patitur famem ſcʒ cruciantẽ:non famem que

1 gercennarij vero abundantes in do
mo paterna.illos inſinuant:qui nõ filiali amoꝛe ſaʒ mer

cede quadam rerum labentiũ et futuroꝛum bvno:ũ deo

————

le⸗
ul

0

ter
do
lls
two
nis
jen
Im

ſia
ni
ſe
Ni
n
gen
mnis
ſni
net
te
H
ſt
o
n

ſe
t
ſen
io
gt
ſe/
e/
1,

De paraboliſ

ſeruiunt. Et omnes abundant panibo. Sed pane me⸗
lius intuuſſet:illo videlicet viuo qui de celo deſcendit.

4 Poſt meditationẽ relicti bom et mali afficientis: quid

ute in le reuerſus decreuerit atq; perfecerit audiamus.
LBurgam et iw ad patrem meum. Pꝛofecto ſe ceci
diſſe cognouerat.qui ſurrectioni ſe aptat.et remotũ ab
ceſſum cognoſcit:qui reditum parat.ſub impio tirãno

tabuerat qui repedat ad patrem. Et oꝛatione in mente

pꝛeoꝛdinat qua credit alloqui preʒ. Et dicam illi. Ma⸗
ter ꝑeccaui in celum ⁊a coꝛam te.et nõ ſum dignus voca
ri filius tuus.] Recte peroꝛat offenſum qui offendit:ſi
hu militer in pꝛincipio ꝓfitetur offenſam. Et ad iuſtici
am ſpectat ſe ſateri coꝛam deo et hominib criminoſum
Nam iuſtus in pꝛincipio accuſatoꝛ eſt ſui. Et indignita
tem quã ſoꝛtitur homo ex vicio habere pꝛe oculis.et con
fiteri oꝛando ad pꝛeſumptionẽ arcenda:initium eſt gra
tie pptiende.Peccat quis in celum.ſupernoꝝ deleren⸗
do conuentũ.ſimiliter et concentũ: cum intellectu con
trario et affectu reꝝ coꝛruptibilium diſcrepat. Peccat
in celum qui peccat in aĩa:qui peccat deſerendo iuſticiã
ceteraſq; virtutes.Neccat in celũ qui contemnit eccle⸗
ſiam.qui turpat in ſe ſacramenta celeſtia:qui ſcri pturã
ſacram deſpicit.aut exponendo ꝑuertit. Et coꝛã deo: cũ
ipᷣm deſuꝑ omnia ꝓſpectantem.pꝛocaci mente ab ipo ſe
auertedo vilipendit. Et ilico ſua paternitate indignus
factus eſt finius ab ipo auerſus:ad egena et inſirma cõ⸗
uerſus. Et de ſemetipᷣo iudicando ꝓnunciat.ꝙ iuſte nõ
ſit cenſendus de numero ſilioꝝ qui ſponte receſſit a pa
tre:ſed inter ſeruos mercẽnarios ſe appetit deputãdũ.
Et ſurgens venit ad ptem ſuũ. Duos pꝑnicioſos re⸗
ceſſus ſe feciſſee cognouerat:duoſq; reditus fecit.Aſe re
ceſſerat.pinde in ſe reuerſus in optima queq; deliberat
necnõ et a patre cum iuit in regionem longinquam.in
qua nũc ſurgens venit ad patrem. Sed nec audacter
ꝓtulerim quid hoꝝ pꝛecedat.an a ſeipſo ratione deflexu
pꝛius.an a deo ꝑ auerſionem celebꝛetur diuoꝛi ium. ve
lut ſi alia occurrat queſitio ſcʒ quid hoꝝ pꝛeat:an auer⸗
ſioa deo.an ad creaturam conuerſio. Oixerim tñ pꝛio⸗
ritate atq; poſteritate tpis omnino poſtpoſita:eodẽ mo
mento iſta duo pariter celebꝛari. De duplici quidẽ re⸗
ditu ſimiliter ꝓhibeoꝛ aſſertõne firma diſſerere. ſi ad de
um an ad ſeipſum alter altero pꝛioꝛ exiſtit: cum nemo

ad deum niſi rõne pꝛeuia redeat:nemo vero ni ſi pᷣo du

ce reuertatur ad coꝛ.et in intimis:atq; ſe foꝛefeciſſe co⸗
gnoſcat. Sed dixerim ꝙ ſi vterq; in veritateagitur:eo
dem tꝑe vterq; celebꝛetur. Redit ad pr̃em filius vndi
q; maleactus.non inueniẽs inter cupita requiem:meli

oꝛem ptem ratus exiſtere apud patreʒ. Quod vtinam

om̃es in hoc ſolum ꝑabula iſta confoderet qualiter aut
quõ a deo vſilientes manemus ſub pꝛincipꝑe tenebꝛax:
ocius pꝛoſecto reuerteremur ad deum:qui pꝛout para⸗

lbolice tradit nõ tam patrene qᷓ; etiam nos diuine ſuſci⸗

peret. Hinc ſequitur.. Cum aũt adhuc longe eſſet.vi⸗

dit illum pater ſuus et miſcdia motus eſt. Et occurrẽs

cecidit ſuꝑ collum eius:et oſculatus eſt eum. Longe
erat adhuc impotentia redeundi. Habundat in nobis

mala facultas ad oꝑa pꝛauitatis:ad redeunduʒ vero in

bonuma quo auerſi ſumus etiã cum voluntas aderit.
niſi occurrerit coadiuuans gratia valitudo nõ, ſuppetit

Proinde pius pater miſericoꝛdiaꝝ longe adhucp im⸗

potentiã nos peecatoꝛes ſtare conſpiciẽs.nõ affectu no

uo in ipo generato ſed nouiter oſtenſo. miſcdia motus
de infelici peregrinatõe filio reuertenti occurrit pꝛebitu
rus auxilia.pꝛohibiturus aduerſa.et paternã pietatem
opoꝛtuno tpe oſtenſurus:irruens ſuꝑ collum eius:ſup
illam videlicʒ ſidẽ:qua reuertebatur ad ptem. Equidẽ

Baluatoꝛis

velut collum coꝛpus capiti copulat:ſic hominem deo fi⸗
des. Collum quide amplexatus eſt.ſed oꝛi oſculũ tradi
dit:vt indubitata ſide ſibi artius conſiringamur. Oꝛi
confitenti delictũ reddatur oſculũ pacis:qꝛ ſi coꝛde cre⸗
ditur ad iuſiciam:oꝛe aũt fit confeiſio ad ſalutem. ui

oꝛe competit pacis oſculũ:vt peccatoꝛ ex vera ↄfeſſione

ſe deo reconciliatũ agnoſcat. Os vero quo a ſe auerlos
oſculatur cum reuertuntur. verbum eſt eius. Vnde in
canticis dicitur. Oſculetur me oſculo oꝛis ſui.Os ſuũ
ſilius eſt dei:p quem oſculatus eſt humanã in incarna
tione naturam. Et ꝓphete veraces cunctiq; doctoꝛes in
lege oñi docti in veritate:os ſunt dñi. Juxta quem ſen
ſum hieruſalem et iuda ꝑ phetama dño arguuntur.
cum pꝛo auxilio deſcenderet in egiptum:et os dñi ſcili⸗
cet ꝓphetas dñi non interrogauerũt. In quo quidẽ oꝛe
oꝛthodoxa eccleſia et in apoſtolis ceteriſq; doctoꝛibo in
illis pꝛiſcis vatibus figuratis: in ſignũ pacis ſe oſcula⸗
tam agnoſcit. Sic et omnis anima ſi ad milericoꝛdiaꝝ
prem reuertitur in veritate:ſibi ſciat a deo redditaʒ pa⸗
cem.lttamen hic filius adoleſcens cum pueniſſet ad
patrem:et amplexus ⁊ oſcula ſuſcepiſſet:deliberata pꝛo
rũpit in verba dicens. MPater peccaui in celũ et coꝛam
te:et non ſum dignus vocari filius tuus. Qm̃ miſit
deus ſpm̃ filij ſui m coꝛda nta in quo clamamus abba
pater:vt quod nõ habent hoĩes ꝑ naturam habeant per
grᷣaʒ pꝑ quam adoptati deum patrẽ nẽm hceat nomma⸗
re:per quã etiam peccatoꝛes ↄuerſi audeat dicere crea⸗
toꝛem oĩm patrẽ ſuum. Mam et filius ꝓ peccatoꝛibo na
ſcens dedit poteſtatẽ filios dei fieri his qui credũt in no
mine eius:qð ſi fieri ſimiliter ⁊ clamare conceſſit. Re⸗
ſumpta igitur hone ſpei fiducia ꝑccatoꝛ in ſe et ad deũ
reuerſus dicit. Pater peccaui. Yam traditũ oſculum
oꝛi filij delinquetis illum confoꝛtauit:vt cõfiteretur pa

trem quẽ ꝓpꝛia poteſtate delectatus reliquerat. necnõ

et peccatũ quod relinquẽdo cõpleuerat:vt ex oꝛe plena
confeſſio fiat ad ſalutem. Peccaui ait in celum et coꝛaʒ
te.id eſt celeſtes deſerendo virtutes atq; pꝛomiſſiones
Peccat quis in celum.cum terrena celo ꝓponit.ad qð
ſomo vt aſpiceret rectus factus eſt:ipſe vro deoꝛſum
inclinauit aſrectũ.Peccant in celum ꝑ penitentiã pꝛo/
miſſum hominib:qui ſemꝑ pemtenda cõmittũt. Pec
cant in celum ſpũ paupꝑibus reſeruatũ: qui diuites in
mundo fieri vſq;quaq; concertãt:qũi vt ait aplus.qui
vwolunt diuites fieri incidũt in lanqueum et tentatõem
diaboli. Peccant in celũ qui ſanctos viros contemnũt

qm̃ ſpecies celi eſt gloꝛia ſiellaꝝ. Sepe quidẽ W

ris ſacris ꝑ ſtellas ſanctos hoĩes intelligimus/Peccãt.
quid peccant hoĩes coꝛam deo. Nihil emim ſubterfugit
oculos eius:qui in ommi loco cõtemplatur bonos ⁊ ma
los.Et hec eſt hoĩm altitudo ſuꝑbie.ꝙ ipᷣim deum eter⸗

—

—.=

7 —.— J»

num omnia videntẽ peccando contemnimus. et tꝑalæ?
pñtem inſpectoꝛẽ iudicem foꝛmidamus/Iñqigmitatẽ
filiationis cõfiteri.non ſeruato immaculate honoꝛe pa
terno: ad indulgendum paterna viſcera plus inclinat.

—

ſ Hroinde pater anteq; de optione mercennaria verba

pꝛoferat.et totus in compaſſione miſcdia factus ad fi⸗
lium.nudatũ videns veſte gratuitoꝝ bonoꝑ et tegumẽę
to vere honeſtatis exutum.videns ꝙ ſignũ nobilis he⸗
rilis nõ geſtabat in manu.nulla ſcʒ oꝑa que ex fide pꝛo⸗
cedunt:aſpiciens deoꝛſum.diſcalciatũ aſpexit.pellibus
moꝛtuis ſanctox pᷣteritoꝛuʒ ſcʒ pꝛoiectis exemplis. An
facie maciem ſcʒ inuerecunda frontẽ.et ſanctam ꝓpul⸗/
ſam audaciam.coꝛpuſq; cognoſcens effetum.famis ine
dia expugnatũ videlicet omnibo bonis vacuũ.oculo pa
terno filium ex omni ꝑte contemplans: dixit pater ad

ſeruos ſuos.. itopꝛoferte ſtolam pꝛimam et induite

—

4
. ——
HW

vnius iungebatur alteri
lius reinuentus erat in choꝛo ſancto ludentiũ ſicut re /

Liber

illum. quia fere nudus eſt: vt ſolita gaudeat dignita⸗
te. pꝛocedens cõmuni tegumento cũ ceteris. Et date

anulum in manu eius. vt wllut filius herois ſecerna⸗
tur a ſeruis.vt ſcʒ ſignaculũ ſidei teneat et oꝑetur in ſi

de. Et calciamenta in pedib eius. vt ꝓtectus a ſen⸗

tibus terrenoꝝ ſecure incedat.. Et adducite vitulum

ſaginatũ et occidite vt manducemus et epulemur. qꝛ

fere fame perijt etiam inſaturatus er ſiliquis. Et ratio⸗

nabilium hoim ſocietate congaudeat: qui ↄuerſabatur
in longinqua regione cum poꝛcis. Quam pie qᷓ; miſeri
coꝛditer paterna pꝛouidentia tendit ad filiũ.vt ſingu⸗

los tolleratos defectus bonoꝛũ contrarioꝝ appoſitone

depellat. Si ſolũ ſtolam dixiſſet nõ aAcdendo pꝛimam:

nulla ambiguitas eſſet: nã ꝑeccato: penitens vt nudusz

reinduendus eſt Ged quõ d ſiola prima claret: vt qs
nocens in pꝛimam innocentiã redeat. Miſi foꝛte id af⸗
firmauerunus ꝙ dñs ita libere peccatoꝛibus parcat vt

ita ſecuri et ſine rulvꝛe inter iuſios erſtant ante conſx

—

ctum eiug:ac ſi eos nulla macula deturpafſ. ſelnuls
in manu ſides eſt enm oꝑibus:quia ſides ſin operib⸗
moꝛtua eſt. Nec decet conuerſum peccatoꝛẽ cui gratis
eſt indultum a pigritia detineri: magis aũt opari ardè/
tius quo ſceleratius ſe fedauitCalciam ra pedum er
moꝛtuis rebus monita humahor affectun ſunt:quib
moꝛtis infixa memoꝛia reuocantur a turpibus. et eius

metu a malis voluptatib- bſtenfen E US Iaginia
tus omi pinguedine gratiaꝑ chꝛiſtus ſt occiſus in cru

ce:qui cõſiderandus attente nobis apponitur. Et etiaz
in ſacramento et in re ſacramẽti ſumendus vere pem⸗
tentibus traditur. auſam ſubiecit pater cur talia bñ⸗
ficia filio male pegrinato ↄferret. quia erat moꝛtuus
et reuixit. pierat et inuentus eſt. · Jam ipe ſaluatoꝛ ad
pẽem deum videtur aptare parabolã.cum moꝛtẽ ꝓnũ:
ciauit in filio.qꝛ nemo filius moꝛtuus tꝑali patri aliqñ
reuiuiſcit. Et vinus erat exr parabula iſte filius coꝛpe. ſʒ
mente in pcco deceſſerat. qð ſacramentũ inter deu a pec
catoꝛes agitur. omni ꝑpalole depulſo velamine.. Etce
perunt epulari. Mõ ſibi ſoli fuit appoſita menia. put
cum receſſit a pte omnia in ꝓpꝛiũ vendicare tentaint:
ſed om̃es ꝑiter ſecũ epulantur ⁊ ipᷣe cum ceteris.vt cõ
munem menſam ſacramentoꝝ omnibo eſſe cognoſcat
et vt nouerit nihil ſibi quiſq; debere vendicare in ꝓpꝛiũ
in hac vita:vbi nihil pᷣt eſſe perpetuũ. Et epulatio vitu
li oceiſi ſq; ſaluatoꝛis verbi dei nõ cedit in pꝛiuatã pteʒ
homimbo: ſed eſt oim et ſingulop:ſed non ita ſinguloꝛũ
quin ipa ſit omniũ.. Erat aut filius ſenioꝛ in agro.
Hi pꝛo allegoꝛia eſſet diſſertio.tota hec in iſtis duoba ſt
lijs gentilẽ et iudaicũ ꝓplm loquitur. ſed deuitamus ſi
ere icto allegoꝛico ſenſu aliũde patet ingreſſus ad mo
res. Hinc ſtatuamus duos hoĩm ſtatus. vnum in iu⸗
ſticia bonop opꝑm.et alterum puerſe agentin.vnum ſi⸗
gnatum in ſenioꝛe filio qui ſub paternis legibo manſit

alteruʒ in iunioꝛe qui a paterna lege refuga factus eſt.

Filius ſenioꝛ in agro illos inſinuat qui ſemꝑ in agro do
minico aliquid boni agũt:filius iunio: peccatoꝛes ad do
minum reuertẽtes. qui ſic a dño reſouentur. Veniunt
eagro iſti in conſideratõeʒ eox que agũtur in domo
Oñi.ſcʒ in eccleſia ſancta dei.. Et cñ appꝛopinquaret do

mui audiuit ſimphoniã et cwꝛum. concoꝛdiam vide⸗

licet vocũ cantantiũ canticũ nouuʒ.et odas reddentes

dño q conuerſione peccatoꝑ:magis qꝛ dei nõ amplius

in üllis cõuerſis agebatur offenſio. Et choꝛus erat ex in

ſertis manibs vniusad alterũ.et circulari motu ageba

tur in giro:welut cõmunicatis adinuicẽ opibus lonuz
ad iuuamen et gaudiũ. Et fi⸗

—— — 5
—

R
7 7—

ſextus

ceptus in communitate bonoꝝ: aggregatus fidelib ad

ſoꝛtienduũ in ſupna parte leticiam. Er cu illis pabolis
oins et dragme deperditarũ ſe paralvla iſta coniociat:

ꝙRgaudiũ ſit deo angeliſq; ſuis ſuꝑvno peccatoꝛe peni⸗

tentiã agente:q́; ſuꝑ nonagintanouẽ iuſtoſ. Ende poſt
menſam poſitam ſimphomia ſomtũ dabat. et choꝛus iu
ſtoꝛum ⁊ angelopꝝ ad plenitudine gaudij voluebatur in
giro. Et ſi flius aghuc cum epulantib epulabatur. et
choꝛus ad ſimphomie ſonitũ motib ſeagebat legitime
nõ te moueat ad ſiniſtrũ: amplius te ad bonũ irraq iet:

vt dupler ſit leticia occaſione peccatoꝛis refuge redeun

tis: eoꝝ videliq; qui ſunt in eccleſia. quos adhuc neceſ⸗

ſario ſedere opoꝛtet ad menſam ſacramentoꝝ dũ viato
res exiſtunt. aut qui cum male peregre redeunte letan⸗
tur:vlut ſi ipſi fuiſſent ad tpus ab eadeʒ imquitate de⸗
tenti. aut humiliter ↄſiderantes.qꝛ in talibus aut peio
ribus eſſe potuerũt.Alia quidẽ oſtenditur coꝛam pecca⸗
toꝛe pemitentiã agente leta feſtiuitas angelox. vid elicet
in choꝛo eterno ludentiũ inenarrabili leticia pꝛo bñſi⸗
cio conuerſopꝑ. aſpiciendũ dei placitum ſup eos.et diui⸗
nam voluntatẽ fieri:qui nõ vult moꝛteʒ peccatoꝛis. ſed
vVt cõuertatur et viuat:et vult omnes ſvies ſaluos fie⸗

ri.et ad cognitionẽ veritatis venue Ynſterrogatmo auͦt

filij ſenioꝛis de agro vnientis:ignotantiã mirabilium

factoꝛum deioſtendit.que cõtinue agutur in domo dei.
Audiri tñ a doctoꝛib poſſunt.ſimiliter et inſpici in ſcri⸗
pturis:intelligi auũt pꝛecerqᷓ; ſpeciali gła nequeunt. Re⸗
ſponſio ſerui eſt narratio rei geſte nõ tota declaratõe ra
tionis. cum ſcq reuertenti lururioſo adderetur tanta ſo/
lennitas.que ſtanti apud patrem nunqᷓ; fuit exhibita.
Quamobꝛẽ ſuꝑ hoc dei woltate incognita. et pꝛeſum⸗
ptione ingeſta de nõ lubricali malo et de manſione cum
patre:ſenioꝛ filius indignatur. Quo tipo iuſti exiſten⸗
tes apud deum ꝑ innocentiaʒ cuſtoditã. videntur quo⸗
dammodo indignari ſupꝑ larga benignitate dei in cõuer
ſione malox:nò ꝙ eos tedeat deum ꝓicium peccatoꝛi⸗
bus ſieri.cum et ippi potuerint eſſe peccatoꝛes:ſed ꝓnõ
ita continuo recipiũt illa magna dona que cõuerſis pec
catoꝛibus donari conſpiciũt.ignoꝛantes aliqñ dei pꝛoui
dam charitatẽ:que nò merito Diligendi ſed necciun te
ſuccurrendi:ſuarum legũ refugas redeuntes amplius

ᷓ; pſiſtẽtes in ſuis legib pꝛehonoꝛat. Sed bee indigna

tio nõ defectu damnoſo eſt retoꝛquẽda in iuſtos: qui ſi
inuidi eſſent iuſti nõ eſſent.ſed nec om̃es qui ſequũtur
iuſticiam ſunt vſq;quaq; ꝑfecti:qui de occultis iudicijs
dei velut in nocte ceca tenebeãtur. Hinc iſte filius ſeni
oꝛ noluit introire ex ignoꝛãtia indignatus in illud vide
licet ſecretũ dei conſiderandũ.quo derelictus requirit.
negatus wocat.et aberrantẽ reuocat.contẽptus indul⸗/

get. vilipenſus honoꝛat: puocatuſ diſſimulat. irritatus

tollerat· deriſus ridet. maledictus bñdicit. non gratus
multa largitur ingratis.blaſphematus tacet.a ſe wlüů /
tarie recedentes wolũtarie redeuntes recpit. vt homo
habitus diuinitatẽ offert. vt moꝛtalis deſpectꝰ immoꝛ⸗
talitatẽ argitur. vt terrenus eſtimatus celeſtia repꝛo⸗
mittit. Sed ad hũc ſilium egreditur pater. qꝛ ad talia
conſideranda introire nolebat.et alloquitur iuſta et ir⸗
repᷣſen ſibili filium: rogans ingreſſum ad feſtiuitatẽ fi⸗
lij perditi iam reuerfi. Magnu quidem ꝓtinus ꝙ pater

ſilum rogat cui cõpetit impare. ꝛofundũ impenetra
bile ꝗꝙ deus pſeucet hoĩem pꝛo ſalut ꝙ omiis vita mos

doctrina expanſio bꝛachioꝝ in cruce hoc ab omnibo fla⸗/
gitat· vt ingrediamur in gaudiũ ſanctũ eius. Sedad/
uertendũ auid reſponderit patri hlec roganti filius indi
gnatus. Ecce tot annis ſeruio tibiet nunq; mandatũ
tuum pꝛeteriui:et nunq; dediſti mihi hedum vt cum

d
dis
n
mi⸗
ldig
in
re
ſttne
cier
denn
n
Nito
len,
ned
Nteo⸗
ben
felcet
biſd
tduni
o.ſed
oſee,
oit
bilun
non
inſeni
1.Ren
toen
taſo⸗/
dibita.
eſum⸗,
ecum
lſten,
go⸗
uer
tori
no
S ſee
wni
eflitate
mplis
ndign
if
aüͤtpr
is
ſni
ice
birt.
dll
tunns
unns
ewi
tono
mmon
rep⸗
Gtala
etir
teſi
ater
fietra
fos
pflu⸗
ing
Gatu
Coni

Pe parabolli Saoluatoꝛis

amicis meis epularer. Numerum non diſtinguit an

noꝛum ac ſi ſemꝑ ſeruierit:et indeclinabile a iuſucia ſe

ꝓnunciat. cum nunq; ſe aſſerit paternũ pꝛeteriſſe man

datum:et cum ſic inculpate vixerit apud eum. hedum

etliã non accepit. vt ſibi cum amicis poſſet eſſe refectio.
Aue vrba traiecta in ahũ ſenſum: alium parant oꝛdi⸗
nem diſſerendi. Quis hoĩm pt ſeipᷣm extollere apud de

um ꝙ ei ſemp inretroacte ſeruierit:et ꝙ omnẽ eius im

plieuerit iuſſionẽ. Hoꝛrende pᷣſumit iuſtus: ſi de ſeipo
talia ſentit. Sed nemo iuſtus ex lege. Mullus iuſtus

niſaqui crimmibo nõ ſeruiuit. Nemo ſibi aliquid perfe/
ctionis arroget:etiã ſi mandata ↄpleuerit. Inquit enĩ
iob. Mon repꝛehendit me coꝛ meum in omnivita mea.
SGed nec credebat ex hoc eſſe ꝑfectus.Aplus etiam in⸗
quit.Nihil mihi cõſcius ſum:ſed in hoc iuſtiſicatus nõ

ſum. Et laluatoꝛ chꝛiſtus. Cum om̃ia bene feceritis in⸗
quit ⁊ feciſtis quod debuiſtis:dicite tñ ſerui inutiles ſu

mus.Quis igitur his ↄſideratis ſententijs ſibi plenã
iuſticiaʒ deputet:reputet ſe ꝑfectum. inſultet aduerſus
alios.ſe pꝛeferat ad cõuerſos. De quadã impfectõe pꝛo

cedit.et de inconſideratõe diuine benignitatis:cum in⸗

dignatio naſcitur aduerſus eos qui iuuãte dño cõuer⸗
tuntur Ged quem hedum denegatũ filio ſenioꝛi men⸗

te contemplemur. Allũ videlicet quo peccata de ſignan

tur:nam in iudicio hedi erunt a ſiniſtris: damnatõnis

ſententiq accepturi. Quẽ volebat foꝛte cum ſuis ami⸗
cis atq; ſodalibus epulari.ſcʒ aliquam delectatõem ſu⸗
ſcipere. cum ſenſib ſui coꝛpis.qui cuiq; ſunt pꝛoximio/

res amici:ſed vtinã non dulces inimitci et amici amari
Ac ſi tenderet in id iſta conqueſtio filij deriuata in ali⸗
quos iuſtos non tñ ꝑfectos:ꝙ eis aliqñ voluiſſent con
cedi licentiam ꝑfunctoꝛijs delectatõibus ſeculi abuten
di. Sic nec fuit vnq; aut erit ꝙ ꝓpter quecunq; bona fa
cta et omnimodam obſeruantiã mandatoꝝ ab aula iu⸗
ſtiſſimi dei egrediatur licentia delinquendi aut ꝑperam
quid agendi:nec mala cogitatio de diuina conceſſione
q;uis dei ꝑmiſſione pꝛocedat.Alioquin videretur diui⸗
na iuſticia ex donis aut placitis poſſe coꝛrũpi:quod tam
nephas eſt credere qᷓ; deum nõ eſſe.vt ex beneactis pꝛe⸗
imiſſis aliqñ etiã ad modicuʒ alicuius mali vſus pꝛeſta⸗
retur audacia:q;uis multa mala ꝑmittat fieri ſapientia
ipſa diuina. Ex ↄpoſitõe ad frẽm videtur iſte filius de
patre amplius indignari:vt ex verbis plene ꝓnunciat
adiciens ad querelam. Sed poſtq; hic filius tuus qui
cæuoꝛauit ſubſtantiã ſuam cũ meretricibꝰ venit:dediſti
ei et vitulum ſaginatũ. Ac ſiarguat de impꝛouidẽtia
patrem et de iniuſticia tribuendi.ꝙ ſi non cedit ſibi he
dum.nece iſti dari debuit vitulũ ſaginatuʒ. t ſi iuſtus
non habet pperam agendi licentia:nec peccatoꝛ conuer⸗
ſus ſic cito debuit huiuſcemodi ſoꝛtiri annonnã. Mec⸗
non et ſi meretricius peccatoꝛ ſic paſcitur:quid apponẽ
dum eſt iuſticiã pᷣſeruantiAt ſi de reuerſione a malis
ſic iſte alitus eſt.quo cibo alendus ſum:qui tua manda⸗
ta vſq;quaq; ſeruaui. Vt etiã cum pabola de operariſs
miſſis in vmeam indignantibs de equa retributõne ſi
militudo iſta cõcurrat:quaſi nõ ſit licitum patri decer⸗
nere in filios ꝓ placito volũtatis.et dñs ſeruis nõ poſ⸗
ſit ꝓpꝛia auctoꝛitate pꝛouidere. Sed nec pater filij legi
bus ſubiacet:nec dñs angitur regulatõne ſeruoꝝ.Mõ
eſt filioꝝ auctoꝛitas in parẽtes. Serui nullo pacto do⸗

minis pꝛeſeruntur. Mulla nobis ſunt iura cum deo: vt

ipᷣe nobis obligatõe ſubiaceat Quod nobis confert ſui
eſt muneris:non nt᷑i iuris.Oe pꝛeripit iuſtos ne peccẽt
eſt ſui doni gratuiti.non hoĩm meriti. O peccatoꝛes re
cipit: ilico penitentibo indulgentiaʒ donat. 4 eos ad/
mitit ad ſacramẽta celeſtia.ꝙ dulciter ſouet: ſue beni⸗

R

di inuidiaʒ plabuntur: id edirerim ꝙ aut id ſic fieri poſ⸗
ſet quanq; factũ non ſit.ãut illos intelligamus qui libi

gnitatis eſt non noſtre pꝛeuentionis. Nulla nobis ma⸗
teria cauſandi aduerſus deum: arbitrij ſunt omma ſui.
repꝛehendi nequit. Nihil ꝑ iniuſtici aut per calummiã
facit:ſubticere tm̃ nobis eſt.nõ diſcut ere ſuas infallibi
les ⁊ iuſtiſſimas leges. MNihilominus tñ quaſi debitoꝛ
dulci verbo refouens ait pater ad filium.Gili tu ſemꝑ
mecum es:et om̃ia mea tua ſunt. Epulari aũt et gaude
re opoꝛtebat:quia frater tuus hic moꝛtuus fuerat et re

uirit perierat et inuentus eſt. Semp iuſtus eſt eooam

ceo dum iuſticiam ſeruat.et cum ipᷣo eſſe plena iuſticia

eſt. et iuſticia nos facit eſſe cum deo. Et omia dei bona

ſunt in appoſitõne iuſtoꝝ.non tñ ita vnius quin pluri⸗
um.non ita pluriũ quin vnius:ſed ita ſingulo? oĩm.
ita omniũ ꝙ ſinguloꝝ. q;uis hic illa ineffabilia bona con
tueri nõ poſſint. qꝛ nec oculus vidit.nec auris audiuit.
neqʒ in coꝛ hoĩs aſcendit que pᷣparauit deus Diligentibo
ſe. Qui velut conſidens de foꝛtitudine iuſtoꝝ. velut pa
ter de ꝓuectis filijs.nõ eis blanditur: vt mater ſuis la
ctentibo facit.ſed peccatoꝛes in gaudio recipit.menſam
ſuarum largitionum apponit:ne memoꝛes delictox in
ſtis inſpectis deſperatõe frangantur. Mõ autumnandũ
deũ amplius qᷓ; innocentes cõuerſos diligere peccato⸗
res:ſed ſic ſe habet ad eos ꝓ maioꝛi ſpe indulgentia pꝛe
rogata.velut ſi nõ deliquiſſent. NPoſſet tñ nuꝑ peccatoꝛ
cõuerſus intantũ poſt lamenta penitẽtie in charitate p
ficere.vt etiaʒ iuſtos q;plures pcederet:vt magdalena

martham. cet eros coapoſtolos petrus.ſtephanum puu ·
—

lus.ſed de his a ſimilib nec nobis ſermo. Eleruñta
qm̃ dubitari merito poſſet ſi in ſenioꝛi filio choꝛũ iuſto⸗
rum intelligimus.etiã non ꝑfectoꝛũ.cur in huiuſcemo

iuſti videntur et nõ ſunt.imo eoipo a iuſticia nõ cadũt

q̃uo ſibi iuſti videtur.et peccãtoꝛibo indignatur.vt pha

riſeus pꝛeſente dño magdalene.qui recipientẽ atq; par

centem dñm. et indignã miſcia iudicabat.ſaluatoꝛem
deignoꝛantia magdalenã de immũdicia.

Seg deus pi
us neminẽ pire volẽs diſſimulans peccata hoim omibo
apponit vñ curẽtur:⁊ pccoꝛibo pᷣſtat redeundi graʒ be
nigne recipit reuertẽtes. et iuſtis tradit virtute pſiſten
di.et intellectũ aperit de oꝛdine ſubuenienii.
NPoaralola de remittendo offen ſam et pꝛeſiando peni
tentibus veniam. Secundum Mattheum tantuz.
MVM Capitulum. XVII.
Ater miſericoꝛdiax deus et indulgentie li⸗
p bens datoꝛ.filium ſuũ miſit in terris.vt ge⸗
neri humano monſtraret ꝙ antiquã dimit⸗
tebat offenſam.gratis tñ.nullis hoim pꝛece⸗
dentibus meritis. nullis datis ſatiſfactionũ obſequijs
q̃ put fecit nobis facere nos adinuiceʒ docuit atq; mon

ſtrauit: ſeʒ remittere iniuriã et dare petentibb vniam.

Nec alit᷑ voluit hoĩes inuicẽ viuere.in retẽta iniuria in
erecta iuſticia:q; vt ipᷣe ad nos factuſ eſt qᷣdimittit iniu
riam. et petentibꝰ veniam pꝛeſtat. Pꝛoinde cũ petrus
interrogaret. ſi quotiens foꝛet hominibus dimittendũ
cũ dato reſponſo ſaluatoꝛ pabolã poſuit dicens. Ideo
aſſimilatũ eſt regnum celoꝝ homini regi:qui vwoluit ra⸗
tionem ponere cum ſeruis ſuis.!. Smilitudo eſt iſta
negocn nõ pſone:q̃ appꝛopꝛiate diſſerta patebit cõmi⸗
tius. Omnis homo ſeruus dei et velit nolit ſibi ſubdi/
tus eſt:aut in lege iuſte factionis.aut in lege iuſte puni
tionis. Sed ſeruos habet nõ quibus indigeat: ſed q⸗
indigent eo ſruſken indigentia neceſſitatis qua nihil ſi
ne ipſo ſubſiſtit. ſicut ſine ipo nihil pꝛoduetũ eſt: et ea
indigentia qua nihil pᷣt ſine ipſo beate conſiſtere.Bono

rum noſtrox ipᷣe penitus nõ indiget. Et in pꝛoſecutõe

=

.

„ *

GC—-- ſ

Liber

rationis exigende decem miliuz talentoꝝ debitoꝛ wnit.
Er pondere debitu erat: nõ numerate pecunie. Mam ta
lentum pondus eſt. ſed viuerſi um. ſicut diuerſe ſunt re
giones:vt albi plus alibi minus impoꝛtet. Et magna
ein debiti ſumma:cum denarius numerus totiens mul
tiplicatur. vt aſcendat ad ſummam dect milium talen⸗
toꝛum. Hinc ſumma colligitur bonoꝑ oim que ab oum

creatoꝛe accepimus vt numerari nequeãt. cum maioe

numerus quieſt mille fit ꝑ denarium calculatus:p om
nibus et ex omnibo obligati.nec ſummam debiti poſſu⸗
mus nĩis viribus vacuare. VUnde iuſſus eſt debitoꝛ ve
nundari et vxoꝛ et filij pꝛo mancipijs ementiũ: et om⸗
nia iuſſa ſunt diſtrahi vt debiti ſoluatur pacta conditio
Quis huius debitoeis empto:: quis vxoꝛẽ et ſilios iu⸗
re emptõis ſibi vendicabit in ꝓpꝛium.Quis omnia bo⸗

na illius emet. Quis parabit hanc talentoꝝ ſummam.

Quis ſe vadem dabit pꝛo debitoꝛe dei. Quis hic venu
dandus:niſi qui dona diuina ſuſcepit. Que vxoꝛ niſi
vniuſcuiuſq; ꝓpꝛia et a ſeipa regulata voluntas. Qui ſi
lij:nifi opa mala ſeu affectus illiciti. Que alia omia ho⸗
minis huins que diſtrahi iubentur. niſi ea que extra ſe
ipᷣm in ꝓpꝛium vſum a deo vonata recepit. Doꝛro taliũ
nõ habebit emptoꝛẽ etiam ſi omnia venalia faceret.pꝛi⸗
us factus ipᷣe venalis. Sed quia paratola eſt ad diſſe⸗
rendum alius ſenſus eſt.ſq; vt ex locutõe parabvlica in
illum finem veniamus:quem de dimittendo dñs petro
rñdit:et que per hanc ꝑabolam vñs terminauit ſqʒ di⸗

mittere fratribo de puris coꝛdibus nieſectnenane.
cadit ule allegoꝛicus ſenſus.vt in iſtis duobus debito⸗

ribus intelligantur ꝓplus iudaicus et gentilis:cum ſo⸗

lum ad remiſſionẽ facendã fratrib hanc pabolam ſal⸗

uatoꝛ naicerieſGoe Ware vnde debitů

redderet: debioꝛ ſicactus ad ꝓſeucandũ neceſſario ſe
cõuertit. Nulla melioꝛ eſt in iure deſicientibo via:q;ᷓ; ad
pꝛeces hũiles ſe conuertere quib⸗ poſſet inflectere cre⸗
ditoꝛem. Eadem imagine agitur inter deum et nos ab
ipo iure redditõnis exactos. Sed cum omia ſint eius:
mqil pꝛeter peccatuʒ noſtre ꝓpꝛietatis exiſtat: coremus
vnde nta debita vacuentur. Begd nunquid exigit que
donauit. Sed foꝛte ab ingratis.que gratis ipe conce

ſextus

Vna dumtaxat ex pꝛecio ſanguinis filij eius.ex quoo⸗
mnis debiti nt᷑i ſumma vacuatur.ex quo paterna debi
ta et ꝓpꝛia queq; ſoluũtur.necnõ et chyrographũ dia⸗
bolici decteti quod aduerſus nos erat ex peccato pꝛopꝛio
Vl paterno reddita ſumma debiti diuino ſcalpꝑello de.
ſtruitur. Hanc ſtipulatõem de ſoluendo nemo ſibi ar⸗
roget.nec alicui angeloꝝ ſiue ſanctoꝝ appꝛopꝛiet:miſi ei
qui peccatum nõ fecit.et pꝛo ꝑeccatis nł᷑is talia ſuſtinu
it toꝛmenta:qui totius nt᷑i debiti ſummam in ſe patri
pꝛo nobis ſoluturus in crucis ara ſuſcepit. Sed atten⸗
de quantũ valuit pꝛoſeuca humilis: vt ipᷣe debitoꝛ di⸗
mitteretur et debitum. Nam miſertus dñs ſerui illi⸗
ns dimniſit eum:et debitũ dimiſit ei. Optimus et di⸗
ues in bonis deus.omnibo petentibus veniam.melioꝛa

exhibuit q; rogatus.amplius miſeratusqᷓ; vlint bomi
nes miſeri a miſeria liberari Sed ingtatus ſeruus nec
exemplo dñi ſui didicit miſericoꝛdiam:nec recoꝛdatus

aut diſſimulans quod accepit:in conſeruũ crudelitatẽ

exercuit:ex minoꝛi creditoafficiens fine remiſſione cõ
ſeruum.quanq; ipe remiſſionema dño ſuſcepiſſeo

dicitas debiti. conſeruilitag exigendi modus.inclinabi
litas ad pꝛoſeucas.et intruſio ad carcerẽ.inexcuſate ac⸗
cuſant eum.qui ex magnis debitis ſolum miſcðia libe⸗
ratus exat.Hinc aduertant malignãtes in pꝛoximos
quibus miſericoꝛditer eſt ꝓuiſum.et in magnis obno
xij dño eriſtentes.dimittere parua pꝛoximis omino de
tractant:quantũ a veritate atq; ab omni virtute defici⸗
ant:Quid eni eſt ꝙ pꝛoximis ntis parua nõ dimittimꝰ
qui maxima et hoꝛrenda nobis dimitti a dño poſtula⸗

mus nfallibilis nanq; couditio inter deũ et nos ap

poſita eſt:vt qui plenoanimo nõ dimittit ꝓrimo. nec
ſibi dimittatur a deo. am iudiciũ ſine i 13 la fiet ei

qui nõ facit miſericoꝛdiã/Hinc ex magnitudine crude⸗

litatis ſunt exoꝛte triſticie mn conſeruis. Videntes au
tem cõſerui eius que fiebant: contriſtati ſunt valde.
Non ſolũ miſericoꝛdiarũ pater ſed hoĩies qui non ſunt

omni humanitate deſtituti abhoꝛrent ingratitudinem

damnant crudelitatẽ: triſtantur ꝙ ſic ſeuit iniquitaſ: et
ꝙ infra beſtias reducatur humanitas. Feralis hominuʒ
ſanguisconſimilẽ in natura immitti dente decerpens

ſerat/ Ergo totum eſſe nim ipſe depoſtulat. Sed nun· Indiſciplinabile coꝛ.cum nõ didicit mpendere que ſu⸗

quid vt ad nihilum redigat. Minime/Quid igitur iſta
exactio. Cognitio eoꝝ que gratis acce imus ppꝑatio ad
quid accepumꝰ.gratiaꝝ actio. laus. meditatio. cuſtodia
unmpolluta donox.obſeruatio mandatoꝛũ eius. dilectio
eius.et ꝓximoꝛum debitus amoꝛ.et coꝛdiale atq; inde

exigitſſed deficientib viribus implere nequimus:E
iuſte decernitur ſuꝑ nos.vt tetris emptoꝛibo venditio
nis iure tradamur.et ſi qua noſtri ſunt iuris:et iuſta pe

ſiciens odium vicioꝝ. Oſta ſunt talẽta que conceſſit
S-

na contoqueat quos iniquitas et ingratitudo deluſit.
Zitur cum ſic in ntᷣis conſcientijs ex ſcriptura traden
te decernitur ſuper nos.cum tergiuerſandi poſſibilitas

ſit adempła.necad alium poſſit eſſe refugi/omnis de⸗
ficiat copia euadendi.poero ad ꝓſeucas humiles cõuer⸗
tendum ctere dilationẽ et aliunde pꝛomittere ſolutio
nem.l Sic pꝛocidẽs ſeruus ille rogabat eum dicens.
Patientia habe in me:et omia reddam tibi. Oagne
lubleuatõnis eſt initium ꝓcidere ante deum:ante quẽ
omnis erectus depꝛimntur. pꝛoſtratus voluntate in al⸗
ta ſuſtollitur. Dilatio petita in melioꝛem deliberatõez
ſe cõtulit. Nam et patientia dei ad penitentiam et ad ſa
tiſfactionem vocat.et ob hoc ſe pꝛerogat:qua male vten
tes acerbioꝛa toꝛmẽta ſuſcipiũt. Sed vnde om̃ia red/

dere repꝛomittit. Que nobis pᷣt ꝓuenire fiſcalis pecu⸗

nis: vnde ſuppetat nobis debiti euacuandi ſacultas:

tas.miſi cui ẽ a ſupioꝛe cõceſſum.aut a iure permiſſum⸗

ſcepit:ſed potius depꝛauatũſtenens memoꝛiter ſoꝛmã
qualem vnuſquiſq; ſe debeat pꝛoximis exhibere cõtra⸗
ria electõne ꝑegit. Sed hi conſerui hoc facinus exhoꝛ ⸗
rentes. venerunt et narrauerunt dño ſuo omnia que
facta fuerant. Mon iud cant cõſerui ꝑperam agentem
conſeruũ:nam vnuſquiſq; dño ſuo ſtat. Mec quiſpiam
preterq;ᷓ a ꝓpꝛio iudice iudicandus:quamuis ſit agens

nequiter cõmonendus. Et ſi ꝑ exceſſum deſeuiret vti /

q; phibendus. Nemo aũt ſibi arroget iudicigriã pote⸗
ſtatem.etiã inter hoĩes.qᷓ;uis offino inualeſcat iniqui

Sed vbi tribunal defuerit iudicantis: id ab hominib
la facultas a ſe atq; a pꝛoximo nõ libidine vlciſcendi ſed
quiete viuendi a pacem diligentibo arceatur. Agitur
ſeruauerunt hi conſerui modeſtiã et publice iuſticie de
tulerũt accuſantes reum dño ſuo.nec in eum aliter de
cernentes. Et iuſte accuſatur iniuſtus. pie impius ad
iudiciũ ſiſtitur. Non enĩ peccat delatoꝛ odij felle carens
amans ſeruari publice iuſticie honeſtatẽ. Et habunde
miſeros releuat:qui peccatoꝛes ad iudiciũ trahit. Roꝛ
ro minus valentibo miſeretur:qui poteſtatẽ habentẽ ꝑ
iudicium excitat contra malos.celatoꝛ eſt iuſiicie· ama
toꝛ miſericoꝛdie.tutoꝛ eſt innocentie.qui oxpꝛimenteʒ

pauperem iuſta delatõne pſequitur. Nam ſiluiſſe anmn

7 1 — .-) l

agatur.quo inculpatius innocentia vite cõſiſtat: et ma

Do 3
dbi
a
be⸗
03
N
XN
in-
ula⸗

nee
al
ſe
au
e)
unt
nem
Wet
iny

eſi

De poraboliſ

indebite irrogatur oppꝛeſſio. malignantem arguit aut
pauoꝛem ed nec uifallibili dno deſuꝑ omnia ſpecu⸗
lanti opus eſt delatoꝛibo:miſi wlimus credere ad exag/
gerationẽ criminum et deteſtationẽ maloꝝ et angelos
delatoꝛes:aut iſtam narratõeʒ de oppꝛeſſione minoꝛis
in clamoꝛem et doloꝛẽ internum eoꝛum qui miſcoiam
dingunt referamus. Nam compaſſione hoim mentes
ſempꝑ dolent: cum immiſericoꝛdes vident fieri actõnes
Et qꝛ tueri oppreſſos nequeunt clamant ad dñm vt tu

eatur miſeros:vt repꝛimat ipᷣe ſeuos. Pia erat iſtox cõö

ſeruoꝛum triſticia:ſuꝑ eo qui oxpꝛeſſus erat/ Mabent
hoc ꝓpꝛium gelatoꝛes virtutum:vt pꝛo deo quia malis
male agendo contemnitur: et ꝓ calamitate pauperũ cõ
triſtentur. De quib pſalmiſta in ſeipo ꝓnunciat dicẽs
Deſectio tenuit me:pꝛo peccatoꝛibo derelinquentibus
legem tuam. Et vidi puaricantes et tabeſcebam: qꝛ elo
quia tua nõ cuſtodierunt. Et iob letatur defenſionem
impotentiũ oppꝛeſſoꝝ exercuiſſe.quia potens erat.Au
ris audiens beatiſfcabat me.et oculus videns teſtimo/
nium reddebat mihi:m liberaſſem pauperẽ wociferantẽ
et pupillum cui nõ eſſet adiutoꝛ:et conterebã molas in

iquuer de dentibus illius auferebam pꝛedam. Ecce ib
fecit quod poruit in releuatõe ogneRnſgTA vnuſ⸗
quiſq; quod iuſte pᷣtvbi nec amplius/ex amoꝛe iuſticie

ad ſiberationẽ fatigati recurrat ad iudicem: velut iſti
conſerui.male acta cõſerui dño retulerũt.Qui.l tunc
wcauit illum:et ait illi. Serue neq; omne debitum di⸗
miſi tibi: qm rogaſti me. Nonne ergo opoꝛtuit te miſe⸗
reri conſerui tui:ſicut et ego tui miſertus ſum. Juſte
increpat dñs ſeruum qui noluit miſereri. Nam eoipſo
quis acerbe iuſticie ſubiacet.quo impie miſericoꝛdiam
denegauit ſicut ſcriptum eſt. Yudiciũ ſine miſericoꝛdia
fiet ei qui nõ facit miſericoꝛdia. Meqᷓ; eſt ſeruus ſeuus:
cui benignus eſi ds:cui dimiſitob ſolum ſui rogatuʒ
debituz relarauit. Mon adhibuit iſte aduocatos. nõ in⸗
terpoſuit rogatõnes:tm̃ ꝑ ſeipſum dño ſupplicauit: cu⸗

ius dñs humilitatẽ reſpiciens miſertus eſt. Qui vt ac

ceperat debuit erogare. Inexpiabil

debuit ig eſt imquitas apõ
ceum. ſi nõ miſereamuralijs ac

querim ali⸗ de bãa e. unee
ptum eſi Eſtote miericoꝛdel ſicut pater veſter celeſtis

miſericoꝛs rernn benigni ad pꝛoximos et
ad nature conſoꝛtes et ad conſoꝛtes głe et ſacramẽtox
et ſanguinis effuſi ꝓ ommibi.et dimiſſa mala in obpꝛo

bꝛium nr̃m redibunt ad cumulũ toꝛmentox: vt etiam
retroacta que remiſſionẽ ſacramentalibo niſterns acce
perunt:in culpam aut in penam aut iin vtrunq; redire

—

credantur. Ac ꝑ hoc iratus dñs eius tradidit eum toꝛ
oꝛibus: quouſq; redderet vniuerſum debitum.. Sed
quõ reddet in carcere qui liber exiſtens omnino debitũ
ſoluendo euacuare nõ poterat. Quõ toꝛtus quod non
poterat ſanus. Sed qꝛ de reddendo nõ aderat facultas
eum penarum eternitas toꝛqueat:vt ſi donec nõ ſuſci⸗/
pit terminũ. fine termino pena diuerberet. Et exillati⸗
one ſequentiũ ſaluatoꝛ aſſeruit: quid nos facturos am
moneat. Sic pater meus celeſtis faciet vobis: ſi non
remiſeritis vnuſquiſq; fratri ſuo de coꝛdibus veſtris
Of̃ino decernens quod ex ope aut ex figno aut ex ope
annexo nõ ſufficit ülatas iniurias fratribo dimnſiſſe. ni⸗

fi ꝓtinus interna remiſſio ſubſequatur. Mõ ſufficit cõ⸗
cordie ſignũ:non ſatis eſt oſculũ pacis.nõ demulcẽtia

verba pꝛoferre.ſi odium regnat in coꝛde. ſi compaſſio⸗

„

ne pꝛiuatur ad pꝛoximũ. ſi ruinam eius qñq; letatur.
ſi congaudet ledentibus q;uis ipe non ledat:ſi tacet in
coniuratõne pꝛoximi:ſi non ꝓhibet malaa pꝛoximo ſi

poteſt. Si no inuat valens cum exiſtit in neceſſitatis
&‿nνα. rt-n = r- 2, r ri T

— 3,„ — BRr 2 ,2— ⸗

2 —

Boluatoꝛis

articulo:ſi conqueritur cum indulſit.ſi ſamam non bo/
nam querulando ſup eum inducit. ſi nõ amat ad gloꝛiã
ſi non congaudet ꝙ ſibi dens indulgeat. VUbi vero iſta

adeſſe noſcuntur: ex coꝛde iudicanda eſt facta fuiſſe re-

miſſio. etiam ſi amoꝛis ſuaintas et dulcedo nõ aſſit ſi⸗
cut vſq;quaq; coniunctis. W
De parabola pꝛo humilitate in hominum conuerſa
tione ſeruanda. et de fine actõnis et beatitudine re/
gni dei ſcom Lucam tm̃. S Capitulum. XVIII.
VUm quendam in cõuiuio ſaluatoꝛ curaſſet
c idropicum:ad inuitatos ne inter hoĩes ſupꝑ⸗
pirent. vt humilitatẽ tutam viam molientẽ
in celum in conuerſatõne ſeruarent intulit
talem pabvlam ſic..¶ Dicebat aũt et ad muitatos para⸗
wlam intendens quõ pꝛimos accubitus eligerent di⸗
cens ad illos. um innitatus fueris ad uuptias nõ di/
ſcumbas in pꝛimo loco: ne foꝛte honoꝛatioꝛ te ſit inuita
tus ab eo. Et veniens is qui te et illuʒ vocauit: et dicat
tibi. Da huic locum. Et tunc inapias cum ruboꝛe no⸗
uiſſimum locũ tenere. Ooꝛale publicũ eſt. ꝙ in cõui⸗
uijs diſtributio locoꝝ ptineat ad auctoꝛem:et repꝛehen
ſione digna eſſet pꝛeſumptio ſua electione potioꝛẽ arro⸗
gans ſibi locum:q;; ſibi vendicaret ex merito altioꝛ con

ditio inuitati.et iuſte diſcretio inuitantis impenderet:

Cidetur biccheiſins er moꝛibus hoĩies reddere velle fa
cetos:cum pꝛeſumptõem in conuijs arcet. Sed ſi me
non fallit credulitas:nihil moꝛalius atq; vrbanius ab

i,nitio mundi vſq; ad finem huius labentis tpis a quo⸗/

qᷓ; ex doctrina ſeu ex actib pꝛodijt: q;ᷓ ex euangelio ſalua

toꝛis inſinite ſapientis.

.

Etenĩ vtranq; vrbanitatẽ do⸗

cuit:qualiter pulcre viueretur inter hoĩes et apte. nec⸗

non et qualiter captarentur regna celox. Et ſi a iudi⸗
cijs bois.hominũ non auellatur ratio iudicandi: repre⸗

henſione caret exeuangelio bene facetus. Nemini gra⸗

4

uis. nemini diſpendioſus enſtit: omnes honoꝛe pꝛeue⸗

nit:mihil ſibi arrogat in honoꝛe. Non ſolũ altioꝛiby: ſed

etiam equalibus atq; minoꝛibn cedit Oagis aũt omes
ſupꝛa ſe exiſtimans animmoet moꝛib⸗ veneratur. Mihil

tam verecundum et doctũ in policia hoĩm aliqñ reper⸗

tum eſt. erceptõne ſeu repꝛehenſione carens pꝛeterq;
euangeliũ chꝛiſti dei. et iã in ea viuendi lege ꝓut huma

na vita decurrit: non ſolũ vt ex eo ſupnam cõcertatur

ad vitam. Hinc ſaluatoꝛ ad conſideratõnem ſue condi
tionis et alior vnumdqueq; rennttit. ne quns inconſide
fatis conditõmbus potioꝛibo ceteroꝑ de ſeipſo pᷣſumat
et ſibi arroget quod alteri de moꝛali cenſura debetur.

ſr-

vt cum iuſticia pꝛo pſonarum conditõe ſeruatur in mo
ribus.confundatur arrogans et in ruboꝛem deueniat.
et digne digno deferatur a puido:cui ab inaduertente

impꝛouido delatũ non fuerat. Ygitur iuſta pena conſe⸗
quitur arrogantem: et inaduertentem confuſio. Sed

hinc aduerſa eſtimatio ſane ſapit vt in contionibus ho
minum is locus eſtimetur ad captũ:a quo quis poſſit
ad ſupioꝛa ſubuehi.nõ ad inferioꝛa demergi:et in cõſpe

ctu aſtantiũ gloꝛia ex humilitate pꝛoueniat:qm̃ ex ſuꝑ⸗

bia nemo tandem niſi confuſus abceſſit. Sed ad hanc

rabolam aliter alte pꝛouehoꝛ wilſerenda: Mac ſunt
e

nuptie in thalamo virginali nature increat
te:ad quas inuitantur omes moꝛtales ratione fungen

atq; crea⸗

tes. Hed cum acceditur nemo ſibi vendicet in his al

tioꝛem intelligentie locum:ne velit rõne compꝛehen⸗

dere quod tm̃ ſide hceptibile factum eſt. Et m omnib⸗
que ad capiendũ dumtaxat fide ſunt cõmiſſa moꝛtalib

arcetur humane mentis audacia ne rationabili dedu⸗
ctione aut ingenij acuitate intra clauſtra intelligentie

indudantur. Eteni deiſcietur et honoꝛatioꝛ inuitatus

Liber

in ſola fidei puritate accipiet locum eius.non eo deme

rito quo ule amotus:ſed eo merito quo ipſe omnem ſu
Facte ſunt

um intellectũ in ſidei obſequiũ captiuauit/E
et ſanctarum ſcripturaꝝ nuptie.ad quas inuitantur in
tellectualium humanox acumina: in quib miſtice va⸗
rieq; apo ſitõnes ſuntet ſenſus plurimi:vnitatẽ qui⸗
dem in veritate atq; in ſpirituſancto earum conditoꝛe
habentes. Ad quaꝝ menſam pꝛo aiap refocillatõne tẽ⸗
dentes de loco capiendo pᷣuideant.ne quis hũano faſtu

velit er ipis intellectum veritatis capere.aut ſuo ſenſui

coaptare ſcripturas:etſuis dentibus frangere diuina⸗

q; glutire ſcientiam:cum ex ſcripturis opoꝛteat accipe

non dare intelligentiã: Nam eo ſpũ ſit vera interpꝛeta⸗

tio ſcripturax quo earum facta eit traditio. Hocq; ma⸗

uime pꝑecrus aplus pꝛemonet dicens. Hoc pꝛimũ intel/
ligentes ꝙ omnis ꝓpletia ſcripture ꝓpꝛia interpꝛetatõe
non fit. Mon eni voluntate humana allata eſt aliquan⸗
do ꝓplxtia:ſ̊ᷣ ſpũſancto inſpirati locuti ſunt ſancti dei.

Hoies in erroꝛem infallibiliter plapſi ſunt. et multos
alios induxerũt:qui ſcripturam ſenſui ꝓpꝛio coaptarũt

Non ſcom voluntatẽ:ſed ſecundũ illam qua continet
writatem eſt intellgenda ſcriptura et tradenda ſimpli

cibus.Humilitate opus eſt ad ipſius intelligentiã ca-⸗

pienda m:et ſuꝑbus lectoꝛ deicitur:humilis exaltatur-

Nam qui pꝛimo loco in menſa ſcripturaꝝ ſanctaruz re⸗

cumbit ꝓpꝛia auctoꝛitate recumbit: nõ capit quod cre⸗
dit:perdit quod iam pꝑcepitEt ipᷣe deijcitur: ei qui vi⸗

debatur neſcire litteras ꝓceſſu intellectus humnlis ſub
leuatur. Et ipa ſe pandit hũilibus:qui ſe a ſuperbis ſe⸗

pe diuertit. Supbis deus reſiſtit ne intellgant:humi/

libus aut intelligendi dat grenn erfiffieſaca
mentoꝛum:ad quas quiſq; digne ſe credit accedere in⸗

digniſſimus factus eſt:et qui ſe magis exiſtimauit indi

gnum:dignioꝛ eſt habitus in conſꝑectu inuitantis om

nia cognoſcentis . Suñt ẽt nuũptie diii 6†
atq; virtutum:in quib ſemetipᷣm pꝛehonoꝛans ex loco
complete impletõis exiſtimãs recte diuina ꝑfeaſſe mã
data. virtutes deduxiſſe in actum. totam apprelxndiſſe
dilectõnis et opationis inſticiam. ad beatitudinẽ ſuis
meritis ſe paratum aſpexitiſuppꝛimetur.qm̃ writas ait

Cum omnia bene feceritig:feciſtis quod debuiſts: dici
te ſerui inutiles ſumus.Et helyas qñ ſe ſoluʒ exiſtima⸗

bat diuina ſeruaſſe mandata. necad idolatriam acceſ/
ſiſſe. audiuit a dño in repꝛeſſionem eſtimatõnis eius.
Heliqui mihi ſeptem milia viroꝝ in iſfrgel: qui nõ cur⸗

uauerunt genua ante baal. Nemo ſibi arroget maioꝛc
inter boĩes ſanctitatem. Nemo credat pꝛe ceteris meli
us diuina ſeruare merntarn Mempa puing el alijs cu⸗

ſtodire veritatem:aut exercere iuſticiam. Memio Palijs

quippiam boni habere ſe credat Nemo decernat in alijs
de peccatis: alios depꝛimant:ſemetipᷣm in pte ſaltem
aliqua nõ inſiciant. Nullus ſibi appꝛopꝛiet in talibo di⸗/

gnitatem. Solus cognitoꝛ electoꝝ ſcrutatur hoim coꝛ
da:et merita et vemerita plene cognoſcit. Ille dignioꝛ

qui humilioꝛ. Ille honoꝛatioꝛ qui ꝓut in ſe agitur to⸗/
tam iuſticiam pfſicit et ſe ꝑfeciſſe nõ nouit: ſeq; facit ab

iectum indignum reputans etiã coꝛpis ſui vita. Hunc

inuitatoꝛ ad alta pꝛouehit. hunc appellat amicum. huic
indicit aſcenſum. hunc pꝛehonoꝛat: deiecto quiarroga⸗
uerat deſup ſtante diuina ſententia.. Quia omis qui
ſe exaltat humiliabiturꝛet qui ſe humiliat eraltabitur⸗

Interiectio de fine actionis.
Tex verbis ſuis coercita ſi uꝑbia. et humilitas
cõmendata pꝛe fructibo:ilico ſinem et intentio
nem noſtrax opationuz ſapoſuit. loquens in⸗

ſextus

uitanti: velut de coꝛpoꝛali conuiuio ſpiritualem repen⸗

dens ex doctrina mercedem. Dicebat eniĩ ei qui ſe in⸗
uitauerat. cum facis pꝛandium aut cenam noli vocare
amicos tuos neq; fratres tuos neq; cognatos tuos ne
qᷓ; vicinos diuites:ne foꝛte et ipᷣii te reinuitent et fiat ti
bi retributio. Sed cum facis conuiuiũ voca pauperes
claudos debiles et cecos:et beatus eris qꝛ non habent
vnde retribuant tibi.Retribuetur enĩ tibi in retribu⸗
tione iuſtox. Mos egregioꝛum animox fuit agere le⸗
cundũ virtutis officium.nõ negociari ex virtute. Nam
intentio artis eſt ſeciſſe nõ negociari: q́uis artiſicis ſit
ex illa nanciſci mercedem. Elirtutis ſolum eſi egiſſe de⸗
centia ſibi. Qui vero quippiam ex illa pꝛeter hoc querit
mercatur in illa. Largitatis virtus cũ officiat᷑ quod ſu⸗
um eſt: tranſitiuum tm̃ nõretranſitiuũ habet aſpectuʒ
vt ſibi ſolum ſufficiat feciſſe ꝓpꝛimo abſq; ꝙ repenſio
nem accipiat. Ygitur ſi moꝛalis huane hoim egregiox

Virtus hoc egit.quid chꝛiſtiana ſeu chꝛiſtifera virtus of

ficiari deberet. vt ſit liberalitas in largitate donandi. ab
iecta penitus retranſitiua mercede in ꝑfunctoꝛijs. ma⸗

rime cum ipᷣa virtus retributõnis pmiſſionem halxat

in ſuꝑnis.inter illos iuſtos qui ſectati ſunt iuſticiꝗ non
mercedeʒ. Ac ꝑ hoc cõmonefacit ſaluato: oĩm chꝛiſtus
Vt nõ expectetur humana merces exactione virtutis.
nec deo et hoibus wlimus vendere que donamus. Et
non ſolũ intentõem mercennariã damnat.ſed unpoſſi
bilitatem interponit. vt illis dumtaxat fiat largito mu⸗
nerum.aqui rependere nõ poſſint etiã ſi velint vlcariuʒz.
Pꝛohibet vocari amicos.qm̃ ipſa ptinns amicitia que
dam merces eſi fauoꝛis humani.necnõ et mercedẽ ha⸗
bet pꝛeteritam vel futuram. Mꝛohibet fratres cogna
tos.qm̃ ipſa copula ſanguims nõ virtus induxit.Pꝛo⸗
hpibet et vicinos.qm non ex virtute ſed ex quadã cõſue⸗
tudine agitur.vt inter vicinos vice vicaria ſinfugia ce
lebꝛentur. maxime inter diuites.quos maxime a finfu⸗
gijs ex pietate factis diuertit. ne retributio fiat. et vir⸗
tus largitatis ſuũ inquinet officium. ne retributönem
pdat in retributõe iuſtoꝝ. Sed vocandi ſunt indigẽtes
etiaʒ ſi velint retribuere nõ valentes. vt virtus fuum
regat immaculate officiũ et cum iuſtis debitũ pꝛemiuʒ
ſoꝛtiatur. Pꝛoinde in omnibo pintendere opoꝛtet actio.
nis finem.et intentionẽ inobliquatã habere ad id quod
rectum eſt.neq; ſpũalia coꝛpalibus.neq; diuina huma⸗
nis immutare.neq; inſtrumenta virtutũ quibus beati
tudo eterna conquiritur. in vlla retranſitõne humang
fiant. Vt quid aurum plumbv. argentum ferro: equis

ponderibus cõpenſantur. Omni pirtuti ſua danda eſt.

actio tꝑi competẽs pſonis et modo.necei ſtatuatur ob
liquata intentõne tempoꝛaneus aut tranſitoꝛius finis,
cui ex eterna veraq; pollicitatõe beate debetur eternus
Becto fine ꝓpoſito eſt agendum. ſed actõnibus rectis.
Non eni ex recto fine appꝛobantur indebite actões.cũᷣ
ex malo etiã debite repꝛobentur. Alctio finiet finis acti/
oni omni rõnabili cenſura cõſentiat. Apte igitur in hac
cõmonitione ſaluatoꝛis edicta inuitanti.elargitönis et
agapis eſt ſoꝛma pꝛeſtructa.vt nee hano faſiu rec vice

redcdita pꝛeſenter aut expectata future alicu: fint. DHei

ſunt omnia.ſuum eſt aurum ⁊T argentũ. Elt quid vendi
mus hominibo dona dei. cum ⁊ ipox ipſe ſit etiã factus
emptoꝛ.pollicens retributõem ſi diſinbutoem iuſtam
ſecerimus indigentibo ſup terram. Ald hoꝛrenduʒ ſe pa⸗
rat iudicium. qui de donis dei aliter decreuerit facere q;
ille veereuerat vel conſulerat. iſerearum cumulü ſe⸗
cit. qui miſericoꝛdiaꝝ opa in lance iuſticie noluit egenti
hus impartiri. Sanciuit ſemp diuina iuſticia. vt ſuprr
flua nõ habentibus neceſſaria miniſtrentur no his qui

— — —

nt
,
n
ſt
N

nn
.
e
f
n
N
non
tus
tie.

ſſi
u⸗
,
lie
/
na
nes
ace
nſu
Vr
lefſt
D
unn
nn

to

g,

=

De poraboliſ

mercede:quod eſt de ſancione iuſticie P'lacita et gratas

habent copias emendi. Nec vult eegaruchenun

debebant eſſe audientibo eloquia ſaluatoꝛis.iuxta pſal⸗
miſte ſententia.q; dulcia faucibo meis eloquia tua ſuꝑ
mel oꝛi meo. Et aubi. Dilexi teſtimonia tua ſupꝑ auruʒ
et topaion. Sed aliqui nullo quidem hauſtu afficiun
tur ad illa.parum quidem pleriq;.multũ quidem pluri
mi.vt etia affectus interioꝛ cogat exclamare per verba
ſonantia. Ebullire penitus mentẽ facit:vere ſuſceptuʒ

diuinum eloquiũ.QAQuamobꝛem quidã de aſtantibj
ſeu diſcumbentibus. animo motus ad verba dñica

delectatus in illis.feruefactus ab eis cum heca ſaluato⸗

re audiſſzl dixit illi Stũs qui mãducabit panẽ in regno

tuo. Ad credulitatem iam hic ex verbis dñicis motus
erat.vt aliud in illo et de illo crederet.qᷓ; quod oculis vi
debatur.aut auribo audiebatur.cum credit illũ habere
aliud regnũ quod et habebat:vt coꝛam pilato teſtatus
eſt. ꝙ regnũ ſuum de hoc mundo nõ erat. Et latro iuxta
pendens:huic cõſentaneus factus eſt dicens. Memen
to mei dum veneris in regnum tuum. Allte poſuit iſte
beatitudinẽ tranſferẽs ab hoc mundo in regnũ dei. Nõ
eni ſine fame reditura hic ſaturatus erat ad humanaʒ
et ꝑfunctoꝛiã menſam hoĩs. Iterum futurũ erat inter
ipᷣm et famem duellũ:in quo ſuũ iam ſciebat habere cõ
flictum. O qnus terrena iſta nõ ſatiant: ad hoꝛã ſunt
quedam lenimenta maloxꝝ. Erpellere nequeũt inediam
reueriuram. Sed in regno chꝛiſti plena eſt ꝑfecta ſaci
etas.quã pꝛe ceteris alijs nouerat hic conuiuia.ex ver⸗

bis ſaluatoꝛis ſe maioꝛ ſactus in fide: velut aſpernatus
imo aſpernans humana ſinfugia. et quicquid ꝓuenire

poſſet ex tranfitoꝛijs atq; viſibilib rebus.ſolũ ſe contu
lit in regnũ lucis:ibi beatificari credens comedentem
eternũ panem atq; vinũ.qui ad hoĩes de celo deſcendit

nõ dentibus corpis ſed illo mentis hauſtu quo aĩa deũ

reuelata facie cõtemplatur. Cui ieſus pꝛo ſe omibuſq;

ſubſequis in eadem anhelantib gloꝛia. ne deſperatõne

illam poſſe conſequi frangerẽtur: ad ſolidandam fideʒ.

erigendam ſpem. et pmouendã audientium voluntatẽ

palolam ſubiequente adiecit.
De paralula magne cęne pꝛo pꝛeparatõne regni dei.
Scðm Lucam tñ̃. e? Capitulum. XIX.
Aluatoꝛem nẽ̃m ſepe legimus inuitatum ac
S euntem nõ rõne cõuiuij. ſed occaſione diſſe
rendi.Hinc cum in quodã cõuiuio alte pꝛo
virtute diſſeruiſſet:quidaʒ de aſtantibus in
magni conuiuij deſiderio factus:aut foꝛte pꝛetentans
quid ſaluatoꝛ eſſet dicturus inquit ad eum. Beatus
qui manducabit in regno tuo. Beatitudinẽ ſi recta in
tentione locutus eſt.et aliud regnũ qᷓ; exmundo pꝛote
ſtatus eſt ex chꝛiſto.ſi ꝑuerſa.chꝛiſtum in vtroq; deriſit
Eui ſaluatoꝛ paboliſando rñdit. ꝙ in regno ſuomandu⸗
care panem.et beate vite fulcimẽta ſuſcipe. nemini vo⸗
lenti accedere negabatur:cum ad illius regni annonaʒ
ex ꝑte pꝛeſidentis eſſet inuitatio generalis.ſi dignaren
tur accedere inuitati.quod et ſubieeta paralola manife
ſtat. Homo quidam fecit cenam magnam:et wocauit
multos. Homo quidaʒ:quaſi ſit innoĩabilis deus inſi
nitate ſua. cenam fecit magnã in die ſuo: in quo nõ eſt

4

ſucceſſio poſtere cõmeſtionis.velut cum parabolam de·

pꝛandio poſt EEEEE x maãgno factoꝛe: qꝛ ma⸗
gnus dñs a laudabilis valde:et magnitudinis eius nõ
eſt finis. Et magnus dũs et magna virtus eius. Ma⸗
gna ex appoſitõne magnaeternox ſcʒ ineffabiliũ bono⸗

et menſuram:ſicut eternis potitoꝛib contributa/ Ma⸗
gna ex domo magna: ſicut ſcriptũ eſt. O qᷓ; magna eſt

rum:vt nullus illoꝝ appꝛehenderet aratun Ee

ri:cum creatoꝛ oĩm vocat. Quid neceſſe videre que nũ

Baluatoꝛis

comus dñi:et ingens locus poſſeſſionis eius/ Oagna
ex dulcedine magna. Quam magna multitudo dulce

dinis tue dñe:quam abſcondiſti timentib teEt ſlac
ſinfugium qð in eccleſia quotidie agitur refetatur:eiſ⸗
dem ſententis magnitudine diuina grandeſat. GSunt.

4

eni in eccleſiaſtico ſinfugio cariſmatũ oĩm appoſitöões

ad quod ſaluatoꝛ inuitat: vbi inter cetera ſui coꝛꝑis es

ſanguinis appoſitio eſt ex tranſſubſtanciatiua virtute.

MNecnõ et caux benedictõis eius omnibo offertur. vt de
vno pane et calice omnes ꝑticipemus:vt panis viuus
qui de celo deſcendit poſſit manducari in iſto militante
atq; ſub celo eccleſfiaſtico regno dei vt hac tempoꝛali p⸗

ticipatione finita tranſfoꝛmati achꝛiſto aliud eternum

introducamur in regnum. Sed bhoꝛa cene mittit ſer⸗

uos ſuos dicere inuitatis vt venirent. Nam ſemꝑ ad
iſta ſinfugia ꝑ enigmata et figuras et pabolicos ſenſus 7—-

atq; ꝓpheticos inuitatio facta eſt: dumtaxat in populo
dei vbi talia ſplenduerũt.Nunc vero in nouiſſimis di⸗
ebus vbiq; lateq; inuitatio facta eſt: et omnia decentia
pꝛeparata:vt aliud nõ ſit opus:qᷓ; inuitatos ad cenam
buiuſcemodi feſtinare. Rerum euidentia claret ex fide:
qm̃ omnia ſaluti nt̃e atq; refectõni anime neceſſaria in
rẽgno eccleſie ſunt parata. Oe quo gras deo refert apo⸗
ſtoſus ad coꝛinthios ſcribens. Gratias ago deo meo ſp
pꝛo vobis in grẽa dei que data eſt vobis in chꝛiſto ieſu:qꝛ
in omnibus diuit es facti eſtis in illo.in omni verbo et

in omni ſcientia: ſicut teſtimonũ chꝛiſti confirmatum
eſt in vobis:ita vt mihil vobis deſit in vlla gratia Bead

parans omnia bona diuina bonitas:ad illa muenit ho⸗

mines imparatoſ. Sed neſcio que maioꝛ puerſitas:ad

pꝛeparatõnes diuinas ſe reddere imparatuʒ. Hinc in⸗

uitati ſe excuſare ceperunt:plus intendentes pꝛeparati ct Peſ

onibus et directõnibs ꝓpꝛijs q; diuinis. Sed accuſatõ
irrepꝛobabilis eſt:vbi cunctoꝝ dñs vocat ad vitaʒ. De⸗
negãda et nihilipendẽda ſunt omia: vbi adeſt pꝛepara⸗
tio eternoꝝ et diuinoꝝ magnaliũ.. Sed primus dixit
illi. Elillam emi:neceſſe habeo exire et videre illam:ro

go te habe me excuſatum. Emit homo villam: cum ſe e⸗

in interioꝛe hoĩe donat vt exterioꝛa conquirat. Qui cũ
acquiſierit voluntatẽ in neceſſitatem conuertit. vt pla
citum neceſſarium dicat:non neceſſarium placitum fa
cit. Et nature legis nech gratie oꝛdo puertitur: ſi placi⸗
tum pꝛo neceſſitate ſuſcipitur. necnon quod neceſſariũ
eſt a vpoluntate reicitur NHeceſſitas etiam hec multis ad
eſt in ꝑuerſo animi appetitu:cum fingitura voluntate
non a rõne. Sed accuſatio potius qᷓ; excuſatio dici po⸗
teſt. vbi agitur quod voluptas elegerit non quod veri⸗
tas ipᷣa dictauerit.qm̃ quid ea neceſſe videre quoꝛum
contemptu beatiſicamur pmiſſione regni celoꝝ. Beati
pauperes ſpiritu:qm ipſox eſt regnum celoꝝ · Quid ne
ceſſe videre terrena quoꝛum contemptu celeſtia tribu⸗
untur. Quid neceſſe videre tpalia:quoꝛũ contemptu
eterna pꝛeſtantur. Quid neceſſe vid ere illa.quoꝛũ con
temptu cum angelis poꝛtio noſtra ſtatuitur. Quid ne⸗/
ceſſe videre quippiam aut velle quomodolibet implica

qᷓ; plene habentur aut ex tota copia ſeu er modica mo⸗
ra.nec habita ſatiant.imo ſepe faſtidiunt.cum paterfſa⸗/
milias omnium magnam vocat ad cenamſæld pleone/
xiam ꝑ omnia ptinet ꝙ hic emerit villam.eum modi⸗

cis paruiſq; rebus ipſa hominum natura fulciatur. Ro
gat vt habeatur excuſatus a ſeruo:et conſequenter ex⸗

cuſetur a dño. Sed ipſa rogatio eum accuſat qm nulla
ratione pꝛotegitur. Que ſi ei fauoꝛi aſſiſteret:nullis ꝓ/
ſeucis eſſet opus. Nam vbi veritas et ratio coꝛam iu⸗
ſto iudice pꝛo aliquo ſe ingerũt:abſq; rogaminibus iu⸗

Pn. R PE=

11

.

6. – Che

6 *

UAiber

ſticia tota pollet. Alius dixit. Juga bum emi quinq;:
ſed eo ꝓbare illa:rogo te habe me excuſatuʒ. Emit ho⸗
mo iuga boum.duplicatos ſcʒ qumq; coꝛpis ienſus.pꝛee
cio inſi:e rõnis.eum exterioꝛibo ſenſibus viuere delecta
tus decernit:et it ꝓbare cũ exꝑiri vult quid vnuſquiſq;
de hoc neq; ſeculo percipere poſſit in voto:ac ſi fruſtra el⸗
ſent ſenſus coꝛpoꝛei niſi eis homo culpate vtere᷑. Qui
bus vt homo inculpate vti ſciat poſſit et velit lex poſita

eſt.tributa temperantie virttus.bonoꝛum eternoꝝ ad/

iecta ꝓmiſno.ld rationabilia lamenta ſe parat necnon
et ſe pꝛeltat in moꝛte:qui pꝛo voto ſenſualitatis ſenſus

1. renrn cozpis experitur. Qſod hieremyas ꝓpletico ſpuͦ dixit.

—

e r⸗= - .en.

. 38.. . n. C 2.

2*
f.- ☚ 5 WMLrer 1 7

Auudite ergo mulieres verbum dñi:et aſſumant aures
veſtre ſermonem oꝛis eius: et docete filias veſtras la⸗
mentum et vnaqueq; ꝓximam ſuam planctum. quia
aſcendit moꝛs per feneſtras veſtras: ingreſſa eſt in do⸗
mos veſtras. Oeet pꝛo hieruſalem defunctione iſta di⸗
cta ſint:nullus qui hiſtoꝛiam et ꝓphetiam legit ignoꝛat
Sed trophologice verba tranffumpta iuſtam lamen⸗
tationem et rõnabilem planctum indicant:ꝙ per fene⸗
ſtras quinq; ſenſuum dum eis male vſus eit anmus
moꝛs anime ſit ingreſſa. Et nnlla röõnabilioꝛ cauſa plã⸗
gendi:q; cauſa peccati.Et mihil meroꝛibo et meſticia di⸗
gnumq; pccatum. Quod ſepe fit dum iuga noſtroꝛuʒ
ſenſuum ſatagunt expiri vulcedinem obiectoꝝ: diumo
rum pꝛeceptoꝝ et modeſtie lege ð
lege traiectus eſt: qui ad foꝛinſecas obiectas ſenſibus
qualitates pꝛeter legem poſitam pꝛobandoſe contule⸗

rit. Tabefacta ratione imo ſine ipſa eſt inter animalia

irrationabilia deputandus: qui tantuʒ ſenſibus fertur
in placita.ſed nec eius excuſatio ſuſcipitur vbi de rõne
voluntarie tranſitur in beluam: que tm̃ ſenſibus nõ ra
tione qua caret fertur in placita. Et alius dixit. Elxo⸗
rem durxi et ideo non poſſum venire. Wagnuz eſt vin
culum hominibo vxoꝛ.ad diuina conuiuia. etiam ſi bona
conſiſtat:ſi nolit celebꝛare diuoꝛtium ꝓpter chꝛiſtum.
et vacare ad tempus:et ab amplexibus ceſſare mariti.
WPropterea ſanxerunt ſapientes antiqui.ꝙ ſapienti et
ſapientie vacare volentibus nõ cõuemat vtoꝛ.minus
aut cum alijs luxurie frena laxare. Quod ſi ad terrenã
ſcientiam capeſſendam atq; vt ſapiens ſapientie poſſit
intendere abigenda eſt vxoꝛ:quantomagis ad verã con
templatõnem celeſtium. non ſunt coniugia facienda.
Eedun ad recõpingendum quod diciturveteris te⸗
ſtamenti in medium pꝛoferat magnos patres:cum no
ſtrum nõ ſit diſſerere quid habuerit illas etaſ.ſed quid
in nouo conſulat veritas:cum caſtratio ꝓpter regna ce
loꝛum pꝛecellat coniugalitatis effectum.non tũ como
ſitione alterutra in interitum damnet/Contumacioꝛi
aĩo iſte reſpondit.qui ꝓcaciter allegauit impotentiam:
nec adiunxit pꝛeces vt ercuſatus haberetur Sed nulla
impotentia maioꝛ in diuinis mandatis exequendis qᷓ;
nolle obedire.et tirannidem pati a ꝓpꝛia volũtate:que
ſibi ſubditum ita ſuis loꝛis habenat et angit:vt impoſ⸗
ſibile dicat.quod a ſua voluntate diſcoꝛdat. Sed male
ducit quiſpiam vxoꝛem.cum ꝓpꝛiam ſequitur wolunta⸗
tem:qua vxoꝛe nulla damnoſioꝛ.eum quis ꝓpꝛia volũ⸗
tate delectatur. ad cuius obedientiam ſepe cõſtringitur
Qua delectatus adam et inobedientia ei aſſentiens:a
deo maledictõnes accepit.vt ſacer textus ſeripture elo
quitur. Quia obediſti voci vxoꝛis tue et comediſti de li⸗
gno ex quo pᷣceperam tibi ne comederes.maledicta ter⸗
ra in opꝑe tuo:in lawꝛibus comedes ex ea cunctis iebo
vite tue.ſpinas et tribulos germinabit tibi: et come⸗
des herbas terre. In ſudoꝛe vultus tui veſceris pane
tuo.donec reuertaris in terram de qua ſumptus es.qꝛ

ſextu s

puluis es et in puluerem reuerteris. Ve quivtoꝛem
duxit ꝓpꝛiam voiuntate cum illa voluptuoſe celectatus
ipſamq; ſuo amplexatus in placito.qm̃ ſex velut pꝛimꝰ
parens accipiet maledictõnes.Et nil tam aduerſuʒ deo
emonibuſq; pꝛoximum:qᷓ; ꝓpꝛia voluntate delectari.
Nec eni adam alud expulit de paradiſo:qᷓ; quia conſen
ſit vxoꝛi velut ꝓpꝛie voluntati diuinam inobedientiam
ſuadenti:. Quamobꝛẽe pꝛimuʒ maledicta fuit terra cos-
poꝛis in oꝑe ſuo.Terra in opere maledicitur cum opus
ſterile in ila conſurgit:et quantoplus oꝑationis umpẽ
ditur ex ea minoꝛ aut nullus imo ſepe fructus coꝛrupt⸗
excipitur.Talis eſt huiuſcemocd coꝛpoꝛis noſtri terra.
Inquit enĩ apłus.Qui ſeminat in carne de carne me⸗
tet coꝛruptõnem. Et alibi. Qui in carne ſunt deo pla⸗
cere non poſſunt. Et caro a ſanguis nõ reuelant quod
diuinum et archanum. Et nil nequiusqᷓ; quod excogi⸗
tauit caro et ſanguis. Et caro ⁊ ſanguis regnũ dei non
poſſidebunt. Et filij der ex voluntate carnis in eccleſia
nõ naſcuntur/adijcitur maledictio ſcõa vt in laboꝛibꝰ ⸗
comedatur ex ea cunctis diebus vite moꝛtalis. In ma
gnis arduiſq; laboꝛibus ex carne noſtra comeditur: hoc
eſt. ſi aliqñ ex ea fructus boni oꝑis capiatur. Quam ſit
laboꝛioſum eius tentatõnibus reſiſtere ipſam diuino
cultui mancipare.vt oꝛationi mſiſtat.vt ie iunet.vt vi⸗
gilet.vt ſeruiat.vt incedat rectiſſimos moꝛum calles.
ſolum qui cum ea certare diſpoſuit nouit. Et in illa ve/
riſicatum eſt quod ꝑ ſalomonem dicitur. Qui addit ſci
entiam addit laboꝛem. Scientiam quidem addere di⸗
citur qui nititur cognoſcere deuitanda fimiliter et agẽ
da. Sed laboꝛ immenſus ſtatim exoꝛitur:cum iubetux
declinare quod nephas:et exercere quod phasOaledi
ctio tercia infertur:in germinatõne ſpinarum et tribu
loꝛum.Terra quidem coꝛꝑis noſtri ſpinas et tribulos
germinat:non vt ex eis ipſa caro fodiat᷑ quãuis ſepe pũ⸗
cturas aſperas ſentiat.ſed vnde perfoꝛet᷑ ſpũs interioꝛ
ex male actis.dictante ratione ſententiã. et in occultis
carnis animãa conſcientia perfoꝛante:vt quo plures de
lectationes caro extra ſuſcepit.amplioꝛes in aia pungẽ
tes ſpinas et tribulos germinet.Confodiũt enim pec⸗
cata cõſcientiã.et ipſa anima ex omni parte diuerberat
etiam ſi non ilico ſequatur cũ tetris demonibo pena lar
ualis:vt peccatũ non trãſeat impunitũ etiã ad momẽ⸗
tum quin laceret᷑ a peccatoꝛũ ſentibo ſpũs:anteqᷓ; iuſta
pena plectatur ⁊ coꝛpusQuarta maledictio pecoꝛinaz ꝰ
quandã habet imaginẽtot homo rationalis nature co⸗
medat herbas terre. Sed parũ eſt hoc.nec notã turpi
tudinis habet ſi paſtus hominis cum pecoꝛibus et aniĩa
libus eſt cõmunis.cum ipſum frumentũ ſurgat ex ter
ra in herbam anteq; fiat granum conuertendũ in cibũ
Seld ſenſus alius ſit hoeroꝛi Cũ homo in honoꝛe maxi
me factus eſeioeleſtipin aptus ad dei imaginẽ cũ an⸗
gelis deputan ſeonie eternis fruiturus eterne.non
intellexit cum effectu debite actionis a quo factus erat
cum quo factus erat.ad quid factus erat. ꝓpter quid fa⸗
ctus erat·quid facturus erat.quid habiturus erat. Cõ
paratus eſt iumentis inſipientibe:et ſimilis factus eſt
illis. Hoc enim eſt herbas terre comedere electione cõ⸗
traria relicto honoꝛe diuine imaginis.tranſire in ſimili
tudinem pecoꝛis:et relictis celeſtibo ad terꝛena et pꝑfun
ctoꝛia rationalẽ animum inclinare. Hec maledictio nõ
impellit hominũ mentes.vt ſic neceſſario fiat.ſed occł
to demerito merentur hic hoĩes ea mala ꝑficere:quib
alibi eos ſeua pena contosquengin maledictio ſi
ad coꝛpus refertur:quid ante obedientià vroꝛis hõ ha⸗
buiſſet et quid incurrerit inſinuat. Quies in homĩe fu
iſſet imꝑturbabilis niſi pꝛius ipſe oꝛdineʒ naturalis iu⸗

- =r=ſ err L) =r

6-- — W. 2- —. — Tax7 — 2

—— — — — — ———

— — — —— —

tis

ln
ni/

2*
0

ſe
er
r
gn
hon
iat
f
C

10
li
n
l
ſi⸗

1

De paraboli· Baluatoꝛis

ſticie ꝑturbaſſet:non deo ſed vroꝛi factus obediens. Et
ſuſtentatiuũ coꝛpis humani fuiſſet ex naſcentijs terre.
aut ex arboꝛibus abſq; ꝙ homo pꝛo ipᷣo laboꝛando ſudaſ⸗
ſet. Ec ſponte ſine raſtio terra germinaſſet. et pꝛodu
xiſſent arloꝛes fructus ſuos ex virtute ipᷣis inſita natu⸗
rali. Nam abſq; alicuius hoĩs artificio fructus pꝛoduxe
runt arlvꝛes in ꝑadiſo:de quarum vna vetita eua male
ſuaſa comedit Et alieq; arboꝛeſ fructu replete iam erãt
cæ quibus comedendi licentiã abſq; ꝙ peterent diuina
largieente bonitate pꝛimi hoĩes acceperuũt. Sed poſt vxo
ris obedientiã in ſudoꝛem mutatus eſt paciſicus vſus
edendi/Overo trophologicũ ſenſum ſequimur. diffi⸗
cilioꝛ elit atq; anguſtioꝛ materia diſſerendi Nam panis
noſter chꝛiſtus eſt qui viuus de celo deſcendit:quẽ quo
t idianuʒ quotidie monemur expetere:ſed ſudoꝛe opus
eſt. Sudoꝛ quidem in coꝛpe ꝓcedit ex intimis ſeu inte
rioꝛibus in exterioꝛes ꝑtes cum fatigatõe hoĩs vtriuſ⸗
q;:qui aut ex magno⁊ cõtinuo motu coꝛpis oꝛitur:aut
ex debilitate.aut ex aliqua infirmitate coꝛpus oppꝛimẽ
te.aut ex nimio caloꝛe coꝛꝑis poꝛos aperiente. aut erx ti⸗
moꝛe.aut ex contactu.aut ex verecundia.aut ex intenta
meditatõne ſeu ſpeculatõne alcuius veritatis nõ ſubi⸗

to menti apparentiſ. Sed quoquo modo res ſe habeaat

ex interioꝛibo ad extra ꝓgreditur.Ac ꝑ hoc cum cheiſtus

in ſacramẽtis verus panis viuus et noſter creÄdendus

hominibus pꝛeponatur.ſudat in interioꝛibꝰanima pꝛi⸗
uſq; captiuare poſſit intellectũ.vt chꝛiſtum in elemen⸗
tis aut rebus elementatis credat exiſtere. Si qua etiã
dicta ſunt de iſto pane nt̃o.pꝛout ad nos dignanter de
celo deſcendit.et de ꝓgreſſu eius quouſq; reſurgens ex
moꝛtuis ſuꝑioꝛa in aſſumpta carne penetrauit:ita ſunt
noſtrum excedentia ſenſum. vt ſine magno ſudoꝛe aĩa
noſtra vix credat. Sed nec hoc credere maledictio eſt.
ſed benedietio ſancta nimis:etiã ſi cum ſudoꝛe atq; labo
re accedat ipa credulitas. Sed in hoc maledictio eſt:qꝛ
ipᷣe ꝑ omia bñdictus maledicta nt̃ᷣa ſuſcepit factus pꝛo
nobis maledictum. Et ꝙ admittentes deũ pꝛo creatu⸗
ris in creatis rebus ipᷣm coacti ſumus exquirere.non
ingenij aut intellectus naturali appꝛehenſiõe ſed fidei
veritateid vltimũ terribiliũ ſexta maledictio toto tra
icitur:vt expiamur moꝛtem quã ipᷣe deus non fecit.in
illam pꝛimam materiam nra coꝛpa reuertantur vnde
tranſſumpta ſunt. Quia puluis es et in puluerẽ reuer
terxis.obedienti vxoꝛi homini dictũ eſt: qui noluit ma⸗
nere quod factus erat.incurrit moꝛtẽ quam deus non
fecerat.obediens vxoꝛi ſcʒ ꝓpꝛie voluntati.ſcoᷣm quam
ſibi viuendũ nõ erat.ex pꝛerogata ſimilitudine in vin⸗
dicta puniti angeli:qui nõ ſcom um ſed ſcom ſeipᷣm

inſtitiut viuere opoſite ſunt nobis tres conditões

maloꝝ.qui diuina cena ſe reddiderunt indignos:quos
cene actoꝛſinuitatione.vocatõne.requiſitõne ſi venire
aſſenſſiſſent. volebat facere dignos Renũciat ingratos
indignoſq; conuiuio ſe impꝛobiter excuſantes ſeruus
qui fuerat miſſus:et accuſatiuas eoꝝ excuſatõnes de⸗
nunciat.Quamobꝛẽ dñs iratus ſcʒ paterfamilias:
Lait iterum ſeruo ſuol Eri cito in plateas et vicos ci⸗
uitatis:et paupes ac debiles cecos et claudos introduc
huc. Mon eſt acceptio ꝑſonarum apud altiſſimũ:vt il⸗
los quodãmodo inſignitos ante inuitauerit et requiſi⸗
uerit vt ꝓperarent ad cenã: quibo venire contemnẽetib
ad iſtos humane miſeros legatõnem fecerit.vt vnius
repꝛobatio alterius ſit vocatio: ſed etiam poſt illos et
hos vocaturus erat. Attamen qꝛ ꝓpter peccatoꝛes deus
homo factus eſt.illos pꝛimo viſus eſt querere:quos no
uit artius terrenis et carnalibo actibo implicari atq; vo
luntatibus ꝓpꝛijs deſeruire. Vñ vero humani hi miſe⸗

uerunt in publicis locis ſcʒ plateis:vt clamoꝛibo et vi⸗

rent voluntarie ſic miſeri et noti:vt ex publico ſumptu
creta:ꝙ miſeria eſſet alenda nõ emenda Et ſunt quidã

bia: qui huiuſcemodi malis affectiad publicuʒ venie
deuitant. Et hi ciuitatum moeuturni vine tex his

pleatur domus mea. Adhuc locus eſt: qꝛ nondũ com

ri deducantur ad cenaʒ. ſollerti diſcuſſone opus eſi: qꝛ
de plateis et vicis ciuitatis. Sount quidam qui ſuas pe
nalitates pandũt et ſcire volunt ab alijs mala que ꝑfe⸗
runt:vt qꝛ ꝑ ſeipſos victum et veſtitũ nanciſci neque⸗
unt: ab alijs valentibo adiuuentur. Et hi ſedere conſue

ſu hoĩes ad ſe traherent:quoꝝ humanitate in honoꝛum
largitõne ſuſtententur. Et iam ex publico fiſco ꝑ decre
tum ſic afflictis nouimus eſſe ꝓuſum:ita vt multi fie

poſſent ſuſtentari. Quamobꝛem cautioꝛa facta ſunt de⸗

qui a quadam erubeſcẽtia detinentur aut mentali ſuꝑ⸗

os noui⸗

peccatoꝝ trabentes imagines: aliquos publi
mus et pꝛiuatos/ Occultos aliquos autumnamus s
et amatoꝛ hoĩm deus ſecum querit ad cenam:ſcʒ paupe
res in virtutibus. Non de illis paupibus dicit qui ſpi⸗ 1
ritu paupes ipoꝝ eſt regnum celoꝝ:ſed de his qui parũ
in bonis ſpiritualibo habent.debiles ad cadendum atq;ʒ
ad dialvlo reſiſtenduʒ. cecos ad veritatatẽ. claudos ad
fidem. Et hac iuſſione pfectal inquit ſiterum ſeruus.
SDñe factũ eſt vt im paſti:et adhuc locus eſt. Et ait dñs
ſeruo. Exi cito in vias et ſepes et cõpelle intrare: vt im

pletus eſt numerus electox. Et magna eſt domus ꝛdii
et ingẽs locus poſſeſſionis eius. In vias mittitur ſer· MMV
nus non in viã: q: vna via recta qua deuenitur in eter: — = pI 8R= WG 77
nam requiem ſolus eſt chꝛiſtus dicens. Ego ſum vig. = r⸗ 4.9. .
Oſmes alie ſiquidẽ pꝛeuaricatõnis ſunt et erroꝛis pᷣter
iſtam. Itur in vias plurimas in malos terminos deſi⸗/
nentes: vt reductio male gradientiũ ſit ad vnã. Hinc
ꝑ hieremiam dicitur. HMec dicit dñs deus. State ſuprr
vias vt̃as et videte:et interrogate de ſemitis antiquis
que ſit via lvna et ambulate in ea:et inuenietis refrige
rium animabo vtis. Que ſunt iſte vie:niſi in quibo er⸗
ratur.cum vnuſquiſq; ſic viam et ꝓpꝛium placitum ſe⸗
quitur. Sicut ꝑ eſaiam dici᷑. Omnes nos quaſi oues
errauimus:vnuiquiſq; in viam ſuã declinauit. Erraui⸗
mus ſq; a via veritatis:dum vias plurimas ingredere⸗
mur. Et vnuſquiſq; in viam ſuam declinauit:cum ſeeau·

tus eſt ſui animi aritare hra et in ſepes et ſolitudi 3FPo

nes:videlicet in natõnes aut ꝑſonas incultas ex ſcien/⸗
tia ex moꝛibo ex omnibus quib grata poſſet eſſe ciuili⸗
tas:quas deus pater nõ reſpuit ſed requirit/Aut in ſe⸗
pes ſq; ad requirendũ illos qui omnimoda imnedia pꝛe⸗
mebãtur. De quibus ꝑ iob dicetur. Qui rodebant in
ſolitudine ſqualentes calamitate et miſeria:et mande⸗
bant herbas et arboꝝ coꝛtices:et raditx iuniperoꝛũ erat
cibus eoꝛum. Qui de cõuallibus iſta rapientes cũ ſin⸗
gula repperiſſent ad ea cum clamoꝛe currebant. In de⸗
ſertis habitabant toꝛrentiũ et in cauernis terre vel ſu⸗
per glaream. qui inter huiuſcemodi letabantur. et eſſe
ſub ſentibus delitias computabant. In his vtiq; ver⸗
bis deſignãtur qui ex ſepib requirũtur:ꝑ ſingula velle

diſſerere plixitas eſſet ad tediũ. Satis quippe ſit ꝙ le⸗
ctoꝛibus parata eſt materia diſſerendiſſed hi ex vijs et
ſepibus iubentur cõpelli: vt etiam intelligamus diuinã

tm̃ ad nos inclinari et amoꝛe cõſtringi clementiam: vt (,=APrrr-
nõ ſolũ velit ad eternam cenã illos habere conſoꝛtes.
quos mouit charitas et libera terrenoꝝ abdicatõis vo⸗
luntas.ſed etiã illos quos impellit ipᷣa neceſſitas ſcili⸗
cet quos mundũ volentes mundus abboꝛret. Compel
luntur de vijs cõpellũtur de ſepibus.vt opante diuma
ꝓuidentia ſuis turbinalibo ſucceſſiboa ſe abdicet mun⸗

dus: qui poſſidere ipᷣim omnimode ſatagebant. Aut illi

duatur ↄpulſi qui ſibupis vim in vontis et moꝛibo faci

entes wut volentati capiũt regna celoꝑ.ſicut dictum
eſt. Diebus iohannis baptiſte regnũ celoꝑ vim patit

et violenti capiũt illud. Et᷑ ſententia fertur irreuocabi

lis ſuꝑ eos.qui pꝛimo inuitati.deinde requiſiti.ad pꝛo⸗
Peia conuerſi etractauere cena: cum adiecit. Dico vo
bis ꝙ nemo illoy viroꝛum guſtabit cenam meam. i!
qui curis ꝓpꝛijs intenti.et ꝓpꝛijs delectati.pꝛeter deum

Placitis cena non guſtabũt eternã. Cimẽdus atq; hoꝛ?/

rendus ſermo: maxime ad negligetes atq; ſpernentes.

Mam nõne qui ſpernis et tuipe iperneris. Quid ſper⸗

nimus niſi vocantẽ dum nõ ad laboꝛes. non ad ꝑenas:
non ad doloꝛes. nõ ad ſarcinas deferendas. nõ ad bella
vbi victoꝛ eſt victus.vbi victus nunq; cenſetur inuict⸗
non ad mercẽnarias ſeu vicarias agapes.nõ ad aliquid
pfunctoꝛiũ:ſed tm̃ ad id ad quod creati et poꝛdmnati ſu⸗
mus:Cui vocatõni diſſentientibo dicitur.ꝙ nõ guſta⸗
bunt cenã:eterna videlicet beatitudinẽ:cui varijs anxi⸗
etatibus hũanal ſuſpirat intẽtio. Et retunditurilloꝛuʒ
ꝑuicacia qui vt liberius malefaciat eternam auerſionẽ
a deo denegãt:que penitus adueniet nõ rñdentibo ſapi
entie infinite ad eterna vocãti. HNinc ꝑ ſalomonẽ iuſta
ira et vindicta in expꝛobꝛatõe contemptoꝑ dicitur. Clo
caui et renninſtis:extendi manũ meam et non fuit qui
aſpiceret. DHeſperiſtis oñie conſiliũ meum. et increpa⸗
tiones meas neglexiſtis. Ego quoq; in interitu veſtro

ridew.et ſubſannalo cum vobis qð timebatis aduene

rit:cum irruerit repentina calamitas.et interitus qua⸗
ſi tempeſtas ingruerit.qñ venerit ſuꝑ vos tribulatio et
anguſtia.ũc inuocabũt me et nõ exaudiã:mane ↄſur/
gent et nõ inueniẽt me.eo ꝙ exoſam habuerinr diſci⸗
plinam.et timoꝛẽ dñi non ſuſceꝑint.nec acquieuerint
cõſilio meo:et detraxerint vniuerſe coꝛreptõi mee.co
eden igitur fructus vie ſue:ſuiſq; ſaturabuntur con
Se d abus palvlis adiectis ad fieri chꝛiſti diſcipu⸗
lum ſcʒ de ediſcatione turris et occinſione regis ad
regem. ſcom Luam tm̃i. Capitulum. XX.
Vmme veritatis et vite moꝛalis ꝓ captan/⸗
8s dis celeſtibo infallibilis et irrepꝛehenſibilis
coctoꝛ.et dux diuine pꝛobitatis anceps bel⸗
lum ꝓ ſuis ſequacbo om̃ino deuitans inſti⸗
tuit ad vera ſequentẽ exercitũ ad ſecura bella cõmittit.
Nihilq; in bello ſecurius vbi bellans nihil amittere pᷣt.
vbi lucrari pᷣtrobi de ſubactis hoſtibo honoꝛ.de pditõne
tꝑalium gloꝛia.de coꝛpis moꝛte vita vera conſequitur.
Hinc cũ ſaluatoꝛ turbas multas eum ſequẽtes inſpi⸗
ceret:cõuerſus dixit ad illas.!. Si quis venit ad meet
non odit patrẽ ſuum et matrẽ et vxoꝛem et filios ſfra
tres et ſoꝛoꝛes.adhuc aũt et aiam ſuam:non pᷣt meus
eſſe diſcipulus.Et qui nõ baiulat crucẽ ſuam et venit
oſt memon pᷣt meus eſſe diſcipulus.]. Duo docet ve⸗
rus magiſter et dux:verius aũt ad duo pᷣmonet in di⸗
ſcipulatum eius tranſire cupiẽtes: nec iſta docet diſci⸗
pulos:ſed his pꝛelibat qui fieri geſtiũt veri diſcipuli en
ac ſi ii factos diſcpulos vellet ad altioꝛa ꝓpuehere. Sed
vtina et nos in his pꝛimis rudimẽtis eſſemus: aut foꝛ
te ſi quis diſcipulus eius ſic factus eſt. amplioꝛa diſce⸗
rve non cogetur.An hoc ſolũ eſt diſcipulũ chꝛiſti eſſe. do⸗

—

mẽſticitatẽ carnis odire baiulareq; crucẽ. Sed certum

eſt ꝙ qui hee theoꝛica vera et neceſſaria eſſe ignoꝛat. et

actu nõ ſequitur a diſcipulatu chꝛiſti abrogatus E:quã⸗
q; ⁊ al vocenda ſup ſint altioꝛis ↄtemplatõis atq; dul

cedinis huiuſcemodi ieſu factis diſcipulis. Suo quidẽ ſ

iſta ſunt. vt do meſticitas carnis et cuiuſcũq; neceſſitu⸗

”c ☚nͤr’r-r . .

S

ſextus

dinis veniat in ſanctum odium:et ꝙ vite huius pena⸗

litas aſſumatur in cruciatũ: aut ſi omnino innaſciturt

aut infertur equo aĩo tolleretur/Odiũ quidem non de
crudelitate aut de immiti coꝛde ſeu de alqua nequicia

cõſulit emanare ſaluatoꝛ ad eos qui talibus neceſſitudi

nephas:ſeu ad bonoꝝ actõem obicem pateretui. Crucẽ
Vero baiulare cõſulit indeclinate ꝓpoſitam ad negatõʒ
fidei ⁊ virtutis.aut ad tollerantiã paſſiomis ſeu aſſume⸗
dam ſuadente gkᷣa ex placito volũtatis:velut pleriq; fe⸗
cerũt ſua coꝛpa in penis ⁊ abſtinẽtijs aſperis ↄfigentes

Crux quide multipler.ſed vna que pᷣt omnibo eſſe com

munis:dum viuitur ſcom euangeliũ penali cruceſin fi
ne vite chꝛiſti ſignata.Ad hũc bifoꝛme chꝛiſti diſcipula
tum duas ꝑabolas ipᷣe chꝛiſtus appoſuit:vnã ad odium
ſanctũ:alteram ad voluntariũ cruciatũ. Vnã in edifica
tione tuxris.alterã in occurſione regis:vt turris ediñ⸗
catio ad id referatur.quo quis fit chꝛiſti diſcipulus per
euangelicũ odium:et occurſio regis ad regẽ ad euange
licũ cruciatũ.Et qᷓ;uis videantur he palvle ad ꝓpoſituʒ
diſſone.nõ tñ cunctari opoꝛtet.qm̃ ſaluatoꝛ ad bifoꝛmẽ
diſcipulatũ adiectis pabolis ſic cõcluſit dicẽs.. Sic er
goom̃iis qui nõ renunciat om̃ibus que poſſidet nõ pᷣt
eſſe meus diſcipulus. vbi odiũ et cruciatus ꝑiter in⸗
cludũtur.alit quideʒ Quis ex vobis volens turrem
edificare:nõne pꝛius fedens cõputat ſumptus qui ne⸗

ceſſarij ſunt.ſi habet ad ꝑficiendum.ne poſtqᷓ; poſuerit

fundamentũ et nõ potuerit ꝑficere oẽs qui vident inci
piant illudere ei dicẽtes.ꝙ hic homo cepit edificare et
nõ potuit cõſummare. Ex humano moꝛe chꝛiſtus 8
rabolam ꝓtulit.quanta pꝛouindẽtia opus ſit chꝛiſti velle
diſcipulũ fieri et in ſuꝑna aſcendere:atq; qð coꝛpaliter
agitur ſpũalem traiceit in ſenſum. Zurris ſiuea tuen

do ſiue a territudine dicatur. in alta edificando tollitur
Nil altius in hac vita fide cognoſcimus:qua nomẽ chꝛi

ſti laudabili ⁊ conſtãti audacia cõſitemur.Et turꝛis foꝛ

tiſſima nomẽ eius:ad eam cõfugiet iuſtus et ſalua bir.

Et ad ſponſam eccleſiã dicitur. Sicut turris dauid col
lum tuũ.collũ coꝛpus capiti nectit:ſie fides coꝛpus ec

cleſie chꝛiſto capiti ſuo cõiungit. Et turris altitudinem

virtutũ et ſpũalium cõſiſtentiaxꝝ in ſinuat. Nam et ioci

as edificauit turꝛes in hieruſalẽ et in ſolitudie. Cures
in hieruſalẽ altitudies virtutũ in eccleſia.ſidei ſpei cha

ritatis hũilitatis obedientie caſtitatis ꝓuidentie pꝛedi
catõnis oꝛõnis et contemplatõis et ſimilũ.Turres in
ſolitudine in abdicatõe oĩm delectabiliũ huius mũdi:
et in ſeceſſu a tumultu turbaꝝ imꝑdientiũ et aduerſan
tium ad ſalutẽ. Que turres nõ poſitis ſed pꝛiuatis ſum

ptibus edificãtur: cum odioeuangelico eoꝑ qui poſſer
aĩiam humanã a duinis anerteret Hꝛius ergo ſedeat et
cõputet qui vult hmõi turres ediſicare in quibus diſci

pulatus eſt chꝛiſti.ſi pt hmõi terrena cõtemnere:qm̃

ſimul ipa nõ poſſumus et celeſtia cötemplan ſiminter

et amare. NPreuideat ſi pt hũani diuina deſpicere.ſi di
uina pt in iſta hũsnitate diligere.ſi ſpũalia coꝛpalibus
anteponere. ſi ſe tranfferre in vita regnis celeſtib aptã ·
ſi taliter chꝛiſti diſcipulus fieri.ꝙ non circũferatur alio
vento doctrine. Sicq; cũ ceperit et cõſummare nõ po⸗
tuerit:illuſionẽ a demonibo inſidioſe imo inuidioſe vi⸗
dentibus patiatur. OQm̃ nõ qui incepꝑit:ſed qui ꝑſeue⸗

rauerit ſaluus erit.Aliam vero ſubiecit pabolam. Aut
quis rex iturus cõmittere bellum

llum agduerſus aliũ regem
nõne ſedens pꝛius cogitat ſi poſſit cũ decem miliboc/⸗
currere ei.qui cũ viginti milibo venit ad ſe.Alioquin

adhuc longe agente:legatõnem mittens rogat ea que
pacis ſunt. HBellum habet omnis homo cũ deo eterno

Crrra frsch. ẽ D

nibus federant᷑:ſed ab eo ꝙ quis ex his induceretur aad

S
“

De paraboliſ

rege. cum eternam vitam ex tꝑe captare contendat.cũ

Bgluatoꝛis

in foꝛoꝛet ineuitapiliter ſine offenſa ſtatur ab his qui

in terra moꝛe aialum natus in ſuꝑna vita cum angelis circumfoꝛani eſſe didicerũt. Et ocium notã peſſimã au
totis rõnabilibo ſatagit ſe tranſferre:cum audit ſermo⸗ get. cum inertia ſit in voto:et tabeſcat ſegnicie animus
4 nem omino nature atq; nte ſenſualitati aduerſuʒ. ui et cõfundatur ocio coꝛpus. Igitur peccatũ in foꝛo:deli⸗
cũ viginti milibs veniẽti ſcʒ binaria in decẽ dote coꝛpis ctum ex ocio. Egredi erso penitus opus eſt:vt iuſto ex⸗
d et aĩe:nec quidẽ ꝑfecte cum obſeruãtia deecẽ mandatoꝝ ercitio poſito eatur in vineã.ad laloꝛandũ amoꝛe virtu
t⸗ occurrimus.cum quo ſeuũ eſt bellũ ſi eoꝝ iuſticia non tis exercende dulcedine pꝛemij in ſpe retributõnis iu⸗
ni⸗ impletur. Et ſi ex toto in omnibo aut in quoq; manda⸗ ſtcie/Arguti quidẽ ſunt alij cum dictũ eſt. vt quid ſta
e⸗ toꝛum eſſet ꝑfecta iuſticia:ſerui inutiles ſumꝰ fecimus tis in foꝛo tota die ocioſi: velut palantes et indiſcipli⸗
ins qõ debuimus. Etia dei miſcdia opus eſt. cum nemo ex nati neſcietes que dei ſũt:neqʒ qð vobis expediat agno⸗
ton ſua iuſticia ſaluus fiat. Legatõem mittere opoꝛtet p ar⸗ ſcentes. Et ad ulã increpatõem lec refertur que in pſal
nſi gumẽto pacis:quo nullũ efficacius qᷓ; baiulare crucem mo facta eſt. Silij hoĩm vſq;quo graui coꝛde:vt quid di
pul ſequi et theoꝛia et actu oim redemptoꝛẽ. Sicq; fit chꝛi ligitis vanitatẽ et queritis mendaciũ. Vanitas quidẽ
m ſti diſcipulatus ex odio domeſticoꝝ non de crudelitate eſt aſpicere et audire illa que agũtur in ſoꝛo. Et menda
ſea aut impietate ſed de charitate:et ex deſiderio ſuꝑnoꝝ ex cium eſt om̃is quies nĩa in tꝑe iſio ſine quiete labenti.
ſiß, diuino bñplaeito venienti:cui edñicatio turris in ꝑalola Et ad illam redargutõem etiã ꝑtinet que ꝑ ſalomoneʒ
ſer ſane fauet.Fit etiã ex baiulatõne crucis que pacem fir⸗ ſacta eſt. Elſqʒquo puuli diligitis infantiã:et ea que no
nge mã habet ad regẽ:cũ quo ex equo bellare nõ poſſumus. xia ſunt cupitis. Et ad ill hieremye quarto. Elſq;quo
ſin . Sð moꝛabũtnr in te cogitatões noxie. Et illa hiremye. xxi
deme De pabola oparioꝛum miſſoꝛum in vineam pꝛo voca Vlſq;quo delicijs diſſolueris Ded videntur hi ad excu
ter tionẽ atq; retributõe iuſtoꝝ et paucitate ſaluando. ſtionẽ intedere cũ dicũt.. Quia nemo nos cõduxit.··
nöͤßt Scom Wattheum tm. Capitulum. XXI. O ſi in moꝛibo hoĩm ſepe hoc habeat veritate:in cõſpe⸗ .ο ν.dw5 D
erini Beauit deus hoĩiem nõ ocioſe de bentẽ exiſte⸗ ctu dei excuſatõe caret.cum ſemp ad opandum cõduce ¶(g N SDE
tten c rei:ſed poſitus fuit in delitiax oꝛto vt opare/⸗ re wluerit. et iuſticie vinea ertit erit apte plantata: et de
ine turEt deus opatus eſt creatönem vniuer⸗ us exierit multiſarie multuq; modis loquẽs olim in pa
ſiet . ſoꝛum.nil ociolum ad ſe habens/Et iñcarna tribus et ꝓplætis. vocas.denuncias. et cõteſtans et ſub
tr tionem ſui opatus l multa bona in carſie aſſumpta interminatõe atq; bona ollicitatõe monefaciens vt in
neg Seg nec ſteriliter ad ver finem lboni et ad vtilitatem vinea iuſticie laꝛetnr. Nouiſſime vero locutus eſt no
ns creatoꝝ rõnabilium opatus eſt omia/Et ad opationeʒ bis in filio.vt inexcuſate eatur in vines et lalvꝛetur: vt
. ꝓ ſuꝑnis hoĩes inuitauit.ne virtus indita hominibo a fructus digni penitetie capiãtur Calvꝛauit ⁊R exercuit in
i natura ocio toꝛpeſceret. atq; ꝓut nõ eſſet deſtinarerur.· tpe ſuo abel iuſtus iuſticie patiẽtie et innocentie vites.
a ec ad ſeipᷣm opꝑa nta querit. bonoꝝ em noſtroꝝ ipᷣe nõ Ettxẽ mundicie et diuine inherentie coluit nochſwite
neni indiger. ſed pꝛo nobiſipis vult nos eſſe nictos Nu⸗ latoꝛis et exercitij iuſti et tollerãtiein cultu accepit noe
bitur ſticia enĩ ſua pꝛemiũ iuſtis opibus appoſuit.æt quinon Peregrinatõis et abdicatõis et obediẽtie largitatis et
echi opantur ſcom virtutẽ condemnanturſlulla etas.nul elemoſine.alte contemplatõis et adoꝛatõis iuſte latrie
oſo lus ſexus.ſi velit ab oꝑatõne iuſticie ates eltErn et humilitatis pfunde vites:in ſoꝛte ſui cultus accepit
R paralbo:am dñs clarefecit: ad oꝑationẽ in vineꝗ iuſti abꝛahã/aãc cõiugalis caſtimomie et pacis.et ceſſiis
idc cie ſeu eccleſie.generalis vocatio facta eſt. NHam.l ſimi⸗ cum impꝛobis vites accepit/Jacob quietis ⁊ lenitatis
Mlsen le eſt regnũ celoꝝ homini patrifamiliaſ:qui exijt pꝛimo et exercitij lalvꝛioſi et oꝛõnig indeſinetis vites amauit/
nen mane conducere oꝑarios in vineã ſuam. Tꝑa vocatio oſeph patietie.eli loni.ſancte cuſtodie ſniipᷣius in⸗
elog num in hac parabola diſtinguũtur· vt nec ſeculo decur: ter impꝛolvs et repen ſionis boni ꝓ ſuſceptis malis in
nt rẽti defuerit.quin in omii etate ad opa iuſticie moꝛtales fratres vites elalvꝛauit/Aaroñ iuſti ſacerdotij vitem
niche hoĩes vocaretur:ac etia in omi etate ad opus iuſticie hbo morſes fidelitatis et patltis ducatus/ioſue iuſte com
wel mo ſingulus inuitatur: et omnibs ercuſatõis pia pclux⸗ dmiſſionis a labvꝛioſe plene piculis/gFedeon audacie ſan
toi ſa eſt ſi recte nõ agunt.ſi in vinea iuſticie non lalboꝛant. cte in expꝛobꝛatõe et deuictòe malòꝝ/ſarmuẽ totius de⸗
i: illam ercolendo. maxime vitem fibi ad regnum aptam dicatõnis ad deum/oauid totius manſuetudinis et hu
tun uennz i dicamus eſſe iuſticiã ſiue ſancta fideʒ militatis et vilitatis in regioa grota oſ ritatis
im erateeſn⸗ mi credentem:vult qui panbauitc iuſtis deiferi eneus lrnetLuſ ioloti habentis wites
ſe opibus exco õ Ppimo mane in illam oꝑarioo in exerxcit io ſuſceperũt/Et vt ꝑſtringam. tpeoeiginalis x
Ntet mittit:diurni denarij pacto conductos/Prũnn m̃ane mundi.tpe noe abraſe et b his in decurrẽtibo tpib — ℳα 20 IE
di ſq ſummum. qñ diluceſcere incipit diffugientibo tene non defuerüt hoies ignoti et cogniti vſq; ad chꝛiſtum: 1 1
uaf bꝛis:quod fuit qñ pꝛimo mtellectus rònalis emicuit in maxime in pplo iudeoꝝ.vocati vocib alioꝝ.et miris et
lter pꝛima creatòe nature moꝛtalis:ilico factus capax vicij occultis modis.opante inuiſibiliter ſpũſancto:qui in
beſdi et virtutis/E ẽtiam in vnoquoq; ſic agitur. vt in pꝛi⸗ vinea iuſticie debitas vite excolerẽt atq; nranareneſCr
ſbos mo ſuo mane ilico vocetur ad vineã. q tunceſt qñ ad qui conducti nõ fuerũt.aut a ꝓpꝛia malicia aut ſegnicie
papei⸗ vtrãq; ꝑtem diſcretio et noticia illuſtratur. cũ demere⸗ ꝓpꝛia detenti ſunt eox occulto demerito nõ dei bñſicio.
r go ri pᷣt atq; mereri.et adhuc innocẽtia in ſuis radicibus qui vult om̃es hoĩes ſaluos fieriet ad agnitõem veri⸗
ͦo viret. cum qua ex pacto agitur ⁊ merito.ſi turpari refu⸗ tatis venixe.NAemo eni iuſte cõdemna .
ſen git. ſi opari aſſentit:atq; opꝑari concertat in vinea ꝓcõ⸗ ehendit᷑:nmiſi benigue wocatus publice vel pꝛiuate con
ſecr muni hoim ſalute plantata/Ceteris vocatis nõ eſt ob⸗ temneret. Sanxit iuſficia vt fiat retributõ poſt laꝛes ·
᷑H lata cõuentio:ſed ad diſtributõem iuſticie ſunt ſeruati. et poſt opa facta pꝛemia tribuãtur ſi cupiditapus
llen qꝛ iam hoꝛa tercia ſtantes in foꝛo inuenerit ocioſos:qui hoĩm diuima largitas alligatur nec ſubmittit᷑ infra me⸗
poe, mittuntur in ſpe iuſticie puidentis.que in ſua pꝛouiſio rita operantiũ.ſed iuſticia ſeruat et ſſiipulatõem ex pa⸗ .
uin ne no fallitur: quib⸗ dieitur. Ite et vos in vines mea cto cõductis:et ceteris tribuit ſupꝛa ſt pem. Nam cum
lle et quod iuſtũ fuerit dalo vobis. In foꝛo vagantes nõ ſero factum eſſet: dicit dñs vinee ꝓcuratoꝛi ſuo. Voca
enno ſunt inſontes a crimine. Innumera mala cõmittũtur opꝑarios et redde illis mercedẽ.incipiens a nouiſſimis

à4

ẽ

5 =

4

iber

vſq; ad pꝛimos.] Sero finis eſt ſeculi ⁊ diei qui exrcoꝛ
peꝛali luce illuſtratur:oñs vmee idem qui plantauit ſcʒ
rerum oĩm creatoꝛ et amans pater: qui ꝓcuratoꝛẽ ido⸗
neum ſuꝑ omnia bona ſua conſtituit ieſum chꝛiſtũ:qm̃
pater omne iudiciũ dedit filio:et ptatem dedit ei iudici
um facere qꝛ filius hoĩs eſt. Et ipe aſſerit. Data eſt mi
hi omnis poteſtas in celo et in terra. Qui pater vñs di
eit. Voca oparios ? redde illis mercedem. YJubetur
vocare oparios ſq; ad mercedem: non ocioſos.aut agen
tes perperaʒ:qui iam iudicati ſunt. Et impij in iudicio
non reſurgunt. Et temperato verlo locutus eſt dñs cũ
non addit ſuam:quia nemo meretur pꝛemia ex aſſum⸗
ptis opibus:meq; ſummam mercedẽ.idcirco non addit
ſuam ied mercedem tm̃:ulam videlicet quam ab eter ·
no iuſtis oparijs ipe donare diſpoſuit/ :zeoſterauit
oꝛdinem in retribuendo cum dixit.ꝙ nouiſſimus pꝛioꝛ
q; primus acciperet. et poſterioꝛ eſſet in munere quiad
opus pꝛioꝛ acceſſerat:inepiès inquit a nouiſſimis vſq;
ad pꝛimos.l. um veniſſent qui circa vndecimã hoꝛaʒ
venerant:acceperũt ſingulos denarios. Venientes au
tem et pꝛimi arbitrati ſunt ꝙ plus eſſent accepturi.Ac
ceperunt aũt ⁊ ipi ſingulos dvenarios. Et murmurabãt
aduerſus patremfamilias dicentes. Hi nouiſſimi vna
hoꝛa fecerũt et pares illos nobis feciſti qui ppꝛtauimus
ſondus diei et eſtus. Oꝛdo pꝛexoſterus ſʒ ad magnũ
miſterium et documentũ ꝑmutatus eſt. vt in reb agẽz
dis non illum eſſe verũ oꝛdinẽ credamus quẽ hoĩes oꝛ
dinant ſed quẽ diuina ꝓuidentia indidit.que nullo mo
do nt̃is directõnibus ſeu oꝛdinatõnibo alligatur:apud
quam nõ eſt pꝛius atq; poſteꝛius:et eodem modo atq;
pꝛeſentia eſt pꝛimus ſiue nouiſſimus.Apud quam po
ſterioꝛ ſi amplius bonis oꝑibus feruet excedit eum qui

tꝑe anteceſſit.Affectuũ veementiã magisq; tpis ipſe
ter plus gendit. Et quid ſi nouiſſimi q; pꝛimiſe in o

3 . — 2
pere feruentius habuerũt Oſtendit cognitoꝛ occuſtoꝝ
ꝙ non ex tpe ſed virtute ſunt merita. Et ne videretur
magis tꝑi detuliſſe q; oꝑi:oꝛdinem tꝑis alternauit/Et
idcirco foꝛte fecit pꝛeire nouiſſimos ne crederetur ex tẽ
poꝛe in ſuꝑna patria gloꝛiandũ.cum ibi nõ ex eo qð pꝛe
cedit eſt gloꝛia:ſed exeo qð inſinite poſt ſequitur. Non
componitur ciliatus in ſuꝑna patria.cum eo qui hodie
eſt ingreſſus. Quid ad eum qui iam fuit: cum er hodie
ſemꝑerit.Quid amplius ei qui ꝑ ciliadem pꝛeceſſit.cũ
vtriuſq; ſit er eternitate vna et equa felicitas.q;ʒuis ſtel
la in claritate ab altera DiferarKa Er ei erigeñde
omnibo pꝛetulit argumentũ:mè ob dilatum tꝑus redi⸗
re ad veniã ſeu ad iuſticiam deſperatõe hoĩes frangerẽ⸗
tur:cũ nouiſſimos pꝛimis pꝛioꝛiſauit ad munus/ẽ
plus auget queſtionis materiã.cum tantundẽ vᷣtriſq;
contribuit:vt accipent nouiſſimi ſicut primi Ende pꝛi
mis videtur eſſe indignatõ ſatis iuſia:qua vſq; ad mur
muratoõnem contra patremfalias irrumpũt. Sed quo
magis iuſta videtur hominibi:iniuſtioꝛ eſt apud deum
Etenĩ pacto conductis ſtipulatõem dedit.Amplius pe
tere nõ habebant niſi ex impꝛobitate inuidie erga no⸗
uiſſimos iam exoꝛte:qui vt ipi tantundẽ acceperãt. Et
largitatẽ donantis videbantut velle reſtringere.ne ſua
benignitate ſupꝛa merita hoĩm ſua deberet dona confer
re aut ampliare. vt vltra ſtipulatum donaretur et ipᷣis:
ſim allegoꝛia verba tranſferimus: altricatõnem no
uimus iudaici pli cum gẽtili. Sed nec ita ſumpſimus
diſſerendũ. Comparant hoĩes tpi tempor quantitate⸗
ſed oĩm creatoꝛ et dñs intentionem affectuũ et charita
tis vhementia adinuicem cõponit:vt ſua retributio fi⸗
at non humano iudicio ſed diuino.et qð ſue largitatis
eſt et ſui muneris quod largitur.nõ humani ſeu noſtri

2A. 2. . — AI-

C.
. — e⸗ 4 a⸗ „ 4.—
FE Y f. j111 † (vαn r.
dnr r „

ptio deũ lateſcere

ſextus

meriti quod accepimus. Quamobꝛẽ iuſiaʒ apologiam
facit ·¶ Qu rñdens vm eox dinit.Almice non facio tibi
iniuriam. Mõne ex denario diurno conueniſti mecum.
Tolle qð tuũ eſt et vade. Uolo aũt et huic nouiſſimo
Dare ſicut et tibi.Aut non licet mihi qð volo facere.An
oculus tuus neq; eſt qꝛ ego bonus ſum. MNemo nemi⸗
ni alligatus ex debito.ſi nõ largitur facit iniuriam: bñſi
cus tñ vtiq; dicendus eſt:ſi ſua gratis impendit. Et ſi
quis ex pacto donatoꝛẽ ſe fecit.ꝑfecto federe nõ obpꝛo⸗
bꝛiat ſi amplioꝛa nõ erogat. Neq; male uiis infert:
ſi aliquid in merito alicui elargitur? Nũs nobiſcũ nul
lo pacto conſtringitur:nullum chyrographũ donatõis
ex debito ꝓducere poſſumus cum ipo in iudicio:hoc dũ
taxat excepto ꝙ dignatus eſt ꝓmiſſionibo ſuis.vere fi⸗
delibus et amatoꝛibus ſuis debitoꝛ fieriſA enĩ ad⸗
uerſus eum cauſari poſſumus:cum ipe ſui ſit iuris cũ
lwnoꝛum noſtrox ipe non egeat. vt exhibitõem ipe re⸗
tribuat.Aut quis dedit illi et retribuetur eiAũo ſe ꝓ⸗
tendit hũana pꝛeſumptio.vt de dño queruletur ſi non
accipit qð affectat:ſi en vult infert.ſi denegat cui placʒ
Vnde damnata iudicia:quare illi et non mihi. Quare
in afficientibo ſenſum mihi et nõili. Quare plus mi/
hi q; illi. Quare quod illi nõ mihi. Quare mihi qð nõ
illi? Et huiuſcemodi querelis hũana non ceſſat pſum⸗
S terrenus rex pᷣt vnum malefa
ctoꝛem de lege iuſta exicio tradere:aliũq; in malefacto
conſimilẽ de miſcdia liberare. Que ergo iniuria facta
eſt. qui eſt de iuſticia interemptus:ſi alter de miſcoia ſit
liberatus. Mõne legitimus terrenaꝝ rerum dñs pᷣt ſua
iure retinere neminiq; tradere.atq; de ſua largitate cui

placuerit elargiri. Que ergo iniuria ei:cui habens non

dedit quod voluit.ſi cui alteri qð voluit dedit. Liber in
ſuis bonis nemini derogat:ſi quomodo vult et cui vult
denegat vel impendit. Quãtomagis creatoꝛ oĩm deus
a quo quicquid habemus accepimus.nõ merito noſtri
opis ſed ſui largitate donantis:a quo creando pꝛoceſſit

donatarius et donatũ recipiens et receptũRꝛõm̃dẽ ꝙ;
huiuſcemodi querele ab oculo neq;.id eſt ab aĩo ⁊ intel⸗
lectu et affectu ꝑuerſo.ſiquidẽ ex iudicio maculato ⁊ ex
inuidia danmmnata ꝓcedunt:patet ex his que inferũtur.
Amice nõ facio tibi miuriã.Amice ſcʒ ex debito ad ami⸗
citiam obligatusſquanq; ex verbis nõ eſſet cenſendus
amicus:nõ facio tibi imuriam.denariũ ex federe tribu⸗/

ens:qꝛ tu mecũ ex denario conueniſti.ꝓ vita ſcʒ eterna
in vinẽain iuſticie lawꝛaturum te ſpondens Pꝛoinde
tolle quod tuũ eſt.ex tuis lalvꝛibo partũ:et vlade. Quo⸗

In pꝑditõnem.Quia ome quod nim eſt.de iure dãna
tioms eſt. cum nihil ex nobis pꝛeterqᷓ; id qd damnatõʒ
hatet annexam/Oi Vro ad retributionẽ ſententia iſta
refertur· modicũ ſtequod meremur. Oroindea deo ab
ibimus potiusqᷓ; ſibi inheream eB fſſẽrioſam iuſtã
ſanctam irrepꝛehenſibilẽ ſuiipius quctoꝛitatẽ allegans
Volo huic nouiſſimo dare ſicut et tibi. Volo. u⸗
ius volũtas ſi larga nõ ꝓdiga: ſi libera non iuſta. An nõ
licet mihi facere qð oraul omnibo creatoꝛ nemini de
bitoꝛ ſum. Cuius voluntas ſup om̃es.ſuꝑ quam nulla
qui nullius agoꝛ imꝑio. mihi quoq; omnia ſunt ſub/
iecta. cuius voluntas ſi occulta ſemꝑ tñ iuſtiſſima. a
quo cuncta.qui a nullo:qui omiia pᷣt.pꝛeter quẽ nullus
pt.qui omnia diſcernere habet.ſub nullo pꝛotinus de⸗

certari:a quo nihil iniuſtũ.ſine quo cũcta in ꝑperaʒ va⸗

dunt:qui nullis legibo alligatur.qui ommia ſuis legib⸗
ligat:quas qui pꝛeterijt ſemetipᷣm amiſit. NRꝛoinde nil
a me pꝛoceſſit iniuſte. Sed oculus tuus neq; eſt.quia
ego bonus ſum.tibi dans ſtipulatõem ſcom iuſticiam.
et huic adijciens ꝑ miſcpiaʒ. Poꝛro neq; eſt oculus ſcʒ

SS —= — —

De parabolii

intellectus:arguens eum qui male aut nequiter agere
nihil pt. Quia bonus ex natura:nihil ſibi pꝛeualere pᷣt
malide notam habens. Nam deus ſidelis eſt abſq; vlla
iniquitate:cui peccant in ſoꝛdibo ſed nõ filij ſui. Et iob
quidem.xxiij. Ipſe enĩ ſolus eſt et nemo pᷣt auertere co

Bglugtoꝛis

moꝛes ſancto euangelio coaptauerũt.que ſua ſunt que

rentes nõ que ieſu chꝛiſn:nõ renouantes ſe in ſpu ince

rioꝛi.aut plene hoĩem veterẽ expoliantes.et induentes

nouũ qui ſcom deũ creatus eſt in iuſticia et writate et

ſanctitate:nec carnẽ ſuam cum vicijs et cõcupiſcentijs

gitatõnem eius:et aĩa eius quodcũq; voluerit hoc facit cruciſixerũt.fructus dignos penitẽtie facientes. aptos
Miec acceptoꝛ pſonarum eſt deus.vt ex hoc ſua lona di⸗ catõi deifere/ Ideo pauci electi. Qu pauci: audi in
9 ſtribuat: ſicut eti petrus ait actuum. x. In weritate cõ⸗ ſigura ꝓphetas dicentes. Attenusbitur gloꝛia iacob. et
eri:qm non eſt acceptoꝛ ꝑpſonaꝝ deus. Et ad galathas pinguedo carnis eius emarceſcet. Et erit ſicut congre⸗
tul h. Deus pſonam hoĩs non accipit· Et ad romanos. ij. gans in meſſe qð reſtiterit:et bꝛachiũ eius ſpicas leget
Non eſt acceptio pſonaxꝝ apud deum. Ac p boc ſi pꝛo qꝛ Et erit quaſi querens ſpicas in valle raphaymꝛet relin
di plonarum acceptio apud deum nõ eſt. cur in eum mur quetur in eo ſicut racemus et ſicut excuſſio olee duax
, mmuratio audet hũana.vt eum dicat alicui feciſſe imuri aut triũ oliuarũ in ſummitate rami. ſiue quattuoꝛ aut
9 am:cum nennni quod iuſiũ eſt deneget: et pluri p mi quinq; in cccumimibo eius/Etalibi. Quõ ſi pauce oli⸗
i ſericoꝛdiam ſupꝛa debitũ largiatur. Sed oculus ĩm ue que remanſerũt excutiarur ex olea,. et racemi cum fu
neq; eſt. quia ipe ſolus eſt bnus.vtiq; ꝑ naturaʒ aqua ertt finita vindemia: bi leuabũt vocẽ ſuam atq; lauda⸗
variari ſic impoſſibile ſactũ eſt. ſicut nò eſſe qð eſt/Ele bunt/Et alius ꝓpheta in chꝛiſti pſona et pꝛedicatoꝝ ei
on runtamen aſſertiua ſententia claudit oꝛa cunctoꝝ· adij exclamat.Ele mihi qꝛ factus ſum ſicut qui colligit in
63 ciens in retributõe oꝛdinẽ pꝛepoſteratũ.. Sic erũt no autumno racemos videmie. Na he ſimilitudines ſpũ
nre uiſſimi pꝛimi:et pꝛimi nouiſſimi. Ac ſi dicat. Er iſta letico edite ſunt.et ꝓ veritate factoꝝ que wlo iſfraeli⸗ .
HM pꝛepoſteratõne quam palvlice intellexiſtis capiteꝙ ſic tico et hieruſalẽ incompabiliter acciderũt: hoc pꝛeſagiẽ
n erit in retributõne illa quam expectat chꝛiſtians credu⸗ tes atq; figurates.ꝙ ſicut ex oleis et de oliuatis ſtudio
litas:ſiue ad pꝛepoſteratõem duoꝝ pploꝝ:ſiue ad oꝛdi⸗ poſſidentis pauce remanẽt que excuti poſſint.et ex vin
1 nem in beatitudine ꝑmanẽdi referatur. Sed ſi ſequẽ⸗ demijs factis pauci ſunt racemi qui remanent: ſic erit
e tem ſententiam cum iſta in ſenſu cõnectimus. intelle⸗ aucitas ſaluandoꝝx reſpectu eoꝝ qui ſuppliciũ iuſtine⸗
nan ctus alius vtiq; timendus carpitur.ſq; ꝙ multi ſuntx bunt teni EAios terret littera iſta dum legitur:ſʒ
kat cati pauci vro electi. Vt iſtarum ſententiaꝝ fiat iſta cõ plures et ꝑamplius terrere deberet · qm iudiciuʒ dei eſt
ui nexio Si multi ſut vocati: pauci vro electi. Quia mul ſõm vritatẽ. cuius irrefragabilis eſt ſententia:qui di⸗
eſu ti ſunt pꝛimi vocatõne.accedentes in id qð vocati ſunt cit ꝙ multi ſũt vocati pauci vero electi.quoꝝ numerus
taun ſed neſcio quo dei occulto indicio.fiũt nouiſſimi in ope ſolu ſibi eſt cognitus:vt etià inter moꝛtales nemo poſꝰ
non ratione:necnõ ⁊ quod flendũ eſt:retrocedunt ab eoqð ſit dicere. ad electionẽ ꝑtineo.et alius ad repꝛobatöem
en acceperũt ſancto mandato in ꝑditos moꝛes. Et qui vi⸗ deditus eſt. Sed ſepe agitur vt qui apud vulgare ſalli⸗
ut debantur nouiſſimi et indigm et peccatoꝛes: fiunt pꝛit bile iudiciũ habetur electus:in cõſpectu dei factus ſit re
eus mi pꝛecepta diuina impᷣuaricate ſeruantes. Pꝛoinde pꝛobus.HNecnõ et electus ſit apud deũ:quẽ opinio hu⸗
dſri apte adiũgitur:l quia multi ſunt vocati.pauci vero ele⸗ mana cõdemnat. Electio ⁊ repꝛobatio nõ humano ſed
eſtit cti. Hoc etiã ipᷣe ſaluatoꝛ infra declarat dicens.Xlmen diuino ſunt libꝛande iudicio:qꝛ inter iudicia diuina et U
c dico vobis publicani et meretrices pᷣcedent vos in re hũana cõpoſitio nulla cadit/Aeruũſamẽ eſẽcni i qſI Ee, . D Are er
inel gnum dei/Hoc etiam magis expientia et ſide claret:qᷓ; dam imagines cum celeſtibꝰ habent:et via regia gradi i
toten eloquentis diſſerendi.Attamen in compoſitõe ꝓficien/⸗ untur.nõ eroꝛbitantes in alterã ꝑtium: et conditiona⸗
i. tium eque lucet:ꝙ fiunt nouiſſimi pꝛimiet primi no⸗ tam pꝛedeſtinatõnem adiuuãt oꝛdinatis atq; a oſitis
uiſſimi.Nam noiuſſime tanq; aboꝛtiuo chꝛiſtꝰ apparu⸗ argumentis.Non eni pꝛedeſtinatio aut electio ſimpli/ Nr ρSa.-
u⸗ it paulo. vt ipᷣe teſtatur: ſed ipe plus omibo latꝛaint Et citer a deo facte ſunt. vt nullo additamẽeto electio et pᷣ⸗ K7C
b ” ante ipᷣm in vocatõe chꝛiſti fuerunt ſeptuggintaduo di deſtinatio tendant in gloꝛiã:ſed auxilia plurima ſunt/p
n ſcipuli:quos ipᷣe merito et oꝑatione pꝛeceſſit. Et cũ ſte eis/ſcʒ Fira opſeruatio mandatov.ſicut et ſaluatoꝛ nit.
ſie— V phanus eſſet inter grandines lapidum:paulus tũc ſau Si vis ad vitã ingredi:ſerua mandata/Et repurgatio
Qo lus lapidantiũ vſtimenta ſe eruabat. in eum plus cete⸗ nes interioꝛes poſt lapſus. Sic enĩ ſcribtũ eſt. Laua a
din ris ſeuiens. Et ꝑſequens eccleſiam ei. diuine vocatus malicia coꝛ tuũ hieruſalẽ. vt ſalua ſias/Et opatõẽs p/
nti ſtephano quẽ pſecutus fuerat.anania quẽ a cheiſto ro⸗ tinentes ad vitã.Sic quidẽ ipe pꝛemonuit. Opamini
Giſt cante in magiſtruʒ ſuarum actönum acceꝑat ſic ſactus non cibũ qui perit.ſed qui ꝑmanet in vitam eternã.Et
ab ſupioꝛ.vt pe pꝛimus in dignitateſilli loca poſterioꝛs te de habundãtia iuſticie ſuꝑ iudeos dictũ eſt. Niſi abun⸗
ſ nerent/Et nouiſſimus latro chꝛiſti vocatõe anteqᷓ; ex⸗ dauerit iuſticia vtᷣa plus q ſcribaꝑ et phariſeoꝝ nõ in⸗
Igo piraret:p:iuſq; petrus aut alij diſcipuli eterne vite pꝛe⸗ troibitis in egnacelor/ERen Dür factio diuine vo/
/ mium ſumpſit. Sed nec in compoſitõne ꝓficientiKu et luũtatis:Nam ſcriptũ eſt. Qui faut voluntate płis mei
In65 meritoꝝ ſic nouiſſimoxꝝ intelligatur po ſitio.ſicut in oꝛ⸗ qui in celis eſt. hic intrabit in regnũ celoꝝEt coꝛdia⸗
id dine ſituandi.vt qui nouiſſimus ille vltimus. ſed ſicut lis remiſſio ad ledẽtee. Oimittite inquit et dimittetur
ola pꝛius et poſterius.ante et poſt.magis et minus.pꝛeha wbſetnar huũilitas. Cõminatus eſt ſaluatoꝛ. Niſi
ſube bens et minus hñs.pꝛehonoꝛatus ⁊ honoꝛatus.Eteniĩ cõuerſi fueritis et efficiamini ſicnt ꝑpuulus iſte. non in
ua multi peimi ratõne poſterantiũ:qui et ipſi poſt ſtant ra trabitis in regnü celop/Et ſcramen top ablun —
llos tione pꝛimox. Apte quideʒ dixerim contẽplari ſub hac ecoꝛatões virtutũ/Et neminẽ chꝛiſto in amoꝛe pferre
imagine ꝓceſſionẽ beatoꝛum ꝓcedenteʒ coꝛonatim.vbi —ſ nomibo aũt ꝑſeuerantig. qꝛ nõ qui inceperit ſed qui
N pꝛimi ſiut nouſſimi. et nouiſſimi primi/Aleruntamẽ pſeuerauerit ſaluus erit. Et hec ſimilia ſunt ad electõ
1 nimis terret iſta ſententia:qð multi ſunt wcati pauci nis ſeu pꝛedeſtinatõnis teſtimomũ et iuuamẽ appoſita —
wro electi.Sed nec in vocatoꝛe culpa iaculetur.ſed in et netaſe in nemo pꝛeſumat deũ de wocatõe aut 3. P= T Dn, )
. eos qui rennuũt iuxta ſalomonis verbũ. Vocaui et rẽ⸗ ũe electõc cauſari.aut ſibi de predeſtinatõe inferre.Nã Ar n A--
ninſtisMecnõ et illos qui ad fidem venerunt.ſed non nõ ſue pdeſtinationis eſt ꝙ ſaluamaur.ſi illam adiuueri
6 ambulauerũt digne ad vocatõnem celeſiem. neq; ſuos mus appoſitis. et nõ ſue pꝛeſcientie eſt ꝙ damnamur:

—
₰„4

2. Tr 1r-PAi 1K. 7
.

„*

5sls

Liber

ſed noſtris demeritis pꝛijs.

De patola duoꝝ filioꝛum miſſoꝛum in vineã. ſcõm

Batitvxum. 21 KLapitulum. XXII.

Vloniã antelata pabula eſt de vines in deſi⸗
q gnationẽ opatõms in iuſticia faciende. aliag
palwias de vinea ſine interpoſitõe iungem
Et pꝛimo illam qua ſaluatoꝛ conatus eſt iu
deoꝛum ꝓpłm oſtendere negligentẽ.et pꝛeferendũ eſſe
in bona oꝑatione gentilem. Conatu oꝛdinato ſaluatoꝛ

id agebat:vt hoĩ es redirent introꝛſuʒ ad cognoſcendũ

ſemetipos:et diſcernerent differentia inter actiuos et
inertes.et qui diuina iuſſa ꝑficiunt.quiv deſpiciũt:vt
in ſua retributõne cõmendetur diuina iuſticia:non ſibi
hoim placito derogetur. Et interrogatiue loquẽs ad cõ
fuſionem male ſentientiũ ait.. Quid aũt vobis vide⸗
tur. Homo quidaʒ habebat duos filios: et accedens ad
pꝛimũ ait. Gili vade hodie opare in vineaʒ meam. JYlle
aũt reſpondens ait NMolo. Poſtea aũt penitetia motus
abijt. Accedens aũt ad alteruʒ dixit ſfimiliter. At ille re⸗

ſpondens ait. Eo dñe. Et nõ iuit. Quis ex duobʒ fecit

woluntatẽ patris.Dicũt ei.Primus.Dicit illis ieſus.
Amen dico vobis:qꝛ publicani et meretrices pꝛecedẽt
vos in regnũ dei. Ab exoꝛdio creatõnis rationalis cre⸗
ature duos filios ſcʒ duos ꝓplos creatoꝛ oĩm habuit.
ſcʒet obedientẽ et contumace. Et etia in ulis intelligẽ⸗
tijs ſepatis reperta eſt iſta diſtinctio.vt in vno reppere⸗
rit adixſionẽ:in altero auerſionis inuenerit pꝛauitatẽ.
Et in hominibo pꝛimis totũ ſi populus dici poſſet infe⸗
ctum inuenit. Etenim ambo ꝓthoplaſti pᷣuaricati ſunt.
Segd cum ſuccederet ꝓpagatio filoꝝ. virtutibo altrinſe⸗
cus ſunt diuiſi.vt vnus iuſtus alter repꝛobus hahere⸗
tur. Et hoc ſiquide m ꝙ cultus iuſticie in vinea diſpari⸗
ter ſit reꝑtus.et ab ipis vſq; ad chꝛiſtũ et a chꝛiſto vſq;
ad finẽ ſeculi.certis diſtinctõnib ſacramentoꝝ atq; mo
rum ſit pꝛocurſus hinuſtemodi pplox. Sed gentilis a
tꝑe noe velut vnus duoꝑ filioꝛum requiſitus eſt in vi⸗
neam accedere iuſticie ad excolendam recte latrie atq;
virtutis vitem.quanq; vera dici nõ poſſit diſtinctio po
puloꝛum vſq; ad vltricẽ diuiſionem linguax: Erat enĩ
vſq; ad ſuꝑbiam illam edificande turris:ſuperbe moliẽ
tis in celum:lingua vna et ꝓplus vnus. Et vſq;ʒ ad ſi⸗
gnum circũciſionis datũ magno patriarche abꝛalx.que
nõ fuit multatio ſed electio.nõ aꝑta cognoſcitur varie

tas pplox. Sed qui populus iudaicus dicitur ꝑ ipam

circumeiſionẽ in abꝛaham requiſitus eſt. vt iret in vi⸗
neam vre iuſticie inculpate obſeruaturus pꝛecepta do
minica.et ſpopondit:et in moiſe ⁊ ſpopondit.et in ꝓphe
tis et ſpopondit. Sed nõ iuit in illam iuſticie vineam:
que ex ꝓmiſſione eſt ⁊ ex fide.credens ꝑ circumciſionis
et legis iuſticiam ſaluũ fieri.quam nunq; impleuit.vt
in actõnibo aplłoꝝ petrum diriſſe iudeis lucas theophi⸗
lo cõteſtatur.Et paulus ad philippenſes.nõ querit iu/⸗
ſticiam legis ſed ſidei. Quam vitem in vinea dñi ſaba
oth nunq; excoluit populus iudeox: neq; qð pꝛomiſit
executõni mandauit. Sed tandẽ ductus enickei⸗ po⸗
pulus nationũ requiſitus ab aplis ceteriſq; ſubſequis

euangelicantiho regnũ dei.ꝑ fidem venit ad chꝛiſium.

et iuit in vineam ſcʒ in iuſticiam fidei.captiuans intel⸗
lectum in obſequiũ eius.chꝛiſto factus obediens ſub de
creto paterno:qui ad huiuſcemodi opandimm iin vineã
duos populos velut duos filios mittebat.vt ſibi crede
retur:et per eum in eumet ad eum referẽtur actõnes
cuncte moetaliũ. Et iudicantibo phariſeis ꝙ primus ft
lius qᷓ;uis pꝛimo cõtumax.deinde ductus penitẽtia pa⸗
ternam ꝑfecerat woluntatẽ:nõ ille qui ꝓmiſit viſſimu⸗

lans:quaſi ſemetipos ignote ſed docte condemnantibi

ſ extus

ilico dominus intulit. Amen dico vobis: quia publica

4

ni et meretrices pꝛecedent vos in regnũ dei. lenit enĩ

iohannes ad vos in via iuſticie et nò crediſtis: publica⸗
ni aut ⁊ meretrices crediderũt ei Vos aũt vidẽtes nec

penitentiã habuiſtis poſtea vt crederetis ei. Ex his lu
ce clarius repꝛobatio iudaici populi et gentilis electio

pateſiunt. Yllius ꝑincredulitatẽ et inobedientiã fidei

iſtius dumtaxat ꝑ fidei iuſticiã emundati. Et ad exag⸗
gerationem culpe addidit ꝙ a publicanis et meretrici⸗
bus creditũ ſit iohanni.qui pꝛeter viam iuſticie quam
pꝛedicauit et tenuit nulla ſigna ⁊ miracula fecit.et non
credebatur ſibi.qui tam magnis oꝑibus atq; ſignis ſu
am validabat doctrinã. Et quod amplius ad cumuluʒ
maloꝝ acceſſit:cum publicanos et meretrices haberẽt
pꝛeuios in credulitate.necipᷣi poſtea ſũt ſecuti. Et nũc
iudei nõ credentes.rõnabilius et deterius condemnã⸗
turicum pꝛeeuntes vident ꝓplłos nationũ. ſicq; ſanctã
eccleſiam rolvꝛatã.ſic late alteq; diff uſamii. ſ
cia ꝑdurantes/Oad moꝛes pabolã iſtam traiſcimus
opoꝛtet omnes credere peccatoꝛes egere miſericoꝛdia
dei · Sed penitẽtia et impenitentia diſpares faciunt:cũ
vnus maloꝝ ſuoꝛum penitentia ductus re ſipiſcit a ma
lis et ad viã veritatis reuertitur:alter vero coꝛ impeni⸗
tens ſibi cõtinue theſauriſat:vt iram diuini iudicij non
poſſit euadereMecno ad potioꝛẽ credamus in conſpe⸗
ctu altiſſimi hoĩem diffuſum in malis omibo peccatoꝛẽ:
reuerſum tñ ad iuſticiã fidei:q; quenqᷓ; immaculate vi⸗
uentem.fidei iuſticiam non habentẽ. vt poſtqᷓ; mundo
chꝛiſtus inclaruit.nullius iuſticia etiã oꝛiginalis vtiq;
cuſtodita.et ꝑ omnia lex obſeruata moiſaica ab eterna

damnatõne nõ liberet.niſi ei vere infulſerit iuſticia ſi⸗

deiet miſericoꝛdia ſaluatoꝛis. Componere quidem fas
eſt ſcõm iſtam pabulam etiã inter ſe om̃es qui chꝛiſtia⸗
ne fidei regulam ſuſceperunt:ſecunduʒ pꝛohibitionem
vicioꝛum aut affirmatõnem virtutum. Etenim vicia
ꝓhibitionem:affirmatõnem pꝛotinus ipᷣe virtutes ha
bent. Ecce pater habet duos ſilios: quoꝛum vni dicit.
Ne facias tale crimen. Reſpondit filius. Non faciam:
tuam volens adimplere pꝛohibitionem. Sed egreſſus
afacie eius ſtatim faat. Hoc idem ⁊ alteri ꝓhibet.ui
reſpondit.Non obediam:ſed omnino faciam:et perfecit
maculationem. Sed penitentia ductus wocatus dete⸗

ſtatur quod fecerat:pꝛo miſericoꝛdis ilico adijt patrem

confitetur culpam:pꝛecatur et veniam:alter vero in
obſtinio perſeuerat. Quis hoꝛum paterne voluntati
magis conſentaneus factus eſt. Monne poſterioꝛ.Ad
affirmationem vero ſuadet et pꝛecipit pater. Gili hoc
in virtutibus eſt ggendum. Preſto ſum ait. Egreſſus
diſſimulat. Hoc idem et alteri. Reſpondit:nequaq; fa⸗
ciam. Et perſiſtens ſic aliquãd iu iuxta negatõnem quã
fecerat:tandem penitentia ductus.male ſe reſpondiſſe
cognoſcens agit pꝛout ſibi fuerat imperatum. Quis in
hac iuſſioue ſeu affirmatione obedientioꝛ patri fuit.
Monne qui ad exercitium virtuoſe aſſertionis acceſſit
etiam poſt neglectum. Sic quidem ſimilitudine para⸗
wle mutuata pꝛeter id quod allegoꝛiam habet diſſeri⸗
tur et aſſeritur inter eos.qui per rudimenta vere fidei
pꝛoficere decreuerunt:que in moꝛibus a quibuſdam ex
toto deſpicitur.a quibuſdam vero interdum deſpicitur
et aliquando tenetur a multis:licet a paucis omnino
moꝛes irrepꝛehen ſibiles cuſtodita eſt.

— V

4
e
S
no
e
gl
riei
an
non
gſn
laz
eret
nüc⸗
maͤt
ncti

mus
edi
tci
ume
zen/
ffnon
onſen
oi⸗
gteyi
hunco
ptig
tlenn
jciaſ
mn hs
lſtias
nem
vicig
deshe
dtt.
ſuciam
greſts
et A
Cerfeet
9 diel
unn
rroſin
untati
. A
li hoe
veſſus
achfu⸗
maui
onciſe
uisn
ri futt.
eleſſt
epani
hr,
re ſaei
lamen
pictut
ninog

De parabolis

De parabola plantate locateq; vinee malis agrico/
lis in deſignatione fenebaften iudeoꝛũ ceteroꝛũq; re
pꝛoboꝛũ ſcom qiheũ Arcũ ⁊ Qucã api. XXIII
xparalbolis welut ex incõtradicibilibo ſentetijs
e ſluatoꝛ oſtendebat ꝑſfidiã iudeoꝛũ et cogebat
eos ex ſubiectis exemplis veram ꝓferre ſentẽ⸗
tiam eis aduerſam.ex qua iudicabant ſemetipſos reos
ignari ꝙ contra ſeipſos:ſed in iudicio iuſto appꝛime do/⸗
cti erant. Et cum contra ſeipſos in ſupioꝛi parabvla iu
dicium pꝛotuliſſent:aliam palulam ſubiecit ex qua ſei⸗
pſos amplius reſpondedo ſententiã damnauerũt. Et
magno ſed hoꝛrendo documento ꝑſtruimur: ꝙ nemi⸗
nem deus damnabit niſi quẽ ꝓpꝛia conſcientia incuſa⸗
bit · Qim ſic ſunt iuſta diuina iudicia vt vnuſquiſq; de
ſe ꝓnunciet iuſtam ꝑpeti vltionẽ. cum plene cognoue⸗
rit a ſeipſo derelictam iuſticiã:et imquitati aiam et mẽ
bꝛa coꝛpoꝛis tradidiſſe. Sgubinducta paralvla ſatꝭ oſtẽ
dit q; damnet᷑ merito qui deliquit Homo erat pater
familias qui plantauit vineam:et ſepẽ circũdedit eam
et fodit in ea toꝛcular ſiue lacumet edificauit turrim ĩ
medio eius.et locauit eam agricolis:et pegre ꝓfectus
eſt multis ttibus OBaterfamilias qui et omniũ plan
tauit vineã ſynagogam quam tranſtulit ex egipto:etiã
pꝛimo omniũ oꝛiginalẽ iuſticiam quã locauit agricolis
oꝛiginalis mundi qui deſtruxerant illam.quia cũcta co
gitatio hominũ pꝛona erat ad malũ:et omnis caro coꝛ⸗
ruperat viam maanſe noe ꝓoſt diluuiũ plantauit vi⸗
neam.de cuius vinò inebꝛiatus eſt et in ſuo tabernacu
lo nudatus:vt a tertio derideret᷑ filio. Que figura p ve
ritate oꝛdinabatur ad chꝛiſtuʒ qui nouellã eccleſie plã⸗
tationem fecit in altiſſimis ſuoꝛũ miſierioꝝ mõtibus:
cuius amoꝛe crucifixus et nudatus eſt et deriſus a gen
tibus et a ꝑpfidia iudeoꝝ. Plantauit vineã nouã vt ait
apoſtolus. Iniciauit vobis vineaʒ nouã.Et vinea a vi
et neos dicitur:quia vi renouatur. linea quidem no
ua eſt quam nobis ſaluatoꝛ oſtendit:vt renouati a vi⸗
tijs et in virtutibo innouati eterno regno nouiter pꝛo⸗
miſſo pꝛeparemur. Nam iuxta ꝓphetiam dauticã ipſaʒ
tranſtulit de egiptiaca ſeruitute ſcilicet de tenebꝛoſita⸗
te peccati:ſub qua male ſubacti ꝑ immundicias ſeruie⸗
bamus peincipi tenebꝛarũ. Sed nec in hominibo plan
tari poteſt vinea dñi ſabaoth:niſi relinquamus illum
teterrimũ incolatum.Abijcienda ſunt oꝑa tenebꝛaruʒ
vt vinea plantata ſimus a dño. Et gentes eijciantur.
opera ipſa gentilium que tm̃ ſunt ex coꝛrupta natura:

put ipſi nati ſunt nullis legibo alligati. nullo moder
mine moꝛũ inſtructi.nulla nrinſamaniſcEe nea —

dñi ſabaoth domus iſrael eſt:non adhuc iacdbſfraudu/⸗/
lenter ſurripientis fraternã benedictionẽ. Et q;q; mi⸗
ſterium ibi magnũ pꝛeſignatũ extiterit:mos tñ repꝛe⸗
henſibilis fuit. Non iacob adhuc ſeruientis in vxoꝛe q̃
bigamus imo trigamus et quadrigamus fuit:non de 5
cipientis ſocerũ in decoꝛticatione virgarum. Que oĩa
quaãuis fuerint pꝛeſagia futuroꝛũ non tñ iudicata ſunt
a pluribo habere publice iuſticie hneſtatem Sed non

condemnantes tñ̃i patriarchã quem deus dilerit odio
habens kae afinmeido⸗ geſta trahentes ſua qꝛ an

gelum vicit dſimq; vidit. ſoꝛtitus eſt altioꝛis nomĩs

dignitatem vt iſrael vocaretur wlut a mundo alienus
carni pꝛedominans poꝛationẽ vhementẽ vſq; ad bñ⸗
dictionem detinens angelicas poteſtates vna potitus

benedictionecum eis animo totus factus in ſpeculati
one celeſtiũ:vt iſrael quaſi bomoex omni ſe dicatꝰ do

penitus dicere?/ DHõmus ergo ſimilum et talium con
tio vinea do miſi merito appellatur ex ꝓphetico ſpũ au
ctoꝛitate firmata ꝙ vines domini ſabaoth domus iſra

P- or= = =Pr-
—– Voo
O v 1-
Or 2 — ——— —.-—-- or -
—vS

foꝛtis Atitugo ſubuecta

Baluatoꝛis

hel ſit:que plantata eſt plantatione ſideli et eiecti lapi⸗
des offenſionis ex illa.cui ſepes in circũitu adiecta eſt
ſcilicet ſancta et immaculata lex animas cõuertẽs:quã
qui diſſipat a ſerpete ledet᷑ ſicut ſcriptum eſt. Qiun diſ
ſipat ſepem moꝛdebit eum coluber. Semp eni ſub diſ
ſipatione legis diuine dialvlus inuenit᷑ in pena et hoꝛ⸗
renda toꝛtura Oepe quideʒ in ſepibus floꝛes fructus
inueniunt᷑ et ſpine. Et in lege odoꝛiferi lone fame flo⸗
reſq; virtutũ et odoꝛamenta et ꝓmiſſiones videlicʒ ſu⸗
ꝑnoꝛuũ:et fructus penitentie digni ſuꝑ celeſtia ſe tollẽ⸗
tes. Spine interminatiões penarũ interminabiliũ ad
eos qui ꝑperam agunt.De quibo dicitur. Sepi aures
tuas ſpin s.Spinis quideʒ aures ſuas ſepit qui timo
re illarũ penarũ a malis voluptatibo abſterret. et a ſua
ſionibus emonũ hominũq; malox aures coꝛdis auer
tit ne audiat ſerpentẽ: vt pꝛothoplaſti nõ abſterriti au/
dierunt. Et vbi non eſt ſepes oripietur poſſeſſio. Vbi
diuina defuerit lex:poſſeſſio honoꝛũ naturaliuz intelle⸗
ctualium ⁊ coꝛpaliu in direptione demonũ datur. Et
vindemiant eam omnes qui pꝛetergrediunt᷑ viamalli
laruales latrones qui viam noſtra pꝛetergrediunt᷑ inui
ſiſoꝛcũlaria facta in vinea:expimenta paſſionis ten⸗
tdtionis et tribulationis et omnis aduerſitatis appoſi
ta ſunt.Nam et quot pſalmi e toꝛcularibus inſcribũ⸗
tur ad paſſionem dñi referunt᷑:⁊ ad coꝛpus eius quod
eſt eccleſia pꝛout in tribulationibus ꝓbata eſt. In qᷣbo⸗
lonia malis.electi a repꝛobis:velut vinum a vinacijs
et oleum ab amurca ſecernunf. Er toꝛcular calca⸗

i
uit dominug virgini filie iuda. Solus quidem chꝛiſi⸗
crũcem aſcendit et pfecit vinum ſanguinis eius ĩ quo
abluit ſoꝛdes humani generis:in quo lauant ſtolas ſu
as omnes qui in ſuꝑna aſcendere contendunt. Calca⸗
uit virgini filie iula Nam virgo eſt eccleſia ⁊ filia ſyna
goge in chꝛiſto ieſu ſcom carnem et in apoſtolis ex ipa
Fogteciense inſ Wwteraſcensg eſt moꝛtua. Vlirgo ſi⸗
lia eius eccleſia eſt.vſq; in ſine ſeculi duratura. Et ali⸗
bi ſcriptum eſt. Coꝛcular calcaui ſolus:et de gentibus
non eſt vir mecum. Mon enim adhucingreſſe fuerant
gentes ſanctuariũ fidei quando chꝛiſtus ſoluſ patieba
tur in cruce:calcans moꝛtem.calcatus a moꝛte.Crux
chꝛiſti eſt toꝛcular:in qua et ꝑ quã electia repꝛobis ſe⸗
gregantur. Miſteriũ quidem crucis iudeis ſcandaluʒ
gentibus autẽ ſtulticia:vocatis aũt ⁊ electiſ virtus dei
eſt ſapientia dei eſt.Ac ꝑ hoc toꝛcular eſt ſecernens affe
ctu vita moꝛibus:anteq; ꝑ irreuocabile dei iudiciuʒ in
homines decernatr᷑. Ex hoc vinum eterne leticie defluit
quamuis meroꝛẽ habeat in pꝛeſenti. Et oleum ſcilicet

—

4 Aα½- 2—— ee⸗ –

— 4

Ccu-r rIr-L.

fomentũ interni luminis eſt ex cruceCuũrris etiam in
medio vinee po ſita eſt ad ꝓſpectanduʒ incurſantes ne
inuiſi diripiant:et ad tuendum ſi quiſpiam violentiã
vellet inferre. Sed alte contẽplatioms virtutẽ in tur
re cõſpicimus ſi ſcripturã veterẽ pſcrutamur:ſicut tur
ris dauid que reſpicit contra damaſcũ: In altitudinẽ
opoꝛtet aſcendere qui multa intueri concertat. Et nõ
ſolum ad tuendũ:ſed etiam ad cõtemplandũ ſepe tnr
ris conſtruitur. Sed eſt turris dauid ſcʒ chꝛiſti manu⸗
ei chꝛiſtiane.in qua omni⸗
um wroꝛũ ſidelium fit aſcenſus ad reſpiciendũ dama
ſcum que ciuitas eſt in pꝛouicia ſirie et caput:ab eo de⸗

nomiata ꝙ fuerit condita ſeu ibi aliqͥd iniciatum a ſer⸗

uo abꝛaam ſic noĩato. uius interpꝛetatio non incon⸗

grue in vtranh partem trahitur et vtraq; ad contem⸗/ „.
plandũ aſpectui noſtre mẽtis obijcitur. Interpꝛetaẽ O·1

enim ſanguinem bibens ſanguinem ꝓpinans ſanguĩs
oſculum/hãanguinẽ bibit hoſtis antiquus.qui ſuo de⸗
ſiderio implacabiliter malo homines incitauit ad effũ⸗/

uy — -. 25 4

—

— —- +*☚. o n , r-

Liber

dendum humanum ſanguinẽ:vt pꝛimũ fratricidã ce⸗
teroſq; ſequentes. Et tantũ deluſit hominũ mẽtes:vt
ſanguinem eoꝛũ in ſacrificio accepiſſet Qui ſe angunmez
chꝛiſti fecit effundere:ſed pᷣneſciẽs ꝙ ad ſue ptãtis exci
dium Et in martiribo fluere flumina fecit ex ſanguine
Hanguinẽ ꝓpinat ſcʒ peccati delectationem hominib⸗
Et oſculat᷑ in ſangume volens moꝛtẽ inferre pꝛerogat
pꝛimo pacem. uius membꝛũ iudas ad exiciũ chꝛi⸗
ſti oſculũ pꝛebuit. AIgit᷑ aſcende turrim dauid fidem ie
ſu chꝛiſti:contẽplare damaſcũ ſcilicet ſanguineũ malũ
ſanguinis ꝑiculũ vt effugias vt deuites vt nõ teĩ ſan⸗
guine capiat qui tot mala fecit in ſanguine qſnauis di⸗
uina ſapientia in hbonuʒ ſanguinis infuſionẽ intoꝛſerit
Sanguis peccata hominũ ſignat. Quãobꝛem exiſtẽs
in turre dauid exclama contra damaſcum ſimiliter cũ
dauid:libera me de ſanguinibus deus deus ſalut mee
et exultabit lingua mea iuſticiam tuãDi vero in alte⸗/
ram partẽ interpꝛetationẽ inuertimus: quid damaſcꝰ
niſi chꝛiſtus qui bibit deſiderio moꝛiendi ſanguinem
quẽ velut anxietate ſitꝭ ꝓ nobis effudit.Qui bibit ſan⸗
guinem noſtra peccata videlicet velut potũ abſoꝛbens:
que in ſuo coꝛpe pꝑtulit ſuper lignum. Qui ꝓpinauit oĩ
bus ſanguinẽ inuitãs ad paſſionẽ.qui vult venire poſt
me abneget ſemetipſum et tollat crucem ſuã et ſequa
tur me. Pꝛopinauit ſanguinẽ in noſtre redemptionis
pꝛecium.Nam ꝑ ꝓpꝛiũ ſanguinẽ introiuit ſemel in ſan
cta eterna redemptione inuenta. Et petrus dicit quaſi
ad hanc contẽplationẽ inuitans. Scilentes ꝙ nõ coꝛ
ruptibilibus auro vel argento redempti eſtis de vana
VWſtra conuerſatione paterne traditionis:ſed pꝛecioſo
ſanguine qſi agm incõtaminati ⁊ immaculati chꝛiſti ie
ſu.Pꝛopinauit ſanguinẽ in ablutionẽ Nam lauit nos
a peccatis noſtris in ſanguine ſuo. Pꝛopinauit et ſan⸗
guinem in potum ſacramentalẽ:cum dedit in cena di⸗
ſcipulis dicens accepto calice.Accipite et bibite ex hoc
omnes:hic eſt enim ſanguis meus noui teſtamẽti. Et
alibi ſic ꝓpinat:vt interminetur niſi bibatur. Niſi mã⸗
ducaueritis carnem filij hominis et biberitis eius ſan⸗
guinem non habebitis vitam in vobis. Et e regione al
tiſſima ꝓpinando pollicetur. Qui manducat carnẽ me
am et bibit ſanguinẽ meũ habet vitã eternã.et ego re⸗
ſuſcitalo eum in nouiſſimo die:quia ſanguis meus ve⸗
re eſt õäs oſculũ Inſtrumentũ ſi
ue pignus ſiue ſignum pacis eſt oſculu. Pater etern?ꝰ
omnia ſibi et in ſe pacificauit in eius ſanguĩe. Sic enĩ
dicit apoſtolus.Omnia in cheiſto pacificans ꝑ ſangui⸗
nem crucis eius ſiue que in celis ſiue que in terris ſũt
Pꝛoinde hanc dauiticam turrĩ nitamur aſcendere hu
iuſcemodi alta mente contẽplaturi anarcſe Inñta
ta eſt vinea et inſtructa locatur agricolis.iudłis ſiqui/⸗
dẽ pꝛimo:deinde gentibo ſinguliſq; fidelibus in emphi
teoſi et annuũ fructum. Et pegre pꝛoficiſcit᷑ dñs. Qui
pegre ꝓficiſcitur fit notus innotis.et apud innotos in
notus incedit:et ꝑagrat ſibi extraneas nationes Sed
quo pegrinat᷑ qin nuſq; deeſt niſi ꝙ ignote a nobis oĩa
cit. Et nec eſt qui ſcire poſſit conſiſium eius et mmue⸗
ſtigare vias illius:qui poſuit tenebꝛas latibulũ ſuum.
quiambulat ſuꝑ pennas ventoꝛũ.qui vere eſt deus ab
ſconditus.qii et homo eſi ⁊ quis cognoſcet eum Pꝛo
quibus omnibus exclamat apoſtolus ſua ſecreta neq/
ens pſcrutari. altitudo diuitiarũ ſapientie et ſcien⸗
tie dei q́; incõpꝛehenſibilia ſunt iudicia eius et inueſti⸗

—

gabiles vie eius, Gẽ S erigerc er cũ
tu ſub cenſu ex ſiipulatione interiecta

. Inpulgtione im ſeruos ſuos mit
tit exigere. Pꝛotinus iuſticia ineuitabilis om̃es angit:

vt reddant de bitum cenſum de his que acceperüt. Et
XNT.
E FY F D.

—= I— 6-

ſe extus

nihil ab ipſo creatoꝛe cunctoꝛũ accepimus.de quo non
cogamur ſub emphiteotica pactione atq; ſtipulatiõe pᷣ
habita cenſuali:coꝛam iuſtiſſimo iudice reddere rati
nem.Hac enim lege ſunt cuncta largita homĩ ſed ęZ
qõ ſequitur de occiſione atq; verberatione ſeruòzũ 1 fi
lij dumtaxat oſtendit iudaicam pꝛauitatẽ in pꝛeteritos
Aphetas et im ieſum ñliũ dei vnigenitũ. Qui vt poſſint
in libertate ꝑnicioſa regnare:quicq̃d in eis a diuina bo⸗
nitate actum eſt detrulerunt. Nec poteſt omnis illa oc
ciſio et vapulatio in alios ex tipica locutione tranſfer⸗
ri. Nam deinceps a chꝛiſti moꝛte nemo non recipiens
verbum in pꝛedicãtibo alium interſicit aut verberat ni⸗
ſi chꝛiſtum. m̃ ſi qui chꝛiſti verba non receperunt ab
euangelicantibo.et ꝓpter illa expꝛobꝛauerunt aut occi
erunt illos. chꝛiſtum repꝛobauerũt: quẽ ſi tacuiſſent
gut negaſſent nullo modo fuiſſent illa mala ppeſſi. Et
ſaluatoꝛ diſputans cum iudeis ab eis exigit de hac cru⸗
deli actiõe iudicium dicens! um ergo venerit domi⸗
nus vinee quid fatiet agricolis illis.Aiunt enim Ma⸗
los male perdet:et vineã ſuam locabit alijs agricolis
Contra ſe iudei ſcij vel neſcij iuſium iudicium pꝛotu⸗
lerunt Sic vnuſquiſq; a ꝓpria cognitione ſuadente ve
ritate damnabit᷑.Ac etiam pꝛedixerunt ꝙ ad cultũ hu
ius vinee ipſis repꝛobatis atq; multatis ſubintraturꝰ
eſſet pplus nationum:exeo ꝙ vineam ſuã alijs locabit
agricolis qui reddant ei fructum tpibusſiiſka al
uatoꝛ ipſoꝛum audita ſententia pꝛo eo ꝙ repꝛobandus
et occidendus eſſet ab eis:ſubiecit tpum ꝓphetatum
quidem ſed nec ſcriptũ qualiter geſtum DZicit illis ie
ſus Munqᷓ; legiſtis in ſcripturis :lapidem quẽ repꝛoba
uerunt ediſicantes hic factus eſt in caput anguli TLa⸗
pis quidem repꝛobatur in ediſicio locum non inueni⸗
ens in extenſo ꝑ directum pariete:ſed cum puentum
eſſet ad anguluʒ vbi alius paries cum alio ex tranſuer⸗
ſo iungebat᷑ ita vt angulus ſtrueretur lapis repꝛobatꝰ
in vno pariete acceptus factus eſt in capite duox vt il
los diſpoſitione fabꝛicatoꝛis poſitus ſimul in parte illa
connecteret. deinde vocatus lapis angularis: ſicq; ſal⸗
uatoꝛ repꝛobatus in pariete iudeoꝝ factus eſt in caput
anguli duos ꝓpłos iudaicũ atq; gentileʒ velut duos pa
rietes in edificatiõe ſpũalis ediñcij vnius domus que
eſt eccleſia in vnam domũ celeſtẽ cõſummato miſterio
tranſferenda copulans et connectens. Exr his enim cõ
ſtat eccleſis quãuis ad tempus conſiſtat iudaicus po⸗
pulus repꝛobatus. Sed a dño factum eſt iſtud Inõ
inſione humana et eſt mirabile in oculis noſtris. Et
ꝓnunciat eſſe fiendum:ſcom ſententiã quam ipſi ꝓtu
lerunt! Ideo dico vobis quia auferetur a vobij regnũ
dei et dabitur genti facienti fructus eius Regnũ dei
multiplex eſt: ſed illud auferendum iudeis dandüuq; gẽ
tilibus eſt vite agende viteq; ſigniſicande:vnũ in acti⸗
one alterũ in ꝓmiſſione.Vnum ſcipturarũ intelligen
tia quã nunq; meruerunt habere iudei.et eſt om̃e ſacra
mẽtale miſteriũ quo abluunt᷑ anime in ſalutẽ:et alteꝝ
ſcilicet eternum qð ipſi ꝑ figuras ⁊ pꝛophetas in ꝓmiſ
ſione acceperunt. Eſt etiam ab eis ablatum ab eo quo
ab eis chꝛiſtus repꝛobatus: et apoſioli tranſierunt ad
gentes. Datum ipſis gentibus que crediderunt: red
dunt in chꝛiſtianiſmum tranſlate fructũ dignũ penitẽ
tie tpibus quibus exigere placuit plantatoꝛi. Et q;qᷓ;
multi ſint vocati pauci vero electi.firmiſſima tamẽ in
electis ſuis manet eccleſia que ab exoꝛdio ſue conſtitu
tionis reddidit fructum in martiribo in doctoꝛibus in
confeſſoꝛibus in virginibus in cõtinentibo in cõiugatꝭ
in pueris in iuuenibus in ſenibus ĩ om̃i etate atq; cõ⸗
ditione ſexus ex obſeruatione mandatoꝛũ et cõſilioꝛũ

—rP

D
1

De parabolis

chꝛiſti:ſub exercitatione virtutũ et ſub puriſicatione et
remedio ſacramentoꝛũ Et qui ceciderit ſuꝑ lapidem
iſtũ confringet᷑:ſuꝑ quẽ wero ceciderit conteret eñ ¶ Ca
ſdit ſuꝑ lapidẽ qin peccat:cadit lapis ſipꝑ eum quẽ ex iu⸗
ſtica damnat. Ylle ↄfringit᷑: quia repari poteſt. Sed
ſi raparari negligit conteret᷑ vlut lagena ſiguli cõtriti⸗
one pualida vt nõ inueniat᷑ de fragmẽtis eius teſta in
qua poꝛtetur igniculis de incendio aut hauriat᷑ parum
aque de fouea. Non tñ mia erit et caritas ad iunuamen
his qͥ danationis ſententiã ſuis demeritis acceperunt
Et cũ audiſſent pꝛincipes ſacerdotũ et pharilei parq⸗
wlas eius:cognouerunt quia de ipſis diceret. Et que⸗
rentes eum tenere timuerũt turbas quia ſicut ꝓplxtg
eum habebdt.· HMoc habet malũ inſertũ oĩs aĩa ſibi vi⸗
ſa ſapiens ꝓpꝛio coꝛpi et terrenis rebo affecta tenaciter
et ꝓpꝛijs ſu biugata votis:qð veritatẽ odi uitat coꝛ⸗
rigi weruũ cõuertit in falſumaut audire diſtimmlat aut
intelligere ſi auditũ nõ potuit auertere.Cuq; omnino
ex ratione conuincit᷑:vellet vlciſci crudelitate pꝛo ratio
ne vti. Pꝛotinus et inferret exiciũ ſiue iactur niſi ali⸗
quo timoꝛe arceret᷑. HNuiuſmodi erat ſacerdotũ et pha
riſeoꝛũ anima:qui timoꝛe nõ veri tatꝭ amoꝛe ne chꝛiſtũ
caperent abſterrebant᷑ Mihil habent meritoꝛi coꝛã deo
in declinatione maloꝛũ aut actione bonoꝛũ:qui nõ deũ
ſed homines verent᷑ aut penas hoeꝛreſcunt.
De paralola regis qui fecit nuptias filio ſuo ſcom
Datheum tm̃. 2 2 Capitulum XXIIII
LYmile ſactum eſt regnum celoꝛu homini re⸗
s giiqui fecit nuptias filio ſuo. Et miſit ſeruos
ſuos vocare inuitatos ad nuptias:et nolebant
venire. NPꝛohibet exponere hic regnü celoꝛi eternuʒ
ſit atq; ſuꝑnum hoc qd ſequit᷑ ꝙ eiectus eſt quids non
hñs nuptialẽ veſtẽ:cum exinde ſi quis fuerit introgreſ
ſus nunq; legatur excluſus YAmpmutabilitas eſt in ſu
berno regno:mec quis poteſt ingredi quin ſummo pꝛĩ⸗
eipi deo et toti aſſiſtenti curie placeat.nec inferre vnde

diſplicere poſſit et eijci mereat᷑:nec aliquid ibi ꝑperam

cõmittere ꝓpter qð eijciat᷑. Alioquin ibi vt hic ſempg el⸗
ſemus in fluctibo:nec poꝛtus eſſet quietis atq; ſalutis.
ed hac pegrinantẽ eccleſiam ꝑ regnũ celoꝛi intel⸗
ligo quia ipia de celo deſcendit:quia iſia eſt ciuitas ſan⸗
cta noua hieruſalẽ deſcendens de celo a deo parata ſi⸗

cut ſponſa oꝛnata viro ſuo. Celeſtis eſt ille qui odidit/

e celo deſcendit huc veniens celeſtia nõ relinquẽs/ Er

tionẽ ſeculi gubernas eccleſiã verto doctrine ſue
wro qui oĩa regit deus pater eſt: qin ſponſam ſil
peius hũanato welut legittimo fidei federe atq; anulo

copulauit:qui añ illꝗ ie Ralan in ſanguine. qᷓ;

in celo eſt quo aſcẽdit:et nobiſcũ eſt vſq; ad còſum na.
6 ex
ſuo

ſibi coniũgeret᷑ in munere upſitq; ſibi hbumana na⸗
tura moꝛtalis immo⸗taliffucto pꝛo nobis ad tẽpus ĩ aſ
ſumpta carne moꝛtali vt pꝑ id qð factus moꝛtalis eſſet
ſue ſponſe ſimilis . id immoꝛtalisſſemetipᷣm ⁊ ipſaʒ
releuaret ex irbaniie fufrur alius qᷓ; vir
ginalis vterus eſſe non vebuit:congruẽs immaculato
ſponſo qui coꝛrũpi nequit et violari.Ac etia ſponſe ipſi
videlicet huane naturequa creauit in virgimtate atq;
altiſſima puritate/que ad illud pꝛimũ reuocanda erat
Vt cõſeruaret in incoꝛruptis et reparet᷑ in violatis:ꝛ ſi
non integritate carni ſaltẽ integritate virtutiſ. Quã
q́; cõſummato mũdi miſterio in vtraq; ſubſtãtia ĩcoꝛ/
ruptionis et integritatisſſit ſponſe legittime donanda
felicitas d urplioꝛibꝰ argumẽtis he nuptie pficiẽ
de diſponebant᷑ ſi coꝛde wrbo ſponſa i electa iam placi
ta conſentiret ĩmoꝛtali iã facto moꝛtali:non vt ſemper
eſſet moꝛtalis ſed vt ſponſa vna cum illo virtute ſue i/

O wr rr E , r⸗,

7* 7 ZSoersZ.

Baluatoris

moꝛtalitatis fieret immoꝛtalis vt coꝛde ipſum credẽ

et capiens fieret iuſta:verbo conſitens fieret ſalua. Et
ad hec ipſe ipſam factis verbis vita moælbus inuitauit.
WVterius amoꝛibo altioꝛibo ipſam alliciens anteq; con
ſummarer honeſta cõiunctio: ↄuiuiũ ſibi de celeinbus
pabulis fecit ſuã ſibi tradẽs carnẽ et ſanguinẽ vex ani
me abũ et potũ/M no contentus philocapt? ſpõſus
quia ipſam ſciebat dvebitis paternis et ꝓpꝛijs alligataz.
cui nõ erat copia de ſoluẽdo nõ auro aut argẽto ipſam
luit ab exactoꝛe redimere. ſed vt ipſam ſibi glutino
amoꝛis inſolubilis alligaret: fuſo ſui coꝛpis ſanguine

ab omni vebitoquo tenebar abſoluit. ꝛoceſſit vlteri

us huus ſpon ſi amoꝛ impatieſ ꝙ ſpoſa moꝛti obnoxia
ſubiacebat:ci aliter poſſet noluit ſibi pꝛeterqᷓ; ꝑ moꝛtẽ
Jpeiaz dare vit. a etq ipſa moetuus eſt:et ipſi copu
lata tenacius/Cerrita in moꝛte ſpõſa qꝙ quẽ per oĩa pt᷑i
conkeſſa fuerat eſſe equalẽ hunc quẽ accepat filium dei
viui moꝛtuũ aſpiciebat deſperabat ta conſeſtim vidua
ta marito ⁊ male ſe nuptã extimabat ĩ hoie quẽ vt dei
ſiliũ ceperat adamare. Cuiꝓpere ꝓpuidit ne deſperatio⸗
ne atq; diffidentia ex toto deñceret ſemetipᷣm reſuſ. ci⸗
tans apparens illi ſponſe que iã cõgregabat᷑ in paucis
gioꝛioſus ex moꝛtuis:et ꝑ multa argumeta omne vul

nus dubietatis et dveſperationis abſterſit. Eõ quieſcit
validus amoꝛ: nec laſiat᷑ ex factis Celũ ꝓilla penetra⸗

nit vadẽs ſibi parare tutimimũ lcũ in manſionibꝰ di?-

uerſis iuxta decentiã meꝛitoꝛu/ Sollicitus eſt amo:
uſqʒ; beneſicia largiri oꝛdinata pſiciat. Nec nouit tarda
molimina·nec patitur aliquid magni retinere ĩ theſau
ris occultis:qð poſſit ĩ ꝑticipiũ deuemre cũ ſpõſa. Spi
ritũſcm̃ mittit de ſuperis vt ſit ſc ĩimaculata ĩpauida.
dotata. oꝛnata. ſapies.intelliges. bñ conſulta. ioꝛtꝭ ĩ oĩ⸗
bus aduerſis.ſciens placitũ et implacitũ bonũ ⁊ malũ
falſum ⁊ verũ.pia ipſum ſolũ coles fide ſpe amoꝛe vir⸗
tutibus donis ſacramètieſipſumq; ſolũ timens q̃ ⁊ nõ
alius timendus: ſolus valens eriꝑe de tirannide tene⸗
bꝛarũ et poꝛtas apire S his ex
ſponſo ſub decreto paterno qui tales nuptias ꝓ ſi lio ce
lebꝛauitſſponſa conſenſit et ſponſo rñdit pꝛimũ in ſan⸗
guine ſtephano lapidato:deinde ꝑ moꝛte et ſanguineʒ

et oñe virtutũ genus.ſpõſo et patri regi gratiſſima fa

ctꝗ eſt ⁊ &coꝛa mimis in regnũ ꝓficiſcens ſempiternũ
Ach has nuptias hoĩes inuitant᷑ inuitati vocant᷑ vt w⸗
mant. Sed plurimi vemre nolebant aſpicientes mo⸗
tis aſperitatẽet mundi vilitatẽ impoſitã ſi up ſbonſam
non conſiderantes ꝙ dona iocũdiftima ? ineftabilia ſe
quebant?᷑ contẽti pnñtibus viſis deſperãtes aĩo de futu⸗
ris. Nolle wenire vocatũ non eſi vitiũ ignoꝛãtie qut frꝗ
Gilitatis depꝛimẽtis ſed obſtinate malicie et wlunta⸗

tis rebellis: ſicut in iob de cõtumaciby et obſtinatis di⸗

citur ꝙ fuerũt rebelles luminil. Yterũ miſit alios ſer⸗
uos dicere inuitatis. Ecce pꝛandiũ meu paraui. thaii
ri mei ⁊ altilia occiſa ⁊ oĩa parata ſunt:venite ad nupti

as. Mõ deſinit ſumma lvmitas ppter contẽptoꝛeſ age
re bonitatẽ:et ſeꝑe reqrere qui pꝛima wocatioe nõ veni⸗ 5

unt. et ꝓpter aliquos neglectoꝛes alios erpiri ſi velint
ad agapes venire cariſmatũ. Et vt alliciat/ꝗᷓ ſunt para⸗
ta nunciat Mꝛandiũ eſt paratũ cui eterna cena ſucce
dit. In eccleſia eſt pꝛandiũ in celo cena vbi mhil occiſũ
eſt:ſed oĩa eterna vita viuut. Hic occiſi thauri viri ſfoꝛ/
tes in fide:quos mũdus domare nõ potuit· Hic occiſa
ſunt aleilia viri cõtẽplatiui atq; ſagiati virtutibo:gꝗ ter
renis eleuati amoꝛe igneeti in altũ ſubuecti. Et oĩa
parata ſimt:vt mihil deñt apponendũ in mẽſa eccleſia⸗
ſtici pabuli. Nihil eſt qð pꝛerogatũ nõ ſit atqʒ p
pꝛo cõmuni ſalute moꝛtaliũ.

7

gerunt SDicq; factum eſt a iudeis. ſicq; factũ eſta ſer

perimus:mõ accedentes repetitis vocibus cũ vocamur
Nõ eius eſt culpa qui nuptias fecit qui oĩia parauit in
nuptijs:qui vocare inuitatos non delinit. Parauit in
dulcedine paupi deus Poꝛro genus humanũ paupta
te nimia pꝛemebat᷑nec ſibi erat adiutoꝛ. Sed parauit
deus oia in nuptijs:et in pulcedine ſenſus hominũ ex⸗
cedente parauit paupꝑi. Sed qui volũt oiuites fieri:in
cidunt in laqueu et in tentatione diaboli. Poinde we⸗
nire noluntin mũdo queretes ſieri diuites nõ in chꝛi
ſto. DHe quo apls. In oiĩbo diuites facti eſtis in illo Et;
alibi. In chꝛiſto ieſu in opibo bonis que pparauit deus
vt in ulis ambulemus. Et alibi. Mõne nobis oĩa cum
illo donauit. Sʒ mudi diuites intra diaboli rechia exi/

—

ſtentes vemre contenunt et negligũtl alius vadens
Lin villam ſuã lad male delectandũ in poꝛtꝭ alius ad
negociationẽ ſuã inhians acqrendis:aliqui a Diaboli⸗
ca tentatione pꝛeuẽti qua diuites fieri volentes tene⸗
bantur denuo incluſi peioꝛes pꝛioꝛibo peioꝛa fecerunt:

Lqui tenuerũt ſeruos eius et cõtumelijs affectos occi

ganis. ſicq; factuũ eſt ab lxreticis. ſica tirannis. ſica per
uerſis et ab atrocibus chꝛiſtianis. ſic a mũdi amatoꝛl⸗/
bus qui ſi nõ coꝛpe attamẽ mẽte odio contẽptu oiſpli
centia interficiũt ſeruos dei et pꝛedicatoꝛũ verba ofun
dunt ſubuertũtq; writatis et celeſtis vocatiõis doctri
nam: que ſpũalis eſi interfectio diuine vocatõis! Sʒ
iratus rex in vltionẽ homicidaꝝ exercitus ſuos mittit
ad ꝑdendu illos ciuitateſq; ſuccendendas: qꝛ deus vl⸗
tionũ dñs deus vltionũ libere egit reddes retributio⸗
nem ſupbis in pꝛõptu habens vlciſci oẽm inobedienti
am ſcʒ eoꝝ qͥ vocant᷑ et renuũt:et eoꝑ qᷣ di ſeruos ? ſui

verbi miniſtros coꝛpaliter et ſpualiter ad bonoꝛũ et di⸗

uinoꝝ cariſmatũ atq; celeſtiũ gaudioꝝ vocationẽ inter
ficiunt. Habet exercitus lucidos laruales quibo in ho
ſtes vlciſcitur:quia dñs emulatoꝛ et ꝓlciſcens deus VI
ciſcens dñs et hñs furoꝛẽ:vlciſcẽs dñs in hoſtes ſuos
Et ciuitates eoꝛũ ignel ſuccendit vt habitatio eo⸗
rum fiat cũ demoniby in igne qui patus eſt eis ob cul/
paml Tunc ait ſeruis ſuis Nuptie quideẽ parate ſunt:
ſed qui inuitati erant nõ fuerũt digni. Ite ergo ad er
tus viarum ęt quoſcunc inueneruis Ead nupti/
aralvla iſta cu pꝛedictis de repꝛobatiõe iudeoꝛũ
et Wcanone gentiliũ poſita eſt: cũ illis venire nolentt⸗

pus imo interficientibo ſeruos mittit᷑ ad exitus viarũ

vicʒz ad vocationẽ gentiliũ qui a via vritatis exierant.
idola exapide ex ligno ex metallo condita venerantes
Non ꝙ Pꝛobatio iudeoꝛũ ſit cĩ wocationis gentiliũ. ne
q; gentiliũ vocatio iudeoꝛũ repꝛobationẽ ꝓfecerit. ſed
vult rerum omniũ conditoꝛ vt particixent bona que ſe
rino ipſum ſummũ bonu quod ipe eſt in noſt? vult
palticipiũ deuenire · Sed ꝑuerſi tranſitoꝛijs inheren/
tes cum ad hec vocan᷑ rennuunt:p illam viã qua woca
tur oĩno venire contẽnunt:qꝛ foꝛte venirẽt ſi altter xo⸗
carent᷑. Memo enĩ eſt qui in ſuperis nollet eſſe cũ deo:
et quin pꝛeſtita facultate vocat/ libenter accederet Sʒ
ad iſias nuptias in quibo inuitatoꝗpꝛimo neceſſe fem
eſt epulari venire deſiſtitur. imo lhmactterreſiſtitur
inuitanti ꝓpter abiectionẽ hũanationis diuiue:qu al
ticoꝛdes hos naturaliboopationib inmtentes nõſca

piunt. Meſciũt imo nolũt hoĩes deſcendere ab illa alti⸗
tudine appetitusſquo voluerunt eſſe pꝛimi hoĩes ſicut

dij:credetes difficiliter aliquijnullatenuſ plurimi ꝙ de
us homo ſiereiſcũ appetitũ ſit ab hoĩbo veos eſſe. Ylle
hominũů appetitus eitatis puerſusjeſt q̃ſi quoddã oꝛi
ginale demeritum nead huanationis diuine nuptias
veniatur/ceterg Vro etiam abiecta vident᷑ in ſponſo:

re aut non aſſentire meremir

ſextus

quouſq; reſurrexit et gloꝛioſus aſcendit. Sed ea perfi·
dia qua non credit᷑ abiectus deſctus et paſſus: dene⸗
gatur ꝙ aſcenderit gloꝛiol us n ſponſa vero cũcta vi
dent᷑ eſſe deſpectui atq; dedeco:i Mec omnes aſpiciunt
qað ipſa de ſe ꝓhibet conſpici NMohte cõſiderare ꝙ fuſca
ſim:quia decoloꝛauit me ſol Fuſca videt᷑ in martiribuſ
in mudo quõlibet aut auſteritate vite aut pauptate cõ
fectis. Terrent᷑ hoies videre hũc ſponſum habente ve⸗
ſtem aſpſam ſanguine:ignoꝛates ꝙ nomẽ eiuſ vocetur
verbu dei. Hoꝛrent in ſponſa hoꝛridas veſtes et ꝙ dele
ctatione ſenſibiliũ ipſa pꝛiuetur. Mon ſpeculant᷑ ehis
nuptijs ad celeſtes et eternas nuptiae ſit futura tranſ
latio.Ac ꝑ hoc ipſe modus vocationis rennuii ab his q

pꝛauitate anim vetinent?/leẽruntũ pemtus vult ons
oĩm ſuupſius ſuoꝛũq; bonoꝛũ homines moꝛtales im⸗
moꝛtalter eſſe participes. Idcirco vocat et iteruʒ atq;
it erũ vocat:et denũciare nò ceſſat vt veniat᷑ ad nuptias
donec inuemat voluntarie accedentes aut ex neceſſita⸗

te demũ in voluntate cõuerſa:nõ inuntas noſtro et —
ttitur

to modo ſed ſuo ineffabili et melioꝛi ree ſe

igif ad exitus viarũ ſcqʒad eos qui a dei mĩa exierunt.et

a veritate ſua infallibili auerſi ſunt:ſeu miam dei deſpe

rant et fugiunt et weritatẽ dei in creaturã coꝛruptibiẽ

tranſtulerũtſeu ad eos qui miam in ſeipſis et ꝓximis
non exercent:et a weritate alieni ꝑ falſitatẽ vnũquenq;
confundunt. Mi ſunt qui in exitu ſunt viarũ qm vm⸗
uerſe vie oñi mia et writas a quibus multipliciter ho

„
/

mines errauerunt. Et iubetur vt quoſcũq; inuenerit —

ad nuptias introducant: dtaxat vene wolentes. Na
q; velit omnes hoĩes ſaluos fieri et ad agnitionẽ veri

tatis venire:tñ hac cõditione ſi vocatiõi aſſentiãt.Nul

lus eni a dno ſaluatur inuituſ niſi ꝓpꝛia fide aut aliena
voluntarius veniat:vt etiã is qui in aliena venit cũ coa
luerit vertat in ꝓpꝛiam aliena.Nec eni ad plene alitus
aliter ſaluaret᷑ Nec obſtat ꝙ alibi ſcriptũ eſt cõpelle in⸗
trare:vt intelligatur dñs violentiã intuliſſe ſaluãdis.

Alium ꝓtmus ſenſuz habet illa copuſſoein
xime terrere debet hoim mentes ꝙ qui erant inuitati

non erant digni: ſed nec hi poſteri qui venerunt. Nul'
enim dignus eſt vocatione celeſti. Sed pꝛedeſtinatio
nem inciudit illa ſentẽtia ꝙ pdeſtinati non ſunt nec di
gni ad illas nuptias dnicas introire.quia vt ait apoſto
lus quos pꝛedeſtinauit hos et vocauit:et quos vocauit
bos et iuſtificauit:quos aũt iuſtiſicauit hos et magniſi
cauit. Occultũ eſt emeritũ quo a xocatione Diſſenti
Egreſſi ſerni eius ĩ vi⸗
as congregauerũt oes quos inuenerũt malos bonos
et implete ſunt nuptie diſcũbentiũ Quia exomibus
natiomib crediderunt hoĩes exquib eccleſia impleta

eſyet ex bonis et malis conſtat eccleſia et nixtũ eſt ec/

cle ſie chꝛiſti coꝛpus:qq;ᷓ ipſe velit ipſam exhibere gloꝛi
oſam non habentẽ maculã neq; ruga. Sed in area ne⸗

gociũ agitur:vbi palee ſunt et triticuũͥ.Nondũ eniʒ vẽ⸗

—

tilabeũ vnum excuſſit ab altero.Sed boni et mali di⸗/
ſcũbunt in nuptijs eccleſie militãtis diſpari vita diſpa

ri cultu diſparibo moꝛibo atq; meritis: quouſq; decer /
nat ſuꝑ vtroſq; rex qui nouit nõ ꝑperam ſed in verita⸗

te ꝓferre iudiciũ qui excludet merito excludẽdos:et iu
ſte abſq; macula ſuꝑ menſam eccleſie epulates in pace

dimittet. Nam et ſequit᷑. Intrauit aüt rex vt videret
diſcũbentes.a vidit ibi hominẽ nõ veſtitũ veſte nupti

gli et ait illi. Amice quomodo huc intraſii non habens

veſtẽ nuptialẽ In hoc ſeculo fint diuina iudicia ⁊ iu⸗
ſticiam ſuam hic ſaluatoꝛ exercet qui eſt rexregũ et do

minus dñantiũ:q̃ quotidie intrat in hanc pegrinantẽ

eccleſiam ꝑ occulta iudicia decernẽs ſuper bonos ⁊ ma

—.

De parabolis SBaluatoris

los.iuſtos⁊ iniuſtos: Videt omnes diſcũbentes ſuper
menſam fidei eccleſiaſtice ſacram̃ta ſumẽetes:atq; alijs
miniſtrantes. Inter quos cognoſcit ineptos tãto mi-/
ſterio dũ quendã ſignanter reſpicit nõ veſtitũ wſte nu
ptiali: in quo cetus depꝛehendit᷑ taliũ ineptox. Sed de
ſpectiue rocat᷑ amicus.aut qꝛ vt amicus vocatusẽ.ſed

exterioꝛes ſint inuolũtarie pene.interioꝛes voluntarie
culpe. Abi erit fletus et ſtridoꝛ dentiũ Gletus ꝓ va⸗
no mundi gaudio:ſtridoꝛ dentiũ pꝛo vario coꝛpis cul⸗
tu. Gletus refert᷑ ad caloꝛẽ nimiũ:ſtridoꝛ dentiu ad fri⸗
gus nimiũ:letus toꝛquet ꝓ obmiſſis:ſtridoꝛ dentiuʒ

nec vt amicus venit qui cũ ceteris nõ intraiut honoꝛa
tus ad nuptias:aut qꝛ amicus eſſe poterat ſi cõpte v/

niſſet. Nuptialis ptinus veſtis ad opimentũ et ad oꝛ⸗

namentũ coꝛpis erat.maxime ad ill qui in nuptijſ hbo
noꝛatoꝛũ exquirit᷑ habens pulcrã aptitudinẽ ad indueè⸗

dum et vt conuiuarũ non offendat imo delectet aſpe⸗
ctum. Sed nulle nuptie honoꝛabilioꝛes qᷓ; chꝛiſti et ec
cleſie:qua ſibi querit nõ hñtem maculaʒ neq; rugam.
Omnes nuptie quidẽ eo nobilioꝛes et digmoꝛes ho⸗
noꝛe quo purioꝛes exiſtunt:in quiba nõ coꝛpis ſed mẽ
tis et moꝛũ oꝛnatus exquirit᷑ vbi nuptialis veſtigẽ i
nocentig.et ſi non cuſtodita ſaltem recupata illa inten
Hñe viuendi:qua nec ſeipſum turpitudine peccatoꝛũ
maculare velit.nec pꝛorimis inferre iacturã.Et eſt illa
pꝛima ſtola que ꝓdigo filio reuertẽti exhiberi iubetur a
patre:et illa tunica incõſutilis que indiuiſibilẽ vnitatẽ
ſidei et caritatis et iuſte vniõis habet.q̃ qui careta nu⸗
ptijs militãtis eccleſie ſi non coꝛpe ſpũ tñ repellit᷑ non
admittẽdus ad ſuꝑas.niſi ꝑ debitã penitentiã ad iſtas
pꝛius viuens fuerit reuocatus. Qua quis indutus ꝑ⸗
mittit᷑ in iſtis re ſidere nuptijs:tranſferendus poſtmo⸗
dũ in eternas. Sed cũ hãc veſtẽ nõ hñs argueret᷑ ob

De parabola phariſei contra de ſe pꝛeſumentes et

iſta Qui ſunt qui in ſe cõfidũt niſi a ſeipſis exiſtimã⸗ Cc

cruciat ꝓ cõmiſſis.:o tonis eternis pꝑditis flet?eter⸗
nus erit:pꝛo inflictis eterne ineuitabiliter penis den⸗
tium erit ſtridoꝛ cõtinuu en ibi qui nõ fleuit hic
ſtridebit ibi q hic ad deũ coꝛde valido nõ clamauit/EGle
bit ibi oculus qun hic ſecutus eſt cõcupiſcentiã ochlox
ſtridebit et dentiba qui ſibi pꝛohibita vlut mandens
dentibo incoꝛpoꝛauit.

publicani pꝛo his qui ſe reputant peccatoꝛes ſcom Lu (S
cam tm̃. Capitulum XXV UWMW
Eteſtat oñs de ſe pꝛeſumentes et eos qui ſibi
d iuſti vident᷑ conndentes in oꝑibus bonis mẽ⸗
teis iuſticiã non querentes. maxime cũ ſe cete⸗
ris pꝛeferunt etiã incognitas hoibo aĩas velut eis ine
q̃les aut maculoſas de piciũt:contra quos chꝛiſi?ſub⸗
iecta pabolam intulit! Dixit autẽ ad quoſdam quiĩ ſe
conſidebant tanq; iuſti et aſpernabat᷑ ceteros ꝑpaltlam

tes eſſe virtutes et de ꝓpꝛia virtute gloꝛiantes acſi eis
opoꝛtuna nõ eſſet mia dei cõſidentes in ꝓpꝛiaꝝ iuſticia
factionũ.Qui chꝛiſti miſteria incarnationẽ nationem
actiuã vitã et contẽplatiuã eius cõuerſationẽ ⁊ doctri
nam ſigna et oppꝛobꝛia penas et crucẽ moꝛtẽ et ſepul⸗

mutuit velut excuſationẽ nõ hñs de foꝛefacto carẽtie turã reſurrectionẽ et aſcenſionẽ.cõſirmationcex ꝑacli

S“”M ul(ũu intus a conſciẽtia moꝛderet᷑ ꝙ hanc wſſtẽ habere ꝑo to/quctoꝛitatẽ clauiũ.effectũ ſacramẽetoꝛũ nihilopẽde
t tuiſſet:et extra clamaret foꝛefactiↄtra deũ/Et ſane mẽ tes:a complacẽtia ſuarũ directionũ diſtoꝛti. Sed ma
4 tis excuſationẽ nõ querere in peccatis:qð eroenbat va, ledictus hõ qui conſidit in homine Et qui cõfidit in e
uid Non declines coꝛ meũ in verba malicie:ad excuſan ipſo nonne in hoĩe confidit An vnuſcluiſc; ad ſeihyßm —
1 das excuſationes in peccatis. Et accuſatio potius qᷓ; ex

tm̃ eſt homo/ Oed peio? adiecta conditio.qm̃ cõſiden⸗ v u E e
tia ex iuſticig ſumit exoꝛdiũ:cũ oẽs iuſticie noſtre ſint .

quaſi pannus menſtruate. Et etiam aſſerit ipſe ſalua⸗
toꝛ cum oia bene feceritis dicite ſerui inutiles ſumus:
feciſtis qð debuiſtis Et aplus Quid habes qð nõ acce

cuſatio diceret᷑ vbi mãdati apparet trãſgreſſio manife⸗
ſta et peccati ⁊ cciminis certa cõmiſſio:nec boni latet aꝑ
ta derelictio. Sed nec iſte obmutuit ex virtute. nam ⁊
H ſic veniã poſtulaſſet. pmittens errata coꝛrigere:nõ enĩ nſtis us
— tam ſeue multari a dño iuberet᷑. Sed ptinax in aĩo iuſ piſti.et ſi accepiſti quid gloꝛiaris q̃ſi non acceperis. Et
R ſus eſt a mĩſtris tradi in tenebꝛas exterioꝛes. Nã l tũc alibi Mon ſumus ſufficiẽtes aliquid cogitare ex nobię
ri diyit rex miſtris. Ligatis pedibo eius et manibo mittite tanq; ex nobis:ſed oĩs noſtra ſuſficiẽtia ex deo eſt. Et q

Nle eum in tenebꝛas exterioꝛes eriq; qim arguti gloꝛiat᷑:non in ſeipſo ſed in dño gloꝛief᷑. Vñũ igit cõſide
noõ erubeſcunt. ſed ſemetipſos excuſant et ſalſitate tu⸗ tia ex ꝓpꝛia iuſticia exoꝛitur in Hib/ Execrabilisẽ oĩs
rd ent vt cayn.qui odio fraterno innocentẽ fratrẽ vena⸗ homo deijciendus a deo vt ſpũs ille lucifer de celo ſi cõ .
60 bat q anteq; pficeret et poſt patratũ fratricidiũ vocatꝰ fidat in ſeipſoſuſtum ſe reputãs ex actionibo legiſ/Sʒ J H
u4 a dño non erubuit: pptius conabar᷑ falſam excuſation? necdũ lex moyſaica ſed etia euangelica p oĩa deducta
ſ aſſumere. NHecnõ et parẽtes ſui a tali ꝑuerſitate nõ fu actum non ſufficeret ad iuſticiã:miſi iuſtiñcati eſſemus
erunt exoꝛtes qui et exiſtentes oĩm en peoe in pec⸗ in ſanguine redemptoꝛis/Geuerius quide decernen/
4 cato et in delicto ꝑ inobedientiã depꝛehẽſi ercuſauerũt gum eſt in eü quis ſeipſo ſe reputat iuſtũ. ſeueriſſime 2 2„ votl-r
ſe:in auctoꝛẽ eoꝛũ et vnus in alterũ ⁊ in ſerpentẽ erimni ptinus in eum qui ĩ ſua et pꝛopter ſuas iuſticias alios ſ 7 .
* na refundentesut᷑ alij qui arguti ad peioꝛa labun aſpnatuſemetipᷣm ſupioꝛẽ ad alioſ compatiue aut de
tur vt lerodes et exrodias cu arguerent᷑ aiohanne ba⸗ ſpectiue conſtituẽs:aut pꝛeter cõpoſitionẽ alios iniq̊s
ptiſta poſt inceſtũ homicidiũ cõmiſerũt:et qð grau eſt ſeipm dütarat iuſtü fuerit rbäratug Twe⸗ redargu
bi in eũ qͥ eos de haratro dãnatiõis conabat᷑ crige . tus helias fuit cum audiuit.reliqui mibi ſeptẽ milia vi
o ti vero arguti ſilent nõ inueniẽtes quid obijciãt writa roꝝ in iſrgel qui nõ curauerũt genua ſua añ baal:qͥ nõ
e⸗ ti:velut hic q obmutuit redargutus nõ tñ in aĩo coꝛre typo ſupbie ſed veſectu ignoꝛantie bonoꝛũ ceteris depᷣ
ctus aut tactꝰ vera penitẽtia vt vemiã poſtularet/qũbẽ⸗ uatis · ſolũ ſe iuſie credentẽ atq; agentẽ opinabat᷑ eẽ re
tur ligari ꝑedes:ne ſibi affectus boni intellectůs vri lictum. Quãobꝛzẽ adiecit ſaluatoꝛ palvl qᷓ talis cõfun
iſn vltra ſubueniant. Similiter ⁊ manus:me oꝑatio bono deret᷑ non vera ſed pꝛeſumpta iuſticia et elideref conſᷣ
er⸗/ rũ foueat urvro⸗ eſe Kal cõpeditus ne pꝑenas poſ dentia ex ſentẽtia diuina dãnata:et oibo neceſſaria ex/
inn/ ſit effugere: et manibo ligatus ne valeat cõpedesa pedi altaretur hũilitas . Duo hoĩes aſcenderũt in tẽplũ vt õ
tin bus remouere.vt ex omni parte deñciat copia eugde oꝛarent Bona duoꝛũ ſocietas ſed et pluriũ in paricul
ge di:et omnino a libertate poſſibilitatis ꝓpellatur/Exte⸗ tu ⁊ in virtutũ connexione ligata in eadẽ intentiõe pla .
eret rioꝛes tenebꝛe pene ſenſibiles ſunt: qm interioꝛes ſůt cen di ei cni bona cũcta placent:⁊ diſplicẽt inimica vir⸗
Cbti quas ptulit homo interioꝛ dum peccaret.necnon et te tutibus/Erant iſti duo ſed neq; volũtate aut intẽtiõe
ns nebꝛe in ex terioꝛes et interioꝛes etiã diſtinguuntur wt ccibant in vni aler ſibiplae ositer koiß aig dniu⸗
SS ia 3
nti
ns

2— ,1—

1

ðèð OWU — =
K =è 4 2 G orr

2

Liber

cens. Sed ſibi placens deo diſciplicens faſtu erat: ſecd
ſibi viſplicens deo in humilitate placebat/ Aſcenderut
in templũ.audaĩi᷑ alcenſus ſi nõ agat᷑ fumo ſupbie.ſi
ſiat ab imis ad potioꝛa.ſi a carne ad ſpum.ſi a ſpu in de
um.ſi de mundana cõuerſatiõe in oꝛationis et cõtem⸗
plationis locu. Et beatus q aſceſiones in coꝛde ſuo di⸗
ipoſuit in valle lacrumarũ vt aſcenderet in latitudie di
uinoꝛũ cariſmatũlſcenſus in templũ dimeſionata lõ

gitudine latitudine altitudine virtutũ vitauu et viui⸗

ncantiũ rationales aias hoim Et templuũ vmi ſacramẽ
toꝛũ eſt locus:quo adoꝛãdi niat aſcenſus. Opoxunaé
occaſio huius aiceſiomis et expediẽs moꝛbo contendẽe
tiũ captare celeſtia vt oꝛatio ſiat ſine qua ꝓtinus deſici
unt iam inſiſtentes virtutes:et nõ habite in poſſeſſioę-

nẽ non veniunt.Abſq; ipſa non pellunt᷑ moleſtatia:ne⸗

—

PrRr-

q; pꝛohibent᷑ eoꝛũ bella que pnᷣt de nouo cõſurgere. MRe
cta eſt in hpibus ipſa ſocietas:ſi ad oꝛandũ coitur in te⸗
plũ dei. Sed qm̃ ſpũs eſt deus et veritatẽ amat. neq;
templũ neq; deſertum neq; ſolitudo neq; eccleſia neq;
cubiculũ manufactũ ſuſticiunt: vt oꝛatio in conſpectu
ñi dirxigat. Sed ſpũs et veritas oꝛatione deducut añ
thꝛonũ deiꝓpulſantem valide aures eius: vt repoꝛtet
fructũ directionis ipſius/HNon aũut iſioꝛũ vnus oꝛatio
nis eſt modus nec ſimilis fuit cõditio ꝓſeucãdi: nec ea
dem imagine coꝛã deo aſtiterüũt. Na vnus eleuabat᷑ in
aĩo.exultabat de ſuis oꝑibus in ſemetipio:oꝛe quidẽ ſe
metipᷣm coꝛã dño ex laudibo extollebat. Alter vero in

aio peccatoꝛũ pondere grauabat: erubeſcentiã patiens
totus in ſuipſius cõfuſione manebat. Maniſeſtat hec

iſtoꝛũ diſſimiles actiones. Qm phariſeus ſiane hec
apud ſe oꝛabat.Deus gratias ago tibi: quia nõ ſum ſi⸗
cut ceteri hoim raptoꝛes iniuſti adulteri welut etiaʒ hic
publicanus Solũ initiũ oꝛatioms laudanduʒ repꝛe/
henſione cares:cũ gratias agit altiſſimo Sic expedit ſi
eri omnis oꝛationis exoꝛſum vt de oibus gratias aga⸗
mus dño deo noſtro:alias que oꝛado ſequunt᷑ pentus
euaneſcunt. Sed nec iſte phariſeus mediũ ⁊ oeatiõis
ſinem recta directione pfecit in ſpu et in writate cõſi⸗
ſtens.ſed illam omnino diſtoꝛſit in pꝛauu:cũ ie nõ eſſe
ſicut ceteri fatebatur/Ergo ꝓ iſto locus ſingularioꝛ ſi
ſaluandus.et fi damnadus pena diſtinctioꝛ:ſi non ha⸗
bebat cum ceteris poꝛtione.Et ſe pꝛeferens ceteros iu
dicabat:denunciãs raptoꝛes miuſtos adulteros in agẽ?
is/ Inſpiciat᷑ attete iſia puerſitas:et cõfidentia mala
de inſticia pꝛeſumpta ꝓpueniengj vemenſ hic ante dei
tribunal in ſuo tribunali ſe poſuitc:vt ſemetiplum iudi
cansja criminibo autoꝛi tate ꝓpꝛia in ablolutionẽ pꝛoſi
liens qui nõ erat vt ceteri alos condemnans ꝙ eſſent
vtiq; rei:in auctoꝛitate ſua factus eſt audax.nõ in diui
na ſubiectus/æld iudicandũ alios venit iniuſie:nõ ipſe
iudicandus vtiq; iuſte.Nõ pectus ſuũ ꝑcutiebat in cõ⸗ 4
tritione factus pꝛo culpa:ſed oĩm et ſocij pectoꝛa wlut
culpabilia feriebat. Suoꝛũ oblitus crimini:alia iudi⸗
cabat.Alioꝛũ oblitus aut ignarus bonoꝛũ: ſua bona ſu
Per oĩa pꝛeferebat. Et quẽ ha bebat in templo et in oꝛa⸗
tione ſociũ aduerſo aĩo condenabat ex vitioannectenſ

ad ſin laudẽ alioꝛũ cõdemnationẽ augmentum ad cri
men: vlut etiã hic PabincanasEc uid oꝛanteʒ

um deuitat dicens. Ho

tio.Non iuſtic

pꝛo ſe opoꝛtet alioꝛũ peccata palnrere. Na ſi oꝛat pꝛo ſe/
vt quid decernit in alios. Sl oꝛat pꝛo alijs cur iudicat
et non miſeret. cum in partẽ mie nõ iuſticie tẽdat oꝛa⸗
cia non iudiciũ ſed miam oꝛatio depꝛeca
tur. ſiue ꝓp ſe ſiue pꝛo ꝛoximis effundat᷑ et oĩno idio⸗
OCEHRSöä. on intres in iudiaũ cũ ſeruo tuo
dñe:qꝛ nõ iuſtificabit᷑ .

it᷑ in cõſpectu tuo oĩs viuesſaliS
ſed ad caſum thꝛonũ cõſcendit q̃ temerarie de aljs in

4

dicat.ſemetipſum vero velut immaculatũ et immunẽ
a veuctis abioluit. Hon eſt iſta oꝛatio ſed iudicium. nõ
ſuppucatio ſed ſupꝑlatio pꝛo pꝛeſumptis iuſncijs et in ꝓ
xumis ignoꝛanter vitijs exii nmangſtih pꝛofunidam rui
nam ſe confert qui aſcendit ad iudicia ceteroꝛũ imo et
vmius:pꝛout iſte cernebat in ſuũ in oꝛanoe ſociu pu
biicanu Pgl tẽ Weñ tepuũs et locũ capiat ſeipm cæ=Pr -=
cum ſuis miquitatibo ſtatuens coꝛã dno:cunctas iuas
iuſicias pretermittens nii memoꝛas bomi luarũ actio
num. ECrteni ſi wona ſunt cõmendatoꝛe nõ indiget: nec
expedit ad memoꝛia eius reducere qui cucta nouit an
teq; fiant. Exquo facta ſunt bona oꝛatione non indiget
ſed oꝛare erpedit vt futura bona ꝓueniant. Non venu⸗

ant in oꝛantis iudici anie delinquetes:qᷓq; et piu ſit
oꝛatiomb huihibus iuuare omes erred Ki A

ſunt abijcienda poſt tergum:vbi ante diuinum coõſpe⸗
ctum ie ſtatuit verus oꝛans. Quid hic male oꝛans ha⸗
bebat tractare de ceteris miſi eos iuſus et huminb pꝛe
abus adiuuare. Ded ſi wolebat oꝛando pꝛodeſſe: iudi⸗
care pꝛotinus non debebat. Igitur aut oꝛet pꝛo ſe aut
pꝛo quibuicunq; indigentibus qui coꝛam deo in fidei
templo ſe aſtruiq aut pro ſe tin:in alios nec mẽoꝛia ſeu
aliqu:ibus inuectiuis preſumptuoie decernens. Non
oꝛat ſed iudicatnon laudat ied blaſphemat.non cõme⸗
dat altiſnimo vota ſua ſed vituꝑerat aliena:qui detrahit
actionibus pꝛoximoꝝlefas aliud ſue puerſitatis an⸗
nectebat ad cumulũ:cum ſuas iuſticias in oꝛationii iu
dicium deduxiſſetl YHeiuno bis in ſabbato. decimaſ do
omniũ que poſſideo Mon apte iſte memoꝛ erat verbi
Phetici ꝙ omnes iuſticie noſtre quaſi pinnus mẽſtru
ate. MNecuam euangelicus factus erat:vt noiceret ꝓeẽ
ex benefactis ſerui inutiles ſumus debitum nobis po
ſitum fadentes.Non enim ſe iactaſſet ex opere:nec bo
noꝛum cõmemoꝛatio ſibi fuiſſet ad culpam ſi ex humi

litate feciſſet. Hoc enim fecit cacheus:ſimiliter et pau

lus fecit· YAlle vt aduerſus chriſtum murmurantes re
primerei ꝙ ad hommẽ peccatoꝛe diuertiſiet: Paulus
wero vt inamier gloriantes humiliaret. Hic auteʒ ppha
riſeus vt ſe ſuper oeẽs extolleret et exaltaret ſeipſlum p⸗
parans ad ruinam. Scriptum enimeſt Ante ruinam
eraltatur coꝛ. Sed ſapiens oꝛabat Extollentiã oculoꝝ
meoꝛum ne dederis mihi. Oꝛare aduerſus coꝛdis ſup
biam expedit quoniam facile humanus animus exar⸗
deſcit ad eam.ex qua demum exaltatus deicitur. Et ex⸗
tollentia intellectun veuitanda:ne nobis aliud videa/
mũr eſſe q; ſumus.Et qui preſumendo eleuant coꝛ ſu
um domini dei obliuiſcuntur:ac ſi a ſeipſis nõ a deo bv
na poſſiderent et facerent. Oe quibus per pꝛophetam
dictum eſt· Eleuauerunt coꝛ ſuum et obliti ſunt mei.
BGeipſum non deum ſufficientẽ a ſeipſo aſpicit.qui bo
na ſua laudibus effert cum non ſimus ſufficientes co
gitare aliquida nobis tanq; ex nobis.ſed omnis ſuffi⸗
cientia noſtra er deo eſt. Qua male gloꝛiando ſe iactat
quem infallipulis iudex non appꝛobat M:oinde inquit
aplus.Qui gliat᷑ ĩ dno gloꝛier. Non enim qui ſeipſuʒ
cõmendat ille probatus eſi:ſed quem deus cõmendat
Memo iudexet teſnis et laudatoꝛ eſſe xebet operum ſu
vꝛi. MPauci eni ſunt qui ſua ꝓpria non decipiãtur in cã
Hropeium placitum in homimbus dominaturalioꝛũ

Diſcretioꝛbus eſt cõmittenda iudicijs. Que ꝓpter deũ
aguntur ipſius ſunt cõmittẽ da iudicio an laude an vi

tuperio digna ſint. Probatusa ſeipſo aut ab homini⸗
bus coram do reprobatus eſt. niſi com mendatus ab
pſo qui opus quale ſit et intentionem quo tendat qaf

ſectio uantum inualeat precognoſcit:qui eti⸗
plus magnis aflectibusq; opibus bit 1 phariſeo

De parabols

phariſaica pꝛoceſſit oꝛatio:vt diuiſus a ceter oꝛationeʒ

ſuam a virtutibo ſequeſtraret. Vocalis quidem oꝛatio/
non oꝛatio vera:ſed opus virtunis eſt. Elirtus in habi⸗
tu mentis:opus eius ad exeꝛcitiũ coꝛpis ſpectat.Diui

ditur plerũq; opus a virtute:vt neca virtute ꝓcedat⸗

opus virtutis appareat. Er intentione agentiu opa iu⸗

dicantur. Intentio internaſpondus opibo facit. Dꝛeat
ſepe ſed non ex illa virtute oꝛandi qua olum in ceü in⸗
tendit᷑magis aũt in tentiõe placendi his qui ſoꝛis ſũt.
Similiter et ieiunium ag᷑ a erc 18 Gione ſiqui
dem er publicano humnlis oꝛandi foꝛma obijcit q w⸗
lut phariſeus ingreſſus in templum ad ꝓpiciatoꝛiu nõ
ampꝛopinquauit: neq; ad ſecreta velamina et ad ſancta

ſanctoꝛũl Sed alonge ſtans nolebat oculos ad celũ le

uare:ſed ꝑcutiebat pectus ſuum diceẽs.⸗.ũñe Puiciꝰ eſto
mihi peccatoꝛi Aut iſte publicanueæex iudeui erat pub
licis officijs deputatus ſicut et matheus:qut ex gentili
bus ad hoc ꝑ ſenatoꝛes romanos reipublice oꝛdinatuſ
Quoquo mõ ſe haberet rei.officium videbatur in cri⸗
mine. Aut ſola pabola eſt ſine veritate geſtoꝛũ quãuis
ſeriem acceperimus in idem redit lcõm intentione et
ſententiam ſaluatoꝛis:qui volebat oꝛdinare humiles 7
bũiliare ſuꝑbos. Ingreditur ille templũ ſcʒ ſalomoniſ
ex licentia qua cunctis ad oꝛandum patebat introitus
vt ipſe dicato temploa dño poſtulauit VIngrediat᷑ qs
oꝛare patrem wlens catholice fidei tempiu de cõmuni
dei licentia qua oẽs inuitant᷑ ad fidem:et tipum poꝛtet
in anima et coꝛpe publicani/Gtet alonge conſiderati⸗
one humili et in ſeipſo ꝓpꝛia reputatione vileſcat quia
longe ſumus a deo inñmito interiecto ſpacio naturarũ.
Ille deus. nos homines.ille immoꝛtalis. nos moꝛta⸗
les.ille iuſtus nos iniuſti.ille pius nos iniqui.ille bea⸗
tus nos miſeria natura aut yoluntate conſiſnmus. q⸗
uis ex vnione naturarũ ſit facta quedam ꝓinquitss.
Seg nec ille deſtitit eſſe quod eſt:nos deſunmus eſſe⸗ e
quod finmmus/oñnge ſiandum:quia peccata noſtra ſũt
que diuiſeruuit inter nos et deum. Longe: quia a lege
eius lõge facti ſumus:qũ per impietatè a deo receſſe imꝰ?
conuerſi ad nos et ad delectantia foꝛinſecum ſenſ uz re
cedentes ab ipſo in terra ſcripti ſumus:et ad illam icli
nati pꝛeſſi deſuper pondere peccatoꝛũ quanta magni

tudo inuiſibilis ſpacij nos ab ipſo ſeternit:ſi mente ri⸗

mamur in dignitatem noſtram in quã nos culpa traie
cit.O q; ineffobilis longitudo vbi nulla conuentio lu
cis ad tenebꝛas.chꝛiſti ad belialicos. virtutis cum iniqᷓ
tate. VUbiq; nobis eque deus adeſt:nos autẽ ab eo mo⸗
ribus et affectionibo elongamur. non terrenis ſi pacijs
neq; marinis diſtantijs.Ac per hoc longe ſe mente ſia⸗
tuat ille qui pꝛo ſuis abeogandis criminibo oꝛat⸗ mĩaʒ
pꝛecatur in ꝓfunda contẽplatione factus ſunpſius:qᷓs
er natura/qualis ex culpa et affectione cõſiſtat Attamẽ
iſta elongatio humilis ppinquitatẽ facit ad deũ virtu⸗
te quidẽ que maioꝛẽ vim qᷓ; coꝛpa cõnerxionis et cõiun⸗
ctionis habet. Seatus ergo qui nouit cũ odio facti q̃n
tum a deo receſſerit in regioneʒ longinquã nullã ima⸗
ginẽ bonoꝛũ habentẽ:ſolũ taleiſ recipientẽ tenentemq;
incolas omniũ bꝛutorũ aĩaliũ in ſimilitudine cõuiuen

tes. Initium repedandi ad patriã dulcẽ ſi quis cogno
nerit quam in amarã et remotam reefſerie ſuc ⸗
Stans iſte ſic alonge nec volebat oculos ad celũ leua

re. Mos antiquoꝛũ oꝛatoꝛũ fuit et chꝛiſtus aliqñ ſerua
uit vt oꝛantes oculos leuarent in celum: vlut in altuʒ
locum pbi ſedere deceret altiſſimã maieſiatẽ Fecerunt

boc q;plures ſancti patres veteris teſtamenti etiam gẽ

tiles ad celu leuabant oculos:cum ſuos deos deaſc in
ſuis opoꝛtunitatibo precarent᷑.Et ſummũ dei eſſe ĩ ce

₰B

Baluatoꝛis

lis imo ſuper celos ab ommibus natiõibo creditum eſt.
Et dauid gpte diſſeruit:ad te leuaui oculos meos qui
habitas. Et Hieremias tremens ait. euemus coscia
noſira cum mamby ad dñm in celo Ex multis eti min
tis ꝑſpicue oſtenſum eſt ad celum wros ſi uſpicere oꝛa⸗

toꝛes in deſignatione ꝙ quauis deus vbiq; ſit ibi ma/
xime ob excellentia loci quo mimme indiget ob oſtenſi

onem ꝓꝙ in altiſſimis habitat: et ad illa humanis inin/
ſibina loca homines inuitat. Sic ex infuſione atq; do⸗
ctrina codibus hominu infuſum eſt. et vt quoda pꝛeſa
gio auelli querant homines a terrenis. Quia celu celi
dño:terram aut dedit filijs hominu. Sed vera humili
tas arcet ? ꝓprioꝛum facinoꝛum conſideratio vetat vt
nec oculos leuemus in cel ad illam ſq; regionem q̃ no

bis aliquo naturali aut ciuili iure non cõpetit Eit quid

motalbus et miſeris lares immoꝛtalin et beatoꝑꝝ ocu
lis fatigare Ignoꝛo quid magni nouerit iſte publcanꝰ
ꝓ nec oculos voluerit ad celum leuare qð non ſolũ ho⸗
mines ſed etiam incuruata in terra aĩalia intuent. Edi

dit et reliquit oꝛatoꝛibus poſteris ipſe doctrinã qua hu

militate cu ad oꝛationẽ accedimus repꝛimamur:cũ nec

voluit oculos ad celũ leuare.egimus etiam anachoꝛi

tas et q;plurimos cenobitas oꝛantes nec ad celos ob
confuſionẽe ſcelerũ. ob indignitate. ob humilitatẽ nec
oculos leuãtes in celum wllut illius patrie offenſoꝛes
et indigni exiſtentes aſpicere lares mundoꝛũ et imma
culatoꝛũ ſpirituũ qui altiſſimo ab initio inculpate ſer⸗
uierunt:neq; der voluntatẽ facientes in terris ſicutĩ ce
lis agitur et impler᷑. Sed quãto magis oculos coꝛpis
ex humilitate ſubmittebant:tanto amplius mterioꝛes
oculi leuabant᷑Et qq; plalmiſta decantet:ad te leuaui
oculos meos qin habiulas in celis ſic intelligeqũ eſt
auxilium ⁊ omne bñficium noſirũ aliũde nobis pꝛoue
nire non poſſit neq; poſtulandũ ſit ab alnjs dijs pꝛeter

qᷓ; ab eo qui habitat in celis non ſitu coꝛpis ſed in ple,

nitudine oſtenſe maieſtatis.Attñ parũ aut nihil vidẽ⸗
tur alta ſapientibo et hoĩibus curioſis actus coꝛpaleſ ad
diuinum cultů exrhibitinon gduertentes ꝙ metis q̃li⸗
tas qualificauit et coꝛpus.⁊ ſicut ipſa conſuſtit iplũ cõ⸗
ſiſtere fecit:et pꝛo ſignis ſunt oſtenſiones qualeſcũq;
foꝛinſece.cuiuicemodi exiſtant inuiſibiles anime qlita
tes. Et coꝛpaliter virtuoſis actib colendus eſt deꝛete
nim ipſe ad nos non ſolum ſtudio mẽtis ſed coꝛpis ex⸗

ercitio factus eſt.Apte igit᷑ iſte publicanus mente ia ex 1
male actis contritus oculos non leuabat ad celũ cuiugs

habitatoꝛem lummũ et ſibi aſſiſtẽtes in terra

quo veterem poſita ſeruant ſidera legem. nulla iobedi
entia irritatam ſuꝑ quod angeloꝛum cetuſ coꝛã eterno
deo inoffenſibiliter gratulatur. Que iura celum aſpici
endi hoibus compꝑetunt.creatione conuerſatione atq;
affectione terrems. Sunt ne ſolute inimicitie quaſ cũᷣ
deo ſupniſq; ciuibo noſtra pꝛauitate contraxrimꝰ. Dul⸗
tam moderationis materiaʒ poſteris pꝛebuit publica⸗
nus:magis vero ieſus ſuo cõmendans oꝛe ipſius hui⸗
lem actionem. Qui longe ſtans oculos nec leuanſ ꝑcu

tiebat pectus ſuum dicensl Domine ppitius eſto mi
hi peccatoꝛi Nercutiebat pectus non vt exterioꝛem

coꝛpis aliqua partẽ magis delinquentẽ.ſed velut ſub qᷓ

quieſcit inquietum ad mala hominis coꝛ ommũ mala
rum actionũ fontale pꝛincipiũ:a quo exeunt que homi

nes natura bonos inquinant.· Et mos contractus eſt (··⸗

apud fideles in eccleſia ſancta dei ꝓ penitentes pecto⸗
ra ſua tundant in ſeipſos culpam non in alios reſlecte⸗
teg et imienuts quodam modo qð animo de iquerũt
E llerti verbo dictum eſt ꝙ ꝑcutiebat pectus ſuum

aq 4

1 iaſſiſtetes in terra offenge/
rat. MPꝛoinde diſcrepãs a legibo celi cur aſpicit celuʒ. in

5õäs
IP- 1— .

.——
r 2

non alienum:non in alium refundens culpam nõ cau

ſam non occaſionem nõ ſuggeſtionẽ ſathanica ſed lei⸗

pfſuʒ criminãs:qui ſi nollet nullo pacto peccaſſet. Oul

ti enim ſumunt ſcutũ pꝛioꝛũ parentũ excuſationis im

ꝓpꝛie ſuſpendentes ad collũ allegantes excuſationes iĩ
peccatis:quas a ſe declinari petebat dauid. Non declies
coꝛ meum in verba malicie:ad excuiandas excuiatiões

in peccatis. In deum ꝙ ſicvoluit atq; pimiſit ſic natu⸗
ram fragilẽ fecit.in fatum in ſtellas in ꝓrmũ in necei⸗

ſitatẽ in conſuetudinẽ in exempla maloꝛũ culpa ꝙ ma /
le fecerint inferentes nec ſuum pectus ꝑcutiit: ied iuf
fugium indecentis excuſationis naaru Sied men

titur imiquitas eij duplici baculo repcuſſis vt nec excu
ſatio in peccatis locum habeat que iola voluntate dele⸗

dicandis ſepe opoꝛtuna eſt excuſatio aliena vel ꝓpꝛia. ne
innocens penali ſententia inuoluatur:ſed apud deu in⸗

fallibiliter oia cognoſcente nulla excuſatio erxpedit. nul

la tergiuerſatio congrua nulla in excuſatione verwꝛuʒ
vrbanitas opoꝛtuna.qm̃ alia ſcientia ſibi non poteſtin⸗
ferri de rebo q; ab eterno habuerit:qui nouit oĩa ſicut
fienda erant anteq; fierent. Neq; vt hõ iudicat verꝰ de⸗
us qui eque falli et fallere nequit. Ygicur ſi mala com⸗
miiſeris quid excuſas. Quid autem trepidas ſi non fe⸗
ceris.Ald huius peccatoꝛis publicani imaginẽ vnuſqᷣſ/
q; percutiat pectus ſuũ conteres in aĩo ſemetipſum ſo
lum ſe aſſeꝛens ſuoꝛum maloꝛũ actoꝛẽ ſineę admuxti
conſoꝛtij aut excuſatiõis impꝛopꝛie
ſua pectoꝛa tundentes mole contriti pꝛeactoꝛũ maloꝛũ
ſed nec ſummouẽtes occa ſiões et cauſas.nec cautelas
preparates ad poſtera. nec ſemetipſos ad optima diſpo
nentes:confirmant tunſiõibi peccataſnõ remouẽt. Ex⸗
pedit autem ad remoueda peccata et ad pꝛo foꝛelactis
miam conſequendã cũ mentali penitudine atq; tunſi⸗
one pectoꝛis occaſiones et cauſas remouete mclie
in cautela maxima fieri pꝛo futuris:et oꝑe ſuſceptibilẽ
fieri antidoti virtuoſi. Adiecit etiam iſte publicanuſ ad
tres coꝛpeas actiones ꝓſeucatiuũ verbum dicẽs! Do⸗
mine ꝓpitius eſto mihi peccatoꝛi Cõfiterur dũm oĩm
creatoꝛe· confitet ꝓpicium.confitetur creaturam ſe eſſe
quam fecit dicenſ mihi.conſitet᷑ malũ qð ipſe appoſuit
adijciens peccatoꝛi.Acſi diceret. Omniũ deum verum
dñm meũ voco et peto adeſſe pꝛopiciũ.Pꝛopono qᷣͥd fe
ciſti:⁊ quid feci. Tu me feciſti ego me peccatoꝛẽ feci Er
go ꝑ te remitte quod feci ꝓpter id quod tu creando feci
ſti. Si peccatoꝛe ſolum alpicis quem ego feci:damna⸗
boꝛ. DBi me vero quem tu creando feciſii conſideras: p⸗
icius eris iniquitati mee.ne deroges creature tue Nõ
ſolum allego quod feceris quia culpa ex factione caret:
nihil enim maculatum facere potuiſti. Pꝛopiciatione
non indiget qð culpam non habet. Nec dumtaxat alle
go quod feci quia dignum eſt a ꝓpicatiõe repelli. Etrũ
qʒ connecto petens:mihi peccatoꝛi domine pꝛopicieſto
Fidelis iſte ſermo et omni acceptiõe dignus.veritateʒ
conſfiteri exiſtentẽ ſcilicet creatũ peccatũ.creatum vei
et peccatum hominis.creatum mihi.peccatũ peccatoꝛi
vt ex humili confeſſione veritatis gratia exauditionis

obueniat. Auid enim eſt homo niſi creatura quedã di⸗
.

gna ſactaſi umme donata pꝛo eo ꝙ in ſua editione ima⸗
ginem ſui creatoris accepit non in viſibili ſed in inuiſi
bili parte vt eſſet ſpuͦs incoeruptibilis immoꝛtalis libe
ra in arbitrio:quedam iS

Aerütame multi

eluxio diuine bonitatis in terris

pꝛout ſepata ſubſtantis erat in celis apta vnioni diuĩe

Nr

quam in fine ſeculoꝛum accipiet receptaculũ diuinoꝛũ
cariſmatum:cui demones ad exerciciũ.angeli ad cuſto
diam deputati ſunt.ſuſceptibilis ex demeritis pene ꝓ
merito gloꝛie.tantũq; a deo diligi potuit vt pꝛo lua re⸗

demptione illum aſſcripſerit ſeue pene. Quid aũt pec⸗

catoꝛ niſi ommiũ hoꝛum vt eſt in ie deſtructoꝛet diſſi⸗
patoꝛ.auertens ſe a potioꝛibns ted ad minoꝛa conuer
tens pꝛopria delectatus poteſtate. ſui abijciens legem
ei. pꝛopter le contemnens deum.pꝛopter quem cõte⸗

mnere debuit ſemetipſum. Pꝛoinde vide me factum

tam dignum a teet peccatoꝛem tam malum a me pꝛo
quo edo pꝛeces. Pꝛopicius eſto mihi peccatoꝛi. Remo

ue additum: conterua creatum. Pοο dubio miaz ac
cipit miſer ſi ſuam miſeriam cognoſcedo etia in dei bo⸗
ctante aut conſentiente fiunt:que nulla lege aut impe
rio niſi diuinis aſtringit Mec penitentes dum excuſät
miaʒ coniequunt᷑.Apud terrenos quidem iudices qui
plerumq; ab ignoꝛantia detinen kin alioꝛũ cauſis diiu⸗

mitate confidit ⁊ expoſcit humunter quod neceſſarie no
uerit vtiliter qm̃ nõ obliuiſcetur milereri deus neq; cõ
tinebit ĩ ira mias ſuas ſcom quas dauid petiuit ſibi w
mam dari:et obtinuit cum dexiſſet:miſerere mei deus
ſcom magnã mĩiam tuã. Magnã poꝛro confitebat᷑ mi⸗
ſeriam qui dei pꝛecabat᷑ miam magnꝗ. Super infirmi
tate magna magna medicina depoſcitur: medicia ma
gna magnitudinẽ in firmitatis arguit. Et cum ipſe da
uid dixit coꝛam nathan peccaui audiuit extimplo:tran
ſtulit deus peccatũ tuuma te:et non vult deus moꝛtẽ
peccatoꝛis led vt cõuertat᷑ ⁊ viuat.Et de ipſo ſcriptura
dicit. Miſereris oĩm dñe et nihil eoꝛũ que feciſni: diſſi
mulans peccata hominũ pꝛopter penitentia. Manſue
toꝛũ aũt et humiliũ ſemꝑ tibi placuit depꝛecatio. Quã
obꝛem ſaluatoꝛ parabola coaptauit ſuꝑbos et in ſe cõſi
dentes aſpꝑnatoꝛeſq; alioꝛũ refellens:et hũiles in virtu
te firmauit dicesl Elmen dico robis deſcendit hic ab il
lo iuſtificatus in domũ ſuã ſcʒ publicanꝰ hũilis a pha⸗
riſeo ſuꝑbo. Elnde iuſtiſicatus Quia ſe cognouit inex
cuſate peccatoꝛẽ neminẽ alꝑnas nõ in ſe cõfidens ſo
lIũ mĩaʒ dei inploꝛabat:quẽ deus iuſnficauit ex mia nõ
inſpecta pcti miſeria. ab illo phariſeo remanẽete in alti⸗
tudine coꝛdis ſui. Ratio aũt irrefragabilis ſubinfertur
AQuia omnis qui ſe exaltat huminabit᷑.et qui ſe hũu
lat exaltabi? Eraltatio a ſeipſo ad caſum fit et eo pꝛo
fundius quo excelſius affectata ſublimtas Nemoa ſe
ipſo aſſumens honoꝛẽ dign eſt illo magis vo pꝛiuãd
Si lonus eſt hõ cur ſubumia petit. Si aũt malus de⸗
pꝛimi non exaltari meret᷑. Si lonus eſt virtute qͥs bo/
nus eſt. Elirtus nil extra ſe pſaʒ querit ratũ tenẽs vnũ
eſſe poſitoꝛẽ eiet retributoꝛũ infallibilẽ actiombo eius:
Ac ꝑ hoc apud hoĩes nihil querit:qui ex virtutũ actiõi⸗
bus ſperat a eo. Nec dicenda eſt virtus digna celeſti⸗

pus exaltationẽ apud homiĩes querẽs. de pꝛopꝛia vir⸗

tute preſumere nõ eſtꝓ virtute ſed ꝓ vitio iudicandũ
AQuo igitur te ex ꝗ et añ queo hõ te exaltãdo ptẽdis.
Vlq; quo: Jgnoꝛo.Ex quo. Ex natura ſubſtãtia ꝓpꝛia

copia rerum:ex adiectiſ qlitatib: Hoꝛũ mibil a te: ſec pe

nitus ab alio accepiſti. Ante quẽ vero. Si ante homieſ
virtutẽ pdidiſti et pꝛemiũ.cu virtꝰ/ nõ ſit ad oĩes ſed
ad deũ et fallunt et fallunt᷑ hũana iudicia:deus aũt im⸗

paſſibiliter ſe habet ad hec. Si añ deũ inuacuũ lalvꝛaſti
noluit eni infallibiliter oĩ te depꝛeſſiõe aut exaltatiõe di

gnuũ in iuſticia iudicahit nec ex dilatõe pꝛeteribit ipᷣa iu
ſiicia.niſi mutatie illã pꝛeuenerꝭ in alterã ꝑtẽ Cur igi

tunr in cõſpectu dñ̃i te eraltas qͥ nemine magnificat m⸗

ſi dignũ.neminẽ a ſe repellit niſi indignũ ex voluntate
ꝓpꝛia ima petẽs ad ſublimia extollere nõ in patiẽti aĩo

iain depꝛeſſus.Aliud eni eſt ab alio huiliari:aliud hũili
gre ſeipſum. Pꝛamum duphiciter ledit ſi defuerit volũ

taria patientie virtus:ſcom vo ſempꝑ ad pꝛemiũ reſer⸗
uatur. YIpſa pꝛotinus ſaluatoꝛis hic et qꝗlibi nobis eſt

De parabolis

patrona ſententia quia qui ſe exaltat humiliabi᷑:q̃ ve⸗
ro ſe humiliat exaltabitur. M
De paralola poſita pꝛo oꝛationis inſtantia ſcom ¶u
cam. Capitulum XXVI

rtum en ꝙ natura homnes facti ſumus xo⸗½
c luntate noſtra maliſgratia dei iuſti diuina ope

indigui:nullam ex nobis ſuſicientiã ſed fe⸗
ctum habentes.Et ni ſi abſterſerimus qð pꝛaua volun
tate cõtrarimus:iuſta in nos pena deſeuiet. Igitur vt
qð ſumus natura ſeruet᷑ et qo mala voluntare additũ
eſt depellatur.et vt iuſti exgratia ſimus: dei mia ⁊ adiu

toꝛio indigemus.Er vt defectuʒ in partẽ alterã trani⸗
feramus oꝛatione penitus opus eit:ex qua magna no-
bis cõfert᷑ autoꝛitas vt nobis feciales aiij necenarij nõ
ſint ſi reconciliari pꝑtimus apud deum. Unuſquiſq; ꝑ

ſeipᷣm poſt illã ſummã mediatoꝛis eterm atq; fecialis
humanitate ꝑ crucẽ tractatã concoꝛdiaꝑ oꝛationeʒ va
let inimicitias inter nos et deũ tollere ppibere contra⸗
riũ et obtinere qð expedit.veruntñ ſi pſeuerater oꝛaue
rit et ſi non deſtiterit etiã non auditus:nlxſitãter mẽ
ti pꝛeſigens qð aut ſuũ votũnut melius in tꝑoin loco/
in factop ipſo accipiet ab eterno deo eterne decretum.
Sepe quidẽ in hoc oꝑe de oꝛatiõe tactum eſt:ſed hic ſo
lum quod ſaluatoꝛ videt᷑ intẽdere ſcʒ oꝛationis inſtan⸗
tiam inquiramusl Quia opoꝛtet oꝛare et nõ deficere
Oꝛatio ſi ad quẽ fiat oꝛantis defectum arguit aut quia
patit᷑ qð moleſtat.aut qꝛ nõ habet qð expedit: necnõ et
copiã eius cui exhibe qð poſſit vtrunq; depellere Que
tam diu eſt agenda donec mala paſſio pellat:et pꝛeſte

tur expediens: Et qm̃ indeſicienter exterius et inter?

nos vndiq; mala pꝛemũt indeſiciente oꝛationẽ expedit
exhibere.Nec adhuc degẽtes penaliter in hac vita moꝛ
tali accepimus terminationẽ votoꝑ neq; aliqͥd vltra ve
limus imo nec velle poſſimus pꝛeter illud ſummũ bo⸗

num qðõ velle hominũ terminat: mõ faſtidit qͥn iꝑ habe⸗/

re velit. AInnumerabilia quidẽ ſunt pꝛemẽtia mala ma

xime illa inuifibilia qᷓ infert inuiſus hoſtis antiquus:ſa

tagẽs aĩam ſuis fallacijs auertere a vero 1 ſummo deo
ĩpellẽs in illã ſuꝑbiã:vt nõ eleuemur vñ et q̊ ipſe deie⸗
ctus eſt Munq; ab hac vexatione quieſcit:ſtudens aias
hoĩm illa ſagitta confodere qua ipſe non ab alio q;a ſe
ipſo confoſſus eſt. Et philargirie laqueis irretire cona⸗
tur:et intẽperantia ſumendoꝝ et lubꝛicitate bꝛutali in
quinat viſibile et inuiſibile noſig Rerdit ignẽ furẽ
tẽ in nature cõſoꝛtẽ et tetra caligine vidẽdi tedio pꝛoxi

mũ atq; fratrẽ:totũ eſſe noſtrũ inuoluit ad tepiditateʒ
et negligentiã inclinãs virilitatẽ noſtr uefſi oſipſi ctiãa

ſine demonibo facti ſumus demones:ſeducẽtes imo in
ducentes noſmetipſos in cogitationes et actiones ira
dignas/Obijcit ſe noſtris ſenſiba cũ ſiis amemitatibꝰ
mundus trahens eos in cõcupiſcentias ſuas:quos aĩa
male cauta poſt ſequit᷑. Et ſociata cũ eis:ſed ⁊ delectata

in eis cũ mundo poſito in maligno duicia pacta trahit
futuras et hoꝛrẽdas amaritudines paritura/ eũioꝛẽ

wro ſed apparenter amenũ p ceter ſeipᷣm vᷣnuſquiſq;
patit᷑ hoſtẽ:a qͥ quis erut vñ alios timeat vſſibiles ſeu
inuiſibiles nõ habebit/uſta etiã moleſta mudus ha
bet et infert et caro noſtra varie ſauciat᷑: vt ſeꝑe faciant
exoꝛbitare a via in ſuꝑna tendẽtes. Hec inceſſanter ſi⸗
unt ad nos vt nec ſine bello ſpaciuʒ vite pꝛetereat: nec
doꝛmẽs requiẽ accipiat agomſta. Nunqᷓ; et nuſq; in ſe
culo pax eſt ab his reb hoĩbo ſuꝑ terrã Ergo bella ĩſunt
pax abeſt:hoſtes ꝓhibere nõ poſſumus. Impoꝛtum ſũt
aliqͥ viſi et cogniti:aliq̃ nec viſi nec cognin et q̃ pte inſi
liant ignoꝛati.aliqui muti ſolũ exalpꝑectu ledentes:aliq
ameniet dulces noſipſi exiſtẽtes. Quos oẽs nec vale

r e F-

Bealuaoris

mus aliqñ noſtra virtute ſubactare:nõ ceſſantes nobi
ſcü e regiõe habere cõgreſſuʒ Oꝛoinde opoꝛtet oꝛare ad

illũ ⁊ nõ deficere:qui de celo ſolus pꝛeſtat quxiliũ ad tu

endũ.Paucis aut nullis dedit de tam multiplici hoſte

victoꝛia:cũ vſq; ꝙ aia excludat᷑a coꝛpe nõ quieicat᷑ a ſpi
nutualibo bellis.ieq hoſtiũ repꝛimit vires ne vincant:no
bis virtuteè reſiſtedi tribuens ne vincamur. Tota vita

hois eſt milicia ſuꝑ terra.vt ſp oꝛare opoꝛteat nõ tales

hoſtes coꝛa nobis intereãat ſed ne ſuꝑ nos ſuus viribus

—

H ugelan e Ec inuicti diuina virtute ab hoſibo huiu

ſcemodi enſtentes ſic ſuꝑna cõſcendimus: ſed inclina⸗

tione virtutũ que nõ concedunt᷑ extimpio niſi qs oꝛã⸗
do datoꝛẽ expoſtulet. Ommifarie eſt opoꝛtuna oꝛatio ĩ
ceſſabiliter impoꝛtũa.MHec ſic intelligendum eſt vt nul Cr en
la ſit intercapedo tꝑis ab oꝛando: cum et ſopoꝛ interdũ
oppꝛimat et aſſumendus cibus ſit ad valitudinẽ ⁊ ſpa⸗
ciu expediat ad qetẽe et plures cogant᷑ ineuitabiliter ad

lalboꝛe.ſed ꝙ intetio noſtra ſit ad ulũ in ol vita ma 1
tꝑs luc atq; tenebꝛarũ nõ pretereat qn in aliqͥ ſin pa
clO coꝛd altiſiimo aio ⁊ coꝛpe aſſiſtat᷑ ad oꝛandũ iuũ pꝛo
expedietibo nobis in mileratioibo ſiis. Et oẽ virtutis o

pus factu a nobis oꝛat ꝓp nobis quo pagedo opoꝛtʒ idge

ficie ter intẽdere ĩ aio ex imoto amoꝛe:i coꝛpe vt ie poſ⸗
ſibilitas offert. Mec eſt defect oꝛatiõis aut opis:vbi nõ
eſt defect/ valide volũtatꝭ.Hac neceſſitate oꝛandi pſpe⸗
cta:in exhoꝛtatiõe facti ad explanationẽ rei ſlaluatoꝛ pa
ralvla poſuit dicẽs. Yudex quid erat in quadã ciuita
teqͥ deu nõ timebat:et hoies nõ wrebatr᷑. Elidua auᷣt q̃
dã erat in cuitate ula et veniebat ad eũ dices. Elindica
me de aduerſario meo.Et nolebat ꝑ multũ tꝑs. Et pꝰ

hec aũt dixit intra ſe. Et ſi deu nõ tineo nec hoies vere

oꝛ tñ qꝛ moleſta eſt mihi hc vidua vindicaboillã:ne in
nouiſſimo veniẽs ſuggillet me.xlit dñs Audite q̃d iu⸗
dex imiqtatis dixit Auget pabola fide a exercitationeʒ
oꝛadi:vt is cui pꝛecatio poꝛtigit᷑ ſalte iĩpoꝛtunitate ⁊ aſ⸗
ſiduitate vincat᷑ facturus petitũ depcatꝭ. Nec ad aliud

pabola ſe videt᷑ ertedere:qᷓ; ut ĩdeficiente oꝛationẽ p vo

tis ſe u erpeditiuis obtinẽedis faciat/ſcm miꝝ ꝙ tub iu⸗
dice iniquo exaudituro vidua iĩpoꝛtuna:deũ bonũ petẽ⸗

tes exaudiiurũ in ſinuat Moꝛrendũ niſi poſitone ne⸗

gocij ad negociũ.nõ ꝑſohe ad ꝑpſonam epiſtolarice aſſu
ma teaigiare traicit/ ꝙ oꝛas petierit vltio
nẽ quã e oĩmode ſibi reſeruauit ſicc milla tententiam
mihi vindicta et ego errnSe aũt ꝙ exauditio
ne data hoꝛrendãa locutionẽ imo ſentẽtia facit. Nec ĩdu
cimur a ialuatoꝛe vltionẽe peteꝛe qͥ ⁊ a qͥ iubemur oĩa no
bis illata dimittere:vt niſi dimiſerimꝰ primis noſtris
ex coꝛde nec dimittat᷑ et nobis. Et ſaluatoꝛis ſentẽtia
in pleriſq; ſcripture ſentẽtijs explicit et ĩplicitꝭ madat
et inuit ꝙ niſi aliena mala dimiſerimꝰ nia penitꝰ nõ di
mitti.Ammirationẽ facit et tertiũ ꝙ ideo exaudiuit vi
duã illã in petitionibo illius ne ſuggillaret᷑ ab ea in fini⸗
bus ei:cũ nec res huiuſcemodi aſtint dnño neq; poſſint
noluta iſta pꝛetereãt Solũ id decernaĩr coꝛationeʒ
indeſicientẽ ex hac ꝑalvla chꝛiſt? aſtruxit vt impoꝛtuna
oꝛatiõe ĩclinatꝰ ẽ exauditiõi iudex iniquꝰ. qᷓ ntomagꝭ in
cliabit᷑ verus ⁊ lonꝰ deꝰ. Et terrere xoluiſſe vigef eos q
alios cõpꝛimũt et arcere ne alios cõpꝛimãt qm ſicut iu
der fecit vidue petẽti vindictã ipe facet eleciꝭ ſuis. Eñ

ſubiecitl De ant nõ faciet vindictã electoꝝ ſuoꝛũ cla⸗

mantiũ ad ſe die ac nocte et patientiaʒ habebit in illis.

Dico aũt vobis qꝛ cito faciet vĩdictã ũloꝝ ſcʒ indeficiẽ⸗

ter ad ſe clamãtiũ.lerũtñ filꝰis vemes putas iue⸗

miet ſidẽ in tra Quia 'ᷣm fidẽ opibo fult ꝓpꝛid vl alie
ns fiet retribuer᷑ cuicũq; moꝛtaliũ. Querit finꝰ hoĩs

inuemire fidẽ imo fidelitatẽ Fides mult: ſed ſidelitas

paucis ĩeſi. De parabula ficulnee ad dinoſcentiam fu
turoꝛũ ſcõm atheũ marcũ lucjq. Cap. XNVII
AIgnaq;uis non ſemp nec oĩbus:tñ interdũ
8 aliquiby petentiby data ſunt. Et ſeoꝛſum etiam
intentione petentiũ vt iudei ſublimitat) ſi⸗
gnuͦ querentes infirmitatis acceperut: recõmendando
ione pꝛeteritũ capipiſciũ p chꝛiſti bumanatiõe futura.
Juſte quidẽ ſigna denegant᷑ optata:opoꝛtune aiq; vti⸗
liter petita concedunt᷑. HMinc cũ multa percula fucura
denuncigrent᷑ a chꝛiſto ſignu expꝛeſſum et tacitũ expe⸗
titũ eſt:ſi qñ talia eueniret. Et inter cerera de ficulnea
ſimilitudinẽ ſeu palvla poſint. Attñ potius inter ſimili
tudines hec ponẽda erat:ſed ſic dictu eſtl Ab arlvꝛe fici
iſcite paralolã Ficus abſq; floꝛe ĩ fructus pdijt. Nec
eius geme pꝛius in floꝛesq; in fructꝰ erũpunt.imo ſic

in fructus ꝙ in floꝛes nunq; Et inter ceteras arboꝛes
fructus edit dulcioꝛes:vt cũ ad maturitate pꝑueniũt in
terius et exterius mãdi pnñt. Succus er lacte eit:pꝛu
ritum interdũ ⁊ incendiũ faot.Darũ durabilis fruct⸗

eius:niſi decoquat᷑ ad ſolẽ Ex huiuſcemodi folijs male

ſe tent ada:acſi de illa comediſſet arꝛe interdicta. Ge
cerũt enĩ pꝛimi parẽtes poſt peccatũ pericomata ficus:

excuſatiões quidẽ ⁊ tegumẽta verboꝛũ non de his q̃ nõ
fecerunt ſed de his que fecerunt. Nemo de eo qð nõ ſe
cit niſi calũnia ingerat᷑:ſed de eo qð patrat timẽs penã
ſuffugium excuſatiõis inquirit Acpꝑ hoc in argumentũ
trahit᷑ ꝙ ſic vocata fuerit ab ĩpoſitiõe ade vetita illa fru

tex:ſed poſt peccatũ nomẽ ſcietie boni et mal imꝑpetu/
um acceptura.A qua ſaluatoꝛ voluit pabolã traxre ad/
ea que futura erant vt ſicut pꝛenũcia eſt eſtatis: ſic ma
loꝛũ tantoꝛũ crebꝛoſitas regnũ dei finẽq; mũdi denun⸗
ciet eſſe vicinũ.MNa ſicut tres euãgeliſte referüt multa
pꝛeire picula dicta ſunt añ vltimu ſaluatoꝛis aduentũ
vt non ſolũ in rei veritate credant᷑ iſta fieri:ſed etiã iuu

ant cito poſt ſequi aduentũ filij dei de oĩ actiõe moꝛtali⸗

um ſentẽtiã ꝓlaturi. Ab arboꝛe inqt fici diſcite pato⸗
lam. Cü ramus eius tener fuerit et folia eius nata: ſci

tis quia ꝓpe eſt eſtas. Ita et vos cũ videritis hc oĩa fie

ri:ſcitote qꝛ ꝓpe eſtet in ianuis ſeu in oſtijs Alius aũt

euangeliſta plus expꝛeſſit! Olidete ficulneã et oẽs arbo
res cum ꝓducũt iam ex ſe fructus:ſcitis qꝛ ꝓpe eſt eſtas
Ita et vos cũ videritis hec omnia fieri:ſcitote qꝛ pꝛope
eſt regnum dei Quãauis oẽs addant᷑ arbvꝛes fructiñ⸗
cantes ad eſtatis pꝛeſagiũ:tñ arbvꝛ fici pꝛefert᷑ in ea deſi
gnatiõe quã pᷣtulit lucasl Neuate capita wſtra qm̃ ap⸗

pꝛopinq̃t redẽptio veſtra vt alta letaq; cõſideratiõe ſi

nis p ſanguinẽ meruerũt eſſe ꝑticixes/Et hi qͥ ſatagũt
fieri non interpoſitiõe appaꝛentie velut floꝛũ:ſed ilico ſi
cut in bonoꝛũ oferi fuckui Nec aĩo amaro ſint in agen

lij dei expectet᷑ aduẽtus:ab his re Rke aunus

dis:ſed ferant ola dulciter pꝛo ſperãdis/Et mature oĩa

fiant vt ex recta intẽtione atq; laudabili teſtimonio di⸗

gna redqant᷑t maturus fici fructus interiꝰ et exteriuſ
placet/QAQui ſi ſeruãdus in longũ decoquia ſole opoꝛtz.
ſic a opa noſtra ſi ad erernitatẽ in beatitudinẽ tentam

inducere. ſub ſole iuſticie chꝛiſto ſupponamus:vt ipſe
ſua virtute pſciat imperfectionẽ dꝛũ. Mõ enĩ opa
nia quis digna qꝛ in tpe et a tpalibo? moꝛtalibo factt.

ſtereni btĩtudine ſoꝛtirent᷑:niſi chꝛiſtus eternus dei ſi⸗
ius di oteſtatiua caritate ſolidaſſet et indunſſet ĩ be
atitudinẽ ulꝗ Succus lacteuſ ad puritatẽ trahit pꝛuri
negelin aciẽs: vt
amus ſi ta ex vicino dei filij pꝛeſtolamur vltimitati
aduentũ:et ſi ſic ꝓpe factũ eſt regnũ dei/Uerutñ

intelligẽtibo pſpicuũ eſi alia atẽplatide arbvꝛ fici ma

xime ꝓponitur in futuroꝛi Ralolã:p eo ꝙ ꝓthoplaſti pꝰ

eternã/.

qda impatientia ſp in melioꝛa tẽ

inſiciabile malũ ex eius folijs picomata teruerũt. Nõ
eni illoꝛũ inobediẽtia tot malis ſpũalibo et coꝛpalibo il⸗
los et totũ futurũ gen/ huanũ aſſcripſit: ſed qꝛ teruert
pixomata fic icʒ excuſationes in mamifeſtis pctis agen
tes vt vnus alteri alter ſerpenti crime ĩponeret: vt tan

dem culpa refunderet᷑ mn deũ qͥ tale aĩal edidiſſet.· Poꝛ⸗

ro ſeipſos et poſteritate iploꝛu ſi inexcuſate petiluſſent

Vniã a tot malis atq; piculis abſoluiſſenjſine cũctati⸗

one hũiliter ſuꝓplicatib indulſiſſet illis de?. vt ſalteʒ ex
traductione culpa nõ eſſet.q́;uis qlibet potuiſſet ſuo ar
bitrio rer iſſeſſih in hac vita illa cõfirmationẽ acce
pit. excepto chꝛiſto q̃ ad vtranq; ꝑtẽ hbero arbitrio vti
otuiſſʒ.qm̃ nemo pᷣterq; ipſe ĩ moo moꝛtaliter degẽs
vViauit et cõpꝛehẽdit.Danabilioꝛ fuit illa ercuſatõis ſu
Nbia q; inobedietia pꝛima.Crediderũt eni ſe tegere ſů⸗

mo deo et ſe abipio verlop folijs obuelare:cin mipil ob
tegi PareſHacus igit᷑ in pabola vt ſciamus vnde mala/

vñ hoꝛreda futura iudicia vñ chꝛiſti ad iudiciũ timetur

aduẽt:et amoueamuſ piomata qꝛ oĩa nuda ſunt ⁊ aa
ta oculis eius. Itaq; nolite añ tẽpus iudicare fratres

quouſq; veniat dñs:q illuinabit abſcondita tenebꝛaꝑ
manifeſtabit cõſilia coꝛdis.
ta ficus in futuro iudiciqrſ⸗
ex ꝑabola ſici dulces fruetus ꝓducẽtis.qm̃ ex dulcedie
mũdi et carnis cũ excuſaiſamaritudo magna exoꝛit᷑: ex

vuleedine vero virtutuͦ btitudo generat vrilla vulce/
do fici fructus ad ptranq; vitioꝛu atq; virtutũ p para-
bolã relata dulcedinẽ ppꝑe credamꝰ regnũ dei etiã in ias

nuis eſſe chꝛiſti aduentũ qͥ de oĩbo iuſte iudicabit actio⸗/

nibo vitioꝛu atq; vrtutũ:illis innmũ penale ſupliciuz
alijs tribuens eternũ et beatiſicũ regnũ. Vñ dicamus

ab arboꝛe fici diſcite pabolã:nõ tm futuroꝛũ ſed etiam
coꝛrigendoꝛũ moꝛũ atq; agendoꝛũ. Magis nos chꝛiſtꝰ

volint ex pabolis eius bomis moꝛibo eſſe inſtructos: ᷓ
pꝛeſcios futuroꝑ. Quid eni rex venturax pꝛeſciẽtia vwↄ

let ſi bonoꝛũ moꝛũ integritas deſit. Non eni ſciẽtia ſal

uat ſed vixtus. Itaq pmayrime oĩs diu ma ſcriptura ⸗
modolibet edita: maloꝛũ cautelã ⁊ bonoꝛũ actione inſi
nuat.Aliter aũt ⁊ ramꝰ tener ⁊ folia nata et fructꝰ pdu
ctiici.ſeu alteriꝰ arboꝛis ex q̃b eſtas vicina cognoſct
hoc innuũt:ꝙ diſpoſitio pꝛima mẽtis.folia cõfeſſionis
edificatiõis et laudis fructus boni operis adeſſe eſtiuũ“ö
claritatẽ ⁊ dilectionis ardoꝛẽ atq; lucẽ eternã pꝛeſagiãt

Et ea ſimilitudie multitudo maloꝛũ deſtruẽtiũ mom

alia nouitate donandũ dei regnũ primũ aduentũ ehꝛi /

ſi in remotũ enũciant:vt affectus et moꝛes mutent᷑ in
melius et alia vita requirat᷑ ardentius.

De parabola decẽ differentiũ virginu p diuerſo fine

ommũ electoꝛũ ſiue repꝛoboꝝ ſcom Oatheũ tmn.

Ec pabola nõ ſic in rei fatto Capᷣ. XX VII
h put ſonat lta geſta eſt. ſed fiectionẽ ſanctã ſalu
toꝛ innotuit vt cautũ faceret oẽ hũanũ gen?ad

futurã ſententiã audiendã q̃ ps hoĩm q̃ſi ex poꝛtionib⸗
equis admittet᷑ ad pꝛemia:reliq̃ wro excluſionẽ patiet
Sub virtute vᷣginitat) a ſaluatoꝛe pabola poſi
ta ẽ ⁊ O cõſummatiõe ſeculiqm̃ virginẽ fecit deꝛhuanã
naturã in ꝑntibo pꝛimis:ſicq; ſeruatur ex coꝛruptꝭ geni

toꝛibo in naſcẽtibo ceteriſ. Nec hoc coꝛpale nature donũ
er ꝓpagatione que agit?᷑ ex coꝛruptiõe pꝛopter pctm̃ ab

latũ eſt.Qð etiã in aduẽtu in carnẽ ſupꝛa cõmunẽ na⸗/

tuxe ꝓpagatõis vſum ſingulariter ⁊ miraculoſe ſe hůa 1

naãdo mõſtrauit:a ex vᷣgine natꝰin ſe ſuaq; genitrice ſer

uauit. Gꝛandis factus doeuit poſt miſſionẽ ſpuͤſſancti:
ſexus vſq; ad moꝛtẽ ania

innũerabiles pſonas vtriuſ dm
uit ad illã/Sʒ neccredẽdũ ẽ ꝙ ſub illa virgimitate coꝛ
poꝛea in veeẽ calculata virginib:oĩs cetus ſaluandoxꝝ

Sümouent᷑ oĩino picoma
mon 7 aliud intellexerumn

——

TES⸗oCU,,/,// .... ——— ᷓ b———V ——,,z——uuEuEu44-44-———

ſcl
nis
ius
t

4,

UH

ua
d
tet
ſ
ni
eni

n

t
mn
is
cti
i
o:

e parabolis

atq; repꝛolvꝛũ ſit inculns Sub alia quippe virginita
teĩ denario nũero chꝛiſi pabolã poſuit:ſub illa vicʒ q̃ in
tegritate fidei apð oẽs getes vm ſummus et etern? te⸗
net et credit᷑ vrus deus. Pꝛeſerti illi ſunt intelligendi
ſub iſta pabvla q chaiſtiane fidei ſignaculũ accepett. qͥ re
gnũ celoꝛu qð eſt eccleſia militãs dicunt᷑:qui ſpõſo chꝛi
ſto et eccleſie ſpõſe ſcʒ triũphantiꝓſi uſcepta fide wenire
obuiã pnt. Nunq; et nuſq; aliquis fecit obmnũ ſpõſo et
ſpoſe chꝛiſto et eccleſie in hoc ſeclo pꝛeterqᷓ; in ſignaclo
kliei mſi obuiationẽ ad ĩpedimentu aut acceperimus ĩ

contrariã actionẽ:qð hic neqͥt intelligi cũ oẽs pulſaue⸗
runt ianuã ſpõ ſi apꝑiri ei obnire poſtulates.ſed cõtionẽ
illoꝛũ qui er ſide ſunt tmimõ capiamuſ:pꝛo quibo ſic pa
ralvla poſita ẽ. Tũc ſcʒ ĩ fine ſechi ſimile eſt regnů ce
lor decẽ virginiba:que acupiẽtes lãpades ſuas exierürt
obinã ſpõſo et ſpõſe.Quinq; aũt er eis erãt fatue:⸗ qn

q; pꝛudẽtes Megnũ celoꝝ eſt eccha pegrina merito vo
cata regnũ celoꝛũ:qm celeſiis eſt q illã cõdidit et ad ce⸗
leſna pꝛeoꝛdinauit atq; vocaiit.celeſtibus illã Diſcipli
nis inſtruxit · terrena ꝓpter celeſtia ↄtemnere docuit: ce
leſtibo illa vᷣtutibo decoꝛauit ſibi regna celeſtia repꝛomi
ſit. Mecnõ ⁊ regnũ celoꝝ pñtꝭ trãſitꝰ eccleſia dicit᷑ ꝓpter
celata miſteria: in qᷓ ſi f credunt᷑ factoꝛuʒ oim modi a
mẽte celant᷑. Et ꝓpter ſublimicatẽ quã woſſidet a ſyna⸗
goga.q ſi cũ ipſa in cõpoſitionẽ ducat᷑ terra eſt ipſa celũ
ac omnes alie cõtiones in quib apparere votuit aliqᷓ re

ligio bonitatis enarius wero nuerus ad eos q̃ accepe⸗

runt diuina pꝛecepta tali nũero pᷣtaxata.quoꝛũ aliq qͥn
q; ſenſib delectati illa facere contẽpſerũt ſolum nomẽ
virginal fidei reſeruãtes:aliq cohibẽtes a phibit qnq;
ſenſus aĩo et moꝛib ſeruauere. Omnes tñ acceperunt
lãpades ſuas:ſcʒ ſepauerũt put ĩ eis erat ad recipiẽdas
diuinas repꝛomiſſiões G q̃nq; ex eis erãt fatue.qꝛ ſe
a foꝛinſecis ſenſib decipi piniſerut Nihil ſtultius q; ſe
nimntti ſuo dano ab inferioꝛe deuinci: cui poteſt reſinti.
Quid ad maioꝛẽ fatuitatẽ hoĩbo aſſcribi pt.qᷓ; ꝙ a quin
tuꝑtita ſenſuũ illecebꝛa peſſundent᷑. Merito ſcriptũ ẽ.
Coꝛ fatui vas ↄfractũ:⁊ oẽm ſapiẽtiã nõ tenebit. Vas

confractũ liquoꝛes nõ retinet.nec coꝛ fatui ſcietiã age⸗

7. . =— .

doꝛũ:mec nouit cauere q̃ ſibi pñt inferre iacturã. Nulla
ſapiẽtia fatuo adeſt:q̃ ſe pꝛeparat in futuruʒ. Quinq;
igit᷑ fatue qꝛ ſumẽtes lãpades ad obuiãduʒ ſpõſo ſpõ
ſel oleũ fomentũ lumisl nõ ſumpſerũt Non cõſide
rauerũt dei bñficia in oleo miſericoꝛdie deſignata grat?
impẽſa moꝛtalibo.er q̃b ſapientes fierẽt ⁊ ſcirẽt qd agẽ
dũ eſſet ꝓ receptꝭ bñficijs in merito retributiõis: vlut
vnus de ſapiẽtibo ſcire cupiebat inqrẽs et dicẽs. Quid
retribuã dño p oĩbo q retribuit mihi. Cõſideratio bñſi
cioꝛũ ad gratitudinẽ ſapientẽ aĩam facit. Oleũ non ſin
mere in hãc cõſiderationẽ nõ wmire enit?ẽ. Sapiẽteſ
ſiuel oꝛudẽtes acceperunt oleũ in vaſis ſuis cũ lapadi
bus MPꝛudẽtes fatuarũ eregiõe conſiſtũt vt qð ill de⸗

fuit iſtis aſſit. Quĩq; vt fatue teſ. cribunt᷑::qm̃ q̃nae coꝛ

poꝛis ſenſus debita ſapĩa rõnabiliter frenauerũt Et ob
uiã ſpõſo ⁊ ſpõſe wnietes in fide ſuſcepta:oleũ in vaſiſ
ſuis cũ lampadibo acceperũt. Hic lãpades non ꝓ vaſis
ſed ꝓ lũinoſis flãmis accipiunt᷑. Mã ſi hic vt ſupꝛa ð fa⸗

tuis ꝓ vaſis acciꝑent᷑:ſupfluũ eſſet hic bis vaſa replica⸗

re. Quis intellect?clarus hic extrahi poſſz: acceperunt
oleũ in vaſis eñ vaſis ſi lapades p vaſis accipent. qᷓqᷓ

⁊ ĩ alijs locutiõib ĩ iſta ſerie text? euãgelici etiã ꝓ vaſis

intelligant᷑. Sʒ ſi me nõ fallit iſta locutio:ſenſus huiu
ſcemodi ẽ hñdusl Pꝛudẽtes vo acceper̃t oleũ in vaſis

ſuis cũ luinib Na et lãpades viſe ſunt ĩ mõte ſyna in
Datiõe legꝭ. Et aſpect qᷓ̃tuoꝛ aĩaliũ q̃ſi aſpect?lãpadarũ

Na lapades in mõte lũinoſe flame. Et qtuoꝛ aĩaliũ al⸗

Baluatoꝛis

rectus vt aſpectus lãpadarũ vicʒ lũinoſaxꝝ flãmap. qm̃
illa lex ignea fuit ⁊ lũinoſa pꝛe ceter alijs:quſq; qttuo
aialiu a pareret aſpectus. Et qm caloꝛe habet ignea fla
ma dei caritate oñdit qᷓ dedit legẽ reinentẽ ppim ne ab
ipſo deflueret Et lume caritas eſt in qtuoꝛ mialibo Et
lumoſe flame ſunt in vaſis pꝛudentiũ ⁊ oleũ qð lũinis
eſt fomentũ: ut intelligant᷑ in vaſis aie q receptacła ſür
diuinoꝛu bñficiox. Et oẽs naſcimur vaſa ire: ſed effici⸗
mur vaſa mie. Oleü eſt ipſa pia cõſideratio acceptoꝛuʒ
ſimiliter et pmiſſoꝛũ.Napades fläãme bone intelligẽtie
caritatis ſurſum tẽdẽtes ſunt:lumen q recte gradia⸗
mur. caloꝛ ne tepeſcamus. Ooꝛã aut faclete ſpoſo: doꝛ⸗
mitauerunt oẽs et doꝛmierũt. Moꝛa ſpõſi in id qd ad
ludiciũ ſuturũ ꝑtinet et in cunctoꝛũ moꝛtẽ et in reſur⸗
rectionẽ traicit ꝙ poſt wocatiõeʒ ſuã ⁊ poſt acceptã ab ho
minibo fide oẽs doꝛmiũt ⁊ qeſcũt in wluptatibo ꝓpꝛijs
et actionibo wolũtarijs:et tandẽ penali moꝛte ſopiunt᷑.
Et ipſe ſponſus moꝛat᷑ expectãs emẽdationẽ: daturus
moꝛtẽ ⁊ demũ iudiciũ pacturus ¶ Oedia aũt nocte cla
moꝛ factuſeſt:ecce ſpõſus wemit ente obuiã ei a pꝛima
obuiatione fidei. Nec ampli? ſpõſa memoꝛat ſed ſoluʒ
põſus in actiõibus miſterij hinꝰ.qm̃ nõ ad ſpõſam ſed
ad ſpõſum ſpectat ſentẽtie ferẽde tudiciũ.Nec ſpõſa be
ata iudicabit:ſpõſa vᷣo militãs in his decẽ ſignata Vir⸗
ginibo ad iudiciũ eſt vẽtura. Media nox ꝓfunda ac oĩ⸗
modã ignoꝛantiã arguit futuroꝑ.maxĩe tpꝑis quo iudi⸗
caturus adueniet:qꝛ de die illa neq; ſcit nemo ãgeli e

in celo neq; filius niſi pater. Et tanqᷓ; fur ĩ nocte ita ve

niet. Sinnhtudo chꝛiſti ad furẽ nõ eſt pſone ad ꝑſonã
neq; negocij ad negociũ ſed tm̃ tpis ad tepꝰvt ſicut fur
noctẽ in furando vt neſciat᷑ erpectat:ſic chꝛiſtus iudicij
tẽpus ꝑ ignoꝛãtiq a mẽtibo oim abulebit lamoꝛ factꝰ
in euitationẽ auditiõis oñdit ꝙ tã validus erit in tubi
cinio angeloꝛũ ꝙ ab oĩbo ineuitabiliter audiet᷑: denüci⸗
ans ſponſũ repete venturũ.Et tria lec ſie cõnexe obue⸗
nient vt neutrũ ab altero ex differẽtia tꝑis diſcernatur

ſcʒ clamoꝛ et reſurrectio coꝛpoꝝ et aduẽtus pacturi iu⸗
diciũ Cunc ſurrexerunt oẽs virgĩies ille vni et mali

Let oenauerũt lapades ſuas . Surgẽt ptte tonãtiſ in
ſua virtute mirabiliter. Oꝛnauerũt ſeipſas velut vaſa
parãtes reciꝑe non merito pꝛemia. imo diuĩa lonitate

atq; largitate donadal. Sed fatue vidẽtes ſe vacuas
oleo priuatas lumĩel ſapiẽtibꝰ dixerũt Date nobis de
oleo wſtro qꝛ lãpades nte extinguunt Oerito fatue.

q; qð eis futurũ erat pꝛeuidere neſcierũt.iſecte terrẽiſ
illecebꝛis. ſed tarde ſibi ꝓuidere voluerũt:qm̃ ampliuſ
tpᷣs nõ erit. Mag aut pᷣter oẽm rõneʒ:ſi de aliẽis bonii
ſe fulcire ſatagebãt. Fatuitas eſt tpᷣs nõ pᷣuenire ꝑ tpᷣs:
vt poſſibilitas ipᷣa pmittit. Fatuitas eſt de aliẽa iuſticia
in cõſpectu dei patrociniũ querere qͥ ſolũ iudicabit ex ꝓ
pꝛijs vt nemo ex aliena ſed ex ſua danet᷑ nequitia: nuliꝰ
alteri ſeg ꝑ miaʒ dei de ꝓpꝛia iuſticia coꝛonet᷑. Et ſi g

ſeipᷣm coger vnuſquiſq; reddere rationẽ.ius in ꝑte wi
totũ alioꝝ aliqs nõ accipiet:nec q̃ſqᷓ; traãſferre valet aut

poterit in alterũ iura ſua. Sate nobis fatuis nũc factis
ſapiẽtibo et cognoſcẽtibo fatuitatẽ noſtrã de oleo veſtro
MOꝛamꝰvt᷑is meritis adiuuari q̃bus ꝓpꝛia defuerũt qui

bus nulla ſuꝓpetit alia copia euadẽdiqꝛ lãpades nr̃e er

tinguunt᷑:olen mie et cõſideratiõis lonoꝛu fomentum
lumiĩs nõ hñtes.Lapades hic vaſa ſeu flame intelligi
pñt vt vaſa pꝛiuant᷑ ſũine:aut ipſe flãme ritat cari⸗
tatis in nobis penit/ ſunt extinctel Reſponderũt pꝛu
dẽtes dicẽtes. Ne foꝛte nõ ſufficiat nobiset vobis: ite
potius ad vẽdentes ⁊ emite vobis VYgeo pꝛudeteſ:qꝛ

puidere ſibi nouerãt optime in futurũ. Et nũem ſapi

entia dãt rñſum.Nullhomĩis iuſticia excepta iuſticia

R—
„M

Liber
cheiſti ſufficit niſi ſibi:alioquin ex hoĩb⸗ wĩm potuiſſet
eſſe redẽptio.Acſi ſic rñſio inferret᷑ Bona nta nõ ſuſfici

unt nobis ⁊ vobis.imo deſficerẽt ꝓtinus nobis:niſi dei

mia ꝑ pciũ ſanguĩs ſubueniret ſuppleretq; defcm̃. Ite

nihil expectãtes a nobis ſed ad vendẽtes poti:et emite

vobis. Dono nõ inuenit ſuffragiũ:expimim ſi ſaltẽ cõ
mertio inuenire valeatis.Mõ inſtruut nec expꝛobꝛãt:

qꝛ tũc nulla doctrĩa vtiliter ĩſtruit:nec electoꝛũ eſt ex ſu

Pbia ĩfra ſe poſitꝭ expꝛobꝛare. Sʒ ꝙ ſicut dicendũ eſſet
ſic a ſaluatoꝛe demi in pabola ẽ ad cautelã pñtiũ hoim ⁊
poſteroꝝ:ĩ adeptiõe bonoꝛũ deuitatiõe futuroꝑ maloꝛũ
Mec illo extremo iudicio erũt cõmertia rex. Sʒ vẽdẽ
tes hi ſunt intelligedi qͥ male in iſta vita coſulũt.male
dicũt male ſociant:nequiter laudat vitã male agentiũ.
Sũ aũt eũt emere vemit ſpõſus etꝗᷓ pate erant intra

uerunt cũ eo ad nuptias:et clauſa eſt ianua . Quõ igi

ire ad emẽdũ dicunt᷑ ſi tũc ↄmertia nulla erut niſi ꝙ re
ꝛobãde ale ĩ ↄſiderationẽ tũc veniẽt ſi poterũt hre ali⸗
ena ſubſidia qᷓ diuinis atq; ꝓpꝛijs caruerũt. Parate in⸗
trant ad nuptias pataſ in ſuꝑnis:qm ille ſupꝑne nuptie
nõ ſunt pate niſi ĩ hac vita an pꝑat.laudit᷑ ianua.qꝛĩ
ꝑmutabilis eſt iudex.cũ diffinitiuã ſentetiã dederit: ne
q; ab ea pt hti appellatõis ſuffugiũ.laudit᷑ qͥde ianua
iuxta illa ſententiã.Qmi ↄfoꝛtauit ſeras poꝛtaꝝ tuaxꝝ be
nedixit filijs tuis ĩ te. GFirmabunt᷑ pualide ſere ſuꝑne ci
uitatꝭ.vt ab ea ex eis nõ poſſit aut vellit egredi ꝑ dei mi⸗
ſericoꝛdiã ⁊ ꝑ acceſaʒ iuſticie lapade intromiſſus nec qͥſ
qᷓ; itromitti poſſit etiã ſi velit indignꝰ.qm̃ ſic ĩ illa bñdi
cti atq; cõſirmati ſunt filij vt nõ poſſint erire futuri ab
ea iterũ pegrini:nec ad eos ĩtrare diſſiles. Et hoc maife
ſtat qð ſequi Nouiſſime vo veniũt ⁊ reliq̃ virgies di
cẽtes. Dnñe dñe aperi nobis.At ille rñdẽs ait mẽ dico
vxobis neſcio vos . Que nuꝑ vemit non recipiunt᷑: qm̃
eo tꝑe q̊ inuitabant᷑ ad nuptias nõ ingredi velut imꝑa
te meruerũt.nõ hñtes ꝓpꝛia merita declinãtes ad alea
maxie ad illoꝝ in qbo decepte ſunt.Applaudũt verbis ĩ
geminate dñm vocat.apiri petũt ingreſſum vlut oẽm
ſocũ credẽteſ inſciẽtes ht᷑e penalẽ:niſi a ſpõſo ad nupti
arũ ſedilia ĩtromittant᷑. Megat᷑ eis introit/ vt ignote a
cognitoꝛe oĩm repellunt᷑.eo demerito q̊ fomentũ lumi
nis id ẽ ↄgnitiõis ⁊ caritatꝭ olen hre noſuerũt:qm̃ igno
rãs ignoꝛabit᷑ ⁊ neſcies neſciet᷑Mec iſta geſta coꝛꝑm at
q; moꝛũ ſic accipiẽda ſunt facta vl fieri:in multis eniʒ
repugnãtia eſt a litera ad rei veritatẽ et a rei veritate ad
litterã:ſi ꝓut lr̃a pdit facta credamus. Sʒ palvla eſt a
chꝛiſto ſaluatoꝛe iuẽtaꝑ his qᷓ in diuio iudicio celerita⸗
te iudicis et er appꝛeheſiõe ſubita intellectuũ exuelato⸗
rũ:in appꝛobatiõe bonoꝛũ et maloꝛũ repꝛobatiõe confe
ſtim ⁊ ſine moꝛa qſi tpis fiet.Et ſi aliqð interiaciet᷑ tẽ⸗
pus rõne creature que nõ agit aut patit᷑ niſiĩt 1
de faciat ſine tꝑe:modicũ tñ erit/ig

.

oẽs vult eſſe oĩm ſalutꝭ auctoꝛ. Pꝛoinde palvla ſoller⸗
tis ꝓuidẽtie atq; ammonitiõis vᷣw cõcludit dicẽs. Vi/

dete itaq; vigilate ⁊ oꝛate:qꝛ neſcitꝭ diẽ neq; hoꝛã qñ tẽ
pus ſit s vult ꝑcutere pᷣcauere monẽs:nõ odit ſed
diligit qͥ inſtruit ad euitãda picula. DPius eſt iudex hñs
in manu iuſticie rũpheãqͥ nõ vult iuenire quẽ puniat:

oĩmogde nitens ſic ſollertes eſſe ſubiectos vt nem ru⸗

pſxea ſit ad penã Hinc pi? oĩm iuder pᷣmonet añ videre
vigilare mẽte. oꝛare aduerſus inuiſibilig mala. his
que ad cauendũ expediũt irã iudic: ⁊ ad intrãdũ ad nu

ptias regni di. Quia neſcimꝰ diẽ neq; pũctalẽ hoꝛã illi
os vltum tpis qñ apliꝰ tps nõ erit:qñ tppo nõ ſit. ꝰ qd
etna btitudo vel ſeua pena exrit. De palola ꝓficiſcẽtiſ
accipe ſi bi regnũ tradẽtiſq; talẽta ſiue mnas in exactio
ne mer itox ſcõm matheũ ⁊ lucõ. apitulũ XXRIX

tus ſit ex virgie mrĩe Sʒ hic t ſinglari
biliter ſingular, pegre pficiſci voluit dũ abſtractꝰa moꝛ
talitate cõmuni ꝑ verã reſurrectionẽ vt iteꝝ nõ moꝛiat
nec moꝛs ſibi vlteri dñet᷑ dũ ꝑ aſceſionẽ a moꝛtalibi ſe

ſextus

Yhil de ocioſuʒ dedit hoĩbo gut imptinẽs:aut
n imoꝛdinatũ ad cebitũ fine. Hecea rõne fact?eſt
noÿ: qᷓ aialia rõne caretia Et cũ pꝛimꝰ hõ in pa
radiſo eden poſit eſſz:in federe qde vt oꝑaret᷑ a cuſtodi
ret.lgũt ſuꝑceleſtia celeſtia ſubceleſtia ⁊ terreſtria na⸗
turaliter opatiões ſuas.etiã illa qͥbo nullus ſenſus ĩeſi
ſica natura faciũt hñtia ſenſuʒ. Hoĩes vo natura et ar
te oꝑant᷑. Sed in eoꝙ ſupꝑceleſnby ſiles ſunt ⁊ ad ima⸗
gine dei facti. oꝑatio ab eis exigit᷑ ĩ natura cum arte illa:
quã etate coalete ꝑcipiũt deſuꝑ ifuſiue ſeu tradẽte ho⸗
mine. deſcẽdẽte doctria. Allã quidẽ dixerim artẽ virtu
tũ agendã q̃ poſſim in ſuꝑna cõſcẽdere viſuri creatoꝛẽ
noſtroſq; ↄſiles:nõ illã q̃ mechanice ꝓ viuẽdi aptitudi
ne ĩ hac vita hoĩes oꝑanf᷑.Ad quã oꝑpanda dñs oĩm cũ⸗
cta expediẽtia hoĩbo cõtulit:ivt nõ ſit occaſio feriãdi vſ⸗
q;q̊ verũ ſabbatũ erxit. Et dire atq; ineuitabilit᷑ ab oĩb-
exiget᷑ qͥd acceperũt.qͥd vo fuerũt opati:acſi addiderũt
lucratiuo ↄmertio ad dona ſuſcepta.Nec iuſte ab hoib
fieret exactio oꝑm:miſi credita ſuſcepiſſent. Ex creditiſ
quidẽ nobis in opꝰ deductꝭ aut ociole retetis: rationeʒ
reddere cõpꝑellemur.vt ſi ſic oꝑati fuerimꝰ cũ datꝭ ⁊ac⸗

ceptis amplioꝛa recige mereamur:aut auferri data ain

utiliter accepta.Poterat enĩ opᷣs deỹ hoĩem ſicuta an⸗
gelũ facere:vt abſq; talibo actiõibo fieret beat et deitatꝭ
inſpectoꝛ.ſed angelus laloꝛauit m illa cõuerſiõe q̃ ſe ir⸗
recõuertibiliter cõuertit ad deũ:alio ſic nõ oꝑante ſʒde
ſcẽdẽte in baratꝝ Nõ aũt nt̃a eſt ꝑquirere cur ſic de?nõ
fecit.ſed opari vt iuſſit nõ ſua ſed vtilitate noſtra:cũ bo
noꝛũ noſtroꝛũ ipſe nõ egeat· Vloluit penitus nobis ſui
pticipiũ dare:imo totũ iuxta capacitatꝭ mẽſurã. Sʒ pᷣ/
oꝛdinauit qnda oꝑpatõis iuſticiã vt opꝑemur in his que
gratꝭ dedit:ne illã btitudinẽ habeamꝰ oĩno gratꝭ. Gratꝭ
quidẽ data ſunt dona:nõ tñ gratꝭ dabit᷑in ptᷣia. Sʒ qm̃
opibo nt᷑is qntũlibet magms illa mereri nequeramus:
ipſe vnigenit cei filius in hanitate aſſumpta voluit
mereriꝓ nobis.q coopatoꝛes ſecũ inqrit: largitus etiaʒ
illa ſupꝛa naturã cariſmata quib eicoopemur:vt ex do
nis dat gratis agamus ne auferant᷑ a nobis ingratis.
Et vt iſta opandi dilectio coꝛdibo audientiũ tenacꝰ im
pꝛimeret᷑ poſuit ſaluatoꝛ ipſe palvlã qᷓ ſimpla ẽ aut du
pla:cũ aliter ipſam mathe quo ad tpᷣs ⁊ ad negocia ⁊qͥ
ad ipſa vocabla diuerſe lucas recitare videatur Attñ
ſimpla eſt ſiue dupla:vna expoſitiõe claudet᷑ Dixit er⸗
gol Hõ quidã nobilis pegre ꝓficiſcẽs.abijt in regionẽ
longinquã:acciꝑe ſibi regnũ ⁊ reuerti Vlocauit ſeruos
ſuos ⁊ tradidit illis bona ſua. Et vni quideʒ dedit q̃nq;

talẽta:alij duo:alij vo vnũ Aliter lucas Vocatꝭ decẽ
ſeruis ſuis dedit illis mnas vnicuiq; ſcom ꝓpꝛiã virtu⸗
tẽ. Et ait ad illos. Megociamini dũ venio. Et pfectus
ſtatim. Ciues aũt e oderũt illũ:et miſerũt legationẽ

poſt illũ dicẽtes.Nolumus hũc regnare ſup nos õ

nobilis ẽ dei fil factus ꝓ nobis hõ cuiꝰ nobilitas inef⸗/
fabilis eſt ex vtraq; natura.qꝛ ex diuĩa eterna ex hũa⸗
na incoꝛrupta ⁊ ĩmaculata in ipſo nõ ex hũano ſemĩe ĩ
ipſo cõceptu ſui ſed ex almo ſpu:qᷓq; ea q̃ ſunt ãmiſtra⸗
ta materne fuerint ex traduce vriſſima diuini ſpũs ſcĩ
ſfitatione appoſita in mtnis.vt iã materne viſcereeq; p̃
paratiões ad cõceptũ virgineũ nõ haberẽt ꝓthoplaſtoꝝ
Ameritũ in dãnata ⁊ ppetuata ppagine:ſed vtutẽ ſpũſ

ſancti in ſcificatiõe. Necdũ ex hoc nobil hũane:ſed qꝛ ip
ſe hũane nature dcoꝛ nat ex vᷣgie. Inſigne qᷣdẽ ſingu

laris nobilitatꝭ ⁊ ſinglaritat nobile:q i ſbnanus 02
nobilis ⁊ tã no

—

figde ab emulis fidei cõpꝛehẽſus/Elerũtũñ qun fuit talen
toꝛũ datoꝛ ſuo tꝑe fit exactoꝛ pᷣmia tribuẽs opatoꝛbuſ
ſollicitis. vt eſſent potioꝛes ĩ bonis dñi ſui et intrarẽt in

De parabolis

peratus: dũ cetibo ſubſtantiarũ ſepatarũ atq; btaꝑ ſoci

atus eſt. Sed hoc actũ eſt in regione longinqᷓ. Siſtant
iſta altiſſimis differentijs magis q; ſpecialia queq; loca
interualloꝛũ ſpacijs ꝙ beatus receſſit a miſer: ĩmoꝛtał
a moꝛtalibo.iuſtus ab impijs.hõ deus ab hoibo puris:
qᷓ;; virtute.ptate.defenſione:ſacramẽto.viq; in fineʒ
ſeculi nobiſcũ in hac vita etiõ ſit maſurus.Longe ſunt
iſta magis dignitate qᷓ; locis:cũ etiã loca imenſurabili
diſtent.Abijt quidẽ in illa longinquã regionẽ accꝑe ſi
bi regnũ.qm moꝛſilli vltra nõ dñabit᷑:⁊ deſtructo moꝛ
tis unpio regnũ relinquit᷑ vite.Et ipſe nobilis vita eſt

Et oĩ defectiõe depoſita pfectũ oiĩm pfectionũ et nõ ſia
tutũ eſt regnũ.Et regnuipſius regnũ oim ſecloꝛũ eſt.

Et accepit regnũ eternũ qui in tꝑali regno a tꝑali dño

iudicatus eſt ⁊ cruciſirus vt rex:ſicut mõſtrat non mu
tatus ad petitionẽ iudeoꝛũ tituł triũphalis. Yeſus na
carenus rex iudeox · Beg nec ſic ibat acciꝑe regnuʒ vt
nõ reuerteret᷑ ad eos quos reliqrat.qm̃ eo pacto chꝛiſtꝰ
penetrauit celos conſcẽdens celũ empireũ vbieternuʒ
poſſidet btĩficũ regnũ.vt etiã reuerſurus ſit ad iudicã⸗
dũ iuſto iudicio actiones bonoꝛũ atq; maloꝛũ:ſicut an⸗
geri teſtiſicant᷑ aplis dicẽtes.HNic ieſus qui aſſumptus
eſt a vobis in celũ:ſic veniet quẽadmodũ vidiſtis eũ eũ
tẽ in celũAbies tradidit dona ſeruis. Indiſtincte ma⸗
theus diſtincte lucas ſub denario nũero data dinũerãſ
In decẽ ſeruis oẽs intelligunt᷑ qui ſeruiunt in decalo/
go:aut qui ſeruire tenent᷑ Decẽ vᷣo mne diſtribute ᷣm
ꝓpꝛiã virtutẽ vniuerſa dona dei ſigniſicãt.qꝛ denariꝰnu⸗
merus vniuerſalis ⁊ maio: irreplicatus eſt:et oĩis mul
titudo aut aggregatio nũeroꝝ in iſt radice cũ replica⸗
tione cõ ſiſtit. Que dona ſcom ꝓpꝛiã virtutẽ ſcʒ recipiẽ⸗
tiũ diſtributa ſunt:qm̃ nõ oẽs eandẽ capacitate habue⸗
runt. Diuina bonitas ꝓ capacitatis mẽſura replet vni⸗
uerſa:vt aq̃ decurrẽſ que iuxta captũ replet foueas ma
gnas aut ꝑuas q̃s repit Sonũ quinq; talentoꝛũ cõceſ⸗
ſio eſt quinq; ſenſuũ cũ potentia viuali.Lucxꝝ cũ eis de
tantundeẽ factũ eſt:ꝙ innocẽter ⁊ ſine macula cuſtoditi
ſunt.oꝛdinati vt eſſent inſirumẽta virtutis/Donũ du

oꝛũ talentoꝛũ eſt:qð q̃s accepit ex actione et contẽplati

ſitate cõſtituto/Aniꝰ vo talenti donũ affeci ab intelle
ctu directus eſi:qͥ ad diligẽda celeſtia et illa q̃ dei ſunt ẽ
datus.et ad celibatũ coꝛpꝑm ꝓſequendũ.et virtutũ iui⸗
ſibiliũ augmentũ.Sed hoc talẽti donũ abſconſuʒẽ ab
ipꝛobo acceptoꝛe:ita vt nullũ lucrũ ferret᷑ ex eo.Abſcõ⸗
ſio talenti feã in terra defoſſa ꝓdit affectũ terrenis reb
amabiliter implicatũ:aut intellectũ terrena ſolũ ſapiẽ/⸗
tem.q̃ ſuadet erekrre diligere: affect? effectui

one poſſe lucrari ſe bñ oꝛdinatoſi in ꝓximo in neceſ⸗

að diligit facere Poteſt aũt eſſe ⁊ vni talẽti donũ ĩtel
lectus ⁊ ingenij hũani acumẽ:qð cũ potuiſſet ſe in alta
ſuſtollere declinauit in ima. Et cũ potuiſſet celeſtia co⸗

gnoſcere: ſcire terrena pcurauit · Et ex dono gratis iĩpen
ſo datum erat agere atq; ꝓficere in gła. In natura illð

gereret. Oagnũ ꝓtinꝰ vmus talẽti donu. vnius ſcz ſi⸗
dei q̃ oolit᷑ vnus de. que ſine oꝑibo moꝛtua ẽ:in qᷓ ſeru⸗
piger deſijt opari abſcõdens fidẽ ſolũ in terra ſui coꝛdiſ
non opans in ea in virtute cõfeſſiõis vt cõſiteret᷑ chꝛi⸗
ſtũ coꝛã hoib ĩ boms opibo:ac etiã in ſuxplicijs ſi eſſʒ ꝓ

abſcõdit:vt ex gra aplius ſcire nollet qᷓ; qdð natura ſug⸗

gaudiũ eiꝰvt ſua viſione ꝑpetuo fruerent᷑. Eract? ſeruꝰ
piger in his in qᷣb querit excuſationis ſuffugiũ ſemeti⸗
pſum illaqat: in q̊ͥ tergiuerſarie querit includit᷑.Et cau⸗
ſe qs ſubmittit ad ſuã pigriciã expianda illã potiꝰ ꝓpel⸗

Balugtoris

lere debuerůt. et ſollicitũ in actiõibo facere: ſi dur? i i⸗5

ſtus exactoꝛ eſt dñs. Pꝛopterea huic ſeruo dicit. De

oꝛe tuo te iudico ſerue nequã lqm̃ nõ minus re eſt ſiĩ
eo lucratus nõ fuit q; ſi ꝓdegiſſet.Nõ eniĩ excuſat᷑ ſeruꝰ
accipies ad ſeminanuũ ſeme vt multiplicet᷑ ſi ex ĩtegro
ſeruat et illeſum dño ſuo reſiituit: oamnicatus eſi vñs
in ſpe ſua ſperãs meſſem ex ſemie Quid igit᷑ lucrari poſ
ſumus cũ acceptis:nõ dñi ſed nta vtilitate vnuſquiſqʒ;
cõſideret Ac ꝑ hoc nulli excuſatio iuſta erit:et ex quibui
credimus irâ dei auertere ꝓmeremur Tollit talentũ a
pigro:et bene oꝑantibo dat᷑. Montñ eo intellectu iſta ſẽ
tentia capiat᷑ ꝙ demeritũ repꝛoboꝝ tranſeat in cumulũ
iuſticie eiectoꝝ.vt vnius pena gloꝛia alteri/ augeat:qm̃
ſicut ꝑ ꝓpꝛin peccatũ vnuſquiſq; danat᷑.ſic ꝑ ꝓpꝛiã iuſti⸗
ciã vnuiqſq; loꝛtiet᷑ ſalute.cooꝑante mia ſaluatoꝛis.cũ
merita nuluius ſufficiũt ad ſaluãdũ:nec auget᷑ ſalus ex
demerito aut ex ſuꝓplicio danatoꝝ.Et ꝓpꝛijs bonis opi
bus eſt auxeſſis:no ex reoꝝ ſuꝓplicijs.⁊ilioquin negati⸗
ue aut pꝛiuatiue nõ affirmatiue ⁊ poſitiue acqreret᷑ aut
daret᷑ beatitudo celeſtis.Et qͥ fulgentioꝛ eſſet nõ de ſuo
ſed de illo qð ſibi darert̃᷑ ablatũ ab alio. Sed eo ſenſu di
ctũ eſt qͥ nulla kbvna depereũt apud deuʒ qͥ nouit dignos
eſſe bonoꝑ:ex q̊ͥ bñ oꝑans illa gloꝛia habeat quã ⁊ tlegniſ
ſi fuiſſet iollers potuiſſet hłe.lera et ſubſtatialis bea⸗
titudo nõ auget᷑ paucitate:nec minuit᷑ multitudine ſo
coꝛũ.Parabolice quidẽ dictum eſt ſed ſaluatoꝛ exponit
Di eni hñti dabitur:a abundabit.Ei aũt qui non ha
bet:et id qð videtur habere auferetur vt id qð dictũ ẽ
de auferendo talẽto ⁊ alteri concededo:nõ tm intendat
ꝙ addat᷑ hñti qᷓ; ꝙ piger illo pꝛiuet᷑. Hic adiectũ eſt. Oiĩ
hñti virtutẽ ⁊ lonã opationẽ dabit glia vt abudet inde
fecte ineternũ in ea:Ei qui nõ hʒ virtutẽ et debitã acti⸗

onẽ:et id qð videt᷑ habere auferet· Sollers verbů. Mõ

aſſerit ꝙ habeat ſed qð videt᷑ he.Qm̃i qui virtute ⁊ bo
nis oꝑibo caret nihil bom habet:videt᷑ tñ habere Habẽt
quide eſſe et naturalia dona ⁊ plurimi vident᷑ fidẽ hre.
ſed qð hñt infeliciter atq; penaliter erit: et fides ociola
nõ ꝓderit. Sicq; ſententiatũ eſt Et inutilẽ ſeruũ ei⸗
cite in tenebꝛas exterioꝛes illic erit fletus ſtridoꝛ den
tiũ Sepe dictũ eſt verbũ iſtud. Exhoꝛtat᷑ ad vigiliã ſal
uatoꝛ:ediſſerẽs cur huiuſmodi ꝑabolã poſuitl Eligilate
itaq; oĩ tꝑe oꝛãtes:vt digni habeamini fugere a vetura
ira et ſtare añᷣ filiũ hoĩis In oꝛatiõib vigilandũ eſt:ſic
et petrus ãmonet.Eſtote pꝛudẽtes ⁊ vigilate in oꝛatio
mib:ad pꝛecauendã irã ſcʒ iuſti inaicijEr ſtare cũ ſecu
ritate innocẽtie leta ⁊ iocũda facie cõſcientia nõ rodẽte
ſeu accuſante de malis ſed teſtificante ꝓ bonis:añ ſiliuʒ
hoĩs cũ iuſte iudicaturus aduenerit Na crimĩoſus vul
tu ꝓcliuo ex erubeſcẽtia ⁊ timoꝛe ſtat ante iudicẽ. Sʒa
celicto ⁊ pctõ imunis·⁊ ſi timeat iratũ malis:tñ audet
illũ in facie intueri. aũt poſt factã collationẽ talento
rum pegrinationẽ ciues ei? qͥ oderãt illũ miſerũt lega
tionẽ poſt illũ dicẽtes nolumus hũc regnare ſuꝑ nos.
ad iudeos pꝑtinet ⁊ ad chꝛiſtianos ſallaces. Dixerũt pila

to iudei.Mõ habemns regẽ niſi ceſarẽ:chꝛiſtũ repꝛoba⸗
tes ne regnaret ſuꝑ eos Et triũphalẽ titulũ conati ſũt
infringere.ne ſcriberet᷑ rex iudeoꝛũ.Et poſinlauerũt di⸗
mitti latronẽ et crucifigi chꝛiſt regẽ. adhuc in illa ꝑti⸗
nacia pdurãtes ꝙ chꝛiſius non ſit filius dei. rer dñs
vniuerſi: in cuius femoꝛe ſcriptũ eſt ꝙ ipſe eſt rexregũ

et dñs dñantiũ. Peruerſi et fallaces etiã chꝛiſtiani ter
renis rebo illecti.huius vite labẽtis amenitatibus dele

ctati.nolunt regi a crucifixo rege.ne motus carnis cru
ci penalitatis affigat.et cruce pauꝑtatis diuitias tollat.

et auferat honoꝛes patibulo vilitatis:et cogat patiẽter
oĩa mala ferre vſq; ad ignominia moꝛtiſ.Legatio miſſa

matlxũ marcũ et lucã.

Liber

nulla verioꝛ q;ᷓ puer ſa voluntas:quã ex alto chꝛiſtus co
gnoſcit. Ecce culpa:inſpice vltione ¶ Uerũtñ inimicoſ
meos illoſ q noluerũt me regnare lup ie:adducite huc
et interficite añ me Quotqt reſpuur regi legibo chꝛi⸗
ſti:ipſo iudicãte in eternũ interitu ibunt. etera de nũ
mis et ſeruis vng eſt expoſitio cũ talentis.
De paralolis ſimul cõneris vigilantiũ ſeruoꝝ et ſi⸗
deus et pꝛudẽtis diſpẽſatoꝛis et ianitoꝛis ad inducedã
cantel ꝓ futuro iudicio ⁊ debit actionẽ ꝓ pᷣmio ſcoõm
Capitulůꝗů. XXX
Epe querũt mundi pꝛincipes eſſe terroꝛi ſubie
S ctis nec pᷣdoctrinãt eos ne ꝑ cautela delinquat
ſed ad punitionẽ auidi.ad ſeuiciaʒ faciles plus
debito et pꝛeter iuſticiã interdũ multant. Et acti ſuper
bia magna ſuarũ volutatũ ſuos ſeruos volut eſſe ante
hetas:querẽetes calunias inuoluecdl. ſi placita etia nõ
ꝓlata nõ pfecerint/Et ſi aliqñ cũ pꝛincipatu vtunt᷑ do⸗
ctrinalibo vbis magis exꝑedieda vota qᷓ; ſubditoꝛũ atq;
ſeruoꝛũ vtilitates aſpiciut.nõ facti amoꝛe ad ſeruos qͥ
bus omnino indigẽt.ſine qbus turpis et vilis aut nul
lus eſſet pꝛincipatus:ſed ita truces plerũq; ad eos ſũt
acſi ſerui ineuitabili opoꝛtunitate ipſis dñis indigerẽt.

Bec oim creatoꝛ ſaluatoꝛ et dũs q ſeruis non indiget

nec aliquo extra ſeipᷣm eget.et a qͥ quelibet creatura vt
ſit et rationalis vt bñ ſit opus habet.nõ ſuis qꝛ indigu
us ſed noſtris vtilitatibo còſulit nõ tm̃ tꝑalibo ſed a et⸗
nis:ſub palula oẽs diſcipulos quos hẽ bat pñteſ ⁊ futu
ros tali doctrina pᷣmonuitl Attedite ne grauent᷑ coꝛda
Wſtra in crapula et ebꝛietate et curis hu vite: ſupue
niat in vos repentina dies illa.Canqᷓ; eni laqueꝰi⸗ upue
niet in oes qͥ ſedet ſup faciẽ oĩs terre. Cliguate ergo:qꝛ
neſcitis q̃ hoꝛa dñs vt᷑ veturus ſit Oꝛemonuit ſerua⸗
ri ex ĩtegro coꝛda nõ coꝛpa:qꝛ ipſa receptacula ſunt vir
tutũ et diumarũu infuſionũ ſinnliter et vitioꝛũ. Et coꝛ⸗
da non coꝛpꝑa in noſtris actionibo reſpicit:et affectũ coꝛ
dis non coꝛꝑis ſenſum peẽſat: Coꝛdi loquit᷑ oĩs ſcia ſcri
pturaꝑ. Exipſo noſtra bona mala exeũt:et oĩ cuſtodia
ſeruari iubet᷑. Oi cuſtodia ſerua coꝛ qm exipſo vita pce
dit. MHic ſaluatoꝛ maxie ſeruari ſuadet a crapla Oppꝛi⸗
mũt enĩ eſce wluptuoſe ſumpte hoĩm coꝛda vt nec eui
gilent ad verũ nec caueãt detrimentũ. Et optimuz eſt
gratia ſtabilire coꝛ nõ eſcis:q̃ nõ ꝓfuerũt ambulãtibo ĩ
eis. Et ab ebꝛietate remouẽda ſunt coꝛda. Inebꝛiat nã
q; vinũ nimietate potatũ:a a veritate auertit hoĩm coꝛ
da.Qm̃ foꝛnicatio vinũ ⁊ ebꝛietas auferũt coꝛ Cui nõ
eſt ſollers coꝛ:neq; de cũ eo. In coꝛde caritaſ qᷓ nobiſcũ
deus moꝛat᷑ moꝛamurq; cũ illo.Equidẽ aũt ⁊ huius vi
te cure ſie hũana coꝛda grauãt vt miſi ſũmotis ad verũ
futurũ dei iudiciũ ꝓpinquũ ſiue remotũ non poſſit eſſe
aſpectus Mõdera ſunt depꝛ mẽtia ne ad v erigamur
et obuelamẽta impediẽtia lumẽ.Nõ expedit aliq̃̊ ppedi⸗
tũ eſſe cui cõſulit᷑ contẽplari futura et ſe parari ad ma⸗
gni reg ſeu ĩpatoꝛis aduentũ:maxie ſi cũ nõ ſperat᷑ ad
ueniet. Pꝛoĩde cauendũ eſt a crapla ⁊ ebꝛietate et a cu⸗
ra:ne ſupueniat repẽtina dies illa Repẽtina quidẽ a ſu
bitat ione inſperata tanq́; laqueus ſupueniẽs. Abſcõſũ
quid enũciat laqueꝰ et inerplicabilẽ inuolutionẽ et illa⸗
queationẽ cũctop:cũ deſup wniet ad capiendũ ſedẽtes
in terra deoeſuz. De celo capient vbi obuiare nõ poteft
ſup terre faciẽ habitates. 2οnde vigilandũ ad quod
oꝛtarl Vligilate ergo: qꝛ neſcitis qʒ boꝛa dñs vk ventu
rus ſit Elbi cert? rerü euẽtus er ipe incertus:ad expe
ctationẽ ſuſpẽdit cotinne mẽtes! Sicut eni hõ ꝗᷣ pe⸗
gre pfect reliqt domũ ſu et dedit ſeruis ſuis ptãtem
cuiuſcũq; opis:et ianitoꝛi pcepit vt vigilaret Parabo
lice loquit chꝛiſtus de hijanis et moꝛalibo actiomibo ho⸗

minũu:vt er his bñ agendi viã infoꝛmet. Pꝛoficiſcit ali

quis oſis derelinques bona ſua in ſeruoꝝ cuſtodia cum

quctoꝛitate qgendoꝛũ. ſemꝑ tñ vigilias precpiẽs ad ſu

um ſibi determmatü aduentuũ: eruis ſuis teun ianitoꝛi
oino incertů. Ex huiuſcemodi tipo ſe ſaluatoꝛ ingeſſit.
qq pegre ab hac vita in ali in aſſumpta carne ꝓniciſces

hinus ſeculi viſibilis ac etiã ſacrametalis ecclie donuʒ
ſuis fidelibus dereliq̃t: tribues oĩbo arbitrij libertatem

cut eni in creatione angelis et hoĩb data eſi xolun

tas libera qð hbuerit id agedi. ſic in creatiõe non eſt ab

lata ſed iterũ cõceſſa ptãs:vt qð placuerit exerceãt do
movtraq;ʒ ſaluatoꝛis noſtri dei Alid quã domũ liberũ et

libitũ ſibi reſeruãs aduentũ ſibi oↄgnitũ ſeruis inſpera
tu. meti noſtre velut cuſtodi puigili et ſollicito iamitoꝛi

pꝛecepit vt vigilaret:ea cõditione vt aduemẽti dño nõ

vt umpatus ſed vt parat apiat. Meceſſarius eſt ⁊ vtiliſ

nobis ad ta magnu aduentu dñi mẽtis oculuſ nõ ſopi
tus:etia ſi necenitate vꝛgente oculus coꝛpalis obdo⸗⸗
miat Sed ſi nocte dñs venerit ne ſibi occurrenduʒ ſit
coꝛpe pꝛepedito aut hoꝛa pallete hinc ſubinfert Eint
lübi vti pꝛecincti:et lucerne ardetes in manibo veſtris

Et ws ſimiles ibuſ expectatib dñm iuũ:qñ reuerta
tur a nuptijs. Expectant dñm boni ſerui pꝛecictiad ob
ſequendu:geſtates lucernas in manibo.ne obſequendo

errent ſi nocte dñi eſſet aduẽtus.Ald cuius ſimilitudi⸗
nẽ ſaluatoꝛ ſuos monet eſſe diſcipuloſ:vt pꝛecincti ſint
et lumina deferẽtes Pꝛecinctio qdem lũboꝝ pꝛet id qð
caſtitate ſonat et adicit ad pꝛeꝑpationẽ foꝛtitudinis:docʒ
ad validas et arduas actiòes Delatio lucernarũᷣ vt oĩa
in veritate fiant in luce:qm arguunt᷑ opaq̃ in luce nõ
fiunt.Et oĩs qͥ male agit odit luce:et ad eã nõ venit ne
arguant᷑ opa e Igit᷑ lucerne in manib:oꝑa bona ſunt
acceſa igne veritatis ⁊ caritatis. Septẽ lucerne in cãde
labꝛo erant:vt ex donis ſeptẽ oꝑa ntr̃ᷣa luceat.Et dauid
parauit lucernã chꝛiſto ſuo Parat qpe chꝛiſto lucernã
q nihil in cõſpectu eius agit icautũ:mhil tenebꝛis igno
rantie obuelatũ. Sed lumẽ lucerne nõ ad ſeiplum ſed
ad dñm referebat dicẽs Qm̃ tu illumias lucernã meã
vñe.Mõ eni exnobis eſt lumẽ ſed a deongit᷑ ab ipſo pe⸗
tendum eſt vere ſapiẽtie ſciẽtie lumẽ. Sicq; oꝛatũ le
gimus. Illumĩia oculos meoe ne vnqᷓ; obdoꝛmiam in
moꝛte.Et alibi. Mitte illa ſcʒ ſapientiã de ſanctis cełtu
is et a ſede magnitudinis tue vt mecum ſit et mecum
laboꝛet:vt ſciã quid acceptũ ſit apud te.Scit enim illa
oĩa intelligit.et deducet me in oꝑib meis ſobꝛie:a eu
ſtodiet me in ſua potetia. Et affectibo ⁊ directionibo no
ſtris lucerna eſt dei vbu. Daind dicit. Aucerna pediby
meis vᷣbũ tuũ:et lumẽ ſemitꝭ meis. Oꝛoinde a diuis
vᷣbis illumiat lucerna: cuius luce dirigimur. Sicq; p⸗
cedentẽ erpectemus dñm qꝛ ceſſit ad nuptias regni ce⸗

loꝛũ qñ aplis vidẽtibo aſcendit in celũ:indeq; veturus

iudicaturus eſt mom.in quo iudicatus eſt:vt cũ vene⸗
rit ⁊ pulſauerit cõſeſtim apiant ei. Veniet pſonaliter et
pulſabit coꝛda moꝛtaliũ ſi ſint apta receptui: cui tunc
apiet᷑ ſi in bnis oꝑibuſante fuerit vigilatũ. Sicq;
ne dño dicat᷑ expecta:ſed ex pᷣacta vigilia ianito⸗ nt̃e mẽ

tis cõfeſtim amat Ac ꝑ hoc btitudo pmittit vigilatibuſ

cũ dici᷑ Bti ſerui illi quos cũ venerit dñs ĩ uenerit vi
gilantes Vere bti ſunt ſerui ſummi ac immoxtalis ĩ/
patoꝛie qᷓ nõ retribuit tpaliter. ſed de eternis eterne: qſ
in ſuis miſterijs nõ in terreis rebb inuenerit occupatoſ
ſed vigilates ad eius aduentũ.parati ſemꝑ excoꝛde ſu⸗
ſcipe a deo factas inſpirationes:et ab homib⸗ diſcipliaſ
celeſtes. Vlñ tñ et de qͥ btitudo! Amen dico vobis ppᷣ
cinget ſe et faciet illos diſcũ bere:et tranſiens miſtrabit
illis ¶ Verſa vice videt ſaluatoꝛ repẽdere ſeruis ſuis ex

— —

.

+☛ ͥe r

☛

⏑ — — — ☛0 — —.

„ ——— — — —,. —

—

ſoꝛte q̃tuoꝛ ſtationaliũ vigiliarũ ſi

q̃tuo: vigiliarũ acute diſſerendũ.niſi

De parabolis

actu obſequendi:q;uis pamplius er eterno. Hoꝛtatus

——

erat dicens. Sint lũbi veſiri pꝛecincti. Nunc ad pꝛecin

ctos ſe pꝛecinetũ ad obſequendũ oſtẽdit:cũ dicit ꝙ pꝛe
einget ſe. Acſi ſenſus capiaf᷑. Paratis paratus ero:non
pꝛepeditis erpeditus ero. Sicut pꝛecincti abiles fue⸗
runt in actione bonop:ſic illis ero in retributiõe pꝛemi⸗
oꝛü.Pꝛecinvit ſe ſaluatoꝛ in abluẽdo pedes:ſe aptãs ad
obſequia moꝛe ſeruuloꝛũ exilla quã accepat ſoꝛma ſer⸗/
uili. Et vt dñoꝝ lauit et abſterſit aplicos pedes:et hoc ĩ
mũdatione a maculis ſoꝛdiũ et in pᷣſagiũ futuroꝝ.qm
et iterũ ſe pꝛecincturũ aſſeruit:vt diſcüuͦbere faciat ſuper
eterni regni mẽſam in fruitiõe diuioꝝ Et ipſe tranſtes
miſtrabit illis nõ eo traſitu qͥ ſepe tr ſiuit eriſtẽs moꝛ/
talis in terris:nec illo trãſi
ſiuit de hoc mũdo ad patrẽ quo nõ repedauit in pꝛioꝛg.
ſed traͤſitu quo tranſit hoſpes ſiue miſter ſeruiens men
ſis ⁊ intendẽs diſcũbentibo q̃d remouendũ auta onẽ

dũ ſit ꝓ voto edentiũ:aut quid wlint et petant ſinguli

diſcubentes. Iſta imagine dñs per ſeruoꝛũ vigilia expe

ctat᷑. Pꝛecinctis lũbis in hac vita pꝛecinctꝰ ĩ pt᷑ia obſe⸗

quet᷑:vt ipſe dũtarxat ſit beatitudo ciuiũ ſuꝑnoꝝ ſeden⸗
tiũ ad etern menſam. Et traſiet nõ paſſibaut muta⸗

tione locop:ſed ſingulis gradiboet ſtatibo btõꝝ ſic ſe da

bit et oſtendet ſicut meruerũt. Et vnus idẽ exiſtẽs per
oõẽs celicos ciueſ varia claritate fulgebit:ſicut ſtella per
claritatẽ ab alia differt Et ſi venerit in ſecũda vigilia
et ſi in tertia vigilia wenerit et ita inuenerit:btĩ ſunt ſer
ui illi Etationes noctis noĩat ad vigiliqʒ oꝛdinatas:
vt nulla hoꝛa ꝑ ociũ et ſomnolentiã tranſigat. Et iterũ
p paralolã dicta confirmat ! Hoc aut ſcitote qm̃ ſi ſci⸗

ret paterfamiliaſq̃ hoꝛa fur vniret:vigilaret vtiq; 1 nõ
ſineret pfodi domũ ſuã. Et vos eſtote parati quia neſci
tis qua hoꝛa fili oĩs venturus eſt. ſero an media nocte

an gallicantu an mane:ne dum venerit repente inueni

gt vos doꝛmiẽtes Vige ſimilitudinẽ. VUeéturus ẽ fur:

ignoꝛat paterfamilias aduentũ et tẽpus. Si ſciret ad/

uentum:vigilaret in tꝑe Si ſciret tẽpus vigilaret ĩ ad

uentu. Si ſciret vtrũq;: nõ ad ſurẽ ſed ad hoſtẽ manife

ſtum opoꝛtet occurrere. Neutrũ neſciẽs ſepe rerũ abla/

tarũ patit᷑ dana furis: attũ ad ſciẽtiã vigiliã adderet vti
q; ne domus pfoderet a fure. Sed nos ignoꝛãtes hoꝛã
er fide tã cõminatione multiplici wniẽdiab eo qͥ mẽti
ri neſcit ſcimus aduentũ.Quãobꝛẽ neceſſitas vꝛget eſ

ſe patos aĩo ſincero emẽdatione moꝛů qliſicatione vir⸗
tutũ certũ tenẽtes aduentũ oĩ ex tpe ignoꝛatũ. ſcʒ in j

tipſe vnturꝰ:ne noſ
inuemiat in mũdi dlectatiõe do⸗mientes et a lvvnig opi
bus feriantes Qmquidẽ paloſice loquit᷑ non eſt de tpe
iſtuoꝛ niſi put ipſa ſimilitu
do deducit nullũ tpis momentũ pᷣtereat.q̃n ſimꝰmẽ
te ſuſpenſi. coꝛde pauidi.purgatione infauſtoꝝ additio⸗/
nẽ fauſtoꝛũ agentes et hãc vit exoſam qꝛ caduca ẽ ha⸗

bentes: amatoꝛes future iã facti ſimul cũ pauoꝛe dñi di
ligamus aduẽtũ futuꝑ qᷓ nõ putauerimꝰoꝛa. Petrus

quidẽ auditis pabolis queſiuit vſq; ad quos aut ad qᷣt

ipſa diffunderet᷑: et ait ad ſaluatoꝛel Oñe an ad nos di
cis hanc palolam an ad omneſ· Salustoꝛ rñdit Qd
vni dico oĩbo dico. Vigilate. Quiſputas eſt fidelis di⸗
ſpenſatoꝛ et pꝛudẽs quẽ cõſtituit dñs ſup familiã ſuã 11
Queſiuit petrus nõ ad ſuã ſolſ ſed ad vtilitatẽ ⸗ erudi
tionẽ etiã ceteroꝝ pñtium ⸗ futurox. Nihil chꝛiſtus di
rit impꝛopꝛiũ ſed in cõmune ꝓ oĩba qm̃ nõ p vno ſed ꝓ
omnibo ſaluaturus aduenerat. Non ſolũ illos diſcipu⸗
los qͥs elegerat et aplos quos pꝛerogatiua ſpeciali noĩa
uerat cautos reddebat ab ira futura et vigilesad aduẽ
t um acſi tm̃ ipſos ſaluare niteretr᷑.ceteris oĩbꝰ abdicatꝭ:

tu moꝛt et aſcẽſionis q̊ͥ trã⸗

cum infidelibo wonet: ilic ert fletus et ſtrid
Seruus eo malus ꝙ moꝛã dñi meditaf᷑cum moꝛã et
perationẽ᷑ eque ſciat vel neſciat. editatur aũt moꝛã

Baluatoꝛis

ſed omnes qui ad imaginẽ dei facti ſunt ſue fidei lumie
inſignitos vigiles ad aduentũ.patos ad regnü. ſaluos
eſſe ab ira pꝛemonuit. Sicq; petro reſpoſi uʒ eſt. Quod
vni dico oib· dico. Eligilate. Elt vnuſquiſq; ꝑ ſeipᷣm
ꝓ ſeipſo iueniat᷑ pꝛudes ⁊ fidelhs Et hoc eſt qð ſaluatoꝛ
adiecit. Quiſputas eſt fidelis diſpenſatoꝛ et pꝛudens.

—

Per paralula humanor moꝛũ loqui Seruus fidelig

in diſpeniatiõe cõmiſſoꝛu et pꝛudens in regimme fami

lie ſuꝑ quam conſtitutus eſt. dignus eſt pꝛemio:vt det
illi dominus in te ſue reuerſionis tritici meſt uraz ſiue
cibum. Mauci quide ſunt .¶ Sed beatus ille ſeru? quẽ
cum venerit dñs eius inuenerit ita facientẽ Ulere dico
vobis:quia ſuꝑ omnia lvna ſua que poſſidetl conſtitu
et illum .Sicq; deducta pabola fideles ſuos tales vult
eſſe ſaluatoꝛ. Seruus fidelis ẽ chꝛiſti qui bona ſibi tra⸗
dita nõ diſſipat:ſed aptep tpe atq; loco diſpẽſat. Mul⸗
ta quide ꝑ naturã ⁊ graʒ a deo donata ſi unt nobis:et ad
diſpenſandũ nõ ad diſipandũ cõmiſſa. Ged heu mul⸗
ti audaci conatu diſſipant nõ diſpenſant,/ Pꝛudes voĩ
tendit puidere ſubiecte familie ꝓpter cheutũ: ſi pinten
dere p auctoꝛitatẽ habet. Sic vo ſi aliter ſe ſi upioꝛem
asnolcit vt vtilẽ ſe poſſit pᷣſtare indigentie ꝓpximoꝛũ:ac
ſi ſe conſtitutũ agnoſceret ſup familiã dñi ſui. Beatus
quidem hic in vltima retributione fiet: quia ſuꝑ oĩa bo
na ſua cõſtituet eũ dñs.qꝛ ſic et ea ſecuritate lona eter⸗
na ſi qua ſunt participando poſſidebit: acſi ſuꝑpponeret᷑
non ſubijceret eiſdem. Et pꝛeſagio huiuſcemodi retri⸗
butioms ioſeph ſidelis et pꝛudes inuentus in diſpẽſa⸗/
tione frumenti ad indigẽtes:egipti poꝛro dñs conſtitu
tus eſt· lelut agens recte poſ idebit beate. Qm̃ de fru⸗
ctu oꝛis ſui vnuſquiſq; replebit᷑ bonis:et iuxta oꝑpa ma⸗
nuum ſuarũ retribuet ei. Et alia ſcriptura dicit. Et re
tribuet mihi dñs ſcom iuſnciã meã: et ſcom puritatezʒ
manuũ mearũ retribuet mihi. Que retributio: Men
ſura tritici in tꝑe fiue cib. Oenſura poꝛro iuxta ſlaã ſen

tentiam qᷓ dictu eſt. Eadem meſura qua menſiffueritis

remetiet᷑ vobis.Triticum chꝛiſtus ſcom menſuraã vᷣtu
tum et actionũ bonoꝝ participatio dabit᷑: in t eq̊ decre
tum egrediet᷑ imutabile de oꝛe iudi cũcta iuſtiſſime de
cernẽtis.Cibo ad idẽ refert᷑:qꝛ chꝛiſtus dixit. Caro mea
Vre eſt cibo:quo eterne fidelis cibãdus eſt ſeruꝰ. Per⸗
ſicit paralolã ex mala cogitatione atq; actione ſeruoꝛuʒ
vt ꝑficiat quã cepit dare de ſollicitudine vigiladi doctri
nã O ſi direrit ſeruus in coꝛde ſuo moꝛã facit dñs me
us wenire.et ceperir pcutere pueros et ancillas⸗ edere

et bibere et inebꝛiari: veniet dñs ſerui illius in die qᷓ nõ

ſperat et hoꝛa qua neſcit et diuidet eum ptemq; illius
oꝛ dentiũ

ratus pperd agere in duas ſe partiẽs iniquiſſimas acti
ones:aut ꝓximũ ledere.aut turpiter aut impudice de⸗

lectationes in ſemetipſo ſuſcipe. Omnis aie deoꝛdina

„

tio et actio culpabilis digna penis ad ſeipſameſt: pre⸗
ter dei legem mũi et illecebꝛis carnis oblectando per⸗/
quirere. aut pꝛorimis in pionis etrebus inferre iactu⸗
ram. Mecagit iniquus homo qui futurum chaiſi non
contemplat᷑aduentũ.magiſq; moꝛam.pamphius autẽ
vt nunq; vmiret exoptat:ne aliquando ex ſuis crimini⸗
bus vindicaret in eum. Sed oino vniet dñſ. Nam pt
ait apoſtolus eſt aũt iudiciũ dei ſcõm veritatẽ. qꝛ ſicut
pmifit wniet non mẽtitus:nec iudicando fallet vt ĩſci⸗
us. Et veniet in tempoꝛe non ſperatus:cuius hoꝛe ofẽ
eſt neſcius. Facietq; in pondere rationis iudicium diui
dens malum ſeruum a bonis:ea vltione iuſticie qua ſe

ipſe diuiſit a moꝛibus optimis Sociandus quidẽ erit

Liber

infidelibus ſeruis quibus ſe ſociauit in oꝑibus malis.
vt ab his ſeparet in btitudine.a quibus viuẽs ſepatuſ
extiti. non inherente virtute.mag aũt vitio diuidente
et his aſſciſcat in pena quibs ſimilis fuit in culpa. Sed
vbi tradent᷑ ex inidelitate ſontes Elbi fletus erit ſtri
doꝛ dentium.fletus qꝛ diuiſi a lvnis:ſtridoꝛ dentiuʒ qᷣ
ſociati malis. Olle aut ſeruꝰ qͥ cognouit volũtatẽ vomi

ni ſui nõ ſe parauit et nõ fect ſcom woluntatẽ eiꝰ: pla

gis vapulabit multis. Qui aũt non cognouit fecit di
gna:plagis vapulabit paucis· Poſi malas actiones 7
poſt peccata traicit ſaluatoꝛ ſeruoꝝ pabola ĩ eos q] negli⸗
gunt agenda pficere. Culparũ atq; penarin; facit auxeſ⸗
lem: non pficere cognitã dñi ſui voluntate. id oc em
eſti obſequioſa ſeruitus oꝛdinata vt ſeruus dñni ſui pfici
at cognitã voluntatẽ. Qõ ſi nõ fecerit:uxta delicta pla
garũ pondus erit· Meſciens vo et ſi volũtatem non ꝑſi
cit quã neſciuit aut ignoꝛanter aduerſum aliqd egerit:
fuſtinebit quidẽ penã cũ mitigatiõe plagaru. Vtrobiq;
diuina ſeruatur iuſticia in exhibitione penarũ:ſcõm eri
gentia delictoꝛũ. Nam et potentes potenter toꝛmenta
cruciabunt. vt pena eũ acerbius afficiat qᷣ ſceleratiuſ cõ
pᷣhendit᷑ deiquiſſe:illũ vero confodiat pena mitioꝛ qͥ no
tam deliquit aduerſaria wolutate. Nam in celo vifferen
tia eſt ſtellarũ:et in gloꝛia btõꝝ ſicut merita pꝛia exege
runt. Sic et in inferno inequat᷑ pena: ſicut inequalitas
in culpa fuerit iudicata Qmſ ommi cin multũ datũ eſt
multü queret ad eo Unuſquiſa; cõſideret qd quantũ
qualeq; ad quid et a quo accepit. Scom lec eni cõſide
rata wel non conſpecta:vnuſqiq; ab omniuʒ datoèe tpꝑe
iudicij examen accipiet. Et qui potioꝛ fuit in datis acce
ptiſq; donis ab eo iuſte opis plus queret:et minus ab
eoq nec inuentus eſi plus pꝛehabere. Ec cui cõmen⸗/
dauerunt multũ: plus querent ab eo Git obligatio in
Datis et acceptꝭ rotioꝛ atq; mino⸗ ſcõm qntitate donoꝝ
vt qui minus accepit in exigenda ratione leuius ab exa
ctoꝛibus exigatur:qͥ vo plus amplius apponet ad coꝛlo
nam. Pꝛouidos omnes in hoc wluit eſſe apls Mos nõ
ſpũm huius mũdi accepimus ſed ſpuũm qͥ a deo eſt: vt
ſciamus que a deo donata ſunt nobis. Qui dei vona co
gnouit pꝛenouit fiendã exactione:et ad reddendã ratio
nem ſe vigilẽ fecit. lance mẽtis pꝛetrutinans quantum
ab eo a iuſto exactoꝛe fuerit exigendum vt anteq; euga
tur pparet qd reddendũ ei qͥ nemineꝑ calumnia inuol
uit:a nullo plus debito exigit. ab aliquo nec betit plus
q;ᷓ dedit: vltra facultatẽ reddere non cõpellit. Et in hoc
quidem cunctoꝛũ culpa dãnabilioꝛ extat nõ in eo qð ꝑ

fragilitatẽ deliquit. qm ipſe cognouit figmentũ noſtrũ

ſed in eo quis iuxta datũ ⁊ acceptũ datoꝛi penituſ nõ
rependit.qui ſua vtilitate nil exigit: ſemꝑ eodem modo

eriſtẽs ſůmmũ bonũ non alio bono bonu miſia ſeipſo. de
ſeipſo et ꝑ ſeipſum.in nulla dependẽtia factus nt᷑is du⸗

tarat vtilitatibo puidet dum exigit a nobis: ſed non re⸗
pendentibus.ve vtiq; nobis.

De patola aduerſarij ad diuinũ veꝛbum ad habenda
concoꝛdiã ſcoõm matheu ⁊ lucam. Capitulũ.XXXI

Igens deus hũanam naturã a ſummis bonis
v auerſam et ad ima tona conuerſam:in quibus
deluſa delectata plus debito felicẽ ſe credebat.
ſi harũ infimarũ rerũ copia habuiſſet.et qm̃ ſemꝑ erat
in via tendẽs in alias regiones aut tetrã aut lucidã ad
quas ꝑ poꝛtã moꝛtꝭ eſi oꝛdinatus ingreſſus. cũ ab iſto
mundo neceſſario celebꝛat᷑ egreſſus:vbi werax et infalli
bilis conſtitutꝰ eſt iudex.añ quẽ oẽs cogent᷑ de oib ꝓut
geſſerunt reddere rationeʒ.qui decipi nequit.a quo ter

ſextus

giuerſari non poteſt: qui nemini tunc parcit.neminem
niſi iuſie damnat.nulluʒ niſi ex mia ſaluat. pꝛoinde ad
declinandũ illarũ culpabile delectationẽ aduerſariũ cõ

ſtituit aduerſantẽ aĩalitatibo hominũ.diſſuadentẽ que

ſenſus appetit.ſuadentẽ oĩno que refugit:vt quia non
poteſt deuitari iudiciũ.ſaltim ſuppliaũ deuite Inauit
enim Eſto cõſentiẽs aduerſario tuo cito dũ es in via
cum eo. ne foꝛte tradat te aduerſarius iudici. et iudex
tradat te miniſtro: et in carcerẽ mittaris. Amẽ dico ti
bi:nõ exies inde donec reddas nouiſſimũ quadrantẽ.

Benedictus deus et pater dñi nti ieſu chꝛiſti.pt miſeri⸗

coꝛdiarũ etiã pt᷑ et creatoꝛ oim:qui nõ appetit delinqn⸗

tium filioꝛũ penam nolens in hoib inuenire mutabile

pꝛemiabile potius in illis inquirẽs.lites ⁊ cõtrauerſias
ſedari vult anteq; ad iudiciũ veniat᷑.vbi dũtaxat per iu⸗
ſticiã erit examen: vbi mia depulſa tacebit. Ende vicit.
Eſto cõſentiens aduerſario tuo Quis hic aduerſarius

cui conſentire iubemur in via. Eſt ne aduerſarius no/

ſter dialolus qui tanq; leo rugiens circuit querẽs quẽ
Teuoꝛet.Cũ iſio nullus ↄſenſus.Q ſi chꝛiſti ſumus
nulla conuentio chꝛiſti ad belial. An homo aduerſarius
querens aduerſus hominẽ aliquid hñs. cui ante oblati
onem noſtrã recõſiliari opoꝛteat. Munc ſenſum littera

impoꝛtare videtur: ſi eã ad pꝛecedẽtia coaptamus. Sʒ
ſatis diſſertũ videt᷑ in recõſiliatione fienda pꝛiuſq;; mu⸗

nus offerat᷑. Qui ſi reconſiliatus eſt:aduerſarius peni/⸗
tus non eſt. Si vo reconſiliatus non eſt ex aĩo ꝑtinaei
non reflerus ad reconſiliatoꝛẽ ex gratia. tũ recõſiliatoꝛ

aduerſus quẽ erat actio factus eſt liber· ſi omne quodĩ

ſe tenebat effecit. Nibil huic amplius cũ aduerſario cõ
tumace vel pꝛoteruo Si vᷣo ad maioꝛẽ expꝛeſſionẽ pac
atq; cõcoꝛdie poſt iuſſum reconſiliationis etiam cõſen⸗
ſionis ſactuʒ eſt verbũ:liquido ſentẽtia claret cum vna
pampliuſ alteram manifeſtet. Sed pꝛeter hoc omnino
mihi parabolicus ſenſus ad diſſerẽdũ occurrit. cum ad/

uerſarius homo aliũ hominẽ nõ poſſit tradere iudici di⸗

uino:qᷓuis poſſit aduerſantibo cauſis ſiſtere coꝛam ter⸗
reno.Ac per hoc ex iſta ſimilitudine qua ſubeunte cauſa
trahit aduerſarijs reum.niſi paciſcantur in via cito ad

iudicem terrenũ ſic verbũ veritatis niſi omnino ſibi cõ

ſenſerimus trahit ad diuinum. Aduerſarius quidẽ eſt
verbum veritatis ommbus hoĩbus:quia oĩs homo mẽ

dax. Mulle inimicie aduerſarie nulle maioꝛes q; iter ve

rum et falſum:q; inter veridicũ hominẽ et mendacem.
Diĩs homo mendar:omne verbũ chꝛiſti verax. Verbuʒ
vritatis mendaci homini aduerſat᷑. Inde oĩs hõ men
dax qꝛ ei credidit qui in veritate nõ ſtetit:qui mendax ẽ
et pater eius. Inde mendax ſicut ſcriptum eſt. Fiilij bo
mmũ vſq;quõ graui coꝛde vt quid diligitis vanitatẽ et
queritis mendaciũ. mendacio mendax dictus eſt hõ

nde homo mendax cum ſe non tenuit ad veritatem:

cum ſibi factus rebellis declinauit in aliam partẽ. Etiã
inde mendax cum falſitati adheſit. Ynter veritatẽ? fal
ſitatem poꝛro nulla ſunt media:in alteram iſtaꝑ hõ co⸗
gitur cedere. Igit᷑ mendacium eſt cũ dicit᷑ quod nõ eſt

et quod non eſñt dicitur oĩno qð eſt.aut cum aliquid di⸗

citur non ſicut eſt:aut cũ creditur quod nunq; fuit nec

eſt nec erit.ſeu cum aliquid apparet et nõ exiſtit. Ex his

hõ conſtituteſt mendax.in his hõ ſepe diuoluit᷑:in his
ꝓſuis wvluntatibus obuerſat᷑. Cui eregione ſermo ve⸗
ritatis cõtradicẽdo cõſurgit.expetens ſibi nõ mẽdacio
pꝛeſtari conſenſum.qꝛ dicit qð eſt et quẽadmodũ ẽ cre⸗
dendũ offert qð ſuit eſt ⁊ oĩno erit:et nihil pꝛeter exiſtẽ
tiam habet apparẽs. Diſſertione multa in talib op eſſz
Veruntñ ſit oĩs hõ viatoꝛ exiſtẽs aduerſario ſuo ↄſen⸗

tiens. In eo ſiquidẽ ſermo vitatis hoĩbo aduerſari ẽ:

— —— — „ —————

rin

tig h
Retn

De parabolis

quia eos ab his que diligunt et inquirunt auertit. Di
ligunt vanitatem et querũt mendaciũ. Omnia pfun⸗
ctoꝛia vana ſunt. Hinc ſalomon dicit. lanitas vani⸗
tatum dirit Eccleſiaſtes: vanitas vanitatũ et omnia
vanitas.HMinc apte cõpꝛehenſum eſt: etiam eſt ex va
nitate mendaciũ. Vere in rebus tran itoꝛijs vanitas
eſt:etiam mendaciũ cui veritas aduerſat᷑. Mecõmemo
rat ſalomon ad veritatem cõuerſus:ꝙ in omnibo opi⸗
bus hominũ reperiat vanitatẽ. Diri ergo in coꝛde meo
Vadam et affluam delicijs et fruar bonis:et vidi ꝙ hoc
quocn eſſet vanitas. Ecce in cogitationibo vanita ecce
imiliter et mendaciũ:ſi deliberatio coꝛdis ad pfuncto⸗
ria ſe conuertit. Cum vero ab hominibo facta conſpici⸗
unt: vanitas et mendacũ omnino non deſunt. Sem
ber vanitas mendaci ſecum defert. Inquit autẽ ũ
me conuertiſſem ad vniuerſa oba que fecerunt manꝰ
mee.⁊ ad lalvꝛes in quibus fruſtra ſudaueram vidi in
omnibus vanitatẽ ⁊ afflictionẽ animi:et mihil pmane
re ſub ſole. Ad mendaciũ omnino ptinet ꝓ permanere
dicitur et non ꝑmanet.et ꝙ inquiritur ſub ratiõe opti
miitñ inuenit᷑ in termino impfecti ſubſiſtere, Qm̃ ap⸗
te contra repꝛolvs . iſaiam dicitur:qui poſuerant me⸗
daciũ ſm ſuam Percuſſimus fedis cum moꝛte ⁊ cũ
inferno fecimus pactum. lagellum inundans cũ trã
ierit non veniet ſuꝑ nos qꝛ poſuimus mendaciũ ſpem
noſtram et mendado pꝛotecti ſumus. Illi ſiquidẽ mẽ
daciũ ſpem ponunt qui in aliquo tpali cõfidunt:⁊ mo⸗⸗
tem vbi omm viuenti domus eſt conſtituta conant᷑ ef
fugere. Ylli mendacio ꝓtegunt᷑ qui thali potentia fulti
omnino pmanere ſic credunt. Sed ſit vt veniant in il
lam cogritionẽ qua oĩa tpalia pꝛout exiſtunt appareãt

et inde confundant᷑ vnde con idebant. Ac ꝑ hoc ſoller;

ter inſpiciendũ eſt:quomodo ſermo veritatis nobis in

rebus huiuſcemodi aduerſat᷑.Et vt bꝛeuiter omnem

ſermonẽ aduerſariũ clauſulis duabus concludã dixerĩ

Omnes ſermo placitas ſenſuum impetuoſitates ⁊ ir
rationabiles motus animoꝛũ a obiecta ſeculi ſuaſiö»es

diaboli quoquo modo pꝛohibens aduerſarius eſt anie
male concupiſcenti et anialitati turpiter delectãti:nec
non et ſermo ſuadens ꝙ tener refugit ſenſus aut ꝙ ar
duum in virtutibus habet aſpectũ · ſimiliter aduerſaf.
Poꝛro hominibus aduerſarius factus eſt ſermo weri⸗
tatis wlut bifrons bifaux biceps bilinguis. vt gladius
biceps.aut cum pꝛohibet quod appetimus:aut cum iu
bet et conſulit quod ſenſualiter deuitamus. Seoꝛſum
autẽ ab iſto bifario modo eſt quid ſermo Vritatis ad⸗
uerſarius qui non moleſtat appetitũ neq; ſenſuʒ neq;
cum natura hominũ ad deſtruendũ conſiigit: ſed ipſaʒ
ſupgreditur et intellectũ et rationẽ et vſum et oꝛdineʒ
eius. Hinc quidem eſt ſermo qui credere iubet ea q̃ ſu⸗
Per naturam et pꝛeter naturã non tñ contra naturaʒ fa
cta ſunt fiunt fientq;:quouſq; ad pacata vel turbulẽta
regna ſine fine veniat Aduerſari quidẽ dicitur qð non
eſt ſcõm ſe:magis aũt pꝛeter ſe.Nam qð intellectꝰnon
capit ratio ignoꝛat vſus caret nec oꝛdo nature ſuis re⸗
gulis alligauit eis videtur aduerſuʒ. In diticeo eſt ali
quid pꝛohibens et aliquid iubens:et in omni lege moi
ſaica. In pſalmis ꝓpletijs id idem eſt repire.Doctri
na euangelica phibet delectantia ſenſum: iubet et cõſu
lit que aduerſa vident᷑ agnus autẽ euangelij gloſa
toꝛ et totius ſacre ſcripture ſciarcha ſermonẽ aquerſa⸗
rium wohibedo depꝛomit. Carmis curam ne feceritis
in deſigerijs. Et multa huiuſcemodi et iubentia pluri

ma q; vite quſteritatem hatent. Que oĩa hoc teſtiſcan⸗

tia p ſingula inducere in maioei parte ſcriptura euacu⸗
aretur:vt etiam plurima volumina cuderentur. Inda

Balugtoriſ

gatiui ſollertes inuenient pꝛo ſeipſis:ad denunciandũ
his qui has virtutes inquirunt. Sermones wero ad
uerſarij ſidem viuificam ſuadentes eoꝛũ quoꝛuʒ nulla
eſt apta p naturam traditio vtiq; plunmi ſunt. Er his
omnibus oꝛtus eſt aduerſarius ſermo diuinus: cui iu
betur conſentire viatoꝛ. Eliatoꝛ eſt omnis qͥ p moꝛteʒ
coꝛpis non eſi vpulſus a vita. Tlia ſeculum pꝛeſene ẽ
quod pꝛincipiũ habet et finẽ. lia eſt hominũ vita: in
qua dum homo eſt cito aduerſario ſuo conſentiat con⸗
coꝛdiam iuſta faciens ſi homo eſt omnino ſcom ipſum
ſe regulans ſi ſermo diuinuſ eſt. Me foꝛte aduerſarius
tradat te iudici chꝛiſto vicʒ ein pater omne iudiciuʒ de⸗
dit:et poteſtatem dedit ei iudiciũ facere quia filius ho⸗
minis eſt. Et ipſe conſtitutus eſt iuder viuoꝛu et mo⸗
tuoum. Exconiunctione tm eſt iſta traditio cũ homo
reus a ſermone writatis cõuincit᷑:cum quo neq; cauẽ
do ꝓhibita neq; agendo mandata neq; credẽdo credẽ⸗
da wluit habere conſenſum. Yudex vero cõuictum tra
det miniſterio ſalicet toꝛmentoꝛũ:qui etrudet in car
cerem vt nulla ſit copia euadendi:Mec inde fiet egreſ⸗
ſus donec reddatur nouiſſimus quadrans. Quadrãs
genus eſt monete:a quarta parte vncialis ponder tra
hens oꝛiginem. Quem niſi reus carceri mancipatus
reddiderit: de carcere non enbit. Et cum reddere nun
&; poſſit fiet etetnitas toꝛmentoꝝ.Monenim carere po
terit carcere. Ybi nihil inueniet vnde poſſit quippiã ꝓ
mereri. Alioꝛu merita non ſubuenient. Nemo alioꝛuʒ
merito liberabitur ab illa gente tartarea neq; alioꝝ ſuf
fragio vitam conſequetur eternã. Lucas auũt hanc ean
dem parabulã ſi paralvla dici debeat ĩ aliquibus ſuo lo⸗
quendi genere variauit dices æum autem vadis cũ

aduerſario tuo ad pꝛincipem in via. da operam liberari

ab illo Omnes imus ad pꝛincipem omnium chꝛiſiũ
qui pꝛinceps eſt regum terre.qui pꝛinceps ẽ pacis.ſu⸗
per cuius humerum Teinciatis exiſtit. Sed gduerſa
rius noſter penitus eſt nobiſcum. Ita faciendu eſt: vt
ab ipſo liberemur in via Ged que poteſt eſſe libertaſ a
Vrlv diuino miſi aſſentire ſibi dum viuimus ne ĩ moꝛ
te truci exactoꝛi tradamur qui detrudet in carcerẽ pbi
exactoꝛ ſempꝑ exiget vbi exactus nunq; reddet. Et erire
inde non poterit quouſq; nouiſſimũ minutum reddi
derit actoꝛi.Hec enim reſtitutio impoſſibilis erit vt in
penis detentio tota ⁊ eterna ſubſiſtat.vt nouiſſimus q
drans et nouiſſimũ minutũ vltimitatẽ penarũ inſinu
ent:a quibus nulla poſſit eſſe libertas in illis qui ab ad
uerſario in via liberari operam non dederunt. Ad cõtu
maces vrbi dei et cognite veritatis factum eſt wrhu
iſtud de duratiõe penaꝑ ſcom diuinũ iudiciũ:quode
ſcᷣm oĩmod veritatẽ. Pꝛoinde ad concoꝛdiam abſq;
dilatione cum tam vtili aduerſario vmamus dum ſu
mus in via:qm̃ poſt hanc vitam ſpacium penitẽtie nõ
conceditur locus emende non inuenitur.retributiõis
dũtaxat pꝛotinus tempus erit:et locus gaudij vel me
roꝛis. Bunt q;plures alie ſimilitudines atq; para⸗
bole in euangelio que ita ſunt connere cum ſententijs
pꝛecedentibo atq; ſequentibus.et ſicut virtug wrbox
pꝛecedentium in ipſas coniunctim inſundit ſic ipſari
ſentẽtia in vba ſubſequẽtia deriuat vt non potuiſſent
ſingillatim decenti aſſertione tractari:ſed coniunctim
cum ceteris ſententijs que pꝛecedunt ſiue ſequuntur
ſunt diſſerte.
De paralola infruetuoſe arboꝛis cõtra eos q̃ iurta
datã vᷣtutẽ deſinũt opari ſcom lucã. Capit. X NII
Onis creatura quandã expꝛimit trimitatẽ ao
o inſinuationem trinitatis creatricis et increate
ſcilicet quia eſt quia ſic eſt quia ad aliquid eſt.
r

ANiber

WMit pater et flliũs et ſpũſt. anctus. Mic ſides ſpes ? ca
ritas Ged in eo ꝙ ad aliquid eſt erquiritur actio ſcom
inſitam a deo virtutẽ vt a celo diſponens hec inferioꝛa
motus: tñ non volũtarios bominu moꝛes. A ſtellis lu⸗
men et ea que ſunt earu. lb elementis data ꝓpꝛietas.

Al carentibus vegetatione aptitudo qued Ab ar boꝛi⸗

bus et plantis fructus ſcom inherentẽ a natura virtu
tem. Ab animalibo id ad quod facta ſunt Ab angel am

miniſtratio ſine laboꝛe diuine iuſſiõis et placiti.
mine fructus oꝛiginalis iuſticie atq; legis ſctipte in coꝛ
de. ſimiliter et moiſaice tpe ſuo: necnon et euangelice
in his qui crediderunt. Et ceteris creaturis reddẽtib-
ſue ppꝛietatis officia poſt repꝛobos ſpuᷣs fructuʒ redde⸗
re ſolum neglexrit humana natura Yt in triplici iuſticia
omnino delquerit non reddens debitũ fructũ. Et am
uis in paucis reddiderit: in pluribus inuenit᷑ obnoxia.
Secd infallibilis eſt oꝛdo diuine iuſticie cui aut cũ exi⸗
git reddit᷑ꝛaut multat ſeuiter contumacẽè. Hinc ad ani
mandũ et terrendũ homines parabolaz poſuit dicens.
Arboꝛẽ fici habebat quidã plantataʒ in vinea ſua. Et
venit querens fructum in i la et non inuenit. Dixit au
tem ad cultoꝛẽ vinee Ecce treſ anni ſunt ex quo venio
querens fructum in ficulnea hac:et non inuenio Duc
cide ergo illam Vlt quid etiam terrã occupat.At ille re
ſpondens dixit ill. Somine dimitte illam et hoc anno
vſq; dum ſodio circa illam ⁊ mittã ſtercoꝛa Et ſiquidẽ
fecerit fructum: ſin aũt in futuro ſuccides eam laid ſę⸗
nagogam obiſcit parabolicũ verbũ:huiuſcemodi enim
erat. Sed ſentẽtia incluſa etiã plura includit cõtuma
ciam vicz totius humane nature. necnon et eccle ſie in
his qui vota diuina non reddunt:necnõ a ſingulariter
diuerberat ſingulares. Pꝛetermittamus multa ſenſũ
verboꝛuũ omnimode pſtringentes. Creatoꝛ omniũ de
eſt ille quidam qui habet arboꝛem fici plantatã inter vi
tes Nam vinea in hoc mundo plantata vniuerſalis eſt
iuſticia in qua vites ſunt plurime fructum iuſticie poꝛ
rigentes:de quibus in hac parabola nulla eſt querela.
Inter quas etiam erat artoꝛ fici plantata. Mos enim
agriculture hoc habet vt arboꝛ fici plãtetur aliqñ inter
vites:que inter omnes arboꝛes fructum videt᷑ pꝛodu/⸗
cere dulcioꝛẽ. Hec ſupgreditur vites altitudine ex ĩidu

ſtria cultoꝛis que vites in vinea pꝛout natur infunde
ret non ꝑmittit aſcendere:que omne arboꝛẽ ſupgredi ⸗

rent ſi cui inniterent haberẽt. Arboꝛ iſta illos inſinuat

qui ſtatum altioꝛem in ecclefia gerunt qui fructum ad

quod oꝛdinati ſunt non referũt quoꝛũ omnino eſt d/ p

mnanda ſterilitas. et eo amplius quo fructiſicare vbe⸗
rius poſſent. Et doñs p hieremiam ꝓphetã conquerit̃
ꝙ peioꝛes iuenerit optimates ppli q; vulgares et illos
qui videbant᷑ legem ſcire q; eos qui videbantur igno⸗
rare Si wro genus omne humanüũ ſub arboꝛe iſta col
ligimus:facilioꝛ eſt diſſ. ertio. In quo ex trib) annis cre
atoꝛ ipſius veniens fructum debitum non inuenit ian

.

no pꝛimitiue iuſticie in ſecũdo legis diticee in tertio q̊

gratia diuine incarnationis effulſit. Fructus queſituſ

non ad querentẽ ꝑtinet:ſed ad pꝛoferentẽ. BHonoꝝꝑ no⸗
ſtroꝛum etenim non indiget. Eſt quidẽ fructus queʒ
deus querit ab homine id bonum opus quod ex virtu⸗
te nature donoq;ʒ gratie ſub decreto legis aut occulte

oſtenſionis ipſe poteſt efficere:quo non reddito velut

res imptinens humana penitus arboꝛ eradicanda eſt.
Minc n ſalomonẽ dicitur. Quodcunq; manus tua po/
teſi facere inſtanter opare. quia nec opus nec ratio nec

ſcientia nec ſapientia erunt apud inferos: quo tu ꝓpe⸗/

ras. Noteſt omnis adultus conditam natur ſequiet
fſcom illa agere. Poteſt refrenare coꝛruptã eiuſq; oꝑa

ſericoꝛdia fiet ei qui non facit mĩiam

meditabitur die ac nocte. Et erit tanes lignũqo

S

ſe extus

declinare mon virtute pꝛopꝛia ſed diuina. Poteſi date
gratie coopꝑari:aliter aut ſine cauſa daretur. Poteſt vi
Uere ſub decreto legis alias homo delinquens excuſare

tur. Si vero mente incapax adhuc impotens cospoèe

ab hac vita diſeeſſerit: ſi alioꝛuʒ ſides ulum obtulit ſa⸗

cramentis in illa ſaluabitur. Si vero fides aliena ſibi
non ſubuẽit aut ppꝛia excludetur a bonis Ulis includẽ⸗

dus in maliſ vbi oꝛiginalis culpa pꝛomeruit aut ꝓpꝛia

iniquitas acqui ſiuit Pꝛopterea omnibo dicitur Qõ⸗/
cunq; poteſt manus tua facere inſtanter oꝑare. Peri⸗
culola eſi in ommbus oꝑibus moꝛa. Preterit eni ſem
per irreuocabile tẽpus et ad inferos ſine opibus iuſti⸗
cie pperamus: vbi ratio ſcientia et ſapientia remediuʒ
afferre non poſm unt Mecnon et p pꝛophetã fructus quẽ
oñs ab humana arboꝛe querit edictur Indicabo tibio

homo quid ſit bonũ et qᷣd dñs requirat a te. Vtiq; face
re iudicium et diligere miſericoꝛdiã:et ſollicitũ ambu

lare coꝛam deo tuo.
euaſiſſe diuiuũ:quo ſteriles arboꝛes ſuccidunt᷑. Inqt
enim apoſtolus Si noſmetipſos iudicaremus:mõ vti
q; iudiacremur · Optimus fructus eſt inſticie ſe iudi⸗

caſſe de malis et ſe a criminibus auertiſſe: atq; in ſe pu

In ſe et ad ſe intoꝛſiſſe minn⸗ eſt

mire penaliter qð de liquit ſuauiter fructü ꝓtendit ĩ al⸗

tum. Mia criuar in pꝛoximos :quam qin perfecit eſt
etiam ipſe miam conſecutus. Sic ſaluatoꝛ ait· Beati
miſericoꝛdes qm̃ ipſi miam conſequent᷑. Et alibi con⸗
traria et ſeuera eſt expꝛeſſa ſententia. udiciũ ſine mi

mie ab eo qui vult omnibus miſereri qui velut fenus
excreſcit. Mam qui facit miam fenoꝛatur peoruno ſuo.
HSollicite ambulare coꝛam dño in id refertur quo im
fendatur aſpectus. et cñ omni pꝛudẽtia pꝛopulſa pigri
cia placita dei fiunt et itur de virtute in virtutẽ:et fru

ctif catur in opibus bonis ſicut dicit aplus. In omni

ope bono fructiſicantes. Manc ſiquidem ſollicitudinẽ
ambulandi coꝛam dño quę pabet annexam cautela at
q; pꝛudentiaʒ ad epheſios paulus expꝛeſſit. TDigete ita
q; quomõ caute ambuletis nõ quaſi inſipiẽtes ſeg vt

ſapientes: redimẽtes tẽpus qi dies mali ſunt. Et ad

Theſſaloniceſes etiam ait Bogamus vos et obſecra⸗
mus in domino ieſu: vt quẽadmodũ accepiſtis a nobiſ
quomõ vos opoꝛteat ambulare et placere deo ſic ⁊ am
buletis vt abundetis magis Sic enim ſollicite ambu
landũ eſt coꝛã domĩio vt in virtutibo ſemp amplioꝛ ſit
2ofectus:et abundantia latio? 7 fructus vberioꝛ. Mec
non et ad Galathas ſimiliter iſta cõmemoꝛat. Spiri⸗
tu ambulate et ceſideria carnis non pfſicietis. Et alibi

Si ſpiritu viuimus ſpũ ambulemus. Mec poꝛro eſt
ſollictudo ad ambulandũ placite coꝛs dommo que in⸗

—

ter fructus quos dns exquixit a rationali arloꝛe nuera

tur. Satagũt igirur arboꝛes rationales fructũ expeti⸗
tum a dño reddere qui eas in hac vita plantauit qm ð
fructu oꝛis ſui vnuſquiſq; replebitur bonis tiuxta oꝑe
ra manuum ſuarum retriueturci. Et ſub methapho
ra mulieris foꝛtis ad totam eccleſiam et ad omnẽ ani⸗
mam dicitur. Date ei de fructu manuũ ſuarum et lau
dent eam in poꝛtis opa eius. Ecce ꝙ alia non vatur re

tribut io alioꝛum bonam meritum gloꝛie nemini acce

dunt:ſed vnicuiq; datur de fructu manun ſuarum. Et

qui non laudatur ex pꝛopꝛijs ex alienis ſoꝛdeſcit. Oe be
atus eſt qui fructum queſitũ a oño exhibet: pſalmiſta
ceclarat. Beatus vir qui non abiſt in conſilio impioꝛuʒ
et in via peccatoꝛũ non ſtetit et in cathedra peſtilentie
non ſedit ſed in lege domini vwolũtas eius et in lege n
plata

5
eer

uiritur fruet?ꝰ

pꝛetermiſſa cautela turpia ⁊ iniqua declinantẽ ne dei of

.
Pα.2

b
e
ecri
ſem
ſti⸗
inz

io
faee
nbe

ge
pi
ucͤ
en
kigl
e
d
o
feſti
fuck
fems
ſuo⸗
lo in
Dic
pn
I
Gnni
ini
lens
N
Ein fe,
ſeem
nobit
tam
mmbr
ſt
e
Sh
Etit
vwvel
eſhhern
jegen
tr,
vr 5
eani
ethau
tur re
ni ace
IIN.
O
Umit
poe⸗

De parabolis

tum eſt ſecus decurſus aquarũ: quod fructü ſuũ dabit
in tpe ſuo. Tria deuitanda duo facienda denunciat: vt
ex arwvꝛe hũana fructus obueniat. MDꝛaua non inferre
conſilia nec ꝑuerſis conſultoꝛibo ſociari. nec feciſſe iu⸗
xta puerſa in via maloꝛũ nõ ſtetiſſe: diſpoſitio eſt ad lbo⸗
num etiã poſt delictũ Et cũ ſemp ſit ad malũ pna moꝛ
talis infirmitas cũ ceciderit ſtatim adijciat vt reſurgat
Et cito redeundũ eſt a peccatiſ. Nõ dogmatilaſſe ſcom
pꝛaua que ſentit tẽperantiã ſanctâ habet. qm ſepe plu /
res inficit dogma puerſum q; actio nequã. Tloluntas
bominis in lege dei eſt pfeciſſe woluntatẽ dei. et illã me
ditari die erudit in pſperis: meditari nocte ſolidat ani/
mã in aduerſis. Augis debet eſſe meditatio legis dei:

cã die ac nocte in illam deſixiſſe aſpectũ beatitudinem

habeat. Meditatio legis dei aſſidua inuemt certiſſime
quid vitandũ quid agendũ hoibo ꝓpoſitũ eſi: et qm oĩ/
um eſt honeſtiſſima ſua pulcritudine ad ſe hoĩes traxit
Inuenit etiã in lege dei occulta meditatio eius qͥd per
luſticiã debet repꝛobis:quid ꝑ miam ꝓmittatur electis
Necnõ ⁊ animus ſedule illa meditans repeꝛit infirmi⸗
tatẽ eius qua in ꝓhibita ecidit et ad erꝰ iuſticiã nõ re⸗
ſurgit quã imp ere ſatagẽs ppter pulcritudinẽ eiꝰ p
pter pꝛemiũ ipſius gratiã poſtulat ꝗᷓ poſſit deuenire in
fructum:et ex hoc eſt tanqᷓ; arboꝛ plãtata ſecus aqᷓs dãs
fructũ in exigentia tꝑis. Sic hõ iſte factus eſt ſentiẽs
iurta ſe dei gratiã decurꝛentẽ: cuius virtute fructũ que
ſitũ dño querenti mĩſtrat. Sed ſi artboꝛ euaneſcit ĩ ſru
ctibo cuius natura exiſtit fructus educere fruſtra ꝑmit
tit᷑ ſupꝛa terrã in occupatiõe ipſius maxime ſi eſt in vi⸗
nea:cũ vitibo ſubiacentibo noceat ne caloꝛe ſolis vue ꝑ
ficiant᷑. Allã abſcindere agriculture ratio exigit:ſi ſteri
lis exiſtens et alijs cã ſterilitatis aut incõmoditatꝭ exi
ſtit Sepe factũ reperimus vt vnus homo in bonis oꝑi
bus ſterilis:in alios aut impedimẽti aut exẽpli mali da
mna tranffundat. Alit dñel. Succide eam Vt q etiã
terrã occupat Ex rigoꝛe iuſticie ſententia ſucciſſionis
egreditur. p eo ꝙ ad aliquid oĩa facta ſunt. Sel ſi ab
arboꝛe fici terra ſteriliter occupatur: ſucciſioni obnoxia
ſubiaceat. Eu nihil in terra deus fecerit ſine cã: fruſtra
viuit qᷓ ſibi oꝛdinẽ poſitũ pꝛetermittit. Quid arbvꝛ in
agro wel oꝛto ſi id qð eſt ſue nature non reddit. Nulla
cauſatio aduerſus ſilueſtres arboꝛes ſi dulceʒ fructum
non exhibent:nõ enim eis natura ſuadet.Aduerſus fi
ci arbvꝛẽ eſt querela:cõpetebat eni ei huiuſcemodi fru⸗
ctũ reddere. Non enĩ exigit deus a rebusa ſe creatꝭ qð
in earũ natura nõ poſuit. ſed credita eius eſt exactio ali
as iniuſtus haberet᷑ exactoꝛ. Humana igitur videat ar
boꝛ quid ſibi credituʒ eſt ex natura.quid ex gratia:⁊ q̃n⸗
tum ſua valitudo ptendif:et in his dumtaxat ſe agno
ſcat obnoxiam exactoꝛi. Reddat qo ab ea exigit᷑ ad im⸗
poſſibilia non cogit:p iniuſticiã non grauatur. In ea
feom iura diuina decernit ſcom que contẽnens parat᷑
ad rũpheaz. Om̃ fruſtra viuit qui nequiter viuit: ⁊ mo
ri melius q;; pperã agere. Elt d igitur hõ ſterilis viuit
Amplius 7 male opans cur exiſtit. Cur terr loca ter
rarũ occupat.ᷓ debita nature atq; gke nõ pſoluit. Fru
ctũ penitẽtie ſaluatoꝛ exiſta pabola inquirebat cũ ipſaʒ
his qui moꝛtẽ galileoꝛũ occaſoꝛũa pylato ⁊ a caſu turrꝭ
nunciauerant ptuliſſet: adiciens ſi nõ pemitẽtia egeri/
tis oẽs ſimul pibitis. Et ilico pabolam ſi ubdidit. Sed
cultoꝛ vinee o arboꝛe intercedit vt q́;uis digna ſit ſue
ciſione tñ cultoꝛis interceſſione ſeruer: eo pacto ꝙ arte
natura iuuat᷑. Hinc aũt ille rũdens dirxit illi Dñe diẽ
mitte illam et hocanno: vſq; dũ fodiam circa illa ⁊ mit
tam ſtercoꝛa. Et ſi quidẽ fecerit fructũ: ſinaũt in futu⸗

xũ ſuecides illa Eultoꝛ vinee chꝛiſtus hõ eſt aſt uaz co

Ggluatoris

lit eccleſiam:apud patrẽ p ſterilib intercedens ne poſt
celictũ ſubito tollant᷑ a vita ne ſit oĩno deſperanda coꝛ⸗

rectio. qim ſi mor poſt delictũ eradicãs a vita multatio
ſequeret᷑.paucoꝛũ eſſet ſaluatio et e coꝛrectiõe nullus

ſermo texeédus et deſperatio in delinquẽtib⸗ adderetur
quoꝝ qm̃ qᷓ;plurimi tollerati ad tẽpus ad iuſticiam re⸗
lertunt. Huncpetrus dicit Non tardat deus ꝓmiſſio/
nem ſuã ſicut quidã exiſtimat: ſed patienter agit ppter
vos nolens aliquos pire ſed oẽs ad penitentia reuerti
Pꝛomittit optimus cultoꝛ circa arboꝛẽ foſſionẽ terre⸗
re ſcilicet dehinquentẽ ꝑ verba doctoꝛũ donec (opunga
tur: ſimiliter et ſtercus apponere vilitatis peccati atqh;
penarũ dare noticiã. O ſi er huiuſmodi adhibitis ar/
boe nõ fructificat ſterilitate depoſita: ferrũ diuine iuſti
cie illam ſuccidens adueniat Terroꝛ ex toc oĩbus fact/
eſt. Nam ſi nõ fructificans iuſticie atq; non faciens fru
etus dignos penitẽtie iuſte ſuccidit iniquitati deſerui⸗
ensquibo penis multabitur. onfirmat enim hoc ad
aliud dicta quedam magis acerba petri ſentẽtia. Et ſi

iuſtus quide vix ſaluabitur impius et peccatoꝛ vbi pa

rebunt. Epilogus quida de parabolis tribo pꝛoxi
mo ſupꝛadictis. Capitulum XXXIII
Olens ſaluatoꝛ noſter ꝓpter ſui ſecundi aduẽ
vy tus incertitudinẽ ᷣuos ſuos eſſe patos: aduer
ſus imꝑpatos ſimpliciter docens et terrens et
parabolice ſuo modo diſſeruit Ois ſeruus qui aliquid
agere cõmiſſum accepit:ſi malus eſt in abſentia dñi ſe
gniter opatur. Et moꝛã facere dñm in coꝛde cauſat᷑vt
concepte malicie opus adiſciat:ſibi nequiter impunita
tem pmittens ſi tardauerit dñs. Eſt et alioꝛũ maloꝛũ
ſeruoꝛũ puerſitas:que biptite cõmittit᷑. Vt aliquis do
mini voluntatẽ nolit intelligere ne ꝗointellexerit tene
atur ĩplere:ſciẽs verã et infallibilẽ eſſe ſententiã Quia
ſeruus ſciẽs voluntatẽ dñi ſui et nõ faciens: plagis va⸗
pulabit multis. Et ſeruus neſciens voluntatẽ dñ ſui
neq; pficiens:plagis vapulabit paucis Seg ſcientẽ et
neſcientẽ ſequit᷑ vapulatio ſcom trutinã diuie iuſticie
Eſt et alius malus ſeruus qui cõſeruis ancillis ifert
iniuriã:dñm in abſentia nõ veritus Et pticipiũ habet
cum cõſimilibo malis cũ eis in abuſum deducens dñi
ſui bona: in familia dñi dei noſtri taliũ ſeruoꝝ repꝛo⸗
bam conſiſtentia adeſſe certiſſimũ eſt. Sed certiſſimꝰ
erit impꝛouiſus aduentus:certiſſimã pꝓuiſioneʒ faciẽs
non pꝛeuiſus. Ideo paterno affectu diligens quos cõ
didit et redemit venire ſe impꝛouiſe minatur: ne coga
tur ex iuſticia meuitabili pcutere.quos monet ante ca
uere. Ferire penitus volens ex iuſticia ſiue odio caute⸗
lam nõ pꝛedicat:ſed velut immobile ſignũ expoſitũ ad
ſagittam querit ineuitabiliter quẽ traſfigat. Cautum
ergo fiat oĩby in domini ſeruitio recẽſitis ꝙ veniet: ſed
certiſſime cũ non ſperam adueniet. Et ſi vltima oĩm
dies atq; cõmunisa remot cõſt picitur: vniuſcuiuſq; ſi⸗
nalis multis in inſidijs multis vero in ianuis eſt. Sʒ
nemo aduerſus dñm moueat᷑ qre oẽs huiuſmodi ne⸗
ſcientie voluerit ſubiacere vtilius foꝛte arbitrans ſi ſci
entia largiretur in multꝭ que ad hanc vtilitatẽ excogi⸗
tari pñt iaciens fundamentũ Magis aũt talis arbitra
tio peccatũ grauat quia dũm tanq; defectuoſe agentez
ntam ſalutem accuſat.qꝛ nihil ad ipſam expediens ĩ ali
quo retardauit.ſeipſum aũt nobis in oĩb dedit atq; ꝓ
miſiit: qð illius ſcietie maioꝛis eſt mueris. Quã ſcien
tiã tanq; nõ vtilẽ:vt in actibo aploꝛũ legitur ipſis petẽ
tibus deneganit. Scire nanq; futura non eſt virtus
qᷓuis ſignũ poſſit eſſe virtutis:ſe aũt ad futura vita
moꝛibus et anio pᷣparare plenam dico eſſe virtutẽ. Ma
ioꝛi vero ſum contẽplatus intuitu periculũ magnũ ge
r 2

9

Miber

neri humano adeſſe ſi talem ignoꝛantiã in ſcientiã con

uertiſſet.Nã homines nõ cõuerſi et ſiqui fuerunt iam

facti auer ſi:vſq; ad vltimũ fere terminũ mũdi huius
amenitatibo delectati atq; illecti redire ad dñm diſtulii/

ſent. Et ex eo firmat᷑ iſta ſententia qð expientia docet.

Nã ſi ſinis ꝓximi atq; remoti huius et omniũ ignoꝛã⸗
tia homines a mundiamenitate nõ eximit certũ ꝙ ſcia
nõ eximeret:potius tꝑis faceret ꝑtitoꝛes ſi haberet᷑ tẽ⸗
poꝛis certa mẽſura vt partẽ pꝛimã floꝛide iuuetutꝭ pul

crioꝛẽ atq; maioꝛẽ diuinis laboꝛibo aptã magis acceptã
oĩm cõditoꝛi cum mũdo abuſiue in dulcedine vana cõ
ſumerent:et reliquã et minoꝛẽ ſemilẽ et graueſcentẽ in
eptã ſtudijs alte vite velut putrida fecem inaniter cla⸗

ro vino conſumpto dño reſeruarẽt. Igit᷑ impatũ ma
lum ſeruũ qui dñi non cogitabat aduentũ ſentẽtia iun/
ſticie diuidet dñs a paratis:et partẽ eius ponet cũ ypo)
critis cũ quibo ſimilẽ vitã habuit.Et mancipabit eter /
nis fletibus qui p pctõ flere noluit:et ſtridoꝛibo denti⸗
um cũ quib male comedit ⁊ riſit. NPeramplius gůt

ſuos cautos facere volens et impꝛobare aduerſos decẽ

virginũ adiecit ꝑalolã:quinq; pꝛudentiũ ptinentiũ ad
paratos.⁊ quinq; fatuarũ ſignantiũ multitudinẽ oim
imꝑatoꝝ qun delectati ſenſuum qͥnq; obiectis foꝛinſecꝰ
in coꝛpali lumine puagãtes nõ accipiũt vaſa plena pa⸗
onſtituũt vaſa cariſmati
lie mterne leticie fo

tulũ coꝛ ad deũ nõ hñt nec ſe cor
bus replenda diuims: nec oleu lie
mentũ lumiĩs in ſeipſis velut in vaſis dñi ponunt. nec
lampadẽ faciũt in ſeipſis lumẽ infallibilis veritatis ſur
ſum ferentis et dirigẽtis habente:ſed ad poꝛtã diuine
iuſticie audient vocẽ diuine ſentẽtiel Amẽ dico vobis

neſcio vos Quid eſt neſcio vos. Quid eſt qð neſciat

qui oĩa creat.Quid eſt qð neſcit qui oĩa fecit. Quid ẽ
qð ignoꝛet qui oĩa nouit anteqᷓ; fierẽt nec aliter nouit
factaqᷓ; fienda. Inuariabilis enĩ eſt ſciẽtia eius. Sed
neſcio vos nõ aꝑpꝛobo vos.Heſcio vos repꝛobo vos.t
qui me non ꝓbaſtis nec ad me vigilaſtis in coꝛdib:ac
moꝛ:bus veſtris repꝛobo vos in ianuis meis. Et ſer⸗
uum non opantẽ cũ accepto talento iuſtiſſime cõdem⸗
nauit.Quotquot etatẽ capacẽ vitij et virtutis attingi
mus talentũ accepimus ratiõis ſuꝑ quã fundat᷑ liberũ
arbitriũ volũtatis:cum quo demereri poſſumus ⁊ me
reri. Sed pleriq; donũ acceptum a deo abſcondũt: qui
publicũ ex actibo virtutũ non faciunt qð ratione intrĩ⸗
ſeca cognouerunt. Sed vbi abſcõdũt In terra. Quõ
in terra. Godit.Bonum eſt id quod abſconditur:qꝛ do
num qð diuina largitur bonitas. Malum:quia nulla ĩ
abſconſione vtilitas. Eccleſiaſticus dicit. Sapiẽtia ab

ſcondita ⁊ theſaurus abſconditus que vtilitas in vtrii/

q;. Malum vbi abſcondunt:quia in terra. Cerra male

dictionẽ accepit: in oꝑibus peccatoꝛis Oalum modus

quo abſcondunt quia fodiũt. Godiens eni lawꝛat. In
lalveibo foſſionis eſt mali auctoꝛ:et nouitatis inuentoꝛ
ed ad pꝛelibata exten ſius reuertamur. Gonum ab⸗

ſcondit᷑. Quod bonũ. Quod placere põt deo.quo me/

reri nobis aliquid ſupꝛa datũ woſſumus vt bonũ mere⸗
atur amplius bonum Quod wnum Quod nouit eſſe
auctoꝛem. Quod bonũ:uod non diſcrepat a conſi⸗
mili. Quod honum Quod cõſonet vniuerſo. Q lv⸗
num Qð deſtrui ex toto ipſe auctoꝛ non ſinit. Od bo
num Quod non habet ex natura contrariũ. o bonũ
Maturale ingeniuũ. Quod bonũ Ratiõis donũ Quod
bonum Libere voluntatis arbitriũ. Quod bonũ. Eſſe
in contẽtu. Quod bonum. Moꝛale quadripartitum.

Hec oĩa et ſimilia ex radicibb nature fecit atq; dedit cõ

ſurgere: qui naturã fecit et dona. Et hec omnia talentũ

vnum pficiũt:quod ſummũ pondus deſignat Quod

ſiad hoc pondus adderẽ gratiã chꝛiſtiana äſi arena ma⸗

ris grauioꝛ appareret· Vide igitur talentũ conceſſum.
vide donũ acceptũ.vide pondus ſupꝛemũ.vide bonuʒ
ex multis bonis conflatũ. Sed vide bonũ abſconditũ
SDed hoc dãnabile malũ ꝙ dei abſcondũt donũ. Ope⸗
remur cũ donis acceptis et ad ſibi cõueniẽs vnumqð
q; oꝛdinemus:nec ſunt ſopite virtuteſ q̃s natura volu
it palam fieri.et ipſe oĩm largitoꝛ bonoꝛũ ad hoc dede⸗
rit vt oꝛdinarent᷑ ad opus relatũ ad largitoꝛẽ ⁊ redime
remus nos ab his quib nos tradiderat pꝛimogenita
moꝛs et releuaremus ab imitatibo in qᷓs deiecerat no⸗
uerca natura:et ipſis compilatis ad finem oꝛdinatis.
Wlut exules reuocaremur in patriã. Vituꝑat eccleſia⸗

ſticus abſcondita bona dicens Bona abſcondita in oꝛ

clauſo:quaſi appoſitiones epularũ circumpoſite ſepul⸗
cro. t iſta ſimilitudo altius deducatur ſenſusa litera
recõuertitur Moꝛtuus aũt cadauer in ſepulcro exiſtẽs
cõmeſtibiles appoſitões non comedit neq; ſentit. Ata
Wlut cadauer in ſepulcro fetide iacens reputãdus eſt:
qui talenta dñi appoſita ⁊ varia dona dei nõ mancipat
inuiſibili aut vi ſibili oꝑi ad largiẽtis honoꝛẽ ꝓpꝛiãq; ſa
lIutẽ:⁊ ad edificationẽ ꝓximi. Et maledictus qui abſcõ
dit frumẽta in ꝓplis ſapia clamat:vt eternis ſubiaceat
penis q̃ dona dei abſcondit a pꝛoximis. Et multabit᷑ ta

lione pigroꝛũ abſconſoꝛ operũ· Abſcõdit piger manus
ſuas ſub aſcella ſua:et laboꝛat ſi ad os ſuũ eas conuer

tit. Quid ergo ꝑ manus niſi potentia et actus. Quid
abſcõ ſio ſub aſcella miſi ſub modico caloꝛe occulte dele

ctationes detineri. Quid ꝙ non applicat ad os niſi
taliter non agit vt debito modo viuat. Sed maluʒ eſ

locus vbi abſcõdit:quia terra· Terra cibus eſt ſerpent
terra grauis eſt:terra terrenos facit. Ve igit᷑ qui terre⸗

ms rebus diuinũ abſcondit talentũ:quod ideo datuʒ
erat vt cum illo mercaret᷑ regnum eternũ. Repꝛobus
eſt mercatoꝛ:qui aurũ in ferrũ argẽtũ in plumbũ mar

garitas in lapides alueos equali qntitate commutat.
Nulla tã gradis ſufficit pena ei qui dona inuiſibilia ꝓ
viſibilib.incoꝛruptibilia pꝛo coꝛruptibilib tradidit in
cõmertiũ.Abſconſionis aũt modus culpã magis ag⸗
grauat:ſi quis recte cõſiderat. Pꝛimo fodit:deinde ab
ſcondit.godere laboꝛẽ inſinuat:quẽ ferre malus villi⸗
cus recuſabat.dicens intra ſe. Godere nõ valeo.Quis
autẽ infructuoſioꝛ laboꝛ.qᷓ; de quo vite pꝛiuatio carpit

Quis piculofio: q́; quem nulla ſequit᷑ requies. Quis
inutilio: qᷓ; cui ſtipendiũ moꝛtis offertur. O male ſo⸗
diens wlut equus vngula terrã. O qͥ conarꝭ in vetitũ

ꝓppulſa virtute. Q qui ſuperna dona terra ima defodis.
O q adinuenis vnde mittarꝭ in antrũ:fodis vt abſcõ⸗

das arte atq; violentia facis. Vle igitur qui conantur ĩ

maluũ. Ele qin adinuentiões ꝑficiunt in peccatis. Viſi
tabo vos dicit dñs in adinuentionibo veſtris Oalum
eſt malũ facere.ſed peius eſt cũ laboꝛe:ſicut ꝓpheta ex⸗
aggerãdo loquit᷑. Elt inique agerent laboꝛauerũt.a
lum eſt ꝗqð deo nõ placet ſed grauius peccat qui adinue
nit quod ſibi manme diſplicet:qꝛ ibut ꝑ damnationeʒ

in adinuentiõibo ſuis.An ideo fodit qe male credebat

facere inuiſus. Sed oculi dñi in oĩ loco contẽplant᷑ bo
nos et malos: et nec eſt qͥ ſe abſcondit a caloꝛe iuſticie
eius· Et ſi noſtra ſubſtantia occultaret᷑ in inferioꝛibus
terre:a dei oculo non eſſet effugiũ.An fodit vt in ꝓfun
dũ maloꝛũ deſcenderet.An fodit vt plantaret aut pa⸗

ginaret plãtatũ.Ad qͥd fodit Ad nihil vtile fodit Seo

ad finem puerſum fodit et foueã fecit vt abſconderet.
Quid Pecuniã domini ſui non partẽ ſed totuʒ talenꝰ
tum quod accepat:vt mhil remaneret ad vſum qð to⸗
tum ad fructum fuerat erogatũ. Ecce laboꝛ in damno

De parabolis

ecce operis perditio certa. ecce fatigatio vt deueniat᷑t in
penam:ſic i vltione agir ꝙ peccatoꝛ incidit in foueam
quã fecit. Et alibi.oderũt añ faciẽ meã foueam:et in
ciderunt in eam. Oixerat olim Yob Traxerũt in boms
dies ſuos:et in puncto ad inferna deſcenderũt Ego cõ

trariũ dico Trahunt et ducunt pagunt et faciunt in la
weibus ſudoꝛibo et anxietatibo dies ſuos:et in puncto

imo in tꝑis momito paruiſſimo ad gehẽnalia loca mer

guntur. Qui fodit coꝛpus rectũ incuruat.et terrã ꝑcu⸗
tic ſarculo durioꝛi:et amplo lgone ſurſum terram tra
hit ab inſimis. Gouea vo facta funditus iactato talẽto
terrã in inſimis vt abſcõdat iteꝑ recõuertit. Nõne hoc
laboꝛ et afflictio ſpũs.Ecce cecatas hominũ mẽtes:qͥ la
wꝛes quietes amaritudines dulcedines pũctioneſ vn
ctiones appellant.Ad pagendũ malũ qᷓ; bvonũ amar de
ſudat᷑:et toleratũ ex tpe malũ pᷣparat ad eternũ. Que
puer ſio ad laboꝛes a latoꝛibo ꝑgere.Accedere ad quietẽ
expediebat potius laloꝛãti.Veruntñ ſip deo nõ ꝓ mũ/⸗
do aut carne fuiſſent tolerati laboꝛes:nõ laboꝛ led cã de

tem adijcit vel lawꝛẽ. Quid ergo eſt fodere niſi pꝛeter

domini woluntatẽ in terrenis animo et coꝛpꝑe lalbvꝛare
atq; deſudare in his in quibus diuina bonitas nobis in
carne facta magiſtra deſudandũ contempſit et ad terꝛe
na omnẽ ſuã incuruare virtutẽ velut illi qui oculos ſu
os ſtatuerunt declinare in terram ſeoꝛſum ab iſtis. di⸗
cente YJob Lux vultus mei non cadebat in terꝛã Quid
eſt fodere niſi cum inſenſibilibus gerere bellũ durum:
Nonne cum terra pugnat fodiens duro ligone Mercu

tit et artus ſimul et bꝛachia tremunt:et qualem dedit

ictum ptulit terre foſſoꝛ. Quid autem eſt abſcondere
in humo foſſa talentum niſi omnea ſummo deo acce⸗

ptum bñficiũ et donũita in rebus viſibilibo et moꝛta/⸗
libus implicare atq; imergere vt in dei ſeruitio nihil ſu

um appareat añ conſpectũ. Abſconditũ enim eſt qð añ
deũ obſequẽdo non venitad finaliter agẽs vt facie mie
ſue ipſe abſcondat a nobis. Strẽnuus miles tpe belli

vires coꝛpis bellandi periciam non abſcondit. Sapiẽcs

ſapienter neceſſitate dictãte qð nouerit expedire nõ ce
lat. Si quis ſuper naturam doctus querit materia re/⸗
bus gerendis: deliteſcere appellat inertiã. Qui diligit
non occultat amoꝛẽ: ſed ſigno et oꝑibus pãdit. Infan⸗
ti ſugere poſtulanti mater aut nutrix vbera non ſubpã
nat:et lamie nudant mãmas et lactant catulos ſuos.
Aues et animalia non abſcondũt eoꝛũ expediẽtia natꝭ

Non obtegunt plãte virtutẽ inſitã a natura:ſed oꝛnãt

folijs floꝛibo et fructibꝛoꝛbẽ. Quatuo⸗ elemẽta eoꝛuʒ
ꝓpꝛietatem nature non obnubũt.Lux ſeipſam non ope
rit. Nihil eſt oꝛdinẽ rerũ ſequens regulaq; iuſticie: qð
non obtendat loco et tꝑe neceſſitate aut euẽtu rerum
oxoꝛtune manifeſtari expediens ad pꝛofectum ſui.aut
ad retunſionẽ contrarij. Quid eſt ꝙ ſola iniquitas ho⸗

minis quod a deo accepit abſcondit. Exagitabit te foꝛ⸗

te ſermo vteri tui vt ad excuſandũ aut te pꝛotegenduʒ
inferas verba tua:vt quod ẽ vitij velis aſſcribere ad vir
tutem dicens. Mꝛeceptum accepi a chꝛiſtovt abſcongã
opera bona oꝛationes et munera. Sed aliud eſt abſcõ
dere iuſticie opera ne intentione ſuppoſita tꝑalem at⸗
q; ventoſam gloꝛiam capiamus ꝛet hoceſt quod pꝛohi
bet chꝛiſtus. Aliud eſt inſtrumenta bonoꝛũ operũ atq;
virtutum in terrena delectatione defoderene cum illiſ
domini placitum faciamus et talem abſconſoꝛẽ iuſſuʒ
eſt a domino mitti in tenebꝛas exterioꝛes.quia in exte/⸗
rioꝛibus ſuerat delectatus et fletum et ſtridoꝛem den⸗
tium patietur qui febilem vitam dilexit et pꝛo ipſa dẽ
tibus multa coꝛroſit. Omnes quidem parabole ſupꝛa
pꝛorime memoꝛate de decem virginibus. de ſeruis pꝛu

Baluatoris

dentibus. de vigilia ianitoꝛis. de rege pegrinante dona

tradente. rationem exigente cum redierit in vigilia ter
minantur et pꝛudentiam pſuadent et ſollicitudinem
agendoꝛum nonꝙ ſemꝑ coꝛpe vigilemus ſed mẽte ſol

lerti. et puideamus nobis et opemur pꝛo nobis · ne in⸗/

ueniamur in die vltime exactiomis fiede a domino im /
parati:ſed parati ad eius regnum ab ipſo nobis para⸗/

tum eternum.

He parabola mulieris in partu triſticiam habentis
ad depellendam in agonibus triſticiam electoꝛũ ſcom

Yohannem ſolum. Capitulum XXXIII
toa agones ſaluatoꝛ in mundo impoſuic cuʒ

A erx verbo et auditu fidem trinitatis incarnatio
Iinins ſue ceteroꝛumq; factoꝛũ ſuoꝛum et reſutre
ctionis omnium eterne penalitatis et gloꝛie humano
coꝛdi per ſuos diſcipulos diſpoſint coniugare:atq; mũ
dum ſubiugare cruci que iudeis ſcandalum. gentibus
ſtulticia eſt. Hinc talia ſuadentibus pſecutiones peri)/

cula gladij enlia et omma toꝛmentoꝛũ genera pargabä
tur: etiam omne hoꝛrendum moꝛiendi genus. Matiõde

atq; demonſiratione iſta inſinuanda carebãt nec aliter
q́; ꝑ fidem potert in coꝛdibus hominumutti. agna
poꝛro diſtantia inter coꝛ humanum et talium atq; inx
uiſibilium et futuroꝛũ fidem. Pzoοde ieſus pꝛ'onunci

at futura pericula et ex eis cauiandam triſticiam quam
et per adiectam pabolam

ciam conuertendam dicens.l Amen amen dico vobis

.

quia ploꝛabitis et flebitis vos mundus autẽ gaudebit
Vos autẽ contriſtabimini ſed triſticia veſtra vertetur
in gaudium. Vnde fletus atq; ploꝛatus. Quia ex his
que pꝛedicabitis cõtumelijs amficiemini atq; toꝛmẽetis
et quoniam ſegregatos a dilectoꝛbus mundi moꝛibo
etiam a ſocietate et conuerſatione ſepabũt. Gaudebit
mundanus homo cum ſe viderit ſuꝑioꝛẽ ſubactis ſua
ſoꝛibus fidei cum crucifixus ſuos non tuebit᷑ cruciato
cum extimplo nõ ſuerit in eis vindicatũ ex iacturis et
contumelijs irrogatis. Gaudebit quippe cum viderit

nouos chꝛiſti pꝛecones atq; ſeq̃ces ſqualidos pꝛeſſos

inedia nudatos rebus abdicatoſ a domeſticis ſeiſctos

a caris nulla ſubſtantia mundi refulgentes.ſeipſũ aũt
aſpiciens floꝛere placitis abũdare cupitis et mundũ ſi⸗
bri arridere ad votũ:ignoꝛans unta ſit infelicitate clau⸗
dendus. Elos aũt contriſtabimini coꝛpe ſed non mẽte
Non enim oxoꝛtet mẽte triſtari eum quip chꝛiſto ago
niſare diſpoſuit et certare ad captanda celeſtia: q;uis

etiam coꝛpus teneatur in pena. Et ſi aliquando in aĩo⸗

irrepſerit ipſa triſticia. ſi pꝛo re coꝛruptibili fu erit ilico
auellat᷑ſi vero ꝓ iniuria ſaluatoꝛis pꝛo fectu virtutis
pꝛo derelinquentiby legẽ dei. pꝛo patratione facinoꝛuz
opoꝛtet vt teneatur. Etenim dauid in his triſticijs an
gebatur dicẽs. Elidi pꝛeuaricantes et tabeſceba: qꝛ elo
quia tua non cuſiodierunt. Laudabilis miſerabiliter et

miſera laudabiliter eſt iſta triſticia de pditione boni ho

neſti et cum cõmittitur ꝙ ſumma iuſticia vetat:ſed ta
lium triſticia vertetur in gaudium non pſunctoꝛiũ ſed

eternũ. id hoc melius coꝛdibo infigendu ſu biecit e p⸗

turiente parabolã: in qua ſtatum militantis eccleſie et
cuiuſlibet agonicantis anime ſaluatoꝛ edocuit. Duli

er cum parit triſtitiã habet quia venit hoꝛa eius. um

autẽ peperit puerũ iam menunit pꝛeſſure ꝓpter gaudi
um:quia natus eſt homo in mundũj. Sub tipo mule
ris pturiẽtis deſcribitur eccle ſis oe hodoxa et quehbet
anima fidei anulo deſponſata chꝛiſto que prehabet tri⸗
ſticiam ad gaudiũ:et qð eſt cã triſticie ab incerto fit cã
leticie cũ votũ aut ſperatũ poſſidet᷑ ex certo.Triſtatur

mulier pariẽs ex doloꝛiby triſiatur ex incertitudie par⸗

x 5

mitigat.et polncetur in leti

tus an maſculinus aut femininus exiſtat. Triſtat neſti

ens an partus an ipla pariens moꝛiat᷑.Criſtat᷑ ne aboꝛ

tiuũ habeat aut editũ ilico moꝛtuũ audiat:⁊ ne aliquid
ſit demptũ vnde pudoꝛ ſit in pariẽte et coaleſcente pꝛo

le triſtatur.ne qõ timet euemiat:et ne veniat qð ſperat
Anter ſpem et metũ impoſſibiule fit non adeſſe triſtiaãä
Huius mulieris tipo lalvꝛat eccleſia ⁊ oĩs fidelis ania
In partu continuo eccdleſia eſt: quid ſit neſcẽs paritu⸗

ra.Multos habet ipſa conceptus ex ſemnne ſidei. ex ſe⸗

imne wrbi dei. neſcit tñ quales partus oĩm ſit futuruſ

qm̃ multi ſunt vocati pauci vero electi. Hatet cum pa

rit ipſa triſticiam quia vemit hoꝛa eius ſcʒ partus qui do
loꝛem parientibe infert hoꝛa diſcernẽdi qͥd ſit geſtatũ
in ventre:an validũ an infirmũ an cum om̃i decoꝛe an
cum aliquo nature dedecoꝛe. Attendendũ q ab homie
non ſatus in virgine ſupꝛa naturaʒ partus a virgine q

triſticiã prime mulieri ex vindicta pariẽti appoſuit ⁊ de
muliere natus olm triſticiã quantuʒ in ipſo erat cona⸗
batur auferre etiam ꝑ mulieris ſimilitudinẽ parientiſ
triſticiã ſuoꝛũ diſcipuloꝛũ ex mundi varijs euentibo ve
nientẽ.et tũc de abſentia ſua in illoꝛũ coꝛdibo iam exoꝛ⸗
tam cõſolari dignatus eſt:inferens parabolã parientis
in triſticia poſt partũ in leticia exultantis. ODꝛeceſſerãt
huius triſticie teſtimonia in ſcriptura ſacra. Nam eue
poſt peccatũ dictuʒ eſt: in triſticia paries filios. Et eccle/
ſia cũ ſuos parit triſticiã habet cuius figurã eua geſſit:

ſed illa ꝓpter peccatum.iſta ꝓpter penam peccati.: Heme

rito quidẽ ilius pꝛimi delicti tot agonibꝰ agimur tot tẽ
tationibo agitamur:vt vix poſſimus palmã virtutis at
tingere aut ꝑtingere quo vocamur Rebecca in triſticia
peperit.cũ an partũ geminos bellantes agnoſceret: erq̃
ſtupens pꝛe triſticia dixit. Si ſic futuruʒ erat quid fuit
neceſſe cõcipe. Ouos pplos geſtat eccleſia ĩ vtero fidei
bella geretes.diſſimilitudine moꝛũ et differentia ſenti⸗
endi. quãobꝛem triſtat᷑ neſciẽs quid futux:triſtat ex bel
lis aduerſis que patit᷑. Chamar triſtis in triſticia gemi
nos parturiuit.vt ex paſſione cõfligẽtis doloꝛis et pꝛe/
ſagij ad futura lamẽtaretur ꝙ ppter eã diuiſa eſſet ma
teria. Calia pꝛeſagia in veritate in eccleſia inceſſanter
agunt᷑: vnde vlut pariens mulier ſepe triſtat᷑. Cux?tri⸗
ſticiam et cauſam ꝓceſſum et pugnam iohãnes in apo⸗
calipſi deſcripſit de muliere que cruciabat᷑ vt pareret.⸗
dꝛaco partui parabat in ſidias ⁊ ex emiſſo tribulationũ

et hereſiũ et omniũ aduerſitatũ flumine ab oꝛe ſuo.vt

partus et pariẽs necarent᷑ niſi terꝛa iuuiſſet abſoꝛtu flu
minis.triſtandi et timendi materia data erat. Sed ꝑ⸗
functoꝛia eſt omnis hũana cõditio etiam ſi vtrãq; par⸗

tem ipſa contineat.et alternantur viceſ hoĩm:vt nunc

triſtandi nunc gaudẽdi habeat᷑ occaſio ꝛomde nõ tri
ſticiam ſed cauſam opoꝛtet inſpicere: et cuius intuitu
tolleratur aduerſum nõ qð patit᷑ contẽplationẽ indu⸗
cat. Sepe quidẽ mũd i triſticia in eterna traiecit haben
tem:ſepe quidẽ tranſiuit in gaudiũ. M triſticia triſtici

am nanciſcit᷑ et triſticia in gaudiũ terminet᷑:nõ hec tri/

ſticia ſeu illata tẽtatio aut aduerſitas tolerata facit ſed
cauſa. Gu ppoſitiuas omniũ cauſas oportet inſpicere
ſicq; de fine dare iudiciũ. Si rerum labentiuz conditio
triſticiã fecit in ſeculo faciet illã eterne ſuccedere ſi vero
chꝛiſtus eſt cauſa terminabit ad gaudiũ. Er hoc ipſe di
ſcipulis loquitur: triſticia veſtra qui ꝓpter me affligemi
m non ommi vertet᷑ in gaudiũ. Quia cũ eccleſia oꝛtho⸗
doexa ſeu fidelis aĩa longo tentationũ et tribulationum
cruciata partu cũ emiſerit bonoꝛũ operũ partũ in oĩbꝰ
ſeruata conſtãtia cũ fruetũ virilẽ nõ effeminatũ fecerit
vt non ſit filia mollis et tenera fragilis et caduca ſed f,

lius ccreſcens virtutibus ſapiens in moꝛibo letificiãs

patrem. non ſtultus inferẽs matritriſticiã: ſit filius de
numero filioꝛũ qui in eccleſia bñdicunt᷑ ſit filius dextre
ſcilicet opans aptum btĩtudini regni dei non recoꝛdabi
tur triſticie atq; pꝛeſſure: illa eteꝛna et ſupꝛa auditum ⁊
viſum et intellectum inuẽta letida. Tere non omnii’n
triſtitia vertetur in gaudium. ſed illoꝛum dũtaxat qui

pꝛopter chꝛiſtum patiunt᷑ vnde ttiſtent᷑:ſiue quia dolẽt

abſentiam et pꝛolongationẽ ex hoc iſtius incolatus de⸗
ploꝛant dicentes vt pꝛopheta. Heu mihi quia incolatꝰ
meus pꝛolõgatus eſt. Seu quia ob confeſſionẽ ſui no
minis illa tolerant mala que ſuadet inferre pꝛimo ad
ſe crudelis hoſtilitas hoim excogitat depꝛauata crude

litas:aut quia illum offendere in lege ſua et ſentiũt eũ
in pena ſua purgatoꝛia nõ eterna. Ourgatiuã emm ha
bet virtutẽ triſticia poſt peccatũ:et pſum ſolũ in hac vi
ta digne ſoꝛtit᷑ triſtitiã que ſi preuẽit vt ſit ex culpa po/
tius q; ex pena:mil decentius repit᷑ ad diluenda peccata
Opoꝛtet veram et ſalutiferũ oꝛiri triſticiã ex diſplicẽtia
culpe:mon ex diſplicẽtia pene. Vlla diſplicentia exoꝛitur
quia diſplicuiſti deo ex vitio interdicto:iſta quia diſpli⸗
ces tibi ex pena quã pateris.Diſplicere ſibi patienti er
pena:ppꝛiũ eſt oim ſenſibiliũ etiã ratione carentiũ Di
ſplicere ſibi ex culpa tm̃ eſt vere ratione vtentiũ maxie
aũt omniũ vroꝛũ fideliũ:ac ꝑ hec incũctanter triſticia
de peccato non de ſupplicio vertetur in gaudiũ Et para
wla parientis mulieris elucidat. Parit in triſticia mu
lier quia venit hoꝛa partus qui ex multatione diuina in

doloꝛib agitur:peꝑit pueꝝ nõ meminit pꝛeſſure ppter

gaudiũ.Non dicit non meminit triſticie: ſed pꝛeſure.
Mꝛeſſura cauſa eſt triſticie:nõ triſticia cauſa pꝛeſſure.
Qim̃ dum doloꝛ cum coꝛpis natura conffigit adeſt tri⸗
ſticia parienti:cum vero doloꝛ tanqᷓ; a potentioꝛi bono
victus abceſſerit et triſtica defluit. bi ad memoꝛiaʒ
doloꝛ coꝛpis et animi triſticia reuocant᷑ non tenet me⸗/
moꝛia quanta fuerit ipſa preſſura ſed tenet quantũ tri
ſticia ipſa confoderit. acilius recoꝛdatus eius qð paſ⸗
ſus eſt animus:q; eius qð ſuſtinuit coꝛpus Quamuis
enĩ vnum cõſiſtit in altero:et vnũ preter alterũ habet
exiſtere poſterius ſed non prius.Non exiſtit aĩa priuſqᷓ;
tradar᷑ coꝛpus:ſed creatur cũ tradit᷑ ⁊ traditur cum cxe
coꝛpus. Sic quidem anima ſolũ ſentit triſticiã ſiue do
loꝛẽ cum pena infligitur:coꝛpus wro penã neſciẽs qͥd ⁊
que ⁊ q̃les ſunt animi paſſiões. Recoꝛdabit᷑igit᷑ animꝰ
paſſiõis ſue nature potius qᷓ; alterius cuius eſt coꝛpus
Diuerſa quidẽ natura ꝑ omnẽ modũ eſt aĩoꝝ ſeu ſpiri
tuũ et coꝛruptibiliũ coꝛroꝛũ:triſticia in anima pꝛeſſura
in coꝛꝑe agit᷑. Non meminit ergo aĩa preſſure acte ĩ coꝛ

atur. Habet aũt poſt exiſtere viuere ninre gerepeeter

poꝛe:recoꝛdabit᷑ tñ triſticie quam ipſa ꝑpeſia eſt. Nõ tñ

memoꝛia triſticie triſticiã dabit his quib verum ſucceſ
ſit gaudiũ:ſicut memoꝛia ſe fuiſſe aliqñ letatũ non da
bit leticiã his qui eternũ ſuppliaũ incurrerũt.Nam ex
magna infirmitate redditus ſanitati illius recoꝛdabit
non triſtatus:et ex magna ſanitate reddituſ infirmita

ti.tenebit illam memoꝛiter non letatus. Vnde nõ me

minit mulier pariens preſſure ꝓpter gaudiũ. Quare
Quia natus eſt hmo in mundum. Oic eſt exemphſi

cans In exẽplificatũ igit᷑ wniamus Et vwos igit᷑ nunc

triſticiam habetis Acſi diceret chꝛiſt qꝛ nũc recedo a
Wbis coꝛpe actu pegrinandi non officio diligendi atq;
ſubueniendi:ſed id qð eſt cã triſticie ſit et vere leticie.
Iterũ videlo vos et gaudebit coꝛ vim: et gaudium
Vſtꝝ nemo tollet a vobis Tpalis abſentia tpalem tri
ſticiã generabit:pñtia viſionis eterne inauferibile gau
dium preſtabit eternum.
Erplicit liber ſextus de paralvlis ſaluatoꝛis

ne
d
nii
i
ler
D
lar⸗
ino
ude
Uren
n
Mepj
9 we
U
iti
ſttur
Pi
tia
D
nnne
ſion
on
nn
nin
Ppa
ſure.
ure,
tri⸗
no
igz
men
ütn
Pod
nus

ſc⸗
le

mrV

deſſe ſine caritate dicens

De ſimilitudimbus

IVncipit liber ſeptimus de ſimilit udiniby a ſaluatoe
poſitis et aſſumptis. apitulum pꝛimũ de ſimilitudi⸗

ne ſalis ſcom Matheum marcum et lucam

Ifterentiom ſimi⸗
litudinum et parabulaꝑ in libꝛo pie
diximus de paralvlis:hic ſiletio tra

d dentes. Sed cũ in pꝛima et genera
li predicatione chꝛiſtus in mõte tur
bis ⁊ diſcipulis loqueret᷑ ad diſcipu

los ſolum ſermonẽè intoꝛſit pꝛeoſte

dens quantũ pꝛimatus quantũve fructus ſupꝑ alios ⁊ĩ
alios acceperant:nõ ſolũ eos ſed futuros ſimiles in ſu

is ſimilitudinibus pꝛemonens inſtruens et exhoꝛtans

Ec pꝛimo omniũ extitit ſimilitudo ſalis:ſub qua pᷣſagi

auit apios ceteroſq; in illa ſoꝛte futuros dicens Clos

eſtis ſal terre Oe ſi ſal euanuerit in quo ſallietur Ad ni⸗

hilum valet vltra niſi vt mittat᷑ foꝛas et conculcet̃᷑ ab
hommibo. Eligilans eſt ſimilitudo ex natura introdu⸗

cte rei:ex chaiſto clareſcit pamplius. Nec ĩmerito in ol⸗
bus tenet iſta pꝛimatũ:vt velut in rebus eſibilibus ſal
ſic iter eos qui regunt᷑ aut opoꝛtune docent᷑ et dirigũ⸗
tur debeant eſſe qui pꝛeſunt inſtruunt ſiue ducunt:Mi
hil pꝛotinus opatur in his que vſu capiunt᷑ ſal:ꝙ ſimi⸗

litudine ſumpta nõ conuemat his qui ſumpſerũt duca
tum.Et in omni qð deficit aut euaneſcit in his quibuſ
vſu apponit᷑ aut applicat:inſulſitas aut putredo exoꝛi᷑.
Sic in his que agunt᷑ in hoĩbo ſcom rationẽ fidei mo/

reſq; gratie archotes ſpũales doctoꝛes duces ſi euane⸗
ſcunt ſiue deſiciunt:damna ſimilia puenire credantur
Sed quis comedeꝛe poteſt inſulſum ſi debuit ſale peni
tus eſſe conditũ.Aut quis tanget putridũ aut ſumet ĩ
eſum ſeu tenebit ad vſum ſi appoſitione ſans debuit pᷣ
ſeruari. Pꝛopꝛietates ſiquide ſalis ſollertibo indagato
ribus relinquim:ne plus debito ſermo trahat᷑ in lõgũ
Qõ cum fecerint:nihil inuenient inapplicabile in ꝓfe⸗
ctibo nihil in defectibo ad archotos ſpũales ſi aderit eis

in ſimilitudine bonitas ſalis: aut ſi aberit eis ꝓpꝛietas

opoꝛtuna. Sed ſi ſacrã ſcripturã volumus pconctari.
clarius apparebit cur archotibus chꝛiſtiani exercitus ſa

lis fuerit a chꝛiſto ſimilitudo tributa. Sale qinppe ip /
ſam caritatẽ in agendis opoꝛtunã merito intelligimus
ſine q̃ nemo aliquid deo acceptum fecit: que in felus

ſempiternũ poſita eſt inter nos et deũ.Acꝑ hoc dñs in

vVeteri teſtamẽto omne ſacrificiũ condiri ſale madauit
dicens. Quicqͥd obtuleris ſacrificij ſale cõdies. nec au

feres ſal federis dei tui de ſacrificio tuo:in oblatiõe offe

res ſal. Sacrificia fideliũ chꝛiſtianoꝛũ poꝛro illa eſſe no
ſcunt᷑ que in coꝛpib hominũ reſpectu ſuꝑne patrie per
carnis macerationẽ vilitatẽ et abiectione agunt᷑iin qui

bus nulla vcilitas ſi defuerit caritas.Nec tale ſacrifici⸗
um erit acceptum:ſi omninoerit inſulſum. Sunt enĩ
ſacrificia noſtra excitationes in oꝛationibus et indaga⸗
tiomiboſcripturarũ ſanctarũ ⁊ in intinus meditatiõibo

coꝛdis: ac etiam in illis theoꝛijs qñ ſupꝛa ſeipſum et ſu⸗

pꝛa cuncta ſenſibilia noſter animus conat᷑ extolli. Sũt
et ſi qua pagimus in ſubuẽtiombo pꝛoximoꝛuʒ que oĩa
inepta reddunt᷑: niſi ſale caritatis condiant᷑. Hinc enis
eſt ꝗð axoſtolus ad choꝛintheos ſcribit nihil eſſe nihil/
Di linguis hoĩm loquar ⁊ an
geloꝛũ:et cetera que annectunt᷑. Eſt pꝛotinus ipſa cari
tas fedus inter nos ⁊ deum.vt ſi diligimus diligemur

ſicut ſapiztia clamat. Ego diligentes me diligo. Eſt et

fedus ꝙ ſi diligimus deũ diligamus et pꝛorimuʒ ſicut

iohãnes ĩ ſua canonica cõmemoꝛat. Eſt ⁊ fedus ad mãa

data ſeruãda:vt ſi diligimus pꝛeceptoꝛẽ eius pꝛecepta

CErn r 15 e= Ir Ier.

ſnr an, ſ n ſurn, ſe 72r4 .P

Pretet- ,40 r rrrrrn

Baluatoris

ope cõpleamus. Etenim chꝛiſtus dicit Si quis habet
mãdata mea et ſeruat ea:ille eſt qui me diligit. YAlle ha
bet mãdata mea qͥ nouit qͥ tenet ea memoꝛiter: led tũc
ſeruat cũ deducit in actũ: Eſt 1 fedus ad beatitudinem

obtinendã. Sola enim caritas facit patere celum: ipſa
ſola introducit in regnum. PP zοinde auferri de ſacriſi⸗

cio ꝓhibetur. Nec auferes ſal federiſ dei tui de ſacriſicio
tuo imo in omm oblatione tua offeres ſal. Cunc enim
in omni oblatione ſal offertur: cũ omne quod agimus
ipſa caritate fulcitur Mecnon et oꝛdine tenendũ in mo
ribus apte conſpicimus ſi pꝛeceptũ de ſale ſactum ſub⸗
tiliter indagamus. Peceptum factum vt omne ſacri⸗
ſicium ſale condiatur. Ex quo pꝛotinus indicit vt in oĩ
bus oꝛdo ſeruetr᷑:ſicut axoſtolus ait. Omnia quidẽ ho⸗
neſte et ſcõm oꝛdinẽ ſiant in vobis. Nam vbicunq; oꝛ⸗
do deſeritur:in poſitum finẽ non erit acceſſus. Nihil fi
et imptinens aut fruſtra ſi in rebus diligedis oꝛdo ſer⸗
uatur. Omnia eni deus legibo oꝛdiniſ alligauit:vt etiã
in his que tradita ſunt vt pueniamus ad deum ſerua⸗

tus oꝛdo pducat. Et nullum ſacrificiũ gratiuſ ; illa di

ligere atq; ꝑagere que tendunt in deuʒ: vbi ſaloꝛdinis
penitus eſt pynendum tanq; fedus ad deũ Ipſam poꝛ
ro ſcientiã nomine ſalis arbitroꝛ eſtimari.it emm ſal
ex coctis aquis a ſole aut ab igne.Et aqua ſapientie po

tauit dñs ſanctos ſuos Et in omni ſacriſtcio noſiro nie

ceſſaria eſt ſcientia maxime in gelo quo ad deum accẽda

mur: ad euitand illaʒ ſententiã quam dixit aplus. Ha

bent gelum denſed non ſcom ſcientia. Nam ſicut ſal ſa

pidum reddit ybi apponitur: ſic caritas oꝛdo a ſcientia
cuncta que viſibiliter et inuiſibiliter agunt᷑ grata faci⸗
unt deo: vt non ſint inſulſa ſed ſapida que fiunt mada⸗

to celeſtis ſiue terreni agonum poſitoꝛis. Ipſi ſiquidẽ
agenti aliquid in vtraq; ſubſtantia ſua facta non inſuil⸗

ſa ſed ſapida erunt:ſi ſale caritatis et oꝛdinis atq; ſcien⸗

tie condient᷑. In his pactum nobis cum do conſtitui⸗

tur ſempiternũ:de quo dominus ſacerdotẽ veteris te⸗

ſtamenti diligenter cõmonuit.Pactum ſalis eſt ſem⸗
piternum coꝛam domnno:tibi ac filijs tuis. PMactu hu⸗
luſcemodi ſalis i

deo ſempiternũ vt nullo tꝑe violetur

11—

Pactum ſempiternũ:vt ex ioſo inuiolabiliter cuſtodi, D

to eterna gaudia cpanNeGefalis pactuʒ rememo
rauit abyas rex iuda hierolłvam regi iſrgel:cum in pꝛeli
um conuenirent. Stans abya ſuꝑ monteʒ ſemeron qᷓ
erat in ephꝛaym ait.Aludi hierobvam et omnis iſrael.
Num ignoꝛatis ꝙ dominus deus iſrael dederit regnuʒ
dauid ſuper iſrael in ſempiternũ ipſi et filijs eius ĩ pa⸗
ctum ſalis. Quid eſt pactum ſalis in quo regnum da⸗

uigd datum cõmemoꝛat niſi pactum rarn virtutũ que

potiſſime in agendis ommbus exiguni que ſalis ſimili
udine deſignant᷑. In pactum ſalis regnum dicitur da

tum dauid. in condimento ſacrificij qð tũctpis ageba

tur.qñ ipſe rex fuerat a domino cõſtitutus in manu ſa⸗

2 CW. 6

muelis tunc ſacerdotis atq; videntiſ.qui ſacxiſiciũ ſub
cenſura ſalis ante cõſtituta Gereba Eenus tipico mi
conſtitui:et iura regalia hominũ ſine prefato ſale ad ꝑ⸗
feetum non poſſe deduci.Arguit abva rex iuda hierolv
am regem iſrael qui ad impugnandũ ipſum et regnuʒ
eius arma cõmouerat ꝙ iniuſte huiuſcemodi rem feciſ
ſet:ꝙ in ſempiternũ cõceſſum ſit regnum occaſione ſa
lis in pactum.Ex hoc ad demones remouẽdos magna
iuriſdictio nobis efficitur:ſi ſtabit intactum pꝛotinꝰ ſa
lis pactumMecnon ipſam iuſficiã in imnhitudine; ſa⸗
lis accipimus ſine qua nihil rectum agitur cũ ipſa vni
uerſitate pꝛefulgeat et condire habeat pꝛe ceteriſ moꝛa
lem hominum vitam: et dum ſub ſua cenſura omnia

—

„224.

ſterio in ſinuatũ eſt ſub pacto ſalliti ſacrificij vera regna

4
——. „

Tiber

diſronunt᷑ nihil eſt qõ de obliquitate cauſet/ Ypſe ſiaui

dem dauid qui regnũ accepit in ſalis pactũ iuſticiã opꝑe
rabat᷑:reguũ ſcriptura dicẽte Et regnauit ſuꝑ omnẽ iſira
el. Gaciebat quoq; dauid iudiciũ et iuſticia oĩ plo. Et
de iuſticia plene confidens in pſalmo dicebat. Et retri⸗
buet mihi dñs ſcom iuſticiã meã.Nempe ſicut ſine ſa⸗
le inſulſa ſunt eſibilia plurnma pꝛeter panẽ paꝝ delectã

tia guſtũ:et ſicut ſine ſale vermibo carnes ſcaturiũt. ſic

ſine iuſticia mihil in moꝛibo hoim delectabile: necnoi.
humana vita coꝛrũpit᷑ inſollertia peſſimoꝛũ. Circa qua
dauid magna diligentia intendebat ne pꝛetermiſſa iu⸗
ſticia ſubiecta ſibi res populi turbaretur: cum put pſal
mus eloquit᷑ faciebat: In matutino interſiciebã om̃eſ
peccatoꝛes terte: vt diſpderẽ de ciuitate domini oẽs qͥ
opantur iniquitatem. Quãobꝛem pꝛo ſeipſo interpella

bat ad vñm.Feci iudiciũ et iuſticiã non tradaſ me calu

mniantibus me/ Ipſam etia ſapientiã euangelicam ſa
ls noie non imerito dicimus eſſe cenſendã que omni⸗
um conduut hominũ vitã:et ſanauit ſieriles hominuʒ
nationes Et humani moꝛes et leges viuẽdi ꝑ ipſaʒ cõ
diunt᷑.et ne putreſcant ſua virtute ſeruant᷑:et ſanantur
ſaucij ropuli defluentes Quod in libꝛo regum multis
ante tpibus legimus ſiguratũ. Mam viri ciuitatis hie⸗
xico dixerunt ad heliceum. Ecce ciuitatis huius habita
tio optima eſt ſicut tuipſe dũᷣe pꝛoſpicis:ſed aque peſſi
me ſunt ⁊ terra ſtexilis.At ille ait.Afferte mihi vas no
uum et mittite in illud ſal Qui cũ attuliſſent:egreſſus
ad fontẽ aquarũ miſit in eum ſalet ait· Mec dicit dñs.
Sanaui aquas has:et non erit in eis vltra moꝛs neq;

ſterilitas. Sanate ſunt aque vſq; in hanc diem: iurta

verbũ heligei quod locutus eſt MHeliceus interpꝛetatio
ne nomis que deus meus ſaluatoꝛ eſtſiue re geſta deũ
ſignificat cui humana natura defectum quaſi lunarem
patiens loquitur ſuo ſenſu dicens.q mundi huius ha
bitatio bona eſt:quia omne quod ẽonũ eſt naturaſet ĩ

oꝛdine ſuo defectu oĩmode caret ſicut deus plene ↄgno

uit. Nam vidit deus cuncta que fecerat:et erant valde
bona/Sed huius mũdi ſenſu quodãmodo carẽtꝭ aque
peſſime ſunt/Auid tam nomine aquarũ intelligi? niſi
nũeroſitas ꝓploꝝ:iuxta iohannis in axocalipſi ſententi
am aque multe populi multi.Populi quidẽ hominum
non natura ſed wolũtate peſſimi facti erantſoren dedi⸗
ti cultibus idoloꝛũ deum verũ et ipſius ſapientiã igno⸗
rabantjet viuebant inſul ſiſſale diuine ſapientie non cõ
diti:et peſſimabant᷑ velut putride carnes fetentis luxu
rie.aliarũq; iniquitatũ vermibus bullientes/Et terra

ſterilis erat:quia terra humanorũ coꝛpum vſum bono

rum opum non habebat/Oed deus oĩpotens in pleni
tudine tꝑis vas nouũ iuſſit afferri cum alma virgineʒ
iuſſit mundo pparariſque vere dicit᷑ vas nouũ ab antiqͥ
tate paterna erenichuſaohn celeſtiũ innouata vir⸗
tutũ:in quo vaſe poſuit ſal eternam ſapientiã ſeʒ vnige
nitum filium a RRE nouũ ipſum verbum ĩcar⸗
natum ſentiamus qui nouus dicitur nouitate incarnã
aundn itate naſcendi et conuerſandi au nouã doectrinã
attulitnouiter mũdo vixit:ſicq; moltuus ⁊ ſepultus ⁊
regreſſus ab inferis ad celeſtia penetrauit/ In quo po/
ſuit ſapientiam ſuam noĩe ſalis ſenatan güut ipſe p⸗
dicando ſepe dicebat Hoctrina mea nõ eſt mea:ſed ei
qui miſit me patris. Et alibi. SsSermonẽ quẽ audiſtis
non eſt meus:ſed eius qui miſit me patris.Et iterum
Que loquoꝛ vobis a meipſo nõ loquoꝛ. Penitus put
nouus homo erat:ſapienti a patre accepiſſe teſtabat᷑.
Mõ ſal ſcʒ incarnatũ verbũ effudit in axoſtoloſ p virgi
nis partũ.ſed ſapientiã per pꝛedicantẽ filiũ: et filius .
aplos poſt miſſum ſpũmſanctum ſanauit qui recipeꝛo

—

ccclinatio. Secundũ hanc pꝛopꝛietatem aplos et ipſi

viſibili atq; ſenſibili: ſed ei qui capax eſt diuinoꝛũ et ſu⸗

ſeptimus

luerunt populos nationum. Et virtute ſalis ſcilicʒ euã
gelice ſapientie non eſſet ſterilitas ſed ſanitas: niſi ad⸗
huce libens hoĩm repugnaret iniquitas/Saniauit aqs
euangelica et ſupna doctrina:quia ꝓplłos recipientes il
lam condiuit et erudiuitjet docuitque neſciebat mun/
dus non habebat vſuꝗ ignoꝛabat hominũ intellectug.
Hapoꝛis huius effectũ refugiebat carneus lenſue,ECt

inter inicia eoꝛũ que vite hominũ neceſſaria dinokcu
tur: ecclefiaſticus ſalem eſſe cõmemoꝛat/Et tamen ex
madato domini egechiel hieruſalẽ inter cetera obiecit. b⸗⸗

9 in die natiuitatis eius non eſſet ſale ſallita:ſcilicʒ iliI
Diſcretionem non habuit qua bene oĩa diſwonunt᷑. Ma
cum renaſcimur ſacramentis: diſcretiõe chꝛiſtifera opꝰ

eſt inter ea que eligere atq; inter illa que age/

re obligabamur/S ptima inter virtutes noſcitur eẽ di
Diſcretio. que gradiens inter bonũ et malũ inter bonuʒ
et bonum.inter malũ et malũ inter opinionẽ et veruʒ/
inter voluptatẽ et neceſſitatẽ.inter virtutem ⁊ famam/
inter cõpetentia coꝛpoꝛi et ſpiritui ſemꝝ ad tuti 1
clinat:deuitatq; peioꝛa Et ſermonie noſtrũ tali ſale cõ⸗
diri decreuit paulug aplus. Sempꝑ veſter ſemꝑ in gẽa
ſale ſit cõditus/git᷑ cũ ſupꝛa memoꝛatas virtutes ha
bere atq; docer opoꝛteat eos qͥ autoꝛitate atq; doctrina
populis pꝛeferunt᷑:merito chꝛiſt dixit apoſtolis. Vos
eſtis ſal terre. Quibus pꝛo ſeipſis et ꝓ ſucceſſoꝛibuſ di
ctum fuit. Sed ſi ſal euanuerit in quo ſallier᷑. Si vir⸗
tus deficit ĩ doctoꝛe ſi doctoꝛ deſicit ipſi virtuti quid bo
ni ꝑſiciet. Eum ad nihilũ valeat dignum ſit vt his fiat
in ridiculũ atq; deriſuʒ quos erudire debuit ꝑ doctrinã
monefacere ꝑ exemplũ:et fiat vilitate cõculcatꝰ inferi⸗
oꝛ qui vita et doctrina debuit ſupeſſe·
De ſimilitudine lucis ſcom ath.Capim II
Voniã chꝛiſtus vnigenitus dei filius erat lux
q verra que illuminat omnẽ hominẽ venientez in
hunc mundum.voluit quos elegerat huiuſ lu
cis eſſe participes ꝑ quam illuminaret᷑ oꝛbis terꝛarum
qui tenehꝛis peccatoꝛum vbiq; in homimbo iacebat ob
curus. Et quia auadam noue intelligentie luce illoſꝑ
fuderat.et pꝑamplius pfuſurus erat et lucis ſequeret᷑ ef
ſectus ſine interpoſitione verboꝛum ſuos apoſtolos et
ſimiles poſteros luci comꝑauit dicens Clos eſtis lux
mundi Juſſu dei facta eſt lux nec aliquid pulcrius in
coꝛpibus dyaphanis et eius virtute cognoſcunt᷑ obie/
cta omnia oculox:et fertur inoblique in receptacla ſua
Et per ipſam fit acceſſus atq; receſſus et contrarioꝛuʒ

foꝛmes ſaluatoꝛ per ſimilitudinẽ mundo prefecit non

ſceptiuus throꝛiarũ ſuꝑnarũ. Et ſermo dignus eſt: ſi
bi ſaluatoꝛ in hac ſimilitudine homĩes huiuſcemodi aſ
ſciſciuit cũ ð ſeipſo dixiſſet Ego ſum lux mundi IAllu
minauerat exterioꝛẽ mundũ ope create lucis:illumiĩiat
interioꝛẽ luce veritatis. Et humanarũ mentiũ ſe cum
apoſtolis et ipſifoꝛmibo luceʒ facit. Et mihil in ſpuͦslib·
rebus pulcrius veritate:cuius ſplendoꝛe ſi q̊ obijci pñt
humais intellectibo cognoſcunt᷑.et inoblique irradiat
ſuꝑ humanas mentes ſe receptui coaptanteſet poſſit
eſſe acceſſus ad incõmutabile lbvunum Hañnc lucẽ pete⸗
bat dauid vt ad finem poſitum certus poſſit eſſe acceſ⸗
ſus · Emitte lucem tuam et veritatem tuã.ipſa me de⸗
duxerunt et adduxerunt in montẽ ſanctum tuum ⁊ in
tabernacula tua ceſſus fit per eam ab eo quo cul⸗
pabiliter et noxie tenebꝛamur. Elnde apoſtolus Erat;
aliquando tenebꝛe nunc autem lux in domino Per lu
cem ſiquidem weritatis:receſſus fit a tenebꝛis peccato
rumn eainar⸗ contrarioꝛũ ad deſtinatum finẽ iſtius

7

₰„

elrrrr e e e e
K. „ . E- a‿ſCn 2. . 5. 17 —
rErn, 4. & 6 ſ ſe⸗

„ .
42—. —rrn ₰

₰„ 2
entge

——

De ſimilitudinibus

lucis veritate peragitur. Pꝛopterea ſ latoꝛ ait ł Qui
am bulat in die non offendit:quia lucẽ huius mũdi vi⸗
det Mãc lucẽ oñs aplos eſſe woluit ꝑ exemplũ atq; do
ctrina:quã intuentes in ipſis aplis et apoſtolicis viris
nõ exoꝛbitent ꝑ agones ſuꝑ na captantes/Aux viua eſt
exemplũ rationalis aĩalis ex virtute conſurgens:ab oꝛi

ente ſidei oꝛtum habens. Suffragat᷑ ſana doctrina ĩ oꝛ

dine ſuo lucens:et exẽplari luci pꝛeſtat augmentũ. Et

dum pꝛeſtat ipſa etiã ſuſcipit incxrementũ:et ad inuiceʒ

incremẽta ſuſcipiẽtes ſplendidiſſimã lucẽ faciũt. Su⸗
um ꝓpꝛiũ lucere opoꝛtet pꝛetẽdere:alioquin a tenebꝛis
non differret. Pꝛimũ ſiquidẽ ſui officij eſt inſiſtentes
tenebꝛas effugare: deinde oſtedere quomõ leuent᷑ ocu⸗
li ad directum. Sicq; cũ aplis dicitur ꝑ ſimilitudineʒ
quid ſunt.quid ſint facturi ex tacito mandato ſuſcipiũt
ne ſit ocioſa lucis appellatio que tãto dictatoꝛe indicit᷑.
De ſimilitudine ciuitatis ſcom matheũ tm̃ vV Ca.III
Vi terꝛenam ciuitatẽ oꝛdinauit ad exercitium

q et agones hoĩm.ſuꝑnã vero condidit ad gloꝛiaʒ

angeloꝛũ:et hoĩm recte agentiuʒ in terrena:vt

ad ſuꝑnam a terrena eſſet aſcenſus ab eo qui in iſta eſ/

ſet virtute pꝛobatus. Pꝛoinde ꝑ ſimilitudinẽ ciuitatiſ
docuit quid mundo apli et confoꝛmes vtilitatis cõfer⸗
re teneant᷑:cũ ſine interpoſitione dicitl Non poteſt ab
ſcondi ciuitas ſupꝛa montẽ poſita In weteri teſtamẽ⸗
to legimus mandato dñi oꝛdinatiõe moyvſi cõpleineto
ioſue. ciuitates plures factas fuiſſe refugij:ne ad eaſ cõ
fugiens malefactoꝛ ſubito iudicaret᷑ ſine magna erami
natione iudicij. Etenĩ aph et eoꝛũ nentes wenit/
ſunt refugiũ peccãtoꝛũ eſſeq; debent in patulonon ab/
ſcondi:qm poſiti ſunt ſupꝛa monte. Mõs vero ſumm
ſup om̃es chꝛiſtus eſi dei ſlius quẽ daniel pꝛeuidit ve⸗
lut lapidẽ pꝛeſcidi de monte ſine manibo ⁊ in montem
magnũ erigi:ſupꝑ quo apli ⁊ viri apoſtolici ſunt fundati
Mon ergo debent abſcõdi q̃n ad eos poſſit eſſe refugiuʒ
cum hoſtile ingruerit bellũ.Ciuitas ſiquidẽ pꝛimo con/
uentiõe localis ſitus cõſtruit᷑.xeinde firmat᷑ lege viuẽ⸗
di:et ne incurſantibo nõ retunſis dãna patiat᷑ circũcin⸗

gitur muro Ne alo⸗ plica ciuitas conuẽtio eſt fideli/
um. Fundat᷑ aũt in mõte q̃ eſt chꝛiſtꝰ.qm̃ vt ait apoſto⸗

lus fundamẽtũ aliud nemo poteſt ponere pꝛeter id qð
poſitum eſt:quod eſt chꝛiſtus ieſus.Lex q̃ viuendũ euã

gelica de ſuperis declarata werrumſcigg muro ineron

gnabili virtutũ et vallo timoꝛis d
di non poteſt.magis vero non debet
non debet non poteſt et qõ nõ põt nõ debet:ſic ciuitas
aplica et fideliũ ſupꝛa ipſum montẽ poſita nõ debet ab⸗
ſcondi Nã impoſſibile factũ erat fidẽ tegi aliq̃ dialbolico
aut hoĩm velamẽto. Mec ĩpoſſibilitas abſcõſionis erat
r cuitate que fundabat᷑:ſed virtute mõtis ex quo ciui
tas ipſa ſurgebat. Etenĩ petrus fundabat᷑ in ꝑetra non
petra in petro:petra aũt erat cgilius Se in ipſis apo
ſtolis ciuitas militans ↄſurgebat.ipſiq; in monte altiſ⸗
ſimo atq; ĩmobili fundati erant qͥ verbo pꝛedicationis

ee ciuitaſ abſcõ

euangelice ꝑ ſigna verba ſequẽtia p ſanguine et moꝛtẽ
p vniuerſum oꝛbẽ illã fundaturi a dño parabant Hac

etiã ciuitatẽ que nõ debet abſcòdi de celo deſcendiſſe co⸗
gnouimus:vt et ipſa in celi mõte cõſiſtat quauis deſcẽ

diſſe dica?᷑ Mon enĩ terrenũ aut hũanũ ſed celeſte at

diuinũ habet iſta ciuitas fundamentũ.Hinc iohannes

ait. Vidi ciuitatẽ ſanctã hieruſalẽ nouã deſcendentẽ de
celo a deo paratã:ſicut ſponſam oꝛnatã viro ſuo. Deſcẽ
dit ciuitas de celo:terrenũ nõ querens neq; relinquenſ
celeſte fundamentũ. Mã ſicut chꝛiſtus in terra carne de

gebat in celo deitate: fic ciuitas ſancta in terra militat

in celo virute cõſiſtitQue tũc abſcõderet᷑ ſi nõ peedl /ſ

G- A – ₰◻ A ſWr..

2„
Ert⸗ Aſ.n .

2 ſicut chꝛiſtuſqõ

guibile eſt lumẽ e

Baluatoꝛis

careł:tunc occultaret᷑ ſi recte in ilſa nõ viueref. Abſcon/
ſa ſiquidẽ diceret q;q; in chꝛiſto monte fundata niſi p

dicationis altitudine vita miraculis ꝑ oꝛbem vniuerſũ

ꝓpenſius robvaſſet. ꝛoinde in omnẽ terram exiuit ſo
nus eoꝛũ:et in fines oꝛbis terre verba eoꝝx. Sonus vi
delicet q̊ in oꝛe dicentiũ et in coꝛdibo audientium miro
mõ reſonabat:ſicq; inoccultabilis erat ciuitas in diuio
monte cõſtituta Se hoc monte dixerat yſaias. Clenite
aſcendamus ad montẽ dm: et ad domũ dei iacob. Erat

quedã mutua inuitatio: vt ad chꝛiſtũ qeſt mons domi

ni venirer. Et ciuitas nuciabat᷑ ſub noie domus dei:et

gloꝛioſa dicta ſunt de ciuitate ei. Sed nunq; gloꝛioſa

niſi ex fama: nunq; vera fama niſi ex his ex dbus vera fa

ma conſurgit/Sed altioꝛi eecaliei ſenſu hanc ſi⸗
militudinẽ ptractantes chꝛiſtus in hoc ſuos aplos di
ſcipulos cõmonebat vt taleſ in virtutiby eſſent vt aui
tatẽ inabſcõſibilẽ et ſuꝑnã digni fierent nuciare:vt in
telligat inte debeant eſſe virtutis qui cõſtituti ſunt vt
ciuitatẽ in ſupeꝛno monte ↄſtitutã non abſcondẽdã ſed
manifeſtandã ſub iuſtis iudicijs debeant ꝓpalare Ac per
hoc cũ ſaluatoꝛ dicit nõ põt ciuitas abſcondi ſupꝛa mõ
tem poſita in id verus huius ſcripture intellectus trai
cit vt ſi eccleſia oꝛthodora nũc fundãda ſi ſupne patrie
ciuitas nõ poteſt abſcondi:congrue factum eſt vt ꝑpvoſ
quos elegiinclareſcant. Ogit᷑ tales eſtote vt illas apte
pꝛedicare poſſitis:et inueniamini digni miſterio huius
ciuitatis. He ſimilitudine lucerne ſcõm Matheum
et Lucam.. ? Capitulum IIII D
BPmenſa bonitas et oibus pꝛo captu recipien
i tiũ eque liberaliterq; ſe pꝛeſtãs ſupnãq; pꝓmerẽ
tibus datura mercedẽ noluit euãgelij gratiam
mercede conduci.qᷓobeem futuris mũdi doctoꝛibo nõ
occultãde lucerne ſimilitudinẽ appoluit dices Nemo
accendit lucernã et ponit eam ſub modio ſed ſuꝑ cade⸗
labꝛũ:vt luceat oĩb qui ĩ domo ſunt Lucerna ſiquide
ſub modio nõ ponẽda pꝛima inſinuatione ſenſim inoc
cultationis habet: ſed diſcuſſa ſimilitudo ꝓpenſius ter⸗
renaʒ mercedẽ in euãgelica pꝛedicatiõe condẽnat. Si
militudo huius ꝓpe modũ infimi actus ad diuias acti
ones attollit: vt non pſonalis ſed actionalis fimulatio
ipſa eſſe monſtret᷑.Lucerna que accenſa ſub modio po⸗

nẽda negat᷑:eſt ipſa euãgelica lex. Mãa fuit ab eterno lex
iſta qꝛ eternũ eſt euangeliũ q;uis in tꝑe ꝓmulgatũſſed

tũc accẽſa eſt iſta lucerna cũ ſaluatoꝛ mũdo pᷣdicaturuſ
apparuit:cũ exẽplo viuẽdiautoꝛitate cdi ſignis ſup̃
naturã ſequẽtibus clareſcere fecit Hec lucerna lumen
habet inextinguibile in eccleſia ſancta dei. Nam pꝛece⸗
ptum erat in vteri teſtamẽto ardeat lucerna ſemꝑĩ ta
bernaculo que figura in veritate nũc termĩata eſt in ec⸗
clefia:qm̃ nõ extinguit᷑ nec extingui pᷣt lumen eius Et/
iob ſuam ꝓſperitatẽ in tribulatione commemoꝛãs:eni
gmatice lumẽ iſiud ſe habuiſſe dicebat. Qñ ſplẽdebat
ſucerna ſuꝑ caput meu:et ad lumẽ eꝰ ambulabã.Nul⸗
lus ſplendoꝛ clarioꝛ huius lucerne lumĩe. Nullus ĩceſ
ſus rectioꝛ qᷓ; ad lumẽ eius ambulare.non enim ambu
lat in tenebꝛis qm lumen eſt vite Mec ſicerna diumna
eſt ſapientia cui ſalomon adheſit ꝓpenſius qm̃ merxtin⸗
t pꝛotinus ipſa ſola introlucʒ af/
fectibus et intellectibo noſtris:et ſine offendiculo greſ
ſuum noſtroꝛũ ſemitas dirigit. Etenim dauid dicebat
Lucerna pedibo meis verbũ tuũ:⁊ lumẽ ſemitis meis

Quid verbũ dei niſi euangeliũ eructuatum a verbo dei .· Pl

AQuid pedes niſi intellectus et affectus qbus aĩa inui
ſe mouet᷑. Quid ſemite niſi cõpendia que captamꝰ ad
aliã vitã. Mandatũ dei lucerna aĩaꝑ ſcripture ſacre diſ
ſiniunt:vt inoffenſo pede in valle iſta miſerie ambule

mus. Inquit enĩ ſalomõ in moꝛalibo inſtructionibus
Mandatũ lucerna eſt ⁊ lex ⁊ lux:et via vite et interpꝛe
tatio diſcipline. Q mandatũ ſplẽdidius q́; mandatuʒ
nouũ et nõ nouũ qð dedit vt diligamus inuice Hec lu
cerna innocue lucet ardet quouſq; ĩ ſuꝑna fuerit aſcẽ⸗
ſus vbi lumẽ eius erit ſpledidius. aͤe lucernã euãge
lcam videre nõ pñt interioꝛes oculi qͥ caligant:et hoieſ
q cũ mundo ſeneſcẽte ſeneſcunt. Nã in libꝛo regũ legit
Factũ eſt in die quadã hely iacebat ĩ loco ſuo et oculi eiꝰ
caligauerant: et nõ poterat videre lucernã dei anteq; ex
tingueret᷑. Si allegoꝛias reſpicimus defectũ ſynagoge
in iſto homine ↄgnoſcimus:ſi moꝛes.alius offert᷑ oꝛdo
loquendi. Senex erat hely:et pꝛe ſenectute oculi eius
caligauerant. Qui ſunt qui ſeneſcunt niſi ͥ mundum
diligunt inueteratũ.Qui q̃ntalibet fioꝛida etate vernã
tes ſi mũdo ſeneſcẽte delectant᷑ ſi ei? amplexibꝛample⸗
ctunt᷑ eoipſo ſeneſcũt et caligant interioꝛes oculi vt lu⸗
cernã euangelij diſſuadente hoĩbd mundi clectationẽ
et phibentẽ amplerũ videre non poſſint:niſi pꝛius extĩ
guat᷑. Cuius lumẽ quãuis in ſui natura inextinguibile
maneat.tũc tñ apud vnũquenq; hoĩem extinguit᷑ cũ in
eius non tranſitur affectum:et cũ ad eius lumẽ iuſtis

mox paſſibo nõ ambulat᷑. Naturãa alteſtonicã habet iſta

lucerna:que ſemel accenſa neqᷣt extingui/Sed nec po⸗
nenda ſub modio aut vaſe aut lecto. Modius ad mẽeſu
rã.vas ad vſuʒ.lectus ad quietẽ refert. Hec verba tres
euãgeliſte poſuerũt vt nec ꝓpter auariciã eoꝝ que men
ſurari pñt.nec ꝓpter eoꝛũ vſum q̃ tranſent aut ꝓpter q̃
etẽ aliquã ꝑfunctoꝛiã euangeliũ pꝛedicet᷑. Vt a chꝛiſto
ſuſcepimus oĩby eſt eadẽ liberalitate donandũ:et cuius
finis eſt tota vita reb moꝛtalibo nõ ſubdat᷑. ꝛoculdu
bio ſub modio pomit᷑ ſi pꝛeconis coꝛ auariciã ſequit᷑ et ꝑ
eã eius molimia fulcit:aut quõlibet eius noĩe augent
opes hoĩim. Wulta in pontiſicibo et eccleſijs chꝛiſto pau
peri nouimus eſſe data:et monarcha eppantic chꝛi⸗
ſtũ induit ĩ ſiuelſtro Si ꝑ auariciã poſſident᷑ que ſunt
largitate collata:malus vſus inclamitat.Et qui terrẽa
tenebant ⁊ abundabant tꝑalibo bonis ad hinuſmodi lu
mẽ lucerne cõmoti:lucernã hãc in oꝛe moꝛibuſq; geſtã
tibus bona innũerabilia cõtulerunt. Subtus qbus po
ſitũ nunc in pluribo noſcit᷑ euangeliũ:qð antea ſuꝑfere
bat/ Moſita eſt ſub vaſe lucerna:qm cõtra euangelij ve
ritate atq; caritatẽ noĩe ſuo młtiplicata ſunt vaſa que
a veſcendo ſoꝛtita ſunt nomia. vt velut philargiria mul

tiplicat᷑ in rebo ad recondendũ vaſa cõpoſuit:et put ex⸗

arſit in placitũ malũ ad funeſtũ vſuʒ coꝛpis innũera p⸗
curauit· Sed caritas euãgelica theſauricare nõ nouit.

t: nec ↄuertit aliqd in

in ſe pꝛimo pfſiciens que alios facere docuit. Quod do⸗
ctoꝛ gentiũ nõ accepit in vanũ cũ penitus ſine ſumptu

poſuerit euangeliũ qui cũ ptãtem haberet de euãgelio
viuere illa vſus nõ eſt:nedũ ꝙ aliam vellet de euange/
lio captare mercedẽ.Ad coꝛintheos inquit eni. Sʒ nõ

vſi ſumus hac ptãte ſed oĩa ſuſtinemus: ne qð offendi
culũ dvemus euangelio chꝛiſti. Neſcitis ꝙ qͥ in ſacrario
opant᷑ que de ſacrario ſunt edunt. Qui altari ſerunũt cũ
altari participãt. Ita et dñs oꝛdinauit his qui euange⸗

liũ annunciant de euãgelio viuere Ego aũt nullo hoꝛũ
vſus ſum. Bonũ eſt mihi moꝛi magis:qᷓ; vt gloꝛiã me.
am qs euacuet. Que eſt ergo merces mea lt euange
liũ pꝛedicans ſine ſumptu ponã euangeliũ:vt nõ abu⸗
tax poteſtate mea in euan ſelioer aſſa poꝛro fuiſſet pꝛe
dicatio euangelii:ſi in coꝛde aut in moꝛibus pꝛedicanti
um tpalis cõmoditas inſediſſet. Plus veritas euange
lij claruit in pauꝑptate pꝛedicantiuũ:et magis ad illã con
uerſi ſunt audiẽtes qᷓ́; in virtute miraculoꝛũ.Eo enim
ipſo cognitũ fuit euangeliũ eſſe diuinũ qð a diuinis ho
minibo nunciabat᷑ quo tꝑalia ↄmoda nõ querebãaãt: nec
ex ipſo vane ſunt queſite merrde enoan a lecto
qͥetis:cũ fatigatus ex itinere ſedebat ſic ſuꝑ fonteʒ. Et
apoſtoli iuſſu eius euntes ibant et flebant:mittetes ſe
mina ſus. Et in laboꝛibus plurimis ſe fuiſſe paulteſta
batur apoſtolus/.Sup candelabꝛũ lucerna tunc pomi
cum euangeliũ in ſua libertate pꝛedicat᷑. Poꝛro cande⸗
labꝛũ eſt ipſa libertas:ſuꝑ quã lucerna euãgelij ponẽda
eſt. Aut ipſam catholicã eccleſiã ꝑ candelabꝛũ intellige/

re poſſumus:ſuꝑ qua eſt euãgeliũ. Nulla eni ſecta vel

contio pꝛeterq; eccleſia lucernã euangelij ꝓ veritate ha

bet:nec eis lumẽ huius claritatis infulſit. Nam et cãde⸗

labꝛũ ꝓ tanto miſterio ſimiliter ⁊ẽ magiſterio mandato

dñi diſpoſitũ eſt ĩ veteri teſtamẽto cum haſtili calamis
ſperulis nucibo et ciphis infuſoꝛijs emunctoꝛijs cacholi
cã eccleſiã ſua oꝛdinatiõe figurat:vbi euãgelij lucerna
plene refulget his qui ſunt in domo et his qͥ vnire de⸗

cernunt. De ſimilitudine dextri oculi dextreq; ma⸗
nus ad ea quibus magis homines afficiũtur ſcom ma
theum. Capitulum V

Criptũ eſt qm̃ vidit deuſ cuncta que fecerat

S erant valde bona.nõ ſolũ ſeꝑate ſubſtantie vt
angeli.ſed inuiſibiles ⁊ vnite vt aĩe.ac etiã ſig
ſunt in re coꝛpea oꝛdinata vt ab hac bonitate naturarũ
nulla coꝛpa excludant᷑q;q; multa differentia coꝛpa ipſa
diſtinxerit. Et vt alias differentias pretermittã. nulla
pꝛeterqᷓ; hũana fecit inſtrumẽta virtutis:quib aĩaſcre
ando infudit et infundẽdo creauit.q̃ capaces ſunt vᷣtu
tis et vicij:ſicut eſe pñt pene vel pꝛemi et beatitudiniſ

diſpgere aũt magis ipſa conſenti

ꝓꝓꝛium vſum qð tñ indigẽtibo põt eſſe vmune /Stat atq; miſerie Ygit᷑ hũana mẽbꝛa bona ſunt bonitate na
interdũ abdita ſub lecto lucerna:cũ qͥes appeti᷑ exr his tfurarũ:ſeu bonitate q̃ ſunt in oꝛdine entiũ. Pñt auteʒ
ue ſunt chꝛiſti euangelio cõſecrata. Et magnã delicio eſſe melioꝛa ꝓut facta ſunt inſtrumta virtutũ vt cuuiſ
q; vita tanto ſit criminoſioꝛ qnto ipſa fecerit inſtrumẽ⸗

is quietẽ appoſitã nouimus tpalẽ vt nec lat: in vbo ta tan oſi af. rum
nec ſollicitudo ad pꝛecauendũ piculũ aĩaꝝ:nec exhoꝛta⸗ ta vitioꝛũ:et tanto maioꝛibus ſupplicijs ala fodiat᷑ q̃n⸗
to maioꝛibo criminibo ſtatuerit illa ſeruire Pꝛoinde ſal

tio vel exemplũ ad melioꝛa comonẽs. Quieſcũt coꝛpa 4 r. .
dilatata delicijs et bnis innumeris vallata tabeſcũt:ꝛet guato: oim mẽbꝛa que bona fecerat ad melioꝛa oꝛdina/
uerat.et extollere ſuꝑ celos decreuerat a malo vſu auer

traquillant᷑ ſuꝑ euangeliũ ſub quo labvꝛare debuerunt l⸗ .
Eid effectũ vero diuinoꝛũ lucerna cãdelabꝛo ſuꝑponen tit:ne gehennã quam ꝓ hoĩbus non fecerat patiant᷑ di⸗
censl Oeſi oculns tuus dexter ſcandalicat te erue eũ a

da eſt: cõmodis vllis tpalibo nõ ſubdenda. Iniuria fit tuus derte eerue
legi ſimiliter et latoꝛi:ſi ea que ad eterna oꝛdſata noſcũ ꝓijce abs te.Expedit enim tibi vt pereat vnũ membꝛo
tur ad thalia referant᷑Attollitur ſiquidẽ cãdelabꝝ a ter rum tuoꝝ:qᷓ; totum coꝛpus tuũ mittatur in gehennã
Et de dertra manu ſimiliter dixit erũntñ nec credẽ⸗
dum ꝙ cuiq; mãdauerit aut volutrit a ſeipſo vĩdicario
iure membꝛũ ob actũ crimẽ abſcidi aut interſiciſq́;uis

ra ſtillo quodã diſpoſito ſup baſim ſupꝑ qð poſita lucer⸗
hoc pmittat iudici decernenti:et de moꝛte inſpirduerat

na pluribo lucet:quia nec ipſe qͥ accẽdit aliter q; ſup cã⸗/
delabꝛũ poni wuuit ua tunc accẽdit qñ pꝛedicauittũc
1
ipſi ſampſoni. Nam iudici ꝑmittit in criminoſos cer

ſupꝑ candelabꝛũ poſuiijqñ mentes ad ſuperna ſubułrit.
unc deterit a modio et a vaſe cum ſine ſacculo pera æ m
fulcimĩe ſtatuto vite tꝑalis ſuos pꝛedicatoꝛes expoſt uit/ nere ne cõturbẽt rẽpublicã vitãq; moꝛalẽ:aut ne ledãt⸗

, * 1 *
L 2 Q . R. *ü
0°

Aeb e⸗ % 22—5

4 „ 60,-e —

)
es

— ●D ₰

— ÿͦ22 — —

Ve ſimilitudinibus

gquempiãa ſingularẽ. In figura vo futuri miſterij ſam /
ſoni ceo inſpirauit et moꝛtem.Nõ aũt cõcedit hoibus
vt ſibi mẽbꝛa detruncẽt etiã ſi male ipſis vtant᷑tnec vt

aliquid a ſeipſis faciant vt moꝛiant᷑.ſed vt deuitẽt ⁊ ab
ſcidat ipſoꝝ pperã vſum:et ne ſubdant vitijs inſtrumẽ
ta virtutuini. Hoc ſiquidẽ ex ſupioꝛibo pendet. Pꝛedixe
rat emi qꝛ qin viderit mulierẽ ad cõcupiſcendũu eã: iam
mechatus eſt eã in coꝛde ſuo. Ydcirco a malo viſu ocu⸗
lũ cõminando diuertit vt abſcidat᷑ ipudicicia viſus:nõ
vt eruat᷑ ꝗ honus creatus eſt oculus. Similiter tollat

manus opus malũ nõ abſcidat᷑ ipſa:q̃ nature eſt bonũ⸗
ſs Kiter oculus et dextera manus dixit ad id quod

magis in cõcupiſcẽtia ⁊ in oꝑibo diligimus plene refer

tur: vt in oculo cõcupiſcẽtiq in manu opa nia ſignenf.

eo ꝙ incõpabiliter mag expediat amatis cõcupiſcẽtijs

.

et dilectis opibo pperoſis in hac vita carereq̃ ps eſt vi/
te:q; ſine remedio in gehennaʒ in tota futura detrudi.
Dcandalũ vo niſi deuitet pueniẽs:eſt oẽ qð deo diſpli
cet et aiam ledit. Ded nec ĩmerito ſaluatoꝛi placuit il⸗

ladbus mag afficimur aſſimilari dextro lumĩ dextreq;

actioni.qm̃ in his etiã coꝛpalis ſcõm ſuũ ꝓpꝛiuʒ foꝛtioꝛ
noſcit᷑ virtus:vt ſi dextri et ſiniſtri altero penitus care⸗
re cõtingeret eligere potius nobis remanere qð dxtrũ
etiã recipiẽtes in donũ ſi ineuitabilis alterius de beret

eſſe abſciſio:relicto dextro qð ſiniſtrũ eſt tolleret᷑Rꝛõĩ

de quicqᷣd illud eſſe cõtingat qð magis allici B
afficimur qð pꝛe ceteris nos dẽlẽctat:olno pꝛiuari veli⸗
mus potiuũs qᷓ; tradi ardoꝛibo ſempiternis dũmõ ſcãda
lũ parit/qm̃ indeclinabilis optio eſt hĩbus pᷣꝛogata.vt

etermis pꝛiuent᷑:pꝛiuatos detinẽte gehenna.
De ſimilitudine oculi ad lucernaʒ ſcom atheum
marrcum et lucan Zapitulum VI
Vlmẽ eternu de eterno lumiĩe natũ:ſuũ contra
lriũ non ſinit incognitũ.Et qm̃ inobliq̃ pceditĩ
eos qͥs eterne illuſtrat:rectitudinẽ in eis infuſi
lumĩs in his q̃ aĩo cõcupiſcẽte oꝑibo agũt vt nõ ſit am
fractuoſus ꝓceſſus creati lumisſſimiliter ⁊ ꝑ graʒ iã in⸗
fuſipino in homimbo querit.ſatagens ⁊ pꝛemonens ne
erer rationẽ dati lumĩs cõtrariũ fiat ꝑ ſimilitudineʒ

lucerne ad cuius lumẽ d nocte ambulam oculũ coꝛpo

ris intelligere voluit:quẽ retulit ad oculũ coꝛdis dicẽs
LLucerna coꝛpis tui eſt oculus tuus Si fuerit oculuſ
tuus ſimplex.cotũ coꝛpus tuũ lucidũ erit. Oi aũt ocu
lus tuus neq; fuerit:totũ coꝛpus tuũ tenebꝛoſum erit
Si ergo lumẽ qð in te eſt tenebꝛe ſunt ipſe tenebꝛe an
te erunt Quecunq; lucerna ſit:lucet et non videt.Lu
cerna que eſt oculus:videt ⁊ nõ lucet.Lucerna fugat te

nebꝛas:oculus wvo nõ fugat.Lucerna q̃ illuminat oino

nõ nouit:oculus vo illũinata cognoſcit.Lucerna mon
ſtrat quid cognoſcat᷑ et qͥ ꝑgat᷑:oculus vᷣo cognoſcit ⁊ ꝑ.
git. Quid igit᷑ eſt ꝙ oculus coꝛpis aſſimilaf᷑ lucerne ali⸗
cuiꝰ liquoꝛis virtute lucẽtꝭ cũ oculus videat et nõ luce

aut vitè pꝛeſentis dulcedine ſcandalicante aut gauciſſ

at. lucerna luceat ⁊ nõ videatiſi q; introꝛſum iſta ſili
tudo traicit᷑ vbi eſt lucerna inuiſibilis q̃ videt et lucet.
inſita ſcʒ hoibo ratio ã coꝛꝑis lucerna noĩe ocli a dño ap
pellat᷑ qᷓ lucet in coꝛpe dirigendo coꝛpis actiones.et vi⸗
det atq; cognoſcit ᷓ obijciunt᷑in vtroq; hoim ſenſu. vñ
ꝓut ad lumẽ lucerne nocturne vbi lucʒ fugant᷑ tenebꝛe
ſic ad lumẽ rationis ignoꝛãtie depellunt᷑.ptimũ aũt
ratiõis lumẽ eſt fides que inter potentias aĩe ſolũ in ra

tione ſtatuit ſibi ſedẽ:que rediuiuã facit velut cũ ad ali

quod ſuſceptiuũ lumĩs ignis apponit Siq eni fuit ab
initio quoꝛũcunq; hoĩm ratio pꝛeter fidẽ:ambulauit in
tenebꝛis. Et vam facti ſunt oes hoĩes in quibo non ſub
eſt ſcia dei:ꝛet de his que vident᷑ bona nõ potuerũt intel⸗

Bgluatoris

ligere eum qui eſt:neq; oꝑiba attẽdentes agnouerũt qͥſ
eſſet artifer. Scientiã dei ꝓpꝛie intelligimus fidẽ quam
philoſophi nõ hñtes rerũ nõ intellexerũt artincẽ queʒ
oino eſſe negauerũt: mundũ abſq; lumiĩe ſidei diffinie
tes eternũ. Quantalibet eni ꝑſpicuitate ad inueſtigan
da ſecreta nature atq; ipſius oſteſibiles actiones hoim
ratio vigeat.tenebꝛola eſt. ceca eſt.⁊ quo vadat ignoꝛet

niſi fidei lumie illuſtref̃ cũ quodã alio lumine naturali
differeter tñ ratio hoĩm ſoleat illuſtrari.qð eſſe ſuo mõ
lumẽ negare nõ poſſumus qo oppoſitũ ſidei tenebꝛas

axppellamus. Pzoinde ſaluatoꝛ adiecit . Si lumen go

in te eſt tenebꝛe ſunt ipſe vo tenebꝛe qnte erat Qua

ſentetia duo accepimus eſſe genera tenebꝛarũ Elnum

quo ratio nõ illuſtrat lumie fidei eti ſi alit ipſa refulge
at. aliud quo peccatis hoĩes inuoluunt:ſpꝛeto ꝙ natura

lex virtutis iudiciũ dictat. Inter que genera tenebꝛa
rũ hanc cõpationẽ ſaluatoꝛ a ppoſuit Si lumẽ qð in te
eſt qcunq; vicz rationis acuitas ſiue ſplẽdoꝛ ſpꝛeta fide
tenebꝛe ſunt ipſe pctõꝝ tenebꝛe qnte erũt. Qõ ſi com

patiue accipimus peioꝛ eſt peccatoꝛũ actio ꝙ lumẽ ſidei
nõ hr̃e. Ol vo cauſatiue hãc inueſtigamus ſententiaʒ
aliũ ſenſum parit vt carere lumine fidei multoꝛũ ſit cꝗ
maloꝛũ:et ille tenebꝛe innũeras ⁊ magnas generet te⸗
nebꝛas peccatoꝛũ.Moꝛro nõ trahat᷑ in dubiũ ꝙ carẽtia
fidei aut ſides ſuſcepta et nutans:criminũ et ſcelerũ ⁊

peccatoꝛũ tenebꝛoſam noctẽ inducit. Hã ſine fide ĩpoſ⸗
ſibile eſt deo placere. Et fides nutãs nõ opatur:qᷓ tene⸗

bꝛas moꝛtꝭ hʒ:qꝛ fides ſine oꝑib moꝛtua eſt.Mõ place

re deo et in fide nõ opari magnas tenebꝛoſitates hñt:
qbus malo:ũ actuũ adijcient᷑ pfecto maioꝛes. Ad clari

oꝛẽ vo intellectũ de oculo ſimplici ⁊ nequ vñ talis cõ⸗
patio ſeu maloꝛũ cauſatio ſumptꝗ eſt intentionẽ ⁊ acti⸗

onẽ opoꝛtet inducere:vt intẽtio ſit oculus actio vᷣo coꝛ

pus.Pꝛoinde ſi intẽtio hoĩs ſuerit ſimplex pura vide
licet duplicitate caxẽs:ſimplex ſimplicẽ dũtaxat incõpo

ſitũ diligẽs et querens ſibi ſoli ſeruiẽs totũ coꝛpꝰ oĩs
ſcʒ actiõ lũcida erit et clara ⁊ grata lvnoꝛũ oĩm non ꝑſo
narũ hoĩm acceptoꝛi. Si vo inxẽtio neqᷓ; fuerit qð ſeqʒ

tur eſt manifeſtũ:qm arboꝛ mala malos fruct facit ⁊ te

nebꝛoſa intẽtio tenebꝛas oꝑm ꝑepitquã ſimope opoꝛ
tet inqrere quid inqrat.quid velit.quove tẽdat:qmi ipᷣa

eſt lucerna et oculus actionũ. Que ſi velut nequã pecc⸗

catoꝛũ verſat᷑ in tenebꝛis:multas ⁊ graues eoꝝ efficiet

tenebꝛarũ oculus hoꝛriditates Ac ꝑ hocoxoꝛtz hĩe intẽ
tionẽ ſimplicẽ vt ſolũ ab eterno ſimplicẽ querat.qꝛ ne⸗
mo pᷣt duobo dñis ſeruire:que ſentẽtia ſtatĩ ad iſtã ſeqᷣ
tur. Necnõ ⁊ fidẽ ſimplicẽ.qꝛ ipſa nõ hʒ exrebo ⁊ cauſis
aut exaccidetibo cõpoſitas rõnes:qm d cõpoſitas rões
q̃rit in ſimplici ſide cũ nõ inueniat nõ venit ad fidẽ Si
aũt venit velut imo heretic receſſit ab eadẽ.aut heſitãs

””MM . ℳ
W –Er 11

nõ faciet bnũ:aut in tenebꝛis vᷣſabit᷑ peccatoꝛũ/q; ro⸗

vtilis ⁊ accepta ſit deo ſimplicitas intentiõis fideiiiß) O ⸗ Arrs r

Wro in illa ſeruiẽtes dño iure letati ſunt ad aĩiandũ di
ſeruos.ſcripturaꝝ ſanctarũ teſtimonia ꝑquiramꝰ. Siĩ
plici intẽtiõe abel mũera deo obtulit:ad quẽ reſperxit do

minus ⁊ ad mũera eiꝰ.Cayn aũt intẽtiõe nequã: qͥ ⁊ re
pꝛobatꝰ eſt/Et iacob vir ſimplex ĩ tabernaculis hitans
aſſecut eſt hereditatẽ ⁊ primã bñdictionẽ paternã.quã
eſau in ſiluis venatione vagus amiſit. Et dauid cũ ad
edificationẽ plurima cõgregaſſet deũ bñdicẽs aſſeruit
ipſum ſimplicitatẽ diligere:ſibiq; oĩa grata q̃ in ſimpli
citate offerunt᷑. Ende palixomenõ legi᷑. Scio dñe de
us ꝙ ꝓbes coꝛda:et ſimplicitatẽ diligaſ.Eñ ego in ſim
plicitate coꝛdis mei letus obtuli mũera hec. Simplerx
incõpoſitus et benignus et largus eſt æus:et Kle E

— 4-

nuos querit et diligit/ Et tuc in ſimplicitate coꝛdis mu

—
2 rr e

nera offerunt᷑cũ in oĩb actionibo nil aliud q;ᷓ dei bonoꝛ
et placitũ querit᷑. Et paulus ammonet ꝙ que tribuun⸗
tur deo vel ꝓximo in ſimplicitate tribuanf᷑.Ac etiaʒ car?⸗

nalibo oñis ſeruis iubet in ſimplicitate coꝛdis ſeruire-

Zid eplæ ſios eni inqt.Obedite dñis carnalibo cũ timo-⸗
re a tremoꝛe:in ſimplicitate coꝛdis Alte cogitauit apls

ſimplicis interioꝛis oculi fructũ:cũ mãdauit ſeruis car

nalibo oñis in coꝛdis ſimplicitate ſeruire Poꝛxo ſimpli
citas iiterioꝛis oculi eſt nõ variata intẽtio ad diuerſos

fines:nec pꝛeterq; vnũ ſimplice deũ in his qꝗᷓ agit et dili
git in pꝛemio querit. Ert ab oĩbo abſoluta cõmodis a iu
dicijs hoĩim libera laudes oppꝛobꝛia hoim eque pẽdẽs
ſolu deum querit in teſtẽ et iudicẽ et remuneratoꝛẽ bo⸗
noꝛũ. In qᷓ lapientia deũ querere iubet. In fimplicita⸗
te coꝛdis vti querite illũ.Neſcit deũ tentare ſancta ſim
plicitas: idcirco eius cõſpectibo deus queſitus offertur-
Pꝛopterea ſequit᷑. Qm̃ inuenit᷑ ab his qͥ nõ tentant il⸗

lũ:et apparet qui fidẽ ſimplicẽ ht in illu. Et hoc eſt G

theũ et lucam: f

aplus pꝛecauet:timẽdo ne a ſimplicitate ſidei excid=t
ſerui chꝛiſti · Cimeo enĩ inquit ne ſicut ſerpẽs euã ſelqu

xit aſtutia ſua:ita coꝛrũpant᷑ ſenſus vt᷑i ⁊ excidãt a ſim/

plicitate ſidei que eſt in chꝛiſto.A ſimplicitate ſidei ho⸗
mines excidunt:cũ rationes eoꝛũ que ꝑ fidẽ ſolã tenen
tur inquirũt Solũ quidẽ hocẽ de ratiõe ſidei:hũana ⁊

cõpoſita ratione carere. MNecnõ a ſimplicitate fidei exci⸗ .

ditur cũ infima que deus in carne geſſit a curioſis et ſu

ſtris ſenſibus aduerſant᷑ in gratũ mẽetis nõ vniũt: ſed

pbis animis derident᷑:aut cũ actiones euãgelice q̃ᷓ e

otius apud multos in diſplicentiã et odiũ tranſeunt.

—–

militudiniba intelligat. Sed ſec ſimilitudo diſcuſſa b⸗
penſius:intellectũ in tius hiehic Minto diẽ E,

tione mũdi volatilia eſſe creata ex ſtriptura ſacra didici

Optima eſt in virtutibo chꝛiſtiana ſimplicitas Mã qui
ambulat ſimpliciter ambulat cõſidẽter.qui aũt depꝛa⸗
uat vias ſuas mamſeſt exit.Et alibi ſcriptũ eſt ꝙ ſim⸗
plicitas iuſtoꝛũ diriget eos:qꝛ nõ eſt ſecurioꝛ et directi
oꝛ via iuſtis qᷓ; in ſimplicitate ambulare. Et beat? Yob

ſimplex et rectus appellatus eſt. Ideo ſimplex qꝛ rectꝰ

ideo rectus ꝗꝛ in ſimplicitate coꝛdis coꝛã dño ambula
uit. qꝛ deus ſimplicẽ nõ ꝓijcit:magis vᷣo cũ ſimplicib
ſermocinatio eius.Et ad oꝛnatũ caritatis etiã ſimplici
tatẽ opoꝛtet aſſumere:vt petrus ait.Simplici coꝛde in

tuit poſſeſſoꝛẽ:ẽet tales htᷣe ſpuales filios de querit. Et
hoc eſt qð aplus ad philippenſes admonet dicẽs. Oĩa
aũt facite ſine murmuratiõibo et he ſitatiõibo vt ſitis ſi
ne querela ⁊ ſimplices filij dei ſine repꝛehẽſiõe ĩ medi
natiõis pꝛaue et ꝑguerſec Mulus vo neq; mal eſt. Qõ
ieſus hieroſolimita nõ tacuit dicẽs. Memẽto qmi ma⸗
lus ẽ oculus neqᷓ;. Nequiꝰoculo qͥd creatũ eſto ginte tio
neq; mala penitus eſt qᷓ nibil nequiꝰinuemir᷑. q ſexe ad
ea conat qᷓ nequit efficere:a q̃ cũcta mala pcedũt velut a
virulenta radice. Pꝛopterea idẽ exꝑiri atq; cognoſcere
aĩam iubet. In vita tua tenta aĩaʒ tuã:et ſi fuerit neqᷓ;
nõ des illi ptãteʒ. Atĩam tetargintentnone eſt eriri ſi
neqᷓ; fuerit nunq;ᷓ ptãt ei pꝛeſtet᷑ effectus Nam pꝛius ĩ
oĩbo pquirat᷑ intentio anteq; in effectũ operũ veniamꝰ:
qni bona ⁊ mala magꝭ pĩtentionẽ rectã vel neq; qᷓ; p id
qd exter agit᷑ g dño iudicabunt᷑.Et p ylaiã maledictio
da ſemĩ neqᷓ;. Semẽ nequã intentio neqᷓ;:qꝛ wluta ſe

mine fructus ſic ab intẽtione actus malus vel iuſtus.

Et cotra ſimplicitate duplicſtas eregide ↄſiſſit: quam

fſcriptura ꝓhibet ⁊ condẽnat.Ne acceſſe, erꝭ ad deũ dupli

ci coꝛde.Et iterũ. Ele duplici coꝛde. Et ve pe
e. Sti . ccatoꝛi ter
rã ingrediẽti duabo vije. Et vir dupler aĩo:incõſians ẽ
inoĩby opibus ſuis. Ouplex coꝛde qut aio eſt. et terram
duaba vus ingredit.d de his d agittpale eternã pult
captare mercedẽ:et deum querit et hoĩes hur ſechi pa⸗
iter oblectgre. Duplex coꝛde aut aĩo e ꝛqui agit verſu
Ccrr⸗ — . r. r Dr rS-
Per- -. & — ſrr-f-

uicẽ diligite. Simplicitas vera ſine repꝛeheſiõe ranch

dẽ vadũt ad eſcã:q̃ paſcunt᷑ ſeminibo a

— — nm 4

te cum quibo loquit᷑ et obuerſał. Mam vnũ eſt in coꝛde

aliud in oꝛe:cum oꝛe bladit᷑ coꝛde decipe tentat. Sum⸗
plicitas eſt libertas ab oĩ verſutia et aſtutia: qᷓ qð coꝛde
gerit oꝛe ꝓfert:que decipi nõ vult decipe nunq; nouit.

Ad quã ſuos ſeruos ſaluatoꝛ hoꝛtat᷑:eſtote ſimplices ſi⸗
cut colũbe · De ſimilitudine volatiliũ celi ſcom ma⸗
Capitulum VII %NR
Vem ad ſuam imaginẽ et ſimilitudinẽ opᷣs fe
q cerat ⁊ ad ſeipᷣm ꝑ ĩternã ↄſiderationẽ erexerat
nolebat ĩplicari a diſtrahẽte aĩm ſollicitudine

enorlme ſare illis ꝑ terrenoꝝ occupationẽ inferi⸗
i

oꝛ:quibo ꝑ dignitatẽ ſupioꝛ ſactuſ eſt. Ydcirco ad remo
uendũ ſollieitudinẽ ſuꝑfluã atq; danoſam: ſilitudineʒ

volatiliũ celi ⁊ lilioꝛũ agri ſuo vᷣbo ſaluatoꝛ induxit. lo

latiliag ꝓvictu: lilia ꝓ oꝛnatu cnerit. licu volatilia q⸗

ſtuoſe inueniũt et ſuſcipiũt: abſq; qð ipendant ſollicitu
dinẽ ad futura: Et ſentiũt ſenſu carnis:q̊ de loco ad lo⸗

cũ et ad ſuas naturales actiones mouen?᷑ Cilia vo ſen
ſu carẽt et queſtunõ mouent᷑ niſi ab alio mota:et oꝛnã

tur et veſtiunt᷑ decoꝛe naturali vꝓltra m ars hũana poſ

ſit efficere aut imitariſQa aut eſt victũ querere ad cõ⸗

ueanf᷑. Vnũ ad eſſe ꝑtinet alterũ ad oꝛnatũ eſſe refert᷑.
vt eſſe et bene eſſe. bñ eſſe ⁊ẽ melius eſſe in his duab ſi⸗

mug et hboĩem eſie ꝓductũ legimus ſexto die:quo ĩ ſpe⸗
cie nulla creatura poſterioꝛ. Inuenit ipſe ſiquideʒ alia
vniuerſa creata cũ educeret᷑ in eſſe.quib oĩbus ſenſibi
libo ipſe erat ſuꝑioꝛ vt referret cõditoꝛi gratias ꝙ in tã

magnã edẽ eũ induxerat rebus innũeris et varijs opu

lentã:vt htet qͥd ſumeret ad valitudinẽ coꝛpis/ qͥd cõ
ſideraret in actu ſpeculatiõis et in aliquib ſumeret vi

te cõpendiũ.in aliquibo vo viuendi captaret exempluzʒ
vt etiam creatura irrationalis atq; inſen ſibilis creatu⸗⸗

re rõnali moleſte viuẽdi tacẽdo magiſteriũ daret. Qð
nũc ſaluatoꝛ mundo nouus apparẽs aperuit. cũ volati⸗
lia ad recte viuendũ ꝓduceret in exemplũcũ ſuꝑfluam
ſollicitudinem a coꝛdibo et ab oꝑib hoim vellet arcere.
eſpice inquit volatilia celi qm nõ ſerũt neq; metũt
neq; congregãt in hvꝛrea.et pater vĩ celeſtis paſcit illa.
Nõne vos magis plures eſtis illis Oiĩia que pñt ĩ iſto
ſenſibili mudo m vſum ytriuſq; hoĩis puenirxe: deus ꝓp⸗
pter hominẽ nõ hominẽ ꝓpter illa creguit. Eiñ ſi de re⸗
bus minoꝛibo relatis ad aliud ſine ſollicitudĩe puidet.

tunt neq; in vaſis quippiã ↄgregãt:t illa ꝗbo cõmuniſ
eſt paſtus q;ᷓ illa qbus eſt oĩno erſecRarin ſiq̃
ſt fructibo arbo
rũ ſeu terrenaſcẽtijs. Que vᷣo cadauerũ carmbo:aut in
mari vel lacubo piſcibo intẽdentes wiuẽdi ſimilit᷑ ẽ vna
ꝓpoꝛtio.m̃ hoc eſt ab oibus a natura remotuʒ ꝙ arti
bus viuere nõ cõtendũt,vt ſerant ſemina terris matii

mſto ampliei cui referunt. Tlolatilia nõ ſerũt neq; me

ras ſegetes mett:et excuſſa paleis grana cõgregare ve

lint in cõmunẽ ſeu ꝓpꝛiũ dñatũ.Nihil ampliuſ querũt
qᷓ; qʒᷓ eis natura conſtituit. Nec variant paſtua niſi qdᷣ
eis eſt inſitum a natura:Mec in ãliãam hoꝛa aut in craſti

nũ aliquid ꝓuidere nouerunt Tempus pũ̃s eſt ĩ cura

qñ eſt hoꝛa paſcẽdi.Oe futurò non noꝛunt etiã cogita⸗
recMihilſibi in rebus apꝛopꝛiant:nec qrunt in re aliq̃

lut in ꝓpꝛia ſingularẽ dñatũ.Ad hoꝛã nouerũt paſce⸗ .

re pullos ſuos:mec qᷣcqᷓ; ꝓ eis reſeruauerunt in tpᷣs Go

uent illos in nidis quſq; ab eis poſſint auolare. deine·

. „— ₰ 4 —„ 2 2 3
C . b. 7) , — iHrr, -⸗
NN N2 ,14 Tr —
Co er ar ,S —„.e.rerinn ———

ſeruationẽ ſui a natura ſumpſit iudiciũ:ſed nec ipſa pz-

ſcit ſen ſihilia niſi ad paſtũ ioſa moueant. Að eſi oꝛna
tũ eſſe/ipſa natura fecit:abſq; ꝙ ipſa oꝛnada ꝑ ſeißa mo

—

De ſimilitudinibus

relinquunt cũ nouerũt querere paſtũ/Non eis viuẽdi

anxia cura:cũ piꝰ qᷓ; expediat nõ requirãt.Et in hoc ſunt

diuites aues celi cũ nil ſuꝑfluũ velint.cũ regioneſ ? ter
ras urtpes T ſemina no diuiſerint ag paſcendu.cũ nul⸗

munmi diuitias hñt. Exeplo quoꝝ ſuos ſeq̃cẽs ſaluato⸗

ad viuendũ inſtruit:et arguit eos qui aliter viuũt.ſoꝛ⸗/
ma volatiliũ derelicta/.QAuid igit᷑ ẽ ꝙ ſollicitudo tã moꝛ
dax cruciat nos moꝛtalesgqbus eſt tã vita modica ſuꝑ

terrã vt ꝓuidẽtes in craſtinũ in ebdomadã in mẽſem

ſi laſſitudine reqeſcat/Et multi ꝓuidentes ſibi ꝑ ebdo
madã in futurũ diẽ craſtmã non viderũt.et ꝑ menſem
nõ impleuerũt ebdomadã:et in annũ plurimi añ noui
luniũ cche deE enĩ eſt ꝙ in hoc mũdo ꝓpꝛiũ ho⸗
mines querunt/vbi ſolũ moa ſiue pꝑeccare hoĩ

et annũ.vt nulla ſit ale in cogitãdo q̃es et coꝛpus nõ ni

ſt ꝓꝛiũ.Nunq; vẽꝗl nemini pꝛeterq; peccare põt eſſe p

ignata ꝓpꝛietas:et cũ ꝓpꝛia nõ vendicant in com

e
pꝛiũ:vbi moꝛt ſupꝑ oẽs regnat impiũ/Auid tanta ꝓui
ſio in futurũ.cũ ſe moꝛs hoĩeſ ex hoc mũdo añ ꝓinſuʒ
tẽpus eripiat In vanũ et ad crim acuta ſollicitudo p
futuris inſtag oiby ſi müera viuẽdi alimo niã in oĩ tẽ
poꝛe dñs pꝛeꝑat:qð oĩbus fieri ꝑpſalmodiã dauid enũ
ciat dicens.Oculi oĩm in te
loꝛũ in tꝑe opoꝛtuno.Aperis tu manũ tuã et imples oẽ
agĩal bñdictiõe.Quid enĩ aliud querit᷑ qᷓ; vite hre fulci⸗
men in tꝑe opoꝛtuno. In nõ opoꝛtuno crimioſa eſt ſol⸗
licitudo querẽtis.lerecũdioꝛes ſunt hoĩbo aues celi:q̃

opoꝛtunitatꝭ ⁊ nature cõtente limitibꝰ irrepꝛehẽſibilit

opꝑant᷑ atq; quieſcũt.Non enĩ aliũde hoĩes in iuſtã rep/⸗

henſionẽ deueniũt:miſi cũ oxoꝛtunitatẽ atq; naturã im
pꝛobiter conant᷑ excedere. Sed nõne ioſeph in egipto

ſepteno annoꝛũ numero ꝓuidit in tꝑa. Vtiq; dixerim

ſed in ſacramẽto magniet futuri miſterij:⁊ qꝛ infallibi⸗
lis ſeptena futura erat oſtenſa ſterilitas.quã deus ideo
pꝛeoſtedit dño pharaoni vt ioſeph interpꝛetaret᷑:et per
eũ opoꝛtune ꝓuideret᷑.Et multi ſanctoꝛũ patrũ habue
runt diuitias reſeruãtes in craſtinũ et ad heredes diri⸗
uantes in poſteꝝ:aduerſus quos nõ poſſumus de iure
cauſari. Sed nec condẽnamus diuitias et res reſerua
tas ꝓ filij p coniugãdis puellis p defenſione reipubli
ce.quoꝛũ intereſt opoꝛtune atq; modeſte puidere ĩ cra⸗
ſtinũ.ſed ſuꝑfluã ſollicitudine criminoſuʒ queſtũ. et re

at dñe:et tu das eſcã il

tentionẽ unpꝛobã pꝛeter id qð modeſtie atq; opoꝛtumi⸗

fãtis et oꝛdinatẽ naturã regula habetſchꝛiſtus im pbat/

cuiꝰ autoꝛitate ſuffulti et nos penitus ĩpꝛobam⸗
ad adam a dño dictũ eſt in ſudoꝛe vultus tui veſterꝭ pa
ne tuo.laloꝛẽ ⁊ ſollicitudinẽ ſibi creatoꝛ oĩm poſuit.ſed
tẽperauit cũ dirxit veſceris pane tuo.nõ ſollicitudinẽ da

mnans qᷓ modeſte cõquirunt᷑ cõpendia vite:ſed illam qᷓ

IiS celn ſi ne ſolſicitudine ipſarũ ꝓuidet qᷓ coꝛã eo ꝓ mo
dico ſunt:qnto magꝭ nobis q coꝛam ipſo tata dignitate
cõſtamus:vt ad fimilitudinè illinta ſit fcã creatio ⁊ in
tpis plenitudine reaſunpraſet in ſanguĩe vᷣbia moꝛte
facta redẽptiꝗjet cũ ipſo eterna gla expectet Quoſenſu
ſaluatoꝛ adiecit Mõne vos plures eſtis illis.

SDe ſimilitudine lilioꝛũ agri ſcom Matheum et Tuf-

cam. Mapitulum VIII mer g
Ecolimus erx ſcriptura deũ pꝛimos homĩes nu
x dos in padiſo ſtat uiſſe.nec añ peccatũ neceſſita
tem ſtatuiſſe veſtitꝰ:ne ſic hõ iplicitus a diuĩa
contẽplatiõe vacaret. Nec poſtqᷓ eſt appoſita neceſſitas

veſtimẽti voluit homĩes inuolui ſollicitudine nimia:qᷣſ

recte agentes erat eterna gloꝛia veſtiturus. Et pluris
victus diſſua ſiſſe ſollicitudinẽ qᷓ; veſtitus:cũ victuſ

ſit cõceſſus hoĩ etiã honeſta nuditate regente. Qdð aũt

2

neceſſitatꝭ ⁊ nature iura trãſgredit᷑ Pꝛoindẽe ſi ðñs ani

Baluatoꝛis

minus cõfert ad neceſſitatẽ inquirere fit maius ad cri⸗
men. Excepto chꝛiſto adã in hoibe nemo ex creatiõe no
bilioꝛ. cui et ſocie dñs poſt peccatũ tunicas pelliceas fe⸗
cit:etenĩ añ illã letalẽ inobedientiã veſtire nõ erat indi⸗
guũ. Sed quales veſtes dedit in remediũ poſt peccatũ
taliũ ſollicitudinẽ non remouit. Et cũ ipſe amphus ſie
nõ eſſet daturuſ: pꝛerogata foꝛma veſtitus vt ſe veſtiat
reliqᷣt boĩbo.Aunc vo veſiimẽtoxꝝ imptinentẽ ſollicitu⸗
dinẽe remouet agri lilia pꝛeferens in exemꝑlũ vt in rebb
inſenſibilibus et terrenaſcẽtijs foꝛmã veris moꝝbo ca⸗
piamus dicens! Et de veſtimẽto quid ſolliciti eſtꝭ. Cõ
ſiderate lilia agri quõ creſcunt. Non labꝛat neq; nent
Dico aũt vobis:qm nec ſalomõ in omni gloꝛia ſua coo
pertus eſt ſicut vnũ exilis. Si aüt fenũ agri qo hodie
eſi et cras in clibanũ mittit᷑ deus ſic wſtit. qnto magis
vos mochce fidei Queſtione aĩos hoĩm pulſant ſimili
tudo appoſita et ſententia ſeu diſſuaſio ſaluatoꝛis.cum
poſt iniciale hois malũ veſtiri queda ſit ĩtroducta ab hbo
minibo neceſſitas:tũ ꝓpter aeris intemperie tum ꝓpter
honeſiatẽ. Nã honeſtas quedã eſt hũani coꝛpiſ veſtimẽ
tum poſtq; coꝛpus fuit funeſtꝭ moꝛibo dvehoneſtatuʒ: et
honeſte mẽbꝛa obtegunt᷑ veſtimẽto in ꝗbus excitata ẽ
rebellionis et inobedientie turpitudo. Et q; deus vñ
poſſint fieri vſiimẽta pꝛoducat inſtrumento et oꝛdina
tione nature:nõ tñ fiut miſi ſollicitudo apponat᷑ ex arte
Quid igi᷑ eſt ꝙ dicit ð ſtimẽto qd ſolliciti eſtis in cõ
ſiderationẽ inſenſibiliũ nos inducẽs.ac ſi vſſtimentoꝝ
nulla opoꝛtunitate pꝛemeremur.vel ſic largiturus eſſ
poſteris ſicut dedit ꝑntibo pꝛimisaut ſi peccatũ eſſet ex
arte veſtiri cum ex natura veſtita in exemplũ pꝛoferat li
lia nnnn ec none miſterio artꝭ ſollicitudine querẽ⸗
tis potius aut indigent etiam a ſanctꝭ viris ſunt Vſti⸗
menta queſita Et vt de his nõ ſileã que ſacra ſcriptura
cõmemoꝛat filios ptiarchæ yſaac legimꝰnõ ſolũ veſtimẽ
ta ſed duplicia habuiſſe. Na eſau venatũ ad imperiũ pa
tris vadẽs veſtimẽta domi reliqᷣt:cũ q̃bus a iacob eſt in
paterna bñdictiõe pꝛeuẽtus Ersſe patriarcha Yacob
ioſeph fecit tunicq polimitã Ttalarẽ Et ioſeph ſuis fra
tribo ſtolas in egipto dedit/Et de veſtimẽtis adhibita ẽ
nõ modica cura:maxime i eultieErR fẽges iuda et iſ

rael induti ſunt regio cultu. Et ſacerdotes ⁊ ꝓphete nõ

ſolum veſtes:ſed etiam ab alijs diſtinctas habebãt/ Et
chꝛiſtũ legimus phariaico moꝛe wſitũ:⁊a ſanctos no⸗
ui teſtamenti ſuo moꝛe veſtitoſ/q;q; aliquos reperiamꝰ
ob vite auſteritatẽ ad tẽpus nudos manſiſſe:ꝙ nec po
tuerũt veſtimẽta ex his que natura pꝛoduxit ſine artis
ſollicitudine atq; mẽtꝭ ſtudio coꝛpibꝰ hoĩm coaptari.

Xad e eſt ex neceſſitate aut ſtatꝰ appoſitiõe: aliud
ad oꝛnatũ et ex curioſitate veſiiri. Pꝛimu aluatoꝛ nul

pactocondẽnat cũ incũbit tẽpus a goꝛis. aut cũ hõ
veſtit᷑ rõne pudoꝛis ſeu cũ ſtat hoĩm eſt in cã:cũ cõſue
tudo antiq̊ lec habeat reges ⁊ pꝛincipes a ſubiectꝭ ꝑplis

diſtincto veſtimẽto ſecerni:et ſacerdotes et quõlibeti⸗

fulatos a ceterꝭ q̃dã amplioꝛitate veſtiũ in ſigniri
hoc qͥppe pꝛotinus dãnat et ſollicitudinẽ culpat qð a
pperam pꝑtinet:qm oẽ veſtimentũ ſuꝑgredienſ nature
neceſſitatẽ cõſernandũq; pudoꝛẽ pꝛeter qð appoſitum
ſtatũ in hoĩbo habet oñdere.accuſationẽ iuſtã iniquita

tis naneiſenſck t inexciſãbile factũ eſt chꝛiſtiano:qð ne⸗
cefſitati ⁊ pudoꝛi aut ex multitudĩe aut er Peacloſttate
aut ex vanitate in veſtimetis ſuꝑfſluũ querit᷑. Pꝛoiidẽ
faluato: dicit. Zonſiderate liſia agri quomodo creſcũt
non lalbvꝛant neq; nent Creſcũt liilia ſine ſollicitudĩe
incrementũ illis pꝛeſtante natura.ſed nec latꝛant vt

creſcant:nec vt cibum ad augmentũ inquirãt. Nere nõ
noꝛunt vt veſtiant᷑ aut varient nendo coloꝛes:vt nec

re —

2 . —

1 2,
— nr .2*
Bern 73AT

.2 ̃(—er -—.- — —

9

Nuũda ſit manus quealios ſtudet abſtergete. Hinc ſal

ſalomon in ſua peritia illa potuiſſz excedere varietate co

lop. Yllatus eſt ſolus rex ſalomõ in exempluʒ. cũ multi

reges oꝛnati.ſapiẽtes ⁊ purpurati i in ommi pplo pceſ⸗
ſiſſent.qꝛ quibo ipᷣe loquebat᷑ ſalomõ notioꝛ erat: et cxe

ditũ ab hebꝛeis ꝙ oẽs in ſapiẽtia exceſſiſſet. Adcirco ipe

in ↄpatõe lilioꝝ ſubmittit᷑ł ceteris pꝛetermiſſis.Ac per
hoc ſaluatoꝛ rõnabili argumẽto ↄcdludit in mentib⸗ ho/⸗
minũ.. Si aũt fenũ agri qð hodie eſt ⁊ cras in clibanũ

mittitur deus ſic wſſtit illud: quãtomagis vos modice

fidei. YJuxta hoĩs ſenſum loquẽs multicoloꝛia ſunt li⸗
lia. et ome fenũ agri vt plus natura qᷓ; arte coloꝛata re⸗
fulgeãt:q deus ſic varijs coloꝛibo veſtit:quãtomagis rõ
nabiles hoĩes ad quoꝝ vtilitatẽ hmõi ſunt creata. Et ir
refragabilis rõ dictat.maioꝛi diligẽtia eſſe curandũ.cui
eſt repꝛomiſſa eternitas:q; qð natura habet effimeraʒ:

ſeu ſubito qð augmentũ ſuſcipit euellit᷑ et ad vſum ſe/
pe adijcitur ꝓ quo fuit in eſſe ꝓductum. Et modice ſeu

nullius fidei crimẽ incurrũt.qui accurate mult is coloꝛi

bus veſtiunt᷑. Et ꝑ ꝓpletã hirim impꝛobat᷑ꝙ veſtimen
ta multicoloꝛia ſumpſerit:⁊ veſtita ſit eis. Et veſtimen
tũ mixtum ſanguine erit in cõbuſtione:et cibus ignis.
Tunc veſtimentũ mixtũ eſt ſanguine cũ pctõ cõiungit᷑
opoꝛtunitatẽ iuſtã pꝛegrediẽs.Aldicit᷑ vo igni cũ de illo

ſollicitus iuſta pena plectet᷑. AUbicunq; aũt in ſacra ſcri

ptura diſſuaſio ſollicitudinis inuenit᷑ non oĩs ſollicitu
dinis intelligendũ eſt diſſuaſionẽ fieri:ſed anxie timi⸗
de philargice cõfuſiue infirme adducẽtis meroꝛẽ ſuper
flue noxieq; cure puenient tẽpus in tꝑe nõ cõpleto pꝛe
noſticantis ⁊ cõiecturãtis illa qr ſolus deuſ ẽ ↄgnitoꝛ

De ſimilitudine feſtuce et trabis ad deuitanda iudi⸗

cia ſeom matheũ et lucãao⸗ Capitulum IX A
Olens etiã ſaluatoꝛ temeraria hoĩm remoue⸗
v re iudicia. ſimilitudinẽ feſtuce appoſuit ad cul⸗
puilas iudicati: trabiſ aũt ad magna crimina iu
dicantil Quid aũt vides feſtucã in oculo fratrꝭ tui.tra
bem autẽ in oculo tuo non ↄſideras. Aut quõ dices fra

tri tuo:frater ſine eijciã feſtucã de oclo tuo.et ecce trabſ

eſt in oculo tuo.Hypocrita eijce pꝛimuʒ trabẽ de oculo
tuo:et tunc videbis eijcere feſtucã de oculo fratris tui

Momo alci coꝛdis et ſublimiũ oculoꝛũ ꝓtendit in pꝛo⸗

ximũ et ad ſe nõ recipꝛocat viſimn:et acute cõſideratio/
nem nequã deſigit in illũ a ſui pquiſitione dencies· Ar⸗
guit alioꝛũ inſpectoꝛ a ſemetipſo recedens inſoꝛũ crimi
na:et Puamagna et magna maxima facit. Et qð ĩ alijs
ad ſimilitudinẽ feſtuce leuiat᷑:vlut trabẽ imponderat
Et pondus ſuoxꝝ criminũ pꝛegrauãs velut trabeʒ ſicut
inſen ſibilis feſtuce leuitatẽ putat:qð eſt iniquitas ꝑeſſi

—

auxiliũ fieres

ma.et peccatũ maximũ apud deũ aut .
gationis ⁊ diiudicatiõis auetoꝛ incognitã a incertã cul

pam nemini debet iudicãdo unoneneKi⸗ certã non
amplius q; fuerit aggrauare: imo grauẽ credere keuger

vbi poſſit fieri ſine crimine ſcutũ excuſatiõis apponete.

ĩis aut ſane mueſti/

Buã aũt quã inueſtigare certius roteſt:paruã magnã
et magnã ꝑ exceſſum enũciet/QAm̃ vnicuiq; notioꝛ fit
ſua quecunq; minoꝛ iniquitas:qᷓ; cuiuſq; alterius iniq
tatis qualiſcunq; maioꝛitas.Ac ex hoc magis vnuſquiſ⸗
q; nõ ſolum in magnis ſed etiã in minimis debet argu
ere ſemetipſum q; in magnis crimibo etiã ꝑ iudiciũ im

pingat in ꝓximũ.Hõ enĩ poteſt iuſte ꝓnunciare de alijs
q in ꝓpꝛijs deuiat. Et cũ iniquitas grauat ꝓpꝛia:iudiciũ
ratiòis non ſinit recte iudicare de ceteris. Purgatũ eẽ
alios intueri.Et purgata ra/

oculũ decet:qui clare vult

atenebeis gue fugare aliop nebulas cupit

uatoꝛ dicit ( Quid vides feſtucã in oculo frarri tui tra⸗
bem autẽ in oculo tuo non conſideras Quid armaris

ſeptimus

ad iudicandũ in minimis pximum et temetipſum nõ

pꝛoſpicis magnis ſceleribo obuolutũ/Noñ eſt hic cari⸗
tas:te deſpecto in criminibo alios velie curare. Caritas
poꝛro eſſet:ſi coꝛpe patiens tꝑal bus mnnoꝛatus fratri
on hic veritas fructuoſa: ſi te relicto ſe
ueritate iuditij tendis in aliũ/Hulla honeſtas cũ ab eo
ꝙ quis in alio arguit eque vel amph in ſeipſo pꝛius ar
Genem Seienanda eſt audacia que modicã culpã pꝑ cẽ⸗
ſuram in alio repꝛehẽdit:et magnam in ſeipſo non ſen⸗

tit. Quid vo agendum culpando monet ipſe ſaluatoꝛ:

cũ hoc malũ ad hipocritã aſſeruit ꝑtinere dicẽs ¶ Hiro⸗
erita eijce pꝛimũ trabẽ que eſt in oculo tuo:et tũc vide⸗
bis eijcere feſtucã ð oculo fratrꝰ tui Vlle quẽ ꝓpꝛia imi

quitas grauat: videre non debet aut recte nõ videt qᷣͥd

in alio tepꝛohendatſrei ſet umpingimus in illos ma
los quibus vera ineſi auctoꝛitas.quam ſuꝑpꝛimere nõ

poteſt omnis iniqͥtas ſed illa vũtaxat abſq;ʒ fide:ſeu que

inficit᷑ heretica pꝛauitate Habent in poteſtate aliqua iu
ris conſtituti.etiã ſi mali ſint non exoꝛbitantes a fide.
repꝛehẽdendi auctoꝛitatẽ:ſed ni ſi coꝛrigant᷑ ꝑ certã da
mnationẽE hipocritã ſaluatoꝛ induxit in cauſam: ad⸗
uerſus illos intendebat.qui optimi apparere volũt ſed
lvni exiſtere nolunt. Et vt aſpareant e appetuüt ali⸗
os iudicando confundunt.et repꝛehẽdunt plurimos ĩ

publico velut malos:cum ipſi mito ſint in occulto peio
res. Quibus dicitur vt pꝛimũ eijciant oculoꝛũ ꝓpꝛioꝝ

trabem:imo nubẽ rationis oculos obtegentẽ.quam ſu

ꝑinduxerant ex ꝓpꝛia malicia.qua remota videbũt eijce
re feſtucã fraternã:quã foꝛte adduxit humana fragilitaſ

ſeu ignoꝛantia non ———— incoõngrue feſtucã dire

rim ſubitam irã.trabem aũt odiũ antiquatũ:aut noui⸗
ter ꝑnicioſe ab ira pꝛogreſſum onle qui ab oculo
uere:ꝑnicioſi odij trabem pꝛius eſe ſubmoueat
tpis ſpacio fit in germinationibo terꝛe feſtuca:et ſubito
coaleſcit atq; areſcit. Crabs wo multi tꝑis ſpacio hũo/⸗
rem terre tralens ꝑficitur:atq; in ſoliditatẽ et grauedi⸗
nem auguſtat᷑.Ac p hoc oĩs qualiſcũq; iniquitas ſubita⸗
et impꝛouiſa tẽpeſtas que actionẽ puerſam atq; rephẽ/
ſibilẽ firmato ꝓpoſito nõ ſuſceperit leuis feſtuce imagi

fraterno feſtucã nouiter ſuꝑueniẽtis ire ſatagit remoę:/

nem poꝛtat.trabis quodlibet puiſum vitiũ:aut peccatũ

pertinaciter antiquatũ.
De ſimilitudine repꝛobvꝛum ad canes ſcom Da/⸗
theum. Capitulum X 2
Ecebat altiſſimã doctrinã atq; ſupnam caute/p
d ferri.et pñtibo doctoꝛibo atq; futuris cautelam
iuſtis axpoſuit:et ĩpios ⁊ iniquos in canũ ſimi
litudinẽ deſignauit dicẽs Molite ſanctũ dare canibo
HGanctũ eſt oẽ ſacre ſcripture verbũ inſtruens ad eter⸗
nũ regnum:maxime euangeliũ ſanctum eſt ſacramẽtũ
a dño chꝛiſto inſtitutũ. Sed eſt ſanctum qð dari nõ po
teſt niſi ab eo qui cuncta bona infallibiliter poteſt. MHoc
ſiquidem dicimus eſſe virtutem et gratia:et beatitudi
nem ſempiternã. Eſt ſanctũ qð dari penitus põt vide⸗

licet ſacra doctrinaſcuius tunc fit plena largitio cũ danſ

et recipiens opoꝛtune in doctrina et diſciplina conueni
unt:vt ille velit docere.ille diſcipulus feri.Cafſabit᷑ au
tem:ſi aliter aut vterq; hoꝛũ deſuerit. Et ſacramẽtalis
ſancta donatio fiet ſi auctoꝛitatẽ hñs pꝛeſto erit ⁊ ſi nõ
defuerit cathecicandus: aut ſi refoueri aliter indigebit
iam cathecicatus.ille fultus humili fide:iſte ad impoſi
ta virtute obedientie. Non autẽ erit ſi alter ceſſerit aut
neuter aſtiterit. Pꝛoinde ſaluatoꝛ coaptans et pꝛeſtru⸗
ens taliũ donatoꝛes canibus conferre pꝛohibuit:ne di
uinoꝛum cariſmatũ derogatio addderet/Sed qᷓ;ʒqz ali⸗
quid lvni naturalis repiatur in canibus vnde poſſunt
S.u 5 2 = r!

eui, /

—

—

1
ſe
r
le⸗
0
⸗
le,
in

ne
no
e
iu
le.
Dda
ad
ſel
tali
o
nſe
eie
in
dite
onni⸗
No

n
vüo
betf⸗
Rbics
eti
mne
ti

/

S

De ſimilitudinibus

etiam exempla bona captari. habent tamen aliquid qð
humanus ſenſus abhoꝛret:in quo aliquoꝛũ repꝛoboꝛuʒ
genus ſimile factum eſt. RBeuertuntur canes ad vomi⸗
tum et repꝛobi ad ea mala que aliquando reliquerunt.
Er depꝛauati ſepe repetunt illa que ratione ſententiaq;
verwꝛü ante danauerunt. Elnde puerbioꝛũ dicit᷑. Si⸗
cut canis qui reuertitur ad xymitum ſuſ: ſici udẽs
qui teꝛat ſtulciciam ſus
offendere ſine quo nulla natura ſubſiſtit et eſſe non wͤ .
teſt:et pꝛeter quem womi nihileſſe woteſt⸗Beteſtan aẽ?
ſtulticia ei di plicere:a quo neceſſariũ eſt deuinci. Pꝛo⸗ —
inde impudens eſt hanc ſtulticiam iterans et ſolefaci⸗
ens. Qõ in ſuum periculum vergicani factus eſt ſimi
lis redeunti ad vomitũ:quireꝑeti i ici
demnatum/Hec bonum et iuſtuʒ ſaluatoꝛ ſanxiuit: pa
nem ſilioꝛu ſumere et canibo erogare. Panis filioꝛũ de/
licatus eſt cibus:ſcilicet ille panis viuus qui de celo de⸗
ſcendit.non mittẽdus canib- indo wnaſgank
turpiter redeũt ad ea que pulcre vomuerunt Ecce ſan
ctum. ecce pamis:neutrum donandũ canib inpudenti
bus boĩbus abſq; ruboꝛe peccantibo. Iinpudentes poꝛ⸗
ro pen tus ſunt canes:et quo expellunt ampliꝰ niſi ver/
berent redeunt ocius. Ampoꝛtune ſepe latrant et furi⸗
unt:quibꝰ aſſimilatur quoꝛunda hominũ pcaret inho⸗
neſia cõditio. qui merito pꝛiuant᷑ participatione ſancti⸗
et cõmunione panis celeſtis et vini vt non ſit in volũ⸗
tate dantium dare:qq; largiri contingat ex euentu ⁊ b
mirtione bonoꝛũ maloꝛũ quos ſecernere no poſſumꝰ
et interdũ nec debemus.ſicut iude pꝛoditoꝛi feciſſe cre⸗
dimus ſaluatoꝛẽ quem non ſecreuit aceteris cum eſſet
woluntate ſecretus:quoniam infamẽ et cognitum pub
lice notare non expedit. Sed qð interdũ agit᷑ huiuſce⸗
modi moꝛe voluntate determinata nõ ſiat ꝓpterea ver
bo repꝛehenſibili loquitur ipſe ſaluatoꝛ cum dicit nolite
Hanc eancẽ expꝛobꝛationẽ intulit chananee: vt genti⸗
lescanes etiam appellaret dicens. Mon eſt bonũ ſume⸗
re panem filioꝛum et dare canibus boc tipo loquendi
ommes inſideles et impudicos ſua ſcelera iterantes de⸗
. Eſimilitudine dũnnozum ad margari;
tas et poꝛcoꝛũ ad imundos ſcom matheũ. Kap. XI
. Icut ſaluatoꝛ deteſtat᷑ recidiuos ad malum ad
8 malos impudẽtes impoꝛtune contẽdẽtes atq;
. furentes. ſic abhoꝛret qui ſectantur immundi⸗
ciam et eb impudlcicia non recedunt: qu ibus pꝛohibet
etiam ea que pꝛecioſa ſunt elargiri vbi duplex ſimilitu⸗
do pꝛeſtruitur: vt diuina miſteria margaritis. poꝛciſ vo
immundi homines compentur. Inquit enim Et no
lite pijcere margaritas ante poꝛcos Wargarite appel⸗
lati ſunt illi niue albiſſimi relucenteſq; lapides q̊ in con
chis marinis velut in quibuſdã vaſculis ſeu ventricul

rexeriunt. que ſepe ad oꝛnatum ſumunt᷑:magis vo con

tra coꝛdiale malum redacte in pulnerem valere ferunt
ſqibus aſſimilant᷑ diuina miſteria/ quoꝛu oꝛnlatu plus

creſcit anima:que fit ſupꝛa natu vſum et ſenſum illo

rum ſplendoꝛe fulgentio?. Ded qi
bi ſermo eſt: ad id qð de poꝛcis dicitur tranſeam,

Sed qm̃ de margaritis
mundos homines poꝛci ſignant illos marime qur mo⸗
re ioſoꝛum in ceno rerũ terrenarũ aĩo ⁊ coꝛpoꝛe volutã
tur. quibus et ſupioꝛibus ꝑ petrum dicit. Canis re⸗
uerſus ad vomitum: 1 ſus lota in volutabꝛo luti. See
vt clarius pateat ante qu ales poꝛcos ſaluatoꝛ inhibuit
ꝓrjcere margaritas: aduerſus quos etrus tale ꝓuerbi
um pꝛotulit pꝛius opoꝛtet intendere. Multam em ho /
minum puerſitatẽ atq; maliciã numerauit:anteq; talẽ
ſimilitudinẽ contra eos ediceret. Oĩ ante dixerat. Fu
erunt vero vpſeudo ꝓplete in pplo ſicut et ĩ vobis erůt

. ₰ — — 4 . *„
„

ulla maioꝛ ſtulticaq; eum

Baluotoꝛis

magiſtri mendaces qui introducẽt ſectas pꝑditionis.et
eum quiemit nos dñũm negant:ſupinducetes ſibi cele⸗
rẽ pditionẽ. Et multi ſeq uent᷑ eoꝝ luxurias ꝑ quos via
weritatis blaſphemabit᷑:et in auaricia fictis verbis de xo
bis negociabunt. Et cum interponeret puut oneinze
ſumpſit eoꝛũ multiplicẽ iniquitate. Hi ſunt vlut irra⸗
tionabilia pecoꝛa naturaliter in captionem et in pniciẽ.
in his que ignoꝛant blaſphemantes in coꝛruptione ſua
ſupbiunt. pcipiẽtes mercedẽ iniuſticie. coluptatẽ oem
exiſtimãtes diei delicias coinqnatiõis a mac ule delicijs
affluentes. in conuiuijs dns luxuriantes voblſcũ: ocu⸗
los plenos hũñtes adulterij inceſſabilis delicti. pellici⸗
entes animas inſtabiles coꝛ exercitatu auaricia hñtes.

Oaledictionis filij cerelngqueteſ rectam viam erraue

runt. Hi ſunt fontes ſine aqua et nebule turbimbo exa
gitate: quibꝰ caligo tenebꝛarũ reſeruat. Supbia enim
vanitatis loquentes pelliciunt in deſiderijs carnis lu⸗
xurie eos qui paululum effugiunt:qui in erroꝛe couer⸗/
ſank. libertatem illis pmittetes cum ipſi erui ſint coꝛ /
ruptionis. His rurſus impliciti ſupant᷑:facta ſũt eis po
ſterioꝛa pꝛioꝛibus ceterioꝛa. Melius enim erat illis nõ

cognoſcere viam iuſticie:q; poſi agnitionem retroꝛſum

reuertiab eo ꝙ llis tradituʒ eſt ſancto madato/ Et cũ
omnia hec mala imo plura velut impꝛoboꝛũ opa petruſ
apoſtolus numeraſſet.ad ipſoꝛum exaggerationẽ ſigil /
lum turpiſſime ſimilitudinis aduerſus eos appoſuit:
ꝙ hi canes et poꝛci qu ibus ſanctum negare expedit nec
margaritas pijcere merito cocarent᷑ dicens. Contigit
enim illis illud veri puerbij. anes reuerſiad vomitũ
ſuumꝛet ſus lota in volutabꝛo luti. Cidete canes vide⸗
te poꝛcos quibo diuĩa exhiberi negant᷑.qui melius . hu⸗
iuſmodi petri apli in ſinuationes innoteſcunt: q; ſi qqʒ
alia verboꝛũ ſupfluitas adderet᷑/Et ꝗ poſſet ſi ſecus ſi
eret euenire piculum:ilico ſaluhto: annexit MNe foꝛte
conculcent eas pedibus ſuis: conuerſi diſrũpãt xos
Terrenis voluptatibo et deceptiomibo inuoluti ea q̃ ſüũt
ſancta et diuina deſpiciunt:et nihilopendunt ſacra mi⸗
ſteria niſi ab erroꝛibo eruantur. Et inſipiẽtibo diuulga
re ſecretaleoꝛum eſt minuere di nitatẽ: cum apud in⸗
dignos digna indigna reputent᷑. ſepe repꝛobi furiunt

—

quo magis audiunt veritatẽ et celeſtum nouitatem: 2

—

animo et ope ſeuiunt in weentes ecn nunq̃ͥd timoꝛe
ericuli futuri non pꝛedicabit᷑ peccatoꝛib regnum dei.
unqᷣd coꝛq ipſis nõ arguet᷑ iniqtat via. Nunqͥd nõ re
prehendent᷑ in eis ea que mcipata ſunt vitio. Nunqͥd
quia digna indigne tractabant veritas relinquet. Nun
quid argutio quã opoꝛtune ſimiliter et ĩpoꝛtune opoꝛtʒ
inferre in taciturnitatis domibo habitabit. Inquit en
aptus.Peccãtes coꝛam oĩbo argue. Et alibi. Argue ob⸗
ſecra increpa:inſta oroꝛtune impoꝛtune. Et ad titũ: Ar
gue cũ nknCauud dixerim qꝛ magiſtri? diſcipuli
dicta nec inuicem aduerſant. Hoc enim dicit apłs qo
et chꝛiſtus:hoc pꝛeco eõð iudex. Sed eſt in ſctiptura ſa⸗
cra vnde oſtendat᷑ conſonũ qð in voce ſepe ſonat aduer
ſum:nam foꝛmã diſcipuli opoꝛtet aſſumere magis aũt
humilẽ diſcipulũ ſierfin gredi volentem ſcolas dñi ſal⸗
natoꝛis. Et accedentẽ ad ipſum fieri ſine contradictio⸗

ne credentẽ:et cupidũ fieri participẽ ſacramentox chꝛi
ſti. totum inexceptuate dari fidei ratio chꝛiſtiana depo⸗

ſcit. Quot quot vero in hoc ꝓfundũ nõ veniũt: deriſo
res et ĩpij ſunt. Pꝛopterea p ſalomonẽ dicit. Qui eru
dit deriſoꝛẽ ipſe ſibi iniuriã facit:et iu ſibi

——

maculã generat. Deriſoꝛes ſunt diuioꝝ qᷣ pſeudo ſunt
terrena Acoꝛruptibilia ſemp querũt. Et ſP hõ deridet
qð iure ſibi non placet:aut qð in e diſplicentiã venit.
Vvmpij vo ſunt q ſimplici fidei nõ ſubdunt᷑ Et alia ſcri
△ . „ .

8 de „

, „Sę

arguit impiũ ſibi

BDrr 2— 1.

1r7 fr

ptura dicit Vbi nõ eſt auditus:non effundas ſermonẽ
Vere ſermo viuinus vbi non eſt auditus humilis ⁊ ſi
delis non eſt effundendus. .
De ſimilitudine falſoꝛum ꝓphetaruʒ ad lupos ſcom
Datheum. Capitulum xI —
On deſiſtit vnigenit dei filius nt̃a naturaĩ ve
ritate veſtitus eos qͥ falſe virtutib veſtiunt᷑ ad
pꝛecauendũ edicere.ne velut ipꝛouidus doctoꝛ
a poſteris cauſaret᷑.qð neceſſarie cautiõis doctrinã non
dederit:et qᷓ; mali ſint pctõꝛes vt caueant᷑ ocyꝰ lupis aſ⸗
ſimilauit dicens Attedite a falſis ꝓphetis qͥ veniũt ad
wos in veſtimẽtis omũ:intrinſecus aũt ſunt lupi rapa⸗
ces Pꝛoplvte ſalſi non ſolũ illi appellati ſunt qͥ in vete
ri teſtamẽto dicti ſunt vidẽtes:ſed oẽs qͥ autoꝛitate do
cenui atq; regendi pꝛe ſident.aut ſunt in eccleſia ſancta
dei.Qm ſi non ꝓpłetant a ſpũſcõ afflati ea q̃ futura ſũt
illa tñ ꝓplis diſſerere hñt que ſancti ꝓphete pꝛedixerũt.
Sed multi autoꝛitatẽ ſanctã non hñtes veniũt ſeu va
dunt non miſſi.ſimulantes moꝛes honeſtos:effigiãtes
virtutũ ſpẽm ipſarũ veritate carẽtes.veniũt in veſtimẽ
tis ouium Multi veſtimẽta ouiũ hñt:ipſi tũ oues non
ſunt Sed veſtimenta ouiũ poꝛtare ouẽq; nõ eſſe ſpem
eſt habere virtutꝭ:veritatẽ vo eius eſt abieciſſe poſt ter⸗
guũ. Adeoq; talibo ſe vſſtibo obnuũt.ideo conant᷑ ſimu⸗
lare virtutẽ:vt incautius decipiunt indoctos.a ſubuer
tant ex aĩio imꝑitos.Non enĩ poteſt inferri deceptio ni⸗
ſi palliatione honeſti:aut cũ nõ pandit᷑ malũ qð in inſi⸗
dijs latet. Sed vnde falſi.Quia locuti ſunt falſa. Con
tra quos intendebat dauid dicens.Alienati ſunt pecca
toꝛeſa vulua errauerũt ab vtero:locuti ſunt falſa. Clul
ua id eſt valua ianua eſt regni celeſtis a q̃ facti ſunt alie
ni hoĩes peccatoꝛeset ipſa eſt iuſticia:que niſi ſuꝑ ſcri⸗
bas et phariſeos abũdet in nobis nõ intrabimus ĩ re⸗
gnũ celoꝛũ. Vterus vᷣo lex eſt vitatis:a qua cauſat᷑ er⸗
roꝛ cũ ab ipſa recedit᷑.Mõ enĩ errare qͥs põt: niſi cũ abce
dit ab vtero veritatis. Pꝛoinde alieni a iuſticis. deuij a
veritate incunctanter falſa loquunt᷑: a qᷣbus fucat colo
re virtutũ cautos nos ipſa veritas facit De qbus etiaʒ
ꝑ hieremiã deploꝛantẽ hieroſolime ciuitatis excidiũ di

cit᷑ Pꝛoplete tui viderũt tibi falſa ⁊ ſtulta:nec apieba
ignominiã tuã:vt te ad penitẽtiã ꝓuocarentMu

mnofſioꝛ doctoꝛũ et pꝛe ſidentiũ ĩ plo fal ſitas qᷓ; nõ aꝑi
re aut oſtendere pctã ꝓpłi velinquent.qñi pᷣnoſticiũ ſit
vt in hoĩb non oppꝛopinq̃t regnũ celoꝛimꝗ
na cõtendit intẽtio⸗ Iꝗa vno nõò mit⸗
tuntur.aut ab hñte mittendi ptãtem. qͥ loquunt᷑ ĩ noĩe
illius a qͥ nihil acceperũt:nec in coꝛdibo hoim timoꝛẽ ſu
turi mali incutiunt vñ mala vitent᷑.ſed ſecuritatẽ incer
tam tanqᷓ; certã ꝓpło repꝛomittunt.vt ceſſet᷑ ab actione
quã virtus indicit:⁊ fiat oĩno qð iniqtas beecipit on
tra quos hieremias accepiſſe a dño fatebat᷑ diceſ/ Et di
xit dns ad me.Falſa ꝓphete vaticinant᷑ ĩ noĩe meo ⁊ nõ
miſi eos:et non pꝛecepi eis ⁊ non ſum locutus ad eos.
Vliſionẽ mẽdacẽ et diuinationẽ fraudulentã et ſeducti
onẽ coꝛdis ſui ꝓphetẽt vobis.Et q pꝛecedũt atq; ſequũ
tur hãc ſcripturã qͥ hieremiã in hoc loco legit intelligat
oꝛes nti tpis cudimus:nõ tm̃ pꝛiſtinos rememoꝛa⸗
mus.Que falſitas euidẽtioꝛ qᷓ; ſe legatũ dicere nõ mit
tentis illius ꝓferre vᷣba qᷓ penitus nõ accepit ⁊ in vᷣtu
te illius edicere qͥ dicẽdi nò tradidit ptãtem. Hi moꝛeſ
peſtiferi hactenus fuerũt in ꝓplis pꝛeuidit etiã chꝛiſius
affuturos multiplicati ſunt hodi ſuꝑ nũerũ. Oalliant
ſe ingumento vᷣtutů ſpecie huiliũ. quor i
nerſa.qꝛ intrinſecus ſunt lupi rapaces. vapiẽ .
comodi tpalisg:et cũ daãnatis demonibo deceptoꝛũ dĩas

„*

parcientes. Sed qui cauere ãmonuit:agnoſcere wocu⸗

v— 1—

= Er
he 180 7. — ſ Pr

— — — m

ſeptimus

it. Difficile vitat᷑ malus niſi apꝑte aut per indicia cogno
ſcat᷑:q;obꝛẽ dixit A fructibus eoꝛũ cognoſcetꝭ eos iqꝛ
Lnemo de ſpinis colligit vuas:neq; de tribulis ficus
Cuius nature ſunt arloꝛes tales fructus ex ſe pducunt
neq; aliud põt ex eis colligi.niſi qð in eis ipſa rex natu⸗
ra ꝓduxit:quoꝛũ intelligentiã annexa ſimilitudo ampli
us mamfeſtat.
De ſimilitudine arbvꝛis ad bonos ⁊ malos homines
ſcdᷣm matheum ttm. Capitulum XAlII
EA
ARboꝛ eſt chꝛiſt/ qꝛ ipſe eſt vitꝭ vera.que fructuʒ
a mũdo attulit hona oĩa excedentẽ a ſuꝑ mel ⁊ fa
uum dulcioꝛ eſt fructꝰ eius.Eſt enĩ eterna bti⸗
tudo fructus qͥ de hac vite colligit᷑et tales palmites q̃

rit facientes ſaltẽ dignos penitẽtie fructus. Quos vᷣo

pꝛeuidet in hãc nõ venixe concoꝛdiã cognoſci voluit: ne
ecipiant innocẽtes. Et ne credat᷑ ſimulata vᷣt nãciſci
poſſe celeſtia.nec introire niſi reſipiſcat viã qua gradit᷑
regnũ dei:ſimilitudinẽ arboꝛis poſuit. Sic oĩs arboꝛ
bona fructus lvnos facit:mala aũt arbvꝛ fructus malos
facit Mon poteſi arbꝛ bona fructꝰmalos facere:neq; ar
boꝛ mala fructus bonos facere. Omnis arboꝛ q̃ nõ fa⸗

cit fructũ bonũ excidet᷑ et in ignẽ mittet᷑. Igit᷑ er fructi⸗

bus eoꝝ ↄgnoſcetꝭ eos talis eſt fruct?

qualis vnuſquiſq; arboꝛis er hu⸗
moꝛe radi:opus itate volũtatꝭ. Radixarbo/⸗
ris abſcõſa manet:wolũtas hoĩs oĩno iniiſa Quo ꝓfun
dioꝛ radix:arboꝛ ſolidioꝛ atq; fecũdioꝛ Quo volũtas ho
minũ hũilioꝛ erit:eo nng ipſi firmant᷑ ⁊ vberioꝛes fiſũt

Qualis ẽ arboꝛ

ad boni opis fructũ bona arboꝛ fruct bonos fa⸗
cit.bonus hõ in rectitudinẽ opis intẽdit ſic qð ðꝛ recõ
uertit᷑. Sed cũ bone arboꝛi ſeu male agendi cõtraria vi
deat᷑ adempta ptãs:cõuenit pſpicacius hunc inueſtiga
re ſermonem. Certum eſt hominibo adeſſe liberũ arbi
trium quo nulla illata violentia libere mouent᷑ in placi
ta.nec cuiq; in hac vita ex cõmuni punitione ipſum adi
nmutur:qᷓ;q; in veſanis atq; obſeſſis a ſpiritib imundis
ſecreto dei iudicio liberi axbitrij videat᷑ adẽpta libertas.
Quid eſt qð dicitur nõ poteſt arboꝛ bona ſeu nõ poteſt
arboꝛ mala ſi volũtas liberi arbitrij in hoĩb⸗ regnat. qd
oĩbus deficientibo argumẽtis rationibus et ſcripturis
ex his que agimus mõſtratur eſſe conſpicuũ. Eed ne⸗
mo bonus abſq; ſpũſſancti gra.q̃ eũ hoĩe ſtãte bona dici

tur arboꝛ:et malos fructuſ germinare non poteſt. Mon

qꝛ hõ bonus eſt bonitate naturarũ.ſed qꝛ gẽam hʒ an⸗
nexã.q̃ ad melioꝛa et ad oꝑa iuſticie ſemꝑ hoĩem cui aſ⸗
ſiſtit pꝛouehit:que ſi veſereret᷑ ab homiĩe ipſa eũ omni⸗
no deſereret. et tunc non bona ſed arboꝛ mala eſſet: et
fructus malos ꝓduceret.Nam ſicut bona eſt arboꝛ hu⸗
mana dei gratia pſiſtente: ſicefficitur mala cæi gratia de
ſerente. Dic eregione accipit q; ſi voluntas Boĩs ab imi

quitate detinetur. quod malũ eſt opabitur: qua iniqui⸗

tate in homine voluntatem regente. bonimm meritoꝛi⸗
um non poterit operari. qua pulſa ope diuine gratie

per liberum woluntatis imperium arboꝛ bona fiet: et ef

ficiet gratum fructum/Exemplũ vero re ad vtru⸗
q; ſatis inducit᷑. Gerruſn ex natura frigidũ eſt. ignitum
vero calet:igne depulſo iterum reuertitur in naturam
quo durante in ferro contra naturam ignis agere non
poteſt. et quod pꝛopꝛium eſt ignis efficiet. quãq; poſſit
ignis ab illo vepelli. Quem ignem ſiꝑ ſimilitudinẽ da
bimus gratie vel iniquitati:quod de arboꝛe bona ⁊ ma
la diſſeritur demonſtrabit. Moꝛali autem epperimen⸗
to hoc fidelibus magis claret. NHam ſepe vidimus ho

mines ab iniquitate permotos ſceleratiſſime operari:

qui cum perueniſſent ad gratiam contraria perſecerũt

.

De ſimilitudimbus

Baluatoꝛis

Et interdum vidimus in charitate gratiaq; degente cauit domũ ſuam ſupꝛa petraʒ. Motius iſta ſimilitudo
operari ecentia:et deſerentes gratiam turpitudini de⸗ que inter actiones ſumitur rationabilũ hominũ inter
ſeruiſſe. Legimus ſaulem in regem a deo electũ: et poſt paralvlas tractanda fuit:ſed vt hic diſſererem me ſimi⸗
N modum repꝛobatum Tegimus dauid ſanctum.legimꝰ ltudims vocabulũ trarit. idem et factione verwoꝛum
eundem factũ imquũ. dum fere ſimul tria mala cõmit chꝛiſti pcedit auditus.quia ſides ex auditu:auditus sůt
teret:et iterum eundem legimus ad ſanctitatem redu⸗ per verbũ dei. Vnde ſaluatoꝛ incipit ab auditu. mmniſ
ctum/Cegimus ſalomonẽ arboꝛẽ lonam.et fructus bo⸗ igitur qui audit verba mea. Hõ omnes ſed multiaudi⸗
nus vtiq; pduxiſſe:quem depꝛauatũ ex ſcriptura cõſpici unt verba chꝛiſti. ſed ſiueonmes ſiue multiaut paucci
; mus vxlut arboꝛem malam fructus malos impudicicie audiant.initiũ eſt virtutis.ied ſeciſſie iutncis: quna non
ſ atq; idolatrie ꝓduxiſſe Cegimus peſſimũ manaſſen re· qaudlitoꝛes legis ſed factoꝛes iuſtificabuntur Et auditoꝛ
tli gem. arboꝛem vtiq; mala:et tande vlut bonam fructus verbi et nõ factoꝛ ſpeculanti invitro faciẽ factus eit ſimi
i bonos penitentie Nerieenns magdalena arlvꝛeʒ lis:qui nec tenere memoꝛiter ptuit qð alpexit. Pꝛoin⸗
impudicã et tales feciſſe fructus:quo cõuerſam ad bom de verba que in amma inuiſibilem et in coꝛroꝛe imndicat
ne tatem ſcimus partẽ optimã elegiſſe. Quid de muluis qͥ viſibile actione:expedit ad illaʒ deducere.uoqiin aut
* facientes ſimilia pꝛeceſſerũt⸗ Sed vnde in hHmimbus in vani effuſa ſunt verba diuina: xel in vanũ ſut ab au
R boni et mah operis tanta vatietas: iſi q; gratia ineſt. diente ſuſcepta. Et vt auditui opus addat. alte cõpara
e aut deſerta deſerit. aut quia ſuſcepta iniquitas ſuſcipie⸗ tuseſt ſaciens:vicʒ ſapienti qui domũ edificat ſupea pe⸗
i tem voluntatẽ exagitat·aut dimiſſa recedit: Sed cũ ſit tram. Sed eum multe alie inueniant in homimbo iapi
n omnino neceſſariũ quod bonum eſt opari.ad quod nos entibus ꝓhitates et actiones inſignes. quib potuiſiet
inuitat et exempliſicat arboꝛ vite: nöſalun ſolũ fructü benefacies cõparari.quid eſt ꝙ ceteris ptermiſis ea⸗
i nequã facientẽ.ſed etiam bonum ad pꝓd centem decre⸗ ctione domus edificande dumtaxat ſimilitudine poiuit
uit ſaluatoꝛ abſcidi.⁊ tradi eternis ignius cõburendã HMabet ꝓfecto in ſe magnũ miſteriũ ſed amplius ſata⸗
i Nam omnis arlvꝛ que nõ facit fructum lvnũ.nõ ſoluʒ git in actionibus moꝛum.MNa oim hominn ninalis inte⸗
illa que malum excidetur a cõgregatõne iuſtoꝛũ et mix tio quaq; varie ſepeq; deuie affectat ommino quietẽ:ma
tetur cum demonib cõburenda:quoꝛũ opera dum vi⸗ jime poſt exercitium atq; laboꝛe. Et i exoꝛdio creatõnis
n xit voluit unitarc uſionem cognitõnis malorũ ho rerũ deus aperte illa ininuauit affectari:cum ippe die le
b⸗ minum ut deuitentur ex fructibo ſaluatoꝛ appoſuit. Ygi ptimo requienit. Sed itur in via.lalvꝛatur in vinea. in
it tur ex fructibus eoꝛum cognoſcetis eos.Clara coniuen. asgro aliquid agitur vnde nomen accepit. in agone con⸗
uit eſſe cauſarum cognitio per effectus/ile aute a ſcio⸗ tenditur.litigat᷑ in foꝛo.clamoꝛ extolltur in plateis.et
d lis crederetur ꝙ ſufficeret extrinſecuʒ oſtenſa foꝛma vir quafi necubi quies. Domus vero repetit᷑ ab hominib⸗
tutum per fictos moꝛes.aut per verba ſonantia: bonus ad quietem vt deuitet᷑ aer quãdo impoꝛtunus eſt coꝛꝑi
in magiſter aperuit dicẽs Nõ omnis qui dicit mihi domi vt ſumat᷑ in pace obus.coꝛpus colhgit᷑ in lecto:et in ſue
thi ne domine introibit in regnum celo:ũ: ſed qui facit xo⸗ tio doꝛmiat ꝓut fieri poteſt omni timoꝛe ſublato. Que
luntatem patris mei qui in celis eſt· ipſe intrabit in re⸗ ſi defectu male iacti ſundamenti dum quieſceret᷑ neret
i gnum celoꝛũ Pꝛoſiteri dominũ verbis.et ſibi ope nõ in ruina.humana intentio fruſtraret᷑ maioꝛi damno et
s ſeruire.aut ab eo reſilire quod pꝛecepit.verius negacio acrioꝛe doloꝛe:qᷓ; ſi ad hec nõ funſſet domus ipᷣa queſita.
. poteſt dici:qð ad titũ ſcribens apoſtolus oĩno nõ tacuit Quaobrem ſapies cum illã querit extruere ſuꝑ ſoliduͥ
eſ Cõſitentur ſe noſſe deum.factis autẽ negant:cum ſint laxum ſtabilire mti᷑ fundamentuũ.ſuꝑ quod immobili
1 abhominati et incredibiles et ad omne opus bonum re ter innixa domus opoꝛtuna cõſurgat.ne vndiq; arietan
n pꝛobi. Sed perfeciſſe diuinã voluntatẽ atq; paternam. tibus que cõſueuerũt inferre ruinã.in catum ipa deue/
⸗ boc eſt totum humane arbo:is bonum.et totus et nuliꝰ niat:cun aſſimilauit chꝛiſtus dñs ſua verba oge facientẽ
ii Alius fructus melioꝛ:cum hoc ſolum ſue bone placentie Pꝛo quiete pace ſecurxitate atq; vefenſione. in actionez
daa noſtram vtilitatẽ in hac vita. hoc ſolũ ſaluatoꝛ exqui adducere verba dñi ſalustoꝛis.domũu fundatiſſima eũ fe frrr e.
rat a nobis/Ciñ effectuiaperit᷑ regnum celoꝛum.quod ciſſe:vbi optune vlut in optimo qmeſcere poterit quin 7 2
4 iniquitas cepit claudere in adam vmiuerſo nnnn ge— perſfecit.Hinc lalomon clamat. Qui auteʒ me audierit
neri:quod etiam in ſingulis nũc ipᷣa claudit uod ve⸗ abſq; terroꝛe requieſcet: et abundantia pfeuetur malo⸗
4 ro ſequitur multi dicent mihi in illa die domine dũe et rum timoꝛe ſublato. In foꝛma chꝛiſti ialomõ loqueba⸗
8 cetera affirmatio eſt dictoꝛunm tur.qui ſi obedienter auditur:domus apra cõſtruit᷑ ſuꝑ
De ſimilitudine fadentiũ et nõ facientiũ verba chꝛi ſtabile fundamentũ.Et nuſq; ſecurius quieſcit qᷓ in do
HM ſti ſcõm mattheum et lucam.⸗ Capitulum XIIII mo virxtutü: ad qua nulla incurſantia poſſunt incurrere D. — L⸗
XX Oc exquirit doctrina moꝛalis:vt ſit actiua legẽ vtruina cauſetur. Mabent ꝓfecto verba diuina cum a⸗ —, ₰
b tibus. Et doctoꝛ qui nõ docet inuanum:querit 7

auditoꝛes in actionibus efficaces. Euangelica
ſane doctrina nõ effundebatur a chꝛiſto. vt tantum me
. moꝛiter ſed et opere teneretur:nec erat contenenda in
directionibus ſuis.que a tale doctoꝛe tradebat᷑. Nõ eni

uijs:vic a muitiplietate innumerabiliũ peccatoꝝ/Ha
bet vnde reſiſtat impetuoſitatib fluminuũ. Signat enĩ
flumina mpetuoſitates ſuccedentiu tribulanonu. He
ſunt flumia babiloms:ſuꝑ quibo ſedendũ auctoꝛitate

guntur et dom cõſtructa virtutũ vnde ſe ꝓtegat

Vnerat dei ſapientia de altiſſimis in carne verſatura in vincendi.et flendũ ſuꝑ muerũ incolatũ/Haãlet vnde ca 2 ,% —
m terram et in carne hominibus locutura. dans pꝛecepta ueat a tempeſtate ventoꝝ. Superbiò mundi et iactanti ?·⸗/ ——
ſuauia cõmonefaciens ad ſuperna:vt eius doctrina de am et ꝑfunctoꝛiã vitã ipi venti ſignificãt.quiba nõ reſti - = D
1 moꝛibus neglectui traderet᷑:qua negligere nihil aliud tit domus ſilioꝝ iob: qua ventus a regione deſerti vſq;
ſich eneEt coaptans verba verbis. ſententiaſq; ſen quaqʒ cõcuſſit. In altioꝛẽ ſenſum qð dicit diſſerere me
tentijs:vt ſequẽtia ex pꝛecedentibo ſepe deꝑendeant.Nã cõpellitAb eterno pᷣuidit in tꝑe factus homo aſſimila⸗
pꝛedixerat vltricẽ repꝛobationẽ eoꝝ q dicũt nõ faciũůt: re ſibi hbminẽ cu/pduceret.qdð et fecit creans illũ ad ſi⸗
Nunc wro facientib ⁊ nõ facientibo quid futurũ ſit.u· militudinẽ ſuã:in plenitudine pᷣfiniti tꝑis.aſſumẽs ſi⸗
1 ſtis ſimilitudiniba pandit dicẽſ Omnis igit᷑ qui audit militudinẽ noſtra vt ait apls. In ſimilitudine hominũ
. „ Verrba mea et facit ea:aſſimilabit᷑ viro ſapienti qui edifi/ foctus:⁊ habitu inuentus vt bomo.Nuũc vero in terris
r e g ,g. r t ra. D

—ZGD „ „ . 4 .*
. 2˙
6⁶ 5

degens exemplo nos pꝛeſtruens.verbis docens: fieri ſi⸗
bi nimiles iterũ hoĩes querit cum dicit. Qui audit ver⸗
ba mea et facit ea:ſimilis eſtviro ſapienti qui edificauit
domũ ſupꝛa firmam petra. Clir ſapiens cin factoꝛes ver
boꝛum ſuox aſſimilat:eſt ipe qui ꝓnunciat. Quoniã in
ipo ſunt omnes theſauri ſapietie abſconditi:et ipe eſi ſa
pientia q̃ ex oꝛe altiſſimi ꝓdijt.pꝛimogenita ante omne

creatura:qni domũ ſuam nõ ediſicaut ſup aliud ſaxum

qð ſepe tranſfert᷑ de loco ſuo:ſed ſuper ſeipm qui eſt im⸗
muta bilis in eternũ. Edificata eſt domus dm ialuato⸗
ris ſancta mater eccleſia ſupꝛa petra: petra aũt erat chei
ſius. DSomus chꝛiſti habet in fundameto chꝛutu. Eaiſt
cauit poꝛro chꝛiſtus domũ ſuã ſuꝑ ſeipm nõ ſua ſed no⸗
ſtra vtilitate penſata.ſuꝑ quam petra vniuſcinuſq; qrit
edificari domunculã vt fundamenti virtute tota lubſi
ſtat. quã neq; pluuie neq; flumina ſiue venti poſſint diſ
ponere ad rumnã. Pꝛopter qð ſequit᷑ Et deſcendit piu⸗
uia et venerũt flumina et flauerũt venti: et irruerut in
domũ illam:et nõ cecidit. Gundata eni erat ſupꝛa firmã
petrã De hac petra longe ante dauid pᷣdixerat. Oñs pe
tra mea:tanq; ſundamentũ expꝛimẽs ſuꝑ quo ipᷣe ſecu
re cõſiſteret. Putet luce clari de eccleſia ꝙ pluuie ma⸗
larum et hereticarũ doctrinarũ que vident ex alta cogni
tione deſcendere.et flumina tyranmicarũ pſecutionum
et venti ſq; inuiſibiles inſufnationes demonũ· eccleſie

nõ potuerũt inferre iactura: ſicet eceleſie mebꝛis nulla

nocebit aduerſitas facientibo verba chꝛiſti· ſup ipam pe⸗
tram tota virtute fundatis. Raro ex pluuia domos au⸗
diuimus ruere.niſi fecit illa toꝛꝛeẽtes.quibo ſiue ex mul⸗
tiplicibus temptatõnibo aut ex malis et pꝛauis doctri⸗
ms ꝓueniant.cũ irruũt ſundamenti virtute ſpiritualis
cõſtructio immota con ſiſtit. Quos cõmemoꝛat dauid:
Et toꝛrentes iniquitatis cõturbauerũt me. quibo pe⸗

trs chꝛiſtus defendit. ſi in ipius foꝛaminibo ↄuerſamur
ad que ſideliũ cõtionẽ velut ſponſam inuitat. Soꝛami⸗

na ſunt plage.quarũ auctoꝛitate defendimus:aut inue
ſtigate intelligentie ſcxipturarũ.quib male loquentibo
reſpondemus/Terrent ſepe flumina ſqʒ toꝛmẽta crude
lia tyrannop.ſiue quecũq; penalia et cõfligentia mala-
que velut defluentia flumina ꝓtinus ab imtio ſeculi vſ⸗
q; ad finẽ nõ defuerũt neq; deſiciũt: vt ab eo die quo pꝛi
mus homo cõditus fuit vſq; ad cõſummationẽ ſeculi:
maloꝛũ intercapedo nõ fuerit. Inter que cõfugit᷑ ad pe⸗
tram. ſſicut filij beniamin in bellis ꝑſecutoꝝ omnino de⸗

ficiẽtes.ad petrã rẽmon in ſolitudie cõfugerũt vbi pene

ſexcenti viri ſalui facti ſunt. Detra chꝛiſtus. remmõ ec
cleſia interpꝛetat᷑. Chꝛiſtus petra eſt eccleſie. eo ipᷣa in
ipo velut in ſuo fundamẽto cõſiſtat.ad quem quicunq;

cõſugerit. ſaluus erit:ſi nõ in tranſitoꝛia vita. ſaltem in

illa que vocat᷑ eterna Glantiſeuiſſimi demones ſeuas tẽ
ptatõnes:et nihil eſt vicij:mihil eſt diuine diſplicentie.
nihil vanitatis terrene.quod ipᷣi vento peſtifero ſup ho /
mines q;tum eis ꝑmittitur nò inducãt.vbi cum coꝛa⸗
goniſtici hominis anguſtiat᷑.exaltat᷑ in petra:qð ſibi ꝓue
niſſe dauid in ſuis carminibo aſſerebat dicẽs. Dũ anxia
retur coꝛ meũ:in petra eraltaſti me. Necnõ Eſaias in ſu
ſurrationẽ ventiet ptectioneʒ petre ſimul diſſeruit. Et

erit vir ſicut qui abſconditur a vento et celat ſeatempꝑe⸗

ſtate:et vmbꝛa petre ꝓminentis in terra deſerta. Miſti

Q et moꝛalia ſunt hec: ſtudioſis ſcrutatoꝛibus patent.
Hꝛoinde ſi omnia mundi mala ſupꝛa chꝛiſtũ petrã fun⸗
Qtis euenit: nõ valebũt inferre iacturã. Mac funda/

tione ſecur exclamabat apłs. Quns nos ſepabit a cha/
ritate chꝛiſti? Cribulatio an angnſiia an pſecntio.an fa

mes an nuditas. an periculu an gladius: Certus enim

ſum:quia neq; moꝛs.neq; vita:neq; angelus.neq; pꝛin/

tia nõ

ſeptimus

cipatus.neq; poteſtates.neq; virtutes. neq; inſtantia.

neq; futura. neq; foꝛtitudo.neq; altitudo.neq; pfundũ.

neq; creatura alla poterit nos ſepare a charitate dei q eſt
in chꝛiſto ieſu dño noſtro:quia fundata eſt hoim conſi⸗
ſtentia ſpiritualis ſupꝛa firmã petrã. Sed qui audit
nõ facit: ſimilis eſi viro ſtulto: qui ediſicat domũ ſuper
arenã. Et delcendit pluuia et venerũt flumina et flaue⸗
runt venti. et irruerũt in domum illam et cecidit:et fuit
ruina eius magna. Ex hac ſimilitudine aperte cognoſci
mus ſapienti et ſtulticiã a cõtrario ſenſu impacate di⸗
ſtinguuet ſapientẽa ſtultũ habere oppoſitas qualitates
Vnde diuinoꝝ auditoꝛ et nõ factoꝛ edificatoꝛi ſtulto cõ
paratus eſt:cum vno fundamẽto ſoliditatis relicto.ſu⸗
per arena multiplice fundans domũ:multiplicatus eſt.
Poꝛro vnũ eſt neceſſanũvna ſcʒ getra:vnũq; regendoꝝ
et diligendor ſtabile fundamentũ. Et fundamentũu ali
ud poni nõ poteſt.pter id quod poſitũ eſt:qð eſt chꝛiſtus
ieſus Stultus igitur eſt:qui ſuꝑ id qð ſonditate nõ ha
bet innittit᷑.Et ei qð aduerſarijs incurſationibo patʒad
herere dementia eſt. Multitudo tꝑaliũ ꝓpter ſterilitatẽ
arena nuneupat᷑:que ab vno do mente multiplicando
iuertuũt.Cu res multipliicant᷑multiplex ſit affectus.et
hoĩm occupatio multiplicatis rebo ex ope reſpondebit:
et erit auerſio ab vno per multa. Et quivnus eſt verus
Teus.ab vno ſe auerſum ad multa cõuerſum.in multis
fundatũ deſeret ꝓpter multa deſertus/Ad cuius domuʒ
cum oĩa illa ꝑuenerint ſc; pluuia flumia venti.valide ab

omni pte cõcuſſaʒ dabũt penitus in ruinã. Nec erat mi

ſero quies.cũ ſubito ſibi qð nõ ſperabat adueniet:fietq;
magna ruina. Pꝛotinus ruinã magnã nõ dixerim:vbi
menia ruunt.Ruit magna troya. ruit babilon latiſſima
ruit aurea roma:ruerũt magne in oꝛbe vtiq; ciuitates.
cecidit ſublimitas ediſicioꝝ:pſtrata eſt interdũ altitu⸗
do turriũ. Et qð pᷣſenter oculis ſexevidemus.ruunt in
ceſſanter in moꝛtẽ coꝛpoꝛa viuentia ſed nõ in ruina ma⸗
gna. Sed illã dumtaxat appellauerim magnã.qua ru⸗

. —

unt hominũ moꝛes. cadũtq; virtutes. qua hoĩm affectꝰ

inclinant᷑ ad infima regenda: qua hoĩes delectati ſeipſis
et coꝛruptibilibo bonis:a deo cadẽdo recedunt.Hanc ſi⸗
quidem ruinã magnã ſaluatoꝛ dñs appellauit.
De ſimilitudine ſponſi et ſponſe ad chꝛiſtũ eccleſia
et filiatione ſpirituali ſcõm marcũ. Capitulũ xV

Vli de ſponſa virgine nouiter atq;ineffabiliter

natus eſt.qui ꝑ ſanguinẽ et moꝛte et fidẽ et iu⸗

ſticiam ſibi deſponſauit eccleſi qua nõ vult ha
bere maculã neq; rugã.atq; ipamvelut ſponſam inclita

4

coꝛona decoꝛauit ſponſus eſt. Et inde dici᷑ ſwonſus:gqꝛ

miſſus eſt ab eterno patre cathoſſce oꝛtlodore. Inde
nſa:ds adix it ibi in poto. Sibi coſvrentes hiios ap
pellauit: duma diſcipulis iohannis de illoꝝ ieiunio tem
taretur. EUnde ſcriptũ eſt:ꝙlacceſſerũt ad euʒ diſcipu⸗
hiobannis dicẽtes. Quare noset phariſei ieiunamus
frequenter:diſcipuli aũt tui nõ ieiunant: Et ait illis ie ⸗
ſus.Munqͥd poſſunt ſilij ſponſi ieiunare q;diu eſt cum il

lis ſponſus: Uenient aũt dies in quibus auferet᷑ ab eis

ſponſus. et tunc ieiunabũt Mondũ chꝛiſto adſxſerant

nec plene credebat in eũ.qui cum aduerſarijs phariſeis
ieiunij cenſurã tenentes. ſe chꝛiſti diſcipulis in ieiunio

pᷣferebant. Necnõ et chꝛiſio videbanr᷑ irrogare calumni
am tãq; diſcipulis ſuis vite laxioꝛis licentiã indulſiſſet
nec eos artaret in via que arta ducit in patriã. Et welut

reſolute vite magiſter: ſuſtinet ab eis ſtulte aſtionis in/
AnSnetim erat iudeis ieiunare. taliq; abſtine⸗-⸗
p. phetas legimus in dictũ ſepe ieiuniũ.qð dure cerui ·

cs populo nõ erat imꝑtinens.ſed tanto aptius.qto sb

. .
— 4 . 2 .
1 4ℳ4 4 ẽðẽ
. .— *

„△ .
„ 4 . .—“ .—„ N 4-
——— , EDE „ ⏑☚
8 „ . 1 . 7
„ *
e — —— ND — 1 w— . .
Lrr yKH vt.. t e.n
. 4 . ˖ „ e 2
— 2 .π ℳ . a . 6
£D 1 7 . 4
De 2—— „* „ ‚ 7 ee 4 „.

2

1.

1

illecebꝛaſ mitigare/

De ſimilitudimbus

eoꝛũ pꝛoteruia peramplius domandi erãt.et minus no

erant quid exiſteret de gfectione virtutis: et coꝛpoꝛali
bus moleſtijs aſſoliti de internis pᷣeibo pleriq; rogare
nõ nouerãt.Bonũ eſt ieiuniũ:ſed nõ ommiboeque.So⸗

num eſt ieiuniũ:ſed nõ oĩba vna foꝛma/Honũ eſt ieiu⸗
nium:ſed eis melius qui ꝑ id poſſunt et expedit carnis
Bonũ eſt ieiuniũ. ſed intermittitur
et agit intendit᷑ et kemittit᷑ decreto et iudicio ſtatuen⸗
tis/Gonũ eſt ieiuniũ:ſed illius qui indidit frui pñtia ſu
perfertur Supbia eſt. ſe pferendo de alio inquirere: at
q; wlut in expertũ infallibilẽ interrogare magiſtrũ. Et
ſe ſimilẽ in iuſticia dicere illi qui ſumme iuſticie aduer/
ſatur:nõ eſt recta pꝛudentia. Ydcirco iohãnis diſcipuli
merito arguent᷑ dicentes. Quare nos et phariſei ieiu⸗
namus ⁊c̃. Omnib fere patebat ꝙ iuſticie ſumme chꝛi
ſti phariſei verbis et animo cõtradicebant:quos iſti aſci
uerant ad ieiunandũ ſimiles in cenſura. Sed chꝛiſti re
ſxonſio refellit opinionẽ:ſtatuit veritatẽ dicẽs. Nunq̃ͥd
ſilij ſvonſi poſſunt ieiunare qᷓ;diu eſt cum eis ſponſus:
Sed vigilantioꝛi ver marcus diſſeruit cũ dixit.Mũ⸗
quid poſſunt filij nuptiarũ q;diu cũ ulis eſt ſponſus ie⸗
iu nare.Quãto tpe habent ſecũ ſponſum ieiunare non
poſſunt:vt ꝓpꝛie noua filiatio ad chriſtũ et eccleſia rele
rat᷑:inter quos ſunt nuptie ineffabileſcelebꝛate:ex qui
buũs ſilij ex ſponſi pñtia oꝛiunt᷑:cuius aſtante pñtia opoꝛ
tunitas de ieiunio nõ inſiſtit. Celebꝛabant᷑ tuc in terra

nuptie magni agni.cum ꝑ vmionẽ ſibi copulauerat hu⸗

manã naturã //p doctrinã et paſſionẽ.et ſanguinẽ ⁊ moꝛ⸗
tem feſtinabat copulare eccleſiã.ex qua oꝛiundi erant ſi
lij ſpirituales:et ercludebatur penitus ſinagogaqᷓ filios
carnales aluerat. Ecce ſponſus.ecce ſponſa:ecce filij qui
naſcuntur. Sponſus ab eterno pᷣoꝛdinatus in tpe.no/⸗
ua conceptione generatus.mũdo ineffabiliter natus.
Sponſa noua ecccleſia noua:q̃ nouiter de celo virtuti⸗
bus oꝛnata deſcendit.Ad quẽ ſponſum ſuãq; ſponſaʒ er
volũtate ꝑ ſidem integrã venientib data eſt poteſtas ſi⸗
lios ſponſi fieri qui nõ erſanguinibo peccatoꝝ.neq; ex
luntate coꝛrupte velectatonis et infecte carnis. neqʒex

vWluntate virilis intellectus ſeu rõnis naſci potuerunt.
vt celeſtis ſponſi celeſtes fineſſe mererent. Sed ꝑ in⸗

effabilẽ dei miſericoꝛdis ex deo per ſpirituſſancti gratiã
cõcipiunt᷑.et ſine materia coꝛruptõne naſcunĩt᷑:ſicut ipᷣe
ſponſus exiſtẽs eterne deus. in tpe in carne ſpirituſſan⸗
cti virtute cõceptus.atq; mundo ex virgine natus aꝓpa
ruit Ged quoniã hec ſinilitudo ſponſum ⁊ ſponſaʒ nõ
reſpicit.ſed tm̃ filios qui in pñtia ſpon ſi nec ieiunare co

guntur:quo circa dumtarat filioꝝ ſpon ſi ſimilitudinẽ

ptractemus.que in hanc ſententiaʒ tendit.vt diſcipuli
chꝛiſti tipũ gerant filioꝝ ſronſi:aut vt ipe chꝛiſtus dica
tur ꝑ ſimilitudinẽ ſponſus Iſta ſilitudo me dubijs an

git. ſi qua rõne in pſᷣtia ſponſi fas ſit abrogare ieiuniin;:

in abſentia vero illius moleſtia cruciari/Oponſi ſilij ex
pᷣterita ⁊ pᷣmoꝛtua ſunt vxoꝛe.Nã ſponſus dumtaxat di

citur dũ eſt in ſpõſione aut dum in nuptijs occupatur

cũ vero matrimoniũ cſummatũ fuerit vocat ipᷣe mari

—,—

tus. Cuius ſi ij cũ in ſecũdis paternis nuptijs occupan

tur.a ieiunij moleſtijs nõ arcent᷑.Cũ vero ſponſus deſi
erit a cõuiuijs nuptiarũ:ñilij ad ieiunia relabunt᷑:vt illa

nõ ſit accuratio alimentox.ſit parcitas ſit in potibus
in cibo:et tũc dicat᷑ ſponſus auferri cũ ceſſauerit accura⸗
re.Quãobrem merito ipᷣs diſcipulos ſub hac ſimilitu⸗
dine ipe ꝑſtrinxerat:et ſponſo ſe ſimilẽ dedit. Habebat
cbenehins ſcʒ diſcipulos ex vxoꝛe pꝛeterita vicʒ iam
pᷣmoꝛtua ſinagoga.et eccleſie noue ſponſe nuptie cele⸗
bꝛabant᷑.quibo diſcipuli aſſiſtebãt.et talib ſacramẽtoꝝ
cõuiuijs letabant᷑imaxime quia filiatio mutabat᷑ vt qui
— ſrr = — ſr
—V— 7— 7K.— Y 1

„ 4 7

BGaluatoꝛis

ſuerãt ſinagoge carnaliter ſilij.per gratiã ſponſi noui
ſponſe noue nilij vocarent᷑.nõ vt hic nouerca in aliquo
vocaret.velut ex vxoꝛe filij ſuꝑinducta pᷣmoꝛtue:ſedvt
tranſitus fieret ad gratiã natura.vbi tanq; nouicijs
nõ erat imponẽda inedia ieiunandi:maxime q; noue ſi⸗
liationis virtus viuifica in talibo cere monijs et auſteri

tatibus nõ cõſiſtit. Boni quide actus ſunt ieiuniũ vt qᷓ

libet auſteritas coꝛpis a virtute ꝓcedẽtes:virtutes aũt
nõ exiſtũt. Elirtutes vero quiba noua filiatio cõſtituit᷑.
et cõſtituta cõualeſcit.et exercet᷑ ſides ſpes charitas hu
militas ? abiectio:patientia pax et gaudiũ:et in eis ⁊ ex
eis ſunt Pꝛoiude dũ in nouis nuptijs in tahbotranſia
tionibus nilioꝛũ virtutes huiuſcemodi apponunt᷑ non
eſt tanq; de re pfecta et initiante hoĩeʒ ad optimũ. de ie
iunio diſputare nec quempia actũ coꝛpis leuẽ ſeu aſpe⸗
ctum pferre virtutibꝰ. Pꝛotinus carnales erat iohanis
diſcipuli.et adhuc carnaliter ſapiebt.et circumciſioni
carnali et carnalib legalib ſubiacebat: a quibo filij ſpõ⸗
ſi nom et ſponſe noue penitus ſoluebant᷑. Sed temp⸗
quo ſponſus poſſit auferri.vt ieiunin omnino reſumat᷑
carnaliter intelligere.aut fieri poſſibile vt poſſit auferri
poſt relurrectionẽ a chꝛiſto ꝓlata ſentẽtia cõtradicit.ec⸗
ce wobiſcũ ſum vſq; ad cõſummationẽ ſeculi: ex qua nũ
q; creditur auferẽdus. Eltraq; tñ ſunt verba ſaluatoꝛis
et ꝙ auferet᷑.et ꝙ nobiſcũ vſq; ad conſummationẽ erit.
Vtraq; vra:quig mentiri neſcit.Adinuicẽ aduerſari vi
dentur.niſi mtellectus alius capiat᷑: qꝛ qð nobiſcũ erit
et ꝙ auſferet omnino diſſonantia facint. Sed eſt in mo
ribus vnde iſta ↄtradictio ſopiat᷑. lerũ eſt ꝙ vſq; ad cõ
ſummationẽ ſecuh nobiſcũ ent:ſed tunc aufert᷑ cũ ma⸗
lis moꝛibaviut᷑. Ceccata eni ſunt que diuiſerũt inter
nos et xu. In unis poero diſcipulis ſponſiq; filijs. tota
futura fidenũ cõgregatio tangebat᷑.qͥ ipᷣm erat vſq; ad
finẽ ſeculi habitura:et ipi qua ſi auferen cũ eſſent ho⸗
mines peccaturi.et iterũ reddendus ad penitentiã voca
tis.vt illi oino cõfigantur acerbitate coꝛꝑalis ieiunij.qͥ

ſumpſerũt ꝓhibita pabula vicioꝑ:et arcendi ſunt pꝑm/

tus a cõceſſis.qii ꝓhibita cõmiſere. vt nõ ſolũ ienmẽt
ꝙ ablatus eſt ſponſus: ſed vt redeat ieiunio et meroꝛi⸗

bus liam placatus. Cleruntamen pꝛeſertim hoc ſalua⸗

toꝛ videtur aſſerere. vt noui ad nouitatem vite vocati.·

ad dina et vite aſpera nõ cogant᷑ne nequã cogitatio ſur
repat.qð equis actionibo ſinagoga et eccleſia deputent᷑⸗

et ne ĩuoluetur tali erroꝛe caliginis ꝙ ſiliatio ſponſi po⸗

tius in exterioꝛibo q; in interioꝛibo pꝛo weritate coſiſtat.
„ Aut ne deterreant᷑ ad ſidẽ ſponſi venire decernentes ꝙ

eſſent pᷣmendi tali onere ſeruitutꝭ:qui vocant᷑ in ſanctã

libertatẽ in adoptionẽ filoꝝ dei/Mõ tñ ex hoc credamꝰ
impꝛobari.magis vero appꝛobari leiun. ei hac rõne in

dDiſcipulis chꝛuti ab ipo minus diſtinguit ne interio: in

terlucẽs mentibo hoĩm virtusſuuis actib in aliquo po⸗
ſteretur. Nouitas eni vite nõ in coꝛpoꝛeis achbo. ſed in
mentis renouatione cõſiſtit· Mꝛopterea dicebat apls.
Renouamini ſpiritu mẽtis veſtre. Cui renouationi cõ
penſata hoĩm qualitate:cõfeſtim adijcit᷑ oꝛdinatio debi⸗
ta moꝛis noſtri. Hoc eĩ pamplius ſubſequẽtes ſilitudi
nes manifeſtan. l
De ſimilitudine panni rudis et wteris p ſinagoge
filijs ⁊ eccleſie.fᷣm mattheũ ⁊ marcũ Capim xvV
Voomã eternus dei filius de nouo humanã na⸗
q turã quã creauit induerat.et de carne noſtra ſi⸗
bi quoddã fecerat vſtimentũ.cũ quo degẽs in⸗

ter hoĩes volebat ſibi coꝛpus taliter coaptare fidelium:

ne vllo mõ ſcifſura irreparabilis ſequerer᷑. Et quos al⸗
lexit ſacra doctrina ſtuduit pᷣſeruare:ne impoſitöne mo

leſti oneris frangerentur et relaberẽtur in illa q p nouo

VI

VnA229

„
—

ATiber.

diſcipulatu reliquertt. Idcirco cũ ab ipᷣo cur diſcipuli
ſun nõ tenerẽt cenſurã ieiunij a iopannis diſcipulis qre
retur:ſimilitudinẽ panni rudis et veteris.rñdens pꝛu⸗
denter oppoſuit Nemo aũt mittit cõmiſſurã panni ru
dis in vmnmentũ vetus.tollit eni plenitudinẽ eius a ve
ſtimẽeto:et peioꝛ ſciſſura fit Pannus rudis dipoſitõez
habet et aptitudine ad veſumentũ. Omne aũut veſtime
tum ex rudi panno ꝓceſſit. Omnis aute pannus ad ve⸗
ſtimentũ vſq; nõ ꝑuenit.ad qð ſempꝑ eſt rudis.et ſe ha⸗
bet ad veſtimenti nouitatẽ: cum vero factũ fuerit veſti⸗
mentũ tendit in vetuſtatẽ. Mõ igi cõiungendus eſt ru⸗
dis et nouus pann' atq; ſuendus veteri veſtimeto.neve
tus veſtimentũ ꝑdat qð eſt. cũ ſibi cõſuitur qð nõ vecet
nã qð eſt cõfundit᷑.ſi rei ſibi nõ cõpetenti ſociat᷑. Neteriſ
vite chꝛiſti erãt diſcipuluet nouus et rudis pannus in⸗
ſinuabat vitã initiandã imo initiatã ꝑ chꝛiſtũ. Moua igi
tur nõ ſunt iungẽda veteribo:miſi pꝛius verera renoue⸗
tur. Ac ꝑ hoc ſaluatoꝛ aſſerit rem noua eſſe ieiumũ vete
ribus nõ imponendũ:ne quõlibet ſub ipᷣo frangant᷑ cũ
de nouo ad eccleſiã veniũt. Habet aũt aliter ſimiuitudo
huiuſcemodi planũ ſenſum. Nã omne vſſtimentũ ver⸗
habuit nouitatẽ.ſed pannus nouus nondũ vnit in ve
tuſtatẽ qð vero noſci᷑ vetuſtati vicinũ.in om̃i aut fere
a vetuſtate cõſumptũvite noue moꝛibo nequit aſſciſci.
De ſimilitudine appoſita ꝑ vinũ nouũ et vtres vete
res.ſcom matthũ et mare. Capim XVII
AVllee deitatis capaces deus aias hoim fecerat ſi⸗
ſmiliter etvirtutũ.quas ſic replendas puiderat
ne taliu ſeruoꝛe rumperent᷑ et fieret damnoſa
effuſio fractivaſis:quanq; effuſoꝝ remaneret integritaſ
quia nõ diſpergit᷑ deus aut virtus: cũ aĩa ipᷣis ſuo dãno
vacuatur. Ne aut fienda ſit incauta repletio vim noui:
veterũ vtriũ et nouoꝛũ aptã fimilitudinẽ xpᷣs induxit di
cẽsl Neq; mittũt vinũ nouũ invtreſ veteres alioqͥn rũ
punt᷑ vtres a vinũ effundit᷑.et vtres peũt.Sʒ vinũ no
uũ ĩ vtres nouoſ mittũt:⁊ ambo ↄſeruat᷑ Moua leticia
nouaqʒ iuſticia erat ditanda hũana ↄditio:et nouiſerat
moꝛibo reparanda: Sed niſi ꝑ ſpiritũ ſanctũ aĩe a vetu⸗
ſtate renouarent᷑.et purgate ioluerẽtur ab antiquis cõ⸗
tagijs:nouitas iuſticie ſiliter et leticie atq; moꝛũ adeſie
nò poterat. Et cũ ieiuniũ inter lamentatões penitẽtie
ab oꝛthodoxis merito deputet᷑.et ꝑ ſponſi pñtiam oĩs la
mentatio auferat᷑:ꝑ vinũ quoq; cenſura iuſticie atʒ coꝛ⸗
dis leticia cenſeat᷑ cñ exquireret᷑ de ieiunio qð pars eſt la
mentationis:etiã aſſeruit de alia ꝑte q̃ dicit᷑ iuſticia et le
ticia coꝛdis. Juſticia ſiquidẽ notat᷑ in vino: cũ ſamarita
nus ſimul cuʒ oleo ſuꝑ male ꝑegre plagas infunderet.
Leticia vero in pſalmo atteſtante dauid.vinuʒ letiſicat
coꝛ hoĩs. Mũc ꝑ ſubiectas ſimilitudines lamentationẽ/
nouã recentẽq; leticià aſſerit hoibo veterib velut anti⸗
uis veſtibo nõ cõſui:atq; ficut vinũ nouũ vtribo vetu⸗
is nõ infundi.ne vetera veſtimenta noui panni aſſui⸗
tione rumpantur:et vtres veteres noui infuſione vini

frangant᷑.et effundatur vinũ gratie nouũ.antids nõ coꝗ
petens hominibo miſceri Ged q̃ hoĩm nouitas eſſe po

terit vt noua tradat᷑ gratis. ſeu nouiter actio virtuoſa.
niſi pꝛius p gratia in hoĩbo ſit innouata natura: Mꝛece⸗
det ne nouitas nouitatẽ: Mõne ideo nouus homo dicit
quia in vite ambulat nouitate: in qua niſi aĩo et opere
gradiat: nouus eſſe nõ dicitur: Sed clariuſ inueniem⸗
qo qrimus: ſi hac ſimilitudinẽ in altioꝛa ſubuehamus
Planũ omnibo rõnabilib⸗ factũ eſt:vtres veteres atʒno
(uos nõ mſi ex pellibuſ moꝛtuoꝝ animalũ fieri.Alc ꝑ hoe
diſſuadet rõ chꝛiſtianavt noua iuſticia nouaq; leticia n 55
imponatr᷑ iam peccatis moꝛtuis ſub lege occidua cõſtitu
tis: ſed in gratia et p gratis et cũ chꝛiſtor in chꝛiſto et p⸗
ſ Ar. ⸗

4260 5

—

( ßz; -err Ir. 112

1

2 . r Lerr e4., 1nh A X „

ſeptumus

pter chꝛiſtũ xpꝛijs voluntatibo et in coꝛpoꝛe moꝛituris.

ed quoniaz in his duabo ſimilitudinibo noui panni.
noui vini.et nouorũ vtriũ.nouã vitã vite antique.vitãa
gratie vite legali.vitã virtutis vite iniquitatis.vitã ſpi⸗
ritus intelligetie litterali:vitã ſpirituale occupatõi coꝛ⸗

poꝛali ſupponere videturjatq; tenere cautelã ne imper⸗
tinens et damnoſa ꝑmixtio fiat:in pleriſq; locis aꝑte et
abuolute ſacra ſcriptura denunciat. Nã ꝑ ꝓphetam dñs
Dicit. Cum ſanctiſicatus fuero in vobis coꝛã eis.tollaʒ

quippe vos de gentibo et cõgregabo de vniuerſis terris
et inducâ vos in terrã veſtrã. Et effunda ſuꝑ vos aquã
munda.et mundabimini ab oibus inquinamẽtis.et ab
Vniuerſis idolis veſtris mũdabo vos.Et daboxobis coꝛ
nouũ:et ſpiritũ nouũ ponã in medioveſtri⸗Hic ſiquidẽ
velocioꝛibus intellectibus miſtice ſeu molaliter noui⸗
tatem vite agende demonſtrat.cui veſtimentũ nouum
abſq; cõmixuione cũ veteri cõgruit:et vinũ nouũ velut
vtres noui ſine fractione recipit refundit. Pꝛopterea
cõſona veritate renouat iam apls dicit. Expurgate ve⸗

tus fermentũ:vt ſitis noua cõuerſio. Et noua nouis vſ

q;quaq; cõueniunt:et qui nouas actõnes ꝑ gratiã inno
uati ſuſcipiunt.nõ deſiciũt neq;ʒ tabeſcũt.
De quadrifaria ſimilitudine animaliũ ad tollerantii⸗
et cautelã ſcoᷣm mattheũ et luca Caplm xvIII
Ainſuete paciſice humiiter mundũ chꝛiſtus in
m greſſus.cum in id vellet ſuos tranſfoꝛmare ſe⸗
quaces.vt nõ ope magne potẽtie: ſed paſſionis
teſtimonio et in virtutibo euangelica doctrina clareſce⸗
ret. Hinc ſuos deſignãſ quales velit eſſe ſaluatoꝛ:inimi
cos etiã ꝑ ſimilitudinẽ annotauit dicẽs Ecce ego mit
to vos ſicut oues in medio lupoꝛũ:eſtote ergo pꝛudẽteſ
ſicut ſerpentes:et ſimplices ſicut columbe . Sepe po⸗
ues ſaluatoꝛ ſuos ſubſequos deſignauit: inſinuas man
ſuetudinẽ. que cõuerſationeʒ tollerabile amenã cũ oib/
habet.et paceʒ.qua homo deo ſibi et ꝓximo eſt quiet.et
rabiem cõtradictionis ignoꝛat:nec nouit vacare litigijſ
aut cõtentiomibus deſeruixe.Pꝛeoſtendit humilitateʒ
qua quiſq; fibi qualis exiſtit apparet. Mec alion opinio⸗
ne ſupꝛa ſe rapit᷑:et laudibus humaniscõfunditur non
letatur. foꝛinſecũ iudicũ omne demtans. ſolo ↄoſcientie
teſtimonio triſticia patitur vel letatur: put vicioꝛũ atq;
virtutũ adeſſe cõſpererit aliã partẽ. In hac ouma ſimi
litudine ſaluatoꝛ ab Eſaia ꝓphetatus eſt pati. Sicut o⸗
uis ad occiſionẽ ductus eſt. Qua ſi ſolũ hoc ſit animal
gqo neſciat wocem male querela ſue pditionis emittere:
neſcia reluctare ducenti. Etiam ſaluatoꝛ cuʒ de fure
oniũq; ꝓpꝛio paſtoꝛe vellet p rei veritate diſſerere ilico
de ꝓpꝛietatibus ouiũ intulit! Et oues woẽ eius ſſq; p⸗
pꝛij paſtoꝛisl audiũt ¶Et ꝙ oues illũ ſequant᷑ qꝛ ſciũt
vocem eius.Allienũ aũt nõ ſequũtur ſed fugiunt ab eo:
quia nõ nouerũtvocẽ eius Hoc puerbiũ dixit ei ieſus

Pꝛouerbiũ erat qꝛ qð ꝓpꝛiũ eſt irrationabiliũ animali⸗ r r

um hominib, dicebat Sed verũ eſt quod chꝛiſtuſ dixit
Alias ſi lc ꝓpꝛietas nõ eſſet in ouibus:ipᷣe ptinus non
diriſſet. Sufficit . abſq; alia expientia credere gcre

atoꝛ oĩm dixit Sed obmittentes ꝓpꝛietates olninj: ad

aſſumptã ſimilitudinẽ ꝓ hominib veniamus. Sequũ
tur rõnales oues celeſte in terra paſioꝛẽ. Sequũtur ſi

Yere oues ſunt ad agendã vitaʒ pꝛo vita ſperanda.quia

ſciunt woceʒ eius.quia fide nouerũt· quid verus paſto:
inclamitat. quid velit a nobis. quid interpellat p nobis-

quibus alimentis nos paſcere velit. Qui ſciunt theoꝛia
et actuvocem eius ſunt de ouibus eius.Et qui ſunt de
ouibus eius.theoꝛia et actu pſiciunt vocem eius. Et ſci
re vocem eſt diligere verbum:faceren ſermones. Sed

ſicut ouium eſt ꝓpꝛietas.ſequi paſtoꝛe ꝓpꝛiũ:ſic fugere

— — . y
— 4. — ℳ — — —☚- A. 0 rrwrrannn

,2CP-Co. Bnſe
„ er S * 1—
OrrnYI

y

dad ſeinuicẽ nõ eliduntur. Affectu vigent pᷣter alterutrã

De ſimilitudimnbus

alienum. Pꝛoinde qui vere ſunt chꝛiſti: alienũ non ſe⸗

quũtur.Quiſnaʒ alienus: Qui diſcrepat a vita:qui eſt
diſſimilis a doctrina. Qui animꝗ auertit a recto. q du⸗
cit ꝑ uia: qui deteſtabiles et ſingulares gradit᷑ vias.

Qui humane docuit:qui ſuaſit ꝓ coꝛpoꝛe.Alienus eſt

omnis inſidelis:alienꝰ ẽ oĩs hereticus.Alienus eſt qui
ſuo tpe magis timendus eſt:ipe quem mũdus expꝑectat
antechꝛiſtus.Alienus eſt:qui ex omni ſe nõ ſtudet ꝓfe⸗
ctibus qanimarũ.Alienus eſt ab ouibo paſtoꝛ qͥ ad ſeipᷣm

er ouibus nõ ad oues ex ſeipᷣo refert/ Sed ſugiũt ab eo

electe di oues.nõ ab auctoꝛitate ſi canonice pꝛeſidet:

ſeg a doctrina ſi male loquit ꝗ vita ſi nequiter operatur

a cõuerſatione ſi maculat Oi wero nõ pꝛeſidet: ꝑom̃ia
deuitare cupiũt fugiẽtes.Et ſi coꝛꝑe interdũ fugere ne
queunt:ſaltẽ ex coꝛde ab eis alieno recedũt.MNõ minus

fugere ſaltẽ coꝛde ab impꝛopꝛijs paſtoꝛibꝰ exgeditaq; ab

his qui nos inuiſibiliter pſequuntQAuare aũt oues e⸗
lecte fugiũt. Quia nõ nouerũt votcẽ eius.Alſſuefacte o⸗
ues vnius voce paſtoris:alioꝝ voces velut nõ intelligẽ
tes nõ audiunt.Nã omnes electi qui chꝛiſtianicis voci⸗
bus aſſuefacti ſunt.euangeliũq; nouerũt.inceperũt e⸗
terna et ea que nõ vident᷑ diligere amoꝛeq; a vi ſibilibꝰ
retraxerũt:alienoꝝ vocẽ penitus nõ cognoſcunt.Dꝛo⸗

pterea ipᷣm nõ ſequũtur ſed fugiũt. Et cum ſaluatoꝛ

bonũ ſe aſſereret paſtoꝛẽ:ſtatim de ouibo intulit.in qui⸗
bus ſuum gregẽ ꝑ ſimilitudinẽ deſignauit.quas equa⸗
uit ad vitã:vt tm̃ diligeret vt ꝓ eis animã eſſet imꝑen⸗
ſurus.Altiſſima res eſt in tm̃ infimũ ſieri:vt velit quis
ouibo cõparari:quoniaʒchꝛiſti vita ouis eſt pꝛeciũ.Ait
enĩ Ego ſum paſtoꝛ bonus. Bonus paſtoꝛ animã ſuaʒ
dat ꝓ ouibus ſuis Hoc de chꝛiſto ꝑ ꝓpꝛietatẽ dicit nõ
per ſimilitudinẽ:ſed de hominib ꝙ ſint ꝑ fimilitudinẽ
nõ per ꝓpꝛietatẽ Et paſtoꝛ adhuc bonus cognoſcere ſeſe
dicit oues Ego ſum paſtoꝛ bonus.et cognoſco meas:

et cognoſcũt me mee Memo ſibi arraget ſi bone ſit vi⸗

te:quonia ſolus bon paſto? agnoſcit. Et nemo ſſe iactet
eſe de grege dominico: ſi paſtoꝛe bonũ cognitione boni⸗
tatis ignoꝛat.Cognitio paſtoꝛis appꝛobatio eſt ouiũ ſu⸗

garum. Cognitio aũt ouiũ de paſtoꝛe:virtus eſt fidei. et

operis imitatio. Et cum anima ponere ꝓ ouibo dicit:o⸗
uium amoꝛẽ inſinuat. Et quandã ouiũ ꝓpꝛietatem

negatiue ꝓp repꝛobis.affirmãdo ꝓ electis explicat in au⸗

ditu:cum iudeis incredulis loqueret᷑ dices! Sed vos

nõ creditis mihi:quia nõ eſtis ex ouibus meis. Oues

mee weẽ meam audiũt imnis vox chꝛiſti que mdo
tam alte roauit.reuocatõnis eſt ab erroꝛe.reuocatio⸗ꝰ

nis a crimine.pꝛo lupis cauẽdis. ne oues intrudant᷑in
inferis.vocationis ad iuſticiã fidei ecltettthein⸗

terceſſionis ad patrẽ.inuitationis ad vita.: Hanc ſiqui⸗
dem vocẽ obedienter audiũt oues eius: quas agnoſcic

paſtoꝛ et dñs. Maſtoꝛ vt paſcat. dominus vt defendat.

Et ſequunt᷑ me Pꝛopꝛiũ eſt ouium ſuũ ſequi paſto⸗

rem. Aperta diſſertõne ſaluatoꝛ pꝛedixit quid ſit ſuis o⸗
uibus donaturus Et ego vitã eternam do eis et non
perient in eternũ: nec rapiet eas quiſq; de manu mea

Ecce eterna vita imoq; beata.Ecce pꝛeſeruatio eterna.
Ecce ouiũ dominicarũ cuſtodia:ne in luporũ raptũ ali⸗

quando deueniãt/ Euangelicũ amimal ouis eſt. cin ſal⸗

uatoꝛ aſſimilatus eſt:et ſuũ etiam gregẽ ouibus cõpa⸗
rauit. Nam veſtite duplicibo tradũt alterũ auſerẽti:ſi q̃

„ in eis ſunt vtilia ſunt.Nihil in exteriobo.mqhil in interi⸗

oꝛibus eſi in eis:quin ad vſum hoĩm poſſit inflecti. Nõ
ſunt aĩmalia vanitatis ſed neceſſarie vtilitatis:modice
ſunt impenſe fruetuſq; magni. Mulle cõtentionis ſunt:

impugnationẽ.a in cõmune paſcunt᷑:nuilũ eis animal

4— 69 4
+— Ce „ ſrr A õ
— 7 rſr E eeeee Ee — — — .
* C— * † 4 . — ₰ —, pyt. A477 Norrn 0.
. .
C 1— ð 2 1 ⸗ . 7 4

. — .
—ℳ — d.o - 1K1f CA
1

Baluatoꝛis

mitius inuenitur. Mꝛoinde imitemur oues:vt fiamus
de grege dominico. Egechiel etiã oẽ mdominicũ gre
gem in paſcendis ouibus longe ante puiderat.quibus
lupi pꝛe ceteris aĩalib ſunt infeſti.quibo ſiles ſunt ſine
cauſa in alios ſeuiẽtes iniqui.quoꝝ hec eſt depꝛauata cõ

itio. vt nullo intuitu innocentibꝰ parcat.⁊ nunq; quie
ſcant niſi diripiant. Sed quales ſe habent oues ad lu⸗
pos. et ad ſua vellera diuelletes. tales ſuos ſeruos vult

eſſe ſaluatoꝛ ad eos qui ſua diripiũt.et pᷣter cauſam im⸗
pꝛobe pſequunt᷑. Pꝛoinde dicit.ſicut oues in medio lu
poꝛum. Elt quia in medio oues ſtatuunt᷑. numerus lbo⸗
noꝛum ſignatr᷑ eſſe abiectioꝛ.iniquoꝝ pꝛecellere multitu

do. quaq; illoꝝ virtus ſuꝑferatur multitudini ꝑuerſoꝝ.
MAQuih armanda ſit armis plebs que videt᷑ abiecta fide

lium.ſubſequentibo ſimilitudinibus declarat. vt vrant
videlicet pꝛudentia ſerpentina.et in colũbina ſimplici⸗
tate maloꝛũ poteſtatẽ deuincat. Sed nec mirũ ſi ierpen
tem ꝓponit ſaluatoꝛ ſuis fidelibus in exemplũ quẽ dia
wlus ad deceptionẽ pꝛimoꝛũ parentuʒ ꝓpter ſua calidi⸗
tatem cõmouit. Erat enĩ callidioꝛ cunctis animantibo
terre. eſſet callidioꝛ nõ diabolus fecit:ſed qꝛ ſicerat.
in inſtrumentũ fraudis ſue aſſumpſit. Oe ſerpes ſic erat
deus fecerat. Et quod deus fecerat bonũ erat:qð bonuʒ
dialvlus ꝑmiſſe poteſtate ad humani generis fraudem
intoꝛſit.Nuũc vero dñs ieſus poſterioꝛe gratia bonũ qð
creauerat ad vſum bonũ ſuis fidelibus tranſfert. Nam

ulla ſerpentina calliditas bona erat. nihil eni deus repꝛe⸗

henſibile ipᷣis etiã animalib dedit. Et honeſtius bonum
a deo factum ꝓponit᷑ in exemplũ:q; malum qð dialolus

ip fecerat timeatnec ꝓpter ipm ꝙ a creatura qua⸗
cunq; adiunctũ eſt malũ. bonũ quod a deo eſt inditũ de⸗

ſeratur· Et ſiquidẽ ſerpentis bona calliditas.vt /capite
coꝛpoeis exponat. et vetere exuat pellem ꝓut nobis apls
imuit:vt exuamus veterẽ hominẽ cum omnibo actib-
ſuis. Pꝛotinus quicq̃d eſt coꝛpoꝛis et coꝛpoꝛee faculta⸗
tis ꝓ ſalute ſpiritus exponendũ eſt.qui caput regenſ coꝛ
poꝛeam molẽ et coꝛpoꝛeas actiones eſt in nobis cõſtitu
tus a deo. Et ſi quid eſt ſpiritus ſimiliter et coꝛpoꝛis.
chꝛiſto ſummo et ſano capite fiat abiectũ.in penã abſqʒ

eEercceptione tradat᷑:ſi affuerit ineuitanda neceſſitas.aut

ſi decreuerit a deo regulata volũtas.MNõ enim ad pꝛudẽ
tiam ſerpentina diſcipulos ſaluatoꝛ induceret: niſi illaʒ
pꝛofecto creanſommia creaſſet/ Expolianda eſt pellis an
tiqua et ab antiquis cõtagijs noſtra eſt purganda cõdi⸗
tio vt nouaculati a vicijs.in virtutibo renouati:cum ho

me ſit in woto · vt omnis mos ꝑ ipᷣam refulgeat in ipᷣaqʒ
cõſiſtat:vt nulli dolos etiã lacemiti iniurijs machinent᷑

mine nouo per eundẽ hominẽe nouũ nouo ſeculopꝛepai
remur: Columbina ſimplicitas chꝛiſti diſcipulis maxi/ (S.

neminivelint inferre moleſtia.incedentei gementer.in

valle miſerie.querẽtes ſempꝑ atq; tenentes in charitate
cõſoꝛtium.veſidentes in cõtemplatione cõſpicua ſuper
fluenta gratiarũ. Et er omnibus totam eccleſis colum⸗
bam in canticis ſalomon appellauit. adiecto deſuꝑ altiſ⸗

—

ſimo intellectu. ꝙ ſpirituſſanctus fit in illa ſignatus.qᷓ/ C- l. n-

lumbina.vt in mundo degentes nullis mundi varieta⸗

omnis virtutis genimen peeſtat.qui ſimplex et vmieus;
eſt. qui nulla qualitate variaf. Et in ulam ſimilitudinẽ
chꝛiſtus volẽs diſcipuloſ traſxre.ſimplicitatẽ indicit co

tibus agitent᷑.quã ꝓlixe hic tractare omittimus.illq ſiu’/

perius diſſerentes pnũ ſingulariter cõſiderandu tradẽ
tes coꝛdibo hoim ꝗ in magno pcio.tpe obſidionis ſter⸗ C⸗ = =E= E
cus fuiſſe legimus columbarũ. vt interno ſenſu aſpicig = rr= = e, E
musqtum ſit ſimplictatis pꝛeciũ cktach obilitag de
liſq; vtilitas: c vrundari cſpicimus qo eſt e viſplli⸗
bile et abiectum.

8 3

Tiber

De ſimilitũdine paſſerũ et hominũ in areendo timo
rem. ſcᷣm mattheum et lucãa. Zapim XIX
Vi velut paſſer ſolitarius ante ꝓplxtatus eſt.in
q tpe reuelatus et inter hoĩes cõuerſatus. ꝑ ſimi
ltudinẽ paſſerũ ſuos diſcipulos ſolidare cona⸗

tus eſt: vt ſi illi noſcunt᷑ experimẽto ſen ſibiliviuere in ꝓ

uidentia dei curaq; paterna. quoxꝝ tanta noſcit᷑ incõmer
tio vilitas. quãtomagis quibo ſanguinis diuini cõmer⸗
tio ſuperexcedens et ſuꝑnaturalis donata eſt dignitis:
Vnde factũ eſt cum ſaluatoꝛ timoꝛe hominũa diſcipu/
ſoꝛũ et ceteroꝛũ ſuoꝝ coꝛdibo vellet abigere: paſſerũ ſili
tudinẽ induxit dicens Mõne duo paſſeres aſſe veneüt
et vnus exillis nõ cadit in terrã abiq; patre veſtro Nõ
aliter q;ᷓ ꝑ ↄparationẽ ſimilitudo iſta deducit᷑: vt ſi oipo
tens de auibo abiectiſſimis gerit omnino ꝓuidentia atz
tutelã.pamplius ſiquideẽ de his quibo ſuã ccdit imagi⸗/
nem:pꝛo quibo in tempoꝛe fudit et ſanguinẽ. et datur?
eſt beatitudinẽ ſempiternã. Similẽ cõparationẽ ſupꝛa
poſuit cum vellet diſſuadere ſollicitudinẽ: quã modo ad
didit cũ vellet a ſuis arcere timoꝛẽ. Lucas numerũ poſu
it amplioꝛẽ:et ſub alijs verbis ſimilitudinẽ tradidit di⸗
cens Nõne quinq; paſſeres veneũt dipondio:et vnus
ex illis nõ eſt in obliuione coꝛã deo Gen monete aſſis
cuius duas et ſenus valebat dipondius: qui erat ſimili
ter moneta vel pondus. In hac eni parte patrio nomieę
tempoꝛaneoq; vſu euangeliſte ſunt locuti.leruntamẽ
ex ommibo intetio ſaluatoꝛis eſt vt nõ timeamuũsvbinõ
eſt timoꝛ.neq; ſoꝛmidemus cum aſſerit ſup nos curam
adeſſe paternã:nec noſtrũ obliuiſci paternu affectũ enũ
ciat. OPꝛoinde ſi vnus paſſer nõ moꝛit᷑ abſq; ꝓuidentia
patris:ſi vnus nõ eſt in eius obliuione dum volat ⁊ vi
uit. quibo nullaviuendi ratio.nulla röõnis cognitio. poſt

occaſum nulla reſurrectio expectat᷑: q;tomagis noſtruʒ
recoꝛdatur deus.qui ꝓtegit inter pericula.qui inter ad/

uerſa tuetur.qui inter mundi ꝑſecutiones ſuos agoni⸗

ſtas pᷣſeruat.qui cuſtodit in moꝛtevt etiã reſuſcitet poſt

occaſum.Quid igitur timemus:quare ſic pueriliter foꝛ

midamus.quid hoꝛremus cũ aſpicimuſ cõtra nos bella

cõſurgere cum moꝛtem imminere videmus:cum ipᷣe ꝓ

nobis deſup pugnet.cũ ipa ſepe diuertat malaſuis ſide⸗/
libus pꝛeparata.cũ temperet cauma malop.cũ neminẽ
ſupꝛa datã virtutem ad agones exponat. cum ſi derelin⸗

quat ad tempus.omnia refoꝛmet in melius:cũ nihil de

pereat apud quẽ eſt omniũ vita.et quod nobis pire xi /-·

detur in ipo ſalutis vite habet integritatẽ Sed ne qs
malefidus atq; neſcius cũ male ſentientib⸗ philoſophiſ
ſeu alijs ꝑperam iudicantibs poneret ꝑteʒ ſuã autumati

ue dicens. ꝙ deus memoꝛiã et ſue altitudinis puiden/

tiam in hec ima et vilia nõ inflectit.et ne ipᷣe vileſcat hec

abiecta et vilia nõ cõſiderat:annexa ſentetia refellit et

impꝛobat Vnde capuli capitis veſtri omnes numerati
unt Molite ergo timere: multis paſſeribꝛ melioꝛes e⸗
ſtis ws Ecce ꝙ deus paſſerũ imo vnius paſſeris recoꝛ
datur. Ecce ꝙ omnes capilli humanoꝛũ capitũ nume/
rantur. Sed ꝓbi talis calculatio capilloꝛũ: HNõ in men
tibus hominũ.nõ in arte ariſmetrica vbi omnes digiti
numerant᷑.nõ exarari in talibo aut in mẽbꝛanis poſſent
tot caracteres nimeraoiles. Agit᷑ vbi numerati ſunt⸗
Pꝛotinus in iſtius metea quo creati ſunt:vbi ab eter⸗
no fuerũt añq; crearent᷑
ribo melioꝛes eſtis vos/ꝛocuil pellat᷑ a nobis timoꝛ qᷣ
euiat a ſtudio veritatis.a via ſalutis.a teſtimoĩo ſalua
toꝛis:vbi deſup pater opem ſui puidentie repꝛomittit᷑.
qui tanta digmitate cõſtamus. qui ſupferimur aſtris:qͥ
auib omnibus quibo deus alimoniã pᷣſiat curat fouet
atq; gubernat.ſumus penitus melioꝛes.De paſſeribus

4

4 64 ☛☚a , . 8

.

rgo nolite tiere: mitis paſſe

ſeptimus

maxime ſimilitudinicauit:quoniã ipᷣe ſolitarius appel⸗
latus eſt paſſer. Et m veteri teſtameto puriſicand du⸗
os paſſeres offerebat:et ipoꝛum nobis inter auiculas ẽ
natura pernocioꝛ .
De ſimilitudine arundinis ad incõſtantes.ſecundũ
mattheum et lucam. n † apim XxX—
Onſtans et inuariabilis chꝛſti voluntas et ad
c bonum omniũ ſumpla et firma exiſtẽs· abhoꝛret
in hoĩb incõſtantiam.⁊ ꝑmutationes deteſtat
varias ſtudioꝛum:que nec vellet hoies humano timoꝛe
flexibiles.nec animos flexuoſos.qui velut calami nõ a⸗
gerentura vento. Et arundinẽ eſie deflecti eſt in alterã
ſoꝛtem in qua eſt hominũ plena calamitas.ꝙ cũ iohan
nem baptiſtã ab hac exemptũ calamitate. turbis vellet
oſtendere:p arundinis ſimilitudinẽ vacuos dei gratia
declarauit dicens. Quid exiſtis in deſertovidere:arũdi
nẽ vento agitatã Pꝛeintendẽs aiohãne qͥd erat:aꝑuit
qð nõ erat qles ſuos oĩno eẽ nolebat. Interi vacua eſt
arundo.quanq; exterius pulcrũ haſtile oſtendat: facile⸗
q; mouetur agitatõe ventoꝝ. Et hypocritarũ atq; male
mundo placentiũ hec eſt mali moꝛis firmata ꝓpꝛietas.
vt ab intra virtutũ veritate vacuent᷑:exterius fucati de
cipiẽdo refulgeãt.et ad illa partẽ ante vel retro ſiniſtroꝛ
ſum atq; dextrorſuʒ facile inclinent᷑.ꝓut vntus vacue
laudis et gloꝛie cõplacentieq; humane agitãdo pꝑflaue⸗
rit:cuius ↄtrariũ xpᷣs hʒ atq; requirit Na omnis gloꝛia
filie regis ab intus in fimbꝛijs aureis:vt nullus pꝛeter
interioꝛẽ exterioꝛ fit oꝛnatus:nihilq; pcio fiat coꝛde va⸗
cuum eſſe ſi ſit ab extra cõpactio. Nihil ꝓbiter exterius
inuenimus ab hoie actũ: ſi exinanitio intranea fuerit.
Plenũ et ſolidũ extra fieri eſt coꝛpoꝛalẽ molẽ habentiũ:
intus vero exiſtere ſine agitatõne ventoxꝝ eſt virtutis al

miſici. Differũt pꝑplurimũ magnanimitas et ſoꝛtitudo

vt illa dumtaxat ad aĩiam.hec advtrũq; referat᷑.vt inter
dum magna ſit in coꝛpe valitudo. ex qua coꝛpoꝛalibus
impulſionibo et arietantibaictibus reſiſtit᷑. et magnani⸗
mitas in animo deficit. Extollit oꝛe ꝓpꝛio ſuũ Sen
ſaluatoꝛ:et inagitatuʒ a vento denunciat/Eſtſſiquidem
ventus ſepꝑe hoim timoꝛ.quẽ quidã habentes pᷣdicare de
ſiſtunt. nec ſeminãt argutiones in impꝛobos: nec audi⸗
toꝛibus verbavite.de quibo ꝑ ſapientia dicit᷑ Qui obſer
uat ventũ nõ ſeminat. Qui humano terroꝛe cõcutitur
nõ ſeminat verbũ.vt recolligat vite fructũ. Quo ven⸗
to nõ agitabat᷑ qui arguebat herodẽ:et ad ioꝛdanẽ poſi⸗

tus.doctrinã regni ꝓmulgabat ad plebem. Carebatſilla
calamitate qua omnis homo eſt miſer ſq nõ ꝓmptum
fieri ad diuina mandata: nec paratũ eſſe chꝛiſto ad il/

lata toꝛmeta. Miſera coditio calamitoſoꝛn.cum eo mn il

deueniũt. cũ p deo in hoc ſeculoa mundanis cala⸗
mitoſi nõ fiunt:vt ab ipo celeſtibo repleant᷑.Cõſideran
dum eſt igit᷑ q;ta ſit hyrocritarũ et vanoꝑ hominũ atq;
male timentiũ abiecta dignatio qui arundini cõmenda
tione iohannis a dño cõparant᷑.vt quibo in hac vita va⸗
cuitas eſt gratie.in illa plenitudo gloꝛie nõ ſuccedat: et
qui in hoc ſeculo quomodolibet agitant᷑a vento.niſi pꝛi
reſtabiliti gratia in illa patria nõ firment᷑.

He ſimilitudine fulguris ad cadentes.ſcoᷣm matthe

umet lucam. t Capitulũ XXI
Alili angeloꝛum et hoĩm nouerat ab eterno rui⸗
nam futurã:iuſte ꝑmiſit ſactã.Aſpexit irreuoca
bilem in angelis:ſed in hominibo ꝓ parte reuo⸗

cabilem cõſiderauit. Illos quos elegerat ab illavxolens

auertere.ſathanicã ante factã ruinamet hoĩim futuram
niſi caueatur pᷣſignauit in fulgure.MNam cum diſcipuli

accepta ſuꝑ vemones poteſtate exercitataq; gaudentes

reuerterent᷑ ad xpᷣm. ꝙ etiã eis fuerãt ſubiecta demonia

₰N ₰ 1
P we enY
LL 2 — C . 4 1 „
— — ſr 1 „ ar- 71 Warrn eee ⸗ ℳ 7
* . C 1 4 4

4

N

— — ⏑ — „

De ſimilitudimbus Saluotoꝛis

pꝛecauẽs futurũ caſum ait illis! Videbã ſathanã ſicut
ſulgur de celo cadentẽ Apta eſt fimilitudoad declaran
dam illã ſpeciẽ ſuꝑbie:que pcedit de virtute in ruinam.
Mam irretentibilis eſt omnino impetus fulguris cũ de
labit᷑:ſic ⁊ ſupbie caſus cũ ex virtute fuerit in alta ſubue
cta. Et guach abſonũ videat᷑ dicere:cũ ſi virtus eſt quõ
ſuꝑbit.fi ſuꝑbit quomõ virtus.tamẽ audacter dixerim
mutata aliquoꝝ virtute fulgentiũ roluntate.necnõ ex
actibo eius etiã ipᷣa nõ inherente ꝓceſſiſſe ſuꝑbiam:que
cum exaltata fuerit omnino deuenit in ruinã. Nam ſa⸗
lomon dicit.Ante ruinãlexaltatur coꝛ. Vbi exaltat.in q̃
eraltatur.et ad quid eraltat᷑: Exaltatur in ſe. Nonemm
extra poſitũ habet locũ:coꝛ omnino ſuꝑbiens. Eraltat
in bono nature.acuto ſibicollato ingenio.aut alia ꝑſpi⸗
citate reſplendens:nõ inde ſacrificans aut gratias ageſ
bonoꝛũ omniũ largitoꝛi.qua ſibi pluribo ſupꝛaire videt
Et in his ſepe attollit᷑ que advſum coꝛpis collata cogno
ſcimꝰ.nõ vtens talibo tvnis vtriuſq; bhoĩs eo fine illiſq;
regulis cõmunibo:ſicut diuina puidentia largit᷑ homi⸗
nibusAd id wero extollit᷑ vt ſi fieri poſſet.ſine ſuperioꝛe
aut abſq;ʒ cõſoꝛte gauderet.cui multifoꝛmi exaltationi
ſtatim eſt annexa ruina:que nunq; ſequeret᷑ niſi exalta⸗
tio pᷣceſſiſſet. Pꝛecauebat ſane in ſuis diſcipulis dñs et
ſaluatoꝛ ne ſupbirent ex collatõne cariſmatũ: et ex eoꝙ
acceperãt virtutẽ opandi miracula.et ſuꝑ demones do⸗
minatũ.quoniã ipᷣe vidit ab eterno et quõ factus eſt ſa⸗
thanicus caſus:nec aliter factus qᷓ; ipe pᷣuiderit.nec ali⸗
ter ipᷣe pꝛeuidit.niſi put dialvlus fecit. Sed nec hoc eſt
noſtre diſſertionis:niſi tm̃ ſimilitudine caſus edicere.
qui factus eſt ſimilis fulguri de celo cadenti.Nõ reuer⸗
titur fulgur in ſuꝑioꝛa.ci ad iſta inferioꝛa cadendo deue
nerit: ſic nõ reuertit apoſtata virtutis cũ in ipa ſuhhit
Er male funges autoꝛitate deſup diuimtus coceſſa no
regredit᷑ vbi fuit:quanqᷓ; oĩa ſint poſſibilia de altiſſimis
reuocanti Fulſgur vt expimento videmus labit᷑ choꝛu⸗2
ſcando. etluminoſi fuiſſe vident᷑.qui irreuocabiliter ca⸗
dunt:ſimiliter ⁊ angeli qui irrepabiliter ceciderũtMuI⸗
loꝛũ ruina ꝓfundioꝛ:qᷓ; qui videbant᷑ fulgere celeſtibus
et diuinis cariſimatibo choꝛuſcare Gulgur cadendo in⸗ e
fert qũq; leſurã.Quoniã alte virtutis exiſtentes: dum
ruerunt exemplo malo plurimos infecerũt. Naro iuſti
caſus fuit ſine leſione videntis. Nam quicqͥd de celo ce
cidiſſe iohãneſin axocalipſi aſperit:terci partẽ leſiſſe de
ſcribit/Sed hoc potiſſime humanis mentibo pᷣſigendũ
ꝙ nunq; diu alicuius potuit regnare ſupbia q́uis ad tẽ
pus floꝛerẽ videatur.et recõualeſcere dum ſuccumbit.
Bed illa punit᷑ atrocius:que de rebus ſpiritualib mũ/
danam aura captando reſurgit. Mã de bis humane ſup
bire dum ſit ad diuina ſcleratius agitur:qᷓ; de humanis
extolli.
De ſimilitudine iugi et oneris.ad ea que chꝛiſtꝰ im
ponit.ſcdᷣm mattheum. c* Caplm xXXII
Beatoꝛ omniũ deus quouſq; creauit homineʒ
c ſicut ex ſcriptura ſacra didicimus.quanq; eſſet
nõ eſt dñs appellatus:cui ex creatione nihil no
uitatis acceſſit.cũ vero creaſſet hominẽ dñs dictus eſt:
ꝓt hoc intelligentib pᷣſtaretur.ꝙ ſub celo dumtaxat ab
hoie obedientiã rõnabilem in ſuꝑna hoĩes inferentẽ ex⸗
igeret.quã cum collo impoſitã parẽtes pꝛimi fregiſſent
incurrerũt demonũ inobedientiã ſuꝑ terrã mierã ſer
uitutẽ:ad quã excutie ndã de ceruicibo hoĩm/in carne de
gens.ad ſuam obedientiã omnes male pꝑditos reuoca⸗
uit. quã ſub iugi et oneris ſimilitudine deſignauit: di⸗
cens diſcipulis ſimiliter aſtantib turbis Tollite iu
gum meũ ſuꝑ vos et diſcite a me:quia mitis ſum ⁊ hu⸗
milis coꝛde.et inuenietis requiẽ animaboxeſtris. Jugũ

Ql. 2. —

enim meũ ſuaue eſt:et onus meũ leue Oale pᷣmebat
homines bhoſtis antiquus et iugo peſſime ſeruitutis op
pꝛeſſerat.nec pꝛeſtabat reqinẽ laſſis:vt in luto ſeu ceno
terrenarũ rerũ et palea vanitatis.et igne oim cõcupi⸗
ſcentiarũ acriter decoquẽte.in egipto mundi tenebꝛoſi
pharaoni damnati miſerabiliter ſeruiremus.quib⸗ nõ
requiẽ poſt latoꝛẽ.nec ex obſequijs turpibo pꝛemiũ pꝛe⸗
ſitabatur: potius adijciebat᷑ ꝑpetua ⁊ moꝛtalis pena moꝛ
talibus omni ſpe firmiter euaſionis adempta.et deſuꝑ
colla pꝛemente iugo qð ꝓthoplaſtus ſponte a ſeducore
ſuſceperat:etiã multi ad pena trahebant᷑ inuiti. Sʒ nec
vwoluntarie tetra iuga poꝛtantes.aut vltro ſeruiẽtes ne⸗
guiter decernenti: liberos eſſe homines ꝑ arbitriũ dece⸗
bat.Abſq; iugo creatoꝛis incedere moꝛtale ꝑiculũ erat:
qð qui fecit aut faciet· dictꝰ eſt belial.qð dicit abſq; iugo
Et qui iugũ ſuauiſſune imo beatiſſime ſeruitutis a iu⸗
is ceruicibo excuſſit in celo. conatuſ eſt aſperrime atz tur
piſſime obedientie unponere hominibi ſuꝑ terrã. Ee⸗
runtamẽ ꝑ libertatẽ arbitrij vn excuſſum: alterũ vero
damnoſe ſuſceptũ eſt. Vt igitur auferat᷑ moꝛtale ꝑicu⸗
lum etiã libertatẽ arbitrij:clamante chꝛiſto reuocantur
homines ad ſuauiſſimũ iuguʒ.Zollite inquit ſaluatoꝛ
nõ impono.nõ grauonõ cogo:nõ inuite veſtris ceruici

bus ligo:ſed pᷣparo ⁊ offero. Libertatẽ habetis:liberi cxre

atifuiſtis. Oneſt vobis ratio diſcernendi: ſub quo dño

lalvꝛatis agnoſcitis.foꝛte videtis ⁊ pᷣmia.nec foꝛte igno

ratis quid a vxobis exactoꝛ impꝛobus exegit:qualia ſunt
pꝛemia que ſpꝑeratis. Di iam aſperũ iugum duſplicet. ſi
diſſuauitas iã interne iure moleſtat.ſi adhuc exire vul⸗
tis a iugo pharaonice oppꝛeſſionis: cum voluntate libe⸗
ra tollite iugum meũ.ſi iam factũ eſt vobis.odio cõtra
meũ.ſuꝑ vos ne ſuꝑferamini directionibo meis incedẽ
tes voluntatibo veſtris.ſed deſuꝑ ſuauiter pꝛemat iugũ
ſi ſuꝑna captare cõtenditis.Nõ humana obedientia ne
q; terrena regulatio:ſed ſuꝑno iugo agi.fecit ad ſuperna
Sferngere Cofeint we tollere iugũ nõ chꝛiſtus.ſed
ipᷣa neceſſtas euadendi:quonis iugum miquitatũ no⸗
ſtrarũ vigilat in manu eius. Vigilat iugũ iniquitatum
hõminũ in manu dei.cũ ipe memoꝛiter tenet ꝙ iugum
ſuum cõfringentes.iugo miquitatis paruumusvlciſces
potenti manu tradat in pena:mii ſuum iugũ voluntate
ſuſceptũ ab illo ante ſe iungat.Et bonũ eſtvno cũ poꝛ⸗
tauerit iugũ ab adoleſcentia ſua.Mõ ſolũ bonũ ſed nihil
melius in virtutibo reꝑitur.qᷓ; diuino iugo iugari: imo
nil aliud virtutẽ eſſe dixerim. qᷓ; tollere iuguʒ chꝛiſti:et
oĩs eſſe virtutis ſuo iugo colla ſubmittere. Jugo chꝛi⸗
ſti annectit᷑ diſciplina que caret erroꝛe que foꝛma eſt poꝛ
tandi iugi cum fuerit ſponte ſuſceptũ Diſcite inq̃t ſal⸗

uatoꝛ a me.quia mitis ſum ⁊ humilis coꝛde Harũ vir

tutum ſoli ipe wluit eſſe docto⸗llas nobis eremplin⸗
cans in ſẽmetipo.vt fit manſuetudo ſcom ſoꝛmãa eius

exterioꝛ:et humiilitas iſterio: q;tum capi pᷣt adhereat.
Memm moleſius.nemini oneroſus.nemini grauis. ne
mini impoꝛtunus:amabilis omnibo.qᷓ;uis nõ ab oibu

amaretur. omnibo oĩa factus.et omnes lucrifaceret:ſini
ipᷣius impenſoꝛ oĩbus erat chꝛiſtus. In nulloamara cõ
uerſatio eius:nihil oſtentans:ſine querela vt agnus in
cedens.Nõ amans.nõ querẽs vnde inuiſibiles amoꝛ
ſcinderet᷑. Sic ꝓtinus mitis erat:et hec eſtvera mititas
hũmilitas co:dis quanqᷓ; coꝛpoꝛis geſta cõponat: ipa tñ

muiſibilis eſt. In illam intendere paucoꝑ luminu eſt. “
Hoc ꝓtinus habet in ichtioſüpie nötopnmliion, „

pinionibus agitari: ſua pace frintur ſe noſcens ſibi ſoli
vacans.aſſiſtens in ꝓfundo coꝛam altiſſimo:recuſato/⸗
mnino in coꝛdibus hominũ ꝑ cõplacentiã vel amoꝛẽ vi

uere. Metas menſure ꝓpꝛie nõ excedit: magis vero re⸗

4

—

„
D

Uiber

mittitur infra illas.Cõtradictionibo et exceptionibo ca⸗
ret:ſi qua ſunt picula.etiã ipam moꝛtem habet in voto.
He ſiquidẽ virtutes remunerationẽ habetvite pñtis ſi
militer et future. Oꝛoinde ſequit᷑ Et inuenietis requi
em aĩabus veſtris Requieſcũt multoq; corpoꝛa ſepiſſi
me poſt alvꝛes.cupiũt dulces ſomnos:cubant in lectis
et quieſcũt in his que ad quiet habent coꝛpoꝛa huma⸗

na ſuſcipere. Anime vero nunq; niſi ſub iugo chꝛiſti in

mititate atq; humilitate requieſcũt. Scriptum eſt eni

ODigrauit iuda ꝓpter afflictionẽ ⁊ multitudine ſeruitu
tis. habitauit inter gẽtes:nec inuemt requiẽ. Juda car
nalis homo ſeruiẽs tpalibus.migrat coꝛpoꝛe de loco ad
locũ:migrat mente cũ in varia cõcupilcibilia eius tran⸗
ſit affectus:et in oibus eſt afflictio eius ſpiritus. Op⸗
ꝛzimitur multitudine ſeruitutis. cũ ſua nõ ſibi ſed pꝛo⸗
pter ſua ſubiecte pluribo ſeruiat.et angaria patiat. et in
genitura qua natus. nõ in gratia qua regeneratꝰ? nuq;
poſſidet requiẽ. Quomõ requiẽ habebit.qͥ ſeruit laucdi/
bus et cõplacentijs hominũ: Quõ requie habebit.qui
fibi neq;;.? alijs eſt factus infeſtus: Et vt pſtringa aiſit
nobis ſaluatoꝛis patrona ſentẽtia.qui animarũ requie
virtutibo his adiecit. ſimiliter et futurã vere ſabbaticã⸗
tibus repꝛomiſit.Ne aũt iugum huiuſcemodi hoib im
poꝛtabile videat᷑:eius cõditionẽ expoſuit dicẽs! Juguʒ
enim meũ ſuaue eſt:et onus meũ leue Suaue iuguʒ
ꝛeceptum amoꝛis. Mihil enĩ ſuauius coꝛdibo q; amare
Meue onus. qm iuxta naturã cõditam eſt qð imponit᷑:
et ſcom onerandop ꝓbabilẽ qualtatẽ. um equant᷑ vi⸗
ribus onera leuia ſunt:magis aũt ſubijciunt᷑. Min enĩ
oneratoꝛ noſter imponit: q; poꝛtare poſſumus.Supꝛa
vires neminẽ pᷣceptis aut cõſilijs onerauit: alioqn ipſe

diceretur iniuſtus et homo excuſabilis haberef/ld

ue iugũ quo linitur ſubiecti collum: quo erigit᷑ no cur⸗
uatur. Leue onus qõ eronerat a peccatis. quo poꝛtas eſt

factus agilioꝛ.quo expedicio? qd ſequelã:quo a terrenis

ſeptimus

Nterpoſuit euangeliſia duas ſimilitudines nö

i xx ſuo ſed de ꝓphłetia eſaie ad cõfirmationẽ eoꝝ
que a chꝛiſto nebant atq; dicebant᷑. in quibꝰ du
as generatões expꝛenit:ſed tñ a chꝛiſto nõ cõteruntur.
cum ad ipᷣmvoluerint toto coꝛde cõuerti. Mõ enimvult
moꝛtẽ peccatoꝛis:ſed magislvt cõuertatur et viuat.Cũ
q; illam ꝓplxtia de chꝛiſto loquentẽ mattheus induce⸗
ret:hoc quoq; ſubiecit Arundinẽ quaſſatam nõ cõfrin
get:et linũ fumigas nõ extinguet Aliquid ſupꝛa dea⸗
rundine diſeruimus.virtutũ et gratie vacuitatẽ pᷣten⸗

dente:que quatitur et quaſſat᷑ a vhementia picoum. ⸗

ſed cum hincinde flectat᷑.non tame euellitur: et vento
ceſſante in ſua rectione nuncatRrEines Plerg
velle impellunt᷑:ſcom qua ſententia lanelu apoſtol?.
Nõ eni qð volo bonũ hoc ago.ſed qð odimalum illud fa
cio. Ille malũ qð odit oꝑatur. quia malo quod in car/
ne habitat excoꝛtupta natura vincif nec bonu illud ꝑſi
cit quodanima humana ronabiliter diligit. oe lad
ex natura ↄdita nollet homo peccaxe. DSi vacuitas adeſt
a gratia impellentibꝰ vicijs cedit:quibo ꝑ gratiã ceſſan/
tibus ipᷣa in natura bona conſiſtit· Repleritñ omne va⸗
cuum poteſt. imo vt audacu dicã.vacuũ in aia omnino
nõ eſt:quia aut virtutibo aut vicijs ipa repletur.verun⸗
tamẽ repletio viciõ vacuitas eſt gratie:cuius pñtia vi
cia ꝓpellunt᷑. Sec nec chꝛiſtus hos cõfringet ꝑ peniten⸗
tiam firmã redire volentes Cinũ fimigans generatio⸗
nem magis criminoſam inſinuat.illoꝝ vicʒ qui ſemper

ſupbiunt. et wllut fumus in alta tollunt᷑:et hos non ex/
tinguet. ſi humulitaſ er aduerſo ꝓueniet. Omnia ꝓfecto
peccata ſiue ꝑ fragilitatẽ et ignoꝛantiã ꝓuemunt. aut ex
fumigante ſuꝑbia.pꝛima in arundine. ſecũda ſignatux

in lino fumigante Aliter me hoꝛũ ſenſus diſſerere com
mouet:vt ſcʒ ꝓptet gratiq nõ confringat.aut extinguat
ipᷣe naturã: Necnõ cum illa ſentẽtia ſaluatoꝛis aſcilcit᷑

2 „

qua ſe ſaluare qð perierat veniſſe dicebat Arundo et li/jꝭ
num diſtinctũ habent nature decoꝛẽ · ſed ad artificiũ vti
le vnum plus altero aptũ eſt:vt plus vtilitatis lino.mi
nusvero arundini cõferamus. Siue qui plus apti mũ
do.qui minus apti.ſiue qui plus apti celo aut minꝰapti
reperiant᷑:chꝛiſius nõ cõfringet nec extingue Ainabinz
oꝛ magis indagantib ſenſus aſtat:vt chꝛiſtus in carnne
apparens.neminẽ ad ſeꝑ illatam violentiã trahat.ei

ad ſuꝑna puehitur,His ſimilitudinibo iugi et oneris
ad ſe omnesdeus ſaluatoꝛ inuitauit: vt nemini ſeruia⸗
mus iugo inique ſeruitutiſ aſtricti:nec doꝛſa ſubijcismꝰ
ad onera que mergendo ad inferos grauãt. de quibus
pſalmiſta dicebat· Quoniã iniquitates mee ſupergreſſe
ſunt caput meũ:et ficut onus graue grauate ſunt ſuper
Qin nõ cõdidit:nos requirit vt ſinſerui ſimus. Nã ait
apoſtolus.An neſcitis quomiã cui exhibetis vos ſeruos
ad obediendũ.ſerui eſtis eiuſ cui obeditis.ſiue peccati in

—
—

moꝛtẽ.ſiue obeditõnis ad iuſticiã: Animalia iugata in/⸗
cedunt piter:et iugate aĩe charitatẽ et vnionẽ chꝛiſtia⸗
nam nõ ſcindũt. Gꝛauat onus ſuꝑ doꝛſa poꝛtantiũ:ꝛſo⸗
lidius pedes figent onerati a chꝛiſto.Mõ diuaricant pe⸗
des ſuos neq; laſciuiũt iumenta dum ꝑgunt ad fenum

viride cũ aſpiciunt.etenĩ a xonderib ebunt ifetd

diuinis oneribo onerani QAui in wteri teſtameto legis⸗
ingo noluerũt ſubijci multis ꝑturbantibo pꝛincipibus
atq; regibus.facti ſunt inuite ſubiecti:et taudẽ crudeli⸗
ter iugum regis babilonici ſunt erpti/Et qui noluerũt
onera diuina poꝛtare.penarũ et enlioꝑ ⁊ exicioꝛũ onera
ptulerunt:qð qui legit veteres codices maxime ꝓpheti⸗
cos nõ ignoꝛat. Et qm̃ omnia in figura cõtingebãt illis
nobis vero in veritate cõtumacibus eterna mala ꝓue⸗
nientſigitur nõ recuſemus iuguʒ. ſpirituſſancti vnctio
ne linitũ.quo collum noſire ſidei noſtriq; rolꝛis genin,
ſcellatur ad ſumma: nec deuitemus onus virtutũ.quo
“ daenientes onerati exponemus noſtras merces in ſu⸗

De ſimilitudine arundinis et lini ad eos quos ſalus

toꝛ ſeruare diſpoſuit ſcom Eachrd. Copim XXIII

— — —
. — — 2 vſv 2 2 1 1— rr. „₰

4

S rD r ,—.

WWlR

vlterius hoc expꝛimimus timeo ne ſanguis eliciat/Elẽ

runtamẽ arundo ſapientia naturalis atq; humana eſt.
Hicitur enĩ in pſalmo⸗. Increpa feras arundinis.Alia
wro littera dicit. Yncrepa feras calami.Calamo ſcribũ
tur ſqʒ que mandant᷑ memoꝛie poſteroꝛũ.gere vero arũ
dinis ſiue calami ſunt. humana et naturalia ſapientes.
Begd quaſſatã arundinẽ chaiſtus nõ cõfringet. Humi⸗
liatam ſapientiã hoim deus nõ abhoꝛret vt illi ſuppona
tur que celeſtẽ ethicũ facit.Cinũ vero qð multa violen⸗
tia ꝑducitur ad candoꝛem.et colo fuſoq; ſubtiliat᷑ et ad
indumentũ cõtexitur.coꝛpoꝛaliſ eſt mundicia. Pꝛo quo
adultera mulier relicto viro amatoꝛes alios ſequebat᷑:
quam ſi fumigare viderit nõ extinguet. ꝙumus enim

ſignũ eſt ignis. Et ipe ſaluatoꝛ dicit. Ygnem veni mit⸗

tere in terrã. Et quid volo niſi vt ardeat: ic eni ignis
eſt charitas cuius fignũ actualis eſt pietas. Merito ĩi
fũr ſuẽ ſomitatis nò cõfringet huiuſcemodi quaſſatum
calamũ.et fumigans linum.

De ſimilitudine arbvꝛũ etviperarũ ad malos ſcom

mattheum. ſ2 Capitulum XXIIII
AUmm deus creaſſet pꝛimũ honnnũ cognitõe ple

enum. ꝓoſteros ſiquidẽ cognitõne capaces. qua

recta ſtãte homines pꝛeterqᷓ; angelis creatis o⸗

mnibus pꝛeferunt᷑.qua deflera in beſtias rediguntur.

2 4 ,

—

„1 4
* S= 7—; .

4 ₰ 2 2 α . 2 ⸗ 1 . . 12 . ℳ
X — 4 . * † 6* G 4 „

„

„ R
LDe Ween .

—Oμ☛ r 7— il— . QNQS—.. Ppſ.35 C (G&—˙ 8r—

— —N M —
— en, esa . 8 ₰ =
* H* 2 e EEEErEEhEEEE

₰

er

Igitur vt ipi ſe cognoſcant:per ſimilitudinẽ arboꝛũ re⸗
mittit introꝛſum dicens Aut facite arboꝛem bonam et
fructum eius bonum:aut facite arꝛem malam:afruc⸗
tum eius malum. Siquidẽ ex fruetu arboꝛ cognoſcit᷑
Arbvꝛes facere non eſt hominis:ſed quales ſint huma⸗
ne ꝓfecto eſt cognitionis. Vnde cõſiderate artboꝛẽ bonã
quia faciet fructum bonum.Et cognoſcite arboꝛẽ malã:
quia faciet fructum malum. Has ſimiitudines ſupꝛa
et alias deſeruimus vnde bꝛeuitatis cauſa hic reticemꝰ
quas ſimilitudines ꝑ viperarum ſimilitudinem ad re⸗
pꝛobos appꝛobauit. Pꝛogenies viperarum quomodo
poteſtis loqui bona cum ſitis mali Eliperaruʒ ꝓgeniei
aſſimulantur mali.dum paterna veſtigia impꝛobata ſe
quũturquoꝝ ĩſiſtente malicianõ ẽ loqui rectũ:iuxta il⸗
lam eccleſiaſtici ſententiam. Ab immundo quis mun⸗
dabitur:et a mendace quidverum mlcet Eltere ho⸗
mines venena iniquitatis geſtant introꝛſus:ſed nec bo
num enunciare exterius:cum omnis geſtus coꝛ⸗
Hoꝛis ſpꝛeter illum qui habetur in ſomnis.et etiama ma
ioꝛi potentia exactis:pcedit ab imperio voluntatis:que

mala exiſtens.non bona imo mala loquendo diffundet

ẽd ſẽpe videmus eos qui mali ſunt bona loqui.⁊ acu

tiſſimas et impꝛobabiles veritates: necnon et ceſſiſſe

alijs in ꝓfectum LE ne mẽ quod ſẽ ad dicendum of⸗/
fert trahat in longum.vtrumq; dictum ſe vritate tuet
vt verum ſit ꝙ man bona loqui non poſſunt:et verũ ꝙ
ſepe bona et vera loquũt᷑. Sed quomodo.Mõ a ſe ipis
Quomodo.Vt nec eis meritum bona loquendo ꝓue⸗
niat:cum ſint mali.Non capit ex homs verbis aut ex bo
nis actibus fructum:qui malus in ſeipſo conſiſtit Ec/
deſſe ſiquidem alijs poteſt.in ſeipſo iam repꝛobus:⁊ foꝛ
te vltima vltione damnandus. Sepe nanq; deus ꝓti
malis in cõmoditate hbonoꝛum. Nam ⁊aſina bonũ locu
fa eſt que ratione carebat.et ſaul ꝓphłetauit qui repꝛobã
dus erat:et philoſophi pleriq; ſunt vera et bona locuti
et cayphas et pilatus bona locuti ſunt:a qᷓ;plures repꝛo
bi vt cottidiana expiẽtia manifeſtat.bona et vera loquũ

tur.ſed in modo de quo ſaluatoꝛ interrogat omnmo de
Fr ufle ed cõtra ilos chꝛiſtus intendit:qut habent
ſimilitudinem viperinam vt velut vipere venenumer

earum natura in ligua geſtantes non poſſunt cum ipᷣa
niſi venena diffundere.ſic voluntatem depꝛauatã ha⸗
bentes nõ poſſunt bona loqui.cum iſta ſit ꝓbata veritas
atq; ſententia:ex abundantia coꝛdis os loquit᷑·Mꝛõgẽ
nies viperarũ facti ſunt plurimi ſcʒ maloꝝ imitatoꝛes
qui ad iniquitatẽ ꝓpꝛiam vt mala pficiant. etiã addide⸗
re exempla bonoꝝ. lerum ꝓpꝛium factũ eſt iniquis ma
loꝛum imagines in argumentũ pꝛaue actõnis inquire⸗
re.vt in eo ſecurius perperã agant.quo ſunt iniqua mul
titudine fulti.et decepti credunt ex alioꝛũ actionibo pꝛa
uis ſibi ercuſatõnis facere velamentũ:ſed in hoc vniuſ⸗

cuiuſq; ſua ſibi mentit᷑ iniquitas. Quonia ſicut nem
aliena iuiquitate damnatur: ſic nec ſuſcipit excuſatõnis

unam. un .
De ſimilitudie mole aſinarie ad male agẽtes ſcõm

mattheum. C ( Capim XXV
Autioꝛ in omnib ambulat que pᷣnouit et pᷣine
c ditatur dignas criminibo penas ad quas cũ de⸗

tneuminẽ ex creatione oꝛdinaſſet.chꝛiſtus theoꝛia
et actu conabat᷑ eripere cum eas ſub ſimilitudine male
aſinarie deſignauit Qui ſcandalicauerit vnũ de puſil⸗
lis iſtis qui in me credũt: expedit ei.vt ſuſpendat᷑ mola

aſinaria in collo eius.et demergat᷑ in ꝓpfunduʒ maris
Offenſionẽ puſillis inferre.penã meretur eterna: niſi
penitentia diluat. Sed ex hoc magis vltio ſeua ꝓpueniet

ſi credentes in chꝛiſto ledantur. Quonis in ſe infinite

De ſimilitudimbus Saluatoꝛis

magnus inter nos exinaniens ſemetipſimm. factus vſq;
quaq; pu ſillus ſibi ſimiles magno gelo cuſtodit:vt etu

am interminet᷑ ſub acerba imagine pena, Aſinaria moꝝꝛ

la peccatis hominũ coꝛreſpondet. Cloluunt᷑ eni peccato⸗
res moꝛe aſini circa mola iapidesm:et duriciã coꝛdis fi
gnatam in lapide ſemꝑ voluunt. girant ad damnabile
centrum a duricia ſeuicoꝛdes:et leuicoꝛdiã damno ꝓxi⸗
moꝛum et ꝓpꝛio ſemper girant. et in id redeunt vnde re
cedunt:et in id recedut vnde redeunt. Collo aſinus li⸗
gatur ad molam.et totũ coꝛpus eſt in officio deuoluen
di. ſic pꝛaui in magna foꝛtitudine vinculantur ad duri⸗
cie nephas:et omnia diſponunt᷑ ad impiã actionem. Et
eoꝛum mens ſemꝑ voluii circa idem· aut meditanone
peccandi:aut inuiſibili delectatõne.leu pꝛaua opis actio
ne.Mõ,/pgrediuntur in amplius ſpaciu aſini arca molã
ſed reuoluẽteſ reuoluunt᷑ quotidie circa ipam. Sic ani
ma pꝛauis delectatõnibo occupata id ſemp repetit vnde
electari cõſueuit.et efficitur abiecta et vilis:cũ ninis
iterat quod deliquit. Elnde ꝑ ieremiã ad hieruſale dicit
Quã vilis facta es: nimis iteras vias tuas. Alilis abſ⸗
q; dignatione aia efficitur:que ſemꝑeaſdẽ iterat vias
ſemitas peccatox. Sed aſinaria mola ſuſpender ad col⸗
lum.et ſubmerget᷑ in maris ꝓfundum vt qui aſinine vi

xit.aſinine puniatur:et eo crudehus quo pena eternabi

tur. Et quo malo aſſiduo delectatus eſt. carca cunus cen
trum reuolutus eſt.in pꝛofundũ inferni ꝑpetuo demer

gatur:et quod ligatuʒ tenuit in culpa. non diſſoluatur

in pena.
Se ſimilitudine manus pedis oculi ad tria bona in
quibus cõſtitutus eſt homo ᷣm mattheũ.
Capitulũü XXVI
Ntribus cõſtituit homine creatoꝛ omniũ deus
i vt operaret᷑.vt afficeret᷑.vt meditaret᷑ ſeu ↄtem
plaretur. Que voluit recte agi:in his iuſte man
dauit hominibo cõuerſari. cõtrarium vero ſub intermi⸗
natione diſſuaſit.et ſub imagine mẽbꝛoꝛum demõſtra⸗
uit diſcipulis:offenſioneʒ ab hominibus verbo arcens.
Si autẽ manus tua vel pes tuus ſcandaliauerit te:
abſcide eum et ꝓijce abs te.Bonum eſt tibi ad vitã in⸗
gredi debilẽ vel claudum:qᷓ; duas manus vel duos pe⸗
des habentẽ.mitti in ignẽ eternũ.Et ſi oculus tuꝰ ſcan
daligat te:erue eum et ꝓijce abs te.Bonũ eſt tibi cůõvno
oculo ad vitã intrare:qᷓ; duos oculos habentẽ mitti in

gehennã ignis Hinceffectus in manu affect? in ege:·
cõtemplatio ſeu intellectus in oculo deſignatu ſi ex

his ſcandalũ id eſt offenſio diuina ſeu ꝓxim oꝛiat᷑ꝛcare⸗

re melius erit q́; in ſua patratione cõſtantibus cũ illis

eterna damnatõne puniri. In omni homine duplexeſt
manus.duplex pes· duplex oculus.niſi natura deficiat
aut infirmitas tollat ſeu iuſticia.crimine ſuadente pᷣci⸗
aat. Sic ex imagine ſumpta duplex hoĩs actio eſſe põt.
bona qua placemus.mala qua ſcandalũ facimus. Sia⸗
ctio ſcandalũ pꝛeſtat:vtiq; mala erit. Ygitur mehus eſt
ſimplã eſſe actionẽ qᷓ; duplicẽ:vt ſit illa que placeat nõ

illa que ſcandalũ eſiat ifecti ad agencha iotiemſir.
ſicut pediba loca mutamus. Simplo affectu ſcʒ qui vir

tute veſtitur melius eſt diligere qᷓ; addere cõpoſitioneʒ

in his que naturã offendere habent:ſic de intellectu qui

ſignatur in oculo eſt pꝛoferre ſententia mus bic
iſtã rationẽ ſeruãdi oꝛdinis in ſimilitudimbo diſſeren⸗
dis:ſed alibi aliter ſunt dicta. eruntñ hocp argumen
to magno timentes ꝙ dertrala ſi vertunt᷑in ſcandalũ.
dimitti ſeu abſcidi iubent᷑ multomagis que finiſtra cen
ſentur. vt hoc nobis fiat ꝓbitatis exemplũ.qð in vltĩa
diſceptatõne ſiniſtrici repoꝛtabunt.dextralibo pꝛimo ad
eterna regna vocatis.

—

diuitias ꝓpter regna celox

De ſimilitudine paruuloꝛum ad ſaluandos ſcom mat
tleum. Capim XXVII

Aruulus qui natus eſt nobis.celeſie regnũ par

p uulis repꝛomiſit:ꝑuulis ſtatuit. Paruulos nõ
ſenſu ſed malitia querit ꝓpterea laluados oes
puulis cõparauit.Nã cum offerrent᷑ ei guuli.vt manus
eis imponeret et oꝛaret.et diſcipuli increpabat eos. ie⸗
ſus vero ait eis! Sinite ꝑpuulosvenire ad me.et nolite

eos ꝓhibere:taliũ eſt enĩ regnũ celoꝝ ſcʒ ſimmlũ.llias

damnati eſſent hoies ꝓuecte etatis: miſi puuloꝛũ ſimi⸗
litudo,/p puritate decurreret. Et paulo ſupꝛa vt aliã cuʒ
iſia cõnectam. equam ſimilitudinẽ poſuit:cũa diſcipu⸗
lis interrogare Quuputas maioꝛ eſt in regno celoꝛũ:

Et aduocas ieſus ꝑuulũ.ſtatuit in medio eoꝝ et dixit.

Amen amẽ dico vobis.niſi cõuerſi ſueritis ⁊ eſticiami⸗
ni ſicut puuli:nõ intrabitis in regnum celoꝑ. Quicũq;
eni humiliauerit ſe ſicut puulus iſte:hic maioꝛ eſt in re
gno celoꝝ. Et quicũq; ſuicipit talẽ puuluʒ in noĩe meo
me ſuſcipit Puritas et humnlitas innocentia in par
uulis veſignat᷑:quibo virtutibo ſuos vult chꝛiſias choꝛu
ſcare credentes. Naã puritas in ꝑuulis.qꝛ? nõ deſt doli
capacitas.innocẽetia:quia neminẽ ledẽtes cognouerũt:

humilitas.liberi enĩ ſunt a faſtu ſuꝑbie. Satagendum

eſt ad iſtas virtutes. ſine quibus nõ eſt ingreſſus ad re

gnum:et quibo ad intrandũ nulla ſera obſiſtit. Nam re

pꝛobatis ꝓpter murmurationẽ fact in deſerto cuncti
a vice ſimo anno ſupꝛa acceptis ioſue et caleph:ſolũ par
uulis ad terrã ꝓmiſſionis eſt repꝛomiſſus ingreſſus.vt
et nos virtutũ harũ ſuſcepta veritate in illis ꝓficamuſ
quoniã oĩa in figura cõtingebant illis. Qub cõfertur
in regno maioꝛitas:vt in regno eccleſie atq; ſuꝑno ille
ſit maioꝛ qui purioꝛ et innocentioꝛ atq; humilioꝛ fuerit
Necnõ et in ipis ipᷣe ſaluatoꝛ ſe recipi demõſtrauit.o
ſpicia ſunt chꝛiſti virtutes in paruulis cõſignate.vt per
puritatẽ introeat.quieſcat in innocẽtia:⁊ humilitas eũ
foueat gremio mollioꝛi. Et ipᷣe nõ altis coꝛde:ſed ſuam
ſapientiã pꝛeſiat puulis. Et alia ſcriptura dicit ꝙ intel⸗
lectũ dat puulis.Et pater celi et terre archana ẽ ſecreta
ſapientie ſue abſcondit a ſapientiba ⁊ pꝛudentibo: et re⸗
uelat ea puulis. Magna hominibo eſt appoſita retribu⸗
tio pꝛemioꝛũ:dum in paruuloꝛũ ſenſuʒ ire conent᷑
De ſimilitudine diuitis ad camelum.et ianue para⸗

diſi ad poꝛtã acus fm mattheũ. Caplm XxVIII

2Albundanter derogatũ eſt hoĩ nõ balo qᷓ; a ſe
h ipo. cum in ſuis actionibo. aĩalibsſrõnabilibus
cõparat᷑:et ad ipoꝝ cõſideranda opera ꝓ inſtru⸗
ctione ſepe remittif᷑. Et magna eſt bemgnitas ſaluato⸗
ris:cum bonos nos eſſe atq; vitare picula per ſilitudĩes
hoꝛũ pꝛemonuit. Vnde cũ vellet diuites cõmonere. di⸗
uitem camelo.diuicias onerib:xoꝛtã eterni regniacug
foꝛamini cõpauit Facilius eſt camelũ per foꝛamẽ ac
tranſire:q; d uitẽ intrare in regnũ celoxꝝ Hec ſimilitu
do ex ſupioꝛibus pendet.ab eo ſcʒ ꝙ diueſ nolebat relin
quens pecunias cheiſtũ ſequi. Ecce poꝛta regni celoꝛum
ecce foꝛamen acus:ecce diues.ecce camelus. SDicut igi
tur camelus ad foꝛamẽ acus.ſic diues ad poꝛtã regni ce

loꝛum. vt ſi poſſibile repietur camelũ acus ſoꝛamen ineę

ſeptimus

gredi: ĩc diuitẽ in poꝛtã regni celoꝛũ/.:ctermittimus
allegoꝛia que duos populos claudit:iudaicuᷣ atq; genti⸗
lem:moeibo dumtaxat in ſiſiimus. Sed acus cuᷣ intro⸗
ducat filũ: erit ne introductura camelũ.tiq; ſi poſſet
imnmitti. ſoꝛte magno tpis tractu in ptes ſubtiliſſimas
minutatus: ſic delicatus diues poſſet ſaluari conuerſus/
adhibita multitpis extenſione penarũ. amelus ſcz ru

dis homo facilius ſe paſſioni coa
ipꝛta aeus chriſto wit

in mentẽ cum ſimilitudinẽ poneret.exoneratus came⸗
lus.aut pꝛoniter inclinatus ingredit᷑: ſic diues abiectis
diuitijs autvſq;quaq; humiliatus in illis.poꝛtam foꝛte
ingreditur eternam. .

De ſimilitudine ſalutifere paſſionis ad calicẽ.ſcõm

mattheum. Q »„ Kapitulũ XXIX
Aſſurus ꝓ omnib penas et imurias.necnon et

p ignominio ſiſſimaã moꝛtẽ. in id nitebat puocare

ſequaces: vt paſſiombus intentatis nullaten?
Otractarent. et toꝛmentum fecerat ianuã ſumme vi⸗
te:necnõ vlut medicinale poculũ ſtatuerat ad cõſequẽ
dam illam ſuperã ſanitatẽ. PPꝛzoinde diſcipulis quereti⸗

bus in ſuꝑna cõſcendere. ac ꝑ dextrũ ⁊ ſiniſtrũ in ſuno
regno a dno ſituari reſponſum eſt.ſi ad paſſioneʒ parati
erant:quã p ſinulitudinẽ deſignauit ĩ calice dices· 5,,
teſtis bibere caliceʒ quẽ ego bibiturus ſum. Cito bibit
quod infundit᷑ canci: ſic paſſio veloeiter tranſit. Et qo li

quidũ eſt dilabit: et paſno tota fluit. Qd menſuram ha
bet ppetuũ eſſe nõ poteſt:calix aũt menſurata eſt potio.
Oo homo infert momẽetaner tpis eſt:nõ enĩ ꝑdurabilii
eſt hoĩm actio.Et ſi vulnera interũt.ſi moꝛte irrogant ·

nõ eſt ex eis facere duratura: eteniĩ ipa coꝛrupta natura

hoc ſtipendiũ habet in pena/Ged nec credat᷑ paſſio in ca
lice deſignari bibiles continente liquoꝛes:ſed in illo li⸗

qui taʒ facile abſoꝛbef᷑. Et nomẽ accepit calix a ca⸗

lida potione.quẽ architriaco iudido egrotantib biben⸗

ſepe illis attulit nitaerm. Miuros inuenimus calices
in ſacra ſcriptura. ſed ille facrus ſimilis ſalutifere paſi⸗

ſionis.in quo ſuã ſaluatoꝛ dñs poſiendit:quẽ dauidlõ
ge ante pᷣuiderat dicẽs.alice ſalutaris accipiam:et no

men dñi inuocabo Quẽ ſaluatoꝛ p oĩbus hibit qui moꝛ

tui erant:et ꝓ ommiba qui vita iſia ſungebant.et pom⸗

mibus qui lucẽ nondũ hmõi viderãt.et p omnibaqvſq;
ad finẽ ſeculi naſcituri erat:qui vt pticipes eſſe poſſent

pᷣdeſtinati erãt. Ypm enioĩbi

ferenter ⁊ varie:aliqinboxe aliquibo fide atq; dilectione.
cꝑ hoc paſſionẽ deſignauit in calicervt nemo timeret

chꝛiſto cõſecrari ꝓpoſita paſſione.
De ſimilitudine hypocritarũ ad ſepulcra ſcõm mat⸗
theum. ,; Capim XXX
D vitã et vt viueret deü hoĩem feciſſe ſcerptu⸗
ra ↄmemoꝛatet in eſum tradidit lignũ vite.ho
. mo wroillũ:vnde letũ incurrit. Et wolebat de⸗
Nii pᷣcepti cuſtodẽ in celoreponere:nõ in terra infra lapi
des ſepelire.Cũ vero fuit moꝛte ꝓpter peccatũ multatꝰ:
eſt infra lapides in terra ſepultus.ꝛoinde chꝛiſtus de
albatis ſepuleris cõparauit odibiles peccatoꝛes.ve per⸗
petue penalitatis apponens! Tle vobis ſcribe et phari⸗
ſei hyperite. qui ſimiles eſtis ſepulcris dealbatis.que
a ſoꝛis apparẽt hoĩbo ſpecioſa.intus vero ſunt plena oſſi⸗
bus moꝛtuoꝑ et omni ſpurcicia. Sic vos a foꝛis quidẽ
apparetis hoĩbus iuſti:intus aũt pleni eſtis hypocriſi et
miquitate Claret iſta ſilitudo amplius de ſeipa qᷓ; poſ⸗
ſet lingua diſſerere. Sed quia qui hyocritaliter viuüt
ſoꝛis ſeciẽ virtutis oſtendũt.ſed intoĩno moꝛtui.ideo
moꝛtuoꝛuʒ ſepulcris merito cõparant᷑ ex quibꝰ apertis

exalat fetoꝛ poxrendus.Ex h aRenin
punit offendit? primuſ. Etia in alio dicendi oꝛdine iſta
militudo diſſerta eſt.
hvpocritarũ ad ſerpentes ſecunduʒ
8

De ſimilitudine
mattheum. C Capim XXXI

Ana ratio ſed melius fides nouit deũ nihil cre⸗

ſ aſſe iniquuʒ in operibus naturarũ.verun tamẽ

. in naturis rerũ aliquid repitur vnde homo agẽ
de vite ſumat exemplũet vnde arguat Rſimilitud neʒ

da pꝛoponitur.et quamuis ſit amara bibent bus illam

(n — Lev 1 r „ ä õ 2cσ α — —

2 %=

re
N
i
e
ti⸗
no
ai
N
ik
6P
bd
o.
lif
n
Ur
nc
loni
n
ſen,
lun
Uces —
Paſe
dlö
tho
noe
my/

ent
N
one.
neret

peu
r

vvi

7

er⸗
nil
ne
ſſi⸗
idi
ſiet

ſt
de⸗
tis

n
,
di

ne⸗
ge
nej

2

De ſimilitudimbus Saluatoꝛis

peccantium vita. Quãobrem ſcribas phariſeos hypo⸗
critas dñs ſerpentibo cõſigurauit. Serpentes genimi
naviperarũ.quõ fugietis a iudicio gehenne Munqᷓ; ni
ſi amfractuoſe ſerpentes incedũt. ſic ⁊ in hypocritis nõ
eſt rectitudinẽ repire.et maculoſa pelle tegunt᷑ ipᷣi hu
mano placito exterioꝛes variãt ſepe moꝛes/ Gꝛadiũtur
ſuꝑ pectus toto ꝓtenſo coꝛꝑe ſuꝑ terrã.et animo et mo⸗
ribus ſup terrena repꝛobi ſemꝑ repũt· Diuiſa ẽ lingua
ſerpentů.et iniqui ſepe ſataguntvnitos diuidere. In ci
lo terrã accipiũt:⁊ ipi mihil Pt terrena ſapiũt:quo
1

rum gloꝛia in cõfuſione erit/ Inſinuatione dñi cũ mu⸗

liere inimicitias habent:oẽo repꝛobi aduerſant᷑ eccleſie

iſidiant᷑ calcaneo mulieris: tota intentio hypocritaruʒ
atq; maloꝝ vt in fine decipiãt/Oeſtant in intentõe.ſer⸗
pentis antiqui qui eſt dialolus imaginẽ. oẽs ſimulato⸗
et callidi:et cuius ſunt mẽbꝛa pſiciunt voluntatem
Begd cum dicunt᷑ genimina viperarũ/aut demonũ aut

malox hoĩm exiſtunt vita et moꝛibo ſectatoꝛes. Allius

radicois vnũqðq; eſt genimen.cuius ſapit omnino natu
ram.ſic et hoĩes illoꝝ gemmina cõpꝛobant᷑:quoꝛũ volũ
tatem pꝑficiũt moꝛeſq; ſea uun Einnſremot pꝛofecto
erant ſcribe ⁊ phariſei hypocriti cõtra quos ſaluatoꝛ hãc
ſimilitudinẽ ꝓtulit.vt qð dictum eſt illis cautela ſiet ſe
quentibus ceteris.et audientibus cunctis remedium
ſit ſalutis. .—
De ſimilitudine galline wl auis.quã in ſe chꝛiſt aſ⸗
ſumpſit.ſcdm mattixũ et lueãe- ſʒ Caplm XXXII
Ons et oꝛigo pietatis hminũq; redemptio et
fdiſperſopꝑ reuocatio chꝛiſtus pꝛofunda humili⸗
tas eximia et ineffabilis charitas.vt hominem
ꝑditũ reuocaret.cõtumacẽ argueret.nõ dedignatus eſt
in ſe galline oꝛnicis imaginẽ demonſtrare: quã aſſum⸗
pſit.fere ꝑ oĩa exercuit indefeſſe p omnibo.cum hieruſa
lem argueret oſtẽdit qð fecerat ꝑ ꝓphetas.qð in ſe facie
bat:qð ꝑ futuros facturus etiã erat·. Quotiẽs inqᷣt vo⸗
lui cõgregare filios tuos quemadmodũ gallina cõgre⸗
gat pullos ſuos ſub alas:et noluiſii Mõ cõgregat᷑ niſi
diſperſum.nõ diſpꝑgitur niſi qð receſſit a deo.et a quo re
cedens diſpergit᷑reuertẽs cõgregatur:ſed qui volunta
te ꝓpꝛia diſgunt᷑. incõgregationẽ tarde veniũt niſi re⸗
uocentur. Saluatoꝛ vero noſter cõgregaturus omnes
veit.qui ꝓplxtas ante pᷣmiſit.et ſeipᷣim in ſinulitudinẽ
viſceroſarũ auiũ tranſfoꝛmauit.Quotiẽs volui ꝓphetaſ
mittens cõgregare filios tuos in fidei vnitatẽ:et in il⸗
m vritatẽ que poſſeſſoꝛes ſuos oberrare non ſimt· ac
in illã dilectionẽ qua duo ſcʒ creatoꝛ et rõnalis creatu⸗
ra taliter cõnectunt᷑: vt neutrũ ab altero diſſoluat᷑.inꝰ
eſt oĩm cõditoꝛ.et in vnũ querit hoĩes cõuenire:ne no
cõgregati a iuſtis vltiomibus feriant᷑. Mam in exodo le⸗
gimus ꝙ ſi qua nõ fuerãt de agris cõgregata.a grandi⸗
ne perierũt:que autem cõgregata fuerũt reſeruata ſunt
Etant hoĩes diſpſi in agris et ſimiliter vagabant᷑: et cũ
deus pcuſſit egiptũ grandine cõſumpta ſunt. Diſpgun
tur ſiquidẽ hoĩes in actionibo ſuis.nec diuimis regulis
cõgregant᷑.ſed cum deus excandeſcit in acerbã vindictã
feriunt᷑:ſed ↄgregata reſeruant᷑. Sed qui nõ cõgregan
tur ad dñi diſciplinã:ↄgregabunt᷑ ad penã,. Hinc eſaias
dicit. Cõgregabunt᷑ cõgregatione vnius faſcis in lacũ:
et claudent᷑ in carcere. Et ſaluatoꝛ ſic ſanxit. Colligite
cicania:et alligate in faſculos ad cõburendũ. Lacus et

carcer atq; cõbuſtio ad penaʒ referunt᷑ eternã/ſed ſi ſub
alis domini cõgregantura domino pꝛotegentur. Hinc
pſalmiſta ait. Sub vmbꝛa alarũ tuarũ ꝓtege me: a fa⸗
cie impioꝝ qui me afflixerũt Sed hic quid de multipli

—

ci vice.quid de noĩe filioꝝ.quid de congregatione.q

alis. quid de cõtumacia renitentiũ:ld ſimilitudinẽ nõ

ſpectãt: neceſt pñtis intenti. Sed cur galline fiminitu⸗
dinẽ ipᷣe aſſumpſit ſuſceptũ ꝑſtringit oꝛdine. Gallia ců
filios initiare voluerit. incubat oins: paſtus pꝛetermit⸗
tit cõtinuũ queſtũ. Cum ad paſcendũ cõiter exierit. ſin
gulariter et ocius ipſa recedit. velut feſtina incubare o⸗
uis:dimittit᷑ plumis.rauca voce:ciw inuento nõ come⸗
dit. donec aduocauerit pullos quos alit. Pꝛotegit nul/
los alis.nocte atq; die ſi expedit incubat eis:et nullo ha
bitaculo cõtenta ꝙ pullis. de coꝛpe ſuo eis habitaculum
facit. Exponit ſe ad miluũ roſiro.pedibo alis.ſins alum⸗
nulis inimicũ.et tãto amoꝛe ad eos pfundit᷑ vt nec pꝛo
eis vereat᷑ quempiã notũ.Et ſi vnũ pulloꝝ clamantè et
ſegregatũ audierit:velut ſi oẽs de ficerẽt querulat᷑· Elni
ca vm. vnica omnibo. vnica ſingulis vna ꝓfecto in oib
eſt. Pꝛopter eos quos habet. aberrãtes querit: ꝓpter ab
errantes. habitos nõ relinquit. Incubat ouis ſuppoſi⸗
tis ſuigeneris: etiã ſi alterius ſupponant non ſpmt. Et
ſepe ducit ſuꝑ quibo nõ incubauit.⁊ fouet ſub alis aba⸗

liena relictos:dũ eos ſius in quãtitate ſiles aſpicit. Igi

tur ſaluatoꝛ ꝓpter oĩa iſta ſimilitudinẽ galline ſuſcepit.
Quis ꝑ ſingula hæc oĩa chꝛiſto coaptabit: Et ſi facerem
foꝛte nõ eſſem inſipies.qᷓ;uis in oĩibus inuenire neque⸗
am teſtimonia ſcripturarũ: ſed rei effectus teſtimoniũ
pꝛeſtat. Qund indigẽtia teſtiũ.cũ euidẽtia clamat Sed
ne oĩa indiſcuſſa pᷣtereant.claremus ſermones:vt pᷣJ⸗
ſtetur ꝑuulis intellectus. Gallinã infirmari ꝓ pullis lõ
ga expietia docet:et ernanir ꝓ eis vſus inclamitat.nec
iſta de ſaluatoꝛe ſcriptura reticuit:nmã eſaias eũ ſicante
puidit. nouiſſimũ viroꝝ virũ doloꝛũ et ſcientẽ infirmi⸗
tatẽ. Et paulus poſt factũ inſonuit. Semetipᷣm exina⸗
niuit foꝛmã ſerui accipiẽs:in ſimilitudinẽ hoim factus.
Maucedinẽ vocis expꝛeſſit in ſeipo.de chꝛiſto ꝓlxtando
dauid. Clamaui rauce facte ſunt fauces mee. Ded cete
ra pᷣtermittẽtes.in id comice intendamus qð de ſeipſo
ſaluatoꝛ apuit: moꝛte galline querẽs filios hoĩm ſub a⸗
lis ꝓtegere.Ale chꝛiſti bina ſunt miſericoꝛdia et veritas
iuſticia et pax.ſapiẽtia et amoꝛ.actio et intentio.lectio
meditatio.oꝛatio et cõtemplatio:potẽtia ſua et ſapiẽtia
ſua.gratia et gloꝛia. Et in ſeraphica ſpecie oſtenſus eſt
eſaie ſenas habenſalas.Hanc figurã qui legit intelligat
ARc Phoc magna nobis ſaluatoꝛis innoteſcit humilitas
dignatõis.et ineffabilis dignitio hũilitatis.vt galline
imagmẽ ꝓ nobis aſſumeret. ſub cui alis firmit ſperare
mus.de quibo pſalmiſta ait. Gilij aũt hoĩm in tegmiĩe ala
rum tuarũ ſperabũt.Gilij hoim ſunt oẽs filij ade vt ha⸗
bet hebꝛaic iermo. quib eſt omnis ſpes libertatis adem
pta · niſi ſyerent in tegumẽto alaꝑ dñi.qui eas expandit
vt nos aſſumeret:eas extendit vt nos ſub alis collige⸗

ret.atq; velut vnanimes frovarera pullis nõ re⸗
currẽtib ſub alis galline deſuꝑ miluo volante:poꝛro in
pꝛedã deuenient. Ele inferni erit eternũ nõ reſugienti /
bus ſub alas dñice crucis earũq; virtutis.vndiq; ſpiriti
bus malignis volitantibo vt filios hominũ rapiat: et in
eternã pꝛedã cruciando deducant/Ged lũcas nõ ſpeciẽ

imo genus expᷣſſit dicẽs. Quemadmodũ auis nidũ ſu⸗
um ſub pennis et noluiſti.Aluis erat chꝛiſtꝰ.et in ardu⸗

is poſuerat niduʒ ſuũ:vbi tpe pᷣſinito reponeret pullos
ſuos. Nam et paſſer inuemit ſibi domũ:et turtur niduʒ
vbi rexonat pullos ſuos/Sed multi reſugiũt eſſe pul⸗

lihuius ſolitarie auis.quia vere factus erat ſicut paſſer

ſolitarius in tecto:neq; nidus cõſtitutus ſub pennis eẽ
ſatagunt.ad ꝓtectionẽ et defenſionẽ a rapacitate milui
aut accipitris.circa nos inuiſe atq; inſidioſe volantis:vt

in mido ſuꝑne patrie reppnant᷑. NMam nidus eſt ipᷣe loc

vbi pulli oꝛiunt᷑:de quo ſaluatoꝛ nõ loquit. MNidꝰ eſt ipᷣa
cõgregatio ſeu multitudo pulloꝛũ ab vna oꝛnice wlaue

7

gum viſi rouis futuri. Libuit autẽ ij
dinẽ pꝛimã ponere in oꝛdine illax ſimilitudinũ quas in

Uiber

deſun incubante ouis eroꝛta. Yunta quem ſenſinn la/
cas nid ũ expꝛeſſit:vbi mattheus pullos edixit Midus ẽ

ſuꝑna patria:quã paſſer ſolitanus chꝛiſtus ꝓ ſuis pul-

lis revonendis inuemit. Et intẽtius cõſiderare nos an⸗
git ſil itudo pullox. qui nõ coitu aut geſtatione vterina
ſeu moꝛe hoim aut quadrupedũ oꝛiunt᷑.ſed ꝑ incubatõʒ

naſcunt᷑ ex ouis:quibo ſaluatoꝛ qs ſaluare querit aſſimi⸗
lat equidẽ nec immerito Poꝛro in ouis gallinarũ ſiue

gliarũ auiũ mihil videmus de carnibo.nihil de ſanguine.

nihil de oſſib. nihil de pennis . nihil de his qutura ſunt
vt ex eis pulli auibo incubantibo niant: ſed quadã ſpe.vſi

tato curſu nature.pulli exoꝛiii ſperant᷑. Moc idẽ in iactiſ
terra ſeminibo accidit et ſperat᷑. Sic enĩ in his qui ſaluã

di ſunt nihil apparet illius beatitudinis quã poſnidebuüt

ſed totũ agit᷑ in ſpe qua ſalui facti ſumus:que cũvidetur

nõeſt ſpes. Filij ergo dei ſunt in ſpe in hac vita degetes
Tonec reuelet᷑ in eis reuelatio filioꝝ dei.quã expectat ex⸗

pectatio rõnalis creature.que vanitati ſubiecta eſt nõxo

lens:ſed ꝓpter eũ qui eaʒ ſubiecit in ſpe. Hi idẽ fuiij ſpei

cõgregata in hac vita ſub alis diuine ꝓtectionis.erut ſi
lij beatudinis:cũ reuelabit᷑ in eis gloꝛia wris ſilijs cõfe
renda:Mã qð videt quis quid ſperat: Si aũt qð nõ vi
demus ſperamus ꝑ patientiã expectamꝰ:vwlut pulli nõ⸗
ſperant᷑ ex ouis futuri. Libuit autẽ iſtã ſilitu⸗

ſe chꝛiſtus aſſumpſit ꝓ ſeq; diſſeruit:q;uis pꝛima nõ ſit

in oꝛdine a ſcriptoꝛibo tradito euãgelice diſſertõis. ꝓ eo

ꝙ p ceteris humulitatẽ chꝛiſti et ennamtionẽ filij dei ſi⸗
Gniſicat: a quibo ſaluatoꝛ inceit.
De ſimilitudine chꝛiſii ad templum. ſecundũ iohã⸗
nem tanti. Lapitulũ XXXIII
Icut ex ſcriptura didicmnus ꝙ ſpiritus deiom
ſnium eſt artifer vt pᷣter altioꝛes intellectus qui
pñt attribui.etia hoc intelligar: qð ꝑ euʒ ars in

nature remediũ ſit hĩbo cõtributa. Meceni arts picia

opus erat. ſi in ſuis baſibo cõdita natura manſiſſet: ſed

merito delinquẽtiſ infirmiter inclinate.ſpirituſſanctus

ſua bonitate in arte ſubuemit. que imitaret᷑ naturã. et p

illa iuuaret᷑.que defeciſſet ocius.nec fulte viuere wotuiſ⸗
ſet. niſi ſibi ꝑ artẽ a dño fuiſſet puiſum qua multa facta
ſunt materia ſuppleta. nec omnia ꝓpter coꝛpus aut coꝛ

poꝛeã vitam:ſed etiã vt inihis exhiberet cultus omniuʒ
coditoꝛi. Inter ea vero que arte ad honoꝛẽ dñi ſurrexe⸗
runt.ſalomonis templũ magnũ ac mirabile opificiũ fu

it. cuius ſimilitudinẽ ad indaginem futurox in ſe ſalua

toꝛ woluit ſuſcipe:cũ exꝑterer ab eo potẽtie ſignũ.ſi ijre

illud templũ a negociatõne turpante tãto gelo mũdaſ⸗

ſet:vt etiã ꝓ flagello fumiculiſ vteretaui reſpondẽs ait
Boluite templũ hoc:⁊ in tribus dieb⸗ excitalvillud
Qõð quanqᷓ; ptuiſſet de illo templo ſic ſacere. tñ de ſuo⸗
coꝛne p illa ſimilitudinẽ dixit.qð ſic dixiſſe poſt reſurre⸗
ctionẽ apoſtoli ad memoꝛiã reduxerũt Maã quoto num
ro annoꝝ vt iudei reſponderũt.factũ erat templũ: tato
dierũ numero vno ſupaddito. fetus in vtero materno
ſoꝛmat᷑ vt aĩaʒ poſſit ſuſcipe. quanqᷓ wro in chꝛiſio fue⸗
nit accelerata cõditio. vt in inſtanti eſſet cõceptio ⁊ ani

ſeptimus

noſtre beatituctinis templũ etia penitus erat: quoniã in
ipo wlut in templo oes dicet gloꝛiã. Ype ei eſt templũ
ererne gloꝛie: ipe templũ beatitudims ſuꝑne. YApe tem

plum celeſtis patrie. in quo adoꝛabimus vnitare in tri

mitate. et trimtatẽ in vnitate venerabimur; in quõ ſuꝑ
oia ſpiritualia ⁊ coꝛpalia videbimus reſ plendere euſte

re drrate t vt familiarioꝛi ſermone qo dicimꝰ pateat

euangeliſta aptius mamiſeſtat cum dicit Hocaut dice
bat templo coꝛpis ſui. vt nõ aĩa ſiue deitas imaginẽ
gerãt ad templũ.ied coꝛpus ſiue caro dumtaxat:qmi ve⸗
lut in ſancto templo in illo habitat oĩis plenitudo diui⸗
intatis coꝛpaliter. Et a cõtemplando templũ nomẽ ac⸗
cepit. In ipo nempe oĩs cõtemplatio pſpicua ꝑ fidẽ ple
ne cõſutit. vt etiã quicũq; coꝛpus illud naſcens ⁊ cõuer
ſans.paſſum ⁊ moꝛiẽs.ſepultũ et reſuſcitatũ.palpatum
et in alta ſubuectũpꝑ fidei cõtemplationẽ agnouerit: nil
reſtat quid poſſit amplius cognoſcere ſuꝑ terraz
hoc templũ ſolutũ fuit in moꝛte:quoniã nõ aĩa nec dei⸗
tas ſolutionẽ ab inuicẽ aut ꝑ internetionẽ acceperunt.
Bolũ coꝛpus ab aĩa fint nõ tña deitate ſolutuʒ triduo

quieſcẽs.⁊ inſolubilit᷑ recõiunctũ.⁊ py triduũ excitatũvt

oẽs ad nouitatẽ reſurrectõis ad nouitatẽ vite. ad capeſ⸗
ſenda celeſtia ad ↄſiderãdũ in piculis ⁊ĩ moꝛtehumana

a deo poſſe cõſeruari naturã ꝑiter ercitati ipi

totiẽs ab hpĩbo ſoluit᷑.quoties in al:quo iu gicat.aut pec
catũ ericiale cõmittitur.ſed totiẽs in nobis hmõi tem⸗
plum reſcimus:quotiens agimus virtutum viuificãs
triduanuunm.
De ſimilitudine ſerpentis quã dñs ſaluatoꝛ aſſum/
pſit.ſcom iohannẽ tm̃. ʒ Capim XXXIII
Vi ſerpentinos abhoeret anfractus in homib;
q malis nõ in natura ſerpentis gquem ipe creauit.
edignatus nec eſt ſerpentis ſimilitudinẽ ſume
re.nõ repentis naturaliter ſuꝑ terrãſſed artificialiter fa⸗

ci. et in ligno ſuſpenſi: ad auferendã ex ſerpentinis mo⸗

ſibus plagã. Na cum conaref inſtruere atq; ad fidẽ tra⸗
here nichodemũſimilitudine ſerpetis ane ent
moiſes exaltauit ſerpentẽ in deſerto: ita eraltari opoꝛtet
filiũ hominis:vt oĩs qui credit in ipᷣo nõ peat:ſed habe⸗
at vitã eternaã . Sup murmurantẽ populu igintos ſer⸗
penteg dũñs miſit.vt culpe pena in
Et qui moleſtia in coꝛpe patiunt. cque⸗
runtur de ipᷣa iuſticia.et diuina iuſticiã arguuũt. t mur
muratid hiliuſcemocdli ſimilitudinẽ Pabebat pi abebat puaricatio

nis ade:oñieq; malũ ab illa ſumpſit exoꝛdiũ/ Et ſerpẽs

nunc ſerpentes moꝛdent murmurantes in penajn:
qua liberant᷑ a viſione ſerpentig in alto ſuſpenſi. nõ na⸗
turalis ſed artificiati. nõ ſe modẽtis ſed moti.nõ ſi uꝑ pe
etus tepẽtis.ſed in phalãga pendẽtignõ cãrnei ſed erei
nõ terra bõedentis ſed appetitu edendi ptte cartis
Kuius io peimi illius ſimilitudinẽ ſaluatoꝛ accepit.ſi⸗
gnificans ꝙ alte ſuſpendendus erat in cruce.cuius aſpe

operante dialvlo vcepit. Et dialolus in lerpente 8 —

4 Y1 . 4
ſam euam ſedurxit:ſcilicet vt laberetur in culpam 1 t
9

ctu hũana infirmitaſ ſanabat᷑:⁊ hõ curabat᷑ a ſerpẽte an
tiquo peuſſus. Hec p naturã facta eſt ſalus ſed arte diui

matio. et oĩs cõpago membꝛox:molestũ coꝛnis cõmu na:qua ſine ſemine humano in aluo virgineo fact? eſt
ni moꝛe ꝓceſſit agis auũt ipe templũ allegoꝛicũ erat filius dei homo, Mec ſe mouebat. ſed oĩg ſua referebat ĩ
cu coꝛpoꝛe ſuo eccleſia: etenim ſi qua erãt in uũlo templo .

ipim figurabãt & ſi quis velit apte cognoſcereꝛin wlu

mine regi eius cditionis legat Piſtoii oraieren,
plum ſimiliter eratſe pꝛeterqᷓ; in ipo nu la ſit moꝛum

actioa ſpꝛohata.nullaq; deo grata moꝛalitas. nulla do⸗
ctrina inſtruens ad celeſtia cꝗ

huius templi ꝓdierit
et ſimilitudine expꝛeſſit

ſſenga: niſi que de woꝛta
tipe templũ docebat in teplo:ſ

ſtans in ill Et anagogicuz et

inclinguerat pectus coꝛ ſiue coꝛpus ad vilia et ter⸗ 3

Hbr d eüu miſerat: ſemp inſinuãs ꝙ a ſeipo nõ erat.
rena:ſʒ ſuſpendebat᷑ coꝛpe in ligno mete aũt in rela. 4.

erat carneus quia deus ſed vt homo:nò ex humano ſe⸗

mine factꝰ homo:ſed ſpirituſſancti m ſterſo Erelle.ſo⸗

noꝛitate facti. Nihil enim a ſeculo tã alte retvauit:quan
qᷓ; dei filius ſuſpenderet᷑ in cruce.Nihil tam ſudlime in

tonuit qᷓ;ꝙ moꝛte vnius moꝛs oĩmvinceretur.et ligno

—

—

N
pli
e
m,
is

affirxus in inferno affiros deſigeret. Sonuit ipe voce ſe⸗
ptena liguo pendens:et in lachꝛimis et clamoꝛe valido
exauditus eſt ꝓ ſua reuerẽtia/Lerrã nõ ↄmedit. Nullo
enĩ aco terrena ſed celeſtia ſapiebat.et oẽs pꝛohibuit
theſaurigare in terris:ſed ſuaſit tlæſauriare in celiſ.Nõ
comedit terrã.quia ſibi nõ incoꝛpoꝛat eos qui ſunt ter⸗
renis affixi:niſi mente ſaltẽ ſint ab ipa diuſi.Nõ eos aſ
ſumit quoꝝ gloꝛia in cõfu ſione facta eſt:quia terrena ſa
piunt.Non ſibi adeſt taliũ aꝑpetitus/Huius ſerpentis
ipᷣm figurãtis ſimilitudinẽ ſaluatoꝛ expꝛeſſit ſic exalta⸗
tus in ligno.cuius ſideli aſpectu omnes ſanant᷑:qi ni⸗
ſi aſpicerẽt damnarent᷑/Pꝛoinde adiunctũ eſt vt oĩs
qui credit in ipᷣo nõ perłat:ſed habeat vitã eternã / Ygi
tur exaltatus in cruce coꝛpe ſiquidẽ.nã deitate vel aia ex
altari nõ poterat:et moꝛtuus eſt exaltatus. Ergo in eũ
fidei dirigat᷑ aſpectus.quia qui credit in ipᷣo pᷣſertim in⸗
carnato vel nato/et nõ in cruce moꝛtuo exaltato.nõ erit
liber a ꝑditione:nec ſalutẽ oſequet᷑ eternã.Qui vero cre
dit in ipᷣo exaltato in ligno.in ipᷣoq; moꝛtuo.habebit bea
tam vitã. Erpedit oẽm interioꝛẽ aſpectũ in illũ exaltatũ
dirigere:ſi nõ ꝑire decreuimus. Et ſi exaltatũ in ligno/
penali credendo diligimus:⁊ diligẽdo ſideliter credimꝰ
exaltab imur in ſuꝑnis.qm̃ exaltatio penalis erecti ligni
noſtrã exaltationẽ in ſupno regno ꝓmeruit: vt nõ ſoluʒ

nõ peamus ſed vitã habeamus eterna/ M potuiſſet ge,

nus humanũ ab antiqui ſerpentis fraudibo ſibi ſimi⸗
lium moꝛſibo liberari.iſi in foꝛma heremitici ⁊ inſenſi⸗
bilis ſerpentis ipſe fuiſſet erxaltatus in cruce:qᷓ;uis ipſe

aliter potuiſſet. AUtrũq; pfecto wrũ eſt et ꝙ aliter genꝰ

bumanum liberari nequiuit:et ꝙ deus alter potuitiF
aũt ſerpens ereus inſen ſibilis erat nõ refert᷑ ad infirmi
tatẽ nature ꝓ eo ꝙ inſenſibile a ſenſibili minoꝛat᷑.ſed ad
impaſſibilitatẽ diuine natuxe:qua necin cruce necali
biattigerũt intlicte coꝛtoꝛi hoeride atq; ſeuiſſime paſſio/
nes/Inſeremo celebꝛata eſt illa ſuſpenſio ad medelã:
qm̃ illic ꝓłm ſerpentina tabes infecerat. Et homo qui⸗
dem nõ peccauit exiſtẽs in celo ſed angelus.ſed ſub ce⸗
lo velut in ſqualenti heremo deliquit in terra:in qua ſi⸗
bi chꝛiſtus ſua ope ſubuenit moꝛitur moꝛte ab impijs
exaltatꝰ in cruce.vt infoꝛma ſerpentis ſerpẽtinos moꝛ⸗
ſus excluderet:ne exhiberet᷑ diuina dictante iuſticia dia
wlo ad repugnandũ foma hoĩs quẽ vecepit.⁊ foꝛma ſer
peñntis in qua ſibi male ſuaſit. vt in vtraq; cofuſus per
dei iuſticiã multaret᷑ et homo liberaret᷑. Igitur vnigeni⸗
tus dei filius in foꝛma hominis quã dialolus in ſerpẽte
decipiens ſibi aſciſciuit ad culpã.deinde aſciſſurus in pe
nam.moꝛit᷑ p liberandig omnib exaltatus in cruce:ac⸗
cipiens illã in heremo ſilitudinẽ ſerpentinã.
De ſimilitudine chꝛiſti ad ſwonſũ et eccieſie ad ſpon/
ſam. ſᷣm mattheũ iohannem et mrennmn.
Caplm XXXV 75
Pongens recte agentibo hereditatẽ eternã qui
ſ ſe patriarchis et ꝓphetis vnturũ et humanã
naturã aſſumpturũ infallibili pollicitatõue ſpo
pondit:nec violentia cuiuſpiã coactus.ſed ſponte illã aſ
ſumpſit:moꝛtẽq; ſuſcepit. Sponſi nõ coꝛrupturi ſpon⸗
ſam ſed caſtficaturi fimilitudine accepit.quã baptiſta
ſohannes pꝛimo edixit:deinde chꝛiſtũs aſſeruit. Mã cuʒ
iohannes ſuos diſcipulos vellet de chꝛiſto ꝑfecte inſtru
ere.ac etiã ſeipᷣm ab illo minoꝛare pfecte decerneret chꝛi
ſtum appellauit ſponſum.ſeipſum eius amicuʒ dicens.
Aui habet ſponſam ſponſus eſt. Amicus aũt ſponſi q̃
ſtat et audit eũ:gaudio gaudet ꝓpter vocẽ ſponſi Locu⸗
tio iſta relatõne ꝑſtringit᷑.vt ille ſit qui ſvxnſam habere
cõuincitur.ita ⁊ que ſponſum habet ſponſa dicat᷑. Sponn
ſus ẽ chꝛiſt! ſcʒ eccleſie:a ipa ſponſa nemini niſi chꝛiſto

—

— . P rer m v.trn S. rr -
cNn herrr en, ſee 4 „„D .
— 7* — N . yer —

1„ . „ 4 —
₰W* . — AQfA —* ,

De ſimilitudimbus

ſcʒ eccleſie:⁊ ipᷣa ſponſa nimini niſi chꝛiſio. Chꝛiſtus ſpõ
ſus ꝓmiſſus atq; optatus.maxime ꝑ ſanguinẽ eccleſie
factus eſt ſponſus:vt dixit ſephoꝛa moiſi. Sponſus ſan
guinũ tu mihi. Qðò illa dixit ob circumciſionẽ filij:qð
eccleſia melius dicit in virtute ſanguinis ꝓ nobis effu⸗
ſi. ex quo ipſa nata eſt wllut eua de latere adesm quo lo⸗
ta et munda niteſcit. Lauit enĩ nos a peccatis noſtris in
ſanguine ſuo ex quo redempta:tenebat enĩ es diabolus
in humana natura in ada coꝛrupta captiuã. Minc apis
ad epheſios ſcribit. In quo ſcʒ chꝛiſto habemus redem
ptionẽ ꝑ ſanguinẽ eius et remiſſionẽ peccatoꝝ:fᷣm diui⸗
tias gratie eius. Et petrus in canonica ſua diat. Sclẽ⸗
tes ꝙ nõ coꝛruptibilibo auro vel argento redempti eſtis
de vana veſtra cõuerſatione paterne traditõnis: ſed pꝛe
cioſo ſanguine quaſi agni incõtaminati et immaculati
chꝛiſti ieſu. Quã ſic natã lotam atq; redempta miſtice
atq; p moꝛibus ceſponſauit:vt vnus ab altero reſpecti⸗
uo miſterio nomẽ accipiat. Oinit nãq; dñs ꝑ Oxee in ſt
gura:futurã eccleſiam pintendens. Sponſabote mihi
in ſempiternũ:vt nõ ſit ſeꝑabilis copula hicet in futu⸗
ro.qua chꝛiſtus ſue eccleſie copulat᷑. nec poſſit celebꝛari
diuoꝛtiũ a natura humana qua afſumpſit: necab ecle⸗
ſia quã ſanguine conſecrauit. Sed cum ſempiterna ſit
deſponſatio pꝛimit? celebꝛata ꝑ alios moꝛũ anulos ipᷣaʒ
ceſponſat:vt nõ ſolũvnus digitus ſolito moꝛe anulo de
coꝛatur:ſed etiã quinq; digiti anuloꝝ pulcritudine ful⸗
geãt.Pꝛoinde ſubſequit᷑. Oponſalv te mihi in iudicio.
Aptus anulus quo ſponſus eternus ſponſam adoꝛnat.
quã nõ vult iudicare:ſed potius a iudicio liberare. Ju⸗
dicium eſt. Inqᷣt enĩ apls. Si noſmetipos iudicaremꝰ
nõ vtiq; iudicaremur. Cũ iudicamur aut a dño coꝛripi
mur:ne cũ hoc mundo damnemur. Sed quoniaʒ nihil
bene ſit qð iuſticia caret:anulũ etiã iuſticie ſponſe dedit
ESponſalv te mihi in iuſticia. In qua opoꝛtet vnũquẽ
q; viuere:atq; hic et in futuro in cõſpectu dñi apparere.
Vlnde dauid dicebat.Ego aũt in iuſticia apparewoſpe⸗
ctui tuo. Ille poꝛro in iuſticia ↄſpectui dñi apparet.qui
ſemp ſe coꝛã deo aſtare cogitat.et ꝙ deſup eum deus ſ⸗
aſpiciat:et nil agit vel amat qo iuſticia repꝛehendat. Er
qui oꝑatur iuſticiã exaltabit᷑. Et eraltationẽ ſponſe q̃rit
qui ſempiternus eſt ſponſus.et iuſtioa liberabit a moꝛ⸗
te ſcq; eterna:in quã neminẽ vult chꝛiſtus dñs introire.

Heẽroꝛnat miſericoꝛdia poſſeſſoꝛẽ:et qui illa eſt ſultus? ⸗·

miſericoꝛdiã cõſequet᷑ a dño.Hinc ſponſatoꝛ ſubſequi
tur· Sponſabote mihi in miſericoꝛdia.Tali pacto ſpõ/⸗
ſa ſponſo iungit᷑:vt ſicut ille miſericoꝛs eſt. et illa miſe⸗
reatur.ld quod ſaluatoꝛ in euãgelio nos hoꝛtaf.Eſtote
miſericoꝛdes ſicut paterveſter miſericoꝛs eſt.Anulo mi
ſericoꝛdie oꝛnatus exiſtit qui oibus animo miſeret᷑·ſiue
ſpiritualẽ egeſtatẽ ſiue o Birn inediã patiant᷑: etiam
ope ſubuenire nõ poſſit, Et qm ſi ſeri pot multis eſf c, .
opibo impendendũ. idcirco alio anulo ſponſam inueſtit
dicẽs. Spõſabo te mihiĩ miſeratõibo.vt diuerſis oꝑpibz

diuerſis indigẽtib multiplex miſeratio, Et qm inter e .α,.

tera que inter ſpõſum et ſponſaʒ delectabilẽ copulã ſer⸗
uant dicit᷑ eſſe ſides.ne violatio ꝓmiſſoꝛũ obueniat.ne
plus ſponſo aliꝰ placeat.et ne adulteriũ pꝛius in aio qᷓ;
in coꝛpe meditet᷑.nam ſi alius a ſponſo amoꝛ in aĩo ſedẽ
tenet.qui iura ſponſalis amoꝛis immutet diſtoꝛqueat
aut minuat.etiã ſi opus nõ ſequat᷑ illicitũ iam in aĩo iu
ra ſponſalia violant᷑ pinde qui ſidelis eſt.ſponſuſq; ve
rax ſub decreto ſidelis anuli ſponſaʒ ſibi ſubarrat dicẽs.

—,

ſatio in fide ſponſi. dumtarat plena habet ſcientiã. Nõ
enĩ in hac vita hominibꝰ alia cognitio verioꝛ progatur.
cum odipm wem miſe vigilamiis Preſertim ſi bunc

——–

TLiber ſ eptimus

anulũ nõ abijcimus per idolatrie ſpecimen aut p aliund
inſfidelitatis crimen.ſi fidei circulũ in noſtris digitis ir

remote ſeruamus.longe ſtabit omnis iniquitas: nece⸗
rit vnde ſponſus de ſponpſa poſſit iuſte cauiari.ſi eꝰ pꝛo
miſſa incòcuſſa ſeruant᷑:vt nõ ſolũ ſides in aĩo:ſed anu

lus ſidei ſit in manu.quoniq fides ſine operibw moꝛtua
eſt. Et ſicut ſponſus tpalis ſponſam ſuaʒ vt valet ꝓ ſuo

placito oꝛnat:ſic et qui ſponſus eſt ſempiernus.cui ni⸗

bil deeſt quin ſponſe ſue eccleſie ſeu cuiuſiibet aie poſſit
Poꝛrigere ad oꝛnatũ. dedit virtutes quibo oꝛna re f.iacra

menta vbi lauaret᷑.pcepta in quibus erudiret᷑: beatitu⸗

dinẽ qua cũ ipo in ꝑpetuum frueret. Similiter et cum

interrogaret᷑ de ieiunio ſuor diſcipuloꝛũ.in reſponſione
ſe ſvonſum appellauit.cinus amicus ſcʒ iohanes bapti⸗
ſta. in quo ſignat᷑ ois mulritudo pꝛeconũ qui ſiat et au⸗
dit eum. Otat in gradu vocatõnis:et in quo poꝛdinatꝰ
eſt nõ pꝛeſumẽs plus appetere.aut in plurnbo ie ingere
re qᷓ; qð ſibi poſitũ eſt:nec opimone attollit᷑ plus q; ſibi
a writate cõcedatur. Oic ſtabat in quo poſuus erat io⸗
hannes:vt nec opinione populoꝝ exiſtimantiũ eu eſſe

chriſtũ.nec queſtione diſcipuloꝝ iupꝛa id qð erat fereba

tur in aliquo.exemplo cuius ſi vita fideliũ ageret᷑:de ſu⸗
perbia nulla vel modica querela cõſiſteret. s ꝓpꝛiü eſt

ſupboꝝ ſupꝛa ſe culpabiliter tolli.quos iuſta pena conſe⸗
quitur: vt et ipi mereant᷑ ad ima demergi. Et audit euʒ
cocentẽ.cõminantẽ.et ꝓmittentẽ et pꝛecipiente ad obe

diendum iuſſioni:ſicut ille decernit nõ ſicut ipe volue/

rit. Et gaudio gaudet ꝓpter voceʒ ſponſi.Nulla ſuauioꝛ
voxqᷓ; vox chꝛiſti:nmulla delectabilioꝛ ad audiendũ. Nul⸗

la facilioꝛ ad agendu.cuʒ mil fieri ſanxiat quin pꝛimo ad

pficienduʒ gratiã cõferat:nulla vtilioꝛ noſcitur eſſe ſt
18

ſactũ. Ideo gaudio gaudet amic ꝓpter vocẽ ing
vox ſponſi ad oꝛnatũ ſponſe pfertur.et dearticulat in his

que ipam pꝛepediũt: diſſerta omnino eſt in his que ad
vitã expediũt. Gaudio ꝓtinus gaudet ad vocem ſponſi
qui ſe nouerit legitimũ membꝛũ ſponſe:ad cuius oꝛna
tum eternũq; ꝓfectum ſempiternus ſponſus intendit

Amicus ſponſi chꝛiſti. membꝛũ eſt ſponſe chꝛiſti. naʒ ſi
cus n ſt. et ſi

amicus nõ eſt: membꝛũ ſponſe nõ eſt.et ſi membꝛũ ſpõ
ſe nõ eſt:amicus ſponſi eſſe nõ pᷣt.Et ſi amicus eſt gau⸗

—

nobis
at ſiue minet᷑.ſiue cõſulat.ſiue pᷣcipiat.ſiue phibeat. ſi⸗
ue diſſuadeat delectabile.ſiue ſuadeat ſiue ꝓmittat vi⸗
tam eternã. ſiue auferst terrenã ſubſtantia. Ele quibus
vox iſta cõturbat auditũ v qui nõ audiũt:crudelius ve
qui audiũt et cõtemnũt.Euge autem his qui ad ipᷣa

det: ſi gande amicus eſt. Verioꝛ amicicia chꝛiſti put in/
eſt ad vocẽ eius inexceptuate gaudet: ſiue terre/

poꝛe cõtremiſcant. .
De ſimnilitudine lucis quã ſe eſſe ſaluatoꝛ dixit.ipᷣeq;
aſſeruit· ᷣm iohannẽ tm̃. & Caplm XXXVI

AUcem habitare veũ inacceſſibilẽ apls ſcribit.
I qus aliam intelligere pꝛeter ipᷣm catholicus in

tellectus abhoꝛret. Nõ enĩ eterna lux aliaʒ qᷓ; ſe
ipam inhabitat. Et mhil inacceſſibile ſaltẽ mtellexerim

cognoſcens. ux nihil ab extra particips.in ſeipᷣa tota
et ſimpla manens: creauit coꝛpoꝛeã lucẽ ad illuminatio

nem eox que infra iſta celi cõcaua ſunt recluſa. Et pdu

xit luciferũ inobſcurabilẽ in tpe ſuo. qui poſſet illumi⸗

nare hoim mentes. quas lucifer tetratus tenebꝛis hoꝛ⸗

rendis obduxerat: qui ſeminario ſpirituſſancti nõ hoĩs
ex aluo virginali eductus.et

yellet thxoꝛia et actu illuminare tetros in ſimilitudine
lucis noĩatus eſt. et ipe ſic pꝛedicando diſſeruit. Mã eu⸗

ò

reſonantẽ gaudio mentis exultant:etiam ſi ob eam coꝛ

niſi eum qui euangelicũ intellectum tranſcendit:ſimi⸗ 3
liter et humanũ.Qux ſeipam vidẽs:et mihil extra ſeipa

ate moꝛe hoĩm coaleſcẽs cũ

j

angeliſta Lux in tenebꝛis lucet:et tenebꝛe eam nõ com
pꝛehendeꝛũt. Et alibil Lux venit in mundũ:et dilexe·⸗
runt homines magis tenebꝛasq́; lucem Et aꝑta locu⸗/
tione dixt Ego ſum lux mundi Et alibi hoe idẽ reite
rauit Quadiu ſum in mundo:lux ſum mundi Etad )
credulitatẽ lues ammauit audiẽtes Hum luce habe⸗ 76
tis credite in lucem: vt filij lucis ſitis Et paulo poſt.
Ego lux veni in munduʒ Omniaiiſta mid redeut: vt ⸗
chꝛiſtus lux vera ſit atq; dicatur. O; ſi vera lux eſt: nõ de
bet dici lux ꝑ ſimilitudinẽ ſed per ꝓpꝛietatẽ M ſi ſic: rru⸗/
ſira inter ſimilitudines aſſumptasa chꝛiſto luceʒ poſui
mus. Sed hoc me in ſimilitudine tractare pꝛemonuit:
quoniã in chꝛiſto fuerũt quedã que nullo mõ ſimilitudi
nem in rebus.exemplũ in angelis aut homimb habue
runt/QAuedaã vero que q;uis ſibi ſumma excellentia cõ⸗
uenmirent:nihilominus tamẽ ꝑ ſimilitudinẽ repertã in
rebus clarius ſunt diſſerta. Et ex hoc qõ eſt nullam ha⸗
bet ſimilitudine expꝛimentẽ/qð deus eſt. nec exempluz
explicansqð ex ipo geſtum eſt:et agnominationẽ oĩno
nõ recipit. Pꝛoinde ſi quid de illo per quoꝛumcũq; noĩa
dicit.p ſimilitudinẽ diſſerit᷑ omnino:cum infinite plus
ſit q; ꝑ quod vici poteſt. Sunt vtiq; res in oꝛdine ſuo
ſibi a deo inſito.quid alte atq; mire opatõis habentes:
quarũ ſuſcepta ſimilitudine ipᷣe nobis pamplius inno
teſcitAc pᷣ oc quia Seſrẽt hHominibo loque⸗
batut quos erudire volebat.pꝛo ſalute ipoꝑ vt lux abſq;
nubilo ſe pꝛetulit pt eum ſequeretur qui nollet rema⸗
nere in tenebꝛis/Quoniã mhil querit᷑ ante lucem:nec
qui quereret qutapia in tenebeis inueniret. cuʒ omnia
cognoſcant᷑ in illa quanq; coꝛpaliter poſſet homo in te
nebꝛis aliquid qu erere ſica inuenire:ſed nõ niſi antein
luce cognouerit. ueſitiͦ iait wonund gquogd erat beati⸗

——

tudine cõſequi: ante luce que chꝛiſtus eſt nõ poterat in
ueniri.Hinc pſalmiſia dicit. lanũ eſt vobis ante luceʒ

ſurgere. Qui ſurgunt ante lucẽſepe cadendo leduntur
et ſi querũt inuenire nõ poſſunt. Elanũ igit᷑ fuit omni⸗
bus ante lucem ſurgere:cum nequirẽt inuenire q̃ſita.
Surrexerũt patriarche.ſurrexerũt omnes ſancti vete⸗/
ris teſtamẽti ad actiones honox operũ:ſed ante lucẽ ex⸗
oꝛtam.et in cruce coꝛpoꝛe membꝛifractã.ſurrexetãt in
vanũ ſuoꝝ bonoꝛũ operum beatitudinis non capientes
efretüſihei aũt peruacue ſurrexiſſent:niſi futura lux
chꝛiſtus ſcʒ ieſns in carne venturus pꝛius ꝑ fidem eoꝛũ
ſurrexiſſet in coꝛdib/Omnes vaniſſime ſurrexerũt in
potentijs et ſapientijs huius ſeculi ante chꝛiſtũ/lucem
moꝛum et inuiſibilis mũdi teatitudine regmi æei
turi lucis ſimilitudinẽ merito chꝛiſtus accepit.ante cu⸗
ius oꝛtum nemo bene aliquid fecit necvtiliter.ſed pane
reREKEX amfractibo lux. nec ſua directione decli αοr
nat in alterã partẽ· Offert ſe obiectis coꝛpoꝛibo: et ſui
radijo omnia eque pfundit. Nõ accipit hoc coꝛpus plus
qᷓ; aliud coꝛp’.recipit᷑ñ aũt magis a coꝛpoꝛibo diaphanis
vt ab aere qui ab ipſa et extra repletur. Et coꝛpoꝛa cri⸗
ſtallina quanq; ſolida. intus et exterius ſubito cum lux
affuerit penndnfeil iſ wors que chꝛiſtus eſt pſonã
hominũ nõ accipit.ſed illas que ipm amplius exvirtute
recipiunt.vt ſi nõ ſonerun aacepte⸗ tamẽ eſt ipe vir⸗
tutum.nam diaphanitas ipſarum homines aptat ad lu
cis huius ſuſceptionẽ/Cõtarium ſuum lũr incogmituʒ
eſſe nõ ſinit. Oſtẽdit hominibo chꝛiſius que ſibi nõſuo
ſed damno moꝛtaliũ aduerſant᷑. Cenebꝛas nõ illumiat
ſed depellit. igeo tenebꝛe euz nõ cõpꝛehenderũt. Spler
doꝛ cuiis vt lur erit fugans tenebꝛas nõ pᷣſeruans. Mõö
enim illuminat peccatoꝛesvt ſint peccatoꝛes.ſed ab eis
peccatoꝛũ tenebꝛas ꝓcul pellit. cum voluerint filij eſſe u.
ciget effugatis tenebꝛis lux ſubſequitur/Et de vtrach

2.1
, — –— — . *

ſ

2———

rurſus poſt tenebꝛas ſpero lucem. Obtenebꝛantur ho⸗ rationẽ.ſpemq; proganda clamat vicens Ego ſumo⸗
R mines tenebꝛis peccatoꝛum a quibus lux vera recedlt: ſtium ouiũ:ꝑ me ſi quis introierit ſaluabit᷑ . In omni⸗
,et rurſus ſperari poteſt omnino ipſis depulſis. Obſcu bus edificijs cõſtruendis et in comptis domiicationi⸗
rantur homines in moꝛte. cum in pꝛimo parente hu⸗ bus ad habitandũ cõſtructis:de oſtij diſpoſitõne peius
8 mana natura multat᷑: ⁊ poſt moꝛtis tenebꝛas cõtio fide cõtenditur. Ouo nempe domicilia ommpotẽs ipe oſtru
lium rurſus lucẽ reſurrectõnis exꝑctat. Inqt eni ipſe. xerat. Elnũ in laboꝛe.alterũ in requie.vnum ad agon?᷑.
i Eso ſum reſurrectio ⁊ vita/Et ledentib in tenebꝛis in alterũ ad honoꝛẽ· vnũ in virtute:alterũ in beatitudine.
t. regione vmbꝛe moꝛtis:lux oꝛta eſt eis. Chꝛiſtus luxnõ vnum in gratia:alterũ in gloꝛia.vnũ in via. alterinmn in
ſibi oꝛtus eſt. ſed his qui ſedebàt in tenebeis:et in tetra patria. vnum eſt eccleſia:alterũ eſt ſuꝑna patria. hoc in
le libus peccatoꝝ edibus habitabat Mö indiget lux ſeipſa mundo ſub celo:alterum in empirreo celo. Et his duo
nec in ſuã valitudinẽ aliquid facit. Nulla indigentia dei bus domicilijs dumtarat vnũ oſtium fecit vt neq; in ec
filius pꝛemebat᷑:p nobis oſtenſus eſt vt lux exſtens in cleſiam miſi per eũ poſſit eſſe ingreſſus:et ad ſupernã pa
n ſe inacceſſibilis refer i coꝛpales tenebꝛas fu⸗ triam nemini pateret acceſſus. Nam nemo chꝛiſtianus
at· Et chꝛiſtus ſpiritualis lux tetras mẽtes illuminat niſi p chꝛiſtũ:memo ſaluus niſi per ieſum. Nulluũ ſaluat
; ec eo ſenſu dictus eſt lux.quo facies eius reſplenduit uia ieſus niſi quia chꝛiſtus.anteqᷓ; aliquis fuerit chꝛi⸗
1. ſicut ſol:aut qꝛ coꝛpus eius poſiet gloꝛiſicatõnis ſplen⸗ ianus. quia chꝛiſtus oſtium eſt ad eccleſia: quis ieſus
is doꝛevniuerſa que celi ambitu cõtinent᷑ melius q; ſol an oſtium eſt ad gioꝛiã ſempiterna. In chꝛſtũ crededo ho⸗
1 tiquus ſulgoꝛihhilluſtrare: ſed eo ꝙ ſpirituales men? mocheꝛiſtianus eſticitur. per ieſum credens ad gloꝛia in
no 1l P tes illuminat/ Pꝛoinde lux weritat; eſt. in qua nihil no trofertur· Pꝛoinde ſi chꝛiſtus eſt oſnum: ingreſſus et
8 1S R-Tuit coꝛpoꝛalis intuitus: etenĩ nec aſpicere illam poteſt. aditus alij ſunt latronũ ad perditione ſimpliciũ ouium
Hne In illa luce ampliſſima veritatis:omnia locũ iudicatio Qui etiam ſi poſſint aliunde falſe credendo in eccleſiaʒ
ſſe, nis.diſſertõnis:necnõ et diſcxetionis habent/mnia ingredi. nullis tamẽ machinationib in domiciliũ ſup⸗
vident᷑ nõ aliter qᷓ; ſint.Mõ pꝛeſtat lux rebus id qd non num poterũt introferri.nã qᷓ;uis videatur ingreſſus in
mn habent.ſed qð habent oſtendit.neq; coloꝛat que cõfuſa ouile dominicũ:nõ eſt chꝛiſtianus ſiue ſaluadus.ſi non
net in tenebꝛoſitate nõ diſcernunt᷑:ſed cuius ſint coloꝛis in intrat ꝑer oſtiũ chꝛiſtum. Hanc oſtij ſimilitudine ſalua
ni noteſcere facit. Efficit aũt in oculis videntiũ vt videãt toꝛ aſſumpſit cõtra ſcribas et phariſeos:ne ouilis dñici
te⸗ viſa cognoſcant.vt diſcernant᷑ ab interioꝛe iudice.rela⸗ ſe crederẽt eſſe paſtoꝛes.cum oſtiũ ad intrandũ vere ſit
n to ad ipᷣm miniſterio intuentiũ oculoꝝ: inde naſcat᷑ co⸗ chꝛiſtus:p quẽ credendo ipᷣi pꝛotinus intrare nolebãt.
ti/ gnitio intima eoꝛũ que abſq; luce credebant᷑ eſſe cõfuſa afendehaenatgeni futuros hereticos chꝛiſtianos de
WMac imagine lucis nõ mutat chꝛiſtus naturq virtutuʒ chꝛiſto minus debita ſeu impia crediturolſ.qui pᷣter chꝛi
5 et vicioꝛũ.beatitudinũ fiue penarũ.angeloꝝ ⁊ hominũ. ſtum vt eſt pie creditũ eſtimarẽt ſe poſſe aliunde in oui⸗
4 ſaluatoꝑ et damnatoꝛũ.ſed videri facit eoꝛuʒ eſſe quod le dñicum introire:qð arrius fecit.qͥ diuinitatẽ ſibi ab⸗
eſt. et quid habiturus ſit talibo ſociandus:et quid fugiẽ ſtult ⁊ q;plures alij qin de eius diuinitate nõ vra ſen⸗
dum.quidue ſit appetendũ humanox intellectibo apit. ſerunt.et habuerũt interdum nõ ſine cauſa deo pmittẽ
Mõ violentat lux res aliter eſſe.neq; oculos hoĩm intue te paſtoꝛis offiaum.ſed fures fuerũt atq; latrones non
8 ri.ſic neq; chꝛiſius aliquid mutat. niſi quia lux eſt.ma⸗ ingreſſi ꝑ oſtiũ chꝛiſtũ. Mactauerũt et ꝑdiderũt: quia
gis ſibi coaptantibo ſe coaptat:et nõ tenebꝛas ſed tene⸗ chꝛiſtum nõ cognouerũt.nec eius ouiculas dilexerunt.
bꝛoſum.ſcʒ ſibi ſubterpoſitũ in occulto ſenſu illuminat Salui facti nõ ſunt:quia qui oſtium nõ mueniũt ad ec
. Pꝛeſens eſt omnib⸗ lux ſi up quibus irradiat.ſed multa cleſiam eis clauder ad vitam. Nam ſicut p oſtiũ intrar̃
. inſenſibilia eius pꝛeſentiã nõ nouerũt:et hoĩes ſiue be⸗ in domũu ab eo qui pꝑperam agere nõ intendit:ſed p chꝛi⸗
ſtie quibb natura viſum nõ pꝛeſtitit aut macula qualicũ ſtum intratur in eccleſia ab eo qui recteagere cupit. Et
. qʒ infecit/ta Iux chꝛiſtus lux veritatis fruſtra pſtringit ſicut qui manifeſte intrat nõ habet ſpecimen furis. nec
. inſenſibiliũ oculos.atq; illoꝛũ qui malicia ꝓpꝛia metis vnde furti crimine cõdemnet᷑:ſic quiin eccleſia ꝑ oſtiũ
1 oculos cecauerũt:nec vt illuminent᷑ illumnnatrici lui chꝛiſtum intrat.nõ habens vnde damnei ſaluabitur.Ac
ſubdunt᷑ Me pᷣ Hoc qiia lur eſt ſequamur illam. imoin/ ꝑ hoc nõ ſolum cõtra illos qui aliunde ingredi ecclenaʒ
cludamur in illa. xremoueantur obices. pcedet nos.ſub tentant ypᷣs dicatur oſtium.ſed etiam ꝓ omnibo qui do⸗
ee ſequetur ꝑgentes:illuminabit ad dextram ⁊ ad ſiniſtrã mum militantis eccleſie militaturi ſtrennue intrare cõ

De ſimilitudimbus

reſurrectione intelligitur verbum iob cum dicebat. Et

a ſummis celoꝝ vſq; ad mferna deoꝛſum. Intendamꝰ

Ggluatoꝛis

ſanctiſſimis radicibo ieſſe pduetum ad fugandũ deſpe⸗

tendunt:vt ingrediant᷑ in illam patriã vbi beati eſſe xoſ

ſunt: Et vt facilioꝛ fit introirus:optima ſigura pceſſit.

in illam.vite directiua eſt inueſtigantis intellectus toꝛ⸗ fi introin
MNam dum de fabꝛicatõne pꝛime ratis cum noe dñs lo/

tum docebit.quo plus velle ſcire ſuperfluum eſt. lico

——
P

—

— — — —☛ —
. . 1

irrad iabit in coetaneũ ſuum:vt nõ hoc wel illud ſed qðᷣ

optimam anin. acit affectet et diligat In operib ve⸗
ro nõ exoꝛtabit agoniſta legitimus. luceim illam irretro
uerſe ſecutus.nõ ambnlabit in tenebꝛis ignoꝛãtie atq;
iniquitũ tetrarum que huiuſcemodi lucis pᷣſentia fuga
buntur ſed aderit pꝛofecto poſſeſſio vitalis lumĩsſquo
vita noſtra clarebit et ſplendebit eterne.
De ſimilitudine chꝛiſti ad oſtiũ ſcõm iophannem
ſolum. Capim XXXVII

Lauſum fuit oſtium paradiſi et ꝓthoplaſtis cul
c pa exigente inde pulſis. appoſita cherubica illa

cuſtodia:gladioq; flammante ne tam exulantiũ
qᷓ; ceteroꝛum potuiſſet eſſie acceſſus niſi dño decernente
Que ſit firmata ſeratio ſuꝑne vite repagulatũ oſtium
irremote ſignauit.niſi nouũ oſtiuʒ adderetur.quod ex

Ceorn 426% —4 0 EFELfe °R.

4

ueretur dixit. Oſtium pones in latere deoꝛſum. Arca pI

iquidem illa per omnia figurabat ſi quis allegoꝛicare
ſane cognouerit:in cuius latere veooꝛſum poſitũ eſt oſti
umMulluſin eccleſia humilioꝛ eſt chꝛiſto. Nemo ſe tm̃
abiecit nemo ſe tm̃ hominibo coaptauit vt omnino eſſʒ
deoꝛſum:vt ſides qua fideles ſalui fiunt ſit de his qͥ fe⸗

cit omnino deoꝛſum. Deoꝛſum incarnatus eſt: deoꝛſuʒ

hominib natus eſt. deoꝛſum cum hominibus cõuerſa⸗
tus eſt:deoꝛſum degens ſuꝑna docuit.et dłe agendis de⸗
oꝛſum ꝓ ſupernis inſtruxit: deoꝛſuʒ miracula fecit: deoꝛ⸗
ſum humiliatus eſt vſq; ad aplicos pedes. deoꝛſum paſ
ſus et moꝛtuus et ſepultus eſt: deoꝛſumad inferna de⸗

ſcendit/ Pꝛoõtinũs oſtium ſidei oſtium eccleſie poſituj/

eſt deoeſum in latere ſqʒ vt latus et ſpacioſus omnibus
vementibus ſit ingreſſus/Et dominus apparuit abꝛae

ſedẽti in oſtio tabernaculi Pꝛima dñi appitio ex fide xp̃i

eſt. Sedentibo in oſti taternaculi e apparet. Quieſcẽ

tibꝛ in xpo per fidẽ qui oſti eſt eccleſie ſempiterneq; vi

te.ſe ommpotẽs maniſeſtat:in ea ſide que ꝑ verã viſio⸗

nem reuelandg eſt. Et poſt oſtiũ ſara riſit:quia poſt chꝛi
ſtum in ſide ſuſceptũ ſequetur riſus:qui nunq; doloꝛe

miſcebitur. Et ad oſtium tabernaculi teſtimonij ad pla
candũ deum oblatio iubebatur offerri. Elt ſupꝛafati ſu⸗/
mus.oſtium eccleſie chꝛiſtus eſt: in quo et per quẽ ois
oblatio in eccleſia fiat.ſi placare cupimus quẽ hoerẽdis

peccatis offendimus. Munq; melius imo nunq; aliter
qᷓ; in chꝛiſto placat omnipotẽs deus. Et cuũ in illa gegri⸗

natione deſerti. iſt gelitici populi efſent caſtra moueda:
pꝛius ante oſtiũ tabernaculi federis. omnis multituldo

populi tubis ngerreis wucalt. alenacula; federis
etiam ipᷣa eccleſia eſt:in qua federa ſunt virtutũ pᷣcepto
rum et ſacramentox.quibus nos cum deo:deuſq; nobi
ſcum federati ſumus.Alnte cuius oſtium ſcʒchꝛiſtũ tu⸗
bis argenteis id eſt aplicis pᷣdicantibus viris omnisſi⸗
delium multitudo cõgregata eſt: vt nõ moueant ad ali
bi caſtrametandũ.non bellent non aliquid fiat. niſi put

ſciat incitare canes. nõ reſonat eythara paſi
cuſſo chꝛiſto apoſtoli ſunt diſperſi/ſicq; writate facti per

ſeptimnus

et diſpergen? oues gregis. In cacharie ꝓphxtia hoc pꝛe⸗

ceſſerat.et ſimititudo in veritate decurrit. 7 quãobrem

cheiſtus dirxerit rei effectu patuit NHam ſicut paſtoꝛe per

cuſſo grex diſpergitur.quia nõ eſt qui reuocet:nõ eſt qui
ſtoꝛalis: ſic ꝑ⸗

vm bꝛãa futuri miſt erij.pꝛimus oinum paſtoꝛ abel iuſtun
occiſus eſt.nõ ſolum damno ſui coꝛpis.ſed etiã in diſꝑ⸗

ſionẽ ſui gregis:cm nõ erat heres qui diſpeſas oues ite⸗
rum cõgregaret. Dic niſi chꝛiſtus ſurrexiſſet ſ
diſcipuloꝝ diſcuiſio in peioꝛa ceſſiſſet/

. uonia bonus:
adeamus eum. cognoſcamus en: amemus eum.ſequa⸗
mur eum. Hec illa bonitate wonus eſt.qua pꝑfecit vnum
lonuʒ aut plura lona: ſed illa qua omnia bona Pt nornt

Diligit aut agitaſtoꝛ bonus nõ habens ab ete no s

paſceret:cumvoluit creauit ipᷣe quos paſcendo reficeret
intellectuales ſubſtatias quas paſcit ſolum intellectua
libus alimentis.inexhauſiibili copia ſun. qua ineffabili⸗
ter replent᷑ et delectant᷑.ſemꝑ eodem mõ manente deſi V

gerio ſe paſcendi.quo paſtu intolerabili ſi upbia plurimi / ..
caruerunt:plurioꝛes vro eterne illo celectatiſine inter

ante chꝛiſtũ eccleſie oſtium fuerit ante pꝛeuiſum. Hon /

tium fueri peet ciſione fruuntur. Ineffabilis eſt omnino illa paſtura.
autẽ immerito chꝛiſtus oſtiũ dicitur.ſi oſtium er

it quã pꝛeterire ſilentio dignius iudicaui:ad quã cõueni⸗/
liquid oſtendat eſſe cenſeat᷑ er eum quidẽ ſupꝛa ſen. unt qui carne Winneenn Ke miſtu Eenmnnmn uüturn. —
ſum hominis multa oſtenſa ſut nobis:ea viq; que ſunt valle mundi huius eterne vite paſtoꝛẽ/Cõceſſit paſtoꝛ
1 , lwnus nondu homo factus pꝛimis parentibo in delicia⸗

vite agende ſiliter et ſperande.

7
e at 1 Tr

èð

. E
õ * —,

Ze ſimilitudine chriſtiad paſtoꝛem. ᷣm iohanoem

mattſxũ et mareß. Capim XXXVIII
Alius ouiilis ſe oſtium dixit et ouiũ ſe pnuncia⸗
CL uit in veritate et bonitate pfecta eſſe paſtoꝛẽ:qui
ſcõm ꝓpꝛietatẽ ꝓpe modu melius qᷓ; per ſimili⸗
tudinem dici poſſet. Sed quoniã rõnales animas pa⸗
ſcit in ſimiltudine ouiũ.merito maginẽ aſſumpſit ipſe
paſtoꝛis: dicens his qui aderãt phariſeis et alns go
ſum paſto lonus Huius bonitatis veritatẽ ipe apuit.
Bon aũt paſtoꝛ anima ſuã dat ꝓ ouiboſuis Moc ſo⸗
lum ſibi ꝓpꝛium pꝛimo fuit. nec ſimile in paſtoꝛe aliquo
Vnq; fint vt ꝓ ouibus vitam exponeret:qᷓ;uis ad eas tu
endas ſe cõmittat ſepe ꝑiculis pᷣter intentionẽ moꝛtis.
Saluatoꝛ aũt pꝛo ouibo ſuis moꝛti ſe ſcienter obiecit:
prompteq; ſuſcepit. Et ſi aliqui paſtoꝛes ſpirituales.

eis cõmiſſis gregib ſe moꝛti erſo Erif uado hoc chꝛi
ſtus geſſit nõ pꝛeceſſerat dum exemplu: paſtoꝛumi qaũt

ouium irrationabiliũ p eis roluntarie moꝛtẽ ſubeſſe ne
minem reꝑpimus. Sed chꝛiſtus nõ bvnus paſtoꝛ.quia
anim ꝓ ouibo dedit:ſed quia bonus pꝛo eis moꝛtẽ ſuſii
nMnuit:et expoſuit ſe lupis rapacibus.vt rõnales oues ab
ipoꝑ erueret ſaucibus Oercennari? ant ſſq; qui mer⸗
cede cõductus eſt et paſtoꝛ verus non eſt.quia nec eius
ſunt oues ꝓpꝛie videt lupuʒ venientẽ et dimittit oues
et fugit:et lupus rapit et diſpergit oues Sibi timet ſi
bi cauet. ſibi luctat:qui fugit veniente luw. Mercenna⸗
rius aut fugit.quia mercennarius eſt:et nõ pertinet ad

ram caldeoꝛũß

bigratificauit in paſtu ſcʒ ſui coꝛpoꝛis qð ſum
fidelibo dereliquit:et paſtũ verbi ſui ſtat uit his du
xat qui hominẽ interioꝛeʒ nutrire auranertt Peeſſt

rum loco paſtum vite in ligno vno.in ceteris vero dedit
licentiã comedendi:ſed diſſuaſit paſtum illius arlvꝛis
in qua bonũ ſubiectionis et obiectõnis et obediẽtie cõ⸗
mendauit. Qui vero repꝛobi ſunt: auidius delectantur
Vtito q;; cõceſſoDaiit celeſti manna quadraginta an
nis populũ in eeſerto auit ſuꝑ naturã qdraginta die⸗

bus cibo inuiſibili.nu llo coꝛruptibili refectis coꝛpoꝛib⸗

moiſen et heliam. vnũ accepturũ legem dei: alterũ ꝑgẽ⸗
tem ad montẽ dei Maint damielẽ ſeruũ ſuũ in lacu leo⸗
num:mittens abacucꝓpſetam de terra iudeoꝛũ in ter⸗
aſcit naturalibus alimonijs cunctare⸗
ptilia.volatilia pennata. beſtias deſerti.pecoꝛa campi.ho

mines et muliereres:et omnia in quibus eſt ſpiritusvi

tel; Maſcit infideles ſimiliter et fideles. ſubiectos atz re

les et neminẽ excludit ab alimento alimonie natura
lis/Gãſcit ſecretioꝛi alimẽto eos qui fide ſibi et dilectõ
ne copulant᷑.Et ſuꝑnaturalẽ eis tradidit paſtũ.ipoſq; ſi

qð ſumendũ ſuis

hunc paſtoꝛẽ in benignitate ioſeph:qui fratriba timenti
bus ſuoꝝ ſcelerũ vltionẽ poſt paternã moeteʒ dirit. No⸗
lite timere:ego paſcã vos et paruulos veſtros.Certo p⸗
ſagio ad chꝛiſtũ illa benignitas ferebatqui etiam offen⸗
ſas noſtras indulget.et poſt ipas penitentibo nobis an⸗

eum de ou ien ultifarie paſto? mercennarius dicitur
honoꝛe fama. que cum diligit rõnales ouiculas deſpi

cit. Et ad quẽ pti

é ptinet honoꝛ fama et quecũq; tpalis cor
moditas:nõ ptinet de ouibo curare ne pereir Ademef,

lupus eſt quodcũq; piculum poſſibile phiberi. q pᷣt ra⸗
tionales oues offendere: quod ſignar in lupo.qui ouib⸗
maxime fit infeſtus. quo rapiunt᷑ oues ad vicia ſeu in

pꝛedam eternã: aut diſt pergunt᷑ ne teneãt vnitatẽ c
licam et charitatẽ fraternã/Etiã paſtoꝛ lonus cognoſcit
oues ſuas. cognoſciturq; ib eis. vtrunq; agitur boniS

tate paſtoꝛis:vt cognoſcat et cognoſcatur/Hunc eun⸗
dem quẽ legimus vnũ.alibi audiiimus eſſe pcuſſum:
Wlut alij euangeliſte comemoꝛant. Percutiã paſtoꝛezʒ:

P- P, n,

nonam vtriuſq; hominis miniſtrare nõ ceſinit. paſce
virtute puectos.ſimiliter et in virtutib: puulos oe

ante de hoc paſtoꝛe oꝛando ad dñm moiſes pꝛophetauit

is hominẽ qui ſit ſup multitudinẽ hanc. et poſſit exire

Inquit enim. Pꝛouideat dñſ deus ſpirituũ omnis car
ni
et intrare ante eos educere illos velintroducere:ne ſit

Ppls dvomini ſicut oues abſq; paſtoꝛe. ui ſtatim de io⸗
ſue ſubſtituẽdo a dño dictum eſt/quod ꝓphetice tende⸗

bat in chꝛiſtũ:in cuius figura ioſne mandato dñi ſubſti
tutus moiſi. re et noĩs interpꝛetatõe pceſſit. Sub quo

lupus et agnus paſcunt᷑ ſimul.cũ in mundo maliet bv⸗
ni.nocentes et innocentes ab ipᷣo nutriunt᷑: et in eccle⸗

ſia vtriq; ſub paſtu ſpiritualis alimonie feerantu e

quo poſt ommia geſta eius petrus edocuit. Nũc cõllerſi

eſtis ad paſtoꝛẽ et epiſcopij animarũ veſtrarii were pa⸗/

179 2r rs r o r Err
were rr kre- —- Pl— rrt

— EFS. Er .

— —

que naturaliter agunt᷑ ſimilitudin

De ſimilitudimbus Saluatoꝛis

ſtoꝛ qui niſi faſtiditos paſcere non deſiſtit.et epiſcopus
ſuperintendens negocijs veſtris:vt cõſummato mundi
miſterio paſcat ſuos electos.ĩ ſublimiſſimis locis. Sʒ
paſtoꝛẽ et epiſcopũ animarũ nõ coꝛpoꝛũ eſſe petrus oſtẽ
dit. Nã q́;is omnipotẽs coꝛpoꝛa oim viuentiũ paſcat.
tamvolatiliũ q; terreſtriũ.ſimiliter et natatiliũ.hominũ
qᷓ; beſtiaꝑ.quanqᷓ etiã ſit reſuſcitaturus coꝛpoꝛa omniũ
hominũ.alia ſiquidẽ ad ſuꝑnam beatitudinẽ ꝑfruendã.
alia in locis gehennalibo mancipanda.attame in hac vi
ta moꝛtali ſolum animabo ſuperintendit vt alat in gra⸗
tia. vt paſcat in celeſti doctrina.vt pſeruet a ꝑeccatis:e⸗
tiam ſexe coꝛpoꝛibo in penis et cruciatibo derelctis.Pa⸗
rum eſt quid in coꝛpoꝛibo eueniat.aut in his que coꝛru⸗

ptibilia ſunt:qm coꝛpoꝛa quoquomõ ꝓcedat.ad tempꝰ

ab anima ſunt ſoluenda. Meceſſitas facta eſt vt omnino
moꝛiant᷑ſed quid cure quõ reſoluant᷑: Nihil deo de coꝛ⸗
poꝛibus deperit:animabo opoꝛtet intendere ne peccatis
labant᷑.que nunqᷓ; exrimunt᷑.ſi ad tartarea loca ſub ſatha
nica poteſtate deſcendũt:ſic enĩ de animabo immutabi⸗

lis dei iuſticia diffmniuit/ Ac Per hoc chꝛiſꝰ Potius paſtoꝛ
et epiſcopus dicit᷑ animarũ q; coꝛpoꝛũ:quoniã ad ſimili

tudinẽ dei atq; imaginẽ in anima non in coꝛpoꝛe factus

eſt. Nõ poterat eſſe ſimilitudo in coꝛpoꝛe.ſubſtantie o

mnino incoꝛpoꝛeeMHoc em erxemplo ſtudeat qui wolũt
eſſe paſtoꝛes:vt curã animarũ nõ coꝛpoꝛũ in ſuis ouibo
pꝛius intendant. quomõ curent᷑ a vicijs. qualiter caue⸗
ant a peccatis qualiter intendãt virtutibo.qualit᷑ lonis
moꝛibus aſſueſcãt. .
De ſimilitudine chꝛiſti ad granum.ſcom iopannem
tantum. ſ2 Capim XXXIX
homines allicerent᷑ ad ea que ſupꝛa naturam
v ſunt. vt exercerẽt illa moꝛibus que vite agende
ſunt: et ſperarẽt indubitanter que in beatiſicap
mittuntur. et velut per gradus ſtatuerent᷑ acceſſus. ex⸗
empla multa in natura ſunt poſita. ipᷣeq; ſaluatoꝛ eoꝛũ
ẽ in ſeipo ſuſcepit:cũ
reſponderet gentibo in templo ipᷣm videre cupientibo.
Niſi granũ frumẽti cadẽs in terra moꝛtuũ fuerit:ipᷣm
ſolũ manet. Si ãt moꝛtuũ fuerit:fructũ multũ affert
De ſeipᷣo chꝛiſtus dñs loquebat᷑ grano moꝛtiſicãdo ſe
cõparans:quod in terra ſatũ.nõ pꝛeſtat fructũ niſi mo⸗
riatur. Rei expientia in his qui agri culturã nouerũt.
plus ſcientie miniſtrat q́; vertvꝛum diſſertia. Nam gra
num in terra ſatũ.niſi humoꝛe terre molleſcat et quo⸗
dammõ a ſua ſpiſſitudine reſoluat᷑.et a ſua ſoliditate o⸗
mnino diſtemperet᷑ſeipo manet:nulla facta in ipᷣo alte
ratione aut coꝛruptõne vt alniud generet᷑. Et q;uis coꝛ⸗
rumpi aut generari quodammõ pmedie fieri videant᷑:
tñ in omnibus cauſis coꝛruptio ipſa pꝛecedit.vt etv/⸗
num non poſſit niſi altero pꝛecedente alteruʒvero poſſit
eſſe ſine reliquo ſubſequente. Nam oꝛdine ſolito na⸗
ture ſeruato.nil generatur niſi pꝛecedat coꝛruptio:coꝛ
rumpũtur vero multa. nec ſequitur generatio. ſic gra⸗
num nõ generat niſi coꝛrumpat᷑:interdũ nõ gener
coꝛrumpit Eadem̃ inagine chꝛiſtus ſatus erat in terra
ſcz in vtero virginali:nõ ſemine hoĩs ſed ſemine ſpirit
ſancti. Et inde virginaliter eductus terrã incolebat atʒ

calcabat.qui niſi fuiſſet moꝛte interemptꝰ:fructũ mul⸗

tiplicatõis fidelium et redemptionis eoꝛũ nõ attuliſſet
in ſe vt natus erat exiſtens.qᷓ;uis potuiſſet abſq; moꝛte
omnẽ fructũ multiplicatõnis et redemptõnis afferre.
ſed ideo aliter noluit.quoniã ſicafferre ab eterno pꝛeui⸗
dit. Quid igit᷑ ſi ſic puiſum erat fructũ multũ ꝓuenire
per moꝛtẽ ſi ſolus ipe man ſiſſet: Pꝛotinus fructus nõ
fuiſſet ſecutus:qui erat aduenire puiſus. Potioꝛ auteʒ
omnino eſt in omnibo his declarandis ipᷣius ſententia

71 T r, De

ſaluatoꝛis: qui ſic apte aſſeruit Miſi granũ frumenti
cadens in terrã moꝛtuũ fuerit: multũ fructum affert
Gꝛanũ creſcendo grandeſcit et inde nomẽ accepit. Et
qᷓ;uis cõueniat omni ſemini: diſtinxit tamẽ a ceteris. cũ
dixit granũ frumenti. Pꝛo eo aute dicit᷑ frumentũ qð

pcipuũ ſit ad fruendũ:⁊ inter cetera ſemina amplioꝛe 2

ſubſtantiſico ſapoꝛe dulceſcat. Gꝛanũ frumenti dumta
xat antiqᷓ electõe. cibus factꝰ ẽ hoim alia vo ſemĩa hoĩm
ziumẽtox. Gꝛanũ frumentia nõ aliud granũ chꝛiſt ele
git vnde panis eſſet.ex quo ſuum coꝛpus ipe cõſiceret:
vt quod cibus erat coꝛpoꝛũ eti cibus fieret animaruʒ.
vt rebus in vſu hoĩm ſolitis.diuinitate cõiuncta hoies

ſacramentaliter fruerent᷑:nec eſſet hoxrenduʒ ſi coꝛpus

ſumeretur in pane.ſeu panis tranſuſtantiatus in coꝛpe
Longa igit᷑ quadã cõuenientia vſus ne fieret hoꝛreſcen⸗
tia:panẽ grani frumẽtiad ſuũ coaptauit coꝛpus:vt eſſz
apta decentia. Qui velut in terra ſatus.et creſcẽs ↄuer/
ſatus.p omnia hunnliatus.in cruce moꝛtuus. ac dein⸗
ceps et poſt multũ fructum attulit. Nam moꝛtuus at⸗
tulit vite fructũ.et exemit ab inferis:qui granũ hoc figu
rauerant et pᷣdixerant naſciturũ. Reſurgẽs ex moꝛtuis

fructũ numeroſioꝛẽ fecit. Mam celũ ſine moꝛa in infe⸗

ris apuit. Iudeoꝛũ in parte fint celebꝛata cõuerſio:⁊ gẽ

tium plurima fidei adieſio ſubſecuta. De quoꝛũ nume
ro erant.quibo ſic reſponſum eſt qñ ieſum videre tenta⸗
bant:vt nõ ſit cognitio vera ieſu niſi ꝑ meritũ moꝛtis
eius:nec plena viſio ipius dumtaxat niſi credere ꝙ po⸗

tuit et voluit moꝛi:potuit atq; voluit cũ integritate re⸗

ſi urgeneRekGzdhhet etiã hoc ad agendã vitã.vt niſi vo⸗

luntas hominis mundo moꝛiat᷑:fructũ ꝓ eternis affer⸗

re nõ poteſt. Sibi quiſq; viuens moꝛtuus chꝛiſio eſt: ſi

bi moꝛtuus.chꝛiſto viuit.in quo omnia pᷣt:ſine quo ni⸗

hil agere bene poteſt. Quõ quis pᷣt fructu ꝓducere ſine
chꝛiſto cum ipᷣe ſit vita: Quomõò poteſt eſſe cũ chꝛiſtovi
ta niſi ſibi ⁊ mũdo moꝛiat᷑ in hac vita? Tleruntñ nõ coꝛ
poꝛis moꝛs hic hominib indicit᷑.q;uis de moꝛte coꝛpis
chꝛiſtus in ſeipo loqueretr᷑ſed de moꝛte infidelitatis ac
voluntatis:que ſeruit deſiderijs carnis.Hinc ꝓ ſeipſo
dicebat aplus. Mihi mundus crucifixus eſt:et ego mũ
do. Et qui chꝛiſti ſunt:carnẽ ſuam crucifixerũt cum vi⸗
cijs et cõcupiſcentijs. Omnis homo granũ et in terra
cadens:in qua niſi moꝛiat fructũ germinare nõ poteſt.
Si aũt moꝛmur legi carnis ſi a nobis iſta moꝛtalia ab
dicamus:ſi nolumus cum mundo defloꝛato ac caduco
floꝛere.fructũ plurimũ afferimus.vt eo plus quiſq; af⸗
ferat·quo a ſe plura recidit.quo ſe magis legi chꝛiſii hu
militer ſubdidit:quo ſe magis deſpexit.quo ſe vita indi⸗
gnum ꝑamplius eſtimauit.
De ſimilitudine ſecundi aduentus chꝛiſti ad fulgur.
ſcoᷣm mattheũ et luca. Capim XL.
On eſt deliteſcere claritatis:neq; lux diffuſibi⸗
n lis querit occultum In luce tenebꝛe nõ decipi
unt:etenĩ fugant᷑ ab ula.Qð nõ ſperate dicitur
actionis qð ſubito agit:quod ſuꝑna virtute fit.quanqᷓ;
vt multi aſtruunt in ethere oꝛdie naturali:aduerſus qð
inferioꝛũ deficit oĩs obex. Difficile imo impoſſibile im⸗
ditur qð expedit in oĩm venire noticiã:eſt etiam a late
ꝛis alienũ. Quam ob cauſam ne de chꝛiſtiaduẽtu ſecũ
do. ſub electis poſſit puenire deceptio:ipᷣe iterum vontu
rus ſemetipᷣm fulguri cõparauit dicẽs. Sicut enĩ ful
gur exit ab oꝛiente et paret vſq; in occidentẽ.ita erit ad/
uentus filij his Mec impꝛopꝛie chꝛiſtus qui nunq; ali
quid impertinẽs dixit aut fecit. fulguris ſimilitudinem
ſumpſit exeuntis ab oꝛiente vnde auroꝛa. deinde ſolare

lumen in iſto emiſperio naſcit᷑: quoniã ipſe ꝑ fidẽ venit
in nos que lumen eſt animarũ. Subito irradiat fulgur
t

y'N * 2 E

—

PIα

Liber

ſed ocius chꝛiſtus illuminat. YAmpꝛouiſe fulgurat. cũ

chꝛiſtus aduemet nemo pᷣſentiet. Permodicu durat a⸗
ctio fulguris.et ilico expedier iudicatis aduentus qui qᷓ
ins ſit impꝛouiſus.attamen eius actio innoteiſcit. ſic et
chꝛiſti actõnes pie ſcrutantibo et credentibo note fiunt
mò aut a noticia moꝛtaliũ iunt remoti.Nemo ꝓhibere
poſſet impetũ fulguris: et ad chꝛiſti maniſeſtu aduentũ
nullus eſt ober: pꝛeterq; ad munibileʒ in aias hoim. cui
ſepe obſtat depꝛauata volũtas. nõ poteſtate ſua ſed illaʒ
repꝛobante diuina iuſticia: vt nec ad eam chꝛiſti ꝑ gra⸗
tiam fiat aduẽtus.ulgur exit ab oꝛiente. cheiſtus exit
a patre verbũ.et paret in occidente:quia in occiduo mũ
do conuerſatus eſt. Exit ab oꝛiente:quna oꝛiens eſt no⸗
men eius:paret in occidente ad iudiciũ pecca toꝛũ. Exit
ab oꝛiente luce ſpiendidiſſima fulgens:paret in occiden
te. vt omnibus mundi plagis eius aduentus reſulgeat
Etenim ptes collaterales luceʒ eius pᷣſentient. vt iᷣm
adueiĩſſe vbiq; clareſcat.ne inualeat illa cceptio qua di
ceret᷑. hic eſt aut illic:in ꝑene ralibus aut in dveſerto. ꝛo

inde ſcom lucaʒ dicit᷑ MNam ſicut fulgur choꝛuſcans de

ſub celo in ea que ſub celo ſunt fulgetta erit filius ho⸗
minis in e ſua Vleniet iterũ de ſuꝑ celo iuſte iudica⸗
turus:qui ſu Il
ruſcans ſub celo.fulget in his que ſubſtãt celo. IYsitur
eius aduentus quanq; impꝛouiſus.tamẽ adeſſe erit o⸗
mnibus notus:vt qui in pꝛimo aduetu quodammodo
Vnit obſcurus.in ſecũdo veniat ex omni pte choꝛuſcus
Ded quoniã in fulgure ſplendoꝛ et terroꝛ: ſic in chꝛiſti
ſecũdo aduentu erit ſplendoꝛ ꝓ noticia. et terroꝛ p con⸗
tumacia. ſplendoꝛ ad electos: terroꝛ ad repꝛolvs ſit ex
eo.
De reaſſumpta ſimilitudine ſuiipius ad cadauer et
electoꝛum ad aquilas.ſᷣm mattheum et lucam.
Capim XI. I
Voniam vnigenitus dei filius voluntarie co⸗ꝛ⸗
q pus aſſumpſit:et oĩa que ad noſtrã ſpectãt ſalu⸗
tem geſſit in coꝛpoꝛe.in quo dumtaxat moꝛtuꝰ
eſt et reſurrexit. et in coꝑe celos ad patrẽ a quo diuiſio⸗
ne nõ diſceſſerat. regrediẽs penetrauit:et in coꝛpoꝛe vi⸗
ſibili mundũ iudicaturus adueniet.idcirco cadaueris ſi

militudinẽ de ſeipᷣo poſuit:quia cadendo p moꝛte p vitã
nos ſtare lecit. E quia ſic nequiter iudicat⸗ eſt vſq;
moꝛiendo caderet ſic cadaueris illius memoꝛia iuſte iu

dicaõtis in omnibo ratio erit. Et per illud cadauer qð in
cruce ſiccecidit. in ſepulcro ſic latuit. erit iuſta repꝛobv/
rum damnatio:pia ſaluatio electoꝛũ.Repꝛolvꝛũ ſiqui⸗
dem.quia cadauer chꝛiſti tanq; pecoꝛis repꝛobauerunt:
vnde repꝛobi dicti ſunt meritoq; damnandi. Electoꝛũ
gutẽ.quia cadauer dilexerũt:et de altitudine in tellectuſ
ad hunc caſum.vt impie factus eſt ab impijs:pieq; tol⸗
leratus a iuſto: velut aues alte volates credendo humi⸗
liter deſcenderut. Qð quia ſicut eſt ita crediderũt.ſicut
crediderũt ita dilexerũt atqʒ imitati ſunt: in iudicio ad
cadauer ſed quaſi ad cadauer ad ipm chꝛiſtũ g oꝛificatũ
diuing maieſtate fulgentẽ cõgregabuntk electi. Inde p/⸗
tinus dicitur Vbicũq; fuerit coꝛpus:ibi cõgregabunt᷑
et aquile ꝙulguris ſimilitudo p repꝛobis et electis eſt
poſita:coꝛpoꝛis et aquile tm̃imodo ꝓ electis ſidelibus eſt
adiecta. Quoniã qui nõ ſuerũt cõgregati per vnitatẽ ſi⸗
dei ad cadauer ſicp hominib⸗ paſſum:in iudicio nõ con
gregabunt ad chꝛiſtuʒ in ſua potentia gloꝛioſum. Sed
cõgregabunt᷑ aquile ili fideles dumtaxat qui viuentes
in ſeculo in ꝓpꝛia vel in alioꝛũ fide altitudinẽ mentis di
miſerũt:vſqʒ in terrã qua iacebat cadauer,.ſe aĩo tranſſe
rentes. et odoꝛati ſunt hanc carneʒ ad illã venientes ad
eſcam.quoniã caro ſua vere eſt cibujs: et lambuerũt ſan

bcelo pperam extitit iudicat?. Gulgur cjõ

ſeptimus

guinẽ eius qui verus eſt potus Poꝛro electi cuius ſunt
carne paſti:languine ſpiritualiter ſatiati.coꝛpus in iudi⸗
cio recognoſcent.ad ipmq; ↄgregabunt᷑: q in terris p
ſiti dilexerunt.ꝑ quod ſaluati ſibi gratias referũtSGed
nec tñ̃ ad eum cõgregabunt᷑ ſub celo.vbi velut agar
irradiat:ſed in ſuꝑna patria vbi imperpecuũ regnat. El
tuma ſimilitudo de cadauere fuit et deaquilis ꝓ electis
nõ pꝑalola:quoniã coꝛpus chꝛiſti ob hoc xoluit eſſe cada⸗
uer. vt aquile vicz electi ad eũ in hac vita cõgregatiꝑ ſi
dem. cõgregarentur in patria ꝑ infallibile viſionem. et

hic eſt finis cheiſti omniũ coꝛpoꝛali actionũ: qui neec·

ſet niſi coꝛpus eius cecediſſet in cruce ogregemur ita
q;ad cadauer et de illius carne paſſa c templatiue paſca
mur. aſpicientes aquilino viſu in guctoꝛẽ ſidei.cõſum⸗
matoꝛe leſum:qui ꝓpoſito ſibi gaudio ſuſtinuit crucem
omni cõfuſione cõtempta.Oi aquile intellectuales ce
li ſumus.ſi renouari vt aquilexolumus: accedamus ad
puius cadaueris eſcã- Ecce alte pendet in ligno. ſub ce⸗
lo paſſus eſt:in terra defirus eſt ſtipes vbi eica diuini c
daueris pendet.Nõ alta ſapiamus:ſed cõſentiamꝰ⸗ hu⸗
miliati cadaueris.Nõ decerpamus carnẽ eius dentibo.
quia nec ad rem huiuſcemodi inuitamur ſed ad cõmu⸗
nionem paſſionũ eius:et hoc fiat gaudiũ ſpiritualiũ aq̃⸗
larum. Inquit enim ſcriptura. Cõmunicantes chꝛiſti
paſſionibo gaudete.Dꝛoinde qui cõgregant᷑ ad coꝛpus
fide et imitatione qð in cruce cecidit:congregabunt᷑ ad
coꝛpus qð a moꝛte ſurrexit chꝛiſti vicʒ.ad quem in iudi
cio electis omnibus cõgregatis ipᷣe repꝛolovs detruget
De ſimilitudine temptationis ad cribrationẽ. et ele
ctoꝛum ad triticũ.fm lucã tm̃. 2 2 Capim xXxLII
Otum chꝛiſto erat antiqui hoſtis deſideriũ ma
n lum et inſatiabile ad tẽtationes pſecutiones de
ceptiones atq; moleſtias fidelibo inferendas:et
in quas velit includere anguſtias ipᷣe cognouit. Pꝛoin⸗
de aploꝝ verticẽ quẽ pꝛefecerat. puidũ facit erudiẽs illü
et omnes in illo. ponẽs ſimilitudinẽ ᷣm quẽ impꝛolvs
pꝛedo cupit inferre iacturã:dicẽs ſimoni petro. Simõ
ecce ſathanas erpetiuit vos vt cribraret ſicut triticum.
ego aũt te rogaui vt non deficiati fides tua:et tu ali⸗
quando conuerſus cõfirma fratres tuos Huiuſcemo
di ſilitudo pſtringenda eſt: ꝓ ſathanas ſicut triticũ ve⸗
lit cribꝛare nideles.Triticũ recolligitvt in hoꝛreũ con⸗
greget:quod vbi de tritico et ccanijs agitur. quid inſi⸗
nuat clare diſſerit᷑ Mer cribratione wro diſpergit nõ
vnũ foꝛamen ſed ꝑ pluracribri foꝛamina:et p quandaʒ
violentiã cribri crebeius agitantis.ſepe triticũ eleuatur
in gera. Unionẽ habet fides in fidelibo chriſti: ad quoꝛũ
diſpſionem ſathanas operat᷑ vt auellat a fide.vt nõ ve⸗
lut triticum cõgregent᷑ in hoereũ.ſed wlut diſperſi eta
chꝛiſto diuiſi trudant ppetuo in infernũ.Nulla perſe⸗
cutio damnoſioꝛ:qᷓ; cum quis excidit ꝗ ſ .Mil emm
Tẽmanet oferis.vbĩſides iñ homimibo deſicit. ꝓpterea ſa

thanicã intentionẽ ſaluato⸗ petro denunciat:qui a chꝛi⸗

ſto eccleſie ſue p̃poſitus factus erat. hac intentiõe dia
wlus ſedulo et pꝛima bella ſuaſq; actiones cõtra fidem
oꝛditur.ſed nec de ipo laudabilis poſſet eſſe victoꝛia:ni⸗
ſi chriſtus p nobis ex aduerſo cõſurgeret. Chriſtus eſt
qui tuetur fidẽ in hominibo quã plantauit.ipᷣe decertat
ꝓ nobis aduerſus ſuggeſtiones ſathanicas.iple facit e⸗
bullire dialulũ de coꝛdibus hominũ cum acute impu⸗
gnare nitit᷑ fidem credentiũ Nam et cuʒ inter filios dei
affuiſſet ſathan.qui iob ſuis ſucceſſib inuidebat:de ſide
rans in eum manũ ꝓbationis extendere.nõ fuit cõpos
quanqᷓ; auſus et anxius in euʒquicqᷓ; inferre moleſtie.

Bub ꝓtectione q pe dei omnis ra cõſtituta eſt.

Ve ſimilitudimbus

que a potentioꝛi wriari nequit:niſi qtum ipe permiſerit
Veruntñ cum ſathanas explendiin iob ſuũ deſideriuʒ

licentiã accepiſſet:ſemꝑ ita moderationẽ ſue poſteſtatis

accepit ne tm̃ lederet qᷓ;tum vellet. Et cũ dei gmittente
licentia iob expoliaſſet omnibo bonis. oꝛbaſſet ſilijs.car/⸗
nem eius ex vlceribo fetere feciſſet.et ſaniẽ ex omnibus
membꝛis ſcaturire.vt etiã teſta raderet:tandẽ vt aiam
eius ſeruaret in pꝛeceptũ accepit · Sedes quixpe ſidei
firmioꝛ pꝛeterq; in anima hoĩs ad meritũ reꝑirę nõ po/⸗
teſt. Neq; virtus que a cõtagijs purgat.que tuetur a vi
cijs.que in anterioꝛa pgreditur:alibi q; in anima locuʒ
habet. Et aĩa iuſti ſedes eſt ſapientie. Et ſapiẽtia nobis
expediens chꝛiſtus eſt:qui nobis et ꝓ nobis a deo ſapiẽ⸗
tia factus eſt. Quamobrem animam in manu poteſta⸗
tis aduerſarie nõ cõcedit.quanq; et tpalia et coꝛpus p/
mittat ſexe dexerdi et moleſtijs agitari:miſi ſemetipam
veſlit iuriſdictioni ſathanice mancipare Juſtus erat iob
ꝓptereã dñs eius animã ſathanicis voluntatibo nõ tra⸗
debat.Nec quempia iuſtũ in eius manibo in aĩia derelm
quit:iuxtaã illã ii pſalmo ſententiã. Cõſiderat peccatoꝛ
iũſtum et querit moꝛtiſicare eũ:dñs aũt non derelinqᷣt
eum in manibuſſuis.Poꝛro peccatoꝛ iuſtũ cõſiderans

eſt hoſtis antiquus:qui oẽs ſcrutat᷑ rimulas vnde poſ-

49

ſit ipᷣm inuadere.querẽs moꝛtificare eũ æt moꝛte coꝛxo

ris vbi neceſſitate ineuitabili domus eſ rõſtituta om̃i
viuenti:ſed illa gquã homo/ꝓ mala voluntate incurrit:p
lona euitat Dec ſiquide illa eſt:que fidei vere abſen⸗
tia omnes inuoluit.Memini ſalus niſi ex fide: nulłꝰ da⸗
mnatur in fidei veritate. Igit᷑ in hac ſathanas expetit a
chꝛiſto ſuos aplos cunctoſq; credẽtes cirbꝛare:vt id qð
Habet ex mala volũtate poteſtate ꝑmiſſa liceat exercere.
Cui nũqᷓ; eſt mala volũtas:ſed niſi ꝑmittit᷑ nõ adeſt

iniqua poteſtas. Juſte tñ ſibi pmittitur. ad ppbationem

noſtrã ſepe cõcedit᷑:dei miſericoꝛdia denegat Pluris aun

tẽ eſt ꝙ ipᷣe ſaluatoꝛ noſtre fidei tutelã aſſumpſit.Pꝛo/⸗
inde ſubiungit᷑ Et ego te rogaui petre:vt nõ deſiciat
fides tua Luce clarius patetꝙ illa cribꝛatio quã ſatha⸗(
nas facere depoſcebat. erat de fide quã vellet de oꝛibus
ceperire:eque vero nemnini vellet adeſſe. Nouerat enĩ ho
ſtis antiquus ꝙ ad ſuã accuſationẽ diſtrictioꝛẽ efficieba
tur q̃libet chꝛiſtianus:ſi fidei ſacramẽta ſeruaret. Quia
poſtq; decepit humani generis genearcham.nullus ho⸗
minũapud eũ pꝛeualuit.quinõ ad ima deſcenderet:qui
nõ intruderet᷑ in carcerẽ.Aliqui tñ in tꝑe liberandi:aliq̃

in eternũ ſub lege tartarea detinẽdi.hꝛiſtianus ſiqui

dem merito fidei poterat euolare.et ſi nõ ilico ſalteʒ ſuũ
fugere dominatũ.Quãobꝛem aduerſus ſidem inuiſibi
lia bella et ſeua mouet//Cidẽt pamplius iuſtã damna⸗/

tionẽ ſuã cum ſit ſpiritus. exiſtẽs a coꝛpe liber. ſeparata

ſubſtãtia. cognitio ſine diſcurſu.necq; ſuũ tenuit pꝛinci⸗
patũ.dereliquit ſue altitudinis graduʒ.a deo auerſus.
ad ſemetipᷣm ↄuerſus.in infinitũ calamitatẽ deſcendit/
cognoſcẽs coꝛpoꝛeũ et luteũ ponderibaggrauatũ.exo⸗
mni ſe vtiq; imbecillẽ virtute fidei in ſupna poſſe ↄſcen
dere:a quibus a ſeipᷣo male ſuaſus vtiq; deiectus eſt.Ac
ꝑ hoc implacabiliter aduerſus fideles ſpiritus ſathani⸗
ci furiunt. querunt ſemꝑ inuadere:a xpᷣo expetunt poſſe
cribꝛare. Mõ enĩ quempiã de fide tentare poſſunt: niſip
mittant᷑ ab auctoꝛe ſide:omniũ wvnoꝛũ cõſummatoꝛe
ieſu. Et hoc eſt qð ſathanas erpetit a ieſu:cõcutere fidẽ
credentiũ.obſcurare mentes fideliũ/Ged quid chꝛiſtꝰ
pmiſerit.ſitq; ꝑmiſſurus in fidei et ſideliũ cribꝛatione:
penitus ignoꝛamus. Vnuſqͥſq; tamẽ inteſtinũ pꝛelium

ſentit q;tum ſathane ſit cõceſſum. cũ aliquẽ erpedit in

—

fide cribꝛare ed rogat chꝛiſtus patrẽ ne ſimonis fij/
des deficiat.qm̃ cum interrogarent᷑ oẽs apoſtoli.quẽ ho
D— ẽ

—. O0. Ee
„
— — — . »ℳ,ℳ . H J ⸗-
1- 77 + 7* fX. — † 1 - be⸗

—

uidit.quia ſe

ſimul frauderetur ⁊ tunica.neq; fieri pptuiſſet emptio
t

Baluatoꝛis

mines dicerent eſſe filiũ oĩs. et d ipi de ipſo ſentirẽt:

ſolus inter ceteros ipſe rũdit. Tu es chꝛiſtus filius dei
viui. Vnde ſides petri eſt credere ꝙ chꝛiſtus eſt filiꝰ dei.
Cõcuti fides ſepius pᷣt.deficere vere nunq; pᷣt: quoniaʒ
ñilius dei eſt qð credimus. Ipſe hanc ſide plantauit in

coꝛdibo:ipᷣe rogat ne deſiciat in fidelib. Oꝛatio eius ex⸗

audibilis eſt. nubes penetrat:ſemꝑ ingredit in aures do
mini ſabaoth. Et ide eſt qui rogat atq; rogat᷑. Rogat vt
homo:rogat᷑ vt eus.Et ipe homo deus.Hon ſtat nides
cuiuſq; virtute credentisg: ſed ſtat virtute dñi fundato⸗
ris. M deficit fides:ſed fidei ſepe qui fuerũt fideles de/
ficiũt:aut ad ipᷣaʒ nõ veniũt.Nemo ſibi arroget fuiſſe ſi

gei ſtabilimentũ:ne fideſ deficeret aut eccleſia deperiret

Nemo alicui ſanctoꝝ tribuat fuiſſe dei ſuſtentatoꝛẽ. ne/⸗
q; ſua virtute neq; ſciẽtia:ſolus eius ſuſtentatoꝛ eſt chꝛi
ſtus. Stat edificiũ omne in alta ſubuectũ fundamenti
virtute:nõ erecto pariete. De omnib aplis dicebat ie⸗
ſus. Ecce ſathanas expetiuit vos vt cribꝛaret. Seg ſoli
petro dictũ eſt. Ego autꝓ te rogaui petre:vt nõ deficiat
ſides tua. Quid eſt ꝙ oẽs expetunt᷑ivt ꝓ ſolo pꝑetro roga
tur: Omnes vellet diabolus ſubuertere: ſed vna eſt n⸗
des a qua vellet auertere. Illa fiquidẽ eſt cõfeſſio petri:
pꝛo qua rogat᷑.nõ ſolũ ne in petro.verũ etiã ne in omni
buüs ſides et cõfeſſio petri aliqñ deſiciat. Ei quoq; dicit᷑.
vt cõuerſus aliqñ fratres in illa cõfirmet.qð omnibo di
citur:vt cõfirmẽèt quotq̃t nouerint oĩno imbecilles.At⸗
tamẽ defecit ptinus fides petri:cum interrogatus ter e⸗
um etiã cum iuramẽto negauit.Mõ tñ chꝛiſti oꝛatio fu⸗
it inefficax ne ſua fides deſiceret.qm̃ nõ fides petro: ſed
petrus ſidei pᷣ timoꝛe defecit: cui tenacius poſt chꝛiſti re
ſurrectionẽ adhefit.Nequit deficere.qð eſt tam alta ra⸗
dice fundatũ. MNam et ſi multi rami pꝛecidant᷑ ab arhoꝛe
indefectibilis tñ virtus remanet in vma radice.
De ſimilitudine tempoꝛaliũ ad tunicã ⁊ verbi deiad
gladium. Capim XL.II
SGtendit deus honminib vnde aut ꝓpter q̃d ipᷣa
o tpꝑpalia deſpicerent᷑ ſeu cõmutarent᷑.et niſi oſten
diſſet.ſuꝑuacanea eſſet derelictio terrenoꝛuʒ.et
oĩbus nationibo eſſet miſerioꝛ chꝛiſtiana cõditio. Et nõ
ſolũ cõparatione ſupnox.ſed etiã reſpectu eoꝝ que diri⸗
gunt in ſuꝑna.dignũ factũ eſt ipᷣa terrena deſpicere.atʒ
tpalia ꝓ ſpiritualib cõmutare.Hinc ſaluatoꝛ aplis tra⸗

didit in pꝛeceptũ ꝑ ſimilitudinẽ dicẽs i vero habet

tumicã vendat et emat gladiũ Mer tumicã tꝑalia deſi⸗

gnantur que iubemur diſtrahere. vt emamus verbũ dei
quoniã gladius emptus eſt verbũ dei. Vendit᷑ ſiquideʒ
tunica nõ ↄmutatõne pecunie.ſed amoꝛe celeſtis patrie
Tꝑpalia ſepe ab animo.interdũ a dñio excludunt᷑ et in⸗
tendit᷑ atq; impendit᷑ ſtudiũ verbo dei quod ſolũ dirigit
in ſupna. Nempe in den virigit dei wrbñ. et eripa ade/
ternum regnu iter inquirit᷑ cunus eruditionẽ nõ capit

animusterrenis curis implicatus. Expeditũ et erpedi

ens eſt dei verbu LViberu eſt niec alligat. et in hoc traieitt.

quos pfudit/Et merito gladius appellatus eſt.quia di
idit. quia ſelat. et pfoꝛat et pungit. Sed tunicati fpali
bus iubent᷑ exui. emereq; verbũ. vt expeditioꝛes fiãt ad

ſupna cõſcendere.ad que nullus ſictunicatus aſcendit.
nec viuentes in carne poſſunt diuinis intendere.nec in

terrenis animo implicati Amplius ant indicebat᷑ aplis

vt oĩno terrena nõ ſaperet. nec haberẽt:p quoꝛũ pꝛecot

uo tete h atq; incredibiliter pᷣdicaſſent aliazʒ
vitã iſtius copias deferentes.Pulcre ſaluatoꝛ vendito⸗
ris noĩe nõ donatoꝛis tunicã iuſſit diſtrahi.vt retoꝛque
retur pꝛeciũ in vndentẽ.ne gratis donans pꝛecio iuſto

2

Cr —4
448—— „ ₰
— .

A

—
E 4. — R D* 4—

nium et ꝑ fidẽ in coꝛdibus hoĩm debebãt celeſtia de no⸗? e-

à ,
Srrer Be W — S *
U SL

melioꝛis ſeʒ gladij ſpiritualis:qui tpalium rerũ tunicaʒ
omnino pᷣcellit.Sed quis vendẽs quis emẽs.quod et
quale pꝛeciũ:quid inde reemit᷑ opoꝛtet intendere.Qua
le huiuſcemodi ſit cõmertiũ.libet etia intueri. lendeſ
eſt oĩis puipendens tꝑaliap eternis. Emptoꝛ eſt chriſt⸗
qui in omnibo indigetibus velut egenus emit. Pꝛeciũ
ipa ſpes.que coꝛdibo fideliũ infundi.nam nihul aliu q;
ſpes futuroꝑꝝ pᷣſenter tꝑalia diſtrapendo pcipit᷑. aut ipia
libertas pꝛima nature:qua caruit qui ſtuduit perfuncto
ria aggregare.ac pleonexiam in cuctis cõfecit. Quo pꝛe
cio nõ defoſſo ſed ilico emit gladius ſpintus.verbuʒ ſcz
dei:quo apli germane gladiatores effecti.audientiu coꝛ
da gladiaturi erãt. aliquopꝝ leuiter ? innocue.ſcʒ cõuer/
tendoꝛũ ad fidẽ:aliquoꝛũ ſeue detrudendoꝝ in penam-
In hoc gladio relinquitur peccatoꝛi viuere poſſe poſt la⸗
pſum. Eteni eſau poſt ſurreptam benedictione ꝓ fratre
a patre:vt viueret gladio in reſiduũ benedictõnis acce⸗/
pit.Refugiũ oĩm eſt ad verbũ:et in ipo reuiuiſcit moꝛ⸗
tuus in peccatis:qm ex verbo fides ſicut aplus ad roma
nos dictũ eſaie cõmemoꝛat dicens.Dũñe quis credidit
auditui noſtro: Ergo fides ex auditu: auditus autẽ per
werbũ dei. Poꝛro ex fide infidelis et ois malefidus ho/⸗
mo reuiuicit.qui aliter qᷓ; ꝑ verbũ dei gladiũ.nec ſilen⸗
ter aut declamatoꝛie hominib innoteſcit:quanqᷓ; ipe de
us aliter atq; diſpaꝛiter ipam poſſit infundere.Omnes
virtutes ꝑ verbu credunt᷑.licet poteſtatiue a dno infun
dantur:in quibo animarũ vita cõſiſtit. Ygit᷑ merito di⸗
ctum eſt eſau:viues gladio.Etiã ſi intelligat᷑ ꝙ vir belli⸗
coſus extitiſſet inſpectu moꝛe viuendi.ſed tropico ſenſu
wrbũ dei:in quo pᷣt viuere qui terrenã lyreditatẽ ami⸗
ſit.Animarũ vita verbũ deieſt. Quoniã nõ in ſolo pa⸗
ne viuit homo:ſed in omni verbo qð pꝛocedit exoꝛe dei.
Mõ enĩ ſpirituali vita viui ad meritũ.niſi ꝑ verbũ dei:
qð gladij ſimilitudinẽ habet vt aĩaʒ diuidat a tertenis.
vt etiã cõfodiat inimicos veritatis atq; virtutis.qui ad
uerſus bene agẽtes impoſturas deponunt:et gladiet de⸗
mones qui inuiſibiliter moleſtare nõ ceſſant. Hinc io⸗
hannes ſe vidiſſe teſtat᷑ ꝙ ex oꝛe chꝛiſti gladius ex vtra⸗
qʒ ꝑte acutus exibat:qui pꝛeſtat᷑ fidelibo rei ꝑfunctoꝛie
diſtractõne peracta. . .
De ſimilitudine chꝛiſti ſecundũ iobannem ſolũ./ ſe
Caplin XI. IIII .
Erminũ ⁊ finẽ deus ommbo reb poſuit. ſed va
t rium et nõ vnũ ꝓut invſum deueniũt:quanqᷓ;
omnia que ipe cõdidit a fine quouſq; pueniant
ad vltimũ finẽ.oĩa oꝛdinent᷑:put omnia viſa et nõ viſa
ſenſa et nõ ſenſa.quodammõ ſunt oꝛdinata in vſum rõ
nis et coꝛpis. Ipᷣe aũt homo vtens ad ſinẽ et terminuʒ
vt pueniens ad chꝛiſtũ beatus ſit etiã in illa que oꝛdina
ta vident᷑ ad interpoſitũ ſinẽ cõſtituta ſunt ad deũ.quiẽ
terminus ⁊ finis omnibo rebo ab eterno diſpoſitus.ma
ximie aũt rõnabilib creaturis:quibs ne oberrarẽt vt re⸗
ctius ꝑuenirẽt adiſinẽ beatiſcũ et terminũ cõſtitutum.
eſcendẽs de celis.degens in terris.ſe inobliquabilẽ viã
fecit dicès Ego ſum via Que aut duo ſequunt᷑ſcʒ e
ritas et vita:p ꝓpꝛietatẽ melius qᷓ; ꝑ ſimilitudinẽ diſſe⸗
runtur. Nam ꝓꝛiũ eſt eiusveritas infallibilis et vita in
defectibilis. Via vero nõ ꝓpꝛium eius ſed ꝑ ſimilitudi⸗
nem eius qccõmodato vocabuloin directoͤne moꝛũ at⸗
c beatituchnu er his que imeragrabili a coꝛpe vig fiüt ·
oide qâ viaeſt moꝛu. oſtendes exẽplo. doces verwo
quid agendũ. ante nos pandẽs iter quo ꝑueniendũ am
bulantꝗſequela exigit: ne fruſtra in terris ſe viã ad cele⸗
ſtia fecerit.Nullus deinceps pᷣt ſuffugiũ excuſatõis in⸗
quirere de obliquitate viarũ: ſi chꝛiſtus eſt via. Si eter
num patrẽ cognoſcere wolumus,ſi ad illq puenire ſata⸗

1 rC.n A- r dr.d r.-3

ſeptimus

gimus:chꝛiſtus eſt via.Nunqᷓ; en ꝑuenit᷑ ad noticiã pa
tris:miſi pꝛius filius notus niat. Ma nec pater eſſet ſine
ſilio:nec extaret filius ſine patre.Mutua relatõne vnꝰ
ad alteꝝ factus eſt via. Igit ęternũ patrẽ inquirẽs:chꝛi
ſtum querat ſiliũ eternũ Clia ꝓtin virectiſſima eſt ad
patrẽ. Quis enĩ nouit patrẽ miſi filius.aut cui voluerit
filius reuelare: Quis rectius ad patrẽ ducit q; ille qᷓ ab
ipo eterne ꝓceſſit? Sed plus eſſet penalis qᷓ; delectabi⸗
lis cognitionis ad patrẽ ex fide ꝑ via que filius eſt pue⸗
nire:niſi ꝑ eandẽ eterne ad eundẽ ꝓ beatitudine venire⸗
mus. Oed qui via eſt ꝑ fidẽ ad patrem:idẽ eſt iter ad
eius beatitudinẽ. Eteni ꝓpter nos deſcendit de celis ho⸗
mo factus.vt ad celeſtia reuocaret᷑ ꝑ rectã viã homo fa⸗
ctus erroneus. Et moꝛes tenuit et docuit ipᷣe celeſtes:
in quib eſt via qua hominibo oſtendat᷑ viſio ipa diuina
IVgitur ambulemus nec deficiamus invia nutrimentů
piritualis alimonie aſſumentes:neq; pede retrogrado
gradiamur.in amplioꝛa nos tinue prendentes nn
alia via in interitũ tendit: hc ſola dirigit ad ſalut. Acꝑ
hoc omnis alia via declinãda eſt:ſola iſta tenenda. nõ de
edinquencackri. in oĩm cautelã cõtra filios iſrael qui
a via declinauerat dictũ eſt. Dereliquiſti dñũm deũ tuũ
eo tꝑe quo ducebat te ꝑ viam. Et nunc quid vis tibi in
via egipti:vt bibas aquã turbidã: Et quid tibi in via aſ
ſirioꝛũ.vt bibas aquã fluminis: i ommiotẽs nos ꝑ
viã filij ſui ducere diſpoſuit.in via tenebꝛarũ et ignoꝛa⸗
tie ne ꝑgamus.ne cogamur bibere aqua turbidã.illã ſcʒ
fluxibilitatẽ guſtare.que tandẽ coꝛpus turbabit et aĩaʒ.
Nec aliquid poſſidet mundus egiptiacus qð claritate
reſplendeat Cõſpicuum oĩbo eſt turbidas eſſe aq̃̊s nili
qui geon in geneſi appellat᷑:et interpꝛetat᷑ arena vadẽs
In via egipciaca cuʒ ſitiet has aquas potare coget᷑: vt
Vlut arena peccata multiplicentur. id tenebꝛas enĩ ſpe
ctat egiptiacum nomẽ. Tenebꝛe vero nulle maioꝛes qᷓ
ignoꝛãtia chꝛiſti:et in ſuis nõ ambuilare veſtigijs:vnde
oꝛitur arenoſa ponderoſe grauãs multiplicatio Peccato⸗
rum. Mec rherſa nobis viam factũ cognouimus:aſſi⸗
rioꝛum viã moꝛibo gradiamur.ne ſitiẽtes aquã flumĩs
ſcʒ eufraten bibere HSõ ſunt caldei qui de
mones interpꝛatant᷑: Quid igiĩ nobis in via demonũ.
qui ꝑ viam ſuꝑbie de celo cadentes· adhuc ſemꝑ ſuper⸗
biunt.et nos impedire a via regni dei nõ deſiſtũt.vnde
ipſi ceciderũt. Quid nobis imitatio demonũ ſuꝑbꝛũ.
Si ad viam vite ſuſcipe xolumus humilẽ chꝛiſtũ.deſi⸗
deria noſtra ſatiabimus.Bibemus aquã euſraten. Mul
uerulentus quippe dicit᷑et in pu uerẽ ddicete dño ſunt
noſtra coꝛpoꝛa reſoluẽda:necnõ peccati merito pꝛeceden
tis illa ſcʒ cõmittimus.quiboa dño moꝛte multamur.
Et er puluere oꝛte ſunt cinifes in vniuerſa terra egipti
Einifeſmuſce minute ſunt et oculis hoĩm ſatis infeſte
vt qᷣeſcere nõ ſinant quouſq; pſeuerãt:que iubẽte moi⸗
ſe nate ſunt ex puluere. Ogit᷑ qui in via demonũ gradi⸗
ens puluerulentã aquã hauſerit ad bibendũvt ſatiari ſe
credat puluere terrenoꝑ.inquietabitur a paruulis mu⸗
ſcis. a cogitatõibus ſcʒ impoꝛtunis:vt etiã doꝛmiẽs nõ
quieſcat a ſomnioꝝ occupatione eſAehreie Wrẽ ſapi
entie nobis factus eſt chꝛiſtus:quoniã in ipo ſunt om̃s
theſauri ſapientie abſconditi. Oe hac ſalomõ ante pꝛe⸗
dixerat. Eliam ſapientie monſtralv tibi.et ducã te ꝑ ſe
mitas iniquitatis:quas cum ingreſſus fueris nõ arta
buntur greſſus tui:et currẽs nõ habebis offendiculuʒ.
Et apoſtolus ad choꝛtnthios dicit. Ape fact? eſt nobis
ſapientia a deo. Pꝛoinde ſi via ſapiẽtie factus eſt chꝛiſt
ſcire omnia ſi qua ſunt et ipſum ignoꝛare inſipiẽtia eſt.
allw ſcire ceteraq; neſcire:ſumma ſapientia eſt.

—

I&E.la eſt veritatis.a qua aberrans lugebit eterne.quod

De ſimilitudimbus SBaluatoꝛis

in libꝛo ſapientie aperte diſſeritur:quanta mala pꝛoue⸗
niant hijs qui a via huiuſcemodi errauerunt. Inquit
enĩ pꝛophetico ſpiritu. Errauimus a viaveritatis et iu
ſticie lumen non illuxit nobis.et cetera que ibi ponun/⸗
tur:que hic diſſerere pꝛodiret in longum,. ꝛo omnib⸗
ergo ꝑ ſapientiam dicitur· Eſto firmus in via dommmi.
Biquis fidem.ſi quis chꝛiſtũ viã directionis.viam ſa⸗
pientie viamveritatis accepit firmus in illa permaneat

Etenim non qui inceperit:ſed qui perſeuerauerit ſaluꝰ
erit Ad Hanc daſcendam ſimnliter et perambulandam:
ex parte domini dei ppulum pᷣmonet Yeremias.Hec
dicit deminus deus. State ſuper vias veſtras:et vide⸗
te et interrogate de ſemitis antiquis que ſit via lona.
ambulate in ea:⁊ inuenietis refrigerium animabo vtis
Vias veſtras dicebat populi pꝛopꝛias et voluntariaſ di⸗
rectiones in quibus vnuſquiſq; declinãdo errauit ſicut
etiam dicit eſaias. Omnes nos quaſi oues errauimus

vnuſquiſq; in viã ſuã declinauit. Super quas ſtare am

monet ad cõſiderandum nonad manendum: vt de ſe⸗
mitis iuſtoꝛum antiquoꝛum interrogetur.vt hona via

Diſcatur:ſed nulla melioꝛ niſi chꝛiſtus:qui in ſuperioꝛi⸗

bus vita. in inferioꝛibus via vite. In qua omnino erxpe⸗

dit ãbulare:ſi refrigerium animabus noſtris inquiri⸗

mus. Muſq; pꝛeterqᷓ; in chꝛiſto refrigerium eſt. Ypſe de
ſeipſo ſaluator iam dixerat. cum leue iugũ ſuum nobis
vellet imronere:et inuenietis requiem animabus vtis
Deſimilitudine chꝛiſti ad vitem.dei patris ad agrico

lam. diſcipuloꝛum et fideliũ ad palmites. ſcõᷣm iohan
neum tantum. Capitulum XI. v.

n. V ☚ la inwi
HMꝛiſtus ex antiqua carne corrupta.in virgĩe
ſanctificata.opatione ſpiritus ſancti pꝛopa⸗
gatus omnes querens ab ipſoglia ſerie q; na
ture oꝛdine pꝛopagari. pꝛopagabilis arboꝛis
fructum letiſicum educentis ſimilitudinem in ſe ſuſce

pit:et palmitum ex ſe pendentiuʒ tranſtulit in apoſtolis

ſuis:et patrem ſuum eternum imagine quadam appel
lauit agricolam:vt in noua vinea eccleſia videlicet quã
plãtauerat eſſzvitꝭ qᷓ palmites faceret eſſent/ palmites
ex qbꝰ fruct?bon? exiret eſſet agricola qͥ excoleret atq; pur
garet ĩfructuoſos palmites tolleret atʒ daãnaret dicẽs
Ego ſum vitisvera:et pater me agrirola eſt. Omnẽ
palmitem in me non ferentem fructum tollet eum. Et
omnem qui fert fructum purgabit eum:vt fructũ plus
afferat. Pꝛetermiſit alias arboꝛes.vitis dũtaxat ima

ginem ſumens: p ea ꝙ ex lla letificãs et calefaciẽs fruc⸗

tus exit:erquo iam ſanguinem ſuum fecerat et ꝓpinaue
rat ipſe diſcipulis; Et nullius arboꝛis fructus aptioꝛ po⸗
tui:qᷓ; qui pcedit ex vite. Et nullus potus ſublimioꝛ qᷓ
ſanguis qui ꝓceſſit ex latere:quem ſumimus in fructu

pꝓcedente de vie einon in fructu vitis habemus ſi⸗

gniſicationem vnitatis eccle ſie. Nam ſicut er multiſra
cemis atq; acinis efficitur vnum vinum:ſic er multis
hominibus vnum coꝛpus fidelium. Quãobꝛẽ chꝛiſtus

videtur aptius illam ſimilitudinem aſſũpſiſſe Efiã
magno pꝛeſagio ꝓphetatum erat cum patriarcha iacob

ſuos frlios benediceret. qui multa digna miſteria expᷣſ/

ſit in vite.cum iudam inter ceteros benedixit. Lauabit

in vino ſtolam ſuam:ligans ad vineam pullum ſuum
et ad vitem fili mi aſinam ſuam ꝛet in ſaguine vue pal⸗

lium ſuum. Pulchꝛioꝛes oculi eius vino icetſertenſſ
dum quot et qualiter que ſunt ex vite cõmemoꝛat. Ju

das chꝛiſtum ſignare videtur in figura qui eſt etiam vi
tis ex ſimilitudine. Et vinum er vite vinea non ſine vi
te. Vitisvero in terra.que multiplicata dicitur et vinea

ſanguis vue de vite:et itaqvinum piehe⸗
ſti eſt humanitas aſſumpta.quã lauit in vino expꝛeſſo

we ſeipo vite: cum ipᷣa caro ꝓpꝛio rigata eſt ſanguine .
dens in cruce. Stola chꝛiſti ſpa eſt ecelelig atei Ae⸗

lut indumentum adiunut: quam et ſuo ſanguine ve⸗
lut in quodã vmo leticie atq; iuſticie ab omniba peccati
abſterſit. Qð et iobannes iam wlut factũ in ſua reuela
tione cõmemoꝛat: pferens dilectione annunciãs lotio/

nem. Qui dilexit nos et lauit nos a peccatis noſtris in
ſanguine ſuo. Magni eſt pcij abluitiuũ noſtrũ: quomaʒ

diuinus eſt ſanguis- Et iſta ſtola etia vinea eſt xocata.

in qua ipe pꝛioꝛ eſt vitis.a qua omnes palmites ꝓceſſe⸗
runt: vt eſſent in ſeipis omnes ſideles.velut in quadaʒ
vinea ſingule vites. Et in eo ꝙpeeſſerũt ex pꝛima chen

ſio vite. xocarent᷑ et palmites. Sicq; ipa eccleſia qua ſi

vinea facta eſt. ad qua ligauit pullũ ſq; gentilẽ ppuin ſup
quẽ nemo hoĩm ſedit vt ipſe in huiuſcemodi equitatu
a monte oliueti hieruſalẽvenies deſignauit. Neminem
ſediſſe dixerim.qꝛ nullius patriarcharũ aut ꝓphetarum
fuerat gentilis ꝑpłs ductus exemplomeq; inſtructus et
directus alloquio.Nunc ligauit ad vinea.hunc ad ſuaʒ
introduxit eccieſiã. cũ pꝛedicãtibo aplis chꝛiſtũ credidit:
doctrinã eius atq; mandata ſuſcepit. Et ad vitẽ ligaiuit
aſinã ſuã ſcʒ ſinagogã:in illis paucis hoiba qui de iudeis
chꝛiſto dño crediderũt. Sed quonia pullo aſina in liga
tione.poſterat᷑.futurũ velut iam factũ ſanctus patriar⸗
cha pᷣdixit.quoniã in fine ſeculoꝝ a ſins ſinagoga ſe dece
ptam agnoicens ligabit᷑ fide atq; amoꝛe ad vitẽ chꝛiſtũ

quẽ ignoꝛãs aut inuidia velut latroneʒ occidit in cruce.
Nirũ quippe ligatus ab aſina ſinagoga:ipam ad ſemet

En ligat. Illa eum ligauit odio:iſie amoꝛe cõuinculat.
t diſolutũ ꝓpł'm cultui deditũ idoloxꝝ. etiã ad ſe vin⸗

culis aureis nectit: qm̃ omnes ad ſe trahit in funiculis

charitatis Malliũ wero ſuũ tinxit in ſanguine:vt exp:ꝛeſ
ſioꝛ repetitio ſit ꝙ ſtolã lauit in vino. Sed ſi amplioꝛa
penetrat huiuſcemodi ſenſus. ꝙ palliũ quo nos operire
decernit.in ſanguine vue lauit:palliũ ſuum eſt charitaſ
ſua:qua opit noſtra facinoꝛa. In ſanguine vue lauit:in
illo ſcʒ fuſo monſtrauit.q;dtum humanã dilexit cratur.

Dẽl bꝛeue eſt iſtud palliũ. dicẽte eſaia.vt alterũ oꝑire

nõ poſſit:quia pꝛeterqᷓ; plm chꝛiſtianũ alioꝝ wlox pec⸗
cata remittẽdo nõ tegit. Et beati quoꝝ remiſſe ſunt ini⸗
quitates:et hoc pallio in ſanguine oſtenſo tecta ſunt pec

cata/Eccẽ chiſius vitis · xpᷣs vua.xpᷣs ſanguis vue.chꝛi

ſtus palliũ intinctũ.magis vero oſtẽſus in ſanguie vue
chꝛiſtus vitis fructiſicãs.xp fructus ex vite.chꝛiſt/ pec
cata hoĩm pallians:qui amoꝛẽ effuſo mõſtrauit in ſan⸗

guine/Verã vitis ꝓps. o longe pᷣſagio pincer
na pharaonis cernẽs ante ſe creſcere.vt illius viſionis

declarãt intellecta miſteria:ꝑ interpᷣtationẽ ſomni a io⸗

ſeph.in gradũ pꝛiſtinũ ſe reſtitutũ agnouit

.

cim exploꝛatoꝛes miſſi ad exploꝛandã terrã ꝓmiſſionis
dũ ꝑueniſſent ad toꝛrentẽ botri.abſciderũt vitẽ cũ vua:
quã poꝛtauerũt invecte duo viri/Elitis cũpua. chꝛiſtus
cum gratia.qui tũc ab exploꝛatoꝛibo abcidit᷑.cũ creditur
ab his qui exploꝛando melioꝛa vite agende atq; ſacriſfi⸗
cande coquntiul fertur invecte vicʒ in actiua credu
litate a duobo viris.quoꝝ pꝛecedẽs vitem habet a tergo
ſubſequẽs vero ante oculos ſpectat. vt pꝛeter ſigniſica⸗
tionẽ pꝛecedentiũ xpᷣm qui credebat venturumeet ſubſe
quentiũ.qui iam credebãt p omnia in carne celebratũ
aduentũ.et eius vite miſteriũ cõſummatũpꝛecedentẽ
timoꝛẽ qui q̃ſi chꝛiſtii habet a tergo.⁊ſubſequentẽ amo
rem qui ipᷣm bene agẽdo ſubſequit᷑.merito intelligamꝰ.
Pꝛecedit enĩ timoꝛ amoꝛẽ.ille initiat.hic ꝑficit.ille nõ

videt qð poꝛtat.hic intuet᷑ quẽ amat. Mater huius vi⸗

tis agricola eſt ergo vitis in agro eſt · Pater deus. vitis
chꝛiſtus.ager quẽ colit eccleſia eſt:! &imnẽ palmiteʒ in
t 3

7ſv nn r-

7 veL r

21 R *

1

me nõ ferentẽ fructum tollet eum Omnis infructuo
ſus credens.tollet᷑ ne regnet cũ cheiſto.Nõ enim decet
eum quo eterne frui ſeramus ſecũ infructuoſos habe⸗
re regnates! Et omnẽ qui fert fructũ purgabit euz: vt
fructũ plus afferat . Oicut hoĩbo ꝓpꝛio demerito et dei
occulto iudicio deeit gratia vt ſteriles fiant.ſicut ppendi
culat ſuꝑ eos diuina iuſticia.vt tollant᷑ de terra viuen⸗
tium.ne regnũ eternũ cũ chꝛiſto ꝑcipiant.fic quibuſdaʒ
occulto iudicio diuine miſericoꝛdie adeſt gratiavt crede
dendo fructiſicet:et vt purgent᷑ et vt fructus amplioꝛeſ
ingerminẽt. Pꝛoinde qui fert fructũ: pamplius purga
tur ad vberioꝛẽ fructũ. Sed quõ palmes fructũ ferret
mſi purgatus: Si purgatus.ad quid ergo purgandus
Sigquidẽe nõ ad aliud:niſi vt plemoꝛes fructus afferat
Oagnus agricola deus pater: ſed nõ alterius agri niſi
eius quẽ cõdidit. Nõ magnus agri cultus:ſed agricola

magnus.Mõ magnus cultus ex ennin ſed magnruus

erxvite qui dicit chꝛiſtus. Mõ de ſinit pater ſiliũ eternuʒ
ſibiq; coequalẽ excolere.quẽ minoꝛatũ vt vitẽ planta⸗
uit in carne · ſed nec ipᷣm excolit in ſeipo ⁊/ p ipo.cui nihil
Pfectionis pt abeſſe: ſed excolit palmites credẽtes in vi⸗
te. ne fruſtra chꝛiſtus videat miſus. ne videat᷑ velle re⸗
gnare ſolus.ſed excolit credẽtes vt ſibi coaptet᷑ et coꝛpꝰ
et vt ſit coꝛpoꝛi habundãatioꝛ fructus. Sed remiſſe iſta
ſimilitudo decurrit. quia nec totũ quod eſt chꝛiſti vitis

oſtendit:nec totũ qð in excolendo ſideles eſt dei patris

inſinuat. Eleruntñ in eo ꝙ infructuoſos tollit. fructuo⸗
ſoſq; purgat. vt fructũ plus afferãt:iohannis in apoca
lipſi cõcoꝛdat ſentetis. Qui in ſoꝛdib eſt. ſoꝛdeſcat ad⸗
huc:et quiiuſtus iuſtus ſit adhuc. Occulta iſia ſunt a⸗
pud homines. demeritavel merita ꝓpꝛia:dei vero irrepꝛe
henſibilis iuſticia. Sola tñ iniqintas eſt in culpa:et bo⸗

na volũtas in gra. h wro ſaluatoꝛ ait iaʒ rvos mudli e⸗
ſtis ꝓpter ſermoneʒ quẽ locutꝰ ſum vobis ad id refert
ꝓiam its purgati erantippius aderendo ꝑ verã fidem

4

et dilectionẽ ſermonibo. ꝙ fructü ferre pwtuiſſent /ſeã ẽ⸗
rant ab agricola patre iterũ mundandi.vt fructũ penitꝰ
plus afferrent: que mundatio dedarato miſterio. p ipi;
ritũ ſanctũ mittendũ a patre futura rle iab ⸗

tandũ ꝙ mundet ſermo auditus ſed creditꝰ:fed nec dũ⸗
taxat creditus.niſi ſcõm poſitã fidei menſurã ſequatur
effectus. Poteſtatiuꝰtñ ẽ ſermo xpᷣiad oẽm mũdiciã aĩ
cõferendam: ſed incredulos ipᷣm aſpernãtes q;uis audi
ant.et credulos negligẽtes nõ mundat. Pꝛeſiat mũdi⸗
ciam chꝛiſti ſermo cũ capit᷑:cuʒ ſibi audies heret. Etenĩ
quia ab immundo mundũ recidit.mundat cuʒ animas
traicit invirtutes:in quibo nulle ſunt ſoꝛdes.iñ quibus
viget plena mundicia. Oundat cu elementa ſanctificat
in qniba credens immergit᷑: mundꝰ efficit a cõtagio pꝛi⸗
me ſeductionis· undat cum manere docet in eo quẽ
nullũ maculare potiuit peccatũ qui ẽ vera mũdicia. Pꝛo
inde ſaluatoꝛ adiecit. Manete ĩ me et ego inxobis Nõ
enim niſi virtutibus viuificis manſoßſ⸗
ipᷣe p alia manet in nobis Mam ſicut palmes manet in
Vite.⁊ vitis in palmite ſil fideles inchꝛiſto chꝛiſtuſq; in
nobis. ſed diſpar eſt virtui diſparq; actus. Quoniã pal⸗
mes manẽs in vite.nihil in illã refundit:vitis wxro ma
nes in palmite ipᷣm ſua virtute perfundit. Nec palmes
manet ſine gire maner autem vitis etiã reciſo palmite
Nõ manẽt figeles pterq; in chꝛiſto maneret auͦt chꝛiſt/

ſi nullus fidelis adeſſet. Reciſus palmes areſcit etiaʒ in

PYite vigoꝛe manẽte: reciſi a chꝛiſto. eternis ſunt ardoꝛi⸗
bus deputati.ſemp chꝛiſto vt eſt in ſeipo manẽte. QAua
obrem dicit! Sicut palmes nõ poteſi ferre fructů a ſe⸗
mee danif manſerit in vite: ſic nec vos niſi maſeritis
me.·Huius rei expiẽtia firmata noticia plus eſt q; ver⸗
Sr-—a Ten Frre., Sr-

P„ .— i y Wrr-n N „ .. — „

t in chꝛiſto. nec

ſeptimus

lꝛum diſſertio. palmes ſine vite fructũ ferre nõ p̃t.
Sic aſſumpta ſimilitudine luce clarius ptʒ neminminẽ
a ſemetipo iuſticie fructũ poſſe pducere:niſi manſerit in
chꝛiſto. Minc ſaluatoꝛ apertius addit Ego ſum vitis et

vos paimites. Qui manet in me⸗ ego in eo.hic fert fru

ctum multũ:quia ſine me nihi poteſtis facere Elitẽ ſe
dicit chꝛiſtus.et palmites aplos:ac etiã oẽs qui pꝛedica
tione ipoꝝ chꝛiſto inſerendi erãt. Igit᷑ qui manet in illo

et ipſe in eo:hic fert fructũ multuPBꝛotinus fructĩ ge⸗
tium crediturarũ apli ferre nõ potuiſſent niſi in chꝛiſto
manſiſtentQau& fructů ſuoꝑ ſequentiũ attuler̃t philo⸗
ſophi mücdlq; ſapietes: Qu fructü mundi pꝛincipesqᷓ
nõ manſerũt in chꝛiſto. DHeceperũt ſequaces: moꝛtibus
coꝛpalibus et eternis ſuos còplices expoſuerũt. Et vbi
maioꝛ huiuſcemõi ſubſequoꝝ eo vberioꝛ eſt ſecuta dam
natio.Alpoſtoli aũt ceteriq; cõſimiles cũ magnas copi⸗
9s fideliũ Reerzenn fructũ ſuꝑne patrie cõtulerũt. ſi in
hac vita coꝛpe et
vVerbũ hoc quia fructũ multuʒaf

ructũ multuʒ affert extra ſeipm et in ſe
ipſo qui manet in chꝛiſto:qui

a ſine ipo mhil poteſt quiſ⸗

piam loni facere. Oagna eſt igi a vera vite que chriſi
eſt auerſio puerſox.cũ ſine ipio eſſe bene nõ poſſumuss
ſine ipo aliquid boni agere nõ valeamus. Quis vnq; lo
num facere abſq; bomtate: Sine ſapiẽtia quis effectus

eſt ſapiens:Quis iuſtus ſine iuſticia. quis verax abſq;
Vritate.quis aggreſſus eſt ardua ſine virtute. quis ca⸗
ſtus ſine caſtitate. quis foꝛtis ſine foꝛtitudine. quis ſo⸗
bꝛius ſine temperantia. quis vidit ſine luce:quis audi⸗

uit ſine auditu.qs olfecit abſq; olfactu. q̃s guſtauit gus

ſtu carens. quis ſenſit ſenſum nõ habens. ꝛ put eſt ſimi
lia repire: Ogitur cũ omne bonũ chꝛiſtus ſit. quis vnq;
abſq; ipo aliquid boni fecit. In ipſo viuimꝰ mouemur
et ſumus. Omnia bona nobis chꝛiſtus factus eſt a deo
ſine quo nihil poſſt umus:cũ quo omnia poſſumus.Maʒ

et apoſtolus dicebat. Omnia poſſum in eo qui e 2ſo⸗

tat en ne credat.ſi nõ meretur impune poſſe cõ
ſiſtere. qui in chꝛiſto nõ manſerit: tremẽda ſentetia ſub
rogata eſt! Si quis in me nõ manſerit mittetur ſoꝛas

ſicut palmes et areſcet:et colligẽt eum et in ignẽ mit⸗

tent et ardet Mittendus eſt ſoꝛas et ſegregandus ab
omm cõgregatione iuſtoꝛũ.qui cum cõmunitate bono⸗
rum in chꝛiſto nõ ſtetit. Et mittetur ſicut palmes a vi
te pꝛeciſus: cui nullus humoꝛ viuificans ab ipſa fundi⸗
tur. Neceſſariuʒ eſt vt areſcat palmes abſciſus:quia hu
moꝛem nõ imbibit a vite. Ariditate mala ſiccabitur cui
chꝛiſtus ſuam gratiã nõ infundit.quam a ſe reciſus pe⸗
nitus non immittit. Sed nec a ſe recidit quempiã.cuʒ
omnes vellet habere in palmites: ſed plurimi ꝛopꝛie
iniquitatis cultello veniunt in ſciſſuram. Reciſi et are⸗
facti palmites ignibus apti ſunt: pꝛoinde colliguntet
ittuntur in ignem et ardent. Hoc ſiquidem inſallibi
li tipo infidelibus omnibo nõ inſertis et reciſis ehriſtia
nis adueniet.vt cum a chꝛiſto reciſi fuerint areſcant. a⸗
refactia mimiſtris.tartareis colligant᷑ tradantur in igne
ardeant incõſummate:vt crutianſignis cum natura cõ
certet.perpetuo durante duello.

DExplicit liber ſeptimus de ſimiliti
dinibue,

a ſeuiter gierunt/Elerũ eſt in omnibb

— — — — — — — — — ———

— — — eA
1

De viciis ⁊ cõtra viciaſermombusdo. Galua.

Incipit liber octauus de vicijs et contra vicia
Capitulum pꝛimum.

Aterna noſtris

animis ſides paneʒ nobis in

menſa ſua multiplicis inqui

ſitõis apponit:vt tamdiu in/

quiratur qð deuitari pꝛecipi
tur donec appꝛime ſciatur:vt
ignoꝛantie depulſa caligine
in cognitionẽ veniat᷑ omniuʒ

vitandoꝛũ:ne nobis obijcia⸗
tur ignoꝛãtia libens:que vt ꝑtinax malicia eque nocet

Zironi nil per apertã iuſticiã debet iudicari plectẽ⸗

um niſi ꝑeccatũ.qᷓ;uis ꝑ occultã dei puidentiã atq; ſe?z

cretiſſimã iuſticiã abſq; peccato multi feriant᷑: et nunqᷓ;

in euangelio facta ſit cõminatio niſi peccatis.nec ma
ledictio ni ſi peccatis.nec expꝛobꝛatio miſi ad peccata. ne⸗
q; cautio ſit indicta niſi a peccatis.nec pꝛohibitio miſi d
peccatis.nec diuoꝛtiũ miſi cum peccatis. nec vituperent

niſi peccata:quo circa in euãgelio ex his cõſideratõnibo
wlut in ſpeculo mentes noſtras opvꝛtet ſuas inſpicere

ſi aſſunt maculas quas abſtergant. ſi autẽ deſunt ſum

ma diligẽtia ſe pᷣſeruent.
De incredulitate. Capim II
M pꝛincipio euãgelij mintnt
i ne ſtlio ſibi naſcituro incredulus.et vſq; ad ꝓp⸗
miſſi euidentiã mutus efficit᷑: quia in dubiũ ſu

ſcipere nõ debebat. quod in tanta certitudine ab angelo
dicebat᷑ Mam vlut graue peccatũ punitur infidelitas:
vbi diuina claritas indubitanter elucet. Sed hmõi pu

nitio queſtionẽ nõ modicã noſtris animis ingerit cum

tam ſubito talib apparitõnibo credere nepbas ſit ꝓpter
illuſiones et immiſſiones circa ſenſum: quas mal? an⸗

gelus ſepe fecit. Sed aliud eſt cum de illo qui loquitur

aut de verbo qõ loquit̃ dubitat᷑ et aliud eſt quod nõ cre⸗

dit diffiſus.aut ex pᷣactis ſignis welit eſſe còfiſus. Nam

gacharias nõ dubitauit de loquẽte angelo ſed de ſuo pꝛe
miſſo.nec queſiuit ſi angelus aut quis.aut qualis.aut

a quo miſſus eſſet:ſed quõ ꝓmiſſum fieri poſſet. Crede
re igitur debebat ꝓmiſſum qui angeluʒ iam credebat a

o miſſum. Et ipᷣe ſignũ querebat diffiſus:qui de an/⸗
gelo iam erat quodammõ certus: Sed wre credenduʒ
nõ omnibeſſet:ſi de loquentibo et noua talia nuncian⸗

tibus dubiũ eſſet. Sed quoniã nõ eſt noſtre intentio⸗

nis in euangelio aut in eplis volumina cudere.ſed ſolũ

enodare cauẽda.et clarefacere faciẽda.ideo queſtiones

repugnatõnes et ad ꝓpoſitũ nõ cõferentia dimittamꝰ:

intentũ pꝛimũ humiliter pſequentes.
De ſuperbia. CKaplm III
Rima euangelij pconiſſa m carne degens. ma⸗
p ter cõditoꝛis euãgelij virgo maria:que anteq;
euangelium cõderetur ipᷣa ſeruauit. anteq;ᷓ pᷣdi
caretur in virtutibo tenuit:anteq; notũ eſſet ſcoõm euã⸗

gehum virit. nondũ ꝑ verba perceperat. et eius moꝛib⸗

ſe muniuit:nondũ erãt euangelice pꝛedicate virtutes.
et ipᷣas ſocias habuit.Mõdum cõditoꝛẽ eius cõceperat.
et euangelica erat:nam euangelij editoꝛ ſibi anteq; filiꝰ
factus eſt doctoꝛ.in renouatione vite facte ꝑ filium dũ
ipᷣm ferebat in ſuo ventre diuine cõceptum.cõtra euan
gelij aduerſarios pꝛimo clamat: inſinuaans peccatoꝛes
omnes mente ſuꝑlvs: male ſibi placentes.incedentes

in altitudinẽ magni coꝛdis.diuinis voluntatibus in eu

angelio palefactis.animi et moꝛũ cõtumacia reluctãteſ

a potẽtia ſui filij diſpdendos! Fecit inq̃t oĩpotẽs dey po
tẽtiã in bꝛachio ſuo filio certe ſual diſꝑſit ſuptvs men

cacharias de iohã⸗

te coꝛdis ſui Et potẽtes ſeculi huius in ſuis viribo cõſi
dentes.nõ in foꝛtitudine illius qui ꝓ nobis factus eſt in
firmus.deponendos pᷣdixit.quia bꝛeuis eſt omnis mũ⸗
di potentia. et velut tela omniũ ſuccidit vita:et velut ſti
pula tollent᷑ a vento. qui carnẽ bꝛachiũ ſuum a potentiã

poſuerũt · Et ſequit᷑ vacuitas gratie atq; gloꝛie nõ replẽ
da.quotquot tpales diuitias queſierũt quos in ſuo dul

ci cantico duabs ſentẽtijs cõdemnauit Depoſuit potẽ
tes e ſede: diuites dimiſit inanes Tria ſolũ aduerſuʒ
malos inſeruit.que tunc et nũc ꝑfidos tangũt iudeos
atq; paganos in vita euangelica coꝛruptos:et a ꝓfeſſio⸗
ne retrogrados cheꝛiſtianoss.
De odio. Capitulum IIII

⸗ „»„

Ata mente atq; cõſideratione tractandũ eſt. qd

in peumoꝛdis cheiſti naſcentis eraduerſo dete⸗

ſtabiles patenter exoꝛti ſunt:imo eoꝝ mala ne⸗
fanda crudeliter patuerũt.vt vita chꝛiſti ieſu ex contra⸗
rijs conclareſcat:et ſua ciaritas monſtraret in tenebꝛis
peccatoꝛes. Igit᷑ nato dño ſtella noue claritatis apparu⸗
it:excuius fama turbatus ſxrodes parẽ ſeu ſupioꝛem
in regno.aut ſui regni ereptoꝛẽ ſuſpicatꝰ expauit. Qui
ſtatim in lumine ſtelle quod audierat exarſit in odium:
et falſum ſpondens obſequiũ.moꝛtẽ minabat᷑ in xpᷣm.
Quẽ nõ ſingulariter reperiens.in cõmuni repire ſe cre
dens:a rabie dialbulica excitatus.iniuſte interfecit ꝑuu⸗
los iſraelis.Quid in iſto aliud ſignat᷑ herode.niſi mũdi
tyranni.qui lumen ſtelle.veritatis vicʒ vbiq; fulgentis
in animo odiũt depꝛehendi nolunt. Ců viderint verita⸗
tem manifeſtã fieri repꝛimũt:aliud lumẽ numinis aut
hominis qᷓ; ꝓpꝛiam rgtanni nõ ſufferũt. Equalẽ non
patiunt᷑:ſuperioꝛẽ inſidijs cõpꝛimunt. Quemlibet ſtu⸗
dioſum arte.moꝛib elegante a natura dotatũ. eoꝝ que
poſſidet ſuſpicant᷑ raptoꝛẽ.et alioꝝ bonitatẽ. ſuum eſti⸗
mant detrimentũ:et ꝑ ſuperbia aduerſus omnẽ celeſtẽ
gratiã.lumen atq; doctrina inſurgũt odiunt et confun⸗/
dunt. Quid ꝑ hunc herodẽ niſi mundi ſapiẽtes.qui pite

ter nature curſum aliud euenire non credunt. cũ nati
uitatẽ noui regis nouitati tribuerint ſideris Repꝛobit
ſi fuerit iam euentũ.qui quandoq; credere ſwondent t·

exploꝛent.et vt interimant ſic exploꝛant et falſum polli,/
centur obſequium vt decipiant. et omnem puritatem
et vite mundiciam de celo venientem occidere querũůt:
virtutem odiũt.dirigentem in celũ. Qui cum herode
terrenũ tyrannice dilgunt regnũ.nec parcũt innocenti
bus eoꝛũ vitam ꝓ nihilo eſtimãtes:illis ſolum parcunt
quos ſciunt poſſe tenere ſuhiectos.a quibo nequeũt in⸗
ferre iacturã. Cõſilia omniũ ad ꝓpꝛiũ querũt arbitrium
vt volũtas oĩm ſit in malũ: WM
De vana gloꝛa. CLCapitulũ v
LAterius autẽ noſtre mentis intuitũ dirigente
v videam quid in iſto herode veritas omnia lu/
ſtrans intendit: qui aduerſus chꝛiſtũ nondum
fantẽ imo in cumabilis vagientẽ in tanta ſeueritate cõ⸗
ſurgit. vt ꝓpter ipᷣm ceteros quos eſtimat ſimiles dedu
cat in necem. Et nimirũ ꝙ aduerſus mũdi dñm in car⸗

ne iam natuʒ. initiatoꝛ? noue vite.fundatoꝛẽ eccleſie.fa

bꝛicatoꝛẽ ſcale aſcenſionis in celũ.fugatoꝛẽ demonũ.ſa⸗
nitatũ ommiũ largitoꝛẽ. ꝑſecutoꝛẽ infirmitatũ viſibiliuʒ
et inuiſibiliũ piter et deſtructoꝛẽ.reſuſcitatoꝛẽ moꝛtuo⸗
rum imperioverbi ſui.operatoꝛẽ diuinoꝝ in carne.⁊ hũa
nox in diitate fontalẽ virtutẽ et radiũ omnibꝰ pꝛeualen
tem.ſolũ ſua roluntate cũ woluit coꝛpaliter ſuccumben
tem cõſurgit. Qð ſi moꝛaliter et miſtice intelligere cu⸗
pimus: interpꝛetato eius nomine cognoſcemus. He⸗
rodes interpꝛetat᷑ gloꝛians in pellibus:ſeu pelliceus glo

rioſus. Vlide igitur quis eſt hic qui coutra chꝛiſtum in

t 4

Liber octauus De vicis

exoꝛdio ſue natiuitatis inſurgit.et qui ſignantur in ipᷣo
cognoſce.Apparente deſuꝑ vita que ignorabat᷑ in terris
et celoꝝ gloꝛia emiſſa de ſuperis:mundi gloꝛia cõturba⸗
tur. Et dimiſſo cõgreſſu quẽ chꝛiſtus et eccleſia cũ re⸗

pPꝛobis in herode ſignatis miſtice ſemꝑ habet.qui pecca⸗

toꝛes in ipo ſignant᷑ intendimus:p eo ꝙ cõtra vicia de⸗

clamamus.q́;obꝛem homines mali fiant vt caueât eno⸗

damus. Pꝛoinde in ipo herode pelliceo gloꝛioſo ipi pec⸗

catoꝛes intelligũt᷑ qͥ de pelle atq; in pelle ꝓpeij coꝛpis glo
riatꝛenutriẽtes delicioſe vltra qua deceat.et fouetes ꝑ⸗

amplius q; natura requirat Et ob amplioꝛẽ gloꝛia ꝑ dã
natam arte ſupgrediunt᷑ natura:vt capillos cõtoꝛque⸗

—

ant et artificioſe ad flauitate deducant. Etia nouaculaʒ

arte tonſoꝛiã plus debito ſepꝑe aſcendere ſaciant ſuꝑ bar

bam:vt ſepius viri niſi coꝛpis habitus diſtinxiſſet mu⸗
lieris effigiẽ pꝛemonſiraret. Mulieres vero ex varijs fu
camentis in pelle coꝛꝑis ſuꝑgrediunt᷑ naturã: et q;tum

in eis eſt in facie cõfundunt gratiã chꝛiſtianã. Mon eni
niſi a dialulo et cõſentaneis eius fuit inuentũ:ꝙ in chꝛi
ſtiano coꝛꝑe atq; in vultu pꝛeterq; naturalis coloꝛ alius
Er ſocietates cum herode ꝑſequente chꝛiſtum

adderet᷑.
habent/qui magis gloꝛiant᷑ in humana pelle fucata colo
ribus:delibuta vnguentis.ſuꝑcilijs depilatis.cute pten
la.cõtoꝛtis crinibo.adhibitis varijs in capite oꝛnamen⸗
tis: q; in chꝛiſtiana gratia.que per fidei virtutẽ atq; ba⸗
ptiſmi virtualiter eſt in eis. Sed pꝑticipiũ habebunt cũ

demonibo.qui cum herode gloꝛiant᷑ in pellibo: in quaruʒ

gloꝛia chꝛiſtũ pſequunt᷑ in moꝛibus.Ad herodẽ autem

omnes ꝑtinent.qui matrimonialia iura tenetes.magii

gloꝛiant᷑ ꝙ vxoꝛes aut viri habent pulcras facierũ pelles

q; pulcras mentes.et magis exultant ꝙ pulcre pulcri

ſunt.qᷓ; ꝙ cõiuges ſimul ſunt.et iocundius gaudent de

L lcun dinis. q́; de bono humamtatis atq; virtu⸗
t quotqt de alijs neceſſitudine qualcũq; ↄunctis

extollunt᷑ de pulcritudine pelliũ.herodẽ ſequunt᷑ pellice

unm gloꝛioſum:deſpiciũtq; chꝛiſtũ diuinitus gloꝛoſum

Sed quia pelliba ꝓpter tuitionẽ a frigoꝛe circundamur

hyrodiani ſunt qun gloꝛiam in eis non neceſſitate ſectan

6

tur. Scribimusſepe pelles ſcripturali artificio aptita⸗

tas.ex quibus varie naſcitur mala gloꝛia.et plerũq; ta

lis exoꝛitur: vt ad infernum demergat hmõi gloꝛioſos.

2

Gloꝛiat qui naturalez ſcientiã appꝛehendit in cartis. vt

ꝑ hmõi gloꝛiã.ſepe quis cõtemnat et gratiã:et ꝑgloꝛiã

ſilogicandi: ſcientiã ſanctã dei. Et in celo habitare ſe cre
at. et cõpꝛehendere ſiderũ omnẽ curſum.qui aſtroꝛuʒ

ſigna et vias.codaicum et equinoctialẽ circulũ.et epyai

cdlum aſperit in cartis vt dum planetarum naturam et

curſum ſcire ac equare ſe credant: iudicia ꝓferunt.vñ
wlut futuroꝛũ enunciatoꝛes.ſecretoꝛuʒ dei cognitoꝛes

i1naniter gloꝛiant᷑. Sed ve hominibo ſemel et ve iterũ:q
ad gloꝛiã in pellibo ſcientiã aliquã didicerũt. Nam bero⸗

dis facti amici et ſimiles:ſed chꝛiſti facti ſunt inimici at .
Grebelles. Ymplemus plerũq; pelles male queſita pe⸗
cunia.et pfunctoꝛiã cum herode captamus gloꝛiã: quã⸗

doad conq burſa plena pendet. Et wre cu lxrode xpᷣm

pPauſpere egenũ pſequut᷑:q de pleĩs pellibo gloꝛiãt᷑. Cin

gumus tractas linealit᷑ pelles. et er eis capita oꝛnan

are ſtiſh.⸗ ſepe i
inſig

exhis tollerabilis eſſet vita.lH
cei gloꝛioſi:et chꝛiſti ſunt cõtemptoꝛes quoſcũq; figu,

equoꝝet quato auro atʒ argento Innulato de ſemilunu
lato.cõtoꝛto atq; retoꝛto vermiculato atʒdiſtẽto. ductili
10.7 irradiato coloꝛibo. ſiguris imaginibus
inſignitoin clericis et laicis.pᷣlatis et ſubditis.dñis et
ſeruis:q; meus ſermo ipa ne
nat. i rie plo: ii
pellibus his oꝛnatiuis manifeſta öſtumit oneliau i

poꝛtat.

310 1pa nequ experientia magis cla

erodiãi ſunt taliter pelli

rat herodes. Similiter calciamus ad inanẽ gloꝛià pel⸗
les.appo ſitis ſepe coloꝛibus ſoꝛanmnnibo multis factis
vt non ſolum in fade ſed in pedibo velit calciatus pel⸗
libus cõſpici. et ad inſpectionẽ ſuoꝛũ pedũ ipemet coga

tur inflecti:vnde ſe ſentit inaniter gloꝛiari. Herodianꝰ
eſt et ſuo modo atq; moꝛe ꝑſequunt᷑ chꝛiſiu:qui ad va⸗

nam gloꝛiã.nõ ad neceſſitatẽ calciamentũ hiſtrionicuʒ

De choꝛeis. Capitulũ vx

Oaptant᷑ ſepe pelles ad tympana ⁊ cymbala fa

c cienda.vt ex tactu vario multiplex et varius ſi⸗
at ſonus.ad cuius ſonituʒ choꝛea ducit᷑ hoim et
mulierũ.iuuenũ et puellarũ:vt fiant amfractuoſi ꝓceſ⸗
ſus. Et merito. quomã ab ipis chꝛiſtus derelictus eſt re
ctus.ſine quo inceſſus omnis eſt toꝛtus. Et ſingulari⸗

ter ſaltant pleriq;: toꝛquetes actib membꝛa. Et cantile

ne varie declinant᷑ ad ionũ multa cõfirmitate ſonabilis
inſenſibilis: et wolubilitate nimia viue vocis. Exr quib⸗
tanta et talis naſci᷑ gloꝛia:vt a pluribo et plerũq; diui⸗
na cõtemnant᷑ miſteria:et innumera fiant peccata. Di⸗
mittuntur ſepe miſſe pꝛedicatões et diuine voces in ec
cleſia reſonantes.quado pulſant᷑ taliter tenſe pelles: et
obſeruantia dierũ feſtoꝛũ a tractarũ pelliũ gloꝛia detur⸗
pat ur lerũq; caſtris patis ad bellũ inducit᷑ ſonituſ pel
liũa ad hinꝰ ſoni gloꝛia fit interfectio bellatox. Nõ coͤpe

ti herodiana gloꝛia chꝛiſtianiſ:quibo ẽ repꝛomuſia celeſtiſ
Mõ expedit gloꝛia coꝛruptibilis et pellicea:quibo incoꝛ⸗
ruptibilis eſt repꝛonuſſa diuina. Mõ decet pelliũ gloꝛiã
querere in terris:quibo pꝛeſto eſt gloꝛia in excelſs. Eli⸗
de magnũ et malũ moꝛale miſteriũ qð exoꝛtum de glo/
ria pelliũ quã ipᷣius herodes in ſinuat· Melliceus gloꝛio
ſus odit ſtellã.lumen Vwritatis abhoeret.pſequit ur chꝛi
ſtum doctoꝛem veritatis:occidit infantes vt deſtructoꝛ
puritatis · .

De foꝛnicatione. Capitulũ VII
Lius pelliceus gloꝛioſus fratris accepit vxoꝛẽ:
a pellis pelle placita carnaliter potiretur. vt et
repꝛehenſoꝛem iniquitatis tradit ſaltatrici: nec
pellis aufertur a pelle.
De inceſtu. Capitulũ VIII
Onſidera pamplius berodiadẽ pelliceã gloꝛio⸗
c ſam. que filiã pꝛemonuit vt caput ſui argutoꝛiſ
erpeteret a rege ſue ſaltationis in pꝛemiũ:quia
inceſtum et lururiã gloꝛioſarum pelliũ arguebat.
De veriſione. Capitulũ xX
IJge alium pelliceum gloꝛioſuz deridentẽ in al⸗
v ba veſie chꝛiſtum: amicum factuʒ ferentis moꝛ
tis ſententiã ſuꝑ iym.
Lapitulum X
Uſpicere vlterius nõ omittas. quoniam alius
i pelliceus gloꝛioſus occidit iacobuʒ:poſuit et in
carcere petru. Ergo otemplare attentius quid
ſupꝛaſata gloꝛia fecit: et nunc moꝛaliter facit. Et perſe⸗
quitur chꝛiſtũ et ſeruos eius:deſtruit virtutẽ chꝛiſtife /

ram et appendicias eius.Nec in his in omnibo lna na⸗

ture damnamus acq; cõſundimus. nec artis periciã im

pꝛobamus: ſed gloꝛiã abſq; chꝛiſto. et peccatũ quod nõ

eſt ex chꝛiſto ſed ex talier gloꝛia ſepe oꝛitur repꝛsobamus

Er inaniter et talitr gloꝛiantes peccatoꝛes dicimꝰ. chꝛi.
ſti et vite ſue inimicos.animo et doctrina ſentimꝰ.et ab

eius humilibus caſtis et iuſtis moꝛibo diſſonantes aſſe

rimus:quoniã chꝛiſtus hoꝛum omniũ gloꝛiaʒ humani
atq; mundanã nõ queſiuit. oblatã rennuit.ſuis ſequaci

bus et chriſtianis omnibus.quibus adhuc ex euange⸗

gilio loquitur interdixit et interdicit:et eternã immaer
ceſſibilẽ gloꝛiã repꝛonnſit.

. — —

et cõtra vicaſermombusdo. Balua.

Ne ſimilitudine alioꝑ wno operũů. Capim XI

Atera celi tuba ſilueſtre rõale animal chꝛiſti vir

a tutibus ſubiugale deſerta incolẽs loca meroꝛi⸗

hus apta pquirens. indomeſticabile hommiby
ſociabile angelis immotũ niſi ad diuinũ imperiũ.chꝛiſti
pꝛeco baptiſtaq; iohannes vox diuine vocis ad turbas

ad eum veniẽtes peccata ꝑ ſimilitudinẽ quiba teneban⸗

tur rememoꝛat:vt ab eis peccatis ipſis et poſteris fiat
cautũ dicens. Genimina viperarũ.quis vobis oſtendit
fugere a ventura ira Bonũ eſt ꝙ fugiunt mali ſunt qui

fugiunt:vt boni fiant fugiũt.Einde ergo mali ſunt qui
fugiunt? Quia ſunt genimina viperarũ. Clipera emm
ſpecies eſt ſerpentũ.vi parturiũt vipeꝛe:ac ꝑ hoca vi pa⸗
riendi ſunt vipere appellate. In teſtamento eni wteri

cingulũ ſacerdotis erat oꝑe vipecino:et in actibo aploꝝ

manũ apli pauli vipera muaſit.Nam in eoꝙ vi pariunt

eos ſignãt qui ſeipos violentãt ad malũ aliqð peragen⸗
dum:atq; alijs vim pagendi faciũt. Qðõ aũt in vteri te
ſtamento cingulũ fiebat oꝑe viperino.coloꝛẽ intendere
voluit ille qui dixit.vt nos ſciamus velut vicia pᷣcauen⸗
tes:qð illis fuerat imperatũ ad cõſtringendas coꝛpib⸗
Veſtes. Eſt vt fert in illo animali veneniero coloꝛ ethe⸗
reus ad ſuperbiã. rubeus ad inuidiã atq; iram. albus ad
omnẽ pꝛiuationẽ virtutis:vt carta in qua nihil apparet
depictũ aut quomodolibet ſcriptũ.manũ moꝛdens pau
li.omnes qui alioꝝ oꝑa lbona imꝑediũt.plane monſtrãs
1¹ ignem diabuli calefactos:vt apoſtolica patefecit hi⸗
tOela.
De cõſidentia mala. Capitulum XII
Tpeſſime deceptionis adijciunt᷑ peccato qui cõ⸗
e fidunt in meritis pꝛecedentiũ patrũ carnalium
et ſpiritualiũ etiã q́tumcũq; ſanct oꝑ meritis ꝓ
pꝛijs nõ adiunctis:his ſolũ exceptis.qui viq; ad capaci

tatem virtutis et vicij nõ wnerũt. Pꝛoinde eiſde tur⸗

bis iudeoꝝ in paternis cõſidentib meritis. talẽ fiden⸗
ciam amputauit dicens Ne ceperitis dicere· patrẽ ha⸗
bemus abꝛaã hoc eſt.vt merito eius circumciſionis et
ꝓmiſſionis ſibi facte tꝑe in eiuſdem. Quoniaʒ hec nec
ipᷣius nec vllius puri hominis alterius merita ſufficiũt
ad ſalutẽ.nec ad aliquã alquox peccatoꝝ alolitionẽ nec
ad futuroꝛũ pꝛecautionẽ:niſi ſtudia ꝓpꝛia cõiungantur
Quid enĩ ꝓfuit cham.quid iſmael.quid eſau.q̃d dine.
ꝙ patres carnales habuerũt ſanctos: Quid iude:quia
ſanctũ ſanctoꝝ et magiſtrũ habuit chꝛiſtũ.quid multis
ſubditis qui ſanctos habuerũt pᷣlatos.qͥd ſuccceſſoꝛib
omnibus qui tot et tales ſanctos fide coſpiciunt pᷣceſ⸗
ſiſſe. et ſibi vim virtutis et moꝛũ ſtudiũ abſtulerũt. Si
cut enĩ ꝑ diuinã iuſticiã vnius peccatũ alterũ non obli⸗
gat:ſic pᷣdeceſſoꝛum iuſticia poſteros a malis nõ liberat
nec ad beatitudinẽ ſaluat. Ideo ſecutus adiunrit Faci
te ergo fructus dignos penitẽtie nõ in alioꝑ iuſticia cõ
fidatis. Et ſterilem a moꝛibochꝛiſtiferis vitã.ad ignem
iudica uit eternũ:velut arboꝛ infructifera.igni tradenda

tpali ſuccidit᷑ dicẽs!. Omnis arlvꝛ que nõ facit fructuʒ
lnũ excidet᷑:et in ignẽ mittet᷑ Ad idem pꝑtinere demò
ſtrans omnẽ leuitatẽ a qua eſt oĩs opis boni fructus ex/
cuſſus:put a paleis fructus eius. cũ adiunxit Paleas

auũt cõburet igne inextinguibili.
De tentatione. Capim XIII J
Oſt pconiſſam euangelicã et pꝛeconẽ:ad opera
p tionẽ legiſiationẽ ipius iudicis wniamus. Sʒ
quoniã liber iſte intendit potiſſime de vitandis

atq; agẽdis moꝛibus chꝛiſtianis. omittentes ergo q̃ tpa
liter et eterne realiter et miſtice. differenter et varie.ſi⸗
guraliter et phetice. mala colligi poſſunt er teſtamento
vteri. ad claras maloꝝ elucidatõnes nobis in quos ſi⸗

nis ſeculoꝛũ obuenit in nouo teſtamento factas ſolum

mõ intendamus: ad ipa dirigentes odiũ coꝛdis. actuns
q; cautela. a verbis ſaluatoꝛis mala diſſuadentis ſume⸗/
tes iniciũ:cum nullũ viciũ a tꝑe mnouatõis eius tacte
pipᷣm cõmitti poſiit.niſi cũ appetit qd appeti denegauit
aut cũ cõmittit᷑ qð ꝓhibuit.neq; virtus ſui nois et pꝛe

mij ſoꝛtitur eſfectu: niſi c diligitur q ipe dilentt. er ſi⸗

gno verbi actus dihgendũ monſtrauit. Aut igitur qð
imitabiliter fecit:qma multa fecit que nõ ſunt imitabi⸗
lia ſub pcepto:aut nieri ſine intermimone madaint. Mẽ
pe ipſe ſaluatoꝛ iam in etate triginta annoꝛũ. poſtq; ᷑m
altitudine ſapietie ſue mundo diſpoſuit palam fieri. ad
uerſus dialulũ in delerto reluctans. in nullo ſibi acute

tetanti pꝛeſtauit aſſenſum cõmonefaciens non relarari
ab aliqua pfeſſione virtutis cũ ex lapidibo panes nõ le⸗

cit. ad eibu ieiunia nõ ſoluturus: necaliquid p oſtenta⸗
tionem fieri cũ de templi pinnaculo nõ moꝛe pennitere
auis volauit ad terras.ieruans in ſe nature hois grauis
tatem. Et immane peccatũ aſſeruit tẽtare deũ: cum re⸗
colit nõ tentandũ.entãt ſiquidem.qui ex humana ſa
pientia et otentia et viribo a deo collatis habet quid fa
ciat:et his ligatis deum inuocãs. aut tacens. periculis
ſe cõmittit. aut agenda ꝑ eum nõ agit.pꝑ alios neri pᷣter
mittens:nec ſcuto ſe ꝓtegit ad cõtraria.alteri aut deo ſe
ꝓtegendũ cõmittens. Hreuiter de tentat:qui quod ſi
bi fit et taliter expedit facere atq; incumbit. alteri et ali⸗
ter ſe cõmittit.Nec acquieuit ſacre ſcripture quã ſibi fal
ſo diabolus fuerat interpꝛetatus:quia nepbas eſt in ſcri
ptura ſacra ſenium habere diſtoꝛtu Et diuitial ꝓmiſſas
cõtempſit.idolatriã increpauit.alicui creature cultum
diuinu ꝓhibens exhiberi ſlolu deum inſinuas adoꝛandũ
Et in his ommibo et in nullo diallo dum tentat pᷣſto
fieri declarauit:led ex cõtrarijs grande decreuit genera⸗
ri peccatum. Z
De curioſittte. Capim XIII
Tin expꝛobꝛatione quam fecit nacareitis item

e poſt egreſſum de deſerto in galilea arguit pecaa

tum curioſitatis in expetitòe miracuioꝑquado
dixerũt Quãta audiuimus facta in capharnau ſin ci⸗
uitate ſamaritanoꝝ ! fat et hic in patria tua Miam expe
tere miracula curioſitas eſt.que peccatũ eſt:quia his in
tendit que nõ ꝓſunt.ea querit que nõ expediũt.ea me⸗
ditatur que moꝛibo chꝛiſtianis et vite nõ cõferunt que
in nouitatů actione animù occupant.et a writatis con⸗

templatione ſuſpendunt. Et viſibilibo intenta ꝓdigijs.

coꝛpalia facta cõtuita.inuiſibiliũ et ſpiritualiũ conſola⸗

tione pꝛiuat᷑:et inutilis magnipendes ab vtihbus ſe ſe⸗

cernit. Et manme iſt tacite arguunt᷑:quia nõ petebant
miracula fieri ad credulitatẽ.ſed ad viſionẽ nò ad intel
lecctum:ſed ad oculũ acꝑ hoc eoꝛũ infidelitas repꝛobat
quia nõ ꝑ verba iuſta credebãt:ſed miracula curioſa q̃re
bant. Que quotiensa chriſto et ab aplis facta ſunt.qᷓ;
uis facientiũ oſtendãt virtuteʒ et virtutis oꝑationẽ.tñ
eoꝝ ante quoꝛũ oculos facta ſunt.fidei oſtenount inſir⸗
mitatẽ:qui aliter nõ credidiſſent ſi miracula non vidiſ⸗

ſent. Sed ob hoc faciebàt vt ad fidem inducerent aut
inductos in ſide ſondarẽt. Sed hi nacareite credituri ꝑ

miracula nõ erant · et chꝛiſtũ in aĩo wut ciuẽ domeſticũ
Teridebãt.culus ſe dicebãt parẽtes agnoſcere:nec crede

bant ipᷣm eſſe diuinũ.quẽ inter eos agnouerant huma

no moꝛe nutritũ. Idcirco ſaluatoꝛ pᷣqixerat quia in pa

tria ſua ꝓpheta nemo acceptus erat Et in fide vidue ſa

reptene et naaman ſyrite obedientiũ miſſis ꝓphetis.o⸗
ſtendit quales eſſevult qui miracula petunt:quales nõ

ſunt nacareite ac multi qui querũt. In his eos inſinu/
at peccatoꝛes:qui ad credendũ ꝑ verba ſiue ꝑ miracula

—-

Liber octauus De vicus

ſunt in animo pꝑtinaces. In quibus hominibus adhuc
maius peccatũ oſtenditur: qui auditaveritate pamphus
tepꝛauant᷑. Aceidit ſepe ac euemit multis vt qui ab aliqᷓ
iniquitate detinent᷑ auditaveritate ad maioꝛa picula mo
ueantur. put iſti nagareite fecerũt.qui repleti ſunt ira
ſupbia. vbi ad veritate et argutione de buerũt colla ſub⸗

mutere: adijcientes ad malicie cumulũ.cũ ipᷣm extra ci
uitatẽ eijciũt ⁊ ſupꝛa monmtẽ ad pcipitandũ inducũt eos
ex damnatis moꝛibo deſignantes. qui mente depꝛauati

ſunt. et vritatẽ rectũq; ſermonẽ ? dulce repꝛchenſionẽ
eijcit extra mentes:et chꝛiſtũ et omne qð rectu eſt de
ſeipis pꝛecipitat per ſupbie montẽ.imo ꝑ mente tumẽ⸗
tem. Igit᷑ qui legis hec mala duiu.
LCõtra diuites. Capitulũ XV
Oſt beatitudinũ veclaratione que nunqʒ audi⸗
p ta fuerat ſup terrâ: increpauit diuites et huiuſ
mungi quònbet duectoꝛes. Quos auũt ſaluato⸗
increpat:incunctanter opoꝛtet credere pꝑeccatoꝛes. Elñ
ait terrendo ? ꝓuocando ſaluato?l Ele vobis viuitibus
qui habetis hic cõſolatione veſtrãa nõ diumã. Quoꝛuʒ
eni cõſolatio eſt hu mana er electõne atq; affectu.pꝛiuã
tur diuina. quoꝝ tpalis. pꝛiuant᷑ eterna: quoꝝ coꝛpoꝛaliſ
pꝛiuant᷑ in aia.quoꝛũ in via. pꝛiuant᷑ in patria quoꝛũ in
naturalibo ſolũ eſt cõſolatio.a bonis gratie nõ fouentur.
Et quoniã pꝛimũ in generali montis pꝛedicatõe ſalua
toꝛ ad paupes beatificũ wrbũ emiſit:ſice regione ad di
uites pꝛimã increpationẽ in eadẽ pꝛedicatõne oſtendit
Vdcirco in euangelio cõtra ipᷣos in uemire poterimꝰ?:hic
abſq; intermedio annectamus. Mepe frater quidam
carne qui aduerſus fratre interpellauit iudicẽ et diuiſo⸗
rem.omniũ ſaluatoꝛẽ.qui nõ venit iudicare ſed ſaluare
nec diuidere ſed vnire.increpationẽ accepit a dño ſe iu⸗
dicem et diuiſoꝛẽ in talibꝛ denegantem: aduerſus auari
ciam wro et eius inſufficientiã verbũ neceſſarie cautio⸗
nis emiſit. Et vt clarius innoteſcat:petitionẽ hoĩs et re
ſponſionẽ ſaluatoꝛis piter audiamus Ait ad eũ quidaʒ
turba. Magiſter dic fratri meo vt diuidat mecũ here
ditatẽ. At ille dixit. Homo:quis me cõſtituit iudicẽ qaut
diuiſoꝛem ſuꝑ vos:Diritq; illis. Vlidete ⁊ cauete ab o⸗
mni auaricia:qꝛ nõ in abundãtia cinuſqᷓ; vita eſt ex his
que poſſidet Quid igit᷑ ꝑ hanc ſententiã nobis iſta ſcri
ptura inſinuat.niſi quia cum pꝛima increpatõne ꝓ ꝑte
cõcoꝛdat: Dirxerat eni. Ve vobiſ diuitib qui habetis cõ
ſolationẽ wſſtrã voluntariã ⁊ pꝛiuatã.nõ ꝑ voluntatẽ dei
et charitatẽ ꝓximi.qua carẽs et poteſtate ꝓpꝛia et ↄſola⸗
tõne delectatus.frater iſte petebat a fratre recidi:vt ſibi
eſſet ꝓpꝛius qui debebat eſſe cõmunis.Et qui debebat eſ
ſe vnitus:diuiſus fieri appetebat. Oiuiſionis et deciſio
nes a ꝓximis et ꝓpinquis cauſa:diuicie ꝓpꝛie extiterunt
Bed quoniã aĩa vna et co:ꝛ vnũ cõſolatio vna.omniũ
debet eſſe in dño.exequi qò eſt diuidere dñs inſiciat᷑: et
vitã coꝛpoꝛalẽ atq; ſpiritutalẽ.tꝑalem atq; aternã in di⸗
uitus aſſerit nõ haberi. Sed coꝛpalis in ꝓauetõne na⸗
ture.que in paucis aut modicis còtentatr᷑. et ſpiritualis
in verlo vite. et tpalis in diuina ꝓuidentia qᷓ;tũ ſibi pla⸗
cu erit ꝓrogare oĩm vitã:et in ſuꝑms muneribus cõſtat
eterna. Idcirco parabvlã cõtra diuite hic cõſolari que⸗
rentes.d ſubita vite huius extinctõe ſubiecit. Wo⸗
minis cuiuſdã diuitis vberes fructus ager attulit:et co⸗
gitabat intra ſe dicens. Quid faciã:quia nõ habeo quo
cõgregem fructus meolſ. Et dirit. Hoc faciã. Deſtruam
hoerea mea et maioꝛa faciã.et illuc cõgregalo oĩa que na
ta ſunt mihi. et lona mea :et dicã aĩe mee. Anima mea
habes multa bona repoſita in annos plurimos. Requie
ſce comede bibe epulare DHixit aũt illi de?. Stulte: hac

nocte repetent a te aĩaʒ tuã. Que aũt paraſti cui? erunt

SBic eſt qui ſibi theſaurixat:et nõ eſt in deü diues. Ygi

tur clare ve diuuntibo hic cõſolationẽ habentiby. Sepul⸗/

tus aut in inferno diues inſinuat:qᷓ;dta mala diuitũ con

ſolatio faciat· Et quia peccatoꝛes ſunt:ad eternã ma⸗/

ledictionẽ adijciunt᷑. qui in mundo iſto ſatietatẽ querũt

Ele vobis qui ſaturati eſtis:quia eſurietis. Ele vobis

qui ridetis mõ:quia lugebitis et flebitis. Ve cui benedi

xerint omnes hoies Ergo videq; ſit graue peccatũ con

ſolatio tpalis: cui pena eterna ſuccedet. Oaxime vero

Phibuit diuitẽ fieri ꝑ vſurã eum qui cũ diuitibo hic ren
nuit cõſolari.et pꝑhoꝛreſcit alibi tribulari: ideo ſaluatoꝛ
adiecit Et mutuũ date nihil inde ſperantes Quia eo

ipo vlura cõſtituitur:quo ex obſequijs neceſſario impẽz

dendis aliquid in coꝛde ſperat. Q ſi nõ datur peccato⸗
eſt. ſi vero datur atq; recipit᷑ peccatoꝛ et debitoꝛ eſt: ſiue

—

ſpem ſiue ꝑ pactũ additũ aliquid ſequat᷑ ad mutuum.
dumtaxat qui mutuũ dedit.qð miſi ſpe additi aut pacto
foꝛmati aliter nõ dediſſet. Er eoipo ’ber fit a crimine qͥ
glicui mutuat: ſi nõ aliquid ſperat etiã recipiẽs ſi addat᷑

gratitudine recipiẽtis.qð nõ ſperabat᷑ in aio libere mu⸗

„ .

tuantis. Sed quonia difficile fit in hoiby atq; repitur.

niſi quoꝝ aĩa eſt ꝑfecta virtutibo vt aliquali ſpe ſuperha

bendinõ afficiat. qui obſequiũ pꝛeſtatſed adhuc ummu
mnis eſt a peccato ſi ſuꝑrecipiat.ſi ſpem ſuphabendi ſic vi

lũ. Na ad gratitudineʒ adinuicẽ hoim natura. ars mos

cit in aĩo. ꝙ ſi certus eſſet in ipo tꝑe obiequẽdi ꝙ nihil
ſuphaberet. mihilominus ſi ubuenmiret ꝓrimo: dum eum
qui retribuit ad mutuũ nõ ſequat maius qᷓ; ante picu⸗

et gratia nos inuitat nec ipam excludũt.imo vt foueant
mutuo ſe includũt:nec ꝗdð de gratitudie pcedit in pacta

recipientẽ nõ obligat ad crimina. Et ſi obligat recipien

tem ꝓpter dſideriũ plus habendi. ad reſtituendũ debi⸗
tum nõ cõſtringit: dum liere quis qð rogatus fuit im⸗
pendit.Ccauendũ eſt tñ ommb diligẽter ne dũ retinet

apud indigentẽ qo accepit in mutuũ.is qui mutuũ de⸗
dit nõ accipiat ab illo rependiũ. quia iuſta ſuſpicio oꝛire
tur aut iudiciũ:vt ille faceret ꝓpter debitũ ille vero im/

penderet ꝓpter impenſum obiequiũ. Et multi ex indi⸗
gentia recipiẽtes ſubſidia ꝓximoxꝝ: timentes ne ab eis
reauferat᷑ qð ſuſceperũt.rependũt ſepe qð cõmode ne⸗

queunt.æc ꝑ hoc nõ cognoſceret᷑ ſi qui pᷣſtitit ſpe merce

dis deuicta in aĩo ex liberalitate an ex pietate feciſſet: et

qui rependit an ex neceſſitate hoc faciat.an bona et lau⸗/
dabili grat itudine motus rependat:nempe cognoſcere

tur ſi obſequẽ ſrecepiſſet qð pꝛeſtitit mutuũ.Et qui ha

buit ſolutus nõ teneret᷑ ad debita. Iſta enĩ non ad ſub
uerſionẽ animarũ.ſed ad deuotionẽ et cautelã et diſcre⸗

tionẽ fideliũ:ne plus debito faciãt aut timeant enoda⸗

mus. Sed quoquõ ſe habeat oꝛdo rei. miſera eſt peul⸗
dubio cõditio diuitũ quib tãta eſt difficultas ad ſupnũ
ingredi regnũ:ad quoꝝ cõpationẽ ꝑ foꝛamen acus faci
lius ſit tranſire camelũ.

apitulũ xXxVvVI
Xquia hec et alia opoꝛtebat ᷣm diſpenſationeʒ
e eius qui cũcta ꝓſpectat mũdo ꝑ viros idoneos
nota ſieri·p hoc ſiquidẽ ipe ſaluatoꝛ pꝛimuʒ le⸗
giſlatoꝛes.et euangelij noui futuros ſatoꝛes admonuit

ad cautelg ne fierẽt peccatoꝛes in ſeipis:quos ꝑ doctri⸗

nam vitalẽ et noue legis ſacramẽta opoꝛtebat in alijs
alvlere peccata. Et q;uis ad ipos pꝛimos euãgelicos vi
ros ſaluatoꝛis ſint wxrba directa:nõ tñ ab eius ſenten⸗

tia ſecludunt᷑ euangelicantes et euangelici ſucceſſoꝛes.

Vnde poſt increpationẽ diuitũ et mundanoꝝ:ad ipos

aplos atq; diſcipulos declamauit Vlos eſtis ſalterre
Mahbes inſulſi mundi cõdimentum.habes diſcretõnis

chꝛiſtifere fructij. C ſi ſal euanuerit. in q ſaliet. abes

—

—

—— —.0.v mn üAu’—

et cõtra vicaſermonibus do. Balua.

infructuoſum actũ.habes doctrine defectum: habes di
ſcernendi vſum infectũ Ad nihiluʒ valet vltra:miſi vt

mittatur foꝛas et cõculcetur ab hoib . Quia qui bonuſ

nõ eſt ad qð a deo poꝛdinatus eſt.ad alia ſi qua inutilis

eſt.ſed mittit᷑ foꝛas diuina ſanxiente iuſticia.vt ſingilla

tim malus luat penas ineuitabiles ſepatus: et vii en⸗
ſione cõculcet᷑ ab alijs qui ſeipᷣm cõſtitutus in oꝛdine ſi
bi cõgruo vilipendit.ac ꝑ hoc graue peccatũ eſſe aſſerit᷑.

ſi vita doctrinã ſanã opibus nõ cõfirmat. DBerampli

us aũt cautos reddit ſatoꝛes euangelij ſui dũs et ſalua
toꝛ:lucẽ inuiſibilẽ ꝑ doctrinã inuiſibilis mundi atq; vi
ſibilis hoĩs ꝑ naturã eos appellaãs atq; cõſtituẽs los
eſtis luxy mundi Diffuſiua ſui lux.ſine ſui minoꝛatõne
cõ ſiſtit.Argueret᷑ ergo iſta coꝛꝑalis ſi argutionẽ poſſet
ſuſciꝑe:ſi radios ſuos abſconderet.quos indemnis poſ
ſet emittere Ygit᷑ fuiſſent illi pꝛimi ſi feciſſent:fiunt pee
catoꝛes poſteri ſi abſcondãt lumẽ doctrine indefectibile
qð a dño ſuſceperũt.Nõ enĩ lux vtraq; ad ſeipam:ſed ad
alios eſt creata. Et in publicis moꝛiboargueret:ſi ci⸗
uitas ſita in montibo ad refugiũ oꝛdinata neceſſitatiſ tẽ
poꝛe a calamitate fugientibo clauderet᷑. Pꝛopter qð ſal⸗
uatoꝛ adiecit! Nõ ꝓoteſt ciuitas abſcondi ſupꝛa monteʒ
poſita Ciuitas refugij ſunt aplici viri:poſiti atq; fun⸗
dati ſupꝛa montẽ dñi qui eſt dñs noſter chꝛiſtus. Qui⸗
bus aſſcribit᷑ad peccatũ:ſi ſe abſcondunt illo in tꝑe quo
fugientes mundi atq; peccatoꝝ calamitatẽ ipox refugi⸗
um querũt. Nã vt lucerna in domo ꝓ vtilitate cõſti⸗
tuta cõmuni et ſine mercede ad indigentes: peccato:es
oſtenderet eos.a q̃bo ſub aliqua vaſculo poneref᷑. Inde
ſaluatoꝛ ait Neq; accendũt lucernã et ponunt eam ſub
modio:ſed ſuꝑ candelabꝛũ vt luceat omnib qui in do⸗
mo ſunt Moc eſt nõ abſcondat᷑ doctrina ſaluificãs:ne⸗
qʒ ponat᷑ ſub modio.cõmodi vicʒ tꝑalis.Gere inexpiabi⸗
le malũ eſt. lucernã ardentẽ doctrinã xpᷣi fotã oleo ſpiri⸗
tuſſancti abſcondere:ad cuius lumẽ indeficiẽs infinite
xoſſunt candele accendi. Magis aũt libertatẽ a muneri⸗
bus appetit.iſta lucernalis doctrina que ad libertatẽ vi⸗
te ſuꝑne pequaliter oẽs clamat. Et ſcandalicat nõ vo⸗
cat merces expetita ꝓ doctrina:que nõ de humanis atq;
terrenis auditoꝛes reddit ꝑitos:ſed de diuinis atq; cele
ſtibus facit ipᷣa ſcolaſticos.Quoꝝ enĩ doctrina nõ eſt de
coꝛruptibilibo:p mercede coꝛruptibilia nõ querãt. Naʒ
ſi ſecus eſſet lucerna ſub mercedis modio poneret᷑:et p⸗
ximus offenderet᷑ in doctrina. Et docteꝛ doctrinã mo
ribus cõtrarijs ſoluẽs.inſinuatã legeʒ virtutũ.opibus
turpans.ſic docẽs vt agit peccato damnatõis aſtringit᷑
vt etiã in iſta qua viuimus eccleſia velut ſibi ↄtradicẽs
aut hiſtrio habeat᷑. OPꝛopter qð ſequit᷑ Et qui ſoluerit
vnũ de mandatis ũtis minimis docuerit ſic homines:
minimus vocabit᷑ in regno celoꝝ Quia qui ſcom ꝙ re
laxatus eſt alijs ꝓpinat doctrinã:penã meret᷑ eternã.Et

vocat᷑ in iſta eccleſia qð eſt regnũ celoꝝ ·velut hiſtrio mi⸗

nimus.Neq; credendũ eſt ꝙ in ſuꝑno regno eum reci⸗
piat niſi peniteat:qui iuſtus eſt dominus. Igit᷑ qui le⸗
gis hec mala deuita.
Capitulum XVII
Ar»ne maioꝛis excellentie ac pꝛemij euangelium
ſeſſe pᷣmonſtrans q; veterẽ legem.que in illa fa⸗
ctione.in iſto ſunt affectõne/phibita:ex quibus
vilipenſis fiunt noſtra peccata. Vnde noſtra iuſticiã ad
pꝛecedentẽabundantioꝛẽ pꝛemittens.vbi diſſuadebat
in teſtamento veteri homicidiũ cum pena. hic ꝓhibetur
penitus ira quã ſequent᷑ iudicia:necnõ et cõdemnat᷑ ire
ſignũ et verbum cum dixit Qui iraſcit᷑ fratri ſuo:reus

. .

eſt iudicio. Qui dixerit racha reus erit cõſilio. Qui di/

xerit fatue reus erit gehenne ignis Et mechiã fieri

iudicauir ex aſpectu cõcupiſcentia ſubſequẽte:que ſoluʒ

er actu in legi veteri damnabat᷑. Permittebat᷑ tũc vxoꝛ

Dimitti cum libello repudij ꝓpter duricid coꝛdis iudeoꝝ

Munc autẽ niſi cauſa foꝛnicatõnis lex euangelica nõ cõ

cedit. Et mechia cõſtituit᷑ ſi aliter dimittatur: et adulte
rium ſi ab alio dimiſſa cõducitur. De iuramentis au

tem ipe ſaluatoꝛ in ſua lege pſcrip ſit ſeo:ſuma legibus

antiquis. Inhibebat᷑ exprenum piuriũ mantiquis.p⸗
hibetur omms iuratio ĩ moderms: ulla ſolũ excepta quã
ecc eſiaſtica regula fierip neceſſitate ꝑmittit. et in regi⸗
mine reipublice legũ iuſticia urare cocedit. Vnde ſal⸗
uatoꝛ inquit Audiſtis quia dictũ eſt antiquis: nõ pꝑiu⸗

rabis. Ego auũt dico vobis jad nouã legẽ.que ad nouita

tem vocat nõ iurare:ſed ſit ſermo veſter eſt eſt nõ nõ
Sepe enim iuratio piurij germen fuit. Et ſi ex ver⸗
bis ialuatoꝛis viuificante doctrinã aduertimus.ꝓhibe⸗
mur bonis noſtris vicia cõmiſcere:ne wonox operu iuſti
ciam coꝛã hominibo faciamus cum dicit Attendite ne

iuſticiã væſtrã faciatis coꝛam hominibo vt videamim ab

eis Qua ſentetia purgauit opa noſtra ab hoim cõpla⸗
centia.Nam impoſiſibile fit ommmno ſᷣm multitudine di
uine iuſticie:ꝙ ex noſtris bonis oꝑibo duplici merito ſcʒ
ei et hoĩm voluntarie gaudeamus.Ele igit᷑ virtutũ cui
toꝛibus.ſi virtus ꝓ diuinis aſſiſtens et ꝓ diumis data
a lbonoꝝ ommiũ largitoꝛe.ex pꝛemio ↄplacentia hominũ
fit humana.Humana ꝓfecto efficit᷑ virtus ſi gaudet cõ
placentijs hominũ et humanis laudibo cõfouef. Et
ne hypocritali malo fedarent᷑ facta iuſticie:paulo poſt diſ
ſuaſit dicens. Cum ieiunatis:nõ eritis ſicut hyxocrite

teſtes De hypocriſi vero alibi tractanda ſuſcepimus.

Thkeſaurigare vero ĩ terra: exterminauit ſuo verbo de
coꝛdibo hoĩm cum dixitl Molite vobis tłſauricare the⸗
ſauros in terra velut letale mẽtis malũ inſinuãs mul
tiplicari opere atq; amoꝛe in puluere terrenoꝛu: qui ſu⸗
pernoꝛum in creatione accepit ſimilitudinẽ.et in gloꝛi⸗
ficatione cõſoꝛtium pᷣſtolatur. Et cum in eodem eug⸗
gelio ſeruiciũ maãmone diſſuaſit: pcul fecit ſollieitudinẽ
ſuperfluam infirmoꝛũ. Et ad pacatioꝛẽ habenda mẽ⸗
tem:incerta iudicia de alijs cõdemnauit dicẽsl Molite
iudicare et nõ iudicabimini Penaʒ talionis annectẽs
dicit In quo eni iudicio iudicaueritis: iudicabimmi I
Et velut ſeſtucas alioꝝ peccata nõ grauia cõdemna⸗
re phibuit eos.qui peccatoꝛũ male pꝛementẽ trabem ali
quãdo ſen ſibiliter plerũq; inſenſibiliter ſuppoꝛtant.
Mꝛoinde velut infructuoſam arboꝛeʒ decidendãa igniq;
tradendam. peccatoꝛẽ ſeipᷣm cõſideranduʒ cõſtituit: vt
ſterilitatem deuitet. fructũ vero faciat in ſalutẽ. Alio
autem in loco ſimilem ſententiam pꝛotulit.cum ſicum
per tres annos fructuʒ nõ ferentẽ mandauit paterfami⸗
lias ſuccidi:nam fruſtra occupat terrã. Sic et chꝛiſtia⸗
nus nõ operans in fide trinitatis.in fructu virtutis coꝛ
dis oꝛis et operis · in fide ſpe et charitate inutilis eiusvi
ta pfiſtit. qui merito flammis infernalibus eſt traden⸗
dus. Et in ingreſſu in hieruſalem ficum habentẽ fo
lia et nõ fructus maledixit et illa aruit. Sic qin verbis
ſolum ſe nominãt chꝛiſtianos. opera debita nõ habẽtes
iam infernales effecti miſi coꝛrecti nõ poſſunt ſperare ſa
lutem.ad quam nec credi voluit poſſe ſufficere ſuam in

uocationẽ et imperioſam cõfeſſionem. ſua voluntate cõ

tempta ꝓpter quod ſtatim intulit. Nõ omnis qui dicit
mihi dñe dñe intrabit in regnũ celox.
Caplim XVIII
Vgitoꝛem vero verboꝛum domini nõ factoꝛem
a ſtultum vocauit chꝛiſtus omnipotens in doctri
na.et omni ſtabilitate carentẽ.et impotentẽ re⸗
ſiſtere ad ↄtraria cum dixitl Et omnis qui audit verba

Niber octauus De vicijs

mea et non facit ea:ſimilis eſt viro ſtulto qui edificauit
Vmũü ſuam ſuper arenã. Et deſcendit pluuia etvenerũt
flumina et flauerũt wenti. et irruerũt in domũ illam et
cecidit:et fuit ruina eius magna Fruſtra docetur ſi nõ
diſcitur:fruſtrius diſcit᷑ et auditur.ſi nõ ob cauſam qua
eſt quod docetur et diſcitur. Habet eni omnis ſcientia ſi
nem. Finis ſcientie ſemp eſt idem eode modo ſe habes
et qualis eſt ſcientia tals eſt finis eius.Nethoꝛice finis
eſt rethoꝛicũ efficere.ac etiam ariſmetrice:et ſimilia eſt
c reliquis dicere. Docentis wro et audiẽtis finis. per
intentionẽ et actionẽ a fine ſcentie poteſt eſſe diuerius
ſexe vero ſcientie et addiſcẽtis finis eſt vnus atq; idem.
Sed dimittamus platonicas et ariſtotilicas ſcolas.qᷓ;
uis plura nobis poſſent cõferre bona. nec intentionẽ ſci
entie ſeu addiſcentiũ ꝑſcrutemur:xedeamus ad ſcolas
ſupernaturalis ſuꝑintelligibilis ſi upꝑnaturaliter docetis.
philoſophi nos chꝛiſti. Chꝛiſtus eſt doctoꝛ in terris in⸗
ſonans auribus. coꝛda vero de celis illuſtras: qui docet
homines ſupernaturale ſcientiam. Et beatus inquit da
uid quem tu erudieris domine: et de lege tua docueris
eum. Et vtilia docet: vt Eſaias ꝓpletauerat. Ego domi
nus deus tuus:docens tevtilia.Ob hoc autẽ docet vt ſi
at quod docetur.Nõ emm tlologia aliquẽ beatum fa⸗
cit:niſi redacta fuiſſet in actum. NHec enim paulus ſum⸗
mus theologus beatus factus eſt quia ſciunt:ſed quia fe
cit quod ſciuit et dcuit.Thoologicauit imperitos et in⸗
doctos apoſtolos ſpirituſſanctus:nec ꝓpter hoc aſcendiſ
ſent ſupꝑna ſi theologiam ignauiter tenuiſſent: nam fuiſ
ſent ſtulti qð irrepꝛehen ſibilis ſentẽtia ſaluatoꝛis enun
ciat· Qui audit et nõ facit:ſimilis eſt viro ſtulto.Ginis
igitur diuinoꝛũ verboꝛum exiſtẽsad finem: eſt ſcire per
infuſionẽ aut ꝑ auditum. Omnis enim ſcientie finis ẽ
facere:ſcire ꝓpinquioꝛ tamẽ.pceptoꝛium vero diui noꝛũ
verbox ſinis iterũ expectans aliuʒ finẽ factio ẽ: ex qua oꝛ
namentũ virtutis nanciſcitur faciens. acceptus factus
omniũ regi regum. Huius wro finis poſt quẽ nullus fi
nis. et ad quem debet eſſe omne initium medium aqui
bus alius ſſnis beatitudo eſt que ſolus deus eſt. Gtul⸗
tus ergo eſt qui audit infactioſe: ppter carentiam debiti
finis. uius ſimilitudinẽ ſtulticie ipᷣe ſaluatoꝛ inſinuat
Stulticia eſt cõdemnabilis ſuper arenam velle domuz
cõſtituere. caret enim fundamento:quo nõ firmiter ia⸗
cto. domus nõ cõſurgit in altuʒ. Et ſi foꝛte cõſurgit ſub
dita eſt ruine:vt etiam ipᷣi et habitatoꝛi eius non poſſet
eſſe remediũ. Stultum igitur eſt laboꝛare in vanũ.ex⸗
penſas perdere:ſeq; mancipare ruine. Arena enim ſigni
ſicat multitudinẽ innumerabilẽ peccatoꝛũ.⁊ reruʒa
tibiliũ grauantiũ leues hoĩm mentes:in qua abſcondi⸗
tus eſt egiptius moꝛtuusa moiſe. peccatoꝛ tenebꝛoſus
damnatusa lege. Homus edificata eſtvoluntas:in his
quieſcere habitare ptegi volens. Sed pluuia illuſionũ
multipliciũ et deceptionũ huius aeris teſtatũ et flu⸗
mmna mergentia in mari damnatõnis ſine interciſione
defluentiũ maloꝛum.et venti tentationũ vanitatũ in⸗
uiſibilium agitationũ irrepabilem fecere ruinaʒ in ma⸗
gnain culpam.vt ab illa ruina maioꝛ fiat in penã:quam
repaſſet diuina facta doctrina. Igitur qui legis:hec ma
la deuita. ”MV
Capitulũ xRxX .
Hetern regni pdicationem a peomiſſionẽ plu
a res miſit et mittit: ummiſericoꝛdius namnans
ſe entẽtia verbi ſui dominus nõ recipiẽtes regni
eterni doctrinã q; cdomãa et gomoꝛraʒ. Er quo nobis
innuitur q; ſit graue peccatum ex inflicra pena: noreci⸗
pere ſuperna doctrina in membꝛanulis ratioms:et car⸗
talis factionis.Alit etiã tc diſcipulis q́s ad ſupni regni

pdicationẽ mittebat. Et quicũq; nõ receperĩt ros neq;
audierĩt ᷣmones vtos:exeũtes ſoꝛas de domo vł ciuita

te excutite puluerẽ de pediboveſtris in teſtimoniũ eoꝛũ.

Amen dico wobis: tollerabilius erit terre codomoꝛũ et
gomoꝛreox in die iudicij qᷓ; illi ciuitati Mecipiẽdi ſunt
ſuperni regni doctoꝛes. audiendi ſunt diuimi ſermones
nam qui recipiũt nõ recipient᷑.et qui nõ audiunt nõ au

dientur. Et ꝙ iubentur de pedibus excutere puluerẽ in⸗

herentem. eoꝛum repꝛobationẽ in ſinuat. vt qui aures
animas nõ dederunt ad verbum:nihil eoꝛum retineat
ad vſum. Sed puluis in teſtimoniũ excuſſus: eos de⸗
clarat inexcuſabileſ ꝓ quibus ſunt tollarati laivꝛeſ. He
rens pedibus lutum. ſignum eſt vie itineris et labvꝛis
eoꝛum qui annunciauerũt:qð nec excuſari poſſit qð nõ
cotmptoꝛes audierũt. Sed excutit᷑ in teſtimomiũ a pe/
dibus.vt ita credant᷑ abijci excuti et ſegregari a cõſoꝛtio
beatoꝛuʒ.qui ꝓ deo ⁊ pꝛoximo laboꝛauerũt:quẽadmodũ
puluerẽ hmõi excuſſer᷑t. Et qꝛ excuſſio pulueris fit poſt
qetã laboꝛis ita pacto mũdi fine. mali ſepabunta lonis.
Et quẽadmodũ puluis pedibus herens eſtvilis atq; in
utilis:ita reputandus eſt qui diuinis legib⸗ nobilitateʒ
et vtilitatẽ nõ acquirit· Et maledictionẽ ſuſcepit terra
in adam exoperibus eius: quia nõ obediuit deo. In ſi⸗
gnum maledicte terre in coꝛpibus illoꝛũ excutitũr pul⸗
uis: cõtra eos qui nõ obediunt chꝛiſto. Et velut pulue⸗
res terrena ſectantes.et in puluerẽ reuerſuros oſtẽdit:
ſimiliter et leuitatẽ eoꝝ qui diuinis nõ grauidant᷑ ſer⸗
monibus:qui ſic rapiuntura malis cogitationibo⸗ pec
catis et penaliter rapiẽtura demonibi vt puluis a ven⸗/
to.Necnõ in memoꝛiam reſolutionis per moꝛtem ercuſ
ſio fit pulueriſeævt qui nõ diuino amoꝛe ac celeſti pmiſſo
mouentur.ſaltem timoꝛe reſolutõnis in puluerẽ cõuer
tantur.ſequanturq; chꝛiſtum.cuius virtute coꝛpoꝛa re⸗

ſoluta reſurgent.aliqua in cõmunionẽ celeſtis beatitu⸗

dinis. aliquavero ad penam eterne damnationis. Sed
hoc trepide animũ pulſat. ꝙ peccatoꝛibus cõtra naturã
remiſſius ſit in die iudicij q; eis qui nõrecipiunt docto⸗
res et ſermones regni ſuperni.ſcʒ incarnati verbi domi
ni noſtri ieſu chꝛiſti. Sed auellatur bꝛeuiter queſtio a
coꝛdibus homimnũ.Quoniã omne peccatũ cõtra natu⸗
ram aut contra ſpiritũ ſanctum vt audeam dicere nega
re omnipotentẽ deum et eius filium incarnatũ pᷣonde
rat.et nolle acquieſcere veritati aut nolle reſpondere ce⸗
leſti.celeſte.atq; ad celeſtia nos vocanti et pꝛeroganti ve
niendiviam tribuenti ꝑueniendi gratiã. ediſicanti ppaſ
ſionem et cruces atq; virtutes ſibifoꝛmes ad celũ aſcẽ⸗
ſionis ſcalam. Nam acquieſcere veritati reſpondere xo
canti.nullum admittit vicium: et q;tumcũq; magnum
excludit omne admiſſum. et coꝛrectio ſequitur ſi obedia
tur veritati:que a deo in hac vita vwolenti nemini dene ⸗
gatur. Et cum argueret turbam neq; ad pꝛedicatio⸗
nem iohannis baptiſte neq; ad ſuam mouebant᷑.ſed io⸗
hannem nõ manducantẽ neq; bibentem temonũ habe
re dicebant.nõ ꝙ omnino iohannes nõ comederet.ſed
diuiſus ab hominibo diuiſus ab epulis hominuz ſilue⸗
ſtribus paſcebatur eſcis.ipᷣm autem ieſum manducan⸗
tem et bibentẽ et cum hominibus cõuerſantem. appel⸗
labant voꝛatoꝛem et potatoꝛẽ vin i.peccatoꝛũ et publica
noꝛum am ccum pꝛo eo ꝙ ab illo publicano cõuiuium ſu
ſeeperat. quẽ a theloneo vocauerat. a cacheo publicano
rum pꝛincipe nõ inuitatus inuitari querebat. ac etiam
anteqᷓ; vocaretur ſe apud eum manſurũ obtulerat. pꝛe⸗
ter eos qui tunc taliter ſenſerant noſtri tempoꝛis male
moꝛales arguit.quia nullius ſancti viri ſolitarij aut do⸗
meſtici pdicatoꝛis exrimij aut boni ruſtici exemplo neq;
doctrins mouen.ſed eos laceſcunt iniurijs.diffamatõ⸗

— 4 —

— —.

et cõtra vicaſermonibus do. Balua.

nibus et criminationibus falſis et omnia recta peruer⸗
tunt:ac de omnibus neceſſarijs bonis actibus damna⸗
ta ſuſpitione malũ exiſtimant.et ſiniſtra murmuratio⸗
ne loqutur ſi quis ſolitudini ſtudet.ꝙ decept aut
yreticus eſt: ſi cõuerſatur in ceteris. ꝙ familiaris eſt. ſi
vacat humilitati· ꝙ hyxocrita eſt. ſi ſilentio et oꝛationi
et paci et vigilijs et reſigioni ꝙ ſingularis aut deceptoꝛ
eſt. ſi abſtinetie et macerationi carnis ꝙ indiſcretus eſt
ſi recreationi ꝙ gloꝛioſus eſt. ſi pacientie ꝙ tinndus eſt
ſi iuſticie impatiens eſt.ſi ſimplicitati fatuus eſt.ſi pꝛu⸗
dentie malitioſus ẽ.ſi maturitati fleumaticus eſt.ſi io⸗
cunditati diſſolutus eſt. ſi ſocietati ſecularis eſt. ſi alioꝝ
coꝛreptioni pᷣumptuoſus eſt.ſi pꝛedicationi appetito⸗
laudis eſt.ſi deſiſtit remiſſus eſt.ſi habet gratiam homi
num adulatoꝛ eſt. ſi adulari rennuit. ſuperbus eſt:obſer
uantiaʒ pura temeritatẽ.quietẽ relaxationẽ appellant.
orit zdͤini temerarius eſt.ſi temperantie ſtultiſſimuſ
eſt.
Capitulum XX
Texpꝛobꝛatio facta ciuitatibus maniteſtat: q;ᷓ
e ſit hoꝛrendũ piculumꝙ chꝛiſti doctoꝛes atz ſer⸗
mones nõ recipiunt᷑ ad iuſticie debitum. Inqᷣt

eniʒ Ve tibi coꝛrocam.ve tibi bethſaida.quia ſi in txro

ſydone facte fuiſſent virtutes qinxobis facte ſi unt:olim
in cilicio et cinere ſedentes peniterẽt. Vleruntamẽ tyro
⁊ ſydoni remiſſius erit in iudicio q vobis. Et tu caphar
naum vſq; in celum exaltata:vſq; ad infernũ demerge⸗
ris Quid iſta expꝛobratio auribus noſtre mentis inſi
nuat:niſi eos qui verba dei audiunt. videruũt miracula
cognouerũt diuina miſteria, pmiſſiones diuinas.cõmi
natõnes eternas. mandata. pꝛecepta. cõſilia ꝑceperunt
aut ꝑcipere potuerũt et nõ cõuertuntur ad penitentiaʒ.
nec reſipiſcunt a laqueis diaboli quibs vinculati tenen⸗
tur. nõ ſubdunt colla virtutibus.nõ mutant in melius
moꝛes.nõ reſculpũt naturã coꝛruptam. nõ repercutiũt
cõſuetudinem pꝛauã.quoꝛũ eſt indubitata damnatio.
et miſericoꝛdius iudiciũ ſit ad eos qui nõ perceperũt cũ
damnantur q; ad eos qui audita cõtempſerunt cum re
pꝛobantur: Ham ſicut ſtella differta ſtella in ſupna glo
ria. ſic anima differt ab anima in eterna pena. vt he acer
bius crutientur que notã viam ambulandi ad quã vo/⸗
cabantur ingredi noluerũt: aut poſt ingreſſum abierũt
male retroꝛſum. Sed mira dei ſic occulta iuſticia: vt pᷣ⸗
dicatum nõ ſit. aut facta miracula ciuitatibo que ad pe⸗
nitentiam mote fuiſſent. in quarum cõparatione facta

eſt expꝛobꝛatio:magis vero ad cõtemnentes facta ſit in

crepatio.Quonia vero de moꝛibus agit ur:queſtio de oc
culta iuſticia dei dimittitur indiſcuſſa. Supbiam ſpi
ritus que multiplex eſt nõ dimiſit intactã:cum diſcipu
los a pꝛedicatõne reuertentes de miraculoꝛũ oꝑatione
vidit eſſe gaudentes! Nã reuerſi ſunt ſeptuagintaduo
cum gaudio dicentes. Domine etiam demonia ſubijciũ
tur nobis in nomine tuo. Et ait illis. Vidi ſathanaz ſi⸗
cut fulgur de celo cadentẽ. Ecce dedi vobis poteſtatẽ cal
candi ſupꝛa ſerpentes et ſcoꝛpiones. et ſupꝛa omnẽ vir⸗
tutẽ inimici:et nihil vobis nocebit. Veruntamẽ in hoc
nolite gaudere quia vobis ſpiritus ſubijciunt᷑: gaudete
autem quia noĩa weſtra ſcripta ſunt in celis Ruinã ha⸗
bet immediate annexam. ſupbire bonis:et pcedit ruinã
in ipis extolli. Ceſtatur ſalomon:ante ruinã exaltat᷑ coꝛ.
Superbia nõ eſt de malis. gloꝛia vana ſolet euenire de
malis.iuxta puerbioꝛum ſententiã. Letantur cum ma⸗
lefecerint:et in actibus peſſimis gloꝛiant᷑· De bonis ſu⸗
perbiuit: qui in pꝛimo deiectus eſt. Nihil mali acceperat
de deo. ſed tale lonũ quo nihil niſi qui dedit maius erat
de quo cum qui accepit:ſuperbiuit in largitoꝛẽ. celerita⸗

te fulguris deiectus eſt: nũqᷓ regreſſurus ad vnde. a
uenda eſt ſuꝑbia in bonis nature: noſtri enĩ factoꝛes et

creatoꝛes nõ fuimus. Etiã minimũ creare capillum ne

mini fuit datuʒ. Accepimus eſſe.ſed ex nibilo:vnde ma⸗
teria creatioms etiã humilitatis et no ſuꝑbiendl exiſtit
materia. O ex nihilo eſt: nihil extollendi materie habet
Heuitetur ꝑmarxime in ſuperogatis boniſ. Nunq; natu
ra miracula fecit: licet fecerit ⁊ facit multa mira. Nunq;
natura hoim expulit demones et ſpiritus munſibiles et
gereas poteſtates: pꝛeferunt᷑ enim nobis nobilitate nia
ture. Superogatiue ad naturã acceperũt a co: qui de⸗
mones verterut in fugam. Magna potentia eſt id poſſe
facere quod natura negat. Gonũ eſt hoc.ſed eſt quoddã
aliud melius imo vtilus nobis· miraculũ effeciſſe ma⸗
teria eſt gaudendi:ſed reꝑitur potioꝛ in qua ſaluatoꝛ ſu
os vult fundari ſequaces. Nam miracula neminẽ aſſcri
pſerunt in celo.nec ex eis quiſq; meruit regnuʒ: ſed hoc
fecerunt ſine cunctatõe virtutes de quibꝰ ſaluatoꝛ gau⸗
dium cõcedit nõ ꝓhibet cum dicit. Nolite in hoc gaude
re quoniã ſpiritus ſerpentes ſcoꝛpiones et ceterg ⸗ om̃e
quod nature humane noſcit᷑ inimicũ ſubijciunt᷑ vobis.
ꝙ ledi nõ poteſtis.qð etiã ab alijs remouetis:ſed in hoc
gaudete quoniã noĩa veſtra ſcripta ſunt in celis. VUnde
ſcripta:Nõ ꝓpter miracula:multi enim fecerũt miracu
la et damnati ſunt.Pꝛophetauit ſaul et repꝛobatus eſt
fecit miracula iudas et damnatus eſt. VUnde ergo ſcri⸗
pta: Pꝛopter virtutes.que in ſacientibus et in recipiẽ⸗
tibus miracula. initia extiterũt. cauſa ſalutis ſi ſalui fa⸗
cti ſunt.nõ miracula que fecerũt aut cõſpererunt.Ac eti
am abſq; omni miraculo terrenũ homine fecerunt cele
ſtem:et in diuina matricula inter angelos fecerũt ſcri⸗
bi. mirabiliter in terra degentẽ. Oſtendũt miracula ex⸗

iſtentem in agente virtuteaut in recipiente pꝛehabitã

fidem. aut animauerũt ad credendũ qð nõ erat creditũ
ſeu videbat᷑ impoſſibile ad credendũ.ſed ipᷣa penitus nõ
fecerũt aliquẽ celo dignum:nec meruerũt habere cõſoꝛ
tium angeloꝛũ.qui nunq; viſibiliter miracula viſibilia
operati ſunt ex quibus ſaluarent᷑.nõ ſuſcitauerunt mo
tuos.nõ illuminauerũt cecos.non mundauerũt lepꝛo⸗
ſos.et ſimilia que bumana mens miratur et magmipen
dit. Sed inſepabilis charitas et firma et immutabilis
adłe ſio ad creatoꝛẽ eos fecit eſſe beatos. deſuꝑer diuina
largitõne ſupꝛa meritũ reſpondente diffuſa. Et ſi legit
in veteri teſtamento multotiẽſ angelos apparuiſſe.mul
taq; feciſſe:beati enim erant confirmati.In celo ſcripti
erant.pꝛopterea que diuino iuſſu faciebant nõ ampliuſ
in celo ſcribebantur. Pꝛedeſtinatio nõ queritvt pꝑfician
tur miracula ſed virtutes. Nulla miracula fecerat virgo
pꝛeter ſanctificationẽ vterinaʒ nõ meritam. Quinden⸗
na deo per virtutes placuit:et in ſua vita nullum mira⸗

culum legimus feciſſe. YHohannes baptiſta viuens nul
la fecit miracula ſenſibilia. et bapticauit dñm.et cõmen

datur a chꝛiſto inter natos mulierũ:et ꝑ martyriũ ite⸗
rum magis placuit.Mõ fecerũt miracula innocentes:⁊
cõſtituti ſunt ante thꝛonuʒ dei.Abluti baptiſmate pue⸗
ri:decidentes celeſtia regna ſuſcipiunt· Plura miracu⸗
la legimus poſt ſanctoꝛũ moꝛtem qᷓ; viuentes oſiende⸗
rant:que ſi aſſcriberent celo ſanctos ſuꝑſcriberent ſemꝑ
et augerent ipᷣoꝛum meritũ poſt deceſſum.ac etiam pꝛe
ter virtutũ opus daretur pꝛemiũ:⁊ poſt cõfirmationẽ
liberi arbitrij gloꝛia adderetur. Et ſi expectant gloꝛifica
ta coꝛpoꝛa que nõ habent.expectant et alij qui miracula
nõ fecerũt:ſed neq; in via neq; in patria miracula meri
tum faciut. Merito nempe ſaluatoꝛ gaudere de miracu
lis.ſuis apoſtolis et diſcipulis ſuaſit.in chꝛiſtiferis vir⸗
tutibus eos firmãs.que potiſſime illis due pᷣncipaliter

S N

Liber octauus De vicijs

erant:abdicatio penitus omnis m undi.et ipᷣius ſeque⸗
la ireetrouerſibilis firmata in obeditia aſq; ad moꝛtem
Et chꝛiſto cum apoſtolis et diſcipulis pſonaliter geren⸗
te in eis ducatuũ.nulle maioꝛes de illis ſeribunt acte vir
tutes:q; abdicatio et ſequela in obedientia ſancta chꝛiſti
Ervt de pꝛima taceam. in moꝛibo chꝛiſtianis nulla ma⸗
ioꝛ eſt virtus:q; inexceptuate obedire ſancto plato. Hec
enim omnes virtutes i neludit. caſtitatẽ. abſtinentia.o⸗
rationem. paupertatẽ. ſilentium. exercitium. etiam ipaz
moꝛtẽ includit. Nam ſanctus.ſanctus exiſtens. niſi ſan
ctum nõ pꝛecipit.imo ſemꝑ ſanctũ pꝛecipit:et qui ſan⸗
cto obedit: ſanctus eſt. Et hoc eſt vnde apoſioloꝑ et diſci
puloꝛũ et ommũ ſaluandoꝝ nomina ſcripta ſunt in ce⸗
lis:de quibop inobedientia angeli apoſtate ſunt eiecti.
Ac per hoc in his verbis ommis ſpiritualis ſupbia de di⸗

inms cariſmnatibi. doms. virtutibus. reuelatomibus. ap

paritionibus.viſionibo q;tumcũq; veris a chꝛiſto retun
ditur:ne id qð eſt diuinu exnoſtro faſtu ſuperbie imneter
num vrtatur ſuꝓpliciũ. Que tanto piculoſioꝛ eſt qᷓ coꝛ
poꝛalis:q;to ſpiritibus apoſtaticis magis eſt ſilis. Qui
nõ de coꝛpoꝛe qo nõ habent. neq; de coꝛpoꝛalib- que foꝛ⸗
te nondũ facta erant.et ſi facta per eos nõ facta erant:
ſed de ſpiritualbus quibus vigebant inique cõtra deuʒ
vſq;quaq; fecerũt. Igitur qui legis.hec mala deuita.
ALALapitulum XXII
Nempe cum duo ſint maxie que cauſa damna⸗
n cionis ſi
brite teneantur eriſtunt. necnõ occaſiones ſunt
maloꝛum atq; wvnoꝛũ.ex quibus cuiuſſibet qualis vita
fuerit iudicatur. timoꝛ viq; et amoꝛ.ideo ſaluatoꝛ illoꝛũ
timoꝛem a coꝛdibo excuſſit hominũ quo iuſta vita puer⸗
teretur ipoꝛum:aut nõ caperetur ipo tonante in coꝛdib
ſuppoſitoꝛũ. Ideo dixit diſcipulis ſuis.dñs et magiſter
Molite timere eos qui occidunt coꝛpus.animã autem
nõ poſſunt occidere:ſed eum timete qui coꝛpus et aiam

wteſt perdere in gehennam Et lucas reſert Dicoxv⸗

bis amicis meis:ne terreamini ab his qui occidunt co⸗
pus:et poſt ſec nõ habent amplius quid faciant Et ali
bil Nolite timere puſillus grex:quia cõplacuit patri v⸗
ſtro dare vobis regnum Hocvicʒ innuens. ꝓpter timo
rem hominũ nolite peccare.dimittendo iuſticiã. writa⸗
tem.ſanctitatẽ.virtutẽ.ſanctãq; in moꝛibus vitã. Sed
ne foꝛte quis diceret.fideʒ ſpem charitatẽ veritate ⁊ ſan
ctitate in animo ſermo.ſed timoꝛe perterritus hominũ

oꝛe aut opere intermitto:ilico ſaluatoꝛ adiecit &mniſ

ergo qui me negauerit coꝛam hominibꝰ: negalv et ego
eum coꝛã patre meo qui eſtiin celis . Qu negationem
nõ ſolum ad eos qui cõpꝛehenſi ab inidelibus timore
pcuſſi ſe negauerint chꝛiſtianos:ſed ad eos qui moꝛib
et vita eius euangelio nõ cõſentientibus atq; diſcoꝛdi⸗
bus:nõ concoꝛdãt.inc ad titũ ſeribens aplus ait. cõ⸗
fitentur ſe noſſe deum:factis aũt negãt. Ygit᷑ nõ imme
rito eternis adijcit᷑ ſ. ammis.qui aliquo timo:e pauefa/
ctus negauerit virtutem aut virtutis auctoꝛem: aut ꝑ.
iniquitatis operationẽ.ſeruum ſe ꝓfitetur dialvli ⁊ pec⸗
cati:quia qui facit peccatũ:ſeruus eſt peccati. Hoc timo
re deuicti apłi negauerũt chꝛiſtũ:petrus maxime iura⸗
mento ac ſub anathemate denegauit. Multi ſane timen
tes pdere partem vite. totam negauerũt vitam. penam
tempoꝛalem timoꝛe vitantes. incurrerũt eternam: pe⸗
cumam diligentes. timoꝛe ne ꝑderent:megauerũt iuſti
ciam.?l vicioſa ligatione ſepari nolentes.timoꝛe negs⸗
uerunt vite viam. ne diſpliceãt quibus placere affectãt
negando quod iuſtum.timoꝛe obſequunt᷑ ad placitum
coꝛrigi aut repꝛelvndi timẽtes negaãt verum ad velamẽ
tum ipᷣoꝛum ſubmittendo falſum. Indubitanter in o0

puertantur.aut cauſa ſaluatõnis ſi de

mnibus deum negat:qui nõ dei timoꝛẽ ſed hominũ ſu⸗
um poſuit ante cõſpectum. Quoſua doctrina pulſo
pee foꝛibus. cõtinuo ad impꝛobationẽ et diuiſione illici
ti amoꝛis ſe cõtulit dicens Nolite arbitrari: quia vene
rim pacem mittere in terrã:nõ eni veni mittere pacem
ſed gladin. Clemi enim ſepare filii aduerſus patrẽ ſuũ.
et filiam aduerſus matre ſuã:.et nurũ cõtra ſocrij ſuam
et inimici hominis domeſtici eius Amo: vrus nunq;
eſt ſine vera pace. pax aute wera filiter ſine vero amoꝛe:
quoꝝ aguntur actus in deo et ꝓpter deu.xet in finẽ oĩm.
ſt at quida amoꝛ illegitimus:qui a pace mala ſoꝛtit
oꝛigiue. Dimiliter ẽ repire pacẽ:que infectũ fouet amo
rem. d qu pacẽ mittend in terrã vt eus amoꝛe ĩeſ
copulent ſaluatoꝛ denegat ſe wmiſſe: alias gũ̃t cõtra ſe⸗
ipm ſaluatoꝛ verba ꝓtuliſſet cõtraria cum dixit · Paceʒ
med do vobis. pacem relinquo vobis:nõ quõ mundus
dat ego do vobis. Albi luce dlarius patet:eſſe pacem di
uerſam dei et mundi. Elnã dat. atq; iure hereditario di⸗
mittit ſeruis ſuis:alterã velut nequa denegat ſequaciba
ſuis. Naʒ pax que intm̃ homines copulat.vt a deo ſe iun
gat. diſcoꝛdie eſt et puerſa iuſticia. eternaq; bella nanci⸗
icitur:vt nature atq; doloꝛis bellum nunq́; pace aut al⸗
terius victoꝛia finiaf᷑Ac per hoc nobis et enuclialiter cõ
ſulens: ad talem pacẽ gladium diuiſionis appoſuit cuʒ
dicit.Nõ enĩ veni mittere pacem ſed gladiũ.icʒ verbum
ſpiritus ꝑtingens ad diuiſionẽ talem neceſſario faden⸗
dam: quo emendo tunicvendere iubent apli. Gladius
oni etiq iudiciũ veritatis et cognitõnis atq; dilcretõnis
inter bonũ et malũ.et bvnũ et melius.mellus⸗ optimũ
yt elecno ſubſequat᷑. Quo gladio ſalomõ in duabo mu
lieribus amoꝛẽ wrũ ⁊ falſum inuenit. Quo gladio poſt
benedictionẽ ſibi a fratre ſurreptã:viuendi remedium
remanſit eſau.Quo gladio fit lſepatio ab impfecte ama

tis:imo a paſſibiliter et vicioſe dilectis. Vleni enĩ ſepa⸗
re filiũ aduerſus patrem cetera.vt pietas in maioꝛi pie

tate vincat᷑et amoꝛ a valentioꝛi amoꝛe ſupetur. Et ini⸗
mici hominis domeſtia eius. Sed ne quis crederet ſal
uatoꝛem noſtrũ dominu ieſum chꝛiſtü fontem vin uʒ a⸗
moꝛis et dilectõnis. odiumvoluiſſe immittere. omn⸗

auferre amoꝛẽ nature.et infuſa deſupꝑ gratia chꝛiſtiana

naturam amoꝛis ſuis videretur pꝛiuare mu neribus cõ
tinuo vlut oĩm pꝛouiſoꝛ et modificatoꝛ adiecit AQui
amat patrem aut matrẽ plus qᷓ; me:nõ eſt me dignus.
Et qui amat frlium aut ſiliam plusq́; memõ eſi me di⸗
gnus. Ygit᷑ nõ immittit odium ad ꝓrimum.vbi alias
pꝛecepit diligere inimicũ.nec cõdemnat iura nature cre
ate qu ex amoꝛe creauit.qua legibus adinuicem ſtrin⸗
git amoꝛis ſed duos amoꝛes cõſtituens.hominis et dei
amoꝛẽ dei creantis gubernantis redimentis et beatiſi⸗
cantis.amoai hominũ woluit pꝛeualere. vt vnus non ex
tinguatur ab altero. nec alter impediarex altero. ſed al⸗
ter alteri pꝛeferar ulter alteri ſubijciatur: vt ſeruata le⸗
ge iuſticie.qui ꝑ ommia eſt pꝛeſtãtioꝛ. in omnib examo
re ſit wotioꝛ ominb creatis quocũq; iure diligendis. eti
am tibiipᷣi e vna regione cõſtitutis.ſoli deo cuieſt om̃is
honoꝛ gloꝛia cõſtituto in altera ex aliqua cauſa quomo
dolibet ſuadente opoꝛteret indicere bellum:ſeruare pacẽ
tenere fidem. offerre placitum. bellim cum creaturis.
pax et ſidem deo.et ſibi ſuum placitum offeratur. Vt ſi
aliter fieri nequit ꝓpter deuʒ dimittatur pꝛoximus: ſed
pꝛopter ꝓrimum nõ dimittatur deus. Mam omne ius
tota creatione in vnum cõueniens. federa dei et omi⸗/
nis ſoluere nequit:ſed iuſticia ppter deum creatuꝛe to⸗
tius federa ſoluit. Ueruntamẽ diuina bonitas tollerat
cum ſuo inculpate omnes ſubiectos amoꝛes:ſi ſui amo

ris per eos nequaq; iura fraudent᷑. Et ſiſui amoꝛis nõ

i⸗
A
y

pꝛelatus et ſubditusmagi

et cõtra vciaſermombus do. Bolua.

impeditur debitum: omnẽ amorẽ ſuſtinet in ꝓpinquum
Vult etenim dominus omnes dignos diligi iccu diligi
ſed pꝛopter eum et in eum ⁊ ad eum.ut qõ ſibi betux
pamo reddatur:et dum redditur ꝓximo debitum. ipſe

nõ offendatur. Cõparatiue quippe locutus eſt de amo⸗

re.nõ ettinctiue. YInquit enim. MPlus qᷓ; me.lbicunq;
vero cõparatio eſt.ibi alicu qualitatis participatio ne
ceſſario noſcitur.a duobo aut pluribus:vt ab vnoꝑ ma
gis. ab altero participet᷑ per minus. Vnde amoꝛ noſier
quedam noſtre mentis eſt qualitas.cuius participatio⸗
nem er omni et tota iuſticia exquirit ſibi ꝑmaxime deꝰ
ad pꝛoximos aut ꝓpinquos fieri pꝑer minus permittit at
q; cõcedit.vt diligamus quos ipe diligit.quos etiam et
creauit atq; redemit:vt conſoꝛmitas ſit noſtri et diuini
amoꝛis. Wer ſumme cauendum ne quos diligere per⸗
mittimur per naturã.iubemur atq; iuuamur per gratiaʒ
ꝙ in eis no diligamus malicdam. Et ſi de teipo amo⸗
ris cõparatio fieret.teipᷣin deſpice ꝓpter deuʒ et inferas
tibi bellum ſi expedit pꝛopter deum.vt pacem ſerues ad
eumvt nec ad deum bellũ et pax ſit ad teipm. Pꝛoinde
quia ꝓpꝛius amoꝛ omnẽ bonitateʒ excerminat.et omne
malum cõmittit:ſaluatoꝛ adiecitl Et qui nõ accipit cru
cem ſuam et ſequitur me:nõ eſi me dignus Mic ꝑ cru
cem ante tribunal diuine iuſticie ꝓpꝛius ↄdemnatur a⸗
moꝛ.velut omniũ malefactor et coꝛruptoꝛ virtutũ.Hic
vnita diuidit.diuiſa vniri non ſinit.fidem nemim ſer⸗
uat.nullum niſi per recipꝛocũ diligit:hic.tyrannos fecit
in ciuitatibo:ſeditionẽ excitauit in vꝛbibo.partialitates
fecit in puintijs atq; regnis.Hic ſcandala ſeminauit in
ſanctis cenobijs et monaſticis viris:et regulares irre⸗
gulauit. MNeſcit ferre iniuriam.facere nouit. denegat pe⸗
tentibus indulgentiã:turbatur ſi nõ recipit. Quod eſt
cõmune vellet ſibi appꝛopꝛiare:et qð eſt ꝓpꝛium nunqᷓ;
in cõmune deducit. Nunq; niſi ꝓpꝛijs vtintatibus gau⸗

det atq; rimatur. Omnes nihilipendit: ſibi timens mi⸗
nui. neſcit alijs impartiri. In iudicijs puertit iuſtuʒ. in

cauſis honeſtũ cõtentiomido deſeruit.vt appareat ſingu
laris:ſibi places nõ curat alijs diſplicere Cõmune poſt
ponit pꝛopꝛio:et cõmuni vnum ꝓpꝛium pꝛefert. Omni
um depopulationẽ nõ curat:ſi eum nõ tangat.Dꝛopꝛi⸗
amoꝛ ꝓculpellit patientiã. oꝛationẽ.et abſtinentiã.et vi
gilias execratur · Omnes odit laboꝛes pᷣter llos qui ſu⸗
um pagunt finem. Decollat obedientiã. ſubdi neſcit: re
gulari nõ vult. Cloluntate ꝓpꝛia delectatus querit lau
dem. agit et loquitur per cõtentinem coꝛdis.et coꝛpoꝛiſ
refugit diſciplinam:ſeipſum vicioſe fouet de rebus nõ
vicioſis. Qui pꝛo eo dicitur pꝛopꝛius.quia omma ſibi
appꝛopꝛiat:gratie nbuit. oſ ſibi dommus et ſeruus.
eret diſcipulus:ſibi ſeſſoꝛ
et equus.ſibi pꝛudentia et iuſtitia. fortitudo temperã
tia.lex et equitas.iudexet aduocatus.motoꝛ et motus
lone nature regulis a gratie diſciplinis irregulatus :ad
nil alud niſi ad ſe ipſum celatus cuncta facit et pficit.
Et omnia ſenſualitati et pꝛopꝛie voluntati aduerſa:re
putat toꝛmentum et crucem. Idorcoꝑ crucem peruer⸗
ſe ſe diligentes:imo inexceptũate omnes inuitat:d cs
LOQui non accipit crucem ſuam ſcilicet abnegationeʒ
ꝓpꝛij amoꝛis et ꝓpꝛij coꝛpoꝛis afflictiuã.ſicut ego accepi
meam. mei patris ſolum voluntatẽ perficiens et ſequi
tur me nõ ſuas cõcupiſcentias nõ eſt me dignꝰ Oe
rito ſaluatoꝛe indignus efficitur: qui eum vita et moꝛi⸗
bus.intentione et animo ꝓut ab ipo agoniſtica virtu⸗
te cõtenditur nõ ſectatur. Elt aute nõ claudatur ſed a/
periatur via noticie ideotis et ſciolis: pprium et neq;a⸗
moꝛem a vero amoꝛe chꝛiſtifero atq; alijs certis regulis
pꝛout dominus donauerit ipe diſtinguã. Poſt increa⸗

tum et ſupernaturaliter exiſtentẽ amoꝛẽ et ſuplonũ.et
ceum totum et tote wnũ extimũ et intimũ. ſupꝛemũ ⁊
anſimum.nõ localẽ aut ſituatũ.ſed ſuperlatñ a indignũ
eſt quidam nature cõditevniuerſalis amoꝛ ſcom minꝰ

et pius diſtributus in rebus.aſpiciens pꝛimo in cõdito

rem eius cui additus eſt velut in cõſeruatore volentẽ id

quod eſt. ⁊ id quod amat aut amaꝛe poteſt. Et inditana

tura ommbus a deo ſcienter et nõ ſcienter. rõnabiliter
et aliter: ſuo modulo appetit cõſeruari. Ergo natura fer
tur per amoꝛe intellectum et nõ intellectũ in eum aui
cõſeruare aut ad melioꝛa pducere ipam poteſt. qui ꝑma
gis in hoibo pmaxie in angelhs viget. Au:et ad ſeipos et
int ſeipos a p ſeipisa ĩ ſeipisvelut ſilitudo nature.ac eẽ
volutai Et ex narura cõtingit ꝙ ſile appetat ſile. amoꝛ
aut pambulat appetiiu. Eſt amo? qui ppagationẽ ſequi
tur. qui ex curſu bone nature diffunditur a ꝓgenitoꝛib⸗
in gemitos. et a genitis in genitoꝛes reeffundit᷑:ſed non
eque dilatatur ex eodeʒ curſu m lineas traſi uerſales:qui
per tantum minuitur.inquantũ in pꝛimis gradibus e⸗
longatur.mſi cõueriatõne refoueatur:que ſiepe amoꝛeʒ
languinis vicit. Eſt et gratie. qui amoꝛi cõdite nature
ſociatus.ipᷣm uluminat.dirigit et exoꝛbitare nõ ſinit.qͥ
pꝛeter directionẽ diuine voluntatiſ mhil diligit dilectũ
ſi quid ad ipᷣam refert qui turbari neſcit.ſuſtinet et tol/
lerat.nihil niſi rõnale amat:alijs vtitur ꝓut neceſſitas
wſtulat.Cotus latus in deum. cum menſura fertur ad
pꝛorimum.et qin ſupergrediens naturam etiam inten
ta moꝛte non relinquit honeſtum. nec amittit religio⸗
ſum:et nature coꝛrupte amoꝛem in nullo ſibi patit᷑ eſſe
collegam. Poſt quem eſt amoꝛ nature coꝛrupre.qui vi⸗

cioſe afficitur ad omnia obiecti qui colligatur plerunq;

vt vnum magis q; alium maculoſe afficere faciat:et ob⸗

lectarum qualitatũ foꝛinſecus oculis et in ammo vnaʒ

magis iſtum.illam pamplius illum:impatienter cõcu⸗

piſcere cogat. Necnò et mercede cauſatus amoꝛ ad hãc
ſpectat:ſinaliter nõ funſſet amoꝛ qui diſſoluitur eradica

ta mercede.ſimliter et contracta ſocietas ſine reſpectu
omnia legitime ac iuſtiſſime federantis ꝑdiutine robo⸗/
rata germinauit amoꝛẽ peccatoꝝ tenebꝛis obuolutum:
qua ſuſpenſa eius ſepe ſoluitur vinculum. Ac per hoc lu
ce claruus patet amoꝛẽ bonoꝛum naturaliũ eſſe a natu⸗
ra.ſed timet aduerſa. amoꝛẽ bonoꝛũ gratiahũ eſſe a gra⸗
tia.ſed ſuſtinet ꝓ ſuis bonis aduerſa.et ſi cõtingat moꝛ

tem ſuſcipit in ꝑfectis:amoꝛem paſſibiliter vicioſuʒ eſſe

a natura coꝛrupta.de cuius pꝛogenie ꝓpꝛij amoꝛis ma⸗
la ſoboles oꝛitur qui nunq; eſt ad virtutes.ſed ad oppo⸗
ſita iparum et bonis naturalibus abutitur ſed neq; cuʒ
amoꝛe nature create atq; cum amoꝛe gratie participiuʒ
habet:qᷓ;uis bona nature peruerſe diligat · vtaturq; pᷣter
legem dei:ſua lege cõtentus. Qui quãato in ahquo colh
gatur ardentius.tanto agit puerſius: Mabes maluʒzti⸗
moꝛem:habes et malũ amoꝛe. Igitur qui legis hec ma
la deuita.quia quotqͥt damnati ſunt:iſto pꝛeuio ꝑierunt
Tolle ergo crucẽ:ſequere te vocantẽ.
S Capitulum XXII J
D peccatoꝛum autem numeruʒ ſubſequenter

a adijſciuntur. qui virtutem diuinã atq; chꝛiſtife /

ram demoni tribuunt.nec credunt adeſſe homi
nibus poteſtatẽ ꝑ gratiam.quã nõ habent vtiq; ꝑ natu⸗
an Ete magis homines dicũt poteſtatẽ habere a dia⸗
wlo qᷓ; a ſpiritu ſancto.qui per hoc cognoſcunt᷑ ꝙ ſaluato
rem noſtrum demoniũ eijcientẽ. in poteſtatem dialoli
feciſſe dixerunt:pꝛo eo ꝙ purum videbant hominẽ.quẽ
dauid ſcᷣm carnem filiũ aſſerebant. Quã infelicitateʒ

ſaluatoꝛ: noſter nõ ſolũ auctoꝛitate ſed rõnibus impꝛo⸗

bauit.aſſeuerans in hominibus veraciter ſibi ſubiectis

õ

Niber octauus

nõ per naturam:ſed ꝑ collatam gratiam virtutes poſſe
reſplendere diuinas:in eiectione demonũ et expulſione
languoꝛũ. Oed ad peccati accreſcit cumulũ:qð demoni
attribuebat quod erat diuinũ.Diuinũ eſt ꝓpulſare in⸗
fernales atq; aereas poteſtates.et ipas expellere ab ob⸗
ſeſſis · quia lcet in ſeipis ſint vſq;quaq; dicoꝛdes:fuga
ria ſeipis nõ poſſunt a coꝛpoꝛibo et locis.que deo taliter
pmittente inuaſerunt. Et quoniã hæc aliter aſſerere pec
catum eſt blaſphemie.ideo ad eius impꝛobationẽ et pi⸗
culi euentioneʒ ſe tranſtulit dicens! Ideo dico vobis.
quia omme peccatuʒ et blaſphemia remittetur homini⸗
bus.ſpiritus autẽ blaſphemie nõ remitterf᷑. Et quicun⸗
q; dixerit verbum cõtra filium hominis remittetur ei:q
autẽ dixerit vrbum cõtra ſpiritũ ſanctũ.nõ remittetur
ei neq; in hoc ſeculo neq; in futuro Aatet ſub littera·in
telligentia diſſerẽda verbis nõ paucis.et paꝛmo aſpectu
affert d fficultatẽ quã per diſſerentiã erpedit remouere
quam ſi applicabimus ad perſonas illius tꝑis qui audi
erunt.et pꝛo quibus dicta ſunt verba.leuis eſt enodatio
ſi vero ad noſtra tẽpoꝛa:ſenſus incumbit ſubtilioꝛ. Ali⸗
ud eſt pꝑeccatũ et blaſplxmia:aliud ſpiritus blaſphemie.
et aliud eſt peccare in incarnatũ verbuʒ:aliud in ſpiritũ
ſanctumNam peccatuʒ refertur ad actum. blaſphemia
ad verbum: ſpiritus blaſphemie ad intellectum. Pecca⸗
tum exopere.blaſpſxmia offendit ex oꝛe:ſpirit biaſpłæ⸗
mie offendit er coꝛde. Remittitur nempe omne actua⸗
le peccatũ: ſi methania ſequit. Hemittitur blaſplemia
que er odio aut ex rra ſiue ab incuria loquẽdi aut ĩpetu
no retẽto dflurerit ſi tñ cã malieffect fuerit iã remota
Sypus blaſplemie mala ĩtelligẽtia. mala wlũtas. mala
ſuſpitio atʒ incredulitas. odiũ derogatio ĩ affectu. nõ re
mittunt᷑ niſi radicitus euellantur:vt talis ſpiritus blaſ
plxmie nõ dimitt at᷑ ſi peccatũ nõ aſſit aut ipa blaſphe/⸗
mia. et verſauice omne peccatũ et blaſphemia dimittat᷑:
ſi ſpiritus blaſphemie nõ aſſit. Sed de ſeipo et ꝓ ſeipſo
cõtra ipᷣm loquẽtes ſaluatoꝛ videbatur verba pferre: p⸗
pter quod ſecutus adiunxit Et quicũq; dixerit verbuʒ
cõtra filium hominis remittetur ei.qui autẽ dixerit cõ⸗
tra ſpiritum ſanctũ: nõ remittetur ei neq; in hoc ſeculo
neq; in futuro Vt ſi aduerſus chꝛiſtũ humanatuʒ pꝛo
ſuis moꝛibus aliquid diceretur incõgruum pꝛout eius
moꝛes fuerunt a plurib cõdemnati.quia roratoꝛ carni
um.amicus publicanoꝝ demoniũ habet ſeducit turbas
nõ eſt hic homo a deo. qui ſabbatum nõ cuſtodit.et his
Plures indebite chꝛiſtum laceſcunt. quare ſic viliter na⸗
tus.quare circumciſus quare pꝛeſentatus in templo.
quare fugatus regno:quare baptiçatus.quare fam ex⸗
poſitus.quare tentatus·quare lachꝛimatuſ.quare oꝛãs
pꝛoſtratus.quare ligatus.quare paſſionatus et moꝛtu⸗
us. Si verus erat dei filius. nõne poterat aliter redime
re genus humanũ abſq; eo ꝙ talia operaret᷑:et tam cru⸗
deliter pateretur: Sed omnia ſlxc veniam leuiter ſoꝛti⸗
untur:ſi nõ peccatur in ſpiritũ ſanctuʒ. Sed ſi auis cõ⸗
tra ſpiritum ſanctimn direrit verbum: nõ remittetur ei
hic neq; in futuro. Si quis chꝛiſtũ hominem ex ſpiriru
ſancto dixerit nõ cõceptum:totius noſtre fidei deſtruit
fundamentum. Er ſine ſide mpoſſibile eſt placere deo:
atq; peccata remitti.Nam ſpirituſſanctꝰ ſupuenit invir
ginez:et quod in ea inuentũ eſt.nõ ex humano ſemine
ſed ex ſpiritu ſancto eſt. Qui contra boc ſentit aut/
dogmaticat: loquitur contra ſpiritum ſanctum. Et qui
quod eſt ſpirituſſancti attribuit demoni: ſimiliter facit.
Dixerant ipi.non in ſpiritu ſancto.ſed in beelcebub chꝛi
ſtum demoma eicere: quod eſt blaſplxmiam irroga ⸗/
re. Sed omiſſis intelligentijs plurimis:ad duo

ſimilia:coꝛreptis leuis eſt venia. Et in noſtro tempoꝛe

De vicijs

que hic videntur graina reuertamur. Dictum eſt ſpi⸗
ritum blaſphemie nõ remitti.et cõtra ſpiritum ſanctuʒ
dicere verbum.nõ remittu in hoc ſeculo neq; in futuro.
Blaſphemia aduerſus homines dimittamꝰ:et iuxta ver
boꝛum intentionẽ ſequamur auctoꝛe.Non enĩ eatenus

in deum quatenuſin hoies blaſphemia irrogatur: q;uis

ſimilitudinẽ vnius poſſit ad cognitionẽ alteri? ingre⸗
ai. Blaſphemia nome eſt greců. qd vna ꝓlatione latine
multiplicia mala ſonat.qua ꝑ negatione affrmationẽ
pꝛout oñs dabit ipam declarabo legentiby.vt ex blaſphe
mia hominũ poſſimus aduertere quid ſit blaſphemare
Ounm den. Dicere homini. vach wolare nõ potes.ignẽ nõ

Vales illeſus cõtingere.ſiccis pedibus ſuꝑ aquam ince⸗

dere. mobile facere ꝑ cõtactum ſtabilẽ terre molẽ:nulla
blaſptemie iniuria irrogat᷑ Ma huiuſmodi actus et paſ⸗
ſiones impoſſibilitate nature ſe diuidunt: q;uis plerun
q; in talibus gratia fuerit ſuꝑgreſſa naturã. Quiſpiam
adhuc dicet.õ videbis oculis clauſis.cõiunctis labijſ
loqui neſcis.auꝛe obtuſa nõ audis.nõ olfacis emunctis
naribus.nec diſcernis ſapoꝛes abs guſtu.ſtellas tange⸗
re neſcis.nec irretito incedere pede.futura nõ noſti. ho⸗
minũ cogitatus ignoꝛas.nec habes qð certum eſt dene
gaſſe naturã:neq; blaſphemie aut alicuius miurie habe
re fertur indicium. Ma qð natura negat potentia nõcõ⸗
cedit. ſuppetit ſcientia nulla:nequit inficere ars inuen⸗
ta.nulla poſſunt blaſphemie aut alicuius iniurie inferre
cõuicia: ſi alteri ab altero ꝑ impꝛoperiũ pferant᷑. Segd
ſi que natura potẽtia ſcientia ars inuenta cõceſſit.a quo
qᷓ; impꝛoperatiuo faſtu remoues: blaſphemiã nõ modi⸗
cam irrogas. & impꝛoperijviam attribuis hoĩ quod
nullo iure ſibi cõpetere poteſt.nullam dicis blaſp/vxmiã
Bi remoues ab eo qð ſuieſt iuris. blaſphemie intuliſti
notam:ſi tibi feciſti ꝓpꝛiũ qð pꝛopꝛie ꝓpꝛium erat alte⸗
rius blaſphemaſti. Hlaſphemia etenim eſſet ad hominẽ
ſi ridere vellet equꝰ.qui et blaſphemaret᷑.ſi hynnire vel⸗/
let capꝛa· NRugitus leonis nõ cõpetit poꝛco.nec grũniri
leom· Si tuam potentiã.nobilitatẽ. acuitatẽ animitui
alteri nõ cõcedis.aut que tue ſunt poſſeſſionis et iuris
nõ blaſphemaſti.ſed ſi que tui ſunt dedecoꝛis atq; culpe
alteri tribuiſti: pculdubio feciſti blaſphemiã. Multa qᷣ/;
dem et alia ſunt que iſtam a chꝛiſto damnatã declarant
ſed ipam epymonice bꝛeui verlv diffmiã. Blaſplvmna ẽ
generalis illa iniuria. cũremouef ꝑ impꝛoperiũ ab ali
quo qo habet a natura potentis ſiue ſcientia ſiue ab ar/
te queſita. Glaſphemia eſt remouere ab bomine qo ſui
eſt iuris.Blaſpſemia eſt tibi appꝛopꝛiare qð ppꝛum eſt
alterius:blaſpſxmia alteri apponere tuã notã. Blaſphe
mia eſt. in cõtemptum atq; deſpectũ alteriuſ dicere aut
facere qð certiſſimũ eſt diſplicere:nec ad tuuʒz cõmodũ

inflecti poſſe qð dicit᷑ aut agitur. Slaſphemia eſt:cuʒ de⸗

hita quiſq; ſuo iuſto creditoꝛi nõ ſoluit. Glaſphemia eſt

cum quis regẽ in ſterquilimo.in tribunali ſeruũ vellet
videre ſedentẽ. Slaſphemia eſt: velle puertere oꝛdinem
iuſticie atq; moꝛũ.Glaſphemia eſt.cum alicui dicimus
malum placere quod diſplicet:et honuʒ diſplicere quod
placet. Glaſphemia eſt.inexceptuata iniuria.inexcepeu⸗
ata maloꝛum ſuſpicio. inexceptuatum obpꝛobꝛium.
Er his igitur compilatis quid ſit deum blaſphema⸗
re cognoſce.vt quotienſcunque in veteri teſtamento
aut nouo. blaſphemie verbum occurrat ad has diffi⸗
nitiones recurras. vt quid ſit deum et quenquaʒ blaſ⸗
phemare cognoſcas.Acꝝꝑ hoc luce clarius intelligeti pa
tebit. ſine blaſphemia nullum poſſe cõmitti peccatũ. cũ
blaſphemia ſit impoꝛtune facere qdð diſplicʒ. aut ſine da

mno nõ facere owtune q placet Sed qꝛ blaſphemia

eſt malum qð oꝛe ꝓfertur et cito meretur veniã. ſpiritꝰ

ene
Nte
⸗
eſi⸗
ne
el
to

i

4
1

—., — —

etcõtra vcaſermonibus do. Balua.

blaſphemie eſt qð coꝛde creditur nutq; ſentitur.qui niſi

eijciatur nõ recipit indulgentiã.et q;to difficilius eſt coꝛ
mutare qᷓ; coꝛrigere verbum.tanto difficilius ſpiritus

blaſphemie wmiaʒ cõſequitur.qᷓ; blaſphemia que ſolo
oꝛe ꝓfertur: idcirco de blaſphemia ſpiritu blaſppemie

in deum.opoꝛtet longioꝛe ſermone diſſerere. Blaſphe⸗
matur deus cum relinquit᷑ in ſuis legibus et mandatis
alia copulatione queſita. YImpꝛoperat de dei ꝓplo eſaias
Dereliquerũt dñm.ſanctũ iſrael blaſpyhemauerũt:alie⸗
nati ſunt retroꝛſum.Et cũ ſua nõ cuſtodimus eloquia

blaſphemamus.Qõ idem ait. Abiecere legem domini

exercituũ:et eloquiũ ſancti iſrael blaſphemauerũt.Eli⸗

tuperant legẽ abijciẽtes:et deum inſequit᷑ maledictis q
eius eloquijs nõ pᷣſtat aſſenſum.Nã quid aliud eſt blaſ/

phemare ſuum eloquiñ.niſi repꝛobare tanqᷓ; falſuʒaut

defectuoſum. ipſum nõ credere verum aut virtuoſum.,.

aut ad ſeipſum exiſtimare aduerſum quod eſt in noſtra

vtilitate ꝓlatum: Ad ſui blaſphemiam ſibi arrogabat

omnipotens.cum cultus diuinus idolis offerebat᷑.atq;
qadiutoꝛiũ et cõſiliũ expetebat᷑ ab eis.qð ſolius dei erat
cõcedere:et ſperabat᷑ ab eis qð in ſolo deo decebat ſpera⸗
re.et omnis placitus rerũ euentus ab idolis credebat᷑.
qð qui romanas et gentiles hiſtoꝛias recolit.qð dicitur
nõ ignoꝛat.quomõ idolis omnia tribuebant. Pꝛoinde
referebant in thuriſicationibo et ſacrificij ſimulachꝛis
gratiarũ ſedulas actiones.Quod ꝑ eſaiã cõditoꝛ omni
um deus inquerulat᷑. Et iugiter tota die nomen meuʒ
blaſphematur.Qõ apoſtolus ad romanos hoc idem re⸗
petens cum additõne quãtali clarius verbum fecit. Mo⸗
men enim dei ꝑvos blaſphemat᷑ inter gẽtes. Que blaſ
phemia hoc in ſinuat:ꝙ dabatur idolis qð diuini fuerat

iuris.Qõ ſi nõ idolatico cultu agitut in chꝛiſtianis·pe⸗

ſtifero tamẽ ſepe moꝛe peragitur:vt dñs et nomen eius
culpabiliter blaſphemet᷑. Qð tunc ſit.cum ſua viſibilia
et inuiſibilia iura ꝑ fidem et credulitatẽ:per amoꝛem et
actionẽ in aliquẽ diriuamus.Elnde cum chꝛiſtus igno⸗
raretur ꝙ eſſet deus.cum aliqua dixit que ſolius erant
dei:fuit apellatblaſphemus.Dimiſit pctã palitico:et
dictũ eſt. Hic blaſphemat. Interrogatus eſta caypha
ſi filius erat deureſponſione accepta.cum ſciſſione veſti
um ipᷣm appellauit blaſphemũ:quia ſolum ab eis exiſti⸗
matus homo.videbatur ſibi ius vſurpare diuinũ.Qð
in quadã cõgreſſione verboꝝ iudei expꝛeſſerũt:cum excu

ſare ſe vellent. ꝙ nõ eum querebãt lapidare de bono ope

ſed de blaſphemie ſpiritu dicentes. DOe bono opere non
lapidamus te.ſed de blaſphenna quia tu homo cum ſis

facis teipᷣm deum.Ac ſi dicere velint.Nulla maioꝛ blaſ⸗

phemia.qᷓ; hominẽ ex natura humana velle habere diui
num. Quovolendi genere ꝑeccauit angelus.et crimina
tus eſt homo pꝛimus:criminatus quicũq; ſimilia imi⸗
tatus.Que eſaie et apłi verba ſi ad alia intelligentiam
referantur.nomẽ eius blaſphemari cõſpicitur cũ in va⸗
num nominat᷑:et ꝓ ſceleribus verbis et pꝓmiſſionibo fri
uolis.et multotiens vicioſis adhibetur in teſtẽ. Magis
Vro iſta blaſphemandi ſententia colligitur cum ſibi ab
impꝛobis attribuitur.qð nulla ſibi poteſt lege aſſiſtere.
pꝛout qui crudelem immiſericoꝛdẽ. rerũ impꝛouiſoꝛeʒ.
gubernatoꝛẽ imuſtũ:acceptoꝛẽ ꝑſonarum.curam nõ ge
rere de creatis.ſtateratoꝛe bonoꝛũ et maloꝛũ iniquum.
plus inferre pene qᷓ; culꝑe conueniat.nõ tantũ tribuere
virtuti q;tum expediat:ſpiritu blaſphemo cogitant aut
oꝛe blaſphemo loquũt᷑. Mecnõ credentes non eſſe quod
erst.inferebant blaſphemias.MNam in cruce pendens.a
ſeipo derelictus in penis.a latrone repꝛobo.a phariſeis.
a ſcribis et turbis eſt moꝛdaciter blaſphematus:qꝛ nõ
credebãt diuinũ quẽ ſic aſpiciebãt cõfixum. Et damna⸗

hilioꝛ erat ſpiritus blaſphemie qui erat in coꝛde qᷓ; ver⸗
bum blaſphemie ꝓlatum ex oꝛe:quod nõ referretur ni⸗

ſi a coꝛde emitteretur. Sententia eni eſt ſaluatoꝛis:
biaſphemia cum alijs vicijs ex coꝛde ꝓcedit. Et quoma
caput chꝛiſtus nõ eſt peiſum a coꝛpoꝛe ſuo qðeſt ecce-
ſia. pinde ſi quis eccleſiã dei et auctoꝛitate et virtutẽ et

ſanctos eius ſpiritu blaſpyhemo aut oꝛe cõtigerit: blal⸗
phemie culpis.iuſticie pems ꝓ rata delicti atq; peccati li⸗

bꝛamento equitatis diuine obnoxius ſubiacebit. Igit

qui legis hec mala deuita.
Capitulum XXII “—
D ſecundũ vero qð timoꝛe hoꝛrendo noſtrũ p/

a pullſat auditum.cõcutit coꝛ.ebetat intellectum.

WAVY inueniatr᷑ aliquod nõ remitti peccatũ qð dici⸗
tur in ſpiritũ ſanctum.multa eſt diligetia ꝓ intelligen⸗

tia inſudandũu:ſed verboꝛũ cõnexionem pꝛius inſpicia⸗“
mus. Dicit ipᷣe ſaluatoꝛ. Qui autẽ dixerit wrbũ cõtra
lpiritũ ſanctum:nõ remittet᷑ ei neq; in hoc ſeculo neq;
in futuro .Quis loquendi modus.que loquẽdi condi⸗

tio.que locutionis neceſſitasad quid additio iſta. neq;
in futuro:MNam ſonare videtur ꝙ peccatũ aliquid ſuſci⸗
pere poſſit eniam in futuro. Qõ ſi eſt.quod eſt illud⸗
Mꝛiginale aut veniale ſiue moꝛtale. Si autẽ quod hic
nõ ſuſcipit vnia neq; in futuro ſuſcipiet:ſupꝑflua eſt iſta
negatio neq; in futuro. Si peccatũ aliquod in futuro re

miſſionẽ ſuicipiet quã hic pꝛaimo nõ ſuſceperit.erunt er⸗

go in futuro ieculo ſacraméeta.ergo iterũ militabit que
triumphare creditur eccleſia.ergo nõ vnũ erit iudiciuʒ
pᷣſens ſcʒ et ſuturũ:et quod hic nõ ſuſcipit alibi ſuſcipi⸗
et. Ergo erit penitẽtia.erit cõtritio.erit cõſeſſio.erit ab⸗
ſolutio.erit ſatiſfactio.erit aque aſper ſio.erit ſacerdotis
benedictio.erit oꝛatio.erit crima. erit iterũ extrema vn

ctio.erit pᷣdicatio.erit miſſarũ celebꝛatio.erit cõmunio

erunt opera miſericoꝛdie.erit tunſio pectoꝛis.erit pegri

natio.erit iniuriarũ remiſſio.erit pꝛo oꝛiginali malo ba⸗
ptiſmus:quibus omnibus in hoc ſeculo peccatoꝛũ oim

genera relaxãtur.et remiſſionẽ ſcõᷣm religionẽ chꝛiſtia⸗
nam ſuſcipiũt:nec ſcõm oꝛthodoxam ſideʒ aliter remit
ti poſſunt.Elerum eſtꝙ iſta in ſeculo futuro non ſunt.
licet peccata purgãtur.ſed purgatio futuri ſeculi non eſt
remiſſio:quia nihil ibi purgatur niſi quod hic remittit᷑
Et multa hic remiſſa ſunt doloꝛe pᷣeunte ſacramental

miſterio.que ꝑ interioꝛis doloꝛis abundantiã.coꝛpoꝛis

actionẽ et penam purgata nõ ſunt:nec futuri ſeculi pur
gantibus addita fliammis. Et quod hic nõ remittitur.

leu qui remiſſionẽ in hoc ſeculo ſub iſtius ſancte matris
eccleſie iuſto et miſericoꝛdi iudicio anteqᷓ; moꝛiat᷑ nõ ſu⸗
ſcipit.in ſuturo nõ tradetur flamme purganti: ſed flam
me crutianti.mancipabit᷑ in eternũ.Et qui hic ab oꝛigi⸗
nali malo flumine benedicto in catholica fide.trinitatis
inuocato miſterio:aut ſanguine ſuſo ꝓ chꝛiſto aut flami

ne ſuꝑinfuſo nõ abluitur:nec in futuro ſeculo abluetur

Et ſi nõ apponet᷑ gehennalibo flammis.neq; affligetur
in penis:viſione tamẽ carebit dñi ſaluatoꝛis. Sed hoc
tantũ dicoꝓ paruulis nõ ablutis Qui autẽ attigerunt
ꝓuectioꝛẽ etatẽ rõnis capacẽ.offendentes in lege natu⸗
re.in lege oꝛiginalis iuſticie.ſeu in moſaica et ꝓphetica
lege.in aliqua trium ablutionũ in ꝓpꝛia fide abluti non
fuerint.ſicq; deceſſerint.vt pueri nõvidebunt deum:et
vt maloꝛũ auctoꝛes ſᷣm magis et minus.iuſto dei libꝛãõ
te iudicio:habebunt aſperũ ſenſum. Iterũ ſe offert ſe
queſtio pꝛe foꝛiba nõ linquẽda.Sunt et venialia pecca⸗
ta quoꝛũ omniũ nõ poteſt eſſe memoꝛia.in cõtritione
dearticulata nõveniunt.ſacerdotib nõ pandunt᷑:que 6
nõ in hoc ſeculo in futuro remittuntur. Ego auũt auda⸗
cter affirmo.ꝙ omne peccatũ delectabiliter cogitatum
u

Liber octauus De vicij5

et cui voluntas pꝛeſtauit aſſenſum. platum aut factum
Vniale ſiue moꝛtale.de quo ante moꝛtẽ poteſt eſie con/⸗
tritio. ſi nõ dearticulate ſalte; indiſtincte.et ſi poteſt tra⸗
ctari ſacramẽtale miſterium et nõ fit:nõ ad remiſſioneʒ
aut ad purgationẽ in alio ſeculo reſeruat᷑. ſed in eternaʒ
auctoꝛe detrudit penitus gehennã. Nam umpenitentiaʒ
venialis peccati dico eſſe moꝛtale peccatum ediſicans ad
gehenna. Sed hoc a coꝛdibus fidelium eximat᷑: ꝓ ſi qs
abſq; moꝛtah exiſtens peccato q;uis venialibo irretitus.
repente aut ſubito mmia celeritate moꝛtis iaculo ferire
tur ꝙ nullũ cõtritionis eſſet ſpaaum.nec cõfeſſionis re
medium. ꝙ nec eternis affligeret̃᷑ penis: et remiſſioneʒ
poſt moꝛte ſimiliter et purgationẽ. dei miſericoꝛdia lar⸗
giente ſuſciperet. O⸗ ſi ad hunc articulũ tantũ illud ne⸗
qʒ in futuro.quaſi ſit poſſibile in ſuturo peccata remitti
ſaluatoꝛ noluerit declarare pemtus ignoꝛamꝰ. Sed lar⸗
ge tenentes peccatoꝝ remiſſionis veram ſententia. ad/

buc verbum annexum. ſq; neq; in futuro in pendulo eſt

et ꝙ ſaluatoꝛ ſic dixerit.vwre ſic eſt. Nec qð dicitur eſt cõ
tra ſententiã ſaluatoꝛis:led ad eliciendã certitudinẽ ve
ritatis. Oed iterũ atq; pꝛius ad cõnexione verboꝛuʒz re⸗
trograda cõſideratione redeamus. Ait eni Quicunq;
Dixerit verbum cõtra ſpiritũ ſanctũ:nõ remittetur ei
git᷑ ſolũ verbũ dictũ nõ remittet᷑:igitur nec et faceum
aiꝰ eſt mal facere qᷓ; dicere.aut mar? dicere qᷓ; facere
aut dicere nõ remittet᷑.⁊ facere remittet᷑:an ſi nõ remit
tet᷑ dicere⁊ multo mai? facere.Litubat hic animꝰ ꝙ iſta
ſentetia ſonat:quã ꝑ occultasvenas diſcutientes intro/
ibimus duce ducete in ſerenũ atq; planu eius.Quicũ⸗
q; dixerit verbũ ↄtra ſpiritũ ſanctu:diabolus eſt aut mẽ
bꝛum eius. Sed habet mebꝛa et membꝛa maila: et peio
ra ⁊ peſſima. Optat diabolus hominẽ ledere:inſidiatur
q; omnibus.Dux eſt maloꝛũ:cõplices eius ſequunt᷑ du
cem. Dixit in coꝛde diabol membꝛũ verbum cõtra ſpiri
tum ſanctũ:verbum ſcʒ immutabilis ꝓpoſiti ad leſionẽ
inferendã. Dixit eni in coꝛde ſuo:nõ mouebvꝛa genera⸗
tione in generationẽ ſine malo. Obſtinat? peccatoꝛ im
mutabile ſe dicit ad maluʒ: nec quieſcit donec ledat qð

odit.Aut ſe de mundo nõ credit exire:mſi maluʒ pficiat

qð ipᷣe cõcepit.Rebellat hic ſane gratie mutatrici:qui ſe
in coꝛde denegat ab ipᷣa velle mutari. Et moꝛtis repꝛo⸗
bat incertum euentum:qui ante ipᷣam credit ꝑficere co
gitatum. Dixit et alius verbũ in coꝛde cõtra ſpiritũ ſan⸗
ctum qui deum immemoꝛeʒ in coꝛde ſuo appellauit. et
etiam exiſtimauit illius peccata in fine nolle punire:cu⸗
ius vitam impumta ſinit abire. Ait enim ſcriptura. Di
xit enĩ peccatoꝛ in coꝛde ſuo oblitus eſt deus:auertit fa⸗
ciem ſuã ne videat in finẽ. Peccaui nõ ꝑtuli penam ob⸗
litus eſt deus.pꝛeceptũ pᷣteriui manſi abſq; toꝛtura:ob/⸗
litus eſt deus.Belial ſum:oblitus eſt deui.Ab initio cõ
fregi virtutis iugũ:deo ſeruire cõtempfi.oblitus eſt de
us.a iam amplioꝛa imo deterioꝛa:erunt impunita vt
pꝛima poſterioꝛa. Quare: Oblitus eſt deus. et auertit
faciem ſuã noticiaʒ ſapientie ſue ne videat in finem.ne
qð in pᷣſenti nõ vlciſcit᷑:nec etiam in ſinẽ vlciſcer᷑. Sed
adhuc nõ quieſcet dicere verbum cõtra ſpiritũ ſanctuʒ.
Vide quid ſecutus adiunxit.vt ſub interrogatõne acre
ſnonſione ꝓpłxta declaret: xpter quid irritauit impi? de⸗
um.Beſpondit ⁊ ipᷣe. Dirit enim in coꝛde ſuo:nõ requi
ret. Quid non requiret. Bona vt pꝛemiat:mec mala vt
puniat. Negat iſte m coꝛde ſuo premia iuſta:negat penaſ
atq; flagella deriſoꝛibus. Megat pcutientes malleos co⸗
poꝛibus iniuſtoꝛũ. õtra ſpiritũ ſanctũ in coꝛde ſuo ver
bum dirit qui benignus eſt iuſiis: et iuſtus in iudicijs
peccatoꝛum. Sed hoꝛum vide impꝛobationẽ ꝑ illudiqð
ſequitur. Elides quomiq tu lalvꝛẽ et doloꝛ? con ſideras

vt tradas eos in manus tuas· Qð in eccleſiaſti ſentẽ

tia ex omni ꝑte cõfirmat.Non dicas a deo abſcondar.et
ex ſummo quis memoꝛabitur mei. In populo magno
nõ agnoſcar.Que eſt anima mea in ram immenia crea
tura.Ecce celũ celi celoꝛum abiſſus et vniuerſa terra et
que in eis ſunt ·in cõſpectu illius cõmouebunt᷑. Monteſ
ſimul et colles et fundamenta terre:cum cõlpexerit illa

deus tremoꝛe cõcutientur. Et in ommbo his inſenſatu
eſt coꝛ:et oẽ coꝛ intelligit᷑ ab illo. Qui etia dicit verbũ ã

ſpiritũ ſanctũ iniuſt eſt qꝛ ſpuũſſanct? iuſtꝰẽ. Iniuſtus

loquitur ↄtra iuſtũ.qꝛ iniuſtus eſt: ⁊ ex ipo quo cõtra iu

ſtum loquitur fit imiuſtus.⁊ ſi ante fuiſſet iuſtus. Sed
vbi dicit aut pꝛimo loquit᷑ iniuſtus:pſalmiſta docet· Di
xit iniuſtus vt delinquat in ſemetipo. Cbi dixit imuſt:

cui dixit. Nõ extra ꝑverba ſonatia nõ auri audiẽti. Sed

vbi dixit. In ſeme ppo. Quid dixit in ſemetipſo. Elt de⸗
linquat.vt deuʒ deſerat.vt ipᷣm offendat.vt peccet.vt le
dat.vt ſe ꝓhibitis nectat.Et quare.Qina no eſt timoꝛ
dei ante oculos eius. Timoꝛ dei donũ eſt ſpirituſſancti:
cõtra quem iniuſtus dixit in ſemetipᷣo.ſcʒ denberauit in
mente. Ygitur erit iſtud dicere verbum cõtra ſpiritum
ſanctů irremiſſibiliter ſcʒ timoꝛe carere. denberate ma⸗
lum ꝑficere.Quid ni. DOicit enim ſcriptura. Qui ſine ti
moꝛe eſt:nõ poterit iuſtificari.Qui eni nõ iuſtificat᷑ nõ
remittitur ſed retinet̃᷑ peccatũ. Suſtine amplius vt vi
deas clarius:quid eſt verbum dicere irremiſibiliter cõ⸗

tra ſpiritũ ſanctũ.Dixit mſipiens in coꝛde ſuo:nõ eſt de

us.Vbi dixit in ſipiens. In coꝛde.Cui dixit. Nemini.
Cui dixit qui in coꝛde dixit:Cõtra quẽ dixit. Cõtra de⸗
um.:quia dixit nõ eſt deus.Et nihil maius cõtra deum:
qᷓ; eſe negare deum. Quis deus. Pater et ſilius et ſpi⸗
rituſſanctus. Quia ſi nõ eſt pater:neq; deus filius.ne⸗
q; deus ſpirituſſanctus. Si nõ filius.neq; pater et ſpi⸗

rituſſanctus. Oi nõ ſpirituſſanctus:neq; pater filius
MRelatiua ſunt enim:etvnus ſine alio eſie nõ poteſt. Et

tamẽ nõ tres dij:ſed vnus eſt deus· Qð ei remittet᷑ pec

catum: dicenti nõ eſſe deum ſpiritũ ſanctũ. Sed qui di

cit verbum cõtra ſpiritũ ſanctũ.dicit cõrra patrem et ſi⸗
lium.quia ſicut trinitatis opera ſunt indiuua:ita et fa⸗
cte offenſiones ad ipaʒ. Quare igitur magis inuehitur
cõtra verbum in ſpiritum ſanctu. q; cõtra verbũ in pa⸗
trem et filium. Queſtio eſt ſubtiliſſima bic penitus nõ

pandenda:ſed intende qð cepimus. Quis dixit. Inſi/

piens. Quis inſipiens. Qui ſapientia caret. Supien⸗
tia nobiliuſ donũ eſt ſpirituſſancti. Ecce duo dona extre
ma ſpirituſſancti.ſcʒ timoꝛ et ſapientia.quibus caretes
iniuſtus et inſipies nõ oꝛe ſed in coꝛde cõtra ſpiritũ ſan
ctũ dicunt.quia iniqui in coꝛde et coꝛde locuti ſunt.· Nã

pꝛoculdubio maius malum eſt in coꝛde de deo trino et

vno et de incarnato verbo atq; fide male ſentire qᷓ; oꝛe ꝓ

ferre. aut ope malũ facere. Et alꝰ dixit in coꝛde ſuo ver⸗
bum cõtra ſpiritum ſanctũ:quẽ ꝓpixta eſaias cõmemo

rat.QAuomodo cecidiſti lucifer qui mane oꝛiebariſ. Coꝛ
ruiſti in terram qui vulnerabas gentes:qui dicebas in
coꝛde tuo. In celũ conſcendã.ſupꝛa celũ exaltaboſoliuʒ
meum:ſedelb in mõte teſtamenti in laterib aquilonis
Aſcendaʒ ſuꝑ altitudinẽ nubium:ſimilis ero altiſſimo
Vide quomodo iſte ꝑ omnia in coꝛde verbum dicebat

contra ſpiritũ ſanctum.vide quomodo in iſto erat ſpiri

tus blaſphemie in ſpiritum ſanctũ:dicens verbum con
tra ipm. Quid dicebat in coꝛde ſuo. In celum conſcen⸗

dam. Celum inſinuat celata et alta miſteria ſcripture ſa

cre.ſecretã ſupnalium moꝛiũ ſcienti:ceuelatio quoꝛum
ſpectat ad ſpiritum ſanctũ.Nam altiſſime ſapientie.in⸗

telligentie.ſcientie dona in ipᷣo ſunt.ab ipᷣo largiuntur.
ab ipo/ꝓcedunt.et vbi vult ſpirat:et cui vult et quomõ

ę

1
ti

l
N

5

N/

i
Et
ſee
1di
tſ⸗
ſe
tur
N,

ſ
n
nl

Nr.
o

etcõtra viciaſermonibus do. Balua.

vult et quãdovult.Ad hoc celatũ celum nullus niſi ipᷣo
Yocante cõſcendit.nullus accepit niſi cui ipa dedit: nul
li dedit niſi qui ſe humiliauit. Super humiliatoſ requi
eſcit ſpirituſſanctus.Errat qui ſe credit ꝑ ſe ſapere diui
na miſteria. ſuiacuitate intellectuſ intelligere ſacre ſcri
pture ſecreta:ſupernaliũ moꝛũ ſurſum agentẽ ferentiũ
ſine ſpiritu ſancto habere ꝑiciam.ſcientia atq; vitã. Ec⸗
ce verbum dictũ contra ſpiritũ ſanctum in coꝛde. Sed
vide qð ſequitur. Super aſtra celi exaltaboſoliũ meuʒ.

BSed qui ꝓpꝛia virtute ſe ſubleuat: ꝓpꝛia defectõne deij⸗/

citur.Aſtra intelligibilis empirei aut intellectualis celi
angeli ſunt:ſupꝛa quos quis aſcendit: Celum ſcriptu⸗
ra eſt:cuius aſtra fulgẽtia ſunt luminoſiſſime veritates
quarũ doctrinam ſolum ſpirituſſanctus habet inferre.

De quo ſaluatoꝛ ait. Cum autẽ venerit ille ſpiritus ve⸗

ritatis:docebit vos omnẽ veritatẽ. Aſtra celi ſunt ſancti
fulgentes vita et doctrina pᷣſentis eccleſie. Ypa etenim
celum dicitur. Super iſta quis aſcendit: Conditoꝛ deuſ

qui carne velatus deſcendit. Bene igitur cõtra ſpiritum

ſanctũ in coꝛde ſuo pꝛotulit verbũ:qui ſupꝑ aſtra iſta ex⸗

altare woluit ſolium ſuum. Soliũ ſedes eſt regum. Re⸗

ges ſedentes in ſolio ſolẽt iudicare ſubacta:diſcernẽdi
pꝛoferre iudicia. Oed quis hominum nouit in ſolio ſue
mentis iudicare de ſubſtãtijs ſeꝑatis.de ſpiritib almis.
de veritatibo luminoſis.de ſanctis ꝑfectis.niſi conditoꝛ
omniũ deus qui eſt ſpirituſſanctus: Quis igitur pꝛeſu
met eraltare iudicij ſoliũ.niſi temerarius et mẽte ſuꝑ⸗
bus qui in coꝛde ſuo verbum dicit cõtra ſpiritũ ſanctu.
Cuius ſanctificatõne ſanctũ eſt quicquid eſt ſanctũ:et
clareſcit quicquid eſt verum. Elide ſequentia verba con
tra ſpiritum ſanctũ in coꝛde pꝛolata. Sedebo in mõte
teſtamenti:in lateribo aquilonis. Sedere actus eſt qͥe⸗
tis. In monte teſtamenti. Quis mons teſtamenti:ni
ſi altitudo hereditatis diuine ex paterno teſtamẽto moꝛ
te interueniente.qua cõſirmatur teſtamentũ filius he⸗
reditatem ſoꝛtitur. Qð hic tangitur magni eſt miſterij

plurimos ramos habet:bꝛeuitatis ſecure ſuccida. Opoꝛ
tet ſilium eſſe legitime natum aut adoptiuũ:qui heredi
tatem aſſequi cõcupiſcit. Mõ eſt filius ꝓpꝛius neq; ado⸗

ptiuus:qui verbum dixerit cõtra ſpiritum ſanctũ.· Giliꝰ
vnus eſt ꝓpꝛius cui ſemꝑ fuiſſe.quod pꝛeteritü et futu⸗
rum.ſedit atq; ſedebit nõ habet.boni autẽ ceteri ꝑ ſpiri⸗
tuſſancti gratiã ſunt adoptiui. Sic enĩ dicit apls.Alcce⸗
piſtis ſpirituʒ adoptionis filioꝛũ: in quo clamamus ab
ba pater. Ipᷣe enim ſpiritus teſtimoniũ reddit ſpiritui
noſtro:quia ſum filij dei. Si autẽ filij:et heredes.Qui
wro per ſpiritũ ſanctũ adoptiui ſunt·et altitudinẽ ado⸗
ptionis cognoſcũt.modum adoptõnis credunt.magni
ficam bonitatẽ adoptantis animo et moꝛibbvenerantur
volunt hereditatẽ in mõte teſtamenti in altitudine bo⸗
noꝛum ineffabilium. ſed nõ in lateribo aquilonis. quia
ab aquilone pandetur omne malũ:in cuius lateribo ſe⸗/
dere cõtra ſpiritũ ſanctuʒ ſatoꝛ elegit.aAmnimatur ammꝰ
plura diſſerere contra in ſpiritũ ſanctũ verboſum.quare
ipᷣm remiſſio nõ ſequat᷑:qð electio ſeſſionis in lateribuſ
aquilonis ſatis aperte declarat.Latera aquilonis tꝑalia
bona ſigniſicãt:que frigidam animã faciunt a charitate.
in coꝛdibus veroꝛũ fidelium diffuſa per ſpiritũ ſanctum
A qua frigiditate omniũ cõſcientia teſte ꝓgredit᷑ omne
malum.Ait etiam ſaluatoꝛ:Quoniã ſupabundauit ini
quitas:refrigeſcit charitas multoꝛum.Nõ ommuʒ ne⸗
gauit charitatem ſed multoꝛũ.qui hicet in futuro pec/
catoꝛũ remiſſionẽ nõ aſſequuntur:quoꝛũ numerus ſi⸗
cut et electoꝝ ſoli deo eſt cognitus. Sed ſi nobis dam⸗
natoꝛum incertus eſi numerus.defectus qui nobis eſt
ex fide vſq;quo certiſſimus.quis eſt. GFrigiditas charita

tis ſignata in lateribus frigidi aquilonis:a quo pmiere
miam pandetur omne malum. ſept iſfoꝛmeſcʒ. cõtra ſe⸗
ptifoꝛme ſpirituſſancti donum. Et ecce verbim irremiſ
ſibile dictum cõtra ſpiritum ſanctñ.peniteat. dolea t. ge⸗
mat.lalburet. agat quod vult bonũ:remiſſionẽ nõ recipi⸗
et charitate pꝛiuatus. Opſa ſola eſt que remiſſionẽ im⸗
trat peccatoꝛũ:cuius frigiditas generat omne malũ.
eu quid elegit ſedere in lateribuſ aqulonis. Qð ma

lumeſt qð frigiditas iſta non faciat. Qð malum eſt qð

tpalitas et tempoꝛalis claritas et mũdana ſerenitas nõ
inducat. Dicam audacius:quod cognoſco clarius. Nul
lum. d qu credulitatẽ vide teſtimoniũ ſcripturaruʒ.
HBa lomon dixit. Ventus aquilo diſſipãs pluuias.la⸗
tus malus qui ab aquilone pcedit:imbꝛem ſanctarũ ac

celicarũ doctrinarũ auertens. Charitatis enim frigidi⸗

tas cõfundit flammantia verba:nec pluuiam ſuſcipit ce
litus miſſam feruefactam ab igne diuino. Et vaticina⸗
batur eſaias dicens.Abaquilone fumus vemet: et non

eſt qui effugiat agmen eius.rigiditas charitatis et te⸗

poꝛaliũ frigidus amoꝛ generauit in bommibus ſuꝑerbie
et vanitatis fumum:et fere nullus inuenit᷑ eius agmẽ
euadens. Ypᷣa rerum experientia clamat.qᷓ;tus ſit in ho
minibus appetitus honoꝛis et laudis.dignitatis et glo⸗
rie.q;ta in moꝛibus extollentia.qᷓ;tus vaſtus in vita.qͥ̃t
nouitates in malum.quot vanitatas in vetitũ:vt pauci
reperiant᷑ qui ab aquilonari fumo nõ inuoluant᷑.Necnõ
aquilonaris fumus ꝑpuerſum dogma ſignificat.queʒ de
puteo abiſſali iopãnes in apocalipſi exire cõſpexit:a quo
obſcuratus eſt ſol.ſcʒ intellectus humanus et ſancte cõ
templatõis aer.Qui fumus generauit locuſtas.diſtoꝛ⸗

te animas incedentes·necnõ et ſubleuãtes per tempus
A terra in altitudinem virtutis.ſed ſtatim relabentes in
ima.vnde ꝑmodicum fuerant quãdoq; ſublate haben⸗
tes nephariam defectiuã poteſtatẽ ꝑmittente deo mo
re ſcoꝛpionũ inferre ſubdole leſionẽ per dogmatis puer

ſi ſeminariũ conãtur.nullo valente pᷣfugere:niſi qui ſi⸗
gnum dei diſcretiuũ a malis.in frontibus mentis ⁊ coꝛ
poꝛis indelibiliter habuit impꝛeſſuʒ. Sed ſicut deficit

ſumus:peccatoꝛes deſicient a facie ſumme dei. Ecce ab

aquilone omne malũ culpe:ab aquilone ventus cõfun⸗
dens domini bona. Ecce ab aquilone fumus rectos ocu
los rationis multimode ledens.Sed iuſtum eſt vt vñ
culpa exoꝛitur inde plectẽs pena oꝛiatur. Alle idẽ qui vi
dit ab aquilone omne malũ pandi.vidit ollaʒ diuine iu
ſticie igne vindicte ſuccendi.ſed facies ei erat a facie aqͥ
lonis:vt inde feriat diuina iuſticia quo ꝓceſſit malicia.
Et malum punitiuũ idem vidit Yeremuas ab aquilone
vt malum culpe malũ pene reſculpat. Iterũ autẽ dicit
vox auditionis. Ecce venit.et commotio magna de ter
ra aquilonis.vt ponat ciuitates iuda in ſolitudinem et
habitaculum dꝛaconum.Aquilo te duxit ad facinus:
aquilo te multabit vt commouearis nec quieſcas ali⸗
quando inquietus ad malum.Et deſolẽtur anime que
nomine confeſſi ſunt deum:negauereq; factis. Et ha⸗
bitaculũ fiant demonioꝛum:qui angeloꝛũ conſoꝛtium

pꝛauis moꝛibo atq; frigidis cõtempſerũt:.Sed nec ſem

per erit federatio ferri et eris ab aquilone:nam neceſſa⸗
rio diſpergende ſunt diuitie charitate carentiũ ⁊ non ca⸗
lentium animaruʒ habitantiũ in lateribus aquilonis.
Igitur vide qᷓ;tum quale verbum in coꝛde cõtra ſpiri⸗/
tum ſanctũ dixerit qui ſedere voluit in lateribus aquilo
nis:charitate ſe pꝛiuans.que donum ſancti ſpiritus eſt
muneris.Nec ergo mireris ſi remiſſione hic et in futu⸗
ro nõ ſuſcipit:magis attende qͥd ſequẽter adiecit. Aſeẽ/⸗
dam inquit ſuper altitudinẽ nubunm:ſimilis ero altiſſi⸗
mo. Nubes pꝛedicatoꝛes a rebus ſublati ſunt terrenis.

Liber octauus De vicijs

De quibus alio loco dicit ſeriptura. Qandabo nubibo
deſuper:ne pluant ſuꝑ eam imbꝛem. Altitudo nubium

ſublimitas eſt doctrine chꝛiſtifere.qauam quia ſimplici⸗
tate verbvꝛum abiecto dictamine tegitur ſupergredi ſe
credunt:ac etiam quia videntur intelligere litterã.ſub/⸗

iacere ſibi putant occultam intelligentiaʒ. Magis vero
ſup altitudinẽ nubium attolluntur.qui ſibiipis nõ ſan
ctis doctoꝛibo credũt.⁊ maioꝛẽ arbitrat᷑ hte intelligentiã
inueſtigatõe doctrie.qᷓ; cõcedat᷑ gratie infuſione:⁊ acqui
ſitõe ſtudij ſubtilitate ingenij.arte ſylogicandi.inam ꝑi
cia diſputandi. euidentioꝛa inuenire ſe credunt.q; vir⸗
tute oꝛatõnis et inſpiratõnis diuine cõcedatur.Hubes
fuerunt apoſtoli et euangeliſte· quia altitudine ſcientie
habuerũt atq; doctrine:ſed multi heretici conati ſunt ſu
peraſcendere. Multi ſapientes naturales ſe iſtis fece⸗
runt ſupioꝛes. Multi etiam doctoꝛes appellati catholi⸗
ci nomine fuerunt.neſcio ſi in animo extiterunt:noui⸗
tate loquendi miſcendo cum ſuꝑnaturali theologia na⸗
turam. cum ſcriptura diuina philoſophica hiſtoꝛicã et
poeticam ſibiipᷣis ſuꝑuolitare ſunt viſi.et quod eſt cer⸗
tum in dubium reuocantes ꝑ vtrum: et quod eſt carũ
et lucidum inturbidũ et obſcurum redigentes ꝑ vtrũ.
quod eſt ſanum infirmũ facientes per virum:quod iu⸗
ſtum pꝛudens modificatũ in cõtrarium vertentes ꝑv⸗
trum.qð bonum moꝛibo et doctrina pꝛobatũ.axpꝛobatũ
cõpꝛobatum a chꝛiſto.ad litem reuocantes per vtrũ.qð
eſt ſanctitatis atq; virtutis qua ſi nõ ſit cõtendentes ꝑ
vtrum:qð queſtione nõ indiget ad verboꝛum cõtrouer
ſiam reuocauere per vtrũ. Oi filius dei neceſſario car⸗
nẽ aſſumpſit:ſi de virgine abſq; ſemine.incoꝛrupta lege
nature cõcipi et naſci potuit:volentes inuenire ꝑvtrũ.
Si qua fecit ſi decenter fecit nitentes deciarare ꝑ vtrũ
Si mandata ſacramenta ſunt neceſſaria. quomo ſunt
poſſibilia.ad quid expedientia: quare tot ⁊ nõ plura ſem
per retractantes per vtrum. ꝙere omnẽ ſcripture pun/
ctum cõmittentes ad vtrum. Qõ humana rõne nun⸗
q; potuit aut poterit inueniri:cõpꝛeſendere ſatagentes
per vtrum. Simplices mentes ſidelium pꝑuertentes
Pvtrum.Et ſylogiſtica foꝛma vtentes.videntur neſci⸗
re loqui niſi per vtrum· Puram et ſimplicem et neceſ⸗
ſariamſcipture ſcientiã nõ habẽtes:additis ſylogiſmis
querunt apparere ꝑ vtrum. um cõpꝛelendunt᷑ a ſa⸗
nioꝛibus et clarioꝛibus:ſcutum.ſylogiſmũ:et peltam fa
ciunt vtrnm. Et intant ũ ſup altitudinem nubium ſe le
uauerunt.vt modũ loquendi ꝓphetarum chꝛiſti et apo⸗
ſtoloꝛum et veroꝛũ et ſanctoꝝ doctoꝛum coꝛrexerint per
ſylogiſmos et thomos:quaſi pulcrioꝛ et aptioꝛ ſit mo/
dus loquendi philoſophicus et ariſtotilicus.ſvylogiſtic
et dialeticus.topicus et elenticus.rethoꝛicus atq; ſathi
ricus.q; ille que docuit tenuit edidit.et per ꝓphetas ſan
ctos apoſtolos appꝛobatos dederit pater et filius et ſpi
rituſſanctus.⁊ intantũ exoꝛbitauerint naturales homi

num mentes.vt ſuꝑ altitudinẽ nubium ſe ſuſtollant:

dicentes atq; credentes ꝙ txologica nõ poſſunt appꝛe⸗
hendi niſi cecoariſtotile duce et viam pᷣbente oꝛbato pla
tone.atq; ceteris peuntibus philoſophis.veris pꝛiuatiſ
luminibus.ſolum innitentibo baculis ſcientie natura⸗
lis: quaſi wlint aſſerere ꝙ in docendoet diſcendo ſupuo
litet ſcientia naturalis. De quibus ſcriptura dicit.Cla⸗
ni ſunt omnes homines in quibus nõ ſubeſt ſciẽtia dei
et de his que videntur bona nõ potuerũt intelligere eũ
qui eſt: neq; a paribus attendẽtes agnouerũt quis eſſet
artifex. Pꝛoinde alia ſcriptura dicit. &redentes ſe eſſe
ſapientes: ſtulti facti ſunt. Ged benedictus deus dñs q
illuxit nobis et poſint nubem aſcenſum ſuum. et aſcen⸗

dit ſuper cherubin atq; ſedit.et nubes ſuſcepit eũ in celo

et in nubibs celi veniet.ad quas ſola fides humilis at⸗
q; ſimplex. oꝛatio deuota. meditatio ſancta appꝛopiqua
bit humiliter. nõ ſuꝑaſcendet arroganter:ſuꝑ quarum
altitudinem credunt aſcendere ſpiritui ſancto cõtume⸗
liam facientes. volentes aliter aſſimilari altiſſmo ꝑſu⸗
perbiam qᷓ; deceat.nõ retinẽtes ſimilitudinẽ ſuam quã
abipo in creatione ſuſcepimus:que refoꝛmata eſt in no
bis quando redempti ſumus. QAuomõ igitur qui ſic in
coꝛde verbum dicunt cõtra ſpiritũ ſanctum remiſſionẽ
hic et in futuro recipient peccatoꝛũ:niſi humiliter ſine
curioſitate ſubdantur ſimplicitati vite et doctrine que
eſt in chꝛiſto dño noſtro ſemper.
Capitulum XXIIII
Ibet ammodo ad pꝛedicta ſinem apponere:ſed
pꝛius alio loquendi oꝛdine quaãtula potero bꝛe⸗
Uitate in ſpiritũ ſanctuʒ aliqua peccata perſtrin⸗
gam. Qui ſpem venie ſibi adimit.ſpirirui ſancto cõ⸗
tumeliam facit.quia in eius virtute omnia peccata laxã
tur hominibus:cui maledicto ſe pꝛimo obligauit cayn
dicens. Maioꝛ eſt iniquitas mea qᷓ; vt dei veniam mere
ar. Et in nouo teſtamento ſibi iudas ſe ſimili pacto cõ⸗
ſociat:qui penitentia ductus a deſperatõne deuictusla
queo ſe ſuſpendit.Vult enim ſpirituſſanctus omnibus
penitentibus milereri. Denegat ergo miſericoꝛdiaʒ dei
qui deſperationis iaculo ſe cõfodit. Nimia pᷣſumptio
ne ſui ductꝰ diumã iuſticiã arguit. Vellet eĩ pꝑeccata im
pune a ſeipᷣo deceptus.Qui bona irremunerata et mala
impunita fatetur.verbum habet irremiſſibile cõtra ſpi
ritum ſanctũ:quia cums eſt indulgere ſubactis.pᷣſum⸗
ptuoſos in malum nõ relinquit impuneſ. Expedit o⸗
mnino dolere peccantem:pꝛiuata punctõne doloꝛis.ob
ſtinatio dominat᷑. Obſtinatus ad ſpiritũ ſanctum hoſti⸗

libus demonibus eſttradendus. teritox maloꝑ et

veterum delictoꝛum volens aboleri cyrographũ:ad cau⸗/
telam futuroꝛũ expedit ſnnu fieri. Ygitur diſpoſitus
ad futura ſeu cõtingentia mala: ſpirituſſancti puritatẽ
et ſanctimonia vilefecit. Juſte nãq; ignis eterni pabu
lum erit:qui ſemp paſtus eſt malo. Inexceptuate o
poꝛtet veritati pꝛeſtare aſſenſum.victoꝛioſiſſima eni eſt
et ſemꝑ ſuos aduerſarios cõterit. Quiammo atq; ver⸗
lo ipᷣam et facto quã nouit impugnat:antiquo menda⸗
ciequiſſime tradetur in ſocuʒ. Ad fratres et pxrimos
charitate coniungi diuina iura pꝛecipiunt. Ynuidentia
ptinax.hanc obpleuit virtutẽ.quã qui poſſederit eius ef
ficietur iuſto iudicio collega:cuius inuidia moꝛs intra⸗
uit in oꝛbem terrarũ· Ad penitentiã nos expectat con
ditoꝛ et redemptoꝛ:ad quã ſua benignitas teſte axoſto⸗
lo omnes peccatoꝛes adducet. Sed coꝛ impenitens ſpi

ritui ſancto aduerſatur benigno:cuius theſauricatoꝛ me

rito ſubdetur ei qui pꝛimũ ſibi fuit aduerſatus in celo.
Quauis aũt omne peccatũ moꝛtale ↄtra ſpiritũ ſan
ctum inſurgat.factoꝛem etiam ſua gratia pꝛiuat.iſta we⸗/
ro que tanta malicia cõmittuntur:dicunt᷑ hic et in futu
ro nõ remitti.Quod verbum indiget declaratõne altio
ri modo q; littera iacet. Nihil bonum et pium eſt impoſ
ſibile apud deum.hoc credere catholicum eſt:cõtrarium
vero fugatura fide. Nullum peccatũ poſſe excedere diui

nam bonitatẽ.miſericoꝛdiã et benignitatẽ. certiſſimum

eſt:cõtrarium vero a veritate mactat᷑ Mullum homineʒ
qq;tumcũq; peccatoꝛẽ adultum ante moꝛtẽ aut ante in⸗
herentem omnino inſaniam. aut ante arreptionẽ a de⸗
monibus que quedam moꝛs eſt cum fieri pmittit q̃ in
ſua diſpo ſitõne nõ fallitur. pꝛiuari libero arbitrio quo ſe
poteſt peruertere.dei gratia pꝛeſto ſtante penitentiã age
re:luce clarius patet. Cõtrariumvero recedit a luce.que

in experientia eſt. Vnde igitur nõ ſequitur remiſſioin

S — —

—

e

l ꝓferendi opoetet intendere. na non ad ommmodamim tet voluntate: opus mutare deſiderans. Opere nõ mu⸗
poſſibilitatẽ per hanc negationẽ: ſed ad difficultatez iſia tato iuſticia dei cadit pꝑpendiculariter ſup eum:vt ſcom
6 reducenda ſunt verba.Alut neq; in hoc ſeculo remitenę quod eſta ſua cauſa pꝛoductũ.auctoꝛeʒ eus puniat aut
ſine cõtꝛitione ꝓfunda et ꝑenitetia magna:neq; in fuuu beatum ſaciat. Cõuertitur hoc in locutionibus catholi⸗
ro ſine grauiſſima pena. Siue neq; in hoc ſeculo neq; i ce ſidei atq; ſcripture: etiam ſi diſſentiant vanaru que⸗
futuro:ac ſi apte dicat.quod nõ remittitur peunte pi ſtionum aucupatoꝛeſ.O ex mala cauſa malus ſequatur
tentia in hoc ſeculo:nunqᷓ; remittetur in futuro. Seciu effectus.et er malo effectu cauſe malicia iudicetur. ſal⸗
lum nanq; iſtud eſt imꝑetrande miſericoꝛdie: futurũ uatoꝛis eſt iſta ſententia:quia ex fructu arboꝛ cognoſcit
8 ro diſtribuẽde iuſticie.Etiam in hoc ſeculo anima in bo⸗ Mꝛoinde ſi quempiã velis agnoſcere ad imitandu ſiue
num et malum vertibilis eſt:in futuro vero immutabi⸗ cauendum. cõſidera exterioꝛes effectus. interioꝛes affe
ls in lvno aut in malo erit omnino volũtas. Pꝛoinde ctus nemo niſi deus poteſt inſpicere: ſiue cui de ſpeciali
to anima que ſe hic nõ cõuertit ad bonum:neq; in futuro ono gratie fuerit elargitus.gructuswero exterioꝛes qͥs
im ſeculo cõuertetur. lMM noiamus.ſenſuũ actioes innũerabiles. ſed impertine⸗
Capitulum XX tes atq; culpabiles a ptinentibus atq; inculpabilibus
ſp Goniant plerũq; plurimi cauſam querere pec opoꝛtet ſecernere:ſed nõ inſpicias hominũ phuonomiã
m/ a catoꝛum:et antiqua eſt iſta bommũ queſtio.in ſcᷣm quã ſuperbi philoſophi ſupbiſſime atq; incaute in
nullo tẽpoꝛis curſu ab aliquo niſi vnimode nõ numeros iudicauerũt.nõ deferentes diuine gratie ſiue
0 ſſoluenda:quãſipſe ſaluatoꝛ in ſubiectis verbis exſoluit. potentie.nec hominis libere volũtati: tantummõ in a⸗
n Siquidem ex fructu arvꝛ cognoſcitur. Pꝛogenies yvi ctionibus ſenſuum quem depꝛehendere cupis obſerua
pPeraruʒ:quomõ poteſtis bona loqui cum ſitis mali: Erx Noquela interdũ loquentis ideoma inſinuat.? raro fal
u habundantia eni coꝛdis os loquitur. Gonꝰhome de the lit pꝛeterq; in his qui aut longo tractu tempoꝛis.aut ni
tin ſauro ſuo pꝛofert bona:malus homo de theſauro ſuo p⸗ mia pericia.linguam aliam velut oꝛiginaria didicerunt
i⸗ fert mala . Similitudines appoſite in ſuis ꝓpꝛietatibus ſicq; loquũtur.ſed impoſſibile ſit vt mterdum nõ rela/
. nature:peccatoꝝ et maloꝛum ꝓgreſſum in ſua veritate bantur in illam. Equidem et ipa verbulatio. qualis qs
9 Teclarãt. Et arboꝛ fructů ſi habet:vnde habet. Pꝛeter id fuerit ſepe pandit. DPoſuit enim cuſtodia oꝛi ſuo et oſti
quod videtur. cauſam qua fructificat habet occultã:fru⸗ um bone circumſtantie labijs ſuis ſibi ꝑvirtutẽ pꝛedo⸗
ctus in arlvꝛe ab occulta cauſa venit.ergo ex occulta cau minatus in coꝛde:vt nihil indiſciplinatũ aut repꝛeſenſi
P“ ſa fructus.ex fructu arbvꝛ cognoſcitur in qualitate:ſimi⸗ bile dimittat a labijs. Et pꝛeter neceſſitatẽ nõ facietxer
liter apud multos in ſpecie. Arboꝛ eſt homo. fructum bo bpum. et vbi eſſe aut expedire poterit per ſilentiũ non lo⸗/
num aut malum facit.virtutis actum aut peccatum cõ quetur:vbi per pauca verba nõ habundauit pamplius.
mittit:iudicabit veritas· Bonum fecit.ergo eſt bonus: Coactus ad verba dominabit᷑ ipis:per tempus et mo⸗
malum fecit. ergo malus eſt. Judicaſti arboꝛeʒ ex fructu dum numerũ atq; pondus. Quem videris de nummiſ
9 lono vel malo.fructum vero ex quo iudicas: Si ex arbo de mulierũ pulcritudine.pompatice.furibunde.accurs
re:igitur erit idem iudicatũ et iudicans.effectus et cau te.arroganter.deriſoꝛie.emulatice ſepe loquentẽ:in his
v ſa:opus et auctoꝛ.Obmittamus verꝛũ obuolutõnes ex intimis cognoſce affectum. Quem videris viſum fi
nec ſimilitudines diſcutiamus ꝑ ſingula. Cum bonus gere in faciem feminarũ et imverbiũ pueroꝛum.ſpecta⸗
ſit homo natura creatus.welut arlvꝛ fructuʒ ꝓferens in cula et artium nouitates ſedule intuentem:his axplica
tempoꝛe ſuo:vnde facit malum que cauſa mali.Erit igi tum agnoſce. Pꝛeſtantẽ facile rumoꝛibo et relationib-
n tur quod bonum eſt cauſa mali. Malum factum a mala atq; inutilibus narrationibus aurem:ſine cunctatione
cauſa ſoꝛtitur effectum. Cauſa mala rõnalis arbveis eſt leuitatem in animo reſidere cognoſce.Applicantẽ ad in
n mala voluntas:que extra ſeipᷣam nõ habet cauſam.að utilia coꝛpus crxede inutilem:ad vicia vero ſe iungentez
ſ⸗ cum diximus de coꝛruptela peccati aliqualiter declaraui iudica penitus peccatoꝛẽ. Difficiliter tamẽ diſuelantur
Nſ mus.auſa vero bona eſt volũtas lona:que erxtra ſeipᷣaʒ hominũ ſimulationes et hypocritales figure.inaſeiſcitẽ
n habet ecõtrario cauſam ſcʒ deum bonñ creantẽ bona.et aſ wro rarum vidi poſſe decipere. Sempꝑ enim ad ſimiles
ni ſiſtentem gratiam.ac per hoc omnis homo pꝛius bonus ſe cõſtringitlaffectus:infallibiles penitus ſunt ſupꝛapo/
n aut malus eſt in voluntate ꝓpꝛia.excepta bonitate natu⸗ ſite ſentẽtie ſaluatois.
6 rarum:lnitas nanq; naturarũ ſemꝑ manet.abſq; ꝙ a⸗ CLapitulum XXVI

e
ſe

etcõtra xciaſermonibus do. Balua.

boc ſeculo neq; in futuro.Mõ a deo.quia nõ vult moꝛtẽ

eternã peccatoꝛis.ſed vt cõuertatur et ineternũ viuat:⁊
vult omnes homines ſaluos ſieri et ad agmtionẽ wri⸗
tatis venire.Mõ a cõmiſſo peccato: ſuperat enim chꝛiſti
paſſio quecũq; peccata.Et ꝑ ecechielem omniũ iniqui⸗
tatum penitẽti pollicetur remiſſionẽ. Sed ſequi poteſt
a difficultate pe nitendi ꝓpter exceſſiuã a talibus malici
am peccatoꝛũ et indiſpoſionẽ ad penitendũ:qua neceſſa
rio in agente habent iſta peccata cauſare. NRari enĩ ſunt
in memoꝛia hominũ quos ſcxiptura cõmemoꝛat qui ad

penitentiã venerint remiſſionem acceperint huiuſmodi

peccatoꝛes:quoꝛũ peccata dicuntur irremiſſibilia hic et
in futuro. Ad iſtoꝛum vertvꝛuʒ claram intelligenti ſcʒ
neq; in hoc ſeculo neq; in futuro cum additionibo ⁊ mõ

liquid deducatur ad actum.deinde ex mala volũtate aut
lona tanq; ex cauſa operatur bonum ſiue malũ.ad quod
alludunt quãdoq; ſententie ſupꝛadicte. Siquidẽ ex fru
ctu arboꝛ cognoſcitur.Ac ſi apte dicatur. Si fructus lu
nus:homo lonus.ſi malus:homo malus. Cuius fructꝰ

voluntas es cauſa.ex qua homo dicitur lvnus et malus
quod ſimilitudo ſubiuncta declarat. ο Üοgenies vipera
rum.quomõ poteſtis bona loqui cum ſitis mali. Qua⸗
re: Qiug et habundantia cosdis os loqui᷑. Exeo emm
ꝙ cuiuſq; voluntas appetit.loquitur. querit.et dicit.et
operatur: et quod theiaurus nõ habet. expenſoꝛ aut cu⸗
ſtos nõꝓpfert. Inde ſit qo woluntas nõ appetit. lingua

ex affectu nõ loquitur:et copus per opera nõ requirit:
et qo voluntas apperit. lingua ꝓfert. et actio querit. Et
ſoc eſt quod ſaluatoꝛ adiecit BSonus homo theſauro
ſuo ꝓfert bona: a malus homo ve theſauro ſuo ꝓfert ma
ia. Etenimm theſaurus et locus oſeruationis eius eſt no
ſtra woluntas: ex quo ad pagendam viam noſtre pchtio⸗
nis atq; ialuationis exhauriuntur expenſe. Ygitur mu⸗

Erret ampliꝰnos ſaluatoꝛ exacturus de noſtris
t actibus rõnem:vt caueamus a malo. YJuſtus
eractoꝛ eſt deus et infallibilis perſcrutatoꝛ:vt
nullus effugiat eractionem eius. Sempiterna quoq;

memoꝛia eius retinet ꝑua et magna que nos obliuiom

Liber octauus De vicijs

mandamus:ac etiaʒ ſi vellemus ꝓpter inſitum defectũ
retinere nõ poſſumus.Elnde ſtatim quia dixerat os ex
habundantia coꝛdis loqui:ne inuanum loqueremur.
nos terrendo adiecit Dico autẽ vobis.quia omne ver
bum ocioſum qð locuti fuerint homines:reddent ratio
nem de eo in die iudicij Si de ocioſo quid de menda⸗
cio.quid de piurio.quid de falſo teſtimonio.quid de blaſ
phemia.quid de miurioſo verb.quid de diſcoꝛdioſo aut
æ ſimilibus malis lingue.que nõ hic ſed alibi ſunt tra/
ctanda: Quid voluit hic ſaluatoꝛ innuere.Ain ne voluit
pcõparationem loqui.vt ſi de minoꝛibus ratio multo⸗
magis de maioꝛibus exiget᷑.An omne malũ lingue ſub
iſto voluit intelligi. aut ſolum qð ſic pꝛolatũ eſt voluit pᷣ
caueri. Sed verba ſacre ſcripture a pꝛecedentibus ſepe
dependent:⁊a ſequentibo innoteſcunt. Quia ſupꝛa per
padigmata dixerat. voluntatem bonã aut malam. cau/
ſam eſſe bonoꝛũ atq; maloꝛum.verbum igitur ocioſuʒ
ꝓelut malus fructus arboꝛẽ ↄdemnat in cauſa.et velut
denarius falſus theſaurum in malis repoſitum iudicat:
quia malus malum ꝓfert de malo. Igiturverbum ocio
ſum erit omnis locutio impertinẽs.et omne malum di
ctum malam adeſſexoluntatẽ declarans:quia ex habun
dantia coꝛdis os loquitur. Sed ꝓculdubio magis dixe
rim ex pꝛecedentibo verbis atq; ſequentibo ſumedo ſen
tentiam eſſe verbũ ocioſum:verbum bonum cui bonao⸗
pera nõ reſpondent. Mã ocioſum eſt verbuʒquo quis ſe
medicum innoteſcit.cuimedicine picia nõ aſſiſtat:aut
ſi aſſiſtit opari deſiſtit. Ocioſum verbuʒ eſt quo quis ſe
militem eſſe fatetur:ſed nunq; militaribus actibus po⸗
tuit aut ſciuit adeſſe. Ocioſum verbum eſt quo ſi qͥs ar
tificem aut alicuius miſterij ſe foꝛe inſinuat cuuus operi
bus ſemper pꝛiuata extitit manus:nec ad actum poſſet
aut ſciret applicare potentia.quã verbo dicit habere. Ni⸗
hilommus tamẽ verbũ bonum eſt.quo ſi quis artificeʒ
alicuius miniſterij ſe foꝛe inſinuat.quia bonam rem dij
cit.et bona eſt lingua et bonum eſt coꝛ in eoꝛum natura
atq; ſubſtantia:ſed eoipᷣo verbum eſt ocioſum quonope
ra nõ firmatur. Ocioſum eſt verbum quo quis ſe confi
tetur hebꝛeum ſi nõ circumcidat᷑:aut nõ moſaica ſeruet
Permagis eſt ocioſum verbum q;uis ꝓferat bonũ quo
nos dicimus eſſe chꝛiſtianos et chꝛiſtiani xolumus ap/
pellari:chꝛiſtianitate autẽ operibus nõ firmamus imo
moꝛibus impꝛobamus. Et ocioſa eſt locutiovocari quẽ
piam dominũ.et eius nõ obſequi voluntati:ꝙ ſcõm ali
um euãgeliſtã ad hec verba ſaluatoꝛ adiunxit Quidiau
tem vocatis me dñe dñe.et nõ facitis que dico Quaſi
dicat. Inutilis eſt in aliqua ꝓfeſſione locutio.et verbuʒ
eſt ocioſum ſi operibus nõ firmat᷑:dum per moꝛes ⁊ vi
tam opoꝛteat eſie quod dicitur. Ecce igitur de quo red⸗
damus rõnem cum exacti fuerimus in die iudicij. ſi o/
cioſe nos dximus eſſe chꝛiſtianos:et ſi oꝑibus pꝛobaui
mus aut impꝛobauimus qð verbo ꝓfeſſ ſumus. Quaʒ
intelligentiam verba ſequentia mamifeſtat Ex verbis
eni tuis iuſtificaberis:et ex verbis tuis cõdemnaberis
Quis igitur iuſtificat᷑ ex verbis ſtantibo operibus moꝛ⸗
tuis.quis damnabitur ex verbis ocioſis per penitentiaʒ
coꝛrectis et ſtantibus operibus viuis. Iſta ergo ſenten
tia ſic noſtris animis claret. Ex verbis tuis iuſtificabe⸗
rig. ſi coꝛiſii nq religionẽ iuratus debitis operibus ap⸗
pꝛobaſti:ex verbis tuis ↄdemnaberis.ſi ipam pꝛofeſſus
coꝛruptis moꝛibus impꝛobaſti.vt ſi es qð dixiſtiſſuſcipe
gloꝛiam.ſi nõ: accipe penam. Vgitur qui legis hec mala
deuta. TLZapitulum XXVII .
IFIne intermiſſione vertvꝛũ quedã ſaluatoꝛ re⸗
ſpꝛeſendit: a quibus omnino pcauere opoꝛtet ſi
Qeles. His ſupꝛadictiſ ey aduerſo infidelitas cu

rioſa cõſurgit. que per ſigna querebat cõfirmari verba
que tanta veritate pollebant vt plus eſſent qᷓ; omnia:
plus enim veritas q; omnia ſigna valet. Et in curioſi⸗
tate male ſociati ſunt nacareitis:qui miracula curioſe a
ſaluatoꝛe petebãt.Nam quoniavidebat᷑ alte traditõnis
qð ſaluatoꝛ ait ex verbis tuis iuſtiſicaberis: tunc ſtatim
quidam de ſcribis et phariſeis dixerunt Magiſter vo⸗
lumus a te ſignum videre Ecce verbum ocioſum de
quo ſupꝛa ꝓximo fati ſumus.vocare magiſtrũ.cuius do
ctrine nõ vt diſcipuli honi ſe credũt:nam ſi crederent ſi
gna nõ peterent. Infidelibus nõ fidelibus data ſigna
noſcuntur:nec magiſtroꝝ eſt facere ſigua ſed inferre do
ctrinam. Elide ergo ꝙ iniqui ſua locutõne ſe deſtruunt
cum oꝛe loquũtur quod facto cõfundunt.ſed eos ſalua
toꝛ reſpondendo declarat:quãta in eis animo dominer
iniquitas. Et magna opoꝛtet cõſideratõne inſiſtere cir⸗

ca verba per que ſaluatoꝛ viſus eſt aliquos impꝛobare.

Beſpondens nanq; dicẽs. Generatio mala et adulte
ra ſignum querit ⁊c OSmnis generatio ſua natura et
ſuo nomine bona eſt. quid eſt quod addituʒ eſt mala et
adultera. Exvoluntate mala nature bone adiungit᷑: qð
a domino repꝛobatur. Quid eſt ergo generatio mala ſi
ue vnde generatio mala:aut in quo mala.MNam genera
tio qua quis ab alio generatur.vt ex vno multi genere⸗
tur dici ſolet.que ꝓut generatio eſt:neq; peccatum neq;
mala dici debet: quia donum dei eſt ꝑ ſeminaria virtute
collatum ipᷣi humano generi.Que ſi ꝑ matrimonij le
gem fiat ſine libidine.aut adiuncto libidinis malo. aut
per aliam libidinẽ extra matrimonij legẽ.generatio ma⸗
la nõ eſt:quia bonum nature eſt.Nam malum libidiniſ
nõ turpat bonũ generationis.ſicut bonũ generatõnis
nõ honeſtat malu libidis Et ſiẽ bona genertio malũ li⸗
bidinis nõ pᷣt auferre.ſic malũ libidis geerationẽ bonã
nõ pᷣt maculare:ſed nec de hmõi generatoe ſaluatoꝛ elo
qunur a Etiam generatio ſolet dici quecũq; hpomi⸗
num cògregatio.qui in vno genere viuendi cõueniunt
velut ſi ab vno patre habuiſſent exoꝛtum.que ſi bonis
moꝛibus fulget bona:ſi malis turpata tabet mala voca
tur.quo loquendi genere illam iudeoꝛũ generationem
appellabat malã.quia malis et ꝑditis moꝛibo coꝛrupta
erat.et ꝓpter idolatriã in quam lepe ceciderat.ſicut fere
omnes ꝓplłxte fuerunt pᷣlocuti:adultera meruerat appel

lari eg pꝛetermiſſis iudeis quibus tunc dominus et
ſaluatoꝛ loquebatur.et etiam nunc ex euangelio poſſet
intẽdi.aduerſus nepharios chꝛiſtianoꝑ moꝛes iſta duo
verba retoꝛqueri libet.ex dictis veteris teſtamentipꝑ ſi⸗
militudinẽ ſumentes mitium.que adhuc nõ ſunt ſopi⸗
ta nec doꝛmiunt.ſed ꝓut clamauere atq; plata ſunt ad/
uerſus pfidos iudeos:nunc in ſpiritu aduerſus malos
chꝛiſtianos magis mndamtent iucidini toꝛẽ indeo;
rum diſſerentẽ vnde ſit genertio mala.quia fidem fre
gerant fideli.et iniquitatẽ reddebant iniquitate carenti

iniuſticia iuſto:et obliquitateʒ recto.Deus inquit fide/

lis et abſq; vlla iniquitate iuſtus et rectus:peccauerunt
eiet nõ filij eius in ſoꝛdibo. Generatio pꝛaua atq; puer⸗
ſa. heccine reddis dño populus ſtulte et inſipiens. Gide
lis eſt eeus nobis in omnibo ꝓmiſſis eius nam dauid
dicit. Gidelis dñs in omnibus verbis ſuis.Al fideli non
expedir ꝑ infidelitatẽ auerti Vtrum fideli deo pmiſſam
ſeruemus in baptiſmate ſidem et in alioꝝ participatiõe
ſacramentoꝛũ.omneſ qui chꝛiſtiani ſumus noſmetippᷣos
interrogemus:et reſpondebit nobis conſcientia noſtra
ta infidelitate turpemur. Infidelitas eſt emm llcituʒ
et honeſtum atq; vtile nõ ſeruare ꝓmiſſuʒ:quã ſi diſcu⸗
tere vellem per ſingula.tempus potius deficertt qᷓ; ma⸗

teria. Mullam iniquitatẽ ad nos operatus eſt deus. ne /

—

— — — —

— —6

— — — — S=

—

etcõtra viciaſermonibus do. Balua.

quit enim et neſcit. et nõͤ vult. eſt eni abſ;vlla iniqui⸗

tate. Pſalmiſta p ſimile clamat. Quoniam rectus do
minus deus noſter:et non eſt iniquitas in eo cota w⸗
ro imiquitas dicitur ledere innocentem: et lvnum fa/⸗
cienti ſemper rependere malum. Quem vn uaʒ leſit o⸗
mnipotens:Qiund nobis debuit? nõ fecit: Imo in nul
lo nobis exiſtens innoxius:nulla debiti lege ligatus.in⸗
effabili ſua largitate wnoꝛum ſuoꝛũ voluit eſſe Datoꝛ. p
miſſionibus de bitoꝛ. pietate redemptoꝛ. et vltimo gloꝛi
ficatoꝛ in ſuperis/Etnos er aduetio iniquitate mon⸗
tem male atq; a recõpenſationis aſcendimus. Et
iuſtus eſt dñs qui iuſticiã dilexit. cui nos imiuſticiã feci⸗
mus. auferentes noſmetipos a ſeruitio ſancto ſuo: ad
quod omniſiuſticia nos obligatniiſſticiq facit:qui o⸗
mnibus nõ reddit debita iura. Iniuſticia damnabilis
eſt:ſe ſuo denegare ſciaiſ Rts eſt:qui obliquari nõ
poteſt. NRectus:qui nullos nouit anfractus. Mectꝰ:qui
recte iudicat. Rectus:qui vtitur ponderibo iuſtis. IVgit
rectus eſt deus. Qð pſalmiſta canit. Oulcis et reciꝰ do⸗
minus: ꝓpter hoc legem dabit delinquẽtibus in via. Et

obliquamur mente coꝛrupta moꝛibo depꝛauatis
quis multitudinẽ inndelitatũ iniquitatũ.iniuſtic agrij.
obliquitatũ.quas falſi chꝛiſtiani velut aquaʒ intrepide
bibunt:calculare pᷣſumet. Obrigerẽt digitu reſolueren
tur maſculi:ad ſcribendũ vro careret wotentia manus

Sed qui fecerũt hec. Qui dño peccauerũt.qui nõ ſunt

filij eius:pꝛiuari p nihilo pendut hereditate eius. Sed

nitidi ſunt filij eius:qui wro ei peccant ſunt in ſoꝛdibo.
Vdeo dicit:peccauere ei qui non filij eius. Elbi peccaue⸗
runt. In ſoꝛdibo peccatoꝑꝝ:in ſoꝛdibus tpalium rerum.
Sosꝛdes eni ſunt tpalia reſpectu celeſtiũ. Et ſoꝛdes hie
ruſalem declamat geremias eſſe in pedib eius dicens
Goꝛdes eius in pedibus eiuſ. Soꝛdes in pedibus. tem
poꝛalia in affectibo.Nam in eternis et p eternis dño nõ
peccatur:ſed ꝓ hbis quoꝛũ bꝛeuis eſt moꝛa et vicinusſi „*
eſt finis. Sed quis ſoꝛdeat q́tum vult ſententiã ioha⸗
nis in apocalipſi:tempus eſt bꝛeue et ſinis vicinioꝛ. Et

exhis dirit moiſes. Generatio pꝛaua atʒ puerſa.heccine
reddis dño populus ſtulte zin ſipies/Beſierſti eſt pꝛa
ua que ſuis ↄſuetudinibus indurata coꝛrigi nequit: ma

gis vero nõ vult. Peruerſa vero que rectis itineriba nõ
incedit:nno que omnia recta puertit/Nam̃ pꝛauus eſt
incoꝛrigibilis.indiſciplinabilis.inſuaſibilis.indoctrina
bilis diuinis tſvoꝛijs atq; actiõibo:ſolũ firmatus in pla
citis. Et hoc eſt qᷓ Yeremias dicebat. Mꝛauuũ eſt coꝛ
hominis et coꝛpus.nõ oculꝰ.nõ lingua.nõ manus. aut
cetera membꝛa.et inpſcrutabile: quis cognoſcet illud⸗
Nullus niſi qui ſcrutat᷑renes ⁊ coꝛda =
Wro eſt. qui pꝛimo ſeipᷣm ꝑuertit a deo.et guerſa medi⸗

tatur et operatur in moꝛibo.nec in ſeipᷣo ſeipᷣm retinẽs,

vita doctrina ceteros puertit:⁊ puerſis itinerib ſuadet
incedere. Et hec eſt generatio mala: legiſlatoꝛe dicente.
heccine. Ac ſi dicat. Ecce iſta ſunt mala, infidelitas.iniqᷣ
tas.iniuſticia. obliquitas.pꝛauitas.puer ſitas.que tu o
pulus ſtulte: wls in ſipiens reddis dño:vnde dicit᷑ ge⸗
neratio mala. Elnde ipᷣe ſecutꝰ? adiungit. Generatio enĩ
puerſa eſt:et infideles ife pſalmigraphum

heundẽ loquentẽ ſpiritũ:quo pꝛim legiſlatoꝛ intonuit

Ne fiant ſicut patres eoꝝ:generatio pꝛaua et exaſi perãs,
eneratio que nõ direxit coꝛ ſuum et nõ eſt crediꝰ cuʒ
deo ſpiritus eius. Sed audi ſententiax intentũ:qui cõ
coꝛdiam legiſti we lvꝛũ.MDꝛemonet dauid ne fiãt, Qui.
Qui naſcentur. Sed deo gratias quia nati et educati
ſunt.Qui ſunt qui naſcituri ꝓphetabantur, et hodie na⸗
ti ſunt.Chꝛiſtiani.Cum iſtis dauid in ſpiritu loquens

cum ſua rectitudinis linea vult omnes incedere:ꝗ u⸗

agebat decanendo:ne fierent ſicut patres eo⸗ um qui fu
erunt generatio pꝛaua et exaſperans. Nam chꝛiſtiani ſi⸗
Iij ſunt hebꝛeoꝛum aut iudeoꝛñ: nõ extraduce ſeminis
in carne led in fide. Et nilij vocamur abꝛae. nõ per ancil⸗
lam ſed ꝑ libera: que nide ac etiã ſuꝑ natura cocepit · Et
pater fidei noſtre dicit᷑ abꝛaam. Et omnes ꝓplxte patreſ
ſunt.et cheiſtiani filij ꝓphetarũ ſunt ꝑ fidem que reuelꝗ
Oa erat: nũc reuelata eſt. Et chriſtus ludeus eſt p carnẽ
ſed nos niij ſui ſumus aut fratres p nidem/Apoſtoli ſa⸗
ne omnes lxbꝛel fuerũt: ⁊ nullus de ppucio. ſed omnes
cx circumciſione habentes deigine E nos filij apoſtolo
rum ſumus p ſidem. Nam ſuos cõuerſos vocabat apls
Ree nide filios: et blandioꝛi vocabulo filiolos. Sed non
ſunt hi patres quoꝝ eſt aut fuit generatio pꝛaua atq; p⸗
ueria-lcom quos pſalmiſta pmonet ne fiat pplłs. Sed

fuerũt innumeri ſidem habentes dei vnius. ſicut ⁊ mõ

habent chꝛiſtiani.ſed moꝛibus vita verbis irritauerunt
deu.pꝛaui fuerũt nec co:recti ſunt:exaſ perauerũt deum.
Mam quotis exacerbauerũt deum: puocauerũt. exaſpe
rauerunt.ſi quis exodi leuitici numeri deutronomm io⸗
ſue iudicum regũ hiſtoꝛias legerit et ꝓphetas repꝛelxn
dentes. eoꝛũ mala ↄmemoꝛantes inſi pererit:nõ ignoꝛat
Bed nõ eſt noſtri opis vtenis teſtamenti ſed noui elu⸗
cidare moꝛalia. Ec p Ecechielem Dixit.quia domus ex⸗
aiberans eſt. Et generatio que nõ dirent coꝛ ſuũ ſcʒ co⸗
ra deo:vt vig eius eſſet directa in cõſpectu dei eius. Qð
petebat idem dauid dicens. Dirige in cõſpectu tuo vigz
meam. Yilgenim generatio aut anima no direrit co⸗ ſu
um.que infami graditur via.a de quibus ſapiẽtia loqui
tur. Ele dupuci coꝛde: ve peccatoꝛi terrã ingredienti dua
bus vijs. Quia vna eſt que ducit ad patriã. Ele diſſolu
tis coꝛde qui nõ credunt deo.ideo nõ ꝓtegentur ab eo.
Mꝛopter qð etiam dicigeneratio malꝗ quia nõ eſt cre⸗
ditus cũ deo ſpiritus eius:ſcʒ rupta federis liga.Aid ma

le generationis notoꝛiũ ipᷣe ſalomon animat᷑ dicẽs. Ge

neratio que patri ſuo maledicit et que matri ſue nõ be⸗
nedlicit.generatio que ſibi munda videtur, et tamẽ nõ
eſt lota a ſoꝛdibo ſuis:generatio ciius excelſi ſunt oculi.
et palpebꝛe eius in altũ ſubrecte.generatio que ꝓ denti
bus gladios habet/et cõmandit molarbus ſins:vt co⸗
medat inopes deterraa paupes ex lominibo. Patrẽ ha
bemus creatõnis ex nihilo.in eo ꝙ ſic facti ſumus.quo
lure benedictionẽ ommũ ſibivndicat:q tres pueri da
nielis in ignem coꝛpoꝛeũ iniecti.ſed ꝗ eo intus illumi⸗
nati erclamauerũt. SGenedicite omnia opa dñi dño. Et
paulo poſt. Senedicamus patrẽ et filiũ cum ſancto ſpi⸗

tu ⁊c. Et dauid. Benedicã dñm qui mihi tribuit, intelle

—

ctum. Ec alibi.Genedicã dñm in omm tempoꝛe. Si be
nedictio ei abomni creatura p modulo ſuo debetur que
igitur eſt iſta generatio que patri eterno maledicit VYVlli
qui ſcõm pſalmiſtã male de eo loquunt᷑ dicẽteſ. Et ma
le locuti ſut de deo.dixerũt.nunqͥd poterit de pare men
lam in deſerto. Que igit᷑ peioꝛ maledictio:qᷓ; de dei potẽ
tia duhitare.Oubitauerũt illi de mẽſa reficiẽdi coꝛpis ĩ

Vto ſolitudis dubitat᷑ hodie a pluribo de mẽſa reficiẽdi

ſpiritus in curſu nr̃i tꝑis dicentibo.quo fieri woteſtvt in
tam parua hoſtia ſit veritas chꝛiſti coꝛpis: et maledicũt
deo qui de ſui potẽtia dubitãt. Sed homo qui maledi⸗
xerit deo ſuo:poꝛtabit peccatũ ſuũ.Et phibetur ne male
dicatur pꝛinceps ppli:multomagis dñs vniuerſi. Habe
mus patrẽ carnis. habemus patrẽ ſpiritus ſimiliter et
matrem:de quibo ſc ſententia pfertura dño. Qui ma⸗
ledirerit patri et matri:moꝛte moꝛiat. Et qui fſatri car

ns nõ benedicit peccat Qui matri eccleſie nõ benedicit

peramplius peccat. Qui virtuti matrici non benedicit
ui hieruſalem ſuperne que ſurſum eſt matri
u 4

Tiber octauus De vicijs

noſtre nõ benedicit: culpatiſſime viuit. Nam nõ benedi⸗
cere nihil aliud dixerim.qᷓ; eis nõ aſſentire pceptis non
cõſentire virtutibus. nõ dare monitis aures: de iudicio
et iuſticia nõ letum fieri· Generatio que ſibi munda vi
detur pᷣſumpſit.quia nemo mũdus a ſoꝛde: et nemo pᷣt
facere mundũ de immundo cõceptum ſemine. Qn diß⸗
xit ego mundus:nõ fuit de mundo. Et ſi pter illu quiſ⸗
piam fuit mundus:ſingularitatis fuit diuine nõ gene⸗
rationis aut virtutis humane. Si aũt dixerimus quia
peccatũ nõ habemus:mendaces ſumus. Si vero dixe⸗
rumus. bona opera facimus omnes quidẽ iuſticie noſtre
ſicut pannuſmenſtruate. Ideo ſequitur. tamẽè talis ge

neratio nõ eſt lota a ſoꝛdibo ſuis. Repꝛobata generatio

eſt hominũ que oculos excelſos habet ad iudicandũ: et
que oculos erigit ad que habere nequit. Pꝛouerbiatoꝛ
dicit. He erigas oculos ad opꝑes quas habere nõ potes:
quia facient ſibi pennas quaſi aquile et volabũt in celũ.
Palpebꝛe aũt ſubꝛecte in altũ aptos faciunt oculos vt
plus velimus videre q; exꝑediat.plus iudicare q; lceat:
plus appetere q; ſufficiat. Muncius eſt coꝛdis coꝛpoeis
oculus:et cum renuncdat ea que viderit oꝛitur appetitꝰ
Generatio mala eſt:que p dentibo habet gladios. Suf⸗
ficiunt hominibus dentes ad cõtrectandum ſufficiẽtia
vite animalis.qua moꝛe animaliũ viuimus.que ſuper⸗
flua nõ requirũt: cum ipa natura ſit refecta de pauceis.
Segd habemus gladios ad occidendũ alios: vt alios oc

cidere ipoꝝ ſit vita. Elel hoc eſt gladios ꝓ dentibo habe⸗

re:alioꝝ moꝛtem ſuam vitã putare.Et cõmandit mola
ribus cõterens impotentes. velut canis oſſa coꝛrodens
et inopis inopia veſtiatur:vt ad inopiam miſeria pſecu
tionis adijciat.⁊ pauperes nõ ſinat viuere cum homini
bus ſuper terram. vt ſi nõ habent aliquid impendendi
muneris.pſonali ſubijciãt ſeruituti:aut quia exeis nul⸗
lum fructũ ſuſcipiunt.dolent ꝙ vuũt. et velut ſteriles
artoꝛes ſuccidendos decernũt. quod ꝓpꝛium eſt hominũ
tyrannoꝛũ. Mecnõ illa eſt mala generatio.q gladio den/
tium et lingue omnes diffamando interſicit et cõterit.
et inopibus et paupibus criminatõnibus maledicit: qꝛ
illos quos deus diligit et odit. Sed nondũ malam
etiam appellauit adulterã. Nam nõ omnis malus adul
ter:ſed omnis adulter malus. Malam appellabat ꝓpter
multitudinẽ peccatoꝝ:adulterã ſolum ad idolatria refe/
rebat. Naʒ qᷓta idolatria fuerit infecta ſynagoga: iudea
et ſamaria:veteris teſtamenti ſacra ſcriptura cõmemo⸗
rat. Sed ꝓpꝛietatem adultere mulieris videamus: vt
capiamus ad deuitandũ adulteriũ ſpitituale. Aldultera
mulier dicitur que ꝑ amoꝛẽ cõcupiſcentia carms adul⸗
teri cõiungitur:etiam ſi carnis copula nõ ſequat᷑.Adul⸗
tera eſt omnis mulier q̃ viuente viro coꝛpoꝛi alterius ſe
cõiunxit· Adultera eſt que in domo viri viuit ſine legib⸗
iuſtis eius:aut legibus dilecti regulatur alterius.Aldul
tera eſt:que ſe comptat pᷣterqᷓ ad placitũ viri.Adultera
adulterinis et foꝛnicarijs affectat placere cõſpectibus.
Adultera eſt que alium in ſuum nutibus et geſtibueꝓp
uocauit amoꝛẽ:et am ſi cecipiat.Adultera eſt que alteri
fidem dedit verbo:etiam ſi animo nõ cõſenſit. Adultera
eſt que alteri cõſenſit in animo:etiam ſi fidem nõ dedit
aut negauit verbo.Aldultera eſt que moꝛtẽ affectauit vi/⸗
ri:vt nuberet alteri.Adultera eſt:que ſidem dedit alteri
æ nubendo poſt moꝛteʒ viri. Adultera eſt que in moꝛte
Vviri ꝓpter alium pꝛeſtauit aſſenſum:aut ſi ſolum ipᷣo af
fectauit carere.ldultera eſt ſi plus debito ꝑ blandicias
ad libidineʒ excitat virum:Adultera eſt ſiviro cõſentit

coire cum altera:excuſantur in hoc ſara et vxoꝛes iacob.

Adultera eſt.ſi viro cõſentit in ꝓhibitis reluctari valẽs
Adultera eſt:que in coitu ſubita viro per ardoꝛẽ et dele⸗

ctationis cõcupiſcentiam aliũ imaginat᷑. Adultera eſt:

ſi viro dedit adulterandi cauſam.ldultera eſt: ſi aliquẽ
aut aliqu licet nõ in ſe adulterare fecit in alijs.Adulte
ra eſt:que odit ex anuno virum ſuumAdultera eſt:que

Viri diligit vicium. Adultera eſt:ſi ſciens virũ certe ad/

ulterum exiſtente.nec dimittentẽ pelliceam aut adulte
ram:et ſecum patitur ex animo habere carnis cõmerci⸗

um Adultera eſt:que cum pꝑellicea aut alia adultera pa/

ctum de viro fecit tacitum vel expꝛeſſuʒ. Et verſauice di
citur vir adulter: q;uis ĩ foꝛinſeci foꝛo iudicij nõ omnes
hiactus adulteriuʒ iudicarent᷑ habere. In iudicio vero

rationis et infallibilis veritatis omnes ſunt puniẽdlat⸗

q; adultermo iudicio iudicandi.ꝙ ſcom pꝛimas quinq;

ſententias quelibet generatio. cõgregatio. collectio· ſo⸗

cietas.et quelibet anima ſingularis apud deum in ido⸗

latrijs et erronbo. in depꝛauatis affectibo atq; moꝛibus

reputatur adultera:adulterarn iudicio iudicanda. :o
inde et per hoc copulatio amoꝛis abs deo: copulatio ma

li opis adulteriũ facit. In domo dei viuere ſine lege de⸗

et chꝛiſti:adulterium eſt. Negulari regulis eius qð ne

quiter diligitur aut qð male intelligitur ſcʒ pꝛauitatibo
hereſis.philoſophicis.ſatiricis magiſqᷓ; diuinis delecta
ri doctriniſ. execrabile adulteriũ dicit᷑. Oꝛnari qbuſcũq;
inuiſibilibo autviſibiliba pᷣter eterni ſpõſi placitũnuſtu

diuoꝛtium fecit a chꝛiſto. Malis male velle placere:chꝛi

ſto certiſſimũ eſt diſplicere. Naʒ qui malis placet in ma
lo malus eſt:et qui cõſentit in crimine criminoſus. Oꝛ
namentũ anime differt a coꝛpoꝛis oꝛnamento.illud in⸗

uiſibile iſtud vi ſibile: illud mcoꝛruptibile. iſtud coꝛru⸗
ptibile. Et mulier oꝛnamentũ querens abſq; placitovi
ri:notam ſibi male ſuſpitõnis induxit. Nam nulla vxo⸗
eſt ad ſeipᷣam ſed virũ:tantũ mulier eſt ad ſeipᷣam.Mꝛo

inde nec anima deſponſata chꝛiſto ſponſa eſt aa ſeipam:

ſed ad ſponſum chꝛiſtum. Igitur ſcom placentia ipon⸗
ſi vxoꝛis ſint oꝛnamenta.Mõ ergo anima querat aliqᷣd
aut muiſibile oꝛnamentũ.niſi ꝙ eterno ſponſo in placi⸗
to ſit:mec velit placere quibus ipe nõ placuit.imo nulli
qui ad chꝛiſti diſpucentiã vemit. Nam nullum placitum
ab hominibus ſumit niſi virtutis.et qui virtuoſi noſcũ
tur placitũ in alijs aliud qᷓ; virtutis nõ querũt. Nlacet
virtus deo: angelis et hommbo virtuoſis. Manifeſtuʒ
eſt autem diſplicere cõtrarium:aut manẽs indiſferens
nõ placere. Pꝛoinde anmmo ſic placens legitima ſponſa
eſtain alijs et cõtrarijs et aliter ſe cõponens adultera eſt
Sed hec mala a adultera generatio malum aliud cu
rioſitatis ſuꝑaddebat.quia ſigna querebat:ſed nõ acce
pit ꝗð male petiuit Yuſte negatur iniuſta petitio. Et di

uina repꝛeſſione ad ima reflectitur:qð per curioſitatẽ ſe

inlata ſuſtollit. Petebãt enim hi altitudinis ſigna cla⸗
rentia de ſupernis velut aſſoliti ſignis mirabilibus in e⸗
gipto coꝛã duricia pharaonis.in poꝛtẽtis magnis.in di⸗
uiſione rubꝛi maris. in eoꝛum tranſitu ꝑ medium ſicci
maris.a dextris et a ſiniſtris ꝓ muro ſtantibo aquis.in

ipᷣius reductõne ſuꝑ egiptios inſequẽtes:in ducatu mi

rabili columne ignis et nubis.in tonitruis et clangoꝛi⸗
bus.in ſplendoꝛibo et terremotibus. in lampadibus et
nubibus in monte ſyna in datione legis: in crebꝛis ap⸗
paritionibus gloꝛia dñi ſupertabernaculũ federis.in ſu
pernaturali eductõne aquarũ de ſaxo duriſſimo.in ſup/
medicinali ſanatiõe illoꝛũ qui moꝛſi fuerant a puluceis
ſerpentib venenatis.ꝑ cõſpectum enei ſerpentis.in pa/
ſtu manne ſegragata ommiactiõe. ꝓductione nature mi

niſtrato populo ꝑ miniſteriũ angelox.in ſubita ⁊ in mi⸗

rabili eductõne coturnicum. ad votum ſenſualis popu⸗
li adhuc in carne ſenſualiter laboꝛantis.in nmuirabilibus
quas de hoſtibus habuerũt dño/p eis pugnãte de celo.

in claris teſtiſicationibus.factis ſignis miriñcis moiſi:
in cõtradictione choꝛe et abſoꝛptione dathan et abyron.
qui pꝛima ſciſmata in populo dei ſuſcitauerũt.in dulco⸗
ratione aquarũ indulciũ.et deſuꝑer factis ꝑcuſſiombus
quõlibet delinquentiũ:in mirabili cõſcriptione diuino⸗

rum mandatoꝝ facta digito ſancto dei.in mnaudita et p⸗/
ter cõmunem oꝛdinem rerum.ſigniſicatiua magis mi-⸗

ſterij.pdigioſa et poꝛtentica cõſeruatione veſtium a cal⸗
ciamentoꝛum ꝑ quadraginta annos in deſerto ſolitudi⸗
nis:in mirifica et ammnranda caſtrametatione ꝑ qua⸗

dragintaduas manſiones factas.ſemper deſuꝑ dato ſi-

gno diuine nubis.requieſcentis ſuꝑ federis accam pꝛo

tanto ſpacio tempoꝛis:p quanto diuina ſapientia illum
tunc eiectum populũ volebat in loco manere. ac etiã mn
ſignifica motione nubis a gloꝛie vt moueret᷑ et arca:icir
ca quam pꝑ ſuas turmas caſtrametaturus erat populus
ule dei. Et in mirabilibus et ſignis clariſſimis factis te⸗
poꝛe ioſue pꝛimo ductoꝛe de egipto in monte baurim:iu
bente domino quieſcente ꝑ moꝛtem. In apparitionib
angeloꝝ armatoꝛũ:ad tuendũ electum populuʒ magni

dei. In pꝛeter oꝛdinatũ curſum nature.man ſione ſolis

pꝛo defen ſione gabaa:vt nunq; tam magnus dies fuiſ⸗
ſet hominibus ſuꝑ terram:obediente dño voci hbominis
In ſtupenda refrenatõne ioꝛdanis a ꝑte ſugioꝛi defluẽ⸗
tium aquarum ita vt reuerterent᷑ in gurgitem. alie de
fluerent curſu nature ſolito:vt ꝑ intermediũ ſicco ꝑede
pgeret populus ſanctus dei. vt tanta moꝛa ſuperioꝛes a⸗
que a curſu nature deſiſterent.donec moꝛoſe tranſiret
in numerabilis multitudo:et colligerent᷑ duodecimila/
pides de medio ioꝛdanis alueo:. ad faciendũ aceruum ꝓ

tanto ſigno in memoꝛiam ſempiternã. In ruina mira⸗

bili inexpugnabilis ciuitatis hiericho:que humana vio
lentia inexpugnabilis credebatur. In ſignis datis et fa
ccis tẽpoꝛe iudicum in manu angeloꝛũ. In literatõnib
diuinis a manibus inimicoꝛũ et ſuppeditantiũ electuʒ
populum:in manu gedioms.iepte.ſampſonis. et cetero
rum . In ſignis mirificis factis tẽpoꝛe regum:in ſamue
le dauid ſalomone.atq; ceteroꝛũ regum bene regentiuʒ
ſubactã multitudinẽ in lege dñi dei :· In almis ſignis he
lie ꝓphete qui claudebat celos ethereos ne plueret. et ſu

is oꝛationibus dabat ymbꝛes:qui de celo petebat ignẽ.

et ignis obediebat ſibi ad votuʒ:qui curro igneo eſt ſub⸗/
uectus in celum:imo vt creditur in paradiſum. In ſi⸗
gnis factis in heligeo diſcipulo eius: in omnibus tꝑib-
pite inase ſigno retrogradi ſolis dato ecechie ꝓ fle
tu ſuo in add
rologio vmbꝛa decem graduum ſpacio mutata viderer.
Iͤn quibo ſignis et plurimis alijs aſſuefacta generatio
iudeoꝛũ. talia petebat fieri velut incredula. ꝑ dñm ſalua
toꝛem ieſum chꝛiſtum. Et cum eieciſſet de templo non

Hitõne annoꝛũ: vt expientia in artificioſo ho

ↄueniẽtia templo:ſimiliter dixerũt. Quod ſignũ oſtẽ⸗
dis nobis.ſcʒ magnitudims ⁊ mirifice actõnis: Sʒ hic
et ibi ſaluatoꝛ ſpopondit ſignum moꝛtis:et ſepulture ac
reſurrectõnis.Nam ibi dixit. Soluite templũ hoc:coꝛ⸗
pus ſuum inſinuans. Hic deuoꝛatum ionam induxit.
Sed omnibus ſignis ab initio mundi factis veritas et
ratio pꝛeualet.quiba generatio mala et adultera nõ pꝛe⸗

ſtabat aſſenſum:weritate atq; rõne velut inſana et erro⸗

etcõtra viciaſermombus do. Balua.

derogamus ſignis atq; peodigijs diuinitus factis:qᷓ ipe

met ſaluatoꝛ fecit vt ſcriptura euangelica docet ⁊ ipe cõ

memoꝛat dicens. Oi opera nõ fecmneʒ in eis que nemo
alius fecit peccatũ nõ haberent. Sed minus diſtin guo

ſigna et ꝓdigia et ommia miracula cõpatione röms aful
gentiſſime veritatis: vt audeam appellare erroneos qui
iſtis illa pponunt/Cur ergo querit ſigna. cur miraculꝗ
chꝛiſtianus: Citubat adhuc in fide: cuius fides mracu⸗

culis creſcit. Gluctuat in mari infidelitatis:ſi ꝑ ſignum

cxueniret ad poꝛtu m. Maruulus eſt adhuc: qui ſignoꝛũᷣ
edulio paſcitur. Edentulus eſt qui miraculoꝝ lacte nu⸗
tritur. idem nõ fecere miracula neq; ſigna: ied a fide ſi

gna et miracula pceſſerunt/O chꝛiſtiani aſpicite in aio

vVritatem:intellectu reſpictie rat ione. Me terreamm ſi

miracula et ſigna extrinſeca in eccleſia nõ videtis:abla⸗

cctata eſt enim ab huiuſmodi lacte. Sancta mater eccle
ſia euuiſa eſt ab vberibus decetibo paruitati. Magna fa⸗

cta eſt: rolvꝛata eſt.ſapiens eſt. Nam non ſunt moꝛtui

martires pꝛopter ſigna: ſed ꝓpter veritatem fidei moꝛ⸗
tui ſigna fecerunt.lc ꝑ hoc ſi vnum credimus quod eſt
maius: ergo et minoꝛa credamu ut
uatoꝛis.ſcʒ incarnatio ineffabilis werbi diuim excedit ra
tionem omniũ moꝛtuoꝛũ.donationẽ miraculoſam oim
ſamtatũ.eſfugationẽ demonũ:locutionẽ omniũ lingua
rum. tranſlationẽ de loco ad locum omniũ montiũ.mu
tatione pꝛeter cõmunem oꝛdinẽ ommiũ celeſtiũ oꝛbiũ.
Et vt bꝛeui diſcurſu cõcludam:audeo dicere ommiũ re⸗
rum creationẽ. Di tale maius credimus: quare mino⸗
ra pquirimus: Obmittamus hec:et vadamus ad moę-
esichaiſtiane fideimores cum cõdita natura cõcoꝛ

Nimũ miſteriũ ſal/

dant.aut ab ipᷣa nõ diſcrepant:cur ꝓ moꝛibo agende vi⸗
te ſigna querũtur.cur miracula expetuntur. cur vt me⸗
lius agamus aut peccata deuitemus.exquiritur reſurre
ctio moxin alicmus.vt enunciet quid pene quid gloꝛie

in alio ſoꝛtiunt᷑ qui ab hoc ſeculo receſſerũt. Cur aliquid

pꝛo ſigno aut miraculo pꝛeter rerũ oꝛdinẽ querit᷑.qui ta

libus ſignis pulcrioꝛ eſt?: Quia nec ipᷣa ſigna tanta curi

oſitate appetita bona et pulcra eſſent: ſi vniuerſalẽ oꝛdi
nem rerum in aliquo ꝑturbarent. Et q;uis videatur ꝑꝓ
ſigna quodammõ ſieri ꝑturbatio. et in cõmuni oꝛdine
mutatio queda:ex quada vero alia occultiſſima via in oꝛ
dine atq; ad oꝛdinẽ vniuerſi pulcritudinis intelligibiliſ

et quadoq; viſibilis plus accreſcit. In quo vniuerſi oꝛ⸗

Aine ſi quis ꝑ vritatẽ et rõnem quas pᷣtulimus ſignis

nea maius eſtimans ſignũſâvtinã intelligerẽt oms
rõnis expertes.qᷓ;ta ſit mentis infirmitas.qᷓ;ta infideli⸗

tas.qᷓ;ta dementia.quãta ſtulticia.ſigna querere cogni⸗
ta veritate velle pdigia rõne clarente. Nam ſigna patẽt
oculis.iſta intellectui ſplendent:ſigna ſunt in tempoꝛe.
veritas ſemꝑ lucet. Sed foꝛte aliquis diceret.Nõ intel
ligebant.ideo ſigna petebant. Sed ſi nõ intellexiſſent:

ipo ſaluatoꝛe dicẽte.peccatũ nõ haberent. Atq; ꝑ hoc nõ

et miraculis inquireret moꝛes agende vite atq; deuitã⸗
de malicie.plus q; in ſignis mraculis inuemret · Hec
pꝛo tanto dico:quia tũc a ſaluatoꝛe noſtro chꝛiſto de mo
ribus agebatur agẽdis atq; vitandis:quaãdo totiẽs pha
riſei et ſcribe ſigna ſiue miracula petiuerũt.Pꝛoinde li⸗
bet videre quodam familiari diſcurſu.ſi qð ſignum aut
miraculũ ꝓ moꝛibus deuitandis magis damnabit ſup⸗
biam.ixam.inuidiam.accidiã.auariciã.gulam luxuriaã.
et ab eis dependẽtia mala qᷓ; ipa vritas luminoſa. qᷓ; ipa
ratio clara.que in oꝛdine vniuerſi poſt deum et cum deo
tenent pꝛincipatum et ducatuʒ.Aut que ſigna ſiue mi⸗
racula pꝛudentiã.iuſticiam:temperantiã et foꝛtitudinẽ
ſidem ſpem charitatem et ab iſtis dependentia et egre
dientia bona. melius appꝛobabunt firmabunt ſitua⸗
bunt in ſeipᷣis et hominũ animis atq; moꝛibus vite agẽ
de agendis:qᷓ; inobſcurabilis ineclipſibilis veritas atq;
incõſundibils et irrepꝛobabilis ratio.cum quibus crea
ta ſunt omnia. gubernantur omnia. diſtingunt᷑ omnia:
viuunt que viuunt omnia. generant᷑ que generãtur o⸗
mnia.loquuntur que loquuntur modulis ſuis omma.
moꝛiuntur que moꝛiuntur omnia. reuiuiſcunt que reui
uiſcunt omnia:mouent᷑ que mouent᷑ omnia.quieſcunt

Liber octauus De viciis

que quieſcunt omnia.ſapiunt que ſapiunt omnia. intel
ligunt que inteligunt omnia:in ſfinem ꝓpꝛium deducũ

tur omnia. deficiunt que deficiũt omnia. pmanent que

permanent omnia:diligut que vere diligunt omnia. o⸗
diunt que vere et rõnabiliter odiunt omnia. quibo ſuis
qualitatibus qualificant᷑ que vere qualificant omma ſu
is quatitatibus cõſiſiunt et augmentant᷑ et xcreſcunt

que cõſiſtunt et augmentant᷑ et decreſcunt omnia:qui⸗

bus in ſubſtantijs.in ꝓpꝛijs.in qualitatibo.in quantita
tibus.in paſſionibo.habitibo.et omnib nominalib ſũt

vt ſunt omnia.quibo repꝛobatis in omni cogitandi. de⸗

lectandi.conſentiendi.loquendi.efficiendi genere mala
ſunt que mala ſunt omnia. et deficere cognoicuntur ab

eo qð fuerunt ſunt eſſe poſſunt:que iſtis modis defici⸗
unt que deficiunt omnia.Que igitur ſigna que miracu
la cum de moꝛibus agitur. et cum omma ꝓpter moꝛes
chꝛiſtianos opoꝛteat intendere. tam verius tam rõnabi
lius damnabunt vicia. appꝛobabũt virtutes. qᷓ; writas
inuariabilis. rat io infallibilis. Nam ſigna fallere viden/

delectatõnis fomentũ. O qᷓ hoꝛrenda videbatur caſti⸗

tas luxurioſo. humilitas ſupecb. patientia iracundo. a⸗

moꝛ cõmumis inuido.lalv: accidioſo.paupertas et largi

tas auaro. abſtinetia guiolo. Deridebant hec in animo

amplectentiũ hanc vitam. O q; diligebant᷑ vi ſibilia bo
na.ied excepta paululum diuina miracula.ſigna infini

te potentie omnipotentis dei.ecce que amabantur vene
runt ad fugam et odium. et que odio habebant᷑ ſimmo
amoꝛe querunt᷑. Ipi ergo qui talemviciſſitudinẽ et mu
tationẽe ſuſtinuerut in ammo interrogent᷑: ipi nobis re⸗
uelent.ipᷣi mutuo loquant᷑.ipi pnuncient rationẽ et ve⸗
ritatem.ipᷣi excollãt maioꝛa miracula eſſe atq; ſigna ma

ioꝛis potentie.qð in ammabo hominũ inuiſibilter agi᷑.

q; quicquid in coꝛpoꝛibo per miracula et ſigna viſibiliter
ageretur. Et qto amma nobilioꝛ coꝛpe: tanto nobilioꝛa

ſunt que in ipa qᷓ; que in coꝛpibus facta noſcunt᷑. O nu⸗

biloſe hominũ mentes. O in ſenſualibus et reby viſibi

libus colligate. recedite a ſenſibus:et recedendi artẽ co

tinuo frequentate. Medite ad coꝛ vbi wrritas et ratio lu

tes et falli woſſunt:weritas autẽ et ratio nec fallunt nec cent.ad quarũ lumen ſcietis a minoꝛibo potioꝛa diſcer⸗
falluntur. Poinde weritate appello a quo omne qo eſt nere:a quibo diſcetis ab ommi curioſitate recedere. Ne⸗
et quid eſt.quale atq; q;tum. et quõ ad qind eſt. et eſſe mo eni a curioſitate querendi diſſoluitur:niſi Wwritatis

cognoſcitur.et quod falſum eſt falſum eſſe d᷑monſtrar. et rõnis ſtipitibus colligef᷑. Intendite ſubtilius. in ec⸗

et omne qð cognoſcitur.per ipam cognoſcit.et ante oaas cleſia dei nunq; miracula et ſigna inuiſibilia deeſſe. que
ſi eeſſent:eccleſia plus nõ eſſet.Hec igitur qui legit in

creata inuiſibilia et viſibilia ⁊ cum ommbentibo ſemꝑ
eſſe ſoꝛtitur.ac etiam ſi deſicerẽt omnia ſoꝛtiretur:um⸗
moꝛtalis enĩ eſt veritas.Rationẽ aũt vocoillud quare.
ſcʒ quare omnia facta et ſic facta.tanta et nõ maioꝛanec

minoꝛa.tot neq; plura neq; paucioꝛa.taliter et nõ alter

et alia facta ſunt:atʒ de omnibo redditur ratio. Et illud
quare:quare lona et mala ſunt que ſunt:ſub qua ratio⸗
ne a creatura rationali appetunt᷑ omnia aut reipuuntur
iuſte vel miuſte que appetunt᷑ ⁊ reſpuuntur omnia. In
fallibilis enim eſt ratio:q;uis multi ſub ipa nõ tamen ꝑ
ipᷣam fallantur. Nec ꝑ hec vritatẽ ſolum aut rõnem di⸗
cimus creatricem.nec intendimus cum hec dicimus i/
lam ſolum ſummaã ineffabilem. increatãq;veritatem et
rõnem omnia ſuis modis miris atq; inſcrutabilibo fa⸗

cientem:ſed etiam illa writatem et rõnem poſt pꝛimã.
quas ſupꝛafatis modis et pluribus. ommb rebus ac,⸗
cõmodamus atq; ſociamus. Igitur atq; igitur fruſtra

telligat.

Cõtra carentes penitentia et ſapiẽtia. cum quibo vi⸗

ri niniuite et regina ſaba cõſurgunt in iudiciũ.
Caapitulum XXVIII
Aloniam due marime in chꝛiſtiana religione qᷓ;

q runtur: ſcʒ pemitentia poſt peccatũ. et ſapientia

BPpter oblequium. MNam qui poſt peccatum peni
tẽtia caret. vltricibo dabitur flammis.ſapieẽtia vero pꝛi⸗
uatus.nunq; ſe coaptabit diuiniſ.ꝛopter qð ſaluatoꝛ

curioſos ad ſigna querenda que minus neceſſaria aut
non neceſſaria ſunt.de iſtis duobo arguit:q omnino ne⸗
ceſſaria ſunt. Sane inquit Eliri ninunte ſurget in iu⸗
dicio cum generatione iſta et cõdemnabunt eam: quia
penitentiaʒ egerunt in pᷣdicatione ione. Et ecce plus qᷓ;
ionas hic] Qui fiunt alnjs in iudicio ſuꝑioꝛes ꝑ cõpara
tionem:melioꝛis vite atq; moꝛum certiſſimũ eſt fuiſſe

— -----́ ́*²W —

ꝓpter moꝛes agedos et deuitandos miracula ſiue ſigna pactionem. Et certe viri niniuite de circumciſione non

cõquiruntur:ſed ſi querunt᷑ pꝛimo creatio ex nihilop? erant. legem moſaic nõ habebant. cultumvnius ſolius
pagatio.gubernatio mundi.et modus cernat᷑ Nẽcnon tei nõ tenebãt:cultoꝛes idoloꝝ erant.multos de popu/

qui miracula a ſigna in eccleſia dei petunt.potlus ſciant

in eccleſia dei omm die.omni tꝑe.omni anno.moſe.eb⸗

domada. die. ꝛa. quadra. momẽto miracula nõ deeſſe.
ſanari vicʒ inui ſibiliter a peccatis:reſurreriſſe a tenebꝛiſ

peccatoꝝ.in quibus velut in quibuſdã tumulis ſepulte
latebant.ac latent maloꝛũ hominum mentes. Qõð mi⸗
raculum maius qᷓ; ad fidem chꝛiſtiane religionis veni⸗
re iudeum vel paganum:Qð maius mraculũ qᷓ; cũ in
mentibus eoꝛum qui cõuertunt et reſipiſcunt a malis
aſſuefactus amos vertitur in odium eoꝛũ que tanta te⸗
nacitate dilexerat.et odium penalitatũ et cruciatuũ coꝛ
poꝛisvertitur in amoꝛem inſolitũ cõtra tenerum ſenſuʒ
et placitum in diſplicentiã et diſ plicentia in placitũ ve
nit. ſcom ineffabilem mutationẽ et diſtributionẽ illius
qui ſemp in factis ſuis eſt miraculoſus et maue ne
videbatur dilectoꝛibo mundi et flu uialibo peccatoꝛibus
ad mala diuerſa colligatis p amoꝛem et per delectabilẽ
experientiam cum rebus dejectantibo ſenſum. ꝙ pꝛius
woſſent moueri montes.ſine ferro ſaxa ꝓſcindi. coꝛpoꝛa

animalium carentium pennis in gere moꝛe auium doſſe
ſuſtolli.qᷓ; ꝙ diuiderent ſ

ultolli. ; ꝙ diuiderent ab amatis rebus p delectatöne
cõtinug et varia in ſuis generibus habentibus omnis

lo dei captiuos habuerãt.tamẽ ad ione pꝛedicationẽ pe⸗
nitentiã egerũt:vt etiam circumciſis et legaliba moſai⸗

cis.comparatione melioꝛis facti in iudicio pꝛeferantur

Cuius facti. Quia penitentiã egerunt in pꝛedicatione

ione qui purus homo erat.etiam peccauerat. non ſigna
nec nuracula niniuitis fecerat:⁊ chaiſtus qui nobis pdi
cat plus eſt qᷓ; ionas. Sed obmiſſis cõparationib hoc
ſolum qui legit intelligat:quoniam chꝛiſtus illos ⁊ o5ww·
peccatoꝛes ad penitentiã vult venire querit inuitat. qꝛ

nollet in iudicio nollet inuenire quẽ feriat. ſed omnes
vllet eſſe ante coꝛrectoſ:vt in extremoiudicio in anima

et coꝛpoꝛe reponeret ſuꝑ celos. Sed quoniã de pꝛniten

tia ſermo datur alibi: hic intermittimus. Et contra
carentes ſapiẽtia ꝓ diuino neceſſaria cultu.rxeginam im

pꝛoperauit auſtralem que tam a remotis ptibus au

dire wnerat ſapientiaʒ ſalomonis. Et plus q́; ſalomon

chꝛiſtus Quns hic ſalomon que ſapientia eius.que re?-

gina. quis aduentus eius. obmiſſo alio loquẽdi genere

videamus quid dicat in moꝛibus. Sglomen rex eſt po
cis. In pace.a pace. de pace.cum pace. ꝓpter pacẽ. omnẽe
opoꝛtet eſſe doctrinã.et ſub eius regimine inquirere ſa⸗

pientiam. Vbi regimen pacis ibi omnia bella quieſcũt.

etcõtra viciaſermombus do. Balug.

Ille igitur ſibimet pacis efficitur rex:qui dñatur coꝛpo
ri carnem regit. et ſubijcit legibus diſcipline. ſtatim re⸗
pꝛimit ↄſurgentia bella.caput amputat cogitatiomibus
pꝛauis.nihil in ſe ſinit inultum:finem appetedi tempo⸗
ralia impoſuit rtnrari viuente patre cõ
ſtituitur rex.Al deo patre ineternũviuente:eſt omnis po
teſtas regiminis. Inquit aplus ad Romanos.mnis
poteſtasa dño deo eſt. deo tota vita omnis bone actõ
nis eſt collata potentia. Si quid boni habes aut facis vir
tutem:rxeferas ad fontẽ te Ee Momõn paternas vin⸗
dictas exequitur patre iubente. Ita et tu qð in te inue⸗
neris patri eterno inimicũ.iudicio moꝛtis damna.et in
alijs repꝛehende qð ſummo patri videbis aduerſuʒ:ipᷣo
ſalomone dicente.Nunqᷓ; tibi placeat maloꝛũ vita. Ju
dicat ſalomon meretrices.et ꝑ gladium verũ et falſlum
inuenit Anarernſ templum:totum ſe occupat in
diuinis. Facit
vacare.MNõ inueſtigemus opera ſalomonis:euangelica
doctrina ſuſcepimus. Sapentia vero eius nõ ab eo.

nõ a patre carnali:aut a libꝛo.aut ab homine. aut ab an⸗
gelo habuit initium.ſed per reuelationẽ et infuſionẽ et

gratiam· Legitur nempe in regumvolumine ꝙ dũs ſibi
apparuit:licentiã atq; audadam dans petendi qð vxllet
Qui ſe vidit electum regem ad regnũ.nõ diuitias.nõ
longitudinẽ vite.nõ inimicoꝛũ ammas.nec quid aliud
ſed tantummõ ad ſapientiã tria ꝑtinentia poſtulaut ſcʒ
vt daretur ſibi coꝛ docile.iudicare recco iudicio ꝓpꝑlm.di
ſcernere inter wnũ et malum · Coꝛ enim docile dicit
qð facilitate intelligendi appꝛehendit audita:tenacitate
memoꝛie cõtinue que appꝛchenderit ſecum poꝛtat. Sʒ
multi hec habuerũt:qui nõ petiuerũt.Dulti hec habue
runt:qui deum offenderũt.receſſerũt.errauerunt.Ha⸗
buerunt enim bonã intelligentiã.ſed nõ ſanum intelle
ctum:bonam memoꝛiã ſed nõ bonam mentem. Pꝛeua
let enim bonus intellectus bone intelligentie:ac etiam
bona menſ bone memoꝛie antefertur. Sed petebai ſalo
mon coꝛ docile in diuinis:ſicut poſtmodũ eiaias ꝓpłea

uit de generatione futura. Et erũt omnes docibiles dei
Coꝛ aut docile in diuinis:pꝑ abnegationẽ et poſitionem

fit. Abnegatiue coꝛ docile in diuims cõſtituitur:qð ter/

renis.ſecularibus.humunis curioſis.ad rem diuinam

nõ ꝑtinentibus:nec virtuoſum cõſtituentibus addiicẽ⸗

tibus.nec diuidentibus ab infectis et inficientib mũ⸗/

di rebo indocile.indiſciplinabile.nõ memoꝛabile exiſtit.
Moſitiue vero ꝙ ad hoꝛum cõtraria voluntatẽ et aptitu
dinem habet:ſolum paratũ ad diuinam doctrinã et in⸗
fluentiam uuſtificationũ et cariſmatũ ſpirituſſancti cuʒ

voluerit inſpirare. Sic enim paratꝰ erat ſalomonis pa⸗
ter qui dicebat.Doce me iuſtiſicatõnes tuas. liam iu

ſtiſicationũ tuarũ inſtrue me:et exerceboꝛ in mirabilib⸗
tuis. Et iterum. Da mihi intellectũ et ſcrutalvꝛ legem
tuam:et cuſtodiam illam in toto coꝛde meo. Et inclina
coꝛ meum in teſtimonia tua et nõ in auariciã.Et para⸗

tus ſum et nõ ſum turbatus:vt cuſtodiã mandata tua.

Et bonitatẽ et diſciplinã et ſcientiã doce me.?id thimo⸗
theum veo ſcribit apls:ꝙ ſeruũ dei opoꝛtet eſſe docibi⸗
lem. In quo igitur debet eſſe docibilis ſeruus dei: Tan⸗
tum in his que ſunt ad ſeruicium dei.Tota eni lonitas
eſt ſerui:nolle in alio doceri qᷓ; in ſeruicio dni ſui. Me⸗

cto vero iudicio pppulum iudicare:regentũ maxima eſt

virtus.Multi falluntur inuiti:et cum volunt recte iu/

dicare nõ poſſunt.Latent enim eos plerũq; que gerunt᷑
in populis.vt etiam vnus toꝛqueat᷑ in caula alterius:et
vt inueniatur qui male fecit queſtionat᷑ vt plurimũ qui
ꝓ tali cauſa nihil mali fecit.Et vt inueniat᷑ nocens: exa⸗
ratur verberibo innocens. Et ignoꝛantia iudicis fecit in

ũ ſaltus:querit et ipᷣe cõtempiationi

nocenti toꝛturã. Et ſeueritate toꝛquendi vt inuenirent
verum:extoꝛſerũt mendaciũ. Malebat toꝛtus crudeli⸗
ter cõfiteri quod nõ fecit.q;diu wxa ri intollerabilibꝰ pe
nis. Et ſeipm occidit: ſi ↄfeſſus eſt qð nõ fecit. ARigitabat
enim eum veſvmentia toꝛmentox.volebatq; vitare mi⸗
tioꝛem eſtimãs bꝛeuem moꝛtẽ:aut cõſidens ne ſuũ ver
bum mendax intollerabili pena platum.moꝛti cõſcium
innocentẽ manciparet:aut imo necdum fuerat exꝑtus
alterius ſeculi crudelioꝛa toꝛmenta.que ab omnino im
miſericoꝛdibus inferuntur: nec ſatiantur af flictoꝛum
penis. Ita nanq; homicidium eſt ſeipſum lingua ſine
gladio interficere: ſicut alium gladio et verbo perime⸗
re.Nam qui pꝛecepit non occides: de homine dixit. Et
qui ſeipſum interſicit:bominem perinit. Rex autem
aut iudex reipublice tutoꝛ:homine iudicabit ex verbo di
cens · Os tuum cõtra te locutum eſt. Dictabit ſenten⸗
tiam.quã ꝑ iuſticiam nouerit cõuenire delico:et inno/
cens luet mniquitatẽ alterius. Judex ſe tenebit inſontẽ
credens interſicere aut punire nocenteʒ:ignoꝛans qᷓ;ta
puritate polleret innocens.quem ꝑ verbum fatigando
toꝛmentis.nõ ꝑ opus fecit eſſe nocentẽ.qᷓ;uis occaſionẽ
ederit ex toꝛturis vt qui innocens erat de ſeipo cõſiten
do mendaciuʒ.iudex iudicaret vt reum: qui ex cauſa toꝛ
tus fuerat nõ fecerat aliquod malum. Hoc ꝓ tanto di⸗
xerim:cum innocens ꝓ nocente per ignoꝛantiã capitur.
Quid vwro ſiad teſtifſicandũ ꝓ aloo quis fuerit cõpꝛehen
ſus.dummodo ipᷣe nõ habeatur reus: Etiam pꝛo malis
alienis penas amaras ſentiet ꝓ quibus culpam non de⸗
dit aliquado vt ſentiret. Quid vero ſi armabunt᷑ men⸗
dacijs et falſitatibus teſtes.inique volentes aliquem in
nocentẽ per eoꝝ occultã in animo cõceptam iniuſticiam
ꝑ maniteſtã wero alicuius tribunalis iuſticiã ledere. Gi⸗
et vtiq;. Judicabit eni iudex ſcᷣm allegata et ꝓbata.et
faciet innocenti iactura:quã dicit eſſe iuſticiã ꝓpter cau
ſam falſe ꝓbatã. Nam iudex coꝛã quo queſtio agebatur
ignoꝛans omnino rei cauſam coactus eſt ex ꝓbatis da⸗
re ſententiã · Quõ igitur rectũ iudiciũ eſt ⁊ iuſtũ.vbi ꝑe
nis et teſtibo falſis cõfunditur vrum: Igitur bene pete
bat rex ſalomon.vt ꝑ eum in ꝓplo daret᷑ rectũ iudicium
ne cõdemnaret iuſtu.abſoluendo aut nõ puniendo ren
Quoniã de iudicio alibi diſſerendũ eſt:hic ſinem poni/
mus. Petebat enĩ diſcernere inter bvnũ et malum.
Optima eſt diſcretio:et ad pꝛincipem ſpectat Pꝛeit di⸗
ſcretio iudiciũ regũ.pꝛeit diſcretio electionẽ boni a ma⸗
lo:pꝛeit diſcretio electionẽ melioꝛiſ a bono.pᷣit diſcretio
electionẽ optimi a melioꝛe:pꝛeit diſcretio oẽmvirtutis
actum. Diſcretio germen eſt pꝛudentie:que autẽ pꝛudẽ
tia caret faciet mala. Ipᷣe idẽ ſalomon dixit. Dux qui in
diget pꝛudentia:multos oppꝛimet ꝑ calumniã.Diſcre⸗
tio actus eſt mentis ab omnibo ſepe diuiſus.vni vero at
tributus.aut a multis tanqᷓ; a nõ neceſſarijs ſe xetrabẽſ
ſolũ in exꝑedientia ſe cõferens.Oiſcretio ꝓgreſſio eſt a /
nime in id qð repꝛehendi nõ poſſit. Diſcretio nunqᷓ; ad
ea ſe cõtulit.q̃ a veritate rõne iuſta neceſſitate habẽt di
uoꝛtium.ꝓ ſi ſe cõferret diſcretio nõ eſſet.Diſcretio eſt
Vntilabꝛũ animi:quo purgatura leuitate palearũ inui
ſibilis area mẽtis.Diſcretio eſt ſegregatus mos.ſegre⸗
gata vita.ſegregata intentio:ab his que ante tribunalia
veritatis et rõnis timẽt apparere atʒ wrecundia ſuffun
duntur. Diſcretio eſt ſeoꝛſatus amoꝛ: ab omni re turpi.
Diſcretio eſt altera lingua in purgata locutõne ab im

mogeratis. Diſcretio ideo were dicit᷑. quia diſcrepat ab

omm qð virtutẽ nõ recipit:aut non ab ipa recipit᷑. Di⸗
ſcretio ſn ſe tuet᷑ in ꝑte virtutũ.nec vicioꝝ ꝑnoctat in ca
ſtris:tẽtoꝛia ſua e regione firmat ad vicia. Diſcretio nõ
eligit coꝛꝑa ſed ſpiritũ:nõ pulcritudinẽ ſoꝛmarũ ſj mox

mis. In anima eſt 1
mo aluicuius. Memo. Ergo ꝑ facta a verba nora eſt ſapiẽ

Liber octauus

nõ coꝛpoꝛũ ſed virtutũ aſpicit qualitatẽ.non ſcõᷣm aſpe

ctum ſed ſcõm factum iudicia ꝓfert. Juſte petebat ſaio
mon iſta tria: aptitudine coꝛdis.equitate uicij. dilcre⸗
tionis virtute. Werito ergo venit regina auſtri audire
ſapientiã ſalomonis. Sed quid chꝛiſtus: Cõparatio in

ter eos nõ cadit. Cõditor eſt vnus:ſed alter eſt cõditus.
Ille dedit:iſte accr. Esed que fuit ſapientia ſalomo⸗
apietia. Quis ergo vidit ilis in am⸗

tia. Inſpice libꝛos regu.axpparebũt facta eius ꝑ templũ
et domũ ſaltus et viuẽdi moꝛes:que monſtrat ſapien/⸗
tiam eius.Lege parabolas.lege ſapientie libꝛu.lege epy
thalamica verba que alio mõ pandunt ſapientiã eiuſ:vt
etiam eccleſiaſticus diceret. Ampletus eſt quaſi flumẽ

ſapientia. Merito ergo vemt regina ſaba audire ſapien⸗

tiam ſalomonis. Litteraliter fuerunt hec: miſterialia

ſunt hec. Salomonregina:chꝛiſtus et eccleſia. Moꝛeſ

intendimus.Plus qᷓ; ſalomon chꝛiſtus. In eo ſunt o⸗

mnes theſauri ſapientie ſcientie abſconditi. Ad ſuã ſa⸗

pientiã nos chꝛiſtus ſub iſta cõparatõe muitat.Ad quã
ſi nõ acceſſerimus velut fatue virgines remanebimus

ante foꝛes.nõ aptas ſed clauſas atʒ firmatas cũ irremo
uendis repagulis appoſitis:ꝑ eternã ſententiaʒ diumne

iuſticie.Terreri debet oim amimus.et audiendu moue⸗

ri xpᷣi ſapientiã:ſine quamõ eſt ſalus.Nõ ſufficit mundo

ſaluando ſapiẽtia ſalomonis:nõ ſufficit iudeis nõ ſuffi⸗

cit nobis.Hõ ſufficit ſapiẽtia platoniſ.nõ ariſtotilis.nõ

ſapientia ceteroꝝꝑ phoꝝ.nõ ſapiẽtis moꝛaliuʒ ſapientũ·
nõ quoꝛumlbet poetarũ:ſed ſufficit ſapictia chꝛiſti.etiaʒ

ſi nõ eſſet ſapiẽtia ſalomonis. Sapientia eius infinita
eſt et incõpꝛehen ſibilis.qua fundati ſunt celi.magis ve⸗

ro creata ſunt omnia. gubernant᷑ oiĩa. diſponunt᷑ oĩa. va⸗
riantur varianda:et ſub ipᷣa tranſit oĩs cõditio conditi

oꝛbis. Mõ ad hac inuitamur.Eſt quedã ſapietia chꝛiſti

humams mentibus facta cõfoꝛmis:cuius ducatu agit
cauſa ſalutis. AIpᷣa nempe atq; firmiter eſt vita xpi. quã
geſſit in foꝛma viſibili cõmonefaciens oĩbo qualit opoꝛ⸗
teat viuere ſuꝑ terrã oẽm hoĩeʒ in vitã aſpirantẽ ſuꝑnã
Sapiẽtia xpᷣi euangeliũ eius eſt:p q̃ttuoꝛ celicoſ notari

os ſcriptũ. Ded foꝛte quis diceret. Hõ credo ſapientiaʒ

iſta xpᷣi:qꝛ ſtulticia. Oicã ergo. Mõ credo ſapientiã phi⸗
loſophoꝝ quia ſuꝑbia eſt: p eo ꝙ nitit᷑ oia humana rõne
cõpꝛehendere.Dicet itex. Sapiẽtia phoꝝ eſt ex natura
iſta ex gratia. Potioꝛ em eſt gra qᷓ; eurs. Peeruz. Vlla
in naturalibo apparet:iſta in moꝛibo lucet.Adijcit c ille.
Et illa a doo in moꝛibo fit. Rnñdebimus. Illa in moꝛibo
nature:iſta in moꝛibo gre. Illos ſuos moꝛales nõ dedu
xit ad verũ finẽ bom.quẽ cõnatu magno inueſtigauerũt
iſta deduxit ſuos moꝛales ad vrũ finẽ boni quẽ credide
runt.Affirmabit. Illius libꝛi cuſtoditi ſunt a mundo.
impatoꝛibo.regibo.pꝛincipibo.ducibo.magiſtratibo. ego
aut dico libꝛos noſtros cuſtoditos a tã altiſſimis ſanctiſ
qbus dignus nõ erat mundus. Sapia chꝛiſti pꝛactica

eſt viuendi ſapiẽtia:pᷣter quã nulla eſt licita foꝛma de vi

ta gaudendi. Sapia xpii eſt claritaſ intelligedi.pᷣter quã
nulp eſtvtilis intellectus:⁊ lonitas eſt amãd i.pᷣter quã
ois damnat affectus. Cepit ieſus facere docere. Ygit
qõ fecit et docuit: vera ſapia eſt. Euangeliũ eius eſt ſapi
entia eius.ſup euangeliu intendimꝰ:moꝛes repꝛobatoſ
atq; appꝛobatos ab ipoq;dtum poſſumus declaramꝰ.Nõ
expedit hic aliter ſapientiq rpi diffinire. qꝛ euangeliũ eſt
eius ſapiẽtia: ſine qᷓ errat oĩs ſciẽtitia. In ſapia ſalomo
nis legit. Et ſi qs cõſummatus fuerit inter filios hoim
ſi abfuerit ab illo ſapĩa tua q̃ſi in nihilũ reputabit᷑. YIſta
eſi ſapientia qu ſpũ ꝓpſxtico ſalomon puidit: ſine qua

reputat᷑ nihil qui ipᷣaʒ nõ nouit. Et apls ad cwꝛinthios

dicit. ꝙ factus eſt nobis a deo ſcq chꝛiſtus ſapiẽtia: p vi⸗

uendi foꝛma et verboeũ doctrina. Iſta ſapiecia omnem

excedit angeloꝝ atq; hominũ ſcentiã.Nam ſapietia chꝛi
ſti validata moꝛ bui.inſinuataverbis ſimpuicibo.facit de
infidelibus ſideles. de idolatris latrios. de ſi piritualiter
moꝛtuis.ſpiritualiter viuos: inimcos dei ſibi reducit

amicos.de terrenis celeſtes.et ſuis inſtrumentis ſuper⸗

nos reſerat vectes.et ſuis moꝛalibus ſeris poꝛtis obfir⸗
mat triſtes: ⁊ in ſua foꝛnace refoꝛmat diuinas in nobis

deſoꝛmatas imagines. Clere plus qᷓ; ſalomõ chꝛiſr:cu⸗

ius ſapiẽtia tam alta facta cognouimus. Igit᷑ hac ſapi⸗
entia addiſcamꝰ ne pꝑeamus. Sed q̃ iſta eſt regia auſtri
Quelibet amma bene regi ⁊ bene regere voles. Elñ me
rito regina veit ad rege:vt ſit cõuemietia nois.ↄuenien
tia officij. cõuenientia vite.ↄueniẽtia intentõis.cõueni

entia moꝛis. His cõfoꝛmitatibo apta. rege chꝛiſtü. ſe re⸗

gens anima querat.nec rex bonus nec regina bona alijs

exiſtunt:ſi pꝛimo ſeipos lege diuina nõregũt. Sed re⸗

gina iſta ſabana eſt. auſtralis eſt. multa poꝛtauit. multo
comitatu.multo apparatu wnit.ſolũ ad audiendũ ſapiẽ
tiam ſalomonis venit.ſolũ fama eam cõmouit ad regẽ
dedit et accepit. DOimittamus hec:multã enĩ mimſtrt
dictandi et dicendi materiã.hoc ſolũ ꝙ in extaſi facta eſi
et nimio exceſſu mentis quid dixerit p noſtris moꝛibuſ
diſcutiamus. Elidens at regina ſaba omnẽ ſapien⸗
tiam ſalomonis et domũ quã iam edificauerat. et cibos
menſe eius habitacula ſeruoꝝ et oꝛdineʒ miniſtrantiũ.
veſteſq; eoꝛũ.et pincernas ⁊ holocauſta que offerebat in
domo oñi nõ habebatvltra ſpiritũ. Secũdo palippome
non dicit· Et non erat p̈ ſtupoꝛe in ea ſpiritus. Elide
igitur vnde in tanta exta ſi poſita eſt:quia vidit opa mõ
ſirantia ſapientiã ſalomonis.nõ vidit ſapientiã ſalomo
nis. In coꝛde hois eſt ſapientia:vbi nullus oculus vi⸗/
det miſi diuinus. Inmiſibilis atq; inſenſibilis eſt ſapiẽ⸗
tia:nulliſ extrinſecis ſubiacet ſenſibus. O cur nõ obſtu

peſcimus cur ſedulo in extaſi nõ ſumus.cur nõ attollit
annmus noſter in ercelſa celox. in diſ poſitione celeſtiuʒ
oꝛbium.in pondere et diſpoſitõne oim elementoꝝin nu
mero pondere et menſura omniũ rerũ. Nam fecit deus

omnia in numero pondere et meulura. Cur nõ dilatatr
vaſta terraruũ. Cur nõ deſcendit in ꝓfundũ fluctuum
cur ſua cõſideratione nõ intuetur abyſſos.cur cõnero⸗

nem diſparium elementoꝝ nõ ↄſiderat.cur nõ cõnexio
nem ſpiritus creati ad coꝛpus creatum. curillam ineffa
bilem et oĩa opa in creatura facta excedentẽ vnionẽ ſcʒ
ſpiritus increati ad ſpiritũ creatũ et coꝛpus creatũ.pꝛo
modulo noſtro nõ cõſpicimus. Pꝛo certo nõ remane⸗/
ret in nobis ſpiritus neq; ſenſus:qui non eſſet ex omni
parte admiratõne ꝑfuſus. Sed admirata eſt iſta regina

ſapientia ſalomonis:⁊ ꝑ cõparationẽ admiret᷑ anima ſa

pientiam chꝛiſti. Quid vidit regina. Domuʒ dinſcʒ
templum:ſed vide tu templũ dei. eccleſiaʒ ſanctã. Hec
eſt domus qua decet ſonctitudo in longitudine dierũ.
Hec dom dei fundata ſupꝛa firmã petrã:que dirui nul⸗
lo modo poſſit. Oirutũ eſt templũ vſq; ad ſolum.aſpoꝛ⸗
tata ſunt omnia de templo in terrã cõſuſionis.dirui nõ

poteſt eccleſia. ſed creſcit arierantibus malis.firmatur

tunſionibus.impugnationiba ſumit augmentũ. ſuſio⸗
ne ſanguinis magnas ſegetes fecit:inciſione vmꝰ muli⸗

ti nati ſunt rami.eius veritas impꝛobata pamplius cla

ruit:agitata fides ventoſis verbis philoſophox. puerſis

dogmatitbo lereticoꝝ.maius in robur creint aduerſitati
bus mũdi gaudet.mhil ſibi nouit depire ꝑ coꝛpus:vnũ
eſt qd ſola felicitate humana turbatur. Elaſa eius viua

ſunt:nõ aſpoꝛtabunt in cõfu ſionis terrã.ſed in ſupnam
patriã inſerunt᷑. Si autẽ aliqui chꝛiſtiani qui noie vaſa

——

—rrrr

— — — — — — — — — — —

etcõtra vcaſermonibus do. Balua.

ſfuerunt in damnationẽ dicunt᷑:nõ ſunt vaſa eius. ec
eſt domus cuius decoꝛe allectus dauid dirit. Dñe dile⸗
xi ecoꝛẽ domus tue:et locũ habitatõnis gloꝛie tue. DHe
co⸗ domus dei nõ in parietibo ſed in virtutibo eſt: no in
viſibili coꝛne ſed in mẽte. G̊ulgoꝛ pariecis. varietas pa
uimenti.tecti culmẽ hiſtriacũ nõ placent altiſſimo:mo⸗
rum abiecto decoꝛe.Locus aũt habitatõnis eius muiſi⸗
bilis.eſt oĩs anima fidelis:et ex animabo fidelibo a fide
liter facta ẽ ſancta mater eccleſia. YInde dauid. mnis
gloꝛia eius filie regis ab intus non ab extra: in ſimbꝛijs
aureis.in oꝛnamẽtis vicʒ charitatis.HNãc domũ̃ ingre⸗
di petebat idẽ dauid. Introilvin domũ tuam adoꝛalui
templũ ſanctũ tuum: in qua eſt refugium ab boerendis
niculis. dauid dicẽte. Eſto mihi in deũ ptectoꝛẽ ⁊ in do⸗
mum refugij:vt ſaluũ me facias.Quã domũ xpᷣs ſolita
rius paſſer.qꝛ ſolus inter moꝛtuos liber ſingulariter ex⸗
iſtens in oĩbus donec rediret ad patrẽ inuenit vbi rexo
neret pullos ſuos teneros in fide neoph tos nouiterq;
cõuerſos. In qua domo ĩm dauiticã ſententiã mehus
eſt haberi deſpectui qᷓ; alibi bonoꝛari. Elegi abiectus eſſe
in domo dei mei:magis qᷓ; habitare in tabernaculis pec
catoꝑ. Quia oĩs qui in iſta domo ſe humiliat: exaltabit᷑
in eterna. Et qui plantati fuerut in domo iſta ſicut da⸗
uid eloquit᷑:dabũt floꝛẽ invia.vt fructificẽt in eterna pa
tria. Plantati in domo dñi in atrijs domus dei nii floꝛe
hant Puantan ſaluandi ꝑ fidẽ in domo dei que eſt ec⸗
cleſia: floꝛent odoꝛince ꝑ fideivitã moꝛalz. et gioꝛia di
uicie ſunt in domo dei:qᷓ; xpᷣi ſapiẽtia edificauit iuxta ſa⸗
lomonẽ. Sapiẽtia edincauit ſibi domũ:et excidit colũ/
nas ſeptẽ.lus chꝛiſti ſapiẽtia qᷓ; ſalomonis: de qua p⸗
phetat ſapiẽtia ſalomonis. Sapliẽtia chꝛiſti domu vni⸗
uerſalẽ edificauit.ſe faciẽs fundamentũ ſua ſuſtentãdo
Yirtute vt nõ ruat:ſed ſecura ptectaq; ab omni malo cõ
ſiſtat. Nec ſalomõ ſuam potuit ſtabilire dmũvt nõſ ub
iiceretur ruinis ſed ſtabiliuit ecdeſie domũ ſapiẽtia chꝛi
ſti.vt a nullis euerteret᷑ malis:ac etiã vt cum magis vi
deretur oppꝛeſſa. validius atq; lucidius ſurgeret. Et ſe
ptem oꝛnauit columnis erectis. Colũne naq; ꝓpꝛiũ eſt
vt manẽs recta ꝑ ſuperimpoſita plus firmet᷑:ſi vrro per
modicũ declinauerit in partẽ: onerata pſternitur. Nu⸗
mero ſeptenario cõſtituit᷑ atq; erigitur oĩs eccleſie inde⸗
clinabilis et immutabilis inuincibilis foꝛtitudo. Qui
legit intelligat. O iſrael inquit baruch qᷓ; magna eſt do⸗
mus dñi:et ingens locus poſſeſſionis eius. Qð de mili
tantiatq; triumphanti aſſerit᷑. Omnes poteſi capere do
mus iſta que nõ eſt lapidũ ſed virtutũ.Nihil eni habẽt
virtutes anguſtũ.nec coartant᷑ adinuicẽ virtuoſi:nõ re⸗/

cipit maius vel minus virtus.numeroſitate aut pauci

tate cõſoꝛtum. Magna ergo eſt domus dei. et ſine men

ſura locus iniiſibilis poſſeſſionis eius:triumphans ve

ro in ſuꝑis domus infinita eſt eternitate.ſitu immenſu

rabilis.gloꝛia incõpꝛeſynſibilis.et incalculabilis nume⸗
ro ciuiũ ſuʒnoꝝ. ¶Vidit regina cibos menſe ſalomõis
AQuõ vidit:Quia inuitata fuerat ad menſam eius:gra
tia largitatis et honoꝛis et decentie ipius. Decebat re⸗
gem hoſpitem:reginã hoſpitẽ inuitare. Elide tu anima
cibos menſe chꝛiſti:ad quã ipᷣe te velut hoſpitẽ et pegri⸗

nam a patria:nequiter hoſpitantẽ de domo in domũ in

uitat. Mam eccleſiaſtic ait. Clita nequã.hoſpitãdi de do
mo in domũ. Bucceſſionẽ peccatoꝝ ſpiritualiter intelle
xit qui hoc dixit. Vt intelligas ꝙte miſericoꝛditer nõ ve
lut dignã inuitauit:vide cilos a ppoſitos. Ypſe ſalomõ
dicit. Quãdo ſederis vt comedas cum pꝛincipe:diligẽ⸗
ter attende que poſita ſunt ante facieʒ tuam. Qui ſunt
ergo cibi menſe chꝛiſti?Ad multa me trahit ſermo ꝓpo⸗
ſitus: ſed qð attenuat᷑ ꝑ verbum melius eſt humil ſilẽ

tio pꝛeterire. Quid dicam de menſa cheiſti que eſt noͤta

bulsa lignea. nõ marmozea. nõ argentea. non aurea. non

eburnea.nõ metallica.ſed fides catholca: araſti dicit
dauid in cõſpectu meo menſam:fideʒ dico: aduerſus tri

bu antes nos vemones infernales. Cibus vero quis ẽ.

Nõ lignũ paradiſi. nõ panis ade datus in ſ udoꝛe vuli?
queſitus.nõ eibus noe poſt diluui cõceſſus.nõ abꝛae.

noõ melchiſedech. nõ manna de celo. nõ fructus terre p⸗
miſſoonis in littera. nõ cibus regis ſalomonis et alioꝛũ
regum. non cibus duodecim panũ in menia ꝓpoſitõis.

non ſeptẽ panes in veſerto ſaciantes turbas.nõ quinq;
oꝛdeacei paſcẽtes in montibo.nõ biſeis reticulatus ſub
vndis.non agnus villoſus.ſed abus ſupne vite.cibus
dei. imo cibus deus. imo cibus chꝛiſius deus:vt ideʒ ſit

.

hoſpes et cibus.Calis cibus excedit thauros lvues a⸗

rietes.farinã ſimilã ſalomonis:in quos cibos regina au

ſtri in ſpiritu cõſideratõnis defecit. Erxcedit aſueri cbũ

pparatũ in veſtibulo nemoꝛis atq; oꝛti. Excedit omnes

cilos qui dici aut ſumi poſſunt. NHam chꝛiſtus ſalomoni
5platus inſinuat: Caro mea were eſt cibus: ſanguis me
us wre eſt potus. Et ego ſum panis viu qui de celo de⸗
ſcendi:ſi quis maducauerit ex hoc pane viuet ineternũ.
Sʒ nõ qui in menſa ſalomonis cibos ſumpſit aliquãdo
ex ea vitã capere potuit ineternũ:ſed nec diu in hoc mun

do longeuã. Tiidit regina habitacula ſeruoꝑꝝ ſalomo⸗

nis. et ſtupefacta eſt. O ſi vidiſſet regina ſeruox chꝛiſti
habitacula.quõ p extaſim ſublata fuiſſet. Elide tu fige⸗
lis anima ſeruoꝝ chꝛiſti habitacula et deficies: quia ma
ioꝛ q; ſalomon chꝛiſtus. Hed nõ habet habitacula/ꝓ ſui
is ſeruis chꝛiſtus. Vnũ eſt habitaculũ eius. uxerat p⸗
phetico ſpiritu ſalomonis pater. Ecce qᷓ; konum et qᷓ; io⸗
cundum: habitare fratres invnum. Elbi vnitas eſt. par
ua domus multos recipit: vbi vnitas nõ eſt.magna do⸗
mus pꝛeter vnũ nõ recipit. Vnum ſolũ.nõ magna ci⸗
nitas..non ꝓuincia magna.qꝛ nulla ſpacia ſatis poſſunt
eſſe diuiſis:vnitis wro puitas dilatat. Mondũ erat ſub
ſalomõe vnitas vere fidei.vmtas charitatis. vnitas obe
dientie.ꝗᷓ tot cenobia fecit in egipto thebaida. ſithia. na
im. in monte ſynai.in armenie ptibus. in grecia.in ita⸗
lia:et in ceteris mundi ꝑtibus vbi chꝛiſtianitas eſt dif⸗
fuſa. Nondũ erat talisvnitas ammo.q̃ nullis ſecernit
ſpacijs q diuoꝛtiũ neſcit. Iſtud erat bonũ. iſta tota io⸗
cunditas gratie habitare fratres in vnũ:et vna aĩia ⁊ coꝛ
vnuʒ omniũ eſſe in xpᷣo.Oulta erãt habitacula ſalomo
nis:vnũ eſt habitaculũ chꝛiſti. ꝛefertur hoc vnũ oĩb⸗
multis habitaculis ſalomonis.Que in vno erãt habita
culo de habitaculis ſalomonis:in alio nõ ſiſtebãt.Con⸗
ſiſtunt omnia in vno habitaculo ſancto chꝛiſto. Diſru⸗
pta ſunt illa habitacula:chꝛiſti habitaculuʒ nullis cedit
arietantibo malis. Er miniſtrantiũ infallibilis oꝛdo,
reginã hanc adduxrit in ſtupꝛẽ Quis eſi oꝛdo qui hanc
fecerat admirari. Debita cõtingentia quenqᷓ̃ Quia in
curia ſalomonis nullus habebat officiũ niſi ad qð aptꝰ
erat:aliter aũt ad obliquitatẽ miniſteriũ pateref᷑. Oꝛdo
vbita officia homimibo:aptos hoĩes ad officia ſp nectit.
Vide igit᷑ ſtatus hominũ in domo eccleſie ſeruire omni
um regi chꝛiſto:vt per ſuam legẽ neminẽ applicet ad of⸗
ficium aut ad ſeruiciũ ad qð aptus nõ eſt. Elide docto⸗
res et diſcipulos.et pꝛelatos et ſubditos. loquentes et
audiẽtes:et omneſ chꝛiſto in ſuo oꝛdimme miniſtrare. li
de minſtrantes. virginitatẽ. cõtmentiam. et matrimo⸗
nij iuſtam legem. Elide aliquos miniſirantes in ciuitca
tibus. aliquos in nemoꝛibuſ: aliquos in cenobijs. alqs
in carceribus.aliquos in diuitijs.aliquos in pauxerta⸗
te. aliquos in dignitate. aliquos in vilitate. aliquos vi⸗
ſibiliter plus:inuiſibiliter minus. aliqͥs viſibiliter mi⸗

Liber octauus De viciis

nus.inuiſibiliter vero plus. Vlide intellectu fideli atq;

rationis nihil inoꝛdinatũ. nihil indiſciplinatũ in eccle/

ſia dei ꝙ ſi quid inoꝛdinatũ in eccleſia aut indiſciplina⸗
tum eilexe womo dei nõ eſt. Caret miracula q̊ mmiſtrat
qui macula caret oꝛdinis eſt finus.Ambulãs in via im⸗
maculata hic mihi miniſtrabat:ait ſcriptura.Aſpice igit

ſubtilius oꝛdinẽ ininſibiliũ multitudinẽ miniſtrantiũ

chꝛiſto deo.et obſtupeſce. quia milia nuliuʒ mimſtrabat
ei:et decies milies centena milia aſſiſtebãt ei. Et poſt p⸗

actam dialvli tentationẽ in deſerto: deſcenderũt angeli

et miniſtrabũt ei. Sed quid miniſtrabat fateoꝛ me ne⸗
ſcire: ſed ſcire pꝛofiteoꝛ ꝙ oꝛdinatiſſime miniſtrabant.
Vmperturbatuſ eſt oꝛdo miniſterij angeloꝝ. Sed ſunt
miiſtri eius ꝑſicientes ilico voluntate eius:eo ꝙ ſpiri⸗

tus non coꝛpoꝛa ſunt angeli eius. Et ſunt ignis vrens
ſubito agentes:ad amoꝛeʒ celeſtem inuitantes omnes
miniſtri eius. Ignis eni oꝛdinem inſituʒ ſemꝑ ſeruat.

vrit.calet.inflam mat.illuminat.purgat.et ſua leuitate
aut eſt aut tendit in altum. O quot et quãta facta ſunt
ſub celo et in domo eccleſie ꝑ miniſteriũ angeloꝛũ:quis
enumerare ſufficiat: O ſi poſſemus intueri quid inem
pirreo celo:angeloꝝ oꝛdo amminiſtrat. O ſi hec illa ſa⸗
ba regina vidiſſet. o quãto ſtupoꝛe animus pᷣmeretur:ſi
obſtupuit in miniſtris coꝛruptibilibus coꝛruptibihis ſa⸗
lomonis. Sed valde in altũ verba ſuſpendimus:xegre
diamur ad ima Oiſtributa erant ꝑ ſalomonẽ officia mi
niſtris:et mirandus erat oꝛdo. Sed vide officiũ diſtri⸗

butũ chꝛiſti miniſtris. Ape ſiquidẽ ait. Qui miniſtrat

me ſequat᷑ Mirandus eſt oꝛdo ſequele chꝛiſiifere. et per
ſequelã fieri chꝛiſtifoꝛmis:ſed his miniſtris ſtatim aici⸗
ſcitur pꝛemiũ.Ait enim. Et vbi ego ſum: ülic et mini⸗

ſter meus erit. HNoc nemini miniſtroꝝ ſalomõ dedit:ꝛne

minem miniſtroꝝ gloꝛia qua fulgebat voluit eſſe ſplen⸗
dentem. Sed rex nobilioꝛ et ſapientioꝛ chꝛiſtus.ſuos
miniſtros tali gloꝛia ſed nõ quãta:voluit eſſe gloꝛioſos.
Quid enim amplius habere poteſt miniſter ſubditus.
qᷓ; ibi eſſe vbi eſt dñs eius.nõ ꝑ penale ſeruitiũ ſed ꝑglo

rie pꝛemiũ.Nõ ſemꝑ ſalomonis faciẽ cõtemplabantrur
ſerui:abſcondebat᷑.quieſcebat et doꝛmiebat.Oiuideban

tur ſpacijs.interpoſitõne parietũ.impedimento noctis
et tenebꝛarũ:⁊ hoc eis ſimiliter cõtingebat. Sed nihil
hoꝛũ patitur noſtra fides et charitas. Magis wero hec. e⸗
terna nõ ſuſcpit ciuitas. Eleſtes etiam admurari fe⸗
cerunt reginã. Multiplices fuerũt mimſtrantiũ veſtes
ſimiliter et regales. Sed veſtes miniſtroꝛũ chꝛiſti que
ſunt que ad maioꝛẽ ſiupoꝛem adducũt. Sed ab extra re
ſpicias:laudatus eſt iohanneſ qui indutus erat pilis ca
meloꝛũ.Hec enimveſtis hirſuta eſt. hiſpida eſt.ſi admi
rationẽ ex hoꝛroꝛe nõ ex pulcritudine facit. Et damnat

in euangelio purpuratus diues.et qui mollibus veſtin/
tur in domo regum ſunt:que a rege noſtro repꝛehenduũnꝝ

tur. Igitur veſtes miniſtroꝝ chꝛuſti ſunt oꝛnamẽta gra

tie dum ſumus in via: ſunt virtuset claritas moꝛum.
Duplicia ſunt.quia omnes amici mulieris foꝛtis ſc ec
cleſie.qui ſunt miniſtri chꝛiſti wiſtiti ſunt duplicibo:cla⸗

ritate virtutũ et cõſpicintate moꝛum. charitate dei. di⸗
lectõne ꝓximi: veritate intellectus.affectꝰ puritate. In
ſuperis.in anima et coꝛpe gloꝛia duplici vſtienr. Ob

ſtupuit ex pincernis ſaba regina. nondũ viderat pincer/
nas varios chꝛiſti: qui ſanguinẽ eius fidelibus efficiunt
et miniſtrant. Obrepſerãt admiratio ex holocauſtis

animaliũ que offerebant᷑ nondũ viderat oblationẽ no⸗

uam et fidelẽ.verum chꝛiſti coꝛpus p nobis totũ et tote

et ꝓ totis oblatum:nec viderat eos qui ꝓpter chꝛiſtum
ſua coꝛpoꝛa mactauerũt et obtulerũt omniũ regi chꝛi⸗

ſto Vlere plus q; ſalomon chꝛiſtus: cinus ſapientiã nos

audire opoꝛtet. Sed poſt tantũ ſtupoꝛẽ quid ipa dire

rat audiamꝰ. Clerus eſt ſermo quẽ audiui in terra mea

ſuꝑ ſermonibus tuis.et ſuꝑ ſapientia tua. et nõ crede
bam narrantibo mihi donec ipᷣa veniet vidi oculis meis
et ꝓbaui ꝙ media pars mihi nunciata nõ fuerit. Maioꝛ
eſt ſapientia tua et oꝑa tua:q; rumoꝛ quem audiui. YIn
paran ppomenon dicit᷑. Cliciſti famam virtutibus tuis.
BGBeati viri tui et beati ſerui tui hi ſunt:qui ſunt coꝛaʒ te
ſemn et audiunt ſapi entiã tuam. Ou ſi hec regina dint
ad ſaiomonẽ.quid allegoꝛice eccleſia collecta ve gentibo

quid moꝛaliter omms anima dicat ad chꝛiſtum. Quis

enim per auditũ et narrationẽ linguarũ.et ꝑ ſcripturaz
inſpectionẽ.potuit ad plenũ deum et eius filiũ chꝛiſtum
in carne natum et paſſum et reſuſcitatum cognoſce/
re. Quis bona pꝛeparata in ſuperis potuit in telligere.
MNam necoculus vidit.nec auris audiuit.nec in coꝛ boo
minis aſcendit:que pᷣparauit deus diligentibo ſe. Quis
iudeus intelliget relatõne quoꝛundã ea que chꝛiſti ſunt
et eccleſie eius.ea que ſunt et gratie atq; ſeruoꝝ eĩy.niſi
veniat ad fidẽ et experiat᷑ in amimo chꝛiuſianã virtutem.
Quis paganus aduertet:in cuius coꝛ iſta pſiliet. Qui
nouit lec:audi pſalmiſtã. Vlenite et videte opa dñi: ter
ribilis in cõſilijs et diſpoſitõnibus ſapientie ſuper filios
omniũ hommũ. Et alibi. Guſtate et videte qm ſuauis

eſt dñs. Sed beati ſunt ſerui tui.quia beati qui habitãt

in domo eccle ſie tue dñe ieſu chꝛiſti:qꝛ in ſecula ſeculoꝝ
laudabunt te. Et beati qui audiũt ſapientiã tuã non ho
minum philoſophoꝝ et ppetarum.ſed euangeliũ tuum

ſuper celeſtia traens humilẽ addiſcentẽ:actiuum audi

chꝛiſtus.
Contra reci
pientes.

toꝛem. Pꝛopter quod dicit chꝛiſtus. Plus qᷓ; ſalomon .

diuantes et inuacuum dei gratiam reci⸗
Capitulum XXIX

Oꝛrendam auditu.firmiter tremendã ac timẽe

h dam ſententiã ꝓtulit.cũ iudeos vellet oſtende⸗
re plus ſolito criminoſos:hoĩem depꝛauatũ per
ſeptuplum.ſi immundum aliquãdo ſpiritũ ꝑ peniten⸗
tiam atq; coꝛreptionẽ interdũ abiectũ.ꝑ patefactũ ma⸗
le volũtatis ſuſceꝑit ingreſſum. Nã malus ſpiritus añ

pꝛimũu ingreſſum fuit ummundus.ingreſſus ſtans non

eſt ipe mutatus:egrediẽs vero nõ variatus. foꝛis ſtans
ſemꝑ eſt malus.regrediẽs a ſe et in ſe.in nullo diuerſus
ſed ſeptẽ nequioꝛibo ſocijs collegatus.⁊ octauus factus
eſt numerus:quo numero facta hoĩs illi poſterioꝛa ſ=ũt
peioꝛa pꝛioꝛibo.Ecce nulla in ſpiritib mutatio. Immũ

dus ſpiritus in oibus ſuis actibo idem.a tales ſocios aa

ſumit.quos inuenit:nõ enĩ ſpiritus variant᷑ ex actibus.
Sed mirũꝙ ſpiritus mali.malos ſpũs aut nequioꝛes
aſſumut ad pagenda mala que volunt:et vt leſiones a⸗
gilius inferat quas diſponuũt. Mos maloꝝ atq; bonoꝛũ
eſt:vt qð ꝑ ſe nõ pñt multitudie adhibita.efficiãt mala
vel bona qᷣ in animo cõceperũt.Et q;uis demones abin:⸗
uicẽ ſunt diſcoꝛdes.vt viſio vnius alteri ſit hoꝛroꝛi: nec
dilectõis mutua viſio inter eos. nec amabilis cõuerſa⸗

tio quõlibet eſſe poſſit.ad ꝑditionẽ tñ noſtrã ⁊ ad tentã⸗

dum inferendũq; mala.put dñs ipᷣe ꝑmiſerit.ſunt vſqq
quaq; cõcoꝛdes:et aduerſus nos acies cõcoꝛditer diri
gunt. Et vu pſtrepuerit ipoꝑ doloꝛoſe buccine ſonitus
et eoꝝ pallida turba triſtẽ dederit ſonũ.ſine diſcoꝛdia o⸗
mnes parant᷑ ad bellũ:oẽs obediẽtes ad tenebꝛoſuʒ im
perium.impetuoſa volũtate ꝑficientes ꝓut poſſunt exe⸗
cratum edictũ.Qui ſi nõ tm̃ nocẽt qᷓ;tum cupiũt.a di?
uina poteſtate ꝑ ſe aut ꝑ celicos angelicoſ coarcent᷑:et ad
uocati adinuicè ſe cõſociant vt acrius ledaãt. Aſſumpſit
igitur vnus malus ſepteʒ alios nequioꝛes. Qina ſicut
in celeſtibus ierarchijs atq; oꝛdinibo ante calum fuerůt

—

.—. e ch ge Doſ . Gon

R P Faten.

—

—— OèòG

„ —

lit mali patrare qᷓ; queat.

etcõtraviciſermonibus do. Balua.

nobilioꝛes aut excelſioꝛes:poſi auerſionẽ et caſum in ſe
ipis ſacti ſunt neqiuoꝛes Et ingreſſi habitant ibi /ni⸗
hilq; mutatur in eis.ſed ſolum triſtem hoſpitẽ ꝑeioꝛi cõ
ditioni adijciſt:quoꝝ habitatio delectabile moꝛã in pec
catis oſtendit.Aſpice nephandũ negociũ:ex toto nubi/
lum faciens. Vnus erat ſpiritus immundus:ecce vni⸗
tas et nõ mmmerus. Unitas eni numerũ ꝑ ſe nõ facit.
Er quo clareſcit habentibo intellectũ:aut vno mõ etiaz
in vno peccato inſinuat hoĩem offendentẽ. aut ſingula⸗
ritatẽ peccati ꝓpter eius immanitatẽ.nõaũt vnũ hoiem

nã ſtultoꝝ ꝑ hoc ac peccatoꝛũ inſiuitus eſt numer?. Ses⸗

ptem vro nequioꝛes accedunt roca Per ſener no v⸗

niuerſitas numeri:ſedvniuerſitas tꝑis demonſtratur.

Depteno eni numero omne dierũ tempus euoluit᷑. vt
in omnitpe oſtendat᷑ taliũ hoſpitũ hoſpes nõ carere pec

cato.Aut iᷣm exilioꝛẽ intellectũ.vnus erat ſpiritus imnꝰ

mundus.ſcʒ quo facta eſt puerſa wolutas.ſeptẽ nequio⸗
res aſſumpſit. dum ſeptẽ captalia mala omnibo nequio

ra. ſuo ſociauit officio: et intin nequioꝛa vt expellantab
fomine ſeptenariã et multiplicẽ eccleſie ſanctitate. Ec⸗

ce mtende ꝓpenſius.Spiritus immundus eſt oĩs ro⸗
luntaria inclinatio ad immunda:p inſtigantẽ ſpiritum.
Immunda eſt omnis inclinatio.puritate increata reli⸗
cta et tibi data pura imagine deſixa in terrenoꝛum fece.
Er ſcom ꝓplvtam.viſitabit dñs ſup viros deſros in fe⸗
cibus ſuis. Sociari vult iſte ſpiritus immundus.ſoluſ
eſſe nõ patif᷑.nõ vnũ aut duos ſed ſeptem.nõ equales.
ſed nequioꝛes ſe. vt nequioꝛes deterioꝛẽ emiciant hoſpi⸗
tem:quo nequioꝛes.quia plus vult mali eoꝛũ hoſpes qᷓ;
wſſit efficere. Unde Aerdr nequicia:q́; amplius v

BSeptẽ ſumando addas ad vnũ: et fiunt octo. Jgitur
habes vnũ et ſeptẽ:et ingreſſi habitãt.vnus ductoꝛ. ſe⸗
tem ducti: vnus dux ſequaceſ ducit ſeptẽ. Omnia ma
. um genera mala volũtas aduocat: et vt ad ſe ingre⸗
diantur inuitat.pꝛius ipa foꝛis ꝑ malũ appetitũ egreſſa:
et factus eſt numerus octauus.quo triſtis hoſpitis ne⸗
gocia poſterioꝛa pꝛioꝛibo ſunt deterioꝛa.quia octaua eta⸗
te reſurrectõnis et gloꝛie pꝛiuat᷑tet ad quã omniũ chꝛi⸗
ſtianoꝑ ſuſpirat intẽtio. Ecce octaua peccati. octaua ma
ligna:ecce octaua ſpirituã iniquoꝝ:cõtra octauã gloꝛie
quã exſpectamus. Ma ſextus pſalmus canitur ꝓ octaua
vt timenſ ꝑdere dauid octauã gloꝛie.clamabat ad domi
num, Dñe ne in furoꝛe tuo arguas me.et que ſequunt
Et aduerſus ſpiritꝰ nequioꝛes qui ſunt hominis immi⸗
ci:ocibus inualeſcebat. dicens.Diſceditea me omnes
qui oꝑaminiliniquitatẽ.ſcʒ ſpiritus maligni:qm̃ exaudi
uit dñs vocem fletus mei: et exauditus ſum ꝓ octaua.
In cõfuſionẽ et erubeſcentiã mittebat ſpiritus nequã
quos ſuos arbitrabat᷑ implacabiles inimicos. Dicebat
enim. Erubeſcat et cõturbentur vehemẽter ooẽs inimi⸗
a mei cõuertant᷑ et erubeſcãt valde velociter. Erubeſcũt
eni et cõfundunt᷑ demones.cum aliquẽ viderint hoĩem
terrenũ p octaua exauditũ quã ipᷣ pdiderunt. et cõuer⸗
tuntur retroꝛſum velut cõfuſi cum ſe viderint a tã fra⸗
gili materia ſuperatos:vt etiã luteas domos iob ꝑ cõpa
rationẽ ad ipos nos dixerit habitare.atq; terrenũ habe⸗
re fundamentũ/Et vᷣndecimo pſalmo in finẽ ſcribitur
pꝛo octaua:vt ꝓp ipᷣa exclamaret dauid. Saluũ me ſac de
us quomiã defecit ſanctus:et que ſequunt᷑.Ac etiã aꝑpꝛo
piatione tipica cõtra hancimmundiciã et ſeptenaria ne
quiciam loqueret᷑ dicẽs. Eioquia dñicaſta ſunt.quia ad
caſtitatẽ vocant.et caſtũ ſaciunt actiue auditoꝛẽ:et argẽ
tum eſt eraminatũ. Sonus enim diuini verbi ꝓbatus
examinatus eſi:ſed nunq; repꝛobatus eſt per rationem

t de moabp Yeremiã dicik=.
MPlus fecit qᷓ; potuit:ſq; voluntate qᷓ; oꝑe poſſet expleꝛe. .

numq; impꝛobatus eſt ꝑ melodiã potioꝛẽ. cõtentatus tñ

eſt a multis repꝛobis:ſed exaliqua imquitate nu nq; eſt

inuentus repꝛeſvnſibilis. Alio enim loco dicit. Tex dñi
irrepꝛeſenſibilis: et immaculata ad animas cõuerten⸗
das. Oed iſtud argentũ aut ſonus in argento ſignatꝰ
diuinoꝝ eloquioꝛũ:agit cõtra pꝛimũ ſpiritů mmmundũ.
Quare:Quia pꝛobatũ terre.hoc eſt animã ꝓbatam fa⸗
diens. et eliciens ab amoꝛe terrenoꝝ: appellauerim eniʒ
immundici ab immundo ſpiritu immiſſum terrenoꝝ
amoꝛẽ. Et cõtra ſeptẽ nequioꝛes pamplius muehit cuʒ
adiungit:purgatũ ſeptuplũ.Aſeptẽ certe ſpiritub ne⸗
quioꝛibus liberat diuini verbi ſonus ꝓ octaua auditus.
ꝓoctaua dilectuſ:p octaua memoꝛiter retentus. p octa
ua in actionẽ deductus.Cõtra quã ſunt ſepteʒ maligni
ſpiritus:vt ex hocꝙ pꝛiuetur octaua.talium hoſpes ma⸗
lus ſiat. Sed neceſſario ſiet. Nequaq;: Neq; ad ſalutez
aut dam nationẽ nobis vñatur vlla neceſſitas. dũ ante
moꝛteʒ viuit in nobis arbitrij libertas· ſed eo merito in
duramur quo libera woluntas in mala labens illabitur.
et requirit ſeptemplicẽ malivniuerſitatẽ p tꝑe ſuoꝛum
dierum:qua delectata ↄſuetudine induret᷑.indurata ve

ro penitentiã nõ querat.huius legibo nõ ſubiecta. ſpiri⸗

tibus nequioꝛibus ſubdita deterioꝛet᷑.ꝓ quãto ab ipſis
a malo in malũ impellitur:vt demũ eos habeat in pena
toꝛtoꝛes quos in culpa voluit habere rectoꝛes. Nã octo
habet bis quatt uoꝛ:figura enĩ quadra ſoliditatem dicit.

Octauus enĩ numerus malox ſpirituũ.dicit ſolidatuʒ

hominẽ in alĩe et coꝛne in peccatis:vñ peioꝛ efficit᷑ malꝰ
hoſpes. Sed in hoc qð ſaluatoꝛ retoꝛſit ad iudeoꝝ peſſi⸗

αam generationẽ nõ diſſerimus: nec placuit aliter iſta
Mractare. niſi moꝛibo deuitandis. Ogit᷑ qui legis. hec ma

la deuita. MDw
Cotra vendentes ſanam doctrinã et cõſilia vel moni
ta. Capitulum XXX

Vm quadã vice ſaluatoꝛ contra bipartitionem
c animip dilectõne et coꝛpis ꝓ obſequio diſce⸗
ptaret:qð ſecutum eſt lucas refert dicẽs Au⸗
diebant enĩ omnia hec phariſei.qui erant auari: et deri⸗
debant illum. Et ait ilus. Clos eſtis qui iuſtiſicatis xos
coꝛã hominibo:deus aũt nouit coꝛda veſtra.quia qð ho⸗

minibus altum eſt:abhominatio eſt ante deũ Ecce

derident auari ſanã doctrinã et directionẽ ad ſi uperos vi
lipendunt:et quaſi anilem cantilenã reputant infallibi⸗
lem vritatẽ.Nõ vult malo colligatus amoꝛe:verba ſe⸗
paratõis audire. Imnimica eſt ſuppis humiliatis doctri⸗
na.iracundis ſermo pacis.nõ eſi ferendus:inuidis pdi⸗
cata dilectio inimica. accidioſis tediũ exhoꝛtatio actõis:
lubꝛicis odium.cõmendatio caſtitatis.guloſis terroꝛ.
ſuaſio abſtinentie. gSempꝑ iuſticia inimica iniquis:hone
ſta operatio criminoſis. Abdicatõnis monitio et reuoca
tio ſollicitudinis.inimiciſſima eſt auaris. Cõtemptum
mũdi auari auris audire nõ ſuſtinet.et terrenis affixus
timet explicari ꝑ verbuʒ:et qð magis accreſcit ad crimẽ
vilipendit dei legẽ.et doctrinã deridet gloꝛioſam. Minꝰ
eni malũ eſſet auarum eſſe vel fieri:qᷓ; doctrinã deride/
re ſupernã. oc autem habet auaricia ppꝛium: vtverbũᷣ
diuinũ reputet in deriſuʒ. Sed vere vſq; lvdie fũt pha
riſei:qui omnẽ doctrinã derident pietatis. Sed qð pei?
eſt agitur.ꝙ multi ſeipos verident.ſuam doctrins vili⸗
penſioni exponunt.dum cõtra auariciã pᷣdicãt quam ſe⸗
quuntur:et venantur actõne pecumã.quam loquẽdi au
dacia damnauerũt. Mentitur in pleriſq; doctrina perſe⸗
quens aurũ.qð totũ loquentis animũ occupauit:⁊ wxr
to dam nat᷑.qdð inſatiabiliter animus ſequit᷑ Et pᷣſiden/
tes p nephas pecunia querũt:quam legum iura ꝓpha⸗
nant. Et q alios deberẽt ab hmõi malo virga directoͤis

mne.

Liber octauus De vicijs

atq; coꝛreptõis auertere:ſeipos exhibent exempla peio⸗

ra ſectandi. Sed eque vel peius malum noſctur. qõ in

ipis ſaluatoꝛ repꝛeſvndit. Uos eſtis qͥ iuſtiſcatis vos

coꝛam honnnibus O bhominuʒz nephanda cõditio vel⸗

le coꝛã hoĩbus iuſtũ fieri:cõſcientia interioꝛi cõtempta

Nam gloꝛie noſtra hec eſt teſtimoniũ cõſcientie noſtre.

Inſart qui ſibi fetet:conatus alijs odoꝛem inferre. Li

Ppeꝛos ſtulticie ſtuduit:qui ſibi hoꝛrende alijs leniter vi /

uit. ſibi malus alijs bonus.ſibi ꝑuerſus.alijs rectus ap⸗
paret. Dic tu qui ſuriſti mammullã cõplacentie atq; va
ne hominũ laudis. Nõne te toꝛquebat cõſcientia tua cũᷣ
falſo laudabaris in facie.nõ ſuffundebat᷑vrecũdia vultꝰ
tuus cuʒ loquebat᷑ de te aliena lingua mendaciũ.credẽs

dicere wrum: Mõne te cõfundebat ſecreta putrida tua

cum ante faciẽ aliop falſo velamine obtexiſſes.cum ver⸗
bis moꝛibuſq; pintendebas iuſticiã. que a tuo ammo?
agibili vita firmiter exrulabat: O puerſoꝑ hominũu ge⸗

nus:qui ſi homies fallunt nõ curat de deiuꝑ inſpectoꝛe
quem latere nihil penit poteſt. Sed qui iuſtificari an/
te hoĩes volunt.illi a deo iuſuſſime repꝛobant᷑: qꝛ ꝓpter
iudicium hominũ diuinũ iudiciũ cõtempſerũt.Na qð

altum eſt hoĩb:abhominatio ſtatuitur ante deũ. Quia
ſicut exaltant᷑ celi a terra.ita erxaltant᷑ vie dei ab hominũ
vijs.et ſua iudicia ſuperferuntur ab humanis ludicijs.

Quid enim altum eſt ante hoies: Solũ id qõ ſenſus

humanus pᷣt ꝑcipere. VUidet oculus hominẽ inſigmtuʒ
aptiſſinus moꝛibo.ſed nõ videt ipᷣe intrinſecã voluntate

et quãta in animovirtute polleat.aut q;ta iniquitate ioꝛ

deſcat. Audit auris hoim famãa: ſed in ſilentio mala vita
quieſcit. Sentit homo hominẽ et homo homini loqui
et ipᷣox ſepe coꝛpꝑe fit ſodalitas:intima vero ſolus depꝛe⸗
hendit altiſſimus:et nec eſt qui ſe abſcondat ab appꝛehẽ
ſionibus eius.Altũ qpðvident hoiĩes foꝛis eſt:ſed hec ab
hominatio apud deũ penitus eſt. Abhominat᷑ deus ſi⸗
mulacra gentiũ.magis vero abhominat᷑ hominẽ ſimu⸗

latum: qui altitudinẽ ſedis querit in mentib hommuʒ

nõ ante cõſpectum eius qui creatoꝛ eſt hoĩm. IOgit᷑ qui
legis hec mala deuita. Capitulum XXXI
Vllum peccati gen ſaluatoꝛ oĩm tacuit: quod
n ſuo miro mõ loquẽdi verbis explicitis et paboli
cis nõ repꝛehenderet. Inquit enĩ ſemel aplis
ce ſuo mõ.intelligibili ab eis ſermone mirantib MNõ⸗/

ne ego vos duodecim elegi.⁊ vnus exxobis diaboy' eſt
Dialvlus igi᷑ angelus malus. diabolus homo iniquus

Diabolus angelus recõuer ſibilis eſt:homo diabolus ob⸗

ſtinatus. Siabolus nõ eſt natura creata ſeu ex creata na

tura.ſeu ex natura mutata.ſed quadam depꝛauata ꝑ ſe⸗
ipᷣam volũtaſ.Nec homo natura diabolus eſt:ſed quedã
xolũtaria cõſeruata iniquitas. Et cũ homo vſq; ad finẽ
ꝑ liberũ arbitriũ mutabilis maneat.diabołꝰ a chꝛiſto nõ
vocaret᷑:niſi ab ipo a malo ꝓpoſito immutabilis pᷣſciret᷑.
Sciebat pfecte chꝛiſtus a iuda tradendũ.ad qð maluʒ
ſuum animũ immobilẽ pᷣuidebat.idcirco eum dialboluſ
appellabat.nõ dialulicũ aut demoniacũ ſed dialolũ:qð

nõ eſt nomẽ nature aut iniquitatis abijciende. ſed no⸗

men incoꝛrigibilis voluntatis.nõ ex ꝑte valentis effice

re oĩa. ⁊ animos immutabiles mutabiles facere.magis
VWro er pte inique voluntatis ſe voluntarie depꝛauatis.

Eſt igit diabolus pꝛeter carnẽ: ſed ↄtra ſeipᷣm et hoĩm
ſpiritũ et hoĩm carnẽ. Eſt dialbolus ſpiritus hominis in
carne.cũ carne.ad carnẽ. ꝓpt᷑ carnẽ. ſed nõ de carne aut

excarne. Sola enĩ caro embꝛionatica wel abſq; imperio

rõnis atq; examinis: mhil impuritatis ſeu imq̃tatis ad
mittit. Eſt dialolus nõ electus ſed repꝛobat? a deo. Si
gnanter nota verba irrepꝛehen ſibilia ſaluatoꝛis. Mõne

ego vos duodecim elegi. Ego vos hoĩes nõ dialvlos/ et

ſi peccatoꝛes.nõ tamẽ obſtinatos. Duodecim elegi:ad
opus miniſterij qð ab eterno pꝛeuidi. Etonus exvobis

diabolus eſt. Mõ elegi ſed eſt:nõ ex me ſed a ſeipo ꝙ ma⸗
lus eſt. A deo patre homo creatus a me vt bonus eſſet.
vt apls eſſet cũ multis electus:ab ipᷣo vero eſt dialbolus
factus. Sed qui ſunt in carne diaboli:quoꝝ iudas pꝛi⸗
mus a chꝛiſto in hoĩbus in voce nõ aute in re nomẽ ac⸗
cepit.Hi ſunt qui oẽm naturaliſ ingenij acuitatẽ ad peſ
ſima oꝛdinauerũt.nõ doꝛmientes quiete niſi mala pᷣui⸗
ſa pficiant.et niſi damna inferãt innocentibi nõ quie/
ſcunt:qui ad oĩm deceptionẽ intendũt.fidẽ nemini ſer⸗
uant.charitatẽ deſtruũt.cõcoꝛdiã frangũt.pacẽ interi⸗
munt.iuſte cõuerſationis vitã cõfundunt:infruniti aio
lapſi verbo.moꝛibo nõ modeſti. pᷣſumptoꝛes in diuina.
humana ſcelerata lege tractantes:nemini ſe collidãtes
ad bonũ.ad malũ vero quouſq; ꝑficiat᷑ efficiuntur fideliſ
ſimi cõplices.HNi deſtruũt omne obedientie iugũ:irre ·
ducibiles facti ad tramitẽ vritatis. Minis nõ cedunt.
ꝓmiſſis nõ credunt.toꝛturas nõ metuũt.et derident pe
narum quaſlibet queſtiones:depꝛauationẽ habent in ab
ditis.inſidias in occultis.nihil rectũ.nihil iuſtum eſt re
perire in eis.et oĩs iniquitatis ſunt valcula.cõtumaces
ꝓterui.obſtinati diuinoꝛũ appetitoꝛes ex faſtu. Hi no/⸗
uas adinuentões faciũt in pꝑeccatis:oĩm que pñt malo⸗
rum initia ⁊ venenata capita exiſtentia. Hi wlut fulmẽ
ſine retentione ferunt᷑ in malũ.et velut flumen impetu
deſluens rapiunt᷑ ad nephas:qð nec obſtaculũ patit᷑et

intumeſcẽedo poſitũ ſuꝑgredit᷑᷑f bicem. aut rumpit aut

trahit aut aliunde captat cõpendia defluendi.Hi magiſ
accendunt᷑ cum ꝓhibentur.et ex unpedimẽto auidchoꝛes
reddunt᷑ ad crimen:nec alioꝝ ſociant᷑ penis.et ꝓ argen⸗
to exponũt exicio atq; cõmertio iuſtũ:ſic iudas diabolus
expoſuit dñm ieſum chꝛiſtum. Ad hanc ſententiã pti
nere videtur.id quod infra etiam cõtra iudeos ſaluatoꝛ
iniecit dicẽs Vos ex patre diabolo eſus:et deſideria pa
tris veſtri vultis facere. Alle homicida erat ab initio et
in veritate nõ ſtetit:quia non eſt veritas in eo. um lo
quitur mendaeium loquitur a ſeipo:quia mendax eſt
pater eius Id ſcire nos animat iſta ſentẽtia: quis dia⸗
lus.qui miij eius. Sed qualis pater tales filij.nõ na⸗
tura quã in creatione ſuſceperunt:ſed ꝑuerſa voluntate
qua homines demones imitantur. Dialbolus iniquita⸗
tis eſt nomen.nõ create nature aut impoſitõnisa deo.
Non deus pater inveteriſteſtamento.aut chꝛiſtus in no
uo dialolicũ nomen impoſuit:ſed ſpiritũ incoꝛpoꝛeũ et
hominẽ anima et coꝛpoꝛe factum.quod per iniquitateʒ
a ſeipis facti erant his nominibus appellauit. Idcirco
ſcõm iniquitatẽ quã cõmiſerunt.nõ icom naturã quaʒ
in creatione ſuſceperũt:patrem diabolum et eius ſilios
ptractemus. Dialvlus eſt qui nullo ſuggerẽte peccauit
et rebellauit deo Giliusvero eius qui ad ſimilia ſe aptat
Poſſunt enim homines etiam diabulici ſine alteri ſug
geſtione peccare: ſicut et ipſe ſine alterius ſuggeſtione
peccauit.quanquam pꝛimi parentes eius ſuggeſtio⸗
ne peccauerint. Qui etiam potuiſſent ſine ſua ſuggeſti⸗
one peccare ſicut diaboli peccauerũt. Non enim melio⸗
ris cõditionis facti ſunt parentes pꝛimi: qᷓ; ſpiritus in⸗
coꝛpoꝛei ſeu ſeperate ſubſtantie. Quod cõtra iob allega
bat eliphas tlmanites.volens nõ eſſe iuſtum.ſed ne⸗
ceſſario ipſum cõſtituere peccatoꝛẽ dicens. Nunquid ho
mo cõparatione dei iuſtiſicabitur.aut factoꝛe ſuo purioꝛ
erit vir. Ecce qui ſeruiunt ei non ſunt ſtabiles.et in an⸗
gelis eius repperit pꝛauitatem.quãto magis qui habi /
tant domos luteas.et terrenum habent fundamentũ.
conſumuntur velut atinea. Vt omnmo aſſerere velit: ſi
eut peccauerũt angeli.poſſt hoĩes nullo ſuggerẽte pec
care.ꝓinde hac imitata damnatõe mlti filij ſũt dialbvli.

— — — —

A
io
1.
16
iſ
17
t.

v
e
6
ino⸗
1h
lni
N
ie
aut
oi
pes
n/
Dti
f
R
0
m
eſta
3d
Pön
ute
vita⸗
do.
inno
eiͦe
tnte
inco
ſ
ios
lit
tat
ſug
vone
ſio/
eſti
elo⸗
lenn
ine/
6n
tio⸗
ſant
abi
gtll
itſ
N⸗

Diabolus appetiuit quod ſibi nullo iure competere po⸗

terat:ñilus eius qui appetit nõ competẽtia ſibi: Unde

multi faſcinati non cognoſcẽtes ſeipos.vltra ſeipos in
apetitibo ſe ꝓptendunt. Dialvlus appetitoꝛ fuit impoſ⸗

ſibiliũ:ĩpoſſibile peny erat angelũ altiſſimo coeqri. GFili

us eius eſt qui pᷣter poſitã legem pꝛeſumit. Odiuit dia
lvlus deũuᷣ cui adequari nõ poterat:filius eius etiã odio
fertur in um. Homicida erat diabolus ſuiipᷣius:qui
ſe occidit dum contra dñm ſuꝑbiuit. Moꝛs eni eſt ſe⸗
paratio a eo:qꝛ vnio cum deo tota erat ipᷣius vita.Nã
cuius natura creata eſt in bta vita eſſe cum deo:ſepatio

ab ipſo moꝛteʒ eternã oꝑatur penitus ſine moꝛte.Ho⸗

micida erat videlicet ſui:ſed ab initio nõ a pꝛincipio qð
om̃ia pꝛincipiat atq; facit:ſed ab initio introducte iniq̃⸗
tatis.Eſt eni initium boni qð deus eſt. in omni genere
cauſe:initiũ mali qð diaboꝰ ẽ. Homicida erat ab initio
ſuiipᷣꝰ:et ipᷣe initiauit moꝛtẽ in parentibo pꝛimis:vnde
ſecuta eſt in naſcentib ceteris. Sapiẽtia dicit. Ynui⸗

ia diaboli moꝛs intrauit in oꝛbem terrax. ante quẽ nul
lus peccatoꝛ aut homicida inuentus eſt qui moꝛtẽ initi

auit in ſe atq; in humano genere. Filij eius ſunt qii ne
mine inſtigate ſeipos dederũt pᷣcipitio peccatoꝝ.aduer⸗

ſus ſeipos facti atrociſſimi homicide.vt in illam deueni
ant moꝛtẽ quã nuncupamꝰ? eternã. Filij eius ſunt qui

aduerſus ꝓximos ſtimulantur acuto gelo inuidie.vt in

illam miſeriã velint om̃es deuenire qua ipᷣi vetinẽtur.
aut carere bonis quibo ipſi caruerũt:aut qui de alioꝛum

felicitate toꝛquentur. Dialvlus in veritate non ſtetit.
Ofiia in veritate fecit altiſſimus. Nihil etenĩ fecit in
ſuo oꝑe ſimulatũ:et om̃e quod eſt verũ:a veritate verũ
eſt. A veritate ergo angelus ſuam eſſentiã habuit: qui
etiã in veritate in eternitate beatiſicandus erat. Et ve⸗
ritatem cognitõis acceꝑat:vt a quo creatus.cũ quo cre
atus.de quo creatus.ad quid creatus.in qua excellẽtia

creatus eſſet om̃ino pꝛenoſſet. Sed nõ ſtetit in verita
te ꝓmiſſi:neq; cognitõis accepte. Mentita vero eſt ini
quitas ſibi.nec ſtetit in veritate:qua ipᷣe altiſſimo.rõe

qua creatoꝛ eum fecit.et qua ipᷣe creatus tenebatur ſta⸗
re ſubiectuſ.Pꝛoinde veritas nõ eſt in eo:ſp eni om̃es

fallere tentant. Qui nõ manet in veritate qua creatus

eſt atq; renatus:filius eſt dialvli. Dialolus mendaciuʒ
er ꝓpꝛijs loquitur nõ aliunde compat:nec ab alio vt mẽ
tiretur accepit. Suũ ꝓpꝛium fuit ſibi mentiri.ſeipſuʒ

fallere:ſuũ ꝓpꝛiuʒ eſt alijs nocere atq; decipe. Nemo eũ

compulit aut cõpellit ad malũ:nullus ſibi nequiciã per
ſuaſit. In his ſimilis factus merito dicitur filius dia⸗
li. Ipe mendax eſt et pt᷑ eius. NPater pꝛimo generãs

mendaciũ dialplus eſt. Ante ipᷣm mendaciũ non eſt in

uentũ:qꝛ pꝛimus mendax eſſe cẽſetur cuius filiatio nõ
tranſductõe ſed imitatõne ꝑpagitur. P aοnde dictũů eſt
iudeis qꝗꝛ rolebant chꝛiſtũ interſicere:ob hoc appellãtur
filij dialvli bonncide. Elere filij ſunt diaboli qui aliquẽ

ſine cauſa ſeu innocentẽ moꝛte vel damno aliquo perſe

quũtur:et deſideria diaboli volebant pficere. Sitit enĩ
dialolus ſanguinẽ innocentũ:nec curat diabolus vt qͥs

coꝛpaliter ledat:ſed vt ledentem iniuſte poſſideat.

eſiderat ipe in om̃ibus nobis.vt his culpis auerta⸗
mur a dño.quibo ipᷣe aduerſarius ſact eſt auerſus: vt
pPditis lucidis ſedibus cum ipᷣo tetros cruciatus et pe⸗

nalitates habeamus. Vle igitur pficientibo dialoli deſi⸗
deria. SGed qm̃ hec damnata filiatio.ſolum.nõ genera⸗

tõe tranſductiua pagitur ſed imitatõne puerſa imitari

Wro nõ poſſumus in ſuis moꝛibb quempiã. in quibus

ope aut wolũtate aut verbo aliquid feciſſe neſcimus. Et

pecctes ofies filij dialoli appellantur. Ipe aũt nunq;
in ſe deliquit in gula pecuniã nunq; appetijt. actualẽ li⸗

d

ct contta vicia ſermonibus do. ſalugto.

inuidi et iracundi:et malis ſpualibus om̃es pleni. Sʒ
vVre appellatur ſilius qui in vnis aut malis alterius de
ſideriu implet. Efficũtur qui boni ſunt ſilij fiinj cei· cũ
eius voluntatẽ pficiũt. etiã ſi eius in hig ꝗᷓ fecit nõ mui⸗

idinem ignoꝛauit omnino.et ſi quid eſt vicij actulis:

Süt eni immateriales ⁊ incõpoſiti. Supbi vero ſunt

—

tantur. Dicũtur et repꝛobi diabvli filij ſi deſideriñ eius
pficiũt.qdð nihil aliud eſt niſi vt mala ſciamus que ipi

fecerũt:aut que natura ꝓhibente facere nequiuerunt a
nobis vero materialibo ↄpoſitis fieri poſcũt. Hac da

mnatam filiatõem qui legis ofſino deuata.
Capitulum. XXXII.
Oniũ vero malox cauſa nõ credere in inſi/

o delibus eſt. de quo ſaluatoz iudeos incredu/

los arguit dices.. Si eni nõ credideritis qꝛ
ego ſum:moꝛiemini in peccato vrĩ=o! Sʒ ad

iudeos nõ eſt nobis ſermo. Etiam ad malos credulos
uina cõuertitur. Oꝛ ſi om̃ia que

chꝛiſtianos ſentẽtia diuina cõt r. Oꝛ ſi omia qi
ſancta mater eccleſia credenda ſuſcepit nõ indubitater

credũtur:qui nõ credũt.in peccato incredulitatis moꝛi
untur.Mõ ꝙ hec incredulitas de nouo ſit cauſa moꝛtis

qua ſepatur coꝛpus ab aĩa:ſ̊ cauſa eterne moꝛtis.qua
in damnatõe cõſtituitur aĩa:et coꝛpus ponitur in gehẽ
na. Ypa vero credulitas nos reducit ad vitã: a qua pri
mus homo nõ credẽdo ceciderat.Dictũ fuit pꝛimis pa
rentibus:quacũq; hoꝛa nõ credendo mandatuʒ tranſ⸗
greſſi fueritis moꝛte moꝛiemim. Zũc vero dicebatur
iudeis:niſi credideritis in pcco vtᷣo moꝛiemini.Nũc ve
ro dicit᷑ chꝛiſtianis:ſi in aliquo heſitaueritis nunq; ſal⸗
uabimini.Ac ꝑ hoc nõ ad pᷣuaricatõʒ ſalutis fidei aſſcri
bitur.qm̃ a demone miſſa t entatio:ſed cũ ſubiecta debʒ
eſſe fidei dubitat hoĩs ratio:et ſua inueſtigatõne conat
inſpicere qð nequiuit vllatenus abſq; fide. Nam nõ in

credulus ſolũ moꝛitur in peccato incredulitatis: ſed in

alijs que cõmiſit Quia nõ recedit a malis. nec ſacra⸗

metis ſe abluit.qui ex peccatis nõ credit tradi gebẽnali
bus flãmis:mec pagit bona qui pᷣmia nõ credit eterna.
Nam abꝛahõ credidit deo et reputatũ eſt ei ad iuſticiaz
ſoõnoꝝ ſq; moꝛu.vt ſicit credidit ſic in konoꝝ moꝛuũ iuſi
cia vitit. Caucat vnuſquiſq; peccatũ incredulitatis aut
ltatõis. Et incredulitas veritatis arguit hoĩez ex deo

nõ eſſe.Qui aũt ex deo non eſt:factus eſt extra vitã. Et

impoſſibile fit om̃ino beatũ fieri atq; dirigi ſanctis mo⸗-
ribꝰ:qui veritati nõ pꝛeſtauit aſſenſum. Subintulit ſa
ne ſaluatoꝛ.. Si veritatẽ dico:quare nõ credit mihi

SZi dicẽti veritatẽ nõ creditur:nemini niſi ad piculum
dabitur ſides. Ipa eni eſt qua omes amant rõe vtẽtes
et om̃es veritatẽ inquirũt.Etiã puerſi qui alios ſalle⸗

re volunt.ſalli nolunt.et ſi falſus verũ querit amicũ.ſi

adulter.eaſtam ⁊ verã querit vxoꝛẽ.etiã ipᷣa virũ.ſi fal⸗
ſam pecuniã poꝛrigit verꝗ recipe querit Nemo eſt enim
qui q;uis fallat ꝙ veritatẽ nõ querat.Nec in eoꝙ fallit
diligit falſitatẽ: ſed veritatẽ aliam in cõmodo qð inqui
rit:aut illam veritatẽ qua verũ eſt ꝙ fallere nouit.Et

ſi iniqui diligũt veritatẽ:qui boni ſunt ipam aĩo et mo⸗

ribo inſectãtur. Apſa eſt qua conſiſtũt oia. Ipᷣa copulat
amicos et in omibo federa:qua depulſa.nec amicitie ne
qᷓ; federa vlla manẽt.MHanc inuocat indoctus et ſapiẽs
dñs et ſeruꝰ.nobilis et ignobilis.diues et pauꝑ.ſanus
et infrmus.pegrinus et ciuis.Hanc querit innocens.
hanc querit eractus iniuſte.ad bãc ſuſpirat qui iacet in
valle miſerie. Scuto huius falſo inculpatus ſe appetit
ꝓptegi. Vnde in eſdra legitur de illis tribꝰ qui pbleuma

ta poſuerũt:ꝙ ille obtinuit qui pᷣtulit om̃ibus veritatẽ.

Ait emi. Iniquũ eſt vinũ.iniquus eſt rex.inique ſunt
mulieres.iniqui omes filij hoim. et iniqua oĩa illoꝛum

Liber octauus

opera.et non eſt in ipſis veritas.et in ſua iniquitate peri
bunt:et veritas manet et inualeſcet ineternuʒ: et viuit
et obtinet in ſecula ſeculoꝝ. Mec eſt apud den accipe ꝑ⸗
ſonas. neq; diuitias: ſed que iuſta facit ommby imuſtis
et maligms:et omes benignãtur in opib⸗ eius. Et non
eſt in iudicio eius iniquũ.ſed foꝛtitudo et regnu et po⸗
teſtas et maieſtas oim euoꝛum:bñdictus dns deus ve
ritatis. Ged que veritas eſt iſta: qu chꝛiſtus loquntur
et nõ creditur. Quicquid chꝛiſtus d cit veritas eſtimo
ipᷣe chꝛiſtus eſt veritas. Eleritas miſi veritatẽ loqui no
Pt. Eit ne aliqua ſpecialis aut ſingularis veritas:quam
cheiſtus oquatur et non credatur. Eſt ſane veritas ad
quã chꝛiſtus er his verbis credendu inuitat: que ſi non
credatur cõquerit᷑. Eſt humanatio eius. abdicatio quã
pꝛedicat a terrenis. cogmitio falſitatis in mudo latetis
eſt ſupna in carne huͦiliter pmulgata dvoctrina. que p fi⸗/
dem coꝛda hoĩm purgat. in terris diſponit aptos celeſti
bus moꝛes:pꝛeſtauit viã ad ſuꝑnum regnũ.et a demo/⸗
num imperio liberat ſupbvꝛum. Hanc qui nõ credit: fal
lacibus demonibo perpetuo ſe cõſtringit. HNanc veritatẽ
nõ credere aut audire: hoĩem ex deo nõ eſſe demonſtrat
Eregere et audire: aſſerit er deo eſſe Tlide igitur quid
adiecit. Qui eſt er deo: verba dei audit. Dꝛopterea ros
nõ auditis: q; ex deo nõ eſtis.! Vlerba dei writas ſunt.
g': pꝛincipi verloꝝ dei veritas: etiã mediũ et finis ver/
wꝛunm dei veritas eſt. Loquebatur deus in hoie: imo de
us homo. nõ homo purus Tlerba igitur dei erat. quare
euangelij excellentiã agnoſcamus: diuinu eſt euangeli
um nõ humanũ. Sed qui eſt ex veo: verba dei que ve⸗
ritas eſt. que faciũt euangeliũ audit. Mõ homo cõdidit
euangeliũ:qᷓuis lingua hũana verba ꝓtulerit:ſed deus
eternus homo in tpe. Sed concutit coꝛ quod dicitur.
Qui eſt ex deo: verba dei audit. Quid aũt eſt qð ex qo
creatũ non ſit quis ex dei ſeu de eſſentia dei nõ ſit. Ni⸗
hil. Omnia eni ꝑ ipᷣm facta ſunt:et ſine ipo factũ eſt ni
pil. Sed dupliciter ex deo creatura ronalis eſt. ſcʒ crea
tione et wolũtate. Creatõe ofies ſumus:xolũtate id eſt
xoluntatis cõfoꝛmitate ſoli ſunt.qui renouatur in no/⸗
uitate vite. neq; huic ſeculo coufoꝛmantur. Dialvlus
vult om̃es huic ſeculo cõfoꝛmari:deus vult omnes ab
toc ſeculo abdicari. Qui vero huic ſeculo confoꝛmant᷑
er dialbolo ꝑ imitatõem et deſiderij ſui factõnem ſunt.
Ex deo nõ ſunt: ꝓpterea verba vei nõ audiũt que verita
tem loquuntur et diſcooperiũt falſitatẽ. Quicquid enĩ
cogitari aut dici pt. aut habet aliquã entitate. tam diu
verũ eſt aut falſum nõ eſt.quouſq; alia fulgentioꝛi veri
tate atq; certiſſima refellatur. Nec apparet falſitas niſi
veritas illuceſcat:nõ cognoſcebatur peccati falſitas ni⸗
ſi legis veritas illuxiſſet. Neſcitur moꝛs niſi p vitam:
neſcitur nigredo niſi ꝑ albedinẽ.neſeitur obſcuritas ni⸗
ſi ꝑ lucẽ.neſcitur amaruʒ niſi ꝑ dulce. Ignoꝛãtur mul⸗
ta:miſi appoſitio cõtrarij affuiſſet. Vgnoꝛabatur amoe
mũdi quantũ haberet ꝑiculi.et in quos terminos trãſ/
fretaſſet ſua vana dulcedo.niſi deus homo mundi cõdi

toꝛ mundiq; redemptoꝛ. cõtra eũ doctrina vera ⁊ moꝛi

bus clariſſimis intonaſſet.Quã veritatẽ mundi dulce
dinem repꝛimentẽ.falſitatẽ occultiſſimã detegentẽ aĩo
ferentẽ ſurſum humiles atq; indubios auditoꝛes: diui
na verba dulcioꝛa ſuꝑ melterrene delectatõis et carna
lis amnenitatis.et ſup fauũ omnis eloquẽtie atq; ſcien⸗

tie naturalis:qui ex diawlo pimitationẽ nõ ex o ſunt

aulire ſen eredere antenolert gamlar wwin picu⸗
la in chꝛiſtiamis moꝛibo quos tractamus in duobo ma⸗

xime ſolent ꝓuenire.aut cum pꝑ ignoꝛantiã latet neceſ⸗

ſaria veritas:aut cũ patefacta tannie Pmiſa ſi

ignoꝛãtia eſt inuincibilis parum aut nihij ledit:ſi vero

7

De viciis

õ

yincibilis et non vincitur. ledit vt nitnumeRcdiſ

cum ꝑfuſo lumine veritatis quid agendũ aut deuitan/
dum eſt poſſumꝰ intueri.et nõ agimus aut deuitamus
tanto ledit acrius ⁊ toꝛquet.quanto qð agendũ aut de
uitandũ eſt.clarius lucet.Nuua in hac vmbꝛoſa vita de

gentibus remanet excuſatio: cũ veritatis illuxerit clari
tas in vita ieſu. in tono diuine vocis. in ꝑabolis ſignis

–„RN

atq; miraculis. Cui veritati tam innumerabilis teſti⸗
moniũ dedit ꝑ moꝛtẽ et ſanguinẽ multitudo ſanctoꝛuʒ
hoĩm et muherũ.iuuenũ atq; ſenum ac moꝛe animali⸗
um ꝝꝑ deſerta viuentiũ:que ſi ſuꝑuiueret in carne.omi⸗
bus alijs viuẽtibus equaretur.ac toti mundo doctrina
vita.moꝛibo.foꝛtitudine coꝛpali potentia ſi cõtenderet
in omi certammis genere. ſi expediret inſerret omnino
conflictũ. Ele incredulis veritati et diuinis eloquijs:
qm qui veritati nõ credit.et verba dei nõ audit ⁊ ꝑfiĩcit
rveẽ iocunditatis nõ audiet: et maledictõem ſuſcipiet

niacum:eoꝛũ depꝛauataʒ mentem inſinuat. Depꝛaua⸗
ta enĩ mens eſt.que bonũ malum dicit.lucẽ appellat te
nebꝛas.ſanctitatẽ turpitudinẽ.iuſticiã iniquitatẽ.verũ
falſum. ſeruum dei amicũ diaboli. catholicu verum: he⸗
reticum.pium impiũ dicit.et ſemꝑ ad peioꝛa cogitanda
inclinat animũ.et ad maioꝛẽ iniuriam cõuertit et lin⸗

cum fſilijs falſitatis autem eum vocauerunt demo

guam/Eſt quodda hoim malum.qꝙ vbi rone ſuceum⸗
bunt ad violentiã ſe conuertũt.et cum nõ habeãt qð
in veritate reſpondeant.perſequendo alios ſe tuentur.
Studentq; viribo a ſins cõſpectibus abolere. quẽ ver⸗
bis iuſtis et rõnabilibo nõ pnt conuincere. Hinc iudei
cum chꝛiſtũ rõne cõfutare nõ poſſent.duriciã et ꝓter/⸗
uiam coꝛdis oꝑibus oſtendẽtes.ad lapides ſe conuer/
tunt.et volunt obruere lapidibo.cui veris ſermonibus
repugnare nõ poſſunt. Et impatiẽtia mẽtis oſtenditur

in auditõe veritatis. cũ chꝛiſtũ lapidare crudeliter ten/

tant. In falſitate appetit remanere. qui ꝑſequitur veri
Amtacr Kllte

tatẽ.Ni enim ſunt qui vellet legem dei puertere.atq;
ipam ad eoꝝ voluntatẽ in flectere. Delectãtur placitis
ſed nõ veris.obliquis nõ rectis.humanitatẽ dilexerũt
non ſanctitatẽ.De quibo eſaias dicit. Populus ad ira
cundiã ꝓuocans eſt et ñlij mendaces ſnilij nolẽtes audi
re legẽ dei. Qui dicũt videntibo nolite videre.et aſpici:
entibus nolite aſpicere ea q̃ recta ſunt.Loquimini no⸗
bis placẽtia.videte nobis erroꝛẽ:auferte a me viam et
eclinate a me ſemitam.ceſſet a facie nta ſanctus iſrael.
Vnde in chꝛiſtũ intantũ exarſerunt iudei.vt ipe ceſſa⸗

.

„

5

4

—

.

ret᷑ a facie eoꝑ et abſconderet ſe ab eis. um eni veri/

tas ab hominib nõ diligitur abſconditur. et cũ queri⸗
tur poſimodũ plerũq; nõ inuenitur. Et qui cum eis in
coctoꝛibus atq; pꝛelatis ꝑſequitur lapidea duricia ver⸗

bum vite. directõe carebit in via. et in futuro ſeculo vi⸗/

ta beata. Mꝛeſumptoꝛes aũt qũq; in ſcientiã aut ve⸗
rum aut errant ꝙ ita nõ eſt ſicut pꝛeſumunt. aut ſi ita
eſt. eoꝛum peccatũ aggrauatur pamplius ſi offendũt.
Erroꝛ eſt. cũ quis ſe putat ſcire qð neſcit. Grauius pec⸗
cat qui ſcienter delinquit.nec minus peccat qui foꝛefa /⸗
cit contra illud qð ſe ſcire credit.etiam ſi neſcit. Reccat
om̃ino in deũ et in aiam ſuam.qui facit cõtra illam quã
credit habere ſcientiã.etiã ſi eſſet erroneũ quod crede⸗
ret verũ.cum cõmittere credat et velit oino peccatũ
quouſq; tñ pateat verum. Nam ſi quis omnino crede⸗
ret. atq; ſe om̃ino ſcire pꝛeſumeret. ꝙ carnẽ ſuillam cõ⸗
medere ꝑ legem eſſet peccatũ moꝛtale. nec vt crederet
ita eſſet. peccaret tñ moꝛtaliter ſi contẽnens comede⸗
ret. Mon eni ſolũ ꝑ legem peccatũ oſtenſum culpa eſt ſi
cõmittitur. ſed etiã ſi bomo ꝑtinaciter cõmittit qð non
eſt peccatũ dum firmiter qð agit credat eſſe peccatum.

—.—

—

une:
dir
loer

ua
Ntde
wri
Rle
lanc
tln,

ſtcs
n⸗
eer
uce
Pter
nuer/
lbus
Ritur
ten⸗,
twe
ns
ſlt
n
udi
Hn
o//
net
e
ſar
eni
ſed
nn
in
i
et
t
h
1/
ei
ſe
e
4

tunn

ct contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

ſinc ſaluatoꝛ poſt diſceptationem ceci nati ⁊ curati cũ
eum reinueniſſet dixit.. In iudiciũ ego in hunc mun⸗
dum veni vt qui nõ vident videãt:et qui vident ceci
fiant. Quidã vero ex phariſeis dixerũt ei. Nunquid et
nos cec ſumus.Dixit eis ieſus. Oi ceci eſſetis nõ ha⸗
beretis peccatũ.nunc aũt dicitis qꝛ videmus peccatum
vtᷣm manet. Dare ſaluatoꝛ lumẽ ſidei venerat his q̃
pꝑ lumẽ naturale aut legis vera bona videre nullo mo⸗
do credebat.et ſe mhil ſcire putabãt.in valle ignoꝛtie
ſe moꝛari cernẽtes.Lumen auferre venerat et aliud nõ
confecre:his qui ꝑ legẽ aut ꝑ acuitatẽ ꝓpꝛij intellectus
et naturalis luminis ſe credebãt in mundi tenebꝛis lu
minoſos.Peſſima res eſt erroꝛ:ſed peioꝛ eſt pᷣſumptio
aut ſimulatio ſapietie. Mala eſt ignoꝛãtia ſed peius ſe
credere ⁊ nõ habere ſcientiã. VIñ ſaluatoꝛ dicit. Si ce
ci eſſetis peccatũ nõ haberetis. Si om̃ino quis ſe cre
deret ignoꝛantẽ ⁊ eſſet qð crederetur.leuigaretur imo
leuaretur qð ſcientibo eſſʒ peccatũ.Nam aut a toto aut
a pte ſaltẽ ignoꝛãtia liberat.quẽ ſciẽtia certa ex toto cõ/
demnat.l: Nuncaũt qꝛ dicitis quia videmus:peccatuʒ
vrm manet. Mõ aſſeruit dñs ſaluatoꝛ ꝙ viderẽt ſcʒ vt
verã ſcientiã haberent:ſed dixit ad eoꝝ opinionẽ verba
conuertẽs.dicitis qꝛ videmus.hoc eſt.creditis vos vi⸗
dere:ſicut ſupꝛadictũ legitur Credere ſe ſcire etia ſi ab
ſit ipa ſciẽtia.culpa cõmittitur · ſi cõtra ſcientid que cre
ditur agitur. Ex hoc ſubiũgitur:peccatum vfm manet:
Pꝛoinde peccatũ qð cõmittitur contra ſcientiã certaʒ.

eſt malũ:contra creditã etiã ſi nõ veram.nõ minus eſt

malũ. Cum aũt claret veritas.erronea credulitas tol/
litur.non tñ ſic ꝙ malũ in illa cõmiſſum non fuerit an

te peccatũ:;uis poſſit pemtẽtia coꝛdis dilui.atq; bñfi/⸗
cio ſacramẽti.Ac ꝑ hoc qui ſcit legẽ veritatis atq; iuſti⸗

cie ſi iam nõ ſecerint.peccato aſtringũtur ofino. Si
cõtra pꝛeſumptã ſcientiã et nõ verã fecerint:ſiliter ſub

iacent culpate nequicie. Om̃e nanq; qõ contra conſci⸗

entiam ex malicia determinata pagitur. aſſcribitur ad
peccatũ:etiã ſi de ſuo genere atq; de legis ꝓhibitõe pec⸗

catum nõ eſſet qð agitur. Pꝛeſumptio igitur ſciẽtie et

intellectus: velut letale mali eſt ommino cauenda. MHec
eñ induxit hereſes.et in eccleſia dei plurimas ſectas fe

cit. auertit hoĩeʒa ſimplicitate fidei atq; doctrine. Cre,

dere nõ ſinit iuſtis ſermonibꝰ atq; pijs.p contentõem
loqui aut rñũdere ſollicitat.ſubditũ aduerſus directoꝛẽ
in aĩo pdurit in litẽ:et ſepe ꝑ verbũ fecit diiudicare mã

datum. Pꝛeſumptio ſcietie intellectus expoſitões in
ſcriptura varias inquirit:et nõ intellectũ ſcripture.ſed
ſcripturã ſuo itellectui damnata temeritate coaptat.
Si deliquit qui ab hac inuoluitur tetra caligine in pᷣce
ptis ſiue ꝓmiſſis:ſtatim ſi arguitur. ad intellectũ vari/⸗

um ſe couertit. et aptata et pſumptuoſa expoſitõe atqd
imptinente ſe tuetur.ne deliquiſſe in aliquo iudicetur.
Et argutoꝛes appellat ſciolos: pfitens penitus ſolũ ve⸗
ritatis ſe ientiã ſe habere.atq; intellectui ſuo illuxiſſe de
ſuperis. Nec ſentit cũ alijs qð cõmuniter bene ſentitur
ſed ſingularẽ via m incedit ſciẽtie:que a ſimplicitate fi/
dei repꝛobatur. Crediderũt multi falſa credulitate

decepti.videre depꝛope arduiſſimas veritates:quoꝝ in⸗
tellectus ꝓpoꝛtionabatur ad illas velut oculus noctue
ad ſplendentẽ radiũ ſolis:aliqui p ceteris ſe videre.ali ⸗
qui ſingulariter ſe videre: quox oĩm certifſima eſt re/
pꝛobatio. Mam pꝛimi ceci ſunt velut ſomniates. qui
oĩa vident in luce atq; velut in claritate diei eis incede
re videbatur:expgifacti vero erant in medijs tenebꝛis
noctis iacebãt in cubiculis tetris. Alij equales hũñt.
Nemo enim alijs ita in aliqua virtute ſe pᷣferat.vt ſibi
nõ credat equalẽ:ſibi vnuſquiſq; pᷣt notus fieri:de alijs

rr. Dr. — 1 c&

wro certum non pᷣt ꝓpferre iudiciũ. Pꝛopꝛiam fecit cõ⸗

munẽ dñi lomitatẽ. aut nature cõe beneficiũ reduxit in
ppꝛiij: qui ſibi nõ credit equalẽ. Ct oĩno exceditur: qui
excedere om̃es credit. gra ſi
riter ſuꝑ terrã.vt nec ꝑ comꝑpatione fiunt ad alios: ſed

Tercij qui gradiũtur ſingula⸗

ſontibo omnibo deſiccatis in ſeips credt venã intelle/

ctcus et ſciẽtie abundare. Sed eoipo iſtoꝛũ eſt apta da⸗
mnatio: qui ſingularitate illius confundũt. de quoꝓphe

ta ante pdirerat. Singulariter ſum ego donec tranieã.
Nam qui ſe credit ſcripturax et veritatũ atq; virtutuʒ
claru intellectũ habere atq; ſcienti et contra fidei ſim⸗
plicitatẽ. ſpei certitudinẽ et moꝛes charitatis hũilime
inniſibiles atq; viſibiles ſenſerit. etad excuſandũ deli/
cta ſiue pcca excuſatões inuenerit.aut ſi ſcripture nõ ac
cipit intellectũ:ne decipiatur q? deceptus eſt. et neſcit
quo vadat:qꝛ tenebꝛe ignoꝛantie obcecauerunt oculos
eins Quãta mala hmòi pſumptio in malis ꝓp vtis in
veteri teſtamẽto fecerit: quãta in nouo in pſeudo phe⸗
tis.in ꝑuerſis hereticis:quata in cenobijs atz collegijs

quanta mala in auditoꝛibo et pplis vulgaribo ex pſum/

ptuoſis doctoꝛib et declamatoꝛib⸗ ſüt ſecuta: nullus q̃
ſacras las et ſanctoꝝ et geſtaruʒ rerum hiſtoꝛias legit
ignoꝛat/ Auot queſtiones vane et inutiles coꝛda ſim/
plicium ſubuerteteſ.quot diſceptatões in moꝛibo quot
opiniones atq; doctrinax noutates ntis tꝑibo infelici⸗
bus inſurrexerũt: de eis magis doloꝛ cogit me plangere
q́; narꝛare. Sed firma ſtetit ſtat et ſtabit ſententia ſal⸗
uatoꝛis. ꝙ in iudiciũ venit in mundũ.vt nõ vidẽtes
videant.et vidẽtes ceci fiant. et peccatũ inercuſabile
ſtatuitur pꝛeſumentiũ:ꝙ aut errent no inteluligẽdo ve⸗
rum:aut offendãt dum cõtra ↄſcientiã errones vel ve⸗
ram viuũt. Igitur qui legis hec mala deuita. Eos ve
ro qui ſcripturap ouile anunde q́ᷓ; ꝑ ꝓpꝛiũ et ab eterno
pꝛeoꝛdinatũ oſtiũ ingrediũtur.et qui cur et directõeʒ
ſuſcipiũt aĩax aliunde qᷓ; ꝑ pꝛedictũ oſtiũ in caulas dñi
cas aſcendentes: fures ſunt et latrones. Gures.qui pꝛe

ter dñi voluntatẽ furãtur imptinentẽ ſcientis ? voctri⸗

nam:et ſubripuiſſe auctoꝛitatẽ fraudibo extoꝛſiſſe ve

lut latrones queq; regimina gaudent:qui velut latro⸗
nes atq; fures in eternis ſuſpendãtur patibulis.ꝓ eo

—

nõ p oſtiũ huũilem aĩaꝝ ereptoꝛẽ atq; rectoꝛẽ.egenuʒ

et pauperẽ nõ terreno ſplendoꝛe fulgentẽ.vnigenitum

dei filin p nobis hoĩem factũ atq; p eius honoꝛe in ouile
dñicum intrauerũt:ſed aliunde ꝑ ſuꝑbiã atq; ſimoniã
fauoꝛẽq; hoĩm ad dominiũ nõ ad vtilitatẽ ipoꝑ.vt lu⸗
rentur pecuniã de gra ſpũſſancti.vnde debuerüt atz de
bent lucrari virtutẽ atq; iuſticiam.et aĩas ab erroꝛibus
fidei atq; vicioꝝ eripere:necnõ fulgere wlunt vᷣbi chꝛi⸗
ſtus deſpectus apparuit. et aſcendere ſuꝑbie equuʒ vbi
chꝛiſtus ſimplicẽ aſcendit aſellũ.et veſtib nõ moꝛibus
et vitã ſtipare delicijs. vbi chꝛiſtus aſperaʒ vitã tenuit.
Sed quivult hũanis fulgere ſplendoꝛbo vbi chꝛiſtus
pallidus vixit:nõ ingredietur in illã requiẽ vbi gloꝛio⸗
ſe reſedit. eternaliter cũ ſuis hũilibus reſidebit. Ad
eos vero ſignantius nt dirigitur ſermo.qui de chriſti
paupis patrimonio inclareſcũt. quoꝝ tanto grauioꝛ eſt
culpa crudelioꝛq; damnatio:quãto de obpꝛobrio chꝛiſti
et turpiſſima moꝛte.atq; de gra ſpũſſancti hũanam ve⸗
nantur glam nõ diuinã terrena ſectãtur cõmoda non
celeſtia.tꝑalia nõ eterna.et inſtrumẽta virtutũ ſubdi⸗
derũt imperio vicioꝝ:atq; illa que oꝛdinata ſunt ꝓ ſuꝑ⸗
no regno ad vſum regni coꝛruptibilis conuerterũt.d
damnatõem male vtentiũ ſpectat que chꝛiſti ſanguine
ſunt queſita:et que pꝛincipes mũdi hũili et pauꝑi chꝛi⸗
ſio in ſuis veris ſequacib et pontificib chꝛiſtiana fide
ſuſcepta huiliter obtulerũt. Necnon ad ipoꝝ iudicium
x 2

£. —

Liber octauus

ſunt martirum coꝛpa tirannoł conſecrata terroꝛe: pꝛo

quoꝝ honoꝛe tata ſancte mi eccleſie in diuerſis mudi
ptibus ſunt oblata. Pꝛoinde mercẽnarius paſioꝛ cupi

dus terrene mercedis.in celis eterna pꝛiuabitur.qꝛ ſub
ditam aĩam velut ouem lupox inuiſibiliũ reliquit picu
lo:ciᷣ adeptus fuerat qua auide querebat mercedẽ. Et
ſibiüpi in ↄſciẽtia eſt et ad dei iudiciũ teſtis.ꝙ qui ſeipmi
ꝓ eruendis aĩabus nõ exponit:m nõ dei wlũtas ĩ aiag
charitas.ſed cupiditas intromatũ pꝛouehit atq; facit.
Ad illam ſententiã quã de nõ audiẽdis verbis dei p/

tulimus qð ſequitur ptinet: ſed diſſertõe bꝛeuioꝛe atq;
alia diſſerendu. Sirerat eni ſupius. Qui er deo eſt wr
ba dei audit: ꝓpterea vos non auditis qꝛ ex deo nõ eſtis.
Mic eni hoc idem aliter inquitl Loquos vobis ⁊ nõ cre
ditis mi. Opa que ego faao teſtimoniũ perhibent de
me:ſj ws nõ creditis mihi.qꝛ no eſiis er ouibb meis.

Mira et hoerenda ſentẽtia:ſed infallibiter vera. Oues

ſtatuende ſunt a dextris ꝓ bñdictione ꝑpetua: hedia ſi⸗

miſtris R maledictõne eterna: ſed hic ↄpꝛehendũtur ex
ſaluatoꝛis ſentẽtia oues ⁊ oues. Oues chꝛiſti que audi
unt vocẽ eius:et oues que nõ audiunt wocẽ eius. Sed

ſolũ qð inexcuſabiliter pᷣtendit peccatum diſſeramus.

Oues quidẽ ſunt:ſed nõ oẽs chꝛiſti. Que ſunt chꝛiſti

chꝛiſtũ audiunt:que nõ ſunt chꝛiſti chꝛiſtũ nõ audiunt

nec ſequũtur. rimũ ſcom hanc ſententiã Weet fie⸗

ri oues chꝛiſtupoſtmoduʒ audire voce eius. Sed oues
chꝛiſti nõ ñunt niſi pꝛimo audiãt vnde fiant: ac per hoc
erit auditus vnde fiant oues:et erit auditus cum facte
fuerint oues. OPꝛimus ad fidem ptinet:ſecũdus ad mo
res atq; ſequel.lltũ eſt qð ad dicendũ ſe offert: reſe⸗
candũ magis wro eſt. Ged qui legit intelligat: fidelib⸗
nõ infidelibs loquoꝛ. Ofnes chꝛiſtiani ſumus nomine.
oueſq; vocemur. ſʒ ſunt vere oues que audiũt et credũt
atq; chriſtũ paſtoꝛẽ ꝓ poſſe ſequũtur. Sũt oues ſimu⸗
late que neutrũ facũt:qð qᷓ;uis chꝛiſtus dixerit de iude
is culpabilius hodie dicitur de ſimulatis vtiq; chꝛiſtia⸗
nis. Et inter cetera hoĩm vicia: ſimulatio pallid tenet
ſedem. Simulãt pellem ouinã:et manſuetudinẽ habe
re omnibo mentiutur:intrinſecus autẽ ſunt lupi rapa/
ces. Simulatio eſt oſtenſio falſa eopꝑ que aguntur aut
Diligũtur in aĩo:et eo execratioꝛ quo virtutẽ ipa menti⸗
tur.Malũ ꝑ exceſſum ꝓpe modũ ſe habet ad oĩa mala.
OMalũ eſt iniquitas:ſed peius eſt ſimulare iuſticiã. a
lum eſt inuidia:ſed peius eſt ſimulare amoꝛẽ. Malũ eſt

ſupbia:ſed peius eſt ſimulare humilitatẽ. Malũ eſt ina

nis gloꝛia:ſed peius eſt ipius ſimulare ↄtemptũ. Ma⸗
lum eſt iracũdia:ſed peius eſt patientiã ſimulaſſe. Ma⸗
lum eſt accidia:ſed peius eſt actio ſimulata. Malum eſt
auaricia.ſed peius eſt ſimulare diſperſionẽ vt ad ijciat.
Oalum eſt luxuria:ſed peius eſt ſimulatio caſtitatis qꝛ
ineuitabilius decipit. Malũ eſt gula:ſed peius eſt ſimu
latio abſtinẽtie. alũ eſt coꝛdis ariditas:ſed peius eſt
ſimulatas lachꝛymas emiſiſſe. Oalũ eſt temeritas:ſed
Nius eſt ſimulare timoꝛẽ. Malũ eſt impietaſ: ſed peius
eſt ſimulare pietatẽ. Malũ eſt erroꝛ:ſed peius eſt ſimu
lare ſcientiã. Malũ eſt ignauia:ſed peius eſt foꝛtitudinẽ
ſimulare. Malũ eſt viuere i ncõſulte atq; ſuis directõi⸗
bus agi:ſed peius eſt ſimulare velle conſiliu. et ſcom il⸗
lud ſe ſimulare moꝛalẽ. Malum eſt tenebꝛa intellectus

ſed peius eſt ipᷣm oſtendere pꝛeclarũ. Malũ eſt inſipiẽ⸗

tia:ſed peius ſapientiã ſimulaſſe. Malũ eſt ab oꝛõne re

cedere.aut nõ appꝛopinquare ad illã in veritate:ſʒ peius

eſt ſimulare. Halũ eſt ome viciũ: ſed peius eſt ſimula⸗
re virtutẽ. Dupliciter ſimulatoꝛ offendit: qꝛ ⁊ viciũ hʒ

ſimulatq; virtutẽ. Iniquus patens malus eſt ſibi: ſci⸗
entibus in cautela. Simulatoꝛ vt iniquus pmanet et

De viciis

deceptoꝛ:et quia non poteſt ſciri: nõ poteſt quouſq; ſu⸗
vicia pfecerit deuitari. Simulato: nõ ſolũ cum iniqui⸗
tate ſe mentitur habere virtutẽ. ſed viciũ ſepe virtutis
oenlamento cõpalliat. et ſi repꝛehendatur offendifſe. de⸗
lietum obſeruantiã. pꝛeuaricatõem regula · iniquitateʒ
iuſticia. peccata virtutẽ. ſimulata et audaci lingua ſe fe
ciſſe dicat. Simulatio eſt rerum turpiñ tegumentuz.
etoenamentũ inuiſibiliũ atq; incognitarũ feditatum.
Simulatio eſt exemplifcatio falſa verarũ ſ⸗ cripturax.
Que p ſimilitudinẽ dicũtur.nihil habent ꝓpꝛium. Leo
eni pictus aut ſimilitudinẽ habet ad verũ ꝓpꝛietatẽ ve
ro nullã. Simulatoꝛ ſimulachꝛũ eſt virtutis. Sim u⸗
lachꝛa tm̃ exterioꝛa membꝛa habent ſine officijs. Dicit
eni daud. Os habent et nõ loquẽtur. oculos habẽt et
non videbũt. guttur et nõ clamabũt. nares et nõ olfa⸗
ciunt. bꝛachia nihil poꝛtant:manus nõ tangunt. pedes
non ambulabũt. Simulatoꝛes vero ſimilitudinẽ quã
dam cum veraciby gerunt. ſed veritatẽ virtutũ deo pla
centium reliquerũt er aio. Sed dicit iob. Simulato⸗
res et callidi puocant iram dei. Merito iram dei pꝛouo
cat. qui ſe cum fal ſitate cõſtringit.nil ad verũ deducen
do iudiciũ. Mil aliud ſimulatio eſt. niſi fal ſitas oſtenſa
Virtutũ aut eſſe in eſſe qð longe penitus a vero eſt eſſe.
ſaias eni dicit. Stultus fatua loquetur. et coꝛ eius
facit iniquitatẽ vt pficiat ſimulatõeʒ. Qui loquitur fa,
tua ſtultus eſt. et ſtultus fatua loquitur. Et coꝛ eius fa

cit iniquitatẽ.quã facit vt ꝑficiat ſimulationẽ. Iniqui⸗

cas eni maxima eſt apud deum. ſimulationẽ ſacere. Ex
omnis iniquus a ceo maledicitur. Simulatoꝛ oꝛe ceœi
pit amicũ ſuum. Semp ſimulatoe ſe contegit verbis.
nec amico loquitur recta. decipit eũ oꝛe. oſtendens amo
rem quẽ non habet. offerens obſequiũ qð facere nõ in
tendit Dicit ſe gaudere de pſperis de quib dolet. de ad⸗

uerſis dolere de quibo gaudet in coꝛde. Pꝛofitetur ha⸗

bere diuina cariſmata. contrarioꝝ nempe poſſeſſoꝛ eri⸗
ſtens. Stupꝛum et inceſtũ cõmiſit amon. qui ſi mula⸗
uit languoꝛẽ.oppꝛimens vi ſoꝛoꝛem. Multi in ualitudi
nem ſimulant.vt ꝑficiant que valitudinẽ oſtendentes
nequiuiſſent om̃ino pficere. Impꝛobũ inuerecu ndũ
malũ eſt ſimnlatio.ſimulat enim bvna et coꝛpis mala.
Caueamus ſimulatõem falſitatis alumnam pfidam.
emulam impio veritatis.que velut hiſtrio actus ſimua
lat alienos.et tanqᷓ; pꝛeſagiatoꝛ oculos deipit intuen⸗
tium. Vbi aut de hypocriſi tractauimus. fere ſilia diſſe
ruimus. Elide igitur oues.ſed nõ oues veras. que chꝛi
ſtum nõ audiunt nec ſequũtur.qꝛ non ſunt oues eius.
Ergo qui legis xc mala deuita.
Capitulum. XXXIII.
Tecum palbolam ſeminãatis ꝑ ſemetipᷣm ſal/
e uatoꝛ exponeret.petroſos ſpinoſos et vioſos
appellauit nõ recipiẽtes aut retinẽtes regis
magnuni doctrina. vt in petroſis duros.in ſpi⸗
noſis auaros.in vioſis dialolo patulos iudicaret.Etiã
cicania diſcoꝛdie fidei et moꝛũ dixit eſſe malos.a vera
et ſanctiſſima fide et ab eius purgatis moꝛibi p impie⸗
tatem reſilientes. Caplin. XXXIIII.
Ertinet ad ſcelera deuitanda infauſtũ hero⸗
p Qdis conuiuiũ. vbi natiuitatis memoꝛia reco⸗/
litur.et quicquid eſt virtutis abijcitur.et qn
eſt ſceleratius quicquid eſt iniquitatis ade
mittitur. Nam cõuiuia eo damnantur.quo accuratius
carni ſeruitur.et vnius expenſe cõuiuij multoꝑ paupe⸗
rum eſſet vita. et liberalitatis poꝛta:que pietati et aliox
indigentie clanſa manet. vento vane gloꝛie apitur. Et
pateſiunt theſauri abſconditi aure boim populari. aui
clamanti miſero clauſi erant.et diuerfitas paratoꝛum.

it

pinatio vini diuerſa.loquacitas impoꝛtuna.verba ven
toſa. edendi rapacitas.bibendi ſuauitas.cõfeſſio nimia.
cõuiuia ſine pietate cõdemnat. Et ſaltatio puelle.actuſ
omino imꝑtinẽs chꝛiſtianis ꝓpter anfractuoſos inceſ⸗

ſus coꝛꝑis.et membꝛoꝝ motus diſtoꝛtos.et ꝓtenſio pe

ctoꝛis.ſupinatio ventris.excellentia ſupꝛa eſſe:puoca⸗

biles ad luxuriã actus. ſpectantium in coꝛde varietas.

inuentões ꝓ varijs ↄplacentijs. ficticij geſtus.ſaltatõʒ
accuſant.repꝛehendendã in hoibus damnandã in femi
nis:interdicendã penitus in puellis.Nec debent mem⸗
bꝛa chꝛiſtiana ſanguine chꝛiſti redempta ſaltatõibo de/
ſeruire.Nephandus vero herodis ⁊ herodiadis damna
tur inceſtus. Et ſi hoc in paganis arguit pꝛeco chꝛiſti:
qᷓ; crudeliter multabit inceſtuoſos diuina ſentẽtia chꝛi

ſtianoſ. Maioꝛ aũt his iniquitas adijcit᷑:ſi mulieris hu

ius impietas ſedula mente penſatur. Que maioꝛ iniqᷣ⸗
tas q nolle coꝛrigi:que maioꝛ ꝑuerſitas q; nolle repꝛe/⸗
hendi.Nam qui coꝛripientẽ ſe dura ceruice contemnit.
huic ex timplo veniet ꝑditio ſua.et eum ſanitas non ſe⸗

quetur. Nam ſi omnia peccatoꝝ genera cõflarentur in
vnũ coꝛã deo nolle coꝛrigi plus excedit.Nam cayn pᷣmo
nitus noluit coꝛrigi:pſiſtens incoꝛrectus fratricidiũ ꝑ

petrauit. Iterũa deo ad penitentiã inuitatus:ad coere⸗
ctionẽ ꝑ impenitentiã faccus eſt ↄtumax. Judas ſcha⸗
riothis ſignis et verbis amantiſſimis inductus a chꝛi⸗
ſto coꝛdis ſui et oim cognitoꝛe vt ſemetipᷣm coꝛrigeret
ꝑmanſit in malicia induratus:captato ſibi ad explendã
dominantẽ nequiciã tꝑe apto iudeis tradidit magiſtrũ.
Ad ꝑenitentiã male inflexum nõ ad coꝛrectõem erectũ
nõ ad chꝛiſtũ ſed ſuã inſelicitatẽ traxit ad laqueũ. Qð
ergo peccatũ magnũ ſiue puum.moꝛtale aut veniale:

p̃ht ſuſcipe veniã:ſi aia male agens coꝛrectõibus repꝛe

henſionib monitõibo pſuaſionibo ſactis ab hominibus
aut immiſſis ab angelis.aut a deo quomodolibet inſpi
ratis volũtate libera nõ conſentit. Mullũ vero peccatuʒ
tam immane coꝛã deo exiſtit. cui vcnia nõ donet᷑. ſi coꝛ⸗
rectio et penitẽtia ſubſequatur. Et plerũqʒ in obſtina⸗
tis animis agitur: vt nedũꝙ ſequat᷑ coꝛrectio aut coꝛre/⸗
ctoꝛ pacifice toleretur.ſʒ exardeſcat aĩa coꝛrepta in odiũ
vt coꝛripientẽ aboleri velit penitus ſuꝑ terrã.vt agat li
berius qð diſpoſuit nequius: Vnde eſaias de talibo re⸗
pꝛobis dicebat. Arguentẽ in poꝛta ſupplantabãt et de⸗
clinauerunt fruſtra a iuſto. Et paulo poſt dicit. Popu/⸗
lus ad iracun diã ꝓuocans eſtet filij mendaces:filij no

lentes audire legem. Qui dicũt videntibo nolite vide

re:et aſpicientibo nolite aſpicere nobis que recta ſunt.
Loquimini nobis placentia:videte nobis erroꝛes.Au⸗
ferte a me ſemitã. declinate a me viam ceſſet a facie no
ſtra ſanctus iſrael. Similiter ⁊ amos. Odio habuerũt
in poꝛta coꝛripientẽ: et loquentẽ pfecte abhoĩati ſunt.
Hec igitur herodyas mali huius veritatẽ pꝛo alijs tipũ
tenet.que iohanni arguta nõ acquieſcebat.nec herodeʒ
acquieſcere ipᷣa ſinebat:cui ex odio pcurauit necẽ.iam
a diabolo in aĩio prenecata. Sed ad crimẽ accreſcit hero⸗
dis iuramentũ incautũ:et pꝛouidẽtia nulla pꝛouiſum.
uramenti vero adimpletio:ad cximina plus augmẽ/
tat. Sed hic queſtio aĩm pulſat:ſi obligat incauta iura
tio. et ſi omne ꝓmiſſum detinet ad effectũ.Cui queſtio
ni pꝛout inſpirat deus.bꝛeuiter rñdeo: ꝙ om̃is iuratio
cõtra veritatẽ.contra iuſticiã.cõtra charitatẽ.cõtra ho⸗
neſtatem.cõtra publicos bonos moꝛes.contra manda⸗
ta dei nõ tenet. nec vt obſeruetur aſtringit. nec obligat
qð ꝓmittitur ſi rumpitur ꝗð iubetur: nec obligat pꝛi⸗
uatum ſi deſtruitur publicũ bonuʒ. Nec inepta iuratio

illaqueat vbi cõfunditur decoꝛ publice ac debite hone⸗

ſtatis:nec ſibimet homo tenetur ad fideʒ. Et pꝛoculdu⸗

ct conttia vicia ſermonibus do. ſaluato.

bio nemini ſeruãda eſt ſides vbi virtuti diuine acchꝛi⸗
ſtiane fidei derogatur. Mec expedit fieri ꝑ iuramentum
ab aliqua virtute receſſum:magis deoqᷓ ſibi. virtutib⸗
&& bominibo. diuinis legibꝰ q́; verbis. incaute ꝓlatis ſer
uanda eſt fides. Mec fides incaute aut impꝛouiſe aut
ronice aut inaniter pꝛomiſſa poſterioꝛ: paoꝛi et diui⸗
ne ſancte atq; iuſte aufert peiuilegiu firmitatis. Et vhi
charitas conflictũ recipit:eipas pꝛomiſſio deſtruit. Et
ꝑ quã regitur queq; ciuitas.et aſſidente ipa in entibus
entia ſuos terminos nõ excedũt.et inſerioꝛa ſupioꝛib⸗
oꝛdinãtur.et creatura deo in ſuſcepto eſſe ſupponit᷑ que

vocatur iuſticia:cum ſilet in apto aut in occulto clamat

iniquitas:nõ erit quodlibet firmũ pꝛomiſſum. ſi pꝛiui⸗
legium iuſticie in anquo abradatur. Et vbi veritas con

ſunditur pꝛomiſſio annullatur: qꝛ ventas nõ deſtruit

veritatẽ:ſed veritati falſitas aduerſat᷑. Et vbi ſubmit⸗
titur atq; cõfunditur veritas:qð iuratur aut pꝛomitti⸗
tur indubitãter eſt falſitas. Agat taliter iurans peniten
tiam de ſtulta coꝛdis deliberatõne aut verbi emiſſione:
ad exequendũ vero ſe obligari nõ credat. Remiſſius ſa⸗
ne fuiſſet herodi nõ interfeciſſe iophannẽqᷓ; obſeruare ꝓ
miſſionem. Nam ꝙ iurauit fuit ꝑ liberũ voluntatis ar⸗
bitrium ꝙ interfecit fuit contra diuinũ pꝛeceptũ. Nec
eum excuſat regalis auctoꝛitas.aut ptãs ab impatoꝛi⸗
bus collata romanis:ii quod nõ debiut fecit. Nec alios
mundi pꝛincipes et rectoꝛes a crimine defendit auctoꝛi
tas ꝓpꝛia.ſiue ab alijs ſuꝑioꝛibus rrogata:ſi qð non de
bent faciunt.Nam mũdi huiusimpatoꝛes reges pꝛin
cipes.iudices et rectoꝛes·oꝛdinarij aut legati· electi aut
vocati:eoipo aliquid pñt quo de iure poſſunt. Jura ve⸗

ro humana impatoꝝ et regum pꝛouinciaꝝ et ciuitatuʒ
et quoꝛumcũq; ipᷣa condentiũ:eoipo iura nõ ſunt.quo

a diuinis legibo et iuribus repꝛobatur Neq; fibimet de
relictus eſt ad regimẽ mundus.cui pꝛeſidet in ſuis legi
bus eius conditoꝛ deus:et ſi tacet nõ ſemꝑ tacebit.Et
ſi nõ mala fieri violentet pꝛohibet:certũ eſt ꝙ in poſte
rum puniet. Igitur mals ſi qua ab hominibo archotibo
fiunt.nõ credãtur fieri ꝑ legis diuine regula: ſed per de

pꝛauate arbitriũ voluntatis. Mec potẽtia rõnabiliter di
ci pt.ſi oꝑatur per qð damnari pᷣt.imo tpalis vocatur
infirmitas:ad quã ſequatur eterna penalitas. Perma⸗

xime igitur caueant mundi reges atq; rectoꝛes. ne au⸗

ctoꝛitate ꝓpꝛia cũ herode peſſimo interſiciat aut ledant

quomodolibet innocetes.quoꝝ cauſaʒ aſſumpſit deng
et pꝛo eis vltoꝛ eſt dñs.Et qꝛ omnis ptãs a dño deo eſt
Intantũ eſt.inquantũ ſub ſuis legiboſe tuetur. iudi⸗
cat et opatur.HNabes igitur malũ conuiuiũ.habes ince
ſtum. habes ſalticiũ.habes aim incoꝛrectũ.habes iura⸗
mentuʒ incautũ.habes homicidiũ.in iſta ropina. Ergo
qui legis hec mala deuita. Capim. XXXV.
VYqu idem in maſſam peccati ingreditur: cũ
s in ſide de dño quomodolibet dubitatur. Nã
paſtoꝛ eccleſie petrus nocturnis tꝑibo cum
alijs complicibꝛ marinos vertices naue ſul⸗
cans pꝛepedita cõtrarietate ventoꝝ.vidit ambulantem
dñm ſupꝛa mare marino nauigio nõ vtentẽ:quem cre/⸗
dens eſſe in fantaſma: ſimulcũ alijs timoꝛe pterritus
exclamauit. Sed vox dñi contra timoꝛẽ ad dandã ſecu
ritatem et ſeipᷣm declarandũ inſonuit dicẽs.. Habete
fiduciam:ego ſum:molite timere. Ad cuius ſonum pe
trus parumper confidẽs.petiuit ſignũ ſupꝛa naturam:
ſi dominus eſſet querens.! DZñe ſi tu es:iube me ad
te venire ſup aquas. Cui ait dñs. Veni. Et deſcen⸗

dens de naui.pgebat ad dñm ſupaquas. Et cõcuſſusa
validis ventis et in coꝛde diffiſus.coꝛpoꝛe mergi cepit.

Quẽ ſtatim dñs arguit dicens.:. Wodice fidei quare

Liber octauus

dubitaſti. ]. erito in fide dubius eſt a dño arguẽdus
SGegd omiſſis que in allegoꝛia ſententia decdlamet: que
in moꝛibo arguat aduertamus. Si dñs condidit. ſi fo/
uet.ſi redemit.ſi omnipotxes. ſi ſapies ⁊ bonus amatoꝛ

nt᷑ eſt. quare in piculis poſiti dubitamus.QAuare ſi pꝛo

bamur aut tentamur diffidimus: cum neminẽ deus in
aia et coꝛpe ad pꝑicula ſupꝛa id qð ſuſtinere pᷣt exponat.

Qui de vo in aliquo dubitat: aut ipᷣin eſtimat impotẽ

tem. aut inſipiente aut crudelẽ eſſe cõſiderat. aut amo⸗

rem quẽ ad nos infallibiliter habet nõ credit. aut woꝛmi
entem cogitat ſuꝑ nos oculũ inſopitũ.aut mendacẽ fa⸗

cit eum qui nos cuſtodire diſpoſuit:atq; in ſua ineffabi

li veritate ſpopondit. Igitur nõ caret peccato. ſed ne⸗
ſcio quanto.qui titubat de dño.in piculis:qo ex eo col/⸗
ligitur ꝙ a dño repꝛehenditur. Mihil eni niſi quod ad vi
cium ptinet dñs repꝛehendit. Similem ſententiam

alio expꝛeſſit in loco:qñ ipᷣm doꝛmientẽ in naui diſcipu⸗/

li ſui videntes ſe a fluctibo ſuꝑari: excitauerũt dicẽtes.

SGalua nos:perimus. Quiby ſtatim rñdit. Quid ti⸗
midi eſtis modice fidei. Valde igitur abſonũ eſt chꝛi⸗
ſti ſideles de ſus ptectõne dubitare. nec aliter eſſe pᷣt q;

ſubiacere peccato.Mõ enĩ placet deo tremula nta fides.
Capitulum. XXNVI.
D peioꝛem diffidentiam aſſcribuntur et con

a ſtituuntur eoipſo ꝑamplius peccatoꝛes: quo

chꝛiſtũ non credũt poſſe aut nolle peccata di

mittere. Quod in curatõe palitici deus de⸗
darauit: cum ante curatõem ei peccata dimiſit dicens.
Lonfſide fili:xemittũtur tibi peccata tua.. Qõð dictũ
cum ſibi a ſcribis phariſeis ad blaſphemia aſſcribere/
tur: pnoſcens eoꝝ cogitatõnes malas dixit. At quid

cogitatis mala in coꝛdibo veſtris.] Per potentiaʒ qua
expulit infirmitatẽ a coꝛpe: oſtendit auctoꝛitatẽ quam
habebat in peccatoꝝꝑ remiſſione. Nephas ergo peſſimuz
eſt:vubitare chꝛiſtũ nolle aut nõ poſſe eccata dimitte/

re.et ꝓpter aſſumptã humanitate diuine derogare potẽ

tie. cui pꝛium eſt velle et poſſe miſereri. Sumiliter ců
marie magdalene ꝓpꝛia poteſtate.iberali pietate. pia vo
luntate peccata remitteret: ammiratio diffidentia coꝛ
aſſiſtentiũ ꝓpulſauit. Et credebant chꝛiſiñ bia phemma⸗/

re:quem ſolũ hoĩem exiſtimabat:qꝛ nulli hoim cõpetit

alijs peccata dimittere.ſed deitatẽ in chꝛiſto eſſe nõ cre⸗
debant:chi pꝛopꝛium eſt peccata laxare.
LLLapitulum. XXXVII
E peccatoꝝ numero pꝛeſignatur:cõditoꝛes
d aut quomodolibet factoꝛes legũ.traditionũ
conſtitutionũ.ſtatutoꝛum cõtra legem dei.
Quod ſaluatoꝛ n᷑ tunc diſſeruit:cum a ſcri⸗

bis et phariſeis argutionẽ ſuſtinuit. NMempel acceſſe⸗

runt ad eum ſcribe et phariſei dicẽtes. Quare diſcipuli
tui trãſgrediũtur traditões ſenioꝛum. Non eni lauant
manus qñ panem manducat. Yeſus aũt rñũdens ait il/
lis. Quare vos tranſgredimini mandatũ dei ꝓpter tra⸗
ditönes vt̃as. Que cheiſti reſwnſio multiplicat intel
lectum ad inquirendũ quid ſit:et qᷓ; graue ſit hoc pecca⸗
tum.Luce clarius omnibo fiat. et reipublice moꝛes ha

bent. et legem ſtabilẽ eſſe nõ poſſe poſitã ab hominib:

ſia ſupioꝛibus auctoꝛitate aut iure mutari pᷣt. Mec iure

lex dici debet. Supioꝛ vero rõne.auctoꝛitate.virtute.

ſapientia.cõſuetudine omnibo deus eſt.ſub quo volun/
tarie vel inuite curuatur ofnes qui regũt vel regerecu

piunt oꝛbem:quoꝝ leges velut tele aranearũ ſunt.ſi di

uinis legibus aduerſantur.vt artius ſitringam imo ſi
nõ obſequũtur. DHedit ſane mandata omnipotẽs:qui⸗
bus humane nature ſua irrep:ehenſibilis volũtas per
gsffirmatõem et negationẽ innotuit. Rer affirmatoõem

bet et ipe mandata ſeruare maiox Nam quotquot ſunt

nmie inter ſe ſint hoĩes ſerni et dñi.pꝛelati et ſubditi: re⸗

De viciis

vt declararet ſuum placitum ꝓpter vtile noſtrum. er

negationẽ vero:vt pꝛohiberet ſuũ diſplicitũ.ne aamiiſ⸗
ſum faceret nim damnũ.Et pꝛeceptũ huius poſuit. et

ſine damno delinquẽtis nõ pᷣteribit. Et tanta ſunt au⸗

ctoꝛitate firmata.vt ab eo tꝑe quo data ſunt nullas er
ceptiones pꝑenitus ſuſceperũt.vt oino damnentur qui
contempſerũt:ſi ꝑ pꝛeactã penitentiã liberati nõ ſunt.
Nam ipos iudeos quibo diuinoꝝ pꝛeceptoꝝ in ſiniaco
monte pꝛimũ eſt facta collatio: nõ ꝓpter peregrinatõeʒ
nõ ꝓpter bella.nõ ꝓpter diſperſione quam merito ſepe
ſuſtinuerũt et ſuſtinent ab ipoꝝ obſeruatõe fecit exem
ptos.Nec ipᷣos gentiles qui nõ audierũt neq; recperũt
cum tñ ſcirent qꝛ data fuerũt.ab obſeruantia fecit libe/
ros: que ſi nõ ſeruarẽt vellet eſſe damnatos. Et decem

digito dei ſcripta receperũt chꝛiſtiani.a quibo et cum eu/

angelicis nulla exceptõe ſunt liberi/Mam diuma pꝛece/
pta quibo nobis iuſſit et nobis ſua facta eſt nota volun/
tas.non impatoꝛes.nõ reges.non pꝛincipes.nõ quoſcũ
q; ꝓceres ⁊ magnates.non ſpũales pꝛelatos.non ſapiẽ
tes.non foꝛtes.nõ debiles et infirmos.nõ ruſticos.nõ
vꝛbanos.nõ mulieres.non aliquos viros exceptuant:
důmogdo non ſint rõnis exptes.et ad ea intelligẽda ca⸗
paces:nõ locus ex ſitu.nõ ex aeris intemperie cõturba⸗/

tus.non deſertus. nõ amenus. non interminata pꝑena.

non tollerata.nõ ꝑſecutio.nõ fames.non quecũq; tri⸗
bulatio quã poſſet ꝑſuadere diabolus excogitareſhomo/
inuenire iniquus. aut inferre cuilibet quomodohbet
mundus:a diuinis madatis facere pñt exſoꝛtem/HNec
mos firmatus.nec cõſuetudo antiqua.neq; vſus lõge
uus.contemptoꝛẽ aut pꝛeuaricatoꝛẽ excuſabũt celeſti⸗
um et inſolubiliũ pꝛeceptoꝝ:multomagis damnabun⸗
tur:qin contra diuina pcepta leges WBaeicnn enats
Auos ſaluatoꝛ videtur intendere cũ dicit. Quare vos
tranſgredimini madata dei ꝓpter traditõnes ptᷣas· Et
hoc potiſſime intendamus:nõ diſſerẽtes quid fecerint
iudei:ſed oſtendentes mala que faciũt.aut a quibus ca
uere debeant chꝛiſtiani. Dicam igitur. Eſt mandatum
dei:et eſt traditio hoĩm. Prefertur traditio hpim man⸗/
datis dei: inime. Nulla ratio docet. Eſt lex dei. et eſt
lex hoĩim. Seruabitur lex hoim lege diuina contempta
Nequaq;. Muiia ii: ſticia ſusdet. Leges hoĩm ſunt ini⸗
que.qꝛ omnis homo mendax.et nõ eſt qui faciat bnũ:
non eſt vſq; ad vnum Et ꝑ eſaiam:maledictõni eterne
ſubduntur iniquaꝝ legum conditoꝛes. Ele qui condũt
leges iniãs: Si inique nõ ſunt non hoim mendaciũ ſʒ
dei veriſſimi ſunt:qꝛ omne lonũ ab ipᷣo habet exoꝛdiuʒ.
Konid idit᷑ impatoz légem que dei derogat mãdata. pec⸗
catum maius fecit:qᷓ; ſi mandatũ cui ꝑ ſuam derogat le/
gem ipᷣe in ꝑſona ꝓpꝛia contempſiſſet. Nam nulla ma⸗
ioꝛ mandati puaricatio:qᷓ; aduerſus ipᷣm firmare decre
tum. Condiderũt reges. condiderũt mundi oꝛincipes
condiderũt mũdi Rpienten et ſenioꝛes ꝓ volũtatis li⸗
bito leges:quaꝝ obſeruatõne dei pꝛetermittũtur man
data. Ged eoipſo damnabilioꝛes ſunt: quo ad pꝛeuari⸗
candũ ſu mmi dñi legem condiderũt leges. Et iura di⸗
uina et humana et ipᷣm regimẽ reipublice cocẽt: ꝙᷓ qui
vuilt a minoꝛibo ſuis ſuas leges ſeruari:p integrum de/

in mundo pcellentes: velint nolint altiſſimo ſubiacẽt:
Et q;uis ex ipſo peccato parentũ hoĩm depꝛauata pꝛoge

ſpiciendo diuinũ imperiũ om̃es ſumus equaliter ſerui
Nec eſt in cõſpectu dei dñor et ſeruoꝝ oiuerſa cõditio:
miſi ꝙ oni maioꝛi ſeruituti aſtringutur:cũ de ſubiectis
pplis cogentur reddere rõem. Et eox leges eo nequio⸗
res ſunt. quo diuinis legiby qduerſantur. Sed ve qui
P 22 ℳ y.? egedn
— 4 Aer Ser . .— ſ . —
. „, — 6 . ₰ , .. y- 125

— 2. 1
4 Fre. —

— .

/, 2 1 ss e
/ —

e
ſti
/

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

telas legum oꝛdiuntur.non ꝑ voluntatem dei:ſed con⸗
ſuetudinẽ.ſirmatum moꝛẽ.longeuũ vſum allegantes
repꝛobantur. Quia nulla cõſuetudo antiqua.mos fir⸗
matus.longeuus vſus.pꝛeſcribere pᷣt.antiquiſſime ve
ritati et eterne rõni. Et quotiens ingrediũtur in cam⸗
pum certaminis:conflictũ ſuſcipiũt ab acie triumpha⸗
iveritatis et rõnis/Ele igitur qui confidũt in lege ma
le conſuetudinis:damnati q;uis firmati moꝛis vſus lõ
geui tꝑisſAẽ qui confidũt in lege male agentis multi
tudimis. Nam intantũ ſunt grauioꝛa peccata ⁊ ad remo
uendum difficilioꝛa:inquantũ talibus legibo ſe ipſoꝛũ
tuentur auctoꝛes:Et eo magis radicatur peccatũ:quo
ſe ſtipat factoꝛ multitudine delinquentiũ. Et audacter

Ddixerim maius peccatũ.legem facere de furando aut fe⸗

noꝛando:q ſit ſimpliciter cõtra diuina mandata rape/
rxe aliena. Non ad iudiciũ penitentie adducetur: qð ꝑle
gem cxeditur licitumMam in hoc ſtat iudeoꝝ certa da⸗
mnatio.quo chꝛiſtũ moꝛti tradentes ad penitentiã nõ
vnerüt:qꝛ nullum pcẽm habere ſe credunt aut credide
runt:dum gelum legis ſuper eum inflixerũt dicentes.
Nos legem habemus:et ſcom legem debet moꝛi. quia
filiũ dei ſe fecit. Vide igitur qᷓ; ſit hoꝛrendũ malũ ſub pᷣ
tertu legis opari peccatũ:cum iudei ſe peccauiſſe nõ cre
dant.qꝛ ꝑ iuſticiam legis interfecerũt chꝛiſtum/Et lex
qua allegabant iuſta erat.ſancta erat.a deo vero ⁊ viuo
moiſen data erat.ſed ꝑ ipᷣos iudeos male intellecta.
ius interpꝛetata fuerat.Argumentũ igitur ſit nobis
ſi 1 bone legis celum tantũ factum eſt ſcelus ꝙ occiſus
eſt chꝛiſtus.quid fiet ꝑ leges iniquas:dum altitudo re⸗
giminis:virtus ↄſuetudimiſ.rolvꝛ firmati moꝛis.vſus
longeui tꝑis.defluxio multitudinis eas robvꝛat atq; ſir⸗
mat necnõ oſtendit ⁊ licitas. Certe ſemp offenderetur
in omni loco et tꝑe chꝛiſtus:qui ſub elo bone legis pꝛo
nobis ſemel eſt moꝛtuus/Auot ciuitates.quot ſocie⸗
tates.quot congregatões.quanta hoĩm muliitudo his

legib innumera mala cõmittant. impoſſibilitas diſſe-

rere nõ pmittit:magis vero nõ expedit.Nec tñ ex his q̃
dicta ſunt derogatur legibi.conſuetudinibo.vſibus.mo
ribus quantũcunq; ãtiquis aut nouis.diuine legi ↄſoꝛ
mibus aut detrahitur:qꝛ eoipſo bone ſunt.quo legibus
diuinis alludunt. Sed plerũq; ſub quadaʒ boni ſpecie
traditões fiunt.que dei oꝛdinatõibus et eccleſiaſticis ex
antiquis bonis firmatis moꝛibo nõ conſentiũt:imo tm̃
diſcrepant.vt aliam legẽ conſtituãt. Sed pꝛimũ noue
rit ꝙ contemptoꝛ legaliũ pᷣceptoꝝ nullum aliud bonuʒ
facere pᷣt ꝙ ſibi ſic exiſtenti cedat in pꝛemiũ:nec aliquã
pfectionẽ in aliquo ſtatu virtutis aut gradu dignitatis
valet attingere:qui pᷣcepta legalia pꝛeuaricatõni aſſcri⸗
pſit. VUnde audacter affirmem chꝛiſti vicariũ immedi⸗
atum a legalibo pceptis nõ eximi:neq; ſibi a chꝛiſto deo
conceſſam potentiã vt alios poſſit erimere:atq; cõcede⸗
re licentiã in aliquo delinquẽdi.Deinde nouerit ꝙ mi⸗
noꝛis non eſt ſine cauſa mutare ſtatuta maioꝛis:neq;
vnius qð multitudo iuſte ſanxiuit:neq; iuuenũ animo
ſoꝛum.ſenioꝛũ ſapientũ variare iuſta decreta. Et in le⸗
ge diuma cauetur.ne tranfferas terminos quos poſue
runt ptes tui Nam nullũ aliud bonũ voluntarie aſſum
ptum̃ cõfert:ſi ex eius cauſa vel alia in pꝛeceptis pꝛime
tabule aut ſcõe peccatur.Ad quid ergo futuri pᷣmij va⸗
let ieiuniũ voluntarium:ſi pᷣtermittitur eius cauſa vel

alia qö eſi ab eccleſia firmatum et oꝛdinatũSed foꝛte

quis diceret. Om̃ia ieiunia que ſancta mater mandat
eccleſia nõ poſſum efficere:ſed talem diẽ ex deuotõne ad
ieiunandũ ſuſcepi. Si nõ potes.impoſſibilitas te excu⸗
ſat:nam nulla de impoſſibilibus lex eſt. Sed de illo die
quo ſemel in ebdomada vel menſe.aut in toto anni cir

s . . D . —
⸗ .. — A4* -A L 14

π-
—
O
21
„ „
4
α
p

culo poteſ affirmauerim tutius ⁊ rutionabilius in illis

quos oꝛdinauit eccleſia ieiuniũ aut penitentiã ꝑfici: qᷓ;
illis dimiſſis in alijs ob deuotõem ꝓpꝛia volũtate regu
lari:vt etiam nõ laudem aut appꝛobem emiſſum de ie⸗

iunando votũ:ſi contẽnitur aut fieri pᷣt eccleſie ſancte

pꝛeceptũ:vt ſi pꝛeceptũ et voluntariuʒ.ſi pꝛeceptum et
votum emiſſum.nullo modo ſimul pñt pfici: dimitta⸗
tur qð eligitur et vouetur:teneatur quod pꝛecpitur et
iubetur. Illud eni fuit voluntatis: iſtud neceſſitatis.
Vbi aũt vtrunq; poſſibiliter agitur. ſentẽtialiter dico:
nihil in moꝛibo chꝛiſtianis tam laudabile qᷓ; ſuperoga⸗
re mandatis. Ex hoc enĩ pfectio naſcitur: quã diligens
animus ſemp gliſcit. Nec iſta ſolũ pieiumo dirſſe me

fateoꝛ:ſed quotiẽs inter pꝛeceptũ et voluntariũ ſolum

ſiue voto firmatũ p aliqua cauſa talis diſceptatio fieret
hanc ſententiã aſſero eſſe tenendam.Ac ꝑ hoc diſpenſa⸗
tionem nõ auferimus eccdeſie in his que cõſilia ſum⸗

mi pontiſices mandauerunt.qð locoet tpe et vrgente
iuſta neceſſitate nõ poſſit diſpenſaria ſummis pontiſ⸗
cibus.ſed diſpenſatõnem omiino negamus in diuinis

mandatis:que inuiolabiliter mãdauit obſeruari deus
pater et chꝛiſtus vnigenitus filius eius. Et in expien⸗
tia rei loquoꝛ. Multos vidi et audiui miniſtros cõfeſſi
onis ⁊ penitẽtie.qui peccatoꝛibo multa impoſuerũt:ſed
nec ad obſeruantiã eoꝝ que mandat eccle ſia reduxerũt
ſalua pace eoꝝ pꝛimo debuerũt ſuos clientulos pec⸗

catoꝛes ad eccleſie mandata reducere.poſtmodũ ſuper⸗

addere:et ſi vtrunq; ex certa impoſſibilitate peccatoꝛis
nõ potuerint facere.tenebantur pꝛimũ ⁊ relaxare ſecũ⸗
dum:vt iſta ſit epętomenica dictoꝝ ſententia certa:q;
in om̃i volũtario bono.voto firmato vel nõ.electo ex de
uotione aut ꝑ penitentiã impoſito diuinũ et inuiolabi/
le pꝛeceptũ in toto.eccleſie vero pꝛeceptũ in toto ſi fieri
pt. vel ſaltẽ in ꝑte pꝛeferatur. imo nec in aliquo pꝛeter

mittatur.niſi excuſet illa impoſſibilitas.quã non cogit

legis ſeu mandati auctoꝛitas aut illa ſeeſatig quam
exigit iuſta neceſſitas.Nam diſpenſatio ſi

ca enĩ auctoꝛitas nõ eſt hũane ſed diuine virtutis.que
ad virtutis ꝓfectũ non deſtructõem a deo oꝛdinata cõ⸗

ſiſtit. Minc enĩ aplus ſcoa epiſtola ad coꝛinthios dicit

Non eni poſſumus aliquid aduerſus veritatẽ.ſed ꝓve
ritate.Ac ſi apꝑte dicat.Nulla eſt cõceſſa a veo ptãs aut
auctoꝛitas aduerſus veritatẽ legis ⁊ mandatoꝝ dei.atʒ
ſanctox moꝛum.qꝛ auctoꝛitas que veritas eſt aduerſus
ſeipam nõ eſt. Eſſet vtiq;. ſi virtutẽ aut veritatẽ deſtru
eret/Egredietur ſtatim queſtio de latibulis ꝙ vna vir
tus p maioꝛi pᷣt intermitti.et qð ſub pꝛecepto cadit ec⸗
cleſie.caſu emergente etiã excellẽtioꝛa vota mutare.vt

p conuerſione multoꝝ virginiatẽ voto firmatã.in ma⸗

trimoniũ tranfferre. Mõ diffinio qõ neſciolſed dico qð
ſcio:ꝙ vbi cõmitteretur etiã peccatũ veniale eccleſia nõ
pt inferre pꝛeceptũ cuius auctoꝛitas nullũ includit vi⸗
cium.Quia aliud eſt pꝛo maioꝛi virtute minoꝛẽ ex pꝛe
cepto intermittere.aliud eſt rem pꝛecipꝑere· vbi ſaltẽ ve⸗
niale peccatum certiſſimũ eſt adeſſe. Si primũ inter⸗
dum admittitur reliquũ omnino remouetur. nec exeo
pꝛimũ admittitur reliquũ remouetur.vt vnũ alterius
in hoc cauſa ꝑſiſtat.Sʒa deo habet quodlibet minimũ
peccatũ hoc pꝛiuilegiũ vt nullũ cadat ſuꝑ eum de facien
do pꝛeceptũ.vt nunq; ſit autentica illa ſententia.facia⸗
ciamus mala vt vemãt bona.Vnum vero aſſertius di⸗
xerim.aut eque.qð auctoꝛitas ſancte eccleſie que aucto

ritas eſt virtutũ.nihil habet in ſeipa ſathanicũ/Pꝛofi⸗
teoꝛ aũt in hoc licet iudioo aliquoꝝ ſupuacue fide meã.
1 4

. im diſt ne cauſa iuſti⸗
cie neceſſarie atq; neceſſitatis iuſte:aut diſpenſatoꝛem
aut diſpenſatũ tenet in vinculis aut vtrũq;. Eccleſiaſti

Liber octauus

Nomo peccato: ſum. et cum tentationibo carnalibo ha
beo congreſſum: ſed votuʒ coꝛde atq; oꝛe caſtitatis emi/⸗

ſi. quod mihi ad vim pemitus aſſcritv pcepti.Oe ſi ſum⸗

mus pontiferob certiſſimã conuerſionẽ oĩm infideliuʒ

et ꝑeccatoꝝ mihi pꝛeciperet cõiugari.ſibi nõ obedirem
niſi libidinẽ illam auferret totaliter de meis membꝛis:

que ante peccatũ nõ erat in parentibo pꝛimis. Et mihi

certum eſt vxoꝛẽ non poſſe tangere atq; carnaliter co⸗

gnoſcere ſine libidine:que ſi moꝛtale nò eſt. ſaltem pec⸗
catum eſt veniale:niſi ſupueniret in membꝛiſ meis ſan
ctificatio illa ſvũs quam nõ pᷣt dare pontifex ſummus.
Que ſunt virtutis pᷣt ob rem et cauſam ipᷣe pꝛecipere:ſʒ
vrrtutẽ non pht ipſe conferre.neq; ſua ptate mẽbꝛa ſan/⸗

ctiſñcare: q́uis a cõtractis peccatis poſt penitentiã poſ/⸗

ſit abſoluere.Nec enĩ malũ libidinis excuſatur aut tol⸗

litur ꝓpter matrimonij bonũ: ſicut ipſius matrimonij

bonum nõ damnatur ꝓpter libidinis malũ. Nam bonũ
matrimonij beneficiũ eſt nature:maluʒ vero libidinis
eſt pene cõtracte in pꝛimoꝝ parentũ perpetuata dãnata

AYpagine. q in genitalibo membꝛis etiã poſt baptiſmuʒ

remanet vemiale. Si quis autẽ ſanctiſicacionẽ in ſuis

mweymbꝛis ſpũᷣſſancti ſuſcipiat in tali caſu ſi eueniret vt

ſe ſentit ita obediat. Agitur in his dictis atq; dicendis.
caueant om̃es quib aĩaꝑ cura incumbit: ne ſtatuta me
lioꝛa cõmutent.ne ꝓfeſſioniba cum conſtitutõibus de⸗
rogent:ne diuinis pꝛeceptis aut ꝑmiſſis cõſilijs ſuo fa
ſtu reluetent. ne magis timeri velint tirannice q; rõne:
ne faciant traditões cõtra leges diuinas:ne magis ho/⸗
mini q; deo.cõſuetudini qᷓ; rõni velint inferre honoꝛem
Poſt que ſaluatoꝛ eos appellauit hyrocritas:cauſaʒ
bhypocritatis annectens. Inquit eni. Hypocrite bene

ꝓpixtauit eſaias de vobis dicens. Populus hic labijs

me honoꝛat: coꝛ aũt eoꝝ longe eſta me. Sine cauſa co⸗
lunt me. docentes doctrinas et mandata hoim Quã

multipliciter in euãgelio et diuinis alijs ſcripruris hoc

malũ hypocritatis ſit deteſtatõi et repꝛehenſioni ac eti
am damnatõni cõmiſſuʒ:mullus qui legit honoꝛat.Hy
pocriſis nomen eſt grecũ:latine vero ſimulatõem dicit

Simulatio vero vnũ obtendit. aliud oſtendit. vnũ in

coꝛde aliud in oꝛe:vnum in intentõe aliud in oꝑe. Si⸗

muliatoꝛ dicit ſcriptura oꝛe decipit amicũ ſuum.qꝛ qð
oꝛe laudat moꝛibo repꝛeſendit. et quod moꝛibo lgndat
oꝛe vituperat. Mullus homo ita ſeuiter arguit falſitateʒ
q; falſus:et ſimulatõem qᷓ; ab ipᷣa detentus.et quolibet

crimenq; quo eſt infectus. Si nutritus eſt inter vbe/⸗
ra hypocriſis ſeu ſimulatõis:tum qꝛ palliari ſe credit ſi

quo eſt infectus arguit:tum quia melius nouit ꝗqo ipſe

patrauit. Elere igitur decipit amicũ ſuum hoĩem pꝛoxi⸗
mum:atq; pꝛout in ipᷣo eſt decipit verum et ſummum

ꝓuocant iram dei/Oifficilius hypocrita q́; ſupbus re/

amicũ dñm ieſum Saum. Et ſimulatoꝛes et callidi

uocatur ꝓpter ſpeciem virtutis:cum qua reputatõnem
in aio et oculoꝝ ſpectatõem et reuerentiã in actu exteri
oꝛi mercatus eſt. Supbus vero qñq; facilius inclina⸗

tur ad verũ:caret eni his vmbꝛoſis munerib/MNuũſluz

vicium de moꝛibus hoĩm tanta indiget accuſatõe vt re
moueatur de moꝛiby:ſicut iſta letalis. Sunt enim alia
vicia ſine laude:et nãciſcũtur obpꝛobꝛia in ꝓpatulo ha⸗
bentia nota. Iſta vero peſtifera monſtrat oculis incul⸗
tam ceſariemripoſam veſtem.illotam faciem deiectuʒ
ad ima vultũ:manſuetũ et rarum in ammiratõne ver⸗
bũ pꝛeambulis ſuſpirijs interuemẽtibo ſepe ſingultibo:
pareitatẽ cibi cum cõmemoꝛatione veroꝝ abſtinentiũ

aut infernaliũ toꝛmentov. elicitans ex arte diabvlica la

chꝛymas: deſpectũ mundi ad ſeipᷣm coꝛpis incompaſſio
nem: anmnhilatönem ſuiipᷣius et ſimilia.que laude di⸗

e viciis

gniſſima ſunt ſi ex veritate aguntur/ Hecti ſunt hi ra⸗
mi ex toꝛtuoſa radice.Mõ curant hyxpocrite virtuoſoꝛuʒ
actuũ hñtes exterius decus:quantu ab intus ſuſtineat

ædecus. Elidi ſuperbũ:et repꝛehenſus aut egit vere pe⸗
nitentiam:aut ſe malũ confeſſus eſt. Elidi auarũ.luxu⸗

rioſum.inuidum.iracundũ.accidioſum.guloſum.pom

patice incedentes.tirannos:raptoꝛes.homicidas.et ar⸗

guti fecerũt ſimiliter:Elidi argutũ hypocritam:et exap

parentia tutum reſpondentẽ. Quid tu frater vides in

me:quare me iudicas:an ignoꝛas ſcriptũ eſſe in euãge⸗

ho ſancto.nolite iudicare ne iudicemini. Et mẽte ama⸗

ricatus:ne pderet vnde captabat honoꝛeʒ dixit. Frater

parcat tibi deus:et ꝑ hoc honoꝛem pamplius eſi merca⸗
tus. Certa expientia cognoui aliqn deuiantẽ interdum
a fide ad ſidem facilius reconuerſum:q; hypocritam ad

rectos fidei moꝛes. Non eni ex hoc pꝛefero malũ malo.

vel ſubijcio malũ malo/Mypocrita cum omniba nõ eſt
idem:cum pleriſq; manſit incognitus:cum aliquibo fu
dit venenum/Aratus eſt aliqñ in aĩo vir hypocrita. et
ter aſtantes temperauit ire inſultum.et mihi ſibi eſt
difficile ad agendũ ne detegatur. Multa ſuſiinet hypo⸗
crite ſanctificantia ſpmn: ſi non fierẽt ex virulenta radi⸗
ce.Vir hypocrita ſimulachꝛũ eſt virtutis. artificioſam
compoſitionẽ ſenſuũ habens.ſed ve ſibi:caret enĩ viſce
ribus/Elnus fuit aliqñ in oꝛõne ac contemplatõe aſta⸗
re hypocrita:et paulatim deſtitit:et hypocriſim ꝑ hypo
criſim Hõ hypocrita monſtrũ eſt. cui ſimile
nunqᷓ; fecit natura:qꝛ nec vult eſſe quod videtur. neq;
Vult videri qð eſt.Bene igitur iuſta damnatio eius.qꝛ

ſemp falſitas eſt directrix eius. leritas eni liberat li⸗

berandos:falſitas ſuos clientulos in infernũ detrudit.
Vir hypocrita caret hoſpicio.ſolũ falſitas eius accepit
eum in domũ ſuam.et miniſtrauit de infernalibo facul⸗
tatibus ſuis Mudus incedit hypocrita. deceptio eius ei
pꝛebuit ve merri Femneliencrarnd ſaturandus pa

ne.patiebatur ſitim.nõ vino ↄplendus:ſed laus huma

na dedit ei cibum et potũ Infirmus erat ꝓpter deficiẽ
tem ieieſgld reputatio aliena viſitauit imo cõfoꝛta⸗
uit eum/Et erat in carceribo peccatoꝝ. ſed demones in

uiſibiles acceſſerũt ad eum. redemptõem falſo ſpondẽ

tes.et deluſerunt detinẽtes eum. Moꝛtuus iacebat hy⸗
pocrita in plateis nin ue ſpecioſe videlicet mũdi.ſed fa⸗
ma hoĩm in ſuis coꝛdibi ſepeliuit eumSed legitur in

iob. Gaudiũ hypocrite adinſtar puncti. Ounctus certe
geometrice ſumptus: eſt minima ꝑs linee. Peeuis et

modica leticia eius.qꝛ tunc gaudet cum laudatur.tunc

leratur cum aſpicitur Inuiſus nõ gaudet.grauiter eni

conſciẽtia moꝛdet. Punctus enĩ gramaticaliter ſum⸗
ptus.fi ſubeſt damnat.ſi ſuꝑeſt ſignat.ſi interponitur
diuidit· ſi apponitur ſententiã finit. Nam ꝑ punctabile
Hypocrite gaudiũ damnatur ad penas. ſignatur ſigno

cemonum.et a conſoꝛtio diuiditur beatoꝝ.poſt finẽ ſu⸗

ſtinens ſine ſine penam. ꝗuſie igitur talis ſententia pᷣ⸗

mit.qꝛ ad inſtar puncti in hoc mundo gaudia nõ ſuꝑce⸗

leſtia querit. Hoc malũ neceffario me coegit digreſſio⸗
nem facere. Bed reuertamur ad ſententiã ſaluato⸗

ris.qui cauſam ſubnexit hypocriſis cum dixir. Quia po

pulus hic labijs me honoꝛat. Igitur om̃is malus chꝛi⸗
ſtianus hypocrita.qꝛ oꝛe dicit qð coꝛde nõ diligit.Qui
enĩ deo verbis appꝛopinquat et coꝛde longe fit: hypocri

ta eſt. Verba dei habebant iudei.et verba dei habent et

mali chꝛiſtiani.ſed coꝛ eoꝝ longe ſactum eſt a deo. quia

coꝛ eoꝝ non erat rectũ cum deo.nec ſideles habiti ſunt

in teſtamẽto eius. Alli in veteri.ſed in nouo mali chꝛi⸗
ſtiani. Et ecechiel ſimiliter increpat malos ſui temꝑis
qua increpatõne et hypocrite chꝛiſtiani arguuntur. Alit

=OO
f f f f f f f2

— ——DW — *

ctcontra vicia ſermonibus do. ſaluato.

enim. Audiunt ſermones tuos et no faciunt eos.qꝛ in dit et in ſeceſſum exit. purgals omnes eſcas. Dicebat
inet canticum oꝛis ſui vertunt illos.et auaricia ſuam ſequi aüt:qm̃ que de hoĩe exeunt illa coinquinant hoĩem. Ab
n tur coꝛ eorꝝ. Et eſt eis quaſi carmen mulich qð ſuaui intus eni de coꝛde hoim cogitatões male ꝓcedunt: ho/⸗
Uun dulciq; ſono canitur. Pꝛedicatur in eccleſia dei dula⸗ micidia. adulteria. foꝛnicates. furta. falla teſtimonia.
hben ter a pluribi:ſed auariciam tpalis cõmodi aut honoꝛeis auaricie. nequicie. dolus. im pudicitia. oculus malus.
eran intendit celatũ coꝛ. Sermocinatur vocali cõcentu ver blaſphemie.ſ upbia. ſtulticia. Hec om̃ia mala abintus p
er lwꝛum. et altiſſima de deo reſerantur miſteria. verba vi⸗ cedunt. et coinquinant hoĩem. Que aut p ſemetipm
En gentur diuini lapides ignis. ſed plerũqᷓ; coꝛ dicentium ſaluatoꝛ expoſuit: nõ pᷣſumit ſermont diſſerere. Et
ie lõge ſit a deo.aliquid in hoc preter den nec ad deum re labefactari hominẽ malis doctrinis: peccatoꝛem eſt fieri.
nn feribile querẽs. Cantãtur altiſſimis vocib diuina oꝛa quod pᷣſignauit cũ dirit. Cauetea fermento phariſeo⸗
ic cula. kyrie lingua grecoꝝ. gloꝛia hymnus angelicus.al? rumet ſaduceoꝝ. Auog de doctrinano ſana intelligi⸗
en . leluia hebꝛeoꝝ.cetera latinoꝝ pſirepunt: voces reſonãt tur: vt ipe euangeliſta teſtatur. Ceterum pamplius
in excelſis et choꝛi fatigãtur:ſex inſtrumẽta vocalia can peccato ſubiacere monſtrauit.qui diuinis diffinitõmb⸗
n tantur et diſcantantur. et voluũtur palate lingue. fiunt pſumpſerit in aliquo reluctari vt etid ſathanas nũcu/⸗
“ toni.ſemitoni.ditoni.et voluũtur cum notis.litteris pᷣ petur. et diuine maieſtatis offenſoꝛ et neſciẽs bona. Qð
a termiſſis. quinte atq; octaue. duodecimme atq; quinte ferrus pie ſaluatoꝛẽ a paſſione volens auertere aecepit
4 decime.et varietate clamdi detinetur pplus atq; mul⸗· in ſententia cõtra eum. Vlade retro ſathanas. ſcanda⸗
lbn cetur:ab his qui ſanctitate vite:moꝛũ toneſtate caren lum mihi es. non eni ſapis que diſunt Necnon et
* tes aliter placere nequiuerũt. Pſallitur et canitur di/ offenſoꝛ dei ab offen ſione innocentũ cõſtituitur: q;ins
biekt miſſo plerũq; libꝛo.deflexo digito. deart iculata manuun. Deſtruitur melius diceretur. Amat eni deus innocen⸗
npo coꝛ plerũq; fit longe a deo.qꝛ quod ꝓfertur in oꝛe non tes et puros:quos neq; in fide p malam doctrinã. neq;
Anti verſatur in coꝛde. ſed vanitas coꝛdis reſonat in vocib in vita moꝛali ꝑ malum exemplũ aut impedimentũ:ne
on oꝛis/Cantabit kyrieeleiſon qui nemini miſcoiam fecit q; in pſona ꝑ nocumentũ patitur inulte offendi. Unde
nipſe deiq; contempſit/antabit chꝛiſteleiſon: qui chꝛiſti ſan er pena cognoſcitur grauitas talis peccati. Quãobꝛem
eaſte guini contumelia intulit/&antabit gloꝛia in altiſimis ſaluatoꝛ ait.· Qui ſcandalicauerit vnũ de puſillis iſtiſ
hun e qui omnẽ gloꝛiam etiã ex cantu mercatur in terrenis. qui in me credut: expedit vt ſuſpendatur mola aſinaria
ſfinge nitabit alleluia:qui deum in ſuis vituꝑat moꝛibus. in collo eius et demergatur in ꝓpfundum maris. Et
,e ; / Cantabit epiſtolã:qui diuinũ nõ recipit miſſ um /Can⸗ qui quomodolibet ſcandalũ iniuſte ſch offenſionẽ in ali⸗
e tabit euangeliũ:cui pꝛedicatio mundi placet.Cantabit quem dat peccat. qð ex eo colligitur quod adiungitur.
erat l graduale:qui p gradus nõ aſcendit in vnum/.tianta/ Elerũtamen ve hominiilli ꝑ quem ſcandalũ venit.
uct. bit verſum: quia dño eſt guerſus. Cantabit ttactũ: a Peramplius aũt ex malo vſu ſenſuum pᷣdixit gene⸗
ceept ſua placita tractusCantabit ſanctus ſanctus ſanctus: rar graue peccatũ:cum manũ et pedẽ mandauit abſci⸗
ſcul⸗ qui coꝛde oꝛe et oꝑe eſt imquus Cantabit hanc trinita di ſcandalicantẽ.et oculum erin: non membꝛu ſed eoꝝ
csei tis laudem qui m trinitate aie ue:memoꝛie intelligen pſidum vſum. Et peccatoꝛẽ terribiliter puniendum
us tie et voluntatis poꝛtat peſſimã labem (Cantabit intro/ eſſe aſſeruit qui ſuo pximo petenti venia non pꝛeſtauit.
Ppann itum miſſe et finem:qui pꝛincipiũ malum fecit.qui fiꝰ cum ex pobolica ſententia ſaluatoꝛis talis atrox toꝛquẽ
dfci nem debituz in dño non cſtituit/Can tabu pater no⸗ tibus ſit vſq; ad debitam exactonem nuſte conceſſus.
ſotn ſter qui es in celis:de quibo dici pᷣt vos ex patre diabolo Peccatoꝛẽ quempiam fieri ex muidia pᷣmonſtrauit.
DMÄũZ eſtis .antabit deo p ommia ſecula ſeculop: qui contra cuim oculũ neq; adeſſe in hoĩe qui apud patrefamilias
ſoni dei et apli pꝛeceptũ huic eſt cõfoꝛmatus/qntabit vñs voces querulas auſus fuit emittere.q plusqᷓ; diurnuʒ
r wbiſcũ:qui cum demonibo habet conſoꝛtiũ/Cantabit denarium nõ accepat p quo cum ipo cõuenerat. exiſti⸗
ſtſe ſurſum coꝛda:qui ſurſum habet coꝛ aduerſus deuʒ: aut mans plus debere ſuſcipe q; in ote ſucceſſoꝛ impactus
ture habet in terra et peccatox fece defirum/antabũut gtas cui tantundẽ vt ei qui pactum fecerat dñs voluit pui/
2 agamus dño deo nro:quoꝝ deus venter eſt. et deo ſunt dere benignus. Declarauit peccatoteneri aſtrictoo: ¶
pꝛo marinus ingrati: poo minimis vero hominib⸗ val⸗ qui volunt ſine laboꝛe vicia ſupare. adipiſciq; virtutes.
d de grati/antabũt pꝛefationẽ et oꝛõnem: quoꝝ lingua qñ petentes dextera et ſiniſtra ſeſſionẽ in regno ſuꝑno
ugat iniquitatem tgrure antabunt pſalmodias et antipo regarguit ianoꝛantie ſubiacere cũ dixit. NMeſcitis quid
gem nas.: et cetera diuina:qui p om̃ia complectũtur huma⸗ petatis. Et interrogauit ſi calicem amarũu pꝛimo bibe
unt lere ruge⸗ ea que ſunt eius.in multis et varijs re poterant. anteq; quietẽ et gloꝛiam tam dulaſſimam
Nſn tuntur in oꝛis canticũ et in carmen muſicũ:vt plus poſtulabant. Indignatõem wro de genere monſtra nr-
hle melodia cantus:ſuauitas vocis qᷓ; veritas rei delectet uit eſſe peccati.magis vero intulit eſſe peccatũ.cum tã⸗
ſgn cantantes. demulceat audiẽtes.et coꝛ eoꝑ p hunus qua ta ſerioſitate redarguit ⁊ pᷣmonuit atq; docuit reliquos
iſ riciam laudis et complacentie atq; pecunie longe fiata aplos decem. qui aduerſus hmõi petẽtes duos fuerãt
üß⸗ deo. Mon ſufficit labiox honoꝛ vbi acoꝛde ꝓpellitur chri in aio male moti. Exauaricia tam eos qurcleriſunt —
lee ſtus.et alta oꝛis clamacio vbi coꝛdis oꝛatõ ilet. Nec lin dñi.q; reliquos rõne vtentes actu et verbo inuit pecca⸗
on gue volubilitate placatur altiſſimus.qua ſepe decipitur toꝛes. cum ſemel iterum de templo dñi eiecerit nego
to⸗ pꝛorximus:et vocũ amenitas magis ad iram deũ pꝛouo ciatoꝛes. Et maxime gie et donox ſpirituſſancti ſa⸗ O .
ſe cat vbi regnat in aĩo feritas. et pꝛe ſoꝛibo depellitur cha cramentoꝛum chꝛiſti et euangelij eius venditoꝛẽ argu J
ch ritas. Siquidem innuens nõ exeo qð exterius in ſub⸗ it. cum columbas auferri pꝛecepit.qð viciũ in poſteruʒ
Lui ſtantiuis moꝛibo agitur ſed ex eo quod in coꝛde geritur ꝓpter ſimonẽ magum ſimonia extitit atpellatůü. Et (2. === 1- D.
otti peccatoꝛes conſtitui:cum petentiby aplis ipe reſpondit fieri certiſſime aſſeruit peccatoꝛes:qui alia in domo dñi
te Non qõ in os intrat coinqninat hoiem: ſed que ꝓce⸗ agũt pꝛeter id ad qð facta eſt. Nempe domus eius oꝛõis
gun dunt de oꝛe hec coinquinãt hoĩeʒ.. Et cum ad petitõeʒ laudis gratiaꝝ actõis collecte ad paupes et eruditõnis
unt petri et aploꝝ ediſſeruiſſet paboſam dixit. Non intelli⸗ euangelij eſt. nõ alius miniſterij oim auctoꝛi ante oĩa .— —
hei gitis qꝛ omne qõ extrinſecus introiens hoiem nõ pt eũ nõ grati. Ad plenũ vero criminoſi reddũtur ex pa⸗:
coinquinare. qꝛ non introit in coꝛ eius. ſed in ventrẽ va⸗ la locate vinee malis agricolis om̃es qui de bonis Q do ———

7 4
—,E A

atq; plebealiũ doctrinaꝝ diſſeruit onera grauis ⁊ impoe
tabilia umponere alijs auctoꝛitate doctrine. ipos vero

Tiber octauus

datis in natura inuiſibili et viſibili. ſpirituali et coꝛpali
et in gratia et in virtute:fructum debitũ ſcõm iuſticiaʒ

affectõis et cognitõis et actõnis.poſſibilitatis loci ⁊ tẽ

oꝛis non reddunt iuſtiſſimo exactoꝛi dño ntᷣo deo:qui

nihil ꝓ ſe a nobis exigit ſed ꝓnobis. Indigua enim eſt

eractio eius. Et pamplius redditur crimen cum pꝛe
dicatoꝛibus doctoꝛibo monitoꝛibs.vt reddamus debitũ
fructum ꝑtinaciter reluctamur.et in nobis occidimus

verba vite.ipᷣm vitã oĩm chaiſtũ extra nos excludimus
et extra bona collata ꝓijcientes.et quantuʒ in nobis eſt

ipi chꝛiſto moꝛtẽ inuiſibile inferentes.pꝑ no ſipos credẽ
tes ſufficere in ſalutẽ. Adijciuntur infauſto numero
peccatoꝝ om̃es ↄtemptoꝛes diuine legis velvocatõnis
allegantes excuſatõnes contentioſas nõ acceptari di⸗
gnas:dum pᷣtextu auaricie atq; ſuꝑbie:negociatõis ſuꝑ

flue.ſenſualiũ delectatõnum atq; carnaliũ venire recu⸗

ſant.ſed qð peius ad crimẽ.pꝛecones et inuitatoꝛes ver
bis verberibo et moꝛtibus afflixerũt. Quod licet litte⸗
raliter nõ ſeꝑe fiat.moꝛaliter vero plerũq; fieri nõ am⸗

bigitur. Et qui vltricibo penis adijcitur. veſtem nu/

ptialem non habens:pᷣmonſtrauit quale ſit in carentia

illuus peccatũ. Eteni ipa veſtis nuptijs virtuoſis ac ce/
leſtibus apta mihialiud nõ oſtendit. niſi aptitudinem

virtutis in omni tꝑe.in om̃i loco.in ommi re atq; cõuer
ſatõne:ſeu moꝛalẽ oꝑm aptitudinẽ ad nuptias vere ſi⸗

dei. qꝛ fides ſine opibo moꝛtua eſt. qua carens carebit
vita.peccatoꝛ effectus in via ꝓ culpa ſeuiter puniẽdus

in pena. Meca peccatoꝝ damnato collegio ſeoꝛſantur
qui alios tentant.et nominibus alios ex affectu vocare
videntur.quoꝝ miniſterio ſubijci nolũt:necnõ alijs pa
rant inferre calumniã.et laqueũ inijcere nocumẽtiiſal⸗
uatoꝛis declinante ſententia.qñ phariſeos cũ herodia⸗
nis ipᷣm de reddendo tributo interrogates.axpellatut
hypocritas:qꝛ mgẽm verum vocabant cuius doctrinaʒ
in aĩo et in oꝑe contemnebãt. Diſcoꝛdes firmiter in

moꝛibus a voctrina eſſe peccatoꝛes iuſtiſſime demõſtra

uit.qñ ſcᷣm mattleum in cathedra ſedentes ciuilium

nõ appꝛopinquare pauliſper/ Nec ſolũ in his ſed in eo ꝙ
apparendi alijs intentionẽ ſequãtur obliquã:et affectt
pꝛeferri ceteris in cõniuijs et in congregatõibo pꝛimas
ſedeſ.et ſalutari capite inclinato in foꝛinſecis pꝛoceſſibi
et plateis.ac etiã magiſterij et pꝛincipatus nomẽ aĩo et

actu venãtur.cuius effectũ voluntarie abiecerũt QAui⸗

bus nominibs ſaluatoꝛ nr ſuos cõmoꝛales noluit in ſi⸗
gniri:penam damnoſe hũiliationis annectens his qui

voluntate et affectõe ꝓpꝛia ſe ſubtollũt:cum ſepe ſfando

expꝛeſſit.Om̃is qui ſe eraltat hum liabitur./reci⸗
pue tñ octo vicia expꝛobꝛauit phariſeis digna pems et᷑⸗
nis:que ſcõm tipicũ intellectũ pñt in faciem obijci chꝛi
ſtianis. Ideo ſollerti ſtudio caueri debent qui penas ꝑ⸗
hoꝛreſcunt eternas. Mabita quippe cũ eis congreſſione
Vrbop. dicit ſaluatoꝛ eiſdem. Ele vobis ſeribe et pha⸗
riſei hypocrite:qui clauditis regnũ celoꝛum ante ĩes.
Vos aũt nõ intratis:nec introeuntes ſinitis intrare!
In qua ſententia poſt illox et illius tꝑis malũ omnes
repꝛehendũtur:qui ad viam regni celoꝝ alijs obicẽ po⸗
nunt. aut iam incipientẽ quomodolibet p argumenta
diaboli.pꝑ placentia mundi.p amena coꝛpoꝝ.per blandi⸗

menta vrbop. p pollicitatones rerum. p terroꝛes et mi

nas. ad peiſtina reconuertũt. Et qui alijs pꝛeſtat impe/
dimentũ ad vitam. eoipo ſequitur ipᷣe moꝛtem:vt ouo
mala in vnũ conueniãt. ꝙ impediens et impeditus da⸗

mnationẽ ſuſcipiat. Quod plerũq; tangi ſcri
biat. α angit ſacre ſcriptu
re doctoꝛes qui cauendas foueas nõ oſtendut: p regno

—

cium nequiter deceperunt.

De viciis

facienda non dicunt. Secundum addidit cum dirit
Ele vobis ſcribe et phariſei hypocrite: qui comeditis

mos viduarũ oꝛõnes longas oꝛantes: ꝓpter hec am⸗
plius accipietis iudicinũ. Elerum erat ad iram millis,
qꝛ ſaluatoꝛ aliter nõ dirſſſet: ſed ex hoc repꝛehenditur in
hominib ommibus ferentibo habitu honeſtatis ſeu re⸗
ligionis.qui domos viquarũ nnicioſa frequentant lcc⸗
tia. videntes ſolutas a lege vroꝝ ꝑ moꝛtẽ. gelotipiam
eoꝝ amplius nõ verentes:quarũ res videntur poſſe li⸗
bere cõtrectare viroꝝ dominio iam ablato⸗ laqueũ de⸗/

ceptõis iniſciunt ipoxꝝ remoto conſilio vt pꝛo ipox aĩia

largas elemoſinas faciat. oꝛationes ꝓmittentes pliras
actu exercẽtes in diuinis actõibus:vt ſolũ deo pareant
nõ ſeculo cõfoꝛmari:ſed eo magis et amplius iudicium
ſuſcipiẽt vltõis: ͥ magis inremotis cuſtodibo atq; te⸗
ſtibus fauoꝛe auaricie ipas viduas viſitarũt:ſub hbypo⸗

magis aduerſus illos et quoſcũq; tales de Vidu
tiam pꝛotulit:qꝛ facile decipitur in quolibet malo. etiaʒ
ad danda munera muliebꝛis ſerus:cui nõ ſupeſt obedt
entia maritalis.aut pᷣdominatur lumen gratie ſpũalis
Segd his acrius reſeruatur ſuppliciũ:qꝛ coꝛda ſimpli⸗
niter t. Addit tercium inquiens
VUe vobis ſcribe ⁊ phar iſei hypocrite: qui circuitis ma

critali pollicitatõe miſſaꝝ et oꝛatöõnum ex ꝑte agentuun;
rei familiaris ſtipem ſubdole ſubrurerunt Bd iden
is ſentẽ

re et aridam vt faciatis vnũ pꝛoſelitũ:et cum fuetit ſa⸗

ctus:facitis eum filiũ gehenne duploqᷓ; rvos. Quid “
hanc ſententiã tunc in tꝑe ſaluatoꝛ nt redarguit niſi ſol
licitudinẽ indebitã illoꝝ qui gentiles ad ipoꝝ legẽ mul
tis ſuaſionibo et laboꝛibo inuitabat et efficiebant pam/
plius peccatoꝛes legis obſeruatõe ↄtempta. Qð nunc

in tꝑe ulos inſinuat eterne maledictõni ſubiectos.qui

pꝛeter ſanctiſſime nte legis intentõem ipᷣa cogmita vel
non ꝑagunt moꝛes:vt nec hoc eis ad damnatõem ſuffi
ciat niſi ſimiles ſuis moꝛibo habeant:et in eterna dam⸗
natione ſimuilẽ ſuſcipit ſeuã penꝗ. Nã vſq;quaq; cogno

ſcitur iuſtum: vt qui cũ ſimilib alijs vitam ſuſcipiunt 7

ſimilẽ ſentiant in legibo diſciplinã. Sed hoꝛrenda res
dictuſmagis vero effectu: peioꝛ efficiatur pꝛoſelitus.
ſcʒ qui de vno ſtatu in aliũ pꝛoſiliuitſq; ille qui ad pꝛoſi⸗
liendũ ſuaſit.qð melius iudico credere diuine ſentẽtie

q; in noticiã ducere nudis verbis. Quartũ maledi,/

ctionis eterne malũ ſaluatoꝛ annexit:cum eos de puer
ſa intentõe iurandi repꝛeſvndit dicẽs.: Ue vobis du⸗
ces ceci:qui dicitis quicũq; iurauerit ꝑ templũ nihil eſt
qui aũt iurauerit ꝑ aurũ templi debet. Sed lec litte⸗
raeſt illa:que in euangelio ad hanc clauſulam ſequitur.
Aliud tũc phariſeis:aliud nobis clamat. ed eis reli⸗
ꝛoculdubio ex his verbis caute ꝑcipitur: ꝙ aliquod
iuramentũ aut ꝓmiſſum intentius non aſtringit. ſi per
ceum iuratur aut aliquid pꝛomittitur: qᷓ ſi per alia que
ſunt eius iuratur aut ꝓmittitur/Et q;;uis ſupius phi⸗
bitum ſit iurare. argutus ſit etiã xrodes. ꝙ incaute iu⸗

lduic nobis in ſinuetur bꝛeui ſententia ſentiamus

rauit.tñ ſi omnino expediat hec facere aut pmittere libe

at.quod deo aut ꝑ deum iuratur aut ꝓmittitur et pea
que ſunt eius eque ligat.dũmodo qð iuratur aut ꝓmit
titur ad peccati cautelam pꝑtineat.aut ſi de rõne virtu⸗
tis · nec ſit contra oĩm conditoꝛẽ atqʒ iuſticiam publice
honeſtatis:neq; cõtra virtutes chꝛiſtiferas et moꝛales
Nam in iuramẽtis atq; ꝓmiſſis nõ ſolum attenditur
ꝑ quid ſed quid. nec intereſt ſi deum ant aliquid eoꝛuz
que ſunt eius adhibeamus in teſtem.ſi pmittimus ve
ritatem aut bonitatem ſiue virtutẽ. aut peccati deuita/
tionem. aut pximo iuſtam H nanq; ꝓmiſſio
ſimplex et recta ſine additamento ꝑ quic/prnittentem

—

— —

.

SSs

ſine iurantem. inſolu biliter atq; inexplicabiliter obliga

ret:niſi tales aut aliter factas iuratõnes ſimpliciter et

p quid ſupioꝛ et potioꝛ neceſſaria et verioꝛ iuriſdictio ex

plicaret. Quintũ malum ad eandẽ ſententiaʒ male/

dictõnis ptinens eſt. e vobis ſcribe et phariſei hypo
crite:qui decimatis mentam et anetũ et ceiminuʒ dere⸗
linquentes que ſunt grauioꝛa legis iudiciũ miſcoiam

et fidem.Hec oxoꝛtuit facere:et illa nõ omittere. Du⸗

ces ceci excolantes culicẽ: camelum autẽ glutientes.
Quam ſententiã dimittentes:eos ad quoꝑ aures eſt
illata et ad nos qui credimus euangeliũ refundentes:
qm̃ quomodo moꝛaliter ligat edicimus. Sunt nempe
nõnuili hypocritalib moꝛibus circumſepti:qui tm̃ mi⸗
nima bona legis et moꝝ pficiunt.quibo relictis modicũ

piculum aut nullum incurrunt:ſed ea relinquũt que ꝑ
fectum in lege atq; moꝛibo hoĩem faciunt.et non pacta
expedite eterne maledictõni ſubijciũt: derelinquentes

ſò diciũ vrrum et iuſtũ in ſe.qꝛ ſi noſmetipᷣos iudica
remus.nõ vtiq; iudicaremur:et in alios et pꝛo alijs ſa
num et debitũ ꝓferre iudiciũ ammonemur/et miſeri⸗
coꝛdiam indulgentie opoꝛtet pᷣſtare penitentiba iam cõ⸗
tritis.ſi ad deum et ad ſeipᷣos et in ſeipᷣis oꝑati ſunt ma

lum.Et leſum in eo qui leſit opoꝛtet impendere miſeri

coꝛdie donumſet ſidem ſeruare ad deũ ⁊ in deum et ꝓ⸗
pter deum.et hd quẽlibet nobis in hũanitate maxime
in religione chꝛiſtiana primũ atq; winanegiſſe in
regula et er regula chꝛiſtiana ꝓmiſſum tenere irmiter
incuſſum. Mec ſunt illa que oĩno facere opoꝛtet quib⸗
carens infallibiliter ima petit:ſed illa nõ omittere. illaſ
videlicet cerimonias atq; moꝛes.qui ad bene viuere oꝛ⸗
natum faciũt: qð in decimatõne mente aneti cinuniq;
ſignatur. Igitur opoꝛtet pꝛimo in realibo et viuiſican⸗
tibus virtutibo aim ante deum fundatũ fieri.vnde bñ⸗
placens deo vita cõſurgit: et poſtremo taliũ modicoꝛũ
addere euanenkaſet veſũt Teos duces arguit quoꝛũ
agitur iter in pꝛeceps.qui minima peccata ſine miſeri⸗
coꝛdia et diſcretõe repꝛehendit:maxima vero velut mi
nima pꝛetermittit. Qui ſub tali inuectõe tradũtur du
ces ceci.excutientes culicẽ:glutientes camelũ.minimũ
malum diſcutłtes impie:camelum magnũ malũ toꝛ/
tuoſum peccatũ incoꝛrigibiliter pꝑtractante 668
demonſtrat iſta ſententia qui vilem pauperẽ/ſimpliceʒ
et abiectũ ſi deliquerit acriter puniunt: inſignitũ vero
quomodolibet ſi peccauerit licentiant impunitũ: vnde
iuſticia coꝛrectiua puertitur.et in lumine claro iuſticie
cecantur.puerſe trutinãtes merita ſubiectoꝝ aut hoĩm
delinquentiũ. Inſignitos aut illuſtres hoĩes nõ vere⸗
tur iuſticia ſi linquũt. Sed ſextũ eos acriter moꝛ
det.qui ad exterioꝛẽ mundiciam innitũtur: de interio⸗
re mundicia nõ curantes. Ele vobis ſcribe et phariſei
qui mũdatis qð deſoꝛis eſt calicis et parapſidis: intus
autẽ pleni eſtis rapina et immundicia. Phariſee cece:
munda pꝛius qð intus eſt calicis et parapſidis: vt ſiat
id qð deſoꝛis eſt mundũ. Quid igitur nobis ꝑ hane
ſententiã clareſcit:niſi ꝙ hi a dño arguũtur qui pꝛeter⸗
miſſa interioꝛi mundicia ꝑ quã deus cõſpicitur coꝛpali
atq; foꝛinſece qua deus ſepe offenditur intenderunt.
Qõ ſi referamus ad eos qui diuinũ cultũ in ſaeramen
talibus actib tenent. magis condemnabit qᷓ; defendet
exterioꝛ nitiditas.ſi aĩo nõ conſpecto dñatur iniquitas.

Nam ſi mundiciã foꝛis habent quã dicunt ſic cõöuenire/

intus magis habere deberent quã habere certũ eſt deo
placere:carere vero certiſſimũ eſt diſplicere. Nec in alia
pte nt̃am a nobis omnipotẽs mundiciã querit.qᷓ; in il⸗
ia in qua ſumus ad ſuam imaginẽ creati. Non enim in
coꝛpe ſed in aĩs ſimilitudinẽ ab ipᷣo et ipᷣius in creatõe

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

ſuſcepimus: nec ex eo quod exterius agimus.ſed et co
qð in intimis nt᷑is diligimus ⁊ habemus iuſtiſſime iu
dicamur. Mec effectus affectui pondus meritũ. pꝛemi
um aut nomẽ in curia oĩm cognitoꝛis impoſuit:ſed affe
ctus effectui hoc fecit. Ideo nobis tanq; chꝛiſti vaſcu⸗
lis et virtutum dicitur vt mũdemus qð intus eſt.et ex
terius omnia mũda erũt. Nam ſi accepte do eſſent in⸗
timis pꝛetermiſſis exterioꝛes mũdicie:ſtelle.floꝛes. her
be.aues.animalia multa. pꝛemia reciperent ineternuʒ.
Ad exaggeratõem pꝛedictoꝝ ſeptimũ ve maledictõ⸗
nis induxit. Ele vobis ſcribe ⁊ phariſe i hypocrite:qui
ſimiles eſtis ſepulcheys dealbatis.que afoꝛis apparent
hominibo ſpecioſa:intus vero plena ſunt oſſib moꝛtuo
rum et omni ſpurcitia: ſic et vos afoꝛis paretis homini/

bus iuſti.intus aũt pleni eſtis hypocriſi et iniquitate.

Que ſententia in tali ſimilitudine ſic aſſumpta magis
claret ex la.qᷓ; exroſitõne annexa. Octauuũ aduerſus
eos intendit. qui ſuos pdeceſſoꝛes malos exemplificat
in ſeipis. Et hox genera repꝛehendit. qui patrũ carnali⸗
um aut doctrinaliũ puerſa opa imitantur. Qõ in fine
buius octaue maledictõis dũs declarauit dicens. . Et

vos umplete menſurã patrum veſtroꝝ. ſerpentes ap⸗
pellans er paterno tranffuſo veneno. et gemmina vipe
rarum qui pꝛecedentiũ mala ſectantur. quib- fugere a

gehenna omnino ſit imxpoſſibile. niſi reſipiſcant ab umi⸗
tatione damnata. Et hieruſalẽ increpata de occi ſio⸗
ne miſſoꝝ eos deſignat ſimul cũ malis agricolis vinee
qui chꝛiſti ſeruos verbis.diffamatõnibus.maledictis

obpꝛobꝛijs et tribulatõibus pſequũtur.ſicut in eccleſia

dei ſepe nouimus factũ. Sed ve qui cum talibo poꝛtio⸗

anruerann plius condemnãtur qui diuiſianimo.

intentòe:moꝛibo exiſtentes.congregari rennuerũt con
gregatõne ſanctifica. qua in medio congregatoꝝ conſi⸗
ſtit ipᷣe ſaluatoꝛ.in cuius noĩe atq; virtute onis cogre⸗
gatio eſt fienda:et exauditio ſic congregatox in huius

noie ad petita ſequeretur. NMempe congregare affectat

diſper ſiones iſraelis viſibiles atq; inuiſibiles.vt con⸗

gregatio facta in vnitate virtutũ poſt quictũ triũpha⸗

tumq; mundũ eterna regna ſuſcipiat. Expedit congre⸗
gari om̃ino in caſtrũ eccleſie ſpũalis.qꝛ extrema caſtro⸗

rum in veteri teſtamẽto cõbuſſit celitus ignis.et virtꝰ

diuiſa et quecũq; potentia.et foꝛtis adletha in agone ſe

pe ſuccumbũt. õgregatio aũt in noĩe dñi diſperſit ad
uerſarias poteſtates Quid eniĩ eſt ꝙ tam multipliciter

ad congregatõem nos ſaluatoꝛ inuitat:et ꝓmittit con⸗
gregatis in noĩe eius excellẽtia ſenſumſmineturq; ſup
plicium ſi nõ fiat lt ſeæc in nouo enodemus.de veteri
teſtamento aliquid ꝓferamus. Subceleſtes aque opo⸗
tebat vt congregarentur inynũ.et grida palam fieret.
Pꝛoinde qꝛ ſpũs vñi ferebatur ſuꝑaquas.vt intelliga⸗
mus aquas diſpoſitas ad opatõem diuinam hoim vwo⸗
luntates.ſupꝑ quibo fertur ſpũs volũtatis diuine:quas
in vnum iubet cõgregari diuina voluntas.in vnuʒ ba⸗
ptiſma.in vnũ coꝛpus eccleſie atq; fidei et virtutis in
vnum finẽ.ſcʒ qui finis eſt hoĩs.in vnum velle.in vnũ
amoꝛẽ.in vnum quẽ ante ſuum aduentũ oĩa pꝛoclama
uerunt. vnum redemptoꝛẽ oĩm chꝛiſtum Et arida pon
deroſitas oĩm peccatoꝑ humoꝛe ſancti ſpũs merito ſuo

pꝛiuata.manifeſta fiat ad ſue damnatõis cumulũ etiu

ſtoꝛum noticiã atq; gugenent e adaquari poterant
greges ad puteũ.niſi omes congregarẽtur ad vnum p
eo ꝙ os putei claudebatur lapide grandi.qui ab vno xa
ſtoꝛe remoueri nõ poterat.niſi prius in vnũ cõueniret
multitudo paſtoꝛũ.vt qð ab vno nõ poterat fieri a mul
titudine poſſi it remoueri. Quid illo in tꝑe quid allego⸗
rice hic ꝙ geſtum dimittimus:pꝛo eo ꝙ ad ſpeculabilis

Liber octauus De vicius

moꝛalia feſtinamus. Ecce habetur congregatone qũiod
nõ habebatur ſingularitate: habetur ↄgregatim qð nõ
ſingillatim: haberur vnione qð nõ diuiſione. In omni
bus validioꝛ eſt cõgregatio virtuoſa:vt remoueatur du
ricia infidelitatis.duricia coꝛdis.duricia conſuetudinis
duricia quoꝛũlibet vicioꝝ.et haurimuſ in gaudio aquas
miſericoꝛdie.aquas amoꝛis ſui.aquas ſapientie de fon⸗

tibus ſaluatoꝛis. vt nõ vltra ſitiamus:ſed fiat in nobis

fons aque ſalientis in vitã quam affectamus eternam.
et que nõ fuerunt cõgregata in egipto de agris grandi⸗
ni ſubiacuerũt:vt deſtruatur vltione diuina qui cõgre⸗
gationem cæuitat.ad quã ſaluatoꝛ inuitat. Samuel p⸗
plvta dñi ꝓplm iuſſit cõgregari in maſphat.qð ſpecula⸗
tionem aut contemplatõnem ſonat:vt oꝛaret pꝛo ꝓplo.
Congregari exꝑedit ad ſpeculatõnem diuinoꝝx et contẽ
platõnem beneſñicioꝝ et geſtoꝝ eius ꝓ nobis: et tũc oꝛa⸗
bit pꝛo nobis.oĩm vates vatum dñs nt᷑ ieſus chꝛiſtus
ad oĩm patrem miſericoꝛdiaꝝ:atq; ꝓ nobis fuſa exaudi
etur oꝛatio ſancta eius:qui in lachꝛymis et clamoꝛe va⸗
lidgo in cruce pendens exauditus eſt ꝓ reuerentia eius.
AVpſe nanq; pꝛeco iohannes pꝛedixit triticũ congregari

a deo in ſuꝑnum hoꝛreũ ſuum ergo pꝛimo cõgregemus

nos in area ſancta virtutũ. Quamobꝛẽ ſaluatoꝛ inpꝛo
peratiue loquens dicebat. Hieruſalẽ hieruſalẽ.quoti
ens volui cõgregare filios tuos quemadmodũ gallina
cõgregat pullos ſuos ſub alis ſuis:et noluiſti. Pia oꝛ
nix dñs nr ieſus chꝛiſtus:qui ſe ꝓpter nos exinaniuit di
miſſis delectabilibd hũanitatis plumis.rauca ex fatiga
tione voce.nos ad alas ſue ptectionis vt confugiamus
ꝓclamat. iub quibo totam ſpem ſuaʒ ꝓpheta poſuerat.
Sub vmbꝛa alaꝑ tuax ſperabo: donec tranſeat iniqui
tas.Quam diu ſpes:Donec tranſeat iniquitas. In ſu
peris nõ ſpes ſed tentio eſt:hic in mundo iniquitas eſt
Vniuſcuiuſq; quippe eum moꝛitur meritoꝛia bonitas
aut demeritoꝛia tranſit iniquitas:vt ad alterã tranquil
litas ad alterã ſequatur penalitas. His iſdem alis pꝛo/

tegi affectabat qui ſupꝛa ſperabat. Sub vmbꝛa alaran
tuarum ꝓtege me:a facie impioꝝ qui me afſlirerũ ⸗

ꝓtectio eterna.eſt pꝛotectio tpalis. et eſt afflictio ter/
na.et eſt afflictio tꝑalis Vlna in beatitudĩe:altera in vir
tute ptectio agitur. Elna in eterna miſeria: in tꝑali pe⸗
na afflictio ſcda infligitur. enã dico non ſolũ coꝛpis
ſed culꝑ.que ad eternam diſponit:a qua querit ꝓtegi
qui timet damnari appetit coꝛonari. Sed ſub quibus
Geminis alis. charitate dei et pꝛorimi.et multiplicib⸗
pennis.operum videlicet numeroſitate bonoxꝝ.Aut alis
deitatis et huanitatis.noue legis et veterisſpennaruʒ
multiplicatis beneficijs atq; miſterijs pꝛo nĩa ſalute pa
ctis.ipᷣe nos ſaluatoꝛ inuitatfſiẽcnõ et in omni homine
ad hancↄgregatõnem ſaluatoꝛ ſimiliter inuitat. Nam
omniũ aĩaꝝ eſt vna natura.ſed diuiſe ſunt hoĩm volun⸗
tates.que variantur ex tge.ac etiã variantur ex appeti⸗
bilium Piderſtater iech deſectum tꝑis patitur
cum ad tpa nõ venimus.aut in tpe aliquo euſtentes q̃
tempus habet habere nequim aEri vnoquoq; di⸗

uerſi ſunt ad anquid motus vt nũc hoc nunc vero velit
et illudſEt ab obiectis extrinſecis interioꝛ variatur aie

appetitus.et ſemꝑ decipitur in appetitis:qꝛ ſufficientia
non eſt in eis.qui cruciatur ſi nõ habet.fruſtratur ſi ha⸗
bet/Et Olſperfe facte ſunt vires interioꝛes: quas cõgre
a munt d diſpſionez on netlonatin ſub
Wpter vitam agenda. et ſue miſericoꝛdie
ꝓpter vita eterna ſperandam:vt ſub ala iuſticie mil ap
petamus niſi iuſtum qð ad deum nos dirigit: nec facia
mus niſi quod fieri iuſte concedit. Que quidẽ ala plu/
rimas habet pennas. Juſta deſideria multa ſunt. vni

—— *

₰ *9%

tf̃ appetentia finem.et multiplices actõnes ſunt ad
fectionem vite hoĩem ducentes Ga alam miſcoöie

ntam ponamus miſeriam: ptegamur ab illa:de ipᷣa et ꝑ
ipam vitam ſperemus.ſub multipliobo penms ineffabi
lium beatitudinũ eius cõgregemur:ſub his congrega⸗
tis nõ nocebit nobis diabolicus miluus:locationẽ igi

tur nõ tnaneſeßi ad contemptũ rocatõnis

deſertionis ſuppliciũ ſequitur. Ac ſi dicat. Quia cõgre⸗
gari noluiſtis me vocante:deſeremini me volente.Alit

eni. Ecce relinquetur domus vra deſerta: vt nõ con

fugientes ad deũ deſerantur a deo eo certe merito quo
congregari nolunt. Quare deſerta: Quia deſerunt. Nõ
deſerit deus vt deſeratur . vt ſua pꝛecedens deſertio cau
ſam nobis deſertionis miniſtret:ſed ideo deſerit qꝛ pꝛi⸗
mo deſertus eſt. Inheret nobis deus: ſi ſibi adheleri⸗

mus.Neq; poꝛtus et auitates deſerũt nauesimmobi⸗/

les eni ſunt: ſed verſamnce naues vento cõmiſſe aut re⸗
mis agitate recedunt. Tlide igitur culpas.vide penas.
aſpice crimina. vide ſupplicia. Ex pena eni ſepe innote⸗
ſcit et culpa. er magnitudine vindicte:ſceleris agnoſci⸗
tur magnitudo. Quod quantũ:quale noſcitur eſſe cri⸗
men. ad qð deſertio ſequitur iuſta dei. Sed quo it de⸗/
ſertus a deo. aut vbi remanebit quẽ deſerit deus quis
locus refugij eius.aut quis locus quietudinis eius.

Muis accedet ad deſertũ a deo. Deſerti deſertum que

rent. deſerti deſertum ſociabũt.vt ſimul ſimilem habe
ant penam.qui fuerũt in culpa cõſimiles. Igitur qui

legis heq mala deuita. .
Incipit tractatus de ꝓceſſu ꝑeccatoꝛis et reuerſione
eius ad deum. Caplm. XXXVIII.

Poceſſum vero peccatoꝛis in ſuis verbis
paralvlice ipᷣe ſaluatoꝛ interſeruit dicẽs:
p Momo quida deſcendebat a hieruſalẽ
in iericho.et incidit in latrones:qui etiaʒ
deſpoliauerunt euni·et plagis impoſitis
abierunt ſemſuiuo relicto. Vide peccatoꝛẽ anomium
vide peccatoꝛis ꝓceſſum:vide ꝙ incidit in inopinatum
piculum.vide ꝑditum: wnũ.vide malum ſuſceptũ: ſed
vide diuina bonitate vſq; ad moꝛtẽ iu quolibet ad peni⸗

tendum liberũ arbitrium reſeruatũ. Digni noĩari non

ſunt qui ꝑeccare diſponũt:qui de libꝛo vite delentur. ſi
peccata pſiciunt. Deleantur de libꝛo viuentiũ:jet cũ iu⸗

ſcripta.et ſuꝑ omne gaudiũ dixit eſſe diſcipulis ſalua⸗
toꝛ:qm noĩa eoꝝ ſcripta in celis erant. Quo noĩe nũcu
pabitur qui creatoꝛi rebellare diſponit· quo cenſetur ti⸗
tulo qui a deo diuoꝛtium querit. Caret dignitate no⸗
minis:qui viuit lege tartarea. Sʒ que eſt dignitas no⸗
minis nt᷑i:vt lẽe huius veritate ſeruata ſupꝛa id qð ſo⸗
nare videtur intellectus fidelis aſpiciat. Mon eſt digni⸗
tas noſtri noĩs.in quo vnus ab alio diſtinguitur ad qð
noĩa ſunt inuenta.vt inter ſe hoĩes indiuidui cognoſcã
tur:nmec alicuius noĩs eſt dignitas quo ſtatus hoim at⸗
q;officioꝝ titulantur.et mutua fiat noticia circa huma
nas mentes. ac noticia deriuatur ad aĩos poſteroꝛum:
nec eſt dignitas noĩs ꝙ quis ꝓbitatem ſoꝛtitur. Sed
dignitas noĩs eſt quo quis ſilius dei ꝑ adoptõem me⸗

ruit appellari. Quia ipᷣe ſaluato: dedit ptatem ſilios

dei fieri ſimiliter ⁊ noĩari.ſi credimus in nomine eius.
vt eius ſit ſupꝛema et ſumma cõditio quo ꝑ ſidem atq;

p ceteras virtutes et actus dei noĩetur filus.non quo

dicatur petrus vel mattheus. Non enĩ hmõi nominib
ſupꝑni ciues abinuicem diſtinguẽtur quoxꝝ eſt oĩm intu
itiua cognitio. Quam noĩs pꝑdidit dignitatẽ qui a hie⸗
ruſalem ſeʒ a diuina pace receſſit.retinuiſſet ſi ſietiſſet.
ꝗ beati paciſici quoniã filij dei vocabuntur/Eſt et alia

ſtis non ſcribantur. Sed iuſtoꝝ noĩa in libꝛo vite ſunt

4

tcontra vicia ſermonibus do. ſaluato.

digintas nominis quo a dño noſtro ieſu chꝛiſto baben declamatio tuis auribo tedium inferebat. Sed hoc tibi
tes auctoꝛitatẽ dicimur chꝛiſtiami:quod p opa virtutuʒ debebat eſſe ad gandium:qꝛ dabant creatoꝛis noticiam

appꝛobantes.ad ſuꝑnam ferimur patriam: moꝛibo re/⸗
pꝛobantes.mergimur in gehennam. uius dignitatẽ
agnouit quida diaconus ab infidelibo cõpꝛehenſus: vt

negaret chꝛiſti ſidem quã in aĩo et moꝛibus fatebatur.

MQui cum grauiter a queſtionarijs toꝛqueretur ? inqui
reretur ſi quo noĩe vocaretur et vndeet quis eſſet: tale
fertur dediſſe reſronſum. hꝛiſtianus ſum. Moc mihi

nomen.hoc mihi genus.hoc mihi patria eſt.nihil aliud

qᷓ; chꝛiſtianus ſum. Et multipliciter et grauiſſime toꝛ⸗
tus.hoc ſolum ꝑ verba inter verbera reſonabat. nihil
aliud qᷓ; chꝛiſtianus ſum. qꝛ dignum eſt vt eum imite⸗/
mur cuius noĩeinſignimur. Qð nomẽ pꝑdunt:qui mo
ribus contradicũt.Et ſi humana et vſualis vocatio no
minat: diuina ſapientia repꝛobos negat · Amen dico vo
bis:neſcio ws Weg lſeei recatons ꝓceſſum altius
intendamus. Deſcendebat a hieruſalẽ. Clere deſcendit

qui recedit a hieruſalẽ:qꝛ fundamẽta eius in montibb

ſanctis:ſed aſcenſiones ad hieruſalẽ ad virtutẽ ad deuʒ
in coꝛde ſuo diſpoſuit legitimus ſeruus dei QAuid nam
iſte de cenſus de hieruſalẽ ꝙ deſcendẽti tanta mala ſuc
cedunt. Hieruſalẽ viſio eſt pacis:pax aũt totalis eſt vir
tus.Nam parx trinitatẽ inſinuat mentibo non vęlatis.
P. patrẽ dicit.A.que lta in alpyhabeto pꝛimum princi⸗
pium tenet:ſliũ dvenunciat. Nam ipᷣe dirit in euange⸗
lio iohannis. Pꝛincipiũ qui et loquoꝛ vobis. Et in apo
calipſi.Ego ſum alpha et o pꝛincipiũ et finis.x.ſpiritũ
ſanctum dclarat. eſt enĩ duplex conſonãs. Igitur qo
dimittit pacem:a trinitate recedit. Par nulia dicenda

que copulat creaturas. ipax auctoꝛe offenſo. Eſſet cer⸗
tiſſime vera ſciſmate ad om̃ia: firmo iure ad deum ipᷣa

inuiolate ſeruata. Ergo quod de iure nõ eſt. nec eſſe ve
re dici pt. Pax tñ ad deum firmiſſimo iure conſiſtit. qꝛ

ipam ommi iura concedũt ac iubent.et damnatõni aſ?⸗

ſcribunt oẽm aliam ſine iſta:que ad ipᷣm verum ⁊ vnũ
deum eſt in omniby inexceptuata ſubiectio.et noſtre xo
luntatis ad ſuam tota et plena confoꝛmitas. vt nec in
minimo ſit diſcreta diuerſitas:et bonoꝝ oĩm executio.
ꝓut pᷣt nĩa facultas. Aut ipᷣa eſt que nullum diuinum
placitũ exceptuat diligendo: nec opando. niſi que nec
potentia nequit. Aut pax dei domus eſt impturbata vir
tutum. Iſta ſane verba nii ad deum pace ſimul eius
cauſam luce clarius miniſtrant:quoꝝ ſi occultos intel⸗
lectus inueſtigare vellemus ꝓut diſponendi aut cauen
di ſunt moꝛes.tenende virtutes.ſeruanda mandata.ſa
cramẽta tractanda.nõ bꝛeue ſpeculũ ſ volumina cude⸗
remusMꝛoĩinde ſolũ ꝓceſſum maleperegre videamus
atq; inuectiue ꝓclamatiue ad deſcendentẽ ſermo nẽ in/⸗
clamitet.Quid tibi diſplicuit o deſcendẽs in domo vir
tutũ.vt ab ipᷣa deſcenderes aut egredereris poꝛtas pul⸗
critudinis eius. Diſplicuit tibi ſitus: Gundata eſt in
montibo ſanctis.in altitudine diuinoꝝ bonoꝛũ.Oiſpli⸗
cuit tibi habitatio:an in ipa exiſtens varios ex defectu
parietũ timebas incurſus. Qui confidũt in dño ſicut
mons ſion:mõ cõmouebitur ineternum qui habitat in
hieruſalem. Montes incircũitu eius et dñs in circũitu
ppli ſui:ex hoc nũc et vſq; in ſeculũ.Ecce conſidẽtia ec⸗
ce incõmotio:ecce ꝓtectio ecce diuturnitaſtti boni.Ain
diſplicuit regalis auctoꝛitas. Expedit tibi aĩa vt rega⸗
ris:ſed pacifice ciuitatis rex pacificus eſt. In domo enĩ
virtutis rex eſt oĩm chꝛiſtus.An nõ placebant tibi ꝓphe
te.Cautum te faciebant:vt pauidus atq; patus diuinũ
expectares aduentũ.An ſacerdotes tibi faciebãt diſcri⸗
men.Nõne ſacramentis ſanabãt putrida tua.et oꝛõib⸗
et ſacrificijs ꝓ te interꝑellabant ad dim Aln pꝛedicatoꝝ

redemptoꝛis amoꝛẽ.redemptõis neceſſitatẽ. doctrinaz
regni:ſalutis viam tuis auribo inſonabant:vt defixus a
mundo adſexrens deo vnus ſpũs eſſes cũ eo.et inſigni⸗

tus caracteribo ſuꝑne patrie. militie angeloꝑ ſimitudi

nem gereres ſuꝑ terram: cum quiby in caſtris triũpha,/
libus eſſes eternaliter coꝛonandus.Nõne hc om̃ia ꝑa⸗
untur in domo virtutũ.etia hieruſalẽ pꝛetermiſſa vi⸗
ibili. An tibi odio erat templũ. Locus eſt oꝛõnis et re⸗
conciliatõis ad deum.et nociuox tutela. An tibi diſpli⸗
cebat ꝓpiciatoꝛium deauratũ. et tabulis aureis affiris.
clauis aureis circundatũ. Chꝛiſtũ qui eſt vera charitas

et ꝓiciatio pꝛo peccatis: circa quẽ angeli et omies beati

velut tabule charitatis a moꝛibus clauati aſſiſtunt. non
opoꝛtebat dimittere. An tibi vuo cherubin nõ placebat
qui verſis vultibus ꝓpiciatoꝛiũ ꝓſpectabant duo teſta⸗
menta omni ſcientia plena. Te decebat audire que chꝛei
ſtum enigmatice atq; vere.allegoꝛice atq; moꝛaliter cõ
firmant in coꝛdib auditoꝛum.An menſa ꝓpoſitõis du
odecim panũ tibi nauſeam fecit. Gidem duodecim arti
culoꝛum opoꝛtet cuſtodire credentẽ. An altare aureum
nõ placebat. Et ſuꝑ ſidem cheiſti vnigeniti dei filij et in
eius merito ſacrificiũ opoꝛtebat offerre contriti coꝛdis
et ſpũs cõtribulati.An candelabꝛũ luminis vlut hely
tuis oculis velut egris odioſum erat:quod puris gau⸗
dium pꝛeſtat. Sed a luminoſa veritate nõ decet eſſe ſe
cretum:ambulat enĩ in ten ebꝛis qui ab ipᷣa recedit.An
tibi nõ placuit vlum. Sed ſciſſum eſt in duaę ptes a
ſummo vſq; deoꝛſum:vt aſpicias miſteria magna dei ꝓ
gloꝛificatõe aĩe atq; nt̃e carnis benigniſſime mũdo da⸗
ta:vt a ſummis celoꝝ vſqʒ ad ima terrarum nihil ſit ad
nt̃am vtilitatẽ eductum.An figure ꝓminẽtes erant fa
ſtidio. Et ſanctoxꝝ exempis conuenit aſpicere certatoꝛi.

n longitudo templi nõ placet. Gidem trinitatis pſe-

uerantes expedit retinere, An altitudo. Et ad ſpem ce⸗
leſtium inuitamur An latitudo templi facit tibi diſpen
dium. Et charitatè iubemur ad omies extendi. An vas
eneum mare dictũ ſuꝑ boues duodecim latum. tibi ali

quid fecit hoꝛroꝛi.Et baptiſari opoꝛtet et iterũ balnearrii

ſi baptiſmate ſuſcepto turpamur.balneo penitẽtie:qð
apli duodecim toto oꝛbe terraꝝ diffuſi vbiq; intrepide
pᷣdicauerũt/Quid eſt in domo pacis.in domo virtutũ.
in ecclefia dei quod tibi diſpliceat Qualis eſt cui diſpli
cet viſio pacis:qualis eſt qui caret pace ad oĩm creato⸗
rem. Oim enĩ emulus eſt. et manus eius cõtra oñies
et omniũ contra eum:qui a pace diuina diuoꝛtiũ fecit.
Nec ad ſeipᷣm pace lona potitur.qui factoꝛẽ ſuu m reli⸗
aunenfſore poꝛticũ ante templum iudicabis ſuꝑflu⸗
um Ged conſiderandũ erat qð ante ſecreta miſteria
cognoſcenda et contemplanda opoꝛtebat pꝛe re bonoꝝ
operum actõem:et ſcom latitudinẽ charitatis longitu
do bene actoꝛum bene tendit/An diſplicebat tibi ꝙ in
templo erant ad luminis ſuſceptõnem obliquate ſene
ſtre. Sed tibi ſit rõnis ad artem.ꝙ quantomagis obli
quantur interius tanto ab extra ingrediens lumen ma
ioꝛi claritate diſfunditur. et patulam abintus eſſe aiam
expedit que gratie lumen eekeetarſe ñ tibi diſplicuit ꝙ
templũ edificatũ eſt de lapidibo dolatis aiq; pfectis.Ar⸗
gumentum tibi eſſe debebat:qm dolari.poliri.ꝑfici per
Yirtutes opoꝛtet in ſuꝑno templo edificari querentem.
1 En te tanta ſapientia obcecauit: omnes magiſtri lalv
rauerunt et opati ſunt in ſapientia ſalomonis ⁊ non in
ſua. MNullus enĩ magiſtroꝝ ſciebat menteʒ eius et ouõ
ebebant oꝑata diſponi:ſed ipo decernente omia cõpo⸗

ſita ſunt.et poſt compoſitõeʒ laudauerũt oẽs ſapientiã

ſari debere in medio nationũſ Et vidiſſes oculoalio q;ᷓ
carnali diuinam maieſiatẽ in huanitate piſcatoꝝ et pꝛo
ditoꝛis pedibo inclinatam ad oſtendendà humilitatem

Liber octauus

ſalomonis: ſuoꝛum operum videntes tam pulcrum at

q; mirum concentũ. Sed hoc magis debuit aĩam tuaʒ
ad amoꝛẽ manẽdi ſuſpendere:qm ſine chꝛiſio nihil pon⸗
ſumus facere ipo dicente. Sine me nihil poteſtis face

cere. Etiam aplus ait. Mon ſumus ſufficietes ex nobis

ſed omis ſufficiẽtia a dño deo eſt. Goꝛte fulgoꝛ auri qð
omnia in templo tegebat:tuos oculos intolerabiliter
irradiauit. Magis vero te illuminare debuit qð omnia
lona poꝛnat.et vniuerſa delicta operit charitas.An tibi

admiratõnem adduxit vlut nõ intelligẽti: ꝙ malleus
et ſecuris rumoꝛ et omne ferramentũ non ſunt audita

in domo dñi dum edificaretur. Hocumentum tibi eſſe

xebuit atq; pꝛeſagiũ futuroꝛũ : quies abſq; rumoꝛe in
ſupno templo con ſiſtit· Mec inſtrumẽta virtutum nec
agomiſte ipſaꝝ ſonum exercitij dabunt vbi fructus ſolũ
pcipitur poſt lawꝛẽ.et quies immutabilis ſequitur ſan
ctum opus:et ſtipendia in pace ſuſcipiẽt qui fuerũt foꝛ⸗
tes in bello. Et qui caumata ſenſerunt belloꝝ et armoꝝ
ſtrepitus in caſtris ſpalibo nõ vitarunt: nõ clamabũt

vlterius aduerſus hoſtes.nec contra eos clamoꝛibo oꝛa

tionum et lachꝛymax poſtulabunt auxiliũ.quos vide⸗

bunt ex tota diuina lonitate ſubiectos. Nec aduerſus
vicia erit ꝑſtrepens agmen:que hic fuerunt uicta in

vVvalido et in intelligibili clamoꝛe virtutum. Mec cauſa⸗

beris de carne rebellique omnẽe ſuam beatitudinẽ poſ⸗

ſidebit. Mec aduerſus coꝛruptibilia erit rumoꝛ: mihil
eni eſt coꝛruptibile in ſuꝑnis. Nec ad docendũ ꝓximuʒ

concionatoꝛ concionabitur. videbunt enĩ omies verum

in luce diuina. Hec rumoꝛ eſt miſſarum et cantus et ſe

voluent ium vocũ:cum om̃is laus et grax actio mẽte ſo
nabit in auribo ſummi regis. Et vt ita ꝑſtringam. nul⸗

la rumoꝛis ac frangendi ſilentij cauſa. vbi omniũ eſt in
vno vero et ſummo eterno deo concoꝛs ⁊ paciſica vo⸗
luntas et tota fruendi vita. Quid immoꝛoꝛ ad huius
templi reſeranda miſteria. DOuſcepta intentio ad alia
me compellit. Sed o male deſcendens: cur nõ aſcendi
ſti in monte aut arcem fon. Goꝛte nõ deſcendiſſes de
hieruſalem. An tibi diſpuicuit mons ſyon ꝓpter qõ de⸗
ſcendiſti Sed ſpeculari magis tibi expediebat et contẽ

plari dñi bona et te in iſta ſuſtollere:vt ꝑ contemplatõʒ

diuinox terrena te implicantia deuitares: et diligenter
in picere in ſponitica contemplatõnis arce. qd oĩm ſal⸗
uatoꝛ et dũs agnum immaculatũ pꝛo paſchate come/⸗

dit.innocentiã. ſimplicitatem. manſuet et innoxiã vi⸗
tam oſtendens:dans aplis et ceterig exemꝑlũ ſic cõue

ad ſuꝑna ducentem.et abluentẽ ſoꝛdes affectuũ ſilioꝝ

hoĩm:vt nõ amplius còcupiſcamus que diuing manus

a nobis abſterſi ſ t contemplare vlterius in ſyonitica
contemplatõis arce cibum ſupꝑſubſtantialem. ſuꝑtonũ
ſuꝑſanctũ.ſuꝑnaturalẽ.ſuꝑintellectualẽ.omnẽ haben/
tem plemitudinẽ deitatis. fontem infinite vite et oẽm
copiam omnis boni habentẽ:ꝑ ſemetipᷣm ſe mimiſtran/⸗
tem in robur virtutis.in tutamentũa turbine peccato
xum.in ſignũ om̃is dilectòis ad nos:ante dilectos apo
ſtolos.quos ſua bonitate fecerat dignos ſe Nec ad reuo

cationẽ iude ſcariothis in gregẽ a quo iam aĩo diuiſus

erat ſibi denegauit ſed dedit:eum tanto ſigno dilectio /⸗

nis amplectens vt reuocaret in gẽam ad quã ante vo⸗

ſolyma. non tempſum.non mons ſon. nõ pacta miſte
ria:ſed iericho magis placet/ſ .Æaiur placet hiericho ſita in

multimode ſemꝑ inclamitat/=
quam omnis aĩo habitans in fine deletur. Sola raab
meretrix et ſibi coherentes euaſerũt excidiũ.quimagis

ꝙ iudas eum erat ilico pditurusSerſpicatius accom

cauerat: magis dolens chꝛiſtus ꝙ eum erat ꝑditurus:qᷓ;

mogda mentis aures: chꝛiſti mentis archanũ ? eloquia
Diuina. p oim dñm nim chꝛiſtum/Altius oculis aſpice
contemplare magno intuitu:et videbis ibidem oſten/

e viciis

di nouitatem celeſtem in coꝛpe ſaluatoꝛis ab inferis re⸗

ſurgentis et credulitatis. palpationis et veritatis oſtẽ/⸗

ſiones ꝑ cibos et ꝑ ſingulare tactũ radiantium cicatri

cum: ad tollendum dubitatõnes ſingulariter dubitan
tis. Elltimo mente cõſpicies in ſyonitica manſione ſpi
ritum ſanctũ effundi de celis in pauperculã et humileʒ

et modicam chꝛiſti familiã:et iterum miſceri humana

Diuinis fideli mente videbis:que omnia niſi habitanti

bus in pace atq; in domo hieroſolimitana virtutuʒ nõ
patent. O neq;.o male viatoꝛ o male pegre:o mali au⸗
ctoꝛ itineris.quare de hieruſalem deſcendis. Sunt ne
iſta miſteria genimina diſplicẽtie:vt dimitteres deſen
ſu letifero hanc ſanctiſſimã ciuitatem.non cementoꝛũ

et lapidũ habentem initiũ:ſed pacis et pꝛecioſarũ ama⸗

biliumq; virtutũ Anquies foꝛtẽ.Non

planicie. Non ita cito ſuſcipit lumen ſolis. Cur placet
iericho. Luna ex interpꝛetatõe vocatur que ſui luminis
defectum patitur:et nunq; in eodem ſtatu ꝑmanet. a

tione interpoſitõnis lune ſol eclipſim patitur: vt eius

lumen nõ plenum diffundatur.ad ſubiectas oꝛbis par
tes. Magis wero lunatica bona interponunt:ne lumen
iuſticie illuceſcat nobis.et ne ſol iuſticie oꝛiatur in coꝛdi
bus rie ecmincrari mundi amenitatẽ iericho ſpecu
latoꝛibus veritatis oſtendit:ſed non placeat amenitas

ierichontina. Arca dñi circũdata ſacerdotibo tubis clan
gentibus vociferantibo populis ad imꝑium dñi: eſt pe⸗

nitus ſubuertenda. Nam ommis diuina ſcriptura diui
nitus intellecta.omnis ſacramentalis auctoꝛitas atq;

acet mundi amenitas

ſonoꝛa doctrina:omnis electug lue dei contra ipam

dilexerũt ſacramentale miſterium et dei ꝓplm q; ſuoꝛũ
multitudinẽ cuium.atq; murox faſtigiũ: eos deſignãs
hoies qui magis diuinis miſterijs aio vita. moꝛibo ſe

cõmittunt q; detineri velint mundi amenitatiby defe⸗
ccturiſPlacet hiericho cuius omia bona ſunt anathema

tigata.pꝛeter que ad diuinũ pñt oꝛdinari vſum.Lapida

tus eſt nachoꝛ:qui tulit pallium argentuʒ et aurum et
coꝛonam de anathematicatis volente dño. Vle qui ali⸗
quid deſiderant de mundo viſibili pꝛeter qð neceſſario

vitam him fulcit:aut in diuinis redundat obſequijs.
Slacet amenitas venenata:poſt cuius veſtructõeʒ ma⸗
edicitur omnis quiad reedificinz pꝛeſtat opus.vt pꝛi⸗
mogeniti et ſecũdogeniti moꝛte plectatur quiſq; recon

ditur: vt aĩa et coꝛpe in fine tradatur gelennalibo flam

mis.qui amenitatẽ mundi aliqñ cõtemnens. went re⸗
conuerſus ad vomitũ eakecta C ur placet lunatica ci

Uitas. Mã lunatic crebꝛo in ignẽ cadere fert᷑.et ĩ aquã

mergi narratur. Arrepticij ſunt lunatici:et a dxmonibo
agitanturſ Hed ve cui hieruſalẽ diſplicet: et iericho m
placito eſt. Etiam ve cui compatiue iericho magis pla⸗

cet. Mundquid aũt hieruſalem videlicet pax diuina pꝛi⸗

mo diſplicuit:poſtmodũ iericho placuit. An iericho pri⸗

mo placuit:ieruſalem poſtremo in diſplicentiam venit.

An inſtantanee vtrunq; pagitur vt ad id trahatur iſta

ſententia: ſi pꝛius a creatoꝛe fit auerſio. deinde conuer⸗
ſio ad creaturã. An pꝛeit ad creaturaʒ cõuerſio:et auer⸗

fio ad creatoꝛẽ ſubſequitur.in ſimul vtrunq; pficitur.
Sed hoc determinare quis nont/ na ind placituʒ
pꝛeter deũ aſpexit in ao quod cõcupiuit cui adherere vo
luit: ꝓpter quod deum dimiſit.An aliquid ſibi nõ com⸗

petens aut minus placens vidit in deo. ꝓpter quod ab
eo recedere diſpoſuit. Sed receſſus omnis certos ter⸗

4

3
1
ti
6
ne
ſen
Ni
n
ſte

in
cet
nis
Be
eins
Sa
Imen
Coc⸗
ſer
itas
chn
1
dio
etg
tas
ab
agis
cei
nis
w⸗
e
temm
mnet
Moli⸗
Grio
ns,
o/
e;
te⸗/
gu
ni⸗
vm
Nuf
en
pn/
enit
iſtn
lher/
leri
ſtur⸗
citu,
rey
onn
d
tert

etcontra vicia ſermonibus do. ſaluato.

Minos habet:termminum a quo ad quem et pꝑer quem.
Alt tardioꝛibo ꝑ exemplum pateat:iſte idem de qno ſit
ſermo declarat. Deſcendit.a iernſalem.ecce terminus
a quo:in iericho ecce terminus ad quem. pambulabat
viam.ecce terminus ꝑ auem Pni rin ipice ſuſcipe.A
eo receditur:ecce terminus a quo.vnde peccatoꝛ male
cefluit. Creatura pᷣter deum appetitur. ecce terminus
ad quem peccatoꝛ male ſe conuertit. oluntas eſt que
appetit. ecce terminus ꝑ quem in quo ꝑeccatoꝛ ſe puer⸗
tit. ſed terminus iſte medius ſerenabit clarius quod la
tet occultius. Sed pꝛius altius intendamuſ/Pꝛimus
angelus qui a deo auerſus. ad quam eſt creaturam con
uerſus:et hmõi auerſionis quis eſt medius terminus
Quod enim mediũ dicitur:indubitanter extrema ſoꝛ
titur:et nulla pt fieri a deo auerſio.niſi ꝑ medium vo/⸗
luntatis fiat ad creaturam cõuerſio:nulla vero creatu
ra erat in eſſe.quam angelus pꝛeter deum poſſet appe⸗
tere. Quo ergo angelus ſe conuertit · qñ ſe a deo auer
tit:cum neceſſario terminum ad quem querat auerſio
Et ſi hoc fertur in dubium fruſtra.quia terminus me⸗

dius ſcʒ inoꝛdinata voluntas.alterũ de neceſſitate que

rit ertremuʒ./Sed ſi de adam aliquis querularet.quo
ſe conuertit auerſus:facilius reſrondemus. Erat leus
erant omnes creature in ſpecie ſua.erat adam qui no⸗
mina impoſuerat conuenientia rebus. Habes igitur
in auerſione ade terminũ a quo.quia deus erat a quo
guertebatur.habes terminum ad quem. quia creatura
erat ad quam conuertebatur.habes terminum ꝑ quẽ
woluntas ſibi aderat in qua puertebat᷑. NMec in angelis
eſt. terminu uem extra ſeipos modo aliquo repe/
rire Ged ſoꝛte dices. Vnus cõuertebatur ad alium:et
derlliquerunt deum. Ad quod ſed: ſequitur ſed. Nec
angeli depꝛauati appetiuerunt bonos:quos derelique⸗
runt:Aemo relinquit quod appetit ſi tenere pᷣt.Addi⸗
cies. Et vnus depꝛauatus appetiuit pꝛeter deum aliuʒ

depꝛanatũ. Sed tanta ſũt celeritate pumti ꝓ eoq de⸗/

liquerunt.et nulla pꝛioꝛitas atq; poſteritas eſt in puni⸗
endo ſeruata:ſed ipo inſtanti evecti fuerũt.quo contra
diuinam voluntatem ſuam erexerunt:vt nullus alium
poſſet pꝛeire ſuum pꝛeter deum appetendo conſocium

qui ſine omnis tꝑis interuallo ſcom oꝛdinem ineffabi

lis et diuine iuſticie receperunt ſupplicium: atq; repꝛe⸗
henſibiliter ſunt penis debitis et vltricbus ꝑ diuinam

ſententiam deputati.Quia nunq; et nuſq; pena etiam
pmomenin minimum diſſociatur a culpa. vt pena
non abſit vbi culpa perſiſtit. imo vt ſtatim eſt culpa ſe

quitur pena. quaſi ſmmul exiſtente pena cum culpa. Igi

tur angeloꝛum auerſionis terminum hahemus a quo
terminum autem ad quem ertra ſeipos penitus nõ vi⸗
demus. Ged appetiuit foꝛte vnuſquiſq; ſeipᷣm:et ſi hoc
fuiſſet iam iſtos tres terminos habemus. Qm̃ nõ eſt
hic ſermo de angelis diſſerendus ſed ad exemplum no
ſtre auerſionis eoꝛum auer ſionem adduximus/idcirco
ad ꝓpoſitum reuertamur.et quis terminoꝛum trium

in ꝓceſſu peccatoꝛum pꝛecedat an ſimulſint:quantum

poſſumus humiliter indagemusccipiam igitur ho⸗
minis pꝛimam cogitationem de aliqua re appetibili an

teq; ſequatur ꝓhibitus appetitns.deinde adiungamus

ꝓhibitum appetituʒ:deinde videbimus ſi pꝛeceſſit aut
eſt auerſio ſubſecuta. Igitur quidaʒ cepit cogitare au⸗

rum et pulcritudinem et vtilitatem.et quomodo mul

ta poſſet ꝑ multitudinẽ auri expedire. Deinde cepit ap⸗

petere: atq; ametiuit in animo pꝛeter deuʒ. Eſt ne gůuc
poſt inhibitum appetitum auerſio ecttn harckte

ſubtilius. Quod eſt hominis debitum atq; totum in
hac vita lbonum. Cogitare de deo: diligere deum. adhe⸗

1

rere deo. Nam de ipſo cogitare. ſenſus eſi conſumma⸗

tus: ipſum diligere totalis eſt virtus: et dilectio ſemp
ad dilectum animum tenet. qui ſibi adheret. cum ipio
eſficitur vnus ſpiritus.Cogitans igitur aurum pꝛimo
pretermiſit debitum quod erat de deo. aut de his que
ſunt eius:ſedulo cogitare.concupiſcens ex amoꝛe puer

ſo:quia niſi quod amatur nõ concupiſcitur. aut pꝛeter/

miſit dilectõem dei. que ſi animum tenuiſſet ad deum
non pꝛeter deum appetiuiſſet aurum. Adherens vero
auro diſſolutus pꝛius erat a deo.nan ſtante adſæſione
ad deum. ad creaturam nõ poteſt eſſe damnata conuer
ſio. Sed hoc non fieret:miſi pꝛimo eſſet deoꝛdinata vo⸗
luntas. Ergo terminus medius pꝛioꝛ eſſet q; alter. et
alter extremus. ſed nec deoꝛdinata eſſet.niſi aliquid ap
petiſſet. quia nec a deo ſe auertiſſet. niſi aliquid pꝛeter
deum vellet. Multa poſſet hic fieri verboꝛum congreſ⸗

ſio. Ego aũt quantum capio tantum dico. ꝙ hec trini/

tas anathematicata. maledicta et repꝛobata eſt equalis
in tempoꝛe.inquantum creatura pᷣt iſioꝛum trium in/⸗
ſtantaneam actõnem in ſe ſuſcipere. vt tunc ſit auerſio
qñ et conuerſio.tunc conuerſio qñ auerſio tunc eſt de⸗
oꝛdinata roluntas qñ auertitur et cõuertitur. ſcom qð
pꝛohibet veritas. Igitur male gꝑegre vide quid feceris
dimittens hieruſalem iericho vadens periculoſam gra

diens viam. malam trinitatem poꝛtans.apertioꝛ rebel⸗

lis factus trinitati creanti damnatam trinitatem pari⸗
ter tecum poꝛtans:auerſionem a deo.conuerſionem ad
defectibilem creaturam et voluntatem puerſam. Que
iſta trinitas ſic infauſta: Eſt ne iſta potentia patris vt

guertereris ab eo.eſt iſta ſapientia filij vt creature adhe⸗

reres.eſt iſta bonitas ſpũſſancti.vt in voluntate depꝛa⸗
uareris. Ele qui recedit a deo. Ele qui ſe ad creaturã pꝛe
ter deum conuertit. Ve graui hominũ voluntati.Aſpi
ce inopinatum quod incurrit male pꝑegre iuſte periculũ
Et incidit in latrones. Incidit: nec cogitabat affu⸗
tura pericula. Oerito incidit in latrones:qui receſſit a
murata hieruſalem. Peruagi ſunt latrones:excludi xo
lũt:timẽt includi. Oerito incidit in latrones qͥ receſ/
ſit ab altitudine atq; ſecuritate ſyonitice arcis.Alte ar⸗
ci nequeunt damna inferre latrones Oerito incidit in
latrones:qui templi ſanctimoniam dereliquit. Pꝛeua
let latronibus virtus. Merito incidit in latrones:qui
regalem iuſticiam dimiſit. Ciment iuſticiam.imiuſticiã

facientes. Et ꝓplete foꝛte dediſſent vaticimum de ca/

uendo:ſi non receſſiſſes ab ie anteq; pueniret quo
animo et pede tendebat ꝑtulit quod nolebat:et priuſqᷓ;
veniſſet ad affectatum terminum.incidit inopinatum
periculum. Omnia quidem lſec ſic lĩa geſia docet Ged
pere peccatoꝛ tam ſoncta nuſieria vre induens no im/
merito depꝛedantium viſibiliter atq; muiſibiliter im⸗

miſericoꝛdes incidit manus. latronum videlicet aufe⸗

rentium aliena. NMondum puenerat peccatoꝛ ad quod

conuertitur:et multatur quia iam auerſus erat.Et pe⸗
nam luit ex deliberatõne:anteqᷓ; malum actõne pficiat

Sed qui ſunt hi latrones in quos male pegre incidit.

imo quis etiam eſt qui ad manus latronum peruenit:

Conſpice diuinam iuſticiam ſubtilius.et rem geſtam

intelliges clarius Pertinet ad oꝛdinem diuine iuſticie

vt interdum mali malos puniant. et ſimiles conſimi⸗

miles malos toꝛqueant.nam latro incidit in latrones:
et latro ait ad latronem. Quid autem latro. Eſt ſiqui⸗

dem latro.ad malum latibulum querẽs. Igitur quod

Dicitur competit peccatoꝛi. Vellet ꝓculdubio deum et

homines ſua mala latere.Latro inceſſoꝛ ſoltudinis eſt.
expectans quem expoliet.Latro fur eſt. et alioꝛum ma⸗

nuductoꝛ impꝛobus et inuiſus. Latro qui appetit ſibi

Liber octauus

nullo cõpetens iure:ac etiam inuite accipit qð alterius
iuris. Latro eſt qui ꝑ inſidias occupat vias:et viato
ribus inſperatus occurrit. Latro ẽ qui ꝑ diu in alienas
ptes laboꝛes violentia erũpit: et vonet vitam ſudoꝛi⸗
bus pꝛoximoꝛum quos impꝛobe ſpoliauit. Latro ẽ qui
omnmi verec undia pulſa de moꝛibus: apte et clamdeſti
ne ſua non ſua facit.Pꝛoinde latro omnis peccatoꝛ: et
quod dicitur recõuertitur. Nam ſi latro dicitur qui au
fert inuito dño alienum.hoc omnis peccatoꝛ facit: ꝓeo

ꝓiure creatõnis omnis homo velut om̃is creatura alia
eſt dei. Et velimus nolimus ſui ſumus:peccatoꝛes vl

iuſti.Hoc ſaiomonis ſententia clamat. Etenim ſi pec⸗
cauerimus tui ſumus. ſcientes magnitudinẽ tuam:et
ſi non peccauerimus ſcimus ꝙ apud te ſumus compu⸗
tati.Ac ꝑ hoc ſi ommbus modis ſui ſumus:ex volunta⸗
te ꝓpꝛia iure dilectõnis et adheſionis ſui eſſe debemus.
ac pꝑ hoc peccantes omnipotenti deo.noſipᷣos latrocina⸗
mur atq; furamur. Necnõ iure redemdtõnis facte per
ſanguinem ſibi vendicat nos ſaluatoꝛ:vt vita noſtra re
feratur ad eum.nec viuamus animalibo ſenſualitatib-
noſtris ab ipo auerſiad creaturam pꝛeter ipᷣm conuer⸗
ſi:ſed ei qui moꝛtem ſuſcepit vitamq; dedit pꝛo nobis.
Cum igitur peccando ab ipᷣo auertimur. ad creaturam
conuertimur.quid aliud facimus qᷓ; noſipos qin domi⸗
nica vaſa ſumus fibi ꝑ baptiſmum lota.per fidem et ſa
cramentale miſterium ſaluatoꝛi omnium conſecrata:
moꝛe latronum rapimus ipᷣo inuito aliter qᷓ; velit cum
creaturis nos turpiter cõtractamus ⁊ moꝛe furum de

glienis facimus de nobiſipᷣis qui noſtri non ſumus ſed

Diuini iuris. Incunctanter appꝛopiatõne tipica. quod
coꝛpaliter a latronibus:boc ſpualiter a peccatoꝛibo agi⸗
tur · Merito ergo latro incidit in latrones:vt latro la⸗
tronem puniat.malus malum afficiat.peccatoꝛem pec⸗
catoꝛ toꝛqueat:vt ęum ſentiat toꝛtoꝛem in pena.cui ſi⸗
milis factus eſt in culpa. Incidit deuius a deo pꝛouius
ad malum in latrones inuiſibiles videlicet demones
qui a dño ſe per furtum et latrocinium ſubtraxerunt:
et defalcatõni ſimili omnes latrocinari connatur/Eſt
et latro mũdus totus poſitus in maligno: qui multos
amenitate ſua latenter et furtim a deo diuertit (La⸗
tro eſt qui non ſcom deum nominatur amicus qui ad
queq; placita trahit amicum videlicetoccultam amici⸗
tiam ſemꝑ habet qui imꝑpenſe animam furatur/amici
et dulci furtim quadam violentia trahit. Vtinam tibi
latro non fuiſſes:vtiq; latrones non inueniſſes. Sed
quid ei fecerunt.quid ei latrunculi rapuerunt:quod da
mnum dederunt. Erpoliauerunt eum.] vere tunica
innocentie atq; camiſea puritatis. necnon et honeſta⸗
tis pallium abſtulerunt: auferentes moꝛtis memoꝛiaʒ
cum moaticinia calciata de pedibus ſubtraxerũt. Et co
nam caſtitatis aſpoꝛtauerunt a lumbis:vt conſtrictio
pulcra coꝛpis tegmine velata pudoꝛis. in diſperſa libidi
nis diſſoluatur. Oerſtringam bꝛeuiter:quid expoliatio
iſta ſignificet. Tleſtiuit deus adã immaculata wſte na⸗
ture:quamobꝛem et ipᷣe pꝛotectus non ſubiacebat pu⸗
doꝛi.nec in ſe aliquid ſentiebat aduerſum indiſſciſſa ma
nente aut non perdita pꝛime donationis et induitõnis
toga:qua expoliatus extitit: cum auerſus a deo acceſſit
conuerſus ad vetitum. Accepit iterum inartificiatam
ſed detractam pellem pꝛo vlamine ad pudoꝛem:eo nã⸗
qʒ; ꝙ acceſſerat viciũ ſucceſſerat pudoꝛ.Hec eadem erat
ad tutelam ꝓpter geris intemperiem. οommota enim
ſtatim ſunt elementa contra eum: qm̃ rebellauerat in
eoꝛum auctoꝛem. Que tunc in manuspꝛedantium ve
nit.cum peccatum impudenter admittitur. et artificia
tur ad vanitatem. quod ꝓptertutelam eſi neceſſitae cõ

De viciis

ceſſum. Eſau habebat duplices veſtes et foꝛtes et mul⸗
tiplices aliquas ad ciuilitatem et vicinitatem in cõuer
ſatione ad homines: aliquas ad feritatem quibus vte⸗

batur in venatione ſilueſtrium. et ipis indutus pergẽs
ad impꝑium patris vt venatu aliquid pꝛo impante citi⸗

us venaretur.ciuilibo dom rehctis et tegentibo mater⸗/

na ꝓuidentia alterius fratris coꝛpus:hereditate pꝛiua⸗
tus eſt. erito quis veſtibus ſancte conuerſatõnis et

lvne ciuilitatis et rõnabilis moꝛis ad ꝓximum ſpolat?

incedit:qui feralitatis et beſtialitatis actibo arcu volun⸗
tatis ſagitta ſubtiliratis inſiſtet:et caret bñdictõne imo

lyreditate paterna. quam omnis legitimus heres expe

ctat.Tunica talari polimita expoliatur ioſepha latroni
bus fratribus imo homicidis:quaſi pꝛo eo quod a pa⸗
tre receſſit vadens in dothaim:ſq; in fectuʒ quem di⸗
cimus eſſe virtutum.Perſeuerantiam talaritas ſonat

varietatem et oꝛnamentum honoꝛum oſtendit.polimi

tas:quam pdidit in peregre ſic ſe habens.Et in egipto
a meretrice ſcinditur pallium honeſtatis vt ſepe hoc fi⸗
at. ꝙ ex molli et feminea conuerſatõne.ſi non ꝑditur ca
ſtitas:infametur honeſtas.Aſciſcitur huic ſententie ab
ſciſſum pallium ſaul a dauid dum eſſet ad requiſita na⸗
ture.vt quia in his que naturali debito agmus caute⸗
lam in omnibo non tenemus:velut in cauermis obſcu⸗
ris noſtre impudentie noſter habitat inimicus:qui no

ſtre regalitatis clamidem truncat.impꝛoperans ⁊ oſten

densꝙ peioꝛa facere poterat ſi dñs ꝑmiſiſſet. Guerunt
veſtes legales atʒ ſacerdotales quas in manu moiſi ele
cto populo edixit omnipotens:vt legales ad doctrinam
et agendam vitam.ſacerdotales ad medicinã et reme⸗
dium referamus:quarum pꝑtulit expoliationem qui ꝓ⸗
pter iericho ieruſalem ſacramentalem animo et opere
dereliquit. Et veſtis gratie q̃ diatur nouitas vite. In⸗
duite inquit aplus nouum hominem.qui ſecunduʒ de⸗
um creatus eſt. Et alibi. Induimini dñm ieſum chꝛi⸗
ſtum. Et iterum. Quotquot baptiſati eſtis chꝛiſtum
induiſtis. Quam expoliatoꝛibus expoſuit:qui vitam
aſpirauit in veterem. Ecce vbiq; ieruſalem et iericho:
ecce in omni homine ieruſalem etiericho.Ecce in para⸗
diſo hieruſalem et iericho. EInq; et vſqᷓ; quouſq; termi
nus moꝛtis adueniat habet quiſpiam a quo defluat.in
quod effluat.quo ſe pꝛoflutt.
ap'tulum. XXXIX.
Ed poſt ꝑdita quid. Accepit plagas.Circun
s datus ab inimicis neceſſario ſuſcipit plagas
non pꝛotectus armatura materie durioꝛis:
et inuiſibilig vulnera ſubito pen etrãtia coꝛ.
in via voluntarie auerſioms a deo accipiet inermis ſpi⸗
ritualibus armis.que reliquit in ſyon et hieruſalem et
templo.extra muros pambulans.vbi ſunt monumen⸗
ta iuſtoꝛum:vbi exiſtentes nunq; accepere.ſed ſemꝑ ad
uerſarijs dedere conflictũ. Sed quos imponunt: Im⸗
manes quibus abſq; ꝙ plangent expoliare non ſufficit
Inquit eccleſiaſticus.Quaſi rumpixa bis acuta om̃is
iniquitas:et plage illius non eſt ſamtas· Om̃is iniqui
tas dupliciter nocet. Animã ledit et coꝛpus:et in pꝛe⸗
ſenti et in futuro ſeuo telo conſigit · Et hec eſtrumpixa
bis acuta:et non eſt ſanitas ſi vltima ſequatur infirmi
tas.Nam infernalem plagam quis curauit aliqñ. Nam
alia ſcriptura dicit. An inferno nulla eſt redemptio. Et
pſalmiſta dolens ait. In inferno autem quis conſitebi
tur tibi. Pꝛofecto ill laſſitudini nulla ſequitur requi⸗
es.Cum quis ergo plagatur infirmus eficitur:et quã
tomagis inualeſcit infirmitas:tãtomagis debilitas ſe⸗
quitur. Verius enim in hoc ſpiritu q; in coꝛpe agitur.
vt peſſima fiat plaga peccati.que conſuetudine longa

—

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.
infecit. Hiuc hieremyas ait. Inſanabilis fractura tua: ab angelis et ſanctis et oꝑibus iuſtis:vt lona quep ipᷣo
peſſima plaga tua.Quare imanabiiis fractura. Quia ante fuerant in neceſſitate iuuare nõ valeant. Ante cu/
eſt peſſima plaga.Quare peſſima plaga.Quia conſue⸗ ius conſpectũ duo ſilij occiduntur. Intellectus verus
tudine longa induruit. Et ſapientia dicit.Languoꝛ poo et amoꝛ rectus: extinctõnis ſententia ſuſcipiũt. Cecan⸗
lirioꝛ grauat medicum: cum tam cito no poſſit adhibere turoculi.contemplatiui contintus auferuntur: ne dñi
remedium. Sed mhil eſt qð diuina potentia omnino bona videamus. Cunculamur cathenis noſtroꝝ videli
nõ ſanetur:ſi viſpoſitũ ſanare diſponit. Et poſt plagaʒ cet peccatoꝑ. vt anulo male cogitatõnis addatur anu⸗
. male cõſuetudinis peioꝛ plaga infligitur. vt etiam iauauu lus delectatõnis cui cõiungatur annlus conſenſioms.
. lo deſperatõnis plagatus vicijs iterũ feriatur. Elñ ite⸗ cui iungatur anulus male opationis.cui nectatur anu⸗
rum hieremias ait. Quare factus eſt doloꝛ meus incu,; lus male conſuetudinis. cui pariletur anulus neceſſita
rabilis:et plaga mea deſperabilis.Quia ſepe fit.vt aſ⸗ tis. quem ſequatur anulus deſperatõnis et obſtinatõis
ſuetus lõgo tꝑe vicijs diſueſcere nolit:magis vero ſua et his vincti ducamur in babylonem. in confuſionem
1 exiſtimatõne nõ poſſit. Eriſtimat impoſſibile poſſe ma turpantium a ꝑditoꝛum moꝛum.et ibi finiatur vita o⸗/
tare naturam.quam ſinxit aſſuetudo longena. Et liet mnium derelinquentiũ hieroſolymã ciuitatẽ nõ euer/
ſit abſonum dicere. ꝙ conſuetudo mutatõe ſpecifica in tendam et deſtruenda ab emulis: ſed fidelem et moꝛꝛ-
1 ipam vertatur natur. vt fiat aut ſit conſuetudo natu/ lem ab angelis cuſtoditã. Sed nec audito? hoꝛum ſer
t ra.iſtud vero infallibiliter eſt exꝑtum.ꝙ cõſuetudo fir⸗ monum.aut tu male pegre ſubticeris:ſcuto vitree excu
m mata:nature habet potentiam. Stabiliti et diutini at⸗ ſationis palliare te credens. En hieruſalem fame aut
1 q; longeui puerſi hoim moꝛes.intantũ aſciſcuntur na,⸗ violentia manũ hoſtilem requirebat effugere:deſtruen
ſi ture coꝛrupte.vt aꝑpꝛopꝛiatõe tipica ⁊ moꝛali ad impoſ- qg erat et templũ depopulandũ:fugiendum igitur erat
4 ſibile cõnectantur. Qð hieremyas erpꝛeſſit Si pᷣt mu Affirmo ſi euaſiſſes:et ſi moꝛe humano loquar. Gloꝛi⸗
eab tare ethiops pellem ſuam et pardus varietates ſus: oſe moꝛtis nanciſcitur nomen qui hoſtibo terga non de
na⸗ et vos poteritis bñfacere cum didiceritis malum. Me⸗ dit. et ſigno triumphali eſt aſſcribendus poſt moꝛtẽ qui
hen rito igitur deſperabilis eſt cõſuetudinis plaga.ſi cui nõö no fugiens ſed tuens moꝛitur in ciuitate:et magis eli
Neu⸗ pᷣt adhiberi remedium.qᷓ;uis diuina potentia omnibus git pꝛobiter moꝛi qᷓ; turpiter ſi ꝑ fuga poſſet viuere poſt
ino poſſit eſſe ſubſidiũ. Sed plage qñq; innaſcũtur de qin⸗ ruinam. Cautum fuit Kenn militibus ꝓbitatis nõ da⸗
ſen bus iſte textus nõ loquitur:ſed de his que ꝑ alioꝛum ꝓꝑ tre bhoſtibus terga.ſuſcipere in facie ſeuos ictus belloꝛuʒ
nnt cuſſiones fiunt:que in triplici genere reperiuntur. de ſcuto pꝛotegi:veddere ꝑcuſſionibvicem.credere nemi
ele quibus eſaias ꝓloquitur. Elulnus et liuoꝛ et plaga tu⸗ ni ante moꝛtem. Pꝛoinde ac ꝑmagis inſignitus cara/
nam mens:nõ eſt circumligata.neccurata medicamine:nec cteribus ſuꝑne militie quem poſt coꝛꝑis moꝛtem eter⸗
me: fota oleo. In ꝑcuſſionibo aſſolet euenire: vt qñq; vul⸗ na vita complectitur:vebet potius moꝛtis ſubire ſup⸗
nip⸗ nus.qñq; liuoꝛ.qñq; plaga cauſetur. lulnus eſt cũ le⸗ plicium qᷓ; virtute relicta conſequi bñficium. Muic ſen
uiter aut foꝛtiter cum vi aliquid coꝛpi ſentienti conſigi tentie inferunt martires de facto concoꝛdiã:quibus dũ
tur aut infigitur:vt fractura in coꝛꝑe pateat.Liuoꝛ ve⸗ glterum duoꝝ a perſecutoꝛibo in optione daretur vt an
n/ ro eſt ex ꝑcuſſione parua vel magna palliduʒ aut nigrũ ſufferant moꝛtem.an deſerant chꝛiſtum atq; virtutes
n veſtigium:vt nec carnis fracturã aut ſciſſuram oſtedat elegerunt ſanius omnes obpꝛobꝛij atq; moꝛtis ſubire
nn Plagam vero vocamus.que aut ex pꝑcuſſione aut alio toꝛmentũ qᷓ; eſerere dñm chꝛiſtum.et anteq; virtuteʒ
un caſu apertura lata ⁊ puaga exiſtit in coꝛpe.que aut ex do⸗ maluerunt ꝑdere huius vite iocunditatem. Hoc enim
e. loꝛe aut ex ſperatõne curandi patientẽ plerũq; plan/⸗ totius chriſtianitatis eſt robur:facere de neceſſitate vir
an gere cogat. Habes ergo in vulnere quodlibet peccatum tutem.et penalitates et verbera. cõtumelias et obpꝛo⸗
emi antum. habes in liuoꝛe quodlibet malum occultu. ha⸗ bꝛia. vulnera ſic et moꝛtem in arma conflare virtutum
ri bes in plaga tpus et numerum et quantũ puggatum et de his ſcalam facere celos ꝑtingentem. De his omi⸗
L ꝑiculum/Sed vẽ ſi nõ circumligantur vinculis legis: bus qui turbant aut interimnnt ꝑfunctoꝛie vite ſtatuʒ ””ÿM
ve ſi nõ curantur ex ſacramẽtis:ve ſi nõ fouentur olo ſpũuſſanctus qui oĩm eſt artifer noue artis inuiſibilem èͦJM
pietatis. Adhuc o male pegre aduerſus te verloꝝ ſuſci⸗ dedit peritiam.vt faciamus ſpũales machinas ad infe⸗
1 pe iacula.oꝛte conquereris ꝙ hieruſalẽ derelinquens rendam violentiam regno.qm regnum celoꝝ vim pati
. ad iericho pergens nec pueniens tanta mala ptuleris. tur.et violenti ſq; qui ſibiipis pꝛiuatis delectatõnibus
. ouimus referente ſcriptura ꝑ ſidem ꝙ ſemey ſenten ſuperatis aduerſitatibo violentiã faciunt. rapiunt illud
tiam moꝛtis accepit:qui contra inhibitõem regis ſalo⸗ Nam ſi vita durabilis non eſt in mundo.et hec modica
monis egreſſus eſt hieruſalẽ:vt merito nõ euadat gla/½ vndiq; vallata doloꝛibo:ſi vita ex omni ꝑte ineuitabili⸗
dium vltionis ſi quis effugerit ciuitatem tanti miſterij ter penalis eſt.in inferno ſociata demonib: ſi vita gra⸗
atq; pacisMecñõ ſub eadem fide pꝛenouimus hieruſa tioſa et deo placens nõ eſt mii in ſacramentis.manda⸗
lem obſeſſam a nabuchodonoſoꝛ babilonis rege:cuius tis et virtutibus: ſi beata vita non eſt niſi apud deum
manus volens effugere rex hieruſalẽ noĩe ſedechias cũ quam repꝛomiſit omnibus vere querentibus.quid eſt
t bellatoꝛibo ſuis rupto muro fugiebat ad campeſtria ſoli eligendum tuipſe conſidera. Moꝛi expediebat in pace
ls tudinis:ſed compꝛehenſus eſt inſequentibo emulis in iuxta templum.iuxta ſacerdotes et vates. iuxta diuina
in planicie iericho.Alia ſcriptura dicit in campo ierichonti miſteria:pati opoꝛtebat omnia tran ſitoꝛia mala ꝓpe ſy
S no:cum omnibo ſuis bellatoꝛibo dilectiſ. Qui adductus oniticam arcem. Hec omnia cõferunt ad ſuꝑna. Et de⸗
coꝛam babylonis rege.auduuit iudiciũ. Iuſſi ſunt inter uitata indicibilibo malis adijciunt aĩo et moꝛibus fugi
mn fici duo filij ſui ſcʒ ſedechie in cõſpectu eius.poſt quoꝛũ entem:et a bieruſalẽ noſtre atq; virtutis chꝛiſtifere de⸗
n conſpectã moꝛtẽ ad doloꝛis augmentũ. eruti ſunt duo ſcendentẽ in iericho.exponunt ſpoliandum latronibus
Et oculi eius:ſententia durãte regali.vinctus cathenis du lonis naturalibus atq; gratie.vulnerandũ plagis innu
bi citur in babylonem. Ecce qui recedit de hieruſalẽ.com⸗ meris:et vix relinquatur ſemiuiuus male peregre ſico
ni pꝛehenditur in latitudine lunatici atq; deficientis mun fectusſæc p hoc ꝙ ex toto nõ moꝛitur et non ſemimoꝛ⸗
i di. Sed a quib compꝛehenditur. A confuſis:et confu tuus ſed ſemiuiuus refertur: diuina bonitate videamꝰ
1 ſionis notã omnibꝰ facere ſatagentibꝰ. Derelinquitur in omnibo ante moꝛtẽ tale beneſiciũ ſcʒ liberũ arbitriũ

1

Aiber octauus

reſeruatum. Tremulat in his verbis noſter animus et
conſidit. tremulat cum ignoꝛat et contrariũ aſpicit: cõ⸗
fidit qꝛ ſic ſcriptum legit et credit. Oicam aptius:vt pa
teat clarius. Omne peccatũ moꝛtale: ideo moꝛtale dici
tur p eo ꝙ aĩe infert moꝛtem.et diſponit iterum ad ali⸗
am moꝛte. Sed que nam eſt iſta moꝛs cum in gloꝛia ſi
ue in pena crudeli aĩa ſemp viuat. nec aliquod vicium
eius pᷣt annullare natu rã. Et q;ʒuis omne viciũ hoc ha /
beat ꝓpꝛie ꝓpꝛium ꝙ minuat aut toꝛqueat aut ſceſtruat
quod eſt lbonum. quod ſibi ad inuadendũ aut in ipo in/
ſurgenduʒ fuerit ab oim gubernatoꝛe cõmiſſum: q;uis
ad ſummũ bonum nullũ poſſit appꝛopinquare vicium-
nec in illo ex üllo inſurgere ſi quid eſt ilud quod nomen
efectus iure ſoꝛtitur.non tñ pᷣt nature bonuʒ in aia ex⸗
iſtens extinguere. ;uis grauiter poſſit alia ſi qua bona
ſibi competentia in ipa nõ extra ipam minuere atq; de⸗
ſtruere:imo vt nec ipſa percipiat impedire. Que igitur
erit iſta moꝛs quã dicimus inferre moꝛtale peccatũ aut
diſponi p eum. Deus eſt tota vita et oim viuentium.
moꝛtale vero peccatuʒ diuidit inter nos et deum: quod
eſaias dicit. Monne iniquitates nr̃e diuiſerũt inter nos
et deum nẽm Igitur aĩa natura viuens a tota vita que
deus eſt p peccatũ diuiſa patitur quanda moꝛtem. et ſi
peccati paries nõ auferatur de medio.p moꝛtem coꝛpis
trahetur in moꝛtẽ eterne damnatõnis:ſemp manente
vita nature: qꝛ creata eſt ummoꝛtalis in ſua natura. vt
nullo contrario poſſit vita pꝛiuari. Et damnatõis eter⸗
ne moꝛs talis eſſe aſſeritur:vt aĩa que ipam patitur po⸗
tius vellet naturam habere moꝛtalẽ et paſſibilẽ a pena
vita pꝛiuari:qᷓ; penaliter viuere ineternũ.Deccatu ergo
moꝛtale vnam moꝛtem irrogat ſq; diuiſionis: ad aliam
diſponit per coepis moꝛtis mediũ ſqʒ damnatõnis. Et
tora moꝛtua eſt aia:quea tota vita que deus eſt p pecca/⸗
tum diuoꝛtiũ fecit. Quid ergo eſt ꝙ pꝑeccatoꝛ relinqui⸗
tur ſemiuiuus: cum ex peccato moꝛtali totus fit moꝛ/
tuuſ. Hoc eſt in quo noſter animus tremulatcum iſta
qualiter fiant pemtus nõ cognoſcat. et moꝛtem hmõi
irrogari intellectu fideli cõſpiciat. Auid ergo dicemus
Incurrimus diſputatõnis voꝛaginem. Elnde egredie
mur ad lucẽ. Nemo velit clarefacere vt de oꝛiginali pec
cato aut veniali hunc velit eſſe ſermonẽ. Nam oꝛigina/
le peccatũ excluditur ab huius diſputatõnis articulo.
De actualibo de contractis garrulat nĩ ſermo:nec de ve
niali ſoluetur qð videtur implicitũ. Nam ſi omnia ve⸗
nialia ſuam ſpeciem nõ mutantia cõflarentur in vnum
moꝛtẽ diuiſionis ant damnatõnis nequirent inferre.
Inquies foꝛte. Semiuiuus eſt:ergo nõ intulerũt pec
cata vemalia moꝛtem.Aduerte quid dicis. Vbi vnius
totius medietas tm̃ aſſcribitur vite aliam ſiue reliquã
moꝛti patet eſſe ſubiectam: q de iure peccati moꝛtalis
eſt. nõ de potẽtia venialis:ſubijcere moꝛti qua relinqui⸗
tur a deo. qui totalis eſt vita. Quare nõ ſemimotuus
ſed ſemiuiuus narratur. Elt quicquid eſt. potius deno⸗
minatur ab eo tono qõ retinet:non ab eo malo quo pꝛi
uatur et vnum. Sed ad diſputatõis voꝛaginẽ reuer⸗
tamur.Vlñ iſta ſemiuiuitas. A natura immoꝛtali: quã
ertinguere non pᷣt vicioſitas. Ende natura eſt a xeo: et
huic nature liberum arbitriũ inauferibile conceſſit om
nipotens · quo ſe poſſet auertere et cõuertere.et recede/
re atq; redire.vſq;ʒquo cõfirmatio in pena ſeu in gloꝛia
ſubſequatur. Et intantũ quis ꝑ peccatũ moꝛtale moꝛ/
tuuset a q tta diuiſus. dicitur ſemmiuus: p eoꝙ an
te coꝛpis moꝛtem aut mentis alienatõem liberum ar⸗
bitrium ſibi relinquitur.quo pꝑgrᷣam dei adiutus a pec

cato quo tenebatur poſſit recedere. reaſſumere virtu/

ges.et ad deum quẽ deſeruerat.et a quo auerſus: poſſit

coꝛde:et humiles ſpũ ſaluabit. Mon veniret ſecus niſi

De viciis

redire. diligere atq; adherere. recipere adoptõem filioꝑ
dei: qui vt eſſent filij ptãtem a dño ꝑ ſidem acceperunt.
Vlide igitur quante virtutis eſt liberum arbitrium:vt
contra onna poſſibilia mala inferentia moꝛtẽ.ſibi ſemi⸗
uitam retineat: ſi per gẽam adiuuatur:ab aĩa illatam

moꝛtẽ omnino repellat/Elidimus piculum:remediuʒ

bꝛeuiter videamus. Elt ſemiuiuus ad totã red eat vi⸗
tam:voluntas ꝓpeia nõ ſufficit. Et virtus nõ eſt in eo:
qui a deo auerſus eſt. Incipit eſſe cum vult redire.nã
hoc velle vtiq; vna vixtus eſt. Yacebat iſte plagatus:in
uiſibiliter iacet vulneratus peccatoꝛ. Vellet reſurgere
nõ habet cui poꝛrigat manum:affectat ſibi mederi:ſed
non eſt medicus virtutis in regione peccati. Non inue
niuntur que conferũt ſanitati vbi factus eſt recefſus a
eo:ergo quõ agitur cura. Non a te incipit:qui vulnera

pateris. IAmmobilis es. diriguiſti vt lapis ex te: ſed ap

pꝛopiauit tibi cuſtos hoim. cui tu appꝛopiare nõ pote⸗
ras. Recitat enĩ euangeliſta vtrunq; ꝓceſſum:periculi
atq; remedij. Samaritanus aũt quidam iter faciens
Vnit ſecus eum:et videns eum miſcoia motus eſt. et
appꝛopians alligauit vulnera eius.infundens oleum
vinum. Et ponens illum in iumentum ſuum duxit in
ſtabulum.et curam eius egit. Samaritanus cuſtos
eſt oĩm entium:qui abꝛahe dixit. Ero cuſtos tuus quo⸗
cunq; prexeris. Qui cuſtodit introitũ et exitum ntm.
Si cuſtos:cur nõ pꝛeſeruauit aut cuſtodiuit a pꝑeccato.
Cuſtodiſſet ſi nõ affuiſſes:neceſſario et vi non cuſtodit
cum liberũ arbitrium dediſſet tunc inuanum. Sed cu⸗
ſtodit dñs om̃es diligentes ſe. Ecce venit cuſtos ad re⸗
quirendũ non cuſtoditũ. Quidam eſt ſingularis.Qui
dam eſt qui deſcendit et in ꝑicula incidit:quidaʒ eſt qui
venit:quidam et quidam. Quidam venit ad quendaʒ.
Quidam videlicet innoĩabilis pꝛe multitudine inqui⸗
tatis et vilitatis. Quidã innominabilis pꝛe altitudine
maieſtat is. Quidam iuſtus quidã iniquus.quidã to⸗
tus ſanus.quidam totus plagatus.quidam veſtitus
gratia.quidam expoliatus.quidã vero et tota vita:qui⸗
dam ſemimoꝛtuus.quidã exiſtens deus.quidam homo
luteus:quidam ſuꝑnus dñs.quidã malus ſeruus ſub

ſtratus:quidam redemptoꝛ chꝛiſtus.quidã homo dam

natus:quidam regens angelos. quidam latronibo da⸗/
tus:quidam nullo indigens.quidã egens natus. Sed
que iſtoꝛum conuentio. Que conuentio lucis ad tene⸗
bꝛas.que conuentio chꝛiſti ad belial.Quare quidam tã
altus.quidam tam imus inſimul conuenerũt. Hoc fe
cit lvnitas alti:qð iniquitas nõ merebatur imi. Excel⸗
ſus dñs humilia et deiecta reſpicit.ſuſcitans de terra in
iquitate in virtute inopem. et de ſtercoꝛe peccatoꝝ eri⸗
gens pauperẽ Clenit ergorefoꝛmatoꝛ imaginis ad ima
ginem defoꝛmatam. Elenit ergo filius hoĩs querere et
ſaluum facere qð perierat. Sed quõ venit faciẽs iter.
Semp itinerat ſaluatoꝛ.ſemꝑ in peregrinatõibo eſt ꝑ
ciuitates.ꝑ plateas et vicos.ꝑ vias et ſepes.per latibu⸗
la et patula graditur.vt inueniat qui eum inuenire nõ
pñt. Sue bonitatis eſt ꝙ nos inuenit:mõ nt᷑e virtutis.
SHed vbi inuenit peccatoꝛes. In terra deſerta a virtu⸗
te.in loco hoꝛroꝛis a pꝛedominante iniquitate:et vaſte
ſolitudinis almale agendi libertate. Sed quo venit.
LSecus eum. Juxta eſt dñs his qui tribulato ſunt

9

pꝛius eſſet ſpiritus cõtribulatus.Et ꝓpe eſt dñs inuo⸗

, —
Torn

cantibo eum in veritate. Non venit ſecus:niſi veraciter

inuocatus. Et ꝓpe eſt timentes ſalutare ipius.Non ve
nit ſecus.cui nõ eſt timoꝛ eius.Non aũt ocioſe venit ſe⸗
cus eum: ſed voluit videre eum. Sʒ ſi ſaluatoꝛ cogno

ſcit fgmentũ ntm.ſcit etiam ꝙ puluis ſumus:quid eſt

„

— — —

— — — — —

N —

Et videns n. n omni loco oculi dñi ↄtemplantur
bonos et malos.Con ſiderat eni ſaluatoꝛ multitudineʒ
peccatox:et quanto affectu in ipſa dilapſi ſumus:conſi
derat immanitatẽ ſceleris.et tꝑis diuturnitate:obſer⸗
uat ſcelerum nouitatẽ. adinuentões in malis. aſſuefa⸗

ctionem et occaſionẽ.fragilitatem et potentiã.ignoꝛan⸗

tiam et ſcientiam reſiſtendi:occulto intuetur intuitu.
Oaliciam onerzuit cadendiet malox turpitudine
annotauit ſi do
onit rebellare peccatis:ſi placet eradicans manus. ſi
vult allegari ne vltra ſit male pegre:ſi raſoꝛia.ſi ignes.
ſi deciſiones putridoꝛũ.ſi emplaſtra. ſi cathaplaſmata.
ſi omnia inſtrumenta. ſi omnẽ artis ſpualis medicine
peritiam patienter ſuſciꝑe paratus eſt: et hoc eſt vidẽs
eum. Mouit eni inſallibiliter ſaluatoꝛ oim deus diſpoſi
tionem velle patientiã aptitudmis contritõem doloꝛẽ.
ꝑnitentiã omniũ peccatoꝑ:et melius nouit ipᷣe occul⸗
ta nta qᷓ; nos mamifeſta noſtra.. Et miſericoꝛdia mo⸗
tus. Quare motus miſcoia: Quia miſericoꝛs eſt pꝛe
ſtabilis ſupꝑ mala noſtra. et ꝓpitius ſit omnib- peccatis
nt᷑is.ſanare volens omnes infirmitates ntas. Et miſe
ricoꝛdie eius eſt ꝙnõ ſumus conſumpti:qꝛ nunqᷓ; deſi⸗
ciunt miſeratõnes eius. Et miſericoꝛdia dñi plena eſt
terra:miſeratoꝛ et miſeꝛicoꝛs dominꝰ longanimis vere
Quomodo miſeretur pater filioꝝ miſeretur dñs con⸗
uerſis ꝑeccatoꝛibo:qm ipſe cognouit qꝛ fecit mgmentũ
fragilitatis nt̃e.Quõ miſcdðia motus. Semp eni mi⸗
ſericoꝛs eſt:de nouo ſibi miſericoꝛdia nõ accedit. Quõ
ergo motus:Quia cum peccatoꝛ in aĩo ſuo ꝑ penitenti
am eſt motus:apparet in miſcdia ꝑ indulgentiam mo⸗
tus magnus. Immutabilis enim eſt: et peta dicit.
Ego deus et non mnt creatura tñ ſine mutatõe
mutabilia ſemꝑ facit. Tlidens igitur ſuꝑnaturalis cu⸗
ratoꝛ malox iſta in mente plagati. nec em aliter acceſ⸗
ſiſſet:nõ dedignatus nature condite bonum ꝓpter in⸗
greſſum vicium:acceſſit ꝓpius vt etiã tangere dignare
tur. Inuiſibilis enĩ eſt manus que peccaſoꝛis animaʒ
tangit.lemt leniter manus vulnera tangens. Medici
manus ſi tangit abſtergere vult:et medicine ſolamine
conſolidat vulnus medici manus. Abſtergit deus ſua
inuiſibili manu noſtroꝝ maloꝛuʒ feces. Conſolatur et
ſit ꝓpit ius peccatis ntis.qꝛ ipe eſt dñs deus noſter.nec
odire pᷣt quod ꝑ dilectõeʒ creauit. Remouere vult tur/
pitudinem ſupindutam in pulcritudine bona:repellere
Vult viciũ a natura lvna.ſatagit alligare legibd moꝛib
diſſolutũ.qui ſolutus a lege male ceſſit in peregre.ideo
appꝛopians alligaint vuluera eius. Modus eſt loquen
di. Ynalligabinia ſunt vulnera. pꝛiuatõnes ſunt cõiun
ctoꝛum et oculoꝝ cecitas:ſed diuiſam carnem ſecatam
in pꝑtes cõſtrinxit. Malefactoꝛ in ſeipᷣo diſcoꝛs factus
eſt. In ſe vero diſcoꝛs: nemini virtute vnitur. Reuni⸗
tus eſt diuſus:et ſectus in ꝑtes recõpaginatus eſt. Al
ligauit eum ne irerũ diſſo uatur.Alligauit nõ ſaſciolis
et inſtitis a quib dñs iuſſit reſuſcitatũ lacarum ſolui:
ſed diuinis legib et mandatis a quib ſolutus erat et
agebatur in malũ:ſemꝑ pꝑgebat in pꝛeceps. De quib
mandatis et ligatõe ꝓuerbiatoꝛ dicit. Cõſerua ſili mi.
c. Infrunite incedens:picula queq; captabat.Et irre
cinate incedentẽ. inuenerũt vndiq; mala. Alligauit eũ
legibo amoꝛis ⁊ collatoꝝ bonoꝝ.quoꝝp immemoꝛ factus
nõ rependerat vicem. Infundit oleum et vinũ. Oleũ
leticia eſt. Pſalmiſta dicit. Vnxit te deus oleo leticie.
Et vinũ letica eſt. Adem pſalmiſta dicit. Vinũ letifi⸗
cat coꝛ hoĩs.Ac ꝑhoc duplici leticia recõuerſus peccatoꝛ
pfunditur: qꝛ eua ſit infernũ. et regni ſuꝑni accepit p⸗
miſſionẽ:aut peccatoꝑ euaſit tenebꝛas.et vidit iuſticie

let. ſi ſaturatus eſt inferis.ſi penitet.ſi

cet contra vicia lermonibus do. ſaluato.

lumen. Oleum contemplatõem ſuꝑnoꝛuʒ. ſupernatat
eniĩ omnibo liq uoꝛibus oleum:vinũ vero actoem rigi⸗
dam bonoꝝ moꝛũ dicit.quibo opoxtet inſiſtere peniten⸗
tem. Oleum mucdiam. vinũ iuſtici. his ſtipatus ince

dit liberatus a malo. Oleum veritatis lume. fomentiu

eſt luminis oleum.vinũ vero ſpũs ebriet atẽ atq; feruo
rem.Erpedit in lumine ambulare.et nõ tepide aut ve⸗

recunde agere curatũ ꝗ manu ſuꝑna:cui nõ erat auxili⸗
unm ab humana. Et impoſuit ſlup umentuũ ſuum. Yp̃e
aut eſt imnentũ et onerans. Pꝛedixerat de ipſo ſſalmi
ſta. lt iumentũ factus ſum apud te. Et eſaias. Et do⸗

mi us poſuit in eo iniquitates oĩim nim. Duxit in ſta

bulum. Alicui vult deus ſcienti dirigere ſubdituz fieri
delinquentẽ. Et curam egit vt ſanaretur:vt poſimodũ
diceret. Sana me dne et ſanalvꝛ:ſaluũ me fac ſaluns
ero. qm ſalus mea tu es. Clides qni nil legitur dixiſſe
aut feciſſe plagatus:ſed omnia ipo tacente cuſtos vim
Capitulum. XI.

Vnſocia ſimilitudine adhucalium male pe
ſus ad patriam. GFamoſiſſima euangelij pa⸗
vla de filio adoleſcentioꝛi qui receſſit wꝛtio/
natus a patre:fratre remanẽte maioꝛe. Que qᷓ;uis po⸗
pulum iudaicũ et gentilẽ in allegoꝛia demonſtret. mo⸗
ralitatem quã de ſpũſſancti licentia intendimus nõ ex⸗
cludit. AVgitur hic vide ꝓceſſum alterius male peregre.
Adoleſcentioꝛ filius voluit poꝛtioneʒ a pte et accepit.

Congregauit illam. peregre ꝓfectus eſt in regionẽ lon⸗

ginquam:et ibi diſſipauit ſubſtantia ſuam viuendo lu⸗
xurioſe. Poſt conſumptõem paſſus eſt famẽ: et adheſit

ciui cuidam regionis illius et miſſus eſt m villam ⁊ pa⸗
ſcebat poꝛcos.et cupiebat ſaturari de poꝛcoꝛuʒ ſiliquis
nec dabantur ſibi. Non excuſat adoleſcentia:quẽ accu
ſat ſcientia. Mõ excuſat tenera etas: cui libertas inſiſtit
arbitrij. Non excuſat iunentus:cui pꝛeſto eſt electiua xv

luntas. Non excuſat impubertas: qui ſe nouit ſecerni a
patre. Non excuſat erroꝛ eum:qui nouit in partem ſece
dere. Non excuſat leuitas animi eum qui nouit ꝓpꝛium

a cõmuni. Non excuſat feruidus ſanguis:qui ſupioꝛem
habere noluit atq; collegam. Nihil eſt q excuſet ꝓpꝛia
poteſtate delectatũ:ſub paternis legibus viuere recu-⸗

ſantem. Nulla ercuſat ignoꝛantia qui nouit quod agit.
nulla fragilitas qui ſibi ſuſficere credit. Spũaliter atq;

moꝛaliter militant iſta que dicimus. Dixit adoleſcen⸗

tioꝛ patti. Da mihi poꝛtionẽ ſubſtantie que me contin⸗
git. YInuidet antiquus hoſtis adoleſcentie hoĩm.quã

affectat maculare delictis. Mouit enĩ qð ſcribitur in ſer

monibus ſanctis:ldoleſcens iuxta viam ſuã graditur
et cum ſen uerit nõ recedet ab ea. Tenera eni etas cifo
qualificabitur:ſed tarde recedit qualitas in iuuẽtute ſir
mata. Noua veges retinet ſapoꝛẽ ⁊ odoꝛem quo pꝛimo
fuerit imbuta.et teſta recens hoc idem facit. Olicatões
inepte cauentur in his rebo que pꝛimo aptantur ad ali

quid.nam difficile eſt in aliam relabi ptem. Vlirgulta a⸗

arbuſta dum tenera ſunt faciliter toꝛquentur in circu⸗
los.dſiccata vero ad rectitudinẽ nulla facultas.frange
rentur enĩ anteq; redirent in pꝛiſtinũ ſtatum. Studiũ
enĩ demonis eſt obſeruare hoĩes vſq;ʒquo capsces ſint
pratõem honi et mali.et ſemp mititur trabere in ptem
regni ſui.vt ſub armis iniquitatis aſſueſcãt.et fiant cõ
tra iuſticiã ſtrennui bellatoꝛes. Angenefacta inuentus
illecebꝛis carnis.vſq; ad humationẽ vicinam ardebit.
An ſcolis dialbolicis equcatus doctrinã honeſtam appel
ſabat inſaniam.Adoleſcẽs nutritus inter mammillas
meritricis.abſinthiũ dint omnẽ virtutẽ. Placent deo

vVirilia oꝑa.ideo ſathan eos auertit.cõtinet vna veges

L 2

.„

Uiber octauus

vinum clarum ⁊ feces. Qualificatus vicijs adoleſcens
vinum clare iuuẽtutis ꝓpinauit demoni: o aute ſeni⸗
les reſeruauit et feces. Medolente et rubentem roſam
poꝛtauit in manibo et olfecit ſedule:putentẽ vero appli
cauit naribus chꝛiſti · DPꝛoptereg ſalomon dicit. Ab ado
leſcentia tua add ſce ſapientiã fil mi: et vſq; ad canos
inuenies eam. Sapientiã illam dixit que nouit place⸗
re oĩm regi regum: qua qui ab adoleſcetia factus diſci⸗
pulus. pudoꝛem dicit dediſcere. Ded videamus quid
adoleſcentioꝛ iſte velit. Poꝛtionẽ ſubſtatie que eum cõ
tingebat. QAuicquid deus creauit eſt patrimoniũ hoim
non ppter ſe ſed ꝓpter nos cuncta creauit: omnniaq; po⸗
ſuit in cõmuni. celum ſtellas luce ignem gerem aquã
terram eoꝛũq; effectus. Hoc ſolum dedit hoibus ꝓpꝛiũ
pſonam et liberum arbitriũ: vt nullus eſſet eſſentiali⸗
ter pona alterius. aut vellet p woluntate alicuius alte/
rius:ſi ſe accõmodare poſſet in oꝛdine obſequẽdi.vt no
uerit competere de lege nature Ceteras aut rerum qua
rumlibet ꝓpꝛias qualitates omnib voluit eſſe commu
nes. vt qð eſt oim non fieret ſingulox: ſed tm̃ quod eſt
omniu. ſingulariter ꝑticiparent ſinguli: quantũ conce⸗
pit oꝛdo iuſticie atq; nature. Quid eſt ꝙ homo petit in
diuino patrimonio poꝛtionẽ:quod nouit eſſe comune.
Alte ſe iudicat dignum:quia communi elicit ꝓpeium.
Nolebat iſte ſu pioꝛem.nam diſponebat receſſum a pa⸗
tre. nolebat collegam. diuoꝛtiũ querebat a fratre. Elide
igitur male agentis initium: qui nõ vult viuere ſub le⸗
ge creatoꝛis. Collegam nõ patitur in vita. conſoꝛtẽ ren

nuit in natura: vult poꝛtione qui cum deo chꝛiſto ſan

ctis nõ vult vitam habere cõmunem Sed que eſt iſia

poꝛtio. Sibi viuere. ſibi cõplacere:ſibi eſſe omne quod
eſt. in bonis dñi habere nullũ ſupioꝛem aut equale: ſua
lege omnia oꝛdinare.omnibꝰ vti que de cõmuni erario

ac patrimonio dñi acciꝑe pᷣt in ꝑtem:vt etiaz ſemeihßm

—

in hanc computet poꝛtionẽ Sed nõ erat iſia vtilis poꝛ
tio eius:ſed quam dicebat dauid. Poꝛtio mea dñe diri
cuſtodire legem tuã. Iſta debet eſſe oim poꝛtio:lege al⸗
tiſſimi cuſtodire. Debet eſſe poꝛtio pꝛoiectoꝛũ hoĩim in
hanc vmbꝛaticã vitam:in eternã ingredi nõ poꝛtiona⸗
cam. Moc dicebat dauid. Poꝛtio mea dñe ſit in terra
viuentium. vbi ſic viuitur ꝙ nullus moꝛitur:nõ in hac
vita vbi nullus ita naſcitur ꝙ nõ moꝛiatur. Cognoſce/⸗
bat dauid omnium dñũm omniby poſſe fieri partez. Eſt
eni deus omnia in ommibo. et totũ in cõmuni. et pars
in ſpeciali.ſcõᷣm exigentiam merioꝝ in ſingulis. Pꝛo⸗
pterea dicebat. Oñs ps hereditatiſ mee. Et albi. Pars
mea deus ineternũ. Et hieremyas. Pars mea dñs: di
xit aia mea. Deuius eni eſt qui dñm non pt habere pᷣar
tem:ꝙ in hac vita ppꝛiam vult poꝛtionẽ. Begd qm̃ cul⸗
pa penam habet annexam:vide ptem illoꝛum qui pꝛo⸗
pꝛiam volunt poꝛtionẽ. Inquit dauid. YAgnis ſulphur
ſpiritus pcellarum pars calicis eoꝛum. Yob etiã dicit
Oaleclicta ſit pars eius in terra.Caret om̃ino de cha⸗
ritate qui poꝛtionem querit. Ipſa enĩ charitas non cõ/
mune in ꝓpꝛiuʒ:ſed ꝓpꝛium cõmune deducit. Et dauid
dicit de viro iuſto. ꝙ diſperſit dedit pauxeribo: nõ co⸗
gauit fibi vt pꝛopꝛietarius/Et accepit adoleſcens deui
us petitam poꝛtionẽ. Dedit enĩ deus hominibo arbitrij
libertatem Nõ cogebatur a patre petere aut accipe poꝛti
onem.ſq; ꝗ viuimus.ꝙ ſumus:ꝙ intelligimus.p ſapi
mus:ꝙ ſentimus.ꝙ moue mur aio affectu et coꝛpe.ꝙ
extra nos ꝓpter nos accepimus.qꝙ in nta ptãte liberta⸗
te regulatõe viueremus.ſed cum deo ſubditi deo. adiu
ti a deo.regulati a deo viueremus. Congregauit illam
ceuius adoleſcens. Congregat ſemetipm ſibi peccatoꝛ:
gt omia extra ſe fibi coaceruat in damnũ et ſe et ſua ſe⸗

De viciis

cernit ab alijs. Congregauit om̃ia: vt foꝛtio⸗ eſſz ad ma
lum. Erpientia docet: ꝙ aggregata foꝛtioꝛa ſint ex alter
utris. Ault nempe pꝛonus ad malum vt omnia reſpõ
deant ad votum: et cum vocat eas aſſumus ecce dicant
depꝛauate hoim mentes:et queſitum placitum vult ꝙ
aſſiſtat ad votum. Et peregre ꝓpfectus eſt. Ecce ha⸗
bes alium male pegre. Ille receſſit aeruſalem: iſte di⸗/

ſceſſit a patre. ille iericv. iſte regione longinqu. Sed
dimittamus male ꝑegre concentũ: moꝛes repꝛolos vi⸗/

deamus. Male pegre vadit in peregre. Semper eſt in
peregre qui receſſit a deo.et cum ſanctis habet diuoꝛti⸗
um. cum quibo noſtra debet eſſe ciuilitas: atq; cum deo
debemus eſſe domeſtici · Scom ntᷣam hanc ſententiaʒ
apls epheſios alloquitur dicens.Mõ eſtis hoſpites ⁊ ad
uene: ſed eſtis ciues ſanctoꝝ et domeſtici dei. Ad eſſe et
ad fieri verba iſta ſe habent. Ad eſſe ꝑ fidem. ad fieri ꝑ
moꝛes vt nõ male pegre ſimus: ſed per debitos moꝛes
ciues ſanctox et domeſtici dei vmaneamus. Sed quo
peregrinatus eſt.. Yn regionem longinquam. Ecce
ſi woluiſſet potuiſſet pꝛope manere aĩo et moꝛibus.et p
pꝛia poteſtate ſegregatus a do. Megio aũt longinqua
nõ ſtadijs nõ dietis nõ interuallis non interiecto mari
nõ interpoſitis montibus aut planicijs eſt: ſj regio eſt
vmbꝛe moꝛtis.regio egeſtatis.regio diſſimilitudinis.
Non querantur localia ſpacia pꝛo regione longinqua.
Dicit enĩ ſcriptura.Celum ⁊ terram ego impleo. Nec
inter tonos et malos ꝓ ſecretione ſtandum eſt ſpacijs.
Ecce in vna ciuitate iudeus et chꝛiſtianus. ſidelis ⁊ pa
ganus. in vna domo bonus et iniquus eſt. in vna men⸗
fa. in vna camera.imo ſepe contingit in vno lecto. Sʒ
diſſimilitudo religionis fecit longinquitatẽ regionis:
diſſimilitudo legum. diſſimilitudo cultus.diſſinnlitu⸗
do moꝛum atq; vicioꝝ. DSiſſimilitudo vero iſta non ex
coloꝛibus eſt. nec ex his que oculis ſubiacentnon exſo
nis.non ex odoꝛibo.non ex ſapoꝛibus. non ex tangibili⸗
bus.non ex quantis. aut cõmuniter accidentibo.ſed in
uiſibilis eſt: verũtamen viſibiles actus habens diſſimi
les.put a diſſ milibus affectibus aut intellectibus ipſi
pꝛocedunt. Statuamus igitur duas inuiſibiles regio⸗
nes. vnam bonam alterã malam diſſimilitudinẽ omnẽ
babentes:et duos hoĩes in actus omino diſſimiles exe
untes:ſed intm ſimiles inquantũ regina tenebꝛoſa hy⸗
pocriſis ingrederetur in alteram regionez. HMHabet enĩ
iſta in ſimilitudinẽ onoꝛũ adducere actus ſuos:abin/
tus iniquitate regnante. VUna eſt regio virtutis altera
vicij: vna pacis altera diſcoꝛdie.vna lucis altera tene⸗
bꝛarum. vna ſub diuimis legibo viuit altera in pꝛopꝛijs
directionibo regnat. Vna pꝛoximũ diligit vt ſeipᷣm: al⸗
tera contempto pꝛoximo ſolum diligit ſeipm. Elna pre
fert cõmunia ꝓpꝛijs:altera pꝛopꝛia cõmunib anteponit
Vna vacat laudibus dei: altera delectatõnibo mundi:
EVna in ſuis interioꝛibo habet gaudiũ:altera ſemp que
rit ab extra ſolatium. Ena tpaliter gemit ne ineternuʒ
lugeat:altera tpaliter plaudit vt ineternũ plãgat. Vẽna
in abſtinentia degit: altera ventri ſeruit. Et vt pſtringa
vna omnibo virtutibus ſtudet. altera vicijs omnibꝰ ſe
cõmendat.ad quam male peregre ſeceſſit in ꝑegre.Lon

ginqua eſt iſta regio a regione virtu ſ: qe hic diabolus
ihi vero regnar altiſſunus⸗ de recedentib ab oim

cõditoꝛe dauid dicit. A leg aũt tua longe facti ſunt. vt
non tuis ſed ſuis legibus viuerent. Ded attende paui
liſper. Longe a peccatoꝛib⸗ ſalus. Quare. Quia iuſtiſi/

cationes tuas nõ exquiſierũt. Sitiunt in terra longin

qua:in quã abierunt. Iterum ſcriptura dicit. Domine

omnes qui elongant ſe a te peribunt. Quare. Quia p⸗

didiſti omnes quiſoꝛnicãturabs te. Clide altiſſimi de

☛. —

— = =

Noſtri iuſtiſſimam retributionem:vt qui longe receſſit
a deo. longe ſit a ſalute:qꝛ in eo ſolũůmodo ſalus.Et me
rito pereunt qui eiongantura vita:quia qui noluit bñ⸗
dictionem elongabitur a deo. Mon vult benedictioneʒ
filioꝝ qui recedit a patre. Nec benedictõem oĩm humi
lium aĩarum atq; dextralium.qui ad vicioꝝ ſiniſtraʒ cũ
hedis laſciuis acceſſit:ſed induit malecictõem ſicut ve
ſtimentũ. Sed o male peregre ſili quare receſſiſti a pa
tre.O anima depꝛauata:quare te elongaſti a deo.Audi
te dñi diſceptatòem ꝑ hieremvã cum ꝓplo ſuo. Hec di⸗
cit dñs. Quid inuenerũt patres vti in me iniquitatis:
qꝛ elongauerũt a me et ambulauerunt poſt vanitatem
et vani facti ſunt. Agitur quid iniquitatis habet altiſſi⸗
mus cum nemo ſit wvnus niſi ſolus deus.Eſt ne ipe in
uidus.MNeq; equalem neq; ſupioꝛem habet:ad quos ſo⸗
let eſſe inuidia. Eſt ne ſuꝑbus. Omnibo dñatur:volen
tibus et nolentibus. Et ipe creauit quibo dñaretur.nõ
ad ſui magnificentiã ſed ad nr̃am futuraʒ gloꝛiam. Eſt

ne auarus aut parcus.Omnia poſſidet:et nihil ſibi mi

nuitur cum largitur. Eſt ne iracundus. Mulle paſſio⸗
nes deitatem attingunt. Eſt ne maculatus. Incoꝛpo/⸗
reus eſt et intõtammabilis. Dicent foꝛte. Punit fla⸗
gellat. Et hoc vt nõ diſcedas ab eo.aut ſi receſſiſti rede⸗
as ad eum. ſine quo nunq; et nuſq; tibi bene: ſemper et
vbiq; tibi male ſuccedit.Quare te longe feciſtia vo.qᷓ
re ãbulas poſt vanitatẽ vt vanus efficereris.Elacuũ eſt
quod vanum eſt:lacuus eſt qui nõ ſatiatur aut reple⸗
tur pacifice niſi deo. Diſſipauit ſubſtantiã ſuaʒ: Oe⸗
rito conquerebatur dauid. pus faciendi dñe:diſſipa⸗
uerunt iniqui legem tuã. Modus eſt loquendi.Lex dei
diſſipari non pᷣt:ſed cum ꝑ iniqua opa ei reſiſtitur:non
lex ſed moꝛes quos pꝛecipit diſſipantur. Sed que ma⸗
ioꝛ eſt iniquitas qᷓ; cum lex que debet fieri diſtipatur.
Adoleſcens erat iſte:adoleſcens et tu. Yꝑus adoleſcen
tie:tꝑus eſt faciendi. Diſſipauit iſte omnẽ ſubſtantiaʒ
ſuam. diſſipas tu dñi bona. O vtinam vox mea in auri⸗
bus omniũ iuuenum reſonaret.non mea tm̃ ſed dauid
et intellectu et affectu ꝑciperent.qñi tpus eoꝑ tempus
eſt faciendi:in quo ipᷣi diſſipant legẽ dei. Enutriti in de
litijs philocapti vmbꝛoſis atq; limoſis amoꝛibus ine⸗
bꝛietati vino luxurie omnẽ in ſuis coꝛꝑibus turpitudi⸗
nem erxercentes:intendẽtes ſuauitatibo guloſitati ope⸗/
ram dantes.infruniti.omni vanitati ſubijcientes coꝛ/⸗
poꝛa chꝛiſtiana:membꝛa redempta chꝛiſti ſanguine ab
lecta verecundie lege.vt ille dicatur pꝛobioꝛ qui auda⸗
cioꝛ fuerit ad malum. et ille maioꝛi laude funeſta ſe ſub
leuat.quo in plura mala dilapſus:aut quo minus defu
it potentia ꝑagendi.Sed tpus eſt fugiendi: quo te mũ
dus amenus inſequitur. ꝑus eſt reſiſtẽdi:quo te ma
la occupare concertant.empus eſt abſtinendi:quo in
te furibũdus eſt ſanguis. Cempus eſt diſcipline: cum
virilitas coꝛpis in libidinem ſpumat. Tpus eſt caute⸗

le cum te illicit moꝛbida caro. cũ tibi arridet venuſtus

aſpectus:cum petulans oculus nutibus tecum ludit.

Tpus eſt pꝛudentie cũ pꝛudentiſſimus inimicus atq;

inuiſi bilis tendicula parat. abſcondit in omnibus pedi
cam:et infra tui coꝛꝑis domum.occultam habet decipu
lam. Tempus eſt temperãtie:cum te placita multa que
runt.Tempus eſt foꝛtitudinis:cum nõ ceſſat congreſ⸗
ſus. Tempus eſt iuſticie:cum ſeruire potes amato.Tẽ
pus eſt doctrine:cum diſcere ſane vales.Tpꝑus eſt oꝛan
di cum lingua nõ errat:cum genua flectere atq; virili⸗
ter erigere potes. pus eſt agendi:cum aſſiſtit potẽtia
clara.Hec omnia ſenectutẽ effugiunt:vt cronica expe⸗
rientia monſtrat. Eoꝝ tꝑus eſt quieſcendi:conſulendi
gtq; meditandi. Confecta ſenio membꝛa foꝛtitudo re⸗

ct contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

linquit:pallentem aſpectũ rubicundus aſpectus nõ ap
petit. In rugata facie ꝓtenſa non delectatur. Caput ca
num capilli flaui deuitant. Cleteranos militando phi⸗
bet impialis maieſtas. Pꝛinceps huius mundi diabo⸗

lus nõ nimis curat ſenes quos ſcit contra deum in ſuis

caſtris diu militare non poſſe.nec ſcit foꝛtia eſſe mem⸗

bꝛa que poſſet plene in arma iniquitatis cõuertere.Mõ

tñ intermittit hoſtis antiquus.quin ſenes quos pᷣt te⸗
neat auaricia ligatos:aut obſtinatos mẽte ꝓ moꝛibus
in quibus in iuuentute habuit ſtrennuos bellato:es.
Vgitur o iuuenes tꝑus veſtrum tempus eſt faciendi.
Non ergo pꝛauis moꝛibus diſſipetis legem dei.quia in
cuius coꝛde lex di eſt.non ſupplantabũtur ineternum
greſſus eius. Sed quõ viſſipauit ſubſtantiã ſuam. Elt
frater eius impꝛoperat:l cum meretricibo viuendo lu⸗
xurioſe. Ad F'am multotiens ſicmn rebus tꝑalibus agi
tur:et ſi allegoꝛice iſta tractaxẽ alius eſſet ſenſus. Sed
que ſunt iſie meretrices cum quibus ſe homo contami
nat:et membꝛa chꝛiſti facit membꝛa meretricis. Si de
carnali coniunctõe agitur coꝛpoꝝ:notus eſt ſermo Sʒ
alie meretrices ſunt que mercedẽ accipiunt.nam a me
rendo ſic appellate ſunt: que omnẽ ntam ſubſtantiam
a deo nobis datam exhauriunt:et de noſtis marſubijs
numos extrabunt. quos accepimus ad poragendum
iter in celum. SBed alius male peregre incidit in
latrones. iſte in meretrices.que ſunt ſecundum ſubti⸗
lioꝛem ſententiam.ſcientie ſeculares.ſcientie philoſo⸗
phice:que ipaꝝ amenitate mulcentes aim multos de⸗
uiare fecerunt a tramite veritaris.et inter mammillas
ſylogiſtice foꝛme naturalis doctrine que videntur lac
inare dulcedinis retinuerunt multos ſuis ↄſtrictos
amplexibus.vt diuina miſteria in oꝑe creatõis atq; no
ſtre redemptõnis acta nõ crederent. aut de ipis minus
qᷓ; deuote ſentirent:Et non ſolum extra chꝛiſtianã reli⸗
gionem.ſed in ipa plures mathematici ſunt reꝑti qui
rationalem creaturam arbitrio liberam pꝛopter quam
facta ſunt aſtra.voluerunt aſtroꝛum legibus neceſſario
mancipare.vt hoĩm varietas et moꝛuʒ diuerſitas que
diuine ꝓuidentie nobis incognita lege ꝑagitur.ac etiaʒ
liberi arbitrij voluntate ꝑficitur neceſſario ſit er aſtris
et ſub fatalibus regulis d cunt omnia fieri.nihil diui⸗
ne voluntati reſeruantes atq; hoĩm libere rõni. Sunt
meretrices hreſiace ſententie que tanta illectione pol⸗

lere videntur. vt ab ea veritate auertant aim que ratio

nibus redditis nõ ꝑcipitur. Sunt meretrices hominũ
blandimenta.et mundi oblectãmenta triſtia ſuauia pᷣ⸗
ſtant. Et velut iudas oſculo tradidit chꝛiſtum. ſic mun
dus ſuo ſuauio demonib tradidit chꝛiſtianũ.intantuʒ
dicens.quemcũq; ſuauiauero ipe eſt veſter. tenete eũ.
Et meretrix magna ipſa ſenſualitas.cum qua fere foꝛ⸗
nicantur carentes aut dignitate fulgentes. Sed vi⸗
de quid ſcriptura ſacra contra huiuſcemodi meretrice⸗
os actus diſſertiat. Pꝛohibebatur in veteri teſtamẽto
ne aliquis ſacerdos duceret ſcoꝛtum in vxoꝛem:et ſum
mus ſacerdos ſimiliter phibebatur. ſed virginẽ de po⸗
pulo ſuo. Chꝛiſtianus ſum in fide loquoꝛ. a ſpũſancto
accepta licentia.qui docet omnem veritatẽ litteralem.
allegoꝛicam et moꝛalem.dico neq; ſummum pontiſicẽ
neq; ceteros debere dare operam philoſophie aut artib⸗
Neminem ex eis vidi aut audiui aliqñ ad fidem conuer
ſum.Eccleſiam dei non vidi ex hoc in aliquo tutam. et
quo magis ꝑ rationes naturales ſe vellet tueri aut quz
piam ꝓuocare ad fidem eo amplius minueretur ſidei
foꝛtitudo.Legi hiſtoꝛias ab iniciante chꝛiſto eccleſiam
quot et quot legere potui.legi conſilioꝝ acta.et legi ad/
eſſe phos.legi paſſiones certatoꝝ et certantiũ pꝛo fide
L 3

rr-

Libet octaus Dex

in toꝛmentis. penis exilijs per ſanguinem et moꝛtem⸗
et non repperi repugnaſſe aduerſarios philoſophicas
rationes:non comperi adduxiſſe aliquem ad fidem per
vlogiſmos et queſtiones. Legi diſputates doctoꝛes co
feſſoꝛes.cenobitas.anachoꝛitas.et nihil in eis pꝛo eis
et pꝛo alijs vtile repitur ꝑ inanem philolophiaʒ. Imo
quotquot iſta ſcientia fuerint imbuti:chꝛiſtiamitatis ti⸗
tulum cognoſcentes. Abellum huic meretrici vedere re/
pudij.accipientes vroꝛem virginem & wio ſancto dei.
ſq; ſidelem ſcientiam non coꝛruptaz ſophumatibo atq;
garrulitatibo oyaleticoꝝ: non aſtralibo decretis infecta⸗
non contentionbus ſeruientem. de creatöõne mundt de
potentia dei. ſapientia dei. e wonitate del. de ꝓuiden⸗
tia dei. etiã vſq; ad minima ntra. cõtra eos phos qui in⸗
tellectum dicunt diuinum vileſcere.ſi hec minima pꝛo
uideret: ſed omnia humiliter adoꝛantem et venerantẽ
opulus eni dei plus eſt virtutum: & quo accipieda
eſt ſacerdoti vroꝛ. Sed meretrix ierichontina ſecemt in
Im vei. et facta eſt vxoꝛ vnius pꝛincipis tribunalis.ſj
non iam meretrix ſcientia illa. ſed tota coaptata virtuti.
tota cõuerla in ꝓpłm virtuoſum: vt etiã nilios generet
in ſpũali genealogia ſaluatoꝛis.ne ꝓ tanto dicimus le/
gitimo chꝛiſtiano debere dare operam huiuicemodi ſci
entijs.ſi non dedit.gentilium eni ſunt nõ chꝛutianoꝝ.
ſed ſi ſciuit ad ſanctitatẽ et virtutem conuertere ſi qua
nouit. Foꝛte in his que dicturus aduenio: aut ad tur⸗
bationem aut in admiratõem legentem inducam. Ju/

uenis fui aliquali dotatus ingenionntendebam his ſci⸗

.

entijs ſicut coetanei mei. credens ex his placere altiſſi
mo:atq; ſic debere pfecta vita peragi. cum vero omnes
collegas meos viderem in hanc tenebꝛoſam voꝛagineʒ
pꝛoſilire:accidit quodam diein meis teneris annis me
ſerentem omnes fere libꝛos naturales ſub clamide. vt
ſumma diligentia repeterem que audieram a doctoꝛe:
et cum interrogaret me qui creditus ab ommbus ſan⸗
cte vite dicẽs.quid eſt hoc quod defers frater. libꝛos na
turales me ferre reſpondi. At ile. Mõ e hec via tuta. ne
q; wocatio tua: nec veropꝝ chꝛiſtianox intendere natu⸗
re ſed gratie. VUerbis quoq; completis tanta celeritate
mutatum eſt coꝛ meum. vt ſi voluiſſem non potuiſſem
apire codices naturales. nec etiq ex iuſſu aliquid er eis
memoꝛie cõmendare. atq; quod magis miranduʒ erat

poꝛta intelligentie claudebatur: diſponente deo ad theo
logica me conuerti.illis omnino dimiſſis in quioo fru⸗
ſtra ſudaueram atq; diſpoſueram deſudare: et aliqua lu

ce veritatis pfuſus puro et claro ammo inteilen mere⸗
trices eſſe inuiſibilis animi omnes iſtas ſcientias aiam
indeuotam et volantem ꝑ aera cõſtituentes.et denegã
tes ſuis ꝑpitis viã hũilitatis in fide atq; in moꝛibo ſepe.
Vlidi etiã ſecreto mentis intuitu in eis recuruatũ om
nino etiã inuite oꝛare volentẽ.et quod hoerendũ eſt gra

tie initium deſñiciebat in natura: et geometrixabat coꝛ⸗/
poꝛũ quantitatẽ qui ſibi viuit immenſuratus. Et aſtra

et ipoꝝ oꝛbes et oꝛbiculos et reuolutõnem reuoluebat

in aĩo. dum ſe ſponderet altiſſimo ſupplicare. Nemineʒ
audiui nec vidi deuote atq; hu militer intendentem ad

euangelij veritatem talibus meretricibꝰ ſedule impli⸗
catum:miſi repudio mancipauerit.Pꝛoculdubio plerũ

cq; a deo faciunt animaʒ foꝛnicari. Oed dicit ſcriptura.
Perdidiſti om̃es qui foꝛnicantur abs te c.· Harbarus
ſum omnibus qui hoꝝ que dicuntur intrinſecam expe/

rientiam nõ viderunt.et appelloꝛ fatuus a talibus ſci/

entijs faſcinatis · ſed veritatem nouit altiſſ mus.et ipſi
videbunt eum cum dure fuerint eracti ꝙ talibus vani⸗/
tatibus ſe dederũt. Incõpꝛeſenſibilis niſi ꝑ fidem eſt
veritas: que liberat nos ab omni maligno Zurbabun⸗

tur a facie intima veritatis que non explicatur lingua,.
nec videtur oculo naturali.qui hec audierint: ſed aufe⸗
retur ab eis ſpũs intelligentie ipſoꝝ.et deficient coꝛam

ipſa et conuertentur in puluerem terrenoꝝ rapiendum

a vento vanitatis: vt ventus tempeſtatis et turbinis
ventilet ineternum. Inſurgent vultu pꝛocaci melius
eſt ſic intendereqᷓ; vagari:tali alligari ſiudio qᷓ; epe pꝛo
dire in publicum et a venuſtis aſpectibus illici:et a va⸗
rijs delectationibo capi.Audacter affirmẽ nihil eſſe bo⸗
num compꝑatõne peioꝛis.imo ſtrictius dixerim: nibiẽ
bonum quod comꝑpatur bonitate carenti. Comparatio
eni bomtatis in vtraq; parte aſſerit lbonitatem. Neſcul⸗
po in meipſum foꝛte ꝙ verba hec aloꝝ verbis retunde⸗
rentur.et validioꝛes rõnes his rationib redderentur.
Quin ni.ælmplius aũt.Et ꝙſcriptura recõpingitur a
ſcriptura.valeat vtiq; quod ꝓfertur. Sed o vtinam in
uenirem aut inuemiſſem mecum catholice contenden/
tem ex ſcripto firmato.non variabili aut nugaci verbo
quod aut ꝑ rationes fidei cogerem negare fidem.aut re
mouerem ab artibo et philoſophis verbuloſis. Vt aũt
contra has meretrices quadam appellatõne concludã.

pfectioms quoſuibet ꝓfeſſoꝛes. puaricatoꝛes relaxatos

impuros aſſero.ſi cum his meretricibus affectu et in⸗
tellectu atq; iugi ſtudio contubernant. nec pꝛofeſſioni
opera ꝑfectioms adijciant. Plus aũt in talibus damno
ſa expientia:qᷓ; mea querimonia clamat. Opoꝛtet om̃i⸗
no pfectioni lectiõms et oꝛõnis intendere eum qui ꝑer
fectionem ꝓmiſit.et alijs quibuſcũq; poterit ipᷣam fir⸗
mare opibus iuſtis atq; ꝑfectis. Qui autẽ dixerunt et

Vlcunt veram theologiam nõ poſſe conſcendere mſi per
iſtam ſcientiam: ſimiles facti ſunt edificatoꝛiba turris

babel:qui ꝑ altitudinẽ turꝛis credebant in ſuperna con
ſcendere. De meretrice aũt heretice pꝛauitatis que
multos in foꝛnicationẽ auerſionis adduxit:puerbiatoꝛ
dicit. Fauus diſtillans labia meretricis: nitidius oleo

guttur eius. Nouiſſima autẽ illius amara quaſi abſin⸗
thiũ.et lingua acuta quaſi gladius biceps Pedes eius

deſcendunt in moꝛtem: et ad inferos greſſus eius pe⸗

netrant · Per ſemitã vite nõ ambulant:vagi ſunt greſ⸗

ſus eius et inueſtigabiles. DOulcia ſunt ſereticoꝛũ ver⸗
ba:welut fauus melligenus. Nam ſi dulcis non eſſent
non audirentur:neq; traijcerentur in anime intrinſecũ

guſtum. Oerito hereticus meretrix appellatur. quia il⸗
la ad iludendum omnes tranſeuntes inuitat.xet ſterili

ter ommibus abuſiue coꝛpus exponit. et labijs ſuauian
do demulcet quẽ accipit ad vlnas:Eic et heretici om̃es
quos pñt ad ſe conantur attrahere omnem coꝛpis exi
ſtentiam. attracti pꝛeſtant ad vſum. vt ea ſterilitate lo⸗
quendi qua dcepti ipi cipiant:quoꝝ labia totam quã
ſe credunt habere dulcedinẽ non effundunt ſed diſtil/⸗
lant:vt auidius audigntur et accendant ad doctrinã in⸗
tenſius auditoꝛem. Stillas erogant:ſed copioſam aſſe

runt reſeruare dulcedinẽ.quaſi apud eos maneat mul/

titudo doctrine. Guttur ipſoꝝ oleo nitidius dicitur: qꝛ
omnis puritas leticie nitiditas luminoſe ſcietie opus
miſericoꝛdie humilitatis ꝓfunde in eoꝛum doctrina vxi
detur plenum conſiſtere que p olium deſignantur. qo
diligenter inſpicienti ſcripturas patet. Nouiſſima vero
perereticoꝛum amara ſunt:quia nihil amarius q; ex fal⸗
ſis doctrinis relinquere dñm ieſum chꝛiſtum. Acuta

ipſor lingua vt gladius biceps:quia coꝛpus et animas

affectum et intellectum tranſuerberat. Omnis autem
ipſop itineratio atq; adherentiũ a via vite declinat: feſti

natq; in moꝛtem culpe piterq; et pene. Et tanta loquen
diet viuendi varietate vagantur. vt compꝛehendi non
poſſint. inueſtigari nequeut bifoxcate loquutur ſemn/

i
1

Aerba pnunciant diuerſes intellectus imponunt:vnde
decepti decipiunt. Weretrices amenas ſqʒ mundi ob
lectamenta et ſenſualitatem deſcripſit ſalomon dicens
De feneſtra mea ꝑ cancellos pꝛoſperi et vidi paruuluʒ
vecoꝛdem iuuenem: quitranſit ꝑ plateas iuxta angulũ
et ꝓpe viam domus illius graditur. In obſcuro adue⸗
ſperaſcente die in noctis tenebꝛis et caligine:ecce muli
er occurrit illi oꝛnatu meretricio pꝛeparata ad capiẽdas
animas.garrula. vaga.quietis impatiens. nec valens

in domo conſiſtere pedibus ſuis:nunc foꝛis nũc in pla⸗

teis.nunc iuxta angulos inſidians:appꝛehenſumq; de⸗
oſculatur iuuenem.et pꝛocaci vultu blanditur dicens.
Elictimas ꝓ ſalute debui.hodie reddidi vota mea. Id⸗
circo egreſſa ſum in occurſum tuũ:deſiderans te vide⸗
re et reperi. Intexui in funibus lectuʒ meum: ſtraui
tapetibus pictis ex egipto:aſperſi cubile meum mirra ⁊
aloe et cxnamomo. Eleni inebꝛiemur vberibo. et frua⸗
mur cupitis amplexibus.donec illuceſcat dies:MNõ enĩ
eſt vir in domo ſua:abijt via longiſſima.ſacculum pecu
nie ſecum tulit:in die plenilunij reuerſurus eſt in do⸗
mum ſuam. Irretiuit eum ſermonibo multis: et blan⸗
dicijs labioꝛum ꝓtrarxit illum. Statim eam ſequitur
quaſi bos ad victimam ductus et quaſi agnus laſciui⸗
inens et ignoꝛans.et neſcit ꝙ ad vincula ſtultus traha
tur donec tranſfigat ſagitta iecur eius velut ſi auis feſti
net ad laqueum.et neſcit ꝙ de periculo anime illius agi
tur. Que omnia qᷓ;uis actu ſepe faciat meretrix mpu⸗
dica:tũ magna foꝛnicationũ mater:carnis noſtre mate
ria viſibilibus atq; ſenſibilibo intenta eſt.infrumita me
retrix et mulier inuerecunda:que ad ſuum oꝛnatũ om⸗
nia diſponit mundi oblectamenta ſuſcepit:ꝓpe cuius
domum infinita hoĩm graditur multitudo. ſed ille cni
ſuo merito iratus eſt dñs incidet in eam. Mabʒ iſta me
retrix domum.habet viam.habet plateas.habet angu⸗
los.habet garrulitatẽ.habet unpatientiã.habet oſcula.
habet vultum ꝓcacem.habet victimas.habet lectum
intextum funibo.habet egiptiaca tapetia. habet cubile
ſecretum.habet aſperſiones aloeticas.mirrantinas et

D cxnamomicas.habet vbera.habet amplexus.habet di⸗

uitem virum.habet blandicias labioꝛũ. Somus eius

eſt ipſa creata natura in regulis oꝛiginalis iuſticie oꝛdi

nata.que natura paſcitur modicis.contentatur et pau⸗
cis.nec ſcõm iuſticiam poſitam in ſuꝑflua querit egreſ⸗
ſum. In qua non valet con ſiſtere meretrix ſq; ſenſuali
tas impudica. Egreditur foꝛas terminos rõnis atq; iu
ſte neceſſitatis.et in mundi plateis ſcʒ in latitudinibus
ponit inſidias. nunc iuxta diuerticula anguloꝝ decepti
onis laqueos parat. In plateis decipit:cum multitudi
nem delectabilium pandit. In angulis decipit:cum ꝑ
obliquitatẽ occulcam et ſingularem turpitudinẽ ratio⸗
nem inſicit. Elia eius eſt que ſibi videtur iuſia ꝓ eo ꝙ
ꝑ eam plurimi ſic incedunt:et multitudine male viue⸗
tium quaſi ꝑ quandam viam publicam decipit:ac ſe iu
ſte feciſſe tuetur. Garrula eſt ſi non habet quod querit
et garrulitate verboꝝ tendit in placita:vt garriendo ꝑ⸗
cipiat quod ſilendo nõ poſſet. Impatiens eſt iſta me⸗
retrix inhoneſta:quouſq; obtineat quod concupiuit. Et
ſempꝑ per impatientiã diuerberat ſe ſinon ꝑcipit placi⸗
tas ſuis ſenſibus qualitates.et quietis ſemꝑ in animo
cum ꝑ rationem ſe regere volunt efficitur impatiẽs.et
bella variarum appetitionum inducit.que ſi multos ex
toto nõ deiſcit ſine quiete viuere facit.vt etiã ſapiẽtes
et ſenes et vniuerſos vſq; ad moꝛtẽ ipᷣa ſollicitet.Quẽ
vero circa ſe depꝛehenderit ambulantẽ et intendenteʒ
in his que ſunt de funeſtis iuribus eius.velut iuueneʒ
carentem coꝛdis pꝛudentia.qui ſcõm ſalomonis man⸗

et contra vicia ſermonibus do. ſalugto.

datum coꝛ non omni cuſtodia cuſtodiuit. dulciter male
ſuauiat:et quadam ꝑnicioſa vultus audacitate decpiẽ⸗
do blanditur.ac ſi eum magnis votis et deſiderijs que⸗
ſiuiſſet:et ſtatim de lecto male quietis ꝓnunciat. a⸗
ne ad eternam damnatõem quieſcit:qui requieſcit coꝛ⸗
de et animo in lecto letifero terrenoꝝ atq; carnaliũ vo⸗
luptatum. Sed intextus eſt funibus lectus.quia pec⸗
catoꝛum ſuoꝛum funibus vnuſquiſq; conſtringitur. et
intextus eſt funibus lectus.quia nulla ſenſibilis et car
nalis delectatio eſt durabilis ſuper terram: ſed velut fu
nis in fine marceſſit. Egiptiaca ꝓfectio et depicta tape/⸗
tia quibus pauimenta etarum et parietes obtegũtur
ad oꝛnatum cubiculi et delectatõem oculoꝑ ꝓpter vari
etatem nimiam picturarum inſinuant artiſicioſas ⁊ ex

quiſitas adinuentõnes peſſimas in peccatis:quoꝝ vari⸗

etate delectatõnum anima teneatur illecta:mec velit re
ſurgere de lecto vbi iacet turpiter delectata. Secretuʒ
huius impudice cubiculũ ipᷣm eſt abſq; teſtimonio ma
lum:vt eo ſit liberioꝛ delectatio quo teſtibo caret:et dele
ctatiomis fiat augmentum quo deuitauit hoĩm puerſa
libido conſpectum. Aſperſum aromatibus ꝓnunciat:ve
lut ſi non eſſent coꝛruptibilis bona viſibilia huius mũ⸗

di.Amplexus huius ſunt inſepabiles aſtrictõnes ad vv
lita:vt niſi ꝑ moꝛtem raro ſeꝑatio per liberam volunta

tem:ſed ſtercoꝛea eſt amplerxio aſoꝛis. qua deturpatur

anima in occultis. Subacta vero vbera meretricis ſũt

vene dulcedinis:que ſi debite ſcõm legem nature atq;
oꝛiginalis iuſticie depꝛimuntur.elicitur neceſſarium vi
te butirum. Conceſſum eſt nanq; omi viuenti iuſta le⸗
ge:vti lonis nature. Si autem foꝛtiter emunguntur:
ſanguis elicitur peccatoꝝ.quia ſi quis vbera nature lac
vite ꝓpinantia plus debito expꝛimit:peccatum ommno
cõmittit. OPꝛeſtruitur in vſu conceſſoꝛum pꝛofecto de⸗
lictum:ſi diuinoꝛum lex tranſgreditur decretoꝛum.a⸗
bioꝛum vero blandicie ſunt ſenſuales allegatõnes ſub
vmbꝛa condeſcenſionis:aut pꝛo tꝑe iuuentutis.aut in
ſtatu aſſumpte non inflicie neceſſitatis aut infirmita⸗
tis:aut ſub ſcuto bonitatis diuine quaſi delectabilia nõ

pꝛoduxiſſet ad aliud niſi vt ſenſus delectaretur huma⸗

nus.quibo homo faciliter irretitur.difficilime vero diſ⸗

ſoluitur. Vlir eius vniuerſoꝝ dñs: qui nõ videtur eſſe
in domo dum impunite maluʒ patitur fieri. Cetera xvrz⸗·

ro huius methaphoꝛice locutõnis: ad actõnem mali et
auctoꝛis periculum diſponuntur. Elide ſcoꝛta.vide me
retricios intellectus.aſffectus et actus cum quibo ma⸗

le peregre diuinum patrimoniũ diſſipauit viuendo luSs

xurioſe.vt omni qua potuit voluptate frueretur/ac per
hoc ſtatim ſequitur fames. Non habet quod manducet
et patrimomio cõſumpto inedia mualeſcit. O male pe⸗
gre fili. iam pateris impedimenta etatis.non patereris
ſi non receſſiſſes a patre. Aam te conficit ſames.habũ⸗
dantia relicta paterna. Pꝛemeris inedia:qin tuus eſſe
cupiſti. Eclipſim pateris:a lege deuius alta. Mõ ſufficis
tibi:ope relicta paterna. Diuinoꝛum bonopꝑ et honoꝛabi
lium contemptoꝛes audite.Games eſt valida in regio⸗
ne longinqua.non panis et vini dicente ꝓphłeta. ſed au
diendi verbi dei. Doctrinaʒ nõ appetit criminoſus vo⸗
luptatibus deditus. Odit ſalubꝛes monitus:qui non
eſt adhuc ſatiatus inferis.verba dei reputat cantilenã.
Inimicus ſibi factus exſuis pditis moꝛibus verba pa
cis ad deum contempſit.At nulla crudelioꝛ fames qᷓ;a
virtutibus abſtinere. Miſerabile ſit ieiunium deſicien
te pane virtutis: atq; vino leticie ſpiritualis. Labeſcit

anima in menſa maloꝛum.famem ſemꝑ patitur mala

voluptas.quo plura mala comederit ad reliqua ſit aui⸗
doe Munc ſatis eſt cui pꝛo nihilo reputatus eſt deus.

—

Tiber octanus

De genere maledictionum eſt fames:quas per moilſen

verelinquentieum pplo vñs repꝛomſit. Dicit eni ſcri /
ptura. Mittet dñs ſuꝑ te famem eſuriem et increpatio
nem in omnia oꝑa tua que facies donec conterat te ⁊ p
dat velociter ꝓpter adinuentões tuas peſſimas.in qui⸗
bus reliquiſti me. vt cauſa ſuum effectuz pꝛecedat.cul⸗/
pa ſu ꝓplicium. Mon eſt adinuentõis diuine ꝙ relinqua

mus deũ:nos adinuemimus huius viam erroꝛis.Non
eſt diuine doctrine ꝙ recedamuſab eo.nos adinuenimꝰ

itinera mala. Cauſam receſſus non dedit ommipotens.

nos aduenimus uiatõnis cauſam. Mon cogit recede
re qui funiculis amoꝛis omnes ad ſe trahit.Nemini di
xit.de domo ſubtraſx pꝑedem. ſatiatus ſum. odio te. ne⸗
mini ſcandalu m diſplicentie pꝛeparauit.tua fuit adin⸗
uentio vt abires in regionẽ longinquam. Mon adinue⸗
nit mala deus:qui bonus lona cuncta creauit.Adiuuen
tiones maloꝝ peſſime hoĩm ſunt in quib relinquimus

deum: ꝓpter quod ſuꝑ relinquentes fames iuſte dimit

titur diuinoꝛum eloquioꝛum.quoꝛum abundans ſapoꝛ

eſt ſup mel et fauum. Et eſuriem qui receſſit a paine vi
tali:areſcit in ſiti qun fontem aque reliquit:vt diſſolua-⸗
tur neceſſe eſt pꝛofugus a virtute vt conficiatur inedia

ratio ſana docet. Alienus ab illo ſine quo omnis eſt ma
le peregre.non ſolum extra ſe:ſed etiam in ſe increpati⸗

onem ſuſcipiat a ratione arguente.conſcientia toꝛ’quen

te.qm̃ omnia oꝑa mala ſunt que ſummi dei legem eſfu
giunt.vt tam diu afficiantur cruciatibo his peccatoꝛes
donec conterantur et pꝑdantur cum demomib wlociter
deſuper terram:niſi cõuerſi ad dñm reſipiſcant.Et pec⸗

catoꝛes famem patiuntur vt canes. nec ſaturantur dſiũ

mundi ciuitatem circũeunt: niſiad dñm deum reuer⸗
tantur vnde exerunt. Sed hic maleꝑegre maloꝑꝝ tipũ

in omnibus ſecum poꝛtans:ad mals ſpecialia ſe cõſtin

xit.. Adſeſit. pꝛofectol vni ciuium ullius regionis
vmbꝛoſe:aliquo peccato ſpeciali ſe ligatione ſeu delecta
tione ligauit in federe.Non enĩ quis ſufficit omnia ma
la in eodem inſtanti atq; actu ꝑagere.Necnõ et ſepe vi
demus ꝙ huic hoc vicium illi vero aliud magis in placi
to eſt:cum quo eſt fabulatio ſua.et tota complacentia
ſenſualis· etiã ſi interdũ cetera mala ptermittat. Seu
foꝛte aliquis demon accipit in eum diſtrictius poteſta⸗
tem: qui miſit eum in villam ad paſcendum poꝛcos
In villa ruſtici ſunt: in ciuitate vꝛbani: Merito nanq;
eſficitur ruſticus qui dimittit vꝛbanitatẽ celeſtem.quã
virtus et gratia darent. Et paſcit poꝛcos. In ruſticita⸗
te ſenſus emittit.et voluitur in ſceno vicioꝝ fetoꝛẽ oſtẽ

dens etiã ad coeuos:vt conuerſatio ſit hoꝛrida rationi:
humanis infeſta aſectibo. Urbanuʒ facit ad celeſtia hbo

minem deus pater:vicium vero facit eum omnibo diſ⸗
ſuauem. Et cupiebat implere ventrem de ciw poꝛ⸗
cino. Credit ſepe peccatoꝛ ſe contentum fieri ex coꝛru⸗
ptis.et aiam incoꝛpoꝛeam coꝛꝑpalibo adimplere: ſed ne⸗/
gat natura ſpũalia coꝛpalibus ⁊ coꝛꝑpalia ſpũalibus poſ⸗
ſe repleri:ac ꝑ hoc nunq; creaturis replebitur aĩa.que
creatoꝛis eſt capax.quo non plena aut in eſurie aut ſem
per erit in pena.. Et nemo üli dabat: quia vacuum ꝑ
Pacuum natara non implet.et ſibi inſufficiens nemini

ſatis erit. Ecce duos maleperegre: vtriq; in malo et in
auerſione concoꝛdes. Ille deſcendit a hieruſalẽ:iſte re⸗-

ceſſit a patre. Ille in irichontinã defectionem: iſte in re
gionem longinquãa. Ille incidit in latrones:iſte in me⸗
retrices. Allum exxoliauerunt:iſtius bvna diſſipauerũt
IVlle ptuht vulnera:iſte fame. ꝗlle ſemiuiuus relictus
iſte ſemꝑ inſaturatus
gis inſignem ſedula mete tractemus. Reuertitur ma⸗

leperegre d rationem·abundantiã paterne rememoꝛa

4

unus reuerſionẽ vęlut ma

viciis

tur domus:ſe perire cognoſcit.deliberat reditum.diſ
nit confiteri peccatuʒ:et humiliat ſe appellans indignũ
poſtulat gratiam ſupꝛa condignũ.Elide reuerſionis p⸗
ceſſum. Aſte in ſe reuerſus dixit ire Reuerſio ad relicta
Quis aüt eſt qui ſeipᷣm relinquat:aut quo pgeret ſi ſe⸗
metipᷣm relinqueret.Auis modus loquendi.que lo⸗

quendi ratio. Extra ſe iuerat quiad ſe reuertebatur:nõ

coꝛpus extra coꝛpus:non animam extra aĩam:ſed foꝛte
anima extra coꝛpus. Nam paulus apls raptus. ſiue in
coꝛpoꝛe ſiue extra coꝛpus ala pagraſſet.ſe fatetur ignos⸗
rare:attamen tꝑe raptus amma coꝛpe non vtebatur.
t legimus ad ſe reuerſum: et aiam coꝛpoꝛis vſum re⸗
ſumpſiſſe.Petrus vero cum ꝑ angelum educeretur de
carcere:ꝓpter modum mirum videbatur ſibi viſum vi
dere ꝑ ſomniuʒ. Et in ſe reuerſus dixit:ꝙ vere deus mi
ſerat ſibi angelum. Quo ergo iuerat pecrus: qñ eſt ad
ſe reuerſus. Ipſe vero ambulabat et aia coꝛpoꝛeis mo⸗
tibus vtebatur. Sed talis loquendi modus magis in
noteſcit expientia qᷓ; ſcriptura. Gt ſepe repẽte exaliquo
accidente tantus timoꝛ. vt aĩa plerũq; alienetura ſenſi⸗
bus non tñ relinquendo coꝛpus. Ex nimio doloꝛe coꝛ⸗
poꝛis aut rei perdite illud igem comperi euenire.necnõ
er inualeſcente infirmitate. Ex amoꝛe nimio ſcio exta⸗
ſim fieri:ex contemplatõne animas rapi nõ reuocatur
in dubium.eꝓcuratione artiſicioſa pꝛo incidendis ad ſa
nitatem membꝛis.ars ipᷣa demonſtrat. Captus quidã
me pꝛeſentea iuſticia merito ſuſpendendus ſumptõne
potionis cuiuſdaʒ intñi obſtupuit.vt de carcere vt moꝛ
tuus traheretur:et tali faliacia vt moꝛtuus euaſit moꝛ
tem.Arreptus nimio ſomno.excepto quod calet: moꝛ⸗
tis habet imaginem. Et hoꝛum quilibet pacto termi⸗
no cum reinceperit coꝛpe atq; ſenſibuſ vti dicitur ad ſe
reuerſus. Sunt ⁊ alij modi cum quis vtitur ſenſibus
et a ſe dicitur receſſiſſe.aut cum foꝛtiter agitur abira.
aut cum nimio vino madet.ſeu cum defoſſa ratõne nõ
ſequitur quod veritas iubet.aut ſequitur quod ipᷣa con
demnat.fiue arreptus a demone verbo moꝛib aut acti

bus quod hoĩs eſt excedit.aut amens factus ſe in ſuis —

geſtibus non cognoſcitAc h Hõc qᷓ;is erĩ ommibus his
modis ad peccatoꝛeʒ poſſit ſimilitudo deduci.ex tribus
tñi poſterioꝛibo maleꝑegre aut peccatoꝛẽ ad ſe dico re⸗
uerſum. Nam defodit rationem nec writati obedit qui

recedit a deo.et maloꝝ efficitur auctoꝛ et agitatur a de⸗

mone.et vellut non mente ſanus inſana complectitur.
a quibus recedens ad ſe reuerſus dicitur. Juxta quas
ſententias ꝑ eſaiam dñs dicit. Redite pꝛeuaricatoꝛes
ad coꝛ.recoꝛda mini pꝛioꝛis ſeculi.Redit ad coꝛ.qui per
compunctõnem male actoꝛum in ſeipſo remuiſcit.et di
ſcutit conſcientiã ſuam.quia ꝓpꝛia voluntate ſua atq; ꝑp
uerſa receſſit a deo.et penam quam iuſte mereturagno
uit. Reclit ad coꝛ qui benignitatẽ expectantis atq; miſe
rentis aſpexit.ac videt ſe ſeruiſſe ſceptris iniquis. Re⸗
dit ad coꝛ.qui iugum diaboli excuſſit a collo. Redit ad
coꝛ.qui peccatoꝛum euaſit tenebꝛas:et menti veritas
interlucet. Et pꝛioꝛis ſeculi recoꝛdatur:qui perſecte do⸗/
let de wono innocentie quod amiſit.et cognouit q; lvonũ
ei fuerat in dei voluntate inculpate manſiſſe qᷓ; iocun⸗
dum habuiſſe conſoꝛtia cum electis.et ommiũ ꝑticipiũ

tenuiſſe lbunoꝛum. Et irremediabilis eſt calamitas fuos

iſſe impatoꝛis amicum ad inimicitias deuolutum. niſi
fiat regreſſus in idem. Inconſolabilis vebet eſſe triſti⸗
cia ei qui ſeculum habuit inculpatum.ſed cauerna pec⸗
catoꝛũ inhabitat. Sed recoꝛdetur pꝛioꝛis ſeculi quiſq;
delinquens:non vt ſteriliter doleat.ſed vt nitatur in id

regredi vnde male coꝛruerat. Et q;uis nequit fieri

peccatoꝛ non fuerit qui peccauit:tamen voluntatem re,/

. 6.
. KH
.
2

é:

9

4

cuperet innocentem:qui nocentem habere voluit actio
nem. Ygitur reuocetur ad coꝛ. et pꝛioꝛis ſeculi recoꝛde
ur qui ſe deliquiſſe fatetur In coꝛde ratio viget.et om
nis virtus ſolum ꝑceptibilis intellectu:coꝛq; petit a no
bis qui em nium gubernacula tenet:fili da mihi coꝛ tu⸗
um. Coꝛdi loquitur. Oſee dicit. OHucam eam in ſolitu⸗
dinem:et loquar ad coꝛ eiꝰ. Et alibi. Loquimini ad coꝛ
hieruſalem:et aduocate eam. Pz oinde non recedere a
coꝛde:dominium eſt virtutis.id coꝛ cito redire: virtu⸗
tis eſt pꝛobitas.Qui non receſſit a coꝛde:ſemper fuit in
dei regno. Joſe ſaluatoꝛ dicit.Regnuʒ dei intra vos eſt.

Beuerſus ad coꝛ regnum perditum reaccepit.imo vio⸗

lentauit illud. quia regnum dei vim patitur: quod intel
ligitur de intellectuali moꝛali atq; celeſti. In coꝛde ma
nens non perpetrauit ineptum:egrediens fecit vtiq;

mala.reuerſus aptitauit ſe virtutibus. Non egreſſus
a coꝛde permanſit monas ad monadem:egreſſus mul⸗/

tiplicauit ſeipᷣm.regreſſus congregauit diſperſa. In ſe⸗
ipſo manens vbi vritas lucet.contẽpſit iudicia.egreſ⸗
ſus foꝛis vbi opinio fulget variauit moꝛeſ.intro regreſ
ſus differentiam veritatis et opinionis agnouit. Qui
intra ſe didicit commoꝛari totus eſt ſuus:palans ho/
mo mendicus eſt. Si quis eſt tam conſtans atq; relu⸗
ctans vt ad tot voces ertra vocantes nõ egrediatur lau
darem vtiq; ſi inuenirem. Sed cito ad teipᷣm reuerte⸗
re:vt dicas cum maloperegre. In ſe reuerſus dixit.
Quanti mercennariſ in domopatris mei abundãt pa⸗/
nibus:et ego hic fame pereo. Abundãtia eſt in domo
dei omnium bonoꝛum viſibilium et inuiſibilium tem/
poꝛalium et eternoꝛum.et omnibus ſibi ſeruientibus
tempoꝛalem miniſtrat: et eternam repꝛomittit anno⸗
nam.Quia vt dicit aplus. Potens eſt autez omnem
gratiam abundare facere in vobis. Et ego hic fame pe⸗
reo. Non mireris.a diuino et virtutum hoꝛreo receſſi⸗
ſti. Sed vbi erat fames.Mic.ſcilicet in regione longin
qua et in ruſtica villavbi cuitatis dei pꝛeſentis non fu
ture exuberant bona. empoꝛe ſeptennalis famis ali⸗/
menta erant in egiptonoſeph vero diſtributoꝛ erat.ſal
uatoꝛq; mundi appellabatur. Patriarcha iacob et tota

cognatio eius deſcenderũt in egiptum pꝛope hoꝛra ma/

nerere wolentes.ne fame perirent. Beuertaris tu ad do
mum creatoꝛis tui que ſancta eccleſia eſt:ſi non vis fa⸗

me pire. Dic ergo. Surgã.] Ygitur cecidiſti. VYlo

Pꝛofecto receſſeras. Ad patrem meum: qꝛ iam ſer⸗
uus factus eras peccati.chꝛiſto dicente.qui facit ꝑcca⸗
tum:ſeruus eſt ꝑccati. Et petrus in canonica ſua dicit.
A quo quis deuictus eſt:huic ſeruus addictus eſt. Di
cam illi.NPater peccaui in celum ec coꝛã te.. Quis pec⸗
cat in celum. Qui pꝛopter terram ipſum contemnit.
Peccatum eſt vtiq; graue.imo noſtre malicie tota mo
les:celeſtia cõtemnere.ſtercoꝛa amplexari. Coꝛam deo
Fecat qui deſuper ipſo ſpectante.cuius inſopitum ocu⸗
um et omnia penetrantem nemo valet effugere neq;
ceuitare iudicium:a peccando eius timoꝛe non ſiſtitur.
Gꝛauibus eſſet diſciplinis multandus.qui etiaʒ in ab
ſentia contra leges faceret auguſtoꝛum: ſed capitalem
omnino veberet ſubire ſententiam pꝛeſenter contem⸗
nens in ſuis legibus regiam maieſtatem. Narrare di⸗
ſponit pꝑeccata que fecerat.vt ex miſericoꝛdia iuſtificare⸗
tur quia coꝛam deo peccauerat.ipſum nos vbiq; viden
tem in ſins legibus paruipendens. Sed hec eſt homi⸗
num delinquentium nephanda peruerſitas. vt in ma⸗
lefactis omnino vitare velint humanum aſpectum:cũ
nullatenus poſſint euitare diuinuʒ. O ſi diſpoſitus ad
pꝛohibitum diceret cum dauid. pꝛouidebam dominuʒ
in conſpectu meo ſemper:et ſe videria deſuper inſpecto⸗

et contra vicia ſermomibus do. ſaluato.

recontinuo imaginaretur: pꝛoculdubio frenaretur ne

curreret in wꝛagines peccatoꝛum. Pꝛofitetur ſe indi⸗
gnum amplius tanti patris filium nominari: mercen/
narioꝛum nimmero ſe conſcripſit. In lege moiſi filius

contumax obruebatur lapidibus:in lege auguſtoꝛum

pꝛiuatur hereditate.in lege moꝛali patre lono indignus
eſt filins malus. Elnde ergo benigno ingratus. pio im⸗
pius: ſapienti ſtultus. Nobili wro patre indignus eſt fi
lius unmoꝛigeratus: ac patre abundante et oꝛdinate
viuente indignus eſt filius pꝛodigus. In lege verogra
tie alia nos ſententia pꝛemit.Accepimus emm poteſta⸗
tem filios dei fieri.non per naturam ſed per adoptioneʒ
et gratiam.cuius alma patermitate filius indignus effi
citur:qui omnium peccatoꝛum patrem in ſuis legibus
dialolum aut pꝛimum parentem adam in ſua obechen

tia imitatur. ilius vero verus atq; legitimus educa/
tus legitime patri nõ intulit aliquando querelam. ma,yaꝶb

lus vero contrarium fecit. Sed nobilitate depoſita fi⸗
liali appellat ad mercennarioꝛum legem: vt er diſtincti
one notemus qui ſint filij atc⸗ mercennarij. Quantuʒ
mihi dominus amminiſtrat fil

mas leges.mercennarios vero abundantes pane in do
mo magnifica ſancta dei.appello omnes peccatoꝛes con

uerſos reſipiſcentes a malis ad domum paternam at,

q; diuinam humiliter reuertentes.agentes penitentiã
coꝛde compunctos.vultum pꝛocliuuʒ ferentes pꝛo ve⸗
recundia.quia domino peccauerunt:deſudantes in oꝑe

tes.Nec eos mercennarios dixerim.quia ſuꝑna capta⸗
re concertant.ſed pꝛo eo ꝙ aliquando tempoꝛalem ſti ⸗
pem atq; mercedem in malis actibus queſierũt. Oer⸗
ces nanq; a qua mercennarius dicitur in omni lingua
hebꝛea greca et latina.rem quam quis ſeruiendo mere
tur perfunctoꝛiam atq; tempoꝛalẽ ſignat.Nam qui pꝛo

eterna gloꝛia ſeruit mercennarius dici non poteſt. cum
ex merito alicuius laboꝛis nemini debeatur.ſed diuina

miſericoꝛdia beatiſicandis conceditur. YJgitur mercen⸗
narij domus dei dicuntur:qui mercedem tempoꝛalem
interdum ſectati ſunt diumnam gloꝛiam contemnẽtes⸗/
Sed reuerſi ſunt in dmum paternam peccatoꝛum la⸗
be ſaciati.maloꝛum mola contriti.domino ſeruientes.
abundantes panibus diuinoꝛum verboꝛum atq; pꝛo⸗

ios intelligo qui nõ of?ę/
fenderunt deum.et vixerunt ſecundum eius ſanctiſſi

ribus iuſtis.tundentes pectoꝛa:lachꝛymis non parcen

miſſionum confoꝛtantibus hominum coꝛda:ne veterr

conſocij delictoꝛum pꝛemia diuina deſperent. Cum pa
ter miſericoꝛdiarum et totius conſalotõnis deus para⸗

tus ſit indulgentiam pꝛeſtare petentibus:ac in ſuis pꝛo
miſſionibus debitoꝛ fieri non merentibus. Igitur pec
cato: reuerſurus ad deum ommium pium patrem:ar /
gumenta per ſimlie ꝓ ſua parte conquirit dicẽs. Quã⸗

ti mercennarij abundant panibus in domo largiſſimi
atq; benigniſſimi patris noſtri.quantis ſcilicet peccato⸗
ribus conuerſis ipſe pepercit. et menſam ſue bonitatis
appoſuit.Quot et quanti aut quales peccatoꝛes ſuoꝛũ
delictoꝛum ſunt vemiam conſecuti: quot miſeri miſeri ⸗
coꝛdiam receperunt.quot pꝛofugi cum reuerſi fuerunt
recepti. Quem excluſit miſericoꝛdia dei.quem repellit
benignitas eius.cui nutrimentum gratie negauit largi
tas eius. Veniat in memoꝛiam peccatoꝛibus quod ipᷣe
ſaluatoꝛ docuit:et ſub pollicitatõne firmauit dicens.
Petite et accipietis:querite ⁊ inuenietis:pulſate ⁊ ape
rietur vobis. Nam qui querit inuenit:qui petit accipit.
et pulſanti aperietur. Et qui petit panem miſericoꝛdie
non accipiet lapidem iuſticie. Et qui petit ouum ſpei.

non accipiet ſcoꝛpionem deceptõnis in fine. Qui petit

piſcem fructum ex inundatione lachꝛymaꝝ nõ accipiet

2

Aiber octauus

ſerpentem diatolum aridum et toꝛtuoſum. Quot ſunt

verba dei ſonantia miſericoꝛdiam et benignam recepti
onem in ſcriptura. Elolumen magnum ipa declarata ꝑ

ſicerent. Sed paucis verbis dominus per eſaiam om⸗/

nibus peccatoꝛibus pꝛeſtat audaciam reuertendi: ſub
ſtonſione fida miſerendi Derelinquat unpius viam ſu

am ſcilicet male peregrinatõis in regionem longinquã
et vir iniquus cogitatõnes ſuas: et reuertatur ad domi

num et miſerebitur eius:et ad deum noſtrum quoniaʒ

multus eſt ad ignoſcendum. Et per hieremyam de pre⸗
uaricatrice ſynagoga ſiue anima dicitur. Tu foꝛnicata

es cum amatoꝛibus multis:tamen reuertere ad me et
ego ſuſcipiam te. Poſi omnem vero deliberatõnem. de
lberata perfecit. Et ſurgens venit ad patrem qui be⸗
nignus puenit eu alonge ne iteru dialolica impedimẽ⸗
ta ſentiret: et mundi blandimẽta deluderẽt. Mam ni

ſi gratia dei pꝛeueniret animus non moueretur in bo⸗

num miicomitaretur in melius nõ pꝛoficeret: niſi ob/
uiam ad ſubſidium haberemus. repedatio ſequeretur
ad ſolita. Et pꝛoinde pater miſericoꝛdia motus. oc-⸗

currit filio de laruali peregrinatione redeunti. Et am /

plexatur collum fidei:quo totum coꝛpus quod eſt eccle
ſia chꝛiſto capiti copulatur. De quo in canticis cantico
rum ad eccleſiam per ſpiritumſanctuʒ dicitur. Collum
tuum ſicut monilia. ides ſcilicet eſt et eſſe debet ex bo
ms operibus tanq; er margaritis oꝛnata. Et ibidem di
citur. Sicut turris dauid collum tuum: que edificata
eſt cum pꝛopugnaculis. Mille clipei pendent ex ea: et o/
mnis armatura foꝛtium. Et iterum. Collum tuum ſi
cut turris eburnea. Vere ſides collo.collum turri ſimi
le dicitur: vt et fides ad ſimilitudinem turris eſſe dica⸗
tur. Edificatur turris ad pꝛoſpectandum a longe atq;
quantum poteſtrectitudine in altum erigitur: vt que
de planicie atq; ſubiectis domibus non videntur de al⸗
titudine turris videantur. Nam neq; planicie natu
rali neq; de ratõne alicuius artis videntur. que de fidei
culmine conſpiciuntur. Elidet ergo fides:que infinitis
et inuiſibilibus ſpacijs diſtant a natura. Que ſi pꝛeſen
ter vellet diſſerere: opoꝛteret dei oĩpotentis ⁊ xpᷣi filij eiꝰ
recẽſere miſteria. Mecnõ ad tutamẽtũ turris edificari
cognoſct᷑ld tutamẽtũ oim nim xpᷣᷣ fidei ediñciuʒ fe⸗
cit ſub q̊ nõ lapides nõ ligna nõ aurũ nõ argentũ non
bomines non angelos ſed ſei pſum fundamentum iecit
dicente apoſtolo. undamentum aliud nemo poteſt po
nere pꝛeter id quod poſitum eſt: quod eſt chꝛiſtus ieſus
AQue cum pꝛopugnaculis ediſicata dici᷑. Pꝛopugna⸗
cula nanq; ſunt:que pꝛocul hoſtibus inſilientibus red/
dunt vicem.et pꝛocul obſiſtunt emulis: pꝛo quanto de
ſuper pꝛoijcitur pꝛohibens Et ſepe ſit 1 aggrediendi ex
periẽtia clamat.ꝙ iacta de Ppugnaculis manualiter vſ⸗
q; ad hoſies perueniunt. ſed que hoſtes manualiter iaci⸗/
unt pugnacula non attingunt. Quamuis in arte pꝛo
pugnandi multa inſidioſa ſagacitas ſpumana reperiat.
vt feriat. aut deijciat quod oppugnat: ſed fidei funda⸗
mento gratias referamus. ſuper quod erectum edifici⸗
um inerpugnabile ſemper manet. Longe ſiſtit fides ſu
is ꝓpugnaculis oñies ſibi aduerſos aut cogitantes in⸗
uanum quomodolibet inferentes inſultum:vt nec qui
venit ab oꝛiente nature ratõibus naturalibus circum⸗
ſeptus. nec qui ab occidente peccatoꝛũ inſiliuit. nee qui
ab aquilone idolatrie idolis ſociatus ad ꝓpugnandum
acceſſit. nec qui ab auſtro hereſiarche doctrine de inſidi⸗
is pꝛoſiliuit appꝛopinquare potuerunt. nec fidei noſtre
inferre iacturam: pꝛopugnaculis deſuper iacient ibus al
tiſſima verba dei. omnibus omnimoge reſiſtentia · ſeeũ
dum beneplacitum dei. Quo circa mille clipei pendent

elſe vita deſcribitur.

e viciis

ex ea:ſcilicet innumerabilis martirum muiltitudo.qui

ſuſceperunt ſeuos ictus tirannicos. qui ſi coꝛpoꝛe. men
te tamen nunquam fracti ſunt qui nos muniunt: qui
pꝛo fide inconcuſſa tenenda tam viriliter certauerunt.

Et pendet in ea omnis armatura foꝛtium: ſcilicet vete

ris teſtamenti et nouiom nium ſanctoꝛum patruʒ. Et
dicitur turris eburnea noſtre fidei collum. omnem no

uam caſtitatem inſinuans. et omnem antiquam pul⸗

critudinem pꝛeoſtendens:quam amplexatur pater in
peccatoꝛe humili remeante. necnon oſculatur eum ſe
reconſiliatum demonſtrans: dilectionis poꝛrigit ſignũ
pacis ixrogat inſtru mentum. indulgentie fedus pᷣſtat.

charitatis donans officium. et de renouatõne amicitie

atq; firmatione pꝛofert inſigne chyrographum. Poſt
concodiam et pacem ad dominum noſtrum deum re/
conuerſus eſt maleperegre: per ſequentia qualis debeat
. ABubetur indui ſtola pꝛima vt in
perditam innocentiam animo et opere ſemper aſpiret:
quam q;uis recuperare non poſſit ꝙÿ non fuerit nocens

.

poſi actionem ad deum amimo et opere ſemper nitatur

permanere innocens Mon enim dubitatur wi eſſe in⸗
nocentia vbi male agendi nullus ſuſpirat affectus. et

pꝛo poſſe deuitatur omnis malus effectus. Et anu⸗
lus datur in manu. lin memoꝛiam receptoꝛum necnõ
ad conſiderationem omnium indultoꝛum: vt eum gra
titudo in lonis operibus ſemper feruere faciat:quem in
gratitudinis ad tanta mala ꝓtraxit iniquitas. In anu/
lis autem ſepe cõſueuit lapis aliquis pꝛecioſus includi
aut vt delectetur aſpiciens.aut pꝛopter in ſigne virtu⸗
tis. In noſtris operibus ſemper incluſus eſt chꝛiſtus:
cuius fidelis aſpectus animam delectando demulcet.
vt amplius operari ſe empipſam delectet et inſigne vir
tutis fulgeat:vt ſi non cuſtodit nemo ſit qui ab aduer⸗
ſarijs pꝛoteget. Et calciamẽta dantur pedibus:que pe⸗
dum ſunt munimenta. Sunt etenim pꝑedes affectus
et intellectus: quibus per ſyſcolim et dyaſcolim muiſi⸗

biliter veluti viſibiliter ambulamus. Nam ſtante ſee
aſfectu perambulat intellectus:vt aliquid bonum inue

niat. et inuentum renunciat. et ipo quieſcente affectus
mouetur et amat: quos moꝛticinis pellib opoꝛtet eſſe
munitos ne ꝓ vero falſum recipiat intellectus aut ma
lo pꝛo bono noſter ligetur affectus. YIneuitabilis enim

. .

moꝛs conſueuit ſuis a viuentibus detractis pellib ho⸗
mines per ſue ineuitationis comm unixe terroꝛem. Et
ipſa quideʒ moꝛtis memoꝛia foꝛibus noſtre mentis af⸗
fixa retrouerſionem a malo ſeꝑe in animo fecit:acꝑ hoc
ſepe verteretur in ſemp: ſi a mẽte fieret inuiſibilis ipa
conſideratio moꝛtis. Nemꝑe ſine cunctatione intelle⸗
ctum affectum effectum inceſſanter inceſſabilis moꝛ

tis meditatio collaphiſat. nec permittit aliquem pꝛola⸗

biad vanum. poſt cuius abolitionem. actam nulluʒ po
teſt ceſſe remediuʒ:pꝛo quo maleperegre iam bene pere

gre facto: vitulus in menſa conuiuij apponitur ſagina⸗

tus. Clitulus ſaginatus eſt coꝛpus chꝛiſti cui nulla po⸗

teſt fieri pꝛe dulcedine atq; nobilitate comparatio ſuper

terram omnem pinguedinis gratiam ſecum habens.
Et duo audienda dantur in auribus eius. ſimphonia

et choꝛus:vt in eccleſia dei ſciat eſſe concoꝛdiam homi⸗

num. legum. ſidei. moꝛumet ſcripturarumet quod ad

diſcoꝛdiam pertinet de domo dei non eſt etiam ſi vndi⸗
q; ab omnibus diceretur. eſt. Ac etiam pgentem in eir⸗
cuitu coꝛum. opoꝛtet audire reſonantez in vocibus do⸗/
minicam cantilenam. .hoꝛus eiumm eſt hominuʒz in mo
dum coꝛone vnius ad alterum conſerta manu pergen⸗

tium atq; cantantium:ad ſonitum alicuius inſtrumen

ti de genere muſicoꝛum. Mequaq; autem in choꝛo pem/

2—

— —— — . 4
— — —

9

le

rn
w/

„

nin
vnl

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

. „ „ ,„
cipium et finis diſcernitur. ſic etenim eccleſie conue⸗

mit intelligere curſum.ꝙ erunt pꝛimi nouiſſimi et no⸗
uiſſimi pꝛimi:et ꝑgere debemus atq; cantare ad ſonitũ
ſidei et irrepꝛehenſibilium ſcripturaꝝ.aſfigere mentez
diuine bonitatis operibus.ꝙ intantum ſua benignita/

te pꝛeuenit. vt ante inclinaretur in filium.et pactiones

reconſiliatõnis oſtenderet:qᷓ; totum poſſet complere

conceptum.aut qᷓ; foꝛmaret in animo verbuʒ. Et quia
indefectibilis pater miſericoꝛdiarum et totius conſola
tionis deus omnibus ad ſe reuertentibus ſemper meli
oꝛa exhibet qᷓ; rogatus:et tam excedentia ſenſum qua⸗
lia qui ſuſcipit ante non fuerat ſuſpicatus. Sed talia
data donoꝛum miſericoꝛdie aſſcribimus.ad moꝛnm ve

ro inſtitutõnem talia.pꝛepoſitiuam habemus innocen

tiam.ad quã tota noſtra debet nitiaffectio. Quia quis
aſcendet in montem dñi:aut quis ſtabit in loco ſancto
eius. Innocens manibus et mundo coꝛde. Bonoꝛum
operum iugi actõni anulus gratitudinis docet intende
re:memoꝛari exitum vltimi finis moꝛticina calciamen
ta demonſtrant. Saginatus autem vitulus ſacramen
taliter viuere docet.non ſolum pꝛo eo ꝙ ſumia fidelib-
debet:ſed niſi alia ſacramenta purgantia non pꝛecedãt
qᷓ;uis non omnia ſumi non iuſte poteſt. Simphonia
ſcripturarum te regulet.vt iuxta ſua gradiaris decreta.
et quicquid eſt ab ipſa ſeoꝛſum noueris eſſe pꝑeruerſum
Choꝛum militantis eccleſie nimio contemplare intui⸗/
tu:qui circa chꝛiſtum in medio exiſtentem pſallentẽq;
cithara ten ſi coꝛꝑis pꝛo nobis in cruce pendentis.⁊ ple
ctris ferreis reſonantem.cuius modulatõne paſſionũ
omnis anima ſe coartet:necnon et triumphantis eccle
ſie choꝛum altioꝛi contemplatõne conſpiciat.vbi nulla
eſt diuerſitas volũtatum. Habes duos maleperegre
in qubus pꝛoceſſum imo egreſſum peccatoꝛis a deo at⸗
q; regreſſum in euangelica ſcriptura vidiſti.aliam vero
deuiam ſcilicet magdalenam vias peccatoꝛum et omni
um vicioꝛum obꝛupta petentem:ſubiugalem factam ſe
ptem demonioꝛum:reuertentem ad eum qui ſenſu in⸗
uiſibili animas trahit.et modum reuerſionis eius ſe⸗
dule videamus. Mota igitur ad celeſtis doctoꝛis verbũ
ſuoꝛum peccatoꝛum mole contrita liquefacta dulcedi⸗
ne chꝛiſti. tracta decoꝛe conuerſatõnis. fida in animo
de benignitate ipſius ſperans remiſſionem peccatoꝛum
eius.incenſa igne charitatis illius.opoꝛtunitatem ꝑue
niendi ſtudio impigro querebat.At vbi tempus et lo⸗
cus et queſitus chꝛiſtus conueniunt:querens inuiſibi
liter tracta nõ ſono wocis.ſed mente vocata venit. Ste
tit retro ſecus pedes dñi.ſequelam ꝓmitteus veſtigio⸗
rum eius:que per leges peccati anteceſſerat leges eius.
Pꝛeit omnis peccatoꝛ deum in ſuis legibus non ſequi
tur:nam ſi ſequeretur.non fieret de numero peccatoꝝ.
Stat ante deum ꝑ ſuperbiam erectus in animo qui de
linquit:et velut inimicus aduerſatur moꝛibo et verbis
contradicit in facie:qui male loquitur aut agit.NPꝛimũ
igitur reuertens a deuio iniquitatis ſtet retro: nec pꝛe/⸗
ſumat in faciem.quem peccatoꝛum verecundia pꝛemit
quouſq; ab eo qui habet indulgere pꝛeſtetur audacia.
Stet poſt tergum:qui faciem contempſit omniuʒ gra⸗
tiarum. Reſpiciat terga qui ad faciem diuinaʒ ſua ter⸗
ga conuertit:de quibus ꝓpheta dicit. Et reuerterũt ad
me tergum et non faciem. Stent a tergo: qui faciem
omnia videntem atq; ſcientem velut cecam et ſciolam
contempſerunt. nde ꝓpheta. Direrunt ſcʒ cõtempto
res:quis videt nos aut quis nouit nos.Et alius ꝓphe⸗
ta de peccatoꝛibus dei ſcientiam contemnentibus dicit
Et direrunt. Quomogo ſcit deus:et ſi eſt ſcientia in ex
celſo. Stemus poſt tergum dñi quotquot errare no⸗

lentes:et domini miſericoꝛdiam pꝛeſtolemur. Etabat
ꝓplus deiet reſpiciebat tergum moiſi:quouſq; taberna
culum ingrederetur: Quouſq; indulgentiam habueri
mus peccatoxꝝ. diuinam faciem videre non queramus
ſed requiramus cum pſalmiſta.in futuro aſpicere ſecu⸗
lo.Aiebat eni. Gaciem tuam dñe requiram. Sed bonũ
eſt videre faciem dei:ſcʒ habere noticiam diuinoꝝꝑ qua

tipſe petebat. Oſtende faciem tu et ſalui erimus. hꝛi

ſtus eſt eni iſta facies.qui totus eſt facies noticiam ⁊ ſa
pientiam omnium habens:ad quam paterno facto re⸗

ſpectu conſequamur indulgentiam peccatox. Quod et

dauid petebat. Reſpice in faciem chꝛiſti tui. Sed ter⸗
ga petamus adhuc nec recedamus:nam non ſine dam
nationis periculo receditur atergo dei. Et ſamuel poſt
peccatum grande ad ꝓplm oꝛatõnem eius petentem/ ꝓ
indulgentia ne moꝛeretur dixit. Cerutamen nolite re
cedere a tergo dei:et ſeruite illi in toto coꝛde.Aſpiciamꝰ
dñi tergum:quia ipſe poſt tergum ſuum pꝛoiecit omtia
peccata noſtra.Qui vero in veritate tergum dñi aſpe⸗
xerunt:ſuoꝛum cognouerunt ex dñi penis magnitudi⸗
nem peccatoꝛum. Crucem eni chꝛiſtus poꝛtauit a ter⸗
go:vbi ſunt piecta imo deiecta peccata. Stemus a ter⸗
go paſſionem crucis eius imitantes:quia ſi ſocij fueri⸗
mus paſſionum:erimus et conſolatõnum participes.
Et vnde mala pꝛoueniunt. Elaias dicit. Peccare ⁊ mẽ
tiri contra dñm:et auerſi ſumus ne iremus poſt tergũ
dei noſtri. Non recedamus a doꝛſo: ſup quod ab initio
mundi fabꝛicauerunt et fabꝛicant et fabꝛicabunt quo⸗
modolibet peccatoꝛes. Tlideamus ſanctum doꝛſuʒ dñi
noſtri chꝛiſti:inſpiciamus ſarcinam putridam peccato⸗
rum magis hoꝛrendam q; humanox ſtercoꝛum. quam
ſuper doꝛſum eius impoſuimus.nec ponere delinquen⸗
do ceſſamus. Pꝛofunda ſunt iſta que tractanda ſuſce⸗
pimus:ſed nò recedamus a tergo. Ipſe pꝛeit nos quot
quot ſumus peccatoꝛes noui teſtamenti a vite ſecutus
eos qui pꝛeceſſerunt in veteri:ſed ommiũ a tergo ſunt
purgata et deleta peccata per crucem. Nec ſoluʒ a tergo
chꝛiſti:ſed ab alioꝛum ſanctoꝛum pꝛecedentiũ terga nõ
recedamus.Etenĩ ruth ſpicas legebat poſt terga me-
tentium:et nos peccatoꝛes poſt apoſtolos et martires
legamus reliquias ſanctoꝝ moꝛum et paſſionum. Non
igitur ſine magno moꝛum documento ſtetit retro iſta
peccatrix.non erecta ceruice ſed chꝛiſti pedibus inclina
ta et puoluta.vt ipſoꝝ non errantium ſequelam ſpon⸗
deat:que in ſuis incedẽs a via veritatis errauit.duces
inuiſibiles plures ſequens ad inferna ducentes.recon
uerſa ſequatur vnum ad ſuperna ferentem. Offert la⸗
chꝛymas pꝛe doloꝛe.atq; intantũ bulliendo exuberant
vt etiam pedes lauet dñi ſaluatoꝛis Expꝛimunt lachey
me ſepe conceptum doloꝛẽ in animo:et contritam men
tem demonſtrant. Arma ſunt miſeroꝛum:ad que ſemꝑ
poteſt recurrere qui ab aliquo meroꝛe contrahitur. Oꝛ
phani et pupilli et vidue deſolate ipſarum habent re⸗
fugium. lacatõnes ſunt ſine voce. teſtes ſine verbo.
indices ſine digito.clamoꝛ in ſilentio.victoꝛia ſine fer⸗
ro.terroꝛ demonũ ſine ſonitu.oblationes ſine ritu.pul⸗
ſatio ſine ſtrepitu:aqua decoctionis coꝛdis.aqua ſaliens
in vitam eternam· mare ſubmergens egiptios inſequẽ
tes.aqua ſapientie ſalutaris.ſtillicidia ſunt ſtillantia ſu
per terram infructiferã noſtre carnis. et ſup gramina
operum noſtroꝛum ſtille cadentes.liquoꝛes ſunt ratio
nabilis arboꝛis:meſtis cibus et potus.vt mirandũ om
nimode ſit.cur fletus dulcis ſit miſeris:balnea ſunt ſe
cum lata in refrigerium eſtuati.et in vulnerati atq; pla
gati remediũ. Hoc funditur ad ſaluatoꝛis pedes in ab⸗
lutionem veterum delictoꝛum:aut in bvnoꝛũ agendox

1

Awer octauus

feruoꝛem. Lauantur his lachꝛymis pedes dñi velut ex
aquis feruefactis ex charitatis igne. quem inuiſibiliter
in coꝛde accenderat ſeros qui lauabatur: qui etiam edu
cebat paulatim de fontib⸗ oculoꝛum ꝓuolute ſuis pe⸗
dibus peccatricis:et iterum calefiebant cum tangerent
hbumanatũ ignem. Et magis ac magis fluebant vber⸗/
tim. cum liqueſiebat coꝛ coagulatum ex igne intus t ex
tra incendente ſuauiter: necinferente penalem ſed de⸗
lectabilem vſtionẽ. Et qui vocauerat atq; traxerat mo⸗
re magnetiſ inuiſibili tractu: magis velectabatur in eis
qᷓ; in abundanti conuiuio phariſei. Gluebant lachꝛyme
nec ceſſebant. donec ab eodem igne ſiccarentur. qin coꝛ
dis ſui glaciem influxibilem aquam reſoluerat. Loti
ſunt igitur ex la chꝛymis pedes donum quibo venit ad
humanas hoim mentes:et facta eſt in eis quedam ab⸗
ſterſio pulueris noſtroꝝ innumerabilium peccatoxꝝ. vt
qui veras lachꝛymas fundit. agnoſcat ſua delicta laua⸗
ri et mundaria maculis iniquitatis herentis. Siſtitur

ꝓfluuium lachꝛymarum diſpenſatõne lauati. et ad aliã

actionem virtutis ſpiritu docta cõſurgit. Diſcriminat
capillos capitis ſui et plicatam ceſariem ſupꝛa pedes ex
pandit: vt abſtergat pedes quoſ lauerat lacbꝛymis. MDo
terat bec ſibi pꝛouidiſſe de peditergio: ſicut de vnguen
to pꝛeuidit · Poterat hec mulier ab aſtantibus pediter⸗
gium petere: ſed detinebatur a dulcedine pedum ſuper
quibus tota mola coꝛpoꝛis firmabatur:nec patiebatur
ad modicum ſequeſtrari a pedibus donec iuſſu dñil di⸗
mitteretur in pace. non eni volebat vacare ad verbum
ꝓpter caro factum verbum. Damnum ſibi eſtimabat
lolum erexiſſe ceruicem. Poterat hec mulier velamen⸗
to aut capitis vitta pedes abſtergere vñi: ſed qui docet
hoĩem ſcientiam et ad veniendum lauandũq; docuit et
vocauit eum abſq; verbo.inſtrunt vt inſolitum pediter
gium inueniret: quod ipſa ſecum ferebat in ſui remedi⸗
um et in doctrinam atq; exemplũ omnium peccatoꝛũ.
Capilli ſuut capitis.et cum ſint de coꝛpe atq; in coꝛpoꝛe
coꝛpoꝛis non ſentiunt paſſiones.et ſine deloꝛe ipſox in⸗
ciduntur: quod alijs membꝛis coꝛpis non delere abipa
natura negatur. Caput cuiuſlibet mẽs eſt. cuius capil/
los impaſſibilitates intelligo. ad quas aĩa peccatrix pa⸗

cto ſe ligauit:ne iterum ſubijciatur paſſiomibo vicioſis

turpantibus aĩam et coꝛpoꝛi adiſcientibo notam. Expe⸗
dit enĩ omnino impaſſibilem ſieri ad vicia concertatia
in agone nobiſcum:ne aĩo ⁊ coꝛne paſſibiliter q;ʒuis ad
paſſiones tentationum fere nõ poſſit eſſe remedium:
ſed non dubitet qui tentatur ſi paſſibiliter nõ ſuccum⸗
bit. O vtinam mihi adheſiſſet tale peditergiũ: pꝛeferꝛẽ
certe illud omnibus lintheaminibo que ab initio mun⸗
di ex arte humana manus potuit oꝑari. Mon quieſcit
animus.quẽ exagitat ſpũſſanctus:et noua opatur qui
noua ſuſcipit in doctrina. Stat ad pꝑedes peccacrix nõ
cogitat de receſſu: nec ſibi adeſt de conuiuio vlla cura.
conumantes nõ aſpicit neq; cogitat.neq; appoſitas in⸗
tuetur dapes:ſuis intendit officijs. prepediri non vult.
nec alios ipa pꝛepedit Et ſicut ſuſcipitad hos pedes mẽ
te doctrinam. nouuʒ reſurgit in opus.ruit in oſcula pe⸗
dum:et pꝛemit duo labia ſuper pedes.ſuperius et inke⸗
rius eque ſtantes. SOuo nempe labia os honninis clau⸗
dunt. vt interdum verba non exeant. interdum dentes
abſcondunt: interdum fetoꝛem oꝛis ipa phibent erire.
Claudantur labia:ne ſcõm apli phibitionem malũ ver
bum exoꝛe noſtro exeat. Inquit enim. Omnis ſermo
malus ex oꝛe veſtro non ꝓcedat. Et alia ſcriptura vicit
Beatus qui non eſt lapſus verbo ex oꝛe ſuo.Abſcondũt
ſepe labia dentes ne loquantur inaniter ſanctas medi⸗
tationes quibo omnia ruminant De quibus dentibus

De viciüs

iacob dixit cum bñdiceret iudam: dentes eius lacte can
didioꝛes. Opera enim pfecta. naturam oſſium habent
in ſoliditate manendi. Sentes aũt oſſa noſcuntur eſſe.
Oeditctõnes ſunt dentes:in quibus maxima ſapiẽtia
eſt. ac acquiritur ſi nõ eſt. Ruminatur dentibus: quod
rapacitate a quibuſdam beſtijs in ventrem traiſcitur.
Teritur dentibus.quod ad valitudinem nature perci⸗
pitur. Et mecitatõnibus reuoluuntur audita: et con/
teruntur cuncta que obeſſe aut ꝓdeſſe noſcuntur. Et
hec ſapia mtima ẽ.quã ſapiẽteſ abſcondũt Inquit enĩ
ſalomon. Sapientes abſcondunt ſapientiam. Pꝛohi⸗/
bent ſepe labia diſſuaues fetoꝛes ſtomachi aut oꝛis.cũ
mutuo ſe coniungunt:vt homo maluʒ quod in animo
conceperat non ioquatur: ne malum ex locutione ſoꝛ⸗
tiatur effectum. aut alijs feteat ꝑR malum exemplum:
ſcõm quam ſententiã pſalmiſta dicit. Pꝛohibe linguã
tuam a malo. et labia tua ne loquaãtur volum. St quis
loquitur malũ excepto qui excharitate illud aut aucto⸗

ritate repꝛehendit: aut ipe vult facere aut ad facienduʒ

vult alios inuitare. Si quis dolum loquitur vecipere
ꝓult. Hec enim oꝛis nephanda officia peſſimi ſunt feto

res. ʒ videã attentius que ſunt hec labia peccatricis

ſuꝑ pedes dñi pꝛeſſa. Nam labia wocis et verbi exterio⸗/
res ſunt clauſure magis apparẽtia inſtrumẽta: vt ſi ad
foꝛmandũvxocẽ inſtrumẽta cetera cõuenirẽt.labijs clau
ſis non dearticularetur aut diſtincta ꝑciperetur auditu
Vpſa etiam ſuo tꝑe pꝛoferunt bona et expedientia mo⸗
ribus:et placentia ei qui condidit atq; apiri permittit.
Inter hoĩes fulgebit pꝛudentia qui rõne nouerit mo⸗

derari. Scriptum eſt enim. Qui moderatur labia ſua

pꝛudentiſſimus eſt. ne ab eis pgrediantur indebita. ne⸗

qʒ; congrua taceantur. Poinde alibi dicitur. Qui mo⸗

deratur ſermones ſuos doctus et pꝛudens eſt. Et idez.
Vas pꝛecioſum labia ſcientie.Que ſi ſcõm tipum quẽ
hec mulier gerit eccleſie de gentibo collecte· multa mon
ſtrabunt adumbꝛata miſterio. Si vero ꝓut ſignificat
omnem animam peccatrice: in moꝛibus conſideranda
non paucioꝛa conſurgũt. Amoꝛet timoꝛ labia ſunt aie.
vnum ſuperius ſcʒ amoꝛ: timoꝛ labiũ inferius eſt Qui
bus in veritate aſſiſtentibus anime. ſi ppediatur tota

coꝛpis valitudo:exauditur a dño. Scuptuʒz eſt in regũ

volumine ꝙ cum anna ꝓpter filium impetrandũ.quia
ſterilis erat. ſupplex ſtaret coꝛam hely.pꝛe amaritudine
atq; doloꝛe non loquebatur verbum: ſed tm̃ labia eius
mouebãtur:et de pꝛole meruit a dño exaudiri.Nec ma
gdalena legitur verbulaſſe: ſed labia timoꝛis atq; amo⸗
ris pꝛemebat in dñi pedes:et oſculis loquebatur. De
quibus in iob dicitur ꝙ in omnibo aduerſitatibo adue⸗
nientibus non peccauit iob labijs ſuis.vt a dei timoꝛe
atq; amoꝛe recederet:vt amoꝛe atq; timoꝛe pꝛiuatus
contra dñm aliquid loqueretur. Judith vero cu caput
eſſet pꝛeciſura temulento pꝛincipi holoferni. ſtetit ante
lectum et oꝛabat cum lachꝛymis et labioꝛum motu ſi⸗
lentio. vt effectu poſſet implere quod voto querebat.
Ecce igitur labia magdalene atq; aĩie peccatricis amo⸗
videlicet atq; diuinus timoꝛ. Sunt etiã duo labia qui⸗
bus dñi pꝛemendi ſunt pedes.affectus bonus et intelle
ctus verus:de quibus iob dicitur. Et labia tua reple⸗
buntur iubilo. AIubilus vero eſt ineffabilis mentis le/
ticia:quam lingua explicare non nouit. Quo repletur
affectus tonus cum ꝑ gratiam et in gloꝛiam in effabilẽ
recipit bonitatem:et intellectus verus fulgentiſſimam
ſuſcipit et ineclipſabilem claritatem. Quos ſemper ve
lut labia quedam aperiri a dño poſtulabat dauid dicẽs.
Dñe labia mea apies:et os meum annunciabit laudẽ
tuam:vt affectus ad bonuʒ et intellectus ſit apertus ad

--- f—

ioj

itn
o
t,
no⸗
ſu⸗
nen
1/7

gu
Uig
ine
uo

09

verum'ex eis reſonet laus diuina in oꝛe peccatoꝝ oim

conuerſoꝛum atq; iſtoꝛum. Mecnõ et actiusʒ vitam at⸗
q; contemplatiuã duo labia wlut quoddam ſuperius
et inferius appellamus: de quibus ieſus filius ſyrach
dicit. In labijs ſenſati inuenietur gratia. Cota nanq;
gratia qua grati reddamur creatoꝛi ⁊ accepti ſumus in
conſpectu magnitudinis eius. labium inferius actiua
ſcilicet vita.et labiuʒ ſuꝑius ſq; contemplatiua vita cõ⸗
fiſtit:pꝛo quibus ſciendis atq; tradendis effectui om̃is
querenda eſt doctrina. VUnde ꝓuerbiatoꝛ dicit · Appone
coꝛ tuum ad doctrinam meam.que pulchꝛa erit tibi cũ
ſeruau eris eam in coꝛde tuo et redundabit in labijs tu
is. Pulcra eſt omnis doctrina maxime diuina:cum pꝛe
cipitur pulcra et delectabilis eſt cum in coꝛde ſeruatur
Sed hec eſt tota doctrine vtilitas:cum ad actiuam vi⸗
tam atq; contemplatiuã agendam aptatur. Cunc enĩ
redundat in labijs cum quis ſapienter actioni et contẽ
plationi intendit:de quibus ibidem dicitur. Qui dili⸗
git coꝛdis mundiciam: ꝓpter gratiam labioꝛuʒ habebit
amicum regem.Labioꝛum eni gratia cõtemplatiue vi
te atq; actiue rõnabilis executio dicitur.pꝑ quam creato
ri omnium amicamur.et ad hec duplicis vite labia pax
eterna ſubſequetur.ſicut ꝑ eſaiam dicitur.Creaui fru⸗
ctum labioꝝ pacem. Rationem in virtutibb fundatam
et conuerſatõem ſanctis moꝛibus fultam:non immeri
to labia iſta declarant:de quibus ſalomon ditcit.Labia
mea deteſtabuntur impium. Nam fundata virtutibus
ratio deteſtatur diabolum.et nulli malo aut impio pꝛe⸗
ſtat aſſenſum:et verbis ſemꝑ arguit quẽ impiũ eſſe co⸗
gnoſcit.Conuerſatio ſancta nõ patitur cum impijs ha
bere conſoꝛtium.Quem enĩ nouit ratio altiſſimo ini⸗
micum:conuerſatio nõ patitur niſi ꝑ violentiã aut ſpe

coꝛrectionis eum habere conſocium. Elere igitur iſta la

bia deteſtantur impium:que tam pꝛemuntur dulciter
in ꝑedibus ſuper pium. Ecce pꝛeſſa labia ſuꝑ dñi pedes
ecce labioꝛum oſculũ ad ſignum pacis inuentũ. Vide
quanta ſecum labioꝛum oſculum ferat.vt anime pecca⸗
tricis et dei ſedera ſemꝝ ferat.Quid eni ſunt iſta oſcu⸗
la niſi pactiones ad deum.quid eſt oſculatio peduʒ chꝛi⸗
ſti:niſi ꝓmiſſio imitatõnis veſtigioꝛuʒ eius. Quid eſt
oſculatio iſta.niſi pax facta in humanitate degente am⸗
bulante et laboꝛante pꝛo nobis. Sed alius malepere⸗
gre in collo fidei oſculuʒ accepit a patre:peccatrix hec do⸗
mini pedes oſculatur in fide. Ille parum loquitur: iſta
enim ꝑ impꝛeſſum loquitur oſculum quantũ diligitur
oſculatus.et quantũ dilectuʒ habeat in amima impꝛeſ⸗
ſum oſculum oſtendit in membꝛa coꝛꝑis pꝛeſſum. Et

ſcom ꝙ vnctio ſcom iohannem in canomca ſua docet
de omnibus:hanc mulierem vnctio intrinſeca extrinſe

cus vngere docuit. Jdeo ipſa vnguento vngebat dñi
pedes et innouabat oꝑa noui cultus quia nouum homi
nem nouerat:et variabat oꝑa.ne velut ocioſa patere⸗
tur ab ipᷣo repulſam. Quia nec ſtandum eſt odoſe ante
diuinos pedes qui nõ quieuerunt in opere noſtre ſalu⸗
tis:ſed ꝑ montes et planicies ciuitates ⁊ caſtella ꝑ ma
ria et deſerta ſecere diſcurſum: donec configerentur in
cruce ad expectandum omnẽ peccatricem aiam redeun
tem de latibulis et cauernis et vijs et ſepibo pꝑeccatoꝛũ.
fundentes ſanguinem in ablutõnem aĩarum noſtrarũ
et in recompenſationẽ et retributõem fuſarum lachꝛv⸗
marum atq; fundendarum ꝓ ipᷣius miſcia imploꝛan⸗

da. Sed quod aut quale fuerit iſtud vnguentũ.nõ au

deo diffinire. Hoc tñ liniet vnguentum:et quod noſci
tur rigidum atq; durum emollit. Multa vngebantur
in veteri teſtamento:et reges etiam ꝑfundebantur vn
guento.anteq; regnare cepiſſent. Sed ne violentiam

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

videar inferre ſeripture. pumiliter pteſtabo hoc vnguẽ

tum foꝛe intimam charitatem in coꝛdis alabaſtro recõ⸗

ditam effuſam in pedes in om̃ia illa que diuine atq; hu

mane in nobis opꝑatus eſt:vt totum amoꝛem effundat

in eum qui totum nobis ſe contulit in ſalutez. Melius
aũt dixerim. quia vnguentũ ex multis aromatibo conſi
citur:omnes interioꝛes vires memoꝛiam.intelligentiã

voluntatem et ſi quid poteſt eſſe inuiſibilis potentie at

q; virtutis et omnẽ coꝛpis aptitudinẽ quaſi aroma con
trita ꝑ diſpoſitõem ad conficiendũ vnum vnguentum
aptum ſolum diuinis pedibus atq; mandatis in omnẽ
ſequelam vſq; ad moꝛtem: non ponendũ pedibus pha⸗
riſei· welut lege moiſaicã nõ dicere digna hmõi ſeque/⸗
le:quia nec ipᷣa ad pfectum quempia ſuum dirit ſequa⸗
cem.MNec etiã effundendũ ſuꝑ pedes apoſtolox aut di⸗
ſcipuloꝝ chꝛiſti. Neq; vngendi angelox pedes. qs anti⸗
quus abꝛabã velut pegrinoꝝ hoſpes in ſignuʒ ? figurã
ſolum aqua pfudit. t dicere audeam nec applicandũ

pedibus virginis genitricis dei.et dñi noſtri ieſu chꝛiſti

redemptoꝛis oĩm.in ſuis pedibus hoc vnguento pun⸗

cti. Solus eniĩ eſt chꝛiſtus deus:cui debetur oſſis cha⸗

ritas. omnis gratiaꝝ actio. omnis virtus. om̃is honoꝛ.

omnis gratia. omnis laus.omnis dei bñdictio. omnis
timoꝛ. omms ſubiectio. omnis obedientia. vſq; ad moꝛ

tem. Pꝛo nullo decretum eſt moꝛi.niſi ꝓpter chꝛiſtum
aut ꝓpter eripiendas animas ꝓpterchriſtuʒ. Soli enĩ
chꝛiſto omnis honoꝛ et ommis gloꝛia.et in ommbo et de
ommbus et ab omnibo debetur in ſeculoxꝝ ſecula. Ipſe
ſolus creauit et recreauit.ſaluauit atq; redenut. Ipe ſo
lus beatificauit in ſuperis non aha creatura in angelis
et hominibo in eſſe pꝛoducta Si quid aũt debemus ſan
ctis ꝓpter ipſius ꝑticipatõem debemus. Oenſurare de

bemus certa ꝓpoꝛtione.ipᷣi aũt ſine menſura omnia de

bemus. Sed pꝛo tanto ſine menſura nõ eſt. quia que⸗
libet creatura menſurata nõ eſt atq; finita: et infinitos

actus viſibiles atq; inuiſibiles habere nullo modo pᷣt.
Habes peccatricis vnguentũ omnem videlicet amoꝛẽ

et bonoꝛum omniũ aggregationẽ quaſi vnum vnguen

tum effundendũ totũ atq; totaliter in dñicos ſanctos

pedes.ad ſequelam irretrouerſibilẽ veſtigioꝑ eius: ne
in via iniquitatis ambulemus atq; vt non erremusm
ſemitis veritatis:ſed via regia gradiamur.non declinã

tes ad dexteram neq; ad ſiniſtram. donec ꝑpueniamus

quo ipᷣe infallibilis doctoꝛ theoꝛia et actu ducit: nõ viuẽ
tes nobis.ſed ei qui pꝛo nobis moꝛtuus eſt ⁊reſurrerxit
Vlidimus deuiam et ſubiugalem demonioꝛum ſeptem
excuſſam a demonioꝝ imperio abſolutam a multitudi⸗
ne dominantiũ funeſtoꝛum:reuerſam ſub pedibo impe

ratoꝛis diuini omnia pꝛecipientis.leuia.iuſta.honeſta.

vtilia non in ſuum ſed in cõmodum ſubiectoꝛum.Nũc
ſuſcipientis benignitatẽ interioꝛi oculo vid eamus Tra

hitur iſta inuiſibiliter a magnete diuino. Inuſibiliter

ſuſcipitur ꝑ amoꝛem in altitutidine mentis ſue:vt qᷓ;

uis pedibo coꝛꝑe pꝛouoluta ſubiaceat.in chꝛiſti mente

altiſſimam tenet ſedem:imo crediderim chꝛiſti amoꝛẽ
ad ipſam pꝛocliuius inclinatam qᷓ; ipſam pedibo chꝛiſti
Patitur tactum eius:nec dedignatur ꝑactam immun
diciam eius.Lauabatur enĩ cum ipᷣa lauaret.opa vero
eius impꝛoperat inuitanti. illam pꝛeferens conuiuio
phariſei. Tuetur eam a calumnijs:et ibi et deinceps

eius factus eſt aduocatus aduerſus ſymonem ſoꝛoꝛem

atq; peſſimum ꝓditoꝛem: contra eam officium iudicia⸗
le ſubmittens.Dimittit ſibi peccata ꝓpter amoꝛem vo
cali confeſſione ſubmiſſa. Ype vero ſummus ſacerdos

videbat interioꝛa eius:ipſa vero confeſſa fuit ꝑ lachꝛy⸗
mas eius. Sed non ita nunc:quod factum eſt tunc-

Llber octauus

Mꝛonunciat ſibi poſt amoꝛeʒ virtutem ſidei eius.cum
ſaluam factam dicit ex fide.atq; ipſam dimittit in pace
celebꝛata miriſica retro diuinos pedes. Pax in qua pꝛe
uaricatrix dimittitur anima eſt. vt ita q offenſa conſi⸗
ſtat ſecura.ac ſi non fuiſſet culpa cõmiſſa. Pertinet
ad hanc pꝑegrinatõem infauſtam tipus perdite ouis cẽ⸗
teſime:que vt periret errabata numero centeſimo at⸗
qʒ congregatõe que dicata erat altiſſimo: et ſingulares
vias incedens.vt lupis veſpertinis paratioꝛ eſſet ad pᷣ/
dam: fugiens paſtoꝛis ſibulum et ducatum et coꝛrecti
onis virgam atq; canum latrantium ſecuram cuſtodiã
cui paſtoꝛ occurrit ante lupoꝝ incurſum: et reuocat in
caulas. Errat aĩa ſepe ſingulares atʒ infames pagrans
vias:et tanto atq; tam dulciter maloꝛum erroꝛe detine
tur:vt redire non poſſit et neſciat niſi reuocetur. Erra
rea via veritatis penitus.eſt ꝑenitus a nobis ꝑ initium
et pceſſum atq; moꝛari quouſqʒ dies calamitatis adue
niat. Redire aũt penitus nõ ex nobis niſi diuinus pa⸗
ſtoꝛ vſq; ad nos cum paſtoꝛalibus inſtrumentis reuo/
caturus accedat:et imponat ſuꝑ humeros benigne hu⸗

manitatis:ſuꝑ quos ꝓpter nos poꝛtauit crucem.Pꝛo⸗

phete plures.magis vero fides chꝛiſtiana huic aſtipulã⸗
tur ſententie.Oragma decima pdita etiam tipice dicit
peccatoꝛis ꝓceſſum:que appꝛobatur vel repꝛobatur ex

materia pondere ſubſcriptione atq; ſigura. Et cum per⸗

ditur.quattuoꝛ iſta in illa ꝑduntur. Anime materia ne⸗
bona neq; mala eſt.ſi ex quo facta ſit ipa conſpicimꝰ.
En eni ex nihilo ⁊ immaterialis:ſi ad elementa aut ad
elementata componimus. Sed ſi ißam conſideramus

quid eſt. Gona et nobilis et incoꝛruptibilis ſubſtantia
eſt.quam ſubſtantiã non incongrue quandam bonam

materiã dicimus vnifoꝛmibo virtutibus aptam Pon⸗
dus cuius eſt amoꝛ humilis atq; ſubiectus. Gigura.di

uina ſimilitudo atq; imago:quas creatoꝛ ſibi contulit

cum creauit. Supꝛaſcriptũ aut circumſcriptũ manda

tum ne ꝑ creaturam a creatoꝛe recederet:que perditur

in puluere terrenoꝝ.et obuoluitur et tegitur vt nõ ap⸗
pareat.niſi diligenter queſitoꝛ cum lucerna veritatis.
que menti non oculis lucet inueniat.et inuentam repo
nat in theſauros diuinos:vt ſit ꝑfecta in decalogo pꝛece
ptoꝛum. In his duabus tipicis locutõnibo duas pᷣua⸗

ricationes agnouimus:legis nature condite atq; ſcri⸗

pte. In oue deuia:pꝛeuaricatõnem legis nature condi
te ſimplicis et incompoſite: In dꝛagma vero hancean
dem et moiſaice legis maxime decalogi:ꝓpter numerũ
decimũ a quo ꝑdita fuerat.Zu qui legis intellige. Ha/
bet ouis ſolum quam accepit exiſtendo naturam.habet
dragma naturam et artẽ.Pꝛeuaricatio fuit in oue vſq;

ad moiſen in his qui malefecere:pᷣuaricatio in dꝛagma

vſq; ad finem ſeculi. In dragma metetalli non muta⸗
ta natura mutatur ſepe caracter atq; figura.necnon et
ſcriptura interdum dilatatur. et plus de ſupꝛaſcriptõe
apponitur. Nam additũ in ſcriptura intellectualis dꝛa⸗
gme ad id quod accepit tꝑe moiſi in tpe chꝛiſti. In om
nibus his ſolus eſt ipſe qui reuocat.qui condidit ſal/
uare poteſt hoies ꝓpter homines in tꝑe factus homo.
Deuiauit ſiquidem petrus timoꝛe pterritus: et ne⸗/
gauit eum quem dei filiuʒ fuerat ante pꝛofeſſus.quem
etiam non ſe negaturũ paulo ante pꝛofeſſus. Sed re⸗
ſpectus a dño p reuocantem gratiam: lachrymas coꝛ⸗
dis weram penitentiã indicantes.quia fleuit amare. de⸗
leuit peccatuʒ.reconuerſus ad dñũm. Latro vero ſem
per a via veritatis ⁊ a bvnis moꝛib deuius vltimo moꝛ
ti vicinus.eterne vite cognouit auctoꝛem:et ſeipᷣm pe⸗
na plecti dignump ſuis maleactis diiudicans.pene ge⸗

henualis eusſit encium. Et mente credens oꝛe vero ½

4

De viciis

nuncians ſecum pendentem in ſimili toꝛmento.diſpa/⸗
ri merito dñũm vniuerſi:nec ꝑenam credidit poſſe dero
gare maieſtati diuine.quam in illa carne paſſa ꝑ fidem
firmiter eſſe cognouit:et fidei perſpicuitate vidit in aĩo
alterius ineffabilis regni habere dominia. quem iuxta
ſe ꝓpter terrenum regnum ab impio pꝛeſide tam tur⸗
piter viderat iudicatum. Et eius ſe poſtulauit fieri per
ſidem in ſuo regno conſoꝛtem.quem in hoꝛrendo pati⸗
bulo habebat ſine culpa ꝑticipem. lit enim. Memento
mei dñe dum veneris in regnum tuum. Sed ad eum
facta reſponſio magis demonſtrat:quantũ iſte latro cõ/
uerſus in vltinmns ipſi dño adherebat. Sane in reſpon
ſum acepit. Hodie mecum eris in paradiſo. Que ver⸗
ba pꝛeſentis diſſertionis non ſunt. in oꝛdine alio exxo⸗
nenda ſuccedũt.ſed hic appoſita ſunt.vt in nullo quis
pꝛemia diuina deſperet.cum in omni loco etate et tem
poꝛe ante vite terminum dei miſcoia et indulgentia ſit
parata.ſi per veram pemitentiã anima peccatoꝛis fuerit
pꝛeparata. Igitur habes peccatoꝛis ꝓgreſſum et ad de⸗
um factũ in veritate regteſſum:cuius tractatui in dño
finem damus.addentes alium ꝓ geueralitate atq; ſpe⸗
cialitate maloꝛum.in que poteſt peccatoꝛ pegrinari atʒ
defluere:vt cautioꝛ fiat qui cauere intendit. et apire ſci⸗
at qui redire diſponit.
Erplicit tractatus de ꝓgreſſu peccatoꝛis et reuerſio⸗
ne eius ad deum. ——
Incipit tractatus de generalitate et ſpecialiate m̃a⸗
loꝛum in que poteſt peccatoꝛ peregrinari. Et pꝛimo
ce coꝛruptela peccati. Capitulum.XL. I.

Oneſtas fidei chꝛiſtiane inhoneſta ppoſſe
deuitat:ſed oꝛdo requirit vt pꝛius deuitãs
h da cognoſcat. Igitur quia honeſtam et hbo
noꝛe pꝛeditam creaturam diabolus eſt de
poneſtare conatus. et ab honoꝛe creatõis
in baratrum damnatõnis immergere. et coꝛrumpere
incoꝛruptam.quia ipam coꝛruptibileʒ pꝛecognouit. qꝛ
ſeipſum nobilius factum ꝑ peccatum coꝛrupit. idcirco
de coꝛruptela peccati libet doctrinaʒ innectere.vt quod
vitare de beat chꝛiſtianus agnoſcat. Sʒ peccatum licet
multa noĩa capiat:plures tñ malos ſoꝛtitur effectus.

Et ſi quis ſuam varietatem dinumerare wluerit:mul

tiplicabuntur ſuꝑ maris BteZ qñiq́; maluʒ
iuxta illud dum cõmendaretur iob vir ſimplex rectuſ
et timens deum et recedens a malo. Et in puerbijs ſa
lomonis.Timoꝛ dñi odit malum. Et alibi. Sapiens
timet v declinat agii Eif genlerdluid ima
ginem dei defoꝛmat. Sapientia refert. Beatus vir qui
inuentus eſt ſine macula Et cum dauid quereret quis
in monte vite eterne requieſceret dicens.dñe quis ha⸗
bitabit in tabernaculo tuo.aut quis requieſcet in mon
te ſancto tuo.reſponſum in ſeipᷣo a ſpũſancto accepit
Qui ingreditur ſine macula:et oꝑatur iuſticiam/Di⸗
cituxr etiam pollutio:et hoc quantum ad contagionẽ cõ⸗
tractam exterrena delectatione. VUnde hieremias.A ꝓp⸗

phetis hieruſalem egreſſa eſt pollutio ſupomnem ter/
ram MHicitur etiã reatus:qm̃ obligat ad eternam penã
Quod noſter ſaluatoꝛ ait in euaugelio. Qui dixerit fra
tri ſuo fatue:reus erit gehenne ignis/Dicitur qũq; cul
pa:et hoc ꝓut reſpicit pꝛnam. Ende ecechiel.ia que
peccauerit ipſa mmoietar releſ wintunm et hoc ſcom
ꝙeſt receſſus a dignitate gratie habite.quod fit cũ aĩa
recedit et derelinquit deum. Ande eſaias hieruſalẽ im⸗
pꝛoperat dicens.Dereliquerũt dñm.Et alibi. Qui de⸗

reliquerũt dñm tonſunentnemekiin. euaricatio:et
hoc inqnantũ mandatum dei deſpicit. Sicet pſalmiſta

ſ
gtii
to

iis

et

deploꝛat. Vidi pꝛeuaricantes et tabeſcebam. Dicitur
vicium inquantum eſt defectus naturalium bonoꝛum
quia ex eo vicium eſt quia interimit aut paulaticat qð
in natura daenerfii ſcelus: ꝓpter iniuriam dei ma
gnam. Pꝛopter quod in eſaia ex ꝑſona patris de filio di
citur. Pꝛopter ſcelus ꝓpſi mei ꝑcuſſi eum. Moc eſt. pꝛo
pter magnam dei offenſam et oppꝛobꝛium meum ma⸗/
gnum:pcuſſi filium meum cA nephas: put eſt
illictum pſone perpetranti. nde in eccleſiaſtico dici⸗
tur. Dediſti maculam in gloꝛia tua ¶ocatur crimen:
pꝛout eſt dignum accuſatõne et pena. Sic et ſapientia
Dicit. Pugnabit pꝛo eo oebis gerrari Marfſiſetur pec⸗
catum pꝛout ſit conuerſio ad bonnʒ còmutabile. cuius

rei cauſa factoꝛ fit mutabilis. Crenoꝑꝝ. Peccatu
cauit hieruſalem: ꝓpterea inſtabilis facta Chae

pena et hoc inquantũ reſpicit pꝛimi hominis peccatum:
in quo natura noſtra coꝛrupta fuit. Quacunq; die co⸗

mederitis ⁊cc. moꝛiemini/Oicitur iniquitas: pꝛout di⸗
uinam iuſticiaʒ inequat Micitur malicia: quia molitur

contra deum ſeipᷣm ⁊ pꝛoximum. Sed quocũq; molo

nominetur ſubſtantia caret. ſubſtantia non eſt. et inter
creaturas nominari nõ poteſt. nec ꝑſe ſubſiſtere pt. ſed

eſt in bona et ex bona natura quã deus creauit. Et ſi nul

la bona natura creata eſſet gccatum ſeu malum vbi cõ
ſiſteret non haberet.cum aliud non ſit malum ſeu vici⸗
um. niſi quod eſt bone nature ſpuũali aut coꝛpali aduer/⸗
ſum:et ꝑ ſeipᷣm non habeat eſſe poſitiuum. Nam ſicut
abſtinentia poſitiue nihil eſt et er ea tñ coꝛpus languet
ſic peccatum nihil eſt. et anime bonum turpat: et coꝛrũ
pit naturã ꝑ culpam.et gratia pꝛiuat. Quid eſt cecitas
oculoꝛuz niſi pꝛiuatio viſus. Et mutitas quid aliud qᷓ
pꝛiuatio loquele Surditas quid ponit in eſſe:niſi quia
ꝑꝛiuat auditum. Quid ponit ſilentium aut realiter ef⸗
ſicit:niſi quia tollit vocem aut phibet clamoꝛeʒ. Quid
moꝛs actuale habet exiſtẽs:niſi quia vita pꝛiuat. Quid
enĩ aliud eſt malum aut vicium coꝛpoꝛis: niſi quia ſpe⸗
ciem et modum et oꝛdinem in ipſo coꝛrumpit minuit
aut deſtruit. Oe ſi totaliter deſtruit:non habet vbi vltra

ſubſiſtat. Si minuit quod remanet dolet: dolendo te⸗

ſtiſicatur ꝙ wona natura eſt. que de malo quod patitur
dlet . et ꝙ malum nihil aliud eſt niſi quod aduerſum
naturam eſt pugnans vt deſtruat:aut ꝙ viciata ex loni

diminutõne ꝑmaneat/ Auid aũt aliud eſt malum ſub
ſtantie ſpiritualis:niſi t ſupꝛa tactuʒ eſt coꝛruptio ſpe⸗
ciei.modi et oꝛdinis: SGpecies vero in anima que a pec
cato coꝛrumpitur.eſt ipᷣa ſimilitudo ad deuʒ. Facti enĩ
ſumus ad imaginem et ſimilitudinẽ dei: quam peccatũ
turpat et diſſimilat Modus aũt ipſa eſt foꝛma viuẽ⸗
diet intelligendi.amandi.volendi. appetendi. recoꝛdan
di.timendi.veniam ſperandi.gaudendi.triſtandi.dolen⸗
di:quam peccatum coꝛrumpit vt modus omnino nõ ſit
quia modus ibi ſolũ eſt vbi neq; plus neqʒ minus eſt.
Sed peccatum in talibus anime potentijs et affectõni

bus ita modum ⁊ foꝛmam coꝛrumpit:vt aut anima in

fra ſubſiſtat aut omnino Seedher to nge in anima
eſt ipa intentio ad finem. Nam òmnis oꝛdo cauſarum
actionum voluntatum et intentionũ tendit ad finem:
ſinis vero cunctoꝛum eſt chꝛiſtus. Quem oꝛdinẽ pcẽm
coꝛrumpit. vt anima ſe non oꝛdinet in affectõibus atq;
opibus ſuis ad finem vnde beata ſit:ſed trahit deoꝛſuʒ
ad creaturas ꝑ concupiſcentias vicioſas.vt ſpꝛeto incõ
mutabili lono fructificando in ipſo et ex ipo et ꝑ ipᷣm
lonum cõmutabile atq; coꝛruptibile faciat ſinem ſuuʒ.
Segd cum malum non habeat ſubſtantiam neq; poſſit
ꝑ ſeipᷣm pꝛeterqᷓ; in aliqua bona nature ſubſiſtere. cum
ſit nihil.quomodo in id quod eſt et bonũ eſt pꝛeualuit.

et contra vicia ſermombus do. ſglugto.

Et cum creatura bona ſit deum habens intra ſe.non ta
men incluſum ſed totam ſeipſam ſcientem:habens er⸗
tra ſe non tamen excluſum.ſed totam ſeipſam pꝛotegen
tem · habens ipſum deum infra ſe nõ depꝛeſſum ſ ipaz
fuſtentantem: habens ipᷣm ſupꝛa ſe ſed non elatum.ſed
ipſam pꝛouide gubernantem:vnde ergo ad intranduʒ

ad ipam aditus malo patuit.Qua via venit quomodo

bic irrepſit:p quam poꝛtaʒ intrauit. Elnde dicit ſcriptu
ra. Elidit deus cuncta que fecerat et erant valde bona.
Vnde ergo malum.cum dei factura non ſit.Aintiqua
eſt qneſtio iſta.et in euangeliorenouata.DHomine nõ⸗
ne bonum ſemen ſeminaſti in agro tuo. vnde ergo ha⸗
bet gcania. Ventilata ſubtiliter a pleriſq; doctoꝛibus
quoꝛum aliqui errauerunt a nide. dicetes deum eſſe au⸗
ctoꝛem mali:aliqui vero duo pꝛincipia. vnum mali. al⸗
terum boni.aliqui ſcõᷣm ſidem catholicam ſunt locuti.

quam in omnibus pꝛemiſimus et pꝛemittemus:quos

in pꝛeſenti opere non ſequamur:cum malum non habe
at eſſe pꝛeterqᷓ; in bono.non pꝛocedit niſi a bono.et in o⸗

mni genere cauſe non habet veram cauſam. Nam cum

ſit defectus non habet cauſam efficientem ſed deſicien⸗
tem.quia peccatum ſacit deſicere a deo indeſicienti. et
rebus deficientibus adherere. Cum ſit nihil 1 pꝛiuatio
lni non habet cauſam materialem: ſed materiam coꝛ
rumpentem.um ſit foꝛme viuendi ⁊ ſoꝛmalis pulcri
tudinis deſtructiuum:non habet cauſam foꝛmaleʒ. ſed
foꝛmam auferentem. um auertat a vero ſine non ha
bet cauſam finalem debitam. ſed penalem finalẽq; na-
ture bone non competentem: peccatrici vero conueni⸗
entem. Igitur in omni genere cauſe non habet debitã
cauſamvnde ergo venit.xᷣl ꝓpꝛia voluntate creature ra
tionalis in ſe aut in aliquo coꝛruptibili extra ſe. non in
deo delectantis. In ſe. vt in angelo:quia excra ſe nibil
niſi deus erat.in quo delectari poſſet ſcõm ſue nature

nobilitatem. ſed a deo auerſus. ad ſeipᷣm conuerſus pec

cauit.de quo infra cum de angelis locutio erit.fiet ſer⸗

mo pꝛolixioꝛ. In homine wero in ſe pꝛimo et extra ſe ci
tra deum et pꝛeter deum fuit et eſt pꝛohibita delecta⸗

tio. Nam peccatuʒ non eſt nec eſſe poteſt ex aſpectu ma
larum rerum.quia res male non ſunt. cuncta bona fe⸗
cit deus:nec ex appetitu rerum bonaruʒ.quia bonus eſt
animus appetens.bone ſunt res appetite:ſed ex auerſi⸗
one a deo et conuerſione ad creaturas ꝑ pꝛohibitas et
illicitas delectationes. Erit igitur malum a mala xolã
tate:et voluntas mala non eſt ab alio niſi a ſeipᷣa. Et ſi
dicatur ꝙ dialolus in foꝛma ſerpentis pꝛeuenit in pri⸗
mis parentibus voluntatem.ipſe ab initio peccatoꝛ et

malus exiſtens:voluntatem ergo pꝛimi peccatoꝛis aut

angeli peccãtis quis pꝛeuenit.Nullus. Sed a ſeipᷣa xo
luntas in angelo et in homine facta eſt mala. In ange⸗
lo.quoniaʒ a nullo pꝛeuenta.in homine quia hbera nec

a dialvlo violentata qᷓ;uis deceptioni eius pꝛeſtaret aſ⸗

ſenſum:primum in ſeipſa et a ſeipſa et ꝑ ſeipſam dece⸗
pta. Mon eſt ergo peccatum a voluntate bona exiſtente.

ſed a voluntate libertate arbitrij male vtente. qua con⸗
temnit omnium conditoꝛẽ in pꝛeceptis ſuis.et ab ipio

auertitur qui eſt vnum ſummum.ſumme beatificare

valens et volens:et in eo noluit delectari neq; cauſas

delectatõnis inquirere ipſum exiſtentem ſempiterne.

velut non exiſtentem relinquens.ad creaturam ſe con⸗

uertens. In tali conuerſione creatoꝛe contempto qui
relictus iniuſte creaturam iuſte reliquit.vnde peccatũ

ſeu malum aut quomodolibet nuncupatum oꝛtum et

pꝛincipium habuit.et malum et peccatum fuit non ſni
poſitiuum: ſed oni naturalis gratialis et gloꝛialis pri⸗
uatiuum. MPerlucide igitur non curioſis ſed humilb

*

Liber octauus

cerum deſiderantibus patet: peruerſus amo: avolun
tate pꝛogrediens et puerſus vſus ſubſermiens in diui⸗
nam tranſiuit offenſam. Nam non eſt peccatum cibus
a deo creatus in creaturarum ſuſtentatõneʒ: ſed eſt pec/
catum voluntatis puerſe amantis 7 vtentis cibo. Mon
eſt peccatum mulier neq; beſtia neq; puer: ſed volunta/
tis peruerſe amantis et vtentis pꝛeter diuinam legem
puerum beſtiam et mulierem. Neq; peccatum eſt au⸗
rum argentum aut quodcunq; metallum: neq; pecca⸗
tum dicemus eſſe lapidem pꝛecioſum aut veſtimentuʒ
ſeu calcaamentum. aut hoꝛtum. domum et agrum. filin
et amicum:ſed voluntatis puertentis contra legem dei
amoꝛem vel iuſſum. Et vt bꝛeuitate pſtringamus.que
multa volumina petunt. dicimus creaturam aliquam
viſibilem et inuiſibilem coꝛpalem aut ſpũalem.cogni⸗
tam et incognitam.paruam aut magnam.ſupceleſtem
aut ſubceleſtẽ. poſitiuam aut realem.aut in ratione aut
maginatõne hoĩm non exiſtentẽ nõ eſſe peccatum. ſed
voluntatis puerſe amantis aut vtentis aliqua re.que
aut ꝑ legem nature aut plegem teſtamentox dei vete⸗
ris et noui oꝛdinata eſt. quantum et quomodo quare
debeat diligi:et quare et quomodo et quantum rationa
ls crearura debeat vti illa. Et cum multi catholici do⸗/
ctoꝛes et ſancti conati ſunt diffinire peccatum.quoꝛum
diſfinitõnes libet tacere pꝛeſenter.illas non repꝛoban⸗
tes:nec diffiniendo quod poſitionẽ non habet.ſed dan
do paruulis intellectum ſententiunculam talem adijci
mus. Meccatum eſt omne illud quod deo diſplicet fa
cienti nocet. Ad cuius intelligentiam opoꝛtet animum
eſtare attentum. Mam omne quod pꝛohibitũ eſt vel /
e diligi et fieri.aut pꝛohibitum quia peccatuʒ erat.aut
peccatum ſit.quia poſt phibitionem vwolitum dilectum
et factum eſt.ic per hoc idolatria.blaſphemia in deum.
furtum.homicidium. vſura. rapina. inuidia. ixa. ſupbia.
gula. omms luxuria. omnis auaricia. et his ſimilia ma⸗
gna mala non iam peccata quia pꝛohibita: ſed ideo pꝛo⸗
hibita quia p naturam ſunt peruerſa peccata. Comede⸗
re autem carnes in quadrageſima et ſimilibus diebus
non ideo pꝛohibitum quia peccatum. inquit aplus ad
thimoteum. Mihil pꝛohibitum eſt quod cum gratiarũ
actione ꝑcipitur. Sed ideo peccatum eſt ſi poſt pꝛohibi
tionem admttitur:et his ſimilia.ſi quis vellet exem⸗
pla pꝛolixius ꝑquirere. Sed quoquo modo peccatoꝛuʒ
conſiſtat conditio. aut quomodolibet nominentur ſeu
exoꝛiantur veum offendunt et facientem ledunt:cuius
rei cauſa peccata et mala ſunt. Quare autẽe deus ex his
offendatur.et ſi fiunt reputat ſe offenſum cum ſibi nõ
noceant.et quare facientem ledant. oꝛdo diuine iuſtcie
requirebat.vt ꝑ contraria clareret rerum bonitas natu
ralis:cuius declaratio eſt magnivoluminis. ſed nõ pꝛe⸗
ſentis operis. ꝛoinde non vltra inueſtigemus talia:
ſed caueamus pꝛout poſſumus minima et magna pec⸗
cata:et ab ipᷣis ſcom ſapientie ſententiaʒ fugiamus di⸗
centis. Quaſi a facie colubꝛi fugi peccata. Et ſi acceſſe⸗
ris ad illa:ſuſcipient te.Dentes leonis dentes eius.in⸗
terficientes animas hominũ. Quaſi rumphæa bis acu⸗
ta om̃is iniquitas:et plage illius non eſt ſanitas.Pꝛo⸗
pterea terrendi eſſent homines ne peccarent: quod foꝛ⸗
taſſe cauerent.ſi quantum peccata noceant aut que da

mna faciant ꝓuiderent· Quoꝛum damnoꝛum nume⸗

rus omnium calculantiuʒ reſolueret digitos: ſi aliqua
curioſitate ad noticiam quod eſt impoſſibile duceretur
am quomodo numerabitur oamnum. infinitatem
amiſſi boni maliq; inuenti tꝑis et loci penitus ſecũ poꝛ
tans. Quod mocica ſententia eſaias aperuit dicens.
Iniquitates veſtre diuiſerunt inter vos et deum vim

——

De viciis

et peccata veſtra abſconderunt faciem eius a vobis ne
exaudiret. Quam ſententiam ſi quis diligenter inſpe⸗
xerit: omnia fupꝛaſata mala pꝛoſpiciet. Sed vt terroꝛ
incutiatur his qui nature fragilitate.anim leuitate.re
rum placabilitate. conuerſatõnis amenitate. ſenſuum
vagatõne. exemploꝛum imitatõne labuntur. Et con⸗
gruum duxi ſcom ſcripturarum ſanctaꝝ ꝓbationẽ que
pꝛo peccatis damna ꝓueniunt.pꝛout in generali poteſt
ſer mo pꝛoſfundi.et in ſpeciali requirit oꝛdo dicendi deũ
timentibus atq; hoc legentibus enodareaποn
felices peccare delectet: cum peccatum deiconſtituet ini
micum.quando mundi huius ꝑ inoꝛdinatum affectuʒ
facit amicũ.Quod iacobus in canonica ſua dicit. Qui
cũq; voluerit eſſe ami hu ſeculi.inimicus dei oſtitu⸗
etur/Et ſeruus peccati efficitur actoꝛeius.qð in nulla
hominum eueniet actõne.vt quis eius quod efficit ſer
uus fiat.cum factoꝛ operis ſeu poſſeſſione aut artis peri
tia per illa dum efficit dominus appelletur. Et ſaluatoꝛ
hanc puerſitatem videlicet dominium oꝑis in actoꝛem
ſententialiter diffiniuit:in iohannis euangelio dicens
Qui facit peccatum ſeruus eſt pꝑeccati. Er quo trahitur
ꝙ nec vnius domini.ſed tot dominoꝛuʒ quot vicioꝛum
actoꝛ eoꝛum ſeruus efficitur.et calcat ſuper nos pecca/
tum velut rex dominus conſtitutus vt eius calcaneo ſi
nali ſcilicet dominio vrgeamur. Quod iob enunciat di⸗
cens. Calcet ſuper eum hoc eſt peccatoꝛem quaſi rexin⸗
teritus:peccatum certe vita pꝛiuans. Cuius regnuʒ in
nobis non fieri ꝑſuadet aplus. Mon regnet inquit pec⸗
catum in veſtro moꝛtali coꝛpoꝛe: quia peccati regnum
in miſera mundi vita in alia penarum expectat domini
um.cum ex ipſa fiet oppꝛtunus egreſſus: in aliam vero
eterne penalem irreuocabilis erit ingreſſus. Et iuxta/p
uerbioꝛum ſententiam. malum ſemper ꝑſequitur pec/

catoꝛes:et parata ſunt iudicia deriſoꝛibo peccatoꝛibus

mallei percutientes coꝛpibus tmiuſtonuinſeed ante⸗
qᷓ; peccatoꝛum ſequatur pena ppetua.indurat ad peni⸗
tentiam tale malum. ſicut induratum eſt coꝛ pharao⸗
nis.vt etiam flagellis et miraculis non emolliretur ad
vemam. Et iob effectum demonis in hominum coꝛda
declarans dicit. Coꝛ eius indurabitur q̃ſi lapis. et ſtrin
getur quaſi malleatoꝛum incus. Et hieremyas populi
peccata deploꝛans dicit. Peccatum iude ſcriptum eſt
ſtilo ferreo in vngue adamantino. Et cacharias hanc
duriciam de ſuo populo narrat dicens. Coꝛ ſuum poſue
runt vt adamantem:ne audirent legem. Qui lapis ſe⸗
cundum gemmarũ peritiſſimos cognitoꝛes alicui me⸗
tallo non cedit:noſtri coꝛdis duriciaʒ ex noſtro ꝑeccato
pꝛouenire wimonäteGsCRKGÜ5 plerũq; hominũ coꝛ
da peccatum. vt quam viam gradiamur penitus igno⸗
remus:nec aſpiciamus terminumvltra quem non pa
tebit pꝛogreſſus. Quod et dauid non tacuit cũ edirit.
Fiant vie illoꝛum tenebꝛe et lubꝛicum: et angelus dñi
pſequens eos. Peccatoꝛum nanq; tenebꝛe ſunt:vt nec
viam qua pergimus terminum ad quem tendimus
videamus. Et lubꝛicum eſt in peccatoꝛum vijs vt de
vno cadamus ad aliud dulcedine tracti. aut aliqua falla
cia decepti:necnon et plerũq; merito pꝛoruamur inuiti
iuxta a pli ſententiaʒ. QAon enim quod volo hoc ago.ſed
quod odi illud facio.Et angelus ꝑ dominium poteſta⸗
tis ꝑſequitur nos quia malus ꝑ arbitrium woluntatis
imo inſequitur et ꝑſequitur noſtroꝛum ferito pecca⸗
toꝛum. Inſequitur vt cumulemus peccata peccatis:
et ꝑſequitur velut a deo fugientes.qui refugij loca ne⸗
quimus inquirere:vt in campoꝛum latitudine nos cõ⸗
pꝛehendat.et ineternum ſubditos habeat ſue imperio
ptãtis. Et idem dauid velut impꝛecatiue ſeu ꝓplxtice

d
ſt⸗
ul
ſer
en
to
en
s
tur
vum
e
roß
d⸗
rin⸗
in
umn
ii
nben
t
ec/
ds.
nlte,
pen,
han⸗
ra
cen
wpli
d
ane
we
igſe/
me/
o
co⸗
mo⸗
npe
int.
di
Rhet
lichus
t de
uuſlle
kinriti
o.
Cteti
ntuts
Pect⸗
utie

et contra vicia ſermonibus do. ſalugto.

cecitatem ad peccatoꝛes euenire ꝓpter peccata denunci
at. Obſcüurentur oculi eoꝝ ne videant. Et alibi. Sup⸗
cecidit ignis concupiſcentie male:ſolemq; non viderũt
chꝛiſtum ſumme iuſticie:de quo damnati conquerun⸗
tur dicentes. Errauimus a via veritatis. et iuſticie lu⸗
men non illuxit nobis: et ſol intelligentie nõ eſt oꝛtus
nobis.Ec ſuꝑ montem caliginoſum leuate ſignum.in
eſaia dicitur. Quod mihil aliud ſonat niſi ꝙ ſupꝛa men
tem noſtram et altitudinẽ intelllgentie ſue ignoꝛantie
nebulis caligantem ⁊ tenebꝛis peccatoꝝ denſiſſimis ob
ſcuratã leuetur ſignũ ſcʒ crucis:in quo ſigno delet om⸗
ne peccatũ:et ab ipo fugantur tenebꝛe viciox/Et ſemꝑ
cum cõmittitur obligat ad penam:vt pꝛimoꝑ parentũ
monſtrat iuſta damnatio facta cõminatione còtempta
Quacũq; die comederitis inquit ex eo moꝛiemini/RRe
plet amaritudinibo conſcientiã culpa cõmiſſa.:vt in ſe⸗
ipſa cognoſcat ꝙ malum eſt ꝙ peccauit. Quod hiere⸗
myas ad hieruſalẽ loquens nõ tacuit.que ꝑ peccatũ do⸗
minum dereliquit dicens. Elide q́; maln amarum eſt
dereliquiſſe te dĩñ̃m deum tuum/MNecnò et ipᷣa lona na
turalia vulnerantur in nobis: cum delectatònem a ope
ram querimus in ꝓhibitis. Quod ille nobis annunci⸗
at qui recedebat deſcendendo a hieruſalẽ. ciuitate ſcʒ pa
cis.quam innocentiam et gram ſeruataʒ intelligimus
in iericho in rerum creatarum defectibilem et lunareʒ.
frigidam et variabilem delectationẽ.qui cogitatõne ac

delectatione necnõ conſenſu anteqᷓ; attingeret quo pr

gebat incidit in latrones:et ertitit vulneratus. et ſemi
uiuus relictusquod in volentibo male agere ſepe con⸗

tingit.vt anteqᷓ; oꝑe compleant ex conſenſu deliberato
in naturalibo puniũtur:vt ſemiuiui ſere videliq; cum li

bero arbitrio relinquantur/Crahit nempe ad aliud ſi
ſtatim nõ reſiſtitur cõmiſſò peccato:vt ꝑ penitentiam

et ſacramentox miſterium deleatur. Quod et factũ eſi

in cayn.cuius inuidia ipᷣm ad homicidiũ traxit.et deum
arguentem contempſit. Et iuxta ſalomonẽ. Peccatoꝛ
cum in ꝓfundum maloꝛum venerit contemnit.deũ ſcʒ
et virtutem et ſeipᷣm et gloꝛiam et penam et ſanctaruʒ
ſcripturaꝑ ammonitionẽ:et pꝛedicatoꝝ doctrinam.qua
ſi anilem reputat cantilenam. Nam facit inſenſibilem
aĩam quodamodo ꝑ actum malum vt nõ ſentiat quid
mali nanciſcatur.quidve bom amittat. vt nec euenire
credat:velut ſi canis aut aliqua beſtia in naui exiſtens a⸗
licuius iudicio ſubmergenda.ligatũ ad collum pondus
non ſentiret.quouſq; ab ipᷣo maris ꝓfunda petente tra⸗
heretur inuita:nmec nature donum de ſuꝑnatando aquis
beſtiam liberat.ponderi grauiſſimo alligataʒ.quod pon⸗
dus non natandi donum ſed ſubmergendi ꝓpꝛium ac⸗
ceperat a natura. Sic euenit pleriq; peſſimo peccatoꝛi
ſi eranime nature ſeu ex chꝛiſti gratia data poſſit ſuꝑ
rri ſed nec ſubinferri peniſ:tñ alligato peccato ex eius
ꝓpꝛietate affligetur in eis. ipſa inſenſibilitate cauſante
materiam ante penam. In ipᷣo vero receſſu a coꝛpe in
poꝛtis moꝛtis anima muiltabitur er peccatis:cũ demo⸗
num ſuſtinebit inſultus.illuſiones patietur. opoꝛtebit

ugnare cum demoniba moꝛiendo:quibo viuendo noęꝛ
uit fepaigrnaragtl uid vero poſt moꝛtẽ patietur pecca⸗
toꝛ.cum de penis erit ſermo dicetur.ſed hic in generali⸗

tate quadam peccatoꝛis mala Riringacie e
inimicus dei.angeloꝝ emulus.et amicoꝝ dei actu ⁊ mẽ
te contrarius.inimicoꝝ dei amicus. demonũ ſeruus.de
foꝛmata imago.indignitas vite.turpatoꝛ nature.coꝛru
ptoꝛ moꝛum.odium ſui.ſubſannatoꝛ virtutum.virtuo
ſoꝛum irriſoꝛ. contemptoꝛ dei in mandatis.trufatoꝛ in
ſacramentis.deriſoꝛ in ꝓmiſſionibus.celi exul.infernip
miſſus ciuis.amatoꝛ mundi.turpitudinis cultoꝛ.ſub/

1

ſellium libidinis. crudelis et amara Vita. pꝛaua conſciẽ⸗

tia.iniqua vxolũtas.intelligentia puerſa. ratio coꝛrupta.
memoꝛia ſterilis. anfractuoſus mons. oeganum et cys

thara et inſtrumentũ dialuli ex malcia et ex voluntate
et non ex ꝓpꝛietate nature.materia infernalis ignis. ce⸗
nobium malaruz cogitatõnumobſcuratus ſol. eclipſa⸗
ta luna.ſtella decelo innocentie cadens. ignis in ſeipſo
ardens.obtenebꝛatus contemplatõis aer. aqua maris
amara. ex feruoꝛe mali quieſcere nõ valens. fluxibile lu
tum in mari damnatõnis.grauiſſima terra ex ponderi⸗/
bus peccatoꝝ tribulos et ſpinas malicie germinans. ci
buſq; terra ſergentis deceptõis antiqui. auis inconſtãs

aquila per ſupbiam alte volans.falco inſidians innocẽ⸗

tie.accipiter vngulans. miluus ad viſcera putrefacta

xſcendens. coꝛuus ꝓcraſtinans penitentia. cadaueri⸗

bus moꝛtuis videlicet oꝑpibus inſidens. columba ſe⸗
ducta.philomena decipiens.calandrius querinus. paſ⸗
ſer ſolitarius in parietibo habitans. regulus pungens

incolas ſeꝑes. vmbra infernalis luminis. nubes aquaꝝ

malarum.obſcura nebula. tonitruum terrens. vapoꝛ ꝑ

cutiens. ventus eccleſie enauiganti contrarius. inquie
tum mMare. naufragus in pelago.et plerũq; in poꝛtu.na

uis ſine gubernatoꝛe.carens omni artiſicio nauigandi
piſcis ſub aquis luxurie natansleo ſeipᷣm deuoꝛans.v⸗
ſus ſeipᷣm alansaper ſe vento inanis gloꝛie paſcens.lu
pus ſimplicitatis deſtructoꝛ.aſinus piger. canis ex ira⸗

cundia latrans. ex memoꝛata delectatõe mali reuertẽs

ad vomituʒ. ſus voluta in ſceno rerum. lepus trepidãs
vbi non eſt timoꝛ.fera peſſima augmentũ bonoꝛum ex⸗
terminans.pardus ſe ꝑ pellem ad malũ varians.ethi⸗
ops defoꝛmis.talpa terre rationalis.veſpertilio volans

vluntarie in tenebꝛis.lucem ſponte veritatis abhoꝛrẽs
appꝛopiatio ti pica omnis defſoꝛmis actus ad omne in⸗

conueniens tam in amimatisq; in inanimatis. poſſibi⸗
le ꝑ hoĩiem deſoꝛmatum hominẽe opari.abuſio rerum.p
uerſoꝛ oꝛdiniſ.deſtructoꝛ modi.ſidei falſatoꝛ.ſpei obtre⸗
ctatoꝛ.charitatis ſuggillatoꝛ.iuſticiã exterminans. pꝛu
dentiam repꝛimens.temperantiã ꝑpuipendens. ſoꝛtitu
dinem effeminans.deceptio vera.obtentio falſa placiti
affectio.veritatis expulſio.res et actus imptinens.im⸗
poꝛtuna macula.vmuerſi querela. diſſociatus collega.
recipꝛocum malum et qñq; tranſitiuuʒ damnum.ſemꝑ
vero actio retranſitiue nocens.intranſitiue plerumq;
agens quod necat agentem.
De peccato oꝛiginai. CLapitulum. XL. II.
Mtelligentiaʒ hoim merito fides chꝛiſtiana
i peecedit.nec erit oꝛdo pꝛepoſterus vt ꝑ in⸗
telligentiam veniamus ad fidem:ſed ꝑ ſideʒ
ad intelligentiam veniamus. Sed plerũq;
intellectus terretur ſidelis huius mala conſiderans.
et vt caueat ad cognoſcendas ipſoꝝ ſpecies animatur.
Sed oꝛdo tractandi requirit:vt de oꝛiginali malo quo
quilibet ex altero ꝓpagatur infectus pꝛimitus diſſerat᷑
Vngde fide chꝛiſtiana nõ agnitione temeraria tu qui le
gis attende Quãuis anima noſtra non traducatur ex
altera nec ex carne quomodolibet ꝓpagetur.quia necex
adam aĩa eue facta fuit qᷓ;uis caro de coſta. nec de carne
ſua velut caro foꝛmata fuit.ſed ꝑ ſe creata per ſe infuſa.
Et hoc infallibiliter tenet credulitas chꝛiſiiana ꝙ dum
creatur infunditur. et infunditur dum creatur coꝛpoꝛi
viuificando p ipſam.et in hoc ceteroꝝ deuitat erroꝛes.
qui circa creatõnem animaꝝ multipliciter et infeliciter
errauerunt. Et ſicut factum eſt in parentibo primis ita

ſcom oꝛdinem altiſſime pꝛudentie abadam ꝓagatis

ſeruatur in cunctis:tamen culpa oꝛiginalis ab amima
ade tranſiuit ad animas poſteroꝛũ carne mediante que

Liber octauus

per concupiſcentiam generatur. Nam peimo pſona vi/
ciauit naturam. natura viciata viciauit pſonas.quot⸗

quot ex humano ſemine dicimus pꝛopagatas ad vitaʒ

ꝓductas. ſiue nondum natas. ſed in vtero matrum per

infuſam animam viuas. que ſi etiam in vtero moꝛere⸗

. .

tur.merito peccati oꝛiginalis multabuntur carentia di
uine viſionis: ſiue vident mundi lucem oꝛiginalis ma
cule dicimus maculatas. pꝛeter chꝛiſtum non de emi⸗
ne factumet ſanctificatos in vtero:qu licet in pꝑeccato
concepti fuiſſent cum peccato nati non ſunt.ſanctiſficã⸗

te eos in vtero gratia ſpixituſſancti.que gratia oꝛigina

lem deleuit et culpam. Quod peccatum ꝓpter hoc oꝛigi
nale dicitur.quia omnes cum ipſo naſcimur.et ab ipſo
in humana nataura omia mala ſumpſerunt oꝛtum. nõ
ſolum ſpũalia ſed etiam coꝛpalia wlut pꝛo vindicta ſen
tentiante diuina iuſticia in hoĩes ꝓceſſerunt. Cuius de
riuatio ad poſteros multoꝝ cõmouet animos.vt aliqui

diuinam iuſticiam dicant repꝛehendant velut iniuſtã
Oulti vero inhereſim lapſi ſunt dicentes nõ eſſe oꝛigi

nalem culpam. et baptiſma ſupflue eſſe inſtitutum ad
ipᷣm abolendam. Sed qm opus agimus de intelligen/
tia et vita chꝛiſtiana.non exꝑedit aduerſus tales diſpu⸗

tando diſſerere:ſed humli fide ſicut ꝑ fideʒ accipmmus

credere et tenere ſcʒ peccatum oꝛiginale deriuari ab ada
in poſteros. hac ſcʒ diuina et irrepꝛehenſibili iuſticia.qꝛ
qᷓ;uis ipᷣim peccatum non ſit voluntarium neq; actuale
in naſcentibo poſteris.ᷣ ſicut fuit voluntariũ ⁊ actuale in
parentibus pꝛimis:nõ tñ debuit neq; debet aliquis pa
rens melioꝛes ſe filios generare. Nam ſi adam er pecca
to cõmiſſo nondum ꝑ debitam penitentiã deleto vãna⸗
tus erat.non debebat ſaluos filos generare: vt filioꝛuʒ
qᷓ; parentum potioꝛeſſet conditio.Qmi ergo oꝛdinatiſſi
mum eſt ꝙ natura humana ſic conderetur.et ꝙ condi⸗
ta ita ꝓpagaretur:ſic et † peccans ita puniretur. Pꝛo⸗
inde ſicut in conditõne ſeruatus eſt oꝛdo diuine ſapien
tie. in pꝛopagatõne ſeruatus fuit et eſt oꝛdo nature.pꝛo
peccato in punitione ſeruari debebat oꝛdo iuſticie:patet
ꝙ non eſt contra diuiuam iuſticiã.ſi ad poſteros culpa
tranſmittitur. Et ſi de natis er ipis qui ꝑ baptiſmũ re⸗
nati ſunt quiſpiam animus heſitaret ꝙᷣ non deberent
oꝛiginali culpa teneri:facile a dubio abſoluitur ſi ꝓpaga
tionis oꝛdo penſatur: et oꝛiginalis macule cauſa in ſuo
pceſſu tenetur. Nempe anima vt ſupꝛafatum eſt nõ eſt
ex traduce ꝙ anima tranſducatur ex anima ſicut caro ex
carne:nec naſcitur chꝛiſtianus ex chꝛiſtiano.ſicut ex ho⸗
mine naſcitur homo. Et carnalis natiuitas ſeu ꝓpaga/
tio humanitatis eſt ex natura infuſi ſeminis et ſuſcepti
chꝛiſtianitas vero nõ eſt ex natura ſed ex diuina gratia.
Nemo igitur pᷣt dare ſemini ſuo naturam quod ꝑna
turam ipſe non habet:quod ſi poſſet. ſequeretur ꝙ res
inanimata et irrationalis poſſet habere chꝛiſtianã gra ⸗
tiam et virtutem: cum ſemen mfuſum maneat in lacte
ſex dieb;. et nouem maneat in ſanguine cõmutatum.
duodecim vero in carne coagulatũ.decem octo mem
bꝛoꝛum figurationẽ ſuſcipiat.anteq; anima infundatr᷑.
Vlle igitur embꝛio virtuteʒ et gẽam chꝛiſtiamtatis ha⸗
beret. cui adhuc anima nondũ eſt infuſa que p traducẽ
non eſt. et homo illud quod accepit p gram infunderet
pnaturam. quod eſſet contra oꝛdinẽ gratie ſimiliter et
nature. Et videretur ꝙ ſic vna ſpecies in alteram muta
retur:ꝙ ex hoc ſequeretur ꝙ gratia fieret natura: et nia⸗
tura fieret gratia. nec indigeret baptiſmi gratia ex na⸗
tura maculata ꝓpagata pſona. Sed addito die vno et
fiunt quadraginta ſex. et ſtatim anima infunditur cum
de nouo creatur. et in ipſo creatur inſtanti cum infundi

De viciis

dat: quia creata non erat. Ille autem embꝛio peccato ca

rebat.quia ſibi anima infuſa non erat.quia ſicut res in⸗
animata et irrationalis virtutem aliquo modo non ſu
ſcipit:nec viciũ aliqua ratione admittit. Contrahitur

ergo oꝛiginale malum ex pꝛimoꝛum parentum paga⸗

ta et damnata ꝓpagine in ipſa infuſione ac vnione ani⸗
me ad coꝛpus:lta vl in neutro ſit pꝛeter alteruʒ. ſed ſit
in vtroq; ꝑ alcerumain carne quia in peccato et libidine
concepta eſt:et in anima qꝛ rei in peccato concepte vni
ta ſeu infuſa eſt. Que ſtatim cum vnitur carni rebelli.
defectum oꝛdinis naturalis iuſticie incurrit.quo debe⸗
bat ſuperioꝛ obedire.umpare mferioꝛi.vt nec ſupioꝛi de
bito modo ſeruiat. nec inferioꝛem recta ratione guber⸗
net. Non ergo generat natura gratiam:neq; natura per
ſe aut ꝑ gratiam generat naturam aliam: nec gratia ge⸗
nerat naturam.neq; gratia ꝑ naturam generat gratiã.
ſed generat homo ꝑ naturam alium hoiem. qui non ex
natura ſed ex voluntate atq; fide ſuſcipit chꝛiſtianaʒ gra
tiam atq; fidem.Ac ꝑ hoc luce clarius patet ꝙ ex chꝛiſti⸗/
ano homine naſcitur damnatus oꝛiginaliter homo. cũ
bomo chꝛiſtianus ex eo generatꝙ eſt homo. nõ ex eo ꝙ
chꝛiſtianus eſt. quia ꝙ homo eſt habet ex natura deo ſic
wolente. ꝙ chꝛiſtianus eſt: habet ex gratia deo ſic largiẽ⸗
te. Ex vno gen erat:ex altero in alterum ꝓpaginem non
emittit. Et ſi diceretur quare gratia non generat gram
ſicut ꝑ naturam homo hoĩem. facile reſpondetur. quia
gratia datur voluntati ꝑ fidem.non ꝑ generationẽ · ho⸗
mo vero ꝓducitur et ꝓducit per nature operatõnem nõ
per fidem. Et ſi capere talia ratõne non poſſumus.fide
ſcõm aplim teneamus.qui dicit ꝙ omnes naſcimur ſi⸗
lij ire. pmaxime cum per compationẽ vnius chꝛiſti mi⸗
ſerentis ad romanos loqueretur. ſalutem omniũ ſeu
multoꝛum fuiſſe habitam:ſic ꝑ vnius hominis delictũ
culpam in omnes fuiſſe tranſtuſam: ſic inquit. Sicut
pvnum hoĩem in hunc mundum peccatuʒ intrauit er
er peccatũ moꝛs: ita et in omnes homines moꝛs ptrã⸗
it: in quo omnes peccauerunt. Oundum in hoc loco
appellauit aplus vniuerſum genus humanuʒz. Di eni
vmus delicto multi moꝛtui ſunt.multomagis gĩa dei

et donũ in gratia vnius hominis ieſu chꝛiſti in plures

abundauit. Que littera ex ſeipo melius ſonat ⁊ clarius
loquitur qᷓ; ſi qua expoſitio adderetur.ꝙ peccatum ade
tran ſiuit in omnes:quia moꝛs que ꝑ peccatum inflicta
eſt obtinuit et obtinet omnes. Ideo ſtatim ſubdit apo
ſtolus dicens. Si enĩ in vnius delicto moꝛs regnauit
per vnum hoĩem:multomagis abundantiã gratiax et
donatõnis iuſticie accipiẽtes in vita regnabunt ꝑ vnñ
ieſum chꝛiſtum. Ygitur ſicut ꝑ vnius hoĩls delctum
in omnes homines in condemnationẽ: ſic ꝑ vnius iu⸗
ſuciam in omnes hoĩes ꝑ iuſtiſicationem vite. Sicut
eni ꝑpinotedientiam vnius hominis peccatoꝛes conſti⸗
tuti ſunt multi:ita ꝑ vnius obedientiam ſcʒ cheiſti:iuſti
conſtituentur multi. Ex quibus verbis apli ſatis mani
feſte colligitur. ꝙ ſicut vnus chꝛiſtus liberare venerat
omnes ſic vnius peccatum omnes infecerat: quia nec
indigeret libertate immnnis a crimmne. Nec quiſpiam
ſuſpicetur ꝙ de actuali peccato hominũ.ſed ſolũ de oꝛi
ginali hic loquitur apłs: q;uis actuale fuerat in pꝛimis
parentibus. Quod oꝛiginale peccatum nullus eſtimet
ꝙ homineʒz maculet quia concipitur aut ſecum trahat
quia naſcitur:vt conceptio cauſa ſit inficiendi. et natiui
tas cauſa tralendi.ſed cum concipitur libido vicioſa in⸗
ſiſtit. cum animatur caro cõcepta.ipſam oꝛiginalis cul⸗
pa inficit.quam cum totus homo naſcitur ſecũ trahit:
ſed a trabendo ſolũ ſanctificatis exceptis. Et quis ocu⸗

lis carnis qualiter tranſfundatur oꝛiginale malum ne⸗

5

t
i⸗
1
ſi
6
s

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

queamus videre.nec luce mentis ſine titubatione aut
murmuratione inſpicere pꝛo eo ꝙ in eos paruulos qui
non peccauerunt tranſfunditur:omnes tamen moꝛte
multari conſpicimusg:pꝛopter quod credere cõpellimur
que non videmus.Et quoniam multi nõ curant de re
cognito nomine quod aſſcribitur ad effectum:multi ve
ro non curant de nomine cognita re quod ad perfectuʒ
apponitur:multi autem vnum pꝛopter aliud non relin
qunt.vt et nominis et rei velint habere noticiam.ad
quam tenuitas noſtri animi ſe pꝛotendit. ac per hoc no
men infirmitatis iuſte ſoꝛtitur. cum animam impoten
tem reſiſtendi motibus ipſa reddit. Geditas appellatur
cum animaʒ maculet carni vnitam. Pꝛonitas dicitur
cum pꝛonum appetitum ⁊ coꝛpus faciat in malum.coꝛ⸗
ruptio nominatur.cum ad peccati nihileitatem ipᷣa de⸗
ducat et vicium dicatur cum naturalia bona diminuat
languoꝛ recte nominatur:cum tantum durauerit ⁊ du
rare debeat in natura coꝛrupta. Tirannus etiaʒ dici po
teſt:cum violenter dominetur potentie concupiſcibili.
Fomes etiam fertur moꝛe cineris ignem fouentis: ſic
peccatum fouetur in carne per ipſum.qui fomes in ba
ptiſatis non extinguitur:licet per vigoꝛem virtutis et
gratie mitigetur. Stimulus carnis eſt ſtimulans ipᷣaʒ
carnem ad indebitos atq; illicitos motus:et ad conſen
ſum animaʒ agitans. Sed quomodolibet nominetur
cum etiam plura mala nomina ſibi competant:quid au
tem ſit ſcõm rei veritatem eſt alia dicendi ſerie diſſerẽ
dum. Et vt melius tale malum ſcire volentibus inno⸗
teſcat opoꝛtet pꝛimum inſpicere vnde exoꝛiatur.quali
etiam tunc medicina curetur:quia ſeꝑe contingit ꝙ me
dicine magnitudo magnam arguit infirmitatem. ma/⸗
gnitudo infirmitatis curantem medicinam laudibo eſ⸗
fert.vt vna ex altera reddatur laudabilis.et altera exre
liqua vituperabilis habeatur. Nempe init ium habuit
oꝛiginale malum ab mobedientia mentali ad deum in
diuini pꝛeuaricatione mandati. et ex appetitu deitatis
ex actu rei:quia ambo actualiter pomum vetitũ guſta⸗
uerunt.Exinobedientia mentaliad deum ſecuta eſt in⸗
obedientia in membꝛis noſtris ad ſpiritum: vt libꝛa/⸗
mento diuine iuſticie inobedientia inobedientie retri⸗
buatur:vt quod potuit natura humana in parentibus

pꝛimis et noluit:velit in naſcentibo poſteris et nõ poſſit

Que inobedientia permaxime patet in genitalibꝛ mẽ⸗

bꝛis.que ad nutum rationi non ſeruiunt:in quibus li⸗

bido renitente ratione vt plurimuʒ excitatur. Que ob
hoc membꝛa pudenda dicuntur.ſuper que pudoꝛe con⸗
uicti pꝛimi parentes pericomata induxerunt:velut ſen⸗
tientes in eis excitari libidinem vnde concepere pudo⸗
rem.Quare autem in talibus membꝛis magis apparu
erit rebellio in parentiba pꝛimis. ſitq; reſeruata in om⸗
nibus poſteris ſolum dumtaxat exceptis qui ſingulari
ſpirituſſancti gratia ſunt purgati.ſubtiliſſime inquiſi⸗
tionis et iuſtiſſime ſententie laboꝛem imponeret:quia
qui adderet ſcientiam hanc.adderet ⁊ labꝛem: Vnum
vero ſolum non eſt hic ſilentio pꝛetermittendum.neq;
calamo ſeruandum.Fertur ex iuſticia et conſuetudine
quadam.ꝙ ciuitatum pꝛoditoꝛes et eoꝛum peccatũ ſcri
beretur in poꝛtis:ob memoꝛiam poſteroꝛum ciuitates
ingredientium et exeuntium. Quod per ſimile diuina
dictante iuſticia in humana natura extitit oꝛdinatum:
vt in membꝛis genitalihus que ſunt poꝛta pꝛopagatio⸗
nis humane huiuſmodi ſcriberetur rebellionis pecca⸗
tum. Ideo inobedientia et rebellio membꝛoꝛuʒ ad ſpi⸗
ritum iure nata eſt:ex inobedientia et rebellione ad de⸗
um. Ex appetitu deitatis dominationi ſubdimur demo
nis. niſi per fidem euangelicam liberemur: ſed eoꝛum

tentationibus ſemper ex tali appetitu merito ſubiace/⸗
mus:ex actu autem rei paſſiones in vtroq; homine cri⸗
minales et penoſe dominantur in nobis.Ac ꝑ hoc ſi oꝛ
tum huius mali reſpicimus. ipſum dicemus rebellio⸗

nem carnis ad ſpiritum.iuſtam ex merito peccatoꝛum.

tentationem demonum.et omnium dominium paſno
num. Monſtrabit autem lucidius tale malum adhibi

ta cura:quod aut pꝛo chꝛiſto fuſo ſanguine aut ſanctin⸗
cato flumine aut ſanctincante flamine dpellatur. 520
inde ſi ſanguis pꝛo chꝛiſto fuſus in quo tota hoĩis imple
tur pꝛo chꝛiſto iuſticia curabit huiuſmodi malum:ergo

tota fuit hominis in ipſo malo coꝛrupta iuſticia.quam

debuit ſeruare ad deum. Si vero ſanctiſicatum flumẽ
illud depellet. ꝙ ſanctiſicata creatura damnatam abſo /
uat.igitur non ſcom ſanctitatem et virtutem ſed ſcom

iniquitatem et vicium delectatio et vſus fuit in creatu

ra. Di vero ſeptifoꝛme ſanctiſicans flamen cura medi

cinali talem labem abſtergit: pꝛoculdubio certuʒ ſit ibi
fuiſſe depoſitionem timoꝛis et pꝛeſumptionem aboli⸗
tionem pietatis et creature cultum. ſcientie pꝛiuationẽ
et ignoꝛantiam.abiectionem foꝛtitudinis et ignauiam.
alienationem conſilij et erroꝛem. depꝛauationem intel
lectus et cecitatem.ſapientie repudium et creature ſa⸗
poꝛẽ.cuiꝰ curatio patebit cũ de baptiſmate erit ſermo

De ꝑccato veniali. Caplm. XLIII.
L Vlltiplicat inquiſitõnem cheiſtiana et gloꝛio
m ſiſſima fides:nolens in modico viſplicere ei
in quem credit.etiam minimoꝛum malo:ꝛũ
cupit habere noticiam.idcirco de venialibus
atq; leuibus malis libet inferre doctrinaʒ. Nempe mul
tiplicatum malum multiplicem ingerit pugnam. aut
exeo bella conſurgunt.et eo acrioꝛa.quo mens a creato
re magis auertitur et conuertituxr ad creatumꝛet eo le⸗
uioꝛa quo minus anima in auerſione ſeu conuerſione
perſiſtat. Sed leue malum venialis nomẽ accepit.quia

facile meretur veniam qui cõmittit. pꝛo eoꝙ licet fer⸗

uoꝛem charitatis impediat:tameu velut moꝛtale homi
nem charitate non pꝛiuat:pꝛout ſi quis in flammanteʒ

ignem aliquantulum aque pꝛonceret.qua flãma repꝛi⸗

meretur.ignis vero ſeu ignitus carbo non extinguere
tur:cui rei ſimilitudinem in venialibus eſt reperire pec
catis. Sed ſi aqua ſuper flammantem ignem fundere
tur intantum vt flammam repꝛeimeret.et vnde flãma
inſurgit manciparetur extinctioni:moꝛtalis mali ſimili

tudo notulam poꝛtat. Peccata venialia vitare omnino

difficile dicitur:qᷓ;uis per gratiam dei poſſint cum firma

voluntate actuumq; cuſtodia. Et qᷓ;uis apoſtoli poſt al⸗

mificam ſanctificationem ſpirituſſancti peccauerunt le
uiter iohanne dicente.ſi dixer imus quia peccatum nõ
habemus mendaces ſumus:et noſipᷣos ſeducimus:nõ
tamen aſſeuerandum eſt fieri non poſſe.quod in nemi
ne pꝛeterqᷓ in chꝛiſto et virgine legitur factum.MNec p.
ſpiritumſanctũ abſoluti erant apoſtoli ⁊ quomodolibet
et quantũcunq; ſancti maximi ab oꝛatione dominica.
in qua petitur venialia dimitti peccata.et dimittuntur

cum dicitur. dimitte nobis debita noſtra cc. Moꝛtalia

vero ad illam oꝛõnem non pertinent pꝛo remiſſione.ni
ſi contritio pꝛecedat.et ſacramentalis conſeſſio ⁊ aucto
ritas interueniat.dum impoſſibilitas non impediat.
Pertinent tamen omnia mala parua vel magna in om
ni genere ad oꝛationem dominicam vt diuina imploꝛa
ta clementia deuitentur:quod tunc petitur cum in fine
dicitur.ſed libera nos a malo. Nec ipſa ad eternam per
cipiendam ſalutem ipſum qnenqᷓ; impediunt.ſine qui⸗

bus hoĩm vita non agitur: niſi moꝛtalia cõmittantur

Liber octauus De viciis

et non diluantur. Si vero ipſa peccata venialia conte/⸗
mnuntur et pꝛo ipſis laltem generalitate quadain atq;ʒ
indiſtincte non doletur vt nec cõmiſiſſe peniteat qui cõ

mu ſit:welut moꝛtale peccatum quod non diluitur. eter⸗

num meretur exicium. Mon ꝙ actum venialiter moꝛta
le fiat:ſed pꝛo eo ꝙ agentem non penitet.moꝛtem pꝛo⸗
culdubio irrogat:vt non ſit peccatum moꝛtale id quod
venialis culpa:ſed culpe venialis coꝛdis impenitentia.

Vpla ſiquidẽ velle ſub certo numero pꝛeſignare:mul/

tiplicarentur ſuper numerum capilloꝛũ. Et multa que
venialia ſunt ex genere fiunt ſepe moꝛtalia ex peſſima
intentione:pꝛopterea ſanum non iudico d his certam
velle ferre voctrinam. NMemo autem de ipſoꝛum leuita⸗
te pꝛeſumat:quoniam depꝛimentia onera ſepe fiunt ex
rebus leiubus aggregatis. Et gutte plurime ſexe con⸗
ueniunt in toerentem:vt tranſuadari nõ poſſit ſine pe⸗
riculo moꝛtis. Et leuibus vulneribus iteratis intule/
runt viuentibus certam moꝛtem. Stultum eſſe nul⸗
latenus ambigatur nec dubitetur tran ſiſſe in repꝛobũ
ſenſum:qui quod deum offendit leue dixerit peccatum

Penitus ne leue dixeris: quod in diuinam tran ſit of?-
fenſam. Mon enim eſt leue:pꝛo quo vimittendo quoti⸗

die opoꝛtet oꝛare. Macula tamen eſt auctoꝛem non in⸗
terimens:niſi alijs adiectis increſcat. Et quicquid ma⸗
li non interimit in homine charitatem atq; timoꝛẽ.nec
diuina pꝛecepta et conſilia pꝛomiſſa contemnit.nec ab
impenitentia detinetur: citra terminum eſt moꝛtalis.

De ſeptem vicijs capitalibus in geneer.
Capitulum. XI. IIII.
Arnciſcitur vera fides omma ſine ſalſitate
n diſcutere:ſemperq; in amplioꝛa ſe pꝛouehit:
ſiue bona vel mala conſiſtant. vt vtroꝛumq;
pꝛincipia media et extrema velit inquirere:
vt ſuum poſſeſſoꝛem pꝛomptioꝛẽ reddat in bonis.a ma
lis reddet penitus cautioꝛem. Sed nulla mala magis

extrema qᷓ; que moꝛtem anime inferunt ſpiritualem et

eternam.ſi non coꝛrxecta ſeun declinata demergũt. Que

quantum in ſe manet odit opera vite.

2Prrle⸗ ner l Pé

Segd vt clara intelligentie luce poſſit ꝑcipi quare moꝛ/
talia ſint.et ſub quibus reſpectibus a voluntate pꝛoue⸗

niant.et cur ſint numero ſeptenario pꝛefinita.que capi
talia nominantur:aha eſt adhibenda foꝛma loquendi.

MPeoinde ad romanos ſcribens apoſtolus dicebat. Sti

pendia peccati moꝛs:quod de triplici moꝛte intelligen
dum eſt. De moꝛte ſeparationis a deo.qui eſt tota vita.
de moꝛte coꝛpis:que ſit per ſeparatõnem anime ab ipᷣo
et de moꝛte damnatõnis eterne. Et vt quod ꝑ que⸗
ſtionem mentem pulſat clarius pateat. opoꝛtet ſingu⸗
la perquirere:vt quomõ quodlibet moꝛtẽ pꝛo mercede

ſuſcipiat poſſimꝰ oclo fidei intueri Sane de eſt vita in

ſeipa et a ſeipa et de ſeipſa et per ſeipſam viuens ⁊ om̃is
vite fons ⁊ indefectibilis oꝛigo a qua recedendo itur in
moꝛtem:et in talem in qualem ire decet relinquenteʒ

omnium vitam. Ac per hoc ſuperbia recedit a deo cõ⸗

temnendo ipſum in ſe.in ſuiſq; pꝛeceptis. merito ergo
moꝛtem incurrrit qui a vita per contemptum ſe diui⸗
dit. Et cum deus vita omnibus bona ſua ſiue natu⸗
ralia ſiue tempoꝛalia. coꝛpoꝛalia ſiue ſpiritualia:plena
largitate ſecundum iuſtam diſpenſationem tribuat et
communicet. inuidia vero que a non videndo nomen
accepit dolet.cum alioꝛum bona conſpexerit que collata
ſunt ab auctoꝛe vite. YJuſtiſſime igitur vita pꝛiuatur
moꝛtemq; incurrit qui dolet de vite bonitate diffuſa: et
Ira vero que
dicitur turbulentus animi appetitus. furit in vitam.
quando cum odio perſequitur creaturam. cui fontalis
vita conceſſit ⁊ vitam:iure vero moꝛtem incurrit qui
in aliquo odit vitam Accidia nullis aut retardatis et

retrogradis paſſibus appꝛopinquat ad vitam: et male⸗

dictionem incurrit erernam qui negligenter oꝑeratur
dominica. Quod hieremias pꝛotulit dicens. Maledi⸗

ctus om̃is qui opus dei facit negligenter. Ex debito nã

q; remanet in moꝛte: qui vite appꝛopinquare neglexit.
Auaricia cum feruoꝛe plus debito habendi accen⸗

ditur. indebitis modis neceſſaria pꝛo vita ſoꝛtitur et

dum ſe fulcit indebite alios pꝛiuat deſiderio et actu ne⸗
ceſſarijs vite:necnon ⁊ charitatem per quam acquirtur

. Wi E moꝛtalitatis nomẽ iuſtiſſime ſuſceperunt. poſtq; a deo ſſarijs nacharitatem! r
ene vita omnium erxcludunt et cum moꝛtis pꝛincipibus in vita ferit.que pꝛopꝛia cõmunia facit:cum auaricia que

tercludunt.de quibus ſermo non bꝛeuis: quia nec bꝛe⸗

ue aut paruum eſt malum quod faciunt. Hinc eſt ꝙ ſi⸗
cut ſepe dictum eſt omne malum a deo auertens a vo⸗
luntate habet initium.ſed per alterius mali pꝛincipiuʒ:

gquia initium omnis peccati ſuperbia:pꝛo eo ꝙ receſſus

a deo per ipſius fit contemptum aut mandatoꝛuʒ eius
quod mil aliud q; ſuperbiam poterimus appellare.
Firmatur autem velut in duabus baſatis et bene fir⸗
matis columnis.in timoꝛe infauſto videlicet quo quis

timet perdere quod male cupit habere.necnon et in ꝑ/

uerſo amoꝛe quo quis amat et in amando habere con⸗
certat.quod amare aut habere pꝛohibetur vt nephas.
fomentum ſeu nutrimentum velut ignis oleum in li⸗
gna ſuſcipiens honoꝛem vite.materiam auaricie. carni
q; laſcimam.Quod fomentum in canonica ſua iohan⸗

nes non tacuit dicens.Omne quod eſt in mundo con⸗

cupiſcentia carnis eſt· concupiſcentia oculoꝛum et ſuꝑ⸗

bia vite. Plurificatur veroſeptempliciter modus rece

dendi a modo. contemnendi ſcilicet deum. firmandi et
in malis columnis fouendi malis fomentis:vt ſuꝑbia
Vlut initium ſimiliter aut modus aut miquitas inui⸗
dia.ira. accidia. auaricia. luxuria. gula. ſint modus vie
lubꝛice.quas anima ingreſſa currens velut vias inſipi

entie habeat offendiculum:et ſint tenebꝛe ad ambulã⸗

dum.lubꝛice ad deſcendendum feſtinus ad infernum:

et coartentur ambulantium greſſus ſepibus peccatoxꝝ.

ſunt cõmunia velit eſſe pꝛiuata. Inuincibili ratõne de⸗
tinetuxr a moꝛte:qui deſiderio plus habendi quantuʒ in
ſe con ſiſtit alijs irrogat moꝛtem. TLuxuria turpat vi⸗

tam·cum concitata libido animam per conſenſum coꝛ

pus per actum pꝛorimum cum quo per participiuʒ. ſci⸗
entem vero maculet per malum exemplum:viteq; cõ
temnat pꝛeceptum.cum conſentitur aut agitur pꝛeter

ſacramentum: pꝛoinde irrepꝛehenſibiliter retinetur a

moꝛte turpatoꝛ vite. Peſtifera gula irrefragabili ſen

tentia irrogat moꝛtem:quia niſi de parte vite nõ curat
Proreen quod apoſtolus ad philippenſes dicit. Quoꝝ
n

is interitus quoꝛuʒ deus venter eſt:et gloꝛia eoꝛum
in confuſione qui terrena ſapiunt. Quomodo non iu⸗
ſtam incurret moꝛtem guloſus.qui contemnit animã
ineternum victuram. ſolum carnem ſouet neceſſario
moꝛituram. Ac per hoc non ita tenendum eſt ꝙ ſecũ
dum omnem actum et modũ iſta ſeptem capitalia ma⸗
la ſemper ſint moꝛtalia niſi cum anima deoꝛdinatur in
talibus circa deum et obruitur ratio:confunditur me/
moꝛia et voluntas peruertitur. Quoꝛum declaratio ꝑ

ſingula quãdo ſunt moꝛtalia vel nõ nec eſt pᷣſentis ope⸗

ris:et dare doctrinam foꝛe vtile nõ agnoui. Melius eſt
enim vt mens ſemper timeat et offendere caueat. ſed
diuerſis reſpectibus. pꝛout ipſa diuerſa con ſiſtunt ab
vna hominis voluntate pꝛocedunt:quibus ſcitis.ſcie⸗
tur et numerus.Quattuos nanq; appetibilis eſſe que

R
—

—
M.

it.
en
et
ſee
tur
le
in
Ni
e
6
l
ter
10
n
gt

—

Le — — — — — —

et contra Vicia ſe ermonibus do. ſalugto.

cum male appetuntur quattuo: mala generantur: et
tres vires que cũ deoꝛdinate fuerint alia tria mala cau⸗
ſantur.limpide conſiderantibuſ patet:vnde reſpectiue

ac numeraliter ſeptifoꝛme malum inſurgit. Nam volũ⸗

tas plerumq; deoꝛdinatur cum appetit aliquod bonum
pꝛiuatum quod non eſt apetendum. cõmutabile ſeu
apparens quod erit pꝛiuata excellentia:et hanc amat ſu
perbia. Aut erit aliquod bonum erxterius pꝛo ſufficien⸗
tia ſed nõ neceſſarium:et hoc querit auaricia. Seu erit
lonum delectabile ad conſeruationem indiuidui et ſui⸗

ipſius plus debito.et vltra oꝛdinem et neceſſitatem ap
petitus.quod eſt alimentum delectabile ſcom guſtum

quod amat gula. Siue aliquod aliud bonum delectabi
le quod poteſt eſſe ad conſeruatõnem ſpeciei.licet ex in
tentione aut opere non ſemper ita ſit.quod eſt totus de
lectabilis ſcilicet tactus:qui appetitur ex luxuria. Quo
circa ſcõm quattuoꝛ appetibilia et voluntatis reſpectuʒ
ad ipſa diuerſum:quattuoꝛ mala conſurgunt. Sʒcum
voluntas in potentijs naturalibus oꝛdinem pꝛetermit
tit aut deoꝛdinatur in rationali virtute vnde naſcitur
inuidia omni ratione carens:aut deoꝛdinatur in poten
tia iraſcibili.et ſic naſci᷑ ira vltra debitũ furens.aut de⸗
oꝛdinatur in vi concupiſcibili et ſic naſcitur accidia.ne
ceſſarium bonum animo non appetens nec actu et mo
ribus querens. Igitur claret in intellectu iſtoꝛum ma⸗
loꝛum obſcuritas cur moꝛtem inferant.quibus reſpe⸗
ctibus a voluntate pꝛocedant.numerum ſeptenarium
teneant.et capitalia cur exiſtant.quia capita ſunt omni
um alioꝛum:vt infra eoꝝ ſpecialis ſermo monſtrabit.

De Superbia. Cupitulum. XI. V.

Poꝛtuna in omnibus fides ſpeciali ſe pecca⸗
o toꝛum cognitõne tuetur: ne per incautelam
opera nephanda captet. Sed de ſuꝑbia pꝛi⸗
us eſt pꝛoferenda coanito.que malis et pec⸗
catis crimnibuſq; impꝛobe inſiſtit.vt fiant.et omni⸗
bus bonis operibus impoꝛtuna aſſiſtit vt pereant.que
contemptum generat mandatoꝛum et conſilioꝛum de
ſpectum:ſibiq; male placens a canonicis regulis deri⸗
uat animam:et irregulatam per omnia maloꝛum pꝛeci
pitia ſepe trahit. Super menſuram ſua nominatione
conſcendens.vt in nullo modus et oꝛdo ⁊ numerus et
menſura ſeruetur.ſuperioꝛib inuidens.equalibus non

4

conſentiens: inferioꝛes veſpiciens. ſatagit omnes ſuis
calcaribus perurgere. Superbia velut feminea dereli⸗

cta regina:non ſociata virili regimine.nec ſuam aſpici
ens viduitatem. pꝛopꝛio delectata dominio.ſocias ſibi
ſimiles et criminoſas aſſumit:cum qunbus confabula⸗
tur in verbis mendacij et pꝛouiſionis digne. Curioſi⸗
tatem et pꝛopꝛiam ſufficientiam atq; complacentiam
collaterat ſibi:cum quibus alloquens creata iterum ali
ter creat. Loca permutat.auget et minuit limina.alter/
nat vices et tempoꝛa.lucem et tenebꝛas.diem et noctẽ
a diuinis legibus ſoluit.ſuis velut iuſtioꝛibus ligat:po
teſtates mutat et iura regnoꝛum. dominari omnibus
appetit aut alijs ↄferre dominia.vt ſub ſuis regulis tre
mulet omnis oꝛbis.dignos ex odio reddit indignos.in
dignos vero pꝛo placito ſupponit. Hec pꝛo iuſticia vti⸗
tur voluntate:voluptate pꝛo lege.Huic dominatrici pe⸗
ſtifere omnia placita ſunt licita.delectabilia ſunt hone⸗
ſta. vtilia vero iuſtiſſima reputantur:que ſemper furit
ſi non perficit. inſanit ſi impeditur: non quieſcit ni⸗
ſi ſupplantet aduerſos. non vult audire querelam. ſi
pꝛo commodo ſuo alijs fecit ipſa iacturam. nec patitur
computari ad alioꝛum damnum quod in ſuum pꝛofe⸗

4

ttum deuenit: ſed vult quod perditum ſuum perdito:
dicat pꝛoſectum quod ſuperbie acceſſit ad luctum. et ꝙ
exaltari ſe putet in ſua exaltatõne depꝛeſſus: et gloꝛiam

ſibi pꝛoueniſſe aſſcribat.pꝛopter ipſius honoꝛem et glo⸗
riam ignominiam paſſus. Et velut oꝛnamenta vult ha
beri vulnera ſuſcepta in certamine aut aliter pꝛopter

ipſam. WMoꝛtẽ reputat vitam ſi pꝛo ipa pendatur. Eius

cauſa ſanguinem fuſum eſtimat fluxuʒ aque: ſpiritum
hominis ſpiritum pecoꝛis. carnem humanam aſininaz
ſi eius cõmoditate perdantur.patientibus nullum di⸗
cit adeſſe diſpendium doum ipſa ſuis ſublimibus defera
tur. Omma velut ſtercoꝛa arbitratur: ſi adipiſcitur qð
affectat. NHec in angelis pꝛopꝛia et inuiſibili et intelle⸗
ctuali delectatione deſeruit celum.in parentibus ſenſu
ali delectatione paradiſum:in iuda obſtinata contuma
cia deſeruit chꝛiſtuʒ. Quid nobilius in locis celo.quid
delectabilius in coꝛpoꝛalibus paradiſo: quid ſapiẽtius
in doctrinis chꝛiſti diſcipulatu.Hec in tirannis vſurpa
uit dommia.in legitimis dominis peruertit iuſta vecre
ta:in iudicibus recta iudicia.in aduocatis debita iura.
in notarijs fecit multa notoꝛia: in artialibus depꝛaua⸗
uit cõmunia. A ꝓpetit ſuperbia ſingulariter incedere ſu
per terram:et ſuam obliquitatem vult omnibo pꝛo re/
ctitudine reputari. Plurimumq; ſe palliat tegumen⸗
to virtutis:vbi aliter ſe nõ poſſe conſurgere pꝛecogno⸗

uUit:et ne vileſcat ſuam emulam humilitatem ſcilicz ſe⸗

pe vocat. Et cum ſibi ſociatur ambitio ſi per ſeipam nõ
Valet efficere quod pꝛeſumpſit.ſeruit vt regnet.gratis
ſe donat vt accipiat quod affectat.vocat dommos quibo
ipſa non ſeruit ſed potius petit dominari:Appellat ſapi
entes quos in animo ſtultos credit.dicit amicos quos
odit.Anteqᷓ; obtineat blanditur vt catula:dum obtine

re concertat cum vulpina pelle progreditur. cum obti⸗
nyuerit leonis aſſumit aſpectum. Et quibus ſubiacebat
in precibo:velut aquila ceteris auibus ſuꝑfertur. QOue
deiſcit eum quem eleuat:quia ſcom euangelium.om̃is

qui ſe exaltat humiliabitur. Quis eſt qui ſe exaltat.ni/⸗
ſi qui ſe per ſuperbiã ſupꝛa omnes ſua eſtimatione ſub
leuat. Sed humiliatur quia cadit.qui ſe aſcendẽdo nõ
nouit.Deiectus angelus de celo per ſuperbiam:et per ir
repedabilem viam ad inferioꝛa deſcendit. Erulat a pa⸗
radiſo adam:qui per ſuperbiam diuina mandata contẽ
pſit. Et nabuchodonoſoꝛ de regia dignitate depellitur
dum coꝛ eius indebite ſubleuatur: et maioꝛi animad⸗
uerſione percutitur vt ab humano ſenſu eſtimet ſe mu
tatum:et cum beſtijs moꝛaturus acceſſit.qui ſe beſtiam
non hominem eſtimahat. Et in iob legitur de impio a

ſuperbia ſubleuato. Si aſcenderit vſq; in celum ſuper

bia eius et caput eins tetigerit nubes:quaſi ſterquili⸗
nium in fine perdetur. Et in eccleſiaſtico ſcriptum legi⸗
tur. Sedes ducum ſupertvꝛum deſtruxit deus. et ſede
re fecit mites pꝛo eis.Et alibi ſcriptum eſt. Oulti potẽ
tes oppꝛeſſi ſunt valide.et traditi ſunt gloꝛioſi in manꝰ
erteroꝛum. Et contra ſuperbos depꝛimendos eſaias
clamat. Pedibus conculcabitur coꝛona ſuperbie ebꝛio⸗
rum effraym. et erit flos decidens gloꝛie exultationis
eius. Et a ſeipſo decipitur qui ſuperbus exiſtit.velut ſe
ledens per vinum in nimietate potatũ:iuxta quod aba⸗

cuc clamat. Quomodo vinũ potantem decipit: ſic erit

vir ſuperbus et non decoꝛabitur. Genimini omnium
maloꝛum ipſa pꝛeponitur:ſcriptura ſacra dicente. Ini⸗
tium omnis peccati ſuperbia:et qui illam tenuerit ad⸗
implebitur maledictis. Et vere maledictis implebitur
poſſeſſoꝛ ſuperbie.quia maledicitur ab omnium creato
re.et maledicti dialvli filius conſtituitur:et cum male⸗
dictis ineternum erit poꝛtio eius qui a ſuꝑbia ſociatur

quia noluit benedictionem diuinam longe facta eſt ab
eo.et maledictione induetur velut veſtimento quia ſu
perbie motibus circumfertur. Sec aliud eſt ſuperbire

et iſtud eſt auerſionis: aliud eſt non credere: et iſtud re

.

aliud eſt ſibi placere:et iſiud eſt diuine negatõnis·Alia

eſt ſuperbia in deum: alig in ſeipo ad ſeipſum. xet extra ſe
ipſum ad pꝛorimum.æ .
iſta pꝛimogenitas et pꝛimogenita moꝛs: ſuos conſpice

pꝛobatiomis.aliud non obedire:et iſtud eſt deſpectõnis

gradus qui eam compꝛelſvendere ſatagis. deſcendentes

ſiquidem licet aſcendentes appareant. Initiuz eius eſt
aroſtatarea deo: velut per pꝛopꝛiam ſufficientiaʒ ſomno
captam et complacentiam ſingularem ſuperfluum de⸗
um eriſtimare. et omnia facta dei. Subinfertur ſecun⸗
dus in quẽ quis deſcendens animo actuq; peritura con
quirit. Inferioꝛatur tercius: in quo pede poſito obtene
bꝛatur intantum hominis ratio vt neget rationem pꝛe

ferat voluntatem et abſq; deo ſibi ſtatiunt regnum tene

Hed inquantum pꝛogredi poteſt

AUlber octuns

tus:nec ſenſibus vtitur ad ſeipſum ſed ad eosa quix-
bus vanam gloꝛiam querit. Nam totum ſe in ſenſib⸗

ygriat.et moꝛibus et geſtibus ſe ſuboꝛnat:vt laudem

bꝛoſum:vt necq; de neq; que dei ſunt in oꝛdine ad iym

conſpiciat.et hic eſt vltimus terminus eius.

De inani gloꝛia.

Clid aduerſus clamalo inanem gloꝛiam ſeu
q dgloꝛiam vanam que de ventre ſuperbie gi⸗

gnnitur.que hominem depꝛauat et rectis in:
cedere itineribus nunqᷓ; ſinit. Cuius mala

germina que mala faciat manifeſtant. Quoꝛum pꝛimũ

eſt inobedientia:quia inaniter gloꝛioſus in nullo inferi⸗
oꝛ patitur apparere. Sed videri videtur inſerioꝛ qui ſu
perioꝛi obediendo ſubijcitur: et pꝛecipientis non ſuam
perficit voluntatẽ. Germen neq; eſt ipa contentio: qua
vane gloꝛioſus clamoꝛibus apparere concertat.Cui ad
iungitur iactantia ſcilic filia infirmata: que bona ſi qua

poteſt palanter enumerat vt coꝛam hominibus lauda⸗
bilius merito appareat:et euacuat mentis arcana plerũ

q; inſipientibus ſua ſecreta imotacenda diuulgans: et
plerumq; de pꝛefato ſuperbie vtero egreditur pꝛeſimm⸗

ptio nouitatum. vt dicendo aut inueniendo que nouas
hominibus videantur laudabilis habeatur:et pertina
cia concepta educitur. vt dictum aut factum audaciter

defendatur:ne videatur erraſſe.qui ab homimbus glo⸗

riam querit. Et ſepe cum iſtis alia vterina exoꝛitur: que

diſcoꝛdia nuncupatur: que ſemper aſſumit in auditis
contrarium: ſi non aliter ſaltem taliter vane gloꝛiari pᷣ⸗

cogitans. Necnon interdum peſſima hypocriſis oꝛitur

pulla filia humanis et exterioꝛibus placitis mancipata
que nunq; recte ſuum poſſeſſoꝛem permiſit intendere
pictoꝛis intentionem et artiſicium moꝛibus ſemp imi
tans:qui figurans imaginem non intendit ad interio⸗

ra et inteſtina que vere in animatis natura pꝛoducit:

ſed ſuo artificio foꝛinſeca exempliſicat colonbus et ma⸗
nuali pictoꝛio membꝛa oꝛdinate connectens. Sic hy⸗
pocritali malo pꝛedoctus rectitudinem conſcientie pꝛe⸗
termittit:et qualiter veritatis teſtimonio deo placeat
non inqurit:exterioꝛa ſolum pꝛeaptitat vnde gloꝛiam
captat. Inquiſitio curioſa pꝛoducitur de conceptu peſti
fero que ſatagit ſcire hominuʒ voluntates et earum pla⸗
cita inueſtigare non ceſſat:vt ea loquendo et moeibus
pꝛoferat que ipſas demulceat:vt poſtmodum vocibus
pꝛorumpat in laudem eius qui humano placito ſic cũ⸗
cta facit. Quid plura de hac volitante per aera loquar:
que ſuum ſibi ſic vendicat poſſeſſoꝛem.vt poſſideat a
quo poſſidetur:et cunctis aſpicientibus exponat vena
lem imo irreuocabiliter tradat in mancipium laudato
rum Non poſſidet ſeipſumaa vana gloꝛia iam pꝛeuen/

excutiat de coꝛdibus inſpectoꝛum. Mon habitat in ter⸗
ra quia natione celeſtis:nmon graditur per viam ſed per
hominum coꝛda perambulat. Moc ſolum hoc letale vi⸗
cium habet annexum: omnia ſtudet pꝛouide facere ne
cadat a laude. Nam vnde pꝛeuidet materiam placendi.
pꝛoinde adhibet ſtudium ſerioſius operandi. Et licet

multa decentia pꝛo alijs faciat. ſeipſum merito pꝛiuat:

cuius initium pꝛopꝛia reputatio medium viuere in coꝛ
dibus ſpectatoꝛum:ſinis latrocinium diuiuoꝛum.

De ira. Capitulum. XI. VII.

D iram ſermo dirigitur que directum ani⸗
mum a natura diſtoꝛquet.et ſerenum men⸗
tis obnubilat:et impedit in ſuis aſpectibus
animum.ne verum aliquando cõſpiciat. Et
cum habeat ſine cauſa oꝛiginem.ſine cauſa ꝑmutat ra⸗
tionem:et turbulentat animi appetitum. cum appetit
remouere quod ſuam impedit facilem actionem: que
pꝛimum in animo in ſeipia colliditur antequam foꝛis
efficiat ad quod iniuſte mouetur. Et vna exiſtens ani/
ma ire nube veſtita in altricationibus interioꝛibus bi⸗
partitur: vt furente imaginatione conſtituat e regione
alterum certatoꝛem:quem aggreditur verbis furia ple
nis.iniuria maculatis:turpitudine compoſitis.deriſio
ne.ambitõe. dolo.animoſitate confectis. accenſis odio
impetuoſitate ſuccenſis. Que ſi reſponſa ſuſceperit ꝑ
con ſimile.fumoſitate ſubtollitur vt iam ad vbera veni
atur.et intantuʒ in animo ſeuiat vt occidat. Nec atrox
animus ſatiatur penis a furioſa cogitatione pꝛoductis
in cuius vaſculo ira ebullire non ceſſat. Ecce iam ani⸗
ma vna ex ira efficitur bina de ipſa obicem faciens ini-
micum qui nõ audiendo laceſſitus eſt verbis:intactus
permanet et verberatus eſt:viuit adhuc et occiſus eſt.
Mec eſt que libidinem habet vlaſcendi:parcendi nemi⸗
ni voluntatem. Mouetur ex ipſa voluntaset concita⸗
tur ad penam.et ſubitam generat in amma tempeſtatẽ
feruet in interioꝛibus et ex impetu ſepe in exterioꝛa pꝛo
rumpit:et ad illatas iniurias exiſtens impatiens plus
vindicteqᷓ; ſuſcepit cogitat.Et ꝙ funeſtius dixerim ira
cundus magis affligitur tacens. et iniuriantis abſen⸗
tiam paſſus. flagello durioꝛi ſe verebat. dum cogitat
quid debuit mali dicere et non dixit: dolens ſi malum
facere potuit et non fecit. Et ſi pꝛeſentiam iterum ſu⸗
ſtinere cõtingat ſe ad peioꝛa inferenda diſpoſuit:et que
mala inferat tu qui legis aduerte. Solet infatuare ani
mos ſi adheſerit hec putrida tabes. Ende in eccleſiaſti

coſcriptum legitur ad cautelam. Me ſis velox ad iraſcẽ

dum: quia ira in ſinu ſtulti reguieſcit. Et iob. Clirum
ſiultum interſicit iracundia. Et in pꝛouerbijs Gatnus
ſtatim indicat iram ſuam. Ex quibus ſententialiter hoc
colligitur ꝙ ſtultus et fatuus eſt iracundus:et iracun⸗
do ſtulticia et fatuitas dominantur. Et reus conſtitui⸗
tur qui foꝛis in ira exarſerit:chꝛiſto dicẽte qui ait.Om⸗
nis qui iraſcitur fratri ſuo reus erir iudicio. Et ad ma⸗
la patranda erit pꝛocliuioꝛ:qui ſuis motibus circumfer
tur. Vnde ſcriptuz eſt in parabolis ſalomonis. Uir ira⸗
cundus pꝛouocat rixas: et qui ad indignandum agilis
eſt. erit ad peccata pꝛocliuioꝛ. Yra ſuſcitat rixas:ſicut a⸗
libi ſcriptum eſt. Sicut carbones ad pꝛunas. et lignia
ad ignem:ſic vir iracundus ſuſcitat rxas. Et in eccleſi⸗
aſtico ſcriptum legitur. Homo ixacundus intendit li⸗

temet vir peccatoꝛ turbabit am icos· et in medio paceʒ

= —— — ——

et contra vicia ſermomibus do. ſalugtto. 5

ſemper teſtiñcatur qui inuidus eſt ꝙ quibus iuuidet᷑
minoꝛ eſt. et velut noctua ſuam peragit vitam que ſem⸗
per odio habet lumen ſolis obſcuris tempoꝛibus expi
dens alas. Mec eſt fera peſſima que iudicio patriarche
ceuoꝛauit filium ſuum ioſeph· Hec eſt que fratres ani⸗
mauit ad occidendum et ad vendendum nature con/
ſoetem. communem coheredem. cum eis futurum in
poſterum. vt deleretur hoſtiliter inſtigauit. Hec pꝛimuʒ
iſraelitici populi regem ſaul excitauit aduerſus dauid:
vt iple mereretur peram plius a diabolo conatari. er
hanc pꝛimum effuſus eſt ſanguis: et vrernun manus
ad occidendum iniecta. Dec linguam excitat ad detra⸗
fendum. murmurandum. obloquendum: et recta ver
bis peruertere ſacit: et linguam veneno maledictionis
infundit. nec pacifice loqin finit. Contoꝛquet oculum.
conturbat auditum. excitat ſepe manum.coꝛ languidũu.
marcidum. ſtupidum et odioſum facit.et ſuum poſſelſ ⸗/

habentium immittit inimicitias. Secũndum enim lIi
gna ſilue ſic ignis exardeſat: et ſecundum virtutem ho
minis ſic iracundia illius erit Habet pꝛo nihilo ſangui
nem fundere cõcitatus ab ira:et miſereri neſcit ab ipſa
peruſtus. Unde ſalomon dicit. Yra non habet miſeri ⸗/
coꝛdiam nec erumpens furoꝛ.et impetum concitati ſpi
ritus ferre quis poteſt. Et in eccleſiaſtico ſeribitur. ũ
iracundo non facias riram et cum audace non eas in de
ſertum: quoniam quaſi nihil eſt ante ipſum ſanguis.
A cuius virulenta radice conſueuerũt hmõi ramuſculi
pollulare rixa timoꝛ mentis.odium contumelia clamoꝛ
indignatio. blaſphemia. triſticia. rancoꝛ. inquietudo. im
petuoſitas · conuicium et his ſimilia. Hec ſeipᷣam intro
mittit ad pꝛoferendum iudicia. nec defert omnium re/
gi regum qui ſibi vindicte iucicium reſeruauit. Hec ex
cogitat exilia. vincula. carceres. mutilatõnes. et tam in⸗
audita toꝛmenea. vt exillis moꝛs quereretur pꝛo vita

Hec peruertit iudicium.confundit iuſticiam. conſiliuʒ

non ſequitur. rationem excludit. menſuram non ſeruat

vt pro modico multum velit rependere.pꝛo verbo gla⸗

dium inſigere. pꝛo leui manuum iniectione vitam ni/
tatur auferre. gracundus in tabulis adamantinis ſcri

bit iniuriam:in glacialibus laminis depingit bona ſu

ſcepta. Muius initium eſt quedam indignatio mentis

pꝛeter iudicium rationis:medium vero congregatio in

memoꝛia eoꝛum que pꝛeſtant augnentum: finis vero
eſt odium vſq; ad moꝛtem.non ſolum coꝛpoꝛis ſed ani
me:vt ſuper ipſam deſcendat indignatio dei.

Capitulum. XI. VIII.

De inuidia.
2=ð 5

Muidie virus faſcinauit hominis rationem

i et rectum intuitum obcecanit:et ingeſſit in

animo plerumq; triſticiam vnde leticiam

debuit repoꝛtare. Mam ad gaudium debet

animus excitari cum videt diffuſam diuinam in homi
nibus bonitatem. nature largitatem inſurgere: pꝛoſpe/
rari er ingenio quempiam aut arte ſulciri: que oꝛdineʒ

vniuerſi decoꝛant ad iocunditatem conſiderantium ve

ritatem: ſed que de non videndo nomen accepit inui⸗

die. de ſingillato bono non recepit gaudium. nec pꝛout
ingreditur vniuerſalem pulentudinem accumulat ad

ſolatium ſed ſemper ſnum exiſtimat damnum commo

9*

dum alienum. et ſum diminutõnem alterius augmẽ
tum. perditionem propꝛiam alterius lucrum:in ſuam
conuertit iniuriam alterius gloꝛiam. ſuam depopulati
onem deploꝛat alterius habundantiam.et pꝛopꝛiam in

firmitatem alterius ſanitatem: ſuam ignoꝛantiam alte

rius ſcientiam. et ad ſuam ignobilitatem alterius no/⸗
bilitatem aſſcribit. et quicquid boni altern accedit:a ſe re
cedere ſemper putat. Que aut eſt aduerſus bona que
dicuntur foꝛtune et mala eſt. aut aduerſus bona natu /
re et peioꝛ eſt. aut aduerſus bona gratie et peſſima eſt.

Eemper in luctu eſt inuidus inter pꝛoſera ceteroꝛum

exultat vero in miſerijs pꝛoximoꝛum. Melius eſſet m⸗
uido carere oculis ne videret. auribus ne audiret que /
lijs bona pꝛoueniunt: quia ſaltẽ quietem imn ammo poſ⸗
ſideret. Ad felicitatẽ dico inuidoꝛum ſemper illos eſſe
in numero captiuoꝛum et ante oculos ſemper habere

ſoꝛem nunquam ſinit eſſe felicem Jad eternam miſeri/
am niſi abijciatur ineuitabiliter traens ſecum: vtcum
illis ſibi conſimilibus inuidis maneat in ſecula ſeculoę?

„

rum. quoꝛum innidia moꝛsintrauit in o⸗bem terraruz

Jure igitur ſeparandus eſt a bono fruentibuſ innidus
quoꝛum felicitatem ſibi computabar in penam. Et me
rito ſociandus afflictis. quoꝛum malis velut remedio

fruebatur. Cuus initium eſt inconſideratio et odium

inequalitatum que de diuina pꝛocedunt ſapientia ſicut
omma:medium vero eſt triſticia de alienis bonis ani⸗

mam fodiens. et de wnis pꝛopꝛijs nunquam gaudens
nis vero eſi odium ſapientie ſic diſtribuentis et bene
facientis non ſine cauſa dei. ð

De accidia.

Ceidia malum accidẽs eſt. quoniã ad actio:
a nem conſtituta eſt natura potiſſime huma⸗
na:que intelligibiliter agit et ratione vtitur

in agendis. Et noſter pꝛothoplaſtus inſinuz

at. qui pꝛimum in paradiſo poſitus vt operaretur et cu
ſtodiret avomino accepit decretum. quod male cuſtoę⸗
diens ꝙ poterat ſine laboꝛe operari mandata. durioꝛis
et affligentis latoꝛis ſuſcepit ſententiam vt in lalvꝛe et
ſudoꝛe pane quo viueret veſceretur· exul ab infatigabi⸗/
li actione imo a quieta operatione: terram iniquitatis
ſpinas et tribulos germinantem cum maledictione o⸗

peraturus ſeu ſulcaturus velut agricultoꝛ cogit᷑ laboꝛa⸗

re. Nec congruum eſt vt accidia naturam coꝛrumpit a/

ctiuam:et nephandum eſt maluʒ quo ſummi regis im⸗

perium pꝛetermittitur. Sed nec ipſam depingamus
pꝛout nature repꝛimit liberam et debitam actionem.
ſed pꝛout aduerſatur infuſe deſuper gratie acenam mo

ribus chaſtianis verbulis declaremus. Accidia eſt tedi
um mentis in bonum. deſuper infuſe virtutis. nauſea

ſpiritualis et intellectualis voni.ſtomachatio cibi viui⸗

ficantis animam. ſentina fetens nauigantis vite. negle

ctum bonum. expectatum malum. inexpectata leſio. ſu⸗
bitum nocumentum expoſitum et immobile ſignum
ad ſagittantium demonum erperimenta. ſituatus vo/
luntarie lapſus. et adiutrici virtuti non poꝛrigens ma⸗
— nus. woluntarius cenoſus.non firmatum repagulum

Capitulum. XI. X.

lugentes.et ſuſtinentes penas continue contemplani ad ingredientes iniquitates. apertum oſtium ad eaſ-
incolere deſerta cum beſtijs. effugere hominum ciuita⸗ ν dem tenebꝛoſa cauerna. receptaculum immundiciaruzʒ
tes:vt videndo infelicia ſe putarent eſſe felices. nec vi ? gqualidus mos. fatua vita.diſſipatio tempoꝛis.vana
dendo felicia triſtarentur. dui vt ita loquar ex miſericoꝛ occupatio loci.ligata ex colligatione natura. perſona ſte
dia in inferno tenderentur. vbi eſt ſempiterna miſeria: rilis impꝛotecta deſenſio.pondus ſenſualitatis depri⸗
ne iocundoꝛum intuitu toꝛqueantur. Contra ſeipſum mens.diſplicẽtia vite agende.amica ſtrat iniquitatis.

5
ä Ltztie 4

. 4
R . 441 R — „
—,* 4 . . 7 . „

*
à e õ

, H 7. DN a ſtve hre, 20 ſdenm
orr, r n re an a uenedN mrſſib l rs oBern
— ſp H. FZu S* Vence moſb
AXX 6 Bon 1

odium actiuoꝛum.aſpera reſponſio ad excitantes.volun

tarie factrix tubarum ſpiritualium excitantium ad diuu
nas operationes. ve clamat ad miſſam. euge ad menſaz
conſiſtoꝛium malarum oꝛdinationum. hſpicium pere
grinatium maloꝛum.menſa demonum ſuper quam co
medunt pollutum panem.lectus et puluinar decipien:·

tium amicoꝛum.ſeceſſus pꝛocerum infernalium. alue⸗

us decurrentium iniquitatum.inuiſa cloaca. inuiſibili-

ter turpitudines ſuſcipiens. Iſta pꝛetermittit tempus
tempus expectans:et pꝛeteritum irreuocabiliter perdi⸗
dit.et pꝛeſens. futurum expectans.vacuum pꝛeterire ꝑ
mittit.futurum cum efficitur pꝛeſens ſimiliter facit.et

in tempoꝛe debito debita non perſoluit. Hec ſedens in

cathedra male quietis et cella delitiarum. deo vocanti

non reſpondet. angelo excitanti non conſentit. adueni ?v niis qui gligen
“ roꝛe chꝛiſti agoniſta percuſſus: ablactabitur ab vberib

enti virtuti non aſſurgit.ſalubꝛiter conſulenti non cre⸗/

dit. duci recte ducenti non obedit: collegam actiuumre
pellit aut odit. con ſimilem ampleratur et diligit. Hec
generauit mandatoꝛum contemptum: er con ſilioꝛuum ram
Perfectionem abhoꝛruit. Hec fecit ſacram deſpicere mo es.inſenſibilitas.indeuotio. inopia vtriuſq; boni. igna⸗
rum imitationem: vite aſperitatem penitus lignoꝛauit.
Hec cum lona ſi qua contemnit magnum malum eſt.
ſi wro negligit neceſſaria in ſalutem damnabile malux
eſt. demergens pꝛementi pondere ſuum poſſeſſoꝛem in
euitabiliter niſi abiectum fuerit in infernũ:a quo quus
liber aſperit in vitam. et tractus amoꝛe virtutis pere⸗

grinatur in patriam. aduerſus quam maledictaʒ de ſcri

pturis ſacris aliqua pꝛoferamus in medium: vt illam
potiſſime caueat qui diuinis agonibus aſpirauit. Diſſiõ
pantur lona et opera ſi qua ſunt illius qui accidie reti,
naculis retinetur: iuxta pꝛouerbioꝛum ſententiã. Qui

mollis et diſſolutus eſt in opere ſuo. frater eſt ſua ope⸗
r diſſipantis. Et pabulum nutrimenti miniſtrat pin⸗
guentibus vicijs:et cuſtodientis ac pꝛotegentis legis
fieri permittit ruinam. qui ſupꝛa pectus accidie reclina⸗

uit. Quod ſalomon ipſe non tacint cum dixit. Per a ⸗½
grum pigri hominis tranſiui.et per vineam viri ſtulti:

et ecce totum repleuerant vꝛtice.operuerunt faciem
eius ſpine.et maceria lapidum deſtructa erat.Ager pi⸗
gri quippe ſtudium eſt voluntarie actionis. et vinea eſi
vite nouitas ad quam debemus intendere.vt vinum

iocunditatis eterne ſuo tempoꝛe deguſtemus. SGed re,

pletur vꝛticis pꝛurientibus damnate libidimis: et ana⸗/

thematiſate auaricie cõfoditur ſpinis. Et vtriuſq; mu/⸗
rata maceria ſed non ex charitate cementata. cuſtodia
Diruitur:vt nec lege velit arceri diuina. voluntati pꝛo⸗

pꝛie mancipatus.Cui ab eodem vltrix ſententia indi⸗
citur.vt er ſuis deſiderijs qui piger eſt moꝛiatur.Mam
deſideria occidunt pigrum:noluerunt enim quicquam
manus eiusoperari.CTota die concupiſcit et de ſiderat
qui autem iuſtus eſt tribuet et non ceſſabit. Et iterum
ſcriptum eſt. Pꝛopter frigus piger arare noluit: men⸗

dicabit ergo eſtateet non dabitur ei. Nam toꝛpoꝛ noxie
frigiditatis detinet pigrum vt nolit arare: vt ſerat vir
tutibus animam.et coꝛpoꝛis moꝛes per oꝛdinem ponat
Qui cogetur mendicare in egeſtate decoquentis iudi⸗

en ſeu in claritate ſanctoꝛum:ied non dabitur ei de lalv
ribus alioꝛum vt refocillet animam ſuam.neq; de alio⸗
rum victoꝛia ſuſcipiet ipſe coꝛonam.ſed nec iuſtiſicabi⸗
tur de iuſticiaa in lalvꝛe agentium vitaʒ ſuam. Mam ſcri
ptura dicit.De fructu oꝛis ſui vnuſquiſq; replebitur bo
nis:et luxta opera manuum ſuarum retribuetur ei. Et

alibi ſcriptum eſt. Date ei de fructu manuum ſuarum

non alienarum. Et ſtatim ſubditur Et laudent eum in

poꝛtis opera eius non aliena:que piger in vachu men /

ſio in ſeipt

De vicKis

dicabit. Ec apoſtolus inquit. Omnes aſiare opoꝛtet an “

te tribunal chꝛiſti: vt recipiat vnuſquiiq; bonum ſiue
malum pꝛout geſſit in coxpoꝛe ſuo non in alieno. Etali
bi apoſtolus clamat. Qui non laboꝛat non manducet.
Contra quem ſapientia iterum clamat excitans. mala

q; futura denuncians. Elſq; quo piger doꝛmis:quando
conſurges ex ſomno tuo. Paululum doemies paululũ

doꝛmitabis.paululum conſeres manus vt doꝛmias: et

pveniet tibi quaſi viatoꝛ egeſtas.et paupertas quaſi vir
armatus.Oeficiet enim tempus declamare ad hac ma
ledicam per teſtimonia ſcripturarum: que non ſolum
in non opꝑerando recipit deteſtationem: ſed in operan?
do in pluribus eternam maledictionem incurrit. QH
ſpirituſſanctus per hieremyam loquitur dicens. Male
dictus omiis qui opus dei facit negligenter. Cuius ter⸗

talis matris.nius male ſolules iſte plureſq; ſut qua⸗

rum ab aliqua non vinculari diri eſſe difficile ſuper ter⸗

ram:ſcilicet tarditas. tepiditas. dilatio. deſidig. ſegniti⸗

uia. inertia. retrogradatio. indiſcretio. incautela. incun⸗
ria.impꝛouiſio. inobedientia. ingratitudo. inhumani⸗

tas. incompaſſio. impuritas. inſolubilitas a malo. intru

lo. firmata captiuitas: inconſtantia. inquiertu
do mentis. deiectio. cõſternatio. puſillanimiratis mol⸗

licies. obcecatio. ocio ſitas mentis. tedium vite. tabefa⸗
ctio. grauedo. taciturnitas mala. murmur. exinanitio. 2

ſeu vacuitas bonoꝛum ſpiritualium. imperſeuerantia.
impedimentum boni.triſticia. deſperatio. negligentia.
ignoeantia. vincibilis curioſitas circa inutilia. omiſſio

eoꝛum que ſunt neceſſaria p ſalute.impenitentia Quo
tum declaratio ſerioſa tanto pꝛotenderetur volumine:
vt nedum legentis faſtidiret animum. conturbaret et
oculum:ſed accipientis manum curua

ti pondere pꝛe⸗

grauaret. Quanta igitur eſt ſollicitudine obſeruanda
ne vinciat. que tot filarum laqueis retibus obtectis
apertiſq; mundum repleuit. uius initium eſt inconſi

deratio receptoꝛum agendoꝛum et finis:medium ani⸗

malis amoꝛ et vita. finis vero dei obliuio ſuperimpoſi ,ß
ta cum obtenebꝛatione rationis. ”MM

Vlaricia ineyplicabile malum. Aurari que

a rit. argentari vult. metalla omnia reducit in
aurum.vt nullum ſit aliud ediſcium me⸗
talloeum. nec peragantur artes. Sua pꝛo⸗
pꝛietate conquirit que non aurato inſtrumento ſed fer
reo peraguntur. Agrum copulat agro. domui conne⸗
ctit ⁊ Tomum: adequat ſibi connerxonem nature. ulI
critudo continue ſibi ſeruit in placito. quam ſemper af⸗/

fectat ſibi ratione agut vſurpatione competere:nec eſt
terminus eius niſi cum peruenerit ad terminum Vltra
quem non eſt terminus alius.MNon contentatur habi⸗
tis.inhiat acquirendis. nec quieſcit in acquiſitis. Si
totus mundus eſſet poſſeſſio eius:non quieſceret ani⸗

mus eius. Mam aut vellet deum plura creaſſe.aut ali/

inn conſticuere creatoꝛem plura crea ntem. vt poſtmo⸗
dum in omnibus haberet poteſtatem. Oe ſi hoc incon

neniens reduceretur ad conuemientiam. impoſſibilead
efficientiam: nec adhuc cellam quietis conſcenderet ab

auctoꝛe omnium totius conſolatõnis deo . rappetituʒ
diuiſa coꝛruptibilium terrenoꝛ uʒ. Inſatiabilis eſt aua⸗
ricia.que cum deuoꝛauerit iterum eſurit. cum biberit

oee pleno diuitias adhuc ſitit. Ammoderatus eſt amo⸗

—— . .. . . .eů

“
“
“
1

!ůs

.

—.

ſed in moꝛte comeditur.

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

eius: ſed quod deterius eſt inſolubilis tenacitas eius.
Auaro tam deeſt quoi habet q; id quod nõ habet:quia

neſcit vti habitis dum inbiat in habendis. Hec ſola na

ture pꝛe ceteris vicijs ad uerſatur:quia neq; in terra ne
q; in aqua neq; in aere neq; in igne vellet habere con⸗
ſoꝛtem. Elellet iſta moderari naturam. diſpoſitionem
imbꝛium.vim caloꝛis.nubium ⁊ ventoꝛum. vt ſibi ad
votũ in agellis pꝛopꝛijs deſeruirent: non infundendo
in alijs bonitatem:que omnibus nature communitate
debetur. Cellet aerem eſſe ferreum ſuper pꝛedia cete⸗

roꝛum aut pꝛedia metallina. vt nec virtus pluuie et ca

loꝛis deſuper funderetur. aut nec ipſa poſſent aliquo

inſtrumento pꝛoſcindi: vt nec ſerere aut metere opus
eſſet ex nephario appetitu ſibi vendicans iura nature.
Homicida eſt iſta omnium ſuo fauſto: nec vitam dili⸗
git aliquoꝛum.niſi quos gubernat manu ſue ſeuiſſime
õ eſt deo qui omibus largus eſt ſed

ipſa parca. Emula celeſtibus angelis:qui ad communi

tatem et largitatem ſuperne vite ſine auaricia nos ex⸗
pectant. Odit nature conſimiles:dum ſibi vendicat in
pꝛopꝛio quod eſt in commune donatum·. Hec conſoꝛ⸗

tem nature immemoꝛie tradit: imo multotiens vt ſiua
poſſideat interemit.Amicum non querit.faciem auer/

tit a pꝛoximo.linguas loquendi beneſicio vellet eſſe pꝛi
uatas ne affligentes indigentias panderent:poſtula⸗
rentq; pandendo quod ipſa indebite diſpoſuit retinere
Alioꝛum egeſtatem ſibi vult eſſe ignotam:ne ſaltem ex

verecundia quid cogatur aliquando cõferre. Monſtruz

eſt in natura quod agitur in auaro.nam omnes vellet
depauperari vt ſibi accederet:facereq; indigentes ⁊ hos
ignoꝛare ne artaretur dare.OPerdidiſſe penitus eſtimat

omne quod alijs et non ſibi cedit in lucrum. Artatur

enim in nocte doloꝛibus vt viam inueniat vbi acqui⸗

ſit vbiq; ſemper ad ſuam pecuniam ſuſpicatur inſidi⸗
as. Latrones eſtimat qui non ſunt.fures conſtituit qui
furari odiunt:vncinas omnium appꝛopinquantiũ ma
nus.Naualem picem credit in digitis tangentium que
q; ſua: ſocium confidentie nequit inuenire. Commit⸗/
tit plerumq; ad plurima pericula ſuam ipſe perſonam:
ſed in pecunia cautioꝛ eſt. Hic non conſidit in deo:quia
nec ſibi ſuam pecuniam recommendat. Non in ange⸗
lis:a quibus enim ſe diſſociari cognoſcit:nec cuſtodien
da parta committit. Mec demonibus: quia nec aurum
querunt:non argentum ſed animas volunt. Non ho⸗
minibus:nam ſi pꝛopꝛia ſua quibuſcunq; vellet aufer⸗
re:quomodo poteſt ſua cuſtodienda committere. Diſſo
ciatus eſt ab omnibus rationabilibus. inſenſibilibus
et irrationabilibus ſociatus: licet ſit cum demonibus
eternaliter finito vite termino ſociandus. Poꝛcus eſt
iſte diaboli qui viuendo fetet.omniq; caret commodo:
tiparium comeſtibilium eſt
comeſtibilia non deguſtans. Beſtia onerata deferens
his ſepe quos habuit inimicoſ. Cuſtos eſt eris ligatus
in ere. Non habet es:ſed habetur ab ere. Non dominus

eris:ſed ſeruus eſt eris.Et heres eſi eris:inherẽs in erxe.

MNMihil rectitudinis ipſe poſſidet niſi cum moꝛitur: ma⸗
ledictio eius eſſet vita longeua ſuper terram. Quid au
tem eſt auaricia niſi animi varietas:qui velut intoꝛſa
rota ſepe circa idem centrum reuoluitur.et molendi⸗
num aſinarium ſecum poꝛtat. Pꝛeſupponit ſepius ele⸗
moſinam qui pecuniam congregare diſponit: cum au⸗
tem viderit congregatam. ad ſeipſum retrahit manuʒ.
Beatificat ſepe pauperes pauperum inimicus:et extol⸗

lit laudibus paupertatem.quam vt perditõis foueam

rat:perfoꝛatur timoꝛibus ne acquiſita perdat cum pax

ipſe declinat. Clide auari acutiſſimam deceptõem. nam

cum ſibi numus aut moneta fuerit ſepar querit adde⸗
re par. cum fuerit par non vult facere dupar.ſed querit
vt erpendat aliud ſepar: cum autem affuerit volet ſibi

coniungere par. Vnde ne paria fiant diſparia et vt ſe⸗
paria fiant paria. creſcit in immenſum pꝑ auariciam no⸗

ria cura. Quid magis pꝛopꝛium auaricie: niſi plus qᷓ;

ſatis ſit velle. Querit auarus viuere ad opinionem nõ
ad veritatem. ad voluptatem non ad neceſſitatem. et
ideo nunqᷓ; diues erit ſi nolit: ac per hoc non erit diues
ſi habet quod vult et amplius vult. ſed qui voluntati
vwolendi poſuit finem. Sed bonum eſt poſtq; noſtra po⸗
ſuimus que de auaricia ipſa ſentimus. ꝙ ad teſtimonia
ſacre ſcripture velut ad irrefragabiles ſententias recur
ramus.vt pꝛo poſſe velut viam perditõnis deuitemus
Inquit nanq; doctoꝛ gentium paulus ad thimoteum.
auariciam weut diabon rhetia et laqueos diſſuadens.
Nihil enim intulimus in hunc mundum: haut dubi⸗
um quia nec auferre quid poſſumus. Mabentes auteʒ
alimenta et quibus tegamur: his contenti ſumus. Mã
qui volunt diuites fieri incidunt in tentationem et in
laqueum dialuli et deſideria multa et nociua:que mer⸗
gunt homines in interitum et perditionem. Radir enĩ
omnium maloꝛum eſt cupiditas. quam quidam appe⸗

tentes errauerunt a fide: et inſeruerunt ſe doloꝛibus

multis. Zu auteʒ homo dei hec fuge. Tlide igitur ex hoc

q̊BWſerioſe docuit apoſtolus auariciam deuitare. cauſas 2
rationes deuitationis annectens: que verba ipſa vecla
rant. vſq; ꝙ expoſitio ſuperflua imponatur. Et dauid

clamat.Doꝛmierunt ſomnum ſuum: et nihil inuene⸗

runt omnes viri diuitiarum in mambus ſuis. Et alibi
Diuitie ſi affluant nolite coꝛ apponere. Simliliter et in

iob legitur. Diues cum doꝛmierit. nihil ſecum affert:

bi. Hiuitias quas deuoꝛauit euomet:et de ventre eius

extrahet eas de. Et in pꝛincipio libꝛi ſui. Nudus egreſ⸗

ſus ſum de vtero matris mee:nudus reuertar illuc.Ac

gbpperiet oculos et nihil inueniet.Appꝛehendit eum qua⸗
ſi aqua inopia: nocte oppꝛimet eum tempeſtas. Et ali⸗

per hoc ſuperflua noſcitur multiplicatio terrenoꝛum cũ

hic remaneant: deſcendentibus iniuſtis poſſeſſoꝛibus

in inſernum. Iniuſtus autem poſſeſſoꝛ eſſe conuinci-⸗

tur. aut qui acquirit indebite. aut qui retinet ſine chari
tate. Mam moꝛtuus eſt diues incompaſſiuus ad laca⸗
rum:et inter incõpaſſiuos demones eſt ſepultus. Sce
leratum hominem ipſa conſtituit ſi aſſiſtit. quod ipſa ſa
pientia clamat. Auaro nihil ſceleſtius. Quid ſuperbis
terra et cinis. Nihil iniquiusqᷓ; amare pecuniam. Hic

enim animam ſuam venalem habet:quoniam in vita

ſua pꝛoiecit intima ſua. In qua ſententia ſatis aperte

monſtrantur ſu pꝛapoſita mala:pluraq; annectenda ni

ſi volumen artius pꝛotenderetur in longum panderen
tur. Mihilominus aduerſus ipſam eſt acutioꝛi gladio
conſurgendum. Nam quid ſceleſtius ipſa frenetica. ſi
ipſam in pꝛopꝛijs terminis diffinimus. Eſt enim ipſa

quidam deoꝛdinatus appetitus ſupꝛa naturam ſupra
conueniens.ſupꝛa rationem. ſupꝛa vſum.ſupꝛa modũ.

ſupꝛa pꝛeceptum et legem. ſupꝛa debitum atq; meritũ

ſupꝛa ſufficiens. Quibus diligenter inſpectis appare⸗
bit vbi auaricia infrunita in celo angelos.in paradiſo
pꝛimos pꝛopulſaſſe parentes.vt ſupꝛafata diuinitatis
ſimilitudinem imo ipſam diuinitatem et ipſius ſcien⸗
tiam affectarent. Nam grecus auariciam pleon axpel⸗
lat:quod latine plus ſonat. Sed ſociam ſe ſuperbie ſe⸗
cerat.que faſtu et appetitu alios terminos iuuadebat:
NQuid ſceleratius alicui poſſet aſſcribi.q; que nephario

ſemine omnia mala concepit. et ſuos conceptus reti⸗

net. que cum vult parit quecunq; libet. Er ipſa nan;
ſuperbia naſcitur cum ſe videt in appetitis et obtentis
ceteris aut multis ſuperioꝛem.ex iſta inuidia cum videt

equalem.inanis gloꝛia cum ſe comptat.ira cum impe⸗
ditur. accidia cum videt cetas oꝛnatas.paratos lectos.
ſtratoꝛia et ſedilia pꝛo quiete. gula cum videt adeſſe ple
nas ex omni parte crumenas.pꝛo qua ſollicitantur ma⸗
re.lacus.flu mina pꝛo piſcibus. pꝛo ſilueſtribus anima
libus auibuſq; nemoꝛa infeſtantur. Nutriuntur etiam
canes vnde deberent nutriri pauꝑeres.fatigantur equi
plerumq; laſſantur et homines. Et licet talia deuolue⸗
rint ad ſolacium:a gula tamen initium accexerunt. Ele⸗
xantur ſepe pꝛo diuitibus quos auaricia ſic ſubuexit. in
tempeſie macella: et contentiones famuloꝛum in em⸗
ptione naſcuntur.vt alter velit donnninn ſuum in pe⸗
cunia facere peioꝛem.alter in exponendo largioꝛem ſuʒ

um dominum fateatur:vt verba verbera petant. inimi

citie ſtatuantur. necnon et interdum homicidia ſubſe⸗

—

quantur. Sed ad tale vicium in auaris hoc ſolum po⸗
teſi eſſe remedij:vt appetitu retinendi timoꝛe deſicien
di plerumq; interdicantur expenſe. Mon eſt tamen noę
ſtri pꝛopoſiti gulam hic diffinire ſententijs: ſed pꝛout
gula ex auaricia quandoq; pꝛogreditur. verbula hecad/

ieci· Quxuria vero in foꝛibus aderit in vxoꝛe pꝛopꝛia. cũ
Kinem laboꝛibus dederit in cameris tam oena s. In
alijs vero ipſius ſtimulabitur iaculis cum vicecit pul⸗
cras foꝛmas fauente pecunia ſtudio auaricie cumulata

vt per ipſius largitionem plerumq; libidinem in aliſs

expleat.niſi per aliud auaricie malum quod dicitur tena
citas refrenetur:ſed nec eſt deuitatia vicij. vbi vicium
per vicium non committitur. Se ꝓlura poꝛtat in ven
tre iſta nouerca nature diabolo maritata. vt rapiat ſi ali
ter habere non valeat.welut furta alioꝛum bona inuito
Tomino contractare:niſi gratis accipiat. Generauit la⸗
trones in latibulis et in ſiluis vt expolient tranſeuntes
et plerumq; interimant:vt que non habent obtineant
Simmoniatds fecit innumeros:vt celeſtia et dona ſpi⸗
ritualia commercijs auericie largiantur Elſurarios pu
blicos et palliatos in oꝛbe conſtituit.vt dulciter denu⸗
dentur egeni. qui diuitijs nature ſi non affuiſſet auari⸗
cia poterant ſuſtentari. Coꝛrupit iſta pꝛimo naturam.
deinde nature remedium defalſauit. Nam artem que
in nature remedium eſt inuenta et per ſpiritumſanctũ
omnium artificem hominibus irrogata. falſitatibus in
numeris maculauit:linguas fecit loqui mendacium. ꝑ
iuria multa compoſuit.peruertit ipſa iudicia.iuſticiam
omnibus debitam fecit ſepe venalem. A pꝛopꝛio alueo
iuris leges in aduocatis diuertit. vt iplas inflectant ad
votum.non vota cum lege concoꝛdent. Motarios falſi ⸗
tate necauit.et coꝛ cogitet.lingua loquatur. exaretq; in
cartulis manus que aduerſa ſunt lucide veritati.falſos
teſtes pꝛoduxit in litem. Et quare hec omia. At petan⸗
tur non debita vel ſupꝛa debita plus petatur:et cum fal
ſitate auaricia lucra inueniat.que cum veritate non po
terat cumulare.Quid iſta ſceleſtius.qua rationis aſpe⸗
ctus intantum obruitur. vt gratius aurũ et argentũ
q; ſolẽ intueat᷑.et aĩo feruẽtioꝛi defectibilia iſta ↄſpiciat
ᷓ; xpi coꝛpus in quo reficimur ad ſalutẽ:ac diligentioꝛi
affectu ↄtẽpletur ſenſu et rõne carẽtia qᷓ; hoĩes ſenſu et
ratione pollentes. Quanta vero fraus de ipſius ven⸗
tre pꝛocedat foꝛinſece querimonie ſemper ciamant.vt

pꝛoximus a pꝛoximo ſe deceptum conqueruletur.et vo⸗

ces ingeminet non inueniri fidem pꝛopter auariciam

in hominibus ſuper terram. Que pꝛoditiones de iſta

Liber octanus De viciis

erepante pꝛodierunt.hominum moꝛtes pꝛopter pecu⸗

niam irrogate. caſtra in manus obſidentium per pecu⸗
niam tradita.ciuitateſ capte ſepeq; deſtructe.exules plu
rimi ſua pꝛoſcriptione reuelent. O ſcelerata conditio
auaroꝛum. O crudelis impietas que numerata pecu⸗
nia perſonas vendunt innumeras.nec pꝛemeditantur
pericula animarum:innocentibus non parcunt. expo⸗
nunt encio paruulos. virgines ſtupꝛo. ſcoꝛtis viduas.
adulterio maritatas.ſacrilegio moniales. ruine irrepa⸗

rabili ciuitates. Que violentie que inquietudines ex

ipſa oꝛiantur. actus et moꝛes magis q; verba clamant.
xeunt a fetido clauſtro auaricie adhuc huius nephan

diſſime filie. obduratio mentis. obſtinatio. inſidelitas.

adinuentio nouitatum inſolitoꝛum modoꝛum. vaga⸗/

tio mentis.indeuotio.recuruatio in oꝛatione et cogitas⸗
tione bonoꝛum. pꝛiuatio contemplationis. ignoꝛantia

ſpiritualis defectus.negligentia ſtudij ſpiritualis: pꝛo⸗
miſſio futuri tempoꝛis.confidentia vana.obliuio moꝛ⸗

tis.incompaſſio. QAuarum omnium et aliarum inno⸗

minatarum.ſi quis aliquam deceptus coniugio copu/⸗
lauerit ſeipſum mancipauit gehenne.ac ꝑ hoca ſua ma⸗
la ſobole iſta nephandiſſima condemnatur. et intuitu
mentis ex pꝛole percipiturqᷓ; ſit auaricia mala parens
quantiq; periculi qui ſibi pxxr matrimomum copulatur
Et vita bꝛeuis et impꝛouiſa moꝛs.omnes arguit ho⸗

mines auaritie intendentes: qui non velut manaupia

moꝛtis ſe cogitant.ſed velut perpetuos ſe fulciunt pe⸗
rituros.et de annis et tempoꝛibus multa diffiniunt.

qui menſem aut ebdomadam ſed quod minus eſt di⸗/

em craſtinum nõ videbunt:iuxta ſaluatoꝛis noſtri ſen⸗

tentiam in parabolis loquentis. Hominis cnuſdam
diuitis vberes fructus ager attulit: et cogitabat intra
ſe dicens. Quid faciam quia non habeo quo congregẽ

mea et maioꝛa faciam:et illuc congregabo omnia que

nata ſunt mihiet bona mea:et dicam anime mee.Ani⸗

ma mea habes multa bona poſita in annos plurimos:
requieſce.comede.bibe.epulare.Dixit autem illi deus.
Stulte hac nocte animam tuam repetent a te. ſcilicet

fructus meos. Et dixit. Moc faciam. Deſiruam hoꝛrea

maligni ſpiritus:que autem paraſti cuius erunt. Eic

eſt qui theſauriſat:et non eſt in dum diues. Ideo ſta⸗

tim ſine interciſione ſuis diſcipulis ſollicitudinem aua

ricie peſſime diſſuaſit dicens. Ideo dico vobis. Nolite

ſolliciti eſſe.c. Vt autem claudatur de hac peſtifera ſer

mo:et ad quem finem poſſit deuenire ſuos malos inſpi
ce gradus. Initium eius eſt amos ſui ſine reſpectu pꝛo⸗
ximi. medium eius ſuperflua coaceruatio rerum: finis
ꝓero negatio dei. Ecce quopoteſt iſtalperuenire maledi

ctarvt deum neget in ſuarum creaturarum proſeſſione
iurata.

De gula. Capitulum. LI.
Aligna regina gula que ſemper regnat in no
m ſtro moꝛtali coꝛpoꝛe niſi vigoꝛe gratie ſupe⸗
retur. Cuius ingreſſu agitatione diaboli ab
pyomine pꝛimo et diuma et pꝛima in preua⸗
ricatõnem ſunt deducta mandata: que ſictirannice hu
manam coartat naturam: que niſi ſibi ſeruiat perſona
non viuat. Et tali federe cum ipſa congreditur: vt nec

per diei ſpacium niſi per violentiam aut ſanctificatio⸗

nem aliquam liberetur. Ypſa fecit naturam pꝛimo fa⸗
meſcere. poſtmodum fecit egere. vt amodo per neceſſi⸗

tatem ſeruiat. cui ante libertas aderat non edendi. Et
uis cibi eſſent ad vſum coꝛpoꝛis oꝛdinati. non erant

— (M! w FD w———.⸗..U —

4
e
t.
i⸗

— — — —. —

— — —

et contra vicia ſermonibus do. ſaluato.

camen per concupiſcentiam male ſumpti. nec per appe⸗

onem inoꝛdinate trahentem a deoq; auertentem. ſen/⸗
ſiſſet in ci ſicut manus in pomo:ſed vſq;quaq; extitit
dignum.vt ipſa in nobis exerceat ſue dominia poteſta⸗
tis:cuius impulſu ſunt contempta diuine imperia ma⸗

titum ad vite regimen inoꝛdinati:nec guſtus nr

ieſtatis. Ec ad idolatriam trahit ipſa ventris cultoꝛes.

iurta apoſtoli ſententiam. quoꝛum deus venter eſt. ſemcd

eſca ventri et venter eſcis:deus autem hunc et has de⸗

ſtruer.Inſatiabilis voꝛago gula. que quanto plures /

eſcas ſuiſceperit plus affectat.et ꝑ hoc ab eius ſubactus
imperio non credit naturam gule ſuffidentia pꝛoduxiſ⸗
ſe:nec ad variandum delectatiõibus fauces.et condu⸗
ctum ad ventrem variaſſe ſapoꝛes
mat ſe in tali conſideratõne cum toꝛmento ſuſpendit:
vt ſaturantia ventum.cibos.aerem nihilopendens.coꝛ⸗

poꝛis ſumpturus annonam. Et contra naturam conſfi

tetur vacuum in natura ventrem ſcilicet ex cibarijs nõ
replendum. vina vitro flauentia pꝛo abolenda inſita ſi
ti.ſi moꝛe fluminum redundarent deficere cauſatur:ve

lut guttam intincto modice minoꝛi digito inhberen/

tem. Cum autem ſumpſerit nauſeat ſuper ſufficientia

perceptoꝛum et varietate ſapoꝛum: quoꝛum cibos ef?

Nuente delectatione perceperat: abſtinentie recoꝛdatio⸗

ne vilipendit. Et ſpumante ventre aſſiſtentibus doloꝛꝛ

bus.ſtomacho cruciato:pede podagro.ſpondet tempe⸗
rantiam de futuris:laudat moderantium vitam.extol⸗
lit ſolitarie quieſcentes:a quibus ventris cura receſſit.
Efferunt pꝛeconijs ſanctos qui ſe per abſtinentiam af/⸗
flirerunt. maledicunt accurantibus et accuratiſſimis
cibis.que maledictio.que pena.que tribulatio iſta cla⸗
mant:mane ſeroq; ſcilicet in ſeruicio tam vilis ac coꝛ⸗
ruptibilis domini videlicet ventris putridi conueniri.
Doꝛmiebat ſane iſta regina refocillata per paululum.
et in coꝛpoꝛe incommodis ſubſecutis.inde ſic clamaba
tur:excitata vero et parumper gradiente per ſpacia.do⸗
loꝛibus fonſopitis.et in ſeceſſum ciboꝛum deducta con
gerie. vale ieiunio. ve temperantie. ve abſtinentie di⸗
citur. Et ſemper fit regreſſus in idipſum. a quo firmi⸗

ter credebatur egreſſus/ꝛoch latet in abſconditis iu

gulans gula.et velut latibulis latro ſuo opere patulum
querit.maxime cum viderit adeſſe copiam ſumendoꝛũ
ſemper enim in in ſidijs aut in foꝛibus eſt Cum neceſ⸗
ſitate nature ſe ſociat et ſubipſa ſe palliat. et pꝛaululum

cum ipſa aſſumens alimenta.ſequitur voluptatem vſ-
q; ad eructuationem et vomitum. Atres ſicci modicũ
apiunt. humectati vero peramplius. ſic et hominum

c.
ventres. Nliberata iudicio rationis abſtinent ia gau⸗

det in parcimonia:ſed edendi auiditas niſi per ſumen
di ſolum impotentiam non quieſcit. Querit pinguia.
cunctatur delectabilia. carnem inflammantia ſemper
optat/Hẽrmutat naturam commixtione ciboꝛum. vt

per ſe ſapidum fiat inſipidum in altero.nec cuius ſit ſa⸗

poꝛis commixtio diſcernatur. Ardet ignis in ſtomacho
ſerui gule.ſtatimq; videtur facta digeſtio: et iterato ſe
violentat ad gulam. et rapacitate lupina fertur in ap⸗
poſita:et in pꝛincipio cibum ſilenter ſumit.non ſilen⸗
qn virtute.ſed voꝛacitate ſumendi. ne loquendi officio
prepediatur:et cum ſe ceperit ingurgitare pꝛogreditur
in loquelam:vt maioꝛi auiditate regrediatur in eſcam.
Qentitur ſemper ſibi gule iniquitas:quia quod diſpo⸗
nit numquam obſeruat.Eractoꝛ eſt inquietus qui nũ⸗
quam quieſcit exigere: et quantum exegit conſiderat.
quis non retinet que congregat.velut qui merces in

ſcculum pertuſum mittit: ſed velut irreplebilis foues

t antequam ſu⸗

inceſſanter vt exigat ſaragit. Surum eſt igitur ſlempert

tenti tribuere. cenſumq; impꝛetermiſie dare pꝛodis
go. füco nephas ſeru ire qui apſis requiem non conce⸗

dit. Difficile iſta vices et temroꝛis oꝛdinem non obſer⸗
uat:appetitu inſurgente mouetur. nec ratione nec o⸗
dine ſimmtur. pꝛeceps fertur. repletur furia ſi cupita non
aſſunt. Infirmitatem dicit adeſſe vicinam coerodente
ſe ſtomacho. carente alia materia coꝛrodendi: niſi ali ?
quid ſiatim traijoatur vt redeat. NMature ſpacium non
expectat:ſolem hoꝛarum auctoꝛem in ſua ſpera retroo

gradum dicit: cum adhuc appetitui hoꝛa non fauet. Ho

rologium guloſi quod nolcitur hoꝛarum iudicium eſt
ſubita fames. Tunc eſt hoꝛa edendi cum appetit. tunc
tempus cum eſurit. Mature dlitijs non contentus a
tiſicauit pura lona:et eius effiatur immicus. Obrui /
tur ratio. obcecatur intellectus. depellitur wnus affe ⸗

tugcum gule regnat effectus. Erulant a paradiſo et
ab eius delicijs pꝛothoplaſti:qui mandatis eius magis
q́; dei pꝛeſtauerunt aſſenſum. Et calicem biberuntama
rum. in ſudoꝛe et laltoꝛe victum querentes. qui pꝛe⸗
cepta tam dulcia contempſerunt. Sueccenduntur inꝰ
cendio codomite.quos ad peccandum contra naturaz
ciboꝛum habundantia pꝛouocauit. Perdidit pꝛeimoge

nita eſau:gula edulium lenticule appetente. Ydolatrat ·

populus: ſt cibum et potum ſuperflue ſumptum. et
deum educentem ex egipto pꝛo eis decies flagellato.et
ſubmergentem pharaonem et exercitum eius in ma⸗

ri.conducentem mirebiliter per deſertum non recogi⸗
tant.pꝛo deo aureum conflatilemq; vitulum veneran⸗
tes. Quod apoſtolus repꝛehendendo et nos monen-

do non tacuit dicena. Leile
bere:et ſurrexerũt ludere. Sed
audirent: et poſt paululum plura milia vltoꝛ gladius
interemit. Multa ſiquidem ſunt exempla in ſcripturis
catholicis. Er diues epulo in euangelio nobis inſinu⸗
at. qui ad inferna deſcendit.quanti extiti
domine famulari/Oed vt melius ad cautelam legen⸗

tium innoteſcat.preciſas ſcripture ſententias adducas
mus.malis et continuis experientijs rolvꝛatas. LQuxu⸗
riam gignit iſta maledicta:ſecundum ſententiam hies⸗
remye. Saturaui eos et mechati ſunt:et in domo me⸗

retricis luxuriabantur. Equi amatoꝛes in feminas e⸗

miſſarij facti ſunt.vnuſquiſq; ad vroꝛem pꝛoximi ſui in
hiabat. Et Aacobus in canonica ſua dicit· Epulati
eſtis ſuper terram:et in luxurijs enutriſtis coꝛda ve⸗
ſtra. bicunq; igitur ſaturitas gule ſeruiens fueritibi

dominabitur libido. Et ſouetur luxuria ex cibis velut

ignis ex lignis.

cauſauit in anima eius qui per gulam ſtuduit ſaturari

Quod moiſes populo comminando impꝛoperauit di⸗
cens. Incraſſatus eſt dilectus et recalcitrauit.incraſſa
tus.impinguatus. dilatatus. Dereliquit deum facto/
rem ſuum. et receſſit a deo ſalutari ſuo. Et Otee pꝛo/
pheta. SGuper triticum et vinum ruminabant et receſ⸗

Et obliuionem dei et receſſum ab ipſo

Ju manducare ⁊ bi/
Seg ſtatim eſt punitio ſub
ſecuta:moiſe diinnas tabulas diuinoꝛum pꝛeceptoꝛuz
pꝛe indignatione frangente.ne verba dei ventris ſerui

t periculi tali

ſerunt a me. Et alibi. Adimpleti ſunt et ſaturati:et ele.

uauerunt coꝛ ſuum. et obliti ſunt mei. MPerditionem
bonoꝛum et virtutum adduxit gule malignitas ſuper
tetram. Moꝛtui ſunt Yob filij comedentes:domo vir/
tutum in quattuoꝛ angulis pꝛimo a vento concuſſa.
Proinde apoſtolus carnis curam penitus diſſuadet di
cens Carnis curam ne ſeceritis in deſiderijs veſtris.
Et qui in carne ſunt deo placere non poſſunt. Et caro
et ſanguis regnũ deinon poſſidebunt. Et ieſus fiilius

⸗ ä1 .

. —— .

Liber octauus

Bprach. Quid nequius q; quod excogitauit caro et
ſanguis. Et idem apoſtolus. Si ſecundum carnem vi⸗
teritis: moꝛiemini. Et gui in carne ſeminat wecarne et
metet coꝛruptionem. Et irrefragabilis ſententia ſalua
toꝛis. Attendite ne grauentur coꝛda veſtra crapula.
Vterum ſcriptum eſt. pꝛopter crapulam perierũt mul⸗/
ci. Quid aduerſus iſtam ſulcare litteras amplius expe⸗
Adit: Mam mala fecit et facit innumera. nomina nephan
da poſſidet multa: ſed vt ipſam bꝛeui ſermone deſcribã
velut depicam tabulam hanc ſedulo contemplare ſcri⸗
pturam. Gula eſt adheſio ſpiritus ad carnem. Hati⸗
onis ad voluptatem. Animead coꝛpus. Memoꝛie ad
conſumptibilia. Voluntatis ad ledentia. Senſus gu⸗
ſtus ad delectabilia. Pι luuia ſuper carceratas virtutes
Grando ſpiritualium virium. Abyſſus boni. Breuis
ſuauitas. Doloꝛ poſiſunuttatern. Ynfrumenm ricu⸗
lum. Suaue venenum. Infirmitas repetita. Ygnis
ventris. Stimulus palati et gutturis. Sollicitudo in
defſiciens ante moꝛtem. Ante gratiam ſepultura coꝛ/
poꝛum moꝛtuoꝛum. Coꝛpoꝛis toꝛtrir. Infirmitatum
conſiliatrix. continua exactio. Appoſitio non neceſſa⸗
ria/que ad ſui periculi cumulum ebꝛietatem ſibi anne⸗
ctit pediſſequam:que ſe ſuo nomine manifeſtat. quod
ſine menſura ſonat. Ertra menſuram cibi aut potus ex
iſtens:extra vitam egreſſus eſt. Pretermiſit enim de⸗
um omnium vitam: qui fecit omnia in numero pon⸗
dere et menſura. Sed nec conſecrari poſſunt chꝛiſto.
qui ebꝛietatem patiuntur. Nam et naarei qui deo in
teſtamento veteri conſecrabantur: vinum aut omne
quod inebriare poterat nõ bibebant.Et in libꝛo regum.
Anna cum argueretur bibiſſe quod non bibebat vinuʒ
filiam belial ſe negabat quia non biberat:ac per hoc dia⸗
lvli fuiſſe filiam pꝛoſitebatur ſi aliquando bibiſſet. Et j
vini expꝛeſſit pptentiam:vt legitur in Eiſdra tercius il⸗
loꝛum iuuenum. Sed in dicendo pꝛimus pꝛobleumãa⸗
tium cum exquireretur coꝛam rege dario.quare ſcripſe
rat ꝙ foꝛte vinum erat dixit. Preualet vinum omni⸗/
bus hominibus qui bibuntillud.ſeducit mentem.itẽ/
q; regis et oꝛphani facit mentem vanam. Item ſerui
ac liberi. pauperis et diuicis et omnem mentem con/
uertit in ſecuritatem et iocunditatem.et non meminit
omnem iuſticiam et debitum. Et omnia pꝛecoꝛdia fa⸗
cit honeſta.et non meminit regem neq; magiſtratum
et omnia per talenta facit loqui. Et non meminerunt
cum biberint amicitiam vel fraternitatem.ſed nõ poſt
multum ſumunt gladios.et cum a vino emerſerint
et ſurrexerint non meminerunt que geſſerunt. Oviri
non pꝛecellit vinum· Merito ergo Salomon dicebat
NMoli regibus o lamuel noli regibus dare vinum quia æ
nullum ſecretum eſt. vbi regnat ebꝛietas: ne foꝛte bi⸗
bant et obliuiſcantur iudicioꝛum:et mutent cauſam fi⸗
lioꝛum pauperis. Quanta pericula ex vino aut ebꝛie/
tate pꝛoueniant:ipſa ſapientia pꝛouerbialiter clamat.
Cui ve.cuius patris ve.cui rixe.cui fouee.cui ſine cau⸗
ſa vulnera.cin effoſſio oculoꝛum. Monne his qui moꝛã
tur in vino.et ſtudent calicibus epotandis.lidit igitur
que parit ebꝛietas maledictõnes eternas· le nanq; in
ſcriptura ſacra pꝛo maledictione ſemper ponitur ſempi
terna. Mixas inter pꝛorimos generat.parat hominibus
foueas ineuitabiles peccatoꝛũ.fiunt vulnera ex ea incu
rabilia.niſi ante ipſa curetur. Et effodiuntur oculi ra⸗
tionis.magis autem et cõtemplationis archanoꝛum.
vt diuinoꝛum miſteria nunquam poſſit mens perci⸗
pere temulenta. Demon blandus et ſatis domeſticus
extat ebꝛietas: et eo facilius decipit quo coloꝛ in vitro

—

R

bunt.

De viciis

repꝛeſentatur in oculo. odoꝛ in naribus.ſapoꝛ faucibus
delectatur. Pꝛopter quod ſine deciſione ſtatim ſubiun
gitur malum quod damnata ebꝛietas operatur:et vt
caueatur edicitur. NHe intuearis vinum quando flaue⸗
ſcit.cum ſplenduerit in vitro coloꝛ eius. Angreditur
blande:ſed in nouiſſimo moꝛdebit vt coluber. et ſicut
regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt erxtra⸗
neas:et coꝛ tuum loquetur peruerſa. Et eris ſicut doꝛ⸗
miens in medio mari. et quaſi ſopitus gubernatoꝛ a⸗
miſſo ciauo:et dices. Terberauerunt me et non dolui:
traxerunt me et non ſenſi. Quando euigilabo et rur⸗
ſus vina reperiam. Quid enim aliud verba iſta ſonant
niſi quia vinum dulciter bibitur. ſuauiter ſumitur: et
nullam leſionem ipſa ſumptione inferre videtur. wlut
venenum colubꝛi moꝛdentis in ſilentio.quod grauedi
nem non videtur inducere.ſed paulatim ⁊ quaſi inſen

ſibiliter aſcendit ad coꝛ. vitalem caloꝛem perimens et

extinguens. Sic et vinum tacite per mentis exercebit
officium.et ab immoderato ſauciati aſpicient incaute
ſoꝛmoſas et extraneas mulieres.et coꝛ peruerſum per⸗
uerſa in ſeipio loquetur appetendo dicens. O ſi habe⸗
rem illoꝛum coꝛpoꝛum foꝛmas. Qui appetitus diuina
lege pꝛohibetur:et ex diuina ſententia mechus iam ſa⸗
ctus.cui talis inſidet appetitus:Et velut qui doꝛmit de
uictus ſomni altitudine in medio mari.qui non ſentit
quando cum naui ſimul tempeſtatis tempoꝛe ſubmer
gitur. Et aſſimilatur ebꝛius gubernatoꝛi nauis magni
tudine ſopoꝛis demerſo:temonem quo nauis dirigitur
dimittenti.Qui non ſolum ſibi.ſed omnibus compli
cibus cauſa perditionis excitit. Nam homo qui totius
vite ſue debet gubernare nauigium.interdum et pꝛoxi⸗
moꝛum.crapulatus a vino temonariam rationem a⸗
mittit:ſecum quos habebat dirigere ſimul perdens.
Qui verberatus a demonibus non dolet. tractus ad
vicia ſe non ſenſiſſe fatetur. et eſtuatus a ſomno con/
ſurgens ad eſtuantia vina. iterum euigilare peroptat.
vt magis feruentia et incendẽtia vina kercunaaiine.
ieſus filius Syrach.que pꝛopter immoderantiam vi⸗
ni eueniant.et que pꝛopter moderantiam. mixta locu⸗/
tione non tacuit. Diligentes vinum noli pꝛouocare.
multos enim exterminauit vinum. Quod cauta pꝛo/
hibitõe indicitur.ne qui vinum diligunt bibere pꝛouo
centur.nam vſq; ad eructuationem ſumere non nega⸗
Sed ne pꝛouocentur ad iracundiam potatoꝛes:
potius ex tali dicto cauetur: cum ad rixas fet conuicia
mentis non ſobꝛij faciliter moueantur. Nam multos
extra terminos equitatis et rationis. quietis et pacis:

vinum milſerande coniecit.pꝛopter quod ſtatim adiun

gitur. Ignis pꝛobat ferrum durum. ſic vinum coꝛda
ſuperboꝛum arguet in ebꝛietate potatum. Durum eſt
ferrum ſed ignis emollit.ſic alta hominum coꝛda con⸗
fligantur a vino. O bibis illud moderate:ſobꝛius exis
Nam ſequitur. linum in iocunditate creatum cſt. nõ
in ebꝛietate ab initio Primus plantatoꝛ vinee ſuccu⸗

buit fructui ſuo:et vini tenebꝛis tectus tegenda pro⸗/

ter peccatum verenda vetexit. ſed eninde deridenti ſi⸗
io eſt maledictio ſubſecuta. vini potentia parante ma⸗

ledicendi germen. Et loth temulentusa vino velut in
carnem pꝛopꝛiam ſeminauit contra naturam:dum fili⸗
gas ſui ſeminis amens factus inceſtuauit et grauidauit

ſemen ex ſemine:ex quibus oꝛti ſunt populi repꝛobati.
roinde vino pꝛocurante facta ſeſt primum inaudita
commixtio:vt idem pater et maritus et auus.eadem
vxoꝛ et filia patris.et mater et ſoꝛoꝛ filij haberetur.

igem filius et nepos patris et frater et filius matris.

.Eõ

etcontra vicia ſermonibus do. ſaluato.

6
l Et nacarei non bibebant in veteri teſtamento vinum
I quoniam ſciebant ꝙ a contemplatione et vero intuitu
4 auertebat. Et anna miraculoſe ſuſcepit filium ſamue⸗
n lem:quoniam quod inebꝛiare poterat nunquam bibe/
rat.Holofernis truncatur caput a ſemina:quoniam vi
1 nicaloꝛe deuictus velut inſenſibilis iacebat in lecto.
ncaleſcens aſſuerus flauido vino:cõtra honeſtos mo
. res ſuam populis volebat oſtentare reginam. Ipſa v
1 ro in conuiuio feĩaruʒ ex vino ꝑcalida: mariti contem⸗
1 pſit imperium · Ille temulentus ex vino pꝛecepit inbo
neſtum:contemptuſq; diuiſionis dictauit ſententiam
et IVlla madida vino mariti contemnens imperium:iu⸗
c ſtam ſuſtinuit penam. Plura qᷓ; dicta ſunt caſtrimer⸗
li gie mala.Cuius imitium eſt ſenſibilium et delectabi⸗
Dn9 lium et vſu conſumptibilium poſſibilis et affectata de
t lectatio. Oedium pꝛopꝛie carnis inquiſitiuus et vſu⸗
it Allis amoꝛ.finis vero ſuffocatio rationis et memoꝛie re
te cteq; voluntatis. MM
n De Luxuria. Capitulum. I. I.
8 Vruria lumine carens multos lugere fecit.
ſn Iet celeſtibus luminoſis pꝛemijs pꝛiuans:
ner innumeros pꝛouocauit ad lachꝛymas. ſed
n ſteriles et ſine remedio enſtentes Auru
tur luctum adducit amarum.cum a diuinis et caſtis am⸗
pi plexibusg ſeparat.ſtercoꝛea coꝛpoꝛa cum ſuauijs ample⸗
s kntes Tuik luurizlunnen irrecuperabiliter perditum
ni in loco facinoꝛum Cuſtrat ſeipſam anima luxurie copu
1 lata. ſed non in lumine claro. ſolum pꝛoprer coꝛpoꝛa ſe
deploꝛat amiſſam.qꝙ nec ad deploꝛandum ſufficiens.in
8 exhauſtibilibus fluuijs lachꝛymarum ꝙ pꝛopter lubri/
. cum carnis anima pene lubꝛicum patiatur. nam teſte
ſcriptura. tales in lubꝛicum et in tenebꝛas impellen
tur/ Tuxuria nempe quia lubꝛicam facit et immundis
et turpibus cogitationibus animam in ſeipſa irreten/⸗
4 ta reuolutione fetide rote.circa libidinis centrum ſem
per regreſſio fit in ilem:et molendinum conſtituitur:
ſulphuream materiam.piceam. incenſam igne tartareo
ſemper terens. Necnon et ad coꝛpus animam lubꝛica⸗
io bilem luxuria facit cum pꝛecogitatis ſoꝛdidis pulſatur
paulatim poꝛta nature.que ſi non alliduntur ad petraʒ
9: infeſtant impulſu perualido.vt vſq; ad coꝛrùptionem
n non poſſit eſſe remedium. Lubꝛicatur anima etiam lu⸗
s bꝛicata per indebitum appetitum coꝛpoꝛis ad coꝛpus:
feſtinanter vero per actum niſi cogitationis lubꝛico re
n ſiſtatur.Ad coꝛpus dico diſſimilis ſerus ſimiliſq; natu⸗
ckH re:igneq; infeſtata ſulphureo. gratie aqua deſuper non
infuſa ſeu non recepta ſi fuſa. De matrimonio plerum
qʒ fit ſcoꝛtum.et ſcoꝛtum ſcoꝛtum manet:non defertur
⸗ glienis thoꝛis. nec in virginibus ſeruantur dona natu⸗
re:continentibus offertur impudicitia. in ſanctimoni⸗
alibus non ſeruatur pꝛofeſſio puritatis.vt aut actio aut
paſſio aut vtraq; ſit in culpa. In ſacerdotibus diuina
miſteria obliuioni traduntur:et ſanctiſſime vnctiones.
49 In habitu monachali erit oculus petulans:et ſub pan
n nis vilibus inuenies coꝛ ſuccenſum et ſammantem
, clibanum lururiepeutientis. nceſtnahit quis. inho⸗
ſ neſtabit quas debuit ſi non aliter etiam in bello in ſua
1 honeſtate tutari. Lubꝛicabit coꝛpoꝛa regum pꝛocerum
4 et inclitoꝛum et appendentium iuſticiam et iudicium
1 in ſtatera.vt neuter ſuo ſtatui deferar:et efficietur coꝛ⸗
. ruptoꝛ incontinens·qui male lubꝛicantium debuit eſſe
vltoꝛ. Et in hoc intantum quos tangit a ratione ſub⸗

etiam incoꝛruptis manentibus abummunda vi

nertit vt reret miles tominus et ſeruus. diues et au
per. piens et indoctus. gloꝛioſus et ignobili. ſoꝛtis
et debilis. magnus et paruus.maſculus et fennna. oci⸗

oſus et actuoſus non diſcernantur a cona deoꝛſum.q;/

uis ab ipſa ſurſum multa ſit differentia perſonarum.
Aubricauit infrunita libido contra naturam in ſimileʒ
naturam et ſexum: vt ab ipſa turpitudine conciutati ma
ſculi ad maſculos. femine ad feminas exarſerint moꝛe

nephando.necnon quod hoꝛrendum auditu ꝙ intan

tum agitauerit vt vſq; ad naturam diſſimilem beſtia⸗
rum:nobilitas humana defluxerit et inſamire fecerit.

Plureſq; in pulcritudinem picturarum et ad vepꝛom⸗
ptas artificioſe imagines ſenſu et ratione carentes lu⸗
bꝛicitas fluxerit: et viuas imagines configurauerit pꝛo
libitu abutendi. Diſtoꝛſit iſta lubꝛicitas appentum.vt
plerumq; vir ratione cecatus ſexum mulieris appete⸗
ret. et verſauice mulier quereret ſexum viri.ſi extali ꝑ⸗
mutatione eſſet liberioꝛ abilitas lubꝛicandi.lpetiue⸗
runt plereq; perſone ingenue.ſeruiles habere perſonas

et nobiles ignobilitates:vt ſe poſſent luxurie turpitu⸗

dini mancipare. vt quod pꝛohibet ſieri conditio gene⸗
ris.poſſit operari perſona ſeruilis:et quos pꝛopter ſta⸗
tum verecundia retinet.infimitati pudoꝛ concedat ab

iectus. Vlellet omnium oculos cecari luxuria. vt ſine

nota libere peruagaret.nec repꝛehenſoꝛem aut coꝛripi⸗
entem exoptat.ſed pernicioſa licentia vti querit.et illi⸗
citum in licitum.cupitum in honeſtum.volitum in iu⸗
ſtum.nephas in phas.letali et tyrannica ſua poteſtate

tranſmutat. Plures fecit hermofroditas ſua concupi-⸗

ſcentia q; ex ſua operatione natura. Gugat ex ſuis in⸗

muudis tactibus omnem honeſtatem ipſa de ndailh⸗
atio⸗
ne coꝛpoꝛibus. Inſpice acutius huius fetentis lubꝛi⸗

calem pꝛogꝛeſſum et pꝛogreſſibile lubricum:et aduer⸗

tes omnem ſenſum pudibundis ſenſibus in turpitu⸗

dinem ſeruientem. Mempe aſpiciet oculus pulcras coꝛ

poꝛum vtriuſq; generis foꝛmas.et ipſo incoꝛrupto ma

nente excitabuntur a libidine pudibunda. percipiet au
ris venerea verba ſeu amatoꝛias cantilenas.ſeu vocem
ſexus alterius.aut iam ex viſu foꝛme placentis.et in pu

dibundis accenditur ignis.immota in ſenſibus aure.

ſolfaciet odoꝛatus que ſunt ſexus diuerſi:et membꝛa
mouebuntur obſcena. in ſua natura olfactu manente.
Et obſcena verba in genitalibus excitabunt ardoꝛem:

—

ſuam lingua ſeruante naturam Tactus ſiquideʒ moꝛ⸗
bidus atq; mollis· et ſuauia lalioꝛum pꝛopagationis
poꝛtam incendent igne ſulphureo:inuiolata manu tan
gente et labijs incoꝛruptis. Necnon plerumq; ad hu⸗

iuſmodi foꝛnacem incautum coꝛ cogitationibus pꝛopin

quabit:et ipſo manente quod erat in inferioribus con⸗
citabitur durum bellum.Luce clarius patet:quomodo
iſta putulenta lubꝛicitas omnem ſenſum cum inſidet
tirannice ad infima lubꝛicat. Ac per hoc per omnem
iuncturam compactum coꝛpus et per medullas et ve⸗
nas per neruos et poꝛos.per carnem et oſſa.per pellem
et ſanguinem luxurie lubrice legibus ſubmimiſtrat. et
interioꝛ iuuiſibilium virium inuiſibilis oꝛdo eidem in⸗
oꝛdinate ſubſeruit:vt in tetralibus nebulis intelligen
tia poſita in geſtibus eius preteritis preſentibus et fu⸗
ris contingenteret poſſibiliter aut impoſſibiliter occu⸗
pata memoꝛia.ſeu in appetitu laſciuo detenta voluptas
aut omnino id querens peruerſa voluntas. turpatis et
immundis imperijs ipſe ſubiaceant. Quid ni ait igne⸗
is eius agitate calcaribus et in recalcitratis eius ſtimu
lis perfoꝛate.Repudiato pudoꝛe.timoꝛe abiecto diuino

1

2 .

—

Libec octauus

Dimerſo amoꝛe virtutis. Caſtitate depulſa pre foꝛibo.

Inconſiderata lege nature. Inſaniens et hynniens ve
ſut equus ⁊ mulus in quibus non eſt intellectus.luxu/⸗
rioſus ad placita vt expleat deo implacita inhiabit. Alſ/⸗
ſumet plerumq; iſta in aduocandi defenſione coꝛam iu
dice et inmundiciam rationabiliter iudicante. ſtuden/⸗
tes imo pꝛofeſſoꝛes motus carnis in lege nature coꝛ⸗
rupte dico non condite. vt velut infecti a labe inſerta
nature naturaliter dominante nec pꝛe ſidente qui natu⸗
raliter liberet ſicut illa naturaliter inficit.non poſſe pe⸗
nitus continere. nec multari debere pꝛo ineuitabilibus
malis. Et cui pꝛo parte motuum carnis talis diſcepta⸗
tio placuit: ad ſe plus debito dei miſericoꝛdiam inclina
uit. Mec aduocauit in effugiendo cautelam. credens ſe
inſolubiliter irretitum. et cenſum turpitudinis debe/⸗
re ſoluere per naturam naturaliter dominanti: velut
gule ſoluit debitum neceſſitatis nature. Inflexit iſte
os mentis ſue in allegationes coꝛrupte puniteq; na⸗

ture. Inexcuſabilis in peccatis factus friuolas excuſa⸗

tiones allegans: ſed non aſpexit in deum tectus nebu⸗
la carnis. Nam beſtie abſterrentur metu et ſenſu dolo⸗
ris a voluptatibus in eis inſurgentibus a natura.Ab/⸗

ſterreri debebat igitur cultoꝛ libidinis metu iudicis et

incendij auernalis. Mon videt iſte ꝙ non poſſe ab illi⸗
citis abſtinere non eſt natuta creati hommis.ſed pe⸗
na damnati: nam homines natura ſumus. Non ergo
ipſa cogente:ſed voluntate vicioſi. Pꝛofeſſoꝛ igitur na⸗
ture coꝛrupte.naturam inſtitutam primo conſpiciat:

nec velit gratie derogare que nature condite aut vici/

gte legibus ſuperfertur. Potioꝛ enim eſt gratia in re⸗/

–

frenando naturam coꝛruptam. q; ipſa natura in turpe
pꝛorumpere. gratia pꝛeſentialiter aſſiſiente: ſiquidem
et ipſa gratia conditam naturam in nullo ſibi ientit ad
uerſam: potius vero in omnibus cognouit amicam.
Pugnabit igitur vnum debile contra potentioꝛa duo

et vincetſuccumbent duo foꝛtia coꝛam infirmo vno.

Potius contrarium aſpice.Si abſq; ſimulatione ago⸗
nitare diſponis.inuicta firmitate te natura tenebit ab
inſiciente materia:gratia vero potentiſſime liberabit.
ſi vnama dextris alteram a ſiniſtris aſſumes. Nec cau
ſeris tibi non adeſſe naturam bonam et validam ſi es
pꝛoductus in eſſe.nam bonus cuncta bona creauit. Nec

querelis aduerſus gratiam ſurgas.tibi dum eſtuabas

in certamine defuiſſe: ſed magis te ſibi ſubtraxiſſe re⸗
darguas.ſi armis eius non pꝛoceſſiſtiarmatus:ſeu de
te confidens aut ipſam vilipendens polluiſti collegam
omnibus volentibus fieri pꝛeparataʒ. Sciebant enim
et ſciunt ſancti dei omnes homines iaculis patere lu⸗
xurie ſcuto gratie non pꝛotectos:igitur oꝛationibus in⸗
ſudabunt deſuper auxilium poſtulantes cum pſalmi⸗
ſta clamantes. Deus in adiutoꝛium meum intende:
domine ad adiuuandum mefeſtina. Et mentis oeu⸗
los in ſuperna celoꝛum leuabant.vnde veniebat auxi/
lium eis.et eoꝛum adiutoꝛium erat in nomine domini
qui fecit celum et terram. Preuidebant nempe ꝙ mii
dominus edificauerit domum defenſionis a tali turbi⸗
ne atq; pluuia::qui edificabat laboꝛabat in vanum. Et
niſi cuſtodierit ciuitatem coꝛpoꝛis noſtri ſenſibus pa⸗
tulis exiſtentem: inſurrexiſſet domeſticus inimicns ꝑ
feneſtras apertas vicioꝛum aduocans dulcem moꝛtem
Et ſecundum Hieremyam opoꝛtuiſſet planctum et la
menta doceri.cum moꝛs per feneſtras ſenſuum habu⸗
iſſet ingreſſum. Et vang eſſet cuſtodia noſtra: ſi cuſtos
optimus doꝛmitaret. Sed pollicetur per ſpiritumſan⸗

ctum dauid omnibus certatoꝛibus ꝙ non doꝛmitabit

De vicis

neq; obdoꝛmiet:qui cuſtodiam noſtro iſraeli ſpopon⸗/
dit. Quod doctoꝛ gentium paulus in ſe videns legum

bella conſurgere:aut quaſi de homine alio huuuſmodi
in ſe loquens dicebat. Condelectoꝛ legi dei ſecundum
Hinterioꝛem hominem:video autem aliam legem in mẽ
bꝛis meis repugnantem legi mentis mee.er captiuum

me ducentem in lege peccati que eſt in membris me/
is. Infelix ergo homo quis me lberabit de coꝛpoꝛe
moꝛtis huius. Non angelus.non homo.non ego.non
alia creatura: ſed ſtatim intulit. Gratia dei per ieſum
chꝛiſtum dominum noſtrum. Concedatur ergo alle⸗
gantibus pꝛo natura coꝛrupta qunpugnatur:ꝙ repu⸗
gnare victoꝛioſe per ſeipſos non poſſunt.niſi pꝛo eis fu
erit dimicatum deſuper. ſed conumcantur per nature
condite virtutem et per gratiam aſſiſtentem. cum qui⸗
bus libido confligitur et ſtimulus luxurie depuncta⸗
tur. quia deſuper ab infeſſo non de ſubtus a ſubactis
in nobis aduerſus iteen dimicatur. et non a coꝛ/

poꝛibus terrenis ſed a ſpernis auxilijs patitur ipſa cõ
flictum. et qui deuincit. coꝛonam nõ ſua ſed diuina pꝛo
bitate repoꝛtat.Ac per hoc nedum iſtam ſic dulcem ho⸗
ſtilemq; amicam ſed nec quaſcunq; aereas et vicioſiſſi⸗
mas aduerſarias poteſtates poſſunt habere:ſiquidem
bellando felices quos diuina numina pꝛotexerũt. ro
tegunt nempe infallibili atq; miro modo: ſi non recu⸗
ſat pꝛotegi neceſſario pꝛotegendus. Doꝛro cultoꝛ na⸗
turalis pulcritudinis huic impaciſcibile bellum indi⸗
xit.celatoꝛ mundicie vulnerauit inſanabiliter.in regno
coꝛpoꝛis ſui doꝛmire fecit. Charitatis amicus auidus
ſupernoꝛum moꝛtificauit ſenſum.poſſeſſoꝛ paracliti ad
mhilim redegit huiuſmodi dulce malum. imo inimi⸗
cum amarum. Proinde impoſſibile dico in ſilua coꝛ⸗
poꝛis noſtri pone capi hanc latentem feram et ad ma⸗
cellum deduci occidendam: niſi eius venatoꝛ ſit arca

paracliti. eius ſagittis inuiſibilibꝰ pharetratus. Quis

vnq; ad plenum compꝛehendere potuit inuiſibilem du
cem eius.qui ſub ſpecie contritionis ſuſceptas ab ea
immundas amenitates plerũq; ad memoꝛiam reuo/
cauit. Supponebat enim pꝛofluere lachꝛymas ex dolo/
re:ſed funeſtum ignem excitauit in coꝛpoꝛe. Perpende
qualis eſt iſta commutatio doloꝛoſa.imo erpectatio ſic
decepta.vt pꝛo aque refrigerio ignis incendium capia⸗

tur. Quamobꝛem lapſis omnibus fiat cautuʒ quam/

uis per gratiam releuatis.ne pꝛo his ſpeciali memoꝛia
oꝛent cum quibus habuerunt nephanda commercia.
ne pro pulcris ſexus alterius ſoꝛmis:mec pro dolendo
velint talium habere memoꝛiam.ne impꝛouiſe in foue
am turpitudinis decidant non preuiſam. a qua erepti

referebant gratias ereptoꝛi. Semper nouercatur no⸗
uerca natura.et blande quos non pꝛoduxerit infecit.

et vocat filios quos non genuit:et ſemper decipit ame⸗

nitate ſponſoꝛum ſub iſtius ſeductricis amene pꝛetexti⸗

bus vniuerſam perficiens monarchiã. Quis enim eſt
ille qui ſe ꝑfecte abſcõderit a caloꝛe ipᷣius feruide incalẽ
tis. Cum ipſa occurrat in infima carne vſq; ad ſummũ
rationalis anime penetrans.necnon ad animam per ne
pharios cogitatus ingrediens.ipᷣam vſq; ad carnis mo
tus illicitos dulci deceptionę inclinans.vt neceſſario le
tale hoc blandiens malum ęuitare deliberans cingulo
inuiſibili ſecundum apoſtolum intermedio accingatur
ita ꝙ neca coꝛde conſopiente lingua deſcendat in lum⸗
bos. a quibus funeſtum pꝛeconium nominis habet.
nec a lumbis aſcendat ad coꝛ.vt ad voluptatem lumlv⸗
rum rationem inclinet. Voluptatur velut eſtiua ſus

in luto glutimij coꝛpoꝛis fluxibilitati deſeruiens. et im⸗

—

= —

1
or
gi
denn
Po
lch/
gi⸗

o.

is
d
mi
G
y.
Nr
is
d
den
or
W

nde
oſi

PlaOD
nH

rin
cia.
do
pue
epei
no⸗
ecit.
men
tti⸗
net
nal
nm
erne
Smo
tiole
gulo
atue
Umè
bet.
nlo⸗
ſus

Tiber.x. de virtuoſis et pꝛo vritute ſermonibus do. ſal.

munda velut ſentina nautarum deberet pꝛouocare ad
nauſeam intrinſecoꝛum ſenſuum habentem debitam
qualitatem. Sed obꝛuitur ratio in mari letiferi mel⸗
lis vt viſſuaues non ſentiat hos fetoꝛes · et ſicut in ey⸗
namomis et in lectis aſperſis odoꝛibus et aromatibus
circumſertis requeſcant. in ſcenoſis cubilibus requi/
eſcant a vino proſtitutionis eius turpiter phalernati:
nec excitari ſinuntur ipſa pꝛopinante impꝛetermiſſe le⸗
tiferam potionem. Et in ſemetipſis detruſe mentes.
nec feneſtras aperiunt vnde luci veritatis ⁊ iuſticie ſoli

pateret ingreſſus.vt non nobis ſed ei per vitam placi

tam viueremus qui pꝛo om̃ibo moꝛtuus eſt et reſurre

xit. Et ſecundum apoſtoli pꝛeceptum gloꝛiſicaremus et

poꝛtaremus chꝛiſtum in coꝛpoꝛe noſtro.qm̃ ab ipᷣo em/
pti.a dialolo redempti ·patri reaſſignati ſanguinis ei
precio magno:et mundicia vite chꝛiſti ieſu manifeſta⸗
retur in noſtra carne moꝛtali.vt ſi non kropter aliud et
aliter:ſaltem pꝛopter hoc et taliter ab iſta immundicia
liberi viueremus: quia ipſe vnum nobiſcum et nos

vnum cum ipſo per noſtram humanitatem aſſumptaz
indiuiſibiliter facti ſumus.Ac per hoc pꝛehonoꝛemus

in nobis humanitatis pulcritudinem.quam vnigeni⸗

tus dei filius in ſeipſo ſuſcipiens ineffabiliter honoꝛa⸗/

re dignatus eſt. puritati eterne copulans creatam in

tempoꝛe puritatem.et quam per ſpiritum ſanctum inꝰ

itiauit per virginea membꝛa ſuſcepit.per virgineam
poꝛtam edurit.quam baptiſauit teſtimonium de celo
ſuſcipiens. quam virgulauit ieiunijs. quam flagellis
erpoſuit.in cruce permiſit affligi.locari ſepulcro.quam
de eodem a moꝛtuis gloꝛioſam extraxit.quam penetrãs
poꝛtauit in celum.quam collocauit in dextris paternis
vt hec eadem noſtra natura excedat angelos in ſuper/
nis.que ab ipſis in inſimis multo vilioꝛ eſt creata. Et

facti ſumus templum dei.et membꝛa noſtra ſpirituſ⸗

ſancti habitaculuʒ creduntur.vt diſperdatur a deo eius
violans templum:et efficiatur diaboli membꝛum. qui
ſpirituſſancti membꝛa tali turpitudini mancipauit.

Erplicit liber octauus de vicijs et cõtra vicia ſermo⸗
nibus domini ſaluatoꝛis.
Incpiit liber nonus de virtuoſis et pꝛo virtute ſer⸗
monibus domini ſaluatoꝛis. Cuius prologus et ca⸗
itanunpeimum eſt de altitudine ſufficientia et vti⸗
itate verboꝛum Chꝛiſti. et pꝛimo de verbo ſuo. Se
cundum Lucam ſolum.

Ruditia ſũt ver⸗
ba dñi ſaluatoꝛis.interioꝛa ad the

ologicum mouentia ſenſum:et ex
* citantia de letali ſomno eum qui

doꝛmit ſub vmbꝛa mundane ca-

lamitatis. Necnõ et diuertendo
clamant.clamando diuertũt ho⸗

minema ꝑditione damnatõnis eterne effectiue audiẽ
tem. Et mundant et purgant intellectũ pariter et affe
ctum.vt ſolũ in amimo veritas fulgeat:et id ametur qd

writas dictat. Hec ſiquidẽ verba numero plura ſunt

qᷓ; chꝛiſti oꝑa manmifeſia:q;uis opa ſint maioꝛa. Conti⸗
nent omne plenitudinẽ bomtatis atq; virtutis:vt his

ſolis ceteris in nõ eſſe vergentib plena palmariſq; fiat
hoĩm vita que agitur in valle miſerie in qua iuſto dei iu

dicio ſic piecti ſumus.Hõ illa vita qua coꝛpus cum ſpi
ritu ſuo alitur.que hominibo et alijs ſenſibiib eſt vſqd
quaq; cõmunis.ſed illa vita que agitur moꝛibus caute
lſq; vtitur:ne aliqð nephas incurra 3 neglectã igno-
rantiam aut ꝑ inherentẽ maliciam. Et
pat et fulcit: vt bene viuendo in id veniat vbi beatitu⸗

do vera conſiſtit.Ad quem finem dumtaxat pꝑegrinum

in mundo.peregrinũ a ſuperis eus hominẽ vere crea⸗

uit.Hec ſiquidem verba cbꝛiſti ſolũ habent ſcalas inui⸗
ſibiles gratie aſcenſionis in celum:et infernũ claudũt
ꝓpꝛia poteſtate his qui ea crediderunt dilexerũtq; atq;
deduxerunt ad actũ.Nulla cautela quoꝛumhlibet cauen
doꝛum nulloꝛum agendoꝝ deficit virtus. Omnis iu⸗
ſte actionis oꝛdo pꝛeſtruitur in verbis dñi ſaluatoꝛis.
Nec ſolũ ꝑfectõʒa oẽm ſufficientià ad diuinas poſſidẽt
theoꝛias.ſed etiam ad quietũ huius vite ſtatum paciſfi⸗

cumq; ꝓgreſſum:vt nulla hoĩm lex pꝛo hac dum agitur

vita ne turbetur ſit ipis valentioꝛ. Etiam ſi aboleretur
ab humana mente reſpectus in ſuꝑioꝛa tendendi:p hu

mana vita dum viuitur ipſa eſt omnibo alijs euidenti-

oꝛ. Mam quicquid moiſaicũ ſcriptum.quicquid hiſtoꝛi⸗

cum.quicquid moꝛale atq; ꝓpleticum in diuinis volu⸗
minibus cõtinetur.quicquid in alijs voluminibo hoim

ſapientum.quicquid ſancitũ a plebibus.ab imꝑatoꝛib

mundi.a ſenatoꝛibo terre.a ꝓuinciaruʒ rectoꝛibus pꝛo

virtutib⸗ ſe ſti⸗

deuitandis arcendiſq; malis. bonis pagendis. pꝛo con⸗

ſeruatione ꝑſonarum et rerum.p inſtitutione reipubli
ce atq; defenſione.ꝓ ſeruatione patrie.pꝛo multiplica⸗

tione humani generis.pꝛo alendis hominibo generatis
pꝛo alitis erudiendis exaratum oꝛdinatumq; decretoq;

firmatum inuenitur.chꝛiſti verboꝛum compatione vi⸗
leſcit.aut omnino nubeſcit. Et chꝛiſti verba pꝛo his om
nibus poſſident complementũ.ſupplementũ irrogant
etiam ſi cuncta ꝑſtricta penitus abolitione palleſcerẽt.

Ac ꝑ hoc in his qui ſaluatoꝛis dñi verba ſpꝛeuerunt.le⸗

ges humane ſuperſunt: quia diuina chꝛiſti verba non
opere cuſtodierunt. Nam cuſtoditio verboꝝ chꝛiſti etiaʒ
in agenda humana vita rege non indiget.iudicem non
requirit.foꝛum cauſarum reſutat.nec ponendis tribu⸗
nahbus locum pꝛeſtat. Indeficienteʒ chꝛiſti poſſident
verba virtutem. vt ipſa ſine ceteris bonos atq; perfe⸗
ctos moꝛes efficiant.et inter celicos ciues inferant ho⸗

minem limo factum:ad que pꝛofecto nullis alijs vnq;

legitur conceſſa poteſtas.Necnon et ad tran ſitoꝛiaʒ vi⸗
tam imꝑturbate ducendam.iſta omnibus alijs adem/

ptis plene ſufficiunt:alia ſine iſtis penitus non expedi⸗

unt. Que ſaluatoꝛ in duodenis annis fari exoꝛſus eſt:
et velut ſubita coꝛuſcatio ſplendens per octodenum
annum docendi ſilentio recluſit. Et in omni tempoꝛe
quo chꝛiſtus fari dignatus eſt in eruditione humani

Liber nonus

generis. aut infoꝛmauit hominum moꝛes diſciplinis ce
leſtibus:aut male agentibus penas dignas factis com
minatus eſt. aut iuſte agentibus premia celeſtia repꝛo⸗
miſit: aut declarauit ſublimia archana que imitabilia
non ſunt:que neq; pmitrunt neq; comminantur. Ve/
runtamen dum moꝛes inſtruxit pꝛopoſuit ſimilitudi⸗
nes adiecit parabolas et ſimpliciter locutus eſt diuina.
atq; humana vicia redarguenſ. et pꝛohibens fieri quod
naturalem oꝛdinem iuſticie turpat. quod veritatis re⸗
gula vetat. quod ſe obiectat ad aſcenſionem in celum.
quod admiſſum demergit in baratrum. Et virtutem
altipendit in altitudine verbi ſui. quod eo altius quo
ſimplicius pꝛotulit. Qui fari oꝛſus interrogat in docto
rum medio infra templi ambitum ſuperhumane non
ab illis ſed a ſeipſo ſituatus:ſupergrediens alioꝛum ſe⸗
nectutem iuuenili virtute:quoniam etas perfecta non
in diebus ſed in moꝛibus eſt ſapientibus pꝛeminens.
Nam ſapientia vera non in humanis ſed in diuims:
non in litteris ſed in ſenſu.non in ſono vocis ſed in ſilẽ⸗
tio ſane mentis.non in ſermone ſed in virtute.non in
intellectu ſed in actione conſiſtit. Idcirco impuber an⸗
tiquos ſapientes interrogat: ſicut ſcriptum eſt.. Et ſa
ctum eſt poſt triduum.inuenerunt illum in templo ſe⸗

dentem in medio doctoꝛum audientem illos et inter⸗/

rogantem eos: non vt diſcat ſed vt male ſcios eoꝛum
reſpon ſione conuincat. Quod interrogauerit emiſſo
verbo per euangelium ſcimus:de quo interꝛogauerit
omnino non nouimus. Proinde hoc diffinire auctoꝛi⸗
tate vlla intermittamns:qua quid interrogauerit per
euangelia pꝛobare non poſſumus. Omnis nanq; ve⸗
ra interrogatio ad homines fit per verbum.ſed quod
ab euangelio incertum redditur:ab hominibus nulla
pꝛeſumptione pꝛo certo reddatur. Non autem vacat a
magno miſterio quod chꝛiſtus pꝛiuſq; loquatur inter⸗
rogat.et quod ſeriptura euangelica quid interrogaue/⸗
uitt aſſertione nulla diffineat. Interrogat nempe priuſ⸗
qᷓ; aſſertiue loquatur:vt nouerit ex confeſſione quod
ante ſine illa pꝛenouerat: ſi animum docibilem theoꝛi⸗
cam poſſideret ad doctrinam. Non enim diuinus effun
dendus eſt ſermo:vbi non eſt auditus. Ec ſcriptura di⸗

cit. lbi nõ eſt auditus:non effundas ſermonẽ. Inter

rogat vt ex reſponſione recte ſuſcepta:regno dei aptos
aut ineptos diiudicet reſpondentes. Nam omnis in⸗
terrogatio reſponſionem exigit. ſiue de theoꝛica ſiue de
pꝛactica fuerit. Ex quo conuincitur: qualis fuerit qui
reſpondet. Quod autem interrogatio chꝛiſti certum
non habet articulum. multitudinem cauſarum atq;
querele quas ad homines habet inſinuat. ad quam mi⸗
hil certum et iuſtum habet quod audacia humana re/
ſpondeat. Pro eo autem ꝙ pꝛimo loqui ratus incertũ

ſermonem.non tamen certam interrogatioms vocem

pꝛotulit. incompꝛehenſibilitatem indicat dicendoꝛum

necnon agendoꝛum:quibus nunq;ᷓ facta eſt aut fiet per

bomines equa reſponſio. Non enim vite chꝛiſti atq; do

ctrine paſſioni aut moꝛti ab hominibus eſt in veritate

reſponſum neq; poſſibile noſatur:etiam ſi omnis ſan⸗
guis a pꝛimo antropote vſq; ad vltimum pꝛo chꝛiſto fu
iſſet aut eſſe poſſet effuſus. Necdum ad altitudinem
doctrine ſue q; incultus non politus ſermo decoꝛat:in⸗
tellectus aſcendit humanus.

Quod omnia ſunt deo etſi uis pꝛeceptis et conſilis

cundum Ancann. a ſuper interrogatione

Capitulnm. II.

De virtuoſis

Nterrogatus autem a matre quare ſic fece⸗
i rat dicente. Gili quid feciſti nobis ſic. ecce
pater tuus et ego dolentes querebamus
te. ꝙ inſcijs ipſa et patre ioſeph in tempio
remanſerat:verbum certum etiam interrogando re⸗

ſpondit dicens. Quid eſt ꝙ me querebatis: Meſcie⸗
batis ꝙ in his que patris mei ſunt opoꝛtet me eſſe.
AInterꝛogationem quandoq; ignoꝛantia pꝛeit: ſed chꝛi

ſto non inſidet. Queſitio vero vel non eſt habitoꝛum:
aut effugientium et perditoꝛum. Queſitio materne
virginis et ioſeph ex impꝛouiſa effugitione chꝛiſti pꝛo⸗
uenerat:quam chriſtus aut arguendo aut interrogan⸗
do retundit cum reſpondit. Quid eſt ꝙ me querebatiſ
Creditis ne me aberrantem:an ꝙ venerim mundum
deludere non ſaluare. Scandalum foꝛtein me patimi⸗
ni:me foꝛte velut ignarus agendoꝛum incedam. Eſt ne
incerta peregrinatio mea. Oum ne pꝛofugus ſuper ter
ram. Purum creditis hominem aberrare poſſibile.
Deitatem negatis vnitam: an humanitatem a verbo
aſſumptam. Quem me eſſe creditis. Ald quid me in
mundum veniſſe cogitatis.ſi aliud in me qᷓ; ſolum ho⸗
minem autumnatis. u virgo mater que me fiium
moꝛe materno vocas.ſub qua ſpe aliquem concipere at
q; parere angelo nunciante pꝛeſtitiſti aſſenſum. Mon⸗
ne ſub ſpe concipiendi atq; pariendi finium altiſſimi xi
non ex homine ſed ex virtute ſpiritus ſancti.u pater
ioſeph nonne euangelica oꝛacula ſuſcepiſti atq; ſepe in
ſomnis affatus ciuium ſupernoꝛuʒ: quod id quod ſwʒon
ſa tua geſtabat in ventre de ſpiritu ſancto erat. non ex
humano ſemine. Si purum hominem creditis nec mi
rum ſi queritis:etenim errat faciliter omnis homo:ni
ſi dirigat et pꝛotegat degs homo. Deus er eterno: ho⸗
mo ex tempoꝛe pleno. Si vero me deum creditis hu⸗
manitate veſtitum: quid doletis querendo.quid que⸗
ritis ita dolendo.Nam deus errare non poteſt. nec ſi⸗
ne ratione aliquid minimum facit. Proinde quid eſt
ꝙ me querebatis.An querebatis humane diuinum.
An dolendo et querendo credebatis pietati diuine an⸗
teferre me velle humanam: vtppꝛopter parentum tri⸗
ſticias que deus pater iubet omittam. MNeſcitis ꝙ in
bis que patris mei ſunt opoꝛtet me eſſe ·Duo patres
in tali colloquio ſonuerunt:vnde quodammodo locu⸗
tio materna confunditur. Dixerat virgo patreʒ quem
habebat ſocium ſponſum:non carnis cognitione ma⸗
ritum. Reſponderat ſe cheiſtus ppatrem habere eter⸗
num:cuius volita in carne venerat perficere ſuper ter⸗
ram. Alla hominem.iſte deum. Yila tempoꝛalem. iſte
per omnia dixit eternum. Illa moꝛtalem: iſte pꝛotulit

immoꝛtalem. Dixit mater ieſu ſibi. Ecce patertuus et

ego. Neſpondebat ieſus.Neſcitis ꝙ in his que patris
mei ſunt.Non repꝛeſſit virginem vt diceret:quem pꝛo
fers non eſt mihi pater:ſed allegauit eternum deum
patrem.cuius ſe filium eſſe dicebat. Ecce duo patres
diuerſimode aſtant:vnus de terris quia multis pater
creditur ⁊ non eſt. vnus de ſuperis exiſtens eterne.qui
neq; adhuc plene ab omnibus credituſ eſt:in cuius mi
niſterijs ſe chꝛiſtus aſſerit occupari.Ad patrem eter⸗
num ſe refert:quia omnis filiatio eſt a patre· Necnon
et moꝛalem relationem facit:cum opoꝛtune in his que
ſunt ab eterno pᷣuiſa in carne ſit factus obediẽs. Nõve
retur chꝛiſtꝰ doloꝛes ex carne maternos ſiue paternos:
ſed dei patris obedientiam plus attendit. Mꝛeferen⸗
dus eſt deus pꝛopꝛijs parentibus:quantumcunq; illu⸗
ſtribus vel honeſtis. Et hic chꝛiſtus pietatem pꝛo pieta
te condemnat et repꝛobat.Et diuinis actionibus poſt⸗

ponit humanas: diuinũ omnino humano pꝛepoſuit.

kum
mi
ſine
rter
ble,
etbo
nein
mnto⸗
flum
heregt
Pon
limdi
1puen
Gen
Uin
oner
eemi
orhi
bun
le⸗
ſi
ſeſt
mn.
e
wi
gin
Pones
olocus
quefmn
ema⸗
eter⸗/
rter
iſte
tulit
nset
Atris
npeo
deum
Ntres
pater
lei
Noni
cter
eenoſt
iobe
oͤr
mos:
Ereni
hilia
pieta
gun.

et pꝛo Vixtute ſerm

MHuman um eſt triſticia nõ inferre parentibus:et ipos
cõſolari opus eſt pietatis. Et honoꝛẽ ipis impendere de
bitum eſt iuſticie:iuſſioq; legis. AUbi vero deus aliud in
ducit:ab omnibo his abſoluit. Oꝛoinde ex huiuſcemo/
di chꝛiſti verbis decretũ firmum accepimus.vt cum de
um vlle aliquid nouimus.ꝙ ſi qua ſunt. cetera omitta
mus:meq; triſticie neq; lachꝛyme neq; ſingult?/ aut vlu⸗
latus.deiectõnes.aut aſſumptõnes quoꝛumcũq; caroꝝ

ad id agend impediant. Nemo tam iuſtum in carne pa

rentem vt ſaluatoꝛ omniũ habuit.que in nullo aduerſa
batur diuine atq; infallibili volũtati:que virgo erat:ſan
cta per omnia erat. Vicerat virtute naturã. Sanctis af
ſectibus mouebatur in ceiſt Namne et extra moꝛum
repꝛehenſione carebat.quã cheiſtuſ cum triſticia atq; do
loꝛe permiſit.tandem gladio doloꝛis moꝛiendo afſfecit:
vt eterni patris volita in carne degendo.patiendo atq;
moꝛiendo ꝑficeret. Quis igitur ad facienda opera diui⸗
na que nouit.que in mãdatis accepit.que ſumma et e⸗
terna veritas cõſulit.caroꝛũ affectus obijciet.aut pieta⸗
tem inducet humanã cum pnouit diuinam: Ma piſſſi⸗
mum eſt impium pꝛo vera pietate cõſtitui: Meſpondẽedi
foꝛmã his qui humane loquuntur:chꝛiſtus matri vir⸗
gini reſwondendo deſcripſit. Et humana et ſcom carnẽ
ſapientibus libellũ obiectõnis oppoſuit:cum dei placi⸗
tum omnibus agendis reſpondendo atq; cõplendo pᷣpo
ſuit. Sed opoꝛtunitatẽ nõ ad patrẽ aut ad ſeipᷣm oꝛdi⸗
nat.nihil quixppe opoꝛtunitate vrgente ſed cẽete ꝑ ipᷣm
factum eſt ad genus humanũ.pꝛo quo neceſſario et o⸗
poꝛtune omnia in carne fiebant. Sollicitudinẽ ſuam
enunciat.quia nihil/ꝓ ſe aut pꝛo filio:ſed ꝓ nobiſ omnia
vult que agit in filio deus pater. Veruntamẽ moꝛũ di⸗
rectiones pꝛeoꝛdinat chꝛiſtus aut deus homo:vt dum⸗
taxat illa opoꝛtuna ineuitabili opoꝛtunitate dicamꝰ que
deus pater fieri mandat.que facta ineternũ ſubuehunt
regnum:cõtemptavero demergũt ad loca tartarea. Nul
la in agendis opoꝛtunitas maioꝛ q; creatoꝛi ſubiectum
per omnia fieri.et ſollicitum ambulare in dixectiombuſ

atq; iuſſionibus eius. Nihil tam hominibo opoꝛtunum

qᷓ; vnuſquiſq; ꝓ ſeipo.per ſeipᷣm curet deuitare gehennã
atq; cum laruali turba cõcludi:a qua egreſſus nullus et
moꝛa ppetua.Nulla quippe cogitatio nulla locutio.nul⸗
lus actus tam opoꝛtune ꝑagitur.aut impoꝛtune obmit
titur:qᷓ; quibus ſalus ꝓpꝛia et eterna conquiritur.Qua
opter ſi membꝛa reſpiciunt que tenelluũ etate adhuc
oquitur caput.ſed quia deus eternum:diuina requiſi⸗
ta p moꝛes in intelligendis amandis atq; faciendis. pe⸗
nitus magis artant atq; opoꝛtune cõſtringunt. Cetera
vero humana ſeu volũtaria ſunt:humane ꝓpter vite ne
ceſſitatẽ.voluntaria ꝓpter liberã actionẽ. Sed tantũ in
his que dei ſunt eſt dilectõnis et actõnis ſancta opoꝛtu
nitas.in alijs vero humane mota voluntas:que ſemet⸗
ipam haberet niſi aſſit inexcuſata neceſſitas.
De pfecta et totali iuſticia quam chꝛiſtus in carne ve
nerat impleturus ſcom mattheum tantum.
Capitulum III
Actus etate ꝑfectusnõ tamẽ in omnivirtute.
fgqnuia in hac ſempꝑ erat:eo tempoꝛe quo etas ſe⸗

naria vergit excutiens a ſelin cognitionem qua

mundo celabatur.palam fieri voluit:relictis parentib-
in galilea.ſolus vbi iohãnes baptiabat aduenit.a quo
bapticati omnino expoſtulat.noue legis ſacramẽta in⸗
itians.quoꝛũ in ſe baptiſmũ pꝛimo ſuſcepit.ex virtutis
humilitate renitente iohanne.verſauice ſe abeo tale ba

ptiſma debere ſuſcipere aſſerente: ſic chꝛiſtus fa tus eſt.

Bine modo. Sic enim decet nos implere omnẽ iuſti
ciam Tranſcendi loquendi vſum.et omnẽ intelligen⸗

ombus do. Balua.

tiam hominis ſupergredit᷑ꝙ tota ⁊ plena iuſticia omnẽ
iuſticiã ſic enerat impletura.ota iuſticia chꝛiſtus eſt

Plena atq; perfecta. Quid ergo reſtat implendũ pꝓfecti⸗

ſime plenum. Si autẽ reſtat implendũ:omnino nõ ple
num. An iſta pꝛefinita 1 palmaris ſententia. ꝙ in baptiſ
mate omnis impleatur iuſticia. Nam ſi chꝛiſtus ſubijci
endo ſe aquis omne impleuit iuſticiã. vt noſtre redem/
ptionis debitũ ſit ſolutum.et ꝙ per iuſticiam filij dei in
baptiſmo impletam reconſiliationẽ cum patre genus
humanum accepit. ad quid deſertum adhuc adijt qua⸗
dragenam dierũ ieiunio impleturus. Cur ſe ad diabvli
luctam expoſuit. Cur adiecit tantã operũ veroꝛũq; do /
ctrinam. ur paſſus eſt. Crucis moꝛtẽ cur ſubijt. Cur
ſanguinem fudit.Ad quid anima eius deſcendit ad loca

tartarea. In ammirationẽ atq; incõpꝛelvnſibilitatem
quanda ſuſpendunt᷑ hominũ intellectus cum videatur

chꝛiſtus aſſerere.ſic omnẽ implere velle iuſticiam ſi a io

hanne unmergatur aquis: ſi abluatur elemento fluxibi

li.ſi dumtaxat intinguat᷑ coꝛpoꝛe ꝓpꝛio in ioꝛdane. Sed

ad exilicioꝛem et ꝓpenſioꝛem iſta verba ptrahunt homi⸗

nis intellectum:vt capiamus ex eis pluſq; cõtinetur in
ſillabis Poſtqᷓ; chaiſtus ꝓpter nos homo factus erat:de
cebat vt quia homo per opera ꝓpꝛia vite agende pᷣberet
exemplum verbvꝛum: adderetq; doctrinaʒ. Quãobrem
icit. Sic decet nos.Mõ tamen dicit opoꝛtet. ne creda⸗
mns neceſſitatẽ aliquam chꝛiſto fuiſſe dñatam:ſed illaʒ
intelligamus decentiam qua verbum caro factij pꝛo re⸗

demptõne noſtra in terris degenſ mater eccleſia ab ipo

nouiter initiatã tendentẽ in ſuperioꝛa monſtrabat quã

ipe iuſticiam voluit appellare.vt ipſe caput cum toto fu⸗
turoꝛum coꝛpoꝛe ſubiciatur elementis intinguat᷑ aqui
vt cõtra iniuſticiã pꝛimoꝛũ parentũ damnate ſuꝑbie.iu

ſticia humilitatis obueniat. Quia vero deus erat cõfe⸗

rebat remedium:ꝙ ſuo ineffabili atq; inuiſibili mõ viſi

bilibus tradebat elementis.vt fierent ſacramenta iu⸗
ſticie atq; viriutis ꝓ ſuſcipientibus liberandis. Sed im

huiuſcemodi abyſſum ingredimur. iuſticiã a chꝛiſto im⸗
pletam et ſacramentis noue legis.inſertam ſed illã ſa⸗
cꝛam intelligentiã ab iſto verw ſuſcepimus: qua chꝛiſti

membꝛa voluntate atq; moꝛibo ſibi confoꝛmia. omnem
iuſticiã implere ſuo modo tenentur. Omnis nanq; vir
tus ſub iuſticia militat. Et omne gratuʒ eterno regi re⸗
gum:aut amoꝛ aut opus eſt iuſticie. Suadet et pꝛcipit
ipa mneuul ſibilẽ amoꝛẽ in deum et in ea que ſunt eius:
et in illa que mandauit diligi ſancto mãdato. Jubet ve⸗

ro penitus illa opera fieri que decet pꝛimos aut ſecunda

rios ꝓleſſoꝛes:put ſe offert poſſibilitas et edicti neceſſi⸗

tas. Sed omne quod in euangelio negatiue pꝛecipitur
aut omne quod ꝓhibet, exceptionẽ no kcinit coꝛde. ne⸗
q; coꝛpoꝛis actu:etiam ſi mens intemptata ſequeretur,
Que vero tradunt᷑ aſſertione ſpeciſica coꝛde nunq;: coꝛ⸗
poꝛe interdũ exceptiomibo gaudent.Ac pec hoc cũ chꝛiſt⸗
ſe aſſerit omnẽ iuſticiã p decentiã impleturum. ſuturuʒ
coꝛpus ipſe cõpellat:nec ſe pꝛeter coꝛpus futurum enũ⸗/
ciat. Plurali enim numero ſe poſuit:qð in aliqua euan⸗

gelij parte ſimile genus loquẽdi nunq; reꝑimus. Sed

pꝛopter coꝛpus creandũ de nouo per gratiã et membꝛa
in virtute naſcentia coherentia ſibi:chꝛiſtus tali loquen
di genere fatus eſt. Sic decet nos implereomnẽ iuſtici
am. Mec ſolum referantur hec ad chꝛiſtum et ad ſolum
iohannem:ſed ad cheiſtum et ad coꝛpus ſibi denuo co⸗

aptandum. Quam chꝛiſto in ſe implente qui factus eſt

nobis a deo tota iuſticia.per quã et nõaliter ſalui fieri o
teramus:ſubſequentia membꝛa que ſaluanda erant ſic
omnem iuſticiam virtutis et operis inpleuerũt. Aulla
nanq; virt aut virtutis actio defuit aut deeſt in eccleſia

1

Liber octauus De vicijs

ſancta vei.que in multis coꝛde ſimiliter coꝛpoꝛe ſplen
duit:et que nõ aliquibus in coꝛpoꝛe ſaltem in coꝛde pꝛe

fulſit. Nam omnibus electis del hoc eſt eſſeq; debes per
marime ꝓpꝛium in ammo. virtutem omne vingere:c/

amoꝛem:cui coaptare noluit coꝛpꝛe vel nequiuit. Sic
enm impleta eſt omnis iuſticia in membeis ſequacib-
ſaluatoꝛis:quonia in coꝛpoꝛe vro miſtico fuit virtus a⸗

ctuſq; virtutis. Et tam ꝑfecte in eccleſia ocm iuſticiam
inuenimus impleta:vt etiam pꝛo deuitandis vicijs te⸗

nendaq; virtute omnia ſunt toꝛmentoꝛũ genera tolle⸗

rata. Dinguli vro ad ſupernã auntatẽ expꝛedeſtinatõ/

— —

ulis omne geſtu coꝛpoꝛis nõ ſequat.Et opoꝛtune ſactuʒ
omnibus cupientibo captare celeſtia. illi virtuti fieri ꝑ

ne tendentes ſic omnẽ iuſticiã impleuerunt:vt mente

mnino impleta iuſticia.

De ſoꝛma vincendi aduerſariũ qᷓ; in tribus tentatio
nibus ſathanicis chꝛiſtus ommibus oſiendit. Et de
pꝛimo verbo tentatoꝛi obiecto ſecundum mattheum
et lucam. Capitulum IIII
Eracta quadragena deſerti.tria verba tẽtatoꝛi
p tradidit in reſponſum.Pꝛimum ſiquidem ſug
gerenti lapides panes ſieri. virtutem diumam
ad hominũ ſaturitatem atq; vitam.nõ panem ſolũ ap⸗
Poſuit:qui reſpondens dixit. Scriptum eſt. Mon in ſo
lo pane viuit homo:ſed in omni verbo qð ꝓcedit de oꝛe
dei Auctoꝛitate ſacre ſcripture vtitur: nõ humane rõ⸗
ne. Ydcirco ipam male ſuggerenti oppomit pꝛimo in cõ

greſſu. nec de nouo reſponſionẽ fingere voluit: ne reſpõ
ſio notaretur in crimine. aut pꝛiſce legi aſſeuerare con⸗/
trarium. aut ſibi nõ fieri vnifoꝛmis.Mõ in ſolo pane vi

uit homo qui nõ ſolum ex coꝛpoꝛe aut ex carne cõpoſit
eſt:ſed ex anima que alitur.nõ coꝛruptibilibus.nõ ma⸗

terialibus rebus. ſed coꝛrumpi neſcijs Ta materijs alie
nis. Panis materialis carmis ſubſtantiã ſulcit. verbum

dei animã reficit. Panis noĩe intelligitur omne quo ali
tur coꝛpus:nomine verbi dei omne quo vgetatur inui
ſibiliter inuiſibilis ammus. Clita panis cum ommbus
ſenſibilibus eſt cõmunis:vita qua ſpiritus viuittantũ

rationabilius adeſt. In vita panis boni et mali pcipiat:
vita verbi der per ſidem tantũ bonis adiungitur. Si we⸗

ro ad chꝛiſtum ſolum ſua verba referuntur. homo et de
us erat.qui dumtaxat nõ viuebat ex paneimo nec pa⸗/

ne indigebat.etiam in terris degens et viatoꝛ exiſtens:
q;uis ad inſinuationẽ veritatis aſſumpte carnis nõ ad
neceſſitatẽ vt homo comederit. Diſtinxit poꝛro ieſus v⸗

triuſq; hominis vitam.et ꝙ vna pꝛeter aliam nõ altera

pꝛeter reliquã toti cõpoſito poteſt pꝛeſtare alimenta vi⸗

uendi:et qõ vita gratie ſuperfertur vite nature.ꝛoin⸗
de dixit ſollerti verbo. Non in ſolo pane viuit homo non

caro.quia caro pᷣter animam et pꝛeter carnẽ anima non

pariter et coꝛpe. ſi vero nõ coꝛpoꝛe ſincera mente ad o⸗-
mnes virtutes amoꝛe indiſſolubiliatq; inuinabili ſüt
facti. Coꝛpoꝛe ſine mente nunq; et nuſq; fuit aut erit o⸗

—

eſt homo:q;uis in ſcriptura totum aperte dicatur. lita

igitur humane carnis eſt anima. Ylla vero que oꝛe ſu⸗
muntur:ſunt alimenta et nõ vita. Cita ſiquideʒ anime
non eſt caro neq; aliquid coꝛpoꝛale alimentũ:ſed ſic fa⸗
cta eſt. vt etiam extra coꝛpoꝛa poſita nõ careat vita.nõ
ex natura qua creata eſt. ſed ex eoꝙ ſic creata eſt:videli⸗

cet vt deus ſic faciat illam viuere in coꝛpoꝛe pꝛiuatamq;

coepoꝛe. Et ꝓut quod coꝛpus facit viuere om̃e coꝛpus pᷣ
cellit:ita qð aie iugẽ infundit vitã. oẽ ſpirituale pᷣcedit·

Coꝛruptibile coꝛpus hoĩs ex coꝛruptibili alimento foue
tur:incoꝛruptibilis ſpũs incoꝛruptibili vita viuit.Coꝛ⸗
poꝛale alimentũ pꝛeſtare aĩe vitã nequit. vita qua vere

amma viuit. poteſt et coꝛpus ſine alimẽtis coꝛpoꝛalibo

ſuſtentare: vt valẽtius ſit omne illud quod in nobis /
gitur per gratiam.q́; omne quod agitur per natnrã. Et
multa de hac re exempla nobiſ tradit antiqua memoꝛia

ꝓYpꝛeter omnẽ nature potentiã atq; etiam vſum mul⸗
tos inuenimus anina exiſtente in coꝛpoꝛe ſine alimẽto

coꝛpoꝛis.anima et coꝛpe incolumes permanſiſſe.vt moi
ſen et heliam quadraginta diebus:et multos poſt chꝛi⸗
ſtum ad ſimile pueniſſe menſura. Er vera quedaz pau⸗
lo ante geſta nüc referam. Juuenis quidam ſedecim an
noꝛum repertus eſt qui hanc gratiam a domino meruit

vt ſumpto tantũ omni die dommico chꝛiſti coꝛpe. reli⸗
liquũ totius vite tempus ſine coꝛpoꝛali alimento trã ſi
geret. Et ne dialolica crederet᷑ illu ſio.ad omnẽevirtutis
erperientia adauctus eſt: et rexertuʒ eſt chꝛiſti gratia ꝙ
coꝛpus ulius omni pulſa deceptöne. ſine coꝛpoꝛali au⸗
mento.vita cõmuni qua viuũt edentes et bibentes.in⸗
nocua enſtẽte natura poſſe ſubſiſtere. EUlInde ꝓtinus to
ta vita homnnis nõ eſt panis: ſed gratia inuiſibilis ver⸗
bi dei. In rememoꝛatone beneficioꝛu dei quam moiſes
fecerat iſraeli tranſioꝛdanem in ſolitudine tempeſta:hu
ius ſententie figura ⁊ ſimilitudo pceſſit. DHicebat enim
de deo moiſes populo.Aſflixit te penuria cibi: cibum de
dit manna qð ignoꝛabas tu et patres tui.vt oſtenderet
tibiꝙ nõ m ſolo pane viuit homo:ſed in omni verbo q8
egreditur de oꝛe dei. Affligebat nempe deus populũ quẽ
eduxerat de egipto penuria coꝛꝑali. eoꝛum ſq; que artis

humane pericia in vſum hommũ ſunt atq; iliarũ rerum
eſibilium que ſponte naſcuntur. Sed nec ipᷣm populuʒ

expugnari ꝑmittebat inedia:quin ei plueret manna de

celo.inſolitũ atq; incognitũ a mundi oꝛigine bu.u⸗
ius penurie atq; luꝑne cõceſſionis cauſa ſubrogara eſt:
cum moiſes populo ſuo dixit. vt oſtenderet tib ꝓ non
in ſolo pane vut homo:ſed in omni verto qð egreditur

ab oꝛe dei. olebat eni deus ꝓplmillum rudem inſtrue

re:ꝙ nõ in ſolo pane vita homimms eſt. Et quoniam oĩa
m nigura contingebant: alicuius penſanda ſunt verba.
Duas quiꝓpe opoꝛtet pᷣintellgere vitas vnam agendã
alteram expectanda. Eipartitur etiam agenda inillam
que diuims ſpeculatõmbus tantnmmõ ſeruit: et in illz
que in manifeſtis atq; coꝛpoꝛalibus actionib- ſatagit.

ilia vita viuit inuiſibiliter omnis amma deo dicata. que

tantũ diumis verbis paſcitur et educatur ſuper menſaʒ
celeſtium ſecretoꝛũ inin ſibiliũq; virtutum.et ſemꝑ me

itatur verbum increatũ qð eterne a patre pꝛocenit. et

reflectitur et recogitat erbum incarnatũ qð ab eodem

patre eterno ꝓcedens. carnem vitãq; in plenitudine tẽ

poꝛis induit.et ſedulo iugiter in ſeipᷣa cõtuenda reuol
uit. q fecit viuens.qð impleint moꝛiens.qð reſurges
ꝓ nobis feciſſe oſtendit:quas man ſiones in celũ aſcen⸗
dens vere credentibo pparauit. Iſtud eſt wrbum abſcõ
ditum.quo in abſconio.nunc homo interioꝛ alitur et fo
uetur:et et quo ad vitaʒ immoꝛtalẽ vbi ſemper viuitur
peruenitur. Mõ eſt wra vita que delectatiombo caret in⸗
ternis. Eliuunt etenim beſtie ſenſu coꝛpoꝛeo et coꝛpoꝛa
libus alimentis:ſed ratione pꝛiuata interna et ſuꝑnatu
ralia lona nõ noꝛunt. In qua ſimilitudine viuut om⸗
nes diuinoꝛum bonoꝛu delectatione carentes. Unde vi

ta delectabilis nõ eſt in pane ſed in verto dei qð nõ ꝑci⸗/

pit aut ſentit coꝛpoꝛeus ſenſus:ſed inuiſibilis et inte/
rioꝛ ſpiritus. Eſt autem verbum dei nõ ſolum illa pſo⸗
na terna exiſtens ab eterno in vnitate diuine ſubſtatie.
ſeu que ad nos pꝛoceſſit in tempoꝛe.ſed omne quod ani
mam rationalem inſtruit dirigit iure delectat a viſibi⸗
lium delectatione ſuſpendit: quod tm̃ redditur amicis
tuetur a ſathana et in ſuperna defigit. Sed verbum dei

paſcens interne rõnem rõnabilem hominis mentẽ,etiã

H
te
woi
i
⸗
n
It
li⸗
aſi
tis
1
l
in⸗
to
er⸗
ſes
hu
mim
md
gerei
üani
grns
erum
polz
ia de
Au/
eſt⸗
non
tur
true
ndn
erbe,
endi
lllem
n
lagt.
le
eſ
mne
et
en
eli
ol
is
n
uſ⸗
iuur
tn
on
til
eyi
i/
te/
0o/
e,
ni
bi⸗
6s
ii
ni

et pꝛo vixtute ſermombus do. Ba lua.

dirigit in erterioꝛibus actionibus coꝛpus.et quodam/⸗
modo actiuam cõtemplatiua pꝛecedit vita: q;uis in per⸗
fectione poſteriget. Non enim eſſe poſſet actiua.iuſta.oꝛ
dinata.niſi pcognoſceretur dirigens verbum qð mente
cõſpicitur anteq; actio peragatur.· Que tamẽ actio iuſta
vita eſt rõnalis anime:pꝓut delectatio anime naſcitur cũ
diuina iuſſa implentur. Et mandata dei vita eterna ſũt
quia in illam. agentem impigre introducunt.in quavi⸗

uendum:nõ tamẽ intromittit ebus.qui vitã coꝛpoꝛalẽ

bo minis fulſit. HM
De verl ſecundo chꝛiſti tentatoꝛi obiecto m mat⸗
theum et lucam. Capitulum v

Ecundũ verbum quod ſaluatoꝛ dixit impꝛobv
ſ tentatoꝛi cum detuliſſet eum ſupꝛa templũ fu⸗
it Scriptum eſt. Nõ tentabis dñũm deum tu⸗
um MDagna pꝛerogatur nobis ab in ſidijs et fallacijs
diaboli euadendi foꝛma:cum chꝛiſtus male ſollicitatus
ab eo.ſacre ſcripture teſtimoniũ ſibi oppoſuit.Cui ſi di
ligens intelligẽtia pꝛeſtaret᷑.nihil doli habent etiam acu
tiſſimi demones.qð ſcripture veritas nõ refellat.nec tã
alta deceptöms argumenta ſeu numeroſa ad ſubuerten
dum animas poſſent adinuenire maligni.ꝙ ad effugiẽ/

dum maioꝛa ſeu plura nõ cõceſſerit bonitas ſpirituſſan

cti. Habet ſcriptura ſacra quid ceptõnibus ñidei oꝑpo
nat.habet vnde repꝛimat ſpei altiſſime ſubuerſoꝛes:ha
bet quid obijciat emulis charitatis. Habet vnde omni⸗

um virtutũ inſidias noſcat. habet vnde detegat pedicas
peccatoꝛũ:habet vnde ſciat vbi ſit ſathanica ſedes. Ha⸗

bet vnde reſiſtat demonũ feritati:habet vnde leonis ru⸗/
gitum audiat.habet vnde caueat ipius caudam draco⸗/

nis:habet vnde deuitet ipſius blandimenta ſerpentis.

Eius luminaribus ductus ſemetipᷣm agnouit:vicioꝛũ
perpendit introitũ egreſſumq; virtutũ. Et virtutẽ cum
ingreditur aut regreditur nouit:et vicium cõſpicit cuʒ
aufugit. Docet ipa cum hominibo cõuerſari: interdum
ſecedere. Et menſuram atq; modeſtiã omnium rerum
docet. Fruſtra ſibi de quacũq; alia facultate blanditur:ſi

nõ nouit ipᷣe diuinam. Et incaſſum capitur lucta cõtra
inuiſibiles poteſtates et fragilitates ꝓpꝛias inlerentes:
niſi ex his que ſacra ſcriptura determinat.Et ſupba mẽ
te attollitur qui ſi nouit illam. dedignat᷑ inducere: ſi ve/

ro nõ nouit. ſi nolit ad illam in menſura ſue capacitatiſ
intendere. Pꝛoinde tota mente curramus in illam. et

obſeruemus ad lucidiſſimas poꝛtas eius:et pulſemus

ingredi in atria ſancta eius. Ecce ſaluatoꝛ omnium chꝛi
ſtus potens diabolũ ſola voluntate aut vno verbo cõtere
re:ſed nec fecit.vſus eſt auteʒ ad ſuam calliditatẽ repꝛi⸗
mendã teſtimonio ſcripturarũ:ſcriptum eſt dicens.MNõ
tentabis dominũ deum tuũ. Jure certandũ eſt nõ potẽ
tia ſeu terguerſatõne fugaci:et rõne non clamoꝛib eſt
vincendum. Opponit ſcripturam chꝛiſius ſuggeſtioni
ſathanice qui ſibi pꝑſuadebat ruinam:qᷓ;uis qð dialblus
dicebat ſine ſuę leſione potuiſſet chꝛiſtus efficere. Sed
quia cõtemptabat᷑ vt homo per ſcripturam ſacraʒ dedit
reſponſa tentanti:excuſans ſe.quia nec deum ſuum de⸗
bebat ipe tentare. Tentatur ſepe deus damno tentan⸗
tium.cum data virtus nõ exit in opus:ſed exꝑecctatur de
us vt agenda pꝑficiat.Omnis tentatoꝛ ꝓbare credit qð
tentat:et per experientiã in cognitionẽ venire temptati:
Cur ergo intm̃ pꝛeſumit humana audacia.vt velit ten⸗
tare ommpotentẽ deum. Pꝛobauimus ne onmipoten⸗
tiam eiuſ? Sane mundo innotuit cum omnia creauit
ex nihilo.cum in eſſe ꝓdurit ſubſtantias ſeparatas.cuʒ

magna et celeſtia coꝛroꝛa cõdidit. cum incoꝛruptibilem

lucem et incõtam inabilem fecit:cum mari terminũ de

dit.cum cete grandia intromiſit.cum terram impleuit

varietate viuentium. cum cuncta tam nobilibus diffe⸗
rentijs pꝛeſigmuit:cum animaãvniuit ad coꝛpus.Quis
enim enarrabit per operam ommporenti creatoꝛis:
Quid ergo temptatur omnipotentia eius. cum omnia

lue velit poſſit efficere. cum nihil velit qo plene nõ poſ⸗
it:nihil poſſit quod nõ velit: Si vero ideo temptabimꝰ

vyt eius ſapientie wlimus auam experientiã qua dederit

inuenire. coꝛnibo vanitatis et ſuperbie ventilamur: naʒ
ipᷣa creature diuerſitas ſatis clamat ꝙ eſ ſapiẽtie adeſt
infinitas. Et ſi quiſpiam ad ſeipm ingreſſus diſcuteret
reſiliret a temptatõne ſapientie ſumm dei.quonis ipſa
cõnexio anime et coꝛpoꝛis.et inſita potentiavtriuſq;.dei
ſapientie arguit infinitatem: cum ne mo in hoc mundo
degens reperiatur.qui ſemetipᷣm ad pꝛime depꝛelende⸗
rit ꝓpter ammirabilẽ amoꝛẽ ſpiritus creati ad creatum
coꝛpus. et ꝓpter anime trinam virtutẽ.qua ſuꝑomnia
creata pꝛeterqᷓ; ſuꝑ angelos pᷣminet: et ꝓpter vim ſen⸗
ſualium inſtrumentoꝝ qua cõpꝛehendunt᷑ obiecte ſoꝛin
ſecus qualitates. Ceteroꝛũ vero diuerſoꝝ adinuicẽ mi⸗
ris modis facta cõnexio: diuina ſapientiaʒ infinirã eſſe
pꝛoclamat. Et oꝛdinatus et infallibins ſuperceleſtiũ p⸗
ceſſus coꝛpoꝛum totiuſq; nature modulatio et diapha⸗

nia et ſucceſſio atq; ꝓgreſſus.vniuerſi pulcritudo.quaʒ
particularis turpitudo nõ turpat. ſtudioſa et iugis gu⸗

bernatio vniuerſi:diuine ſapientie infinitatẽ ſigillatim

eęet in cõcentu ſuo modo fatentur. Quo igitur modo tẽ

tabimus et ꝓbemus inſfinitam ſapientia dei: An erunt
iſtis potioꝛa fienda que facta nõ fuerint.vt in eius noui
ciam ſapientiã veniamus. Oed ſi querimus etiam his
maioꝛa fidei pceſſibus inuenimus:ꝙ ſpiritus increatuſ
ad ſpiritum et coꝛpus creatũ ineffabili modo atq; inſe⸗
parabili ſit vnitus. Melagus nempe ſubuerſiomis naui
gat:qui deum in ſua ſapietia temptat. Sed foꝛte an bo⸗
nus in ſeipᷣo ſeu ad nos bonitate feratur tẽtare placebit.
Oerito dixerim ꝙ hoc denuo temptaturũ ſiue temptã
tem niſi digne peniteat eterna flamma cremabit:cù o⸗
mnia inuiſibilia et viſibiha.ſuꝑceleſtia et celeſtia et ſub
celeſtia dei bonitatẽ ſempiterne atq; ab eterno manen⸗
tem:ſuis vocibo clament.Et ꝙ ad nos inretꝛotracta bo⸗
nitate refertur. ommuũ rerum collatio:vſus rõnis ⁊ coꝛ
poꝛis ample ſuſceptus.et ipᷣa verbi eterni ꝓnobis ſacta
incarnatio ꝓteſtantur. Sed nec ludibꝛioſa temptãdus

eſt de?. aut iactare ſe in ꝑicula lica:⁊ per huiuſcemõi ſcere

wlimꝰ ſi curã ſedulã noſtri gerit. Nihil nanq; deus fru
ſtra hominibo cõtulit vt inexperte marceſcat.ſed ſi qua
nobis a deo donata et accepta nouerimus ꝓut in nobis
eſt et oꝛdo agendoꝛum expoſtulat: ꝓferamus ad actum
Semper deum temptare cõuincitur.qui quod habet re
mittit:et in agendis temptat intendere ꝗqð nondũ pſe⸗
cte ſuſcepit. emptat deum:qui habet humane quid fa
ciat diuinam cõquirens.Tentat pꝛoꝛſus inter homines
degens. ab ipᷣis valens in expediens fulcimenta ſuſape
ſi querit angehca.Nunqᷓ; debent ad quippiam pagendũ
adeſſe diuina.ſi humana ſufficiunt:nuuqᷓ; angeli vbi ſa⸗

ne ſufficiunt homines:neq; ſuꝑna. vbi inferioꝛa ſunt pᷣ⸗

ſto.Defectu enim dumtaxat eoꝛum que a nobis ſunt.
iſte ſubueniunt. Jure igitur chꝛiſtus ruinam ſuggeren
ti per ſcripturam reſponderat. dominũ in ruina huiuſce
modi nõ tentare:cum climax aſcenſionis in locum ⁊ de⸗
ſcenſionis adeſſet. Temptat plane deum.quiqð eſt tm̃
nature officium.pꝑ artem. et qð ſolum eſt artis.querit

efficere per naturam: et qð eſt harum per ſuꝑnaturalia
ſiue per miracula petit.Tentat deum.qui de ſeipo duce

curioſitate pᷣſumit:et erꝑedit aut credit ab eo fieri quo⸗
rum effectus nullus eſt fructus. Mon deus eſt tentan⸗
dus qui nulli et in nullo deficere poteſt aut neſcit. niſi
A 2

Liber nonus De virtuoſis

ſibi bomo deficiat. Ad quid pꝛobandus eſt. Vlt quid de

ipo nouaʒ experient iã querimus. Merito ergo dicebat
apoſtolꝰ. emptatio vos nõ appꝛehendat nii humana.
Sempꝑ enim in piculumvergit diuina temptatio. Mꝛo
bet et temptet ſemetipᷣm homo.et hominẽ homo:ied nõ
vt trahat ad vicia. Oeum vero temptare nullo modo pᷣ
cogitet:nam per os dauid de populo iſfraelitico dominuſ
omnipotens cõquerebatur et pmonebat poſteros ne in
currerent peccata pꝛioꝛũ dices.Hodie ſi xvcem eius au
dieritis nolite obdurare coꝛdaveſtra ſicut irritatõne ſeu

in acerbatõne ſcom diem tentatõnis m deſerto vbi tẽ⸗
tauerunt me patres veſtri: ppauerunt et viderũt opera
mea. Coqueritur us ꝙ a patribus antiquis tentatus

fuerat in delerto.ſcʒ ponet que ipe populus volebat effi⸗
cere:et tentantes ꝓbauerunt.pꝛobantes viderunt ma⸗
gnalia facta ſua. Et alia ſcriptura pſalmox dicit · Et te⸗
tauerunt deum coꝛdibus ſuis:vt peterent eſcas anima
bus ſuis. Et dixerunt. Munqͥd poterit deus parare mẽ⸗
ſam in eſerto.MNunquid et pane poterit dare. aut pare
menſam populo ſuo. Et ſtatim ſequitur:quia opa eius
miro modo viderunt. Et mandauit nubibus deſuꝑ:et

ianuas celi aperuit. Et pluit illis manna ad manducan

dum:et pane celi dedit eis.DPanem angeloꝛũ manduca
uit homo:cibaria mi ſit eis in habundantia. Et pluit il⸗
ls ſicut puluerem carnes: et ſicut arenã maris volati⸗
lia pennata.Abhoerebat deus ab hominibus quoq̊ͥ mo

cerat magnalia nõ queſitus in egipto per plagas. et in
mari rubꝛo ſubmergendo inſequente opulũ pharao/
nis.in ſubuertendo currus et rotas.in columna nubis

et ignis:et in mitis ſignis ⁊ pꝛodigijs que fecerat in de⸗

ſexto.infidelitatẽ illius pppuli arguebat crebra vel vna
tentatio:cum ipᷣe pꝛeueniret opoꝛtunis ſubſidijs atʒ re
medijs.eoꝛum pꝛecib nõ pꝛeuentus.Moꝛro deteſtada
infidelitas eſt:que velut amicum nouũ tentare pꝛeſu⸗
mit deum eternum. QAuati autem deum tentare noui
mus eſſe ꝑiculi.ſcriptura ſubſequẽs manifeſtat:cum ex
audiens tentatione effundit indignationẽ.Adhuc eſce

eoꝛum erant in oꝛe ipoꝛum:et ira dei aſcendit ſupꝑeos.
Et occidit pingnes eoꝛum: et electos iſrael impediuit.
HNiecnõ et omnẽ illam multitudinẽ de egipto egreſſam.
in deſerto moꝛte ꝓſtrauit:vt nullus terram ꝓmiſſionis

adiſſet pꝛeter ioſue ⁊ caleph.qui nullo pacto dominum
in aliquo tentauerũt. Et mirum ꝙ ducem tanti populi

ſcʒ moiſen in deſerto pꝑemit. quia iam in parte diffiſus

pꝛioꝛ dũm ipſe tentauit:ſimiliter et aaron qui ſacerdo⸗

tio in illo populo pꝛimo fungens etiam interemptꝰ eſt.

Duo enim vicia populũ illum ſequeſtratuʒ ab egiptijs

in illa vaſta ſolitudine ſemper wrabant.que int̃ peio⸗

ra quo recte atq; immediate ferebantur in eum:mur⸗
muratio ſcʒ et tentatio que verſauice ſe generant. Nam

cum murmuratio ſit ex nõ habitis aut ex habitis crucia

tibus moleſtop:tentationẽ generat ad experiendũ vtrũ

habere poſſit quod placet.aut remouere quod diſplicet.

Tentatio cum nõ erauditur. ad murmurandũ ipſa re⸗
greditur: nec eſt finis aut cõcoꝛdia in maledictõne iſta⸗

rum. Exhis que mala ſequantur apłus nõ tacuit. cau⸗

telam ceteris pꝛeferens. Neq; tentemus chꝛiſtuʒ ſicut

quidaã eoꝛũ tentauerũt: et aſe erpentibo perierunt. Meq;

murmuraueritis ſiẽ quida eo murmurauerũt: pie⸗

rüt ab exterminatoꝛe. Ecce vindicta oĩa iuſtiſſime vlci⸗

ſcentis.ꝙ tentantes deum ſubiacuerũ nti
m ũt ſerpentibo. mur
murantes wro angelo ferienti: vt eoturpius credatur
eſſe commiſſum. quod turpioꝛibus ſubijcitur ad vin⸗

dictam.

tenigrnauoni ipe illi pppulo multa mira pᷣmiſerat ⁊ fe

De tercio verlv tentatoꝛi obiecto ſecundum matthe
um et lucam. Capitulum vVI
Ercium autem verbum contra idolatriam ipſi
t diabolo ſuggereti impꝛobo reſpondenti Scri⸗
. ptum eſt.Dominũ deum tuum adoꝛabis:et il⸗
li ſoli ſeruies Ecce humilitas domini ſaluatoꝛis. ecce
iuſta cõcertatio redemptoꝛis,:qui ſe ſacra ſcriptura tuet
et ipam velut luceʒ in reſponſionibus anteponit. Et ne
videatur ꝓpter nouitatem vite atq; doctrine diſſonare
pꝛecedentibo pꝛimis: ſcripturam vterem inducit p’o
ſequentibus ceterii.vt ulle idem eſſe credatur qui ꝑeuã
gelium loquitur:et qui in moiſe locutus fuerat et ꝓpſe⸗
tis. Ter in hac cõcertãtõne euangehum refert chꝛiſtuz
dixiſſe ſcriptum eſt:tanqᷓ; quicquid ſit in diuina ſcriptu
ra.ſit a trintate diſſertum. Sed nec ſacra ſcriptura tm̃
oꝛdinatur in caracteribus et ſulcatiombo litteraruʒ. vt
inde ſit ſcripture auctoꝛitas ꝙ ſit ſcriptura in pageilis:
ſed ex eo ꝙ exarata eſt in lumine veritatis. Et mhil ſcri⸗
ptum exaratumq; litteris in ſacris voluminibo inueni
tur quod a diuina potentia et ſapientia non fuerit ab
eterno ꝓuiſum.ex tempoꝛeq; firmatũ.Pꝛoinde ſcriptũ
eſt cum de diuina ſcriptura dicitur.nõ eſt ad cartas ſiue
membꝛanas.ſeu ad elementa ſcripture in quocũq; fue⸗
rint unpꝛeſſa calamis ſiue ſtilo referendũ: ied ad id qð
ſic fuit ab eterno ꝓuiſum atq; firmatum ꝓut in tempo/
re pꝛeſinito extitit ſcriptum.eq; ſas eſt credere ꝙ tem
pus ſiue ars ſcribendi diumis ediciis atq; ſententijs au
ctoꝛitatem aut robur cõtulerit:ſed deus eternus qui e⸗
terne pꝛeuidit in tempoꝛe reuelauit. atq; per hoc diuina
edicta et cõſilia et quelibet theoꝛie nõ ideo vera ſunt.nec
ſuam auctoꝛitatem inde ſoꝛtiunt᷑ qina ſcripta ſunt. ſed
quia vera ſunt et irrefragabilia.ideo ſcripta fuerunt.qm
ſunt ab eterno firmate ſiue ꝓuiſe:in tempoꝛe vero ꝓut
ſucceſſit oꝛdo etatis impoſitus reuelate. Et in hoc cõſi⸗
ſtit ſacrarum palmaris auctoꝛitas ſcripturaruʒ. Quam
obꝛem ſaluatoꝛ temptatus vt homo. in argumentum
ſue defenſionis ſcripturam ſacram aſſumit:qui omni⸗
modo potuiſſet aliter reicere tentationẽ. Sed nouerat
ꝙ ſecum diabolus tanqᷓ; cum homine decertabat.qᷓ;uis
de ipſo ſupꝛa omnes homines multa ſuſpicaretur: ideo
malicie ſue.ſcripture ſapientiam atq; ſententiam appo⸗
ſuit.Cui dialolus amplius nõ obiecit. nec nitebatur il
lam diuertere.aut quomodolibet impugnare:nec tergi⸗
uerſabatur ab illa quam bene nouerat eſſe diuinaʒ atq;
eternam.q;uis moſſi tempoꝛe reuelatam. Magna pꝛo⸗
fecto eſt ſcripture ſacre auctoꝛitas.cui demones reuerẽ⸗
tiam exhibent.impugnare nõ audent.que mentes etra
tiones omnium ſuo imperio ſoluit et ligat:put ſibi aſ⸗
ſentiunt.ſiue ab ea ꝓpꝛia directõne diſſentiunt. Quam
vim in ſe cõtineat demoni obiecta ſcriptura:ꝑſpicax ho/

minum intellectus aduertat.Adoꝛationẽ impudẽs dia

wolus exigebat a chꝛiſto tanq; ab homine quem eſſe dei
filium ignoꝛabat:⁊ actionẽ ſoli deo exhibendã. atq; ſibi
eterno iure reddendam in ſui cauſam cõuertere ſatage/

bat. Hec enim ab initio malicia eius eſt: pꝛout ab initio
diabotus peccat. ui chꝛiſtus eternam veritatẽ in tem⸗/

poꝛe oſtenſam.et hominũ inſertaʒ memoꝛijs obicem fe
cit dicens. Oñm deum tuum adoꝛabis:tt illi ſoli ſerui⸗
es.Qð eterno iure cõpetit creatoꝛi. tpali ratione alicui
creature cõuenire non poteſt:et qð ſolum eſt de iure di
uino. angelico vel humano aut de quapiam creatura
fieri nunq; poteſt. Poꝛro adoꝛatio quam damnat dia⸗

lolus chꝛiſtuz exhibere ſibi monebat. deo eterno iure cõ

petebat eterno:et diuini ſpiritus nõ angelici aut huma
nitatis eſt iuris. Et wlut diuinum numen a chꝛiſto ho⸗

mine ſibi exhiberi qð diuini numinis eſt dialolus hoꝛta

— — —
— — S==

—. —

=Sꝛ beee e , s — — — N E

S. = — —

e
e
go
/
e

t

ſis

m
um
mit
at

is.

deo
o/
P

4

batur. Mecnon et illam ſeruitutem ſol deo debitaʒ que
latria dicitur:raptoꝛ ſaltem voluntate diuinoꝛũ exquire
bat a chꝛiſto. Elnde chꝛiſtꝰ dixit. Et ipi ſoli ſeruies. In
hoc ſiqnidem adoꝛatio et ſeruitus differre videntur:ꝙ;
adoꝛatio ſit in credulitate:ſeruitus in actõne.Adoꝛatio
in intentione:ſeruitus in opere. Nec quiſq; me moꝛde⸗
at.ſi cõmunes nõ ſequar in hac parte doctoꝛes. ſi lati⸗
nam dumtaxat wreoꝛ linguã. in quã noſtri pꝛedeceſſo⸗
res euangeliüũ tranſtulere. ſequens adoꝛatõnis eulogiũ
pꝛetermittens omnino grecũ ſiue hebꝛeum. Angit enĩ
me nõ ꝙ chꝛiſtus diabolo denegauit.ſed ꝙ ſoli deo con⸗
uenire reſpondit.Nec me mouetꝙ chꝛiſtus direrit ante
quia ſcriptum eſt:ſed quia ſic palmariter conſtat. ꝓpter
quod ſcriptum eſt. Parat autẽ mihi pꝛoinde materiam
diſſerendi:quoniam hebꝛea lingua ſiue ſcriptura ſimili
ter et greca latine non tamẽ viceuerſa in diuinis ſermo
nibus ſeruierũt.Nam omnia eloquia dei ante chꝛiſti ad
uentum perſcriptões hebꝛaicas et hebꝛaice pꝛimo inno⸗
tuerunt. Euangeliũ autem ꝑ mattheum in lebꝛeo:per
tres rehiquos euangeliſtas in greco in radijs ſue verita⸗
tis infulſit Deinde pꝑer idoneos interpꝛetes in linguaʒ
latinam illuxit. Pꝛoinde pſequar ꝙ lingua latina tenet

nõ diſcrepans ab ea vnde tranſiatum eſt. Et pleriq; mi

nus debito linguam latinã honoꝛãt:cui fere omnesvim
vocabuloꝛũ infundunt pꝛout hauriunta puteis hebꝛeis
aut bibunt ex fontibus grecis.vt nec velint aut neſciãt
multa vocabula diuinarũ ſcripturarũ ſcom latinam lin
guam diſſerere plene:mſi ad interpꝛetatõis oꝛiginẽ re
uertantur. Adoꝛatio acceſſus eſt rõnis ſiue oꝛationis:
Harum quidem acceſſus habent fines ꝓpꝛios conſtitu⸗
tos:vt ratio ne fallatur.oꝛatio vt quietetur accedat.Ha
rum ꝓfecto vnum in veritate infallibili:alterũ in beati⸗
tudine interminabili reperit᷑ Hec penitus quam in deo
inueniri nõ poſſunt:a nemineq; cõferri. Seruitus vero
pꝛo his digne pꝛeterq; deo alicui nõ debetur.et in caſſuʒ
tenderet ſi exhiberetur: etenim neq; ſequeretur adeptio
Pꝛoinde ſaluatoꝛ omnium chꝛiſtus cum diabolo dimi⸗
cans eterna iura ꝓducit.poſteros monefaciens ne quã⸗

talibet ſubreptione ſallantur:ne quempiam adoꝛent pᷣ⸗

ter vnum verum et ſolum omniũ deũ. Nam dumtarat
de ipᷣo per pſalmiſtam dicitur.Accedite ad eum et illumi
namini:et facies veſtre nõ confundentur· Quem igitur
adibit ratio pꝛo lumine veritatis niſi ad deum qui veri⸗
tas tota cõſiſtit:Ad quem pulſabit oꝛatio pꝛo fine beati
tudinis.niſi ad eum qui in ſeipo beatus eſt.et beatiſicat
quos pꝛedeſtinauit: Nam ipᷣe eſt ⁊ nõ alius:qui ſaluare
in ꝑpetuum poteſt. Et cuiꝓ bonis huiuſcemodi ſeruiet
niſi ei qui valet iſta cõferre: Igitur chꝛiſtus dialolũ iu⸗
re conuincit:ſoli deo tribuens adoꝛationem et humilẽ
ſeruitutẽ. Exrcluſit in iſta ſententia donnn noſter ieſus
chꝛiſtus omnẽ idolatriã cuiuſcũq; creature:ſoli deoverã
adoꝛationẽ tribuens et iuſticiã ſeruitutis. Multi tamẽ
honoꝛes participatõne dei. creaturis etiam impeccabili /⸗
ter exhibentur: quibus niſi participatõne dei et ad ipm
facta relatõne crimen eſſet ſi exhiberentur. Nec legentẽ
cõmoueat qð in veteri teſtamento repimus actũ adoꝛa
tionis a multis exhibituʒa multiſq; receptũ:ſicut iacob
qui eſau fratrem ſuum ꝓnus ſepties adoꝛauit.Et mul/⸗
ta ſimilia inuenimus. Sed magis irrefragabilẽ tenea⸗
mus ſaluatoꝛis ſententiã:qua diſcernit ſolum et vnuʒ
deum eſſe adoꝛandum. Ille ſiquidem veteris teſtamẽti
adoꝛationes aut figure fuerunt. aut deus eſt adoꝛatus
in illis:ſiue quedam humane reuerentie ſeu iparum ex
hibitiones extiterunt.
De inuitatione ad ꝑenitentiã et ad credulitatẽ euan⸗
gelij ſcõm mattiexũ et marcum. Capitulum ViI

et pꝛo vixtute ſermomibus do. Balua.

Greſſus a deſerto ſaluatoꝛ.regreſſuſq; in gali

e leam pꝛedicanſq; euangeliũ eterni regni: pꝛedi
cationem a penitentia exoꝛſus eſt.dicens ſcom
mattheum Penitentiã agite:appꝛopinquabit enim re
gnum celoꝛuù. com marcũ vero plus additur Quo
niam impletum eſt tempus ⁊ appꝛopinquauit regnum
dei:penitemini ⁊ recedite a malo Expleta igitur chꝛiſti
victoꝛia in deſerto.eo ſpiritu quo acceſſerat venit in ga⸗
lileam:et in eius pꝛedicans ſinagogis a penitentia exoꝛ⸗
ſus eſt. Peima enim vritas eſt penitẽtia in his qui pec
cauerunt:et ad regnum celoꝛũ pꝛioꝛ motus et gradus
aſcenſioms ſurſum fieri volentem initians. Miſi quis a
peccato ſuo venitendo auerſus fuerit:nõ initiat itinera

regna dei. Eſt autem penitentia pungens cõſcientie ſti⸗

mulus:et doloꝛ inſatiabilis in cõſideratione patratoꝛuʒ
ſcelerũ. Penitentia eſt diſplicentia diſplicentie dei:quã
quouſq; quis nõ poſſederit:deo placere nõ poterit. Pe⸗
nitentia eſt que animã in penarũ voꝛaginẽ cõſiderando
immerſit:vnde velut de ſomno euigilauit ad oppoſita
peccatoꝛum. Penitẽtia eſt qua pene tenetur amma ne
labatur.teneret autẽ validius efficaxvirtutis amoꝛ.Maã
cum penitẽtia tantũ initiet pꝑeccatoꝛẽ et volentem ad ho
neſta reuerti:nõ tamen in diuinis theoꝛijs quicq; perfe⸗
ctum habet. Poꝛro quia in doloꝛibus voluitur.doloꝛ ve⸗
ro ſicut et timoꝛ nõ eſt in charitate ꝑfecta.ſed vterq; ab
ipᷣa ꝓpellitur.penitentia vero de virtutibo altiſſimis gau
det:ſed de peccatis infimis dolet.Eximit penitẽtia homi

nem peccatoꝛem a maloꝝ gurgitibus cum aſſiſtit. wlut

pedagoga illum ducit in ſcolas virtutũ:vbi audiuntur

pꝓthologie diuinarum rerũ. Diſplicentia plagarũ ⁊ quo

rumlibet moꝛtvꝛum nõ eſt ſanitas eoꝛum: aliter catha⸗
plaſmari expedit vt ſanentur. ſic nec penitentia dumta⸗
xat fanat.alia inductio exigitur ſuper vulnera peccatoꝛũ.
Qui plagatum ducit ad medicum nõ intulit ſanitatezʒ
ſed pꝛeſentauit.peritus vero huiuſcemodi artis recenſi⸗
tatem et antiquitatẽ plagarum aſpexit:pfunde conſide
rans qᷓ; faciliter aut difficiliter medicabiles ſunt.Oein⸗
de ꝓduxit inſtrumẽta.et deciſiones fecitet vſtiones ſᷣm
exigentiaʒ moꝛbi et circumligauit et fouit:et ductoꝛ pla
gati aſtabat.et ad pꝛeceptũ archiatri angebat ſi relucta⸗
bat infirmum. Oſia typus ſunt penitentie que ducit in⸗
uiſibiliter vulneratum in locum meditatõnis.et deti⸗
net et angit quouſq; ſanetur:ſanare vero ipᷣa nõ nouitt.
Non autem intelligamus in iſtis eloquijs illam peni⸗
tentiam.cuius partes noui theologi tripharie diuiſere.
ſed illam qua peccatoꝛ punctus eſt ex ipᷣa diſplicẽtia ma
li. et cõfirus pena doloꝛis.quia ſeꝑatus a deo:niſi reſipi⸗
ſcat ſit cum demonibus eterna moꝛte damnãdus. Iſta
ſiquidem ad illam tripharie diuiſam ducit:imo illarum
trium iſta pꝛincipalioꝛ noſcitur pars.vt homo cõſtrict
mole peccatoꝛũ ſuoꝛum.que impꝛobe contra deum ſuo
damno cõmiſit:cõſiteatur in toto coꝛde ſuo:et quantũ
fas eſt et poſſe pꝛo tanto emendet errata. Sed qᷓ;ẽtũ eſt
poſſe tantundẽ omnino eſt fas:non autem ſemper atq;
cõtinuo qᷓ;tum fas:tantũ ſieri poſſe cõtingit. Veruntñ
vt abilioꝛ capiatur noticia eoꝛum que chaiſtus dixit con
texatur oꝛdoverboꝛum. Quoniã impletum tempus ſcʒ
heticatũ:et plenitudo tẽpoꝛis venit quo filius dei miſ
ſus erat pꝛedicaturus in terris. Erat impletuʒ tempus
ab eterno pꝛeuiſum.in quopꝛedicandũ erat regnum ce
loꝛum et cõſtituendum in terra vt eſt eccleſia:et pmit⸗
tendum in ſuperis vt vita eterna. Impletum eſt tem⸗
pus in quo erant ommia in chꝛiſto reſtauranda ſcoᷣm ꝙ
ait apoſtolus de deo ad nos ſuperlato amoꝛe loquens.
ꝓt notum faceret nobis ſacramentum voluntatis ſue
ſcõm beneplacituʒ eius quod ꝓpoſuit in eo ſezm diſpẽ⸗

3

Liber nonus De virtuoſis

ſationem plenitudinis tempox reſtaurare oĩa in chꝛiſto

que in celis et que in terris ſunt in ipſo. Non aute erat

impletio tempoꝛis er parte creatoꝛis ſed ex parte creatu
re ꝑ ipſum in carne redimende. Pꝛoinde poſtq;; imple⸗
tum eſt tempus:ad actũ opoꝛtet deuenire fieda in tepo/
re. Et pꝛimum quod iubebat eſt penitentia agere.lctio
nempe iuſte penitentie ad quam ratio rationaiem mun
Dum ſaluatoꝛ inuitat:non ad exterioꝛem hominem led
ad interioꝛem ex toto refertur. Oi qua vero exter nunt
ſuaſione ipſius:not penitetia ſed ſigna ſunt eius.Coꝛ⸗
rupto modo loquendi exterioꝛes afflictiones et cerimo
nias ſubacti ſpiritui coꝛpoꝛis penitentiaz nonnnamus.
Illa dumtaxat in mente re ſidet hominis:qui in pecca⸗
toꝛum ſuoꝛum diſplicentiã venit. Ac per hoc chꝛiſtus in
deſerto aut in tota vita ſua penitentiam nullam fecit:ca
rebat enim omnino peccato ſup quo penitentia cadat.
Neq; vngo maria et iohannes baptiſta penitentia ege/⸗
runt.peccatũ penitus nõ habentes:q;uis a chꝛiſto diſpa

riter. Egerunt autem ab ertra q erat coewais ſpiritui
ſubiugati:quod et ſaluatoꝛ alio loco claro ſermone diſi⸗
ſeruit. Nõ enim veni vocare iuſtos ſed peccatoꝛes ad xe
mitentiam. WManaſſes etiam cum captus eſſet ductꝰin
babiloniam et woſitus ſub eneo vaſe deſuper iacto igge
cuius flammis ingredientibo per plura in inferioꝛibus
ad ipᷣius toꝛmentũ facta foꝛamina:oꝛauit ad dñm deuz

quem vltra omnes reges iſragel ipe cõtempſerat dices.
Et tu deus iuſtoꝝ nõ poſuiſti penitentiaʒ iuſtis abꝛaam

ilaac et iacob:et his qui tibi nõ pectauerunt. Et ſe pecea

toꝛem penitentem cõſtituens. dei miſericoꝛdiã imploꝛa

bat.Atq; fulget in mente intelligentiũ.ꝙ penitentia eſt

initium cõuerſi peccatoꝛis nõ iuſti bomims: que tantũ
in interioꝛibo nõ exterioꝛibus agitur.MNec anguſtum eſt
penitentie verbum et inuitatoꝛiũ eius.nõvna graqitur
viam:vocat enmm cuiuſlibet generis peccatoꝛes aut etiã
infideles. Sed quonia mhil eſt penitentia nec pfectuʒ
opꝑatur quicq; in ſalutẽ niſi credulitas euangelij ſubſe⸗
quatur:idcirco cõtinuo ſaluatoꝛ adiecit. Et credite euãꝗ
gelio. redebant multi moiſi et ꝓphetis. ſed nec credu⸗
lias iſta ſaluabat.etenĩ euangelium expectabat᷑:et tem
pus erat impletũ quo in mũdo rebare debebat. Quid
autem ſit euangeliũ ad quod ſaluatoꝛ credendum inui
tat alibi diffiniumus.ſed tm modus ꝓbationis inno⸗
teat. Multi ſiquidem credunt euangehũ: ſed non cre⸗

dunt euangelio. Pꝛimũ pꝛeter ſecunduũ:ſed alterum p⸗/

ter pꝛimũ eſſe non poteſt. ꝛimum eſt plurium: ſecun⸗
dum eſt paucoꝛum. Pꝛimũ eſt omniũ ſidelium: ſecun⸗
dum vro fideliter fidelium tm. Euangelium credere
ꝓceſſiſſe a quo ꝓceſſit:ad fidei habitum pꝑtinet. Euan⸗
gelio vero credere adijcitur ad opera eius.fides enim ſi
neoperibus moꝛtua eſt. Pꝛoinde euãgelio credere hoe
eſt quod fieri chꝛiſtifoꝛmẽe et euangipꝛaxen. Euangelio
credere abſq; reluctatione pdicitur:vt neq; per moꝛes
neq; ꝑ rõnes ſibi reluctetur. Ad ſupernaturalẽ ſcientiã
ſe inuitari cognoſcat qui ad credendum euangelio inui⸗

tatur: etenim ſupnaturaliter loquitur. Omne quippe

Dumtarat qo ad credulitatẽ ꝑtinet ſiue ſideʒ.a ratione
reddibili nõ tantũ accedente atq; viſione recedit. ſed et
ab illa intenigentia qua per ſuas diffinitõnes et differẽ
tias res cognoſcunt᷑ et appꝛehenduntur. &reditur non
diſcitur euangelium. Mõ ergo ſaluatoꝛ dirit. diſcite: ſed
credite. Qui credit euangelio quieuit a queſtionibus
mentis: neq; labvꝛet inquirere vnde p rationẽ impꝛobet
impaobanda: ſiue amaobet appꝛobanda. Cita etiam cre
dulitas euẽgelij euadit quod ꝓpuerbialiter d itur. Qui
cito credit leuis eſt coꝛde.imo nanciſcitur vſ. qquaq; cõ⸗

trarium:quia qui cito euangelio credit:firmꝰ⸗ cõſtans

efficitur mente. Qui non credit virtuti ſubiacet infir⸗

mitati ⁊ nutas eſt: qui vero virtuti obedit.ab infirmita⸗

terecedit. Et ſalutem erernam euangeliũ pꝛeſtat. Nec

ſibi credens aut pꝛedicans veberet aliquo rubvꝛe pfudi

inc apoſtolus ait. Mon enim erubeſco euengeliu: vir⸗

tus enim dei eſt in ſalutẽ omni credenti. Non igitur fru
ſtra euangelio credere ſaluatoꝛ enunciat. ſi ſalutem ve⸗

re credentibus pꝛeſtat:nec ſi quam maioꝛem virtutem

habere poſſit ignoꝛo. ſi celo poreſt inferre credẽtes. Etiã

qd huanũ q́;uis nõ ſit huanũ euangeliũ cõfert vt liceat
ipᷣm pꝛedicantibo ex ipovite coꝛꝑalis captare compedia

vt ſit omnino decretu eterne. diuina et humana in te⸗

Pꝛe pꝛo ſola dumtaxat neceſſitate nanciici. EInde apłs
ad Coꝛinthios quanda cõtentionem excerpit dicens.
Ita et dominus oꝛdmauit his qui euangelum enun⸗
dant de euangelio viuere: nõ aute ditari aut er ipo ſup⸗
ſfluos qnerere apparatus. ſed victum ⁊ wſtitum quo ſu

ſtententur atq; tegantur: quibus cõtenti maneant euã

gelici regni pꝛecones. Et ars ſufficiens eſt 1 diuino me

ritoꝛia iure:vt ſi nihil aliud maniboparetur annunci⸗

ans.de auangelio huiuſmodi cõmodum capiat. Ipius
enim meditatio et doctrina homine diuiſum a negocijs
querit.quanq; apis paulus hac auctoꝛitate vſus nõ fue
rit ꝓpter nouicios in fide:ne videretur euangeliũ pone⸗

re ſub mercede. Quamobꝛem dicebat. Ego autẽ nihil

hoꝛum vſus ſum. Et ſubdens dicit . Que eſt ergo mer⸗

ces mea vt euangelium pꝛedicans ſine ſumptu ponam

euangeliũ.vt abutar poteſtate mea in euangelio.Agno

uerat ꝓtinus apls paulus.ſicq; ab omnibus ſentiendũ

euangelium eſſe regm eterni.pꝛo quo tempoꝛalẽ mer⸗
cedem nullaʒ querebat:q;uis euangelium opoꝛtuna hu

mane vite accipe de ipᷣo cõcedat.Mõ autem credere euãẽ

gelio ꝑ obedientiã executioni traditã mandatoꝛũ penas
acquirit eternas:vt etiam ꝑ iuſticiam legis et fidem ꝓ⸗
phetarum penitus nõ euadat. Ex hoc aplis ad tſxſſaloni
cenſes ſcribit dicens. In reuelatõne dni noſtri ieſu chꝛi

ſti de celo cũ angelis virtutis eius in flamma ignis dan

tis vindictam his qui nõ nouerũt deum.et qui nõobe⸗
dierunt euangelio dñi noſtri ieſu chꝛiſti.qui penas da⸗
bunt in interitu eternas a facie dñi et a gloꝛia virtutis
eiꝰ:cũvenerit gloꝛiſicari in ſanctis ſuis⁊ admirabilis fie
ri in his qui crediderunt. Ecce qualis gloꝛia credentib⸗

quale ſuppliciũ nõ credentib euangelio in fine pueniet

Et petrus cõparans bonos qui patiũtur in hoc tꝑe his
qui patientur eterne:euangeliũ pꝛenotans in canonica
ſua dicit. Quoniã temp eſt vt incipiat indiciũ a domo
dei. Di gqutem pꝛimoa nobis.quis finis eoꝛum qui nõ
credunt dei euangelio. Sed quoniã ad celoꝛũ regnum
capeſcendũ penitentia in peccatoꝛibo.et in omnib euã/⸗
gelij credulitas exoꝛdiũ ſunt:cauſaʒ feſtine penitẽtie ſic
agende atq; credulitatis euangelij ſine interpoſitõe ad⸗

iecit dicens.Alppꝛopinquabit enim regnum celox. Si

enim regnũ celoꝛum eccleſia accipimus:in ꝓximo erat

et quotidie in ſuo fundamẽto qð eſt chꝛiſtus ipᷣa ſurge⸗

bat p debitos moꝛes firmanda.et oꝛnanda diuino ſan⸗
guine quo et redimenda.et tandem ꝑ ſpiritũ ſanctũ ce⸗

litus robvꝛada et inſtruẽda:ad quẽ niſi ꝑ pniaʒ et credu

litatẽ euagelij peccatoꝛ neq; pᷣdicatoꝛ ingredit. Si vero
ſupnã vitam pꝑ regnũ celoꝝ intelligere volumus.tantũ
appꝛopinquabat tunc tpis q́;dtum chꝛiſtus ad paſſionẽ
et crucis aſperã moꝛtẽ.et q́;dtum feſtinabat ipe ad reſur⸗
rectionẽ ſimiliter et aſcenſionẽ: quoniã anteqᷓ; ipe qui
deſcendit de celo regrederet᷑ aſſumpta carne in celũ.ne⸗

mo p̃iſſet qð ipe pꝛedixerat. Nemo aſcendit in celũ niſi

ſilius hominis qui eſt in celo. ſupple pꝛius aſcenderit.

Indignum enim eſt neq; damnationẽ effugiens: ſi

— ⏑ — U

— — —

nobis appꝛopinquat regnum celoꝛum:qð nos non de⸗
ꝛope fiamus ad illud. Penitentia ſiquide in his qui de
iquerũt.et euangelij credulitas in omnib⸗ qui ſaluari
geſtiunt. regno celoꝛũ pximos facit:charitas pulſat. pè
ſeuerantia intromittit. Penitẽtia ſui ipius dicit᷑ eſſe cõ⸗
gnitio.et leccatoꝝ pena.cum per cognitionẽ in diſplicẽ⸗
tiam wnerint. ſed obſiſtũt tenebꝛe nie huiuſcemogli eſſe
poſſit wra cognitio:niſi lucerna eu agelij effugent᷑.
inde ad penitentiã ſtatiʒ adiungi᷑ euãgelij hatenda cre
dulitas:nõ emum prõnes humanas diſcitur:ſeq P fideʒ
euangeliũ creditur vt diſcatur. Ecce initia bonoꝛij ope⸗
rum:ecce peimicie ſpiritus. Aſſunt eroꝛdia ſancte pite
vt wra et firma penitẽtia ſit de offenſis:et credat᷑ euan
gelio pꝛo agendis. .
De pꝛima vocatõne diſcipulox ſpecialiter andree a ſi⸗
monis hexpientiã ſcõm iohannẽ tm̃. caplm VIII
m wro ieſus fuiſſet oſtenſus a iohanne diſci
c pulis ſuis:aliqui venerunt ad eum ſedulaa pia
Interrogatõe querentes Rabbi pbi habitas
Quibus indiffinita reſponſione:ſed per experienti ſal⸗
uatoꝛ ipᷣe reſpondit dicens Elenite etvidete Ora m
his duobus verbis ſaluatoꝛis noſtri reſxonſio.qua non
ſatiſſactum queſtioni noſcit᷑ nec querẽti:miſi erperientia
querentiũ ipamet apologiã inueniat. SGecſic reſpõdit
pꝛout decebat:et put rei cõditio ſuadebat. Peiuat? do⸗
mibus erat ieſus.et in terris ꝓpꝛium nõ habebat domn⸗
cilium neq; larem.neq; ſibi habitationis ꝓpꝛie locuʒ in
vVrbe aliqua.nec ciuitatẽ ꝓpꝛiaʒ vſq́; vndicauerat:vt eis
oſſet determinatã in terra ſibi oſtendere manſionem.
Bed incertis ipᷣe certus ſedibus vagabatur.qð multo
ante de ipo Yeremias pᷣuiderat dicenſ. Quare quaſi co
lonus futurus es in terra.et quaſi viatoꝛ declinans ad
manendum: Quare futurus es quaſi vir vaguset foꝛ⸗
tis qui nõ poteſt ſaluare: Colonus eſt qui velut aduena
patriam alienã colit:nec firmis aut ꝓpꝛijs ſedibo ſedet.
Colonus erat chꝛiſtus in terra et Viatoꝛ ꝓpꝛiam nõ ha⸗
bens ciuitatẽ neq; domum:ſed declinabat quo inuitaba
tur ad manendũ. Mam declinat ad alienas edes. qui ꝑ
impꝛopꝛiã graditur patriã: habens vero ꝓpꝛium incola⸗
tum inhabitare aut regredi dicit᷑ in patria. Clagus erat
chꝛiſtus humanitate nõ deitate.coꝛpoꝛe nõ mente:habi
tationibus nõ moꝛibo neq; vi ta. Et foꝛtis deſpectiue ha
bebatur: qui nec ſeipᷣm aut alios poſſet ſaluare Quo
circa querentibo vbi habitaret tale reſi onſuʒ dedit. Tie⸗
nite et videtevt erperimento ꝓbetis quoniã mihi nõ eſt
pabitatio ꝓpꝛia ſuper terrã vt ipᷣa rei euidentia cogno/⸗
ſcatis ꝙ nõ ad terrena et perfunctoꝛia ſit xocatio Vſtra.
et in carentia terrenoꝛũ quẽ ſequimini cognoſcatis eſſe
diuinum. Volebat ptinus chꝛiſtus ſpem omnẽ terrene
cõmoditatis ſuis afferre ſequacibj.vt ſolum ꝓpter vir /
tutem et pᷣmia celeſtia ſequerentur. Plus emm debuit
mouere audientiũ et ſequentiũ mentes ad illam altitu
dinem fidei ſcʒ ieſum eſſe filium dei inaffectio et caren⸗
tia viſibilium terrenoꝝ qᷓ; miraculoꝛũ patratio Et in ro
bur ſidei et in altitudinẽ pꝛemij per euidentiã ſuã a ter⸗
renis volebat oſtendere n uditatẽ:ſi ꝓpter viſibilia non
haberet ipᷣe ſequelam. Altioꝛe intellectu chꝛiſtus ad hu⸗
iuſmodi viſionẽ illos interrogantes diſcipulos inuita⸗
bat.quoniã diuina ineffabilia ſunt ſermone:niſi in mẽ/⸗

te aut interno guſtu q̃s nouerit. Pꝛoinde ꝓpheta quaſi

lingua enarrãdo deficeret qᷓ; ſint ineffabilia facta dei:in⸗
untabat ad erpientiam ſiue guſtum dicens. Guſtate et
videte quoniã ſuauis eſt dñs.vt qð ineffabile cõſiſtit af
fatu.mentis guſtꝰ inueniat et viſio intellectualis intel
ligat. Plus enim apli de chꝛiſto expientia rei et ſidei al⸗
titudine cognouerũt qᷓ; platione ſermonũ. Nec ad coꝛ⸗

mibus carens. vagus ꝑ alienas edes.

et pꝛo vixtute ſermombus do. Balug.

weis aut rerũ copoꝛalium viſionẽ ſed intellectualium

cheiſtus voleẽtes ſequi eum wcabat. Sed videre velut

cõmune offcium menti⸗ ommbus coꝛpalibo ſenſibus
attribuitur.vt id quod ad interioꝛes hois vires ptinet
quaſi cum oculis ſepe videre dicat᷑et að eſt ceterox ſen
ſuum cõmuni moꝛe loquẽdi:frequenter refertur ad vi⸗
ſum. Pꝛoinde cũ dicebat chꝛiſtus. wnite et videte. hoc
penitus intendebat ꝓnõ habitacuiũ ꝓpeium coꝛpwoꝛis
quererẽt quo carebat.ſed fide cognoſcerent et mete vi⸗
derent ꝙ deus et homo erat: nec ſibi opus erat pꝛopꝛia
domuncula ſuper terram.qui terrarũ celiq; factoꝛ erat.
et gloꝛia meffabilis eſt locus habitatõnis eius. et luceʒ
habitat macceſſibileʒ:qui in foꝛma humana ſiue ſeruiii
acceſſit ad homines:vt hominũ ad deu facilis poſſit eſſe
acceſſus.Cotos initiabat foꝛe mentales: et re mittebat
introꝛſum vt mente videret. Nam quid illis coꝛpoꝛeis
oculis oſtenſurus erat:qui coꝛpoꝛale habitaculũ nõ ha

bebat. Coꝛp? aſſumptũ ipi videbant. nec ſibi alud vnqᷓ;

oſtendit:quanqᷓ; ipᷣm aliter in tranſtiguratõne et relur⸗

rectõne pꝑfeeta monſtrauit. Alia vero ſuppellectile pꝛiua

batur eo ꝙ aguena erat et pegrinus. egenus rebus. do⸗
nec expediebat o⸗
culo demonſtrare vt ex hoc diceret venite et videte: ſed
intellectuali oculo volebat eſſe viſiuos. Aſto enim ſen⸗
ſi alibi pſalmiſta pclamat. Elenite et videte opera dñi.

Xid coꝛpoꝛalẽ vi ſionẽ rerum creatarũ nõ expedi inuita⸗

re videntes. pimet curioſi ſunt oculi et ad videndum
faciles:miniiq; frenabiles ad obiectas rerũ varias qua
litates. Sed ad intelligentiã aintern cõſiderationem
pſalmiſta homines vocat:vt mente intelligat oꝑera ma
gna dei. Neceſſitas pia cõpellit vt ſequẽtes chꝛiſtũ men
te plus videant.nõ enim habet locum in ſequela cheiſti
curioſitas oculoꝝ.imo ab ipſis ex cõſuetudine fiat receſ
ſus vt diuina omnia que chꝛiſti ſi unt interna intellhgẽ
tia fide pura:mẽte purgata capamus. Sane chꝛiſt? in⸗
tromittedo in illoꝛũ amimã fidem diumuʒ eructuando
ſermonem: mẽte diſponebat illos eſſe videntes. Elemi⸗
te igitur docelo quod queritis. pandaʒ quod ignoꝛatis:
oſtendam fidei wſtre habitationẽ qua queritis. Mil igi⸗

tur reſtat niſi ſequi vocantẽ. et in ſpiritu nõ in coꝛpe ſie⸗

ri:et ad que vocamur mente videre. In hoc vocationis
diſcipuloꝝ exoꝛdio vni ad ſe venientiu dixit! Tu es ſy⸗
mon filius iohanna.Tu vocaberis cephas Mõ interro
gatiue ꝓtulit hoc ſaluatoꝛ. ſed diſſerẽdo quod erat a no⸗

mine ꝓpꝛio hunc diſcipulũ et a pa terna ꝓceſſione cõme
moꝛans:Pꝛopꝛiñ nomẽ obedientiã:pateꝛnũ wro gra⸗

tiam ſonat. Obedientiã exhibet homo: deus wro gratiã
donat. Mequit obedientia mmiuncta cõplere niſi gratia fa
ueat:nec recte incedit niſi dirigat᷑ exipa. BSemp obediẽ
tia vera ex traduce ſit gratie:degenerat ſiquidẽ ſi non er
ipſa traducitur. Mõ pdit generoſitatẽ ſi ad illam iura ſi
liationis obſeruat:et nimirum g vng generat aliam et
vtrimq; multiplicant᷑.wlut ſi filia generoſa pſiſtẽs ma⸗
trem faceret amplius eſſe matrẽ imo maioꝛ? matrem:
et ipſa mater filiam maternis affectibus plus aſtringat

Et vtriuſq; merito deuenitur in caput:vt appelletur ce

phas. a tali parente traduetus ad miſterii cephalitatis

eccleſie. Pꝛedeſtinatus fuerat iſte diſe cipulus:et poſt a⸗
ſpectum diuinũ deſtiniũ aucdit ꝙ wocaret cephas. Miſti
ca ſunt hec:in quibus moꝛes diſficillime ꝑmodicum ca
pimus. Sed hec eſt in ſcriptura potius de ſcriptura re⸗
gula pꝛefigenda. vt hoc quod de eccleſia in cõmumna ge
nere:in particulari et ſpecie ad animꝗ referatur. In ca⸗
put et pᷣſidentia ſuiipᷣius cõſtituitur:et nihil repugnãs
patitur.aut ſi patitur qð nõ vincat.qui per gratiam fa⸗
ctus eſt obediens.Qui a gratia in obediẽtia generatur.

H MS

Liber nonus De vittuoſis

omne ſuum inferius habet ſubiectũ atq; pacatum dum
ſubiugatum eſt regnum eius.non ꝓpꝛia virtute ſed illa
qua ſuperioꝛi per grati factus eſt obediens. meretur e.

Diuina iuſticia caput dominãs ad inferioꝛa fieri:qui ſuo

ſupioꝛi ꝑ gratiã ſubiectõnis debitũ dedit.
De vocatõne philippi et nathanaelis. ad ſequelam
chꝛiſti.ᷣm iohannẽ oli. Capitulũ IX
craſtmu. aut facti huius cum ieſus exiret
i in galileam: et inueniens philippum dirit. Se
quere me Auctoꝛitate magna chꝛilius dñs ce⸗/
pit loqui:cum ad ſequelã ſua hommnes in intabat. Elni?
enĩ ſequela excludit a ceteris:maxime chꝛiſti que ab om
nibus alijs abſoluebat In ſequela dm factus.ab omni
imperio factus eſt liber: ſi aduerſa pꝛeciperet. Et chꝛilũ
ſequens nõ tenetur ad terga parentũ: etenim uta pietaſ
illa vincit.A cerimonijs legis libertatẽ accepit qui chꝛi⸗
ſtum in ſuis virtutibo ſequit. MNullius alterius degetis
in carne iure potuit aut debuit eſſe verbuʒ ſeguere me:
quoniã ad perfectum nec inducere potuiſſet iequaces.
Neq; angelus neq; patriarcha.neq; ꝓpheca neq; auqua
creatura valuit aliquado neq; valet ad regnũ vue intro
ueſvre ſequentes. ied ſolius eſt chꝛiſti cun omniu bono⸗

rum collata poteſtas:qui nõ ſuo ſed noſtro cõmodo in⸗

uitat ad regnũ. Mzimã vie:ſecundã patrie dicimus eſſe

ſequelã. Vna virtutis: alia gloꝛie viam tenet. Generat
pꝛima ſecunda:et ſecũda pꝛime ſe pꝛemiũ facit.Qu pꝛi
mam abhoeret: ſecunde ſpecimen nõ habebit. In pꝛuna
daudicans:nec in ſecũda poſſidebit validos peaes. Qui
ſe totum dat totũ hominẽ exigit in ſequelã: nec vn eo⸗
dem greſſu ſequi valet vias diuerſas pemtus inceden⸗
tes. Auxta dictũ helie owolznorre in ſequela.lſq;quo
claudicatis in duas ptes? Ol dus eſt de⸗ ſequimini eũ:
ſi autem baal ſequimini illum. At ex his verbis eliciat
iſta ſentẽtia ꝙ quẽ nouerimus noſtru dnñm. moꝛib et
vita et intentõne ſequamur. mundũ.diabolũ. quempiã
hominẽ ſiue chꝛiſtů. QAuamobꝛem chꝛiſtus ſignanter
loqux.ſequere me:qui ſuʒ qui ſum.et inuiſibins exiſtes
viſibilem me tribun ad ſequelam.Aſtruebat altiſſime fi
cem. cum nullo pꝛerogato diuine virtutis miracu lo nõ
alia iniecta diſſertione verwꝛum: abſolutisverbis dicit
ſequere me. Magnamq; illoꝛum fidei humilitatẽ eſſe
cecebat. ſi eum ſic nuda vocatione ſequerentur. Sed
qui vocabat ad ſequendum ſua veſtigia:irradiabat mẽ
tibus fidem:qua in animo moti ſequerentur. Coces eĩ

chꝛiſti plus interius qᷓ; exterius reſonabant: necnon et

efficiebant in animo virtutem cum creabant et fidem.
Eum autem non efficit in audientibus ommbus vox
diuine virtutis.que efficit in paucis. vt coꝛde atq; coꝛ/
poꝛe ſequerentur dominum: nõ vox chꝛiſti cauſanda de⸗
fectu: ſed audientium coꝛda occultis demeritis ſolum
deo cognitis impꝛobanda. Dedit enim deus iuxia ꝓphe
ticum dictum woci ſue vocem virtutis:vt vna tantum
ſemel emiſſa omnes ad ſe potuiſſet conuertere.et muta

.

re hominum corda. infundere fidem. donare virtutem

et ſimiliter reuocare de tumulis. et ab inferis liberare.
Sed taliter fecit omni audienti:mec etiã omnes audi⸗
re meruerunt. Oꝛ ſi in his qui ſecuti et ſalui facti ſunt
merita pꝛopꝛia non ſufficerent. ſed ex bonitate vocantis
in his tamen qui repꝛobi facti ſunt mala pꝛopꝛia merue
runt. decernente deſuper iuſio iudicio iudicantis Et be⸗
ne vnde philippus iſte vocatus erat deſcribitur: quia
a bethſaida ciuitate andree et petri Qui cum inueniſ⸗
ſet nathanaelem duxit ad chꝛiſtum qui deo dirit Ecce
vere iſraelita:in quo dolus nõ eſt. Qui archa hominuʒ
nouit:ſcit qualem de eis poſſit pꝛoferre ſermonẽ. Et qui
acceptoꝛ ꝑſonarũ nõ eſt:virtutẽ ꝓtinus in hminibo ac⸗

cipit. Et nemo pbatus eſt ex eo e homo eſt: ſed ex eo
elt virtutis amicus et aptus executoꝛ ipius.ꝓ qua chꝛi
ſtus quãdoq; homines ↄmendat:et ſi nõ interdũ vertv
beacitudine vero ſempervictuoſos exaltat. Pꝛofecto illã
virtutem nouerimus chꝛiſto gratam. quam ipſe laudi⸗
bus effert: idcirco ſic efferens. vt ad illam ſectandã au⸗
dientium animus incitetur. Igitur ſollerti eſt animo

intuendum: tam vigilanti verbo de homine iſto ſalua

toꝛ aperuit. Mam non dixit ecce verus homo.aut Diſtin⸗
xit ſecundum aliam inſinuationem: ſed ecce verus iſra⸗
elita Mome gentis duntaxat poſuit:cuius oꝛiginem ſa⸗
cra ſcriptura cõmemoꝛat. Iſrael vocatus eſt iacob:non
a die natiuitatis vel circumciſionis.quo tempoꝛe impo

nebantur noiĩa in hac vita naſcentibo. nec ſibi hoc nomẽ

impoſitũ eſt a parentibus vel cognatis. quoꝛuʒ creto
nomina filijs umponũtur:ſed a deo angelo mediãte poſt

multos annos et laboꝛes et vxoꝛes et filios plures accei

pit. Reuertenti nanq; iacob de mandato dui in terram
natiuitatis ſue cum copias ſuas ante miſiſſet ſoli rema
nenti apparuit ei vir ic angelus dñi:cum quo vſq; ma⸗
ne luctanti angelus dirit. Quod eſt nomẽ tuũ: Reſpon
dit. Hacob. At ule. NHequaq; emim appellabitur nomen

tuum iacob: ſed irrael Quonia ſi cõtra deũ ſoꝛtis fuiſti

q;tomagis cõtra homines pꝛeualebis. Hoc ſiquidẽ di⸗
yit vt ſecurꝰ ꝓcederet cõtra eſau fratre ſuum:quẽ ex ſur
repta benedictõne paterna timebat. Hine nomeniſrae⸗
liticum pꝛimo exoꝛtum eſt:vnde omnis illa natio filioꝝ
iacob tam numeroſe ꝓpagata lateq; diffuſa. ꝓplus iſrae⸗
liticus eſt. Sed vim ⁊ cauſam nois inquiramus:in no

ticamvenire cupientes. cur ſaluatoꝛ futurũ ſibi diſcipu

lum verum iſraelitã appellauerit. Soꝛtitudinẽ iſtud no⸗
men ſigniſicare cõſpicitur ꝓ eo ꝙ iacob foꝛtis extitit cõ/
tra deum: quãobꝛem ulud accepit. Unde foꝛtis. Quia
luctabat᷑ vſq; mane. Sed nunquid coꝛpe luctabar Ab/
ſit. Sed in efficacia mentis et virtute oꝛatioms. Et taã
foꝛtiter pꝛe omnibus egit: ꝓ benedictionẽ qu abange⸗
lo expectabat accepit. Igitur verus iſraelita luctam ha⸗

bet nõ ſolum viſibilem ſed occultaʒ.nõ ſolum aduerſus

demones quos nõ cõſentiendo cõtennit et cõtra vicia
que repellit: ſed cõtra deum quẽ ꝓfu ſis oꝛationibo deti⸗

net. quem pſeueranti deuotatione ad ſe inclinat. auem
foꝛti conatu mentis inſequitur.ante quem inuariabili

humilitate Mrnela Palc clamoꝛe mẽtis ſibi clamat
et loquitur fidenti animo:diuine gratie benedictionem
expoſtulat. Et cum tale nomẽ imponitur: ſubinfert. NMõ
timeas homines. imo nec demones. Hihil ſit qõ ꝑphoꝛre
ſcas: nil te in hac vita deterreat. Quoni ſi tam ꝓbiter
ſategiſti. tam foꝛtiter inualuiſti ꝓbitate virtutũ vt vin/⸗
cibilem deum ſic vine wolenteʒ deuinceres. q;ʒtomagis
gduerſus queq; obſtantia foꝛtis eris. Pꝛoinde hancno
uerimus occultã cauſam: ſed cheiſto domino manifeſta

curchꝛiſtus nathanaelem iſraelita verum dixerit. La /

tent multa wona m hominiby multis: que ſoli deo ſunt
cognita. Ac per hoc nõ caret crunine:temere alioꝛũ iudi
care de meritis. MNeſcit᷑quid iniuſtis hominibus lateat-
ſolum deus nouit. Latuerat foꝛte huius veri iſraeliti vir
tus. vſq; quo chꝛiſtus tam aperte aperuit: et ꝙ tam ver⸗
erat. in q dolus omnino nõ erat. Mõ enĩ aliter bonitas il
lius ſe hebat niſi put chꝛiſtus dicebat.nam ſi aliter fuiſ
ſet. chꝛiſtus penitus nõ dixiſſet. Ygi vndeverus. Quia
nullus in eo dolus. Qõ de hoc dictũ eſt. ſi veri eſſe volu⸗
mus omnibus ſit ad noꝛm:vt nullus dolus ſit penit
in nobis. Quid igitur dolus eſt quẽ denegat eſſe in ve⸗
ro iſraelita chaiſtus.niſi occulta verſutia. reſidens ina⸗
nimo fraus. iniqua meditatio. arguta exqſitio fraudis.

in nocumento ꝓximi fictus mos: pꝑperam cõpoſita foꝛ⸗

=

—

. 44

◻

—

— ☛n — —— — ——

ma. verbũ blandiens et decipiens hyrocritalis geſtus
AQuo dolo carẽs habitabit in tabernaculo:et requielſcet
in monte ſancto dei. Et de antichꝛiſto eiuſq; mẽe bꝛis di⸗
citur. Euius maledictõne os plenũ eſt: et amaritudine
et dolo. Et de viro impio ſcriptura cõmemoꝛat. Vlerba
oꝛis eius iniquitas et colus. Et de cõmuni hommnũ ma
licia ſeriptum eſt. Et nõ defecit de plateis eius vſura et
lus. Quem petrus iubet deponere ſi ſuperna captare
cõtendimus: eponentes inquit omnẽ malicid et dolu.
Et cum dirit chꝛiſto nathanaell vnde me noſtureipon⸗
dit ieſus et dixit. Pꝛiuſq; te philipus vocaret cuʒ eſſes
ſub ſicu vidi te Mirabat᷑ nathanael ſicſes chꝛiſto co⸗
gnoſci: cum nulla cõuerſatio coꝛpoꝛalis pceſſinet. Sed
nec fuiſſet miratus ſi chꝛiſiũ ipe cognouiſſet: quẽ nihil

—

latere poteſt. Sed hanc admirationẽ de chꝛiſto ignoꝛan

tia inducebat: neſciebat enim quãte ſapientie di filius

ab eterno fuiſſet. In carne dumtaxat eius ferebat᷑ a pe⸗
ctus: nec quipiã ſupꝛa bominem cogitabat. Ded ſalua

toꝛ cum quadam ternuinata cognitõne ipᷣm ſe pꝛeui⸗
diſſe aſſeruit: ꝙ pꝛiuſq; eum philippus vocaſſet ſub ficu

vidiſſet. Poteſt ex hoc clareſcere weritas litteralis: ꝙ na
thanael erat ſub ficu dum eum vocauit phil ꝓpus in o.⸗/

to wel agro. Quã ſub ficu cõſiſtentiam ꝓ ſigno cognitõ

nis vt adheſio fidei ſequeretur chꝛiſtus retulit natha⸗
naeli. Significatõne wro miſterij alia nobis ficus con
ſideranda obijcitur. ſcʒ ſinagoge:quã in ficu ſubito are⸗
factam deſiccando oſtendit. Erat enim nathanael ſub
ſinagoga vt alij cõſtitutus: quem ieſus puidit per wvc
tionem ſuam abilla erimendu. Et huiuſcemodi chꝛiſti
viſio nõ refertur ad oculos coꝛpoꝛis:ſed ad cogintioneʒ

mentis et ad pꝛedeſtinationẽ atq; ad appꝛobationẽ fu⸗

turoꝛum operuʒ chꝛiſtũ ſecuturi ſominis. Amplioꝛi ad/
miratõne cõmotus nathanael ſe traiecit in fidem. Di⸗
ſroſitus eni erat viuificas virtutes ſuſcipere. Elnde di⸗
ſpoſitus? Quia in eo nõ erat dolus:vt vellet ad creden⸗
dum argumenta cõquirere. uro animo ſecutus fue⸗
rat vocantẽ philixpum: pura fide nunc credit in chꝛiſtũ
dicens. Rabbi tu es filius dei tu es rexiſ rael. Magnus

aſcenſus: vt quem ante putabat hominẽ purum: nunc

ei filium cõſfitetur. Et quem aſpiciebat vt cõmunẽ ho⸗

minem:munc aſſerat iſtaelitici populi regem. Simplex
fides eum in iſta excelſa puerit: et quia fine dolo doctri/

nam fidei repente recepit. Indiſciplinabiles ſunt dolo
ſi. marime in his que ſunt ſuꝑerogate virtutis niſia do
lo deſiſtant:quoniã vt ſalomon ait. Rluo doloſo nihil eſt
bonum. Qui wro dolo carebat. bonum fidei repente ſu⸗
ſcepit:qua in chꝛiſto deitatẽ et humanitatẽ piter fateret
Simus abſq; dolo: ſivolumus intelligere per ſfidem qð

nõ poſſumus per naturam Reſſpondit ei ieſus et dixit.

OQuia diri tibi vidi te ſub fieu credis: mal his videbis.
Et dicit ei. Amen amen dico vobis: quia videbitis celũ
apertum. et angelos aſcendentes et eſcendẽtes ſuꝑ fi⸗

lium hominis Ynuiſibiles ſunt angeli. eoꝛũ ꝓceſſus

ſimiliter nõ apparet: ſed ſepe illa que faciunt cõſpiciun⸗
tur. Apertũ celum nunq; viſum eſta moꝛtalibus oculis
Et licet ſtephanus in agone poſitus direrit. video celoſ

apertos. et YHohannes in apocalipſi celimn axertũ ſe vi⸗
diſſe fateatur: nõ ſic intelligenduũ eſi ꝙ apertũ fuerit hoc
materiale celã plenũ ſyderib. ſed viſione eoꝛũ que die
runt clariſſima habuiſſe. ac ſi celuz materiale patuiſſet:
que deus ſuo ineffabili modo abſq; hoc ꝙ celum aperire
tur oſtendit. Meq; nathanael aut aliquis de aplis celuʒ
loc vidit aptum:nmeq; angelos cum deſcenderũt ad chꝛi
ſtum. pacta omni temptatõne eſerti. Nondũ diſcipu⸗
los fecerat:et poſt deſertũ hoe chꝛiſtus aſſeruit. Mec vi⸗

derunt apli trepidi et ſomno grauati de celo angelü mil

et pꝛo vextute ſermombus do. Balug. .

ſum. cõfoꝛtantem in ſuis agonibus chꝛiſtũ: cum pꝛolixe
oꝛaret ad patrẽ. Aid aliud viſions genus verba ſunt re⸗
ſerenda. vt apertio celi daritas intellectus ex fide bono⸗
rum omniũ ſluꝑnoꝛum et angelox deſcenſus. vt ſcirent
nõ ſolum ſibi terrena ſed omnia celeſtia famulant᷑:et
eque terrena et celeſtia hoĩes et angelos nouit.
De lectione Eſaie quã chꝛiſtus in ſinagoga legẽs ex
poſuit. et quid moꝛis nobi⸗ inſinuet ſecundum lucaʒ
ſolum. Capitulum X
Tegreſſus eſt ieſus in galileam in virtute ſpi
e ritus: et fama exijt per vniuerſam regionẽ de il⸗
lo. Et ipe docebat in ſinagogis eoꝛi: et magni

fſcabatur ab omnibo. Er venit nacareth vbi erat nutri⸗

tus. et intrauit ſcom cõſuetudinem ſud die ſabbati m ſi
nagogam:er lurrerit legere. Et trac/ eſt illi lber eſaie
ꝓplete. Et vt reſo uit libꝛüͦ:inuenit locum vbi ſcriptum
erat. Spirit us dii ſuper me ꝓpter quod vnxit me.euan
gelcare paupibus nuſit me. ſanare cõtritos coꝛde:et Pèỹ
dicare captiuis remiſſionẽ peccatoꝛũ et cecis vilum. di⸗
mittere cõfractos: pꝛedicare annũ dñi acceptum et die
retributönis iuius virtute acceſſerat ad deſertü. ili
regreditur in gallles. Omniũ ductoꝛ optimus ſpiritus

eſt etiam chꝛiſti bommis:quo duce in ommia ferebatur

Et quiſquis in his quibus afficitur et opatur. ductoꝛeʒ
alium ſequit᷑ pꝛeter ipᷣm deuitabat a recto. Goꝛma pꝛero

.

gauit:in cuius virtute feramur. Fama eius infrenabi⸗

lis erat et irretente ferebatur. Nec mirum ſi repleuerat
modicã regionem: que repletura erat et o⸗ bem. Ele aut

ei ad quem illius fama nondum ex auditu et affectu ꝑ⸗
uenit: diffamabit ur vt contumax altiſſime maieſtatis.
Caret bonitate olfactus.qui nõ ꝑcipit tam diffuſum o⸗
doꝛem. qui pegrinam vmuerſam pfudit infim regio⸗
nem:in iumma vero regione fragrat in angelis. Et do⸗
cebat in ſinagogis iudeoꝛũ: vt odoꝛe fame mote. doctri⸗
nam eoꝛum mentes capeſſent. Indigentibo alta doceri
noua doctrina parabar pmulgata in ſinagogis tetrenis

vt cõgregari per eum appeteret in ſupernis. Cögregare
diſperios venerat: ideo ingreditur et inſtruit ꝑ ſinago⸗
gas. Poꝛro ſinagoga cõgregatio nuncupar᷑.Ad ſcientiã
wram nunq; ꝓlecto perueniet: qui longe factus eſt ab
buiuſcemod diſciplina. Magnificaba eni ab omnibuſ
nõ effectu ſed verbo. et vtriuſq; hominis laude attolle/
batur a cunctis: ꝓpter quod in eo agnitũ eſt inſigne vir
tutis.Applicuit nacareth vbi nutritus moꝛe hoim erate
nõ amoꝛe patrie venit ſed eoꝛũ amoꝛe ſalutis · Et intra⸗
uit ſcom cõſuet udinẽ ſuam in ſinagogꝗ. Nunq; eſerẽ⸗

da eſt agendoꝛũ cõſuetudo bonoꝛum: ſirmat enim na⸗
tural quadã potentia moꝛem. Optimũ in Virtutibus.

cõſuetudie aſſumpta bonis moꝛibus coaleſcere. SGeua
tamẽ boſtilitas eſt: cõſuetudine cõtraria rolvꝛari. Mihil
vero chꝛiſtus niſi quod bonum eſt aut optimũ in ſua cõ
ſuetudinẽ ſumpſit. noſtra nõ ſua vtilitatemam ſibi con
ſuetudo iam facta erat optime docere ignaros. Pulcer
omnino mos cum quns nouit ex cõſuetudine legituma
operari. Sabbato celebꝛautt huͦc ingreſſ ũ. Optimꝰſub

batiſm: vbi diuin doctoꝛ docẽdo lalvꝛat. Nec violaba
ſabbatũ ſpſecrabaf᷑. ad eterni ſabbati quietẽ audiẽtel
ülla doctria pabat: niſi cõctumacia in auditoꝛibo eſſet Et

ſurrerit legere. quia eop moꝛe aliquantulũ ſederat. Et
petenti aut offerentis placito. traditus eſt ſibi vnus li⸗
ber eſaie ſc; quem reuoluenſ moꝛe docentis.ſubito locũ

quem querebat inuenit:ſciens eterne ab eterno cecre⸗
unn quo Phetatum in tempoꝛe litteris hebꝛaicis exa⸗
atum erat. Nouerat omnia quia deus.nõ indigebat li⸗

bꝛo ipe omnium vite liber:mente nouerat qð querebat
in libꝛo. Abſi; illo legiſſet qui abſq; cartis docuit pſe⸗

MNN:

rnonns De pittuoſis

tantem. locum repperit qui de ipo erat. et verba ſcripta
que de ipo longe ante reuelauerat ipe videnti: et vides
graphijs mandauerat ad memoꝛiã poſteroxꝝ. Et ſcriptũ
ſicerat. Spiritus dñi ſup me. Elt homo ſic loquit.qui
ſibi ſpiritum pꝛelatũ facit.etenim quia deus ſibi per oĩa
equalis erat:nec vna pſona in trinitate alteri ſuꝑfertur
dignitate ſubſtantie.oꝛdinis tꝑis vel nature. Sed quo

mogdo ſuper eum: Ut credatur nõ agi humano aut a⸗

lio ſpiritu ſed diuino:et ꝙ in humanitate degens etiam
diuina faciebat. Et vncius erat vt homo nia vnctione
ineffabili ſpirituſſancti.de qua etiam dauid ante pᷣdixe⸗

rat. Pꝛopterea vnxit te deus deus tuus oleo leticie pꝛe
coſoꝛtibus tuis. Et ideo chꝛiſtus appellatus id eſt vn⸗
ctus.wlut ſacerdos et rex figuris peuntibus:quoniam

ſolum ſacerdotes et reges in teſtamento veterivngebã
tur. Poꝛro ſaluatoꝛ vtrãq; ꝑſonam geſtabat.vt ſacerdoſ

ſacramenta nobis cõtulit: vt rex vocauit nos ad regnũ.

vt ſacerdos inſtruxit: vt rex liberauit ab emulis. Elt ſa⸗
cerdos ſemetipᷣm obtulit ſufficiens hoſtia factus.vt rex

omnia gubernat. iudicat et diſcernit. vlut dñs omniũ
cõſtitut ug. Nam ſibi data eſt omnis poteſtas in celo et
in terra. Et ſeriptum vidit iohannes in femoꝛe eius:xex

regum et oñs dominantiũ. Pꝛoinde qui ab ipo nõ acci
pit ſanctitatẽ nunqᷓ; ſanctus erit. Qui ab iſio rege non

regitur: regi abyſſi male peſſu ndatus ſubiacebit. Sed
quare vnctus: Quia ſpiritus dñi ſuper eum. Oꝛopter

quidvnctus: Elt miſſus euangelicaret paupibus. Dic
eni illa ſeriptura ꝓplxtica. Peopter qovnrit me. euange
licare pauperibus miſit me. Hona toꝛro ineffabilia ſunt
nunciata pauperibo. Hegti paupes ſpiritu :quoniam ipᷣo
rum eſt regnum celoꝛũ. Sed nunquid diuites ſu nt ex⸗
cluſi. Si deuenerint in ſpirit⸗ humilitatẽ. vt chꝛiſti iu⸗
go colla ſubmittant potius admittunt᷑. Meq; diuites re
pꝛobantur ab euangelio ſi humiliari velint. moꝛũq; coꝛ
rigere pꝛauitatẽ.vt pauperes tpalium rerum ſtipe ſuſtẽ
tent:in euangelio partem habent. i mente ſupbiant
ſi ſemper inhyare nõ ceſſant repꝛobati pfecto exitunt.
In interioꝛi homine poſitum eſt: euangelij fieri ptici⸗
pem vel erſoꝛtem. Mzopterea ſequitur. Sanare cõtri⸗
tos:vt ſiue ſunt diuites aut pauperes.foꝛtes ant debi⸗
les nobiles vt ignobiles ſi coꝛde conterantur a dommo
ſanabuntur:quoniam ſacrificium deo ſpiritus contribu
latus:coꝛ contritum et humiliatum deus non veſpiciet
Zid pꝛedicta et ad ſequentia ſe vnctum et miſſum pꝛe⸗
dixerat. ex ſpiritu eſaie ꝓplxtico id atteſtans. vt etiã pꝛe⸗
dicaret captiuis remiſſionẽ.illis ſcʒ qui apud limbũ ca⸗
ptiui ſedebant:et qui dialoli vinculis et peccatoꝛũ carce
ribus tenebant᷑ incluſi. Judeis pꝛimo qui legis pꝛeua⸗

ricatõne male ſubacti erant:et gentib qui a dialvlo ca⸗

ptiuati male idolis ſeruiebant. Poſtremo his omnib-
qui claudebant᷑ in cuſtodijs quoꝛumlibet vicioꝝ. Et ce⸗
cis viſum ſcʒ ignoꝛantib veritatẽ: aut his quoꝛũ men⸗
tis oculos ꝓpꝛia malicia excecauerat. Et idem eſaias re⸗
fert. Quis cecus niſi qui vnnundatus eſt. Quis cecus
niſi ſeruus meus. Quanq; iſta ſcriptura loquat᷑ de po⸗
pulo iudeoꝛũ:veruntamẽ ex cõmumone vicioꝝ tranſfer
tur in ſimiles. Altq; vbi maioꝛ cecitas qᷓ eius qui ſe vili
pꝛecio diabolo ndidit.et peccati ſeruus in diaboli traſi
uit mancipiũ. Sed illoꝛũ cecitas grauioꝛ et maioꝛibus
tenebꝛis obuoluta. quos deus elegit in ſeruos nõ indi⸗
gens eis. ſed ipo mdigentes:qui pactũ certum dño cõ⸗
fregerunt. Quis cecus niſi qui accepit a dño ſibi poſſe
ſeruire cum in ſathanicũ tranſiuit obſequium. et legeʒ
vite woſtpoſuit legi moꝛtis.tyrannum crudelem dño be
rusniſſimo ptulit. Elenu ndatꝰ et ſeruus ceci facti ſunt.
Elenundatus dulcedine modica:ſeruus dñi recedens

a domino additus vero diabolice ſeruituti.Cofracti ſt ut
qui in mundiamena velut aſpera impegerunt. IOſta enĩ
ſunt que hominem frangunt ac ab omni virtute reſol⸗
uunt: necnon et ſemetipſos confregerunt minus debi⸗
to de chꝛiſto ſentientes: nam omnis qui ceciderit ſi uper
lapidem confringetur. Sed chꝛiſti benignitate oimit⸗
tuntur: cũ cõmiſſa mala dono eius miſericoꝛdie remit⸗

tuntur· Pꝛedicare annum domini acceptum. Annus

acceptus tunc eſt:cum ex ſuis diſpoſitionibus voluitur
quando eius quattuoꝛ tempoꝛa ſuis qualitatibus tepe⸗
rantur. Sed annus acceptus domino pꝛedicatur:cum
Vere conuerſus datur wnia.vereq; homines conuertũ⸗

tur ad veniã. Annus acceptus acceptabile tẽpus.quod

in chꝛiſto incepit vſq; in ſinem ſeculi duraturum:iuxta

eſaie pꝛopheticum dictum. Tempoꝛe accepto aut placi⸗
to exaudiui te. Et apoſtolus iam completum rememo⸗

rans:vt dei gratiam agnoſcamus dicit. Ecce nunc tẽp⸗

Acceptabile. ecce nunc dies ſalutis: in quo ſacrificiũ̃ ſü⸗

me iuſtitie.ſacriſciumveſpertinum abvno datů omni⸗
wtens pꝛo ommbus acceptauit Quod et dauid de deo
miſerante pꝛedixit. Cunc acceptabisſ’ acrificium iuſtitie
in illo videlicet tempoꝛe quo dei filius mundo in carne

WVlatus ſubuenire diſpoſuit:quo nobiſcum couerſatus

eſt. quo pꝛo nobis moꝛtuus eſt et ſepultus: quo ſpiritũ
ſanctum celum aſcendens diſcipulis miſit. Hic annus
cum ſine ſeculi ſinietur. Semper enim tẽpus eſt quo

ſacrificia noſtre iuſtitie. merito ſacrificij ſũme iuſtitie p
nobis per carnem in cruce oblati. omnipotens deus ac⸗

ceptabit Sed poſt annum acceptũ dies retribution is
pꝛoſequitur. Einde ſubiecit. Et diẽ retributionis. oꝛ
ro retributio finem ſeculi ſeqmitur:vt conſtituatur diui
num tribunal. vnde retribuetur vnicuiq; iuxta opꝑa eiꝰ

7 pꝛoutvnuſquiſq;ʒ geſſit in coꝛwoꝛe bonum recipiet ſiue

malum. Et cum cõplicuiſſet libꝛũ:reddidit miniſtro et
ſedit. Qui libꝛũ aperuit replicauit doctoꝛq; exiſtens au⸗
ctoꝛitatẽ habens: doctoꝛũ alioꝛum noluit ꝗ moꝛibus di
ſcrepare:in eo ꝙ libꝛũ accepit reuoluit.et inuenit quod
querebat et legit.et lectione cõpleta replicauit.reddidit
q; offerenti miniſtro ne ꝓpter inſolitum moꝛe omnino

lexredderetur ſuſpecta: et ipᷣe diſſentiens calumnis pa⸗

teretur. Sed futuroꝛũ pꝛeſagio aliud pintendit:quoni

am omm euangelico cõpleto miſterio ſcriptura omnis
plicabitur. nec lectiõe amplius opus erit. lIiber miniſtro

reddetur. vt iuxta ſcripture ſentẽtiã ommibo chꝛiſti mi⸗

miſtris ſcom merita tribugtur:et ſeſſio erit quietis eter
ne. Cleruntamẽ aliter diſſerendi oꝛdo ſe pꝛeſtat vt chꝛi
ſto iam renelato put figuratus fuerat in wteri teſtamẽ

to. a ꝓplvtiſq; puiſus liber diuinarum ſcripturarũ apud

iudeos remaneat reuolutus et replicatus. demerito in
credulitatis et iniquitatis ipoꝝ:vt in ſcripturis veteri⸗
bus nõ cognoſcant cheiſti nec eccleſie ſancte miſterium
ſcom illam ſententiam quã alibi ſaluato⸗ ꝓtulit dicens
In iudiciũ ego in hunc mundũ veni.vt qui nõ vident
videant: et qui vident ceci fiant. Et cum ſic ſaluatoꝛ le⸗
giſſet atq; feciſſet:omnium in ſinagoga oculi erant in⸗

tendẽtes in eum. Suaue cheiſti eloquiũ erat.et lingua

ſibi pꝛe cuncttis velocioꝛ. et ad diſſerendum aptiſſima
yt etiam animos ſuſpenderet auditoꝑ. et cunctoꝛuʒ au⸗
dientiũ oculos in ſe ꝓuocaret:quanq; ab impietate in⸗
fra eoꝛum coꝛda ꝑptinaciter tenerent᷑. et quodammõ qð

ipi nõ intelligebant magno ſigno pꝛodebant. quoniam

omnia que in vteri teſtamento erant ſuis ſignificatio⸗
nibus tendebãt in chꝛiſtum: pꝛo eo qð in figura omnia
cõtingebant illis. Et mirum ꝙ animo impij et incredu
li exiſtentes. tamẽ in cheiſtum oculos defigebat vt apte
cetur intelligiꝙ q;uis multi nõ agnoſcerent q̃ in vteri

— —

VVVV3N —

tie
une
s
rtä
hmns
kon
ire⸗
i
on

dini
gen⸗
ſine
ndet
va/
lon
i
n⸗
ni
ns

1i

teſtamento coꝛtoꝛaliter agebantur:ipᷣa tamẽ geſta coꝛ⸗
ꝛaliter chꝛiſtum ſolum.interdũ vro et eius coꝛpꝰmi
ſticum innuebant.Hanc ſiquidẽ ꝓplxtiam ſupꝛa lectã:
in ſe chꝛiſtus ex toto retoꝛſit.Nam cepit autem dicere
ad illos.quia impleta eſt hodie hec ſcriptura in oculis e
ſtris ſcʒ ꝓphecia eſaie quam legerat ex eo ꝙ non de alio
qᷓ; de chꝛiſto eſaias ante ꝓphetauerit· Hoc ideo chꝛiſtus
dicebat:vt ſicut oculi coꝛpoꝛaliter intendebant. ita eoꝝ
animi ꝑ fidem cõuerterent᷑ in eum.
Oe audientes mirabant᷑ de chꝛiſto cognitam tenen⸗
tes carnis ꝓgeniem.ſed nõ cõuertebant᷑.ſcom mat⸗
theum marcũ et lucam. Capitulũ XI
TK omnes teſtimoniũ illi dabant quia ſupꝛa
e ſenſum hominũ loquebaturl Et mirabant in
Vrbis gratie que ꝓcedebant de oꝛe eius Teſti
monium quod illi dabant retoꝛquebatur penitus cõtra
eos quia mirabant᷑.ſed nõ cõuertebantur in verbis gra
tie: que ſupꝛa ſoliteq; cõmunis. Erant penitus verba do
ctrine verba gratie. quia inuitabant ad gratiã: vt non ꝑ
iuſticiã ſed per chꝛiſti gratiã cõſiſtat hominum ſalus et
redemptio peccatoꝛũ. Sed qui ad verba gratie ab inſi⸗
delitate nõ recedũt nõ coꝛrigunt ꝑditos moꝛes. ad vir⸗
tutes nõ ſatagunt:ex verbis iuſticie damnabunf.Ad⸗
huc enim verba gratie pcedunt erxoꝛe cheiſti. Os enim
chꝛiſti eſt omniũ veroꝛũ lingua doctoꝛum:qꝙ vſq; in finẽ
ſeculi ſilentio nõ tegetur.quanqᷓ; pauci veraces vita mo
ribus et verbis inueniantur. Sed ſi ſolum vnus eſſet
qui writatẽ explicite pᷣdicaret:os dicit᷑ chꝛiſti. Pꝛoinde

in verbis gratie cõuertamur:ne a verbis iuſticie imper⸗

petuum euertamur.Qui wro nõ ſtudio faciendiverbis
diuinis pꝛeſtant auditũ.ilico calummiã parant: et occa⸗
ſionem querũt vnde ſe a verbis gratie auertãt. OProin⸗
de dicebant Num hic eſt filius ioſepp ·. Sed hoc mat⸗
theus amplioꝛibo verbis aperuit:ꝙ omnes mirabãtur
dicentes. Ende huic ſapietia hec et virtutes:Mõne hic
eſt filius fabꝛi.Nonne mater eius maria et fratres eius
iacobus et ioſeph et ſymon et iudas.Et ſoꝛoꝛes eiꝰ nõ⸗
ne omnes apud nos ſunt. Vnde ergo huic omnia iſta.
Et ſcandalicabant᷑ ineo Cõſiderabant tantummõ iſti
naturalẽ ꝓgeniem.nihil ſupꝛa hominẽ in ipᷣo videntes
et mirabantur ignoꝛantes.vnde huic eſſet tam alta ſa⸗
pientia eximieq; virtutes. Et quoniaʒ de homine ſcᷣm
carnem aliud q́; homo nõ oꝛitur. patrẽ ioſeph et fabꝛũ
inferebant:quia erat fabꝛi filius opinione videntium.et
reiveritate nõ pater pueri erat ipᷣe ſed nutricius. Sed
nõ me fallit quoniaʒ foꝛte ſpiritu ꝓplxtico eum non co⸗
gnoſcentes dixerunt fabꝛi filium. quoniã filius dei erat
qui mundũ fabꝛicauit in arte ſua eterna et eſſe de nihilo

cõſtituit vniuerſum:qui etiam per fabꝛicamvalidi ligni

in foꝛma crucis erecti miſit flium humanũ genus libe⸗/
rare captiuũ. Inferunt etiam de matre maria et de ſua
cognatõne quam noꝛunt:quaſi eſſet impoſſibile huicvi
ro tanta bona poſſe cõpetere.male miſeri immemoꝛes
ꝓpſxtarum pꝛeteritoꝝ quibus diuinus ſpiritus infulſit
quos nõ natura carnis nõ ꝓpinquitate generis: ſed ſua
gratia fecit eſſe ꝓpłtas.qui de chꝛiſto quãq; non crede⸗
rent id eſſe quod erat tamẽ credere debuerũt eſſe poſſe

ꝓphetam. Sed ſcandalicabant᷑ in eo in quem vxlut in of

ſenſionis lapidẽ offenderũt:nolentes intelligere ꝙ eos
venerat liberare:atq; in ſe duos populos velut duos col
ligare parietes. Inuenerunt vnde ſe ab ipᷣo reſcinde⸗
rent.vnde verbis eius nõ pꝛeſtarent aſſenſum vnde nõ

crederent ꝙ de ipo expoſita eſſe ꝓphecia. Oculis in eum

intendebãt. omnino attoniti erant. a pfidia tenebantur
ne intelligerẽt pꝛeteritas ꝓpłecias:ne crederẽt ꝙ eis ve⸗
lata in carne ſumma et eterna veritas loquebatur.ꝛ0

et pꝛo vxtute ſermonibus do. Balua.

pꝛium eſt perſidoꝛũ atq; repꝛolvꝝ firmata pꝛoteruitas.
vt ſemper per humanas rones welint ſuppꝛimere figei
et gratie veritatate.atq; inquirere vnde nõ credant. et
inuenire vnde a veritate reſiliant: ac cauere cõtinuo ne
diuinoꝝ verꝛũ rethibus capian-.
Quare chꝛiſtus petentibo negauerit miracula facere
ſcom lucam ſolum. Capitulum XII
Allluatoꝛ autẽ eoꝛũ menti ſcandalicate ſimilitu⸗
ſgine adiecta reſpondit Dicetis mihi hãc ſimi
litudinem. Medice cura teipm. Cõmune pꝛo⸗
uerbium ꝙ a valde multis tꝑibus inoleuit:vt medico
infirmanti dicatur. Medice cura teipᷣm.vt qui alios cij/
ras teipᷣm nõ negligas:qui alios ſanas in te infirmitatẽ
pdurare non ſinas. Quaſi nagareite ſibi dicturi eſſent
Auanta audimmus facta in capharnaũ lſcʒ ciuitate
ſamaritanoꝝ Fac et hic in patria tua velut medicus
qui alios curat ſeipᷣm non cõtemnat. Quibus ſaluatoꝛ
reſpondit quia nemo in patria ſua acceptus eſt ꝓpheta
ſeu nõ eſt ſine honoꝛe ꝓpſxta niſiin patria ſua et in do⸗
mo ſua. Et nõ ſecit ibi virtutes multas ꝓpter increduli
tatem illoꝛũ Sepe fit vt ex nimis ſolitis que ſcom hu
manitatẽ ſunt ea que ſupꝛa illam noſcunt᷑ reputatione
vileſcant:et nihilipendant᷑ virtutes.vbi crebꝛeſcit ſen⸗
ſus humanuſ.Ecce patria ipᷣi erat in cauſa quodammõ
ſaluatoꝛi.vt reputaret᷑ infra quod erat.et minoꝛaretur
in cõſpectu hominũ:qui deus erat noticia in cõſpectu o⸗
mnium angeloꝛũ. Erit ne patria fugienda. Mõ vt alibi
plus appareat:ne pegrinatio que ſolet eſſe virtutis: fiat
vanitatis occaſio. Erit ne fugienda. Eltiq; dixrerim. vt
virtus cõſerueturin tuto.vt pamplius moꝛib inclare⸗
ſcat.vt cõpatriotale ſuffugium abdicetur.vt ſit vite ſti⸗
pes incerta.vt notoꝛum deuitentur blandicie.vt ignote
coꝛam hominibus· cognite coꝛam cheiſto viuatur. Erit
ne patria fugienda.Mõ vt ſe vendat ignotis non ad ca⸗
piendam famãa virtute. vt nõ plus auctionetur noĩs q́;
virtutis.vt ſit honoꝛi extꝛaneis:vt ſibi ſtipendiũ tribua
tur honoꝛis humaneq; laudis.Nõ omnis abꝛaam. non
omnis iſaac.nõ omnis iacob.nõ omnis ioſeph venditꝰ
mũ factus dominus in egipto:qui tam in patria qᷓ; in
ſuis pegrinationibus ꝓpꝛiam virtutis cõſiſtentiam ſer
uauerunt. Erit ne patria fugienda. Mõ.ſed ad alios hu⸗

miles et docibiles accedenduʒz: vt ſi eis quib incumbit

nõ poſſit ꝓdeſſe.ad illos docendũ pergat qui ſeſdoctrine

ſubijciunt:qui crederexolunt curari querũt. Na vbi nõ

eſt auditus:nõ effundas ſermonẽ. Et in actibus aploꝝ
legitur: paulus et barnabas dixernnt iudeis. Vobis
opoꝛtebat pꝛimũ loqui verbũ dei.ſed quoniam repelli⸗
tis illud et indignos vos iudicatis eterne vite:ecce con
uertimur ad gentes.Et ſequitur. Audientes autẽ gen⸗
tes gauiſi ſunt. Hec cauſa poteſt ſubeſſe his qui verbuʒ
dei diſſeminare habent.qua patria nota relinquitur:qua
requiratur incognita. Chꝛiſtus non eſt acceptus in pa⸗

tria. Eſt ne cauſa quare virtutes in illa non fecit. Mini⸗
me. Sed ſua noticia quaſi eis familiaris er genere:illis

fiunt iniuſta incredulitatis occaſio. Pꝛoinde non fſecit
ibi multas virtutes ꝓpter incredulitatem ipoꝛum. Ec⸗
ce ꝙ miracula negantur incredulis.ſcʒ ex eis nõ creditu
ris:que facta feruntur coꝛam infidelibo credituris ſinmn⸗

liter et nõ credituris. Sed miraculoꝛũ operatio ex altiſ

„

ſimo pendet:qui mſi opoꝛtuno fieri nullo modo pmit⸗
tit. Apud ipᷣm eſt ratio fiendoꝛũ:ſimiliter et iuſta ratio
cum nõ fiunt. Nec decet homines ſemper miraculoꝛum
nouitate nutriri:mec in miraculis ſed in virtutibo reꝑi⸗
tur cõſiſtentia chꝛiſtiana. Gacta fuerunt pꝛo tꝑe opoꝛtu⸗
no miracula. et infidelibus dari ſigna decebat:fidelbuſ

vero nunc iure negãtur. NParũ enim eſſet fidelis qui ex

Difficilioꝛ quo pᷣtermittitur o⸗

ſermonẽ ac pꝛedicatoꝛẽ.
ab eterno pꝛedeſtinauit

Liber nonus De virtuoſis

miraculo augeret᷑ in fide. Robuſtioꝛ eſt fides magiſq;
meretur nõ fulta miraculig. Ac per hoc cheiſtus in iam
ſolitata eccleſia miracula ⁊ ſigna huiuſmodi pꝛo maioꝛi
parte ſubtraxit. Elirtutibus nõ ſigmis in ſuis fidelibus
chꝛiſtus querit augmentũ.qui cum neceſſariũ ſieri con
ſpicit ſemꝑꝝ ſibi adeſt mira faciendi poteſtas:et ꝑ quos
operari vellet ſue noſcitur eſſe noticie reꝑire. Sterilis
eſt miraculoꝝ petitio ſed fructuoſa doctrine.quam ſi ex⸗
petiuiſſent libere dediſſet petentib:qui gratis nõ peten⸗
tibus cõtulit. Curioſitas eſt miracula petere. Ac etiam
nõ modicavanitas ſignis intendere. Hinc eos ſaluatoꝛ
ex pᷣteritis arguendo cõſundit In veritate dico vobis:
ulte vidue erãt in dieb helie in irrael:quado clauſuʒ
eſt celum annis tribo et menſibus ſex cum facta eſſet fa
mes in omni terra.et ad nullam illarũ miſſus eſt helias
niſi in ſarepta ſydonie ad mulierẽ viduam. Et multi le⸗
pꝛoſi erant ſub xliſeo ꝓpheta:et nemo eoꝛũ mundatus
eſt mſi naaman ſyrus amoſiſſime ſunt iſte hiſtoꝛie
in weteri teſtamento in quibus ſaluatoꝛ nacareis impꝛo
perat. Magna miſteria intercludũt: ſcrutantibuſq; pan

duntur: Sed q́tum poſſumus allegoꝛica in hoc opere
deuitamus moꝛibus potius intendet es. Ertrane erat

a populo vidua ſareptena et naaman ſyrus:et lege mo⸗
ſaica ⁊ circumciſione carebant. Sed aliquid deo gratũ
erat in eis.quo illa ꝓpletam recipere meruiſſet.ille vero
ab alio ꝓpheta mundari.cum in iſrael eſſet talum ſimi⸗

litudo multoꝛum: ac ſi naçareitis a dño diceretur. Mõ
eſt patria cauſa.nõ locus nutritionis.nò ꝓpinquitas ge
neris.vnde diuina hominibus cõferantur: quoniãä non
in illis viduis que in illis erant eſt directus ꝓpheta.ne⸗

q; lepꝛoſi iſraelitici ſunt mundati. ſed hi qin longe vi⸗

debantur a iudaicis cerimonijs. ab obſeruantia wteris

teſtamenti:q;uis diuinã legem in coꝛdibo ſcripta tene⸗
re potuiſſent. Pꝛoinde traicientes vnum m reliquum
hoc in illud ex ſimiitudine impellentes:in vidua obedi⸗
entia.in naaman ſacramẽtale exerciciũ deſignat᷑. Er hec

in manifeſtis. Meſcimus tamẽ qͥd apud eos fuerit in oc

cultis.MNec vertatur in dubiũ.iſtã viduã iſtũq; naaman
virtutes habuiſſe incogmitas.aut aptos extitiſſe ilico di

uina ſuſcipere:quibo ſic coꝛwꝛe ſingulariter eſt puiſum.

Sepe ptinus agitur ſicq; cõpꝛelendit᷑: ꝙ quid inſigne
coꝛpoꝛaliter oſtenſum.indicet ſi ad virtutẽ pueniatur.
qualis in ſpiritu ꝑſona ſit futura.Obedlientia ſiquidem

erat in vidua:quia dũñs ei in ſpiritu pceperatvt paſceret

heliam. Sic enim in libꝛo regũ legitur: cum diceretur
helye. Surge et vade in ſarepta ſydonioꝛũ et manebis
ibi.pꝛecepi enim mulieri vidue vt paſcat te.Quia pꝛece
peꝛat vt paſceret.et quẽ nondu viderat.nec helyas ipᷣaʒ
aliquãdo cognouerat:nõ miſiſſet ad eam niſi eius obe⸗

dientiã pꝛeſenſiſſet. Quam cũ etiam helyas vadens ſa⸗

reptam iuxta poꝛtã aſpeyiſſet:vt pie creditur ſpiritu indi
ce ſtatim nouit ꝙ illa erat apud quã paſturus a domino

mittebatur. A qua tanqᷓ; er itinere fatigatus. ſibi aque
potum in vaſe poſtulauit afferri: vlut pbans ſi diuine
iuſſioni illa paruiſſet. ſicut ipe ſareptã weniendo parue⸗

rat.unq; illa ꝑgeret vt afferret:clamauit poſt tergum

eius dicens. Affer mihi obſecro buccellã panis in ma
nu tua. Laſſus et famelicus ppheta videbat᷑.qui ad pꝛi

mum petitũ incipiens eraudiri.etiam panẽ obſecrando
dexoſcit:et vt afferat poſt tergũ vociferat. Si allegoꝛice
iſta decudereʒ. eſſet tranſitus facilioꝛ ad moꝛalia: ied eo
dinata gradatio. Clerun⸗
is eſt ilico aggredientes.
de gentib diumũ vicimus eſte
quiſemp mittitur anime quaʒ
omnipotens vt paſcatur.nõ ne⸗

tamẽ illo pꝛetermiſſo.qð moꝛ
ꝓphetam miſſum vidue

ceſſitatis pane pꝛemẽte ſed cõuerſionis delectatiõe.Nã
ſicut cibus chꝛiſti eſt vt voluntatẽ paternã pficiat:ſic et
omnmiũ ꝓphetarum aploꝝ pꝛedicatoꝝ eius eſt cibus.vt
hiad quos mittunt᷑ illam inculpate pficiant. Sed pꝛi⸗
mo petitur aqua in vaſe.lachꝛyme ſq; in menſura ꝓ cõ⸗
penſatõne delicti.et aqua eſt diſpoſitio ad pꝛecepta.ſu⸗
ſceptibilis enĩ ſatis ẽ aqua foꝛmarũ:et tam retentibilis
quouſq; impꝛeſſe irremote ꝑdurant. Aqua in vaſe.fluri
bilitas in mẽete.petitur vt ſitatur:et que decurrebat in
pꝛeceps put naturaliter ferebatur cõſiſtat per gratiam.
Aqua frigida amime ſitienti: et nuncius bonus de terra
longinqua.Alqua frigida petebatura ſitiente ꝓpheta nã
ipe ſitientibo refrigeriũ pꝛeſtat. Refrigeriũ eſt queren⸗
tiumammarũ ſalutẽ:cum ſentũt homines audire cum
chꝛiſto velle obedire credentes. Et nücius bonus de ter⸗
ra longinqua pᷣſtita obedientia diſſerentiby chꝛiſtiferaz
veritatẽ nunciat de ſalute.que terra ſine termino a pec⸗
catoꝛibus eſi remota. Erxpetitur aqua in vaſe vt obediẽ⸗
tia ſit in vſu:nam vas ab vſu ſeu a veſcendo nomẽ ac⸗
cepit.NPergit vidua imperio aut a pꝑetitõne mota ꝓphe⸗
te.ſed anteq; pꝛimũ impoſitũ faciat reclamat᷑.ſibiq; ad⸗
iungitur vt etiã afferat buccella panis in manu. Buccel
la panis nõ eſt totus.ſed fruſtum eſt panis:quã iudas a
chꝛiſto in deſignatõnem ſue ꝓditionis accepit. Buccel⸗
la eſt illa rei quantitas.quam vno receptu bucca capere
poteſt. Elidete q; parua cõpendia in pꝛinapio ipᷣe pphe⸗

ta requirit. paululum aque paniſq; buccellã:vt id buc⸗

cella dicatur qð oꝛe poſſit referre de optima fractione.
Quaſi referendarij ſunt qui docent de opibus auditoꝝ

Etenim poſt obedientiã talia ſunt agenda: que ſunt oꝛe
digna referri· Reſponſum vrovidue mulieris que ge
ſta ſequunt᷑ in multa nos dicenda traicerẽt:vt etiã nos
facerent ab eo quod in euangelio intendimus declinare

Pꝛoinde noſſe ſufficiat viduatã animã a mundi hono⸗

re. aut carnis dño. ab amoꝛe coꝛrupto.a timoꝛe puerſo.
bene obedientẽ.agentẽ opa digna relatu: diuinu ſermo
nem.theologum pꝛedicatoꝛẽ.imo ipᷣm chꝛiſtum ſuſci⸗

pere.qui ditabit ex modico:qui moꝛtuum vidue filium
rouocabit ad vitam. Similiter et naaman qui pꝛophe⸗
te credens in ioꝛdane ſepties lotus eſt. vnde moꝛbus
contagioſus abſceſſit:vt etiam vita ſacramentalis eſt

ſubiectio exhibita ſacramentis liberet a peccatis.emun⸗

det a delictis.Ale ꝑ hocaduertendũ eſt.quibo diuina mi⸗
racula negant᷑:quibus ne diuina beneſicia conferuntur.
Hiſtoꝛias tamẽ hoꝛum ex toto diſſerendas dimittimuſ
ne aliud ꝓ alio intendamus et ne cudamus longa volu
mina:qui/p moꝛibus cõmentari decreuimus. Vlerun⸗
tamẽ ſi quis illas hiſtoꝛias puide cõſpexerit.inueniet qᷓ
iuſte ſaluatoꝛ obiecerit nacareis:qᷓ; bene merito ſimilia
petita denegent᷑ ſimilibo cecis. Ac per hoc et repleti ſunt
oẽs in ſinagoga ira hec audientes.
Quid mali innuat ꝙ chꝛiſti ieſu toctrina reſpuitur.
ſcom lucam ſolꝗ6. Lapitulum XIII
Aliiſcire ſe credũt. difficillime ſane doctrine ſub
q duntur:poti irantur infeſti owꝛtune velut im
poetune docenti. Et qui ſe credunt aliquid eſſe:
furiunt cum arguuntur. Malum hypocritale hoc ſibip
pꝛium vendicat.vt cum detegitur etiam in iram deijciat
CTurbatur nocturnus fur penitus cum dieſcit:et qͥ ma⸗
le agit inimicus eſt lucis.Et qui ab impietate detinent
ſcandalicantur in ſermonibo veritatis. Et exardeſcunt
in odium pie docentis:qui a ꝓpenjs directionibo reſilire
cõtemnunt.De quiba ꝑ ppłxtam dicitur. Odio habue

runt in poꝛta coꝛripientẽe:et loquentẽ pfecte abhomina⸗

ti ſunt. In poꝛta coeripit qui mala publica repꝛehendit

occulta ne foꝛis pꝛoueniant repꝛimit. NDerfecte loquit᷑

ũ

.

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Salua.

qui vicium ex omnibus deteſtatur:virtuteʒ per omnia
in alta ſuſtollit.qui dicenda nõ tacet. tacenda nõ ꝓfert.
qui ad veritatẽ nõ ad voluntatẽ.ꝓ iuſticia:nõ pꝛo homi⸗
num placitovrba depꝛomit. Perfecte loquitur. quivbi
ſeueritate opus eſt nõ blanditur:vbi wero lenitate non
ſeuit. Perfecte loquitur cuius iuſticie verba loquenteʒ
nõ arguunt:cuius vita cum veritate quã loquitur exad
uerſo nõ diſceptat. Sed hic odio efficitur criminoſis
penitere nolentibus immicus: q́;obꝛẽ hi qui iam erant
de ſynagoga ſathane iraſcebant᷑ aduerſus omniũ ſalua⸗
toꝛem opoꝛtune arguentẽ: pfecteq; loquentẽ. Et vt qð
eis ira ſuadebat pficerent ſurrexerunt et eiecerũt eum
extra ciuitatẽ.et duxerunt eum vſq; ad ſugerciliũ mon⸗
tis.ſuper quem ciuitas illoꝛũ erat edificata: vt pꝛecipi⸗
taret eum Mõ patitur impietas pios.iniquitas iuſtos
nõ ſuſtinet:et quietem nõ ſuſcipit quouſq; abiecerit qʒ
ſibi videbatur aduerſum.Exilium patitur iuſtus ab im
pijs:et extra repꝛoboꝛũ cõuentum ſemper expellitur bo⸗
nitas. Et cõms virtutis non ſinitur viuere in cötione
pꝛauoꝛum. Et vt agendoꝛũ ſit cura liberioꝛ: ꝓpellit᷑ qui
Vllet arguere. Sed hinc excidia ciuitatũ.hine ſeditio⸗
nes maloꝛum.hinc iuſticiam naſcitur: hinc reſpublica
cedit in ꝓpꝛium.hinc ſceptruʒ mniquitatis inſurgit. hinc
ſcipio populi abrogatur.hinc exicia hominũ violenta.p⸗
ditio caſtitatis:honeſtas latet in tenebꝛis cum verbum
recte loquentis cõtennitur.cum depꝛimitur virtuoſus
cum expellitur veritatis amatoꝛ.cum extra menia ponũ⸗
tur iuſticie gelatoꝛes:qui ciuitatẽ melius fouerẽt cõ ſilio
qᷓ; armis bellcis milites tuerẽtur. O ericialis hominuʒ
paruicacia.verba iuſticie atq; doctrinam veritatis nõ ſuf
ſicit cõtempſiſſe:niſi addatur ira interueniat odiuʒ. O
vtinam eſſet intercapedo.ne ilico plura mala ſuccederẽt
nõ autem ſuſtinent.nõ moꝛantur.nõ exrquiritur in agẽ⸗
dis cõſilium:ſed ſubito eijciunt extra ciuitatem. Guro
ſemper adimit ſenſum: cõfundit diſplicentia intellectũ.
Et ↄtinuo repꝛobi mẽte ceca in peioꝛa labunt᷑vt nõ ſuf
ſiciat hominẽ iuſtum abieciſſe a membus ciuitatis.niſi
moꝛs etiam turpiſſima inferat᷑. Mon ſufficit niſi moꝛs
iuſtoꝛum impijs.HMec in ſe pertulit chꝛiſtus.et tanqᷓ; he⸗
riditarium meritoꝛuʒ ſuis ſequacibo dereliquit.Hoc im
pꝛetermiſſe in hoc ſeculo nequã agitur. Hoc virtus ab
miquitate deuicta deploꝛat.hoc plãgit iuſticia pᷣtermiſſa
hoc exulansveritas.hoc quies hominũ pꝑturbata fu ſis la
chꝛymis lamentatur. Et qui cõtra chꝛiſtuʒ militant.cõ⸗
tra omnes virtues ſuas acies dirigunt. Omnis enĩ vir
tus eſt chꝛiſtus:qui ab eis nõ potuit tali decreto cõfun/
di.Quoniam ipſe tranſiens per medium illoꝛũ ibat
Tranſiens incognitus aut inuiſus aut ꝓpꝛia virtute tu
tus teneri nõ valens:nõ enim erat taliter moꝛiturus.
Et immoꝛtalis eſt virtus:quis homo neceſſario moꝛia
tur.Mõ poteſt teneri manib virtus:neq; ab eius emu⸗/
lis in quoq; exterminiũ pati. Doteſt quilibet a ſeipo vir
tutem repellere.necare vero ipam nõ poteſt: incoꝛrupti⸗
bilis enim eſt. Poteſt quis interduʒ alterius coꝛpo.i vi
tam auferri:virtutemvero nõ poteſt. Exilia ſepe coꝛpoꝛa
patiuntur:virtus vero hec damna nõ patitur. Ele con⸗
temptoꝛibus ſermonis iuſticie. Ve iraſcentibus in eq/
tate arguenti. Ve qui pꝛopellunt iuſtum et iuſticiã erꝰ.
Ve qui interimere omnino nituntur. Vnde iſtis ſalus
adueniat deſperatur. Malus qui contẽnit:iraſcẽs peioꝛ.
expellens vtrũq; ꝑ facinus ſuperat:omniũ peſſimus qui
conatur ad necem. Impius quidẽ cum venerit in ꝓfun
dum maloꝛũ cõtennit. Indubitate venit in pfundum
maloꝛum:qui legem ſuam cõtennit et chꝛiſtuʒ. Ampij
erant hi nacareite.impij ſunt ⁊ omnes qui averitate au
ditũ auertunt:qui chꝛiſti doctrinã deſpiciunt.De quib⸗

per eſaiam dicitur. Populus enim ad iracundiam ꝓuo⸗
cans eſt.et filij mendaces:filij nolentes audire legẽ dei.
Qui dicunt videntibus.nolite videre:et aſpicientibus
nolite aſpicere nobis que recta ſunt. Loquimini nobis
placentia:videte nobis erroꝛes.luferte a meviam.de⸗
clinate a me ſemitam: ceſſet a facie noſtra ſanctus iſrael
Ecce puerſus impioꝛuʒ quoꝛũ figuram geſiabant naca
reite.ſic atrociter chꝛiſto domino aduerſantes ꝓuocant
ad iram deum. Sibi etiam et ꝓximis mentiuntur. lege
ei gubernari nolunt.ſpernũt ꝓphetias.Cõpꝛimere ſata
gunt omnẽ intellectum ne que ſunt recta cognoſcant.
delectantur placitis verbis:iuxta quod dicit aplus. Re/
quirent ſibi magiſtros pꝛurientes auribo.a writate qui⸗
dem auditum auertunt: ad fabulas autem cõuertenf.
Cupiunt errare: vt diſtoꝛtis moꝛibus quaſi in obliquiſ
vijs delectabilia que querunt inueniant. Molunt viam
mandatoꝛum:declinant ſemitã cõſilioꝛum. Alvlere ſa⸗
tagunt ab ipoꝛum noticia filium ſanctum dei. Perſpic⸗
ua eſt culpa: ſed immediate ſequitur diuina multatio⸗
ms cõminatio. Pꝛopterea hec dicit ſanctus iſrael. Pꝛo
eo ꝙ expꝛobꝛaſtis verbum hoc et ſperaſtis in calumnia ⁊
in tumultu.et innixi eſtis ſuper eo:ꝓpterea erit vobis in
iquitas ſlec ſicut interruptio cadens et requiſita in mu⸗
ro excelſo.quoniã ſubito dum nõ ſperatur wvniet cõtri⸗
tio eius:et cõminuetur ſicut cõteritur lagena figuli cõ⸗
tritione ꝑualida. Et nõ inuenietur de fragmentis eius
teſta in qua poꝛtetur igniculus de incendio:aut hauria⸗
tur parum aque de fouea. Digna quidem punitio vt q̃
omnino totum quod eſt virtutis abijciunt: qð etiaʒ ipᷣi
de ſalute deſperent. Minc etiã per ſalomonẽ dicitur. Eli
ro qui coꝛripientẽ ſe dura ceruice cõtennit. repentinꝰ ſu
perueniet interitus:et eum ſamitas nõ ſequetur. Dura
quidem ceruix eſt: vrritatem nolle audire. illam cõten⸗
nere. doctoꝛẽ expellere ipmq; necare.
De poteſtate ſermonis ieſu:ſecundum lucam.
CLCLapitulũ XIIII
Periunt intentionẽ et vota ⁊ paſſiones animo
a rum edita verba: nõ tamẽ efficiũt ꝓlationis ef/
fectum. Vehiculuʒ verbi eſt vox:a coꝛde aliquid
fieri cupientis ad aures illoꝛum.qui habent alioꝛũ vota
pficere.Nullius enim hominis verbuʒ eſt ſeipo eius qð
gliſcitur effectiuũ. Solus deus et homo verlv fecit que
wluit. Sic enim dauid ait. Quoniam ippe dirit et facta
ſunt.ipſe mandauit et creata ſunt.Et dirit in creatõnis
exoꝛdio.fiat lux:et facta eſt lux.Et ſi quempiã moueat
hc eſſe ſcripta deeo nondũ humanato. qui anteqᷓ; fiet
nullo moꝛe hominũ loquebatur.quanqᷓ; ꝑ ſubiectã eius
imperio aliquã creaturam credamus eſſe locutũ. ita ꝙ
vox ipᷣa quaſi de lingua coꝛpoꝛea in aures coꝛpoꝛeas deue
niret:nõ tamẽ quia humanitatem ſeu naturã humanã
aſſumpſit.credamus ademptam eſſe virtutẽ. et infini⸗
tam quam ab eterno habuit poteſtatem. In nulla potẽ
tia eſt minoꝛatus dei filius homo factus:qui nõ ex ſoꝛ/

mna ſerui aſſumpta. ſed in foꝛma dei qua equalis eſt pa⸗

tri poteſtatem in verbo habuit qð ꝓtulit ꝑ os hpis quez
aſſumpſit.Quod verbum ſiue ſermo in poteſtate effi⸗
ciendi erat omniũ que volebat.Nã cum euaſiſet de ma
nibus iudeoꝛũl deſcendit in capharnaum ciuitatem ga⸗
lilee.ibiq; docebat eos ſabbatis.et ſtupebant omnes in
doctrina eius:quia in poteſtate erat ſermo eius Sab⸗
batis docebat doctrinã pꝛo vltimo ſabbato diſſerẽs:et
ad quietẽ in virtute inuitabat moꝛtales. Cuius doctri⸗
nam nõ appꝛeſvndunt niſi coꝛde quieti· Et ſtupebant
omnes in doctrina eius:qꝛ in poteſtate erat ſermo ipᷣiꝰ.
Vnde ſtupoꝛ: Er magnis et nouis et inſolitis rebus.
Masnum nouum et inſolitum erat: ꝙ ſermo emiſſus

Liber nonus De virtuoſis

quod volebat efficeret. Sermo per vocem eſt. Verun⸗
tamen deus dedit voci ſue vocem virtutis. Querendũ
qu idem in quo ſermonis eius poteſtas. In effectu mi⸗
raculoꝛum. Sermone ſuo ſanabat vniuerſos.vita eius
et moꝛibus firmabatur:vt nõ eſſet repugnantia operis
et ſermonis. In quo potens: Humanos ilico multoꝝ
mutabat affecrus.cõuertens placitum in diſplucentiaʒ
et quod diſplicebat:in placitumvemie faciebat. In quo
potens: Mittebat odium inter caros:gladium inter cõ
iunctos. In quo potens: Perſuadebat ilico que vole⸗
bat. In quo potens. Ex auctoꝛitate nõ exrõne. Ma tra⸗
hens in fidem ꝓpellebatur ratio naturalis.Et ſcriptum
de ipo erat. Potens in terra erit ſemen eius. Et ipe apo
ſtolis interrogantibepulans dixit. Semen eſt verbuz
dei. Hoc ſemen potentiſſimũ eſt in terra.cũ ex ea eximit
homines in excelſis cõſtituens. Potentiſſimũ in terra.
humiliauit enim mundi reges in illa qua ſaluamur fi⸗
ge. Potens diuinus ſermo:etenim elementa ſanctini⸗
cat. Et dum tangit᷑ a coꝛpoꝛe ad quod acceſſit ſermo hu⸗
manus:ad virtute aſciſcitur animꝰ. Potens chꝛilti ſer⸗
mo:liberans in moꝛibus ſeruatoꝛẽ ne damnetur. Qð
ſaluatoꝛ ipᷣe teſtatur dicens. Si quis ſermonem meuʒ
ſeruabit:nõ guſtabit moꝛte ineternũ. Mon ſolũ potens
ſed omnipotens eſt ſermo chꝛiſti qui liberat illum cuſto
dientes ab illo guſtu eterne moꝛtis a qua liberare nõ po
tuit niſi deus homo: qui deillius pena peccatoꝛes iuſte
multauit. Et ſi ſermo moiſi et aaron coꝛam pharaone
in ſignis et poꝛtentis in valida poteſtate fuit vt omnia
que vellent efficerent.in ethere.in aqua.in terra. in aĩali
bus.vt exitus de egipto hiſtoꝛia manifeſtat. ſi in conſpe⸗
ctu domini vt eum oꝛãdo ligaret et ꝑeteret ab eo dimit
ti delinquenti populo ad iraſcendũſi ioſue ſermo in ter
ra de terra ꝓferentis ſolem ad vlciſcendũ de gabaomitis
in ſua ſpera firmauit.ſi ſermo helye ad iudicandos quin
quagenarios pꝛincipes.eoꝛumq; cõſocios ignem de ſu⸗
pernis eduxit · ſi heliſei in omnibus geſtis eius.ſi omni⸗
um ꝓphetarum ſermo in omnibo potens fuit.cur cunctã
dum ꝙ ſermo chꝛiſti nõ exit. Sicut duo diſcipuli poſt
moꝛtem et reſurrectionẽ aſſeruerũt ꝙ fuit potens in o⸗
pere et ſermone. Et ſi quis foꝛte parabit obiectuʒ ꝙ ülli
fecerũt in virtute dei in qua loquebant᷑:cõceſſerim qui⸗
dem. Sed hic qui deus eſt in cuius virtute loquit᷑. In
aliena an ſua. Inquit enim aplus. Multifarie multuq;
modis olim loquens deus patribus ſuis in ꝓphtis.no
uiſſime diebus iſtis locutus eſt nobis in filio.nõ alteriꝰ
nature ſiue ſubſtantie.aut immenſitatis aut eternitatiſ
aut vllius alterius diuerſitatis: excepto ꝙ relatiue dici⸗
tur qᷓ; iße deus pater extiterit.Ac ꝑ hoc reuera ſermo en
in poteſtate magna erat. Merito mentibo audientiũ in⸗
gerebat ſtupoꝛem:et in ammiratõne ſuſpendebat aĩos
auditoꝛum. Supꝛa naturã et rõnem et vſum hominũ
erat: In his ꝓphetico quodam ſpiritu ſponſain canticis
videbatur affecta dicens.Anima mea liquefacta eſt:vt
dilectus locutus eſi. Potens ſermo qui emiſſus ab oꝛe
animas liquefacit. Et in his petrus illectꝰdicebat: Ver
ha vite eterne habes. ſia te recedimus ad quem ibim
t cleophas aiebat. Mõne coꝛ noſtrum ardens erat in
nobis. dum nobis loqueretur in via. Et ait aplus. Eli⸗
uus ẽ ſermo dei efficax. penetrabilioꝛ omm gladio an
cipiti. ptingens vſq; ad diuiſionẽ anime ac ſp
pagum quoq; et medullarũ et diſcretoꝛ cogi
untentionũ coꝛdis. Perſpicuum fidel
ſenſus. et his qui ſcriptu
ite nidez: qute poteſtatis c
autez his qui huic potenti obicem wlue⸗
poteſi quod nouit. quod querit efficiat.

Etenim ſibi ex poteſtate liberi arbitrij reluctat᷑. qui non
efficit ſi nõ capit᷑:nec tenet niſi teneatur.
Quid inſinuat aſcenſus chꝛiſti n nauem ſymonis ⁊
captura piſcium et doctrina verbꝛũ.et relatio nauiũ
in ſequela diſcipuloꝛũ ᷣm lucã. Capitulum xXV
Vloniam ſermo chꝛiſti potens erat vt demulce
q ret audientes auiditate audiendi. quia impetu
Aguuodazʒz pio ad eum vtriuſq; ſexus homines vn
diq; wmebant.virtutẽ iuſtam attrahendi ad ſe homineſ
ex in ſita virtute habebat:niſi cõtumax ex inuidia iudeo
rum malicia obſtitiſſet Maʒ factů eſt vt turbe irruerẽt
in eum vt audirent verbim dei:et ipſe ſtabat ſecus ſta⸗
gnũ genacaret.Et vidit duas naues ſtantes ſecus ſta⸗
gnum. Piſcatoꝛes autem deſcenderant et lauabant re⸗
thia Irruebant turbe impetu coꝛpoꝛis volũtatis auide
excitate de ſiderio ex pauditis amply audiendi. Magne
ti nam attralendi imaginẽ habebat ſermo chꝛiſti pote⸗
ſtate plenus:vt turbas ſicirruentes ad audiendũ attra
lret.ita vt nulla eſſet delatio inter eos. Sed nec debet
in moꝛibus exhibendi honoꝛis et reueretie cenſura ſer⸗
uari:ad capiendas diuinas tſxoꝛias et erudimẽta ſuꝑ⸗
na. Et vbi tributio eſt diuinoꝝalle vrbanioꝛ qui antici⸗
pat. Et deferre nemini. acceptum eſt tribuenti:cui ille
gratioꝛ eſt qui maioꝛi auiditate anticipat. Quedam ꝓ⸗
batio eſt amare ſcientiã ꝓpinquioꝛem nieri ad doctoꝛem
qui amplius diligit quẽ viderit ſibi appꝛopinquare qaui
dius vt audiendo pcapiat. Et miles regi gratioꝛ qui ne⸗
mini defert ad aſſiſtendũ ſuo cõſpectui:vt audita iuſſa
pficiat. Gꝛatulatur pater filio cõfratres ceteros poſtpo⸗
nenti vt ſibi poſſit eſſe ꝓximioꝛ. Nõ eadem eſt vrbanmi⸗

tas in diuinis participandis:que in ꝑfunctoꝛijs rebus

exquiritur. audabile poꝛro erat nõ culpabile ꝙ turbe ir
ruebant vt audirent verbum dei:pꝛo quo audiendo ad
anticipationẽ nemini deferatur. Stabat ippᷣe ſecus ſta⸗
gnum genecareth:lacum aut mare galilee ab incitatio⸗
ne ventoꝛũ ſic dictum. Elidit naues ſcʒ illoꝛum qui ope
rabantur incertas capturas in aquis. Incerta opatio
eſt piſcatio:cum ſub aquis foꝛtuite linea clauſtra laxant
Piſcatoꝛes deſcenderant et lauabant rethia In ce⸗
noſam aque partem rethia miſerant:que ablui opoꝛte⸗
bat. Mihil quidem in operib hoim mundũ et purũ eſt:
niſi quod a ſola virtute pcedit. Cuius etiam actus raro
ſunt depurati nõ ex parte virtutis ſed ex parte agentis
in illa:virtus tamẽ ſemꝑ eſt munda nihil recipiens ad/
uerſi.Attamen in agendo difficile eſt omnẽ habere mũ
diciam.ut ille qui operatur nõ ex aliqua parte turpetur.
s virtute nemo male vtatur. Certum dixerim: ſed
in modo.in intentõne ẽ adhibenda cautela. e
0 auantur rethia. Expedit quidem expurgare opera⸗
ones noſtras ab his que maculare ſolent. Lauant᷑ re⸗
ia. quia ſepe ꝓ piſcibus rane capiunt᷑ et immundicie:
ie occulte cõtinentur in aquis ſcʒ influubilitatibo ſe⸗
culil Aſcendens autẽ in vnam nauem que erat ſymo⸗
nis petri:vogauit eũ vt a terra reduceret puſilluʒ. Et ſe
dens docebat de nauicula turbas Due naues erãt.ſed
illam ſymonis pelegit:nõ aliaʒ repudiat. Mõ enĩ omne
quod nõ eligitur repellitur ſiue reſpuitur. Quod eligis
tur in maioꝛi eſt placito:in odio eſt qð repellitur. Miſti⸗
ce atq; moꝛaliter factũ eſt vt ieſus nauem aſcenderet ſy
monis:ꝓpter eccleſiam in obedientia fidei ſituandã.Et
obedientia ſine cõtradictione ab omnib exigitur.vt in
executione mandatoꝝ:ad captanda celeſtia. Quam p⸗
thoplaſti nõ ſeruãtes:de loco amenitatis deiecti ſunt in

hanc calamitoſam vitam. Mogat ſymonem ieſus.non

imperat adhuc ei:vellut nondum ſibiex toto adſxrenti.
Bogat quidem vt puſillum reducatur a terra: quod et

factũm eſt. Et de nauicula exiſtenti in mari dabat ipᷣe po
pulo ſitienti doctrinã. AUult chꝛiſius a terra reduci per
obedientiã fidei:vt nulla terrena rõne credatur eſſe qð
eſt. Nec ob meritum terrenoꝝ credatur in eum:aut vir
tus chꝛiſtifera ſeu aliqua cõditio actionis et ſtatus pꝛo
mercede terrena in eccleſia catholica inquirat᷑.aAt potiuſ
eligatur wrari velut ꝓcelloſis vndis in mari.et vndiq;
agitari in ꝑericulis.in obedientia fidei qᷓ; in terra ſeu ter
renis ſolidari ad tempus.ſidei moꝛumq; ipᷣius abiecto
regimine:iuxta illã ſententiã. Elegi abiectus eſſe in do⸗
mo dei mei:magis qᷓ; habitare in tabernaculis peccatoꝝ
Et magis vexari vndis hui ſeculi elegit xpᷣs qᷓ; quieſce
re in terrenis delectationiboin ſocietate maloꝛum. Sic
foꝛmã omnibus ſequacibus dedit.vt potius eligant agi
tari turbinibus ſeculi qᷓ; eius foueri ſubſidijſ.Et hi qui
cathedram tenent inferendo doctrinã.potius eligant de
tribulatõnibus et tentationibo tollerandis audietes in
ſtruere:qᷓ; terrenarũ rerum ſoliditatẽ aſſignare labenti⸗
bus. Hinc ipᷣe ſaluatoꝛ reductus a terra:ſedens in naui
cula docebat de ipa turbas. Secdet in nauicula in mari
lata:quoniã ipe quieſcit vbi nemo quieſcere poteſt. Et
imperium habet in viſibilibo et in inuiſibilibus vndig.
Nulla ſibi aliunde moleſtia:niſi quãdo quati volui.Et
docet turbas inde dictas quia facile turbantur turbat
ne turbetur exemplo ſui. qui ſedet in turbata nauicula
nõ turbatus. Jam ipſe oꝛdinabat ad crucẽ:in qua quie
to animo pendens.etiam magna verba doctrinalia audi
toꝛibus ptulit. Sed vbi ceſſauit de nauicula loqui di⸗
xit ad ſymonẽ. Duc in altũ et laxate rethia in capturã
Cognouerat ieſus ꝙ ad piſcandũ illi in nauicula ſe con
tulerant:et ꝙ nec ceperãt larantes inaniter rethia. Nũc
ad altioꝛa maris hoꝛtatur duci nauiculã vt piſcatura ſi⸗
at qua facta nõ erat et nunc vberioꝛ ſolito.Altitudo ma⸗
ris nõ eſt ex montibo aut ex collibus:ſed ex inuiſa ꝓfun⸗
ditate. Sed cur petitur altitudo maris.in quã cum ꝓ⸗
pheta veniſſet. lamentatur ſe fuiſſe ſubmerſum dicens.
veni in altitudinẽ maris:et tempeſtas demerſit me.Ac
etiam ab apło phibetur altum ſapere cum dicit. Noli al⸗
tum ſapere:ſed time. Sed ne hoc altum petere ſuadeba

tur a chꝛiſto.ſed altũ maris pꝛo futuro miſterio: altum

ſcʒ fidei ceterarũq; virtutũ.Altum ſcʒ ꝓfundum intelli⸗

gentie ſcripturarũ in quibo velut in figuris ꝓpfunda ⁊ re

uelanda miſteria latitabant. Altum ſcʒ humane potẽtie.
Nam humanum imperiũ alce pᷣmebat oꝛbem terrarum
quo petrus diuino mãdato ſe tranſtulit piſcaturus:vbi
piſcatus eſt hoĩes.vbi reliquit ſummo pontifici ſedẽ vbi
ad capiendos homines cõtinue laxata ſunt rethia fidei.
quouſqʒ; tota roma venerit in capturam. Etiam ipi im⸗

peratoꝛes romani velut cete grandia infra fidei et diui⸗

noꝛum verbvꝛũ rethia deuenerũt. Sed cum audiuit pe
trus de larxatõne rethium in captura.ex ineffectu et labo
re caſſo pꝛioꝛe.ad futurũ quaſi reluctauit effectum: tan
demq; iubenti cõſen ſit pꝛedicens. Pꝛeceptoꝛ ꝑ totam
noctem laloꝛantes nihil cepimus.in verbo aute tuo la⸗
xalo rethe Pꝛeceptoꝛẽ vocat:ad cuius eſt paratparere
pꝛecepta. Enuncians ſe caſſo lalvꝛe ſe cum ſocijs totam
noctem pꝛeteritã tranſegiſſe:cum nullus piſcis venerit
in captura. Sed rectũ loquitur:cum nihil pꝛeterqᷓ; in ꝓ
miſſione cepiſſent omnes ab adamvſq;quo ſaluatoꝛ o⸗
mnium adueniſſet.Tota enĩ nox fuit omne intermedi⸗
um tempus. Et in nocte peccati aut ignoꝛantie nihil bo
ni capitur:pꝛeter auerſionẽ et culpam dignam gehenna
libus et tetralibus flammis: Laxatur retſæ ad iubentis
verbuʒ.in ſpe melioꝛis effectus pꝛeſtita fide.ꝙ caſſus la⸗
wꝛ atq; nocturnus ex diurno exercicio ſuppleretur:ea ex
effectu iam vera eſſet illa ſententis quam nondũ ſolua⸗

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Balua.

toꝛ pꝛotulerat quam et ſucceſſu tempoꝛis ꝓtulit. Quia
fine me nihil poteſtis facere.MPꝛoinde nihil ceperũt no⸗
cturni exercitatoꝛes. Mundo inſidelitatis nocte pallen
te:nondum verus dies chriſtus mentes humams illu⸗
xerat. Implent iuſſum et cum hoc feciſſent cõcluſerũt
multitudinẽ piſcium copioſam nõ eoꝛum peritia ⁊ vir
tute.ſeu eo foꝛtuitu quo ſolent piſces deuenire in linea
clauſtra.ſed in virtute verbi ieſu in quo laxata ſunt re⸗
thia.Hec copioſa multitudo erat ad pꝛeſagiũ futuroꝛũ
pꝛo piſcatione credentiũ:put dictũ eſt ꝑetro.ꝙ eſſet ho⸗
mines piſcaturus.Mõ enim facta eſt ad eſum.nec ad cõ
mertium:cum neq; comeſti fuerint hi piſces neq; ven⸗
ditil Rumpebatur autem rethe eoꝛũ pꝛe multitudine
piſcium:et annuerũt ſocijs qui erant in alia naui vt v⸗
nirent er iuuarent eos Si in virtute dñi eſt captura:
cur rumpitur rethe: Sciſma et ipᷣe nõ diligit: ſciſmatu⸗
cos ab hiatu terre fecit abſoꝛberi. Extra debitos termi⸗
nos ipᷣe nõ oꝑeratur.odit ſuꝑſlua:pondus omnibus ſta
tuit numerũ et menſuram. Sit tamẽ ſepe in arte piſcan
di ꝙ piſcium ſupꝛa ſperatũ cõcluditur multitudo: et in⸗
terdum nullꝰ venit in rethia. Sed aliquid magmichꝛi⸗
ſtus volebat innuere ex piſcium tam magna captura vt
cita et firma pᷣſtaretur ex miraculo ſides:et multitudi⸗
nem hominũ in exoꝛdio naſcentis eccleſie crediturã.vt
liber apoſtolicaꝝ actionũ inſinuat.Oe rethe rumpebatur
ptinet ad nõ credentes ꝑfecte:et ad in fide ſciſmaticos
Elel oſtendit magnã chꝛiſti cuſtodiã electoꝛũ ſuoꝛũ:vt
etiam eos inter ꝑſecutoꝛes.tribulatoꝛes.tentatoꝛes.et
ſciſmata.et diuiſiones et hereſes elabi a fide. defluere a
virtutibus nõ ſinat.ꝓ eo ꝙ ſcriptum eſt ꝙ rumpebatur
rethe pꝛe multitudine piſciũ:nullus tame extra retinata

clauſtra pdibat. Ex ꝓpꝛio motu welalia violentia extrahe

batur. Sicq; intra rethia ſaluatoꝛis ineluſi non exeunt
aut excludunt᷑ inuiti:nec ab aliquo aduerſo ſuꝑari ꝑmit
tuntur vt excludant᷑.neq; chꝛiſtus ſuos omnino cuſto⸗
dit impaſſos ſed ne qð eſt ſathamcum oppꝛimat paſſos
Non patitur vnitatis amatoꝛ.pacis et cõcoꝛdie auctoꝛ:
ꝙ a ſua vnitate ac potius vnione aliquis reſcindat᷑ inui
tus. Voluntas quidem libera veniendi ꝑ dei donum in⸗
tra dominica rethia. eadem eſt manendi.vt ſicut aliqͥs
nõ fuit aut manſit incluſus inuitus ſic nec excluſus.d
iutoꝛium autẽ alterius aduocate nauis ad rethia ꝑetri.
et ad nauiculã in qua chꝛiſtus erat.in qua in ſignis eſt ce
lebꝛata captura.aduocationẽ ommũ apoſtoloꝑ ad cõfeſ⸗
ſionem petri et ad auctoꝛitatem regiminis:monſtrat vt
cum in omni plenitudine auctoꝛitatis cõſtitutus ſitwr
tex.ceteri ad partẽ regiminis adiutoꝛij ſunt adacti Et
venerunt et impleuerunt ambas nauiculas:ita ꝙ pene
mergerentur Due nauicule nõ due ſunt eccleſie:vna
tantũ eſt oꝛthodoxa eccleſia. Sed due nauicule.aucto⸗
ritas et ſcientia. fides et actio. actiua et cõtemplatiua.
due leges:moſaicaet euangelica.pᷣdicatio et oꝛatio.pꝛe⸗
latuꝛa et ſubiectio.iuſſio et obedientia.due chꝛiſtianoꝛũ
partes eoꝛum qui dixerũt dñs pars hyreditatis mee et
calicis mei.tu es qui reſtitues hexreditatẽ meam mihi:

et eoꝛũ qui terrenoꝝ ſarcing in mandatoꝛũ cuſtodia ſer⸗
uire altiſſimo decreuerũt. Exr ommbus his vna eſt eccle

ſie. Oꝛ pene mergebant᷑ verationẽ.tentationẽ.tribulatõ
nem et tempeſtatẽ in omni ſtatu et negocioadeſſe decla

ratl Quod cum videret ſymon pꝑetrus: pcidit ad genua

ieſu dicens. Eri a me:qꝛ homo pecatoꝛ ſum dñe. Stu⸗
poꝛ enim circundederat eum:et omnes qui cũ illo erat.
in captura piſcium quã ceperant. Simnliter aũt iacobũ
et iohannẽ filios cebedei:qui erant ſocij ſymonis e⸗
trus ab euangeliſta poſitus eſt cum euangehũ ſcripſit:

nondum quãdo iſta fecta ſunt hoc nomẽ petrꝰ impoſitũ

tate deiectus:in admiratõne factus ex efrectu vertꝛuʒ
chꝛiſti. Bimile nonduviderat. Pꝛoſitebaturin chꝛiſto
magnam eſſe virtutẽ.pcliuis a genua ſe peccatoꝛẽ con
teſtans:maxime ſi cõponeretur ad chꝛiſtum. cuius cõ⸗
ſoꝛtio ſic iudicabat indignum PBetebat ex hoc ieſum ab
eo egredi.nõ tedio ſui affectus.nõ odio.nõ inuidia mo
tus ad ipm. nõ aliquo dolo vel fraude: ſed inequalitate
virtutis.ecum ieſumvirtute pollentẽ ſe peccato pallentẽ
agnoſceret. In animo delectabatur iam chꝛiſti habere
cõſoꝛtium.ſed eum ſui cognita indigmitas ꝓhibebat ne
quereret: magis autẽ vt diceret ꝙ ab eo pararet egreſ⸗
ſum. Initium cito habende bonitatis ac diuine potetie
virtutis.eſt pꝛie vilitatisa indignitatis cognitio: et hu
milis cõſideratio q;ta noſtri inequalitas eit ad chꝛiſtũ.
et eoipᷣo nos dignos ſuo cõſoꝛtio facit et appꝛopinquat
nobis:quo nos ipᷣo iudicamus indignos.et ex humilita
te longe eſſe ab ipo credimus. Stupoꝛ eniĩ crcundede⸗
rat eum.et omnes qui erant cum eo:admiratio ſcʒ rei
geſte que ſupꝛa omnẽe vſum euenerat. Excedunt omnẽ
hominũ intellectum et ſenſum etiam minima facta ſal⸗
uatoꝛis:nec in eis vere poſſumus plus cõpꝛehendere qᷓ;
mirari. Sed nec melius laudare atq; gratias agere. ꝙ
ſic dignatus eſt cum hominibo operari et cõuerſari:et o⸗
pera ſue infinite virtutis oſtendere. Et cum ſtupoꝛ ſy⸗
monem wlut inſen ſibilem reddidiſſet et timoꝛe percui⸗
ſum: ait ad eum ieſus cõfoꝛtans eum cum pollicitatõne
melioxꝝ Moli timere:ex hoc iam homines eris capiẽs.
Hecit ieſus in ülla captura pꝛeſagiũ datum ſymoni atq;
cõplicibus ſuis.ꝙ homines erant diuinoꝛu vertꝛũ re⸗
thibus capiendi.et ꝑ humanas atq; moꝛtales hominũ
linguas ꝓmulganda erant celeſtia 1 immoꝛtalia danda
fidei rudimenta et documẽta virtutũ.quibus homines
caperentur: ne vagarent ſub vndis flinde amenitatis.
male libertatis in moꝛibus ꝑditis. Nec anceps animus
pꝛeſto ſit. ꝙ ſoli ſymoni hominũ pꝛedicitur de captura:
cum paulus amplius lalvꝛauerit plureſq; conuerterit.
et cõcluſerit velut piſces in rethi dñico. Similiter et a⸗
lin apli ꝑ vniuerſum oꝛbem ad pꝛedicandu diſperſi pluri
miq; ſequaces. Sed dictum eſt pᷣſertim ſvmoni velut
in auctoꝛitate pꝛimario.et apoſtoloꝝ capiti cõſtituto.ac
ſi ad vnum ſit oꝛdinata licentia docendoꝛũ.ᷣ et ab eodeʒ
pendeat auctoꝛitas pꝛedicandi. ne fierẽt ſxreſes ſicut
ſactum eſt. illi qui auctoꝛitate ꝓpꝛia dogmaticare in po⸗
pulis pſumpſerunt: nõ referentes dicta int erpꝛetatio
nes ſcripturarũ ad vnam catholica ſidẽ. et ad vnũ infal⸗
libilem intellectũ eius.datuʒ in eccleſia pᷣconibo chꝛiſti
ex magiſterio ſpirituſſancti. Expedit quidem vt diuinꝰ
ſermo capiatur et capiat: ex auctoꝛita te pcedat. Quõ
emim pꝛedicabũt niſi mittantur. A quo mittentur niſi
ab habente auctoꝛitatem: Qui habet auctoꝛitatem niſi
qui accepit a cheiſio. Quis accepit niſi cui chꝛiſtus de⸗
dit:Cui dedit niſi ſymoni quem vertice fecit apoſtolici
choꝛi. cui tradidit claues regni auctoꝛitatẽ ligandi atq;
ſoluendi: Mam et paulus qui acceperat auctoꝛitatem a
chꝛiſto.nõ vt caput:ſed cũ capite petro.poſt multos ſue
pꝛedicatõnis annos de euangelio voluit cõferre cũ ipᷣo
et cum ceteris quos inuenit:ne videretur in vacuũ cur
rere aut aliquid dicere pꝛeter idei vnitatẽ. Ideo vni di
ctum eſt qꝗò p multos miniſtros verbi coadiutoꝛes chꝛi
ſti erat implendum: vt vnitas weritatis. intentõnis et
interpaetatôts ſcripturarũ. cum piſcationi hoim inten⸗
ditur. a piſcatoꝛib huiuſcemodi attendatr᷑.teneatur ha
beatur ? ſeruetur inwerbo. Et tali pꝛeſagio pꝛeſcitol ſub
Crie terraʒz naiibus: relictis omnibo ſecuti ſunt eũ
Et iacobus et iohannes rellctis ommbo rethibo et pa⸗

lLiber nonus De virtuoſis

ſymoni fuerat. Pꝛocidit ad genua ieſu ſymon in humili

runt utiq; magni duces.aut quoꝛumcũq; kn jun

tre cum mercẽnarijs ſimiliter ſecuti ſunt eum Naues
oberationes marme ſunt: ſicut ſcriptum eſt · Qun deſce⸗
duũt mare innauibus: facietes opationes in aquis mul

tis. Et in introitu ſepe veliſicant aduerſitate ventoꝛum

vt nõ quoroluntas apetit ſed quo flatus impellit appli
cant. Et ſi piſcationi detur actio ſepe deluditur. Ou er⸗
go ſequi volunt chꝛiſtũ.declinent ad terrã:et opꝑpationes
ex ſolidis faciant et ex certis.Non caſu.nõ euentu.non
foꝛtuna.nõ ſoꝛte ſeruienduᷣ e xpo.ſjʒ electõe.ac etiã ex oĩ
rõis iudicio imitandꝰ. DPꝛoinde ſubducede ſũt opatões
incerte ad ſolidam terram. Et reunquere debemus ope
rationes in flundis:et in reb ſtabinibus chꝛiſtum ſequi·
Mõ autem ſequi poſſunt nihil terrenu habente: onerati

terrenis. Diſſimilitudo habendi a nõ habendi diſſociat

rerum vero ponderoſitas nõ pꝑmittit implicatum terre⸗
nis curis et ſollicitudimibo animũ ad expeditã ab homi⸗
nibus imo ꝓhibet ommno ſeqnelam. Ac per hoc moꝛuʒ
cõuementia docet. ſuadet ratio. noua qua initiauit vita
exigit:vt omnia relinquant᷑ que ipᷣe cõtempſit. Nihil ha
beamus eopꝝ que noluit. NMihil amenus eoꝛuʒ que odit.
Bequamur ſuo modo.nõ iudicio noſtro: qui ſe nobis
imitabilem pꝛeſtitit. Reliquerũt naues. reliquerunt re
thia.reliquerũt artem.patre.mercennarios quos mer⸗
cede cõduxerant in arte piſcandi. Omnibo relictis ſecu
ti ſunt ommia feliciter poſſidentẽ.omnia lbona eterne ha
bentem:et ſuis ſectatoꝛibus retributõnis tꝑe largien⸗
tem.Quid autẽ eſt ſequi chꝛiſtum cum ipᷣe ad hoc inui⸗
tet.et totiens ſcriptura cõmemoꝛat.ſequi chꝛiſtũ ex hu
manis moꝛib ſuadetur. Etenim quiſpiam amicũ vtiq;

carum habens ſequitur pꝛeeuntem dum poteſt coꝛwoꝛe

cum nequit vltra. viſu quoaduſq; valet poſtergat. Cuz
vero ab aipectibus aluletur.ſe traicit in qmoꝛis equum
quem q;tum poteſt calcaubo vrget vt attingat dilectũ.
Sic pꝛecedentẽ dilectõne.in fide ſequamur in ſuis o⸗
peribus chꝛiſtũin moꝛalibo nõ in mirabilibus. vt ſup⸗
petit ipa facultas:qua ꝓgredi amplius non valem. In
telligentia clara factoꝛu eius in memoꝛia fiat genera⸗
hit quidem gratiarũ actionẽ. Et cum fuerit in ſuo inui
ſibili fatigata motu vt amplius ſequi nequeat:ad ſeque
lam amoꝛ indefeſſus accedat. Et qui ſequit᷑ peuntẽ: in⸗
gredientẽ indubitate ſemitas equitatis. nõ pꝛioꝛicet in
via.Mõ expedit aut decet ſequentẽ chꝛiſtum. aliqn pᷣire
ieſum. Sathan etiam poſt enunciationẽ beatitudinis

gppellatus eſt ꝑetrus:tm̃ voluit in cõfitendo pire ieſuʒ.

Totus ad cheiſtũ.nihil ad ſe debet fieri verus ſequens.
Nec declinet ad dexterã aut leua.ſed ſicut viderit añ iter
pandere. wſt ſequat᷑ ducẽ:nunq; peuntẽ in pꝛeceps.ſed
ducentè p ſemitas et itinera claritatits.
De ſequela dñi in trib hoĩbus. a qua quidã repellit᷑.
duida inuitatur. ſecundũ mattſxum et lucam.
Capitulũ xVI
Oſtqᷓ; dei filius in terris viſus eſt et cũ homini
p bus cõuerſatus eſt. diſpariter animi hoĩm affe
cti ſunt ad eum. Mõ ex obiectu chꝛiſi qui talem
ſe hoib exhibebat neumodolibet acceptoꝛ perſonarũ ex⸗
iſtens: ſed eraffectibo hoim qui in eum varie ferebank.
Et dux humani generis nobis de celo demiſſus in ſoꝛte
melioꝛiqᷓ; adã aut noe. aut abꝛaam aut moiſes. qui fue⸗

pꝑes.noua facturus milicis querebat ſequelam. Tinanis
dux.inaniſq; ducatus:niſi qui ducant᷑ enſtãt. Et omes
iſti ſupno duce indigebt. Na m terrenis ducib⸗ iam de⸗
fecerat omne hoĩm genuſ.leruntñ multi eſtimauerũt
cõtemptibilẽ hũc ducẽ.nulla humana potẽtia refulgen
tem.et pꝛiuatã hnoꝛiby.diuicijs.ſocietate pcerum. potẽ
tatu ciuiũ:et his quib maxime inhiat affectus huma⸗

n
D
es
0
8
li⸗
ti
lgt
re
ni⸗
Nta
he
.
Dis
Mtre
er,
oſeen
nehi
gen
Cinui
elhi
Nrq
wee
C;
um
ti.
0/
/
n
,
inan
icne
tein⸗
cetn
lire
Gins
ens,
ſter
ſell

lit.

nini
afte
lemn
ſer
ant.
dete
ſueſ
ni⸗
nis
ſees
rüit
ent
Ne
n/

et pꝛo vixtute ſermombus do. Balua.

nus erxiſtens vanus.Amplius quidẽ qð in ſuo vello cõ
flictum in coꝛpoꝛe accepit in cruce.et impotẽs et impꝛo⸗
uidus et inualidus iudicatus eſt:vt etiama tali ſequela
plurimi abſtraherent᷑ terroꝛe tyrannoꝝ.metu penarũ.et
aſpernatõne ignominioſe moꝛtis.timentes damna rex
ſi wnirẽt ad crucifixi ducis ſequelã cũ ipſe dixerit. Qui
vult wnire poſt me:tollat crucẽ ſuam et ſequat᷑ me.Cu
ius ſermo et his oĩbo pᷣſertim q̃ inxpᷣo ampliq; qð erat
humanũ ↄgnouerũt.cognitõe quidẽ fidei ſed nõ altera

Er cum varie et differẽter a coꝛdibus eum videntiũ ca

pereturl factũ eſt vt ambulantib illis in via. accedens
vn ſcriba ait illi Magiſter ſequar te quocũq; ieris. Et
dicit eis ieſus.Vulpes foueas habent et volucres cen ni
dos:ſilius aũt hoĩs nõ habet vbi caput ſuũ reclinet E
ce ſe offert ad ſequendũ chꝛiſiũ ſcriba nõ requiſitus. Et
magiſtrũvocat vlut cupies erudiri: inexceptuatã polli
cetur ipe ſequelã.vt nihil ſit qð euʒ poſſit auertere.nul⸗

luſq; ſit tedio aut timoꝛi:nullus amo: patrie. nullus pa
uoꝛ pegrinari cuʒ illo.Pꝛecedat ipᷣe dux:ſequet᷑ ije quo

ierit. Optima pollicitatio ſequẽtis ad ducẽ cum nibùer
cipitur. Eltinã et nos ſequamur inexceptuate:quocũq;
pᷣire nouerimus ducẽ oĩm chꝛiſtum. Sed huic talia p⸗
mittenti intentio nõ erat ſana.quanqᷓ; optime wrba ſo
narẽt:quã er reſponſione chꝛiſtus reſculpſit dices.lul
pes foueas habent volucres celi nidos.Ahliquid iſte ſcri
ba tꝑalis emolimẽti ſperabat er cheiſto:aut dolo iſta ptu
rar Prpeeren hmõi reſponſionẽ accepit:nõ ꝙ ſeque
retur ſed ꝙ chꝛiſto nihil aderat cõmodi tꝑalis. Fruſtra
igitur ſe parabat ad ſequelã chꝛiſti terrenarũ intu itu.cũ
ſe a talibs abdicauerit:nec ſeqces ſuos pᷣmiari terrenis
diſpoſuerit ſed ſuꝑnis.Neq; ſaluatoꝛ de celis ꝓ nobisve
niens in hunc mundũ ſequi eum volentibo m moꝛibus
ad celeſtia facturus ipe ducatũ:deſinit eſſe að erat. Me⸗
qᷓ;; virtutis ſue pꝛemiũ voluit eſſe terrenũ. Ex foꝛma ſer
ui ſe imitabilẽ pᷣbuit.queſiuitq; ſequelã:ex foꝛma dei pᷣ⸗
mium ꝓmiſit.inuitãs ad gloꝛiã nõ ꝑfunctoꝛiã ſed ſuꝑ⸗
nam. Mõ igitur in hoc mundo aut in rebus huius ſeculi
ſperandũ in chꝛiſto:vt ait aplus.Quoniã ſi in hoc mũ⸗
do in chꝛiſto tm̃ ſperantes ſumus:miſerabilioꝛes ſumꝰ
omnibo hoibus.Mõ eſt tꝑale cõmertium ſequi chꝛiſtuʒ.
Et ſi ad tempus ſit ſequela: ineternũ eſt pꝛemiũ.Ete⸗
ternus dñs:dignũ eſtimat ſibi:ſuis ſequacibus eterna
largiri.Mõ receſſit ab ymis.nõ aſſurgit ad potioꝛa qui ſe
quitur chꝛiſtũ.aut opatur in virtutibus ſuis:gliſcẽs ex
hoc adipiſci labentia.Aſſerit ergo ſe pauperẽ chꝛiſtus cũ
ſit chꝛiſtus dñſ oĩm:a oĩm intentionẽ auertit a ſequela
ſui reſpectu cõmodi tpalis.dicẽs aĩalia terrena et volati
lia celi habere in terra ꝓpꝛias man ſiones:ſe vero nulluʒ

diuerticulũ ad manendũ. HMinc de chꝛiſto dauid pᷣdirxe⸗

rat. Pauper ſum ego: in laboꝛiboa iuuentute mea. Et
apłs declamat.Scitis enĩ gratiã dñi noſtri ieſu chriſti.
qm̃ ꝓpter nos egenus factus eſt cum eſſet diues:vt illi⸗
us inopia vos diuites eſſetis. Nõ vult ſequenteʒ ieſus

decipe ſi tꝑalem ex ſequela ſperat mercede:imo nec reci

pere ſi ex ipſo nõ ſperat eterna ꝓpter ipᷣm deſpiciẽs terre
nam.abdicatus a mundo.alienatus mẽte.a caris ſcõm
carnẽ.ſeipᷣm odiens odio ſancto.et ingrediẽs illam artã
viam que dueit ad eternũ et fundatiſſimũ dei regnũ:il⸗
iam latam aſpnatus qua itur in eternũ ſuppliciũ. Sed
illa paucos:iſta plurimos habet viatoꝛes. Si wro in ex

lio ꝛem ſenſum verba traicimus.chꝛiſii ad boĩes maxia

eſt querela.vicʒ q; volucres celi ſʒ demones haberẽt re⸗
ceptaculũ in coꝛdibo hbominũ ad manendũ.et vulpes vi
de licet exrquiſite malicie atq; verſucie.et chꝛiſtus nõ in⸗
ueniat vbi caput reclinãdo deponat:ſcʒ vt quia deus eſt.
ab boĩbus credendo rapiat᷑.aput eni chꝛiſti deus. di⸗

cit aplus.Nolebat enĩ chꝛiſtus vt eum vt purũ hoĩem
hoies ſequerent᷑:ſed etiã tanqᷓ; deuʒ:vt hominẽ in exem⸗/
plo.vt deum ꝓ pꝛemio:vt homine in agenda vita.vt de
um in ſperanda.vt hoiem in doctrina.vt deũ pꝛo gloꝛia.

Iſte aut qui nec receptus eſt ad ſequelã:aut aliquid bv

ni tꝑalis ſperabat a chꝛiſto.aut aliquã fraudeʒ geſtabat
in animo:q;uis eſſent verba decentia plata inexceptua⸗
te ꝓtinus in ſequelã Xlit autẽ ad alterũ. Sequere me.
IVlle autẽ dixit. Oñe pmitte me pꝛimũ ſepelire patrem
meũ.Dixitq; ei ieſus. Sine vt moꝛtui ſepeliãt moꝛtu⸗
os ſuos:tu aũt vade et annuncia regnũ dei. Scriba re
pellitur a ſequela:ſte inuitar᷑. Repellitur ſcriba.qm dif⸗
niculime pplurimũ eſt vt alta ſapies et pꝛudetia carnis
imbutus in writate velit deijci: et in hinmilitate chꝛiſti
Wſtigia ſequi. Mepellit᷑ ſceriba qui ſe obtulit ad ſequelaʒ

Fic inuitatur nec pmittitur in patrẽ exercere officia pie

tatis:ad officiũ maioꝛis deſtinatus vt annũciet regnuʒ
dei. Huic dicit᷑ vt ſequat᷑.peternã pietatẽ ille allegat:cu

rare vult patrẽ.nec eum deſtituere dimnittẽs expectare

diſponit quouſq; moꝛiat᷑ vt eum ſepulture cõmendet:
neſcieẽs ſi foꝛte ipᷣe ante moꝛiatur.Nõ erat hinus pater
in infirmitate vt moꝛiturus in ꝓximo videret᷑: ſed foꝛ/
taſſis in ſenectute.Attamẽ expectare iſte diſponebat me

lius agere ratus q; ſi chꝛiſtũ ſequeret᷑: ignarus adhueꝙ

pietas ꝓ pietate dimittenda eſſet· Pꝛeceptiuo verbo hic
eruditur a chꝛiſto:ꝙ ipᷣe ſufficiẽs et debita cauſa eſt qua

parẽtes dimittendi ſunt.et etiã quicũq; ꝓpinqu. Et re⸗

licti ſunt parentes a diſcipulis:et a multis benefidelib-

chꝛiſtianis. Et ieſus alibi aſeruit in eius nõ poſſe vnire
diſcipulatũ ſiue ſequelã:ſine ſancto odio ꝓpinquoꝛum.

Impietas neceſſaria eſt ad ſuos:cũ ad ſuã vocat ſeque⸗
lam ſaluatoꝛ oĩm chaiſtus. Et impietati damnabili aſ⸗
ſcriberet᷑ chꝛiſto vocate cõtempto:ad ſuos pietas cuſto⸗
dita.d plenũ ⁊ ꝑoptime pius eſt:qui diuinũ ꝑfecit im
periũ · etiã oĩ obſecũdatione denegata ꝑntibo Pꝛefertur
hoĩibo deus.genitoꝛi creatoꝛ.parientibo ad moꝛtẽvite lar

gitoꝛ.nutritoꝛibo redemptoꝛ:viuentibo cũctis in hat vi⸗

ta moꝛtali.qui vt oĩbo vita beata daref᷑.et immoꝛtalis ſe

donauit in moꝛtẽ. Et oĩm vitã et moꝛes emit.qui ꝓ oĩi⸗

bus in aĩa in peccato moꝛtuis.et ex natura coꝛruptibili
in coꝛpe moꝛituris ſuã vitã moꝛti expoſuit:nõ taliter qli
ter ſed ignominioſiſſimo genere moꝛiendi. Exigit iure

ſequelã.parentes et cognatos dimittere ꝑſuadet.q gra

tis oĩa fecit.et in vſum hoĩbo dedit:et gratis ſemetipᷣm

in redemptõis pciũ cõtulit. Sed tremende cõtemplan

dum.qꝙ moꝛtui ſepeliãt moꝛtuos.Mã ſi moꝛtui quõ ſe⸗
peliũt: Si alios mortuos ſeꝑeliũt.quõ ipſi moꝛtui ſũt.
Hi vnũ hoxꝑ aſſeritur:alterũ vt remoueat᷑ neceſſe eſt.

Attamẽ alia ſnĩa qð dicit᷑ innoteſcit.Qm̃i quivult voca

tus ad chꝛiſti ſequelã accedere.ilico factꝰ eſt iuſtus:quia

illũ ſequi imo velle firmiter ſequi iuſticia eſt. Et qui nõ

ſequunt᷑ et nolũt:iniuſti ſunt. Iniuſticia quidẽ moꝛte
in aĩa fecit:etiã ſi adyuc coꝛpus vita pfunctoꝛia Pmnaf.
Ooꝛs aut coꝛpoꝛalis q̃ multatõne diuina in oẽs hĩes
Vnit.oẽs interimit:nemiuẽ ſin relinquẽs inerpertum.
Erůt igit᷑atq; ſunt in aĩa moꝛtui licet coꝛpe viui:foꝛtaſ⸗
ſis cito in coꝛpoꝛe moꝛituri. Sunt etiã moꝛtui in altero
et ſepꝰ in vtroq;. Quopꝑ oĩm nulla cõuentio ad eos. qᷓ

chꝛiſtũ wolũtate atq; moꝛũ imitatõne ſequunt᷑. Igit ſe⸗
quens recta intentõne chꝛiſtũ iuſt? eſt:et iuſtus ex fide

viuit. ſcʒ ex illa que ex deo eſt iuſticia in fide Et ipe ſalua
toꝛ ait.Qui ſequit᷑me nõ ambulat in tenebꝛis:ſed habe
bit lumẽ vite. Elite woꝛro lumen tenebꝛas moetis exclu
dit. Et iterũ. Ego ſum via veritas et vita. Totus ergo
a vita. totus de vita. totus ex vita. totus invita. totus p

vita.qui nõ repedate aut inobliquate ſequit cheiſtn

ccandus eſt parens. cito aut tarde moꝛiturus: vbi
tur xpᷣi vocatio:qui factis.dictis.et oĩ actõe ſua nos vxo

pacto ſeu iu
Vti Dno in terrenis. quis reatꝰ fuerit domũ repetere

ULiber nonus De virtnoſis

Qui autẽ nò ſequunt᷑ totis ꝓpꝛijs itineribus tendũt in
moꝛtẽ·qm nõ eſt aliud iter rectũ ad patriq.niſi ſequẽdo
ducẽ qͥ de illa eterna patriawit ad ꝑpegrinatõis nte miſe

riã.Sʒ qꝛ ſic c ꝙ ſequẽtes xpᷣmviui ñ ſequẽtes moꝛtui

ſũt nõ illa moꝛie ĩſpecta coꝛpis qᷓ oibo eſt cõis.ſed ulla cõ
ſiderata ſcʒ rõnalis aĩe ꝑ culpã.q̃ non cõpetit niſi repꝛo⸗
bis:quid ergo fedusviuoꝝ ad moꝛtuos.ſen ſibiliũ ad in
ſen ſibileſ.obedientiũ ad cõtumaces.ſequentiũ ad nõ ſe
quentiũ.diligentiũ ad nõ diligentiũ. Pꝛofecto iuſtiſſi⸗

me dictũ eſt inuitato ad ſequelã dñi ſaluatoꝛis:dimitte

vt moꝛtui ſepeliaãt moꝛtuos ſuos.Alc ſi diceret. Explici⸗
tum te fac:unplicare te noli. Hepꝛobi ſint cũ repꝛobis.
electi cũ electis.viui cum viuis.moꝛtui cũ moꝛtuis ſe/⸗
quaces chꝛiſti cũ eoꝑ ſimilibo.ſectatoꝛes diabvli cũ cõpli
cibus eius Tu aũt vade annũcia regnũ dei NMõe ⸗

cauit in ali vitã agenda atq; ſperandã. Vbi pcipit ſiue
pᷣcipit᷑ annunciatio regni ei. euangelij ſancti.nõ curan⸗
dum de dimittendis:nõ cunctandũ pemtus de agẽdis.
Vox diuina nõ clamat ab oĩba humanis atq; mudanis
rebo abſoluit. Rex terrenus habet in moꝛibo cũ militez
ſuũ ad ſignat mmliciã oꝛdinat. et dñs cum ſeruũ vni rei
agende ſubicit:p illo tunc a negocijs ceteris liberũ facit.
neqʒ a ſeipᷣo in ſua mẽte culpandꝰ ſeu ab alis arguend?
eſt: ſi ſpꝛetis oĩbo atq; dimiſſis · iuſte pcipiẽtis erequit ro

luntatẽ is cuius ↄditionis eſt incõtradicibiliter ſubiace
re. Elolutate ſiue neceſſitate ſubiacem diuine pcipien⸗
ti. vt nil ſit noſtri arbitrij cũ xocauerit. nil cũ pꝛeceperit

noſtre directõnis:etiã ſi noſtro iudicio melioꝛibo actõi⸗

bus wſſe videret᷑ intendere. Qu ſe ſubiacere iuſte co⸗
gnouerit ⁊ infallibilẽ pꝛeceptoꝛẽ ad ſe factũ:aſpnabitur

etiã wonũ electõis ſue decretũ. Pꝛoinde iſto foꝛte nõ co⸗
gnoſcẽte pietatẽ a pietate diſcernere:parẽtib m carnẽ
illa impendere ſam eſtimabat. Coꝛꝛipit᷑ ipe atq; in ipᷣo
coꝛrigit᷑ inſtruit᷑ oĩs fideliũ multitudo.vt cũ pꝛeceptũ
diuinũ aut cõſiliũ inſpiratũ illuxerit: oĩs ꝓpinquitas

relinquat᷑.et qllibet actio alia pieratis. Perampli annũ
ciatio regni dei et euãgelij chꝛiſti eius q̃ in aĩax ſalutem

pagit᷑ que imperpetuũ ſi unt victure. pponendaã eſt obſe/
quijs coꝛpm neceſſario moꝛituroꝝ:in quocũq; gradu p⸗/
pinguitatꝭ exiſtãt. Nãvox paterna de celo delapſa eſt:hic
eſt filius meus dilectꝰ:ipᷣm audite. Cũ cheiſtus loqui?:
oĩs aĩa in eius obediẽtia cũctis woſtpoſitis liquefiat Et
git alter. Sequar te dñe:ſed Dafwi pmitte me renun⸗
ciare his qui dom ſunt. Ait ad illũ ieſus. Nemo mittẽs

manũ ſuã ad aratrũ ⁊ aſpiciẽs retro:aptus ẽ regno dei
pꝛeſtãda hoĩ potioꝛi ſequela: nõ erit involũtate ſequẽtis

ſed in arbitrio euntis vt tꝑs ⁊ mod ab eius arbitratu
dependeãt.Diſpoſuiſti ſequi chꝛiſtũ cur moꝛas innectiſ
Quid cunctandũ ſi fides.q̃d ſi chꝛiſiꝰ coꝛdibo inſit:d
quid domus repetit᷑ vt his q̃ in ea ſunt renunciet᷑:ti nul
lo eſt erpectãda licẽtia.pato aĩo ad ſequelã. Oĩs auctoꝛi
tas in illa ſeq̃la cõſiſtit: nemini valefacere obligart᷑. Gu⸗
mi cõſilij eſt rpᷣm ſequi.oĩbo incõſultis.Ars eſt artiũ et
ſciẽtia ſcientiarũ infallibilæe: ſimplicit ſequi nemĩe re⸗

quiſito. in foꝛte cõſulendũ eſt pntes aut ab eis cõmea

tu accipe. aut diſponendũ cũ eis ſi et qñ et auõet quo
quis debeat pᷣm ſequi⸗ Negauerim. An ad renũciandũ
luramẽto ꝙ vlteriꝰ nolit auerſari cũ caris.ne⸗

Seg ad hoc nuilla neceſſitas vrget. VYpa eni xpᷣi ſequela
toth gerit et agẽda oĩa ſecũ poꝛtat:oem expeditõʒ habet
et qintatõis cum mũdo cyrographũ et licentiã abdi⸗
cationẽ ſegregationẽ a diſſimilib.et abſolutõʒ ab hu⸗
mams vecretisaa nature legiby et a leg et regũ imꝑio

qm̃ ieſus deus bomo eſt quẽ ſeᷣmur: deus in oĩbus in⸗
effabilis bonis. homo in oibo moꝛalibus ꝑagedis. Ac per

hoc inopoꝛtunũ dictũ avolete ſequi:pꝛimu ꝑmitte mihi

renuũciare his q domi ſunt.id quẽ ieſus. Nemo mitteſ
manũ in aratru aſpiciẽs retro:aptꝰ eſt regno dei Ara

trũ inſtrumentũ ẽ cui appoſito vomere tractu boũ terra

ꝓſcindit᷑.ea intentõnevt iaciat᷑ ſemẽ ad moꝛtificandũ et
fructificãduũ atʒ fructũ augmẽtis adhibit ad ſuſtẽtandã
Vitã ĩ coꝛpe aſſumendũ ea quide imagie aratri ſeq̃la xpi
appellata eſt. id quã ſi quis ſe dederit: ad alia q̃cuq; cõ⸗
uerſus. regno dei fit ineptus. ui ergo apt?: Regno dia
loli.quia milla veritate qua creatus eſt nõ ſtetit:q;;obrẽ

regno dei fact? meptus tetro regno factus eſt ap?. Mõ

eſt renire terciũ regnũ:qm qui nõ eſt dei tradit᷑ dñatio⸗
ni ſathanice. Et qui regno der nõ cõgruit. nõ ſe fallat ex
iſtimãs regno diabuli nõ cõpetere. credẽs ſuũ aliquẽ do⸗
minatũ ſeu regnũ.in quo ſi nõ gloꝛificaret᷑ cũ chꝛiſto in

dei regno.nec ſociaret᷑ in penis in regno ſathanico velut
elſſʒ aliqð aliud cuius nulla ꝑticipatio fieret cũ vtroq;.

IVtaq; ab aratro reſiliẽs nõ eſt apeꝰ regno dei:aptitudi⸗
ne habebit aduerſaʒ. Mecobſtat ꝙ de pueris nõ baptiſa⸗
tis ex hac vita nihil ꝑperã cupito.dicto aut facto egredi
entibo quie poſſet obijcere.qm̃ nõ ſpectãt ad regnũ dei.
qꝛ in fide trinitatis baptiſati nõ ſunt.nihil qͥq; boni fece
runt vñ mererent᷑:nec ad regnũ diaboli qꝛ nullã macu⸗
lam wolũtate aut ope ↄtraxerũt. Et hoc ſingulare halet
diuina et hũana iuſticia:vt nemo abſq; crimie ꝓpꝛio in
ꝓpꝛia ꝑpſona pumat᷑. Relinquit᷑ g eis aliq̃s locus terciuſ
in quo deo nõ fruant᷑.nec ſenſibili pena plectant᷑:vbi nõ
ſunt illa ſumma bona infima illa mala. Et er eadẽ pce
dit iuſticia.nõ coꝛonare immeritũ et nõ pumire inſontẽ
IVlla wro culpa oꝛiginalis ꝑ lauacrũ regeneratõis non
alulita. ꝗᷓ ↄtracta eſt a ꝑntibo pꝛimis. penã ſenſibilẽ non
meret᷑.qm inuoluntaria ⁊ inactualis eſt in naſcentibus
Poſteris. M
De wcatõe publicani ad ſequelaʒ xpi qui peccatoꝛes
ad pniam vocaturꝰ aduenerat.ſcom mattheñ marcũ
et lucam. Capitulũ XVII
Vu hoĩem ad ſimilitudinẽ ⸗ imaginẽ ſuã ſic fe⸗
q cit ꝓut ab eterno pᷣuidit: pᷣnoſcit hoim volunta
tes ⁊ earũ diſpoſitões.qᷓ; faciles ad auerſionẽ 2
cõuerſionẽ qᷓue difficiles.qᷓ; diſciplinabiles. qᷓ; tardio⸗
res.q; dure ceruicis.qᷓ; cõſentanee ad ſu ꝑnas direcões
Et ſicut nouerit aĩaʒ ſue vocationi abſq; ↄtumacia ĩ obe
dientia fieri: ſic wocat. Eteni ců vniuerſo genere hüano
ſic egit. ꝙ nõ ante ſed eo tpe mundoin carne apparuit. qᷓ
mundus i erat in diſpoſitõe factꝰ ipᷣm recipe: q;uis eũ
abieciſſet ppls ꝑeculiaris eius ſicut ſeriptũ eſt. Et ſmieũ
nõ receperũt. Et cü ſepemens hoĩm heſitat cur iſte roca
tur. ille nõ vocatr iſte recipit᷑ ĩ ſequelã: ille reſpui᷑. nemo
gquerulef᷑: nemo pᷣſumat in deũ:nẽo temerarie iudicet.
Nulla reſronſio wrioꝛ niſi qꝛ deus oĩm coꝛda nouit et
wlũtates q̃ wĩes latẽt. Et eque vt nec acceptio pſonax
ſic nec eſt iniqtas apud deũ. Si ſpũs dei vbi vult inſpi⸗
rat. et qñ vult et quõ vult.et nũq; niſi qð iuſtũ eſt vult
nouit quẽ wocat ꝙ oĩno futurꝰ ſit in ſequelã ⁊ queʒ ad
ipaʒ futurũ nõ pᷣnouit:ocatõe nõ excitat ira etiã ad
repꝛolos vtens pietate.ne amplioꝛi pena plecterent᷑ ſi
Weati wnire cõtennerst qᷓ; ſi eſpicerent nõ vocati. qm̃̃
ſeruus ↄtumax et cõ Pechiechan ſubiacet.ignoꝛãsvero
miſericoꝛdi apte cõſequif. wlut ſeruus ſciẽs voluntatẽ

Dñi ſina nõ facit plagis amplioꝛibo. neſciens paucioꝛiba

Yapulat. Er hoc quidẽ dictoxↄtemplatio naſcit ꝓieſus
ignater wocauerit publicanũ. Mã vidit ieſus publica⸗
nu hĩem ſedentẽ in theloneo mattheũ noĩe ſiue leunet
bit illi. Sequere me. Et relictis oĩbo ſurgẽs ſecutus eſt

——
—

di
d
ſee
be
in
dulf

Ne
on
on
bls

o
1
1

— — ☛qẽ — 2

. — —— —

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Balua.

eum] In capharnaũ hunc hoĩem cõpꝛehendimus a ie⸗
ſu fuiſſe vocatũ noĩie mattheũ ſiue leui alphei. vno ſcʒ p⸗
pꝛio noĩe ſeipᷣm expᷣſſit.alio ſcʒ leui duo alij expꝛeſerut.
Capharnaum ciuitas martina erat apta cõmercijs: vbi
matthe reipublice agebat officia. Nã mattheus ex noĩe.
leui exr genere:de tribu leui eni erat. NPubhcanꝰ ex offi⸗
cio.qdð a ſcipione publico habuit oꝛigine ⁊ oꝛdinatõʒ:q ꝓ
republica oꝛdiauit publica thelonea. YIn quoꝑ numero
mattſæ ꝓ republica cõſtitutus.ſedebat exactoꝛ. inde ca⸗
ptans inope atq; vilẽ coꝛpis ſui victũ.neſciens foꝛte q̃d
meliꝰ ſeu aptius ageret ꝓ ſtipe quereda qᷓ; exigere.calcu⸗
lare.reaſſignare in ceſareũ ficũ nuůmiſmata imagie ce⸗
ſaris inſignita. Sed apte ꝑ imagine quand a publico
ad magis publicũ traſiuit officiu: cũ vocarer a xpo rege
regũ et dño dñantiũ.qui nõ vmꝰ ciuitatis aut ꝓuincie
ſed totius mũdi rempublicã repaturus aduenerat. miſ
ſuruſq; hũc publicanũ ꝑ mundũ in cedentẽ ſibi ſoꝛtem
vt ad firmiſſimu ⁊ ſolidiſſimũ ſtatũ reipublice de nouo
p deũ ⁊ hoieʒ: hoim legitimũ regẽ in vera virtute aſtru⸗
endũ.ſine qua nõ eſt reipublice firmꝰ ſtatus.·et in eter⸗
na beatitudie ↄſummandũ: hoĩes euãgelica pdicatione
muitaret. Sicut eĩ piſcatoꝛes hoĩm fecit arte nõ alvlita
ſz in meloꝛa mutata.ſic mattheũ feat deſerere thelonei⸗
cam factionẽ agentẽ terrena republica:vt ageret ꝓe⸗
terna. Etvelut nũmiſmata ſignata imagie ceſaris exige
bat ꝓ ceſare.fic hoĩes ad imaginẽ dei factoſ inuicaret ad
vnũ deũ et ſummũ deũ.vt hoies agnoſcerẽt creatoꝛẽ ſu
um ab eterno deũ.ſed in tꝑe ꝓ ipᷣis hoibus incarnatũvt
eſſent dei q̃ ſunt dei.et ſua iura iuſticia ceſarea ſoꝛtiret᷑.
Nã abraſam artẽ iſtã engendi. calculandi. ditãdi fiſci ce
ſaris.nouim a mattheo ſed ↄditõe nobilioꝛe donatã. cũ
derelicta eſt illa ſeſſio qͥtidiana. nautica emolmẽta expe
ctans et xpᷣi ſeqᷓla facta ain diſcurſu laboꝛioſo ꝑ oꝛbe in
annunciatõe euãgelr eterniꝓ eterno regno dei. ʒ ad
geſtoꝝ ſeriẽ redeundu eſt! Endit ieſus hoĩem ſegentez
ad theloneũ Determinat᷑ xpᷣi aſpecc ad vnũ hoĩem cũ
dicit᷑ vidit.qͥ oẽs ab eterno puidit.ſed ꝓpter vnũ ſignan
ter dicit᷑pidit.cũ aſpectu xpi nemo poſſit effugere:qm̃ in
oĩ loco oꝑe dñi ↄtemplant᷑ bonos ⁊ malos. Sʒ illaviſio
deſixa in hoĩeʒ.electõʒ eius a xpᷣo iã factã ondit:quẽ pᷣſcie
bat vocationi ſeu electõi eiꝰ pie pᷣſtaturũ eſſe cõſemium.
Nã q̃s pᷣdeſtinauit hos vocauit.q̊ͥs wocauit hos iuſtifica
uit:qͥs iuſtificauit hos gloꝛiſicauit. Sed vbi vidit: Ge⸗
dentẽ ad theloneũ Quietẽ coꝛpis hʒ negociatio illa mẽ

tis aũt plurimã ſollicitudinẽ. Et diſcipulꝰ xpᷣi faciꝰ ſiue

futurus,.deponat ſecularit iplicantia mente opoꝛtʒ eni il
lIã nõ coꝛpalibo ſed ſpiritualibo occupari. Ymago dei eſt
homo:in aĩa nõ in coꝛpe. Igit᷑ aĩia diuinis intendat.⁊ ſi
aliqñ vilis facta ſoleſces in ymis.aſſuefacta caducis.re⸗
ſipiſcẽs.turpitudinẽ illã abſtergat: reintendẽs ad qð et
Fm qð facta erat.Coꝛpe vero tm̃i implicandũ eſt q;tum
virt in aĩo reſidẽs in ſuũ inſtrumentũ cõpenſata ipᷣius

valitudieroluerit aſſumere:aut qᷓ;tũ ipᷣius coꝛpis nõro

luptas ſed neceſſitas coegerit.Nõ ↄpetũt ſectatoꝛibo xpᷣi
artes auertẽtes a ſpũalibo atq; diuinis ſpeculatõibo mẽ
tem:ſed ille q̃ coꝛpus ſollicitẽt. pamplius.mentẽ pꝑminꝰ
At qui ꝓpꝛiũ nomẽ eius ⁊ generis atq; ptis ſi ducant᷑ ad
interpᷣtationẽ:vocatõi ſue imo ad id ad q vocatꝰ eſt cõ⸗
ferũt. Qui ſurgẽs ſecutus eſt eũ. Nõ ſurqꝰ auditoꝛ:nõ
tardus ad verbũ.Mõ expectauit exactõis ſue fiſcarijs ce
ſaris reddere rõeʒ:p eo ꝙ theloneũ relinbat indemne.
Aliter quidẽ nec xpᷣs eiacceptaſſet ſequela. Nemo cũ re
ſeu damno ꝓximi aut fraude reipublice recipit᷑ in fami⸗/
liã xpᷣi:niſi ad poſſe cũcta pꝛimo errata coꝛrexerit. Mõ ve
nerat xpᷣs legẽ ſoluere pᷣceptoꝑ vterũ ſed adimplere: qᷓ
uis initiãs viã nouã.noua mãdata nouaq; ↄſilia indice

. —

ret. Poꝛro relictis oĩby matthe ſequit xpᷣm. Mulla tis
intercapedine data vt vocat? cõfeſtim obedietia eſiet ad

vrbũ.miſero ſedili rehcto ſacculo pecuniarũ a ſerami⸗

nibus ? icriptõibo receptoꝑ et mercede ſibi debita p of

ficio:ad verbũ xpᷣi effectiuu.ipe ipſiꝰ factus eſt poia eme
ctiuus.Na nõ iolũ xpᷣi verbũ in matthei auribo ionuit.ſe
quere me.ſʒad ſe ttaxit ammũ:mutauit affectũ.illumi
nauit intellectũ.id oĩno efficies.quo ſicut vocatus. ſic

ſequeret᷑. Qð ilico mattlx effectiii verbi fecit effectuʒ:

q̃ relictis oibus ſecutꝰ eſt eũ.oĩa ſibi melioꝛa factup.Re
liquit quidẽ oia qᷓ erãt ad theloneatus officiũ in illa pꝛi⸗

ma vocatõne qua dictũ eſt ſibi.ſeqᷓre me.nõ illa q̊ domi

habebat:attñũ in poſterũ relicturꝰ. Ma fecit ei cõmuiũ in

mo ſua.Fecit publican?ex oficio publico in domo ſua

licũ xpo ↄuiuiũ:vt in euidẽtia rei fieret qð dimiſe⸗
rat.et cuius wolebat ſectaxi veſtigia.Meliquerat thelone
um vbi merces nauiñ et nautaruũ emolimeta reddunt᷑:
vbi et thelonearius ſederat.pꝛeciũ mercibo ipe facturꝰ.
Et ſequebat᷑ xpm q̃ mercedes ſuis ſequacibo reddet.ipᷣe

factus oĩbo merces:qꝛ lc eſt hereditas dñi ſilij merces
fructꝰ wntris. nõ impoſiturus ampiy venalib mercib-
pꝛeciũ ſed eius qð in rpᷣi ſeq̃ᷓla meruerit pꝛemiũ receptu

rus.Facit ↄuimũ leui.maioꝛi qᷓ; rer fidei a paratu. ex⸗

ultas ieſum recepiſſe hoſpicio.et ꝙ de ſubſtatia ſua tan⸗
to ⁊ tali hoſpiti mimiſtrare meruiſſet: indignũ oino ſe ar
bitras ꝙvocaret᷑ a xpo.et ꝙ ad domũ ſuã coꝛpalem ſum
pturus ad annona ta humiliter diuertiſſet. Et cun? hu⸗

mihtate mattſæxus in dño humilioꝛ reddebat᷑:et eo effi⸗

ciebat᷑ ypi capacioꝛ.quo in hũilitate ꝓfundioꝛ.MNeq;xps
ob cibi cauſam ad domũ eius acceſſerat:ſed ad erudien⸗

daa cõfirmanda aiaʒ er? in relictõe rerũ quꝗ fecerat in
ſeqla qua cepat:adaugens adinceptũ.vt etis domum et
cuncta ſuppellectile.⁊ ſi q vendicaſſet in ꝓpꝛiũ ex toto di
mitteret.querẽs eũ magis pauperẽe fieri.egere cũ xpo qᷓ;
abundare terrenis:etia ſi ſibi et cũctis egenis iuxa ſum
ptus in poſterũ de habitis miſtraret. Neq; volebat xpᷣs
iliũ relinqre q;talibet implicatũ.que tanto ſiudio ſuavo
cauerat i ſequelã. que aptũ pnouerat diſcipulatui apo
ſtolatui e?.euangeliſia vertoet ſcripto futurũ: tande p
ipo ſubiturũ et moꝛtẽ. Sumit oꝛe xpCᷣus a matiho ptis
et ab ipo patis.cui et licitu erat ſumere non tm̃ de bene
parto.ſed etiã de ꝑperq cũctoꝝ hoĩm:cũ ipe ſit dñs vni⸗
uerſox.cui pᷣter peccatũ nihu eſt alienũ.Cui nõ piudica
bat nequiter acquirxẽdo malicia hoĩm in wnitate natu⸗
rarũ et rerũ:quaꝝ oĩm habebat verũ dñium.nõ lege ce⸗
ſareavel hũana ſed diuina.q́;uis homo faci? ꝓ nobis ege
re voluiſiet.⁊ mhil ſibi mercatꝰ tꝑaliũ legũ in ꝓpꝛiũ ven
dicare:ſedvelut egenus volũtate captabat.ab hoib opẽ
oẽm ꝓpꝛietatẽ ⁊ ſollicitudinẽ ⁊ curationẽ in reb tꝑalib
aſpnatus.vwelut a celeſtibovnies.celeſtib intendes.ſuꝑ
iſta celeſtia mn celeſtibo maioꝛibo cito futurus:pꝛogãs no

bis in pauptate foꝛma. qliter ↄtemptis terremiſ celeſtia

capiamus. Hec ꝓ tato dixerim.ſi cuiuſpiã animus mo⸗
ueret᷑.ſcʒ cur xpC accipit ↄiuuium a matthro:cui foꝛte in
tali officio aliqd nõ bene Partũ inheſerat. Eſt etiã aliud
qð hmõi querelã ſi fieret recõpingit. Cũ quis ſtudet ſa
luti aĩaꝝ et earũ intendit meder languo:ib.dumtaxat
qð neceſſariũ eſt in licẽtia ẽ ſumẽdi:etiã ſi d mãamona/
iniq̃tatis exiſteretl Et factũ eſt diſcumbẽte eo in domo
illiꝰ:ecce multi publicani ⁊ peccatoꝛes venietes diſcũbe⸗
bant cũ ieſu oiſcipulis eius. Ert eniĩ multi qui ſeque
bant᷑ eũ Cuũ ad vnũ publicanũ et peccatoꝛẽ xpᷣs diuer⸗
tere dignaret᷑:multis ad eũ vniendi pᷣſtauit audacis vt
vnirẽt.Nõ eĩad aliquẽ magnũ potẽtia ſiue v irtute. ho⸗
mo abiectõeis ↄditiòis pᷣſumit accedere:niſi ad ſiles ab
iectos ipſius dignatiõe pcognita. Quis pꝛeſ vpfi⸗ ad
2

Liber nonus De virtuoſis

chꝛiſtũ accedere qui nil repᷣhenſibile habebat.ſed oẽʒvir
tutẽ oñdebat in moꝛibo. niſi pꝛius cu peccatoꝛibo loqui
er cõuerſari comedere dignaref: Oagna ꝓrſus xpᷣi di⸗
gnagtio:q Reccatoaibo etiq auerſatone oia facteſt. vt eos

ad pemtentia inuitaret. lduertãt igit᷑ q̃ ſtudẽt ꝓfectibo

giap. ne vedignent᷑ in ↄuerſatiomibo peccatoꝛes. ne ſub⸗
ſtomachent᷑ eiſdẽ. ne deſperatõe frangant᷑:ne eis clauda⸗
tur opoꝛtunitas veniẽdi. Ecce pᷣfert foꝛmãa ieſus.diuer⸗
tit ad vnũ publicanu peccatoꝛt.et multos ex vno tra⸗
hbit ad ſe venire inuitat:incentiuũ cũctis tribuéswemẽ

di. Recipit᷑ ad verbũ. recipit ad dſcubitũ: ſed nec mirũ
ſi eos venar᷑ ad eternũ regnũ. Oſtedit ſe domeſticũ di⸗
uine humanũ et humane diuinũ.Mapit aias cunctoꝛũ

recte nõ emule intendentiũ in eũ amoꝛe ⁊ delectatõne
ſui. Et diſcipulatü eius in hãc cõuerſandi foꝛmã indu⸗

xerat.Hia dulcumbebat publicani a ꝑeccatoꝛes cũ ieſu et

dilcipu is e: qui magutri eoꝝ dignatõʒz humilẽ cõtem

planteſ in aliu celu ſe tollere nõ audebãat. Erat enĩ mul
ti q ſequebant᷑ eu.Nec mirũ. Magis aũt mirandũ ꝙ ali
quis remanebat:qi magna gloꝛia eſt ſeq̃ dñm. lõgitu⸗
do wim ſcʒ dierũ ab eo. Sed ſp e regione ↄtradicit ope

rib wonis: aut opibo malis in ſiſtit Na et ſcribe phari

ſei vidẽtes qꝛ manducaret cũ peccatoꝛibo ⁊ publicanis:
murmurabat dicẽtes ad diſcipulos ei?. Quare cũ pec⸗
catoꝛibo maãducatis et bibitis xos ? magiſter veſter Cõ
ſurgit ex aduerſo emuloſa iuſticia: ꝓpellens ſuꝑbie faſtu
milericoꝛdiã de finib eius:imo iudiciũ temerariũ in a⸗

Nos.et de ſeipis damnata pᷣſumptio.cũ ſcribe ⁊ phariſei

ſub pallio iuſticie murmurãat.iudicãtes alios peccatoꝛeſ

ds foꝛte ignoꝛabat qles eſſent. Et ſi erãt pculdubio pec

catoꝛes:nõ ſubiacebãt ſic eoꝝ iudicio iudicãdi. Et ſe fa⸗

tebant᷑ ex hac ſnĩa iuſtos ⁊ mũdos qui nõ eſſent aut re⸗

ciperẽt peccatoꝛes. Sepe hoc inter hoĩes agit᷑ vt q ſe pec
catoꝛes exiſtere nõ ↄſiderat. aut ſi ſunt ſe palliare noue
runt.vt murmurẽt.vt iudicẽt:vt pᷣſumãt.et ſe obtegãt

pallio ſeu virtutis imagine nõ iuſticie vritate. erma

gne ſe immunẽ reddit a crimĩe:qͥ a cõuerſatione hoĩm

repulit crimioſos.Nemo eſt qͥ grauiter nõ deliquerit ĩ

lege dei nti:aut cõmiſerit qð phibuit dñs deus noſter.

Et ſi nõ fecit frenatꝰ impotẽtia. ſeu gratia rethinat? cñ

voluit ſi nõ potuit:et ſi potuit voluit. In ſui ↄſideratõe
oĩs factus.etid iuſtus pauebit: peccatoꝛib ↄdeſcendet
Affectabit illos miaʒ inuenire: nõ repellet eos cũ quib⸗

hʒoĩmoda ſilitudine in narura:ſi foꝛtaſſis diſſiſitudo cõ

ſiſtat ex gra:de ſuꝑis nõ de meritis ꝓpꝛijs pᷣſuſcepta.Ac
Phoc ſcribe et phariſei eoꝛũq; ↄſiłes in alios tã ſeueriter
ecernẽtes.iuſte repꝛobandi ſunt:dũ nitunt᷑ peccatoꝛes
Pcenſurã iuſticie remouere ab eis.a quibo pñt ꝓ abſier⸗
gendis peccatis iuuamẽta ſuſciꝑe. Pꝛoinde ieſus velut
doctoꝛ ſupnus ex auctoꝛitate docẽs hãc q̃ſtionẽ determi
nat Ad ieſus audiẽs ait. Mõ eſt opus beneualẽtib me
dieus:ſed male hñtibo. Sentẽtia iſia nõ amplioꝛẽ de⸗
clarationẽ recipit q; poꝛtat ex verbis· Attñ tangit illox pᷣ
ſumentiũ mẽteſ velut diceret. Vlos creditis beneuglere
ſicq; vobis videdeo mecv nõ indigetis ſed infirmi

eſtis:et cõtumaci ſupbia me vſſtrũ medicũ oditis. Iſti

vero infirmos ſe eſſe fatent medico indigẽt:medicuʒ qᷣ
rüt. Et remittit eos ieſus ad ſcripturã ſacrã. q; ſi ſcribe
et phariſei intellexiſſent. ſubticuiſſent: nõ querẽtes q̃re

mia recipit miſeros. pietas impios. iuſmcia miqͥs. loni⸗

tas malos. Quobꝛẽ dicit᷑ Eutes diſcite: qd ſit miſeri

coꝛdi ã volo⁊ nõ ſacriſiciũ.Nõ enĩ wnixocare iuſtos:ſed

peccatoꝛes ad pniaʒ Mullũ ſacrificiũ in veteri teſtamẽ⸗
to do ta extitit gratũ ex ꝑte offerentiũ ⁊oblati.necĩ no⸗
uo expte offerentiũ gratius extat.qᷓ; miaʒ inferre miſe⸗
ris. indulgentiã pſtare poſcẽtibo.in peccatis releuare ia⸗

centes.et animarũ mederi languoꝛibo: et in viã ſalutis

inducere illos q infami gradiunt᷑ via. τρ1eréda e mia

poſteriat ola iuſticia.ſi ad ↄleruatõz tendit᷑ rénabilium
creatoꝝ.Nã ſi auctoꝛitas pᷣſtarer iuſticie.vt poſſet ſcom
ſua iura in crimioſos decernere.hũane quidẽ:pauci a iu

ſticie framea imꝑcuſſi remaneret. Oi diuine:latis bꝛe⸗

ui nuero calculabilis eſiz numer electoꝑ. Miſericoꝛdia
vero cũ vtit᷑ iunbo ſuis:pcit indignis.pcit ↄtemptoꝛibo.
BGuſtinet.expectat.remittit.donat.cõleruat. pᷣleruat. xre

ſeruat.et quõ extinguat pper agentem ignoꝛat. Et mia
dei ieſu ſaluatoꝛis nt᷑i imncepta et aucta eſt ? auget᷑ ciuitaſ
illa ſupna:q iuſn ↄfirmant᷑ a detinent᷑ ne in peioꝛa ⁊ ma⸗
ioꝛa labant᷑: p lapſi vero ergunt᷑ et pccoꝛes expectant᷑ ad

veniã:et ſupꝛa ↄdignũ ſupꝛa meritũ.ſupꝛa ſperatũ oĩbo
ꝓuidet᷑. Oerito ergo dicit᷑. Miſericoꝛdiã volo ⁊ nõ ſacri
ficiũ.qm vult pocius ꝑ ſuã miaʒ peccatoꝛibo penitentib

milereri:q;ᷓ ꝑ iuſticie officiũ ſacrinciũ exhiberi. Nõ delet
mia hoĩes ſupꝑ terram:ſed illos vltrix iuſticia ferit. Per
miaʒ plurimu tãdiu expectat᷑ iniquꝰ ꝙ efficit᷑ pius:quẽ ſi

gladius iuſticie poſt pccm ilico inueniſſet.penã ſubiret.
a qᷓmõ ad pietate poſſet eſſe regreſſus.nec exiniq̃s boni
futuri vt ſolitũ eſt naſcererent᷑. fraudaret᷑ illa ſuꝑnaci

uitas numeroſitate ſupnoꝝ ciuiũ:qͥs iuſticia in locis in
fimis tetralibo aſſcripſiſſet. Nõ veni vocare iuſtos ad
pniaʒ. qꝛ foꝛte iuſtꝰ nemo erat ſed peccatoꝛes.qꝛ oẽs pec
cato pamplius ⁊ ꝑminus irretiti erãt. An foꝛte qꝛ iuſti
Wecatõne nõ indigebãt:p eo ꝙ iam acceſſerãt vnde iuſti
eräãt. Et igeo iuſti qꝛ egerãt pniaʒ ſuꝑ bis in quibo deliq̃⸗
rant: et in ſeipis oꝛiginale malũ hoꝛrebãt qð ex traduce

carnis nõ ex volũtate ↄtraxerãt. Et hoc foꝛte plurimi q

ſeruauerũt in moꝛibo ⁊ in wolũtate innocentiã: pᷣter illa

maculã ex traduce cõtractã. Sed quoqͥ mõ iſta ſerient᷑
ad retunſionẽ illoꝝ murmurantiũ dictũ eſt verbũ. Mõ
wni wocare iuſtoſ ſed pccoꝛes ad pnĩaʒ qᷓ ſola facit de ꝑec
catoꝛibo iuſtos.de impijs pios.de alienis filios.de extra

neis ciues.et terrenos facit eſſe celeſtes. Et ꝑ eã ſibi co⸗

gniti ꝑeccatoꝛes:in cognitionẽ diuinã trãſire merẽtur.

ISßa ſola eſt ꝗᷓ poſt ignoꝛantiã ſui.ad ꝓpꝛiã cognitioneʒ
iinducit.et poſt obliuionẽ recoꝛdatiõʒ facit ꝓpꝛiã: deinde

ſcia et amoꝛe tranſit᷑ in deũ. Et peccatoꝛxocatus ad peni
tentiã.ſed nõ peccatoꝛ ſi ad illã acceſſit cognoſcẽs ſeipᷣm
cognoſcit et deũ.et illũ diliget cognitũ. Et regulate ſic
agit᷑ vt ſciẽs ſciar᷑.amãs diligat᷑.⁊ neſciens neſciet᷑.⁊ nõ
diligens nõ amabit᷑.et nõ operãs ꝓtinus eiſciet et agẽs
pperã cõdemnabit᷑.En pſpicuũ eſt ad qͥd boni puemt q̃

ad pniĩaʒ wocatus acceſſit: et cur amatoꝛ hoĩm xps ad pe⸗

2

nitentiã hoĩes moꝛtales accerſierat.

De noiatione.xij. aploꝝ et auctoꝛitate ↄceſſa et eoꝛũ
miſſione ꝑ mundũ.et foꝛma viuẽdi. ↄuerſandi. et p⸗
QLicandi. ̃m matthũ et lutcd. Capitulũ XVIII

Ocare venerat ieſus ad pnĩaʒ hoĩes peccatoꝛes
v ſed nec om̃es ſua voce:ſed in ſua et de ſua woce.
Quo cirea pꝛimo elegit illos ꝑ qͥsvocatur erat
ceteras natõnes.nõ litteratos nõ imbutos terrenis et
humanis documentis. nõ diuites.nõ potẽtes.nõ no⸗
biles huius ſeculi ſed plebeios:ne virtute hũana hoĩes
ad diuina et celeſtia vocarent᷑. Et pꝛimo eos fecit idone⸗
os euggelk pᷣdicatõms q; mitteret.vt tales eſſent vita
qbus ſides darer ex doctrina.tales in moꝛibo vt eox ſer

mMonib crederet᷑: vt ſi ad pniaʒ alios inuitarẽt. notu eſſz
oe pniam iã egiſſe.ſi ad abdicationẽ rerũ viſibiliũ.ꝑ⸗
ſp

icuũ eſſet iã eos eẽ a terrenis oĩbi abdicatos:ſi ad ce⸗
leſtia. et ipos decebat eſſe celeſtes. ſi ad diuina. et ipſos
tranſcẽdiſſe hũana ↄgruũ erat:ſi ad quecũq; honeſta bv⸗

na pudica. vtilia p upis.ↄtẽptibilia ꝓ mmis. alios inui⸗
faoreteos opoꝛtebat his eẽ redimitos. Nec pmpta facie

8

n
n
.

ui
acl
in
Pe
ſt
bſti
lĩ⸗
ce
14

l

— — —

DWZ

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Salua.

quis alios inuitat ad bellum a quo ipᷣe terga diuerterit:
nec ad illã actionẽ quã aggredi recuſauerit. Moc ſiqui⸗
dem iure illos fecit idqoneos mĩſtros noui teſtamẽti.nõ
tm̃ ltᷣa ſed ſpũ:vicʒ ꝓ eoꝝ ſermo nõ eſſʒ ↄtemptibilis ex
ptãte.aut deſpicabilis ex Virtute orkard aand dedit
in oib opoꝛtunis ſup naturã ad neceſſitatẽ ⁊ vtilitateʒ
dũtaxat faciẽdo miracula.Et de virtutibo actuoſis iſtru
xit.ne ↄuerſatio eſſʒ oneroſa cuilibet: nec amicabilis ma
ls.nec tedioſa bonis. Nic euãgeliſte referũt rei geſta.nõ
eodẽ oꝛdie ſed diuerſimode retexẽtes. Sʒ nec hoc ſit cu
re tractatoꝛibo ſacre ſccipture:duʒ ex ſcriptura debita et
Vra ſnia habeat᷑Cõſtitut quodã in tpeieſus inter tur
bas de octogintadqttuoꝛ diſcipulis qͥs elegerat. pꝛogati⸗
ua quadã duodeci ex eis aplłos noĩauit.ſiue cũ noĩbo cir
cũciſionalibi.ſiue cũ his q imponere voluit:cũ certũ ſit
ꝙ aliquibo mutauit:incertũ tñ ſioiĩb Sed euageliſte q
icripſerũt incarnati verbi hiſtoꝛiã. ita tradiderũt quẽad
modũ audierũt a xpᷣo et de xpo.et q̃ ipᷣim agere aut dice⸗
re ꝑceperũt.Necalter a nobis ſciendũ tã de geſtis ⁊ di⸗
ctis a ieſu ad alios et alioꝛuʒ ad ipᷣm.et de geſtis abalijs
quõlibet aliter. et etiã de factis in illũ.qᷓ; vt euageliſteꝑ
ſpiritũ ſanctũ ſcribentes in mẽoꝛias poſteras tradidet᷑t
et eccleſia oꝛthodoxa ſuſcepit.ſicq; libꝛos cuſtodiuit ſol/
lertia platoꝑ vere ſuꝑintendentiũ in xpianaʒ religionẽ
vt nec aliq̃ mendoſitate potuer᷑̃t aliqũ maculari Et cõ⸗
uocatis duodeci diſcipulł ſuis:dedit eis poteſtatẽ ſpiritu
um immundoꝝ vt eijcerẽt eos ⁊ curaret oẽm languoꝛẽ
et oẽm infirmitatẽ Suodecim noĩa aploꝝ ſunt hec. Pꝛi
mus ſymõ qui dicit᷑ ꝑtrus.et andreas frater er.philip
pus ⁊ bartholome.iacobo gebedei.ohanes frater eius.
thomas a mattlæus publicam.iacobo alplvxi et thadeus
ſymon chananeus.et iudas ſchariothis q̃ tradidit euʒ
Memo in exoꝛdijs xpᷣm elegit:ſed ipᷣe elegit eligendos.

Ißpe poꝛro dixit. No me elegiſt ſed ego elegi vos. Et no
uierat eos q̃ ad aplatũ aſſumẽdi erat:et pꝛogatiua huiuſ

cemõi noĩandi.Nẽo tñ pᷣſumat ex hoc.acceptoꝛẽ xpᷣm di

cere ꝑſonarũ:wirtutũ et diſpoſitarũ mentiũ erat dũta⸗

xat acceptoꝛ. Et veteris amoꝛ legis et pura cuſtodia

phetarũ ſides egit:vt qͥ iſta tenuerũt·ĩ cognitõʒ xpi me⸗

ruerũt puenire.Oiſpoſitõnes mentiũ xpᷣs poꝛro infalli

biliter intuet᷑.vt ſeꝑe vocet ad gratiã agentẽ totaliter ꝑ/

perã.nondũ eruditũ in bonis:ſi diſpoſitõe patũ ↄgnoue
rit ilico fieri eruditũ et aptũ ſuſcipe diuinoꝝ foꝛmã.Ad
hec idoneos iſtos q̊s noĩauit aplos añ pᷣuiderat: et cete⸗
ros q̊s elegit ad gradatos ſtatus officioꝝ? virtutũ.Nec
aĩm moueat ꝙ nihil boni in hoĩb eẽ pᷣt niſi gra largito⸗
ris:qm̃̃ et hoc puidit ne invacuũ gkłᷣa pꝛeſtaret᷑. Poꝛro q;
uis ſint oĩa diuine gratie tribuẽda.nihilominꝰ ptãte li⸗

beri arbitrij nõ fruſtra cõceſſi.aliqͥd ab hoibo impenſum

eſt vñ fuit electio ſubſecuta.et ſequat᷑ hui et nõ illi::ſj
neq; abyſſum huiuſcemõi penetrare cõtendimꝰ.ſed in⸗
tendere in iſtã modicã hoĩm claſſeʒ quã xpᷣs elegit.⁊ qͥd
p eã fuerit oꝑat?:quã et oꝛdie alio lucas videt᷑ reterere.
Vocauit dilciplos ſuos ⁊ elegit duodecim ex ipᷣis:qͥs et
aplłos nolauit. Symonẽ quẽ ↄgnoĩauit petrũ ⁊ andreã

fratrẽ eius.iacobũ iohannẽ.philippũ et bartholomeũ.
mattheũ et thomã.iacobũ alphei et ſymonẽ qͥ cognoĩat᷑
celotes:et iudã iacobi et iudaʒ ſchariothq fuit ꝓdito-)

Nõ cauſat differentiã ſeries noĩm eadẽ nõ ſeruata.ſed
ad hoc iſti duodecim pᷣꝛogatiua officij apłici a ſaluatoꝛe
vocant᷑:vt pagãt ad qð figursti ſe. Peura referẽte fuerũt,
Apli quidẽ miſſi dicunt᷑:qꝛ miſſi ſunt velut duces ad do
cendũ ꝓpłm xppianũ.Nã dictũ eſt ꝙ iſmael duodecĩ du⸗
ces generatur? eſſet.nõ ꝙ ex ſemiĩe illiꝰ apli pdierint: ſʒ

in figura ꝙ duces puodecim ſcʒ apli duxerint in viam

recta ppm paganuũ.Qui etiã et ppncipes duodeci appel/

lati ſunt:p̃ncipes duodecĩ in nouitate euãgelice vite in

oĩ oꝛbe terraru. Cõfirmat qð dicit᷑ multo poſt ꝓpheticuʒ

verbů. Cõſtitues eos pᷣncipes ſuꝑ oẽm terrã. Necnõ et
moꝛe paterno miſſi erat tractare ſubiectos. Qua imagi

ne duodeciʒ filios priarchas iacob ptiarcha generauit.

Et ppinare debebat potũ aque ſapie ſalutaris:hiſ qui aqᷓ

cenoſa huiꝰ ſeculi pptabãt᷑. In cu tipo fſontes duodeci

inuẽti ſunt in deſerto.exqᷣbo velut potat/ ꝓpls iſraelitic
veniẽs de egipto.ſic ex duodeci aplis pppulꝰ nationum.

Et intitulare debebãt canõicis oꝛdniatõibo eccaʒ ſancta
cei: put habuerĩ̃t axpo ⁊ docti fuerũt inuiſibilit a ſpiritu
ſancto. In cuiꝰ pᷣſagiũ cu moiſes ſacrificare deo wlllet:
duodect xij. altaria erexit ĩ titulos.pfecti facti ſũt ĩ vmũ⸗

ſa eccia ſctã dei.velut viri ꝑfectioeʒ hũtes ꝑfectionẽ de⸗

centẽ ad pfectõʒ.put ſalomõ duodecim viros voluit ha
bere pfectos:ſic xps duodecim pᷣelegit aplos. Duodeciʒ
wues poꝛtabãt mare ᷣm oꝛdinationẽ ſapie ſalomonis:
et xpᷣs infallibili ſapia ꝑ duodeci aplos baptiſmuʒ fecit

vbiq; deferri. Et vt leones eos õ cunctas aduerſitates

foꝛtes eẽ decebat.ld quoꝝ figura ſalomõ in gradibo ſo⸗
lij duodeci leunculos oꝛdiauit.Electis ⁊ noĩatis duode
cim aplis auctoꝛitatẽ agendoꝛũ in magna virtute oceſ⸗
ſit. pᷣdicẽs eis ꝙ meſſis multa:oꝑarij aũt pauci. NHoga
te g dñũm meſſis:vt mittat oꝑarios in meſſeʒ ſuã Oeſ
ſis multa oẽ genꝰ humanũ. PRauci oꝑarn ad metendũ
ſq; ꝑatos et albeſcẽtes ad fide.mayĩe in exoꝛdio naſcẽtis

eccieſie:ſcʒ duodecĩ viri aplłi noĩati.cũ ſeptuagitaduobꝰ

diſcipulis noĩaliter nõ deſcriptis.Quã modica claſſe ho
minũ.inuitandũ. cõuertendũ.in moꝛibo immutanduʒ
erat genꝰ huanũ:vt aduerteret᷑ qð agebat᷑ oino eẽ dinũ
Et pcib pulſare oꝑtebat dñm tate meſſis.vt oꝑarios
mitteret idoneos ad metẽdũ:qm̃ ipᷣe ſolꝰ nouit mitten/⸗
dos nouita ncẽrios Et male pᷣdicabũt:niſi a dno meſſiſ
hũane mittant᷑ Oatur ptas expediẽs ad ↄfirmatõʒz ver⸗
bi. et vt poſſint ſigna facere coꝛa his qͥ ſimplici vero nec
credituri erãt.oblectati nouitate ſignoꝝ:ꝓut extitit po⸗
pulus iudeox.et ad cõcidendũ ſapientiã gentiũ ſi voluiſ
ſent quippiã ex naturali rõne obicere.qm vt ait apls iu⸗
dei ſigna ꝑetũt:greci ſapiaꝭ. Eñ dedit illis poteſtatẽ ſpi
rituũ immundoꝝ vt eijcerẽt eos.⁊ curarẽt oẽm languo
rẽ et oẽm infirmitatẽ ladijciẽſ. Infirmos curate.moꝛ⸗
tuos ſuſcitate.lepꝛoſos mũdate: demões eijcite Ydeo
coꝛpibo et coꝛpaliter talis eſt ↄceſſa ptãs· vt fides daret
ad verbũ annunciãtis regnũ celoꝑ:p eo ꝙ dictuʒ eſt ad
eruditionẽ pᷣdicatõis Euntes aũt pᷣdicate qꝛ appꝛopin
quauit regnũ celoꝝ Intromittẽdi etiam erat hoĩeſ in
troꝛſus ex ſignis exterioꝛibo.ad ↄſiderationẽ inuiſibiliũ
et melioꝛũ bonop.cũ inſpicerẽt ꝙ tã inſolita in coꝛpoꝛb⸗
agebant᷑ ila dunna virtute:q̃ huana eſſe nullo mõ poſ⸗
ſent. Et ab viſibilibo ad inuiſibilia traiciend erat amoꝛ
cõtemplatõe ſignoꝝ. Necnõ a inuitatoꝛia erat ſigna ta
lia. vt ad curandũ ab infirmitatibo aĩax ſe hoĩes ppara⸗
rent:amplius quidẽ in aĩa qᷓ; in coꝛpe hoĩes egrotabant
Sed aut ignoꝛãtes infirmitatẽ aut ꝑitũ aĩiax medicuʒ
nõ inuenietes.nõ querebãt vñ curarent᷑:ſed ꝑnicioſius
collanguebãt. Mittunt᷑ bini ob teſiimoniũ vm ad alte
rũ.ob ſolam ẽ.ob adiutoꝛiũ.ob ↄſiliũ.ob collatõʒ agen⸗
doꝛũ.ob grauitatẽob ſupplementũ ſi hoꝛũ alter deſice⸗
ret:ob inſinuandũ charitatẽ inter ꝓximũ aſe habendã.
Pꝛohibent᷑ declinare in extraness ptesl In via gentiũ
ne abieritis.et in ciuitates ſamaritanoꝝ ne intraueritiſ
ſed potius ite ad oues q̃ pierãt domus iſrael Pꝛohibi⸗
tio iſta facta eſt m pꝛius et poſteri a m magis et mi⸗
nus:nõ ſᷣm aſpernationẽ gentiũ ⁊ ſamaritanop.Mõ in
mentẽ cuiuſpia veĩat ꝙ ieſus nationẽ aliquã aſpnaret᷑.
qui vult oẽs heĩes ſaluos fieri.et ad agnitionẽ Vrirats
„ 3

AlLiber nonus De virtuoſis

Vrnire:oẽſq; put in ipo pmptũ erat ſaluaturus aduene
rat. Na ipe de ſeipo dixit. Tlemit eni filius homis q̃rere
et ſaluũ facere qð pierat. Et oẽs pierũt:oeẽs peccauerũt
et eget mia dei. Ded ↄgrun erat vt ile ꝓpls pmo inuita
ret ad wnia.q vm dei cultũ magis honeſte leruauerat.
q́;uis aliqs eoꝝ aliqñ deliqrit.et cu piib. meritovmus
dei cultus facta erat de xpo ſeruada cõplenda pmiſſio:
et ſuſcepit circũciſionẽ.pegrinataq; fuerat in egipto. ſer
uans inter aduerſos vni tei cultu. traſduccꝰ in pdigijs
et ſignis mirincis eregipto. qui pꝛim accepit eloqa dei
in qͥ fuerũt priarch ſanctiſſimi. ꝓphete veraciſſuni viuẽ⸗

tes ⁊ moꝛiẽtes in fide xpᷣi futuri.p pꝛimo ſaluti e? inten

„—

deret᷑: vt pdocte rpsa plo cultideo ad ppſin cultidoluʒ
in noticia deueiret. Quocirca cũ ad getes et ſameritas
Phibet acceſſus. et ad oues iſraeliticas indici᷑. hoc ſenſu
tenendũ eſt: ſq; ne pꝛius aut magis ad illos q;ᷓ ad iſraeli
tas:ne forte ipi iſraelite indignaret᷑: ſi pꝛi eſſet vocatio
idolatrantiũ nationũ q; ipoꝑ qͥ tenuerat cultꝰ diuini cẽ⸗
ſurã.Et ſamarite iſraelite erat. cur g ad eos ꝓhibebat ac
ceſſus: ᷓQoꝛro ex multis tpib ritus gentiũ retinebãt et
idolatrabat in mõtibo.et diuiſi erãt a iudeis ex quibdet
inter qͥs nat eſt xpᷣs. Eruditioſaʒ ⁊ opoꝛtuni oſilij ꝓ tꝑe
fuit: nõ pceptũ oĩno muariabile. Nã et xps fuit in ſima⸗
ria ⁊ in ſimbo ppli nationũ vt clamat famoſa hiſtoꝛia ſa
natõis filie chananee:et apli dei vt legit᷑ in actib aploꝝ
direrüt. Quia reppuliſtis:ecce reuertim̃ ad gentes. Mõ
eſt aũt credendũ ꝙ ſi iudei recepiſſent rpᷣm et aplos. et
poĩa in fide ſpe charitatexpᷣii fuiſſent ſecuti weſtigia. ꝙ;
non ſubſequẽter fuiſſet rocario nationũ. ſed iſraelitica
pus:illa poſteri?. Etiã ipi iſt raelite ↄuerſi ad fidẽ:p chari
tatẽ alios inuitaſſent. Hoc quidẽ hñt in virtutibo ꝓpꝛiũ
q vere xpiani ſunt.ꝙ oes vellẽt ad xpᷣm ↄuerti. gaudẽt
te cõuerſis et dolẽt vtq; de auerſis. Admonent᷑ ne ſub
aliqᷓ mercede rei tpalis euangeliũ ponãt: ſed ſine oĩ ſi um
ptu euangelicẽt. Inq̃t eni. Qð gratis accepiſtis:gtis
date Nõ potuit aliqñ neq; poſſ fieri:q equa rerũ pmu
tatõne ipᷣm euangeliũ haberet. Alirtus eni dei eſt. In⸗
fundit gani ẽ nõ acquiritgratis datũ a deo nõ meritiſ
gratis ꝓtin in alios refundenduũ. Silr et ſanitates do⸗/
nange. Tex diuina oĩno ſic deſanxit: vt qdð hũanis ⁊ co⸗
poꝛeis lalꝛibo nõ acquirit᷑iꝙ nulla mercede vendat᷑.Ac
phoc in euãgelio oẽm ↄmertiãdi abſtulit cauſaʒ cũ adie
cit Nolite poſſidere aurũ neq; argentũ:neq; pecuniã in
conis vtis. Mon per in via neq; duas tunicas neq; cal⸗
ciamẽta neq; virgã. Dign ei eſt oparius cito ſuo Eo⸗
gitur gtis impẽdere aut neqᷣt retinere qð bʒ:qui ꝓhibet
terrena emolimẽta recipe. Quãobꝛẽ vt gratis eſſet eu
angelicatio regni deia curatio paſſionũ:nihil terrenũ ex
his recipe viri euãgelici pſtruunt᷑. Neq; dñt ferre illa q̃
mundꝰ inqrit qui euangeligãt:ne talia videt qrere qvi
dent᷑ hre. Magis aut pᷣdicatoꝛes.mũdi ↄtempt ĩ ſeipis
optebat exẽpla pᷣbere: ne incredulita &occaſio euãgelio
pPberer. Pꝛedicates celeſtia:terrena ↄtemnãt. Annũciã
tes eterna:tpalia oĩno faſtidiãt. Nõ gerat illa moꝛibo:a
p ver ba excelſa tonãtia hoĩes nitunt auellere. Meq;
namentüu exterioꝛiſ coꝛpis ferãt:plus refecti virtutib
et iã celeſnbo refulgẽtes.Neq; curandũ eſt ꝓpꝛio appara
tu vñ alant in coꝛpe:q alijs aiaꝑ alimeta miniſtraãt. Et
ꝓhibet ſupfluitas vſtiũ:nõ opoꝛtũitas mẽſi urata. Mam
eain tunicis. etiã in oĩb alije dualitas phiber: ſi vni⸗
tas uffeit. Om̃e qð opoꝛtune aut iure nature ſufficit.
etisg ſi plura nüero eſſent: tm̃ arguit vnitatẽ. dualitateʒ
rro hibiti id qð ſupfluñ ſiue numeroſitate ſine pcio
ſitate a ut valoꝛe: vbi ofert qo min⸗ eſt. Laloꝛioſos vult
eẽ euagelicos pedeſ.qs etiã xpᷣi manꝰabſterſit.vt poſſint
ex lalvꝛibo ſe ecurauditoꝛeſ ad euageli

ſi inuitare: p eog

laloꝛauett p eis pedibo nõ ſuſfultis. nec; ptectis pelli

tegumẽto. Pꝛohiber et vga coꝛrectõ:s.no bacul? ſuſte⸗
tatõis. ſi coꝛpis laſſitudo ↄpᷣmeret:aut ſenect“ ſiue aliqᷓ

egritudo guaret.Nõ decebat eos virga in pcutiẽdo hre
neq; geſtu vge oñdere pᷣncipatũ:q;uis totiꝰ mũdi ſpũa

les pncipes facti eſſent. Cõſuetudo apud plures irrepſe
rat:ꝙ aliq̃ pᷣminetia honoꝛisvel officij refulgẽtes ꝓ vᷣgã

maũ geſtabat.Merſpicuũ eſt ꝙ euageligatoꝛes icarnati
vrbia euageln iui t etni regni:a trenis pfuctoꝛijo cu

ris ſcli ⁊ coꝛpis oꝛnamẽtis eẽ opoetʒ peĩt? abdicatoſ.dð

aũt adiecit dign eſt opari alv ſi uo:ad id refert ꝙ pecu⸗
niã ⁊ perã in via ferre phibuit. Yndecẽs ptinꝰ eit pe⸗

cunia poꝛtet in conis ⁊ edulia pparata in peris: pt apud

euãgelicatos iure mercediſ alimeta ſuſcipe. Necnõ diui

ne cure totü ſe debet erponere:q diuing eulogiat coꝛdib
hoim ad credendũ. Et audacter dixeri. ꝙ neq; in mira⸗

culis.in erxpulſione demonũ.in donatõe ſanitatũ.in ſu⸗
ſcitatõne moꝛtuop. apli ſeculo ita mirabues apparuert

ſiẽ in ↄtẽptu reꝑ. Meq; in efficacia verbi tã hoĩe⸗ ↄmoue

rũt ad nouitatevite ſiue doctrine ad pſtandũ ſidẽ dictiſ
ſic a viſibilibo ⁊ a cõiter appetibilibo tota libertas. In B
ſolo pamplicogniti fuerũt eẽ diuini. xpiferi. celeſtes.
cxeditũ ee aliã vitã fuit.q iſt verbis 1 moꝛib⸗ deſpexerůt
In h auditoꝛes nobiles ⁊ plebei nõ potert deceptõnis
calumnia inueire.aut ipos iudicare falſidicos: ſi de hoc

neq; ſclo excepta nccitate iure nature.iure viuẽdi q̃ oib

cõuenit nil aliud capiebãt.

De foꝛma hoſpitãdi Data. xij. aplis euagelicatoꝛibus

Vrrbi dei. ᷣm mattlxũ. CLapitulu XIX
Ecebat aplos deqʒ quſq; docẽtes ſanã doctrinã.
d ſiue incedẽtes pegre. ſiue manetes in aliq̃ ciui⸗
ttgte inqrere hoſpicij honeſtatẽ:ne ſi pᷣmo ingre
derent᷑ indiſciplinatoꝝ aut ppera agentiũ hoſpicia. foꝛte
aut reciperent᷑.aut ex illo ↄtubernio q;uis modico. gla⸗
diarẽt coꝛda ſimpliciũ:et pᷣſtarẽt cũctis ſcientibo indebi
te ↄuerſatõis exemplũ: vñ daret᷑ offenſio eu ageliſandi
vitupando miſteriu. Et ex h poſt euangeli cogmitu wl
euagelij ↄgnitõʒ ſcripſit apłs. Nemi dates vllã offen⸗
ſionẽ:ne vitupet miſterin vrm. Quo circa ſuos aplos
1ps inſtruxit dicẽs¶ In quãcũc; aũt cuitatẽ aut caſte
lũ intraueritis: introgate.qͥs in ea dignꝰ ſit ibi mane⸗
te donec exeatis inde Quis niſſi ſolꝰ de nouit hoĩm di

gnitates v q virtutib fulgeat. bue crimibo deturpẽ

tur:qͥs nouit hoĩm coꝛda niſi ille quẽ latere mhil pt:qs

ſcit apð quẽ ſint mãſuri ex digno legati dini:et aplici vi
rixp̃i ieſpkeclron erploꝛatoꝛes moiſi ad terra pmiſ⸗
ſionis miſſi ſuſcepti ſut in hiericho meretric hoſpicio:ñ
mterrogates de meritis. ſz qrtes ↄomoda hoſpitalitatꝭ.
uis nouit qͥ ſit dign ſuſcipe pcones altiſſimi regis.
qñ vidua de getibo ĩ ſarepta ſydonie hoſpicio ſuſcepit he
lia. cũ magis veriſile videret᷑ ap viduas iſrgelis iueni⸗

re debuiſſe hoſpicia. Et cẽturioni ð gẽtibxps ſe obtulit

ad domũ ey iturũ:q ſe aſſerebat indignuũ. qᷓ dignitas eſt
in hoĩbo exquirẽda:vt liceat cũ eis apiis hoſpitari. Allaʒ
ꝓfecto dixerĩ p illo tꝑe q̊ mund? infra obſcuritatẽ idola⸗

trie tenebat incluſus. et h in gẽtilibo. aut legewtuſia im

butus.et hin ꝓplo iudeopꝝ.credulitatẽ iaʒ ſuſceptã ꝑ ali⸗
quẽ.ſeu vitã vere legalẽ in iudeiſ:q̃ maxia dignitas erat.

in ula lege bñ fuiſſe moꝛalẽ et bñ ꝓpheticũ ad creÄdendũ

n ꝓplis nationũ dignꝰ ille merito cẽſendꝰ erat.q̃ natu
ralis legꝭ extitiſſet amato⸗ ꝑiter ? fuatoꝛ:et ſi nõ pieta⸗
tẽ ſaltẽ humanitatẽ nouiſſet pegrinis indigentiby ex⸗
hibere. Apud hũc ↄpertũ.firma optebat iura hoſpicij re
tinere:nã ſub pᷣtextu pite ꝓlixioꝛis qut delicacioꝛis hoſpi
cij nota neq; iponeretr aplis ex diſcurſu. Ois leuitaſ pua
gandi ẽ tolleda a pdicantibo ſtobilitate eterna regni dei.

22222EI22

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Salua.

Sed tm̃ cũ digno moꝛa celebꝛet᷑ hoſpitij:donec egrediẽ
di cõpellit neceſſitas autvtilitas in regionẽ aliã ꝑegrinã

dil Intrãtes aũt domũ:ſalutate eũ dicẽtes. Pax huic

domui Pax erat pᷣferẽda in vᷣ vt ſeq̃ret᷑ in ſacto.Re⸗
cte ille q wniẽs euãgeliauit pacẽ his q ꝓpe ⁊ his q̃ lãge
in cuiꝰ etiã oꝛtu celici et ſuꝑni ciues pacẽ adeſſe ĩ terris
lvne volũtatis hoĩbo cãtauerũt:moꝛti ꝓximi pacis here⸗
des ĩſtituit. DOignũ erat vt nõ aliud pᷣmo aplis iponeret
qᷓ; paciſ exoꝛdiũ Et ſi fuerit quidẽ domꝰilla digna veiet
paxvt᷑̃a ſuꝑ eã. Si aũt nõ fuerit digna ⁊c Digna domꝰ
ex ſuꝑioꝛibo claret. Pax vᷣo aploꝝ vẽtura ſuꝑ ila domũ
eſt illa in qᷓ ipi erãt.ſcʒ bona volũtas.ſeq̃la xpᷣi.obedientia
ꝓmpta.frenoꝑ abdicatio.patiẽtia mẽtis inter aduerſa.
tpꝑantia inter ꝓſpera.libtas in agẽdis.recõſiliatio cũ deo
facta ⁊ ↄgnita.finis appetẽdi:ſummi boni ⁊ virtutis cer
tiſſimꝰ amoꝛ.malignitatis odiũ ⁊ fuga.cõcoꝛdia cũ expe
diẽtibo et ꝑtinẽtibꝰ ⁊ cũ veritatis et honitatis amicis di⸗
ſcoꝛdia cũ oppoſitis ſupᷣdictis: Si nõ fuerit digna: pax
ad vos reuertet᷑ Mõ ſic intelligendũ ꝙ pax annunciata
hoĩbo etiã dignis vt ab annũciatoꝛe recedat neq; ꝙ ac⸗
ceſſuʒ ex denũciatõe faciat ad indignos.vt nõ recepta re
uertat᷑ ad ppos: ſʒ ꝙ facta denũciatõe pacis.ſi aderit in⸗
dignitas ad receptũ.ad dvenũciatoꝛes nihilomin? reuer⸗
tet᷑⁊ meritũ. Sequit᷑ deinceps ↄminatio terribilis his
q̃ nõ recipiũt euãgelicos viros:⁊ eoꝝ ſermões ↄtennũt
LEt qᷣcũq; nõ receꝑerĩt wos neq; audierĩt ſermões vr̃os

exeũtes foꝛas de domo vel de ciuitate. excutite puluereʒ

de pedib vtisAmẽ dico vobis:tollerabiliꝰ erit terre co
domoꝝ ⁊ gomoꝛreoꝝ ĩ die iudicij q; illi ciuitati. Si qͥs
legerit tꝑe loth infamẽ hiſtoꝛiã iuſtãq; vindictã in q̃nq;
ciuitatibo factã:intelliget cõtumax ad diuina q;ta ſit pe⸗
na plectend'.Alibi etiã iſta tractata ſunt in hoc ope:id⸗
circo hic nõ ꝓlixius diſſerunt᷑.
Pꝛedictio eoꝝ q̃ apli paſſuri erãt ⁊ ſpũ adiutoꝛiũ ĩ lo
quẽdo ⁊ ↄfoꝛtãdo in patiẽdo.pᷣm mattheũ. Ca.XX
E turbarent᷑ apłoꝝ coꝛda ꝙ a tpᷣo miſſos aduer
n ſus eos ꝑſtrepens munc inſurgeret.⁊ iniquoꝝ
cruda pꝑuerſitas flagellaret.et vt crederet᷑ deus
oĩa eẽ pᷣuidẽs qͥ mitteret.eis futura mala pnũciat:exhoꝛ
tans illos in oĩ lonitate.ncẽria ꝓ tãta pᷣſſura hoĩm ſuſti⸗
nẽda dicẽs Ecce ego mitto vos ſiẽoues in medio lupo
rũ Ad ꝓbandã oĩpotentiã deitatis in pſona filij carneʒ
aſſumẽtis.ad oñdendũ xpᷣm nõ tm̃ hoĩeʒ ſedvrũ eẽ deũ
auctoꝛitate mittit modicã vᷣtutẽ cũ mitis vicijs pugna

turã.hoĩes virtuoſos cũ vicioſis.ſimplices cũ duplicibꝰ
beniuolos cũ malignis.plebeios cũ nobilib.pauꝑes cũ

diuitibo:indoctos cũ in carne pꝛudẽtibo.ipolitos eloqᷣo
cũ rethoꝛicis.pitos in gr̃a cũ phis.hũiles cũ ſupbis.ab⸗
iectos cũ tyrânis.ſubditos xpᷣi cũ pꝛĩcipibo mũdi:paciſi
cos viros cũ aduerſarijs pacis.alũnos dei cũ alũnis dia
boli. cultoꝛes dei cũ cultoꝛiba idoloꝝ.ſed celeſtivtute pu⸗
giles cũ terrenis athletis.ciues hierlm cũ ciuibo babilo
nis:nõ cũ armis ſed cũ virtutibo.nõ hũana ſed virtute
diuina pugnaturos. Inqͥt quidẽ apłs. Arma nt᷑ᷣa nõ ſũt
carnalia:ſed potẽtia deo. Iſte ↄgreſſus ex nouitate bellã
di videt᷑ ſatis anceps ex bellatoꝛibo bellũ.ex armis ex ſig
nis.ex ducibo.ex tubicinio.ex loco.ex tpꝑe.ex triũphis in
triũphantibo.ex cõflictu in ↄflictis.ex pᷣmijs apparẽtib⸗
et creditis. Et vt pſtringã exoĩibo anceps erat ꝑmaxĩe:
m̃ in huiuſcemõi bello qͥ coꝛpalit᷑ vicerit.nil obtinens

uccũbit.et ↄfligẽs cõfligit᷑. victꝰ cũvincere videt᷑.triũ

phat cũ vincit᷑ Aidete agonũ poſitoꝛẽ ad qta picula ſu
as acies exponat.et cuʒ talibo hoſtibo cũ qbus ſꝑ pᷣliares
dies:feriales aũt nũqᷓ; Ecce mitto vos int luxos Agi

tur fnuate manſuetudinẽ.abſq; q̃rela voce.eoꝝ moꝛſibꝰ

vos expoĩte Et eſtote pꝛudẽtes ſiẽſerpẽtes:et ſimpli⸗

ces ſicut colũbe Pꝛudẽtiã ſuadet hẽe ſerpentũ:nõ an⸗
fractꝰ ſiue venenu.nõ bifurcatã linguã aut varia pelleʒ.

nõ greſſus ꝑectoꝛis ſuꝑ terrã q̃ oĩa vicio aſſcribunt᷑. ſed

pꝛudentia ad cauandu ledẽtia.in capitis cuſtodia expoſi
tionẽ coꝛpis:ad remouendũ veterẽ pꝑellẽ.inuentõeʒ an⸗

guſtoꝝ.intexꝗᷓ artati exuant᷑. Indicit᷑ ⁊ colũbina ſimpli

citas:vt ſꝑ ſit animꝰ abſq; amaritudie.inuariatꝰ ĩ ſeipo.
neq; multiplicat adiſollicitudinẽ euadẽdi:nec imagier
etiã ſi poſſet rependere vltõʒ. Cauete aũt ab hoĩb⸗ lqm̃
multi ſe finget ſentire qð ſentitis.credere qð creditꝭ.au
dire qꝗð dicitis.diligere qð amatis:a qbovlut xpᷣs a iuda
tradẽedi erãt ꝑ delationẽ in amara ſupplicial Tradẽt enĩ
vos in ↄſilijs:et in ſinagogis ſuis flagellabũtxos.Et ad

reges? pᷣſides ducemi ꝓpter menn teſtimoniũ illis ⁊ gẽ
tibo Ecce ꝓceſſus belni.ied ob optimã ſu ppoſitiuã cau⸗

ſam cũ ꝓpter xpᷣm.ꝓpter reddendũ de ipᷣo teſtimoniũ co
rã regibo ⁊ ſubiectis.ꝙ ſit dei fil qͥ poſſidet intrepidos
ſeruos:qͥ ſine ꝑicia ⁊ armatura hũna ocertãt.ꝙ ipe ſolꝰ
ſit rex regũ et dñs dñantiũ:q ꝓ oĩm ſalute moꝛtaliũ in
vitã hãc calamitoſaʒ aduenerit Cũ aũt tradet vos noli
te cogitare quõ aut qͥd loqmi: dabit᷑ ei xobᷣ ĩ illa hoꝛa qͥd
lomĩ.MNõ eĩ xos eſtis q̃ loqmi:ſʒ ſpũs pt᷑is vti qͥ loq̃t᷑ in
vob Yneruditi erãt apli trenis.⁊ hũanis docum̃tꝭ ex ſe
ipis ad rũdendũ ſufficiẽtiã nõ hñtes.ſi q̃rerent᷑in aliqͥ:

nec ad ſuadẽdũ ſanã doctrinã ſapiẽtibo ſ̃m carnẽ. Qua⸗

obꝛẽ ꝙ ſic mitterent᷑ merito poterãt heſitare. Quos re⸗
mots peitꝰ oĩ hũana virtute diuine ↄfoꝛtat.et abigit co

gitationẽ dubia ſeu purſaʒ. aut ex ſeipa ↄponere woienteʒ

q̃d loquendũ ſiue agendu ĩ his q̃ ipis impꝛouiſe aut re

pente cõtingerẽt cũ dicit. Nohte cogitare modũ verbũ

qm̃ in illa hoꝛa q̃ ↄtigerit ĩpꝛouiſe atʒ ĩopinate coꝛã regi⸗
bus ſiſti.vobis ꝓuidebit᷑ ſicut extitit ab eterno pᷣuiſuʒ:et
dabũt᷑ ilico modꝰ ⁊a verbũ. Igit᷑ nolite cogitare quõ.qm̃
dabit᷑ modꝰ.vt ſic moderatꝰ ſit ſermo.ꝙ neq; culpet᷑ ex
modico.neq; de ſuꝑfluo ↄdemnet᷑ vt nulli oꝛatoꝛes.ſeu
rethoꝛicis diſeplinis ibuti modiſicato vto ſermõi pᷣua⸗
leãt. Nã vt ex aplicis ſentẽtijs ꝑcipit᷑:ñ in ſapĩa vᷣbi aut
ſublimitate ̃mõis euãgelicare apii miſſi ſunt Et ſtulta
mũdi elegit deꝰ:vt ↄfundat ſapiẽtes.Nõ decet euãgeliũ
eternã hre oꝛatoꝛiã artẽ. In auctoꝛitate ptin eſt: nõ po
litõne verbvꝑ. Seipᷣa nõ ex oꝛnatu ſermonũwritas euã
gelij placet.Nolite cogitare qͥd loqmini:qm verbũ ꝓfe⸗
rendũ ex auẽte maioꝛis mittẽtis eſta nõ miſſi.qꝛ nõ eſtꝭ
vos qͥ loquimĩ:ſed ſpũs pt᷑is vti qͥ loquit᷑ in xobis.Noli
te cogitare qͥd loqmĩ ex ꝓpꝛijs vtis.qꝛ ois homo mẽdax:
ſz pꝛis ſpũsveritaſẽ.nolite cogitare qͥd loqᷓmĩ Naa apls
ait.nõ ſumꝰ ſufficiẽtes cogitare aliqd ex nobᷣ tãq; ex nobᷣ
ſed oĩs ſufficiẽtia ntẽa ex deo eſt. Spũs quidẽ ptis pᷣter
hũanã aut habitã in coꝛde cogitatõʒ ſeu pᷣui ſionẽ.infũ⸗
dit in lingua qð expedit.et inſpirat qð vult.qñ vult.qͥb⸗
vult.vbi vult:p quibo vult ⁊ erudit ne in verbis erretur
agit ĩ auditoꝛibovt delectet.Nõ g pᷣmeditandũ de mõ
neq; de verbo.vt nẽo ſeipᷣo aliqd bom feciſſe gloꝛier.neqʒ
aĩas cõmouiſſe politõe verboꝑ aut efficacia pᷣcogitandi:
qm̃i agit ſꝑ veritas ſpũſſancti.vt plus in coꝛdibo audien
tiũ ſermo incult? faciat q exactꝰ.ld ineffabilẽ altitudi⸗
nẽ ꝑtinet digmitatis.ꝙ ſpũſſanctꝰ in hũana lingua loq̃⸗
tur et nõ ſeipᷣa.ſed ipᷣa ꝑ ipᷣma qͥ eſt oĩs bvnitatis effeciꝰ
ſine q̊ͥ nullꝰ ꝓfectus.Homeſticã pſecutionẽ poſt iſtã de⸗
nunciat affutura:q̃ cũctis videt᷑ eſſe crudelioꝛ. et diffici
lioꝛ ad cauendũ et penoſio: ad tollerandũ Tradet autẽ
frater fratrẽ in moꝛte:et pt᷑ filin.Et inſurget filij in pn⸗
tes ⁊ moꝛte eos afficiẽt ſcʒ qͥ remaſerint in infidelitate
alios qͥs viderint ad fidẽ xpᷣi cõuerſos. Et tm̃ in exoꝛdio
naſcẽtis eccleſie odiũ xpᷣi fuit:vt perſecutoꝛẽ nec nature
ſeu nexus ſanguinis ꝓhiberẽt in eos q̃ xpᷣm in Pe ſuſce
4

Liber nonus De virtuoſis

perunt. Hinc ſubinfert. Et eritis odio oĩbo hoĩb ppter
nomẽ meũ ſoĩbo hoĩbus vicqʒ nõ credentibo. alũ tale

odiũ:ſed ve hñtibus.euge patietibo:ſed nẽo in tali odio

cõturbet᷑ ſi xpᷣ eſt cã.Vbi viciũ nõ eſt ont ſed ve /
ritas:ſecurius et fida mercede tollerat᷑. Sʒ in taliboa⸗
gonibo caueat ne deficiat agoniſta:nõ eni pᷣmiũ ſeqret᷑ ſi
cõmutaret᷑ odiũ ꝓpter xpᷣm in dilectõz hoĩm ꝓpter ſecu⸗
lũ.Pꝛoinde ſubiecit Quiaut pſeueraueritvſq; in finẽ
hic ſaluꝰ erit nõ veritus terroꝛes regũ ⁊ pᷣnepu.nõ ꝑ⸗
ſecutões odia ꝓpĩquoꝝ nõ recõcupiſcẽs oẽ amenũ ⁊ de
lectabile huiꝰ ſeculi qð reliqueratſ arbitratꝰſtercoꝛa vt
xpᷣm lucrifaciat.firmã abdicatõʒ tenẽs.ad anterioꝛa ꝓſi
ciẽs.in pſeuerantia fact?ꝰ:q̃ ceteris agonicantibo virtuti
bus ſola capit palmarẽ palmam.
De cõceſſione fuge ꝑſecutõis tꝑe ⁊ ↄparatõe ꝑſecu⸗
tionũ xpᷣi et aploꝑ.ſ̃ᷣm mattleu. Capitulũ XXI
Bieriinfirmitatẽ ꝓpꝛiã. ob cautelã ſue pſeruatõis
o in vtilitatẽ ꝓrimox ſeue pſecutõis tꝑe fuga p⸗
muiſſa eſt:qm ipe ↄgnouit figmentũ ntẽm. recoꝛ
datus qm̃ puluis ſumꝰ. Qðõ figmentũ. Fragilitatẽ qͥdẽ
nẽaʒ.vt agnoſcamꝰ:ne in nobiſipᷣis ſimꝰcõſidentes.Nõ
ſp in coꝛdibo hĩm poĩt ↄſtantẽ audaciã aut ꝓpellit patiẽ

di et moꝛiẽdi timoꝛẽ. et pᷣſtat ſecuritatẽ ſed ↄcedit fugäã

cũ ex cã hoꝛrẽda timoꝛ ĩuaſerit.Vt aũt in q̃b ſit ſuffici⸗
ens eẽ vnuſqſq; cognoſcat.hũane ſe xpᷣs ↄtrahit nobis
dũ fugã ↄcedit dicẽs Cũ aũt pſeaueturvos in ciuitate
vna:fugite in aliã ꝙugite ſi ptʒ copia euadẽdi.ſi aũt in
eua ſibiliter includimi.eſtote in aĩo foꝛtes.in cõfeſſione
wraces:in coꝛpe oĩbapplicatis verberib patiẽtes.u⸗

gite dũ pſona ꝓpꝛia qrit᷑.ſi fidei piculũ nõ timef᷑. ſi non

ſit articul ineuitabilis aie ponẽde ꝓ fratribo adherẽtibo

Fugit nãq; iacoba facie eſau:timẽs ꝑſecutionẽ eius.Et

moiſes fugit egiptũ interfecto egiptio:veritꝰ ad hoꝛã fa⸗
ciẽ pharaonis.Dauid fugiẽdo vecſiabat ſaulis aſpectũ.
Et helias facie impie iecabelis.Et ieſus fugiẽſa facie he
rodis.vect? eſt in egiptũ. Et nũc ſi talis irrepſerit timoꝛ
diſcipulis ſuis:tradit licentiã imo ↄſiliũ fugiẽdi. Oeli⸗
oꝛ quidẽ eſt hũilis fuga.qᷓ; temeritatis ↄſtãtia:ſeu teme
raria foꝛtitudol Amẽ dico vobis:nõ ↄſummabitis ciui⸗
tates iſił donec veniat filꝰ hoĩs Ad ſcõᷣm aduentũ pꝑti⸗
net verbũ dictũ:añ quẽ nõ videbũt apli ciuitates iſraeli
ticas ↄſummatas. aut ĩ bona pte ↄuerſas ad ſidẽ.aut p⸗
fectas ſᷣm intentionẽ hpiĩm.q mũdi hu augmeta qre⸗
bãt:ſiue dſertas:ꝙ vſq; ad finẽ ſecli reliqe repiant᷑ ꝓpli
iſraelis. Elicinioꝛ tñ videt aĩio ſubſequẽs intelleciꝰ.Nõ
cõſummabitꝭ ciuitates ſqʒ pdicãdo poẽs. donec veniat
filiꝰ hoĩs in auxiliũ vtm:vt liberi euadẽtes de maibo iu⸗
deoꝝ ad gentiũ ꝓplos trãſmigretis. Si ad alios ſequẽ

tes poſt aplos ſmia traãſferat᷑.aduẽtus eiꝰ ad iudiciũ ex⸗

tremũ refert᷑.vt etiã añq; fiat nõ ꝑ pdicationẽ ſed ꝑ aliũ

modũ ſoli deo cognitũ.iñ rłxpᷣm ia veniſſe in veritate co⸗

gnoſcat.quẽ adhuc decept erpectat:nõ vt veiat put wit
ſed in alia foꝛma patẽtioꝛis maieſtatie. Tta eſt eĩ vſq;
in pñs iudeoꝝ ſupbia:ꝙ expectatũ meſffſiã nõ ſuſciperent
ſi in ↄteptibili foꝛmaveiret. Et cũ oĩno nõ veniet:qbus
datũ eſt. ſide pura regredient᷑ ad xrpᷣm. .
Me cõtemplatione maioꝛis diſcat patiẽter pati infe⸗
rioꝛ.ſᷣm mattheum.
On dedignet᷑ pati ſeruus ſi patit dñs: neq; di⸗
n ſcipulus erubeſcat ſubiacere piculis. vbi mgem
füubiacuiſſe ↄgnouerit. Pꝛopterea ſaluatoꝛ ſub⸗
iecit exemplũ ad tollerantis paſſionũ dicẽs. Mõ eſt di⸗
ſcupułꝰ ſuꝑʒ magiſtũ:neq; ſeruꝰ ſupꝑ dñm ſuũ. Sufficit
diſcipulo ſi ſit ſicut magiſter eiret ſeruo ſieut oñs eius
Si patrẽfamilias beelcebub vocauer᷑̃t.q;tomagis ⁊ do⸗
meſticos e;. Nõ g timueritis eos Ype ſaluatoꝛ ẽ ma⸗

Capitulũ XXII

giſter et dñs:vt alibi ſcriptũ eſi. Vos vocatis me mgẽ
et dñe:et bñ oicitis. Sum eteni. Ipe prfamilias beel⸗
gebub vocatꝰ eſt.eo ꝙ in noie beelcebub demomũ eieciſ
ſet:et dictũ audierit.nõne bñ dicm qꝛ ſamaritanus es
tu et demoniũ habes.ex hoc quidẽ inexcuſabiliter appo⸗
nit᷑ patiẽtia in aduerſis.vt ſi doloꝛ in coꝛpe.turbatio nõ
cõſiſtat ĩ aio:cũ potioꝛ nõ ſit minoꝛis qᷓ; maioꝛis oditio.
Ad indelibilẽ verecundiã aſicribit᷑ militi illeſo recedẽti
de bello rege pcuſſo:ac ipo in tetoꝛijſ qeſcẽte dño pugnã
te ci caſtris. Oẽs ſeruos ↄdenat eq iuſticia: ſi cu prefa⸗
milias belloꝝ cauma nõ ſenſerint Mõ eſt honeſta militũ
vita ſi terga vertãt.rege ꝓſiciſcete ad bellũ:neq; ſi delica
cius ſe palpauerit. Suſfficere dʒ oĩno ſubiectis:ſi ſiles
ſuꝑioꝛibo nãt.Mõ eſt vñ turbatio cũ impatientia in aĩa
oꝛiat᷑:cũ dñia ſerui eſt eq̃ ↄditio.magiſtri diſcipuli.pt᷑iſ
familias ⁊ domeſticoꝝ eius. q; capitis melioꝛ ↄditio nõ
ebʒ eẽ mebꝛoꝝ. Jure ad patiẽter tolerandũ aduerſa di
ſcipulos ſuos ⁊ ceteros ſaluatoꝛ inuitat.cũ ipa fuerit pᷣ⸗
mo pꝑꝑeſſus:necnõ ex hoc timorẽ remouet patiendi adij

ciens.Mõ ergo timueritis eos.

Exyboꝛtatio et rõ ꝙ euangeliũ ſine oĩ timoꝛe hũano p
dicetur.ſᷣm matilxũ et lucã. Caplm XXIII
WVlpꝛa cõpꝛehen ſibile ab hoĩe carnali ſeu natu⸗
ſrali.mii ſides accedat euangeliuʒ eſt. Stupoꝛi
erit cũ dicit᷑.pauci credent cũ enarrabit᷑. Quia
miſterijs ⁊ intelligẽtijs ẽ oꝑtũ:expedit ꝙ reuelet᷑. Quia
occultũ eſt ex oĩ miſterio:ſuadet opoꝛtunitas vt ſciat᷑.qꝛ
dictũ eſt in tenebꝛis qᷓ eũ nõ ↄpꝛeſvnderũt:in lumine p
cedendũ eſt. Et qð aliqñ dictũ eſt in cõclaui: apte pᷣdicã
dã eſt. Anceps in euãgelicando negociũ.terroꝛib. tyrã⸗
rannoꝝ ſuꝑpoſitũ eſt:in timoꝛe ageda res gerit᷑. Cõfla⸗
bunt᷑ vndiq; mine.toꝛmẽta oĩa penalia inferent᷑: cũ pᷣdi
cabit᷑ res ſup natur:negociũ ſupᷣ vſum. inappꝛehenſi⸗
bile p rõeʒ. indocibile ꝑ ſcriptura. demõſtrabile p argu⸗
mentũ.admirabile dictu.ineſtimabile cogitatu. Qd pᷣ⸗
uidẽs ſaluatoꝛ: coꝛã multis circũſtantibo turbis itavt ſe
inuicẽ oculcarẽt.cepit dicere ad diſciplos ſuos Atten⸗
dite vobis a fermẽto phariſeoꝝ:qð eſt hypocriſis Añqᷓ;
ex toto timoꝛẽ in euãgelicando degellat:cautelã a perſo-
nis ſimulatis inducit ne decipiãt.Oifficiliꝰenĩ cauet᷑ ab
hypocritis qᷓ; a ꝑſecutoꝛibo maĩfeſtis.qꝛ illi ſub palliatõ⸗
ne dec piũtaulli aꝑte ꝑſequunt᷑. Iſti ſuadẽt: illi vrberãt.
Aſti ſe oſtendũt eẽ qð nõ ſunt illi er oppoſito aduerſan
tur. IOſti ſimulat ſocietatẽ in fraudẽ:illi aptã exhibẽt ho
ſtilitatẽ. Iſti lut fermentũ totã coꝛrũpens maſſazʒ. mi
xtim nitunt᷑ aĩaʒ ſubuertere.illi tm̃ res auferre et coꝛpa
diſſipare conant. Sed ſcitote ꝙ eoꝝ bypocriſis reuela⸗
bit᷑qꝛ l nipil optũ qõ nõ reuelet᷑ neq; abſconditũ qð nõ
ſciat Qõð fictũ ⁊ ſimulatũ eſt diu latere nõ pᷣt:aut ſua
ꝓditõis aut alter?. Sʒ ſi ad euangeliũ verbu traicitur:
alia intentõe noſcam eẽ pᷣdictũ Nihil enĩ optũ qð nõ
reuelet:et occultů uõ ſciaf. Qð dico vobis ĩ tenebꝛiſ
dicite in lumĩe.qð ieure auditis pᷣdicate ſup tecta õ
fruſtra verbũ increatũ ſe fecit incarnatũ. Nec fruſtraver
bũ incarnatũ eructauit verbũ bonũ: ad oĩs vtiq; bonuʒ.

Aid illuminandũ. qꝛ lucerna pedibo meis verbuz tuñ: et

lumẽ ſemitis meis.Ald ſanandũ:qꝛ miſit wrbũ ſuũ et
ſanauit eos.Ald accendendũ in amoꝛẽ inuiſibiliũ ⁊ ſup⸗
nop.nã igitũ eloquiũ tuũ vhemẽter:et ſeruꝰ tuus di⸗
lexit illud. Igit᷑ nõ ocioſe cõditũ eſt euangeliũ. Edituʒ
eſt vt pᷣdicet᷑.pdicat᷑ vt ſciat᷑ſci᷑ vt pficiatpfcit᷑ vt ten⸗
dat in oim vrũ et ſummũ ⁊ etern bonũ. Et igeo eru⸗
ctuatũ eſt verbũ bonũ ꝓpterea dico vobis gmicis meis
Ne terreami ab eis· Et nolite timere eos q occidũt coꝛ⸗
pus:et poſt hec nõ hũt ampliꝰ qͥd faciãt.Aiaʒ aũt nõ pñt

occidere. Sed oſtenda wobis quẽ timeatis. Potius ei

U
i
6
60
c
/
9/
4

— — S———— —

et pꝛo vixtute ſermombus do. Balua.

timete qui pᷣt aiam et coꝛpus pdere in gehennã Diffci
le quidẽ eſt et ſuꝑnaturale:ꝙ interminatis penalitatib-
et moꝛte.ꝙ ſenſibilis et paſſibilis natura nõ timeat.Et
ſi oĩno timendi ſunt illi qui poſſent eſſe terroꝛi.penaſq;
inferre:ille potius eſt timẽdus qui maioꝛa ⁊ diuturnio⸗
ra pᷣt toꝛmẽta cõferre.Na vltra coꝛp/ nemo pᷣt aliquẽ ap
plicare toꝛmẽtis.Pũt quidẽ hoĩes ꝑeũ que hñũt aſperũ
ſenſum tm̃ deſeuire in alioꝝ hoĩm tenerũ ſenſuʒ. vt aĩa
exuat᷑ a coꝛpe:cũ autẽ aĩa a coꝛpe exierit.cadauer vlterꝰ
illata toꝛmẽeta nõ ſentit. Inuiſibilẽ aũt aĩaʒet a coꝛpoꝛe
ſegregatã ⁊ incoꝛwꝛeã:neumodolibet pñt ꝑſequi:ut per
toꝛmeta diuerberẽt. Deus aũt vtriuſq; creatoꝛ et dũñs.

vtrũq; pᷣt qð ſibi placuerit pena cõfodere:a qͥ inuiſibilis

aĩa necubi ſe pᷣt abſcõdere. Pꝛoinde dicit᷑.Et ſi oĩno ti⸗
mendũ eſt:nolite timere eos qͥ occidũt coꝛpus. q̃ inter/⸗

fecto nequeũt vlteriꝰ penas inferre. Sed pot eũ time
te q̃ aiam ⁊a coꝛpk diuiſim ⁊ ↄiunctim pᷣt ꝑdere in gehen

nã:in locũ ſcʒ ignis ⁊ ſulphuris ⁊ oĩs generis toꝛmetopꝑ.

Hoc quidẽ nomẽ pꝛimũ a ſaluatoꝛe innotuit. Satagit

apte ieſus a coꝛdibo aploꝝ timoꝛẽ excludere: pꝛimũ qͥdẽ
vt ſupꝛa egit ex nobilitate agende rei.qꝛ pᷣdicandũ eſtet
notiſicandũ xpᷣeuangeliũ.Ercludere debet oĩno timo⸗
rẽ nobilitas actõis.Ouid aũt mactõe nobil.qᷓ; euãge
licare dei regnũ hoibo pᷣparatũ.pᷣdicare dei filiuʒ ꝓ hoĩb⸗
incarnatũ.et eius ꝓ nobis mirabiles accões: Etig cõpo⸗
ſitõne timoꝛis:timoꝛe maioꝛe minoꝛẽ excludit. Nunc⁊
cõpatione diuine cure atq; ſollicitudis inter irrõnabilia
et nos:ipᷣm timoꝛẽ depellit dicens Mõne due paſſeres
aſſe vneũt.et vn exillis nõ cadit ſuꝑ terrã ſine pte ve⸗
ſtro Seu vt alibi ſcribi᷑ Nõne quiq; paſſeres eneũt
dipondio Cõponit ſaluatoꝛ diuina curà quã irrõnabi⸗
liũ ⁊ viliuʒ auiũ habet.Qõ ſi curat paſſeres tã viles vt
duo vno aſſe poſſint emi.aut q̃ͥnq; dipondio.qᷓ;dtomagis
et nos q̃ ad eius imaginẽ qrõnabiles facti ſumꝰ.ſangui
neq; redempti:Aſſis gen eſt ponderis aut moneta: di⸗
pondiũ duo pondera aſſis. Nã ſi tàta cura de creatura tã
vili deo eſt. vt vn ex illis qui tã vili vendunt᷑ ⁊ emũtur
pcio.nõ cadet ſupᷣ terrã ſine pte vto.aut erit in obliuio⸗
ne coꝛã deo.qm̃ mihil eſt in hac vita tã abiectũ tã ꝑuum.
q̃n diuina puidẽtia gubernet᷑multomagis et homo ꝓpt᷑
quẽ hec oĩa inferioꝛa facta ſunt. Hinc dicit᷑ Veſtri aũt
capilli capitis oẽs nũerati ſũt.Nolite ergo timere:mul
tis paſſeribo melioꝛis eſtis vvs Si mĩma hũani coꝛpo
ris ſunt in diuina mẽte.ſi curã illoꝑ penes ſe oĩpotẽs hʒ
qᷓ;ẽtomagis ⁊ potioꝛa vt̃a.Supꝑuacuũ eſt de aĩa he ſitare:
ſi coꝛpoꝝcur gerit. Oĩno repᷣinſibile dubitare de toto

hũano coꝛpe.ſi capilloꝝ viliũ determinatũ numerũ te⸗/

net.Certũ eſt ꝙ maioꝛa non deſpicit:qͥ ſollerter minoꝛa
cuſtodit. Pꝛomiſſione pᷣmij ⁊ interminatõne ſuꝓplicija
coꝛdibo aploꝝ atq; viroꝝ fideliũ ſaluatoꝛ ꝓpulſat timoꝛẽ
cũ dicit Ois ergo qͥ õfitebit᷑ me coꝛã hoibo:cõſitelboꝛ et
ego eũ coꝛã pr̃e meo Actio bona pᷣmiũ merer᷑ bonũ Lau
dabilis eſt actio xpᷣm coꝛã hoĩbo cõfiteri.nõ ſolũ lingua
ſed vita.nõ ſolũ ſermoniba ſʒ moꝛib.nõ tm̃ verbis ſed

factis. Maioꝛ quidẽ operũ ↄfeſſio qᷓ; verbox. Multoꝛum

quidẽ eſt xpᷣm verbis et diſertis ſermonibo cõſfiteri: mo⸗
ribus wero paucoꝝ. Cõſitent᷑ ſerui ſuos dños tpalesver
bis et arduis factis.etiã cũ eos in ꝑiculis.bellis.terxraq;
mari nõ deſerũt.cumꝓ eis acriter pugnãt.caumata tol
lerant:ictus excipiũt exhibentq; teloꝝ.Et multa ſũt ſed
nõ diſcutiẽda ꝑ ſingula.quibo plucidũ eſt minoꝛes ſuoſ
maioꝛes.ſeruos dños.ſilios patres.amicos amicos.ꝑ
amplius qᷓ; lingua moꝛibo cõſiteri. Et ſic geſtus expedit
eſſe veroꝛũ adlerentiũ xpᷣo.vt ex omnibo moꝛibus atq;
verbis.e tiqᷓ coꝛpoꝛiſ delatura eſſe tm̃ xpᷣicolas innoteſcat
Et buic vlrtuti laubili pꝛemiũ repꝛomiſſum. Cõſfiteboꝛ

et ego eum coꝛã patre meo.Neminẽ pater ad ſupernaʒ
patriã introducit.nemo ſibi gratis exſtit:niſi quẽ ante
ipm filius cõſitetur. Que autẽ ſiue qualis iſia cõfeſſio
eſt credenda. quã ꝓ ſuis ſeruis filius facturus eſt coꝛam
patre:qui legit intelligat.Non verto aut ſono rocis aut
ſcripto fiet.nec noua de ſaluandis aut cauſe ſaluationis
ſciẽtia patri accedet: nec aliqd accipiet a filio qui oĩa ha/
bet a patre · Sed liber vite xpᷣs eſt in quoꝑ vera cõfeſſio⸗/
nem ſidei nõ moꝛtue pter oꝑa ſed openbo fulte qs ſcri⸗
bitur: ſi pſeuerantia nõ deler. Igit᷑ inſpecto pᷣmio: noli⸗
te timere chꝛiſtũ dei filium factis et ſermoniby cõfiteri.
LOQui aũt negauerit me coꝛã hoĩbo:negabo et ego eũ co
ram patre meo MNõ tm̃ negatio ſicut ⁊ cõfeſſio eſt a ver
bis:neq; in ꝑſecutionibo ſub terroꝛibus tyrannox.et ap
plicatõne verberũ et laniatõne coꝛpoꝛũ.cũ quis lingua
negat xpᷣm ſiueveritatẽ. aut cõſentit in aliud vici. cum
in ſuo coꝛpoꝛe ſuſtinere nequit aſperũ ſenſum.ſed nega⸗
tio eſt ſcõm aplłim · cõſitent᷑ ſe noſſe deũ·ſactis aũt negãt
vt lapſus in viciũ · derelictio virtutũ penitus negare ſit
xp̃ᷣm. Sed hoꝛrẽde timẽda iſta negatio.quã dei ccel
patre negatio cõſequit᷑vt negaſypᷣm neget a chꝛiſto. ne
gatus a chꝛiſto. ab ipo diuiſus.et in eternũ cum ſeuis de
monibus et irremediabilibo ſit penis eterne ſociatꝰ. Er
go nolite timere. Molite aliq̃ terroꝛe terreri euangelinz
notũ facere:nevltio iſta ſuccedat. Eum ſolũ timete:qui
pᷣt coꝛpus et aĩaʒ ꝑdere in gehennã. Mõ tamen q;: poteſt

ideo facit. Multa eni deus poteſt que nõ facit · Sed cuʒ

iuſticia merito delictoꝝ exigit.et peccatoꝛũ demerito de⸗

bet penam infligere crimnoſo. tunc iudicabit iudiciaria

poteſtas et detrudet in gehennã:quia ſcit delinquẽti et
peccanti aduerſam eſſe iuſticiiã. “
ieſus venit in hunc mundũ mittere ſanctũ odiũ.
ſanctũ gladiũ.ſanctũ ignem.et ſoluere malã pacem.
ſcom mattheũ et lucam. Capitulũ XXIIII
A que dũs ad coꝛpoꝛis vſum creauerat:in men
e tis amoꝛẽ tranſierãt.et colligabat᷑ anima viſis.
et nectebat᷑ amenitatibo ſeculi:vt non intellige⸗/
ret a quo ⁊ cũ quo.et ad quid facta erat.nec cõſideraret
imaginẽ quã acceperat.et ꝑmaxime amicicia caroꝛũ te⸗
nebatur ne ſuſpiraret in creatoꝛẽ ſuũ:et hoc omne tem⸗
peramentũ eius ſi diligeret᷑ atq; diligeret. et ſtudio ſol⸗

lerti ſe traiciebat in inexplicabiles nodos:eo leta magis

quo nodoſius ligaret᷑. Mõ erat in amando modus.ſic cõ
iungebat amiciciarũ nodus. Et cõuerſioad creaturam
ſumptã in placito:a creatoꝛe fecerat auerſionem. Et bec
magna imo maxima. ſed inuiſa ⁊ incognita miſeria erat
a ſummo ſe deuoluiſſe ad yma:vbi nõ reꝑpitur qð querit᷑
ſcʒ illa beatitudo quã habere omnis rõnalis amima dele⸗
ctatur. Et hoc maximus in intellectibo erroꝛ et in affecti
bus doloꝛ:cum querit᷑ qð iuſte deſiderat᷑ vbi nõ inuenit

Et niſi diuidat᷑ affectio colligata. et dimittat̃᷑ qd deficit.

g decipit. q nõ fatiat.qð nõ erpedit. qð obuelat inte⸗
rius animũ: nõ itur. nõ reſpirat᷑ in veru. nõ querit᷑ vbi
reperitur hoĩis bonũ.Quocirca ſaluatoꝛ ommiũ xpᷣus noę/

ſtrã miſerstꝰ miſeriã. vt redeamus a quoꝑ impietateʒ

abceſſimus.et pᷣmo abſoluamura vinculis quibo necti⸗

mur ꝙ hoc venerit factur ſe enũciat:nõ pacificare oĩes
cũ ſeculo.ſed ab ipo ipos auellere dicẽs! Nolite arbitra

ri:qꝛ veni mittere pacẽ in terrã.Nõ veni pacem mittere
ſed gladiũ.Vleni eni ſepare hoĩem aduerſus patrẽ ſuũ.
et filiã aduerſus matrẽ ſuã:et nurũ aduerſus ſocrũ ſuã
Et inimici hoĩs domeſtici eius Cantauerũt angeli in

oꝛtu ſaluatoꝛis annunciantes pacẽ in terra:ſed bomini

bus bone wlũtatis. Quid igitur eſt ꝙ ſaluatoꝛ pꝛedicãs
et docens ignaros. pacem in terrã miſſurum denegat
ſe veniſſe:At etiam cum eſſet ꝓximus paſſioni:quaſi he⸗

E

„

reditario iure ſuam pacem ſuis apoſtolis reliquit et de⸗/
dit dicẽs. Pacem meã do vobis:pacem meaʒ relinquo
robis. Ded ſoluit queſtionẽ hoc verbũ quod ſequitur.
Nõ quomodo mundus dat ego do wobis. Igit᷑ non ve⸗
nit ſaluatoꝛ mittere mundi pacẽ in terram. Erat eni et
iam talibus firmata ſidelibo:vt ex ipᷣa inſimul cõfedera
tione moꝛtaliũ.bellum imo rebellio deo et virtutibo pa⸗
raretur. YIgitur illa pacem ſaluatoꝛ mittere non vult in
terram: qua ſic homines colligent᷑.qua huic ſeculo con⸗
foꝛmentur et obliinſcatur dũ creatoꝛis. Sic et ſpiritu
Aꝓphetico moiſes arguit populũ iudeoꝛũ: cum ipᷣm ſecu⸗
lo cõſpiceret confoꝛmare dicẽs. Incraſſatus eſt dilectꝰ
et recalcitrauit. Incraſſatus impinguatuſ dilatatus. de
reliquit ceum factoꝛẽ ſuum: et receſiit a deo ſalutari ſuo
Er inde iterũ arguitur.Deuʒ qui te genuit dereliquiſti
et oblitus es din creatoꝛis tui.Ac per hoc mundi pax.
inter deum et honunẽ eſt hoſtilitas conſtituta. Hoſtili⸗
tas ad eum. confuctũ eternum habet. Igitur amatoꝛ
omniũ chꝛiſtus nõ illius fecialis adductoꝛ eſt pacis.qua
ſeculo cõfoꝛmati ab ipo diuidamur. Sed illi? inductoꝛ
eſt gladij.quo diuidamura ſenſualitatibo ꝓpꝛijs. a blan
dimentis caroꝛũ.ab amenitate ſeculi abſcindamuræ ſe⸗
paremur et pꝑer omnia retrahamur. Gladius hic verbũ
ei eſt: ſicut icriptum eſt. Et gladmũ ſpiritus qõ eſt ver⸗
bum dei Et alibi Tliuus eſt ſermo dei et efficax:et pene⸗
trabilioꝛ omni gladio ancpiti. Et eſau poſt omnẽ perdi⸗
tionem pꝛimogeniture et benedictõnis accepit a patre
viuẽs gladio.Elita gladij eſt ſecaria mundo et a carne:
Yt et ſpiritu viuamus et ipiritu ambulemusEt in oꝛe
filn hominis viſus eſt gladiꝰ ex vtraq; parte acutus: ad
diuiſionẽ duplicem faciendã. affectus et impertinẽtes
rerum vſus. Hinc et iohanes dicit. Molite diligere mũ
dum:neq; ea que in mundo ſunt &mne qð eſtin mun
do:cõcupiſcentia oculoꝝ.cõcupiſcentia carnis:. et ſi uper⸗
bia vite eſt. Et apoſtolus. Nolite diligere que vidẽtur:
ſed que nõ videntur. Nam que videntur tẽpoꝛalia ſunt
que autẽ nõ videntur tertis⸗ Yle auteʒ ſaluatoꝛ ad q̃d
miſſus gladius ſit ſecaturus in ſinuat. Eleni enim ſepa
re hominẽ aduerſus patrẽ ſuũ.ðet filiã aduerſus matreʒ
ſuam:et nurum aduerſus ſocrũ ſusʒ. Lucas vero in hac
parte aliter plus adiunxit! Ignem veni mittere in ter⸗

ram.et quid wlo niſi vt ardeat ſeu acecendatur: Baptiſ

mum autem habeo bapticare.et quomodo coartoꝛ vſq;
dum perficiatur. Putatis quia paceʒveni mittere in ter
ram .Mõ dico vobis:ſed ſepationeʒ. Erunt enim ex hoc
quinq; in domo vna diuiſi:tres in duo et duo in tres di
uidentur. Mater in filium et filius in patrẽ. mater in fi⸗
liam et filia in matrem ſuaã:ſocrꝰ in nurum et nurus in
ſocrum ſuam. Et inimici hominis domeſnci eius Ecce
ꝓ alter euangeliſtarũ declaratur ex altero. ꝙ gladiꝰ ſeꝑa
tio domeſticis eſt.nõ hoſtili odio:ſed adſe ſione potioꝛis
Bepari poꝛro iubemur ab his quos ſanguiniſ nexus ne
ccit. aut cõceſſa neceſſitudo cõiungit:nò tanqᷓ; a malis

exnatura cuius omnes ſunt homines.neq; illos nodos

coiunctionis abſoluere.qui hcentia diuina ligant tanqᷓ;
malos:ſed ne potioꝛibo nodoſius alligemur. Et omms
humana neceſſt itudo ꝓ quaãto adheſione ad potioꝛa im⸗
Nedit: pꝛo tanto ſoluẽda cenſetur. Et iudicãtur tenacio⸗
res colligatones ſoluende ac decidende ſepationis gla⸗
dio:vt que minoꝛes exiſtunt etiam diſſoluant᷑ pꝛopoſi⸗
to nodo cõnexionis ad melius. Pꝛopterea et ignis cuʒ
gladio miſſus dicitur. vt gladius diuidat: ignis ſcqʒ diui

nus amoꝛ cum virtutibus et cum ſuperioꝛibo inſepate

cõiungat. Vim copulatiuã habet in aliquibo req; ignig
etiam et cõbuſtiuam: ſeʒ criminũ et vinculoꝛũ ligantiũ
noſtras animas cũ peccatis et materiebus ſeculi.Aſceen

Liber nonus

De virtuoſis

dit ſemper ſua ꝓpꝛietate ignie.et diuinoꝛũ amo⸗ ſemper
tendit in alta: ied ꝓpꝛium locutionis ſaluatoꝛis reſtrin⸗
git ne in multa diſſerẽda vagemur. Ad boc quide ignis
miſſus eſt:vt ardeat ſiue accendatur. Ardeat faciat ar⸗
dentes ad diuina quos ignit. Et illuminas imo fugãs
cum accenditur tenebꝛas noſtre mentis vtvideamus a
quibus diſſoluendi ſunt animi colligati quibuſq; copu⸗
landi.Equideʒ ignoꝛatia piculi latentis in ſuauitate re
rum.multos ad internũ interitum duxit: et potioꝛũ ne
ſcientia cõſtituit innumeros neſcietes ſeu noletes age⸗
re ꝓpter pꝛemiuʒ. Clult ergo vt ignis miſſus ardeat ad
amoꝛem.accendatur ad lumen. ardeat ad vicioꝛu cõbu⸗
ſtionem:et fiant inimiei hominis domeſtici eius. Et cõ⸗
templandum verbũ. Nam ꝓhibentur inimcicie inimi⸗
coꝛum his qui ad euangeliũ tran ſierũt:nunc ex euange
lio ſaluatoꝛis decreto. domeſticoꝛũ inimicicie ſtatuunt᷑
ſed eo inmicicie quo ad deum amicicia ſolueret᷑: non ex
hoſtilitate aut ledendi libidine ſeu vicioſitate nature.
ꝛofecto maioꝛi vallo cautele frmandum eſt inter do
meſticos q; inter extraneos ſeu inter inimicos. cũ nul⸗
la valentioꝛ ſagitta coꝛda humana diuerberãs q́; dome
ſticoꝛum blandicie.qui vt inimici ſunt cauendi et repu
dendi homini cuius fuerint antea domeſtici: cum col⸗
lum euagelio ſancto in writate ſubiecerit. Leuius qui⸗
dem reſiſtitur armis.furoꝛibo.terroꝛibus.⸗ quibuſcũq;
torcionibus coꝛpoꝛũ:qᷓ; lenientibus verbis domeſtico
ſeu ipoꝝ blandis amoꝛibo reſiſtatur. Galluntur et fallũt
qui mundo ſe copulat.aut cum ipᷣo ſuadent impericioꝛi
bus copulari.afferetes aliam ſuauitatis doctrinꝗ q; eu⸗
angelicus ſermo ꝓnunciet:qui gladius ſeꝑatoꝛius eſt
deſolatoꝛius ignis. Hinc aſſerebat ieſus ſe alio baptiſa⸗
ri baptiſmo.ſcqʒ aſperrime vnde crucis:et abluitiuo laua
cro abomni delectatõne viſibilis et laudate materiei.
Et coartabatur a de ſideriom animo pficiendi quouſq;
Perficeret: pꝛogaturus in ſe foꝛmam per cruceʒ qualiter
baptiemur atq; lauemur a ſoꝛdib huius ſeculi. Pꝛo/
inde nec putandũ eſt ꝙ pacem vnit in terram mittere

ſed ſeparationẽ. Niſi ſeparemur a ſeculo:non copulabi⸗

mur chꝛiſto. Igitur ſeparari neceſſe eſt a vmbilibus. ſi
vwolumus ininſibilibus ſociari. et ab homine ſi deo con⸗

iungi ſatagimus.nõ odio ſed ſpe cõiunctõnis ad meliꝰ:

qð et amoꝛis cõpoſitione declarat.ne videretur laudabi
lis nature iura diſſoluere. Sicut enim nõ venit ſolue⸗
re legem:ita nec conditã damnare naturam. Amoꝛ⸗ eſta
natura in ꝓpagatis a ꝓpagatione traducis. ſcʒ patris ad
ſilium. filij ad patrem.et anime ad coꝛpus coꝛpoꝛis ad
animã:quem nõ cõdemnat ſed poſterat.nõ dirimit ſed
ſuppꝛimit dicens! Quiamat patrẽ aut matreʒ plusqᷓ
me:nõ eſt me dignus.Et qui amat ſilium aut frliã ſupꝑ
me:nõ eſt me dignus Perſpicuũ eſt ꝙ nõ damnat a⸗
moꝛem:ſed ipᷣe nõ vult in amoꝛe eſſe poſterioꝛ ſed pfer⸗
ri. Oꝛdo quidem eſt naturalis et oꝛiginalis iuſticie:vt
otioꝛa magis:minoꝛa minus diligãtur. Ac per hoc nõ
eſt dignus deo:qui quoſcũq; cõiunctos ſibi diigendo pᷣ
fert. Nõ tollitur caroꝛum amoꝛ ſed oꝛdinatur. Et amo⸗

ris oꝛdinem habere a ſponſo ſuoſe fatetur eccleſia in can

ticis dicens. Oꝛdinauit in me charitatem.ſcilicet vt nõ
diligenda nõ diligerentur. vtamarentur amanda: mi⸗
noꝛa minus. maioꝛaq; magis. Hec vita pꝛopꝛia dei dile⸗
ctioni pꝛeferenda eſt:vt etiam ſi neceſſitas exigit ꝓpter
chꝛiſtum moꝛti vita coꝛpoꝛis erponatur. Quãobꝛem ad
lecit Qui nõ accipit crucem ſuam et ſequitur me:mon
eſt me dignus In hac ſiquidem ſequela per crucemo⸗
mnis colligitur abnegatio woluntatis et carnis vt nec
anima neq; coꝛpus chꝛiſto in aliquo pꝛeferatur. Quoni
om nõ eſt dignus chꝛiſto crucẽ accipienti ꝓpter nos ſi et

rnn⸗
nis
N
gis
699
bon
ere
ne
ge⸗

tad⸗
iͦ
nge
unt
ner
re.
D
nul⸗
e
rer
mo
r
f
lin
icori
Beu
eſte
uiſa⸗
Dl
erie,
ſoſh
lie
lten
leb⸗
lo
Con/
N
Obi
e/
i
ed
dch
ſu
e⸗
ſerf
e
tno
ho
o
n
no
ni
ler

0
t

nos nõ accipimus cruxcẽ ſequẽtes ipᷣm ſj pter noſipos
qui nihil ſibi adijfimus ſequentes ipme lied pꝛo nobis
cõponitur cumulus pꝛemioꝛum. Et ut omnẽs perſtrin⸗

geret gladij ſeparationẽ.ignis aduſtionem:ad vniuſcu⸗

iuſq; perſonam pꝛopꝛiam ſententiã conuertit cum adiũ
xit !. Qui inuenit animã ſuam:perdet illam. Et qui ꝑdi⸗
derit animã ſuam pꝛopter me:inueniet eam Elident
aduerſari verba:ſed vnica eſt ſententia inuenire et per⸗
dere:perdere et inuenire. Oui perdit inuenit:qui inue⸗
nit perdit Quid neceſſe ante aliquid inuenire ſi expedit

perdere.ad quid etiam pdere ſi opoꝛter iterũ innuemrez

Quid ſibi vult talis cõtroueria locutio: Cõtraria omni

no inuenire et gdere ſunt:perdere et inuenire. Dupler

inuemire. vnum quod inſinuatur et perdere. zimũu in
uemire in via. rehiquũ in patria:ſed totum perdere ſit in
via. Inuenit animã ſuam qui dignitatem ſue creatio⸗
nis agnouit et intellexit rademptõnis officium.atʒ per
fidem vidit quãta poſſit felicitate in eternitate wſtiriet
hoc in via. Perdidit aut perdit qui viatoꝛ exiſtens mũ⸗

do vtitur ac ſi nõ vteretur. et omnia viſibilia terrena et

omnẽ coꝛwꝛis ſui vitam arbitratur vt ſtercoꝛa vt chꝛi⸗
ſtum lucrifaciat:et ſic perdita. eterna reperiet in patria.

Mec ſiquidem perditio grani ſati imaginẽ habet. qo pꝛi;

mo perditur poſtea multiplicatũ reinuenitur:ſic anima
mundo moꝛtua.eternaliter et beate viua inuenietur in
patria.
Aſſerit ſe chꝛiſtus in ſuis axoſtolis recipivt ipſi ſint
pꝛomptiad docendũ. auditoꝛes beniuoli ad recipien⸗
dum ſcoõm matilxũ lucam et iobannẽ.
Lapitulũ XXV
x ſuperioꝛibus pendet ſubiecta ſentẽtia ꝙ nõ ti⸗
e merent. et ꝙ chꝛiſtum apoſtoli coꝛam ommbus
coſiterẽt ur: quia recipitur aut ſpernitur in eis.
Ait em Qui recipit xos me recipit: et qui me recipit:

recipit eũ qui me miſit. Et qui vos audit me audit. Et
qui vos ſpernit:me ſpernit.Qui autem me ſpernit: ſper

nit eum qui me miſit Parabatur apoſtolis humilitas
cum ꝓmptitudine pꝛedicandi.quoniã ſi recipiebantur:
chꝛiſtus recipiebat᷑ et audiebatur in eis. Pꝛouidet᷑ hu⸗
militas.ne ſibi boni aliquid arrogarent.etiam et ꝓmpti
tudo vt ꝓmptioꝛes fierent:vt chꝛiſtus honoꝛaret. recixe
retur.audiretur in eis.Et ipᷣi ꝓpter eum animabant᷑ eti
am auditoꝛes ad recipiendũ. cum non tantũ homines
ſed chꝛiſtum vnigenitũ dei filium reciperent et audiret:
ſi nuncios ſuos animo grato ſuſcixerent. Nec putarent
puros hoĩes vocibus carnis auribus inſonare:ſed ipᷣm

cheiſium in eis.qui eos celeſte regnũ nouãq; vitam p⸗
dicare mittebat. Et quixvs audit me audit. Oixerat eni
alibi ipe ſaluatoꝛ.Nõ enim vos eſtis qui loquimini:ſecd
ſpiritus patris veſtri qui loquitur in vobis. Spiritꝰ qum
dem et filius vnum ſunt in ſubſtantia:qᷓuis ſit diſtinꝰ
ctio in perſona. Et apoſtolus affirmat ſententiã dicens.

An experimentũ qritis eꝰ qui in me loqui xpᷣe:Mõ igi
tur in autoꝛitate ꝓpꝛia ſeu ex pꝛopꝛijs loquebãtur apoſto
li.Neq; ſic loqui debent:qui veritateʒ volunt auditoꝛibo

indicare.Quonià qui ex ꝓpꝛijs loquitur: mendaciuʒ lo⸗

uitur. YJpi quidem auditoꝛes dignanter et abſq; rulv

tè fidenter ceuote audire debebant illos:in quibus et
per quos chꝛſtus dominus loquebat᷑. Et ne ſperni expa⸗

ueſcerent. chꝛiſtus ſe in eis ſperni aſſeruit.vt piter pꝛedi
catoꝛibus auferretur obpꝛobꝛium et cõtemptus: nec ſi
bi aſſcriberent iniariã ſi ſpernerẽtur.cum ipe ſperneret
in eis a quo mittebãtur. Et auditoꝛibus ſeu his ad qͥ̊s
mittebantur.penalis cõminatio ſuperſtabat: chꝛiſtũ in
ſuis pꝛedicatoꝛibus ſi ſpꝛeuiſſent.Nam honoꝛ exhibituſ
miſſo.aſſeribi? ex toto mittenti:et ſpꝛeuiſſe miſſos.ma⸗

e pꝛo Vrrtu te! ermombus do. Balua.

nifeſtum eſt ſpꝛeuiſſe mittentem. Pꝛactici hominu mo
res clarius q; d xerim hanc ſententia eloquuntur: ſi ſer
uos et legatos miſſos a mudi pꝛinapibus receptos. aus

ditos ſiue ſpꝛetos volumus cotemplari. Receptio quis⸗

dem et ſpꝛetio ſunt in grautbus conſtitute. vc vſq; ad
ipᷣm deuin patrem pueniant.quomi qui recipit apoſto⸗
los diſcipulos ſiue pꝛedicatoꝛes a chꝛiſto miſios:recipit
chꝛiſtum. Mec in hoc ſecundo receptionis gradu eſt ter⸗
minata receptio. ſed qui recipit cheiſtum recipit et ip⸗
ſum patrem deum.a quo ſe miſium ſeꝑe in ſuis ſermo⸗
nibus affirmauit. Et qui ſpermit ipos ſpermt et chꝛiſtũ
Beg nec in iſto ſecundo ſpꝛetionis gradu terminatus
eſt: ſed deus pater ſpꝛet indicitur. Qun vos vecipit me
recipit:et qui me recipit:recipit eum qui miſit me Et qͥ

xos ſpernit me ſpermt:⁊ qui me ſpernit ſpernit eũ qui

me miſit. Eadem ſentetia cõſtituitur de auditu. quauis
ſeriem loquendi euangehiſta nõ explicet. Perammat ex

Wſito merito pꝛopter futurũ pꝛemium omnes ad quoſ

chꝛiſti legati ꝑpuenturi erant dicens Qui recipit l⸗
tam in nomine pꝛophete:mercedeʒ ꝓplete sccipiet. Et
qui recipit uſtum in nomine iuſti mercedem iuſti acci⸗
piet Hõ ſic accipiendũ eſt vt recepti merces ipᷣm rece⸗
ptum deferens in recipientẽe ſe totaʒ diffundat. neq; ꝙ

edua ſemper in vtroq; pſiſiat: ſed quia mercedem ba⸗
bebit. qui ꝓphetam miſſum et iuſium accedentẽe recipit
cõtemplatione mittentis. Ad doctoꝛem ſiue pꝛedicato⸗

rem ꝓpheta relertur. ad wre fidelem indigentẽ iuſtus:
etiam ſi nõ valeat inferre doctrina Et quicũq; potum

ederit vni de mmimis iſtis calicem aque frigide tantũ

in nomine diſcipuli:amen dico vobis.nõ perdet merce
dem ſuam Tiquidum eſt ommibus piuaderi chꝛiſii ſer
uos cuiuſmodi exiſtant.debere recipi:lub pollicitatõe ſo⸗/

lenni. ꝙ er mininns bene actis apud deum merces non
deperit. Multo ſperantius credendũù eſt ex magms actõ

nibus altioꝛa pꝛe mia obuenire.ne fiat in animo tedio⸗

ſum etiam ſi in coꝛpoꝛe labioſum atq; penoſum fuerit
id quod agitur ſiue tollerar᷑. ſi omnia parua magna in
coõſpectu dei pia retributõne trutinatur.

De deſignatione et miſſione ſeptuagintaduoꝛũ diſci
puloꝛum et regula pᷣdicandi et oꝛdine viuendi.ſcom
lucam ſolum. Capitulũ XXVI
Vlpꝛa diſſertum eſt quomõ duodecim apoſto⸗
ſ los ſingulariter nommauit et miſit et oꝛdina⸗
iit ad moꝛes. Munc ſeptuagmtaduos diſcipu

los deſignans eadem viuendi foꝛma.pꝛedicandi regu⸗

la.poteſtate miraculandi qua miſerat apoſtolos in om
nem ciuitatem et locum quo erat ipe venturus ſbina ſo

cietate pꝛemiſit. Quod deſignauit et alios ſeptuaginta

duos ad ſecretionẽ factam a ceteris pertinet: quomam

Veſignatio eſt ſpecialia ſigna ſecernere.vt neq; cõmum
tas neq; cõfuſio ſit cum ceteris. Nam ſicut
i vultus aut diuine imaginis ſup nos diſtinctio facta

ignatione

ſt ſpecifice a ceteris creaturiſ rõne carentibi.ſic deſigna

tõe ieſu facta in diſcipulis facta eſt a ceteris hoĩbynõ tim̃

infidelibus.ſed etiam ab his qui fidem acceperat. deſi⸗
gnatio quidem hominũ ſeu rerum igeo fit. ne ſit ex cõ⸗
munitate confu ſio ne pᷣſumptio ſit in his qui deſignati
nõ ſunt:vt aliquid pagendum vlint pꝛopꝛia poteſtate
pſumere DMeſignãtur velut qui ad milicis eliguntur. et
mittuntur ad pugnam illa diſciplina militari que con⸗

gruens fuerit: et qu ſtatuerit imperato⸗/O bini mit⸗

tuntur pertinet ad verita aute 3
um ſane doctrine. vt verecundia ſocij qu loquitur mo/
deretur ſermones. et diſponat in iudiciomne in plus qᷓ;
expedit effluat.et loquat᷑ inpertinen imen⸗
tum tenende ſocietatis vt vnus releuetur ab altero:cij

„

et ad teſtimo

Liber nonus

ad defectum ſcriptuʒ ſit. Ve ſoli:quia ſi ceciderit nõ ha
bet ſubleuantem. In duobus etiã teſtamentis puenit

chꝛiſtus:vt niſi vetus et nouum pceſſerit ipe nõ veniat
Er due tabule teſtamenti date ſunt:eo pacto illa lege
coleret᷑ veus. Et bini velut ad vuas gentes mitterent:
ad nointatẽ fidei cõuertẽédas. Quoni due getes erãt
imytero rebecce: ouoq; populi conuertendi ad chꝛiſtum
nulia tempoꝛũ diſcurſione pacta. Et dupier eſt ſlapiẽtia
ſpiritualis: bene agendi optime cõtemplandi:Ad quã
pꝛe ſagiand. duo cherubin facti ſũt ductiles ex auro pu
riſſimo. Et vbera ſponie ſicut duo hynnuli erant vt hu
mullitas ſit in ommby ex indultis et acceptis. Et duo cõ
tra duo ponenda erãt. ad ſiguſicationẽ in facto eop que
aguntur agique debent: non ad ſignificationem in fu⸗
turo. qua ſi ad hanc figur et vmbꝛ alia verttas et clari
tas expectetur.Hõ eni erit alia lex poſt hanc euangelicã

legem ꝓut nõ erit aliud ſidei et eccleſie fundamentuʒ

pꝛeter id qo poſitü eſt: qu eſt chꝛiſtus ieſus. Hini diſci⸗
pulli miſſi ſunt qin a chꝛiſto eiſde diſcipliniſeruditi ſunt
gquib et duodecim apli.vt q́;uis in dignitate diſtincta

electõne ad officia que ieſus ſtatuit aplor et diſcipulox

omnino non ſit parilitas: bene tamen viuendi et con⸗
uerſandi ſit vna moealitas. et vna foꝛma pꝛeſtructa vt
iam diſſertum eſt. Et ſi in aliquo diuerſa eſt littera: ea
dem tamẽ capienda eſt ſentẽtia.

De cõfeſſione laudis et gratiarũ actione quã chꝛiſtꝰ

fecit ad patrẽ ſuꝑ reuelatõne ſui facta oiſcipulis ſuus

vm mattixũ et lucam. Capitulũ XXVII
Ar parri filius eternus eterno deus deo. ĩmẽ
ſus imenſo.et ſi qua parilia poſſet ſermo di⸗
p fſcurrere: nõ habet neq; laudem aut gratiaꝝ
actionem iure ad parem. In equalitate qui⸗

dem oblata ſunt advnã iura dominij:necnõ ſubiectio

nes ab altera parte. Igitur ad cõfeſſionẽ laudis bene
ficij iam recepti in actu mmnoꝛitas eſt. Hainc ieſus nõvt
equalis equalem:ſed vt minoꝛatus in homine alloquit
patrem dicens. Conſiteoꝛ tibi pater celi et terre: quia
abſcondiſti lec a ſapientibus et pꝛudentibus:et reue⸗
laſti ea paruulis. Ita pater:quia ſic placitum fuit ante
te. Gratiarũ ↄfeſſio iſta eſt. Nõ ꝙ tã alta miſteria ſunt
ſapientibus ⁊ pꝛudentibus huius ſeculi clauſa ſed que
ipſoꝛum demerito obuelata eis. ſunt reuelata paruulis
Non enim pater deus in cõmune reuelandũ ſecretum
niſi ex cauſa voluit eſſe occultum. Ygitur ſapientum ſi⸗

ue peudentum et paruuloꝛum opoꝛtet ſcire diſtantiam

ne iuſtitia dei falſo hminum iudicio conden netur. cur
hoc· denegatum illis conceſſum iſtis extiterit et ne pec⸗
cetur ab hominibus in illo iudicio.et ne in moꝛibo erroꝛ
ſiat. et vt illa ſapientia et pꝛudentia decliner cui denega
tur cõmiſſio diuinoꝛũ:et illi paruulitati impendat᷑ ſtudi

um. cui pater reuelationẽ facit/Nõ en abs re chꝛiſtus

ſic in ſpiritu exultat. gratias agit ad patrẽ, ꝙ negata ma
gnis ſint credita puulis: ita tamẽ ſicut ab eterno patri

De virtuoſis

deſtructio ſathanice poteſtatis et recõſiliatio ad deuz in
ſanguine. reſurrectio aſcenfio in vtraq; foꝛma ꝓpꝛia ve
ritate ſeruata.ex altera neutra cõfuſa. edicio ſacramen⸗
toꝛum in verb in virtute ſpirit⸗.altitudo poteſtatis cõ⸗
ceſſa moꝛtalibo.in patratõne tantoꝛũ et tam innumera
bilium miraculoꝑ. pdeſtinatio ab eterno perficienda in
ipo credito. pᷣſentia in ipo negato. iße caput coꝛpus co⸗
aptatũ habens.ipe vniuerſoꝛũ heres.ipe daturuis ſpiri
ti.wocatio gentiũ.reſurrectionẽ oĩm facturx. iudicatu⸗
ruſq; oꝛbẽ terre hec erãt illa miſteri h abſcõdita: de qui
bus apls ait. Sed reuelatõne notũ niuhi factũ eſt ſarrg ,
mentum ꝓut poteſtis legentes intelligere pꝛudentiam 3
meam in miſterio chꝛiſti. go alijs generationiba non eſt
agnitũ ſilijs hominũ ſicuti nũc reuelatu eſt ſanctig axpo
ſtolis eius et ꝓphetis in ſpꝛritu eſe gentes coheredes et
cõcoꝛpoꝛales et cõparticipes prmiſtionis eius in chꝛiſto
ieſu ꝑ euangeliũ eius:cuius faciꝰ ſum ego miniſter fᷣm
donn gratie dei que data eſt mihi ſcom operationẽ vir⸗
tutis eius. Mihi autẽ mimmo ſanctoꝝ data eſt gratia
Ixc.in gencib⸗ euangeligare inueſtigabues ditncias chꝛi
ſtiꝛilluminare omnes que ſit diſpenſatio ſacramẽti ab⸗
ſconditia ſeculis in deo. DHe quo etiã idem alhbi referes ovd.
ſacramentũ ait. cuius factus ſum ego paulus miniſter
ſcvm diſpenſatiõz dei que data eſt mihi in wbis.vt im⸗
Eieam wrbũ dei per miſteriu qð abſconditũ fuit a ſecu⸗
lusS et generationib:nunc aute mamifeſtũ eſt ſanctis ei
quibusvoluit deuſ notas facere diuicias gloꝛie ſacramẽ
ti huius.Elnde chꝛiſtꝰ exultat patri gratias e
pientes autẽ quibo abſcondita ſunt e abſcondent ſacra
menta dei: ſunt hi quibus per ꝓpſætai dicitur. Ele qui
ſapientes eſtis in oculig vſtris:et pꝛudentes coꝛam vo
biſmetipᷣis. Et peraliilin. a iẽtes ſunt vt faciantma
la:bene aũt facere neſcierũt. t apoſtolus. Dicentes ſe /
eſſe ſapientes ſtulti facti ſunt. Et hi ſunt ſapientes mu 5.8
di et ſem carnem.de quoꝝ ſapiẽtia dicif. Gapiẽtia car ;
nis inimica eſt deo. legi enim dei nõ eſt ſubiecta neq; e⸗
nim poteſt. At etiam ſtulta eſt: ſicut etiam ſcriptum eſt
alibi. Mõne deus ſtultam fecit ſapienti huius mundi:
Et paulo poſt. Sapientia vero huius ſeculi deſtruitur.
1 Paruuli verro quibo diuina miſteria credunt᷑ nõ ſunt ex
cttate aut mole coꝛpoꝛis eſtimandi.ſed humiles in fide
ſine curioſitate credẽtes. captiuantes omnẽ intellectũ
in obſequiũ eius. alieni a malicia iuxta ſententiã pauli.
nolite pueri ęffici ſen ſibo.ſed malicia paruuli eſtote. Et
quo decreto ſit facta iſta reuelatio. aperit dicẽs. Etiam
ita pater: quonia fic placitũ fuit ante te In lalꝛinthů
inexplicabilẽ ingreditur. ſi quis ſub aliqua rõne cõpꝛe⸗
hendere nititur diuina miſteria et opationes chꝛiſti ad
nos ꝓpter nos:quoꝝ pꝛeter placitũ dei nulla ratio red
Adllpoteit. Et placitũ eius cauſam alia et rönem ſi uppoſi⸗
tam nullam habet: omniũ benefactox eriſtens pꝛimaria
et ſumms cauſa. ꝛoinde ieſus ait. quare ſit iſta reuela
tio tati miſterij taliba paruulis facta:quoniã ſic ab eter⸗

placitũ fint. Que ſunt abſcõdita.quibo oceu ta ginbus no fuit placituʒ ante patrẽ: vt ipe filius eternus in hũe

nne credita opoetet inſpicere Cuimn miſſi dilcipuli a ieſiu
momnem ciuitatem et jocin quo erat ipſe vnturus.
reuerſi fuiſſent gaudentes ad hieſum fatentes quod de

monia eis ſuo nomine ſuaque virtute ſubiecta fuiſ⸗

ſent. in ipſa hoꝛa in ſpiritu exultauit ieſus.patri gratu⸗
lans. ꝙ iam per effectum fidei monſtrabatur ſe a diſci⸗
pulis in fide cognitũ. q erat ſin iſterii:
retur eſſz fiius dei. .Mam incarnatio. natiuitas. reno
uatio vite et lato noue legis.et ipᷣiius iuſticia et miſeri⸗
coꝛdia. et remiſſio peccatoꝛum. cõuerlatio inter hmi⸗
nes.fſoꝛma dei et foꝛma ſerui in vnũ cõuenta.vt nõ al/⸗

ter ex altero. ſeg alter redgeretur in altero. paſſio moꝛs

mundumveniret. acturus humanigeneris caulam. Et
ab eterno elegit ante mundi cõſtitutionẽ:quibus hoc —
cramentũ a ſapientib mundi abſconditũ panderet᷑ Et —+
ad ſeipᷣm ſermonẽ inflectit:de ſe pnuncians vnde as
agit. Omnia mihi tradita ſunta patre meo Quoniã
nihil eſt in poteſtate patris quin filius ſubiectũ habeat:
et nihil eſt paterni iuris a filij iuriſdictõne ſecluſum. Et
hi paruuli etiam inter alia ſibi tradita traditi erant: fa⸗
cti in cognitione fidei atoſtoli diſcipuli et amici. Miſte/
rium hoc et ſacramentũ magnum erat ab alijs abſcon⸗
ditum. eis reuelatũ pꝛedicaturus per oꝛbem. ſed hec co⸗
gnitio in nullius eſi pꝛeterq; in patris et filij poteſtate:

Atig

Nrin,
ler
e
amn

ſen
eqi

ntm
e

eſ
i
hr,
ter
e

„

et pꝛo vi vtute ſermombus do. Galua.

et quibus danda nõ aliter qᷓ; per eum. Hinc et adiecit.
E nemoſcit qui ſit filꝰ niſi pater.et qui ſit pater niſi
lius:et cui voluerit filius reuelare Perſpicuũ eſt pa⸗
tris et filij neminẽ poſſe aut habere noticiã ꝓut adinui⸗
cem mutua et eterna ⁊ equali noticia ſe cognoſcũt:quo
rum alteringenitus eternuſq; generãs.alter ſemꝑ ge⸗
mutus ab eterno ab ipo generatus:vna ſemꝑ eoꝛũ erxiſtẽ
te ſubſtantia. Poteſt tamẽ in eoꝛũ venire noticiã q;uis
nõ equalem. cinus filius per grati reuelauerit de patre
ſeu pater de filio:aut alter de vtroq;. Segregat ü quidẽ
modum cognoſcendi trinitas habet ſicut et eſſendi: vt
nõ virtute noſcentiũ ſed ſuavirtute.vt infuſionẽ alicui
dederit cognoſcatur.
M ieſus omnesvocat ad refectionẽ iugũq; ſuaue tol
lendum.et ꝙ ad diſcendum humilitate dumtaxatxo
luit ſe echibere doctoꝛem.ſcom mattheum.
Capitulũ XXVIII
Oc pacto·hac cõditione.hac vtilitate.hac eter⸗
h na pdeſtinatione ſilius dei factus eſt homo. vt
in ipo humana deſideria finirẽtur.et in ipo ſini
retur ſterilis laboꝛ moꝛtaliũ:et apponeretur peum co⸗
pioſus clarnus: in quo indefectibiliter ſe reficerent fa⸗
mebundi. Et put omnia ſibi a patre ſunt tradita:ita cũ
illo dato nobis omnia data ſunt. Sic enim inquit axo⸗
ſtolus. Qui largitate paterna ꝓpꝛio filio nõ peꝑcit. ſed
ꝓ nobis tradidit illum.quomõ nõ etiã cum ulo omnia
nobis donauit: Pꝛoinde ſi ꝓ omnibus datuſomnesvo
cat. ſi cum illo nobis omnia data. reficere omnes poteſt
Pꝛopterea inquit Tlenite ad me omnes qui lalboꝛatis
et onerati eſtis:et ego reficiam vxos Mõ erat hominib/
audacia neq; ſpes adeundi eũ:ipᷣe pꝛioꝛ vocat ad hoc miſ⸗
ſus exiſtens. Neminẽ a vocatõe ſecernit niſi ſe ſecernat

xocatus: omnibo refectõis clarnũ parat. Sibi aſſeribat
periculũ qui nõ vadit/ouerat quidẽ ipᷣe hominum fru

ſtrari exercicia varioſi; labꝛes ⁊ pꝛemi grauib onerib⸗
peccatoꝝ ⁊ ſollicitudinibo impertinentib onerari:quos
miſeratus attrahit vt accedant ad eum.ſiue malo ſudo
re latꝛauerint.ſiue ad debitũ fineʒ fuerint exerciti lalo/
res.illos reſicere vult ſi reſipiſcuut. iſtos ad refectioneʒ
vocat.quia ſe honeſtis lawꝛibus dedicarũt. Sed induiꝰ
eſt latꝛ cunctis naſcentibo ex damnata ꝓpagine.illo de⸗
merito quo eſt damnata ꝓpago:vti ſententiã accepit ꝗ⸗
dam.Quia audiſti vocemvxoꝛis tue:maledicta terra m
opere tuo. In lalvꝛe comedes ex ea. Et iob cognouit in
poſterũ. Homo naſcitur ad loboꝛẽ: auis naſcitur ad volã
dum. Exxerimento cognoſcit᷑ quãto ſudatur laboꝛe vt ex
terra fructus valitudini aptus ꝓueniat:ſeu ex terra car
nis quã gerimus.fructus celo dignos in illo comeſtibi
les capiamus. Et ad laboꝛẽ huiuſcemodi eſt omniũ ho/

minum oꝛigo moꝛtaliũ Ged vt iñ latvꝛibo non fruſtra
ſudetur:opus eſt ſapiẽtla et diſciplina. EUnde ꝑ ipam ſa
pientiam dicit᷑. Sapientiã et diſciplinã qui abijcit infe
lix eſt:et vacua ſpes illoꝝ.et laboꝛ ſine fructu. Quoniaʒ
ſepe latoꝛ hominũ euaneſcit: et quo intenſioꝛ in animo
et ad plura extenſioꝛ magis deperit. Sicq; lamentat il⸗
le rex potẽs et ſapiẽs qui oĩa voluit expiri.expertus q̃ po
tuit. poſt omnẽ lalvꝛẽ et ſollicitudinẽ dixit. Cũq; me cõ
uertiſſem ad vniuerſa opa que fecerãt man? mee. et ad

laboꝛes in quibo fruſtra ſudauerã. vidi in oĩibus vanita⸗

tem et afflictioneʒ ammi:et nihil ſub ſole ꝓꝑmanere. Et
poſt cõtemplationẽ aliã: iterũ dixit. Rurſus deteſtatus
ſum omnẽ induſtriam meaʒ que ſub ſole ſiudioſiſſime
lalveam. habiturus poſt me heredem. quem ignoꝛovtrũ
ſapiens an ſtultus ſit futurus: et dominabit᷑ in laboꝛib⸗
meis. quibus deſudaui et ſollicitus fui. Et eſt quicq t
vanum⸗ Elnde ceſians.renunciauit coꝛ meuũ vltra ſub

ſole lalvꝛare. Nam cum alius lalvꝛet in ſapiẽtia ? doctri
na et ſollicitudine: homine ocioſo queſita dimittet. Et
hoc ergo vanitas et magnũ malum.Quid eni ꝓdeſt ho
mini de vniuerſo latboꝛe ſuo et afflictõne ſpiri qua ſub
ſole cruciatus eſt: Cuncti dies eius doloꝛbo ⁊ erumnis
pleni ſunt: nec ꝑ noctẽ mẽte requieſcit. Et hoc nõne va
nitas eſt: Et iterũ poſt aliã cõtemplationẽ fruſtratoꝛuʒ
laloꝛũ adiecit.Rurſus cõtemplat/ ſum omnes laboꝛes
hominũ:et induſtrias animaduerti patere inuidie pꝛoxi
mi. Et in hoc ergo vanitas:et cura ſupſliua eſt. Nerũq;
ait. Cõſiderans repperi aliam vanitatè ſub ſole. Einus
eſt et ſecundũ nõ habet nõ filium nõ fratrẽ.et tamẽ la⸗
loꝛare nõ ceſſat.nec ſatiant᷑ oculi eius diuicijs:nec reco/
gitat dicẽs. Cui labvꝛo:et fraudo ammã mea bonis. In
boc ergo vamitas eſt:et afflictio peſſima.Et poſt. Sicut
egreſus nindus de vtero matris ſue ſic reuertet᷑:⁊ nihil
auteret ſecũde latꝛe ſuo. Miſerabilis ꝓꝛſus infirmitas
quoõwnit ſic reuertetur. Quid ergo ꝓdeſt ei ꝙ labvꝛauit
in ventũ cunctis diebusvite ſue:Ac per hoc quid iſtaver
ba et plura que ad mundi cõtemptum ibi ſcripta ſunt

pandunt. niii hominũ moꝛtaliũ ad aliam vitã tendenti

um. ꝓ iſta fugitiua tenenda ſeu ameniter et plus debito
fulte capienda ducẽdaq;vſq; quo inuite fimatur.ſierileſ
fruſtratoſq; lalvꝛes:a quibus ieſusvenit reuocare moꝛ
tales:habens polliceſq; vnde cunctoꝝ auidi animieter⸗

ne ſatient᷑. Sunt et lawꝛãtes inexcuſate in culpa.quos

etiam eis daturus ſi penitent veniam ad ſe vocat De qͥ;
bus per eſaiam dici. Cõceperunt laboꝛem:et pepererũt
iniquitatem. Et alius ꝓpheta. Cõcepit doloꝛẽ:et ꝑeperit
imniquitate. Et Yeremias. Eltunique agerent lalboꝛaue⸗
runt.Plus eni ad vicia et iniquitatẽ:qᷓ; ad virtuteʒ et
iuſticiaʒ lalboꝛat. Mõ tamẽ perſpicuũ eſt verbum omnib⸗
maxime tedioſis.niſi eis dumtaxat qui cõditam naturã
q;tum ſit amica virtutibo cõſpexerunt.quantũue virtu⸗
tes verſauice boms naturalibo anmucentur. Nam ſm na⸗
turam nõ tamẽ ex natura ſunt virtutes.vicia vero con⸗
traxia ſunt et inimica nature:alias nec vicia dici poſſent
Aabvꝛ quidem maioꝛ ſemꝑin cõtrarijsq́; in cõpetenti⸗

bus eſt,Hecnõ et bene laboꝛantes ad iſtam pertinẽt ſal-
uatoꝛis vocationẽ qui cum dei ſapientia operari et labo⸗

rare curauerunt:ſicut expectabat qui hoc gliſcebat. Mit
te illam ſcʒ ſapientiã de celis ſanctis tuis et a ſede maie⸗
ſtatis tue.vt mecum ſit et mecũ lalboꝛet:vt ſciã quid ac⸗
ceptum ſit coꝛam te omni õ fruſtratur labv
cum dei ſapientia factus: cuius is fims. ut quod deo acce
ptui ſit omni lalvꝛe agere ſatagam/Et lalvꝛare in ge⸗
mitu p octaua ſicut pſaimus et titulns manifeſtãt: vir⸗
tus opoꝛtuna eſt. Sic inquit qui ſic egit.Lalvꝛaui in ge

mitu meo. lauabo per ſingulas noctes lectum meũ:la⸗-
uadet aũt axo

chꝛymis meis ſtratum meum rigabo

4 .

ſtolus thimotſxo:qualiter opoꝛteat inſiſtere nõ feqauda

dis laboꝛibus. Laboꝛa inquit ſicut bonus miles chꝛiſti.

Nam bonus miles chꝛiſti nõ militat in entum neq; la⸗

boꝛat:ea tantũ agit que ab ipo accepit ſancto mandato:
ſeu ſanctioꝛi cõſilio. Eſt quidem miles chꝛiſtnet eſt bo⸗
nus miles chꝛiſti. Chꝛiſti miles eſt: quicũq; ipius ſideʒ

animo aut ſacramento ſeu altero aut vtroq; ſponte di⸗
gneq; ſuſepit. SGonus vero miles:qui excluſo vicio ſem
per ſequitur bonitatem.et ad illam ꝑficiendam laboꝛa/
re nõ deſinit:indeſinenter in anterioꝛa et melioꝛa ꝓgre
diens. Mon enim eſt bonus miles:qui poteſt ⁊ negligit

in ſeipo augmentum fſacere bonitatis. Siſtere vel refle

cti defectum aut vicium habet: ꝓpterea et iterũ dictum
eſt. u vero vigila. in omnibus laboꝛa:vt nihil obmit /

tatur ex deſidia laboꝛandi. quod poſſit adduci ad virtu

—

tem. Sitigitur ad additionẽ melioꝛum iugis laboꝛ/Er

=

Uliber nonus De virtuoſis

ꝛeſſos oneribus vocat vt eronerentur. Ham et anima
kalet onerifera querunt et cupiũt iuxta nature inſtin⸗

ctum a pꝛementibus oneribo releuari. Sed hominib

nulla onera grauioꝛa niſi illa quibus ſe ſwonte ĩ ammo

magisqᷓ; coꝛpoꝛe onerauerũt.que iniquitates et pecca

ta woluntaria ſunt:quibus ſe grauatum in foꝛma pecca⸗
toꝛum fatebatur dauid.oꝛans alleuiari ab eis. Quoni⸗

am iniquitates mee nõ aliene ſupꝑgreſſe ſunt caput me⸗

um nõ alterius:quoniã vnuſquiq; a pꝛopꝛia nõ aliena
iniquitate ledetur. Et ſicut onuſ graue grauate ſu nt ſu
per me. Ouibus ſe onerare quilitet poteſt. eronerari au

—

tem pᷣterq; a chꝛiſto nõ poteſt:quoniã ipᷣe ſolus eſt. agn?

der qui tollit:tollereq; roteſt peccata mundi. Indefecti⸗

biles quidem eſt refectio quã ꝓmittit:quoniam ipe ne
quit ſicere. His dumtaxat deficit: qui cam aut accige
deficiunt aut faſtidiunt. De qua refectiõe indeficiente
dauid ante ꝓplxtauerat dicẽs.DHominus regit me ni

hil mihi deerit:in loco paſcue ibi me collocauit. Buper
aquam refectionis educauit me:animã meam cõuertit.

Nemo igitur querat aliunde ventrem ſue mentis imple

re. niſi ex refectoꝛe chꝛiſto vniuerſop herede. Et vmuer⸗
ſa in vnum cõflata deſiderio humane mentis appoſita

ſine ipo nõ ſatiant. Hec ad indignitatẽ magiſautem ad

eius excellentiã hoc ſentiendum eſt. ꝙ alijs repleri ami/

ma nequit dei capax: paruipendenda quidem eſſet ſi rof
ſet. Habet in ſe ieſus vnge poſſit animas hominũ ſatia⸗

re. ipe adeps eriſtens noſtre anime ſatiande cõgruens:

ſicut de eo dauid ad gratiarũ actionẽ in figura hieruſn-

lem omnẽ inuitãs animã dicebat. Qu poſuit fines tu⸗

os pacem: et adipe frumenti ſatiat te. Hunc; erpleta re
fectio niſi per pacem. Quouſq; appetitus hominum in
aliud tendit nõ eſt pax:cũ wero erit tota refectio vt quip⸗

piam deſiderarinõ poſſit pax aderit. Ygitur finis ſaluan
doꝛum in pace terminatur. appoſito adige frumenticio

chꝛiſto ieſu.vicʒ ad ſacietatẽ et refection? accedentium

vocatoꝛum:ſed per quandam iuſticiam lonarum pꝛece⸗

dentium actionũ opoꝛtet accedere ad refectionem et re⸗
quiem. b quam largienda ſaluato: colla noſtra vult

ſubiecta fieri iugo ſuo:et ab eoilla diſcere. quop erperi⸗
mento et ſcientia ſolus verus eſt doctoꝛ.
ollite iugum meum ſunxos.:et diſcite
tis ſum et humilis coꝛde:et inuenietis requiẽ animabo
veſtris Ea imagine qua boues ſub vno ligno in ertre⸗
mitatibo inſertis ligaminibo impoſito vtriuſq; collo iun

guntur innexo aratro ad ſulcandam terram: hominib-

iugum diabohice ſiuevicioſe aut humane aut diuine ſer
uitutis imponitur. Diabolicũ quidem iugum in domi⸗
natu regis babilonis figuratũ accepimus:ſub quo de⸗
merito ſuarum iniquitatũ homines traduntur atq; de⸗
tinentur. De quo Yeremias repetẽter ait. ꝙ deus illud
iuſte imponat. Hec dicit dñs deus iſrael. Poſui iugum
ferreum ſuper collum eu netarũ gentium. Mõ autẽ cre
dendum eſt deum wjle diabolo colla hominũ ſubiugare
nec ei obſequi ſub tributo. SGed cum ab ipᷣo per idola⸗
triam et per alia ſcelera fit auer ſio. et longa peragitur.

nec adijcitur vt redeatur in ilum a quo faſcinati receſſi
mus:permittit ille iniuſie derelietug⸗ iuſte ſub iugo dia

boliſerreo colla premi Eſt autem iugum ferreum ipſi
diaholica implacabilitas et du ra oppꝛeſſio.ſub qua cur⸗
uate mentes male affecte in virtutẽ reſpirare nõ poſſũt
et ſubacta membꝛa oneribus iniquitatũ inceſſanterſer
uiunt. Et beatus cenſetur quili wich

ſe diabolo ſuhiugatis.ſieut per ſapientiã dicit᷑. Beatꝰ? eſt

tranſibit:et qui nõ attraxit iugum eiuset in vinculig il

lius nõ eſt aliigatus. Yngum enim illius ferreum eſt:

tenim adiecit
a me quia mi

et vinculum illius ereum eſt. Et de iugo vicioꝛu multi⸗

plicium deploꝛabat Yeremias dicens. Vigilauit iug
iniquitatũ noſtrarũ in manu eius:cõuolute ſunt et im
poſite ſunt collo meo. Infirmata eſt virtus mea: tedit
me vñs in manu d qua nõ potero ſurgere. Omnis ini⸗

quitas pdominans anime iugum facit. Et cum multi⸗

me pꝛeſſum male fatiſcit. Sed iugum iniquitatum vi⸗
gilat in manu domini: cum lc voluntaria peſſundatio
inuoluntariam erigit iuſticie dignaz penam a manu do⸗
mini puniente. Exrplicat autẽ qualiter iugum iniquita⸗
tum teneat:quia iniquitates cõuolute et impoſite circa
collum:ſcʒ circa illam ammevim qua ſe poſſet erigere in
ſuperna:ne recuruetur ad vVma. Pꝛoinde vim illam aſſe
rit infirmatam. Infirmitas eni eſt anime. omnis ſpon⸗
ta nea iniquitas.que cum multiplicaf er numero aut erx
tempoꝛe amplius grauat. creſcit debilitaſ vt nalla ſi txo
tentia valeſcendi. Et fatetur ipſa quod patitur. Dedit
me dominus in manu de qua nõ poteroſi urgere. Huma
num iugum eſt omnis ſuperbia et impoꝛtuna domina⸗
tio pꝛincipum terrenoꝛũ:vt iſraeliticus populus quere
batur ad robvã dicenſ. Oater tuus duriſſimo iugo nos
oppꝛeſſit:tu leuioꝛa impera patre tuo.Qui malea iuue⸗
nibus cõſultus reſrondit. Oater meus impoſuit iuguʒ
graue:et ego maius pondus apponam. Mecnõ et huma
num iugum omnis dominatus regum etiã iuſte regnã
tium:ſicut apls ad thimot heũ ſcribit. Q uicunq; ſub iu⸗
go ſunt ſerui: dominos ſuos omni bonoꝛe dignos arbi⸗
trentur: ne nomen dei et doctrina blaſpbemet᷑ Qui au.ęQ
tem fideles habent dominos nõ cõtemnãt.quia fratrtes
ſunt:ſed magis ſeruiant quia fideles ſunt. Yugum eſt
etiam in humanitate noſtra plus debito colligata lalen
tibus.ipᷣa ſollicitudo ſuperflua et cura nõ oꝑoꝛtuna:ſub
qua pꝛeſſa traduce carniſ ꝓpagatur. Elnde ſapiens in cõ

plicitate fuerint:multiplicant᷑ et iuga:quibus collũ ani

templabilibus et moꝛalibo dixit. Secu patio magna cre

ata eſt hominibus.et iugum graue ſi uper omnes filios
adam:a die exitus de ventre matris eoꝛumvſq; in diem
ſepulture in matrẽ omnium rintutis diuine iuguʒ
eſt:ipᷣa diſciplina bonarũ rerum agendarũ. De quo per
Yeremiã dicitur. Bonum eſt viro cum poꝛtauerit iugũ
domini ab adoleſcentia ſua. JImo quid in adoleſcentib-
melius qᷓ; iugo diſcipline in agendis colla ſubmittere.
vt nil indiſcip! inate.ſed omnia diſciplinate fiant et di⸗
uina iuſſio et regulatio pꝛeceptox: Jugum eſt a deono
bis impoſitum:de cuius fractoꝛibus dominus per YJe⸗
remiam cõqueſtus eſt dicens.A ſeculo cõfregiſti iugũ.
rupiſti vincula. dixiſti nõ ſeruiam. Et boe idem de opti⸗
matibus ⁊ peimatibus refert. Ybo igitur ad optimates
et loquar eig:ipi emi cognouerũt viam dominiet iudici
um dei ſui. Et ecce Unngis hi cõfregerunt ſimul iugum:

ruperunt vinculg ed nunq; fractio diuine obediztie
abſq; vltione diuine iuſtice: Pꝛoinde ſequitur. Ydcir/⸗
copcuſſit eos leo de ſilua.lupus adweſperq vaſtatnit eos
pardus vigilans ſup imquitates eoꝛum. Et palium p⸗
phetam dicitur. Reuerſi ſunt vt eſſent abſe q; iugo: facti
ſunt quaſi arcus doloſus. Retrouerſi ſunt homines ab
eo quod agere ceperunt ſcom imtoſitam legem: vt pni
cioſa libertate letanter vtantur. Mon wlunt enim ad ſe
ipos cõuerſi iugo diuine legis aſtringi. Sed adhuc aGd
illos puniendos manus deiertenta qui refugiunt iugo
diuine ſeruitutis:in qua conſtituta eſt plena et wra ab
omnibus optanda libertas. Etenim ſequitur. Cadent
in gladio pꝛincipes eoꝛuʒ:a furoꝛe lingue ſue. Yſta ſub⸗

.

ſannatio eoꝛũ in terra egipti. Tle igitur collis excutien/

tibus iugum dei de vt ab omm alio ingo abſol⸗
uantur colla moꝛtaliuʒ ad tollendum ſuiũ ſaluatoꝛ xpᷣs

4

— — — — — — — N¶ʒ ʒ—JMRN

et pꝛo vixtute ſermonibus do. Balua.

omnes inuitat.tollite iugum meum ſuper vos:diſcibi⸗
litatem pꝛofunde virtutis apponens.Diſcite a me. Cõ
templandum verbum. Fides ſpes et charitas non ſunt
in doctrina ſed in infuſione.Neq; ad iparum queſtum⸗
habitum docibilitas et diſcibilitas in ſono verboꝛũ locũ
habet:q;uis illa in quibus feruntur:poſſunt doctrinari
ab vtraq; parte. Cetere virtutes abiſtis doctrina⁊ diſci
pꝓlina fiunt.quarũ duas pꝛecipue ad docendum ſibi ſal⸗
uatoꝛ attribuit: mititatẽ atq; humilitatem. Mititas ve⸗
ro nõ per diffimtionẽ cognolcitur. ſed per deſcriplioneʒ
ſuoꝛum effectuum.nam mititas qaccõmodato vocabulo
et in vna littera mutato.a mutitate traxit oꝛiginem:vt
mitis quaſi mutus.mititas vt mutitas.Qui vero mu
tus eſt:petere ꝓ ſe.cõtradictionem facere.iniuriari.aut
cõuiciari verto nequit. Chꝛiſtus autem coꝛde magis qᷓ;
coꝛpoꝛe ſe aſſerit eſſe miteʒ. Mititas quidem coꝛdis: eſt
vnifoꝛmiter in omnibus ſe habere. Etenim chꝛiſt? nec
in coꝛde mutatus eſt ex pſperis vel aduer ſis.eundẽ ani⸗

mum in gloꝛia et in ignominia. in infamia et in bona fa⸗
maſemper retinuit:quis voluntarie a paſſione aſſum⸗

pſerit turbationẽ atq; triſticiã. Eſt igitur mititas in coꝛ
de reſidẽs.inuariat animi ſenſus.eq; ꝓſpera et aduerſa
ſuſcipiẽſ.cõtradictõʒ aut excuſationẽ expꝛobꝛatõʒaut in
digna:ionẽ nõ meditans:neq; fingens aliquid adulati
uum aut blandiens vt aliquid pꝛeter iuſiiciam aut mi⸗
ſericoꝛdiaʒ capiat. rahit enim omnẽ coꝛwoꝛis cõſiſten⸗

—

tiam mititas ad ſeipam:vt ſic agatvti eſt, Coꝛdis humi

litas vt eſt exipᷣo:i: e fabilitatẽ habet. Solus enim ip.e

wre humilis fuit. AUt vero vocamur illã addiſcere a chꝛi
ſto:ſermo licet tenuis de ipa owꝛtunus eſt. Sed verioꝛ
eſſet ab illis:qui in eius exꝑerientia ex longeuis tempoꝛi
bus ſacti ſũt. Anexplicabiliſ quidẽ eſt de ipalſſermo a nõ
exxertis in ipa:etenim abiſſalis eſt locus eius. In queʒ
deſcendens.tuitionẽ ab omnibus ledentibus accepit.
inuiſibiliter degens etiam ab inuiſibili hoſte.qui perqui
rens inuenire humilẽ nequit.ab abiſſo humilitatis te⸗
ctum:et ſi inuenit cognoſcens latibulũ eius.denicit im⸗
poſſibilitate ledendi ex nulla parte cõſpiciens qua ſagit⸗
tas et tela poſſit immittere.aut eum arietare.quia ipſe
humilitatis carentia nõ ſtetit: infeſtante ſuperbia ceci⸗
dit. Quem videt illa tectum.iſtaq; carentem.nequit re
tegere vt offendat:nõ quatit eum aduerſitatũ quarũli⸗
bet aries.quas ad ſui ꝓfectum deo ſubditus eriſtimat ꝙꝓ

uenire. nec arcus voloſus naturaliuũ rationũ iacit in hu

milem animam ſagittã vt auertat a fide:in qua funda/
ta et ab ipᷣa perdocta.nõ querit aliam ſcientiam niſi ꝑfi⸗
dem. Meq; lereſis tragula illaʒ fodit:aut ſuam trarit in
partem.& redit ſimpliciter que accepit: impꝛedabiliter
ſola graditur.nõ verita perdere.neſcia poſſidere. Nõ enĩ
credit humilitas etiam illaʒ ſe habere virtutẽ.cuius ha
bet oꝛnatum:et qua deo mente fulget. Meſcit extendere
ſi quos ſtudere virtutibus exiſtimãs melioꝛes:de ſe dif
fidens.ſe totam iactauit in domino.a quo ad hoꝛam eti⸗
am in tribulationibuſ derelictanõ deſperauit aut mino
rauit afectum ſimiliter et effectum:tota exiſtens ad re/
gentis ſuperne iudicium.Affectioꝛ ad deſuper decernen
tem in eam erxiſtens cui cõmiſerat omnẽ cauſam ſuam:
nõ ſæ ſitans qualitera ſuperno iudice terminetur. Pꝛo/⸗
culſe a litigijs occaſione nõ pꝛeſtita nec aſſumpta fecit.
Humulitas nihil eſt ad ſeipam:ad pꝛeceptoꝛẽ in writa⸗
te atq; in virtute tota.eumq; dominum ſiue parem aut
diſparem pꝛe ceteris veneratur:alteq; pendit quem no⸗
uerit rectius imperare agere vel parere. Et vt de ipa ſit
ſermo pſtrictioꝛnpᷣa oꝛigo vocabuli quid ſit humilitas
monſtrat Nam humus terra dicitur.ex qua ſcõm carnẽ

ſumptus eſt homo:itavt etiaʒ ab humo dicatur.Limes
quidem terminus eſt aliquarũ rerum. Et lititas ſacriſi
catio eſt. Et ſi per ſincopam huius et mutationẽ vmus

littere pꝛioꝛis dictõnis ꝓferamus: humilitas trahitur.
Qua ſic deducta mihil aliud eſt humihitas qᷓ; ſacrificatio

ad terram:et humilis terre ſacriſicatus. CTunc quidem

homo terre ſacriſicatus eſt:cum in illa moꝛtuus eſt ⁊ ſe

pultus.Ac per hoc humilitas vera eſt moꝛtificatio cuiuſj
libet voluntatis terrene.inexceptuate deo ſubiecta et vi
ua ſibiq; moꝛtua:nõ agensa ſeipᷣa ſed a di legibus mo
ta.Mõ intereſt moꝛtui Epelirncng quibus poꝛtetur aut
inferatur in tumulum.aut quo humetur in loco:necqͥ/
bus accuratõmibus fiat eius cõditio ſepulture atq; ob⸗
ſequie pcurentur. Mõ ſua refert amplius quid ſit dvede⸗
coꝛi vel decoꝛi.Neq; ad lugentes ipᷣm ob cauſam affick:
aut ad gaudentes ꝓpter ipᷣm extinctum iratur. Inquã
ſimihitudinem amma introgreſſa cõtemplatione iugi ?

actu inceſisbili cuſtodire ſollicta:magnum participiuʒ

humilitatis eccpieitrponieetintn humilitas indigni⸗/
tatem. vt nullo der

ciens quo fine claudatur:tantum agens ſecundũ imo

no dignavideatur amma ex nibhilo
egucta. ſoluʒ gratis accepiſſe rata quod eſt. nihil ampli
ſibi iure deberi cõſiderans:potius ſtupens dignationeʒ
dei pꝛocedentis ad creationem eius. non curioſe diſcu⸗

4

„*
*

„ 2
4

ſitam legem.neſcienſ diffoꝛmitatẽ a foꝛmitate dei. ante
quem conſcia ſui.in altitudine ſue pꝛouidentie admira
ta manet.laudans adoꝛans et venerans quicquid ab il-

la in exterioꝛa pꝛocedit:imperturbabilẽ habens omnez

oꝛdmem actionis eius. Sicq; pꝛocedit et regnat. abſo⸗
luta a queſtionibus.a perturbatiomib libera. ab heſita⸗
tiombus pꝛocul.a iudicijs aliena:mala nõ poꝛrigit. illa-⸗

ta nõ ſentit. In qua exiſtit dauid: perſonam deſpexit et
ſtatum:vileſcens ſibi pꝛopter amoꝛem dei.um argue

retur ab vxoꝛe ꝙ ludens coꝛam domini arca ſe denuda’fß

ſet vt ſcurram:reſpondit. Ludam et vilioꝛ fiam plus qᷓ;
factus ſum:et ero humilis in oculis meis.quoniam ſic
per humilitatem pꝛopter dominum ſe faciebat abie /
tcumvt quicquid eſſet humani iudicij et dedecoꝛis par/⸗
uipenderet. Sed vere humilibo debetur ſalus: vt ſcri⸗
ptum eſt. Oopulum humilem ſaluum facies. Et hu⸗

* —
7 4

.
.

miles ſpirxitu ſaluabit. Et Job. Ponet humiles in

ſubimi. Et virgo mater. Et exaltauit humiles.Et ve⸗
re humilis impetrat quod petit. Dauid. Reſpexit in
oꝛationẽ humilium:et nõ ſpꝛeuit pꝛeces eoꝛum. Oꝛa⸗
tio humiliantis ſe penetrat nubes. Et iudith. Humi⸗
lium ⁊ ma nſuetoꝝ ſemꝑ tibi placuit depꝛecatio/Quid
autem amplius pꝛo merito humilitatiſ poſſet adijci nõ
eſt:qᷓ; exaudiri et ſalnari.Ergo accedamus ad huiusvir
tutis magiſirum ⁊ a ſublimi humilitatẽ diſcamus.qui
coꝛde humilis eſt.moꝛibus omnibo illam tenens:actio

et wrbum per omnia illam pandunt.Et ara venu
es appoſita eſt. Et inuenietis requiẽ animabus veſtris.

In muiſibili ſenſu inuenitur:quoniã intellectus et af⸗
ſectus in illa requieſcunt.vt nolit plus ſapere qᷓ; opoꝛ:
tet.nec affectare quod ſupereſt. ſi habet quod expedit:
nec impoꝛtune optare aut exigere ſi deeſt. Mecnon et il⸗
lam requiem erernam ad quam ſuſpirat omnis creata
ratio peregrina:inuenire poteſt amma humilitate fun⸗
data.Attamen quies eſt ante law:em: requies poſt la⸗
wꝛem. Quieſcere ad innocenteʒs:requieſcere ſpectat ad
penitentem. Quies ante peccatum:requies poſt pecca
tum habetur. Quies anteqᷓ; perdatur:requies cum per
dite reinuenitur. Eſt et etiam quies animarum et coꝛ⸗
poꝛum. Eſt et requies animarũ ſimiliter et coꝛpoꝛum.
Sed dumtaxat ad requiem ammarum axpphcatus ſal/

—

uatoꝛis ſermo.vti ſi
cerit humilitatem:
intellectus termin
tiam pertinet. Chꝛiſt

quis ad ipᷣm wrnerit et ab eo didi⸗ naba
amme ſue inueniat illam requiẽ qua uitabatur manducare cõſenſit

litate ſidei:mihil vlt um ſe . Peret:au o⸗ S
pediens ſiue optum. Etenim dei ſapientia writas et vi ſibi aderãt ad largiendum q
ta. Et in ipo ſunt iheſauri ſapientie et ſcientie abſcondi⸗ non et que hominuʒ:ſua exant.
quieʒ ergo inuenit amma rationalis in chꝛiſto acd us q; h
ſuimet qua ſcire apta gliſcitq; ſcire.A wetit etiam alia caula rogamina werexiſſet.
ex illa inſita vi qua fertur in appetibiie lonum triparti⸗ quibus ieſus abungabat:et wvre petentibus dat
loquendi.ſicut honeſtũ nerat. Sed nec chaiſtus q́;uis voluntarie factij
Quonia cõpoſitione facta cuʒ indigebat copijs phariſei. Nor

tum:cum vt ratio vſus habetq;
electabile vtile dicitur.
ceteris.nunqᷓ; et nuſq; meliu
peritur:imo cõparatione ſen
in chꝛiſto ad hoc dato human
reperiamus in ipo. Et vt ſer
Vvltra. ſummum lonũ incun
adepto.mil remanet quod iu
ſi vim memoꝛatiuã ani
mouebimus chꝛiſto. N
tempoꝛe.ex geſtis qᷓ; chꝛiſtus:
ne pꝛo requne. in humilitate

e nature a patre.vt iſtud
mo cõquirenſ nõ pꝛocedat
ctanter ipe chꝛiſtus eſt quo
re poſſit optari. Necnon et

requies toti cõ
minus pollicet
dine paciſ:in ta

mihi pꝑunnas ſi
et columba
et in terra.
matur ad chꝛiſtum daturũ ac
gutem qinſq; terreatur de iugo t
ſtus reddit in factis amenũ
et onus meum leue Beni
tum et iocunditatẽ habet iugum

Nihil amoꝛe ſuauius:
uiſſimum eſt etiam o
et actio honeſtoꝛum.
ciſice vnitur. omnis tur
cula rumpuntur tartarea
gnum. Jugum ſidei chꝛi
tatem habet mentis
parte pꝛematur. Nõ curuat
erigit ad ſuperna:
ri. Onus quod chꝛi
quando neminem gra
cultatem. ſupꝛa debitu
impoſſibile.ſupꝛa cõſer

De cõuiiio facto ieſu
exhibens officia pietat
uerſa recepit. ẽm lucam

Capirulũ XNIX
ieſus inuitatus. aliquãdo in

hſpicia diuertebat: et pꝛeter delectationẽ car⸗

mmnis interdum acc
pꝛeintendens animicap

Liber nonus De virtuoſis

etur in vero et in omni quod ad ſciẽ⸗ quidam phariſeus:vt cum illo manducaret.
o igitur cognito et appꝛelenſibi⸗ ſus domum phariſei diſcubu
ra remanet ad ſciendum ſcienti ex⸗ aperet: qui potius rogandus

et aptius qᷓ; in chꝛiſto re⸗ eum rogauerit credẽs chꝛiſt
lota nõ inuenitur alibi qᷓ;

il memoꝛabilius exeterno. exx neges mihi anteq́; moꝛiar. Ulanitat
qui ad ſeipᷣm pꝛo refectio⸗ eij longe faca me. Mendicitatem et diuicias ne
homines vocat. vt animab- mihi. Cribue tantũvictui meo neceſſaria. ne foꝛte ſatiꝗ
in hac vita requies pꝛo viribus detur. et in alia eterna tusilliciar ad negandum.

iſtus. Sed alas et penngs vſq;quo graui coꝛde:vt quid dil
ta terra. cupidus venire ad requis ritis mendacium: Quid etiam
gradiens impꝛeſſus onere terrenoxę tentijs in eccleſiaſten oſtenditu
6 poteſt. Pꝛoinde dicebat. Quis dabit iacent vanitati. Et optune rog
cut columbe.et volabo et requieſcã:Nãᷓ cium.cuius dialbolus eſt pater:
egreſſa de arca:pedibus requiem nõ inueni⸗ rat. Et omms imquitas menti
Superanda eſt terra pennigero volatu: vtwve dantia duo ſunt mala. Mendicitas

cedentibus requiem. Nec

ollédo:cum verbis chꝛi in chꝛiſtianoꝛum agoniſticam vitam
Yugum enim meü ſuaue mendicitatemq; habet qui officia lv
gnitatẽ et dulcedinẽ et oꝛnꝗ perdidit. nec habet ſuo demerito qu
cheiſti:ad actõnes gd lijs.quo etiaʒ accipit negociationc
pꝛemium. Iſta in iugo eius ſunt- Juguʒ eius amc?ꝛ eſff dicas ſemper teneaturin actu
quo deus amatur et primus. Te⸗ per gubernet.vt pꝛopꝛijs perd
nus eius.videlicet cautela turpiũ uiciarum temxoꝛaliũ copiam
illoꝛum quibus in hac vita pa num wluutates:pꝛecauẽs illa duo mala.
tionis actio ſummouet᷑:vin poſſit deuenire:ne foꝛte pꝛiuatus
et omnis tranſitus fit ad re⸗/ intenderet alienis:ſeu non habe
ſtiane actioniſq; virtutẽ. ſugui in exterioꝛibus ſimularet. et care
immenſam:etiam ſi coꝛpus ex ali⸗ bi alioꝛum queq; laudanda. vel
collum iugum chꝛiſti. hominis:negaret verbis et facti
nilq; ſuauius qᷓ; celeſtibus delecta⸗ dominum: quaſi nõ cognoſce
t penitus leuiſſimũ eſt. Veruntamẽ chꝛiſtus rogatu
uat onere ſuo ſupꝛa virtutẽ et fa⸗ cipere. ingreſſus domum diſe
m expediens et neceſſariũ. ſupꝛa giendi doctrinam rem iſſionẽq; peccatoꝛum qᷓ; vt ſume/
itaneũ ipi nature. ret cibum Et ecce mulier que era

pvt cognouit ꝓieſus accubunſſet in .
a pharigeo.in quo magdalena lit alabaſtrum vngenti et ſtans retro ſecus pedes domi
i. peccatoꝛum remiſſionẽ con⸗ ni ieſu. lachꝛymis cepit rigare pedes eius:
pitis ſui tergebat Mon latet ingreſſiom
mum. claret cauſa diſcubitus.
etpectata:cui poſt ſuſcepta qu
etatis·remiſſionem peccato:
cce duo rogãtes ieſum vnu
at oblata ſuffugia. ſemm toxat manducationẽ ſcilicet p

ercere. nam et illas vbi⸗ deuotõnis obſequia ſed nec

am rem ratus cũ in⸗
Hogabat autem illum
Et ingreſ⸗
it Mogabatur ieſus vt ac
erat vt largiretur.
hbominbus beneſi
ed nec hic phariſeus
aſpexit in ilo. Etenĩ
digebat quid

libet modis omnibus venabaturꝛ:e

plusqᷓ; hminem ei foꝛte ꝓplxtam

igautem credendum eſt
um. ex eo ꝙ ſeſitauit in ipo
quia wlut nõ cognitoꝛ
gdalena. Elerun
obis ex hoc foꝛma
vt ei aliquid tribuamꝰ:
iatur. Sicuti rogaſſe de
uo rogaui te: ne de
em et verba menda

nõ credens ſaltim eſſe ꝓpheram:
perſonarum ad tactum ſuſtinue .
tamen quoquo modo rogauerit. ſit n
pꝛeſtita.vt rogemus et nos:no
ſed vt ipe nobis iuſte petita larg
me deduxerimus ad requieʒ: lsdd um legimus ſalomonẽ dicente

r r et dicam quis eſt dñs:aut ne
poſito largiatur:quam per pꝛophetaʒ do ceſſitate cõpulſus furer et periurè nomen dei mei.ODuo
ur. Bedebit populus meus in pulcritu

bernaculis fiducie. in requie opulẽta. Et
pꝛo his qui fuerunt populus chꝛiſti qui in fide ipiꝰ moꝛ
tui ſunt.iobannes aſperit. Amodo iam dicit ſpiritusyt ſeu in eo
requieſcanta latvꝛibus ſuis:
eſt. lalvꝛantes ad ſe vocat chꝛ
optabat.vt attolleret
pꝛeſcius ꝙ terrene
in illam venire n

cxt duo cõbinata rogantur:rog
Duo ſunt peimaria mala.ſcili
uitur euaneſcit:et wrbum quo quis me

. 1 n eo quod exhibere a iure cõpellitur.
quoni vt ſupꝛa diſſertum Dauid homines omnipotens arguebat.

ãtur etiam pꝛopter duo.
quam qui ſe⸗
ntitur in fide
De quibus per
at. Fili, hominum
gitis vanitatem que
ſit vaniras.crebꝛis ĩen⸗
r.quomodo cuncta ſub

cet vanitas.

at qui petit ꝓpelli mẽda⸗/
ne mpius filiationẽ incur
tur · Oendicitas ⁊ abun
quidem eſt ex ſe to⸗
Que ſi traicitur
mendicus eſt ille
noꝛum naturalium
ibus fulciatur auxi⸗
um inquirit.vt mẽ⸗
tꝛet data et accepta ſic ſem
itis aliena mendicet. Di⸗
timet ſibi dari.et altitudi
in que ob iſta

ta inſuffcientia ſed ex alieno fulciẽda

pꝛopꝛijs.diripiendis
ns virtutem in animo
ns ſuis appꝛopꝛiaret ſi
efectus in vtraq; parte
omnium cõditoꝛem ⸗
ret ſe ſuperioꝛem habere.
S manducare et victũ ac⸗
ubuit:amplius animo lar

t in ciuitate ꝑeccatrix
domo phariſei. attu⸗

et capillis ca⸗
8 cauſa in do⸗
ſcilicet peccatrir mulier
edam ab ipſa ſpecimina
um omnium largiretur
8vt acciperet ab eo dum⸗/
hariſe altera impendebat
Vrlvx pꝛemiſſo rogamine.

h — — — ,„ - ——
— ——
//———————ʒ—ʒ——

loci
mlen⸗

Peꝛofunde pꝛecabatur in inuiſibili ſenſuvt remiſſionẽ
ab eo ſuſciperet peccatoꝛũ.Necnon et ille actiones oꝛan

tes erant:plus agentes apud recipientẽ ieſum qᷓ; muli

er exhibẽs autumaret. Hec mulier famã audierat de ie
ſu. et cum turbis ſequẽtibus eum eum aliqñ audierat
pꝛedicantem:in quẽ defixo coꝛpis pariter et mẽtis aſpe⸗
ctu.contemplans vitam.ponderans verba.con ſiderãs
ſanctitatem. virtutem in iam factis miraculis ⁊ vt plu
timi eum erxiſtimauit eſſe videntẽ. Mec iam coꝛde com
puncta.et cõtrita pondere ſuoꝛum ſcelerum affectabat
in animo chꝛiſto coꝛpe appꝛopinquare.pudoꝛe verebat᷑
illum publice adire. timebatq; repelli a iuſto exiſtẽs ini
qua:nondum benignitatem ipſius experta. Dabat cau
ſe inueniendi ſtudium.et quo incederet aut diuerteret
obſeruabat:vt ipſius pociendi ad releuationẽ ſue miſe
rie eſſet ſibi hoꝛa liberioꝛ. Et foꝛſan ipſa pꝛeuenit phari
ſeum tanqᷓ; ſibi familiarẽ et cognitum. rogans eum vt
ipſe pꝛo diſcubitu in domo ſua rogaret ieſum: foꝛte ve⸗
recundata qᷓ;uis peccatrix ſic audacter ingredi per inco⸗
gnitas ſibi et alienas edes. Idcirco hanc ipſa occaſiõeʒ
accedendi ad eum pꝛeuenit.vt in domo ſibi cognita ie⸗

ſum ſibi nondum domeſticum poſſet adire ſuaq; imple

re dia wota et eſtum animi refrigerare in illo: pꝛemedi⸗
tata multa dicere. nihil tamẽ lingua pꝛodens. Erat iſta

mulier in ciuitate peccatrir. In qua ciuitate: In hieru

ſalem que famoſioꝛ erat Sed nec in hieruſale magda⸗/
lena cum chꝛiſto conuenit.An foꝛte in hieruſaleʒ pecca⸗
uerat. Ged nec hoc affirmandũ reoꝛ. Magis autẽ in il
la ciuitate in qua erat domus ad quã eum inuitauerat
phariſeus que in galilea erat.quam verius credo fuiſſe
naym vbi poſt reſuſcitationẽ adoleſcentis iſtud cõuiui⸗
um factum eſt vbi magdalena pmota nouitate miracu
li cogitauit ſe ſubdere chꝛiſio indigna bñficia eius Dec
catrix quidem in omni genere vitioꝛũ: ſcilicet cũ ſepteʒ
demonia euangeliſte aſſerunt ab ulla per chꝛiſtũ eiecta.
Non tamen credendũ eſt ſcoꝛtũ illam fuiſſe vt ſub foꝛ⸗
micibus aut locis ſcoꝛtaticis expectans homines in ſide
ret:ſed mundi vanitatibus ⁊ delicijs coꝛpis dedita in ꝑ
ditis moꝛibus tranſigebat culpabilem et infamẽ vitaʒ
atq; notoꝛiam. Nulla facies inuerecundioꝛ qᷓ; mulieris
cum in malo audaciam ſumit peccans deo ſe pꝑeſſimanſ
et pꝛoximo ſcandalũ ⁊ pedicam parat.Sed iſta iam di
ſplicens ſibi factaq; grauis ad tolerandã ſeipſam et pꝛe
mentem ſarcinã peccatoꝛum.cognoſcẽs in locum aptũ
penitudini eius diuertiſſe ieſuʒ qð ante iam parauerat
er tempoꝛe pꝛouida nõ illo ilico mercata ſecuʒ tulit vn⸗
guenta:in illo vtiq; vaſe quo diligentibo ſeruaret᷑ imo
ſeruabatur er moꝛe aptum tꝑi et conſuetudini regiõis
congruens miſterio ſatiffaciens deuotioni offererentiſ
et in ſide accipienti gratum. Ingreditur diſcubitus lo
cum mulier tremens et pauens.nec vꝛbano moꝛe aue
facit conuiuis:ſed ꝑdiderat audaciam ſolitam inter ho⸗
mines.Nihil muneris obtulit in clarno: vbi erãt tam
inſignes conuiue dũs celi cum ſenatoꝛibus terre. NMon
intuetur non conſiderat quo deficiat aut clarnus abun
det.non contemplat᷑ facies epulantiũ:id ſolum agere ĩ⸗
tenta qua parte poſſit adire ieſum. Mon interrogat nõ
interrogatur:omnia in ſilentio ſunt. Nemo loquit᷑ nõ
loquente ieſu. Conſiderat phariſeus ⁊ ceteri quid ſit ip
ſa factura. Jeſus ſolum videbat animũ eius:ſciebatq;
quid eſſet actura. Et ꝑmiſſurus illam agere expectabat
ODutabatur mulieris vultus· ſed animus exſpes non
erat:attñ inter ſpem ⁊ metũ ↄſiſtebat. Impellebat ſpes
repellebat met ne ꝓpelleret᷑ a voto Cõflata ĩ vnũ ſeele
ra occurrebãt:reddebatq; indigna. Erubeſcẽtia faciem
ſuffũdebat Inficiari nẽo poterat ſua pctã:ĩteri illã con

de pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

ſcientia pualide accuſabat. NHemo adhoꝛtabatur eã:qm̃
nemo nouerat cauſam aduentus eius. Ylle qui noue⸗
rat paratus ſuſcipere:nec verbo pꝛeſtabat audaciã.TCan
dem illa tacite in animo cuncta conſiderans oculiſq; oꝛ
dinem diſcumbendi.et ieſum et locum ſeſſionis ey di⸗
ligenter intuita.ꝙ a poſterioꝛi parte ſibi pateret acceſ⸗
ſus:ſpe vincente metum et omnia ſuꝑante.retro acceſ
ſit ad dominicos pedes. Sic emim erat ſituatus ieſus
in parte ſedilis ꝙ verſa ſua facie ſuꝑ clarnum ipſa ꝓſtra

ta retro pedes eius contingeret Bene appoſita retro ad

poſterum ſua ſequenda weſtigia:que pꝛius indurata ſp
gradiebatur in pꝛeceps.Nunqᷓ; errauit aui retro ſtetit:
ſed qui pꝛeceſſit ieſum. Sed neq; retro ſtandum tergo

tenus ſed facie ſtantis atq; ſequentis ad tergum eius:
vt quo ille iuerit recte gradi cupidus ſubſequatur. In
ducem chꝛiſtus datus eſt a patre hominibus. ſine quo

recte non itur. conflictus infertur:non deuitatur hoꝛrẽ
dum nec debitum ꝑpuenitur in ſinem. Standum qͥdeʒ
retro eſt:ne quicqᷓ; pꝛeter qð ipſe decreuerit pꝛeſumat᷑
agendum. Sed ſecus pedes eius vt illa fiant homini⸗
bus ad ſequelam que geſſit aut doctrinauit in carne:nã

illa que opatur vt deus que dumtaxat mirabilia et lau

dabilia ſunt ercedentiaq; ſenſum ꝙ nullo modo imita⸗

bilia iubeant᷑. Mon ocioſa ſtetit retro ſecus dominicos
pedes:ſed pꝛoceſſit in opus ex eſtu coꝛdis incenſa et do
loꝛe tacta intrinſecus. ꝑfoꝛata penitentie toꝛno admira
ta manſuetudinẽ ſuſtinentis. erumpit in lacrimas ſuꝑp
pebles:vt appoſitis manibus ipſos ipſis ablueret. Et
quo manſuetius patiebatur ieſus illas defluẽtes:et eiꝰ

admotas manus:eo fluebãt vlterius. Dulces illi erãt
cum fluerent. Gꝛate ieſu ex cauſa qua manebant qm̃ ſa

criſicium verum erant contriti et humiliati coꝛdis: am

plius chꝛiſto acceptum qᷓ; alterius rei munus. Nec ſa⸗
ciabatur ꝓfundere:nec ille reciꝑe faſtidiebat. NRigaban
tur pedes ieſu ſub oculis eius et effundentis manus:
que reuehebant eas vndiq; ſuꝑ eos ne ad terram ꝓflu⸗
erent.Calide quidem erant magis ex igne amoꝛis qᷓ; ef
fectu nature.quibus vbertim fluentibus delectata:ma
gnum ſibi computaſſet ad munus ſi ex ipſarũ pꝓffuuio
ꝓpꝛia lumina pdidiſſet Quis non ſtuperet in iſto miſte
rio ſi contemplaretur attente creatoꝛem celiet terꝛe et
dñm vniuerſi pati tactum huiuſcemodi mulieris.⁊ cir
cumagi pedes manibus tam imundis.et adaquari eoſ
lacrinns deſcendentibus ab oculis vanis. Quis nõ mi
retur huius impetũ mulieris.que ſic ingreſſa ſuꝑ con⸗
uiuas ceteris relictis ſolum acceſſit ad chꝛiſtũ. emo
rabile geſtum. Quod ille rocauit interne illa mente at
q; coꝛpoꝛe ſe admouit ad eum vtrunq; mirandũ et acce⸗
ptione dignũ. NPeramplius quidem benignitas ⁊ man
ſuetudo patientis:qᷓ; inferẽtis audacioſa neceſſitas ſeu
audacia opoꝛtuna..rarerat quidẽ in ſecreto tractu gra
tie vt magnes ferrum in ſecreto tractu nature:idcirco
qui traxit inſtruxit vt pꝛimo ſic lauaret qᷓ; vngeret. De
vnguento ſibi cura pꝛefuerat quo fulta venit non de lo
tione pꝛo qua non detulerat aquam mec ante pꝛemedi
tata ꝙ lacrime vberrime ſibi adeſſent ilico ad officium.
Non enim ſunt ſemper in poteſtate illas emittendi:ſed
cum acceſſit ad diuinum ignem reſolutuʒ eſt glaciatũ
coꝛ et deliquit · Et cum multa ſint lacrimarum genera
iſte iſtius tenuerunt optimam partem: Sunt enim a⸗
lique pꝛodeuntes ex penali miſeria.⁊ quedam pꝛoueni
unt ex miſeria culpabili et iniqua:et vtilioꝛes imo ne⸗/
ceſſarie ſunt. In hijs enim hec mulier exoꝛdiuʒ fecerat.
Bunt que effundentẽ non reſpiciũt eo ꝙ ſit pena mul
tandi ex crimine:ſed tm̃ quia offenſus eſt deus. Sunt
et amoꝛis dei et boni:et medium ⁊ finis in iſtis S

2 N

Liber nonus de virtuoſis

cum ipſa non pꝛohiberet defluentes: attamen terminn
acceperunt. vt ſuccederet terſio capilloꝛum. et addere
illa virtus que agitur per umpaſſibile mentis in paſſio⸗
mbus coꝛpoꝛis:qm̃ et capili coꝛpox penalitates nõ ſen
tiunt. ac etiam quicquid eſſe poteſt multiplicitatis in a
nimo per potentias naturales et pꝑ quaſcunq; affectio⸗
nes impenderet᷑ oiuinis obſequijs. Succedunt oſcula
crebꝛa iuramenta videlicet in omnem pꝛoceſſum chꝛi⸗
ſti et in humilitatẽ eius: et pax voluntaria ex nobiſ que
humane nature in illa vata eſt. Et amos totus termĩa⸗
tus in ea:qm̃ oſculum iuramenti pacis et amoꝛis eein
dentiſſimũ ſignumEt labioꝛu pꝛeſſio accipiebat cuſto
diam in illis pedibus et oſtium crcumſtantie appone⸗
bat.ne inueniret amplius excuſatiões in peccatis et ne
vlterius per illoꝛum aptionem laberetur nãciſcebatur
ſtabilitatem. et poſt hec ſubſecutum eſt vnguentum il
latum in pedes ieſu in quibus et ipſa inuiſibilẽ vnctio
nem ipus accepit docenda diuinis: non amplius terꝛe⸗/
nis et humams documentis imbuenda. Dedicationẽ
ſui fecit chꝛiſto:cum vnxit pedes eius. Et ipſe iam vn/⸗
ctuſ erat a patre oleo leticie. Huic vncto addita vnctio
eſt. vt actio applicata ſibi ſanctiſicationẽ acciperet:odo⸗
remq; ſuauitatis deo gratum et hominibo exhiberet.

De murmuratione phariſei aduerſus chꝛiſtũ et mu

lierem quam rer paradigma paragonicauit.ſcom Lu⸗
cam. Capitulum XXX
Begione mala bonis obſi

Ec cũ ſub lite agik cauſa iuder decidat aut magiſter ve⸗

ritatis refellat erroꝛẽ aſſerens quid tenendum. Mã in/⸗
uitatoꝛ ieſu heſitauit in virtute ipſius cum non inuitaſ

ſet illum vt verum chꝛiſtum: inuitauit attamẽ vt phe /

tam quem in anmmo iam veſpexit ꝙ Pxtano eſſet: paſ
ſus ſe ſic tangi ab huiuſcemodi muliere. Undel vidẽs
autem phariſeus qui vocauerat eum: ait intra ſe dicẽs.
Mic ſi eſſet ppłeta ſciret vtiq; que et qualis eſſet muii⸗
er que tangit eum: quia peccatrixeſt! In ouos iacula⸗
uit falſa iudicia hic phariſeus: in chaſtum 1 mulierem.
En chꝛiſtum videlicet ꝙ pheta non eſſet: e ſe vmitte⸗
bat tangi a femina peccatrice. velut ipſius conditionis
ignarus. Et de muliere nequiter ſentiebat ꝙ ſibi pecca⸗
trix fuerat iam iuſtiſicata per fidem ieſu:non ꝝꝑ legem q̃
eram iuſticiam nõ habebat. Perlucidũ pꝛotinus erat
i iuſtificatam fuiſſe p fidem cum audiuſſet fidem
bi cediſſe ſalutẽ: ſine qua fide non acceſſiſſet ad ieſum

nec ſibi exhibuiſſet ad pedes tot oꝑa pietatis. Errabat

equidẽ diſtoꝛtius iſte phariſeus: ꝙ tactus mulierꝭ im⸗
munde ſanctũ macularet. Siquidem ad maculaã deui⸗
tandam multi et multarũ rerum tactus phibebant in
veteriteſtamento.ex quibus tangens iudicabat᷑ immũ
dus.Ad cuius immundiciã abſteꝛgendã ex cecreto legẽ
purificatio ſequebatur: vt in libꝛo leuiticoꝝ maxime re
peritur. Ded ieſus vſq;quaq; immaculabilis erat. vt
etiam nec maculari potuiſſet ab extra neq; voluntas en

ad turpia potuiſſet inflecti:nec ceteri niſi voluntate mma

culis culpabilibus maculantur. Mon enim obeſt tactuſ
exterioꝛ: niſi fuerit volũtas interioꝛ maculata. Szʒ hac
Differentia diſtinguitur chꝛiſtus vt viatoꝛ a ceteris ꝙ
ipſe non potuit poſſe nec vellealij autem viatoꝛeſ nõ po
tuerunt ſine voluntate: potuerunt tamen velle. Phari
ſeus autema veritate alienus errabat ex animo in chꝛi⸗
ſio pheta non eſſet qui ſe tangi pmitcebat: ꝙ ſi eſſet
non pmiſiſſet tactum ſibi a peccatrice fieri.male ratus
chꝛiſt poſſe tactu coꝛpoꝛis maculari: aut quẽpiam aliũ

ſtunt. et ſemꝑ eueſti⸗
e gio contra bonum aliquid mali conſurgit: non
tamen gratis atq; ſteriliter. ſed ſepe vt bonum
eluceat pamplius cum ſuꝑauerit:cet pꝛobetur ex pugna

=

ſine ppꝛia voluntate aſſenſum ad immunda pꝛeſtante.
Pꝛoinde liqueat ꝙ pꝛeteꝛmiſſo ieſu de quo impijſſſimũ
nephandũ erroneũq; eſt pꝛeter virtutẽ aliquid opinari
ſicut nemo ſanctificatur aut mundat᷑ in animo ex co⸗/
poꝛeo tactu ſanctoꝛũ.niſi voluntas rationalis cõſenſuzʒ
pꝛeſtiterit:ſic nec maculatur ex tactu turpiũ aut oppꝛel
ſione facta exemixe. ſi nullo modo poꝛrexiſſet aſſenſum.
Alioquin ⁊ ſanctiſicati eſſent aſina et aſellus quibo chꝛi
ſtus inſedit et pes iude pditoꝛis tactus a chꝛiſto: et to⸗
tum coꝛpus eius ex aſſumpto coꝛpe ſuo. Et maculate
fuiſſent virgines que inuitis animis firmis in fide ina
moꝛe virtutis oppꝛeſſiones in coꝛpoꝛibus acceperunt:
IYgitur niſi occaſionaliter nullus timendus eſt coꝛpoꝛe
us tactus vt poſſit inſicere cuſtodita vere interioꝛis ho
minis caſtitate:neq; qõ poſſit mundare ula deficiente.
Juſtus ſibi ſupbia tumens deſpiciet quos credit aut
nouerit peccatoꝛes. Ad quem enim peccato⸗ cũ ſibi ce⸗
perit diſpliceꝛe poterit habere recurſum niſiad deum ꝓp
miſericoꝛdia. ad quem iuſium credit pꝛo conſilio do
ctrina. Fouent ſe peccatoꝛes in peccato:et quaſi conſer
ta manu cadunt in foueas peccatoꝛum. YJuſtus vᷣo aut
iuſticiam ſitiens conſerit manum vt retrahat lapſum.
ſeu adiuuet ne labatur. Suꝑbe apud ſemetipſum ſapi
ebat hic phariſeus qui ſic iuſtum chꝛiſtum in animo ar
guebat.incõpaſſiuus ad mulierẽ vtiq; peccatricem q̃m
abieciſſet ſi acceſſiſſʒ ad eum:quem ieſus pꝑ paradigma
redarguit Et reſpondens ieſus dixit ad ilum· Simõ
habeo tibi aliquid dicere. At ille ait. Magiſter dic Or
ta ieſus habebat hominibus dicere pꝛe incapacitate eti
eptitudine non ferenda. Idcirco cum hoc ſe cõtraxit ad
pauca vt aliquid ei vtilitatis impenderet: erudiens ꝙꝓ
non abs re tactum ſuſtinuerat mulieris. Subiectiue
quidem ſe habuit ſimon in verbo cum atpellauit eũ ma
giſtrũ cum pꝛompto animo audiedi. Ereptioni vicina
eſt anima in tenebꝛis ignoꝛantie degẽs et periculis pec
catoꝛum: ſi ſane doctrine pꝛompte pꝛeſtat auditum Et
ad ardua virtutunm erigitur ſi exicie in weritate docenti
um ſibi placent Pꝛetentabat chꝛiſtus vt libenter audi
retur ne ſermo eius funderet᷑ m vanuʒ: quonia ſcriptũ
eſt vbi non eſt auditus non effundas ſermonẽ. Et ali /
bi. Qui narrat verbum non audienti quaſi qui excitat
wemientem de graui ſomno. Cum doꝛmiẽte loquitur
qui enumerat ſtulto ſapientiam. Et in fine narratiõig
dicit. Quis eſt hic Quãobꝛem ſaluatoꝛ⸗ pꝛeexegit audi
tum:cum ꝓpteſtatus eſt ſimoni aliquid ſe dicturũ. Qui
cum audiret hunc virum habere animũ audiendi eum
et eum vocaret magiſtrum: dixit Duo debitoꝛes erãt
cuidam feneratoꝛi:vnus dbebat ei denarios quingen⸗
tos.alius quinquaginta. Mon habentibus vnde ſolue/
rent:donauit vtriſc; Per miſticos ſenſus ĩ multa poſ

ſet paradigma deduci ſed tñ ipſius ſumma inquratur
que nec in aliud ex cauſis ſuboꝛtis et oꝛiendis intendit

qᷓ; vt ſciatur quis eſſe de beat ex acceptis donis in dilecti

one feruentioꝛ. Quod vbi compertum fuerit nec abſo
num videatur magna et amplioꝛa deberi amplius dili⸗

genti:marime ab eo qun miſericoꝛditer agit et cõtra iu⸗

ſticiã nihil facere nouit. zemiſſa eſt interrogatio iſen⸗
tentiam non habet reſpon ſionẽ exrigens. Qm̃ nullum
interrogatum eſt affirmatum reſt ponſioni ſubiectum:
igitur expectanda eſt reſponſio phariſei! Beſpondens

ſimon dirit. Eſtimo quia is cui pluſdonauit. Heddita
eſt reſponſio querenti et queſtioni:ſed ꝑ ſuꝑioꝛem tin
fallibůem iudicem confirmanda. Idem tamen erat in
quirens et iudex. Ponit humane queſtionez ieſus: ſed
diuine reſpon ſionem confirmatl At ille dixit. Recte iu

dicaſti Repꝛeſſus eſt in paradigmate phariſeus.et de

2
I

I

o/

te

n
e
o
nte.
aut
ce⸗/
n
Do
ſer
t
n.
ſani
lin
teeti
a
meg
ctine
i
n,
Gm
G
nt
d
.
D
tee
Gt
töͤio
Noli
Qui
v
rit
en⸗
e⸗
voſ
tn
ſcit
eti
bſo
ii⸗
ſns
U
n:
es
ſta
lin
zin
ſ
ill
de

ſuxerba iuſticia confutatus eſt a ſeipſo reſpondẽs recta
ponenti vera. nec tergiuerſari potuit quin illaquearer
werbis oꝛis ſui et a murmuratione indebita frenaretur
Vſti equidẽ debitoꝛes in paradigma deducti pꝛetermiſ
ſo quod allegoꝛ.icum eſt illos deſignant quoeum aliqui
ſunt maioꝛibus aliqui minoꝛibus criminibus inuoluti
vt maioꝛum indulgentia plus dilectiomis im pendat:et
minoꝛum minoꝛem. Sed adhuc in beſitatione atq; li⸗
te huiuſcemodi cauſa pendet per ea que ſequũtur cum
dicit Remittunt᷑ ei peccata multa: qm̃ dilexit multũů
Qnñm̃ id habet ꝓpoſitum paradigma chꝛiſti et reſponſio
phariſei.vt is iure plus diligat qui plus remiſſionis ac
cepit: et remiſſio pꝛecedens exigat ſeu iuſte cogat refer⸗
re d lectionem. NMunc eregione declaratur ꝙ dilectio pᷣ⸗
cedat et ergat quodam iure naturali remiſſionẽ. nam
jure nature dilectus diligẽti eum obligatus eſt: vti hec
mulier ideo remiſſionẽ multoꝛum peccatoꝛum ceperat.

qm maltam dilectionẽ pꝛennſit Derſpicus eſt contra⸗
dictio literam ſolam et verba ſonantia dumtaxat inſpi /
cientibus in hac cauſa.ꝙ in paradigmate remiſſio dile⸗

ctionem pꝛeit et exigit:in conuerſione cauſe ad mulieꝛẽ
dilectio remiſſionem antecedit atq; nacta eſt. An foꝛte
ieſus anteqᷓ; hec mulier acceſſiſſet ad eum ei remiſſonẽ
contulerat multoꝛum peccatoꝛũ.quam mente ſentiẽs
cepit multum diligere. Diligens acceſſit dans que po⸗

tuit dilectionis in ſignia et amoꝛis pia obſequia· Veri ?

us tamen reoꝛ ꝙ ſpem nacta pociunde remiſſiõis mul⸗
tum diligere oꝛſa eſt dilectura pamplius cum acceperit
vt et bonus et iuſtus chꝛiſtus miſericoꝛditer ex merito
dilectionis triplicis tempoꝛis remiſſioneʒ ei contulerit
peccatoꝛum. Pꝛeternittenda eſt compationis duoꝛũ
declaratio:cum in alteram partem ieſus per latam ſen

tentiam omne pondus queſtionis et ſolutionis inflexit

Nemo autem ex hoc multum delinquendi atq; peccan/

di ſumat audacam vt remiſſione ſuſcepta facinoꝛũ ad
bonum dilectionis pueniat. Non enĩ facienda ſunt ma
la:vt eueniant bona.Certitudo enim penitendi et acci⸗
piende remiſſionis aut exhibende dilectiõis nemini da
ta eſt. Nec ad dilectionem plurimaʒ conſequendã ſunt
Ractencdapeccofont etiam et pamplius teneatur di⸗
igere deum qui non deliquit atq; peccauit eius gratia

retinatus:qᷓ; is qui poſt omnem pꝛeuaricationẽ leg dei

eadem gratia remiſſionem accepit. VUna et eadem gra⸗
tia eſt que habenat ne peccetur: ⁊ que donat peccata cõ
uerſis. M
Que ſententia remiſſionis lata in mulierem cum ar
gutione phariſei ſcom lucam. Capitulum XXXI
Eliquit cauſam ſuam ieſus ꝙ minus de ipſoqᷓ
r eriſteret creditum eſſet.aut foꝛte aliquid inde⸗
cens:et velut cauſa verteretur inter phariſeum

mulierem ꝙ ipſe foꝛet debitoꝛ in gquinquaginta ⁊ mu

lier in quingentis.ſeu ille parum ſibi de bere conſcus

plus obligationis in muliere ſua opinione cõſpexit.hu
iuſcemodi cauſam terminandã accepit iudex iuſtus exi⸗
ſtens ſuꝑ vtrunq;:aduocatus ad alteram partem que
in ſilentio agebat opoꝛtunitatem ſuam Et cõuerſus
ad mulierem dixit ſimoni. Vides hac mulierẽ. Intra⸗
ni in domum tuam:et aquam pedibus meis non dedi⸗
ſti. Hec autem lacrimis rigauit pedes meos:et capillis
ſuis ter ſit. Oſculum mihi non dediſti Hec autem exqᷣ
intrauit: non ceſſauit oſculari pedes meos Oleo caput
meum non vnniſti. DHec autem vnguento vnxit pedes

meos. Pꝛopter quod dico tibi. Remittuntur ei pecca⸗

ta multa quoniam dilexit multum. ui autem minus
dimittitur minus d ligit Conuertitur ieſus ad muli

erem iam conuerſam ad eum neq; quidem cõuertit᷑ ad

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalus.

auerſos qui ab eo faciem auerterunt:de quibus p ꝓpſæ

tam dicitur. Clerterunt ad me tergum et non facie. Et

alibi. Omnes cõuerſi ſunt ad curſum ſuum:ſicut equꝰ
impetu vadens in pꝛelium Ad hos non conuertitur do
minus: ſed auertitur. Ad ſolos vero cõuerſos poſt auer⸗
ſionem conuertitur: iuxta illud quod ante dixerat pali/
um ꝓphetam. Conuertimini ad me dicit dominus exer
cituu:et ego conuertar ad vos. Et ſie conuerſus ad cõ⸗

uerſam mulierem de ipſa et pꝛo ipſa velut in virtute in

equalem et in opibus imparem alloquit᷑ ſimonẽ: enũe
rans grata obſequia que ſibi conuerſa mulier intulit:
in quibus ſimon ipſe defecit. Et loquẽs ſimom dimit⸗

tit peccata mulieri. Pꝛopterea dico tibi. DHimittuntur

ei peccata multa. Que ſunt ea ꝓpter que increpans ſi⸗

monem effert lauchbus mulierem. Oelauit ̈ terſit Pp
oſculata eſt o vnguentum effudit. er quibus laudatur

wlut er opibus bonis:et ſimon negligens obiurgatur.

Peccatoꝛum vero remiſſio:er dilatione pꝛehabita vide
tur illata. Remittunt᷑ ei peccata multa:qm̃ dilexit mul
tum. Sulce purgatoꝛiũ tollerabileq; pꝛeter aſperũ ſen /

ſum. contra tenerum ſenſum. amenum atch ſuaue. poſ

ſibile ad habendum inexcuſate non habitum. Cömu⸗/
ne omnibus eſt dilectio: ceinus virtute non ſolum vec⸗
cata purgantur penaliter ſed dulciter remittunt᷑. Ec ex

hoc beati quoꝛum remiſſe ſunt iniquitates:et quoꝛũ te⸗

cta ſunt peccata Hec quidem muher in numero iſtoꝛũ
beatoꝛum erat. Et p cauſam quam ſubiectum verbum

oſtendit. Oixi confiteto⸗ aduerſum me iniuſticiam me
am dño. et tu remiſiſti impietatem peccati mei. Pan⸗
dqunt hec verba qualiter agitur negociũ penitentis. In
quit penitens. Diri. Elbiet cui dixiſti. Et quid dixiiti.
Diri in coꝛde meo:ſed deo et mihi. Dixi dellberaui ſta⸗
tui in coꝛde:ꝓpoſui in mente. Quid. Confiteri contra

me ſolum reum:cum nemo meox criminum cauſa ſeu
actoꝛ exiſtat. Poꝛro nullus peccatum alterius facit ſed
ſuum. Ergo verus penitens confitetur iniuſticiam ſu⸗/

am aduerſus ſeipſum. Sed hec mulier nec confeſſa eſt
nulla pꝛotulit verba. velut elinguis et muts retroſtetit.
faciem non conſpicata ieſu: nec pꝛelocuta ſeu ad verbuz
reddidit verbum. Attamen contritiones coꝛdis ei? ma⸗
gne voces erant in conſpectu miſerentis ieſu. ſacerdot⸗
magni.ſummiq; pontificis: valentis peccata etiaz nec⸗
oꝛe pꝛodita remittere penitenti. Pꝛoinde ait penitens
Et tu remiſiſti impietatem peccati mei Cligilans wr⸗
bum. Mon dicitur ꝙ peccatum remiſerit: ſed impieta⸗
tem eius. Quoniam omne peccatum impietatem ha⸗

bet. imo ex impietate eſt. alias peccatum non eſſet. Nã

ſi pietas p omnia cultus eſt dei impietas cultus eſt en
qui aduerſatur ei.Ac per hoc impietate remiſſa et actio
nequam remittitur. Cauſa peccatoꝛum impietas:q̃ nõ
eitante nec quod ab ipſa paocedit. Et ipſa veleta: gern i
natum ex ea non manet VYoſa vero pꝛedominante aniĩo
delictis peccatis crimimb⸗ ſceleribus facinoꝛibus flagi⸗
cijs applicata ſunt omnia. NMon enim quiſpiam foꝛefa⸗
cit niſi cum pietas ab impieſate debellatur:et ꝑ impie⸗
tatem contemnitur pius. Eſt autem impietas omnis
aduerſatio diuinoꝛum et pꝛetermiſſio mandatoꝛum:
cultus alicuius rei ꝓpter ſeipſam pꝛeter reſpectum dei:

Decernitur in aliam partem ui autem minus dimit
titur. minus diligit. Jam ſupꝛa tactum eſt quid heſita⸗

tionis habet iſta ſententia. an ſi peccata multa dimittã

tur ꝓpter multam dilectionem: an ſi dilectio exhibeat

multa ppter multoꝛum remiſſionem. Sed in eſtima⸗

tionibus hbominum cauſa iſta eſt dum quis paucoꝛum
ſibi maloꝛum conſcius nõ videtur iure remiſſionis ad
magnam dilectionem obligari. non aduertens eadem

iber nonn

gratia ſibi datum ꝙ non in multa dilabuit: ſicut ille re
uocatur qui coꝛruit et remiſſionẽ accipit cum reſurgit.

Et poſt allocutionẽ ſimonis verbum remiſſionis ver⸗

tit ad mulierem. Dixit autem ad illam. Remittũtur ti⸗
bi peccata tua Perlucida eſt ſententia:continens facto
atq; efficiens quod verb expꝛeſſum eſt. Et ceperunt qꝗᷣ
ſimul accubabant vicere intra ſe.Quis eſt hic qui etiã
peccata remittit Er am miratione necnon ⁊ heſitatio⸗
ne ꝓcedebat huiuſcemodi interna queſitio. Sciebant
enim hiieſum plurima feciſſe miracula. ⁊ ſingulari ful
gere doctrina:oꝛnatum moꝛibus et pꝛophetã eſſe crede
bant.Munc ſuſpenduntur in animo ſilent tamen verbo
videntes phariſeum in ſua queſtione conuictum. Sa⸗
ne ſapiunt ſane quempiã non poſſe alicui dimittere pꝛe
ter deum. Ydeo dicunt intra ſe ammiratiue. An foꝛte
deus eſt iſte qui ſuꝑ ommia geſta ſua etiã peccata dimit⸗
tit. An deſpectiue quis eſt hic talia ſibi arrogans. Suꝑ
bo faſtu agit:in blaſphemijs eſt. Inſanit foꝛte homo in⸗
ter homines paret. Nullus pꝛiſcoꝛũ patrũ:n. io ponti
ſicum ſeu ſacerdotum pꝛeſumpſit verbumx nſſionis
emittere.Non immerito ſic dicebant nonc. cognoſcẽ⸗
tes ꝑ fidem diuinitatem totam in eo eſſe:dumtaxat pu
rum hommẽ contemplantes. Non aũt ieſus his apolo
giã de lit:ſicut et phariſeo. In altioꝛibus queſitio iſto/
rum erat.ad cuius reſponſionẽ et ipſi incapaces erant.
ſed exequitur afſumptam pꝛo femina cãm. Dixit aũt ad
muliereml Fides tua te ſaluam fecit:vade in pace Fi
des ſaluat.ſed non illa que credit. ſed illa que creditur.
que vtiq; eſt credentis in eo ꝙ id credit.ſed alterius eſt

qð credit:vtputa credit quis aliquod credibile atq; cre⸗

dendum. Credulitas eſt credẽtis ex ea vi bominia deo
inſita ſuper naturalẽ intellectũ:qð ina ꝓpꝛehẽſibile vir⸗
tute ꝓpꝛia eſt credere poteſt. Id vero qð creditur aliud
eſt a credente et a credulitate in ſita menti. Sed ex eo
roteſt eſſe credentis quia illud credidit quo ſenſu dictũ
eſt ſides tua que fides tua ſeu que fides noſtra. Om̃is
chꝛiſti actio ſiue doctrina ex hoc eſt ꝙ ſaluat id quod cre
ditur.pꝛo eo ꝙ creditur et credibile eſt cregenatich ne⸗/
ceſſario ꝓponitur:non quia vis eſt data eſt et ſuſcepta
vt credat᷑. Uñ ſides tua te ſaluam fecit.hoc eſt incarna⸗
tio.natiuitas.vita.conuerſatio.doctrina.paſſio. reſur⸗
rectio.aſcenſio.fundatio eccleſie.oꝛdinatio ſacramento
rum et omniũ ſacroꝛum.miſſio ſancti ſpũs.reſurrectio
moꝛtuoꝛũ.vita eterna.iſta ſunt fides noſtra que mag⸗
dalenam et ceteros ſaluandos ſaluos fecit et facit. Gi⸗
des chꝛiſti ſola eſt ex qua et cum qua ⁊ per quam.ſi qua
ſunt virtutis gratie lbonoꝛum moꝛũ pꝛoueniunt et que
iuſtificat et ſaluat:in qua emoꝛroyſſa ſanitatem vtriuſ⸗
q; hominis accepit.confide filia:ſides tua te ſaluam fe
cit. Et paraliticus et ceteri et filia chananee. Et aplus.
Arbitramur hominem iuſtificariꝑ fidem. Et alibi. YJu
ſtiſicati ergo ex fide. Et ad Galathas:Oꝛ autem nũc vi
uo in carne in fide viuo filij dei:qui dilexit me et tradi⸗
dit ſemetipſum ꝓ me. Et poſt. Concluſit ſcriptura oĩa
ſub peccato.vt pꝛomiſſio ex fide ieſu chꝛiſti daretur cre
dentibus:ſine qua fide impoſſibile eſt placere deo. O
ſic vadat in pace aduertendum attente reoꝛ:ſi ſub pce⸗

cepto aut licentioſe aut cõſolatoꝛie aut p ſecuritate aut ſuis Obſeqr ſim
nnus et aptum miniſterio rei et cure familiariſ:que cum

enunciatiue aut pꝛedicatiue verbum emiſſum eſt. Pꝛe
ceptoꝛie dictum videtur qua ſiet emenda et ſatiffactio
pꝛeteritoꝛũ criminum imponat ire in pace que cõuerſis

ad deum agitur in cuſiodia legis eiuſ. Qm̃i nunla diſcoꝛ
dia inter deum et homines oꝛitur: niſi ex pꝛeuaricatiõe

mandatoꝛũ ipſius. Igitur pꝛecipitur penitenti atq; cõ
uerſo cui miſericoꝛditer facta eſt remiſſio peceatoꝛũ vt

eat in pace.ita tamen ꝙ indultoꝛem multoꝛũ criminuʒ

na credatur et adoꝛetur.

—— — — —

de Viruoſis

amplius non offendat non faciat recidiuũ:non repetat
vias malas.Et licentiam donat.Sempꝑ quidem quo⸗
uſq; anima eximatur a coꝛpe:et in arbitrio ſuo relinqui
tur. Conſolatoꝛiũ verbum eſt vade in pace: ſecuritateʒ
q; tenet ab hoſtibns celebꝛata pax. Et pꝛedicit huic mu
lieri chꝛiſtus qð actum eſt ſecus pedes eius in cõtritio⸗
ne coꝛdis et pietate actionum illius qm̃ pax inter deuʒ
et hominẽ agitur.cum de pꝛeteritis malis fuerit coꝛ cõ⸗
tritum. Quia coꝛ contritũ et humiliatum deus nõ de⸗
ſpiciet. Oaxime quidem ipſa pax rolvꝛatur in federe. ſi
ad dñicos pedes exhibetur cultus pietatis:vt aſſumẽs
in aſſumpto et aſſumptus in aſſumente in vna perſo⸗
De minſſterio exhibito chꝛiſio a mulieribuſ de facul
tatibus ꝓpꝛijs ſcõm lucam ſolũ. Capitulũ.XXXII
Trunq; ſexum chꝛiſtus ſaluaturus aduenerat.
v et vtriuſq; non pꝛo ſe ſed pꝛo impenſoꝛib dele⸗
ctatus obſequio recepit obſequia: pꝛepõderãs
ſidem deuotionẽ amplius qᷓ; id quod exhibebatur Et ſt
dem mentis confirmabat in opibus coꝛpoꝛis:non qð o
pera coꝛpoꝛaliter exhibita in fide feciſſent auxeſſem. ſed
illa fides augebat acta ipſa: ſeu iuxta ipſam exiſtentem
omnia exterius exchibita cenſebant᷑ ſuntq; cẽſenda.Nec

mulieres deſpiciende ſunt in obſequijs atq; miniſtris

ſed cauende pꝛeter opoꝛtunitatẽ. Nec inquirenda opoꝛ
tunitas ſed fugenda:vbi aliunde poſſint expedientia pᷣ⸗
haberi. Non ſunt effugiẽde mulieres ex natura.cum er

eadem maſſa ſint qua viri eriſtunt ex traduce carnis:et
anima in eis de nouo creatur ſicut in viris vt nec diuer

ſarum naturarũ ſint omnes anĩe mulierum atq; viro/
rum ſed vmus.et oĩm animarũ viroꝛũ atq; muſierum
ſit vna natura in quibus ſignata eſt vna dei imago at⸗
q; ſimilitudo:ſicut vna eſt caro cuius nunqᷓ; p traduceʒ
eſt variata ꝓpago. Sed magna eſt inter vtrunq; ſerum
adhibenda cuſtodia.qm̃ oꝑante hoſie antiquo in illa ca⸗
ra ſocietate naturali vinculo colligata piculum dulce ĩis⸗
iectuʒ eſt:vt inhoneſta libido naturã honeſta dehoneſta⸗
re nitaretur dehoneſtetq; crebꝛo.et ſub illa ſpecie natu⸗
ralis ſocietatis virus ſuaue bibatur ad necẽ:pꝛetermiſ⸗
ſalege quã deuſilli ſocietati adiecit Nemo aut exemplo

chꝛiſti ſe cum eis pꝛeter opoꝛtunitatẽ honeſtam er hone

ſtis cauſis immiſceat, Et cum accepta occaſione ad ſie
ri contigerit.omni cuſtodia ſeruetur coꝛ ne cadat in de⸗
lectabile turpe:dei federibus muniatur et ſenſus. So⸗
lus vo chꝛiſtus etiã vt homo non potuit peccare in vis
qui dñatiua virtute in omnibui liber erat.quẽ necopoꝛ
tebat in cautela fieri.et ſuos ab omni inquinamẽto car
nis et ſpũs poterat pꝛeſeruare collegas. Egenus p no⸗
bis factus et egenos voluit ſuos eſſe diſcipulos:et vna
cum eis reciꝑe oblata ꝑ fideles pſonas ſibi adyrentes
obſequia. Vnde aũt factum eſt deinceps et ipſe iter ſa
ciebat ꝑ ciuitates et caſtella pꝛedicans et euangelicans
regnum dei:et duodecim cum illo.Et mulieres aſique

que erant curate a ſpiritibus malignis et infirmitatib⸗

maria que vocatur magdalene de qua ſeptem demonia
exierant que ipſe eiecerat.et iohanna vxoꝛ chuge pꝛocu
ratoꝛis herodis et ſuſanna:et alie mite que miniſtrabãt
ei de facultatibus ſuis Obſequioſum eſt mulieruʒ ge

ſide et amoꝛe adſæſerint totas ſe ſuqq; ĩpendunt in ob
ſequio et miniſterio eoꝛum quos in fide pꝛo writate ve
nerantur. Et quo minus acumine interioꝛi vigent: płᷣ

obſequuntur et diligunt. Sed vbi virtus earum mẽ⸗
tes influxerit: non fatigantur obſequi ſequi gaudent.

Quod non impendunt aſſcribunt ſterilitati:quod da⸗
re poſſunt exiſtimant magnum lucrum. Quo mag; di⸗

ct pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua-

„

W perſuſioꝛes ſunt:quo ſimplicius credunt arden, irent ſſcilicet ieſus et diſcipuli eius et ipſe intrauit in
n gunt erſi faciles ad crenenanan. Si amoꝛem nõ ad quoddam caſtellum. Et mulier Aenan. martha noie:
nin uuungunt ſidei ſacilioꝛes ad remouendu: cum amoꝛ ac· ercepit illum in domum uen le Werungem ecela
liemn cſlerit tenacioꝛes eriſtunt. In eppientia rei facte anio intrare caſtellum: cum gane n verat betha ar
Nü libenti impendunt. Experte quwem erant iſte ſaluato, retaſcenſum Intermedium em . olli amng wo
d ris virtutem. ꝙ curate a malignis ſpiritibus erant qaux cabatur. Martha que illum exce . ack aann mno-
wch rum tirannidem impoꝛtune ſuert ante ꝑpeſſe: curatio ſagia curata erat ab illo: exquo ſi dtice Ameoble e
ͦ, nernq; infirmitatu acceperant a quibus iamn fuert mo anmo adſxrensin fide in da num diuerterer
ref leſte detente ꝙ amaq; in ernientia ſerebat. ꝙ hic mra⸗/ di.vt ad hoſpitandum ieſus in eius doenenplius mme
in cula ſingula in ſingulis faciebat:moꝛibus incedebat ho quẽ ſua manſuetudine diuertene Eeen ius P reyns.
6 neſtis omni repꝛeſenſione carennbus. Pauper imo e⸗ teqᷓ; coꝛpe animo q; hoſpicio affecti ue ſogin⸗
Ma genus erat. ſibi nihil in poſſeſſionibuſ erat:clarebat hooe quoꝛum infallibilis trutinatoꝛ exiſtens ſc ben
tominibus. Quibus omnibus mulieres ex pietate per dicatos a ſeq; cognitos ommia extenius erhi 4 3 5 e
En mote ſibi collegio ſancto eius inopis vite:de pꝛopiis ponderabat Et huic erat ſoꝛoꝛ nomine tie 4 E 8
A facultatibus neceſſaria miniſtrabant. Meq; credendu ſedẽs ſecus pedes domini audiebat verbũ illius Crat
facultatibu 4 tral ; 3 EeSEUS. omine: a qua exulatio
N ꝙ chꝛiſtus vſu ſuꝑfluo id acceperit quantum offerebat enim iſta maria magdalene aomin factg ernt
hni illarum mulierum deuotio ſiue ſacultas: ſeu qo p plo ſeptemplicis vmonij ia per ipun nadquol admo
eras neriam argutionem haberet. Modeſtiam ſibi 1 compli Que dominicos pedes ilico recognouit:ac quol g
E cbus eius pao regula viuendiaſſumpſerat. Non enim ta mui um peccatoꝛim remiſſionẽ acceperat Erquo
cibus eius pꝛo regula viuendi aſſump on em 1 e, 1 liuioꝛ. ſe
igde decet pꝛedicatoꝛes celeſtium et contendentes illa capta in am e facta feruentioꝛ. in hũilitate pꝛocliuio:.leinꝑ
nſſt re aliquid in vſu pleonexie querere: aut oblatum accipe illos a coet ſitu ſui coꝛroꝛis repetehat. Murta uos
emuen re.Religioſius eni eſt atq; virtuti dicacius.ꝙ offeres quieſcebat coꝛpoꝛe ſedens contemplans animo ſuſpen
luſie plus q; latis ſuo repꝛimatur in voto:qᷓ; ꝙ verus dei cul⸗ ſa in vtroq; ad verbum eius:aure vt cktret õõ
hſe toꝛ et annunciatoꝛ celeſtium doctoꝛq; virtutu capeſſere intelligendo peiperet et amaret. Doſtpoura bic ein
aon plus qᷓ debito udicetur. Zutius el citurvoto offeren nem cospis curam ſibi vacans ſibiattenden⸗ ſbiſ mn
eni⸗ tis qᷓ accipiẽtis woſſit virrus imminui aut fuma turpiy eriwenſiuns nagare nalonr reurrch anone 10
dedi manim ra eſt. Si is cui oſftertur accipit mode,- illius qni ſemper bonum verbum eructnabe elu: ga
zni DUM um nonpecrer kertehd ſibi ſolum auſterius nõ quod pꝛe vulcedine liquefiebat anengene Varn ſie p
ſfemmn ſimulate conſulens:etiam non peccat ſed meretur BSi lctum erat. Anima mes liquefacta eſt: vt. net occ
Goar/ Vro accipit vltra erpediens et modeſtum culpa non caa tus eſt. Hec ſaciabatur mens eius eum u M erm
Eue ret:turpat ſamam. vilefacit celeſticum verbum. at ex ac tem qui eam penitentẽ ſuſceperat Erark nn rbam
lach Aebat glios ad celeſtia trabere ad capeſſenda rened bum remiſſioms ſaluationis et pacis. Equidem et ſe⸗
lceĩ Wicit inclinatum Yeſus quide in ſe et ad ſe vrtus erat et auditoꝛem diuinoꝛũ ſeſſione interioꝛis q̃e
. lie dere opoꝛtet auditoꝛem diuinoꝛũ ſeſſione mterioꝛis q
eſ omnibus: in ommby foꝛma viuendi anun Finenn is ĩ illa capit fluida et inquieta mens diuerſis
. . us alienis ſed tis.non eni ulla capit fluida et inqu ens diuer
re rnendment anemon ſuis fa⸗ anxia curis: vadens et repetens itinera witioꝛuz diſcur
unn . cultatibus ſed dealienis chꝛiſio miniſtrant. Quã mul rens ꝑ affectus et concupiſcentias mmteriſliunn cOz
n tcinmocda fit iſta cõditio mcltirnitati ne Bis gar tpene TEhARreEM. Gideted an⸗ Babheſare ama
i lunt aliena cõmiſſa ſeu ꝓcurata mad ipie a⸗ ar
renſe rent aut impendere wlunt alie diuinis nõ equet aut ſupet. qm valles abundabũt fru⸗
B diſtribuunt faciendi volũtas ſeu pietas achrnal Eaui⸗ iu quet aut ſi en kural At in
iw n ui ſt mento humiiles videlicet et ſubdite anime:clamabunt
dem multe ſunt facultates ex quibus chꝛiſio miniſtra⸗ 8 ſatagebat e
S ſit i defectus pſiſtat in altera ful etenim hymnũ dicent. Martha autem ſatagebat cir⸗
ri poteſt vt ſi ſit in vna pte defectus p iniſterium. Ydeo ſatagebat quia frequẽ
N dem affectibus et deſiderijs ca frequens miniſterium Ideo ig reque
cimentum.ex magnis quidem ant Ai ro erat ex ſolito moꝛe.qm̃
gim⸗ ardentibus er doloꝛibus ex gemitibo ex contritione co⸗ ter muniſtrabat. F reanen roenn delpe traae
nt d „Ber de tpe tradens
ae dis er his que coewꝛe ſcom dei cultum agi poſſunt: etis ipſa in cura miniſirandiaſſi eceng Rue ſtamn
Pro veter exterioꝛẽ ſubſtantiã chꝛiſto miniſtrat. In angus ocio: nilq; in rebus parandis obmittene Que ſtetit
un Frer Neligaſtn miniſterium chꝛiſtianoꝛum: ſi tm̃ ait. Domine non eſt tibi wre wſcro enme ſontes
in Aageretur pꝛo chꝛiſio er gpundantia onchtignigm rex ſalan uniſtrare Dieerh igern latorenonzngn ien
ſe abet pꝛotinus vnuſquiſq; in ſeipſo vnde chꝛiſto me⸗ dio am ren iem non ſollicita r
Paret anana mmmnſter Pwinde ereemillia⸗ ds muniaß⸗ ſesetnor era R——— Rr
aave oi eius:ſi non miniſtrat ei de his et ĩ his cumn 00e fangcui pacem an
8 H Poodnſban inn que ab ipſo gratis accepit. Attamẽ me ſen owas rurlareninſn aartte ,
nmni magnum cheiſti humnilitatis erempli a abiectionis: 8 rmot miniſiraturus totus mundus aſſurgeret
nccene nia 9 ſeatna mulierum. Hos tamen tunc illi ſe indignam exiſtimans eſſe ſolam relictam miniſtrgatu
tie ic nimuſterio marthe chꝛiſto erhibito et quiete ma ramtanto vnoetad Ermendom toticollegio ie ſte
dun tie ad pedes eiusſcom lucam ſolum. api. XXXIII nt wlut miniſira humilis et o lota nnd tirbatioe pa
=D a ieſus vt homo:et in diuerſa loca pꝛo miſte rata vt pediſſequa non magiſtra vt ancilla domus non
no 2Fͤ— fficio pꝛo vtilitate pꝛoximi a ſeipſo fe⸗ donnna vt famula non matrona. de ſoꝛoꝛe non pꝛo ſe ſʒ
ad ar Er wetrinangu viſebat honeſtas e pꝛo ieſu dulci queſtione con ueſta: nondum aduertẽs
1 es Alibens accipiebat oblatas: id ſolum intendens vwt magis delectatum ieſum pa Lere allis ſui mertes g
ent amimas quas per moꝛtem ſanguinem redempturus corpozeas eſcas teinere Eitü um wenurelſonam
n rat lucriiaceret. Mam ſoctum eſt zautem dum telinquere mimnnſterum co les 4 eut n ffice dn

aduenerat lucrxifaceret
d

S

— —⸗—

Liber nonus de viruoſis

quieſcere. Sic enim eſt veritas rei geſie. Attamẽ in ali
ud cõtemplandũ intellectus ſidelium incitat᷑. Equidẽ
lx mulieres duas vitas oſtendunt:agendam et ſignifſt
candam. Agendam martha:ſigniſicandã maria pꝛodit:
vnaqueq; tamen ad debitum tendit ſinem. Finis agẽ⸗
de feciſſe quod virtutis eſi: finis ſigniſicande nil vltra
loni querere nec poſſe.qm̃ puentum eſt ad terminũ vl⸗
tra quem nihil eſt In vtraq; vtraq; mulier eſt. na mar
tha in agenda pꝛo ſigniſicanda. maria in tipo ſigniſicã⸗
de ex agenda. Nec obſtat contemplationi veritatis: ꝙ
hec mulier excepta conuerſione cum pijs obſequijs in
agenda plurima non extiterit. Necnon et agenda quo⸗
uſq; in ſigniſicandã traiciatů actionẽ et contemplationẽ
habet. Agit actiuus ſignatus in martha opus expediẽs
et vite humane curſum in virtute atq; ex caritate pꝛo⸗
uidet indigẽtie:et ex miſericoꝛdia miſerie ſubuenit. Et
contemplatur virtutẽ ex qua pꝛemiu ꝓpter quod: deuʒ
in quem ꝓpter quem ⁊ ad quem ommis vera ratio agit
contemplatur et tendit. Contemplat᷑ contẽplatiuus ſi
gnatus in maria cuncta vt valet que ſunt obiecta con⸗
templationis officio:et agenda perficit dum neceſſitas
exigit et caritas docet. Non admoueatur contẽplatiuuſ

opꝑibus ſi neceſſitas deeſt:ſi caritas non ſuadet. Remo

ueatur a tonteplatione vbi adeſt neceſſitas et iubet ca⸗
ritas:qm̃ caritas excellentioꝛ via eſt gradiendi et ingre⸗

diendi ad regnum q; omnes relique virtutes. Sicet a

poſtolus poſt omnem contemplationẽ ꝓpheticam mul⸗

taq; dona gratie dixit.Adhuc excellentioꝛeʒ viam vobis

demonſtro. Et que ſequunt᷑ aperiunt de via caritat fu⸗
iſſe locutum. qm nec pfectus actiuus niſi et contẽplati
aus fuerit habita opoꝛtunitate ſiue cõmoditate:nec cõ
templatiuus laudandus ſi exigente neceſſitate non ſe
egerit in officijs caritatis.Eſt et alius ſenſus quo fiat
intelligentia veritatis:ſi martha vite actiue tribuitur.

maria vero contẽplatiue adicitur. Petit actiua pꝛotinꝰ

a contemplatiua iuuari. Quis eni pacato animo in tot
curas intenderet tot ſollicitudinibus angeretr᷑.in tot di
uideretur miniſteria.niſi aliqñ ſuꝑna ſpeculatũ mente
accederet.ſpe facte pollicitatiõis qua ſperat᷑ requieſ poſt
labvꝛem. eterna merces ꝓ exercitio tꝑali. Et ſi ad contẽ
plandam diuinam iuſticiã interioꝛ aſpectus aſſurgit.qᷓ
nullum malũ relinquit inultũ penis tꝑalibus vel eter⸗
nis.fit vicioꝝ cautela ſuauioꝛ et facilius abſterretur ho/⸗
mo metu penarũ.Et ita ſibiipſi eſt amica natura:vt ſi
aliter eſſe nequit potius nõ eſſe qᷓ; ſemꝑ male eſſe vlit.
Necnõ quia nullum recte actum impꝛemiatũ ſinit ſua
ue videtur omne qð imponit᷑ in actione virtutũ.ſi id
qð ſumus et vnde et quõ et quo fine claudamur.ſi qd
amamus timemus et agimus. ſi ꝑfunctoꝛiam vitam.
ſi alternationes eiuſdem.ſi pꝛincipatũ tartareũ.ſedeſq;
eterna nocte pallentes.ſi lucidum eternũq; regnum ſe
deſq; eius lumine ſempiterno choꝛuſcantes. ſi geſta fi⸗
lij dei dictaq; in carne pꝛo nobis vt eruamur ab illis de
ducamur in illa in contemplatũ venerint enixe atq; ob
nixe: omnis actio recte atq; honeſie adiuuat᷑. Juſie igiĩ
in actionibus exiſtens petit a contemplatione iuuari.
Bdeo quippe poſcit qm̃ ex ſeipſa humana mens ad illã
non valet aſſurgeꝛe niſi diuino iuuamine fulta.qmi nõ
ſumus ſufficiẽtes cogitare ex nobis aliquid tanq; ex no
bis:ſed omnis ſufficientia noſtra er deo eſt. Sed dicto
Ndeum cuncta fiunt:qm̃ ipſe dixit ⁊ facta ſunt.Attribu
atur conqueſtio marthe oꝛationi cum dũm interpellat.
non contra ſoꝛoꝛem ſed ad ſeipſam reſpiciens: vt eoti⸗
o quulitre oꝛet actiuus vt aliquando in contemplatuʒ
vadat. Necnon et magis humana poſtulatio martłæ cõ

trahitur: iſtg dupler vita que in eccle ſia agit᷑ militãti

actiuoꝛum contio poſtulet exigat querat impendat obſe
quia:vt poſſit a cetu contẽplatiuoꝛũ oꝛationibo adiuua⸗
ri. QAm̃ illa in agro illa in cubiculo eſi:nec eſſe poſſet qͥe
ta moꝛa cubiculi ni ſi exiſtens in agro pꝛeſtaret rei fami
liaris obſequia. Et ſegnis eſſet agri actio: niſi oꝛatione
tubicularia iuuaretur· Attamen in hac cauſa iuder que
ſitus rogatuſq; decernit Et reſpondens dixit illi domi
nus. Martha martha ſollicita es:et turbaris erga plu⸗
rima. Poꝛro vnum eſt neceſſariũ. Maria optimã par⸗
tem elegit que non auferet᷑ ab ea Ingeminat nomẽ
hoſpite ſue ſuiq; collegij ſaluatoꝛ chꝛiſtus velut fidelis
miniſtre fideliter obſequentis. laudat ex hoc miniſteri⸗
um eius q ſollicitudinẽ in opere occupationẽ in animo
circa multa eſſe denunciat ex frequenti deſiderio mini⸗
ſtrandi. ed docet eam aliquid maius ab iſtis in actio

ne virtutũ cum pꝛo certo aſſeruit vnum eſſe neceſſari⸗

um:qð vnum maria omnibus alijs pꝛetermiſſis elege
rat. Quod vnuʒ eſi ſingulare eſt:qð ſingulare eſt plu⸗
ralitatem neſcit. Quod plurincari non poteſt exemplũ
non habet. quod exemplum non habet ipſe deus ſolus
eſt: vt in ſubſtantia et in na
ne ſua. Sicut enim non alius pꝛeterqᷓ; vn deus verus

ſolus:ſic nemo creauit aut fecit que ipſe facere digna

tur. In quem vnum actione intentione contẽplatiõe
intendere. atq; in creatoꝛẽ ex nihilo et quoꝛum et quali

um et quotoꝛũ et quantoꝛũ et in ea que incarnatus pe
git vſq;quo miſit pꝛomiſſam ex alto virtutem eſt illud
vnum quod neceſſariũ eſt:qð maria velut optimã par⸗

tem elegit nõ auferendam meternũ. cum ad illud vnũ

in patria intuitiue ꝑuenerit. Non tamen qð in hac vi⸗

ta contemolatio diuinoꝛũ quantumcunq; magna non
poſſit auferri ſubtrahi ad tempus et iterũ reddi.immi⸗
nui et augeri ex culpa et pꝛeter culpa pꝛeter meritum⸗

demeritum. ſed cum puentum fuerit ad vnum pꝛe oĩ⸗
bus neceſiarium in illa futura gloꝛia in ſuperna patria

non auferet᷑ ineternum. ui maria ſuſpirabat: et om⸗
nis vere amatoꝛ celeſtium ſuſpirat et contemplatur in

De miniſterio exhibito chꝛiſto in cena facta ieſu ĩ do

mo ſimonis lepꝛoſi a martha et maria ſoꝛoꝛibo et laca⸗

ro recumtente ſcõm matheum.marcum. et iohannẽ.

Capitulum XXXIII
Ibuit iſtud miſterium cene paſſioni pꝛorimũ̃

Iſaluatoꝛis miniſterijs ſupꝛadictis ĩmediate cõ⸗
nectere:qm̃ et in hoc miſterio miniſtratum eſt
chꝛiſto.qui ſcõᷣm tempus ab eo pꝛefirum paratus in a⸗
mimo axpꝛopinquabat loco vbi ꝓpꝛia voluntate ſe vole⸗
bat ſubdere paſſioni:et tradere ſe inuidis per amoꝛem
qui eum queꝛebant ad moꝛtem Hincl ieſus ergo ante
ſex dies paſce venit in bethaniꝭ: vbi fuerat lagarus moꝛ

tuus quem ſuſcitauit ieſus . Scom calculationẽ iude
oꝛum quints ſabbati ad veſperam erat paſcha.ante qð
ſex dies bethaniã venit: vt ex calculatione noſtra die
bbati venerit ante diẽ paſſionis ſue et moꝛtis Et agẽ
do miſterio congruebat locus et domus.om̃ ille qui fa⸗
ctus obedienſ viq; ad moꝛtem bechaniam pꝛimo venit
que domus obedientie interpꝛetata eſt:vbi etiaz moꝛs
ſibi obedierat que reddiderat moꝛtuum et vita que at⸗
tulit rediuiuum.et pꝛincipatus tartareus dimiſit cap⸗
tiuum.ſepulcrum abiecit incluſum.et ligatus manibo
et pedibus ambulauit velatus facie acſi vidiſſet inceſſit
impleta eſt iuſſio ſolutionis Et domus erat ſimonis:qͥ
etiam interpꝛetat᷑ obediens. Et omnia in vrra obedien
tia ibi facta erant:obedienti ſummo vſq; ad moꝛteʒ pa⸗
tri Fecerunt autem ei cenam ibi Ambulauerat aũt

a mane vemens de iurts deſertum effrem: vbiquaſi N

n natura ſua ſic et in omni actio

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

liteſcens degerat cu m diſcipulis ſuis.tali hoꝛa poſt pꝛã
dium illuc aduenie ns qua potuit et cena parari:vt ⁊ fa
ctum eſt. Cena quid em ad eſum ſufficiens et cum mo
deſtia:pꝛeter impoꝛtunos et accuratos ſumptus.Argu
ebat certe ieſus in omnibo pleonexiam:et ſuos iam ho⸗
ſpites pꝛedocuerat ne efſ uerent. Et diſciplinata erat
omnmis illa domus ex moꝛibus chꝛiſti ex doctrina ex fre⸗
quentia conuerſationis eius. Quamq; iſta cena in do⸗/
mo ꝓpꝛia marthe non fuerit facta ſed in domo ſimonis
lepꝛoſi. alius quidem a ſimone phariſeo quẽ a lepꝛa ie⸗/
ſus mũdauerat:nã ille in galilea. iſte in bethania. Qui
tam notus ieſu tam domeſticus et foꝛte cognatus illo⸗
rum trium et tam cõuicaneus:vt martha pꝛompte ac
cederet vt ſolita erat pꝛo miſterio.maria cum vnguen⸗/
to lacarus pꝛo conuiua.Nam cum eſſzz ieſus in betha⸗
nia in domo ſimonis lepꝛoſi: martha ⁊ maria ? lacar?ꝰ
ꝛ20 ſupꝛadictis officijs acceſſerunt! Et martha miſtra
at Hoc ſibi erat officium miſtrare. Aſſumpſerat eũ
ex caritate:contẽplata neceſſitatem. Neq; videbat ꝑ ali
um miniſtrationiſ officium agi:quo acto illa quieſceret
vt ſoꝛoꝛ eius ad dñicos pedes Lacaruſ veꝛo vnus erat
ex diſcumbentibo cum eo Diſcumbebat lacarus dudũ
moꝛtuus fetens ⁊ quatriduanus in monumẽto paulo
ante ad viuos tranſlatus ex moꝛtuis:exiſtens iteꝝx mo/
riturus cum moꝛituris.tranſferendus iterato cũ mo⸗ꝛ⸗
tuis.oſtendens ex diſcubitu et eſu ieſu pptentiam diui⸗
namq; virtutem ꝙ vere a moꝛtuis reſurrerit et receſſit
ab inferis.reuocatus ad ꝑfunctoꝛiam vitam:in eo vſu
rerum poteſtate ſenſuum.et cum illa interioꝛi et incoꝛ⸗

poꝛea et inuiſibili tripliciq; ſubſtantia ſpiritualium vi-

rium et foꝛte pocioꝛi ſicut anteq́; moꝛeretur extiterat.
ita vt nil pꝛeter veritatem rationis in ipſo crxedi aut eſti
mari poſſet.nilq; fantaſticũ in eo fuiſſe opatum ieſum.
Qui cum interrogaret᷑ a conuiuis de chꝛiſti licentia fa
tus eſt faſſuſq; tartareas ſedes et tenebꝛoſnʒ eterne re
gnum cum eterno dñatu et cruciatu demonum ſuꝑbo
rum.cui anima eius appꝛopinquauit ex latere non in/

greſſa oſtia tenebꝛoſa patentia ingredientibus cunctis

ineternum clauſa incluſis. In fide tamen ſermoneʒ p
tulit de ſupnis:non emm illa ſibi patuerant Nondum

reaſcenderat qui deſcendit:ante cuius aſcenſum nemo

aſcendit Sed neq; de ſuperis aut inferis quiſqᷓ; reſuſci
tatus ad hanc vitam iterum moꝛiturus aliquid aſſere⸗
re potuit.aut illa que ſunt alterius vite fari: niſi pꝛout
a chꝛiſto in illo ſeꝑationis tempoꝛe coꝛꝑis ab animaſci⸗
re permiſſum eſt atq; referre cum ad hanc vitam fuerit
reuocatus. Sed nec iſta magnipendẽda ſunt:niſiꝙ la
carus diſcumbens ad menſam ieſu verum penitentem
ſigniſicat reuocatũ a baratro peccatoꝛũ et de pꝛofundo
lacu maloꝛũ deſiderioꝛũ et voꝛagine actionũ iniquarũ

benigne a chꝛiſto ſuſceptum in clarno ſacramẽtoꝝ atq;

virtutum et oĩm bñficioꝛum eius.in comitatione ſuii⸗
pſius in ſecuritate data ꝙ indulta ſunt crimina. abſier

ſe ſunt macule ꝙ non ampliuſ erubeſcentia pꝛemat nõ

turbet memoꝛia veterũ delictoꝛũ ⁊ ꝙ in participatione
factus eſt cum iuſtis:qui et ſi quid parum non tñ tur⸗
piter coꝛruerunt. In quo magna peccatoꝛibus auerſis
a chꝛiſto fiducia data eſi:vt reuertantur ad eum qui ſic
benigne reum fouet tractatq; reuerſum. Maria ergo
habens alabaſtrũ accepit libꝛam vnguenti nardipiſtici
pꝛecioſi. Et cum recumberet ieſus acceſſit ad eum a vn
rit pedes ieſu. Et exterſit capillis ſuis pedes eĩ.Et fra
cto alabaſtro effudit ſuꝑ caput ipſius recumbẽtꝭ Iſta
eſt ſca vnctio marie.qua pedes vnxit et caput.Nam ĩ
pꝛima dumtaat pedes pfudit vngento:que nunc pꝛi⸗
mo vas vnguentarii alabaſtricũ ſcilicet ex candido et

tranſparenti genere marmoꝛis adinuenit. DHeinde mi⸗
ſit in ülo libꝛam vnguenti nardi ex illa herba que plu⸗
ris in eo erat:piſtici fideliter cõfecti ac compoſiti.qm pi
ſtis ad fidem pꝑtinet.pꝛecioſi quidem qm̃ ex omm cõpo⸗
ſitione laudabile:non modici pꝛecij ſed magni q́;obꝛem
dicebatur eſſe pꝛecioſum:. Et pedes vnxit vt ſolito: ⁊ ca
pillis terſit. In alia vnctione poſt lotionẽ pedũ ex abũ⸗
dantia lacrimarũ:reſolutis a ceruice diſcriminatiſq; ca
pillis lacrimarũ a pedibus ter ſit humoꝛẽ. Hic vo lacri⸗
marũ pfuſionẽ non legimus ſuꝑ dñicos pedes ſed vn⸗
ctionẽ ſolam:cuius humiditatẽ ſuꝑfluã capillis abſter⸗
ſit. Capilloꝛũ terſio poſt lacrimas et poſt vnguentũ fa⸗
cta eſt:vt ꝑ duplex impaſſibile eccleſia oꝛthedoxa ⁊ mẽſ
ommis fidelis ſit dicata chꝛiſto. ꝑ dimiſſum culpabile:
et q́;uis delectabile mens non doleat.et p agendum ho
neſtum:vt ſi arduum eſt mentè non tedeat neq; peni⸗
teat! Et fracto alabaſtro effudit ſuꝑ caput ipſius recũ
bentis. Et domus impleta eſt ex odoꝛe vnguenti Si
vnus euangeliſtarũ dirxit qð alius preternuſit. et verſa
uice ſcriptio euangelij facta eſt: non repugnat hiſtoꝛie
ſed oꝛdini rei geſte.vna res geſia pꝛetermiſſa ſilentio ꝑ
vnum euangeliſtarũ et depꝛompta ꝑ aliuʒ. Qm̃ hic ab
vno pretermiſſum eſt de capite et de pedibus dictũ eſt.

alij pedũ vnctione pꝛetermiſſa ſolam vnctionẽ capitis

poſuerunt. GFractio quidem alabaſtri vaſis non contri⸗

tionem eius annotat ſed axertionẽ: acſi diceret᷑ et aptꝑto

alabaſtro. Mil enim apud ieſum a fidelibus eius ꝑſtul
ticiam aut vanitatẽ ſeu temeritatẽ fiebat. Effundit ſu⸗
per caput ieſu mulier hec vnguentũ. In ſublime femi⸗
na iſta ſubuecta eſt:ꝙ a pedibus aſcendit in caput.Mꝛi
mus huius aſpectus rei non humilẽ ſed temerariam fe⸗
minam monſtrat et pꝛeſumptiõe motã: ꝙ ſe ad chꝛiſti
caput admouit ꝙ erectione ſui coꝛpis eius caput ſupe
rauit cũ effudit vnguentum. Qm̃ ad fluenta ioꝛdanis
baptiſta totus contremuit veritus tangere caput chꝛi⸗
ſti. Et pia mater eius ſemꝑer eum paruulũ ⁊ magnum
ante adoꝛauit qᷓ; tangeret. An amoꝛe mulier ebꝛia iſta ẽ
vt quid faciat neſciat et impꝛouiſis geſtibus feratur in
chꝛiſtum. Quẽ non minus nmirandũu dixerim ꝙ ſic ma
nuduci ſe a muliere permiſerit vt nunc inclinaretur ad
pedes:nunc eleuaret᷑ vngendo dñicum caput.Oe nunc
quaſi ꝓpe chꝛiſti paſſionem vngit᷑ et in inſima coꝛpoꝛis
et parte ſuprema.id in fide ꝓponitur ꝙ homo wrus de⸗
uſqʒ; credatur:et in vtraq; natura pꝛocuratam fuiſſe no
ſtram ſalutem. et vnam pſonã iſtas duas habinſſe ſub
ſtantias:vt homo in voo deus in homine miſteriũ redè⸗
ptionis impleret. Ideo marig magdalena vngẽti libꝛã
accepit ſcʒ nardi piſtici pꝛecioſi.iuſticiam euangelicã nõ
moiſaicam:fidei non legis. Memo enim eſt iuſtiſicatuſ
er lege ſed ex fide qaue ſcom euangeliũ eſt. Libra duode
cim vncijs conſtat. Et fidei articuli duodecim ſunt.Ti
bꝛetur libra iſta in trutina veritatis. et pſpicu uʒ erit qͥd
et quantum boni ipſa contineat vbi noſtra iuſticia tota
conſiſtit. Reſoluatur in vncias ⁊ patebunt duodecimni
articuli ſcẽ m numerũ duodecim apoſtoloꝛu m. Erqua
fide iuſtificatio eſt non ꝑ legem:qm̃ ſcõm apoſtoluʒ er
opibus legis non iuſtificabitur omnis caro coꝛam illo
Et pau opoſt. Arbitramur hominẽ per fidem iuſiificari
ſine opibus legis Et p ꝓphetam dicitur YJuſſus exſ̃de
viuit. Ideo iuſtus viuit ex fide quia ꝑ fidem ieſu iuſtiſt
catus eſt ad eternam vitam. Libꝛa vnguenti ſeu eꝰ? qʒ
ad aliquem vſum accipitur trutinatur exalio equo ppyn
dere:qð etiam libꝛa vocatur. Sed ea que offerebantur
in templo:ad pondus ſanctuarij libꝛabant᷑. Sanctiia⸗
rij autem pondus caritas eſt. Ecce igitur libꝛa et libra
vtraq; duodecim vncijs conſtans.et libꝛa pond G 7 li⸗
4

Liber nonus de viruoſis

bꝛa trutinata cum pondere vt nec iuſticia fidei ex duo/⸗
deciʒ articulis pꝛoſit ad pꝛofectumq; ducat: niſi põdus
libꝛamenti vere caritatis ad iuſiiciam ſidei et ad ſingu⸗
las vncias duodecim articuloꝛũ extiterit. Effundit iſta
hibꝛa in pedes et caput:qm̃ bipꝑtiti ſunt exequa numeri
parte articuli fidei ad diuinitatem et humanitatẽ chꝛi⸗
ſti antea ptinentes. Cipum gerit eccleſie iſta mulier
cuiufliber anime ſane credentis in omniactione ſua cir
ca chꝛiſtum credenda et agenda deſignans. Diffundi
odoꝛ per domum ex diffuſo vngento pamplius.ex eo ꝗꝙ;
chꝛiſto admotũ eſt qᷓ; ex bonitate naturali. Quoniam qͥ
cunq; bona ſunt: efficiuntur melioꝛa ſi traiciant᷑ in chꝛi⸗
ſtum. Et fama tanti miſterij vbiq; diffundenda erat.
Sed odoꝛ huiuſcemodi non ab omnibus eque ſuſcep/
tus eſt: qm̃ ex diſcumbentibo diſcipulis aduerſus chꝛi/⸗
ſtum recipientem vnguentũ contra effundentẽ indi
gnatio exoꝛta eſt. Erant autem quidam diſci puli indi
gne ferentes intra ſemetipſos et dicentes. Vlt quid ꝑ⸗
ditio iſta vnguenti facta ek. Poterat eni iſtud vnguẽ⸗
tum venundari multo:et dari paupibus. Et fremebãt
in eam Ged vnus marime ex diſcipulis eius iudas
ſchariothis qui erat eum traditurus dixit. Quare hoc
vnguentum nõ venit trecentis denarijs et datur ege⸗
nis Mon defuit in hac cena virus inuidie. calumnian
di ꝑuerſitas et detralvndi machera. Sanctũ erat oino
conuiuium ex ſummo conuiua et calicibtie eius:ex
affectione ipſoꝛum qui cum ꝓpꝛijs officijs in cena iſta
erant atq; parauerant. Sed vnus ab omnibo vſq;qua
q; diſſentiens ſolum ſeruans nomen diſcipulatus ab

extra.de quo tanq; de pluribus euangeliſte loquuntur.
gratia non inferende infamie pꝛeſeruationis honeſte
locutionis pluraligãtes in narratione de illo qui ſolus

erat in cauſa.Quẽ poſt alios euangeliſtas euangelium
ſcribens dumtarxat iohãnes aperuit iudam ſchariothis
pꝛoditoꝛem aſſerens ſolum in iſia indignatione fuiſſe
atq; fremere per iram in mulierem ꝑ inuidiam in chꝛi⸗
ſtum. Cuius indignationis et murmuratiõis atq; mo
leſtie cauſam iohannes etiã pꝛodidit dicens Dixit aũt
hoc non quia de egenis pertinebat ad eum:ſed quia fur
erat et loculos habens ea que mittebantur poꝛtabat
Et vnus ſolus iudas in collegio ſancto malus qui pꝛeſ
ſus iniquitatis graui pondere inhabenate labebatur in
malum:cui magiſter diuinus non pꝛofuit neq; ſancta
ſocietas. Quale igitur collegiuʒ qualis domus qlis ſo
cietas qualiſq; congregatio munda erit ſine iniquitate
manebit. ab imptinentibus purgata con ſiſtet ſi chꝛiſti
collegium ſaltim habuit vnum reũ qui velamento vir
tutis tendebat in vitium:ſpecie miſericoꝛdie augebat

che trecentoꝛum cubitoꝛũ.et in viris exreditis cum qui
bus gedeon ſuos aduerſarios confligauit repoꝛtans ex
eis optatam iuſtamq; victoꝛiam. Et triginta argentei
conſtituti ſunt iude in pꝛoditione chꝛiſti valentes trigi
ta denarios. riginta vero denarij trecentoꝛũ paruulo⸗
rum ſummã efficiunt. Sed vſus interdum denarium
pꝛo decem:interdum pꝛo vna parua moneta ſeu num⸗
mo vſuali accipit et connumerat.Ac ꝑ hoc iuxta eſtima
tionẽ valoꝛis vnguenti iudas vendidit chꝛiſtum: cum
vnditum non fuiſſet Et cum ad eum de paupibus nõ
ſpectaret tamen loculos habebat. ſiue clamdeſtine vt q̃ᷓ
furari poterat aſpoꝛtaret.aut oꝛdinatione domini vt in
ſubſidium pauperũ oblata pecunia poꝛtaret᷑.Pꝛeſtrue⸗
bat in hoc ieſus foꝛmam futuris pꝛelatis eccleſieq; fu⸗
ture vt ſuper egenos et pauped intenderent. Hij locu
h multam malignandi occaſionẽ pluribus miniſtraue⸗
runt Pꝛeſumpſerunt enim multi ex hoc ita de chꝛiſto
eius collegio coꝛnicari:vti de nouo mercatoꝛe aut diin⸗
te huius ſeculi. Sed cum hec agerentur in cena chꝛiſtꝰ
cauſam terminandã aſſumpſit. Sciens autẽ ieſus ait
illis. Quid moleſti eſtis huic mulieri· Gonũ opus ope

rata eſt in me. Semper enim paupes habetis vobiſcũ:

et cum wolueritis poteritis illis bũfacere.me autẽ non
ſem per habebitis. Quod habuit hec fecit. Sinite eam
vt in diem ſepulture mee ſeruet illud. ittens enim
hec mulier vnguentũ hoc in coꝛpus meum: ad ſepelien
dum me fecit. Et pꝛeuenit vngere coꝛpus meum in ſe
pulturam Mihil eum latet etiam in humanis occultiſ
qui om̃ia viſibilia et inuiſibilia nouit.Arguit moleſios
bene operanti. Mulla enim cauſa ſubeſt: vnde recte agẽſ
moleſtiam patiat᷑. Igitur dictũ eſt vt quid moleſti eſtꝭ
huic mulieri:ſine cauſa moleſtia eſt A veſtra miquitate
pꝛocedit non ab ea:etenim ipſa bonum opus operata ẽ
in me. Gonum ad finem bonum in fine omnium bono
ſcilicet chꝛiſto.bonum ex intentione.bonum ex re.bonũ
ex ſignificatione.bonum̃ ex exemplo bonum ey congruo
wnum er iuſto. Et ſi pauperum occaſione ſeu ex pꝛodi⸗
galitate indignatio et moleſtia nata eſt contra mariam
etiam pauperes ſemꝑin mundo ſunt futuri quibus po
teritis impendere agapem me aũt non ſemper habebit;
factum pꝛo omnibus pauperem Quo etiam declaratũ
eſt chꝛiſtum illo tunc et in poſterum coꝛpoꝛali obſequio
ſibi velle ſeruiri.non delectatus mente obſequio illo ſʒ
miſeratus obſequentes:vt ex hoc pꝛeroget᷑ materia mi
ſerendi. Et ſi deo eterno ab eroꝛdio conditionis huma⸗
ne facta ſunt et exhibita coꝛpalia et viſibilia ſacrificia. qᷓ
accepit in abel repꝛobauit in cayn. acceptauit in noe in
abꝛabam iacobin omnmi iſraſxlitico populo ſcm da
tam legem exbibita et iob:cur poſtea q; incarnatus eſt

miſeriam.alijs videbatur intendere qui ſeipſum exto⸗ o 1, 4
to deſeruerat: exiſtens coꝛpoꝛe ſub obedientia cheiſti in et coꝛpaliter nobis ſeruiuit factus homo pꝛo nobis.q̃re
participatione ſodaliuʒ. mente vero apoſtata per offia ꝓnon ei etiam coꝛpaliter obſequamur Et ſi templum ei
erat. Fit axoſta ſia in inuiſibili ſenſu ſepe maioꝛi pꝛolap jqꝛz conſtructum eſt cum auro et argento ⁊ cum rebus plu
ſuq; depoſitione cultus exterioꝛis. Ded apoſtaſia nul· nimis vtich pꝛecioſis nondum caro facto.q;ᷓobꝛem ſibi
D. aße ſar . u io⸗ deteſtabilioꝛq; q;ᷓ fidei:de qua per ſalomonẽ icl än
— C ur. E ir inutilig aradi . . .
4 omo awitata virinutilig grodit oX erene o⸗ excelſus in manufactis pabuaztamen ad ꝗqugendã fir⸗

.

mandamq; exexterioꝛibus obſequijs diuinis Foſtib⸗
Huic ex impꝛouiſo veniet perditio ſua et ſubito conte⸗ ſidem ad ſuſtentandam denotionem ag honeſtam exer
retur:nec habebit vltra medicinã. Hic rebus nõa ſe fa citationem coꝛpoꝛũ ad honoꝛandum deum in creaturis
ctis nec ſuo deductis cõmertio pꝛecium imponit: ſcilicʒ quas creauit.quaſ ad vſum humanũ contulit.pꝛopter
trecentoꝛu denarioꝛũ tradendoꝛũ in ſeruitio egenoꝛuʒ. quas etiam derelictus eſt:iure ſibi coꝛpalia obſequis ex
Et ſibi male conſcius futuroꝛũ bonoꝛum ignarus pꝛe/ hibentur. et manufacta magna templa monaſteria cõ
cipitanter a ſe loquens neſcius numerũ vere ꝓphetat:ſi ſtruuntur. et circa ſacramentum coꝛpoꝛis eius et in tẽ⸗
cut et cayphas qui conſilium chꝛiſti dedit in moꝛtẽ. Nã plis et in altaribus tot pꝛecioſa vaſa munera ⁊ huiuſce
trecentenarius numerus miſteriũ eſt ſigniſcatio tii modi vtenſilia pꝛeparantur ſiue naturalia ſiue artifici⸗
nitatis et crucis vt in archa noe ſcom longitudmem ar alis ſiue coꝛpoꝛalig:ſiue quecunq; aliquam ꝓpꝛietatem

H . . . . „
annuit oculis:terit pede.digito loquit᷑pꝛauo coꝛde ma⸗
chinatur malum.et in omni tempoꝛe iurgia ſeminat.

2*

e

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

inſignem ſeu pꝛecioſitatem habentia. Nemini quocũq;
iure vel cauſa melius dicant᷑ q; omnium conditoꝛi ⁊ re⸗
demptoꝛi humani generis chaiſto.nõ vti in talibus de⸗

lectatus ſeu indiguus velit et capiat.ſed vt fidem homi

num er erhibitione rerum magnaxr per amoꝛem in ab/
dicatione ipſarum ꝑ contemptũ amplius pꝛobet acce⸗
ptet et muneret Sed nec pauperibus paupeꝛes cõmu
tentur.vt dum expectat᷑ dignus accipiat quãdoq; indi⸗
gnus:et dignus et magis indiguus in ſubuentus pꝛe⸗
tereat. Hec eſt enim iuſticia tribuenda pauꝑibus.vt ſi
adeſt pauper certus et notus accipiat:nec ipſo dimiſſo
vacuo expectetur ignotus. Conſeruat autem ipſa iuſti
cia eximia ſuppetẽte copia et pꝛo ignotis.Tuitus ieſus
mulierem etiam laudat:quia ſecit quod habuit et potu

it. Et pꝛedixit ſuam ſepulturam dum iuſſit illam pmit⸗

ti vt ad ſepulturaʒ reſiduum reſeruaret:acſi tota libꝛa
tunc non eſſet effuſa. Et ſiue mulier hec ieſu moꝛtem ⁊
ſepulturam cognouiſſet eſſe vicinam ſiue ignoꝛaret: ie
ſus tamen miniſteriuʒ vnctionis in ꝓpheciam vertit di⸗
cens. Mittens enim hec mulier vnguentũ hoc in coꝛpꝰ
meum:ad ſepeliendũ me fecit. Acſi diceret:ſic faciendo
me moꝛiturum et ſepeliendum pꝛedixit. Quoniam ex
iudeoꝛum moꝛe pꝛeungebant᷑ coꝛpoꝛa humandoꝛũ. Et
pꝛeſciens ieſus ꝙ querendus erat in ſepulcro ad vngẽ⸗
dum ſed nec inueniẽdus illam aſſerit pꝛeueniſſe ſciam
ſeu ignaram miſterij:qm multa ſpiritu ⁊ magna pꝛoui
dentia dei fiunt que ab ipſis auctoꝛibus ignoꝛãtur quẽ
terminẽtur in finem ſeu ſigniſicationẽ. AYmpoſuit etiã
ieſus nomen in hac cena doctrine ſancte ſue:vt euange
hum diceretur. Et pꝛedixit vbiq; pꝛedicandum poſt ſpi⸗

rituſſancti adquentum:dum ↄmendat hoc vnctionis of
ſicium magdalene dicens· Amen dico vobis vbicunq

pꝛedicatum fuerit euangelium iſtud in vniuerſo mũdo
dicetur et enarrabit᷑ ꝙ hoc fecit in memoꝛiã eius .Si⸗

cut ieſus intelligi voluit hoc ſic intelligamus ꝙ hãc vn

ctioneʒ hec mulier feceritin memoꝛiam eius ſcilicet ſe⸗
pulture:vel e ius ſcilicet mulieris vngentis.Omnium

Ae chꝛiſius geſſit et paſſus eſt ex foꝛma ſeruili: conclu

io et vltimum eſt ſepultura. Cuncta que ſequunt᷑ pꝛe
ter ignominiã ſunt:et vt gloꝛioſus ⁊ potenter fecit etiã
cum poſt reſurrectionẽ comedit.Ad quam ſepulturam
ſeruandum erat vngentü ſcilicʒ de illa libꝛa iuſticie du⸗

odecim articuloꝛũ vt aliquo modo ab anima et a carne

non crederet᷑ ſegata diuinitas:qᷓ;uis in illo tunc carnis
et anime fuerit ſoluta coniunctio vt etiam in ſepultura
nil dematur de libꝛa: quin omnia de vnigenito dei filio
20 nobis humanato moꝛtuo et ſepulto recta et incon
cuſſa inheſitanter in iuſticia fidei teneantur Et dum ce
naret᷑ cognouit ergo turba multa ex iudeis quia illic
eſſet. Et venerunt non pꝛopter ieſum tm̃:ſed vt et laca
rum viderẽt quem ſuſcitauit a moꝛtuis Turba hiero
ſolimoꝛum et regionis illius cognouit iudeam coꝛpoꝛa
li pꝛeſentia recepiſſe ieſum:et quodã nouo viſendi ani⸗
mo veniunt quia delituerat poſt inferende ſibi moꝛtis
conſilium Quia lacarum reuocauerat a ſepulcro ꝓpter
reſuſcitatum a moꝛtuis magis venerant:qᷓ; pꝛopter au
ctoꝛem vite deſtructoꝛemq; moꝛtis.urioſitas plusqᷓ;
virtus in eoꝛum animis inſidebat. Habet hoc ꝓpꝛium
humane mentis fragilitas ꝙ pamplius nouitatibo qᷓ;
ſummis veritatibus delectetur:donec ſpirituſancto ad
iuta in altioꝛa capeſcenda ſe tollat. Puerile negociũ eſt
plus delectari oꝑe qᷓ; arte:artificio q; artifice. Qõ ſi ſic
exigit vſus vtilitatis:aliter ſuadet oꝛdo rationis. Poci
oꝛ eſt enim omni cauſato ſua verioꝛ cauſa et potentia oĩ
effectu ſuo pꝛeſiantioꝛ. Que igitur hec dementia turba

rñ. Que inertia intellectus vt plus ponderis exiſtima⸗

rent viſere lacarum abductum a moꝛtis imperio qᷓ; ie⸗
ſum qui moꝛtem ſubiectam incontradicte poſſidet:vt ĩ
ferat et auferat pꝛout vult.et adimere et conferꝛe vitaʒ
ſolus poſſideat poteſtatem.
De interrogatiõe ieſu facta diſcipulis quid inter ho⸗
mines et ab eis de filio hominis diceretur ſccm mathe
um marcum et lucã. Capitulum XXXN
Ouerat ieſus omniũ coꝛda Perſpicuũ erat
n ei quid de ipᷣo apud quemlibet crederet᷑.ideo
non vt ignarus interrogat.ſed querit ↄfeſſi⸗
onem verlotenã: vt doceat ſi erratur vt lau⸗
det rectum et iuſtum diſponat ad pꝛemiũ. Et hic potiſ
ſime angebatur cura:vt ſides de ipſo quisa qualis eſſp
quo fine ageret et doceret in coꝛdibus hominum infun⸗

deretur. Hincl venit autẽ ieſus in partes ceſaree phi⸗

lixpi:et interrogabat diſcipulos ſuos dicens. Quẽ di⸗
cunt homines eſſe filiuz hominis Ceſarea cuntas erat
que mutato pꝛioꝛi vocabulo in honoꝛem ceſaris ſicap⸗
pellata eſt:que ſub pꝛincipatu philippi peioꝛis lxrodis
filij conſtituta erat. In cuius regionem chꝛiſtus cũ di⸗
ſcipulis per caſtella et ciuitates pꝛedicans incedebat.
Vlbi cum varia de ieſu opinio ferretur ipᷣe ſuos diſcipu
los quid audiant int errogat. Et modus interrogatio⸗
nis poſſet dubium ſacere cum videtur interrogare dea
lio potius qᷓ; de ſeipſo.⁊ de filio puri hominis non de dei
filio. Sed mos eſt ſcribendiet de ipſo non vulgabatur
fama in populo ſicut de dei filio ſed ſicut de homĩe puro
Ita verum vt in virtutibus et miraculis et moꝛibus a
ceteris hominibus plus haberet. Idcirco diſcipulos ſu
os iuita famam vulgatam interrogat. Scom vvo mar
cum et lucam explicite de ſeipſo queſiuit dicens! Quẽ
me dicunt eſſe homines ſeu turbe¶ Qõ marcus in via
dicit interrogationẽ factam.lucas verol ꝙ cum eſſet ſo
lus oꝛans et diſcipuli eius cum eo interrogauit nõ cõ
trarietatem habet qm̃ dum iret ceſſit in aliquam partẽ
pꝛout ſolitus erat ieſus oꝛationi operam dare.et oꝛauit
vt homo pꝛo his que agebat vt debito fine clauderent
et pꝛo aſſumpto miſterio ad ꝑficiendum. Et interroga
uit oꝛatione facta diſcipulos de ſeipſo Cui ſic reſponſio
data eſt! At illi dixrerunt.Alij iohãnem baptiſtã Pꝛe⸗
moꝛtuus erat iohannes:ſed quaſi credebatur a plurib⸗
ꝙ reſurrexiſſet a moꝛtuis. Sicut etiam credidit alieni⸗
gena herodes qui eum obtruncari fecit:ſeu ꝙ virtutes
iohannis oparentur in eol Alij heliam In ſignis phe
ta in ſignis et poꝛtentis et ꝓdigijs helias extiterat.cuiꝰ
memoꝛia ſuccedanea relatione et cuſtodita ſcriptura de
ipſo vigebat in populo: quãobꝛem plurimi crediderũt
ipſum non reſuſcitatũ quia non moꝛtuũ.ſed de loco ad
quem raptus curru igneo extiterat iterum fuiſſe preſti
tum populo iſraheli. aut ſpiritum eius dupliciter requi

euiſſe in ipſo ieſu:ſicut in ipſo heliceo reqeuit Alij hie⸗

remiam Mondum pꝛopter ſanctificationẽ in vtero q̃
nec nota multis maxime rudibus ⁊ plebeis.ſed pꝛopter
vilitatem loci anathot in quo natus eſt vt chꝛiſtus in
bethleem:et propter ruſticum ſermonem. Quoniam
et ieſus non curauit verba exarata ⁊ exacta pꝛoferre:ſed
vtilia ⁊ vera.Et pꝛopter iuuentutem.nam ⁊ hieremias
pꝛophetare puer oꝛſus eſt:et pꝛopter cõminationes vt
et ipſe ad hieruſalem aliqui autumabant eſſe hieremi⸗
am Aut vnum ex pꝛophetis ſſcilicʒ reſuſcitatũ ex moꝛ
tuis.aut ſpiritum vnius eoꝛum pꝛemoꝛtuoꝛuʒ habere
ob quem tali opinione ferebantur in eum. Sed auditꝭ
opinionibus varijs relatu quas ipſe ſpiritu ſciebat. vt
aſtruat ſidem et confundat erroꝛem:iterum eoſ q̃d ipſi
credant interrogat dicensl Aos autem quem me eſſe
dicitis. Quid ſibi vltra vult harũ interrogationũ va⸗

Liber nonus de viruoſis

rietas.quem me dicunt ho mines et vos quem me dici⸗
tis. acſi diſcipuli eius bomines non fuiſſent. Erantꝓti⸗
nus homies natura ſicut ceteri. ſed gratia eos ſupꝛa na
turam effecerat:vt aliquid inſigne cognitionis ab alijs
hominibus pꝛehaberent. Conuerſati enim erant cum
chꝛiſto: doctrina eius imbuti que hominem ſupꝛa alios
homines facit. Ac ꝑ hoc perſpicuũ eſt et inheſitabile cre/
dimen. homines natura per gratiam ſupꝛa naturam in
hac vita poſſe conſtitui:et hominem poſſe per virtuteʒ

infuſam Tacquiſitam naturalẽ dumtayat hominem ſu

perare:quãobꝛem vt ſecreti ab alijs interrogãtur diſci⸗
puli:vt altius intelligentes pꝛoferant quid a cheiſto in
ſide de ipſo didicerunt. uil reſpondens ſimon petrus
ait. Tu es chꝛiſtus filius dei viui Delatum eſt a coapo
ſtolis ſimoni:vt ipſe pꝛo ſeipſo et pꝛo ceteris reſponde⸗
ret. Ipſe vero in fide et amoꝛe feruentioꝛ: anticipauit
omnes dicens. Quid ceteri homines de te ſentiant nõ
mihi cure ſit:quid mei complices in mente hobeãt oꝛe
fateantur.quid a te didici.quid de te infuſum accepi. q̃⸗
re omnia dereliqui te ſolum animo coꝛpoꝛeq; ſecutus.
hoc eſt:quia tu es chꝛiſtus filius dei viui. u es meſſi⸗
as pꝛomiſſus in lege:tu expectatus a populo ſancto dei.
a populo iſraheli.tu quidem meſſias nõ tm̃ homo factuſ
ſeu ex homine ꝓpagatus homo:ſed ſilius dei viui pꝛo ho
minibus factus homo. Hebꝛaice facta fuit interroga⸗
tio.hebꝛaiceq; data reſponſio.ſed ſcriptura grecum ha⸗
bet. latinitas vnctum dicit:vt ſic tota iſta confeſſio ca⸗
piatur Tu es vnctus vt homo non in tempoꝛale ſed in
regnum eternũ. Reges quideʒ ſemper vngebant in ve⸗
teri teſtamento. Sed tu vnctus nonoleo delato in coꝛ
nu:ſed oleo leticie.oleo gratie ſpũſſancti.Et tu vnctus
in ſacerdotem et pontiſicem magnum ad offerendã ho
ſtiam viuam pꝛo omnibus ſalutarem. Filius tu es veri
viui et eterni dei humanitatẽ ſeu humanam naturam
aſſumens in tempoꝛe.degens in terris.carne velatus:⁊
⸗ cauſam agis damnati hominis vel humani gener
ec confeſſio nil ſugerfluum nilq; diminutum habet.
de deo non minus q; ſit:de homine non amplius qᷓ; de⸗
buerit pꝛompſit.ui confeſſioni omnes pariter cõſen
ſerunt.etiam iudas:qᷓuiſ in poſterum ex ſeipſo extiterit
depꝛauatus. Elerum quia hec confeſſio non fuit huma⸗
ne virtutis.non modici pꝛemn:idcirco adiectuʒ ẽ. Me
ſpondens autem ieſus dixit ei. Beatus es ſimon bario
na:quia caro ⁊ ſanguis non reuelauit tibi ſed pater me⸗
us qui eſt in celis HBeatum eſſe ſimonem ſpe futuroꝝ
eternoꝛumq; bonoꝛũ ieſus oꝛe ſuo pꝛonunciat beatitu⸗
dinis cauſam adijciens ꝙ hanc pꝛothologiam qua oꝛe
faſſus eſt non humano ſed diuino didicerit documẽto.
Bemouent᷑ a pꝛothologia huiuſcemodi caro ⁊ ſanguis
m quid nequius q; quod excogitauit caro et ſanguns,
tq vere credũt nò ex ſanguĩbo neq; ex volũtate carniſ
neq; ex volũtate viri: ſed ex deo nati ſunt Et caro et ſan
guis regnũ vi nõ poſſidebũt Introducit᷑ voctoꝛ einqᷣ
cum voluerit nulla interpoſita moꝛa docet ſcilicet deus
pater:qui ſolus veram ⁊ infallibilem de ſuo eterno filio
cognitionem habet. QAuis enim verius ab eterno geni⸗
to q; eterne illum generans ſcientiam dabit. Igitur ꝗ
vuit ſcire filium adeat patrem et qui patris nõticiam qͥ
rit a filio copiat. VUnum relatiuoꝛũ pfectius ex altero ĩ⸗
noteſcit. Beatus ergo ſimon qui exiſtẽs in terris de ce⸗
lis doctoꝛem accepit. non angelum. non hominem ſed
Vtiq; deum patrem:cui ſupꝛa filius gratias egit dicens
Confiteoꝛ tibi pater celi et terre:quia abſcondiſti hec s
ſapientibus et pꝛudentibus et reuelaſti ea paruulis:de
quoꝛum numero ſimon erat:cin pater ſuum eternum
et vnigenitum filiũ reuelauit. Ecce vnus piſcatoꝛ ple⸗

beus qualem reuelationem accepit a deo:vt ſacramen⸗
tum abſcondituʒ fibi reuelaret. Quoniã ipſe eſt qui re⸗
uelat pꝛofunda de tenebꝛis:et pꝛoducit in luceʒ vmbꝛã
moꝛtis. Pꝛofundũ erat et impſcrutabile diuine incar
nationiſ miſterium: quantum ad factum ad cauſam ad
modum. Et tenebꝛis humane ignoꝛantie atq; incõpꝛe

henſibilitatis ſue tegebatur. Et ſimoni reuelatum eſt.

Et ipſe idem erat vmbꝛa moꝛtie.ſub qua vmbꝛa opoꝛ⸗

tebat quieſcere iam moꝛtuos et moꝛituros:quam deuſ
pater in lucem noſtre noticie deduxit. Et per exceſſum

vir ſapiens ſupꝛa ſenſum hominũ inquirebat RBadix ſa
pientie cui reuelata eſt Oiſciplina ſapientie cui reuela⸗
ta eſt ⁊ manifeſtata. Multiplicationẽ greſſus eius quis
intellexit. Radix et diſciplina ſapientie chꝛiſtus eſt fil
dei:qui vnus exiſtens in vnitate paterne ſubſtatie mul
tiplex in effectibus eſt. Cuius per reuelationem pater⸗/
nam petrus accepit noticiam In eadem ammiratione
Ylaias erat inquiens Et bꝛachium domini cui reuelatũ
eſt. SGed deus pater eſt qui reuelauit miſteria pꝛophetꝭ
ſuis miris modis:et petro vt ſuum eternum filium in
tempoꝛe humanatũ in carne velatum agnoſceret oꝛeq;
conſfiteretur:et in tam alta confeſſione fundamenta fu
ture eccleſie iacerentur. Sicq; a chꝛiſto ſatum eſt. Et
ego dico tibi quia tu es petrus:et ſuper hanc petrã edi⸗
ſicaw eccleſiam meam Conſpicentur alta mente ſide
les oꝛthodoxe eccleſie fuudamenta:videant et cõtem⸗
plentur in quo ipſi fundati ſunt. Nulla domus eſt que
non habeat ſua fundamenta deoꝛſuʒ.ſurſumq; tendũt
parietes:deſuper tecta ponũtur. Et ipſa terra vbi ſunt
edes magne ſtructure alte fundate ꝓ fundamento ſub
iectam habet aquam:iuxta dauiticum carmẽ. Qui fun
dauit terram ſuper aquas:q;q; aqua ſit leuius elemen
tum terre iure nature pꝛelatum. Sola eccleſia ſua fun
damenta ſurſum habet · De celis eſt reuelatio. de celis
eſt cõfeſſio.celeſtis eſt fundatoꝛ:celeſteq; ſundamentũ.
Et pꝛopter celeſtia capeſſenda huiuſmodi fundatio fa⸗
cta eſt. O homines ſumus terrenum fundamentũ ha
bemus:qm̃ ex adam terreno carnis ꝓpagatione traduci
mur. O wro ſideles ſumus ſuper celeſtia fundamur.
non ſuper petrum ſed ſupꝛa petram chꝛiſtum vnigeni⸗
tum dei filium oꝛe ſuo exconfeſſione vere ſidei reuelati⸗
one patris eterm depꝛomptam. Metra autem erat chꝛi
ſtus. Ygitur er terꝛeno terreni:er celeſti celeſteſ. Sicq;
apoſtolus ammonet. Sicut poꝛtauimus imagineʒ ter
reni: poꝛtemus maginem celeſtis. Et decus noſtru qo
ſupꝛa naturam et humanitatem noſtram celeſti ſplẽdo
re refulget:honeſtis affectibus vita et moꝛbus cuſto⸗
diamus. veneremur et teneamus· Et quoniam celeſte
eſt eccleſie fundamẽtum nemo pꝛeſumat aſſerere quẽ⸗
piam quantalibet ſanctitate fulgentem illam ſuſtenta⸗
mento fulcire:neq; illam virtute conſtare parietũ qui
ex wris fidelibus tanq; ex viuis lapidibus conſtruunfr᷑.
Quoniam ſundamentũ aliud nemo ponere poteſt pꝛe
ter id quod poſitum eſt quod eſt chriſtus ieſus:cui ſo⸗
la virtute eccle ſia ipſa in ſoliditate conſiſtit.non petruſ
non paulus non alius apoſtolus neq; aliquis ſanctus.
non virgo mater. non baptiſta. non angelus fundamẽ⸗
ntum eſt: aut ipſam ſolidam ſtabilemq; facit. Et ſi fun
damentum iactum eſt non arte humana ſed poteſtate
diuina:opoꝛtet ut ad ediſicandum opus impendatur.
Quotquot enim alibi et ſuꝑ alios quoſcunq; edificare
nituntur: cum ediſicijs pariter coꝛruent. Minc apoſtolꝰ
ait. Si quis autẽ ſupedificat ſup fundamentũ hoc au⸗
rum argentũ lapides precioſos lignũ fenum ſtipulam:
vniuſcuiuſq; opus manifeſtũ erit. Dies enim domini

declarabit:qꝛ in igne reuelabit Et vniuſcninſq; opus

quale ſit opus ignis pꝛobabit. Si cuius opus manſe⸗
rit quod ſuperedifcauit· mercedem accipiet. Si cu⸗
ius opus arſerit detrimentũ patietur.ipſe autem ſaluꝰ

erit:ſic tamen aſ per ignem. Multa hic ad edifican/

dum ſupꝛa celeſte fundamentũ parata eſt occaſio diſſe⸗
rendi:ſed qui capaces ſunt aſſiduitate ſtudij elatꝛent.
Non poteſt inferri altiſſimo celo erpugnans bellum: ne
ꝙ; iſta inferioꝛa ſeu ima infernalia poſſunt arietare fun/
damenta celeſtia. zoinde ſaluatoꝛ adiecit. Et poꝛte
inferi non pꝛeualebunt aduerſus eam Soliditatẽ ſu⸗
am omnem in chꝛiſto habet eccleſia quo aduerſus cun⸗
cta contraria et aduerſantia ſecura c nſiſtit:contra quã
ꝓoꝛte inferi pꝛeualere non poſſunt. Poꝛte quidem infe
ri ſunt omnia vicia.omnes male hominũ voluntates.
ex quibus lereſes ſunt et documenta nequiſſima: et ad
uerſitates et tribulationes et bella cuncta que aduer⸗
ſari deo veritati et virtutibus ſatagunt. Non enim infe
ri alias poꝛtas habent:niſi vicia et peccata et malas ho⸗
minum voluntates.Que ſi non pꝛeualent vi deceptio
ne dolo fraude.et ſi infernales et truces illam oppꝛime
re impugnando non poſſunt.auellere a pariete ne ſit ſu
per fundamentnʒ vnuſquiſq; poteſt. aut non venire in
ediſicium parietum ſi non venit:ſemp ſoliditate eccle⸗
ſie in ſuo fundamento manente. Clirtus quidem eccle
ſie quibuſcunq; arietantibus malis quibuſcunq; negã
tibus fidem eius ſeu malis moꝛibus e regione agenti⸗
bus et quacunq; infidelitate durante ſemꝑ ſimpla ma⸗
net eodem modo ſe habens. inuincibilis ab hoſtibo in⸗
ſuperabilis a falſitatibus.inobliquabilis ab erroꝛibus:
ſecura inter minas.inter pꝛeſſuras fida.inter toꝛmẽta
pericula aduerſitates demonuʒ aſtucias ſemper inuicta
et in moꝛte ſuoꝛum amplius viua.
De collatione clauuium facta petro ſcõm matheum
ſolum. Capitulum XXXVI
E fruſtra videretur dictũ ꝙ poꝛte inferi con
n tra eccleſiam pꝛeualere nõ poſſent. auctoꝛita
tis magne collatio facta eſt ad eruendum ab
inferis animas ad inferendasillas in celuʒ:
et ad detrudendum eas que iuſte ligãtur in damnatio/

nis baratrum. Et tibi dabo claues regni celoꝛum. Et

uodcunq; ligaueris ſuꝑ terram erit ligatuʒ et in celis
t quodcunq; ſolueris ſuper terram erit ſolutum ⁊ in⸗
celis Oiauicularius celi factus eſt petrus:ea virtute q̃ᷓ
de chꝛiſto vera confeſſus eſt. Et data ſunt ei vincula i
eſt catene ad ligandum cõpediri et ligari dignoſ:necnõ
et omnia argumenta ſoluendi eos qui ſe ſolutioni ꝑ ve
ritatem dederunt. Clauium officium eſt aꝑpire ſeu clau
dere.Solutionis poteſtas ad apertionem: ligatiõis ve
ro ptinet ad clauſuram. Sed cui clauduntur ſuperna
inferioꝛa patent. Et ſuſcipiet baratrum:quem nõ ſuſci⸗
pit celum. Non tamen ſuper eos qui adulti non ſunt
neq; aliquid egerunt criminis et pꝑeccati.nondum capa
ces virtutis ⁊ vicij claues auctoꝛitatis officium habent
ſed dumtaxat ſuꝑ eos qui actualiter in virtutibo vel vi
cijs extiterunt. Quoniam non adultus ſi deceſſerit nõ
lotus aqua baptiſmatis damnat᷑.non poteſtate clauiũ
ſeu officio ligationis:ſed contractione macule oꝛiginalł.
Et ſi bapticatus anteq; actu iudicio ratõis aliquid ege
rit.non celum ingredit᷑ quia petrus eum ſoluit:ſed me⸗/
rito eccleſiaſtice ſidei in qua immerſus eſt aquis. Nec
claues date ſunt pꝛo his qui veram innocentiam ſerua

uerunt. ſed pꝛo his qui peccauerũt: ſiue ſemper auerſis

ſeu in veritate conuerſis. Quẽ ergo ligabit autoꝛitas
petri. Eum qui non deliquit. Ouem abſoluet. Eum qͥ
nullis peccatoꝛũ vinculis ligatus eſt. Quem ligabit.
berum s peccatis. Quem ſoluet.Eum qui ratione ĩca⸗

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

pacitatis virtutis et vicij peccare nõ potuit. Perſpicu⸗/
um eſt eni ꝙ contra poꝛtas inferi vt non pꝛeualeant ad/
uerſum fidem et eccleſiam date ſunt claues.et aduer
ſus actualia mala:vt per impenitentiã condemnentur.
aut ꝑ penitentiam abſoluantur auctoꝛes.
De pꝛecepto dato diſcipulis a ieſu ne cui dicerent ip
ſum eſſe chꝛiſtum. et de opoꝛtunitate ſue paſſiõis ſcom
matheum marcum et lucam. Capitulũ XXXVII
Vamqᷓ; chꝛiſtus ſciret coꝛda diſcipuloꝑ ⁊ ſi/
q gem anteq; quereret. tamen ab eis oꝛetena
confeſſione ſuſcepta in ea veritate ſidei put
ipſe verus chꝛiſtus filius dei erat er certo mi
ſterio ſecretum iubet teneri ab eis! Cunc increpans il⸗
los pꝛecepit et cõminatuseſt diſcipulis ſuis:vt nemini
dicerent quia ipſe eſſet ieſus chꝛiſtus Mira iuſſio ſiis
qin venerat cognoſci et credi.hoc quidem agebat.et ex
loc diſceptabat et pꝛothologice quantuʒ fas erat diſpu⸗
tabat cum iudeis ſcribis et phariſeis vt ieſus cheiſius
eſſe dei fi ius crederetur.et palam faſſus eſt mulieri ſa⸗
maritane ꝙ ipſe verus meſſias erat: remittebat ad cõ/
ſiderationẽ operum ſuoꝛũ que in ſui patris nomine fa
ciebat.aſſeruit aperte ſe vnum eſſe cum patre: nunc q/
dem cognitus a diſcipulis ſuis eis ne ipſum pꝛedicent
interdicit Et increpat eos letos de cognitione atq; con
feſſione:velut auidos ad pandendum illud ſecretũ qðᷣ
patre reuelante cognouerant. Pꝛecipit wllut ſubditis
vt temerarijs cõminatur:ne temeritate pꝛeſumãt in
vtituʒ. Sed mirabilioꝛ eſt cauſa quam ſubijcit ne hoc
ab eis alicni noſci reueletur. Nõ enim wolebat ieſus oc
cultari:qui e veſtigio qð voluit naſci voluit agnoſci.no⸗
ue ſigno ſtelle dato vt cognoſceretur. Et ad hoc apoſto
los et diſcipulos elegerat qui eum in vniuerſo mundo
pꝛedicarent. Erat autem tunc pꝛoximus paſſioni ndo
iſta geſta ſunt:et eodem anno crucifirus eſt. Molebat q̃
dem vt fide pꝛeſtita eius paſſio ⁊ moꝛs impedirxet᷑. pꝛo⸗
pterea cauſam opoꝛtunitatis ſue moꝛtis ⁊ paſſionis ap
poſuit. Naml eunde cepit ieſus oſtendere diſcipulis ſu
is:quia opoꝛtet eum ire hieroſolimam et multa pati et
repꝛobari a ſenioꝛibus ⁊ a ſummis ſacerdotibus ac ſcri
bis et occidi.et poſt tres dies reſurgere Liquet qᷓ;ᷓobꝛẽ
taceri mandauerit:vt opoꝛtunitas non ſua ſed generis
humani compleret᷑. Nec eum ſic iſia tolerare opoꝛtuit.
vt alitet eſſe non poſſet.cum ſibi nulla fuerit dommnata
neceffitas:ſed quia nos vꝛgebat nõ alter niſi taliter fu
tura vtilitas. Sicq; pꝛefinitum erat vt niſi ipſe patere
tur. nobis a paſſiombus nulla poſſet eſſe libertas: neq;
appꝛobaremur a patre. miſi pꝛius ipſe repꝛobarer ab ho⸗
mine. Mec nobis preterq; de moꝛte ipſius vita potuiſ⸗
ſet oꝛiri:nec ſurgere in gloꝛiaz niſi pꝛioꝛ iple reſurgeret
Sic et apoſtolus inquit.Chꝛiſtus reſurrexit a moꝛtuiſ
pꝛimicie doꝛmientiũ. Et palam verbum loquebatur
videlicet de his que paſſurus erat:me diicipuli crederẽt
ꝙ impꝛouiſe ab ipſo ſibi paſſio inferretur. Non enĩ mi⸗
nus ſolidauit apoſtoloꝛũ fidem ꝙ ira preſcius ⁊ wolũta
rius cum vitare potuiſſet ad paſſioneʒ acceſſit:qᷓ; ꝙ poſt
moꝛtem reſurrexit ab inferis · Mam vt reptum eſt in au
tenticis apłoꝝ hiſtoꝛns cum pagrando predicarent a ſi
ſterentur coꝛam regibo et preſidibus mũdi.ob obiectio
nem crucis et moꝛtis factam in contemptũ ieſu ab eis
thoc ipſi potiſſimũ obijciebant ꝙ non ignarus ſed pꝛeſci
us.non impꝛouide ſed precognite.non inuitus ſed vo⸗
luntarius.non vt deuitare nequiens ſed potenſ.non ti
mens ſed audens.non pauidus ſed ſecurus.terrẽs nõ
territus.pꝛeueniens non preuentus.ad locum paſſio⸗
nis acceſſit.pꝛoditoꝛeʒ ſciuit.ſe permiſit ligari duci.fla⸗
gellari.cedi.et ſententiari crucifigi.et poteſtatiue aĩiam

—☛☚

„=

non violentia emiſit a coꝛxoꝛe. De aduerſatiõe pe
tri ad paſſionem chꝛiſti ſcõom matheum et marcum.
Capitulum XXXVIII
Elabebatur petrus in ima ſua:nec ab huma
r mtate liber erat qui poſt tam altam confeſſi⸗
onpnem et veram in foueaʒ lvſitatiõis incidit.
2ðð Peſponderat iam interroganti ieſu. ꝙ ipſe
erat chꝛiſtus filius dei viui: nũc vero audiens paſſione
repꝛobationẽ et moꝛtem heſitauit foꝛe.acſi nõ ipſe quẽ
dixerat eſſet:non confoꝛtatus in verbo qð de reſurrecti⸗
one poſt tres dies adnexit:ſed ad eum feruẽti amoꝛe cõ
tractus. nec ſepationem patiebatur ad hoꝛa;. Mꝛoinde
ad paſſionem chꝛiſti ſe obicem dedit vt potuit. Et aſſu
mens eum petrus:cepit increpare illum vicens: Abſit
a te domine non tibi erit hoc Nimietas pij amoꝛis ſe⸗

pe excuſat erroꝛem:et amoꝛẽ nimiũ ꝓpe ſenſum mentꝭ

innocentia interdũ purgat a crimine Ecce petrus ama
toꝛ ardentioꝛ in ieſum:increpat ipſuʒ ne pati velit ⁊1 mo
ri.An amoꝛ excogitabat eum vt ſeoꝛſum ab alijs aſſu/⸗
meret chꝛiſtum. increparet dulciter ne amare pateret᷑.
An mente ſuffundebatur dubio ſeu oppꝛobꝛio vt filiuſ
dei pateret᷑ et moꝛeret᷑ vt homo. An lſitauit. an foꝛſan
pꝛimno ſibi aduerſus aduerſabatr᷑ chꝛiſto· neſciẽs quideʒ
ꝙ ſi chꝛiſtus non moꝛeretur ipſe non ſaluaretur. Que
eſt iſta pꝛeſumptio diſcipuli in magiſtrum. Que teme⸗
ritas hominis in dei filium. Que audacia ſerui in dĩm

ſuum vt tam aſſertiue dicat:abſit a te dñe non erit tibi

hoc. Non amplius impingamus in petrum. audiamus
ſuper eum iudiciũ ſaluatoꝛis qui plus diligebat petruʒ
qᷓ; ptrus diligeret ſemetipſum:et in ommibus ampli⸗

us diliget qᷓ; diligi poſſit aut diligatur ieſus.. Qui con

uerſus et videns diſcipulos ſuos:cõminatus eſt petro
dicens. Vade retro poſt me ſathanas. Scandalum mi
hi es:quia nõ ſapis que dei ſunt ſed que hominũ ſunt
T ſecretum traxerat eum petrus:conſidens et diligẽſ
t q;; ex amoꝛe pꝛeſumenſ:verebatur ꝑ omnia ſuum
dñm et magiſtrũ. Unde conuerſus ieſus vidit diſcipu
los:a quib ex colloquio petri fuerat auerſus.Et vidẽs
eos cõminatur petro ſub determinata pena:niſi reſipi⸗
ſcat. Et remittit eum retro qui eum increpando et cõ⸗
ſulendo pꝛeceſſerat. Errat ignarus itineris ſi pꝛeit du⸗
ctoꝛem gnauũ:et ſciolus et ignarus ſi velit pꝛeanticipa
re ſcientem Yeſus nouerat quid agendũ petro in ſeqla
erat.non in ducatu:in addiſcẽdo non in cõſulendo.Si
vero pꝛoſeucabat᷑ ne fieret dictũ ieſu:alienuſa wro erat
Neſciebat quid oꝛaret.merito retro remittitur:vt ſit ĩ
poſterioꝛi parte ieſu. Oe ſathanas appellatus eſt:non in
diabolicitatem tranciendũ eſt. Nam ſathanas omnis
qui aduerſatur alicui voluntati ⁊ facili actioni dictus ẽ.

Scandalum erat chꝛiſto petrus in eo ꝗð dixerat: qe of?ę

fenſionem accepit. Obſtat emm conſilium et increpa/
tio eius paternè voluntati.eterne predeſtinationi.vtili
tati humani generis·caritati eius vꝛgenti eum vt ꝓ ſa⸗
lute hominũ cito moꝛeret᷑. Sempꝑ enim amans feruẽ⸗

tioꝛ offendit᷑: ſi aduerſum quid habet actioad dilectuʒ.

Subinfert᷑ aũt apertius cauſa qua dicto petri chꝛiſius
offendebatur:quia nõ ſapis que dei ſunt ſed que homi⸗
nũ.Conſiliũ dei ab eterno erat vt ſic in aſſumpta carne
ipſius filius pꝛo ſalute hominũ pateret᷑ atq; moꝛeret᷑.
tertia die reſurgeret. Neq; omnipotentie ſue aliquid ob
ſiat aut deperit.qui om̃ia ex nihilo fecit:ſicqʒ ilico poteſi
reintegrare ſoluta.Hominũ vero ſtudium et ſapientia
eſt coꝛpoꝛis vitare moleſtias.aſperum ſenſum effugere
que mundl ſunt querere:in delectationibus fieri.non
Diſſociari a carꝭ.plus declinare triſte qᷓ; turpe.auerti po⸗

ius pꝛeſentibus et tranſitoꝛijs malis qᷓ;ᷓ eternis bo /

bus in diuinis. —
DSDe ſequela chꝛiſti p crucem et perditione anime in
via pꝛo patria ſcᷣm luatheum marcum et lucam.

Lier nonus de viruoſis

nis inhiare futuris:aut delectare modica re qᷓ ſpe meli
oꝛum ſũllam dimittere. Iſta quidem et ſimilia hominũ

ſunt et nõ dei.Ac ꝑ hoc vnuſquiſq; ſano ſenſu animad/
uertat qm̃ non tm̃ in actione neqᷓ; offenditur cheiſtus:

ſed cum mente ſolũ humana et terrena ſapimus et nõ

dei. Mam gloꝛia in confuſione eoꝛũ que terrena ſapiũt.

Pefugit eos chꝛiſtus et in ſuos ſathanicos habet.nõ il⸗
los dumtaxat quos nouerit ꝑperam agere.ſed ⁊ quos

ſapere humane cognouerit. et ab humanis ad diuina.
et ab imis ad altioꝛa mentis intelligentiam non attol⸗

lunt. Quã igitur hũane et non diuine ſapiebat petrus
ſi chꝛiſtum volebat ſic viuere in humanis: nondũ vere

contẽplatus dei pꝛouidentiã. qui per crucem et moꝛteʒ

ex complemento iuſticie diſpoſuerat pꝛouideꝛe homini

apitulum XXXIX
Odem animo eſſe cognouit apoſtolos cete⸗
e ros:quo et petrus erat.Nondum erantĩ al⸗
tioꝛa ſubuecti.vt metus paſſionis eſſet ſeclu
ſus:et amoꝛ quodãmodo humanus ad chꝛi
ſtum eſſet ab altera virtute ſupatus. Etiam turbe que
ſequebantur erudiende in veritate fidei erant: ne foꝛte
notarent ſequelam chꝛiſti coꝛpis ſeu ſenſualeʒ delecta⸗
tionem habere.At vbi paſſionem ſuam opoꝛtunaʒ eſſe

pꝛedixerat.et velut ad hoc ſathanã repꝛeſſerat petrum.

pꝛodit ſequelam poſt ſe fiendam:⁊ modum aperit ſi ali
quis eum in ſpiritu dei factus ſequi vecreuerit Et cõ⸗
uocata turba cum diſcipuns ſuis dixit eis. Si qͥs vult
poſt me venire et ſequi abneget ⁊ deneget ſemetipſum:
et tollat crucem ſuam cotidie ⁊ ſequatur me Iterum
reincrepatur petrus et omnes qui wolunt pꝛeire ieſuʒ:
ſeu ſibi humane cõſidere.Et diſcipulis atq; turbis dat
vna doctrina de eundo poſt chaſtum. Mõ ergo itur poſt
ieſum in humana ſapientia que moꝛs eſt:iuxta quã pe

trus ſathanicans chaſto ad paſſionem ſapiebat zoin

de qui vult poſt eum ire ꝓpꝛiam voluntatẽ ſapientiam

carnis humanũ ſapere omnino deponat.et non delecta

to ſenſu et opulento incedat:ſed accipiat crucem ſuam
non ſemel ſed cotidie. Qm̃ gladius crucis deciſiuus a
mundo ſemp euaginatus tenendus eſt:cum omni die
mundus ſe offerat cum delectationibus ſuis et caro in⸗
ceſſanter ſpũm impugnet.vnde ſemꝑ recidere opoꝛtet
impoꝛtunitatẽ impoꝛtuna offerentis:et carneʒ repꝛime
re ne ſpiritui noſtro pᷣualeat. Poſſunt arma deponi cũ
obtruncatus eſt hoſtis.cum deuictus.cum fugatus.ſi⸗
ue ſubactus eſt:cum ſecuritatem dederit aut cum anio

pacato quieuerit.cum vero non doꝛmit niſi ſupplantet.

et ſempꝑ renouat artẽ inertibus.noua inuenit arma bel
li:qui et ſi frenari non captiuari.ſi fugari non extermĩa
ri. ſi confligari non tamen occidi poteſt. igitur tollenda
quotidie crux eſt cõtra cuncta nobis aduerſantia ad ſa⸗
lutem:et ſatagentia demergere in infernũ.Nec quieſcẽ

dum per diem:ſi quotidie contra nos hoſtiliter hoſtis

inuigilat.Tollenda eſt ad pꝛofectuʒ: vt affectu vita mo
ribus theoꝛia actu ſequamur chꝛiſitum Accepit ipſe ſuã
crucem ſuo mirabili et laudabili modo: accipiamus et
nos noſtram pꝛo modulo noſtro. Neminẽ delicatuʒ ho
noꝛibus mundi fultum.circumdatũ famuloꝛuʒ turba
pompatice incedentẽ.terrena ſapientia tumidum.diui
cijs floꝛidum ſequentes ſed ieſum pauꝑem humilẽ cõ/
temptum.deniq; innocenter pꝛo nobiſ crucifirũ moꝛ
tuum: qui ea via qua ipſe inceſſerit ſtatuit ſuos ſeq̃ces

in gloꝛiam puenire. Eſt autem crux tollenda non illud

patibuli ligneum. nec illa lignoꝛũ ſtrues:niſi quis ine

—

—

S

uitabiliter articularetur aut negare fidem aut ſuſcipere
materialem crucem.ſed tota vita hominis in vita chꝛi⸗
ſti diſciplinata. et a mundo vilitate et penalitate acta:et
animo gaudere cũ ab extra moleſtiſs agitamur. Tleruʒ
quia euangeliũ om̃ies includit et recipit ad ſe venire vo
lentes crur omnibus tollenda cõmuniter et inexcuſate
poſſibilis eſt omnis affectio intelligentia vita mos et a⸗
ctio quibus euangeliũ non cõtradicit:ſed atteſtat aſ⸗
ſentit et pꝛobat et recipit. Liquentius aũt quid ſit ipſa
crurx que tolli iubetur verba ſaluatoꝛis ſubiecta declarãt
LAQui enim voluerit animã ſuam ſaluaʒ facere: perdet
eam.Qui autem ꝑdiderit eam ꝓpter me et euangeliuʒ
ſaluam faciet eam Ecce crucis moꝛale miſteriũ: anĩaʒ
in hoc vt in alio ſalua fiat ꝑdere.Et pollicitatio cõdicio⸗
nalis appoſita eſt in tollendo crucem:qm̃ qui pꝑdit ani⸗
mam ſuam:.qui renunciat cõcupiſcentijs huius mũdi
non alia intentione vel cauſa ſed ꝓpter ieſum ⁊ pꝛopter
euangelium eius in fide receptum ꝓpter credibilia ne⸗

ceſſarioq; credenda que docet et ꝓpter vitanda que pꝛo

hibet et pꝛopter agenda que iubet ⁊ pꝛopter ſperanda q̃
ſub pollicitatione continet.ita tamẽ vt hec credita ſunt
in actionem ab vtroq; homine deducant᷑:credentis ani
ma ſalua erit hec agentis.Et quia hoꝛrendum eſt ratiõi

et ſenſui penas eternas incidere ipſarũ auida deuitatio

ne accipere crucem coartat: que abdicatio eſt mundi.
LAuid enim pꝛodeſt homini ſi vniuerſum ſeu totum
mundum lucraretur. anime wro ſue detrimentũ patia
tur ⁊ ſeipſum ꝑdat.Aut quã cõmutationẽ dabit homo

pꝛo ania ſua Quid aliud inuenire homines ſatagunt

ꝙ aliud documentũ inquirunt.quoꝛũ exempla venant

ꝗad mundi contemptũ.ad deſpectum tꝑaliuʒ et ꝑfuncto

riarũ rerum.ad ſubeundũ agones quoſcunq; ꝓpoſitos
q; hanc ſententiam ſaluatoꝛis.Quid cunctant᷑ quid he
ſitant de penis eternis. cum animarũ audiunt detrimẽ
tum pꝛo vniuerſo mũdo non eſſe ferenduʒ. Q.m̃ ſi tꝑa
le dumtaxat eſſe anime detrimentũ non ĩmerito poſſet
ex electione queri et acquiri de ſiderari et obtineri tot
mundi etiam ad tempus quieta poſſeſſio: et ſingulareʒ
in illo vendicare dñatum. Et ſi creditur euangeliũ et ꝙ
ieſus iſta docuerit qui veritas infallibilis eſt et vrbum
dei patris:quid pꝛodeſt homini totius mundi poſſeſſio.
quid ꝑſonalis pꝛoſperitas.quid quintuꝑtita ſenſuuʒ de
lectatio coꝛꝑalis.quid vxoꝛ et ſilij ad votũ:quid nobili⸗
tas generis.quid antiqua pꝛoſapia.quid ſuper ceteros
dominatus.qu id aſſiſtentia ꝓcerum.quid obediẽtia po
puli.quid pompa famuloꝛũ eſibiliũ et vtẽſiliũ et ſi qua
tanta conflarent᷑ in vnũ poſſentq; ꝓpuenire ad vnũ pꝛo
velle ſuo in tꝑe ſuo poſſent vtilitatis afferre.ſi tandem
ſepatione facta vtriuſq; ſubſtãtie detrimentũ eterne di
URorn⸗ a deo incluſionis cum tetris aĩa pateret᷑. imo ĩ
vtraq; ſubſtantia totus homo pdatur ineternũ. Nulla
quidem eſt digna cõpenſatio in cautela mali. ex abdica⸗
tione coꝛruptibiliũ in actione bonoꝛũ:vt ineternũ anĩa
ſalua fiat.Collatur igit᷑ iuſſa crux que mundo hominẽ ⁊
homini mundũ cruciſigit:qm̃ nulla cõmutatio rerũ vi
ſibiliũ pꝛo aĩa dari poteſt.equo libꝛamine valens.le⸗
rum quia ſepe contingit ꝙ huiuſcemodi taliter crucẽ
tollere ſequiq; ieſum erubeſcentia quedam humana p⸗
hibeat.ob quam plurimi non accipiunt multi vero acce
ptam deponunt:idcirco contra hoc terribilem cõmina⸗/
tionẽ adiecit dicens.Namil qui me erubuerit et ſermo
nes meos in generatione iſta adultera ⁊ peccatrice:hũc
ſilius hominis erubeſcet cum venerit in maieſtate ſua
patris et ſanctoꝛũ angeloꝛũ In dubiũ non vertat᷑ qͥn

erubeſcens chaſtum confiteri eiuſq; audire atq; in mo⸗

ribus ſeruare ſermones.inter iſtã generationẽ iudeoꝝ

et pꝛo virtute ſermomibus domini ſalua.

que adultera eſt in ſide et in lege et mechata in aliquido

in lapide et in ligno vt alie gentes que ignoꝛant deum

et varijs maculata peccatis ⁊ ꝓfluxa in omni genere vi⸗
cioꝛũ.ſed accõmodata et dilatata ſententia.ſi quis in q̃
cunq; generatione hominũ copulata mũdo pperã agen
te arguente alioꝛũ virtutẽ.erubuerit chꝛiſtũ conſiteri ⁊
ſequi.et doctrinam eius credere et tenere:eũ cum iudi⸗

caturus aduenerit in altitudine 1 manifeſtatõe ſue ma

ieſtatis in vnitate paterne ſubſtantie fultus agminib-
angeloꝛũ atq; ſanctoꝛũ ſe erubeſcentẽ inueniet. Erube
ſcet quidẽ chꝛiſtus erubeſcentẽ ſe.nõ in paſſione animi
ſuffuſo vultu ſed dedignatione: quia dedignabit᷑ illum

qui erubuit. Eltiq; magna cõfuſio cum repꝛobatio hu⸗

iuſcemodi hominis erit cunctis angelisa hominibo ma

mfeſta:qm̃ in hac vita fama vel infamia. vera vel falſa.

iuſta vel miuſta non roteſt multũ lõge lateq; diffundi.
Meminẽ vo angeloꝛũ ſeu demonũ hominũ ſaluatox ſi
ue dãnatoꝛũ illa futura latebit:ex quacunq; ſoꝛte pꝛoue
nerit. Et erit hoc obnixel Filius enim hominis ventu⸗
rus eſt in gloꝛia patris ſeu cũ angelis ſuis: et tunc red⸗
det vnicuiq; ſcom opa eius Mihilopenſa foꝛſan fuiſſet
cõminatio facta eru beſcentie ꝓpter erubeſcentiã. cõtra
eos qui generationi peccatrici et adultere adhe ſiſſent
aut veriti fuiſſent hominẽ plus qᷓ; chꝛiſtũ.necnõ et de⸗
ſpectui habitus erubeſcentie cũ tꝑe modus: niſi adiecii
ſet omnino ad examen.ad diſceptationẽ.ad vltimã ſen
tentiam ꝓferendam.a quo tergiuerſatio nulla erit. a q̃
iudex appellationis manebit irrequiſitus ipſius ſui ad⸗
uentũ.Quamobꝛẽ ad confirmandũ ſententiã ad terrẽ

dum rebelles. ad reuocandũ cõtumaces. ad animandũ

homines ad agones.dicit ꝙ filius hominis quẽ hõ iſi⸗
dus aut malefidus vt filiũ hominiſ erubuit coꝛã hoĩb⸗
quia ſic conceptus.ſic natus.ſic fugatus. ſic cõuerſatꝰ.
ſic tentus.ſic paſſus.ſic moꝛtuus et ſepultus eſt veni⸗

et in iam contẽpta ſed non contẽptibili foꝛma tũc: qm̃

in eo ꝙ filius dei apparebit in gloꝛia patris et cum illis
et cum pluribo angelis quoꝛũ duodecim legiones ĩ ſua
captura contẽpſerat habere.operibuſq; diligẽter exami

natis et diſcuſſis affectib reddet vmicuiq; ſcõm opera

ſua bona vel mala magna vel parua:trutinaturus qͥdẽ
opꝑa ex affectibus.non ex operibus affectus appendens
Et vt omnino petri ſtabiliret᷑ confefſio.et paterna reue
latio vera eſſʒ.fundatio eccleſie crederet᷑ aut non dubi

taretur habere ſolidum fundamentũ.et auctoꝛitas da⸗
ta ligandi atq; ſoluendi remaſcellaret᷑: et petri increpa⸗

tio oſtenderet᷑ fuiſſe impoꝛtuna et vera ret unſio chꝛiſti
opoꝛtunaq; iuſſio de cruce tollẽda.et ꝙ nemo erubeſcat
obaliquã cauſam chꝛiſtũ exanimi veritate publice vita
moꝛibus ſermonibo confiteri:anteq; diſcipuloꝛum ſuo
rum aliqui moꝛerent᷑.gloꝛiam reſurrectionis et eterni
tatẽ ſuam oſtenſurũ ſe repꝛomiſit dicens Amen dico
vobis:ſunt quidã de hic ſtantibo qui non guſtabũt moꝛ
tẽ donec videant filiũ hominis venientẽ in regno ſuo
eo ſaluatoꝛ hoc pollicitus eſt qð et poſt dies octo ꝑ⸗
ecit cum tranſſiguratus eſt. et paterna vox audita eſt:
vt ſupꝛadicta ſuis ſentẽtijs firmarent᷑. De tribus ſolis
diſcipulis ſeilicet petro iacobo et iohãne dicebat quos ſe
cum aſſumpturus erat in monte.ꝙ moꝛituri non eẽnt
anteqᷓ; viderent ieſum dũtaxat filium hominis reputa

tum venientẽ in regno ſuovidelicʒ oſtendentẽ in ſere

ſurrectionis gloꝛiã. cũ roce pate:na delata de celo ꝙ eẽt
eternus dei patris ſilius vt ↄfeſſus fuerat ſimõ petruſ
cuius increpatio caſſabat᷑ quia immoꝛtalis eſt deus. et

crux tollenda ſcandalũ nõ deberet inferre.neq; aliquis

in cõfitendoieſum erubeſcentiã pati declaratum eſt ex
gloꝛia ex xoce paterna.qᷓ;uis hominem ex aſſumpto eſſe

—

dei fllium ex eterno. Venit ergo in regno ſuo ꝛ in virtu
te ſua ſe pandens qð erat:cum poſt octo dies traſfigu⸗

ratus eſt oſtendens aſſie umptũ quanta excellentia ſubli

matũ erat.

De iterata predictione ſue paſſionis ſcom matheuzʒ

marcum et lucã. Lapitulum XL.

tur iterũ de ſua paſſione pꝛeloquitur Et in

Ae pꝛofecti pꝛetergrediebant᷑ galileã:nec vo⸗/
lebat quenq; ſcire Seꝑe ob diſpenſationẽ pꝛerogan⸗
dam in actionibo deliteſcens foꝛmã parauit ieſusl. &5

uerſantiboañt eis in galilea omniboq; mirãtibus in oĩ⸗

us que faciebat:dixit ad diſcipulos ſuos.ꝭ Donite vos
in coꝛdibus veſtris ſermones iſtos.Gilius enĩ hominiſ
futurũ eſt vt tradat᷑ in manus hommũ et occident euʒ :
et occiſus tertia die reſurget Pꝛedicit paſſionẽ in gali
lea: quia de pꝛoximo aſcenſurus in hieruſalem. Et cum

cetera verba clareant hoc ſolũ ſollerter intuendũ eſt id

ꝙ ſermones in coꝛdib ꝓpꝛijs ponerent auditoꝛes diſci⸗
puli.vt tenerent ita memoꝛiter nulli oblimoni traden/

dos:ne tꝑe dum fſierent heſitatio deduceret in erroꝛem

metus in fugã.modica fides in dubiũ exiciale. Quãc;
omnia que cheiſtus geſſit et docuit in carne pꝛo nobis

ſemꝑ ſint in coꝛdibo pꝛeſigẽda.paſſio tamẽ inſgenda p
coꝛdius ex qua noſtre ſalutis preciũ eſt ſolutũ: in qua
liquido apparuit quãta dilectione apud eũ valeamus.
Mecnõ et ieſus recto agendi docendiq; oꝛdine ſeꝑ fecit
ꝙ letis triſtia. triſtibo leta. alta puidentia ſue diſpenſa⸗
tionis immiſcuit At illi ignoꝛabant verbũ iſtud:⁊ erat
velatũ ante eoſ vr non ſentirent illud Oirũ ꝙ ignoꝛa

bant:cum et iam pꝛiuſq; tranſfiguraret᷑ ſe paſſurũ pꝛe⸗
dixiſſet. At qui animũ non figehãt in verbo: velut abhoꝛ
rẽtes vt intelligere conarent᷑. Et obtectũ erat ab eis ex

tpꝑe ex facto.ex modo.ex cauſa.ita vt non ſentirent in q ⸗/

bus chꝛiſtus agonibo agebatur: vt vel ne pateretur ſeu
neſcirent quid ad iſta reſponderent. Et timebant inter
rogare eum de hoc verbo. memoꝛes qᷓ; aſpere petrũ eum

increpantẽ repꝛeſſerat et reſculpſerat ſpoũm ꝛeſumpti

onis eius:necnon et veriti de tam ſecreto miſterio ĩter /
rogare illũ.ſed ſeipſos ad miſeroꝛũ refugiũ contulerũt
qm̃ et contriſtati ſunt vehemẽter. Et ſi non ampliꝰ pꝛo
dño aut quocunq; caro dari poteſt ex con ſilio vler ope
munus pꝛo illo impendendũ non deeſt triſticie ac dolo⸗
ris. Huiuſcemodi genus muneris omnis homo habet
diues ⁊ paup.pꝛoſper ⁊ miſer poſſe triſtari pꝛo pꝛorimo
etiam et pꝛo ſeipſo:cũ ſibiad ſuas remouẽdas moleſti⸗
gas alia cuncta deſunt.
Oꝛieſus omni iure et cauſa liber exiſtens.tñ regibuſ
mundi oidragma ſolui iuſſit ad ſcandalũ deuitandum
ſcom matheum ſolum. Capitulum XI.I

Ecretũ ſed non abs re hoc miſteriũ eſt:q ie⸗

s ſus qui omnes venerat liberare cũ eſſet oim
lber ſoluendo didragma regibus ſeculi ſeip
ſum humiliter ſubditum fecit Et pemodũ
eque ſenſendum ꝙ tributũ ſoluit:et ꝙ ſtetit ante pꝛeſi
dem Scriptum eñt Et venerunt capharnau. Et cum
veniſſent capharnaũ:acceſſerunt qui didragma accipie

bant ad petrum. Et dixerunt ei. Magiſter veſter nõ ſol

uit didragma. Et ait. Etiã. Erant ibi in capharnaũ cẽ
ſoꝛes reipublice a ſenatu et ceſare cõſtituti.qui ſtatutũ
cenſum in pondere ſeu inſignito nummo eygebant:et
erat didragma duplex ſcilicʒ pondus ſiue moneta. Qui
videntes ieſum ſic libere atq; independenter incedere.
cũ nullius caput liberũ decreto ſenatus ceſaris eſſe de

beret a cenſt⸗ ui: ppter fama vero que ferebat᷑ de ieſu:qᷓ; po

Vſt trãffigurationẽ poſt eiectionẽ demonis
a lunatico:ne diſcipuli ex ſubitatiõe terrean

Liber nonus de Virtuoſis

tens in miraculis et in ſermonibus foꝛet.maxime in cea
pharnaũ. vbi multa iam ſigna fecerat. non ſunt ei auſi
violentiam inferꝛe in pſona:eo tẽperamẽto iuriſ roma
ni ꝙ pꝛo aliquo debito nemo in perſona tangeretur fia
liquid erat in rebus:neq; cogeretur ad cenſum ſi noto⸗
ria erat inopia. TFleruntn adierunt ad petrum peeſſe
querulantes: ieſus eoꝛũ magiſter ad fiſcũ reipublice
didragma non daret. Sicq; petrus faſſ us. Et heſitauit
petrus in verto:iam paratus habita cõmoditate inter⸗
rogare ieſuml Et eum intraſſet domũ:pꝛeuenit eumie
ſus dicens. Quid tibi videtur ſimon. Reges terrea q̊
bus accipiunt tributum vel cenſum: a filijs ſuis an ab
alienis: Et ille dirit. Ab alienis. Dixit uli ieſus Ergo li
beri ſunt filij Hec ſententia veritatis er his verbis ſu
menda eſt. Deus pater rex et dñs eſt vniuerſi:ſummo
iure vnicũ filium habet in ea libertate conſtitutuʒ q̃ pa⸗
ter. Agitur ſi filij regũ mundi liberi ſunt a cẽſu exactio⸗
num ñſcalin impoſitarũ decreto paternoꝝ regum:mul
tomagis dei filius liber erit etiã cum cõplicibo et ſodali
bus ſuis. Mam et regũ filn quos elegerunt ſocios ſepe
fecerunt exẽptos:vt etiam diſcipuli ſodales eterni reg
filij exrimant᷑ a cenſu. Vt aũt non ſcandalicemus eos
vade ad mare et mitte hamũ:et eum piſcem qui pꝛimꝰ
aſcenderit tolle.et aꝑto oꝛe eius inuenies ſtaterẽ illum
ſumes et da eis pꝛo me et te In magnã conſideratio
nem immittunt᷑ huius rei geſie lectoꝛes etiam et audi
toꝛes.ꝙ ſubijciendo cauſam ne inferret ſcandalũ iuſſit
dari tributũ.cum ipſe eſſet rex regum et dñs dñantiuz
et penes ipſum ſint omnia iura regnoꝛũ. Et pꝛimo ma
gnũ archanũ offert᷑ ad contẽplandũ:qm̃ omne miſteri
um noſtre redemptõis cõpꝛehenſum eſt. Mare eſt pñ̃s
ſeculũ ex oĩuerſo flantibus ventis vndoſum.magnũ ⁊
ſpacioſum vbi tot ſunt reptilia quoꝛũ non eſt numer?.
vbi ſunt anialia puſilla cũ magnis.vbi ſunt naues ne⸗
gociationũ onerarie et roſtrate:vbi ſunt in ꝑturbatiõi⸗
bus et nutabũda ſimiliter a caſſabũda.Piſcis ipſe chꝛi
ſtus inter vndas et ꝓcellas huius mar euectus et con
cuſſus. Hamus quo captus eſt amoꝛ eſt. Sic enim ca⸗
pitur tenetur. Stater inuentus pꝛeciũ ſanguinis do
minieſt:qui oꝛe ſuo ꝓmiſſus fuit effundi cũ ait. DNic ſa⸗
guis meus qui pꝛo vobis ⁊p multis effundet᷑:in remiſ
ſionẽ peccatoꝛũ. Daturq; ſanguĩs pꝛeciũ pꝛo chꝛiſto ex
paterna obedientia qᷓ miſſus erat effundere.⁊ pꝛo petro
ſcilicet pꝛo oĩ congregatione fideliũ:in redemdtione a
penis.in remiſſionẽ peccatoꝛũ.in adeptioneʒ gloꝛie.
petrus piſcatur hunc piſcẽ hamo.ſtaterẽ repperit ſol⸗
uit: fides eſt que ꝑ dilectionẽ oꝑatur. Id vo pluſ angit
qregibus mundi datum eſt tributũ. Sed in hoc beni⸗
gnitas chꝛiſii lucidius pollet: cum et reges ſeculi nõ ſe/
cernant᷑ a precio ſanguinis chꝛiſti. ſi cõmertio fidei ad
ipſius participationè acceſſerint. Necnon et aſtruit vi⸗
uendi ſub pꝛincipib mundi foꝛmam. vt a quibuſcunq;
moꝛtalibus. tutoꝛibo reipublice deferat. miſtriſq; iuſti⸗
ce:nec p pꝛiuata ſubſtantia conſeruanda offenſio in re⸗
publica inferar· Plus enim et vtilius pomnẽ modum
eſt bonũ publicu qᷓ; pꝛiuatuʒ.Et cũ conatus fuerim q̊s
potui hiſtoꝛias ab exoꝛdio mundi geſiarũ rerũ plegere.
nullã occaſionẽ ſeu cauſam deſtructionis ciuitatũ ma⸗
gnarũ atq; paruarũ.regnoꝛũ et regionu maioꝛc reppe⸗
ri:qᷓ; c priuatũ publico antepoſitũ eſt. Mix aũt ꝙ pha
riſeos et iudeos ſcandaligari pmiſit. cum ſupꝛa dirit. ſi⸗/
nite illos ceci ſunt duces cecoꝛũmunc quidẽ gentiles
exactoꝛes ꝓ republica ſcandalicare veretur. Sunt enĩ
ſcandala et offenfiones aſſumpte a pꝛoximis: quibus
abſq; veritatis iuſticie honeſte vite virtutis derogatio⸗
ne atq; iniuria obuiari non poteſt: que vt non euenigt

W Eèèẽ

—

—,, —

nec obſt andum. Sunt aũt quibus facile ſine delicto

culpa ne pꝛouemiant obuiat:et his mogeſte ober oxpo/⸗

nendus eſt. Et ſi nibil aliud ſic fier ſuaderet: foꝛma pᷣ⸗
ſtituta ſufficit ſaluatoꝛis Sunt et qui ex malicia.exela
tione atq; inuidia.ex furoꝛe.ixa.dolo.contentione.pui⸗

cacia. er iactantia.ex ambitione.in oibus apparere que⸗
rentes:tergiuerſantes a veritate. hoꝛrentes ab illa con-
uinci. virtutis inimici. fili pꝛauitatis ſcandalicantur.
Talis enim erat peſſimitas iudeoꝛũ.quoꝛũ ſcandalum
modicũ cure ſi veniat: dũ e regione virtutibbet bonis
actibus inſiſtat᷑. Sunt et qui ꝑ ignoꝛantiã non intelli/

gentes rei veritatẽ ſcandalũ ſumũt:quibuſ ne pueniat

inſiſtendũ. Stater quidẽ innentus inoꝛe piſcis:num/
mus erat tribo ſolidis conſtans. Que inuẽtio eſt inter
chꝛiſti miracula deputanda in pꝛenoſcentia chꝛiſti. et

piſcis ſtaterẽ non repꝛobatũ habuit.vnde in piſce adin

uenit vbi piſcis inuemit:quõ ſolũ in oꝛe inuentus eſt et

piſcis de inferioꝛibus aque aſcendit ⁊ ſic adhamat eſt.

De inquiſitione diſcipuloꝛuʒ facta ieſu quis eozum
eſſet maioꝛ in regno celoꝛum.ſcom matheum marcum

et luaam. zapitulum XIL. II

Ondũ diſcipuli gradũ ꝑfectionis aſcende⸗ M

n rant. humanis inſirmitatib angebant. titil
labant᷑ in amo aculeis inuidie. maioꝛitatẽq;

appetebant. reſpuebant minoꝛari ab inuiceʒ
eos curioſitas agitabat.velle id ſcire qð erat imptinẽs
ad virtutẽ.Dhe virtutibus contendendũ eſſet:ſiqs poſ

ſet aliũ anticipare aut quippiã in illiſ pꝛehabere a ceter⸗
Nulla de pꝛemijs inter veros dei cultoꝛes deberet eẽ cõ

tentio. Agoniſtarũ eſt opa erhibere virtutũ: et qᷓntũ in
illis pficiant vel deficiant. animo moꝛibuſq; inquirere.
Solius dei eſt eque trutinare de meritꝭ. Hincergo ad⸗

uertendũ quid ammos diſcipuloꝛũ vxauerit Brn
uit autẽ cogitatio in eos:quis eoꝛũ eſſet maioꝛ. Siqui
dem inter ſe in via diſputauerant:quis eſſet illoꝛũ ma⸗
ioꝛ.At ieſus videns cogitatiões eoꝛũ:interrogabat eos
Quid in via tractabatis. At illi tacebant. Et reſidens
vocauit duodecim. Et in illa hoꝛa acceſſerunt diſcipuli
ad ieſum dicẽtes. Quiſputas maioꝛ eſt ĩ regno celoꝑ

Hec cogitatio ſuppoſitaʒ occaſionẽ habuit. Memoꝛes

erant diſcipuli ꝙ petrus appellatuſ erat cephas ꝙ in cõ
feſſione bentiſtchtec ſupꝛa illũ tunfabarergeſia g cla
uiũ largiendarũ polliatationẽ acceperat · ꝙ audacius lo
quebatur ad ieſum: ipſe cum iacolv et iohanne ſtete⸗
rat in reſuſcitatione puelle.ꝙ hi tres ſoli aſſumpti fue⸗
rant ad trãſfigurationẽ videndã Ex quibus heſitantes
cogitauerũt ſi apud chꝛiſtum eſſet acceptio pſonaruʒ:ſi
quẽ illoꝛũ feciſſet in auctoꝛitate ſeu in bonis pociundis
eſſe maioꝛẽ.Que cogitatio vſq; ad verbum diſputatio
nis egreſſa eſt:nec hoc ieſum latuit qui oĩa nouit.Et in
terrogauit eos vt oꝛe ꝓpꝛio faterent᷑:quid in via cogitã⸗
do diſputando tractauerant At illi vllut erubeſcẽtes de
huiuſcemodi mentis infirmitate tacuerũt. Sʒ ipſe re
ſidens in domo quã intrauerant in qua de tributo red⸗
dendo pꝛeceptũ datũ eſt petro:vocauit eos.At illi vidẽ
tes ꝙ tergiuerſari non poterant in iülla hoꝛa acceſſerunt
ad eum interrogantes de quo cogitauerãt.et inuicem
habuerant diſputãdo ſermonẽ. Ipſa impfectio pꝛimi⸗
tiuoꝛũ cum chꝛiſto ieſu fundatoꝛe omniũ bonoꝛũ eſt ar⸗

gutio ad ꝓfectum noſirũ:ꝙ nõ ſatagimus in ſupno re⸗
gSno ſed in terreno quantũ facultas aderat haberi maio

res. Pꝛepoſtericat iuſticie oꝛdinẽ:q pꝛemiũ anteqᷓ; me⸗
reatur.et pꝛiuſqᷓ; laꝛet mercedẽ ⁊ ſtipendiũ querit an
teq; militat. Seinꝑ quidem virtus ex animo. actio ex
ope pꝛeferende ſunt pꝛemijs:qm̃ ſcõm deeretũ diuine
inſticie poſierioꝛes ſunt gloꝛie virtutiby Et regni maio

cet pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

ritas niſi pꝛeceſſerit humilitas pegrine minoꝛitas nõ55⸗
ſuccedit.ꝛoinde ieſus a ſe pꝛouidus et ab ipſis diſci/
pulis requiſitus cõpꝛimens diſputationẽ ꝓnunciat w
ritatem:et exempliſicat in eo qui ſolã naturã ſapit Et
aduocat ieſus paruulũ:et ſtatuit eum in medio eoꝛũ ſe
cus ſe. Quẽ cum cõplexus eſſet ait illis.Amen dieo xvo
bis niſi cõuerſi fueritis et efficiamini ſicut paruuli: nõ
intrabitis in regnũ celoꝛũ. Quicunq; enĩ humiliauert
ſe ſicut paruulus iſte:hic maioꝛ eſt in regno celoꝛũ.Si
quis vult pꝛimus eſſe:erit omniũ nouiſſimus et omni
um miniſter Cum de regni maioꝛitate quereretur pꝛi
mo ianua cõſtructa et oſteſa eſt. ſcʒ paruulitaſ innocẽtie
qua nec ſibi quiſq; nec alij noxiũ inferet:et ea conſiſten
tia que ſcõm naturã eſt. Eſt enim natura quoddã bonũ
creatũ.ſed humana diſpoſita poſſe ex ſtudio melioꝛa nã
ciſci. ergo bona natura paruuli:ſed eo magis quo poteſt
p diſciplinã et ſtudiũ in melioꝛa ſuſtolli.et puritas mẽ/
tis et opis vt ſit vita ĩmaculata:et illa humilitas q ſem
per itur in nna et abiecta. et oĩs extollẽtia ignoꝛat᷑. Ygit
facta eſt humilitas ancilla oſtiaria regni dei.non que ad
ſubuerſionẽ interrogauit petrũ:ſed que vere credente,ʒ
ſi aſtiterit in regnũ celoꝛũ introuehit. Pꝛoinde ſi quis
pꝛimatũ appetit. humilando miſtrando alijs ex amoꝛe
in veritate ſubiaceat:et ſatagat puulũ fieri ſcõm aplm.
NMolite pueri effici ſenſibus:ſed malicia paruuli.Ad q́se
quanto amoꝛe chꝛiſtus cõtrahit᷑ipſius humane cõple⸗
xus paruuli quẽ in medio ſtatuit monſtrat.Exterioꝛa⸗
ctus ſepepꝛodit:quid occulti amoꝛis ſiue odij in mente
reſideat. Cõplectit᷑ paruulũ bꝛachijs chꝛiſtus blandi
tur:qm ipſe paruulus datus eſt nobis.Et cũ deus eſſ
natus eſt fiius homims:vt et nos in eandẽ imaginem
traſfoꝛmemur. Simplices paruuliet a verſutia liberi:
et cum ſimplicibo ſermocinatio eius.Cõuertant᷑ igitur
ad paruulitatẽ que ex virtute atq; carentia iniquitatis
eſt. non ad illã que ex tpe modicaq; coꝛpis mole:qm̃ ali
unde ad eternũ regnũ nõ patet ingreſſus.Et ſi pxregri
nantẽ eccleſiã regnũ celoꝛũ acciꝑe nitimur in eandem
cauſa verba referunt᷑:qmi qui humilioꝛ ⁊ innocentioꝛ ⁊
miniſtrando in caritate feruentioꝛ:ille maioꝛ Et vt eni
xius ad paruulitatẽ huiuſcemodi cõuerſio fiat: pampli
us illam effert Et qui ſuſceperit vnũ paruulũ talem ĩ
nomine meo:me ſuſcipit.Et quicunq; me ſuſcipit non
me ſuſcipit ſed eũ qui me miſit NMerſpicuũ eſt de quo
paruulo intendat.quia nõ tꝑis ſed virtutis non coꝛꝑii
ſed moꝛis.Allias beate ſoꝛent matres et nutrices:quep
libito voluntatis paruulos quos nutriũt complectunt
Se aũt dicit in puulis recipi quos requirit: verũ nõ ſe
ſolum ſed et mittentẽ patrẽ.vt nõ quidẽ in hoc virtus
et beatitudo quia homo viſus ſuſcipitur:ſed quia deus
in homine creditur adoꝛatur et colitur. Et vt maioꝛita
tem cõſtituat.dixit. Nam qui minoꝛ eſt inter xos: hic
maioꝛ eſt oꝛſan de ſeipſo hãc ſententiã pꝛotulit.ꝙ ip
ſe minoꝛ erat ex hũilitate q̊ miſtrare venerat nõ miſtra
ri:et ipſe maioꝛ ex eo exaltatus vñ humiliatus. Mecnõ
Iex merito ſentẽtia vera eſt.ꝙ q̃ volũtate minoꝛ eſt ſibi
et inter ceteros ex vera hũilitate ſe deſpiciẽs viluit:ma
gnitudinẽ nãciſcit᷑ eo altioꝛẽ ouo ꝓfundioꝛ fuit hũilitaſ
Nã et aque ꝓpꝛietatẽ ↄſpicim que qnto natura ſua ĩ/ p
ſundũ deſcederit:tãto aſcẽdit anguſtata partem.
De queſtione quã interiecit iopãnes de faciente mi
racula in nomine ieſu et non ſequẽte ieſum.ſcom mar⸗
cum et lucã. Capitulũ XI. III
Nteq; terminaretur id qð de maioꝛitate regni
ꝗa tractabar᷑:iohãneſ aliam queſtionẽ a chꝛiſio de
(QAlarandam iniecit. Reſpondẽs autẽ iohãnes
dixit. Pꝛeceptoꝛ vidimus quendã in nomine tuo eijciẽ

Liber nonus de virtuoſis

tem demonia. et pꝛohibuimus eum:quia non ſequitur
te nobiſcũ. Et eit ad illum ieſus. Noh pꝛohibere eum.
Non enim eſt qui faciat virtutẽ in nomine meo:et poſ/

ſit cito male loqui de me Erat quidem a doctrina ? di
ſeipulatu et ſequela chꝛiſti alienus: ſciebat tñ ⁊ viderat

qque et quaiia ſigna faciebat ieſus quẽ ſequi nolebat.ni⸗
ſus pocius habere ſequelã. cun virtus neq; ſapiẽtia ſup⸗

petebant:qm vwera virtus et ſapientia pꝛeter chꝛiſtum

neq; niſi ab ipſo viſa ſunt In ſuis veficiebat. arꝛogabat
aliena. non ex omni ſed ex parte. audiebat chꝛiſtũ ꝓpter
miracula eſſe in magna fama: cuius auidus poci q́; vir
tutis nomẽ non virtutẽ chꝛiſti falſo ad vſum ſue pueꝛſi

tatis accepit. In cuius inuocatione ab obſeſſis etiã de⸗

monia depellebat. Qðõ et apoſtolos latere non potuit.

qui ꝓhibuerunt eum vt in noĩe ieſu miracula non face

ret:quẽ nec pꝛo doctrina neq; pꝛo vita neq P bonis mo
. b⸗

ribus cum alijs ſequebat᷑. Hoc feciſſe debitũ virtutis
fuit:remoto inuidie celo illum arguere qui ſub alio no⸗

mine aliquid ſibi in munere aut in fama vẽdicabat. Ir
repꝛehen ſibilis erat quia noĩe vtebat᷑ virtutiſ.eo tamẽ
pam nabilis quo non ſequebatur ipſam virtutẽ in q̃ ta⸗
lia ſigna in alns faciebat:non ſuo ſed credentiũ merito.

Attñ non derogat᷑ ieſu.pocius virtus eius nominis in⸗
clareſcit.ſi etiam in repꝛobis.in hereticis.in non eũ ſe⸗

quentibuſ poceſtatiue miracula opatur. Mecnon ex hoe
liquiduũ eſt multos ſeciſſe miracula in virtute nominiſ
almi exigente fide alioꝛũ ſimpliciũ:qui non recte viuẽ/⸗

tes miſerabiliter ſunt puniti. Yohannes poſt factũ cõ⸗
ſultat ſi bene per eum geſta res eſt:ſcire cupiẽs in poſte⸗
rum quid agendum. Elnde reſpondet ieſu iohanes nõ
vocatus.nec ſingillatiʒ ſibi aliquid dicebatur:ſed inter

verba que de maioꝛitate ferebantur poſuit aliam queſti

onem ieſu pꝛeceptoꝛẽ vocans in verbo cuietiam ex anĩo
et opere ſubditus erat:paratus ſubiacere decreto. Cui
vt ſcriptum eſt tale dedit reſponſum vt non pꝛohiberet
in nomine ſuo miracula facere.q;uis eum animoa mo
ribus non ſequebatur.rationẽ huius reſponſiõis anne
ctens.qm̃ ille qui aliquam virtutẽ ſiue aliquid maius
operatur in noie alterius:non poteſt abſq; denotatione
ſui aduerſus illum loqui.in cuius virtute talia oꝑpatus
eſt. Et plus adiecit! Qui enim non eſt aduerſus nobiſ
pꝛo nobis eſt Contrariũ alibi apparere videtur cũ di⸗
ctum ſitl qui non eſt mecum aduerſus me eſt ſnũc wv⸗
ro qui nõ eſt aduerſus vt ꝓpicius ſit habendus. Nemo
cuncter᷑vtraq; ſententia vera eſt:nec eſt cõtrariecas int
eas.Qm̃ ibi dicit᷑ de dialolo ſiue de eo qui nullo fedeꝛe
nulla muocatione ſe tenet ad chꝛiſtũ.hic vero ð eo qui
ſi fide non credit. affectu non diligit.moꝛibus nõ ſecta
tur ſaltem inuocat nomẽ eius:cuius laus et fides ĩcre/
ſcit in coꝛdibus auditoꝛũ.Et virtus valentioꝛ oſtendit
que ꝑ emulũ agit. Sic aplus ad philippenſes ait de di
uerſitate illoꝛum qui chꝛiſtum pꝛedicabant:dũ ipſe ſta
ret in carcere.Quidam ꝑ inuidiam et contentioneʒ:q̃/
dam aũt et per bonam voluntatẽ chꝛiſtũ pꝛedicãt.Qui
dam vero ex caritate :ſcientes hoc qm̃ in defenſiõe euã⸗
gelij poſitus ſum. Quidam ex cõtentione chꝛiſtũ annũ
clant non ſincere:exiſtumantes pꝛeſſur ſe ſuſcitare vin
culis meis.Quid enim dum omnimoge ſiue ꝑ occaſi⸗
onem ſiue ꝑ veritatem chꝛiſtus annunciet᷑. In hoc gau
deo:ſed etiam et gaudebv. Itaq; chaſtus noͤ eſtimat cõ
trarium eum qui inuocat nomen eius:cum ex fide au/
dientium ad inuocationẽ ſequatur effectus. Mõ ergop
hibendus ille qui inuocat chꝛiſti nomen.ſi euenit id ad
qð inuocatum eſt. etiam ſi non ſequitur chꝛiſtũ:quia fi
des augetur. Ipſe fibi male conſcius chꝛiſti cõſideras
benignitatẽ. nominis virtutẽ cuius inuocatione vtit

efficit: foꝛſan regrediens ad ſeipſuz cõpunctus coꝛde ſe

quetur et chꝛiſtũ.aut ꝑtinax ſuppliciũ iuſte luet conte /
mnens chꝛiſti largitatẽ:qui etiam inimicis miracula fi

eri in ſua virtute ꝑmiſit. enendũ etiaʒ ex hoc baptica⸗
tum in nomine chꝛiſti a quocũq; aduerſario chꝛiſti here

tico ſiue inſideli non eſſe vlterius abluendũ: ſed tm̃ in
ſtruendũ ſi defecerit a ſequela nominis in quo iam ba/
pticatus. Mec obſtat dictis veritati foꝛma variata ver
iwꝛũ videlicet.ego te baptico in nomine chꝛiſti dum ꝑ⸗
fecte credat᷑ trinitas.ſeu ego te baptixo in noĩe ſancte ⁊
indiuidue trinitatis aut in nomine patris et filij ⁊ ſpũſ

ſancti:dũ chꝛiſti veritas firma credulitate teneatur.

De coꝛrectione fraterna et autoꝛitate eccleſiaſtica et

conſenſione mutua. et quotiens indulgentia ſit pꝛeſtã

da.ſcom lucam et matheum. Capitulum. XI. IIII
I non fuiſſet pꝛeuaricatio neq; lex ſcripta q̃
s pPpter pꝛeuaricationes impoſita eſt. Si non
eſſet labilitas neq; pꝛohibitio. Fruſtra phi⸗
betur qð fieri nequit. Ipſa impoſſibilitass ꝓ

hibitũ fert. Si non eſſet lapſus neq; reuocatio:caſſe co
num fertur erigere qui non cecidit. Si a malo deſpera

retur auer ſio:nõ haberet locũ coꝛrectio. Igitur ad eos
h chꝛiſti legem iubetur fieri qui neutrũ extremũ habẽt
vt ſpus conſirmati nõ ſunt quin poſſint delinquere at,

q; peccare:neq; ineternũ multati quin reuocari non poſ
ſint. edij quidẽ non mediatoꝛes ſunt inter vtranq;
partem:qui ꝑeccare pofſunt et reuocari et coꝛrigi. Ec p⸗
pter hoſ qui ſic in hac vita degunt.a chꝛiſto fraterna coꝛ

rectio poſita eſt.ne fiant in ſoꝛte incoꝛrigibiliũ: nec in il
lox aggregentur collegio vbi nulla eſt coerectio owoꝛtu

na:quia ibi eſſe non poteſt delictũ ſiue geccatum. Quã⸗
obꝛein ſaluatoꝛ ait Attendite vobiſ. Si peccauerit fra
ter tuus in te:vade increpa illum et coꝛripe eũ inter te

et ipſum ſolum OPꝛemittit in coꝛrectione cautelam 2
ſollertiam indicit:ne quid pꝛeter oꝛdinẽ ꝑ incircumſpe⸗
ctionẽ fiat. Et pꝛeinſpicere opoꝛtet:ſi delictum aut pec
catum aut quõhbet erratũ ab aliquo eſt. CTunc ſi frater
peccaſſe cõuictus eſt in ſcientia fratris alterius. aut fra
tri iniuriam intuliſſe publice vel occulte:accedat pꝛiua⸗
ta coꝛrectio ne ꝑ publici ꝓnotaret᷑ coꝛrigendus ſi deliq̃t
aut peccauit occultus tibi ſoli notus.et ſi publice ꝙ ter/
giuerſari non poſſet:moleſte ferret in argutione ſuperi⸗
oꝛem habere. Semꝑ quidẽ pꝛeminentiã quandãa ille p
tendit qui arguit et ſi non exeo qð in auctoꝛitate cano⸗
nicum eſt ſaltem ex eo qð veritatẽ habet. Et ne facile ad
amplioꝛa mala publice vocaretur argutus:puidenti? at
q; vtilius ratus chꝛiſtus ad coꝛrectionẽ a ꝓpoſuit ſollici⸗
tudinẽ. Et coꝛripiens in magnis lucris efficitur:ſi obe⸗/
dienter auditur. Sic quidem dicit᷑ Si te audierit et
nitentiã egerit dimitte illi:et lucratus eris fratrẽ tu⸗
um Mulla maioꝛa lucra qᷓ; aiax. Pꝛecioſioꝛ eſt iſta ne⸗
gociatio qᷓ; auri et argenti pꝛimi et puriſſimi. Om̃e coꝛ
poꝛeũ ab aſſumpto a deitate animas lucrifacere ſupꝑex⸗
cedit.Harũ negociatoꝛ chꝛiſtus exhoꝛtãs aptam foꝛmã
dans aplis.vt huiuſcemodi negociatiom ſe donent ad
lucrandũ homines pꝛo ſuꝑna patria pꝛo quibus lucran
dis dei filius in terris pegrinatus eſt. Sed ſub appoſi⸗
ta conditione agitur lucrum.ſi queſitus ad lucrũ que⸗
renti conſentit. Et ſi deſideriũ ſaluatoꝛis in hac negoci
atione delatũ ab hoĩbo videret᷑ quicqd eſt ſpũs quicquid
coꝛpie.quicqͥd virtutis et opis.quicqᷣd ſollicituduims et
ſtudij ad impendendũ enixe foꝛet vt aĩe quererent᷑: w⸗
nirẽtq; in theſauros quos ſaluatoꝛ pꝛecio ſanguinis cõ
dere niſus eſt Et ſi nil aliud bommes ꝑmoueret ad ani
marũ lucra ſatis eſſet memoꝛabileꝓ eis effuſi ſanguis
preciij:ita vt vnuſquiſq; tanti precij trutinatoꝛ exiſtẽs

S. –

— T—

—— — — —

——

„ — — — — — — — —————

eriſtens ſi non eroꝛbitat depꝛefendit quid agendum fo
ret in lucro aiax.MDꝛoinde percunctandum eſt quid ex

vtraq; parte requiritur vt effectũ debitum nanciſcatur
coꝛrectio: et in illum dirigatur ad quẽ pꝛeoꝛdinata eſt
nnem. A diuina caritate agi owetet alterius repꝛehen⸗
ſoꝛem:ſiue autoꝛitatem habeat ſiue careat qui coꝛripiẽ⸗
di aſſumpſit officium. Sed et ſapientia pꝛedocẽte ieſu
confirmante otoꝛtet aſſimnere. Heriptum eſt en co
ripe amicum ne foꝛte non intellexerit et dicat non feci:
aut ſi fecerit ne iterimm addat facere. Coꝛripe pꝛoximuʒ
ne foꝛte non dixerit: et ſi dixerit ne foꝛte iteret. Coꝛripe
amicũ tuum :ſeꝑ enim fit cõmiſſio vana.oꝛripe pꝛo/⸗
ximum anteq; cõmineris:et da locum timoꝛi altiſſimi

Eum vro qui coꝛripitur oxoꝛtet in amoꝛe fieri ad coꝛ⸗

ripientem. ſicut in infirmitate coꝛpis fatiſcens totũ in
medici et opoꝛtune curatoꝛie man“ ſe donat:et ſepe lau
dat eius vꝛentes manus ? ſecantes carnẽ cũ igne atq;

raſoꝛio fuerit opus ad curam. et bñfactoꝛem vocat q̃ ꝓ

modica ſanitate coꝛpis acutiſſimos doloꝛes infixit:nec

dQduerſus huiuſmodi coꝛrectionẽ pꝛeſumpſit in aliquo

murmurare. Sic pꝑ ſapientiã dicit᷑. Clir pꝛudens et di⸗

ſciplinatus:non murmurabit correctus. NMam qui co⸗

rectionẽ et illam agentẽ non ſuſcipit malis deterioꝛib⸗
applicat᷑:ſicut dictũ eſt. Qui odit coꝛrectionẽ: veſtigiuʒ
eſt peccatoꝛis. Et alibi.Qui odit coꝛrectionem minuet

vita. Et in puerbijs de incoꝛrigibilibo dicit᷑. Non amat

peſtilens eum qui ſe coꝛrigit:necad ſapientes graditur
Et alibi. Tliro qui coꝛripientẽ ſe dura ceruice contẽnit
repentinus veniet ſuꝑ eum interitus:et eũ ſanitas nõ

ſequetur. Et de oĩibus coꝛrectionẽ odientib ꝓpheta di⸗
cebat.Odio habuerunt coꝛripientẽ in poꝛta:et loquen

tem ꝑfecte abhominati ſunt. Et alibi. Peccatoꝛ hõ de⸗

intabit coꝛripientẽ:et ſcõm voluntatem ſuam inueni⸗
et compꝑpationẽ. NPꝛoinde ſi contẽnit᷑ coꝛrectoꝛ atq; coꝛ⸗

rectio iterum inſiſtat᷑ vt in lucꝝ veniat auxilio fraterno
qui ꝓpꝛio et voluntario lapſu ſe ꝑdidit.. Si aũt te nõ
audieritadhibe tecum vnũ vel duos:et in oꝛe duoꝛum
aut trium ſtet omne verbũ Adhibitio pluriũ in id ten
dit vt erubeſcens ex pluribus cõuertat᷑:qui vnũ ſolũ cõ
tempſerat. Et ſi ad contemptũ firmauerit animũ ſuũ
non ꝓpter hoc adhuc refiliendũ.ſed inſiſtendũ maioꝛi⸗
bus argumentis.vt ab autoꝛitate coꝛrectus auertat᷑ a
malo:qui coꝛripiẽtes pꝛoximos in caritate deſperit O
ſi non audierit eos dic eccleſie:ei videlicet qui autoꝛita
tẽ habet. Si aũt eceleſiã nõ audierit:ſit tibi ſicut ethni
cus et publicanus Coꝛũ eſt deſperanda ſalus:quibus
eſt odioſa coꝛrectio.Et tibi et omnibus anathema fiant
ab oĩ cõuerſatione ſemoti.quiꝓximũ vnũ ⁊ deinceps ⁊
autoꝛitatẽ eccleſiaſticã aio contumaci contẽpſerint: qm̃
ſeipſum diabolũ fecit qui coꝛrigi nequit. Et ꝓpemoduʒ
hõ delinquens iuſte coꝛrectioni nõ ſubditus peioꝛ ẽ di⸗
abolo cum coꝛrigi nolit et nequit:aut nolit quia nequit
aut nequit quia nolit.velleq; ſibi non adiacet. et homo
poſſit ſi velit dũ rationis eſi cõpos:dum anteq; audiat
vltimam ſup eum ſententiã inferenda. Et ne vilis ſeu
vilipendẽda eccle ſiaſtica iuriſdictio vid eat᷑: ipᷣe ſaluatoꝛ
quante ſit autoꝛitatis ſeu firmitatis in ſinuat dicens.
Amen dico vobis quia quecunq; alligaueritis ſuꝑ ter

ram:erunt ligata et in celo Et quecunq; ſolueritis ſuꝑ

terr: erunt ſoluta et in celo YJam in collatione clauiũ

dillſertum eſt quid habeat autoꝛitas apoſtolica:in ſubſe⸗

quentia intendendũ eſt.. Yteꝝ dico vobis. ꝙ ſi duo ex
vobis conſenſerint ſuꝑ terram:de oĩ re quacunq; petie⸗
rint fiet illis a patre qui eſtĩ celis. Vbi enim ſunt duo

Vl tres congregati in nomine meo:ibi ego ſum in me⸗

dio eoꝛij.. Di coꝛrectoꝛ ſeu coꝛripiens et coꝛrectus.ſi pᷣ

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

Utus et ſubditus ſi doctoꝛ et diſeipulus. ſi penitens et

iuſtus.ſi abſoluere valens et abſolui indiguus. ſi ania
et coꝛpus.caro et ſpũs.voluntas et intellectus.amoꝛ⁊

timo:.pꝛo remiflione crnmninũ. pꝛo adipiſcẽda gratia. ꝓ
ſeipſis et alijs. conſenſu veritatis.caritatis.iuſticieq; cõ
ſentientes. tam de his q; de alijs opoꝛtunis preces i ex⸗

celſis deo poꝛrexerint: impetrabunt. Et ſi non iuxta vo⸗

luluntariũ tempus modũ.ſaltem ꝓ eo tpe atq; modo qͥ

vtilius exaudire decreuerit qui pmiſit. Quoniã vbi ta⸗

lium dualitaſ vel trinitas inuenit᷑ ieſus polliatus eſt ſe
tenere mednũ inter eos: qᷓntomagis inter plures ſi fue
rint in virtute ſua et inuocatione ſui nommis congre⸗
gati. Mormẽ qindẽ eius nomẽ ſalutis eſt:ex diuina non

bhumana virtute. Momen criſmatis et vnctionis ſpũſ⸗

ſuancti eſt in ſua humamiate: et qꝛ mediũ querit in cõ⸗
mune pticipium ſe offert Querit congregationẽ ieſus
eo federe vt ipſe ſit mediũ in quo conueniant omnes:

et ad quẽ omnes congregent᷑. Et q;q; multa conferat

ſingillatim plura paratus eſt in cõmuni cõferre. Et bo

na quidem virtuſ in ſingulis.ſed in ↄmuni plus fulget
et dato:i acceptioꝛ eſt. Cognouit hoc in ſpũ daund cum

dixit Ecceqᷓ; lvvnũ et q iocundũ habitare fratres ĩ vnũ

Nec iacob voluit annunciare futura niſi filij; cõgrega⸗
tis. Nam vocauit iacob filios ſuos et ait eis. Congrega

mini vt annunciẽ que futura ſunt vobis diebus nouiſ⸗
ſimis. Congregamini et audite filij iacob:audite iſrael
patrem veſtꝑ. DSignioꝛ eſt contio q; ſingularitas: dvum

coitur in vnum. Mon pꝛenunciauit iacob futura ſinguł
ed in vnum cõuentis:oſtendẽs oĩno pꝛecellere et pꝛe⸗

ferre lono ſingillatim eriſtenti bonoꝛũ pluriuʒ conuen⸗
tum. Et ex chꝛiſti pſona fertur pꝛedictũ. appꝛopinqua⸗
te ad me indocti:et ↄgregamini in domo ducipline. Hõ
vnius ſalutẽ querit ieſus ſed multoꝝ:imo omniũ ꝓut

er ſe agit Nec ſolum vnum vellet diſciplinis diſciplina
re celeſtibus ſed innumeros: pinde ad eius largitatem

ſpectat cũ ſuadet congregationẽ. Et p ꝓphetam pꝛedixit
congregationẽ fieri:et deſtructionẽ impioꝛũ qui cõgre

gari nolunt. Congregans congregab oĩa a facie terre

Dicit dñs. Congregans hominẽ et pecus. congregãs vo

latilia celi et piſces maris.et ruine impioꝛũ erunt et di
ſperdam hoĩes a facie terre dicit dñs. Congregat homi
nem et pecus.pꝛelatũ ⁊ ſubditũ.volatilia celi cõtempla
tiuos et piſces maris actiuos ⁊ aduer ſitatibo ſeculi agi

tatos.vt ſint vnũ in nomine ſuo:et ꝑdent᷑ oẽs qui con⸗

gregari rennuunt Et ſub interminatione iubet congre
gari in vnũ et ad vnũ et ſub vno:et in vna vnius virtu
te. Cõuenite et cõgregamini gens nõ amabilis pꝛiuſq;
pareat viſio q̃ſi puluerẽ tranſeunteʒ die:anteq; veniat
ſup vos ira furoꝛis dñi. Querite dũm oẽs mãſueti ter⸗
re quia iudicium eſtis opati.querite iuſtũ querite man

ſuetum:ſi quo modo abſcõdamini in die furoꝛis domi⸗

ni. Bona eſt cõgregatio:ſed nõ de peccatoꝛibus. Inq̃t

eni deus pos daiid. Hon cõgregalv cõuenticula eoꝛũ̃

de ſanguinibus. Er iob. Congregatio ypocrite ſterilis.
Cur igit᷑ congregari gentẽ nõ amabilẽ iubet.?᷑lmabilis

oino natura eſt in oꝛdine ſuo:et eo amplius vna q; reli⸗
qua vt prehabet. Amabilis eſt innocentia. amabilis pu

ritas. amabilis oꝛdo et modus.amabilis oĩs virtꝰ. Igi

tur preter natur eſt aut deficit ab innocẽtia ſeu punta
te caret:inoꝛdinatũ ⁊ immodeſtũ habet.et a virtute ali⸗

enauit qð nõ amabile fertur. Diſperſa ſunt iſta et diſp⸗
gentia magis.et infrmaet infirmãtia.quia diniſa. Hn

vno eſt veritas ſcilicet omniũ ſaluatore ieſu:in cui?no⸗

mine ↄgregatio exigitur.nec aliud nomen datũ eſt ſub

celo hoĩibus in quo opoꝛtegt illos ſaluos fieri: ſub quo
ab ipſo congregatio querik. Sicet per yſaism tiuunt,

„

.
Congregamini et venite: et accedite ſimul qui ſaluati
eſtis er gentibus. Cõgregatio ſit ad vnum vemiatur ad
vnũ accedatur ad vnũ ab hig qui ſaluati ſunt aut ſalua
ri querunt:ab his qui diſperſi gentiliter viuunt. Hanc

quidem ſententiã pꝛo peccatoꝛũ remiſſione a ſalustoꝛe
traditam legimus: peoinde petrus vt melius decernat

interrogat. Tunc accedens ad eum petrus dirit. DOne

quotiens peccabit in me frater meus et dimittã ei vſq;

ſepties: Micit illi ieſus. Mon dico tibi vſq; ſepties: ſed

vſq; ſeptuagies ſepties Sollicitus erat petrus tanq;
verter poſt chꝛiſtũ aplici choꝛi totiuſq; diſcipulatus pꝛo
ſe ceteriſq; collegis noſcere quoſq; foꝛet peccatoꝛibo 1 de
linquentibo indulgendũ:ne terminũ iuriſdictiõis exce
deret aut infra maneret. Et interrogans indeñnite p/
ſtande indulgentie reſponſum accepit: cum in ſeptena⸗
rio numero quo tempus omne deuoluit᷑ terminata eſt
HNec in nũero quadringẽteſimo nonage ſimo qui ſic er
ſeptuagies ſepties multiplicatus exurgit indulgẽtie fa
ctus eſt ſinis:ne cum hunc numerũ fuerit quis peccan
do tranſgreſſus ſi vera infuerit penitentia qð querenti
veniã denegetur. Non enim terminatus numerus oꝛe
pꝛoditus dei miſericoꝛdiã terminat infinitã. et autoꝛi⸗
tatem clauiũ diuinã non humanã:et diume nõ huma⸗

ne petro et ſuccedaneis eius ſcõm canonicã foꝛmã vſqdʒ

in finem ſeculi datam.
HDe paruulis oblatis ieſu quoꝛũ eſt regnum celoꝛuʒ
ſcõm matheũ.marcũ.et lucö. Capitulũ XL. vV
Vta ⁊ doctrina chꝛiſti ieſu iure ad ſe hoĩes at

v traſebat deuotione et fide vt eũ crederẽt bo

minẽ mie ſanctitatis.ita vt parentes filios
paruulos qui nondũ capaces erant decerne⸗
re de virtute fibi offerrent pꝛo tactu ꝓ bñdictione: pꝛo

oꝛatione pꝛo ipſis ad deum. Minc tunc oblati ſunt ei

paruuli infantes:vt manus eis imponeret ⁊ oꝛaret.

Intend endũ eſt quali deuotione parẽtes ꝓ filijs. alij

etiam ꝓ caris paruulis ſuis ferebant᷑ in chꝛiſtũ: cuius
tactu et oꝛatione ipſoꝛũ credebant eſſe ꝓfectum et ſan⸗
ctificari et cuſtodiri et cõſeruari.quantomagꝭ ſi eum ve
re dei filiũ credidiſſent:a quo non ſolũ expetunſſent oꝛa
tionẽ pꝛo paruulis ſed etiã p ſeipſis omnẽ ſalutis effe/
ctum. VDiſcipuli aũt increpabant eos et cõminabant
offerentibo non odio ſeu diſplicẽtia paruuloꝛũ.nec ip⸗
ſos paruulos increpabant ſed offerẽtes:velut hanc ob⸗
lationẽ eſſe impoꝛtunã.cũ ipſi non agnoſcerent ad quẽ
admouebant᷑. Sed mos erat et pamplius inoleuit vt
ſuꝑ paruulos iuſtoꝛũ bñdictio inquiratur et oꝛatio: vt
ſeruentur a malis et creſcant in lonis. Qõ cũ vidiſſet
ieſus indigne tulit: et ait ulis ſcʒ diſcipulis..¶ Sinite
paruulos venire ad me et ne phibueritis 7 nolite veta⸗
re eos:talium eſt enim regnũ celoꝛũ.Amẽ quippe dico
vobis:ſi quis nõ receperit regnũ dei velut paruulus nõ
intrabit illud. Et cõplexans eos et imronens man ſu⸗
per ulos: pñdicebat eis:et abijt inde Ferebat moleſte

ieſus ꝙ ſides offerentiũ et admotio paruuloꝛũ ad ißᷣm

impedimẽta paterent᷑.q;uis diſcipuli in illa increpatio
ne et cõminatione recte agere credidiſſent: ſolliciti cu⸗
ſtodire magiſtrũ ne a turbis et ab adeuntibbeum pluſ
debito pꝛemeret᷑. Ignoꝛabãt etiã adhuc quanto amoꝛe
ieſus in paruulos ferebat᷑.At pꝛout illi phibebãt admo
tum:ſicet ieſus impedimentũ. Jubet quixpe. Sinite
paruulos venire ad me qui nondum deliquerũt: qui ad
dei imaginem facti ſunt illam in ſe nullis culpis ꝓpꝛijs
maculantes. Talibo eni iure pollicitationis diuine iure
innocentie cuſtodite debet᷑ regnũ celoꝛũ. Et ne viſcipu
llieius ſiue alij pꝛeſumant aut credant ſupnum regnũ

aliunde poſſe ingredi ſiue aliter agonicando captare ni⸗

Uuiber nonus de virtuoſis

matheũ marcũ et lucã.

ſi ad paruulitatem fiat regreſſus ab his qui etceſſerũt:
ommuiũ cogitationes iureiurando ſuppenmit et auertit.
OQm̃ niſi vt paruulus ſcʒ innocẽs ĩmaculatus ⁊ purus
non variatꝰ.nõ verſipellis.nõ mũdo cõfoꝛmis.nec mu
lieribus auidus. nõ odioſus.nõ inuidus.non altũ ſapi
ens ſed timens.nõ implacabilis ſed faciliter donans of
fenſam. et ſi deliquit ſi offendit niſi inillam puulitateʒ
regreſſus purgatus a iuſticia voluntate diligente iuſti
ciam: etiã ſi ſentiat aſperam pen non intrabit in regnũ
celoꝛũ. Et vt omnes ad puritatẽ cuſtodiendã dihgen⸗

damq; alliceret et ardẽtius aĩaret. geſtu coꝛpis amoꝛeʒ
ad eam ꝓteſtatus eſt cum cõplectens eos impoſuit ma
nũ ſup iüllos ⁊ bñdixit eis:eo ſuturo miſterio ꝙ tales et᷑

na benedictione ſint in ſupna ferendi.Nemo tñ ex con⸗

fſtientia cõtractarũ macularũ et culparũ voluntsriaruʒ
turpitudine factus defoꝛmis mole grauiũ criminũ ſub
actus.ingreſſum regni celoꝛũ deſperet ex iſta ſententia

ſaluatoꝛis acſi puritatẽ non poſſet repetere quã amiſit

m̃ alia eſt puritas ab ineunte cuſtodita etate.alia quã

a malis ad lona vera roluntas cõuerſa ſemetipſaʒ dolo⸗

ribus et fletibus lauans purgans.cũ virtutum oꝛna⸗
mento reaccepit anteq; vita coꝛpis fimirer᷑: alia que ar /
dentibus ignibus reficienda ſeruatur his qui ex hac vi

ta medij inter extremos malos et vere bonos recedũt⸗
De eo ꝙa chꝛiſto queſituʒ eſt quid boni faciendũ eſt
vt eterna vita capiat᷑ um additione de pfectione.ſcom
Capitulum XLVI
Moꝛ eterne vite naturaliter omnibo datus
a eſt. ab eo ꝙ deus ſpirauit in facieʒ hoĩs ſpira⸗
culum vite et fecit eũ in animã viuentẽ.ĩtel
lectũq; dedit ꝙ anĩa cũ coꝛꝑe ineternũ viue⸗

re poſſet:qᷓ;uis ex ſepatione a coꝛpe et vita eterna iocũ/⸗

da ſine triſtamine nõ adimat᷑ Sed ne peccaretur moꝛs
intentata eſt poſt peccatũ ſecuta eſt coꝛꝑis dũtaxat.et il⸗
la penalis in repꝛobis:non tñ aĩe ſubſtatia moꝛi et ad nn
hilũ redigi poteſt. Sed nec ſpes adẽpta ſed firma man
ſit ad eternam et beatã vitã:quã quidam poſſidere appe
tens modũ et viam quibus ad ulla puenire poſſit inqui
rit. Et cũ egreſſus eſſet ieſus in via:precurrẽs quidaʒ

pꝛinceps genufſexo ante eum rogabat eũ dicẽs. agi⸗/

ſter bone quid boni faciã vt habeã vitam eternã Aliter
LQuid lboni faciens vitã eternã poſſidebo Pꝛocliuis
ſit qui in altũ querit aſcenſum:et eo ſublimus fit ve⸗
ctio quo ꝓcliuitas imioꝛ· Genuflectit qui ſupioꝛẽ rogat
aliquid ab ipſo gratũ acciꝑe. Et genuflerxio ante aliquẽ

eius eminentiã ꝓteſtat᷑:et inferioꝛitatẽ flexi. Celeſtium
rudimenta querebat in terris:q̃ actiones querebat ad

eternã vitã.Boni eſt actio.nefactio mali:qm qui male

facit nihil facit Et bonũ agibile in oĩ genere bomi ad et/⸗
nam vitam oꝛdinatũ eſt. Qõ vo indifferẽs equidẽ eſt
oꝛdinabile. Qð vo inclinabile non eſt ad ꝓſperd ꝑtem
oino inoꝛdinabile eſt. Cꝛoinde queſtio digna laude ſi

multiplex boni genus:dũ queritur id qð ad eternaʒ vi⸗
tam aptius ⁊ ocius expedire poteſt. Texꝝ quia gliſcens

ſcire rectam itinerariãq; actionẽ ad vitã. magiſiꝝ g quo

petit bonũ vocat:quocũq; ſpũ direrit vrrũ dixit. Sʒ exi

git eum ieſus vnde dixerit eum bonũ qð et ſciebat· nec
ab eo reſponſionẽ accepit:ipſe tñ aſſeruit vnde aut quiſ
lonus ſit Qui dixit ei. Quid me dicis bonum.etinter
rogas de wono. Vnus eſt bonus:et nemo bonus miſi ſo⸗

lus deus Quis te inquit ieſus pocuit me bonum dice
re. Vnde me noſti quo alte tua fides ſublata eſt. Som⸗
tatẽ cognoſcere cõmune multoꝛũ eſt:hominẽ cognoſce

re bonum nullius eſt. cum nemo bonus niſi ſolus deuſ
quioĩno inappꝛehẽſibilis eſt ab hoĩe puro: ſed creditur
quia bonus eſi.An tua fides in me plusqᷓ; de hoĩe ſen⸗

— — — — . .. — —

—

— — — —

— — — (— —

— — — — ☛ä — —— ————————

ert.Acceſſit ne vſq; ad deitatẽ meam in iſta moꝛtali car⸗
ne velatam. Elñ tibi obuenit me bonũ vocare msgiſtrũ
quẽ ſolũ eſſe hominẽ cõſpicaris.Omnis aũt hõ mẽdax
ſolus aũt wrar deus. Ois homo fragilis labilis pꝛonuſ
ad vicia.et multis incõmodis et incõuenientijs circũ⸗
ſeptus.dus aũt totus ex omni ſe incõmutabiliter bonꝰ
et tu auſus fuiſti vnũ conſpectũ hominem nominare.

Anceps verbum ieſu his qui tardius ſapiunt ꝙ nemo

ſit lonus niſi ſolus deus.cũ ſeriptura ſacra multos bo⸗
nos appellet.et qui faciunt bonitatẽ boni ſunt.et qui iu⸗

ſti et recti boni ſunt:et vidit deus cuncta que fecerat et

erant valde bona. Munc quidem dicit:nemo tonus m⸗
ſi ſolus deus. Eſt equidem bonitas increata: ſeipſa ſua
q; natura non aliũde nõ ab alio tono bona. Eſt wnitas
creata ipſa natura digeſta in generibo ſpecierũ et parti⸗/
culariũ rerũ:que qñq; deficit in rebus ꝓpagatis ꝓpagan
diſq; ſuccedanea ꝓpagatione. In rationabilibo aũt non
defectu nature vicium infuit.ſed malo affectu ꝓpꝛie vo

luntatis.ex qua maculatus pꝛimns homo tota macula
tur ꝓpago:ita vt nemo dicat᷑ bnus.pocius aũt conſide

ratione daãnate ꝓpaginis malus. Sed nec exiſta cauſa
ſic ſaluatoꝛ decernit.werum erilla ꝗᷓ¶ nemo wonus niſi p/
ticipatione illius ſontalis ꝑ ſe eta ſe exiſtentis bonitatẽ:
ita vt nemo tonus niſi ex eo qð accepit. Sic eni ait axo
ſtolus Quid habes qð nõ accepiſti Si accepiſti q̃ͥd glo
riaris qua ſi non acceperis.Largum verbum iſtud nõ ſo
lum ad bonũ grsatie ſed nature relatum. Mec autẽ cura

erat ieſu ex hoc in fidem ſui trahere ꝙ eũ crederet verũ

dei filiũ:non ſolũ hominẽ purumq;;uis oĩ virtute pollẽ
tem. Quẽ cũ de bonitate vera ipſuʒ nõ querentẽ inſtru⸗

xiſſet:ei ad queſita rñdit. Pꝛecepta noſti. Si aũt vis

vitam ingredi:ſerua mandata Interrogat ieſus hũc
hminẽ dũ rñdit ſi pꝛecepta nouit.que non ob aliã cau
ſam data ſunt:miſi vt ipſoꝝ obſeruatione pueniat᷑ ad vi
tam.l Dicit illi.Que: Yeſus autẽ dixit. Non homici⸗
dium facies.non adulterabis.non furtum ſacies. non

falſum teſtimoniũ dices.ne fraudẽ feceris. Honoꝛa pa

trem tuũ et matrẽ tuam.et diliges pꝛoximuʒ tuũ ſicut
teipſum Pꝛecepta pꝛime tabule nõ diſſeruit ſaluatoꝛ:
tanqᷓ; notiſſima ulli ꝓplo iudeoꝛũ.Nec ipſe qui poſtula⸗
uit hec querebat.cum hec contẽplatiõe ſint pocius qᷓ; in
actione:ſed aliquid agibile inquirebat. Cui chꝛiſtus re⸗
ſrondit iuxta queſitum oꝛis et votum ſui coꝛdis. Cepit
G ieſus a pꝛohibitione ne fiendi:cum ille quereret ali⸗
dud faciendi. Sed rectus docendioꝛdo eſt:vt pꝛiꝰ ca⸗
neatur iuſte pꝛohibitũ tanq; noxium qᷓ; doceatur wonuʒ
fieri iuſſum Hec ſiquidem mandata que in pꝛohibitio
ne data ſunt ita liquent ſane credentib ꝙ heſitatio in il
lis erroꝛem ſapit. Et velle aptioꝛi modo diſſerere qᷓ; tra
dita ſunt:ſupuacaneum eſt. Cantũq; ronat᷑ in coꝛdib-
eoꝛum qui ſuꝑnam patriã poſſidere contendũt. ipſoꝝ

cuſtodia mandatoꝛũ eſt via:quoꝛũ pꝛeuaricat io non ſo

lũ auertit ſed detrudit in tartarea. Nullaq; ſciẽtia tam
opoꝛtuna q; habere noticiã mandatoꝛũ:quoꝛũ ignoꝛan
tia nullaʒ excuſationẽ habet in his qui ſunt pꝛecepti ca⸗
paces. Ele aũt eruditis terreniſ ⁊ humanis diſciplinis
mãdatoꝛum eruditione contẽpta. Pꝛoinde pꝛemittit
ieſus Pꝛecepta noſti.quoꝛũ etiam obſeruatio ineuita⸗
biliter neceſſaria ſi eterna vita inquiritur. Sic et adie⸗

ctum eſt. Si vitam eternã moꝛtales hoĩes querũt:hoe

federe ad habendum poſita eſt in cuſtodia mandatoꝛũ.
Inquit em dauid. In cuſiodiẽdis illis retributio mul
ta Oulta retributio ex obſeruantia pꝛeceptoꝛũ eſt vita
eterna. Multa ex eternitate.ex pꝛeſentia deitatie.ex ſpa

cioſitate loci. ex multitudine ciuiũ.ex multitudine oĩm
ineffabiliũq; bonoꝛũ. Et plura ſunt teſtimonia ſcriptu⸗

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

rarum. ꝙ vita eſtin mandatis.ſicut per ſalomonẽ dici⸗
tur SGerua mandata et viues:et legem meã quaſi pu/
pillam oculi tui. Et in ſecunda lege ſcriptuʒ erat Om̃e
mandatuʒ qð ego pꝛecipio tibi hodie caue diligẽter vt
facias: vt poſſis viuere. Et alibi. Audi iſrael madata vi/
te. YJureiurando diuims mandatis ſi ſeruant᷑ vita eter⸗
na pꝛomiſia eſt:et pꝛeuaricatoꝛibo maledictio, ſicut per
pfſalnuſtd Dicitur. Maledicti qui declinanta mandatis

tuis Et moꝛs tpalis et eterna:ſicut de ſaul ſcriptura di

cit. oꝛtuus eſt ſaul ꝓpter iniquitates ſuas.eoꝙ pꝛe⸗
uaricatus eſſet mandatũ dñi quod pꝛeceperat et nõ cu

ſtodierit illud.ſed inſup etiam phitoniſſam cõſuluerit
nec ſperauit in dño: ꝓpter qð interfecit eũ · Et q;q; maã⸗
data per omnia cuſtodiſſet nõ effugiſſet moꝛtis imperi⸗
un ſicut ſtatutũ eſt omniũ cõditioni viuentiũ: pꝛeuen
tus tñ ab ipſa eſt. Dicit illi adoleſeens. Mec omnia cu
ſtodiui a iuuẽtute mea.quid adhuc mihi deeſt Infra
iuuentutẽ erat iſte pꝛinceps:et in etate virili. Sed pꝛe

poſtera eſt iſta locutio.nam videt᷑ iuuentus pꝛeire ado/

leſcentiã:cũ inuentutẽ adoleſcẽtia pꝛeeat. Sed nec hoc

ſenſum veritatis exoꝛbitat:cum vſitato moꝛe loquẽch

ab ipſa puericia vſq; ad ſenectam vocabulũ iuuentutis

excurrat.vnde adoleſcens iam ſupꝛa annos vigintiqͥn⸗
q; credendus ꝓfitetur fe omnia cuſtodiuiſſe a iuuentu

te ſua cunctaq; mandata:hoc eſt ab ea ſcq; etate qua fuit
pꝛecepti capax Si aliud deeſt ad habendam vitam inqͥ

rit · eo pmotus ꝙ p cuſtodiã mandatoꝛũ ad ingreſſuʒ re
ni dei in paruulo ſtatuto et paruulis oblatis poꝛtã hu
militatis aſtruxerit: autumans aliã viam doceri a chꝛi⸗

ſto ad vitam eternã q; ſemitã mandatoꝛũ.l Quo audi

to ieſus intuitus eũ dilexit eum: dixit illi Adhuc vnũ

Neſt tibi. Si vis pfectus eſſe: vade et vende oñna que

cunq; habes et da paupibus.et habebis theſaurũ in ce⸗
lo:et veni ſequere me Acceptioꝛ eſt chꝛiſto et toti cele⸗
ſti curie ille qui non ſolum contẽtus mandatoꝛũ cuſto

dia ſed in amplioꝛa ſuſpirat.et operibo nititur ad maio/

ratqᷓ; is qui ſolum gradit᷑ illoꝛũ ſuauẽ viã cum quibo te⸗
neri poſſideriq; poſſunt diuicie honoꝛes et potẽtatus.et
coͤmertia exerceri et participare coniugio.et cunctis q̃

ſunt ſeculi abſq; peccato:que omnia via ſeu ſtatus pfe⸗

ctionis ercludit P2οde ſaluatoz ad pfectionis gradũ
tendentibo rerũ abdicationẽ appoſuit. non aliquaꝑ ſed
omniũ:in totalitate non in parte.lttñ in renunciatio⸗
ne earũ foꝛma diſtribuendi adiecta eſt:vt non parenti/
bus conſanguineis et amicis ſed pauperibus largiant.
Seg nec et ipſi ꝓpinqui excludant᷑ ſi eos pauꝑtas ĩclu

dit:vt dumtaxat caritas dei et pꝛoximi paupertas in lar

gitione ſint cauſa. Et ex cuſtodia mandatoꝛũ et tpaliuʒ
contẽptu thſauricat᷑ in celo. Equidem ſi mundum re⸗
pudians chꝛiſtum ex omni virtute ſequat᷑ O: vro chꝛi
ſius eſt eum intuicus et dilexit:nmon in recentiã referat
Semp videbat eum et diligebat dilectione dignos:ſʒ
ſpeciali geſtu coꝛpis aſpexit eum ieſus.et euidens ſignũ

pilectioniſoſtendit: inſinuans quid ſibi placitum eſſet

in homine:non vt acceptoꝛi pſonarũ ſed tanq; amatoꝛi
virtutum. Et ex hoc non credendus eſt ad cheiſtum ſi⸗

cticie acceſſiſſe.nec in cuſtodia mandatoꝛũ fuiſſe menti
tum. alioquin ieſus coꝛripuiſſet eum de ſimulatione qᷓ
tentaſſet:et de pꝛolato mendacio anteqᷓ; eum de pfecti⸗

one doceret. Etenim alibi legimus eum coꝛripuiſſe ten
tantes:ſaltem ne crederetur illũ latere que in coꝛde ho

minũ voluebantur. Mis ille auditis contriſtatus eſt.

diues erat valde:et abijt merens. Erat enim hñs poſ⸗
ſeſſiones multas Erat anima huiuſ colligata pfuncto
rijs rebus:ideo contriſtatur ſi aliter ſaluari non poteſt
qᷓ; ꝙ amata dimittat. In omni enim re dinittecat

eſt vis doloꝛis atq triſticie. quantum amoꝛis inferebat

poſſeſſa. NMihil emm aliud eſt ita e regione lanciſ ex quo
trutinetur amoꝛ: poſſeſſe rei q; doloꝛ amiſſe. Pꝛoinde v
nuſquiſq; pꝛouideat cui qualiter quantũ curq; vinculo
amoꝛis ligetur: ⁊ cum viſſolutio inpoꝛtuna ſeu opoꝛtu
na venerit ne vꝛatur. Et iſte diuitijs et multis poſſeſſi⸗
onibus fultus erat.in quibus iocundabatur ania eius
et gloꝛiabatur pꝛe aliſjs qui minus habebant in delecta
tione carnis et ſenſuũ ipſius.et merebat in anio vultu

pꝛocliuo:non enim huiuſcemodi reſponſuʒ expectabat

ſi ſupꝛa cuſtodiam mandatoꝛum aliquid ſibi deſiciebat

ad vitã eternã poſſe nanciſci. De humilitatis ianua foꝛ

ſan rudimenta querebat:ex his que ſupꝛa de paruulis

dicta ſunt. S raro cum diuitijs huius ſeculi vera hu⸗
militas poſſidetur. Inflat enim opulentia mundi. Ye⸗
ſus aũt voctrinabat ſuo laudabili modo non ad vota qᷓ
rentium:et querebat altius vehere hoĩes q; ipſi poſtula
rent Et ſibi copulandos opoꝛtebat a rerum copioſitate

diſſolui. Ligatus vni copulãduſ alteri:niſi pꝛius diſſol

natur non copulatur. Nec tñ iſte repꝛehẽdendus erat

atq; damnandus ſi diuitias tenere volebat cum cuſto

dia mandatoꝛũ: incunctanter ſalutis gradiebat᷑ viam.

ſed in eoꝙ volens addere ſi aliquid derat cõtriſtatus
eſt: cum audiuit de additione conſiliũ. Nemo quidem
conſilium a vero doctoꝛe querat ſi exequi nolit tẽtat io
quidem eſt et eulpa non parua. Diuitie quidẽ in culpa
non ſunt ſi cum cuſtodia mandatoꝛũ conquirunt᷑ poſſi⸗
dentur et diſtribuunt᷑:q;q; illas repudiare perfectio qᷓ/
dam ſit. Arguunt tamen multi cur deus illas et tam pᷣ
cioſa creauit ſubdiditq; bominibo:niſi vt eis eſſent ĩ poſ
ſeſſionem 1 vſum. Equidem ſed exr puerſa volũtate tra
iecte ſunt in culpam et moꝛtem:et occaſio culpꝑe vt ipſa

ppellẽda eſt. Et ſcriptura vicit ꝙ ſubiecit omma ſub pe⸗

libus ſcilicet humanis et rationabilibus affectibus.ſ
verſauice actum eſt:vt ab ipſis affectus hominũ ſupen⸗
tur. Qm̃ ſupꝑatus eſt a rebus pfunctoꝛijs humanuſa⸗
moꝛ cum anxiatur et dolet queſtuans timens cauenſq;
cum poſiidet:largitur cum pena.ſibiq; ſeꝑe deficit. ſodit᷑
aeutiſſimis ſtimulis triſticie cũ amittit.eſſentq; ſub pe⸗

dibus hominis ſi ſpũs eius vt ſpũs dei ferretur ſupꝑ flu

idas aquas rerum labentium:non ſuppoſitus eax ma⸗
le prementi ſarcine. Opoꝛtet omnino intẽdere ſi amoꝛ
ſu perfertur aut ſubiſcitur aut equati amatis.
Interrogat petrus quid meriti habeant ſeculi con⸗
temptoꝛes. chꝛiſtumq; ſequentes ſeom matheũ marcũ
etlucam. Kmapitulum XLVII.
Erritus petrus exparte de difficultate ſalu⸗
t tis ſcõm verba ſaluatoꝛis.ſed ex alia ſpem bo
nam nactus ꝙ pꝛopter chꝛiſtum ommia reli
quiſſet ſecutus veſuigia eius ipſum interꝛo/
gat ſi quid ꝑmutationis melioꝛis accepturi eſſent exre
lictis:aut quid pꝛemij er ſequelal Tunc reſpondens pe
trus dixit ei. Ecce nos reliquimus omia et ſecuti ſum⸗
te. QAuid ergo erit nobis Qñ ſaluatoꝛ dixit ꝙ apð ho⸗
mines impoſſibilis erat ſalus.ſed apud deum omia poſ⸗
ſibilia: tunc petrus interloquens diyit ieſu MNon detine
mur amoꝛe tpalium rerum. non irritimur diuiciax vin
culis. ex tua doctrina in tui amoꝛe facti.tuis moꝛib in⸗
citati reliquimus omnia: facti pauperes pꝛopter nos fa
ctum pauperem te ſequentes. Modica et deſpicabilia

diſcipulichꝛiſti reliquerant pꝛopter eum. piſcatoꝛes ali

qui erant et agricultoꝛes et nauticus mercennarius

dam: omnes wro de genere plebeioꝛũ nulla terrena di
gintate f⸗ uigentes. tamen ex libertate animi qua omnia
xeliquerunt que potuiſſent in mentis deſideriũ obue⸗

mire.et ꝙᷓ ceteris ſopientibus et ductoꝛibus pꝛetermiſ

ſis ipſum ſolum ſequebantur: cupidi ſcire futuram eis

mercedem inquirunt! Yeſus aũt dirit illis. Amẽ dico
Pabieg woec eſtis me in regeneratione ců ſe⸗/
filius hominis in ſede maieſtatis ſue. ſedebitis et

gerit
vos ſup ſedes duodecim iudicantes duodecim tribus

iſrael ι otulit Petrus dinn quereret de futura eius

mercede abdicationem tpalium rerum et ſequelam ie⸗
ſu: vti ex his duobus pꝛeinunn dberet᷑ ipſiq; ſperarẽt.
Sed ieſus reſpondens vnum obmittens alterum aſ⸗
ſcripſit ad pꝛemium.qm abdicationem pluris ſequelaʒ
ſuiipſius appendens. acſi abdicatio preter ſequelã pre/⸗

mium non haberet:et ſequela pꝛeter gctualem rerum

contemptũ eternã poſſit nanciſci mercedem. Sequela
tñ dignioꝛ cenſenda eſt:ſi rerum abꝛenunciationẽ pᷣmi

ſerit. ultos quidem legimus ob libertatem ment/p
pter ſcientiam capeſſendam ob expeditioneʒ coꝛpis ad
pꝛodeundum quo vellent ad vitandũ ſolũ humana pe⸗

ricula diripientiũ et latronũ ne et mundi regibus ſub
iacerent pꝛeter omnẽ contemplationẽ future mercediſ
tpalia reliquiſſe:quibus nulla futura premia parabant᷑
non ſequentibus illam fidem que iuſtiſicat peccatoꝛeʒ.

Apoſtoli autẽ nõ quia reliquerũt oĩa ſz quia ſecutiſunt

ieſum qui eſt ſuper oĩa. ſeſſionẽ non tribunalicaʒ ſed aſ⸗
ſeſſoꝛiam duodecim ſedium ad pꝛoferendũ auctoꝛitate

aſſeſſoꝛia iudiciũ ſup tribus duodecim meruerũt. non
ꝙin illa dignitate futurus eſſet tunc pꝛeſens damnan⸗

dus iudas: ſed ſuffectus mathias. Ac per hoc ſane intel⸗
ligendum eos etiam habere vitam etezna: ci qua etiaz
quia pꝛimoꝛes ſequaces chꝛiſti autoꝛitatem iudiciariaʒ

meruerunt. Aduertendũ aũt ꝙ ſequele non abdicatio⸗

ni videtur retributio iſia dari. quia obedientia melioꝛ ẽ

qᷓ; pauptas.et pocioꝛ eſt qᷓ; caſtitas. Illa ſine iſtis:hec ſi

rie illa non ſaluant. Me autẽ videretur a chꝛiſto reꝑ ab⸗

dicatio vilipendi eo ꝙ ſequela ſibi ad premia pꝛeferret
adiectum eſt! Et om̃is qui reliquerit domũ wel fratres
aut ſoꝛoꝛes aut patrẽ aut matrẽ aut vxoꝛẽ aut filioſ aut
agros ꝓpter nomen meum et ꝓpter euangelium: centu
plũ accipiet in hoctꝑe domos fratres et ſoꝛoꝛes patres
et matres et filios et agros cum pſecutionib⸗ Et in ſe⸗
culo futuro vitam eternam poſſidebit. Multi aũt erũt
pꝛimi nouiſſimi:et nouiſſimi primi· Vlerum quia cun
cta que deus creauit et oꝛdinauit bona ſunt. nihil relin⸗
quendum eſt tanq; malũ:nmeq; ad hoc preceptum datũ
eſt atq; cõſilium. Mam et interdicta ſignanter arbvꝛ nõ
vt mala aut fructus eius malus in pꝛohibitõe fint nec
vita eterna eſi pꝛomiſſa moꝛtalibuſ eo ꝙrelinquũt ma
la que ſubſtantialiter non ſunt:ſed ea que bona ſunt cõ
patione pocioꝛũ. Domus lona eſt ex materijs quas pᷣ⸗
parauit natura et exarte et exy conditoꝛe: vſus tñ eius:

poſſet eſſe malus ex intentione vtentis. Iſta neceſſitu
do natu re qua inuicem homines d ſtrictius copulant᷑
lona vtiq; eſt:in quã etiam fuiius i venit vt in aſſum⸗

ta carne matrem et fratres non tñ vterinos haberet
vtiq; ſuper terram. Et cum due relictiones ſint huiu⸗
ſcemodi poſitoꝛum:vna in affectu. altera in effectu: ad
pꝛimam vnuſquiſq; tener pꝛout iſia ſibiad pietatis cul
tum viderit aduerſari. et hec eſt penituſ in pꝛecepto. ne
amoꝛe quoꝛũcunq; caropa dño auertamur neq; obmit
tamus ea facere que tradidit in mandatis. Ad ſecunda

aut hi vocant᷑ dũtaxat qui pergradus in coꝛde diſpoſue

.

runt aſcen ſiones ad pfectionis palmiferum culmẽ:ſed

neutris indicitur odium ſed vitamen. Nec iuſte aliud
obuenire poteſt in cauſam cur parentů et tam coniun⸗

cto:um relictio fiat. niſi nomen ieſu et euangeliũ eius
in quo ſalus noſire con ſiſtit et pꝛouenit. Et nil homini
dbus tam opoꝛtunũ q; eterna ſalus ad quam capeſſendꝗ

tt pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

cuiuſcũq; conditionis exiſtant ſunt omnia ſummouẽ⸗
da. Mecnon et ſi quiſpiam appetit eſſe in ſuperis velut ĩ
celo fulgentioꝛ ſtella:in his imis fiat pꝛe ceteris ab oĩ⸗
bus et in omnibus abdicatioꝛ. O amoꝛe virtutis pꝛo⸗
pter nomen ieſu in quo ſalus.et pꝛopter euangeliuʒ in
quo doctrina vite agende.pollicitatio ſperande. iuſſio fi⸗

endoꝛũ.ne fiendoꝛũ pꝛohibitio cõſiſtit. huiuſcemodire

lictio centupletur in hoc tpe inſinuatio eſt eoꝛum que ĩ
hac patria chꝛiſti optimi ſectatoꝛes pꝛiuſqᷓ; vitam eter/
nam accipiant ſoꝛtiunt:cariſmatũ videlicet donaq cun
cta tempoꝛalia et humana excedunt. Et ſuper omnẽ co⸗
gnationem carnis m oꝛdine nature:plurificatur ex gra⸗
tia cognatio ſpiritualis. Ecce retributio centupla et vi
ta eterna. Nam ſi per centuplũ accipiẽdum intelligeret
eterna vita retribuenda in pꝛemium pꝛo merito ſe ab⸗
dicantium a terrenis et caris:fruſtra fuiſſet adiectum.

et vitam eternam poſſidebit. Igit᷑ ſicut deus repꝛobos

punire aliquando incipit in boc ſeculo et penis eternis
adicit in futuro.ſic bonos et electos ſuos in hac vita bv
nis cariſmatibus opulit. in mente virtutibus replet in
libertate ſancta ſiſtit:ꝛvt non paueant non timeant nõ
terreantur tirannoꝛũ terroꝛe.pꝛobitate confligant ad⸗
nerſus tartareas poteſtates. Mecnon et talibus eſt da⸗
ta poteſtas calcandi ſuper omnẽ potentiam inimici.⁊ ſu
per omnẽ infirmitatẽ:ita vt in hac vita appareret ex mi
raculis pꝛe ceteris clarioꝛes:Et qᷓ;; in eccleſia er mul⸗

tis retroactis tpibus crebꝛitas ſignoꝛum tepuerit:non

ad defectum ſidei et virtutis aſſcribendum eſt Sed nõ
eſt amplius eccleſia oꝛthodora velut infantula cum ſit
adulta et pꝛouecta. lacte nutrienda ſignoꝛũ.Hec quidẽ
dona ſunt centuplũ huiuſ vite:non eſt alia centuplatio
capienda. In futuro ſeculo vero poſſidebit vitam eter⸗
nam:vbi rerum relictarũ centuplatio nulla maioꝛ. Co/⸗
pulatum eſt etiam ꝙ de pſecutionibus retributio ſit ſi
enda.Equidem multo amplioꝛ atq; rocioꝛ.qm̃ omne
quod relinquitur ex libera voluntate voluntatis eſt p/
pꝛie:perſecutio vero inuite ab alijſ infertur. Nemo apta
natura ſeipſum perſequitur. Sed cum agere videt᷑ ad
uerſus ſenſum eius ſenſualis woluntas ⁊ coꝛpoꝛis non
cenſendum eſt pſecutionem eſſe inuoluntariaʒ: ſed ſpõ

te aſſumptam afflictionem et crucem. Perſecutio ſem
per ex inuite.afflictio vero quandoq; ex voluntate ꝓpꝛia

dum aſſumitur:qñq; ab alijs dum infertur. Opoꝛtʒ au
tem ad derelictionẽ rerum addeꝛe ꝑſecutionem ineuita
biliter oblatam et illam anĩo pacato ſuſcipere:aut cum
expedit a ſeipſo aſſumere illam afflctionem cohibenteʒ
imptinentes coꝛpis motuſ velut maloꝛum cautelã ſeu
actionem meritoꝛiam ad ſperanda.vt abdicatio rerũ et
perſecutio in vnum conuente habeant in hac vita com
paratione melioꝛis non calculatione rerum centupluʒ
et in futuro ſeculo vitam eternã. Pꝛimoꝛitas ⁊ nouiſſi
mitas id eſt pꝛioꝛatio et poſterioꝛatio in oꝛdine retribu/⸗
tionum:ſolum in poteſtate atq; cognitione ſunt eius qͥ
conditoꝛ redemptoꝛ eſt omnium.quo merito.qua iu⸗
ſiicia.quo oꝛdine ſanurt.
De cacheo iherithontino quid egerit aut dixerit cir⸗
ca ieſum et ieſus ad eũ.et alijs cauſa ſui.ſcõm lucam ſo
lum. Capitulum XI. VIII
Maiericho lune interpꝛetationẽ habet. Luna
i quidem a ſeipſa lumen non habet: a ſole acci
pit vnde ſulget In poteſtate noct eſt lumẽ
eeius:non in poteſtate diei. Obiectum ſepe
facit ne ſolis radij in hoc ſupioꝛ emiſperio plene reſul⸗
geant:q;;uis omne ſolis lumen impediri non poſſit. In
ferio: planeta eſt: ⁊ ad ſubiecta viciſſitucinem luminis
patitur. vt interdum non ſplendeat. Oundus quideʒ

iſte hanc imaginem babet. et alio miſterio ſynagoga iu⸗
deoꝛum et alio intellectu in hoc typo eſt eccleſia peregri
na ad quam ieſus ſuam pꝛeſentiam exhitet:in qua ho⸗
mo quidam inter ceteros inſignis erat virtute huma⸗

na non coꝛpoꝛe ita vt pꝛinceps eſſet publicanoꝛũ eoꝛuʒ

videlicet qui publica officia in cenſibus et obuentioni⸗

bus et vectigalibuset fiſcali pecunia exigendhs oꝛdina

ti erant.necnõ et diues:ita pꝛinceps vt ipſis epiſcopa⸗
retur aut pꝛudentia hoc exegerat vt in pꝛincipatu huiu
ſcemodi fungeretur. coꝛpoꝛe vero deſpicabiliſ erat quia
ſtatura puſillus.ſed non ademerat animi ſollertiam at
q; virtutem coꝛpis paruitudo Et iuſte in eoa ſupioꝛib⸗

ecretum eſt vt nõ ex coꝛne ſed er mente iudicaret᷑. Et

ſi hoe homines moꝛtales et ignari faciunt: quantoma⸗
gis deus qui nouit interioꝛa hominũ.qui plerunq; per
exterioꝛa male de interioꝛibus metiunt᷑. HMic ſi ſtatura
puſillus animo magnus erat cũ affectauit videre ieſũ
argumentum nactus ex arte atq; ſtudio qõ ſibi natura
negauerat. Mam cũ a ſecreto colloquio ſeoꝛſuʒ facto cũ
duodecim de ſua voluntaria paſſiõe atq; reſurrectione
feſtina receſſiſſetl ieſus ingreſſus ſciliq; viam rectam.
Lpambulabat ihericho. Et ecce vir nomie cacheus hic
erat pꝛinceps publicanoꝛũ et ipſe diues· Et querebat

videre ieſum quis eſſet ZAmbulante ieſu cacheus ihe⸗

richontinus occurrit cauſa vidẽdi ieſum.Aſpicit circũ⸗
ſpicit:inquirit.interrogat.ex omni ſe ſatagit vt videat:

cuius tam eximie bonitatis audierat famam. Zurba ve

ro vndiq; circundans ieſum cupiẽti videre impedimẽ⸗

to erat.eo ꝙ ipſe coꝛpis ſtatura puſillus nõ ſe valebati
altum pꝛotendere:vt infallibiliter conſpicaret᷑ q eſſet.
Bed qm̃ ſcriptũ eſi deſiderium ſuum inſtis dabit.cõ⸗
plendum ergo erat ſanctum de ſiderium eius:quo nul-

lum ſanctius q; ieſu querere habere noticiam eo modo
quo in via eſt donanda moꝛtalibus. Sed aduertendũ
eſt querenti omni ſtudio ſollertia cũcta nilq; tradendũ
neglectui.quin nature coꝛpꝑiſq; defectus argumentꝭ po
cioꝛibus ſupent᷑. Et non poterat pꝛe turba:quia ſtatu
ra puſillus erat. Et pꝛecurrens aſcendit in arloꝛeʒ ſyco⸗
moꝛum vt videret illum:quia inde erat tranſituůrus
Impedit turba hominũ:ſed magis cogitationũ mala
rum atq; puerſoꝛũ operũ viſionem diuinã. Et puſilli⸗
tas intellectus hnmani:nõ ſufficit ad intuitum diuino
rum. Et terrena ſapiens ſemꝑ confunditur niſi celeſti⸗
um delectatione ſupꝑent᷑:quibus ſuꝑatis animus in ſu⸗/
perioꝛa feratur Precurrendum eſt:quia tranſitus chꝛi
ſti irretrouerſibilis. Ynuentenda pꝛotinus eſt arbvꝛ in
quam a terra fiat aſcenſus:et qua chꝛiſti tranſitus cele⸗
bretur.Mon omnis arboꝛ ad aſcenſum apta:neq; cõmo
da huiuſcemodi viſioni.Nec ex omni arbꝛe ieſus vici⸗
num et conſpicabilẽ tranſitum facit:ſed hec quam p ce

teris cacheus aſcenſurus elegit ſcilicet artvꝛẽ ſycomoꝛũ

Per quam ſi latino moꝛe celſam accipimus que in fru

ctu eſt ſicut moꝛus.crucẽ ex ti habemus ſanguineaʒ:
in quam ꝑ fidem celebꝛatus aſcenſus mõſtrat quis ſit

ipſe ieſus quia deus et homo verus. deus quia ſuperat

moꝛtem.homo quia patitur moꝛtem:deus paradiſum
latroni tribuens.homo ſuſtinens ſeuas penas. homo
quia moꝛiens.deus obſcurans pꝛeter legem nature ſo

lem.concutiens terram.ſaxa pꝛoſcindens.vlum diui⸗
dens.pateſaciens tumulos vt pꝛoderent moꝛtuos:hõ

cruci affirus.deus defigens humanũ genus. moꝛti. pe⸗
ne.ppetuis doloꝛibus cruciſirum. Ei wero ipſa eſt fic?

fatua fidem catholicam nouimuſ:que fatua dicta eſt ex

his que moꝛtalibus hominibus ſunt poſita in creden⸗

do.NMer arwꝛem huiuſcemodi ieſus vt homo tranſitũ
facit:eternitate incõmutabilhter manens.Aſcenſio fe⸗

AlLuiber nonus de virtuoſis

ſtinanda eſt.quia tempus non ſciſcitur: etiam momen

non erunt:et cruret fides eius.iudeis quidem ſcanda

lum gentibo ſtult.icig et fatuitas eſſ.

De poteſtate fidei et oꝛationis qua chꝛiſius declara⸗
uit ſup feulnea vertv ſuo ſubito arefacta ſcom mathe/
um et marcum. Capitulum XLIlSISI
effabilem. ſupnaturalem. ſuꝑartificialem.
i ſiuuper omne ingenium hominu. ſuper demo /
num aſtuciã et facultatẽ. ſup angelos 1 o Hẽ
celeſtes ſpũs et ſubſtantias ſepatas. fides
oꝛatio ptãtem atq; virtutem efficacie a dño acceperunt
vt ea credamus eſſe facta per fidem que nullis alijs ar /
gu mentis fieri potuiſſent.atq; illa oꝛationi cõceſſa que
omnibus alijs ſunt denegata donis oblatiſq; inuneib

.

X.

cunq; d xerit fiat:ſiet ei.

pphetatum fuit iudeoſ nõ credituros ieſu etiaam

ꝓpter ſigna ſcom iohannẽ ſolum. Capitulum I.

AUm ammus hois arcem rebellionis aſcẽde

c rit.non aſſentit veritatibus. pꝛomiſſa nihi⸗/

lopendit deridet minas. ſigna mirabilia diui
nee facta non veneratur.nec humnliat ſemet⸗
ipſum fidei vt credat que intellectus facultate non ca⸗/

P

ram eis non credebant in eum:vt ſermo yſaie pꝛoplx/⸗

te impleret quem dixit. Oñe quis credidit auditui no-
ſtro. bꝛachium domini cui reuelatum eſt. Pꝛopterea

non potuerunt credere:quia iterũ dixit yſaias. Exceca⸗

uit oculos eoꝛũ et indurauit coꝛ eoꝛum:vt non pides8t

oculis et intelligant coꝛde ⁊ conuertantur et ſanẽ eos

Erst pfĩdia iudeoꝝ contra omnẽ virtutem rationem

pmarime autẽ inexcuſate contra eoꝛum ſolitos moꝛes
cum ſignis aſſoliti ſemꝑq; ſigna querentes.ſigniſq; da

tis a ieſu penitus nõ credebant:quibus pamplius iui /
tabant᷑ ad fidem. Omnia verba bec ſunt euangeliſte nõ
chꝛiſti:qui ſuo ſpũali ſenſu declarat vnde incredulitas

iſta puenerit· ad quam infert ꝓphetiam pꝛeactam nõ vt
cauſam incredulitatis vt ſit: ied vt pꝛenunciaʒ quia ſic

futurum erat.Non enim ꝓpłete veraces afffati diuno
ſpũ pꝛedixiſſent aliquid futurũ niſi quia ſic eſſet entu

rum.vt quia futurũ ideo ꝓpſetatũ:non quia ꝓphetatuʒ
ideo ſuturum.Ac per hoc fut urũ extitit potius cauja ꝓ⸗

phecie qᷓ; ꝓphecia cauſa futuri. Nec fuiſſet ꝓꝑhetatũ niſi

quia futurum. Pꝛoplſvtia vero non tendebat in faiſuz.

Nec ex hoc aliquid iniuſtũ obiciendũ eſt deo ꝙ ſic fieri
decreuerit vt aliter eſſe nequiuerit.ideo ſicante miſeꝛit
pꝛopheciam:nmec ex eo ꝙ euãgehſta interiecit pꝛopterea
non potuerũt credere.quia dixit yſaias ꝙᷣ deus excecatu
rus erat oculos iudeoꝛũ.aggrauaturus aures.indura⸗
turus coꝛda.vt non viderent atq; non intelligerent vt

atq; vllis humanis dignitatibus non poꝛrecta. Cuius
fidei poteſtatis magnam teſiimonioꝛũ nubem apoſto?*
pꝛo allectione ad eam ſebꝛeis ſcribens inducit: que hic
enumerare non expedit. Sufficit quidem ſiudioſis
ibi iſta rexeriant. Nam cum ieſus pximus paſſioni fre,·
quentaret hieruſale:in vna dierum frequentatiõis im
perio verbi ui arefecit infructuoſam ficum Et cuͦ alio
mane tranſirent:viderunt ficum aridam a radicib Et
recoꝛdatus petrus dixit ei. Rabbi ecce ficus cui maledi
riſti aruit. Ec reſpondens ieſus ait illis. Habete fidẽ dei
Amen dico vobis:quia non ſolum de ficulnea facietis.
ſed quicunq; dixerit huic monti tollere et mittere ima
re et nõ heſitauerit in coꝛde iuo.ſed crediderit quis qd/

it. Et cum ſe tueri ratione non poſſit erubeſcens vin/
ci tergiuerſat aut cõtradicit animo contumaci: ſicut de
pfidis iudeis ſcriptum eſt. Cum tãta ſigna feciſſet co

cõuerſi ſanitatem reciperent.qñm̃ ex his iure nil alið ab

tum aliquod non tenetur. Quotidie tranſeunt miſte, intellectibus ſanis ſentiendu niſi occultis vemerit fu⸗

ria fidei atq; crucis donec veniatur in terminuʒ vbi iſta

turam iudeo:ũ pfidiam ex iuſia permiſſiõe diuina ſicq;
lvna fieri:etiam ſi pꝛoplxtata eadem ꝑmiſſione cũ gra

tia gratis data DHeclarat aũt tẽpus qnñ de ppli excecatio

ne habita fuerit pphecia.. Hoc diuit yſaias qñ vidit glo
tiam eius locutus eſt de eo Ad claritatem pꝛophetici

dicti hoc euangeliſia inſerit non ad neceſſitatẽ futuroꝝ

qm̃ ſicut contẽpta fuerunt verba yſaie vera de doo cũct/
q; dicendis nec ſibi pꝛeſtita eſt fides. ſicq; cheiſio cõtra
dictuʒ eſt nec factis ſignis et verbis eius eſt data credu⸗/

litas: pocius quidẽ ex incredulitate ſibi aduerſatum eſt

Viſio quidem fuit qũ in templo vidit dñm ſedentẽ ſu
per ſoliu excelſum et eleuatũ:et cum ſeraphin et cum ce
teris miſterijs ad illam ptinentibus viſionẽ:in annoqͥ
moꝛtuus ſuit ocias. Quam viſionem cũ retuliſſet xſa
las.quia alibi ſcriptũ eſt deum nemo vidit vnq; aliſfs
falſis adinuentis occaſionibus contra eum:ab impijs
iudeis et ꝑfidis ſarra lignea per mediuʒ ſectus eſt. Sic

et chꝛiſtũ cuius vitã doctrinam moꝛes pariter et ſiona

contẽnentes:tandem crucis patibulo affirerunt! Te⸗
runtamen et ex pꝛincepibus multi crediderunt in eum
ſed pꝛopter phariſeos non confitebant᷑ vt de ſjnagoga
non eijcerent᷑ Dilexerunt enim gloꝛiam hominũ mag?
qᷓ; dei Moꝛtua eſt? ad nihilum valens ſine opoꝛtuna
confeſſione credulitas. Qm ſi coꝛde ſcom apoſiolum ·

rei veritatem creditur ad iuſticiã:oꝛe tamẽ fit confeſſio

ad ſalutem.Ac ſi non eſſet fides exiſtimanda quã timoꝛ

hominũ repꝛimit eius confeſſionẽ publicam pꝛohibet.

ſi foꝛis nõ fatetur qð interius recte nouit:ſi plus time

turqᷓ; chꝛiſti ieſu hominũ anathema.Nam quẽ homies
eijciũt pꝛopter chꝛiſtum:ab ipio recipietux pꝛo quo exi

lium toleratũ eſt. Quid in virtutibus celſius qᷓ; anathe
matitari pꝛo chꝛiſto qui vt nos de hoꝛrendo exilio reuo⸗
caret a mundo truciter et imuſte anathematigatus eſit.
E regione aſtruit᷑ regni ciuilitas eterni:ſi quis pꝛo chꝛi
ſto anathema ſuſtinuit· Enci ab hominibus et a terre⸗
nis pꝛo chꝛiſto:eſt recipia deo cum angelis in ſupernis.
Egre ſibi pꝛincipabantur principes iudeo: uʒ:timoꝛib⸗
hominũ male ſubiecti. Turpis eſt pꝛincipatus qui deſe
rit timoꝛe virtutem.veritatem ſilet. tꝑe faciendi iuſncii
am pꝛetermittit. Mon eſi cenſendus pꝛinceps:qui vir

tutis ſolium non inſederit.At re nõ a noie.a virtute nõ
gab opinione verus pꝛinceꝑps aſtruitur. Et in eo pꝛius o⸗

poꝛtet principari virtutẽ.qᷓ; ſuꝑ alios aut alijs pꝛeferat᷑
SHed hoc inter cetera his pꝛincipibus erat in viciuʒ.ꝙ
credentes non cõſitebant᷑ ieſum:quia dilexerunt gloꝛis
ari ante homines pocius q; in conſpectu dei. Glo:is bo
minum eſt cum laudibus et fama in eoꝛum placitꝭ vi⸗

uere. Gloꝛia vero dei eſt a mundo contemni et in cruce
chꝛiſti gloꝛiari:qui dantibus ſibi in hac vita gloꝛiam.i

patria eternam gloꝛiam dabit Yeſus autẽ cognoſcens
animoꝛũ fidem ⁊ videns timidam taciturmtatem. ne
credentes in eũ erubeſcerent confiteri quia homo erat

er tꝑe:pꝛodit damãs quis ſit ex eternitatel Hinc ieſus
autem clamauit et dixit. Qui credit in me non credt ꝗè

me:ſed in eum qui miſit me Exeterno patre doo eter:

nus ſilius natus eſt: in tꝑe vero ex homine natus hö.

Pꝛoinde qui credit in eum non ſolũ in eum ſiſtit᷑ ẽ ter
minatur veꝛa credulitas ſed in mittentem um patrẽ
qui mittens in hanc vitam filium mittere nõ potuit ni
ſi deum. Mon eni ei erat naturaliter ab eterno ſibi ſub
ſtantia liter filius niſi us Et qui videt me:videt eũ

qui miſit me De viſiõe fidei que agitur in via ſermo

eſt: nõ de coꝛpoꝛali aſpectu. IYgitur quis timoꝛ.que eru
beſcentia.quale anatſxma.quod exilium.que ſepargtio

et pꝛo virtute ſermonibus dom ini ſalug.

que rerum amiſtio anima teberet pꝛobibere credentez.

quin in aptam dei confeſſionẽ verboꝛũ atq; moꝝ erum⸗

peret. Alliciebat etiam ſuos auditoꝛes ad credẽdum ex

coꝛde.ad confeſſionẽ ex oꝛe:ad teſtimoniũ operũ egen⸗/
doꝛũ eua ſione periculi dicens Ego lux in mundũ ve⸗/
ni:vt omnis qui credit in me in tenebꝛis nõ maneat.
Odio eſt hominibus periculũ coꝛꝑalium tenebꝛarũ ꝓ⸗
hibentiũ lucem et placita intueri. emplius aũt eſſe de·
beret ſpuũalium quibus lux veritatis depellit᷑. Er hoc ſal /
uatoꝛ vt alibi iam dixerat hic iterũ aſſerit ſe eſſe lucem:
non perſtringentẽ oculos coꝛpis ſed mentis tenebꝛes
depellentem . Et auia lux eſt in hunc mundũ venit:mũ⸗

dum illumĩare querit. tenebꝛaſq; fugare. Attñ nõ illu/

minat tenebꝛas et non fugat:niſi credulitati fiat. Ygi
qui eum qui eſt credit nõ manebit in tenebꝛis ignoꝛan
tie neq; pꝑeccatoꝛũ atq; penarũ tetralium: ſeu in illis qs
ſaluatoꝛ tenebꝛas exterioꝛes appellat. Modis ommfſihbus

congruis chꝛiſtus egit atq; ſuaſit vt crederet᷑ in eum ·
humanũ timoꝛẽ atq; ruboꝛẽ auertit vt eſſet confeſſoni

ſierat credulitati:factis.verbis ſe dei filiũ miſſum a pi

tre declarauit. Pollicitationes ſugnoꝛũ appoſuit:et p ⸗

nas boꝛrendas interminatus eſt. Mihil ab eo neglectũ
eſt in opatione ſignoꝛũ. Mos et vita eius repꝛelxnſiõe
carebant.in tanta modeſtia factus vt etiam angelaſter

diceret᷑ꝛvt ad credulitatem ſui et aptam confeſſionẽ hbo⸗

minũ animos inclinaret. Sed pꝛeterq; in paucis I mi⸗
tis coꝛdis duricia que ſummoueri ſigmis ⁊ doctrina nõ
potuit. In multis ꝑpfidia.in aliquibus malus celus ſeu

huerſa intelligentia legis:in aliquibo inuidia.in aliqui/
bus auaricia mẽtes infecit. In ignnu ſi aliqua cre⸗
dulitas affuit ita humano timoꝛe ſeu puerſo amo:e re
pꝛeſſa eſt:vt nec in apertam confeſſionẽ erumperet.
O ieſus ſpꝛetus et ſermo eius contemptus et man

datum eius nõ cuſtoditũ qõ eſt vita eterna. cauſa ſunt

qua homines iudicantur ſcõm iohannem ſolum.
Capitulum ILI
IVceut ſcriptum eſi nonne qui ſpernis tuipſe
ſperneris. Cur ſpꝛetus eſt ieſus. Cur non qᷓ;
itum eſt animo ſtudioſo ſi ei credendũ erat
ab his qui hſitabant. Cur non ſunt diligen
ter diſcuſſa dicta et geſta eius ſi aliquid dictum eſt aut
actum impꝑptinens aut ſi non fuerint omni veneratione
digna. Cur ei aduerſatũ eſt qui oĩa que voluit fecit.ex⸗
cepto ꝙ hominẽ voluit ſaluũ fieri et non fecit cogitione
ſed ꝓpꝛia hominis voluntate. Cur credentes in eũ coꝛ⸗
de oꝛe publico eum faſſi non ſunt. Cur cõtemptus eſt

8

ſermo diuinus omnẽ vite atq; moꝛũ afferens honeſta

tem. ur mandatũ eius neglectũ eſt qõ eſt vita eterna

cui omniũ moꝛtaliũ ſuſpirat intentio. Que iura qᷓ lex

quod fas que vtilitas et omnia creata in vnũ conflata.
inuiſibihia et viſibilia debuerunt ↄuertere humanas 7
rationabiles mentes a fide ieſu et a verbis eius.a cuſto
dia mãdatoꝛũ illius. Que difficultas que impoſſilitas
que moleſtia que cauſatio que ꝑditio que iactura qð pe

riculum qð damnũ que infamia qð oppꝛobꝛium in his

reperta ſunt. Idcirco ſuꝑ contẽptoꝛes ſeuum iudiciuʒ

eſt futurũ:credentibo vero actuoſis eterna vita pꝛemi⸗

um erit. Hinc poſt ꝓnunciationẽ quia ipſe lux venit in
mundũ:vt non ſiſiat᷑ in tenebeis ſistim adiecit. Sed
ſi quis audierit verba mea ⁊ non cuſtodierit es ego nõ

iudico eum. Mõ enim veni vt iudicẽ mundũ:ſed vt ſal⸗

uiſicẽ mundũ. Qui ſpernit me et non audit verba mea

habet qui iudicet eum Tlerba chꝛiſti verba ſunt dei pa

tris ipſius oꝛe depꝛompta.que quiſquis audlit et nõ cu⸗
ſtodit non iudicatur a latoꝛe ieſu:ſed ab eo qui eumvt

ſicloqueretur miſit. Equidẽ ipſe ieſus in ſalutem non

etiam ad iudicandu venit in aſſumendo naturã: wniet
ad iudicandum manifeſie n ſine ſeculoꝛũ viſibilis om
mibus in aſſumpto non tñ in aſſumente ad ſalimſican⸗

dum. Pꝛimus eius aduentus in carne nõ in iudicio fu
it: ſecundus ad iudiciũ non ad ſalutẽ erit. Verũ qꝛ ois
vindicta deo reſeruata eſt. iuxta illam ſententiaʒ. mibi

vindictam et ego retribuã:non pꝑtinet ad offenſum vi-
dicare ſeipſum:ſpectat vero ad eum qui habet iudiciglezʒ
poteſtatem Quãobꝛem ieſus ſi contẽptus in verbis ſi
ſpꝛetus in vita moꝛibo et pſona denegat vindicare ſeip⸗
ſum aut contra ſpernentes pꝛoferre ſudiciũ.qm ipſi ha
bent qui iudicet omnipotentẽ et patrẽ omniuʒ deum:q
eum in ſalutẽ non in iudiciũ miſit. Mec obſtat qð aligs

pꝛotulit in iudiciũ veni in hunc mundũ ⁊ que ſequunt᷑

qm̃ ibi de uidicio diſcretionis inter bonos et malos:hic
de iudicio retributionis ad eoſdem dictũ eſt. Nec reus
iudat᷑ a iuſio iudice pꝛeter legem:ſed ex contempta le⸗·
ge. Vnde adiectum eſit!. Sermo quem locutus ſum iI
le iudicabit eum ĩ nouiſſimo die.quia ego ex meipſo lo⸗
cutus non ſum:ſed qui miſit me pater ille mihi mãda-
tum dedit quid dicam et quid loquar. Et ſcio quia mãa,⸗
datum eius vita eterna eſt Que ego loquoꝛ:ſicut dirit
mihi pater ſic loquoꝛ. Audicabunt᷑ iudicãdi ex ſermo
ne ieſu:ſi cuſtoditus ſeu fuerit ſpꝛetus Hoc oꝛdine que
libet lex iudicat contemptoꝛẽ ſuum:cum ex eius pꝛeug
ricatione ſeu cuſtodia pena ſeu bñficium tribuat᷑ ed
nec iudicabit ſermo chꝛiſii quia hominis fuit aut qꝛ oꝛe
humano pꝛolatus eſt:ſed qꝛ dei patris eſt ſicut in plerii/
qʒ; ſententijs liquet.et ipſe aſteruit ꝙ nona ſemetipſo q̊
a deo patre loquebatur.ita et in hac cõminatiõe refert

ex ſeip o locutus non eſt:ſed mittens pater vt ſic lo⸗
queretur ſibi mandatñ dedit.et quid diceret et quid hu
mano generi in aflumpta carne loqueretur indixit. qd

contra vicia diceret. quid in virtutibus loqueret᷑. quid
diceret de pena:quid loqueret᷑ de gloꝛia. Et inſe haimo
ſolus nouit quid accepit. Nam vere ſcit ꝙ mandatum
dei patris vita eterna eſt dumtaxat cuſtoditũ illam nãa/
ciſcitur:neglectũ vero negligentem eternis tradit incẽ
dijs. Pꝛoinde ſi vita eterna eſt: omnis eſt apponenda
ſollertia ne neglectui fiat. Sic et pꝛemonitũ eſt in mo⸗
nitionibus factis a moiſe populo iſraeli. Obſerua ⁊ẽ coa
ue ne qñ obliuiſcaris dñi dei tui:et negligas mandata
eius. Et ꝑ ſalomonẽ diſtrictius ſuadet᷑ cuſtodiri· Qi
cuſtodit mandatum cuſtodit aiam ſuã:qui aũt negligit
vias ſuas moꝛtificabit Et apoſtolus cõpoſitionẽ faciẽs
de dignitate ſermonis ſeu mandati facti ꝑ angelos ⁊ p
ieſum vnigenitũ dei fihum:et de pemiſ vtriuſq; pꝛeuari
catoꝛibus debitis ait. Pꝛopterea abundantius opoꝛtet
nos ſeruare ea que audiuimus ne foꝛte peffluamꝰ. Si
enim qui ꝑangelos dictus eſt ſermo factus eſt firmus
et omnis pꝛeuaricatio ⁊ inobe dientia recepit iuſtã mer
cedis retributionem. quomõ nos effugiemus ſi tantã
neglexerimus ſalutẽ. Que cum iniciũ accepiſſet enarra
ri Bonn ab eis qui audierunt in nos cõſfirmata eſt. cõ/⸗
teſtante deo ſignis et poꝛtentis et varijs virtutibus et
ſpũſſancti diſtributiõibꝰ ſcom ſuam voluntatẽ. Deus ẽ
qui loquitur. Et qqð mandatum dei vita eterna eſt.
Veritas eſt deus:credatur ergo ei. Vlitam eternã que
rimus in mandatis eius poſita eſt Yeſus qui loquitur
filius dei eſt. Mõ aliter loquitur qᷓ; accepit a patre. Dul
totiens ieſus verbum huiuſcemodi replicauit ꝙ totus
erat a patre.doctrinamq; ſuam ex autoꝛitate ſua ſcʒ pa.
tris pꝛoferebat:ne in homine contẽneretur qus ne bo

mo que dei ſunt ſibi arrogaſie diceretur.vt deus in ho⸗

mine aſſumpto crederetur᷑ non minoꝛatus a patre.ho⸗
mo m deo aſſumente vt vna perſona coleretur nõ mu⸗
222 4

ta-a natine hum me writate. Wieſus plus appodit
affectum q; cenſum, vt oſtendit in diuitibet in vidua

mittentibo minuta in gacophilacio ſcom marcum ?lu
cam. zapitulum LIII 2

ec docens contemplabat᷑ hominũ geſia non

ſolum mente ſed etiam intuitu coꝛnis: vt ex
geſtis ſumeret materiam doctrin anch et de/

clarandi ea que latebant.ſeu que in opinione hominuʒ

erant ex apparentia pꝛeter veritatẽ exiſientẽ.qm̃ homi⸗
nes vidẽt que foꝛis parent:deus aũt intuet᷑ coꝛ. Inde
ipſi ſcom exterioꝛa interioꝛa metiunt᷑:deus aũt ſcom ĩ⸗
terioꝛa erterioꝛa metit᷑. Nam cum multa diſceptando

ieſus vocuiſſet in templo. etl ſedens contra gacophila⸗

cium aſpiciebat quõ turba iactaret es in gacophilaciũ:

et multi diuites lactabant multa. um vemiſſet autez

vidua vna paupercula:miſit duo minuta qð eſt drãs

Et cõuocans diſcipulos ſuos ait illis. Amẽ dico cvobis

qn vidua hec paupꝑer plus omnibo miſit qui miſerunt

lis muneribo que in vſum pontiſicũ et maloꝛũ ſe acerdo⸗

tum conſummabant᷑: ſed videbat qntum ex quanto et
moꝛes et geſtus offerentiũ. Er paupeset diuites mu⸗/

nera offerebant: plus wel minus pꝛout eis erat in woto
aut in facultate ſeu in ſupfluo Affectum ieſus appende

bat non cenſum. Omnes terrena ſapientes cenſuʒ nõ
affectum ponderabant. Sedet nunc ieſus ad paternã
exteram: affectus et hominũ opationes aſi piciẽs. Nu⸗
da quidem et apta omnia oculis eius. Et in omni tpe

et loco bonos malos contemplar᷑ quid. quale.quantũ

quotiens.quo fine.qua religione.quo oꝛdine.quanto a
moꝛe agant.dans pondus.pꝛeciũ.factꝭ meritum vel de
meritu. pꝛemiũ vel ſupplicin.ex magnitudine affectus.
non eractis agẽtibus. Et ſuo libꝛamento iuſticie bona
vel mala ex affectibus pluris exiſtimat:qᷓ; ex eis magniſ

vel paruis. Mihil quidem apud eum iuxta trutinatiõeʒ

ſue iuſticie magnũ et paruũ in virtutibus ſeu in vicijs
eſt. in lonis operibus ſeu iniquis ſublime aut imũ: miſi
quantum in agendis magna ſeu parua fuerit agentiuʒ
ipſa voluntas. Igit᷑ vnuſquiſh apud ſemetipſum non
quantitatẽ ꝓ deo exhibiti cenſus.non tolerate crucis ĩi⸗

natarum ſeu illataru aut aſſumptarũ moleſtiax: nõ cu

ſtocditam in coꝛpe caſtitatẽ. non verboſam oꝛationum le
ctionem ſeu pſaſlmodiã.non obedientiã coꝛpis.non ſilẽ

tium oꝛis. non clauſuram ne vadat᷑.non dogmatũ alti⸗

tudinẽ.non ſi qua ſunt taliũ actionũ exiſtimet: ſed affe
ctum qᷓ; magnus ſeu paruus in his fuerit iueſtiget. Et
inquirat coꝛ ſuum quantum in via mandatoꝛũ dein cõ
ſilioꝛum chꝛiſti agendo ſuerit amoꝛe et faciendi deſide⸗

. .

rio dilatatum:iuxta qð in iudicio inuentũ. magna ſeu

parua erit retributio pꝛemioꝛũ. Monſtrauit hoc in vi⸗

Qus ieſus.quã duo minuta offerentẽ ſolum diuitibus
maioꝛa et plura offerentibo pꝛetulit affectũ magnuʒ in

paruis muneribus libꝛãs:et magna munera ex paruig
affectibus paruipendẽs. Et in largitionibus pꝛo ſi
neꝓ hominibo factis pꝛeualet affectus eius qͥ litere poꝛ⸗
rigit de exiguo ſibi defectũ faciens:qᷓ; qui largit᷑ de ſoper
fluo in nullo deſiciens. ulta iactabant diuites abun
dantes in multis:ſed vidua minuta duo quod eſt qua⸗
drans. Optimum diuitibus foꝛet ſi multus eſſet affe⸗
ctus.non enim multa iactarent:ſed relinquerent om̃ia

ſpe ineffabiliñ ſupnoꝛum. Sed dant deabundati diui/

Uber nonus de virtuoſis ””Mẽ

Mtentus erat ieſus ad pferendam doctrinã

in gacophilaciu. Oſ̃es enĩ ex eo e abundabat illis mi
ſerunt in munera dei. hec aũt ex eo qð deeſt illi de penu⸗/
ria ſua omnia que habuit miſit: totum victum ſuum
Sontemplabat᷑ ieſus eos qui aliquid dabant in eranũ
ſeu in conſeruatoꝛiũ diuitiarũ templi.non delectatus il

=

tes ſi ſuperfluum largirentur. Supflua quidem mul⸗

ta ſunt:ſi ſola neceſſaria retineant᷑ ad vſum. Eadẽ mul

7

. ta in largitione non ſunt: ſi ſupflua (opiam neceſſario⸗
rum erxcedunt. Etiam ſiatus diuitum modeſtie ſubia /
cet ſi culpam in diuitijs deuitare contendunt et ſi de
male partis eſſet multa oblatio:nõ iure multa ſed nul⸗
la cenſenda pocius diceref. Emundata atq; purgatam
in conflatoꝛio totius iuſticie magnam ſiue paruam eſſe
opoꝛtet oblationẽ diuitũ ſi exhibere cupiunt deo gratazʒ

et ex datis muneribus peccata redimere Oagis aüt in
ſoꝛtem vidue cedendũ eſſet: que ob amoꝛem dei placi/
tum virtutis.pietatis cultum.ſe poſiponens totum ob

tulit victum ſuũ. Acta exterioꝛa in numero et pondere

et mẽſura hpominibaagentibo nota ſunt: pvoſſuntq; aliſis
eſſe nota. Sʒ interioꝛa hominis nemo niſi deus nouit:

in quo numero quo pondere qua menſura conſiſtant.
Zcp boc in ammo enitendũ eſt vt validioꝛ fiat affectus

qui potẽs eſt etiam coꝛpalium actionũ et rerum ſupple
re defectus et pocioꝛare ꝓfectus. Et quia laudationem

operũ ſuoꝛũ ex pondere affectus a ſaluatoꝛe accepit mu
lier viduata viro:ab ipſa offerendi exempla capiamus.
EVliduata ſit anima viro ex carnis delectatione ſed con⸗

iugata chꝛiſto. habeatq; vuo minuta in quibus eſt tot
victus eius intellectum et affectũ:vt nil velit ſcire am

plius niſi chꝛiſtum.nihil ali ud diligere pꝛeter eũ. Ma⸗
Let et alia minuta duo timoꝛem et amoꝛẽ:voluntatem

ldberam et poſſibilẽ actionem. Habet ſeipſam et co⸗pus

hec de penuria ſunt:quia his omnibus indigemus. e

Vro quadrantẽ effciunt ad diſſerendum opoꝛtuna eſi
glia foꝛma vel ſermo. 2ðl

De eoꝙ querẽtib⸗ diſcipulis deſtructio hieroſolimi⸗

tani templi a ſaluatoꝛe pꝛedicta eſt. ſcom matheũ mar;

cum et lucãa. Capitulum. LiII —
Alklgnü miſteriuʒz in templo hieroſolimitano
m ſisnatum eſt indictione dei qui ſibi ilud fiſe
rii iuſſit. ex conditoꝛe ex conditione ex tpe ex
mogo ex ſcientia ex rebus exoꝛnamentis ac

ex omnibus que inerant: ex gratia exauditiõis in his q

in eum oꝛatum acceſſiſſent. Quam ob cauſaʒ in ammi

ratione res eſt: a ſaluatoꝛe pꝛedicitur xer om̃ia deſtru
endum. Hinc ad ꝓpheciam futuroꝛum ſic exoꝛſum eſt.

Poſt omnẽ diſputationẽ et diſceptationẽ cũ ſcribis

pbpariſeis in templo ipſo completã: egreſſus ieſus de

templo ibat. Et cum egrederer de templo acceſſerüt di
ſcipuli eius vt oſienderent ei edifcationẽ templi. Et qᷓ
buſdam dicentibus de templo ꝙ lapidibus bonis ⁊ do

nis oꝛnatum eſſet: ait illi vnus ex diſci pulis ſuis. Da⸗

giſter aſpice quales lapides et quales ſtructure Quid
templum manufactum ex materijs niſi quedam natu
ralia diſpoſita in edincium placitum artis ingenio. fa⸗

cultatengenc mnlenat gund ex foꝛma.qind ex nue⸗

ro altitudinis longitudimis et latitudin is.quid ex eo qͥ
fieripꝛecepit. quid ex contentis in eo.quid ex geſtis in
illo.quid ex ommibus que de illo dici poſſent:arduos q̃
dem allegoꝛicos et anagicos atq; moꝛales ha bet res hu

iuſcemodi diſſerẽda ſermones. Angenioſi et amatoꝛes

writatum que a figuralibus trahuntur: dum lbet adi
quirendum animo elabvꝛent. Mos etiã alibi in hoc ope⸗
re aliquid diſſeruimus. Sed vtinam contemplũ nun⸗

cupatum eſſet.quoniam templũ a contemplatione oꝛi
ginem traxit. eſſetq; facilioꝛ indagatio veritat;. Attamẽ

ieſus videns welut cõmertij ſoꝛzum indagatus ait. Noli

te facere domum patris mei domum negociationis Et
rurſus. Scriptum eſt quia domus mea domus oꝛatio

nis vocabitur. ſeu eſt. Elos autem feciſtis illam ſelum

tomus teiet oꝛationis erat. Q aliquando ingreſſug

m

N

et pꝛo virtute ſermonibus domini ſalua.

eum latronum. Sed egreditur de illo nunq; amplius
regreſſurus wlut relinquens et deſerens atq; paruipẽ
dens toꝛius ſynagoge dignitatẽ a ſtatum. aſtructurus
in rebus melioꝛibus dei cultũ:facturuſqʒ homines vi⸗
uos templum dei viui.ſcom ꝙ poſimodu apoſtolus di⸗

uinoꝝ ſcrutatoꝛ aperuit. Cemplum dei ſanctum eſtqð

eſtis vos:qui de baptigatis et vere credẽtibus loqueba⸗

tur vlut nõ amplius eſſent future in pꝛecio cerimonie

iudeoꝛ:uũ.neq; in illo templo aut in montibus locus ve⸗
re adoꝛatiomis eſſet:ſed in ſpiritu et veritate in qubus
deus ampiius adoꝛatur et colitur. Et gratum ſacrificiũ
eius non deinceps ex templo.ſed in ſpiritu et contritio

ne atq; aucde:iuxta illõ qð afflatus ſpũſancto dauid di⸗

xit. Sacriſicium deo ſpiritus contribulatus:coꝛ cõtri⸗
tum et humiliatum deus non deſpicies. Et alibi. Sa⸗

criñcium laudis honoꝛiſicabit me:et illic iter quo oſtẽ⸗
dam illi ſalutare dei. Meq; doctrina ex illlo tẽplo.ſed dos⸗

ctrina euãgelij eius diffundenda ꝑ omnẽ oꝛbem.vt do⸗

cendi ex ipſa non templum adirent:ſed in omnem ter⸗
ram papoſtolos ⁊ chꝛiſti diſcipulos ipſa ferretur. Egre
ditur de templo ieſus velut anathematigatũ relinquẽs

qm̃ ipſe in ipſo anathematicatusa iudeis etiam doctri⸗
nam eius reſpuẽtibus erat. Et ibat. Sed quo ibat Aid
montem oliueti. Qm̃ ſublimius attollenda eccleſia qᷓ;
ſynagoga erat. Et mons erat luminis.vnctionis.miſe

ricoꝛdie.leticie.caritatis. Mam et fundata erat in mon⸗
tibus ſanctis. Et cum egrederet᷑ acceſſerunt ad eum
diſcipuli eius ad oſtendendũ molẽ templaris edifici/

non tanqᷓ; ignoꝛanti ſed vt interrogarent eum ſup co⸗
minatione quã fecerat.ſi quo modo fuiſſet poſſibile tẽ⸗
plum non deſtrui ſiue relinqui:cum eſſent lapides o⸗
ni et magni et quadri et cõpoſiti artis magna pericia.X⸗
oꝛnatum eſſet inumerabilibus domis a iudeis etiam

et a gentilibus cauſa deuotiõis oblatis:eſſentq; ſtructu
re mirabiles q̃ſi nulla tꝑis antiquitate diſſoluẽde.Oe⸗

ſipuit quidem omnino ille diſcipulus qui dixit. Oa/
giſter aſpice quales lapides et quales ſtructure q̃ſiaut

diſſolui non poſſent aut diſſoluende nõ eſſent: ignar ꝓ
maioꝛũ edificioꝛũ ex miraculo et virtute necnon exhu⸗
mana potentia diſſolutio facta eſt. . Et reſpondens ie⸗/

ſus:ait illi. VUides has omnes magnas edificationes.

Amen dico vobis hec que videtis venient dies in quibꝰ

non relinquetr᷑ lapis ſuper lapidem qui non deſtruaf.
SBi ꝓpter ſanctitatẽ templi ſeu loci templũ deſtrui ab⸗
ſonum videbatur. fruſtra quidem: qm̃ ſanctitas. virtuſ
ſcientia non deſtruunt᷑ cum rebus coꝛpoꝛeis diſſipatis.
Alioquin a coꝛpoꝛeis ſpũalia non a ſpũalibus coꝛpoꝛa⸗

lia dependere dicerentur. Eſt aũt multiplex ſanctitas ſʒ
non equa neq; equaliter accepta in conſpectu dei: cuius
virtute ſanctiñcat᷑ om̃e quod ſanctificatũ eſt.Attamen
omnis ſanctitas ſpũalis eſt:qᷓq; et aliquod ſanctificatũ

coꝛpoꝛeũ ſit. Sanctus eſt deus nõ ab alio qᷓ;a ſeipſo:ſi⸗
cut ſcriptũ eſt. Eſtote ſancti:qm ego ſanctus ſum. Sã
cti ſunt angeli exiſtẽtes in celo:ſed adheſione.Eſt ⁊ ſan⸗
ctitas in hominibus.ſed ex virtute trifaria que ſolũ in⸗
funditur:acquiritur aũt nunq;. Hec dumtaxat ſpiritu
agitur: coꝛpe non ꝑcipitur. Eſt et ſacramentoꝛũ que qᷓ;

uis agatur in coꝛpoꝛe non confert aut expedit:niſi ſpiri

tus rationalis aſſentiat ꝓpꝛius ſiue in aliquibus alienꝰ
Eſt et ſanctitas bñdictionis in verbo ſacro et dedicatio

nis ad deum et ad ea que dei ſunt:cuius ſi deſtruantur

ſubiecta modica cura veo. Nam ſi omnia mũdi templa
et vaſaria et ſi qua vaſa ſi quaq; vtenſilia deo dicata de
perirent:ſanctitas qua ſaluari homo poteſt non deperit.
ertbſein ſunt hec his qui ꝑ fidem chꝛiſtianitatis ſeu
nctitatis veritatem cognouerunt Si autem pꝛopter

alia obiſcibilia humano vſui quis digna ⁊ miranda vi
derent᷑ indigna eius deſtructio cenſeretur: nil aliud eſſʒ
q́; deum coaptaſſe in delectatione materijs. Et ſi quia
ita bonum ꝙ non cõmunicandum etiam hoc diuine po
tentie aut tonitati derogaret ꝙ nõ poſſet aut nollet to⸗
na in melioꝛa traicere:atq; ſi cõditoꝛ adduceretur vt ei
deferretur. Alius valentioꝛis ſapientie atq; virtutis ad
uenerat. in cuius etiam virtute deſtruendũ conditum
erat:in ipſo velut in fundamento.aliud ſanctitatis alte
rius conſtruendum. Ex hoc ſaluatoꝛ illi diſcipulo inter
roganti reſpondit pꝛo ommbus ꝙ illa ſtructura templi
pomnia deſtruenda erat: melioꝛi tamen et infringibili
conſtructione donanda Nec hominũ opus &bebat eſſe
eternum:ne videret᷑ virtute humana conſiſtere. Sed
nec ieſu ꝓpenſioꝛis cure ſuit illius templi deſtructio coꝛ
poꝛalis.Aliud enim illa pꝛeſagiabat id quidem qð ea ſi
militudine rationabiliũ lapidum quantumcunq; ma⸗
gnoꝛũ atq; nobilium in quanta firmaq; cõpoſitiõe con
nexoꝛũ pꝛocerũ rectoꝝ mundi ſeu eoꝛum qui videntur
gerere vicem chꝛiſti euerſio et diſſpatio et diſperſio ſit
facta in capite ommiũ platearũ ad noticiam cunctoꝛũ qͥ
tempoꝛe faciendi diſſipauerunt legem dei:ſed ſtabilita⸗
te eccleſie ⁊ chꝛiſtiana veritate vſq; in finẽ ſeculi in pau
cis ſeu multis in ſuo rowꝛe ꝑmanente.
De ſignis datis a ieſu de deſtructione hieruſalem et
de conſummatione ſeculiet de aduentu ſuo ſcõm Da⸗
tlxum marcũ et lucð3z. Capitulum LIIII
Tiam dictum eſt egreſſus de templo ieſus
v acceſſit aſcendit in montem oliuarũ:altio:
ra querens qᷓ; deſerens patentioꝛa. Et con
ſedit docẽs aperienſq; interrogatus ſigna fu
turoꝝ:celatum tempus tenens. Multi enim ſunt mõ⸗
tes quos ob varias cauſas aſcẽdit ieſus. Pꝛimus qui⸗
dem tentatioms quando diabolus tulit eum in montẽ
excelſum valde:ſcðo miliario ab eo deſerto vbi ieiuna⸗
uit per quadragenam: Secundus doctrine pleniſſime:
vbi diſcipulos et turbas agenda et cauenda docuit:qui
eſt ſcõᷣo miliario a capharnaũ.Certius mõs reſectiõis
idem.ſed in deſcenſu locus refectionis fuit:vbi quinq;
milia hominum pauit. Quartus mõs pꝛecipitationis
qui vocat᷑ ſaltus.vnde naęareite mſi ſunt pꝛecipitare ie
ſum:miliario a nacareth ſitus contra meridiẽ Quintꝰ
eſt luminis et oſtenſionis gloꝛie quithalboꝛ dicit᷑ quar-
to miliario a nacareth contra oꝛientẽ:in quo ieſus trãſ⸗
ſiguratus eſt. Sextus oꝛationis iuxta mare galilee:in
quem chꝛiſtus iuſſis diſcipulis tranſfretare aſcendit ſo
lus oꝛare. Septimus ſpeculationis ſcilicet ſyon:ĩ quo
ineffabilia et magna miſteria egit ieſus. Octauus vn⸗
ctionis et miſericoꝛdie et caritatꝭ ſcilicet oliuarũ quem

pluries viſitauit:nunc quidem inſidet contra templuz

a quo etiam aſcendlt in celum. Et ille caluaricus ĩ quo
crucifirus eſi. Sed de monte oliuetiagitur hic:de quo

ſcriptum eſtl Et cum ſederet in monte oliuarum con⸗

tra templum:interrogabant eum ſeꝑatim petrus iaco⸗
bus et iohannes et andreas dicẽtes.Pꝛeceptoꝛ dic no

bis quando hec fient:et qð ſignum exit quando hecoĩa

incipient conſummari et aduentus tui et cõſummatio
nis ſeculi Cũ hunc montem aſcendiſſetieſus ſedit in
ea verſa facie cõtra templum:cuius poꝛta ad oꝛientem
erat Ergo chꝛiſti facies ad occidentem aſpiciebat:vlut
in occiſionem daturus et hieruſalem et templum ⁊ cõ
ſimiles in malicia. Oirum quideʒ ſed memoꝛia dignũ
ꝙ poſt chꝛiſtum omma deſtructioni patuerũt.et om̃is
dignitas iudeoꝝ inde remota eſt:ne illa ſynagoga iunde
oꝛum cum templo et hieruſalem habentibus ſiatũ nõ
ſic nouoꝛum nuſterioꝛum ſides aſtrui potinſſet. Facile

quidem et rudes et minus ſapientes feciſſent in illa re
lapſum:ſi non fuiſſent ablata poſt chꝛiſtuʒ. Et vna ſem
per fuit iuſticia er fide:nunqᷓ; aũt ex opibus legis ex di/
gnitate temphet ceri monijsſynagoge. Et qz; in toſte
rum multa ſint facta tẽpla ſiue naſticig in honoꝛe chꝛi/
ſti atq; ſanetoꝛum eius ⁊ magna diligẽtia cuſtodita.nõ
tamen ea fide vt in illis iuſtiſicemur: ſed vt cuodam ſi /
guo vnitatis honeſte ſacrificia maneãt. Juſticia quidẽ?

Non enim ehꝛiſtus voluit vt vera et chꝛiſtiana iuſticia
eo amplius deijcienda erat hieruſalem cum templo. q/
niam ipſa ieſum a deitate deiecerat: non credens dei fili
um ſed tanq; reum ignominioſe moꝛtis vnanimit ma
gnis et conſonis vocibus impoꝛtune ligno crucis poſtu

lauit affigi. Sed nec poſt tantũ ſcelus ad dominũ con/
uerſa fuit:vt miſericoꝛdiam conſequi potuiſſet: necduz
illius diuini ſanguinis effu ſione ſaciata etiam diſeipi⸗

los ſuos ad cumulum criminis vſq; ad moꝛtem inſec

ta eſt. Quo demerito perpeſſa eſt iram dei et hominum
incircumciſoꝛũ et ydolatrarũ ſeuam manum:etimma/
nitatem gentium. Et cum bec hoꝛrenda videbant᷑ an/
teq; fierent ab apoſtolis ſignum inquiritur. non ſolum
vſtructionis ciuitatis illius.ſed ſignum aduentus ſui
et conſummationis ſeculi. De tribus futuris vt liquet
ſunt ſigna queſita. Et interim ſcʒ a ieſu eſt woerecta re /

——

ſpon ſio. Sed ante dirit cautelam expedientem ad ma-
la futura:ne poſt aſcenſionẽ eius erroꝛis ꝑniciem pate⸗/
rentur. Dinc et reſpondens ieſus: dixit illis. Cidete
ne quis vos ſeducat. Multi enim venient in noie meo
dicentes. Ego ſum chꝛiſtus. Et tunc appꝛopinquabit:
et multos ſeducent. Molite ire poſt illos.Aludituri eni,z

eſtis pꝛelia et opiniones pꝛelioꝛum Futuri erant mul

ti virtutis veritate carentes.ſimulantes ſpeciem. affe⸗
ctantes hominũ habere ſequelam:qui deficientes in ꝓ/
pꝛijs ſub nomine illiuſ qui omnẽ virtutem habebat di
uinam atq; humanam pꝛedicaturi erãt Ab exoꝛdio crea
tiõis humane infuit rapina iſta bominibus:vt ſibi vel⸗
lent arrogare dunna. Et qð eis a natura et a gratia ne,/

gabatur falſo appꝛopꝛiare ſatagebant: vt pꝛothoplaſſö
mi et plurimi ſibimet diuine virtutis gratiam tribue⸗
tes. Sed poſi exoꝛbitationẽ a ſide nullus ꝑnicio ſioꝛ er
roꝛq; venerari in bominibus quod eſt ꝓpꝛium dei. et in
nomine chꝛiſti ſequi aduerſariũ eius:et pꝛo ducẽte ꝑ ſe
mitas equitatis aptas rectaſq; vias deulatoꝛem imita⸗
ri Eligiles ergo apoſtolos ſuos reddit ieſus:et futuros
poſt eos fideles cautos facit.ne venientibus in nomine
ſuo aſſerentibus impꝛobe ſe chꝛiſtum eſſe pꝛedicentibꝰ
que reſtant in bꝛeui cõpleri futura miſteria inſtare vlti
mum tempus: cũ adiecta ſequela pꝛeſtetur credulitas.
Eit enim talium ad ſeducendũ omnis intentio. Ideo
ſeducent multos ſeduci dignos:plus ſapere pꝛeſumen⸗/
tes qᷓ; dceat ſimplicitatem fidei. Seducent quidẽ ver

bis et nouitate.mag vero ſuauitate doctrine.moꝛibus

palliatis.ſpiritu pꝛedicendi futura:et iluis acti bus ⁊ ar⸗

tibus ſeducendi quibus humana ingenia cum a veri⸗

tate auerſa fuerint innitunf. Sed poſt eos pꝛohibet eũ

dum: magiſtri enim ſunt erroꝛũ et viariſ ad interitum
Zttamen in magnũ chꝛiſti teſtimoniũ cedit: ꝙ inimici

eius ad ſeducendum accipiunt nomẽ eius. Et argumẽ

tum magnum virtutis chꝛiſti ꝙ a virtute alieni ad ſuũ
vſum.ad oſtentationem.ad cõplementum ſue intenti⸗
onis accipiant ſanctum nomen:aliunde reſperãtes poſ
ſe vota complere. Me aũt iſta vti abſona videãtur teſti⸗

ſicantur veteres ꝓplecie que pꝛo illo tpe in his que age

bantur vra fuerunt:etiam pꝛeſagium nouifſimoꝛu te /

poꝛum continentes. Ynguit enim dominus P hiereri

a iuſti homines fiunt:ſine templis er domibus agit

eſſe in rebus manuſactis ab hominibuſ crederetur. Et

etegit

am ꝓpletam. cui dominus dixeat ne oꝛaret pꝛo popuſo
incoꝛrecto:qm̃ oꝛationem holocauſta eius reppulerat

Vnde hieremias ſiupens diit.Al.a.a.dñe deus. Pꝛo⸗

pſxte dicunt eis.Mon videbitis gladium et fames nõ
erit in vobis:ſed pacem veram dabit vobis in loco iſto.
Et dixit dominuſ ad me. Falſo ꝓphete vaticinant᷑ in no
mine meo. Non miſi eos ⁊ non pꝛecepi eis.neq; locutꝰ
ſum ad eos:viſionem mendacem et diuinationẽ frau
dulentam et ſeductionẽ coꝛdis ſii ꝓphetant vobis. Ad
circo hc dicit dñs de ꝓꝑlłxtis:qui ꝓroplxtant in nomie
meo quos ego non miſi dicẽtes. Gladius et fames nö
erunt in terra hac. In gladio et fame conſument᷑ pphe
te illi.et populi quibus pꝛoxſxtat erunt pꝛoiectiin vijj

hieruſalem pꝛo feme et gladio: nõ erit qui ſepeliat eos:
Obyucit ſe hieremias pꝛo populo apponẽs excuſationẽ
quoniã pꝛoplyte ſic imbuerũt illos:quoꝛum vaticinijs

adlvxrentes recte agere arbitrati ſunt. Sed e regiõe do/
minus Prolxten ſe miſſo de pꝛophetis non aſe miſſis
alſitatẽ ĩ qua vaticinant᷑:qm ipſe nõ miſit eos.
neq; pꝛeceptum dedit. nec affatus eſt. Et alia ſeriptura
Dicit. Omnis homo mendax. Qui ergo de ſpiritu dei
non loquitur: falſitatem fatur. uerut quidam a ſunt
eruntq; in ſublimitate et ſubtilitate ſermonũ pꝛurituz
facientes auribus auditoꝛum:euangelium et aliã ſcriꝰ
pturam in ſenſum carnis ⁊ guſtum eius ammaliter cõ
uertentes. leuigantes peccata. lenientes culpas. abꝛo⸗
gantes debitas penas.immuncd immnndiojs fauẽétes
non euangelij veritatem ſed quod mente falio finxerit

populis aſſerentes.

Expiicit liber nonus de virti
monibus domini ſaluatoris.

Incipit liber decimus de ſermone domini in monte
Quando chꝛiſtus turbas vidit et n montem aſcendit
VMB Laapitulum

AIggdens AJeſus
mumur bas aſcendit in montem.
U„ Aligere venerat oculis carmis
factus abſq; peccato ꝑ omnia
ſimilis nobis:quos ab eterno
teus pꝛeuiderat Et ſupꝛa hůa
nam ſcientiam homimbus lo⸗-
quens:cõmouebat animoſ au
dientium. Et auditoꝛes pꝛimi vt eum aucherãt reſerẽ⸗
tes ad audiendum in pꝛopꝛia voce alios inintabant:ta
vt exomnibus finitimis regionibus ad audiendũ illuzʒ
vtriuſq; ſerus homineg ꝓperarent Et coeuntes in vnũů
ſinguli de regionibus ſingulis fecerunt plurimas tur·
bas quas videns ieſus aſcendit in monte:vt aſcen/den

tes poſie um turbam vnam efſicerent⸗
fectum hominũ turbas aſpexit Sic eui

2otiſus
m multitudies

hominũ appellant᷑:eo ꝙ facile turbentur et turbent Ete
nim ipſe turbauit hominũ coꝛda in altitudine doctrie
ſue:qui eam capere non valentes ſeceſſerunt.Alij rece⸗

dentes dixerunt. Durus eſt hic ſermo ⁊ quis poteſt eũ

capere. Aln vero vixerunt. Mic blaſphmat: cum ſupna
virtute hominum peccata dimitteret.Alij ex miraculiſ
ammirabant?᷑. Et qplures non intelligẽtes turbabant

in chꝛiſto. Et in paſſione ſua omniũ ſunt fere coꝛda tur

bata. Et ipſe pꝛopter turbas turbatus eſt:quod et ipſe
pꝛoteſtatus anteq; lacarum reuocaret ab inferis turba

uit ſemetipſum. Et alibi ſermoe ſui oꝛis expꝛeſſit. Nũc

anima mea turbata eſt. Ct propter peccata turbarum
ommum:in oꝛto turbatum audiuimus, Triſtis eſt ais

irtuoſis et pꝛo virtute ſer /

*

mea vſ ad motem: que tandem eum multis pꝛeted?

tibus penis turbauit in cruce. Igitur turbaturus tur⸗

bas turbandus a turbis ipſas congruenter aſpexit. Et

aſcendit in montem ſuis pedibus chꝛiſius:quem crea⸗
uerat deus. Mons montem aſcendit quia lapis pꝛeci⸗
ſus de monte ſine manibus in tantũ creuit vt efficeret
mMons magnus:ad quem poſſent refugere omnes gen⸗
tes. Montem aſcendit nouam daturus mundo doctri⸗
nam:ad in ſinuandũ ꝙ ex ipſa indeuius ad eternum be

atitudinis montem celebꝛatur aſcenſus Et ab imis bo
mines extollere venerat atq; ad alta ſubuehere:qui mõ

tem docturus turbas aſcenderat.

De ieſu ſeſſione in monte et diſcipuloꝛũm acceſſn.

Capitulum II
X cum ſediſſet: acceſſerunt ad eũ diſcipuli
e eius DHocturus ſedet ſi laſſus innotuit qð
eſt hominis:magis autẽ expꝑectatio benigni⸗/
tatis inclaruit: Expectat enĩ nos in infirmi⸗

tatibus et tarditatibus noſtris:exiſtens ipfe in monte

inappꝛehenſibilis ꝑfectionis Tardi enim ſunt bomĩes
ad credendũ que chꝛiſti ſunt. Tardi ad intelligenduz q̃
vtilia ſunt.Tardi ad agenduʒ que neceſſaria ſunt. CTar
di ad penitentiam cum reliquerimus iter rectum. cum
effuderimus animã in peccata:et dei benignitas dei pa⸗
cientia caritas chꝛiſti ad penitentiã nos expectat NHec p
fert poſt lapſum ilico vltionem:expectans conuerſionẽ
Duitifarie pꝛotinus homines vocat noſtre conuerſio⸗

nis ad eum vt perfecte adheſionis ſinem firmitatis erx
pectans:querens miſereri pocius qᷓ; vlciſci. Yuxta quod
pvſaiam dicitur. Expectat dominus vt miereatur ve⸗

ſiri:et ideo exaltabitur parcens vobis Sedet ad quie⸗
tem mentiſ ex doctrina chꝛiſti hominibus affuturã. Me
mo enim quieſcit ſcientiaʒ querens: niſi vere chꝛiſti do
ctrinaʒ agnouerit. Nemo quieſcit affectu aliquid capta

re concertans:niſi chꝛiſii poſſeſſoꝛ extiterit. Apſe factuſ

eſt omnibus omnia. In eo pater eternus quieſcere vo
luit oĩm hominũ mentes.Sufficit enim omnibo pꝛe⸗
ter omma:et cuncta ſine ipſo rciune Wechon ad eter
nam quietem nos expectare pꝛemonſtrauit cum ſediſſʒ
in monte. Docens ſedet.ſedenſq; docet:vt quietius do
ceat. Infundit᷑ ocius in coꝛde audientium emiſſa in qͥ
ete doctrina:et tenaci memoꝛia capitur qð in tranquil⸗
litate a doctoꝛe pꝛofert᷑. Hec ſiquidem coꝛ:ꝑis ſeſſio ĩter

nam quietem inſinuat ex qua iluminans doctrina pꝛo
cedit Sedet in monte terreno:ille cuius in celo ſedes

eſt. Ypſe ſolus chꝛiſtus in altiſſima virtutũ pꝑfectione
uieuit cum in monte cõſedit:et vt ei pꝛo modulo no/
dro ſimiles ſimus expectat Alte
tes et qui pꝛoximioꝛes fieri cupiunt atq; fiunt:vt inter

eos per iuſticiam retributiõis diſcernat Et acceſſerut

ad eum diſcipuli eius jad ſedentem pariter et expectan
tem. Si diſcipuli ergo ad magiſtrum acceſſerunt ꝓ do

ctrina que animã illuminat:nõ pꝛo pecunia que obſcu⸗

rat. Inquit enim pſalmiſta. Accedite ad eum et illumi
namini:et facies veſtre non confundent᷑. Sed expedit
vt in ſimplicitate fiat acceſſus:nõ duplicitate ſicut ſcri
ptum eſt. Ne acceſſerꝭ ad eũ duplici coꝛde.Duplici coꝛ⸗
de accedit:qui aliud q́; deum accedendo requirit. Sim
plici vero coꝛde accedit:qui verſutia nulla detentus ni
in ſuis affectibus pꝛeterq; ipſum gliſcit.Ad veruʒ ⁊ hu⸗
milem diſcipulatum ptinet ad verum acceſſiſſe magi⸗
ſtrum:nec receſſiſſe niſi ſuſcepta doctrina. Et inſaciabi⸗

lem ſieri ad doctrinam ſanam eſt optime diſcipli neae —
um

ceſſerunt diſcipuli velut pꝛimitiui ſanctarum ſcolatum
ad diuinam ſcientiã capeſſendã: velut futuri teſies di
aoꝛum atq; factoꝛum chꝛiſti pꝛo quibus exp ſituri erat

De ſermone montano domini ſalua.

teq; conſiderat aduentä

*
r⸗ .

4

ommnem coꝛpoꝛis vitam. et toꝛthẽta cudeliſſima ſuſce⸗
pturi anteq; lc doctrina celeſtis a terꝛenis hominibus

ipſis ſuadenthuscagereket crederetur fichumana
tus dei filius talia in ſuſcepta hume
ceſſerunt coꝑe ꝓpius quia animo ardentius pꝛe ceterꝰ

ſcepta humanitate geſſiſſet. Ac⸗

diligebant. tenim qui plus diligit neceſſitate pꝛepo⸗
ſita poſſibilitate adiecta. ↄgnita voluntate dilecti opere
plus effecit. Et ad dilectum coꝛpe appꝛopinquat pꝛm⸗
plius:qui maioꝛe dilectione vꝛgetur interius.
De apertione oꝛis chꝛiſti in intentione docẽdi ſcom
matheum tii. Lapitulum HIHHI —
Taperiens os ſuum: docebat eos dicens
eę Oeis apertio ad humanitatẽ ꝑtinet exterio
ris hominis:doctrina vro ad ſcientiam mẽ
. tis. Os ex creatõe:ſcientia ex infuſione·s
coꝛpoꝛeũ et viſibile:ſcientia incoꝛpea et inuiſibilis. i
rum ꝙ ꝑ cenale coꝛpoꝛeũ et humanũ tam alta doctrina
tranſfunditur Sed aliquid magnũ innuit hec ſignata
locutio cum dicitur et aperiens os ſuum cum ſepe chꝛrei
ſtus os aperuerit et pꝛeter aꝑtionẽ oꝛis nullus natura
liter loqui poſſit. Sed inferioꝛitas hominis ad deũ mõ
ſtrata eſt:vt os humanũ aptum ex alto credere᷑ imple
ri. et non humena in ſcolis bominum appꝛeſenſa ſed di
uina doceri:que in ↄgnitionẽ deducta bonos a malis ve
lut in toꝛcularibo vinum ab acinis oleuʒ ab amurca ſe-
cernãt. Inde in pſalmo qui de toꝛcularibus ipſi aſaph

pꝛo quinta ſabbati inſcribit ſcom vnã tranſlationẽ ſcri

ptum repimus. Aperi os tuum. Scom aliaʒ: dilata oo
tuum.et ego implebillud. Quicquid de toꝛcularibo in
ſacra ſcriptura repitur ad chꝛiſtum ptinet.qm ipſe toꝛ⸗
cular calcauit ſolus:ſiue de lege ſiue de ſua paſſione die
catur. Pꝛoĩde vt boni a malis electi a repꝛobis ſecernaã⸗
tur: a patre ad filium humanatum dicitur. Aperi os tu
um:et ego implebo illud. Tu aperias os carnis et ego
impletbv illud ſcientia deitatis.vt non humana ſed di-
uina loquaris hominibus:ſicut ipſe ſaluatoꝛ teſtat eſt
dicens. Ego er meipſo locutus non ſum:ſed qui miſit
me pater ipſe mihi mãdatum dedit quid dicam aut qd
loquar.et ſcio quia mandatũ eius vita eterna eſt. Que
ego loquoꝛ:ſicut dixit mihi pater ſic ego loquoꝛ. Et ali
bi. Tlerba que ego loquoꝛ:a meipſo non loquoꝛ. Et p⸗
docte dictum eſt aperiens os ſuum:ad diſtinctionẽ faci
endam.quia in veteri lege aperuerat oꝛa pꝛophetarum
Et vt nulla excuſatio valeret hominibus:cum dei finꝰ
eſſdem in humanitate moꝛe hominuʒ loqueref. Aliud
enim eſt cum rex ꝑ ſuos legotheos.aliud cum p pꝛopꝛi⸗
as litteras.aliud cum ꝑ nuncios.aliud cum ꝑ ſipſum
oꝛe pꝛopꝛio ſubiectis populis loquitur. Cunc nulla ex/⸗
cuſatio eſt efficax.nulla tergiuerſatio contutans eos:qͥ
alzdierunt er regis oꝛe ſermonem Et ipſe pater in fi io
ſic humanato dignatus eſt in plenitudine tempoꝛũ lo⸗
qui:ſicut apoſtolus ait. Multifarie multiſq; modis oli
loquene deus Rn in pꝛophetis nouiſſime diebus
iſtis locutus eſt nobis in filio:qui velut os aperiens ad
ſermonemſſpũm diuine inſu ſionis quo loqueretur at⸗
traxit. Sic enim pſalmiſta in eius pſona longe ante p⸗/
dirit Os meum aperui et attraxi ſpũm ſcilicet veritatꝭ
quo loquerer. quia mandata tua implere vſidersbam:
et vt implerent ab hominibus geſtiebam. Et p ecechie
lem de ipſo dictum eſt. Zibi dalo os apertum in medio
eoꝛum:vt ſciant quia ego dominus.elc ꝑ hoc vt ea cau⸗
ſa os chꝛiſti apertum inter homines agnoſcamus vt
diuinam cognitionẽ deueniant/ſoꝛmma pꝛotinũs pꝛero⸗
gata eſt his qui habent alios doceꝛe iuſticiam vt montẽ
aſcendant altitudinem moꝛum atq; virtutũ:vt aperi⸗
ant os mentis ad ſuſcipiendã celeſtis gratie infuſionezʒ

vt doceant aperte que ſuſceperunt occulte: doceant hu⸗/
mane que acceperunt diuine. oceant kbenter que acce⸗
perunt filenter. doceant gaudenter que acceperunt gra
tanter. Et ꝗᷓ gratis acceperunt gratiſq; refundant. Era
dãt bominibus que üllis tradidit deus.eoq; fine quo ac
ceperunt diſfundant: ſcilicet vt non diligantur terꝛena.
ſed celeſtia in amoꝛ? deueniant. Mon que videntur ſed
que non videntur amoꝛe inceſſabili diligan?᷑. Hoc eniz
intendit omnis pꝛedicatio cheiſti Pac intentione ifun
ditur eis qui non ſolum ſibi ſed omnibus laboꝛant exqᷓ
rentibus veritatem: vt mala omnia deuitentur et coꝛ⸗

dibus honunum inſerantur tenaci amoꝛe virtutes: vt

ſint actuoſe quantum poſſibilitas ipſa concedit. et ipſa
neceſſitas poſtulat vt tꝑalia non diligantur ut ſint tem

peranter in vſu: vt ſolum celeſtibus ex omni animo ſu
ſpiremus. Pꝛoinde quia diſcipuli ad eruditioneʒ chꝛi⸗
ſti ſuſcipiendam acceſſerunt. ſimul cum turbis audie⸗
runt ſequentia:et que chꝛiſtus oꝛe ſuo aperto traſfudit.
Hilucidabunt᷑ vero que oꝛe aperto pꝛotulit: ꝓut coꝛ et

os aperta ipſe implehbbi. .
De paupertate que heatitudinem parit ſcom mathe
um et lucm. Capitulum III —

Eati paupes ſpiritu: quoniam ipſoꝛum eſt
b regnum celoꝛum ] Imum in rebus odibile

poyminibus deſpicabile in perſonis: ante oĩa
beatitudini chriſtus aſſcripſit. Et decoꝛauit

mines plurimi ſecretum petunt veuitãt publicum co/⸗

decimus

libus creatoꝛ omnium fecit debitricem ad neceſſitatẽ

dumtaxat ommibus eſſe conſtituit. qui wro ipſaʒ ad vo

luptatem tranſgrediunt᷑ vt ꝑ pleonexiam velint habeat
et vtant᷑.naturam violant et coꝛrumpunt et ab oꝛdine
creato peruertunt:ac p hoc agentes contra naturã. Ne⸗
mo atrocioꝛ:qᷓ; qui ſe tradidit philargirie. Quaobꝛem
create nature teſtis cõſeruatrix eſt ipſa ex ſponte pau
pertas Mꝛoinde ſi celeſtis eſt ipſa. ſi vegnat in angelis
oꝛare chꝛiſtus edocuit:fiat voluntas tus ſicut in celo⸗
in terra:vt velut angeli natura paupeꝛes ſunt nihil ſibi
conquirunt in ꝓpꝛium.nec aliud pꝛeterq; duum volunt

ſic in terra in hominibus plene fiat. Nanq; vera et actu

oſa fides ſine pauꝑtate non eſt:que magnum fidei te⸗
ſtimonium phibet cum homines ad ſe trahit. Ypſa eſt
ſpei pꝛaxis:cum ꝓpter celeſtia terrena queq; contẽnit.
Caritas ſine ipſa non graditur. cum a viſibinba homi⸗
nem auellit vt inuiſibilia capiat:et de deo ſolũ ditari cu
piens.pauperem in terrenis ſuum conſtituit poſſeſſoꝛẽ
SDiues in mundo paupꝑ de deo:pauper in mundo diueſ
de deo. Memo diues de diuinis atq; terꝛenis ſimul ĩcla
ruit. Ex vno diuitem. ex altero pauperem fieri lex eter⸗
na compellit. Et ſi locupletes veteris teſtamenti ptes
ex diuinis atq; humanis quiſpiam pꝛoferret in mediũ
hanc ſententiam conatus ſubuertere. necnon mitos
ſanctos noui teſtamenti quos nouimus terrenis fulſiſ
ſe diuicijs et abundaſſe diuinis:aduertat veteris teſta⸗

on enim afficiebant᷑ poſſeſſis ſed nibiliendebant:vt

defoꝛme apparens non tamen exiſtens:et per quod ho⸗ one ſanctiſſimos patres pauperes ſpũ fuiſſe terreniſ

gnoſci nolunt:cum quo nobilitas graditur ex obliquo:
ne ſit generoſitas pꝛompta ſed remiſſa Ob quod vide
tur hominibus denegata pulcritudo loquendi.et deco⸗
ra conuerſandi moꝛalitas ſepꝑe retunditur et turpatur:
in his dumtaxat qui virtutem radic eius penituſigno
rarunt. Et bene qð odibile ſit bomimbus chꝛiſtus beati
ficauit:quia quod eis placuit miſeꝛiam terminabiuleʒ et

interminabilem in amma et coꝛpe fecit. Quod honnni
bus diſplicet chꝛiſto placet: qo hominibus placet chꝛi⸗
ſto diſplicet. Ydcirco hic beatum ſuum. mierum vero

placitum hominum vocat:cum eternum ve albi diuiti

bus atq; refertis ex rerum abundantia cõminatur di⸗
cens. Cle vobis diuitibus:quia habetis conſolationem

veſtram. ECle vobis qui ſaturati eſtis quia eſuriet.Con
grue imo audaciter dixerim aliquid ſimile habere cũ ce

leſtibus rationabilibus creaturis qð pꝛedicatur beaati

in terris:et ꝑmaxime dici felicem cui pꝛomittuntur re⸗

gna celeſtia.DHe celo paupertas ad terras deſcendit: ſi⸗
cut pꝛo nobis factus egenus de celis aduenit. pꝛeferẽs
in ſe ipſius virtutis noꝛmam celeſtem eſſe monſtrauit
cum non habere neq; velle terrena gerat ſimilitudineʒ
angeloꝛum. Qui terꝛena cõcupiſcere neq; poſſidere no
uerunt angeli ſunt terꝛeſtres. Nec minus q; virginitaſ
cum angelis habet aliquid cõmune paupertas.Nam ve
lut angeli liberi ſunt a carne atq; a rebus terrenis hocĩ
eis dictante ipſoꝛum ſic creata naturanta ⁊ homines /
ter⸗

carnis concupiſcentijs operante diuma gratia/ E
rena reſpuere facit voluntaria paupertas aſſumpta. Et

ſi angeli terrena concupilcere atq; ipſis vti nequeunt:

omines vero poſſunt et nolunt Et hoc confert homini
bus beata paupertas quod illis contulit creata natura.
Beatificatur a chꝛiſto in terris aſſumpta paupertas:cũ
in angelis ante creata fuit:quoniam mihil eis extitit ex
creatione pꝛiuatum:om̃ia eis cõmunia facta ſunt Qui
Vero ſibi complacuerunt in pꝛopꝛijs: irremediabiliter
coꝛruerunt. Et ſane paupertas vbi nihil vendicatur in
pꝛopꝛium etiam ſi cõmunitas abundaret Nam diuiteʒ
in celo et in terra naturam decentem locis et rationabi

in omnibus ꝑditis manſiſſent incõturbati.Nam abel
paupꝑ ſpũ fuit et q;q; ſibi quedam animalia vendicaſſet

deo tamen melioꝛa offerebat et ſanctus appellatus eſt:

Eneraiſegolnuenen ſi ſpũ terꝛenas diuitiaſ dilexiſſet
Et

enoch ambulauit cum eo et vltra non apparuit:q:

tulit eum deus. Si cum deo ambulaut nõ diintijs cir⸗

cumſeptus.non ſtipatus pꝛiuatis:non enim ambulat

cum deo qui terrena ſectatur ſed qui querens anam vi

tam pꝛopter illam iſia contemnit.et ideo tulit eum de⸗
us quia ipſe terrena non tulerat:meq; ipſe a terrenis at
tractus erat agnus in pauptate noe qui pꝛeter debi
tum vſum nature nihil vltra cõquireret:et iubente do⸗
mino per centum annos ſemetipſum et ſua in expẽſas
Tedit in ratem pꝛo humani gener vtilitate cõmuni:nõ
ad pꝛiuatos vſus ſuas copias conſeruans en orno

ſancta paupertas vbi adeſt et caritas:que non pꝛiuata

cõmunibus ſed pꝛiuatis cõmunia oĩno pꝛeponat Pau
per pꝛofecto cenſendus eſt qin ad diuinum imperium
cuncta que poſſidet modo et cauſa eſt paratus impen⸗
dere. Auot eni ante pꝛimã mundi ablutionẽ ad dei re⸗

Bnum credimus ptinere: pauperes peregrinos abſq;

conſtructione ciuitatum et magnoꝛum ediſicioꝛũ vitã

cõmunem pegiſſe aſſeramus.Abꝛaam locuples fuit: ſʒ

paup ſpiritu et pegrinus in terra. Qui ſi libens ad ſacri

ſicium obtulit nlium pꝛo quo paterna congregatur he

reditas:ipſam hereditatem iubente domino libentob⸗/
tuliſſet. Et odio habebat pꝛiuatum quiaduenientes re

cipie bat hoſpicio:vt ex illa cõſuetudine angelos ſuſcipe
xe mereret᷑Pꝛotinus ceteri patres in hanc conuenere

veritatem. vt iob hoſpitalis et diues cum egentib cũ
cta participans et ommibus deꝑditis gratias egit:oꝛigi

nem ſuam et nudum ingreſſum in hanc vmbꝛaticã vi

tam animo et oꝛe cõmemoꝛans manſit impꝑturbatus.
Tverõ noui teſtamenti patres in medium pꝛoduce⸗
re conaremur:pꝛofecto recolimus aut libere omnia con
tempſiſſe aut dediſſe pauꝑibus alijs ipſi pauperes fieri

cupientes. aut velut dei adminiſtratoꝛes pij diſtribu
toꝛes omnia poſſediſſe ſine amoꝛe coꝛdiſ:vſu dumtarat

—

Ve ſerm
coexoꝛis cum tim oꝛe ſuſcepto. Cur igitur non eſt beata
ex ſpiritu ſuſcepta paupertaſ.cum ipſa quoquo modo ꝓ
ueniat.ſit quedam nature libertas viuendi. doꝛmiendi
ſtandi. pꝛodeundi et conuerſandi quedam ſecuritas et
moꝛiendi tranquillitas. RBepellit pauptas turbã famu
loꝛum:nec in manibus ſuſceptoꝛũ conſtitutus eſt pau⸗
per Omne ſoſpicium eum capit: et vbilibet poteſt recli
nare ceruicẽ/Spiritu pauper litigare non nouit. latro⸗

nem non boereſcit in via. ꝑ publicam et pꝛiuatam gra⸗

di poteſt: ciuitates habitare et penetrare deſerta. Terꝛe
num iudicem adire nõ habet. aduocato in ſua cauſa nõ
indiget: libellos poꝛrigere aut recipere:nec de calumnia
iuramenta pꝛeſtare. Mam ſi ei aufertur tunica dabit et
pallium.vt rumoꝛ foꝛinſecus non adueniat: ne ꝓpter
rem tpalem videatur odiſſe fratrem. Nihil ſpiritu pau
per cum doloꝛe animi perdit: quia nibil cum amoꝛe poſ⸗
lſedit. Odium ad auferentẽ.triſticiaʒ de amiſſis ſuſtine
re non poteſt:quia qð non diligebat imo qð animo cõ⸗
temnebat amiſit

acerbius conturbauit q; ad pꝛinata ſuſpirãs. NHon abs
re ab hac virtute in ſua vniuerſali pꝛedicatiõe ſaluatoꝛ

incepit et beatitudine decoꝛauit que deſcendit de celis
ipſe animo vita et moꝛibus tenuit:que habet cum oib

ius oꝛatio non habet ad quid recuruetur. que in terris
poꝛtat ſimilitudinem angeloꝛũ.que ſollicitudine nulla
tenetur. humo non oneratur.vt libera volitet: que oĩa
terrena cuiuſuis poſſeſſionis exiſtant ſuo vendicauit in
zure. Nam ab omnibus poteſt vite neceſſaria petere: qᷓ
c omnibus nihil ſibi vendicauit in pꝛopꝛium. Eius qᷓ

nullaʒ habet omnis domus eſt ſua ſi caper extiterit. Et
omne ſupfluum eſt pauperis pꝛopꝛium:non iure legis
ſcripte ſed create nature. Poteſt enim exigere ab ommi⸗/
bus habentibns naturali iure:qui pꝛeter naturaʒ nihi
nouit habere. Cum pauptate creata ſunt omnia:vt eſſjʒ
oꝛdinata cõmunitas et omnis excluderet᷑ ꝓpꝛietas.n
paupertas priuatio ꝓpꝛietatiſ eriſtit.que ſi ex ſpiritu dei
venit et ꝓpꝛie voluntatis:habet regnum celoꝛũ in terr

Nam ad eos ſancta mater eccleſia in ſuis copijs effici
debitrix:qui plura et ſpiritu pꝛomptioꝛi pꝛo ſuo ſponſo

et chꝛiſto capite contempſerunt. Et in illa regenda pꝛo
epiſcopio ſunt dignioꝛes:qui animo fuerint pauperio⸗
res.Hi ſolum debent in eccleſia tenere pꝛincipatũ: qui

rennunt habere pꝛiuatum. Et hi ſunt ab eius regimie
repellendi pocius vero non aſſumendi qui ꝓpꝛia emoli⸗

menta requirunt. Necnon et illi regnum celoꝛum ſuꝑ/
num iure mercantur qui ſpiritu terrenũ deſpicere cer⸗

tauerunt.

De mititate qua terra viuentiũ pꝛo beatitudine poſ⸗

ſidetur ſcom mathen. CLapitulum v

Erbũ quod ſaluatoꝛ aut conditio quã in pꝛi

v na beatitudine it ad wram intelligẽ
tiam in omnibus ſubſequẽtibus locum ha⸗
bet et difficile imo impoſſibiliter in veram in

telligentiam deuenitur. niſi pꝛotinus in omnibus repe

tat᷑. Heati pauperes ſpiritu.ſaluatoꝛ in pꝛima beatitudi⸗

ne poſuit vt ſi ſpiritus non aderit nullo modo vera bea⸗
titudo ſit. vt ſiue ſit ſpũſſanctus quo beatitudo cõſiſtit

ſiue libera voluntas hominis ſine qua virtus nãciſcẽs

beatitudinem nulla erit. In eandem ſententiam deue⸗
nitur:cũ ſine ſpiritu dei nec beatitudo aliqua ſine ipſo
ſpũs noſtri aut voluntatis noſtre nulla libertas. Qð⸗
axpoſtolus aſſerit vbi ſpũs ibi libertas:a vicijs videlicet
et a vinculis huius ſeculi deſluentis. vt et woluntas ab

omnibus contrarijs libera:et in boniſ agendis ſibi aſſit

micus reipublice pauper abbo⸗xrens
il in vniuerſo ſeculo e Hon abe

one montano domini ſalua.

plena libertas. zoinde in intelligentiam ſequent be⸗
atitudinis wenire cupientes:ſpiritu adnectamus ſicut
in pꝛima poſitum eſt. Eſt ſiquidem mutitas coꝛpis ex
cefectu nature.necnon ex voluntate ſe mutum aliquis
facit:cum ſectatur ſacra ſilentia ex rnoee vurur: giri
tu i actus intendit et vacat ſancte taciturnitati. Sic
qeſt mititas in ſimilitudinẽ mutitatis:aut ex quadam
naturs aut ex timoꝛe pꝛoueniens Et eſt que cauſatura
ſpiritu et libera voluntate:qua ſe homo mutũ facit non
babens ad oppꝛobꝛia et ad conuicia et ad quelibet male/
dicta redargutionem aut repunctiones. Huius ſiquit
dem virtutis ſaluatoꝛ ſolus voluit eſſe magiſter dicẽs.
Diſcite a me quia mitis ſum et humulis coꝛde. Eſt qui
dem ſxc virtus ſupꝛa petram ſituati coꝛdis:et ſupexal/
tati a materijs ſen ſibilium reꝛum et appetibiliuʒ ſcom

carnem et apparentiam eius Ypſa eſt enim quedam in

traãſmutabilitas anime:in honoꝛibus et in ignominiſs
ſimiliter ſe habens. nõ variatus animus in his que ad
eum indigna ſeu digna pꝛoueniunt.taciturnitatem p/⸗
terqᷓ; ad irrepꝛehenſibilia per oĩa poſſidens. vnifoꝛmis
ſcoõm virtutem mens et manſueta vita ſine querela de

gensiin nullo ſe pꝛeferens eis quibus ſociata manet.

Non derogat ſententie vera dicentiũ.nec reputat ſe me
lioꝛa cognoſcere ꝓpellens eam contentionẽ que per ap⸗
parentiam aut inanem gloꝛiam agitur: in quodam ꝓ/⸗
ſundo hũilitatꝭ incluſa indignam vita ſe reputat. Qui

hanc virtutem habet: ſui eſt cõpos ſinq; poſſefſoꝛ. Qui

wro ſemetipſum actu et theoꝛia poſſidere didicerit: ex
pꝛomiſſione diuina eternam terram atq; ſupnam poſſi
dere nanciſcitur. zoinde ſaluatoꝛ ait! Beatimites:qᷓ
niam ipſi poſſidebunt terram Vere beati mites qui ſe
ipſos poſſident inuariabili animo: et dñantur ſibupſis
welut rebus quas poſſident Alltius enim eſt ſuipſius eſ
ſe poſſeſſoꝛem et dĩũm: q; omnium rerum extra poſit2/
rum. Et in hac vmbꝛatica vita pꝛotinus eſt quedam fe
licitas ſub decreto virtutum totũ eſſe hominẽ ad ſeip/
ſum:et nonillectum a concupiſcentijs vanis non ſoci⸗
atum malis. cui addetur eteꝛna felictas ſcilicet poſſeſſi
onis eterne vbi ſine fine beati:qm ipſi poſſidebunt ter
ram ſcilicet viuentium. de qua pſalmiſta optando dicit
Moꝛtio mea domine ſit in terra viuentium Non enim
eſt lxc terra calcata pedibus hominum et quadruxedũ

et coꝛpoꝛe reptata ſerpentum terra viuentium: ſed moꝛ

.

talium eſt. Illa vero ſuperna eſt viuentium:ad quã ſu
ſpirat omms intentio vere credentium. Mec iſta terra
pꝛemium eſt aptum tante virtutiſcilicet mititati cuiin
opibus ade dominus maledixit.ſed illa celeſtis cui do⸗
minus benedirxit:ſicut ſcriptum eſt Benedixiſti dmine
terram tuam.id quam benedicti patris in finali iudi⸗
cio inferentur.in qua ſolum qui recti ſunt habitabunt
in ea:iniqui vero ex illa pdentur. Sic enim ſalomõait.
MQui recti ſunt habitabũt in terꝛa:quia generatio recto
rum benedicetur bñdictione eterna. Et qui ſimplices
ſunt permanebunt in ea. Mites enim ſimplices ſunt:
quia muariabiles ſunt et incompoſiti.quos welut ſui ſi
mules deus querit:quia ſimplexet incõpoſitus eſt. Sʒ
impij vero de terra perdentur:et quiinique agunt au⸗
ferentur ex ea. Nam erx iſta bomi et mali pariter auferun
tur Superna igitur ciuitas que ratione ſoliditatis ter
ra nuncupata eſt poſſeſſio eſt mitium atq; ſimplicium
manſuetoꝛum atq; rectoꝛum in ſpirituſancto docente
in ſpiritu ꝓpꝛie voluntatis atq; humilitatis iſta tenen⸗
tium:de qua impij perduntur. JU

De luctu cui bkeatitudo pꝛomittiturſeõm matheum
et luctcom. Capitulum YI

—.

Liber

eſt geminus cum offendimus et delinquimus: vt A xre

N

latus nos muitat ad lacrimas.et expulſio in
tiurbulentũ et in inquietiſſimuʒ locum: vbi
omnia peioꝛibus ſemꝑ cõditiomibus alternantur. Mec⸗

non ad fletum cogit moꝛtales ipſa ineuitabilis neceſſi⸗
tas moꝛiendi:magis vero noereitae gaciu meritis
noſtris aut demerit nos expectat Et diiudicationis di lacrimaium B
em i * optima in coꝛde hominum diſponantur ad quem ſal-

es in quem indeclinate feſtinamus omnes:fluuiũ edu⸗

cere lacrimarũ angit Eſt et luctus qui exoꝛitur exanuſ

ſione amatarum rationabilium et irꝛationabiliũ reruʒ:
ſed vterq; repꝛehen ſibilis q;q; diſpariter. EUnus ab al⸗

tero velut pꝛoceſſus coꝛrupte nature ab oꝛdinatiõe rre
ate. NMam dolere vel flere perditis ſimilibus in naturg
ipſa natura fauet:qm̃ ex ipſa ſimilia hibenter ⁊ apte ſini

libus ſociant᷑ Et amoꝛ inſitus a natura ſic agitat Quã
obꝛem diſſociatio habet ex natura doloꝛem:ſi ex natura

ſociatio ſeruauit amoꝛem Sed gratia hunc fletũ atq;

doloꝛem irrepꝛehenſibilẽ facit. cum mihil amittatur qð
in deo diligitur.cũ et in ipſo nobis ſalua ſint omnia qᷓ;
uis et ſeꝑe addita ſpecie pietatis defleamus quoſdam ca
ros vtiles ad virtutem ad documenta celeſtia et ad ca/
pienda diuina.qᷓ;obꝛem deploꝛatus eſt noe abꝛaam yſa

ac iacob ioſeph moiſes aaron ioſue ſamuel dauid etq /
plures ſacerdotes et pꝛophete atq; boni reges:et in ma
chabeis multi bellatoꝛes duces ⁊ ſacerdotes in lutctum
populoꝛũ venerunt.Et apoſtoloꝝ pꝛincipes apud vꝛbz
et ceteri vbi finierunt et multi archimandrite paſtoꝛeſ

q; dñicarũ ouium:cum deceſſerunt luctum relinquere

relictis.Necnon et cõpaſſione patientiũ pleriq; fletus

adueniunt Si wro ex rebus pꝑditis ratione carentib
luctus exoꝛitur culpe atq; repꝛehenſionis acerrime no⸗
tam habet:cum fletus miſi ex amoꝛe colligato iam diſſo
luto rei amiſſione ſecuta pꝛouenire non poſſit.et tantũ
dem toꝛquet animũ et fletum inducit qo amittit᷑ quan
tum in amoꝛe tenebatur. Nec pꝑditur ſine luctu qð ſi⸗

ne amoꝛe non adlvſerat.Nec doloꝛe vꝛitur qui amittit

ſine amoꝛe poſſeſſum. Quanta igitur ſit culpa cauſan⸗
dus.repꝛehenſione dignus.pena plectẽdus qui dilexit
qð non nouit diligere atq; qð ſolum eſſe debet ad vſum
tranſferat in amoꝛem.et qð doloꝛem infigat qð dolere
non poteſt. et planctum faciet ſiue luctum quod hoꝛum
nec ſentit aut nouit oꝛiginem:enunciari nequit. Sed
ego dementem dxerim ⁊ bꝛutoꝛum gregatibus aſciſcẽ
dum:qui mente ſeu ratione amiſſa carentia deflet Q&Q
q;diu quis facit non eſt ad gratiam neq; ad beatitudmẽ

dus Ac per hoc cui luctui ſiue quali beatitudineʒ ſalua⸗

coaptandus: magis autem inter irrat ionabilia deputã⸗

toꝛ adnexerit aduertamus.Omnis vera beatitudo que

nuſq; niſi apud deũ eſt nõ eſt ab ipſo pꝛomiſſa niſi actio

mibus aut illis affectionibus neceſſarijs. ſine quibus
nulla hominũ ſalus:aut illis ſine quibus ſalus ſed cum
illis lucidioꝛ et pꝛoximioꝛ pollicenti. Ille in pꝛeceptiss
alie in conſilijs. Pꝛecepta ſiquidem non habent lugen

di materiam.con ſilia vero habent gaudendi:cum ſit in
eis via ꝓpenſioꝛ ad ſalutem: Sed ſimoꝛe humano lo⸗
quar.quanto a mundo quis expeditioꝛ tanto gaudenti⸗
oꝛ.cum non ſit vnde amittendo quippiam toꝛqueat᷑:qᷓ;

uis et mos humgnus fleat tempoꝛalia cũ amittit. SGʒ

in illum luctum ſenſum hoꝛum verivꝛuʒ traicio qui de
offenſione diuina pꝛocedit. qui cũ offenſus eſt deus de⸗
beret inhauſtibili vena defluere:et nihil penit? aliud ſit

„

fletu amaro luctu dignum niſi cum rerum creatoꝛ of
fenditur Et in illum etiam qui de negligentia noſtra ꝓp
cedit:cum ſicut poſſumus non obſequimur diuina di

uine pꝛo noſtris vtilitatibus imperanti. Et hic luctus

M neceſſitate nobis factus eſt lucteger peccc⸗
catis ꝓpꝛijs et paterms. Et ipſe noſter incoꝛn i⸗ ijs luge Qui facile
placat deum et maioꝛem acceptioꝛẽq; deus cõpaſſionẽ?
heabet ad pꝛoximum. q; ſi pꝛo coꝛpoꝛe ſuſtentâdo noſtraz
onmnem ſubſtantiam donaremus: pꝛeſertim ſi ſubleua

dat vt non ſemper apponat.nam ſi ceſſaret eſuries aut
faſtidio fieret.aut qina crederet ſe attigiſſe qð perfectũ
1ii virtutibus eſt:et vtrobiq; periculum.quia negligen
negligetur:et qui ſe putat alta aſcendiſſe deijcief. Mꝛo⸗

—

decimus
non ſolum in nobis ſed in alijs lugeamus. Qui facile

tio ex impenſo auxilio ſubſequat᷑ ad tollendũ malũ pꝛo⸗

ximi iam pꝛolapſi. EUndiq; nobis exiſtentibus in valle
lacrimaium materia luctus offertur:vt aſcenſiones anc

uatoe beatitudinem pollicendo inuitat dicẽs. Beati q́

lugent quoniam ipſi cõſolabuntur Seu aliter alio re
ferente Beati qui nunc fletis:quia ridebitis.
Dee eſurie iuſticie cui dabitur eterna ſaturitas in e
gtitudine ſcom mathxũ et lulãõ. Capitulũ. VII
Nfalliilis et eterna iuſticia agende iuſticie

i cõmendauit eſuriem. cum beatitudinem ad
iecit in pꝛemium:nee beatitudo vera conſeqͥ/

tur niſi ipſa pꝛeceſſerit. Sed que pꝛecediti
oꝛdine act ionis et in diſſertione omnino pꝛecedat:de
ſermo difficilis. Eſurit famelicus in coꝛpoꝛe et impaſtꝰ
ſitit caloꝛe ardens non potatus:ſed cibum et potũ. Eſu

rit anima iã affecta ſupernis:ſed illa que in ſuperna ip⸗

ſam poſſunt inferre iuuamina. Sitit ardens deſiderio
ſupernoꝛum: ſed pꝛius que ad meritum faciendo expe-

diunt. Yubet eterna iuſticia agende iuſticie oꝛdinẽ non
peruerti ſed in affectione et actione ſeruari: vt pꝛius a⸗
genda iuſticia ſit in voto qᷓ; eterna tecernat in pꝛemio.

IJuſticia et iniuſticia in agendis ad ſe eternam i uſticiaʒ

in iudicijs attraxerũt.illa pꝛo pꝛemio:altera pꝛo ſuppli⸗

cio.Agens enim iuſte per iuſticiam dei bonis applicatur
eternis: iniuſte enim gradiens eternis torſionibꝛ depu
tatur. Quieſceret ad nos diuina iuſticia niſi noſtra i-
ſiticia ſeu illam noſtra iniuſticia pꝛopulſaret:quibus vazz
xantibus ſedem eius ipſa infallibiliter a imperturbete
xeccernit. Mꝛoinde amatoꝛ hominũ chꝛiſtus ne per nſi,z
iniuſticiaʒ ſagitta eterne iuſticie in eternũ penalter da⸗
mnaremur ſed pꝛemijs ditaremur eternis: eſuriem et
ſitim diligende atq; agende iuſticie mentibuſ noſirt¶ in
ſeruit dicens Beati qui eſuriunt et ſitiunt iuſticiain:
gquoniã ipſi ſaturabunt᷑ Vnde beati Pꝛo eo ꝙ iuſnciäã

eſuriunt et ſitiunt. In quo beati Quia ſaturabuntur.

Oꝛigo beatitudinis:ex eſurie atq; ſiti· Gructus eius in
ſat uritate videlicʒ indeſiciẽte ſed neq; faſtidiente: non
ex perfunctoꝛia ſed eterna.Alttamen eſuries agende iu .

ſuicie nunq in ſaturitatem deueniet:quouſq; huic ſecu
lo pꝛeſio ſumus. Memo ita ſaturari boms agedis ſe cre⸗

inde nemo ad hanc eſuriẽ adijciat ſaturitatẽ. Nemo ad
hanc ſitim apponat extinctionem. Semper aſſit eſuri⸗
es perſiciende iuſticie. Sitis nunq; deficiat apponende
wnitatis:vt etiam poſt omne mẽtis ⁊ intellectuale ſtu
dium et omne coꝛpoꝛis exercicium id quod dicitur ſuf⸗

nicit ꝓpe latur. Sed quid eſt eſurire atq; ſitire iuſticiaʒ

niſi ſe inſaciatum et inſaciabilem reddere ad omne qð
paratur ad regnum.ad coꝛrigendũ omne ꝑperam factũ
ad vindicandũ in ſeipſo delictum.et puniendum ama⸗
re peccatum.ad rependendũ pꝛo gratia.ad debita pſol⸗
uenda.ad cuſtodiendũ immaculate depoſita. et ad ꝑfici

endum ſine contradictione iniuncta.et ſine ſimulatio,/
ne conſulta.et ad pacienter poꝛtandũ quecunq; noſfrte
ſenſualitati contraria.necnon et ſemper tenere indeſi⸗
nenter moderamina vite.acſi que interminata toꝛmẽ⸗

ta et moꝛtem intentatam pꝛompte ſ. uſcipere qᷓ; ipſam

— — — —

—— — — —

Iuſticiam intermittere Mon aũt legalem iuſticiam ſuf
ficit eſurire.ſed iuſticiam fidei vt apoſiolus pꝛo ſe et oi/
bus ſidelibus aſſerit. vt inueniar in illo nõ habens me⸗

am iuſticiã que in lege eſt ſedillam que eſt ex fide chꝛi⸗

ſti ieſu. que ex deo eſt iuſticia in fide:ad cognoſcendũ ili⸗

lum et virtutem reſurrectionis eius et ſocietatẽ paſſi
onum ulius configuratus moꝛti eius. Nam et abꝛae ſo
lum credulitas ſibi ad iuſticiam deputata eſt: vnde ſcri
ptum eſt. redidit abꝛaam deo etreputatum eſt illi ad

iuſticiam. Et hec eſt iuſticia que oſculũ paci dedit vt eſ⸗

ſet inter deum 1 nos: non iuſticia legis qut circumciſio
mis cum ſcriptum ſit iuſticia et paroſculate ſunt. Hec

iuſticia eleuat gentẽ ſcilicet cum crediderit: miſeros fa⸗
at populos peccatum ſcʒ incredulitatis. Hec ſola eſt cõ

fummata iuſiicia: de qua per ſapientiam dicitur. Noſſe
enim te conſummata eſt iuſticia Non enim aliter ĩ hac
vita qᷓ;; per fidem noſcitur deus verus ⁊T humanatus ſi
lius eius. Et agenda vita in iuſticia omnimode fiĩt er ſi
de:cum pꝛoplxta dicit. Juſtus autem in ſide ſua viuit
mnibus ſatagentibus ad ſalutem indicitur iſta eſu⸗

ries atq; ſitis.vt in iuſticia fidei ſtabiles.et in ipſa dum

taxat ſperantes inueniamur opibus additis: cum fides

ſine illis moꝛtua indicitur. dicente iacot. Gides ſine o

impletur iuſticia fidei opoꝛtet agoniſtam in agone iſto
actionẽ iuſtoꝛum operũ eſurire:atq; inceſſanter intẽde⸗

re agendis vt iuſticia impleatur. Declinatio inerceptu

ata maloꝛũ ad iuſticiam ptinet. Non enim eſt iuſtus q
non declinat ab omnibus pꝛauis:et qui ſe non auertit

ab omni imquitate.Hinc qui affectabat iuſticiã decan⸗

tabat. Ab omni via mala pꝛohibui pedes meos: vt cu⸗
ſtodiam verba tua. Et alibi. A mandatis tuis intelleri
ꝓpterea odiui omnem viam iniquitatis. Et ad omnia
mandata tua dirigebar: omnẽ viam iniquã odio habui
Et omne gð eſt recte aut honeſte actionis ⁊ inuiſibilis
contemplationis ad iuſticiam omnẽ ſuum habet aſpe⸗
ctum:vt etiã ſi exꝑedierit acerbis penis in martirxio iu⸗
ſticia impleatur Guccedit hinic eſuriei atq; ſiti beatitu
do ſaturitatis: vt ſicanima tonis omnibus repleat᷑ vt
amplius deſiderare atq; affectare nõ nouerit.refecta di
uina viſione pꝛo fide ſupnis pꝛo terrenoꝛum contẽptu
pꝛo ignominia gloꝛia ⁊ honoꝛe coꝛonata.pꝛo penis atq;
toꝛmentis omni ſuauitate cum eterna et imꝑturbabili

pace ed nemo animã ſuã fallat. vt ſi pfecerit omneʒ
iuſticie regulam omnẽ vteris et n oui teſtamenti com
pleuerit iuſſionẽ et etiam conſilioꝛũ pfectionem adiece

rit:ꝙ per hoc ex ſufficienti merito eterne ſaturitatꝭ pꝛe⸗

mium impendat᷑. Mã ſicut de iuſticia legis:ita et de euu“

gelica intelligendũ eſt quod dicit apoſtolus. Si per le⸗
gem iuſticia:ergo chꝛiſtus gratiſ moꝛtuus eſt. Et q;uiſ
iuſtiſicari dicamur ꝑ fidem.non ea plenitudine an mi⸗
ſericoꝛdia diuina excedens merita noſtra opus ſit: que

ſupꝛa meritũ et condignũ atq; ſperatum pꝛemiat fide,-

les. vt in nobis non ſimus conſidentes:de qua ſequit᷑.
De miſericoꝛdia exhibita in valle miſerie.cui beati⸗
tudo eterne miſericoꝛdie pꝛeparatur. ſcom matheum
et lucam. Capitulum VII
HHpigddo exigente peccato in valle miſerie ha⸗
o bitamus vbi humana natura ſubiecta miſe
rijs miſericoꝛdiſs alterutris indiget refoue⸗

ri. Gegd crebꝛeſcentibo peccatis ꝓpꝛijs cũ pa⸗

ternis a credulitate homines tenebantur. vt rotens b/

meret imbecillem. abundans pauperẽ. ſanus inſirman

tem. Mecdum vt eſſet ſubuentio in opoꝛtunis. ſed ſie/

bat oppꝛeſſio opoꝛtunis:de quo p ocee dominus con⸗
rebatur. Mõ eſi mia in terra. Et viſcera impioꝛũ crude

—

peribus moꝛtua eſt in ſemetipſa. Alc per hoc ſi operibus

— — ₰

De ſermone montano domini ſalua

lia ſunt:vt etiam indigentibꝰ non miſereant: ſed wociuſ
oppꝛimant et ſupplantent. et expꝛobꝛat᷑ omniũ creatoꝛi
ꝓpter calumniã quã patiebani indigentes. Sic eni ſcri
ptinn eſt. Qin calinnniat᷑ egentẽ expꝛobꝛat factoꝛi eiuſ
tonoꝛat aũt eum qui mieret pauperi. Minc ſaluatoꝛ o⸗
mniũ miſeraturus adueniẽs:qñi oẽs peccatoꝛũ ⁊ pena
rũ miſerijs pꝛemebant᷑ voluit ſuã miſericoꝛdiãp noſirã

miſericoꝛdid pꝛeueniri. velut ſi noſtra ſu fibi quod cõ
mertio applicaret:ac quadam licet inequa iuſticia miſe
ricoꝛdiã miſericoꝛdia cõparet dixitꝭ Beati miſericoꝛdeſ

qm̃ ipſi miſericoꝛdiã conſeguent Momines miſerico⸗

des in eo beati ſunt: quo ipſi p miſericoꝛdiam tpalit er-

hibitam diuinã miſericoꝛdiã eternaliter adipiſcuntur
Et ſi nihil aliud eſſet facere miſericoꝛdia miſeris ac ip⸗-⸗
ſam preſtare poſcentibo. pꝛomiſſio diuine miſericoꝛ die

eſt cã potiſſimna:cũ neminiſua iuſticia valeat ad ſaſutes

mſi mia diuina ſubueniat. Et quotquot in hanc müdi
miſeriam ex carnis ttaduce deuenimus malis heredi,/

tarijs aut er ppꝛijs acquiſitis digni eterna pena miſers

biliter ſubiacemus. dutaxat ad beatitudineʒ diuins mi⸗

ſericoꝛdia indigentes: qua ſola ſaluandis ꝓuenit ſalus.

Et q;qᷓ; ab adultis iuſticie opa exigantur non tñ ad me
rendum lvona ſuꝑna ſufficiũt:cũ omnes noſtre iuſticie
ſint quaſi pannus menſtruate. Et ad titũ aplus ſcribit
Non ex oꝑibus iuſticie que fecimus nos:ſed ſcõm ſuaʒ

miſericoꝛdiam ſaluos nos fecit. Et ait petrus. Benecdiua
ctus de et pater dñi noſtri ieſu chꝛiſti qui ſcom magnãa
miſericoꝛdiã ſuã regenerauit nos in ſpem viuã preſue⸗

rectionem ieſu chꝛiſti ex moꝛtuis in ereditatem incoꝛ⸗
ruptibilẽ et incõtaminatã et immarceſſibilẽ cõſeruataʒ

in celis in vobis qui in virtute dei cuſtodiminip fidem

in ſalutem parata reuelari in tpe nouiſſimo. Et iudas
inquit his quos ad virtutes hoꝛtatur. Expectantes mi

ſericoꝛdiam dñi noſtri ieſu chꝛiſti in vitã eternã: Quã
miaʒ ſaluatoꝛ omnibo miſeratus pꝛo beatitudine ꝓmit⸗

tit:et tribuit his qui alijs a cum alijs miſericoꝛdiam fa⸗
cere decreuerũt. id qu alibi hoꝛtatur auditoꝛes dicẽs
Eſvſtote miſericoꝛdes ſicut et pater Wſter celeſtis miſeri

coꝛs eſt:vt foꝛma faciẽde miſericoꝛdie in hominibi a di
uina foꝛmet eandem imaginẽ ſemp habẽs pꝛout petẽ
tibus et penitẽtiby et reuertentib miam donat. Ita et

delinquentibo et peccantibus miſericoꝛdiã impẽdamꝰ.

et ſubueniamus miſeris meritis indiſcuſſis. NPoꝛro ve
ra miſericoꝛdia nõ reſpicit miſeri dignitatẽ:ſed indigẽ⸗
tiam releuat. Agit qð ſui eſt iuris:non quereng q̃d me/
reatur accipiens Oiſericoꝛdia non in meritũ ſed in mi

ſerum tendit. Mon quid poſſit recipere: ſed quid et cui

poſſit inpendere intuef᷑. Solaris enim lux cum diffũ⸗

ditur non conſiderat coꝛoꝛũ mundas immũdas va⸗
rias qualitates.ſed indifferenter obiect⸗ illuminat: eo

plus et minus quo ſunt apta receptui. Interrogat mi
ſericoꝛdia de domibo miſeroꝛũ non de gradibus fulcito

rum. Ad ilos enim moꝛali relatione reſertur. acſi miſe

ricoꝛdia quaſi ad miſerũ ſit: cum qui miſer non eſt nec
ſibi appetit miſereri. Et ſemp in actu debet eſſe miſeri⸗
coꝛdia ſaltem in interioꝛi homine:quouſq; inſtat pᷣſens

miſeria. Tpaliter enim agitur:qm̃ neq; ad eterne miſe⸗

ros pꝛouenit diuina. nec indicitur in flecti hũana Sup
ne autẽ et eterne felices illa non indigent.Pꝛoinde ad
vitam ſolum agendã miſericoꝛdia deputatur. Non eſt
in ſuperis indigentia: nec in infimis faciliter releuãda
miſeria. Hic agatur hic impendat᷑ihic cum ipſo dño poſ
ſumus fenoꝛari. Scriptum eſt eni Genoꝛatur dño qui
miſeretur pauperi. Sed in quo In viuina miſericoꝛ⸗
dia conſequenda:cum dicatur Beati miſericoꝛdes:om̃
ipſi miſericoꝛdiã conſequent᷑.HNuane atq; alte hůano

Uber

generi pꝛouiſum eſt:quia humane inter homines mu/
tuo miiericoꝛdia pꝛeſtatur et ex hoc alte diuinã conſeqᷓ

mur. ogimur vtilitate noſtra euadendi eterna pericu

la habendi ſupna miſericoꝛdes fieri.et anĩo cõpaſſiuos

ad eos qui miſerijs peccatoꝛũ agunt᷑ et qui coꝛpꝑalibus
pꝛemunt᷑ anguſtijs. necnon et ad eos qui offenderunt
dü reſipiſcunt a malis inferendis:dũ veniã poſiulãt de

obiectis. Attamen nemo autumet ſibi ex equo ſeu per

iuſticiã deberi miſericoꝛdiã diuinã: ſiſuam in hominibꝰ
fecerit. NMunq; eni diuina hůanis quantumcunq; pjs

actionibus compant᷑ Alioqͥn miſericoꝛdia non eſſet mi

ſericoꝛdia ſi ꝑ iuſticiã donaret᷑. Mam ſi nõ eſſemus mi /

ferri a peccatis paternis ꝓpꝛijs immaculati diceremur
7iuſti quadã oꝛiginali iuſticia:qua cuſtodita nulla pena

conſequetur. Sicq; diuina miſericoꝛdia ſuꝑ eruendos

a malo nõ caderet.ſi nullus eſſet miſer ex culpa qui pe⸗

nis tradendus eſſet:a quibus ꝑ miſericoꝛdiam diuinaz

quis eruitur. non per ſuã iuſticiã cuſioditã. Sed ſi oĩ⸗
no ĩmaculati eſſemus nullis per culpã mancipandi pe⸗

. nis.non tamen ꝑ iuſticiam noſtrã bonis applicaremur
eternis:cum ex nobis coꝛruptibilibus moꝛtalibo tpali⸗

bus deſit penitus digna facultas qua per iuſticiã in ſub
limia tolleremur. Quis enim homo deũ.moꝛtalis im⸗
moꝛtalẽ.tꝑalis eternum.ereatus creatoꝛem ex iuſticia
ſibi acquiſiuit in pꝛemiũ et beatitudineʒ ſempiternam.
Pꝛoinde rurſus ad beatitudinẽ interminabile miſeri⸗

coꝛdia opus eſt.etiã his qui nõ peccauerũt:qua indigu

erunt et acceperunt ſuꝑne atq; intellectuales ſubſtatie
non peccantes.Aliter nanq; decernit miſericoꝛdia cum
berat a culpis et a debitis ſibi pꝑenis:aliter cũ bonis di⸗
tat eternis.Lũc liberat iuſte multandũ a debita ſibi pe
na:ſed ibi introducit indignũ.quia mereri nõ potuit in
non debitam ſibi per iuſticia gloꝛiaʒ. Ac ꝑhoc miſericoꝛ
diam inter homies facientes nõ ſibi diuinã miſericoꝛ/
diam arrogent ꝑ iuſticiam ꝓpꝛiam.ſi quo modo ipſa p⸗
ueniat.ſed gratis deſcendiſſe ſuꝑ nos credamus ipſam
etiã ſi ommia benefecerimus ſerui inutiles ſumus. Vle
runtamẽ inntatoꝛes patrũ vteriſ teſtamẽti abꝛae loth
iob dauid thobie ſimul et noui cõpaſſionibo et operibuſ
miſericoꝛdie intendamus:vt milericoꝛdiã ꝓ bestitudie
conſeqᷓmur in tempoꝛe opoꝛtuno.qua oẽs in hanc mi⸗
ſeram vitã editi indigemus.quã ⁊ fu ſis lacrimis poſtu
lemus pꝛeuenientes miſericoꝛdijs noſtris:quia iudiei
um ſine miſericoꝛdia fiet ei qui nõ facit miſericoꝛdiam

De coꝛdis mundicia ꝗᷓ beaatitudinẽ diuine viſionis
aſſequitur ſcom matlxũ. Capitulum IX

Aximũ et ineffabile necnon incõpꝛehenſibi⸗

m le obiectũ inteꝛiori viſioni poſitum imo con

ditione interiecta mũdicie pꝛomiſſum atq;
poꝛrectum eſt. MHagnũ poꝛro in virtutiby eſt
hominis interioꝛis mũdicia:cin viſio pꝛomittit᷑ ipſa di
uina cñ dicitur. Beati mundo coꝛde:qm̃ ipſi dũ vide
bunt Purgandi ergo ſunt ſenſus ad ſuſceptionẽ dvecẽ
tiũ obiectoꝛũ:vt ſi macula ſenſibus lxreat nõ recipiat
in toto vel minus in parte qð ipſis obijcit᷑. Et qᷓnto no⸗
bilioꝛa ⁊ exilioꝛa ſunt ex natura ſuſceptiuis ſenſibus ob
iecta ſoꝛinſecus:tanto mundari atq; ꝓpenſioꝛes expedit
ſieri ad ſuſceptũ. Et ſi hoc erigit᷑ in coꝛpoꝛeis.multoma
gis in his que ſola mente ꝑcipiunt᷑ atq; pcipiunt: Et ſi
ad ea intelligibilia que ſcõm naturã intellectui pꝛopoꝛ/
tionabilẽ fiunt opoꝛtunitas etiam ſic fieri ꝑſuadet.am⸗
plius pmulto ad ea capeſſenda que nõ ſcom naturã fi⸗
imnt:ſed ſuꝑ naturã et omnẽ intellectũ noturalẽ ſupna⸗

—— —
4

decmus

turaliter non fiunt ſed exiſiũt. Seus quippe vnus ĩmẽ
ſus.eternus.iĩmoꝛtalis.incoꝛruptibilis et incõpꝛehenſi
bilis eſt mente.ineffabilis verb.incircũſcriptibilis lo⸗
co.interminabilis tꝑe.vincens ac ſupexcedens omneʒ
intelligentiã noſtrã et viſionẽ ſpũalem atq; coꝛpoꝛeam
lucẽ em habitat inacceſſibilẽ.æuid igit᷑ eſt qð ipſe ſal⸗
uatoꝛ coꝛdi mundo viſionẽ huiuſcemodi repꝛommttit.
Eſt ne coꝛ carneũ imo expꝛeſſioꝛi loquẽdi genere coꝛ ca
ro ad hanc viſionẽ idoneũ Negaueri quidẽ niſi coꝛ hoc
diuino verbo expꝛeſſum ipſam ſpiritalem ſubſtantiam
anĩe intellexerim pꝛo tꝑe ipſi coꝛꝑi vnitã.in tꝑe ſeꝑpan/
dam.eterne penalter vxl feliciter reunienda: cui añ vi⸗
ſionem diuinã ſaluatoꝛ indicit mundiciã Pꝛoinde hic
pꝛetereant aut pꝛetereamus ſilẽtio coꝛpoꝛũ nitiditateſ
mũdicias ⁊ claritates:fiat ad interioꝛa ingreſſus. ibi ce
lebꝛet᷑ ablutio.ibi balnea.ibi baptiſmata multa:ibi co⸗
natus omnis ad mundiciã apponat᷑.ibi amoueat᷑ oĩs al
bugo et lippiditas oculoꝛũ:cum ſibi nõ coꝛꝑi viſio diui
na ꝓmittitur. Poteſt ne noſter aſpectus interioꝛ in ma
ioꝛa qᷓ; in diuina tranſferri. Poteſt ne altius termmari
atq; quippiam iocũdius intueri. Mec temere ſed auda⸗

cter dixerim ꝙ neq; ſeꝑate ſubſtantie atq; ſuperne nul⸗

la mole coꝛpoꝛũ pꝛeſſe in altioꝛa vidẽdo tollunt᷑:qq; di⸗
ſpari et differenti contẽplatione ſcom inherentẽ mudi
ciã maioꝛem atq; minoꝛẽ deus ipſe ab humana mente

cernatur. Cleruntñ ſi placet pꝛomiſſum:non diſpliceat

pꝛerogatũ/Si placet pꝛemiũ:et vnde ſit meritũ place
at. Si delectat viſio ipſa diuina:oĩno inſit ipſa coꝛdiſ

id eſt humane mentis mũdicia. Sed vnde mũdicia ni

ſi a ſoꝛdibus. Eͤnde aũt et que ſoꝛdes ſubſtantie inco:
poꝛee Hinc et ſi ſoꝛdes inuenerimus ſpũales:et qualit
fiat interioꝛ et ſpũalis mũdicia indicabit᷑·Nam cũ dñs
per pꝛophtam de ummundicijs hieruſalez argueret: vt.
mundaret᷑ et a quiba ammonuit.Lauamini mũdi eſto⸗
te.auferte malum cogitationũ veſtrarũ ab oculis meiſ
quieſcite agere puerſe. Malũ nempe cogitationũ aĩiam
maculat et facit immundã.Eſt aũt huiuſcemodi malũ

cum de dei miſericoꝛdia ſeu iuſticia ſeu bonitate aliquid

cogitatur indignum:aut ꝙ non ſit equa et ſemꝑ manꝰ
eius potenter extenta. Et ſicut ſcriptum eſt cogitauer̃t
et locuti ſunt nequiciã:iniquitatẽ in excelſo locuti ſunt
Et cũ aduerſus pꝛoximũ cogitatio mala deſeuit:ſicutĩ
pij viri ſecerunt contra hieremiã dicentes. Venite co⸗/
gitemus contra hieremiã cogitationes Et iudei qui co
gitauerunt vt innocentẽ lagcarum interficerent: ſedu
le cogitabant vt chꝛiſtum moꝛti traderẽt Subꝛepit in
mentibus hominũ ſeua cogitatio vt ledatur innocens:
ꝓt etiam innocentem cõtra dei preceptum ſeueriſſime
vindicent. Necnon et impia. ne ſubueniatur egeno:ſi⸗

—

ecnt ſcriptum eſt. Caue ne ſubꝛepat tibi impia cogitatio

et dicas in coꝛde tuo.appꝛopinquat ſeptimus annuſ re
miſſionis:et auertas oculos a paupere fratre tuo Et to
tũ qð ibi ſequitur ad id dictum eſt ne impia cogitatio ĩ
anima ſedeat:ne preſtetur ſubleuatio indigenti. Eſt et
cogitationum immundicia: cum cogitãtur inutilia. Cõ
tra quos dicitur. Cogitationes eoꝛum cogitationes ĩi⸗
utiles Et alibi. Te qui cogitatis inutile Anutilis qui
dem cogitat io eſt in his que ad rem non pertinent et co
gitantis ſuperant facultatem vt quod coꝛde concipitur
nequit effeetui mancipari:ſicut qui per turrim cogita⸗
uerunt vſq; ad celi aſtra conſcendere. Eſt et malum

omne perperam cogitatum:quoniam ex hoc ſeparatio

fit a do. Etenim in Sapientia dicitur. Perverſe co⸗
gitationes ſeparant a o. Hinc ad mundiciam per⸗
ſiciendam ſic adijcitur. Qhieſcite agere peruerſe.

.

ehoe
tiam
lan⸗
Ww
gehe⸗
ltatef
ib e
lhic
dioel

ödiui

nm
mmari
auch
lkemun
ihdi⸗
müͤi
ente
iten
plete
luil
ſcani
inco
volit
dñs
t.
ſto⸗
neiſ
m
wi
igrid
Wen
taveit
iſnt
ſiot,
ſteto
gnico
Ru
itin
ne:
me
eſi⸗
gtio
Kie
tto
Noi
ſſtet
ſeo ⸗
cvi
teteo
pror
Wta
alem
ratio
ſeco
erl
ſe⸗

R

—

Sic et ꝑ hieremiam mentem mundari docuit.Laua a
malicia coꝛ tuum hieruſalem:vt ſalua ſias Ciiq;quo im
te moꝛabunt᷑ cogitationes noxie Malicia ne caiu dixe⸗
rim a moliendo malũ nomen accepit: vt ſepe amplnioꝛ
ſit in vmine malicia q; ſacultas.Et homo per maiiciaʒ
occidit animã ſuam. Sed indignatio dni ſuper omnes

gentes:et furoꝛ eius ſup omnem maliciã eoꝛu D:in
ge cito coꝛ hominũ eſt ab om̃i mahcia depuranau: ſi ad

diuina viſione pꝛetendit coꝛdis intuitũ.Ad quod hoꝛ⸗
tatur iacobus dicens.Abijcientes omne ummundiciã
et abundantiã malicie. Et petrus. Deponentes omneʒ
maliciam. Quo nomineomne malum exiſtens in aia

datur intelligi.et cum quippiã molitur in effectuʒ edu⸗
cerea qua emundatũ coꝛ viſioni dimne iam deo ꝑnnt⸗
tente aptum eſfſicit ur. Qm̃ qui diligit coꝛdis mundici
am:ꝓpter gratiam labioꝛũ ſuoꝛum habebit amicum re,/

gem. Nemini ſuupſius tam libens et hbera fit oſtenſio
q;; eius qui amicicia honeſta copulatur. Et iob dicrum
en. Si mundus et rectus inceſſeris:tatim omnipotet
vigilabit ad te/Sed nec noſtra virtute agitur iſta mũ⸗
dicia:ſed eius qui ꝑ oꝛationem decernit noſtris indige⸗
tijs ſubuenixe. Ergo intendat᷑ oꝛationi:vt coꝛdis mun⸗

diciã aſiequamur. Hoc aiebat dauid. Ab occuliis me-⸗

is munda me domme. Et alibi. ipꝑges me vne yſowa
mundabꝛ. lauabis me et ſuꝑ niuem calbabvꝛ. In affe
ctu coꝛdis hanc mundiciã et ablutionẽ owꝛtet teneri.

vt ſit mundus atq; ab omni malo depuratus affectus.
ac etiam a ſoꝛdibus reruʒ omniũ terꝛenarũ:que ſoꝛdes

ſunt non ex natura rerum ſed cum in affectu tranſeuᷣt
inui ſibinum animarũ Hinc iohannes apoſtolus pꝛohi
bet terrena quelibet diligi cũ dicit. Nolite diligere mũ⸗
dum neq; ea que in mundo ſunt:mon velut res natura
malas ſed velut anime ſoꝛdes.cui cuncta viſibilia ⁊ coꝛ

ruptibilia compata ſoꝛdeſcunt. Oagne pꝛotinus imũ⸗
dicie ſunt queq; terrena coꝛdibus hominum ſi traieũt
in affectum:cum ex toto coꝛde ſit datum ſolum de deo

diligendo pꝛeceptum/ui autem ſit iſta viſio coꝛdis
mundicie coniũgenda nec eſt explicanda:imo impoſſibi

liter explicatur ſermone.an ſit vie vel patrie in coꝛpoꝛe
vel extra coꝛpus intuitiua ſeu per imaginẽ in anima vel
in coꝛpe Sed ſolum hoc vnum dixerim: ſi beatitudo

ex iſta vi ſione ſubſequitur ꝙ non in via ied in patria.
Extra coꝛpus in tꝑe.in coꝛꝑe ſempiterne:intuitiua nõ

enmigmatica. In anima ante reſurrectionẽ generalẽ: cũ

coꝛpe cum erit deus omnia in ommbus ?ᷣiloquin beati
tudo fallax:ſi non diuina et eterna. Oi vero ad illã imꝑ
fectam beatitudinẽ que in via ꝑcipi poteſt dictũ refert᷑:
viſio iſta nõ erit pꝛout extitit illa pauli qua vidit archa⸗
na que non licet homini loqui/ſed ad cognitionẽ clario⸗
rem eoꝛuʒ que dei ſunt:cum neq; adam abel enoch noe
abꝛaham iacob moiſes ioſue neq; aliquis ſanctoꝛũ aut

ꝓphetarum ſen quoꝛũq; ſanctoꝛũ quibus locutus ẽ deꝰ

apte deum viderit in hac vita. Sed er his que viderũt
eoꝛum cognitio de diuinis magis inclaruit: ad quã co⸗
gnitionem habendãa lucidius neceſſario coꝛdis mundi⸗/
cia pꝛeit. Mũdetur ergo coꝛ noſtrũ ab his inquinamẽ⸗
tis que ab exterioꝛibus ꝑ ſenſuum ianuas vſq; ad ani⸗

mam penetrant. et ab his que niſi turpiter amari non

wſſunt. neq; ſedule cogitari ſine pudoꝛe neq; in eis de⸗
keeran ſine rulꝛe:aut de ipſis loq ſine obſcemtate. Ma
xime a maculis que notam ingererent fidei et appꝛopiĩ
quarent infidehtati: que ab augurijs. a neomemjs. ab
incantationibus. ab obſeruatione dierum. a magic ar⸗
tibus.a conſiellationibo appꝛopꝛiatiſ moꝛibus hominũ
a geomantia.ab ydromantia. ab airomantia. a piromꝗ⸗
tia.a nigeomantia.a motu membꝛox.ab hoꝛa naſcendi

No— vunO 41 nomano do. Bal.

lalſo traxerunt inicium. Hec quidem animas be minuʒ

macuiant ſi nides auhibet. quibus depuiſis ab animo.ſi
de chꝛuti coꝛda hminu purincant:et videt᷑ deus a coꝛ⸗
dibus œpuraus ocuio ndei eſie quod eſt ac nos ipie fe⸗
ciſſe qð iumus. —
De pace que pꝛo beatitudine dei filiationeʒ nanciſcit᷑
ſcom matheum. LCapitulum X
HYuo: um honoꝛ inter hommes exultatio ⁊ au
f dacia leta de parentum nobilitate ꝓcedit. vt ſe
pe nomment ſilij patres quos inclitos agnoue
runt:et ab eis gaudeant traxiſie oꝛiginẽ.a quibus egre
gie poſſint nominari.necnon pleriq; ſe denegent ſi vale
rent non obiecto mendacio eſſe ninos ignobilium cum

ſemp in ſubume ſe tollat humanus anunus cum imis
compom aſpnans. Sed pꝛimi totius humani generis
parentes:q́;q; coꝛruptibiles non coꝛrupti. moꝛtaes nõ
moꝛtui facti fuiſſent:nobiles et egregij ex natura facti

ſunt degeneres ex peccato et rebeles deo.totius huma
ni generis facti ſunt ante pꝛoditoꝛes cuius futuri erant
et genitoꝛes:quoꝛum de merito m oibus tranffuſa ẽ da

mnata ꝓpago vt genus humanum doleat tales habuiſ
ſe parentes quos pꝛius habuit pꝛoditoꝛes:imo potius

omniũ ꝑemptoꝛes. Sed hanc iniuriam parentuʒ que

in omnes obuenerat dei fihus voluit releuare vt poſſi⸗
maus in aliam filiationẽ ſub alia paternitate trãſire.nõ
traductione nature ſed infu ſione gratie: nõ merito no
ſtre actionis ſed adoptione virtutis. et talis ſit filiatio
qualis et paternitas.talis paternitas qualis et filiatio

non iure naturalis traduas ſed adoptionis et paci. Et
ineffabiliter et alte inſigni hũana natura.cũ in diuins
filiationem poteſt adoptione tranſire atq; inuitatur vt

tranſeat: cum ſaluatoꝛ dicit. Beati pacifici: qm filij dei
xocabuntur Pacifici a pace:non paxa paciſicis nomẽ

accepit.Hinc ergo illa pax inquirenda que filos dei fa

cit:non enim oĩs pax hanc filiationẽ pficit. Et q;q; pax

ſit honoꝛabile atq; mmis exquiſitus effectus:ex multis
tamen repꝛehenſione non laudem rerum vtputa ter⸗

renarum habet. YJuxta quod ſaluatoꝛ ait. Mon enim ve
ni mittere pacem in terram ſed gladiũ: et vt ſequit᷑ ab
inuicem ſeꝑare domeſticos. M2 uο%de pax diumam fili-

ationẽ pficiens ab eo dicẽda eſi quo cõmuniter a pacto
ſeruando dicitur Fiunt ſepe inter homines ſocialia pa⸗
cta.fiunt et coniugalia.fiunt et cõmercioſa.fiunt mer⸗

cennaria. fiunt ſeruilia. et ſimilia: quibus ſeruatis ma⸗/

net animoꝛũ in amoꝛe ſinceritas. manet ⁊ conuerſatio
grata.ſeruit obſequioſa conditio: ſubiacet ſine cõtradi⸗

ctione ſubiectus. Impat pocioꝛ in amoꝛe.pdurat ſocie

tas.ſodalitas ſtabilitur. Caret querela comiugium. cõ⸗
mertia depurant᷑ a fraude.merces redditur digmis ſer/
uilitas in opoꝛtunis ſe ingerit. et nulla querela defoꝛis
pſonat.imo videntur omnia ſumma oꝛdinatione paca
ta Quid igitur pax niſi cõcoꝛdia cum illis exr quibus ti⸗
bi poſſet pꝛouenire diſcrimen. Quid pax niſi debitus 2
inconturbatus oꝛdo nature.et modus exactus aut ne⸗

ceſſario exquiſitus in moꝛibus. Quid pax filios dei cöͤ⸗

ſtituens ⁊ fratres ſaluatoꝛis niſi altiſſimi filij atcq; col
redes eius in regno dei.niſi obſeruata pactio pꝛomiſſo⸗/
rum.integre fidei:legis eius immaculate.ad ſeipſuʒ.ad
bonum honeſtum.ad iuſtificationes.ad virtutes inuiſi⸗
biles animas conuertẽtiſ. Pacto ſe nobis vltro ↄſtrin
xit omnipotẽs:vt ſeruemus quod iuſſit ſi xvlumus ac⸗

cipere quod ꝓmiſit. Nunqᷓ; iſte pacta fregit:ꝛneminemĩ

federe fallit.A nobis exquirit᷑ ſuapte obſeruatio pactioi
nis.vt paceʒ habentes ſimus pacifici vocati filij dei:fra⸗
tres chꝛiſti adoptiui.heredes patris et coheredes eius.

Hinc pſalmiſia. Pax multa diligentibus legem tcn

NLiber decimus

et non eſt illis ſcandalum Quibus pax multa ſit ex his

dDictis aduerte:quia diligentibus legeʒ dei.nam qui le⸗
gem dihigit pacta legis obſeruat: obieruanti pax multa

in eo multa quia multum habentibus confert: vt dei ſi

lios ipſa efficiat. Et pax in terra hominibus bone volun

tatis. Gona volũtas ſemp pacifica eſt: quia eo bona quo
ſibi et nemini molitur inferre iacturam. Et adheret bo
nis regulata optima lege turpia queq; deuitans in bo⸗

nitate et diſciplina edoceri appetens: iuxta dauiticam

pſalmodiam Bonitatẽ et diſciplinã et ſcientia doce me

quia mandatis tuis credidi. Attñ erpimento pꝛobant᷑
homines ſi ſunt paciſici:velut in egipto ſuos fratres vo
luit pꝛobare ioſeph quibus dixit. Si pacifici eſtis vim
vnus remaneat in vinculis.xos aũt itote et adducite
alterum quẽ habetis et dimiſiſtis cũ patre in terra cha
naanata ꝙ ad teſtimoniũ ꝙ pacifici eſſent ſimeõ remã
ſit in vinculis et benyamin adductus eſt in egiptũ.Ec/⸗
ce pacificoꝛũ miſteriim ꝙ obedientia datur in obſideʒ.
quia ſimeon reman ſit im vinculis.?lmoꝛ dextralis bo⸗
nitatis et gloꝛie venit in egiptum velut in teneb:oſum

ſeculum ante ioſeph:ſcilicet ante virtutis a bonitatꝭ au⸗

gmentum.Qm̃ pacifici vocandi filij dei debent pꝛotinꝰ

obedientiam pꝛofiteri. ſic ſe per ipſam dei legibus ſub⸗
iugare vt quicq; de diminis mandatis pꝛeterire non li
ceat.Quamobꝛẽ adumbꝛato miſterio in obſidiatuʒ deæz
tentus eſt ſimeon. Mecnon ad omnimodã teſtificatio-⸗

nem pacificoꝛũ et dextre filium ante ioſeph deferri expe

eius ſub capite meo et dextra inuſ amplexabit᷑ me ante

chꝛiſti conſpectũ ꝑ nos vemat in hunc mundum ad co⸗
temnendum illum: non ad diligendũ. Equidem ? paci

ficus eſt qui cum pacem odientib pacẽ habet: ſicut de
ſeipſo et pꝛo chꝛiſto ſcribit dauid.Qum is qui oderunt

pacem exam paciſicus. Mon eſt omnimode pacis ſignũ

aut virtus cum pacificis:ſed cum inimicis pacis ee pa⸗

cificum laudabile atq; virtuoſum eſt. Sed bñ hunuſce
modi viro.qm̃ ſunt reliquie homim pacifico ille videli⸗

cet dominice paſſiones:quas poſt reſurrectionẽ chꝛiſi⸗

Diſcipulis ſuis pꝛimo annuncians pacem ex fauo mel⸗

lis et ex aſſo piſce ſumens poꝛrexit pꝛe gaudio ammira⸗
tibus illis. Sunt et reliquie homini paciſico: quia mũ
di conſummato miſterio eterna dei filiatio ſibi relinq/
tur in pꝛemiũ. Eſt enim pax electis dei qm̃ in eo electi
ſunt quo pacifice viuunt. Sic ſapiens clamat.Quoni
am donũ et parx eſt electis dei. Et ſi hoc ad vitam alterã
referatur.ideo pax electis dei erit in futuro quia hic aĩo
illam et moꝛibus poſſederũt. Et yſaias dicit ꝙ erit opꝰ

uuſticie pax:et cultus iuſticie ſilentiũ ⁊ ſecuritas in ſem
piternũ.et ſedebit ꝓpłus in pulcritudine pacis Si mo
res cudimus ex iſtis verbis opus iuſticie pax eſt: nãa nul
la iuſticie oꝑa ſunt potioꝛa q; ſequi ſupꝛafatam pacẽ. de

qua paulus. Macem ſectamini:et deus pacis erit vobi⸗
ſcum Et opibus iuſticie ſe omnipotens pꝛeſtat:quia be
nedictio dii ſuꝑ caput iuſti. Et qui opꝑatur iuſticiaʒ ipſe

eraltabitur. Et in alia vita ad opus iuſticie pax adret.

t iuſticie cultus pax eſt. quia per ſilentiũ non tumul⸗

tu pacificus appellatus eſt ꝓplue:et ſecuritas ſempiter
na eternam pacem arguit. Non eſt ſecuritas vbinõ eſt

pax:nec veram pacem dicimus ſecuritate carentẽ. Po⸗
pulus ſedet in pulcritudine pacis ſi viat: ppluſ eſt vono
rum qui pulcritudinẽ pacis habet. Eſt autẽ pulcritudo
pacis pulſio cuiuſlibet imptinentis rei.et appoſitio de⸗
centiũ ad vitam agendã ꝓ habenda ſignificanda: in qm
ſi tẽdimus pulcritudo pacis eſt totius heatitudinis cõ/
plementum. Et iure filiatio dei eſt quam paciſia conſe

4

quunt᷑. Sed aduertendũ aduerſum qð lugens pſalmi

ſta pꝛonunciat Mon eſt pax oſſibus meis a facie peccato

rum meoꝛũ. Peccata pacem mentis ⁊ coꝛꝑis excludut
qm iniquitates noſire ſunt que diuiſerunt inter nos ⁊

deum . Cui ergo pax cui requies cui aliquid ſalutis eſſe

poteſt. ſi ab omniũ creatoꝛe atq; pacis datoꝛe ſecerm᷑.
Pꝛopterea non eſt paximpns dicit dominus. Stude⸗
amus ergo abicere peccata et omne unpietatẽ et pacẽ

habeamus:vt exiſtentes pacifici vocemur imo fiamus
ſfilij dei Argumento magno pꝛeſtruitur agonicantibus

pꝛo ſuꝑnis vt pacem inquirant:et ſequant᷑ eam ex his

que in humanis agunt.Mam ꝓ pace queritur pꝛincepſ
et vnuſquiſq; monarcha qui tueat᷑ rempublica iudicet

vniſoꝛmiter:et ne ſit diſcoꝛdia principatus ac etiam eo
rum qui ſub diuerſis ducibus militant. Gerunt᷑ bella
vt ad pacem veniat᷑:aut pacis inimici argumento belli⸗
co peſſundent᷑. Pace cõmendant᷑ ſem ma terris et ad ſe

getem maturã deueniunt.floꝛeſcunt vinee arboꝛes fru
ctus educunt:dum furoꝛ bellicus non impedit nature

pꝛoceſſum. Pace natura pꝛodit et ſuis ſplendeſcit ipſa
ꝓceſſibus.Lute doꝛmitur in edibus.ſecure itinerat᷑ in
via.latro non timetur in ſiluis:floꝛet olens virginitas
gaudet caſtitas pudoꝛoſa.Letatur pudicitia comugalis

cum violentia impudicoꝛũ merito pacis arcetur. Deco

rantur artibus ciuitates omnibo iura reddunt᷑: et de iu

ſticia nemo cauſatur. Cempus oĩbus aptum paxopta⸗
ta commendat. Et filios dei facit in terris: vt ſubleuet
dit in egiptum.vt amoꝛ ſuꝑne patrie que per dexteram “ J
ii ſacro deſignatur eloquio.iuxta illam ſententiaʒ. leua

in excelſis. .
De pſecutione ꝓpter iuſticiam tolerata qua celoꝛum

regnũ haber in ſoꝛtem ſcm matheũ. Capitulũ. XI.

Oſtq; aduerſus ſeipſum homo factus eſt ſeuꝰ
p incurrens penã dei iuſſõe contẽpta· nec abſter⸗
ritus metu doloꝝ quoſ iuſticia dei ſolũ intermi

nate prenouerat: factuʒ eſt vt in alios ſeueritas hois de

ſeuiret:vt etiam inferret᷑ innocentibus pſecutio pate⸗
retur manſuetudo moleſtiam:iactura iuſtus iniuſte to
leraret. Et ſpꝛeta dei iuſticia non eſſet tutela bonis ab ĩ⸗
pꝛobis ſup terram.et vſq;quo pceſſus eſſet ad malũ:q
dei ſanctione poſtpoſita per humanas hominum leges.
vt ad plenũ maloꝛũ impꝛobitas arceret᷑. Et iniquitate
hominibo dñante neceſiariũ factum eſt vt ꝑſecutioĩter
homines oꝛta vexaret.que cum deuitari non poſſet virẽ
te atq; regnante malicia opoꝛtuit ſcutum patientie int᷑
poni et pꝛemuniri iuſticia:que cum adeſt in agonibo va
rijs hominum omnẽ paſſionẽ efficit gloꝛioſaʒ Pꝛopte⸗
rea ſaluatoꝛ dicit Beati qui ꝑſecutioneʒ patiunt᷑ ꝓpter
iuſticiam:qni ipſoꝛum eſt regnũ celoꝛũ . Supꝛa luſti⸗
cie appoſuit eſuriem:nunc addit et ꝑſecutionem. Sed
eſuriei ſaturitatem.ſed ꝑſecutioni regnũ celoꝛũ adiecit
vt clareat quem locuʒ iuſticia in virtutibus habeat:que
pᷣponit᷑ eſuriei et ꝓpter ipſam inducimur pati. Que vo
ſit illa iuſticia ꝓpter quam ꝑſecutionẽ honeſtũ ſit tolera

re diſcuſſione opus eſt:vt ipſa pcognita q;uis ſeue pſe⸗

cutioni ſi appꝛehenderit nulla ratione cedatur vt copꝛe
ſendat᷑ repꝛomiſſum ſibi bꝛauiũ regn celoꝛu. Nõ ver⸗
gatur in dubium hanc eſſe iuſticiã ſi’dei ſcõm apoſtolũ

Arbitroꝛ hominẽ iuſtificari ꝑ ſdem ſine opibus legis.

Et alibi. Yuſtificati igitur exfide pacem halxamus ad
eum pieſum chꝛiſtum dñim noſtrũ. Et ad Galathas.
Er fide iuſtiſcat gentes deus.Et credidit abꝛahaʒ deo
et reputatũ eſt ei ad iuſticiam. Mꝛopter quam ſidei te⸗
nendam ineoncuſſe iuſticiam hi qin acceperunt in exo⸗
dijs naſcentis et militantis eccle ſie ꝑſecutiones ſeuiſſi
mas paſſi ſunt:vt ſanguis immẽſurabilis funderet᷑ ſa⸗
cratus deo furoꝛe demonũ et terroꝛibus tirannoꝛum.⸗7

nil deeſſet in penis atq; toꝛmentis et varietate moꝛien⸗

— — —

— — — — —

De ſermone montano do. Bal.

di quin iuſtificati per fidem in ſuis pſecutionibus pate⸗/
rentur. Sed beati qui ꝑſecutionem ꝓpter fidei iuſticiã
Pn iĩ ſunt: dum regnum celoꝛũ mſallibiliter aſſequunt᷑

E

am et ſuos diſcipulos et conſimiles ad pſecutionuʒ

tolerantiam ꝓuocat hominũ ꝓpellit timoꝛem:altam di

xit a ſeipſo in celis pꝛomiſſionem dicens. Molite timere
eos qui occidunt coꝛpus.animãaã autem non poſſunt oc

cidere:ſed potius eum timete qui poteſt anmmam et coꝛ

pus perdere in gehenndâ. Signanter perſecutionem p⸗
pter ndei iuſticiam pꝛedixit:cum pꝛohibuit timoꝛẽ hu⸗
manum imponens diuinũ. Et ne crederent in pſecuti⸗
onibus homines a diuina ꝓuidentia derelinquuper cõ⸗
poſitionem minimoꝛũ quanta factoꝛi noſtro ſit cura de
nobis aperte monſtrauit. Mõne duo paſſeres aſſe vene
unt.et vnus ex illis non cadet ſuper terram ſine patre
veſtro. Nolite ergo tumere:multis paſſeꝛibus melioꝛes
eſtis vos.Et vt in pſecutionibus ſtabili fidei iuſticia cõ
fiteamur chꝛiſtum:pmiſit et pꝛemium. Omnis ergo
qui conſitebit᷑ me coꝛam hominibus:conſiteloꝛ et ego
eum coꝛam patre meo qui eſt in celis. Necnon vt ↄſtan

tius pſecutionis tempoꝛe ſtaretur in fide: interminat᷑

periculum. Qui autem me negauerit coꝛam hominib
negalbv et ego eum coꝛã patre meo qui eſt in celis. Hac
enim cauſa ꝓpoſita ſcilicet iuſticia fidei ſecure in omni

agone certatur:et intrepide ictus belloꝛum excipiunt᷑.

Congreſſio queritur:vt pacientia ferro fuſte ſcoꝛpioni
bus fame ſiti exilio carcere vinculis tũſionibus flagel⸗

lis flagris omm genere verbꝛum iniurijs conuicijs ap

pꝛobetur. Necnon et ſuſtinuerunt libentiſſime moꝛte:
ne deſererent fidem. Et vilem eſtimauerũt ſancti oẽm
coꝛpoꝛis penam pꝛopter fidei ſancte iuſticiam.qm̃i tribu
latio pacientiam operatur.pacientia vero ſpem.ſpes au
tem non confundit:quia caritas dei diffuſa eſt in coꝛdi⸗
bus noſtrꝭ per ſpiritumſanctũ qui datus eſt nobis. Et

gaudenter ſuſtinẽda eſt omnis aduerſitas: anteq;ᷓ fidſei
Vritas deſeratur. Minc iacobus. Omne gaudium exi

ſtimate fratres cum in tentationes varias incideritis.
ſcientes quoniam pꝛobatio fidei veſtre pacientiam ope
ratur:pacientia autem opus ꝑfectum habet.Cur gau⸗

dium ex ꝑſecutionibus varijs.ni ſi quia iuſticia fidei cũ

ad examen deducitur an deſeri ex obiectis aſperis de be⸗
at an teneri. Si tenetur pacientia opus eſt exillatis ꝑ⸗
ſecutionibus.ſi vᷣo pacientia non deerit:perfectů opus
inerit. Perfectum aũt eſt vbi nihil defuerit ad virtutẽ

ꝓbi vero virtutis ꝑfectio et regm celoꝛũ poſſeſſio ſubſe⸗

quet᷑ Perfectiõi pꝛotinus regni eterni pꝛomiſſio facta
eſt. Ex eo quidem pacientia opuſ dicitur habere ꝑfectũ
quia per ipſam dei et pꝛoximi dilectio exammatur:an ꝓ
quanto inſit agnoſce᷑. Conſueuerunt ocio marcere vir
tutes.nec de ipſis poteſt haberi certa inherentia: niſi cũ
oppoſitis habuerunt quandoq; congreſſum.Sed nul
la pacientia vbi nulla iniuria nulla cõtumelia nulla tri
bulatio irrogatur. Sed cũ aderunt hoſtiliter opugnã
tia et aduerſantia mentem pariter et ſenſum:tunc pa⸗

cientia facit clareſcere dilectionẽ qua diligimus pꝛori

mum. cum ſeuere atq; inhumane tractati ſeruantes a⸗
moꝛem ꝓpellimus ochum. non attendentes iram atq;
maliciam ſed creatam naturam.ac illam que nobis of⸗
fertur gratiam:non conſiderantes qð irrogatur ſed qð
iubetur. non magnipendentes mala que itrogat homo
ſeuus ſed qui pꝛomittit pius deus:nõ qð nos patimur
ſed qð pꝛo nobis paſſus eſt inter homĩes factus homo
Similiter et quanta caritate chꝛiſto iungamur mon/⸗
ſtrat pacientia in aduerſis:ne ſeiungamur ſicut aplus
inquit. Quis nos ſepabit a caritate chꝛiſti.Tribulatio
an anguſtia an perſecutio/an fames an nuditas an peri

culim an gladius. Sicut ſcriptum eſt. Quia pꝛopter
te moꝛtificamur tota die:eſtimati ſumus vt oues occi⸗

ſionis. Sed in his ſuperamus ꝓpter eũ qui dilexit noſ/

Certus ſum enim ꝙ neq; moꝛs neq; vita neq; angeii
neq; pꝛinapatus neq; virtutes neq; inſtantia neq; fu⸗
tura neq; foꝛtitudo neq; altitudo neq; pꝛofunduʒ neq;
creatura alia poterit nos ſeꝑare a caritate dei:que eſt in
chꝛiſto ieſu domino noſtro. Ecce vnde pacientia opus
perfectum habet:quia vtriuſq; pꝛecepti tenet inconcuſ⸗
ſe cenſuram.lc per hoc pꝛopter iuſticiã ſidei pati:ſim⸗
ma iuſticia in operibus eſt. Mihil itaq; iuſtius q; ſic age
re ne quis ſeparetur a chꝛiſto. Juſte impendunt᷑ ſpon/

te opes et ingerit ſe pacientia cum inuite tollunt᷑.amo

imperturbato cuncta pericula tollantur:moꝛſ in veſide
rio ſit Acerbe moꝛi computatur in lucrum.vitam perde
re ſuperexcedens bonum eſt:ne iuſticia fidei ꝑer impaci
entiam in amma pereat.vnde chꝛiſtus ab ipia ſeparat?ꝰ
abcedat.Ad iuſticiam fidei addicitur et moꝛalis qꝗᷓ poſt

credita ea que ſunt agenda complectitur: pꝛo qua pati
ne deſeratur dabitur regnum celoꝛum. Et üllg ſegrega⸗
ri ab iſta non poteſt:qua ne cõmittatur quod nephas ẽ

ſponte ſuſcipitur. Qni nunqᷓ; deleritur virtus miſi ĩ ap

poſitione vitioꝛum:qᷓ; ⁊ actus virtutis ſepe intermit

tatur abſq; ꝙ deueniatur in vitium. Omms wero vir⸗/

tus iuſticia eſt cum ex ipſa caueatur iniuſtuʒ pꝛodeatqq

pꝛofectus:et illi placeatur cui ſeruire omnis iuſticia ꝑ⸗
ſuadet. Omnis actus humane mentis interioꝛ in ũ

referibilis et exterioꝛ pꝛo diuerſitate locoꝛum et tempo

rum ad eum referri poſſibilis:ad iuſticiã ꝑtinet Ineffa
bili modo per iuſticiam virtutes ⁊ actus ſibi exhiberioĩ

potens vendicat:iuxta quod iohannes ait. Dignus es
domine deus noſter aecipere gloꝛiam et honoꝛem et vir
tutem.quia tu creaſti omnia:⁊ pꝛopter voluntatem tu

am erant et creata ſunt. Quid eſt dignus es niſi quia
iuſtum eſt vt gloꝛiſicetur honoꝛiſcetur in omnibus ab

hominibus. et quicqd eſt virtutis et boni moꝛis ipſe ſu
ſcipiat. Quamobꝛem quia omnia creauit anoſipſos q

ſumus rationale aliquid inter omnia. pꝛoinde cum qͥc⸗
quid eſt virtutis et pꝛobati moꝛis pꝛo deo in iuſticiam

cedat:beati ergo qui perſecutionẽ pꝛopter iuſticiam pa⸗
tiuntur.cum in ius ipſoꝛum ex diuina gratia cedat re⸗/
gnum celoꝛum. Filius vero pꝛo nobis humanatus et
moꝛtuuſex iuſticia ſibi eque omnia vendicat: put ideem

iohannes ait. Dignus eſt agnus qui occiſus eſt ſctlicet
pꝛo omniũ redemptione moꝛtalium:accipe virtutem
et diuinitatẽ et ſapientiam et foꝛtitudinem et honoꝛeʒ
et gloꝛiam et benedictionem. Ex his verbis iohãnis ar
guitur.deo patri et incarnato filio iuſte beri:quicquid

eſſe poteſt ex nobis per gratiam ſuam nõ tanqᷓ; e¶x nobis

gloꝛie honoꝛis laudis atq; virtutis et moeis. MPerluci⸗
de igitur mentibus noſiris infertur pꝛo q̃ iuſticia pati
oĩa mala iubemur :anteqᷓ; ab homie deſeratur. Mecnõ

et omĩs homo non tantum ſidelis ſed etiam inſfidelis

pꝛopter iuſticiam patitur.ſi eũ aliquis iniuſte peꝛſequit᷑
quamq; infideli pꝛo paſſione regnum celoꝛum non pa⸗

teat. Et nemo miretur qo dicturus aduenio. Iniuſta

ꝑſequentium rabies: paſſiones paſſoꝛum absre paciẽ⸗
ter tolleꝛatas ad iuſticiam fecit aſſcribi. Et ſi mibil ho⸗
rum a pe:ſecutoꝛibus ꝓponeꝛetur hijs quos ſua pꝛain⸗
tate vexare diſponũt.vt cõmitterent nephas deſerent
qʒ fas:ex ipa pſecutione dumtaxat pati ꝓpter iuſticiam
dicerentur. dum non adeſſet iniquitas ꝓpt᷑ quam pati
mererent?: cũ de habeat miſtros iuſtici ĩ eos qͥ puerſe
agunt etia illos qᷓ carere vident᷑ ordinaria ptate. Sepe
poteſtatem in iniquũ iniquus eſt vltus:p oꝛdinariam

2

vainc diuino et occulto dei iudicio pꝛeter oꝛdinariam

AlLiber decimus

wero factum boc videmus apertius. Sed ad veram aſ⸗

ſeuerationem omniũ pꝛedictoꝝ clare in ſua canonica lo

quitur ꝑetrus:inuitans ad paſſionem enuncians gau⸗

dium erigens ſpem ad gloꝛiam pꝛeſtruens quomò pa⸗

tiamur dicens. Cariſſimi nolite peregrinari in feruoꝛe

qui ad tentationẽ vobis fit quaſi vobis noui aliquid cõ

tingat.ſed cõmunicantes chꝛiſti paſſionibus gaudete:
pt in reuelatione gloꝛie eius gaudeatis exultantes Si

expꝛobꝛamini in nomine chꝛiſti beati eritis:quoniã qðᷣ

eſt honoꝛis gloꝛie et virtutis dei et qui eſt eius ſpiritus

ſuper wos requieſcit. Nemo autem veſtrum patiat᷑ qua
ſi ſomicida aut fur aut maleficus:aut alienoꝛum appe⸗
titoꝛ. Si autem vt chꝛiſtianus non erubeſcat:gloꝛificet

autẽ deum in iſto nomine. Clarent ſane intelligentib·

petri verba ex his que pꝛetulimus: vt non ſit opus tedi
um aliud expoſitionis inferre. Vleruntamen ſi de iuſti⸗

cia pꝛopter quam patiendum eſt aliquid edirimus dep
ſecutione aliquid etiam diſſeramus. Mon eſt ſolum p⸗
ſecutio attendenda in illati coꝛoꝛaliter penis et in his
malis que poſſunt lingua pꝛofeꝛri: ſed iuſtis patia virtu
te diſſimiles hominum moꝛes etiam nullis illatis aut
dictis aduerſis magna perſecutio eſt. ruciatus ẽ ama
toꝛi dei ſibi videre qð diſplicet: et diuinam habet offen⸗
ſam. Mon enim poteſt were dei cultoꝛ ſine perſecutione
tranſire:videns quippiam maiyeſtati di uine ingratum.
Amoꝛ ad dilectum iniurias dilecti ſuas perſecutiões ſfa
cit: etiam ſi eſſet ipſe circumquaq; pacatus. Et diligenſ
pꝛoximum vt ſeipſum in animo pfecutionem patitur:

cum ipſum videt affligi manens ipſe non tactus. Et ꝗ

matoꝛ honeſti foꝛtiter in animo cruciatur er omni tur/
pi quod agitur: etiam ſi non obligetur ad actum. Sic

de iuſto ſcriptura cõmemoꝛat. Vidi pꝛeuaricantes ta⸗
beſcebam:quia eloquia tua non cuſtodierunt. Pꝛeuari
cationes enim legis dei et intactis coꝛpibus et imptur
batis rebus. tacitis verbis.necnon foꝛte impenſis ob⸗

ſequijs perſecutoꝛes validi ſunt amicoꝛũ dei et amican

tium weritatem. que pſecutio etiam pꝛopter iuſticiã eſt
ferenda:vt ſemper diligamus pꝛoximum cum odio vi⸗
De exhoꝛtatione facta ad diſcipulos pꝛo peꝛſecutione
et maledictis ferẽdis reſrectu ſuperne mercedis.ſcom
matheũ et lucam tm̃. Capitulum.xII
Meuidẽs ſaluatoꝛ diſcipulos ſuos in pꝛima

p pſecutionum acie poſitos.de nouo naſcent

eccleſie vllut duces belli chꝛiſtiani populi.cũ
demonibus et mundi pꝛicipibus certaturof
nõ alia cauſa belli ſuppoſita niſi noua fide incarnati wr
bi omniũ cauſam agentis in cruce pendentis:qua ido/⸗
latria ꝓpellenda erat.demones effugandi.tiranni ſubij
ciendi. moꝛes renouandi. noua ſacrificia inducenda. ſa⸗
cramenta pocioꝛa condenda.penitentia pꝛedicanda.mi⸗
racula innumera facienda. wnia danda conuerſis. bea⸗
titudo in ſuperis pmittenda.ipſos ſingulari ac expoꝛta
tiuo ſermone alloquitur.p quos erat cuncta contio cõ

dienda fidelium:vt ipſi fierent firmum exemplum vir

tutis poſteris in eccleſia naſcituris dicens ¶ Beati eritiſ
cum wos oderint homines et male direrint. et cum ſe⸗
hauerint vos ec expꝛobꝛauerint et perſecuti xos fuerint
et direrint omne malũ aduerſus vos mentiẽtes ꝓpter
me et eiecerint nomen veſtrum tanq; malum pꝛonter
lium hominis. Gaugete in illa die et exultate:quoni⸗/
am merces veſtra copioſa ſeu milta eſt in celis. Sicenĩ

ra in paradiſo exiſſtens. ſub celo dumtaxat pꝛimo pecca⸗
nerat:cin non peccanti mum tacita Pollicſtatione pa/⸗

tuiſſet. Muncille locus eden flãmeo atq; verſatili cuſto

ditur gladio. xegreſſus denegatus eſt cunctis:illis duo⸗
bus exceptis quos fides vera tenet.id regnum celoꝛũ
omni amoto medio inuitamur:vt penarum pꝛecio cõ⸗
quiramus illud Et mhil exceptuetur a penis ſi a pſecu
toꝛe pꝛeponitur qð pati recuſemus:ſi celoꝛum regnum
captare contendimus. Et apoſtolis tanqᷓ; ducibus ⁊ ve
rilliferis crucis in populo chꝛiſtiano omne penarum ge
nus ad tolerandum imponitur vt nihil inſpecta ꝓmiſſa
beatitudine recuſetur. Habet hoc ꝓpꝛium coõmumcabi⸗
lis et cõmunicata natura maxime humana que meliuſ
nouit quid boni ad coninuendũ habeat mutua et grata
dilectio.et quid mali odium pariat vt affectet queratq;

Diligi et odiri aſpernetur atq; recuſet: Inexplicabile p⸗

pemodum eſi quanta toꝛtura ſit animis hominũ ꝓpter
paſſiuum odium. qm ſihoc maxime inter moꝛtales qd
delectationem queritur ſcilicet amare Tamari hoc potiſ
ſime ad aſperitatem vꝛget ſi odium vi et:aſperius tñ

9

ſi quis patiatur qᷓ; ſi ad alium habet. t ſaluatoꝛ hanc
oddij paſſionem gaudenter tolerandam poſi uit. ſeipſum
in cauſa ſubijciens. et beatitudinem eterne copioſitatꝭ
agdiecit: vt ad ſingula mala que toleranda cenſuit beati⸗
tudo referatur. ZBeati eritis cum vos oderint homines
qui nature ſequendo iuſticiam vos nemini nocẽtes de⸗
bebant diligere non odire. Vſq;quaq; paſſionem exag⸗
gerat:cum ab eo quis patitur qui debuit beneficiuʒz im

partiri. Validius quidẽ cum his qui bñficium accepit
inſequitur:cum pati ab inimicis conſuetos ſexe dedu⸗
catur in moꝛes: Juxta quod ſcriptuʒ eſt. Ei inimicus
meus maledirxiſſet mihi:ſuſtinuiſſem vtiq;. Tu vᷣo ho⸗
movnanimis duxr meus ⁊ notus meus:qui ſimul dul
ces mecum capiebas cibvs Ac per hoc apoſtoli diſcipuli
q; domini amoꝛem omni ex pꝛecepto eiſ impoſito me
rito vndicabant. qui mittebantur omniũ nunciare ſa/
lutem.dirigere in mehus vagos hominuʒ moꝛes. oẽs
infirmitates depellere. demones effugare. oꝛdinare ter⸗
rena. perſuadere diuina. nullius queſt cauſa. nulloam
hitionis inanis gloꝛie aut terrene delectationiſ intuitu
et ſie ſeue in multoꝛum maxime tirannop odium deue⸗
nire diuina ꝓuidentia diſponebat er oꝛe cheiſti pollicẽs
beatitudinem ſi non dilectionẽ ſed odiũ ab hominibus
paterentur. Gꝛaue fit ab hominibo maledici pꝛeſertim

ab his qbus non inimicandi ſed amicandi occaſio pꝛe⸗

ſtruitur:vt eloquitur ſupꝛadicta ſententia. Si mimi⸗
cus meus maledixiſſet mihi ſuſtinuiſſem vtiq;.Apoſto
li quidem omnib bñdicere miſſi erant: maledictiones
et conuicia hamplius ſuſcepturi.quoꝛum ibant pꝛocu⸗
rare ſalutem.et in viam dirigere Writatis. Malediceba
tur eis wlut non ſane ſapientibus et ſtultis et amenti
bus:qui ppter incerta contẽpſiſſent hxc que falſo certa
videhantur.in eo ꝙ ſequerentur et predicarent mũdo
crucifirum et crucem. welut rem ſtulticia et penalitate

marcentem:et inſultarent pſperitatibus ſeculi que pꝛo

er

magno bonoab homin puſ awetuntur Oꝛoindea mũ
di dilectoꝛibus maledicebantur.quia ipſi mundi plaei⸗
ta maxime moꝛrebant: denunciantes eterne malediei
ſectatoꝛpus ſeculi. Socialis dulciter eſt hominu vita
et adinuicem iure nature appetuntur conſoꝛtia.et ſeꝑa
ri timetur ab his maxime qui vnius nature ſunt editi.
et habent omnẽ ſimilitudinẽ in natura cõmuni ratio
ne humane nature indita pferuntur:qua deo angeliſ
eius inuiſibilibus licʒ non per omnia ſimiles facti funt
Et inter ſenſibilia et rationabilia wera eſt ſentẽtia de ſi⸗
nnlitudims appetitu ꝙ ſimile appetit ſimile: libenterq;
ſimilia ſociantur. Tenacius quidem exinſita ratione
adeſt hominibus huiuſcemodi appetitus:et quãto va⸗

ſio
Mot
i
(⸗
ſen
lun

ge
lſſa
bi⸗
liuf
tg

P
pter
dtil
tiͦ
ne
ſum
fint
we;
ſtes
o
ng

Gim
d
1,
s
/
l
Ii
ſe
6
e
m
ntn
lee
cis
is
n
e⸗
i

5

0
e
i

De ſermone montano do. Bal⸗

lidius ineſt tanto penoſius eſt ab bominibus ſeparari.
Et hoc diſcipulis chꝛiſtipꝛo tunc et ſemper venire debe⸗
bat in penam. vt ab hominibus et ex inhumanitate cru
da cheiſti ſuppoſita cauſa ſeparentur. et eoꝛum velut in
famium et ineptoꝛũ conſoꝛtia pꝛiuata publica vitarẽ
tur:ſub pollieitatione beatitudinis ſi pacientia non de⸗
erit. Erpꝛobꝛati ſunt in dictis et factis vt verba eoꝛum

falſa et opera facta ꝑperam putarent᷑. Que vero maioꝛ ĩ
gnimoꝛũ animis perſecutio qᷓ; in verbo veritatiſatq; vir

tutis expꝛobꝛariet in recte factis malarum actionũ ha
bere iudicium. In omnibus expꝛobꝛati ſunt a doloſita
ie demonũ a ſupbia tirannox. apfidia infidelium. a ne⸗

quicia eoꝛum qui mundo ſua coꝛda ligauerant. Intan
tum pꝛoceſſit expꝛobꝛatio male lata:vt inperiti plebei

abiq; literis ebꝛij.demoniaci.magi:aruſpices.arioli.ve⸗

neſici.maleſici.ledicioſi.falſaxij.deceptoꝛes.ſeductoꝛes

incantatoꝛes et nomine omnis infamie notarent᷑.Sʒ

beatiquia pꝛopter chꝛiſtum: beati qina ſoꝛcientur inter,
minabile regnum dei Omnisillati mal perſecutio no

tam habet:et in id traicitur ꝙ qins ab alijs aduerſa coꝛ

ꝛis et animi nõ ſponte patiatur. Sed elucidate cũ fu
gat quis fugientem hoſtiliter pſecutio nominat᷑. Hanc
et apoſtoli perpeſſi ſunt ceteriq; cõſimiles.vt fugientes

a fugantibus de terris ad terras de pꝛouincijs ad puin

cias de iudea regione ad inſulas ⁊ regna gentiũ trãſmi⸗
grarent:ſicui cõmonefecerat ipſe ſaluatoꝛ. Si pꝑerſecu⸗

ti wos fuermt in vna ciuitate: fugite in aliã. Multa ma
ledicta ſuſtinuerunt chꝛiſti diſcipuli pꝛopter ipſuʒ vt di
gni omni malo ab hominihus dicerent᷑: et retundebat
Vritas in oꝛe ipſoꝛum.acſi velut diablus mendacium

loquerent᷑.Et eiectumeſt ipſoꝛũ nomen pꝛopter magi

ſtrum quẽ pꝛedicabant et pꝛopter cruciſixum quẽ affir
mabant deum:cum non dei ſed tm̃ filus hominis cre⸗
deretur ꝓpter quem om̃ia paſſi ſunt. Sed omnib his
aduer ſis ex aduerſo gaudiũ parabar:cum merces eoꝛũ
in ſuperis habeat copiam pꝛemioꝛũ.Acſi leue videri de⸗

beret tolerariq; leuiter omne qð inferri poteſt in penis

ab hominibus ſeuis.in ſenſibus hominũ teneris:gau
dio ꝓpoſito eoꝛum que pꝛomittit. Sed cum duo ſalua

toꝛ ad ſuſtinenda mala in cauſa ſubijceret ſcilicʒ ſeißm
et gaudium ſuꝑnoꝛum:vnum cum dixit ꝓpter me.alte

rum cum adiecit gaudete et exultate qm̃ merces wſſtra
copioſa eſt in celis.pꝛimum vrrtutis:ſecundũ beatitu⸗

dinis fuit:amplius ꝓpter pꝛimũ qᷓ; pꝛopter ſecundum

mala paſſos apoſtolos legimus fuiſſe gauiſos. Ma ibãt
axoſtoli gaudentes a conſpectu conſilij. qm̃ digni habi⸗
ti ſunt pꝛo nomine ieſu contumeliã pati:vt magis leta

rent᷑ mala perpeti pꝛopter chꝛiſtum qᷓ; pꝛopter pꝛomiſſa

regna celoꝛum. Optimi enim mihtis eſt:non ob rem
ſed pꝛopter regeʒ in bello pugnaſſe. Sed ne nouũ ipſis
videreturꝙ pꝛimum a iudeis ꝑſecutionem apoſtoli pa

terentur: ſic patres eoꝛũ ſanctos ꝓplxtas pſecutos fuiſ
ſe cõmemoꝛat.vt ſicut filij generis ſic eſſent et crimĩs: L

merito male inntationis et indurate iniquitatiæ.
Ds finis vonoꝛum omnium agendoꝛuʒ conſtitutus
a chꝛiſto beatitudo eſt.epilogice. Capitulũ XlII
Cce ſub quot diuerſis ſigniſicandis ad agẽ/
e dam vitam ſaluatoꝛ homies animauit 1 mõ
ſtrauit quanta eſt diuerſitas agendoꝛũ: ſed
L omniũ hoꝛum finis eſt regnum celoꝛũ. Nã
voluntaria paupertas finem habet regnum celoꝛũ. Mi⸗
titas terram hereditabit:ſed iliam regni celoꝛũ. Lugen

tes conſolabunt᷑:ſed in regno celoꝛũ. Eſurientes iuſti⸗

ciam ſaturabunt᷑:ſed in regno celoꝛum· AMſericoꝛdes
miſericoꝛdiam conſequentur:cum intrabunt in regnũ

celoꝛuũ. Mundo coꝛde deũ videbunt intuitiue in regno

celoꝛum. MPacifici filij dei rocabuntur et erunt: ſed ire⸗
gno celoꝛum. Perſecutionẽ ꝓpter iuſticiam patientes.
gaudebunt in regno celoꝛũ Dermo directus ad apoſto
los ſpecialiter:poſt omnia tolerata et ſuperata pericula
pꝛomittit regna celoꝛũ. l
De quatuoꝛ in quibus apoſtoli ⁊ conſimiles pꝛo vti
litate futuroꝛum fidelium conſignantur ſcom mathe⸗
um er lucamtm. Capitulum XIII
All.lux.ciuitas.et lucerna ſuis tempoꝛibo lo⸗
68 Cs et negocijs congruunt. Sal cibis vt
ſapiant. cum hoꝛrendũ ſit condienda ſale in⸗
flulſa comedere:q́;q; multa in cilvs veniant
non opoꝛtuno ſale. Sal ad pꝛeſeruationẽ adhibetur car
mum ne putreicant. Nam ſale appoſito muita conſer⸗

uantur in tempoꝛa que ſine ipſo marceſcerẽt. Sic apo⸗

toli ceteriq; ſubſequi eandem imaginẽ afferentes: ſal
doctrinale dicuntur condiens terrena quo iuſte diſcre⸗
teq; teneantur in vſu.iniectum ſuꝑmoꝛbidos ſeu fra⸗
giles hominũ moꝛes velut ſup molles carneſ:ne pꝛaua
coniuetudine putreſfierẽt. O. ſi hanc ſimihtudine œæfe⸗

rentes in ſeipſis ſoꝛdide viuentes euaneſcerent. inuti⸗

les ad cetera facti mittendi ſunt foꝛas:imo ſic refutant
et homimi iuſtis iudicijs conculcant᷑. Goꝛinſeca miſſio
ad id refertur: ertra omnẽ gratiam eccleſie ſeponant᷑
Nuce fugantur tenebꝛe. oculi obiecta conſpiciunt.rxe
cte itineratur ad terminos. declinantur foueeatq; laq̃i

multa pericula deuitantur. Miſi violentia ſuperauerit
atq; pꝛoditio fures arcentur inuite gliena diripere: dep

chta requirunt᷑ et ſepe reperiũtur. Sicet apoſioli q;uns
tenebꝛe in ſeipſis et luxin domino ſplendentes in ver⸗
bo ſane doctrine atq; in luce veritatis luminoſimime cla

reſcentes:tenebꝛas ignoꝛantie fugauerunt a mentib-

honnnũu. et peccatoaũ opacitatem a coꝛdibus et moꝛibꝰ
ipſoꝛum pariter depulerunt. qm declaratio diuinoꝛum
ſermonum illumimat: et intellectuʒ dat paruulis. Sic

apoſtoli et conſimiles pofſteri chꝛiſtiane doctrine lucife⸗

rudiuina eloquia declararunt. oſtendentes mentalibꝰ
oculis deſuper demiſſum obiectum vnigenitum dei fili
um humanatũu pꝛo nobis paſſum atq; necatum: ſcõm
illas pꝛincipum apoſtoloꝛũ ſententias. Alſpicientesĩ au
ctoꝛem fidei et conſummatoꝛẽ ieſum:qui pꝛopoſito ſi⸗

bigaudio ſuſtimit crucem omm confuſiõe contempta

atq; in dexcera ſedis dei ſedet. Recogicate eum qui ta leʒ
ſuſtinuit aduerſus ſemetipſum contradictionẽ:vt non
ſatigemini animis veſtris deficeẽtes. Et alius Chꝛiſto
in carne paſſo:et vos eadem cogitatiõe armamini.Hec

enim fuit eſſeq; de bet omniũ apoſtoloꝛũ et veroꝛum do

ctoꝛũ intentio:vnigenitum dei filium ꝓ nobis omia fa
ctum mentibus hominũ obiſcere ad credenduꝝ. YJti
nerari recte in via dei ſane docuerũt:vt ex vmus doctri
na ceteroꝛũ eluceat. idete itaq; quomodo caute am†
buletis.non quaſi inſipientes ſed quaſi ſapientes: redi
mentes tempus quom dies mali ſunt. Et alibi. pi
ritu ambulate:et veſideria carnis non pficietis. leco
mnia et ſimilia wlut lux ſplendidiſſima mundo apoſto
ndocuerunt Ciuitas refugij extiterũt ſita ſupꝛa mõ
tem altiſſimum chaiſtum factum velut ex lapide pꝛeci⸗
ſo:de montibus velut lucerna oleo miſericoꝛdie plena.
lumen in domo eccleſie omnib diffuderunt. Hec ſiq̃
dem in libꝛo ſimilitudinũ aliter ſunt tractata:ideo hic
comatice dica.
h fine gloꝛificationis dei ſunt lvna exempla mon⸗
ſtranda ſcoõm matheũ ſo um. Capitulum xXV
AWpꝛa direrat apoſtolis q erant lux mũdi. Lux
s igitir ſi eſt: ſeipſam negare non poteſt. Eſi enz
ſuiipſius naturaliter diffuſiua:multo GndPlikf 1
3

Aiber

et ſpiritualis et virtuoſa. Lux ſeipſam occultare non de
bet. ſed ſuis ſe mamęeſtare ſplendoꝛibus:operibus pꝛi⸗

mo anteq; verbis. lalide validat pꝛeactum bonum ꝓ⸗

ferendam doctrinam.et magis mentibus hominũ inſt
gitur ab agente qð dicitur etiam inexarate q; ſi exacte a
non agente dicatur. ι οde ſaluatoz ait Sic luceat

lux veſtra coꝛam hominibus vt videant bona oꝑa veſtra

et gloꝛiſicent patrem veſtrum qui in celis eſt ¶ppoſit⸗
eſt ſinis in agendis.et intentio hominũ in bonis operi⸗
bus terminata eſt cum deducunt᷑ in publicũ:ſcilicet vt
gloꝛia ſolum referatur in dum. a quo bona cuncta ꝓce⸗

dunt.cui iure debetur omnis gloꝛia omniſq; laus ex bo⸗

nis opibus que aguntur. Sine cuius aurilio nullũ bo/
num opus penitus ageretur · Fiant igitur bona vt ſoli

deo placeatur:axpareant coꝛam homimbus vt ipſe ſolꝰ
gloꝛificetur in agendis bonis. HMec eſt cauſa valetioꝛ di
uine placitum voluntatis noſtriq; ꝓfectus oſten ſionis
ipſoꝛum. Oſta eſt aptioꝛ dumtaxat ſue gloꝛꝝficationis.

ennm gloꝛia de betur ex factis:cui virtus ſeu poteſtas

Tefuit faciendi. Solum enim gloꝛiſicatio iuſta reddit᷑:
a quo facultas egreditur agendoꝛũ. Vnde pꝛeter deauzʒ
ex bene actis nulli gloꝛifſicandi ſunt homines ſi homini⸗
bus omnis ſuſficient ia deeſt. Vnquit enim apoſtolus.
Non ſumus ſufficientes aliquid cogitare ex nobis tan⸗
qᷓ; ex nobis:ſed emnis ſufficientia noſtra ex deo eſt. Il⸗
li ergo bene actoꝛum gloꝛia:cui et ſufficientia fiendoꝛũ.
Et ipſe ſaluatoꝛ ait. ine me nihil poteſtis facere. Agi
tur de omnibus bonis regi ſeculoꝛũ et immoꝛtali et in/
ni ſibili ſoli deo:honoꝛ et gloꝛia in ſecula ſeculoꝛũ amen

Vleruntamen hoc dictum ad inquirendũ ſe ingerit:an

ad pꝛeceptum.an ad conſilium.an ad modum referat᷑.

Omms enim ſcriptura moꝛalis et ſimpliciter docens
ad alterum iſtoꝛũ trium neceſſarie atq; omnino refert᷑.
Beg ſi ad pꝛeceptũ:teneret᷑ omnis homo ſua bona ope

ra publicare.ſi ad conſilium: tunc in operibus bonis ꝑp/

fectum eſſet ꝓpalare ſeipſum.Ad modũ igitur videtur
pocius ſententia iſta referri.vt dum bonum agitur non
oſtentui pateat:ſolius dei placito reſeruato Sed ſi ali⸗
ter nequit fieri quin appareat: cũ actiua vita plurima
complectat᷑:que occultari non poſſunt.ſic bvna opera ex
terius luceant ex intentione agentium.vt placitũ ſolũ

referatur in deum:et vt edificetur ꝓximus ad bonum:
ſeu ad melius animatus vnde peramplius gloꝛificetur

deus. Memo nanq; voluit hominibus ex pꝛima intenti⸗
one placere qui noluerit ſuperbire.nec excuſatur obe
edificationem quam intendit: ſi dei placitum ſolũ non

pꝛeintendit: Et deus diſſipauit oſſa eoꝛum qui homini

bus placent:confuſi ſunt qm̃ deus ſpꝛeuit eos.Diſſipã
tur oſſa placentiũ hominibus.quia omnis homo men⸗
dax.et ſi mendacibus mendax placet:peccatũ eſt in vo⸗
to non virtuſ.Aliliqu id poꝛro ſibi arrogare diſpoſuit:qui

ad placendum hominih dedit opus. Jam in animo tu

muit:qui hominũ queſiuit applauſus. Sed dicet quis

Omnino opibus meis bonis pꝛoximũ trahere rolo. et

ad bonũ ſeu melius inuitare:vt vna mecuʒ pariter lau
det deum Et ſi vtiq; ſiet laudabit᷑ trahens.aſſeribet ſibi
ꝙ traxit.laudabitur ve tractus ꝙ ſua virtute acceſſerit
ad honeſtum:tribuet v ſibi quia qð bonũ eſt voluit.Cq̃
dem dixerim neuter laudandus:omnmis gloꝛia ei q̃ vir⸗
tutem tribuit opis et gratiam in exemplo.et in animo
inſeruit bonam voluntatẽ ei qui trabendus in virtuti⸗
bus erat. Si bonus eſt trahens per opera fratrem. cur

querit ab hominibus laudem. Si vero malus oĩno di

nis eſt alienus a laudibus. Et in ſequentibo hin? mõ⸗

tani ſermonis omnino in recte aut bene fact ſaluatoꝛ
publicum ꝑhibet deuitari: in oꝛatione. in elemoſina. in

omni exercenda iuſticia. YJure igitur diſſipant᷑ oſſa hũa
ne placentium.quia cõfundunt᷑ iuſte ilos ſpernẽte deo
ſpernẽtes ipſi pꝛimitus deum. Deum vtiq; ſpꝛeuit:cui

ipſe non eſt ſatis ad pꝛemium. Deũ ſpꝛeuit:qui q̃ſiuit

alium in ſuis operibus laudatoꝛẽ. Spꝛeuit deũ ſue cõ⸗
ſcientie teſtimonio non contentus:et iudicio aliarũ cõ⸗
ſcientiarũ ſatagens ducere vitam ſuam. Cõminatiões
inuenimus ad publicũ fieri:ad ſecretum aũt pꝛemiuʒ.
Sed quia bona opera qua ſi quedam lux exterioꝛ ſunt.
moderatur in lumine vt eo lumine atq; intentiõe ful⸗/
geat.et ſic ediſicetur pꝛoximus vt nullus inde laudet
niſi deus:non ꝙ ipſe indigeat gloꝛiſicatione noſtra. Di
xit aũt alibi Ego gloꝛiam ab hominibus nõ accipio. Et
bonoꝛum noſtroꝛũ ipſe non indiget Sed vt homo deo
reddat de bitum honoꝛis et laudis.et ipſe non damnet
vicio ꝓpꝛie gloꝛificationis atq; oſtentationis: neq; ſibi
arroget quod pꝛotinus diuimi eſt iuris. Nemo debet pᷣ⸗
dicare ſeipᷣm:ſi omnis homo mendax.Qui wro ab iſta
ſententia mendacitatis abſoluitur non ſui eſi muneriſ
ſed diuine virtutis Excedit omnino naturam hominũ
qð homines facit eſſe wraces. Quãaãobꝛem nec ipſi lau

dandi q́;uis bene agentes per omnia: ſed illa vrtus ſu⸗
rperioꝛ que tribuit vt in hac vita rectũ aliouid pagatur.

M lex et ꝓpletia non ſoluuntur per euangelium ſed

aimplentur. iurta qð vitam et doctrinã debent fo:ma/
re doctoꝛes.ſcõm mat heũ ſolum. Capitulum. xVI.

Octrine chꝛiſii nouitas legis moiſaice tar⸗
d dioꝛibus animiſvidebatur repellere vtuſta
tem ex his que ſaluatoꝛ egerat eratq; factu⸗
rus:et ex his que dicebat adueneratq; dictu
rus.Alc per hoc ne in animis audientiũ firmaretur ꝙ le
gem moiſaicam tanto in monte datam miſterio et pꝛo

phoeciam aſſatu ſpũſſancti editã ſoluturus aduenerit:in

exoꝛdio quaſi ſue magne pꝛedicatiõis dubium abſtulit
qð male cogebat homines ſuſpicari dicensl Nolite pu
tare qm̃̃ veni ſoluere legem aut ꝓphtas:nõ veni ſolue/
re ſed adimplere HBona erat lex a ſummo data factoꝛe.
nil habens repꝛehẽſibile. ſed difficultatibus plena erat

vt nemo illam pfeciſſet ad plenum: mon defectu leg: ſʒ

obleruantis · Et congruit vtiq; illi rudi populo atq; in⸗

culto tꝑe ſuo. Nec ille ꝓplus et omnis mundus ampli

oꝛibus aptus erat.Pꝛo omnibus hominibo mũdi tũc
tꝑis data fuit.qᷓ;uis merito vnius dei cultoꝛ ille pppulꝰ

hebꝛeus eductus de egiptiaca ſeruitute. pꝛimus illam
per manũ moiſi magnis lampadibo choꝛuſcationum 2

tonitruo in ſummitate montis ſinai accepiſſet continẽ
tem magna moꝛalia ſub pꝛecepto:ne per efflurioneʒ in
ima homines a ſummis et in creaturas ſeparent᷑ a deo
Et multa cerimonialia vſq; quaq; fatigãtia doꝛſa homi
num:etiam aſpera lenitati ſenſuũ humanoꝛũ. Sʒ me⸗
lioꝛ lex leuioꝛq; adhuciam diu experto mundo largien
da erat:non tamen ſoluenda ſed adimplenda pꝛioꝛ Mõ
enim veſtructoꝛ eſt ſuoꝛũ in ſapientia eterna factoꝛum
ceus:licet addat ad id qð bvnum eſt vt melius fiat.atq;
pocioꝛi conditione ſepe cõmutet. Nam legem nature q̃̊
bona eſt:nunq; ipſe in aliquo niſi conditione melioeeſt
ue miraculo ſoluere dictus eſt. Sed nec ſolutio dici po
teſt vbi per ſpũmſanctum ſupꝛa naturam maioꝛe vtili⸗
tate fiunt aut miraculo naturam excedente pꝛocedunt
vt ſol contra gabaon pꝛeter vſitatũ ſue legis curſuʒ ſte
tiſſe legitur in vltionẽ maloꝛum:partus virginis cun/
cta chꝛiſti et ſanctoꝛũ miracula.ſol in chꝛiſti moꝛte cur⸗
ſu pꝛetermiſſo nature palleſcens. Et ſi ſpiritus ſuphos
eternis tradidit penis.⁊ eis malos homines ex iuſticia
ſociat in toꝛmentis:lex tamen nature permanet incoꝛ⸗
rupta.qᷓ;uis ipſam naturam ſeua pena cõfodiat.vt vna

— ☛.M —— — — — — — — ————-——

— — ſEſ̃—, —
— ☛ = 2

S=—

S

in
ie
le/
,

inl

☛

De ſermone montano do. Bal ·

perſeuerando diuerberet:altera immoꝛtali lege ſuſtinẽ⸗
do ꝑduret. Et infirmitates et ſi qua mala naturã ledẽ/
tia legem nature non ſoluunt:cum ex diuina iuſticia ſi

unt. Omnis natura reruʒ immoꝛtali lege ꝑdurat. etiã
ſi ſingulariam aliquo deperire videantur. aut ſpiritua⸗

la ſiue coꝛpalia melioꝛe conditione donantur:cum ſcili
cet natura coꝛruptibile atq; moꝛtale ſupꝛa nature legẽ
incoꝛruptibilitate atq; immoꝛtalitatẽ induerit. Nec lex
nature ſolui dicenda eſt:ſed melioꝛe appoſitione dona⸗
ta.ex oꝛiginalis iuſticie nunq; ſolutionem accepit. ſed

vt illa cuſtodiretur cetere leges poſite ſunt.non ſolum
ad erudiendum.ſed etiã ad puniendũ volũtarios trãſ⸗
greſſoꝛes:nec chꝛiſii doctrina in aliquo illam ſoluit Eʒ
negatiuũ chꝛiſti verbum.nolite putare qm̃ wni ſolue⸗
re legem dumtaxat de moiſaica videtur edicere:quam

non ſoluit ſed aauimpleuit.Et in his in quibus magꝭ vi
detur ſoluta:eſt adipleta pamplius. Habuit ler illa di⸗

cticeum unꝑmutabile et immutabilẽ et vſq; in finẽ ſe⸗

culi duratuꝝ.que nec in alqua ſui parte noinmus eſſe

ſolutü.ſed chꝛuti doctrina validius affirmatuʒ: qͥ ab eo
tempoꝛe quo datus eſt non fuit figura ſed writas. non

tropologice ied ſimpliciter obſeruãdus:nulla allegoꝛiq
continens ſed ſimpuciter docentẽ doctrinam. Nec fuit
in parabia datus:led explicatus in vrw.Habuit lexil
la et circumciſione cũ pꝑetra que non ex moiſe ſed expa⸗
tribus fuit:que non ſoluta ſed melius adimpleta circũ
ciſione coꝛdis qᷓ; coꝛwꝛiſ. In hanc circumciſionẽ illa tẽ

debat.vt coꝛda homimũ ex petra circũciderent᷑ non carro

que circũciſa non ſaluat niſi coꝛde circũciſo:coꝛ vero cir
cũciſum ſaluabit in ſana carne. Multa ſunt de hoc teſti
monia ſcripturarũ:que ſi ducerent᷑ in mediuʒ ſcriptura

pꝛotenderet᷑ in longuũ. Habebat et illa lex ſacrificia aĩali

um hoꝛrida et cruenta. Soluta in his videĩ lex ſed ma
gis adimpleta:cum ſeipſum in ſanguine in ara cruò ve

rum ſacrinciũ pꝛo nobis omnibo nõ pꝛo ſeipſo ſe obtu⸗

lit chꝛiſtus.Habebat oblationes pꝛimiciarũ redẽptio⸗
nes pꝛimogenitoꝛũ.nũc quidẽ ſopite vident᷑ imo ĩ me⸗
lius cõmutate:vt omnis intentio in agendis honoꝛ dei
pꝛeintendat᷑.et redmitur aut cõmutat᷑ pꝛimogenituʒ.
vt redemptio ſit ex chꝛiſto:cõmutatio exope aptioꝛi.vt
ex ſignificatione ſpũali an maliũ illoꝝ accipit᷑. ena ta
lionis in miſericoꝛdiã verſa eſt. Supexaltat᷑ miſericoꝛ⸗
dia a iuſticia.Tbellus repudij cũ ſit amotus etiam leg
ſolutionẽ non videtur arguere. Mocius aũt in ei? amo
tione lex impletur.vt qð tunc fiebat cauſa foꝛnicatiõis
nunc tranſeat in edificiuʒ caſtitatis. DPocioꝛ eſt veritas
qᷓ; figura ·.Omnia in figura contingebant illis:his dũ/
taxat exceptis que dicticeus habet et ex wlata doctrina.
Vleritas igitur que immediate ſequitur ad figuram le
gem non ſoluit ſed implet.Alt qui legis datoꝛ eſt nõ ꝓ⸗
mulgatoꝛ nullo iure legi a ſe date ſubijcitur: alioqͥn le⸗
gis ſubditus eſſet non dominus. Equidem ſaluatoꝛ o⸗
mniüũ chꝛiſtus tꝑalis ex humanationis tꝑe.eternus ex
incompꝛehenſibili etermtate:vtrq; edidit legem. Yl⸗
lius veteris datoꝛ non pꝛomulgatoꝛanſtius in hu mani⸗
tate datoꝛ et ꝓmulgatoꝛ.vtriuſq; dñs neutri ſubditus
qm̃ ſi iuſto non eſt lex poſita ipſi fontali iuſticie que de
eſt ſimiliter nulla lex Et q;q; multa voluerit ſcom legẽ
exequi factus homo non velut legi ſubditus ſed velut ſi
milis fratr ibus per omia factus q̃ ſuo impꝑpio potuit iſtã
nouam legem edere.veteremq; illam non ſoluere.adde
re pfectionem.ſoluere impfectionẽ:qð non erat ſolue⸗
re ſed adimplere legem.a coꝛpalibus actiomibus ad ſpi
rituales actiones tranfferre:qð vere implere erat legeʒ
non ſoluere. Omnis eni illa lex in his que actu ſiebaãt
miſtice tendebat in chꝛiſtum et in coꝛpus miſticũ eius

inde cum dicit iota vnum aut vnus apex nõ pꝛeteribit
E

quo adueniente atq; operante necnon docẽte. letadim/
pleta dicitur non ſoluta. Oed ſi ſubtiliter ex ſubſequo
tibus verba penſamus ti de lege dicticei dixiſſe videt
cum doctoꝛ ſoluens et docens pꝛecepta mimma decem
videlicet minima que facile obſeruari poſſunt. et retri⸗
butione in negatiuis parua.minimus vocetur:facienſ
ſic et docens ſcom illa decem.nõ ſcõm cerimonias ma/
gnus in regno celoꝛum habeat᷑.Pꝛophetie vo aut de pᷣ⸗
teritis aut de pꝛeſentibus aut de futuris extiterũt. De
pꝛeteritis:vt pꝛeactam mundi creationẽ et curſum oꝛi⸗
ginalis mundi moiſes ſpũ ꝓpłetico retulit.Hanc ꝓphe
ciq non ſoluit:quia non fecit non fuiſſe qð fuerat. Mul
ta facta ſunt tpibus ꝓphłcarum que ipſi abſentia vlut
pꝛeſentia cõſpexerũt.vt ſamuel in ſaul ⁊ dauid.nathan
in ꝑeccato dauid.helias in achab.micheas ĩ populo vtri
uſq; regis.heliceus in gieci ⁊ regibus ſui tꝑis: hieremi
as ecechiel.daniel in regibo eoꝛũ et captiuitate illoꝛum
tꝑe facta:et maxime daniel in duudicatione ardentiuʒ
ex luxuria ſacerdotũ.nec hinuſcemodi ꝓphetias ſoluit:
quia non fecit eſſe falſum qð extitit veruʒ. Guturas xᷣo
non ſoluit:ſed ſuo adimpleuit aduentu. Et ſi qua ꝓꝑplx
tata de ſua humanatione.natiuitate.conuerſatione.do
ctrina.paſſione.moꝛte.ſepultura.reſurrectione.aſcenſi
one.ſpũſiancti miſſione cõpleuit Et in coꝛꝑe ſuo quod
eſt eccle ſia completa ſunt:vt non vertatur in dubium
ne fiant iſta pauca que reſtant Si qua vero moꝛalia ad
honeſtum dei placitũ homines tralentia,et que de vita⸗

tione et declinatione maloꝛũ et factione boni et ſolidati

one ſidei.erectione ſpei.ꝑfectione caritatis.ceterarũq;
actione virtutũ.et de interminatione penarũ.pmiſſiõe
ſuperna paralulice aut enudate pꝛopixte locuti ſunt nõ
ſolutionem ſed confirmationẽ a chꝛiſto dño ſuſceperũt
conſirmãte bonum.ſuadente ꝑfectũ:inuitante ad opti⸗
mum.ſub pollictatione regni celoꝛũ.Ac ꝑ hociureiurã
do aſſeruit omnia facilius poſſe deficere.q; non impleri

legem quam mopſi dedit: cuius impletio euangeliũ fu⸗

it Amen quippe dico vobis.donec tranſeat celũ et ter⸗
ra iota vnum aut vnus apexnõ pꝛeteribit a lege:donec
omnia fiant Elerbum affirmationis et iurationis eſt
amen. Vnde nolite putare qm̃ ven ſoluere legem aut
ꝓphetas:ſed iureiurando dico vobis ꝙ anteq; tranſeat
iſta generatio hominũ que ſub celo ꝑ geneꝛationẽ ⁊ coꝛ
ruptione ex antiqua traduce animarũ noua infuſione
tranſit in terra.non ſolum magna in lege ſcripta fient.
et ꝓphetata complent᷑:ſed etiam minima complebunf᷑.
Et in hoc verwetiam ꝓplxte atq; omnis ſcriptura vete
ris ⁊ noui teſtamenti còcludunt᷑.et ſignant᷑ nomĩe vni
us legis:qm̃ ſi noua lex impletio veteris eſt. vnum ẽ le
gis coꝛpus. Sicut ſepe plura membꝛa vnũ coꝛpus effi
ciunt dum in vnũ coeunt:ſic teſtamentũ veus et no⸗/
uum in chꝛiſto et coꝛꝑe ſuo miſtico coeũtia.vetus ĩ eni⸗
gmate.nouum in veritate vnam legẽ conficiunt.Etiã
ab vno datoꝛe ſuſcipiunt vnitatem et ab vna intentio⸗
ne viuẽdi in actione bonoꝛũ.ab vna intentiõe cauendi
in declinatione maloꝛũ:ab vna ꝓmiſſione celeſtium.ab
vna interminatione penarum. Non eni in iſtis in vtro
qʒ; teſtamento inuenitur diuerſitas:quiſ in nouo ĩ mo
ribus ſit maioꝛ honeſtas.pocioꝛ ſanctitas et a coniugio
ſit exaltata virginitas. et a diuicijs altius cõmendata
paupertas.et wtus tenuerit vmbꝛam.nouum expꝛeſſe
rit veritateʒ.vtrunq; tamen ſic alte.ac tali eſt federe p⸗
mulgatũ.vt pꝛo ipſoꝛũ veritate tenenda ſuſcipiat᷑ omie
ſupplicium:et ꝓpoſitione facta deſerendi.nullum deui⸗
tetur toꝛmentũ.qð in veteri multi fecerunt pꝛophete.
ſeptemq; machabei:in nouo vero martires ceteri Pꝛo

4

Liber

lege ſcilicet veteris teſtamenti ſub quacunq; ſcriptu/⸗
aq contenti.et noui a chꝛiſto et ab apoſtolis eius ꝑ ſpiri
tumſanctũ editi:donec fiant omnia in vtroq; contenta
Yota et aper puncti ſunt quibus ſententie magne ſiue
parue terminant᷑.et reincipiunt in ſcripturis:vt ſic ſen
lus eluceat.Nulle ſententie ſcripturaꝝ legalium termi
nate punctis pꝛeteribunt:qͥn terminent᷑ in factis. Et
qm̃ opoꝛtet omnia fieri ad doctoꝛes faciendi et dicendi
ſermo dirigit᷑:cum exipſis foꝛma viuendi et ſcientia fa⸗
ciendi defluat ad indoctos Qui ergo ſoluerit vnuz de
mandatis iſtis minimis et docuerit ſic homines:nuni⸗
mus vocabit᷑ in regno celoꝛũ. Si chꝛiſtus vt ſupꝛa pꝛe⸗
tulit legem non vemit ſoluere moꝛibus contrarijs aut

doctrina ſed implere:neq; conſentit ſed pꝛohibet ne qs

doctoꝛ e regione viuendo ſoluat ſiue doceat. qð ſi fece⸗
rit vocabitur minimus in regno militantis eccleſie nõ
patrie triũphantis ad quã intrare nequibit. In eo ſcili
cet minimus vt ſi nomen habet doctoꝛis nõ habeat no⸗
men lbvnitatis atq; virtutis.et ſi vigeat doctrina careat
gratia:et deſpecta eius vita deſpiciatur ſimiliter et do⸗

ctrina. Mininia quidẽ mandata vocat a facili obſeruati

one:vt eo cximinoſioꝛ ſit pꝛeuaricãs.quo ipſa potuit fa⸗
cilius obſeruare. Magna pꝛotinus de ſui natura. omna
ſunt mandata.Qm̃i qui fecerit et docuerit:hic magnuſ
vocabitur in regno celoꝛũ.Vnde igitur magnus niſi a
factione atq; doctrina magnoꝛũ.Ergo dei pꝛecepta mi⸗

nima ſunt et magna. Minima quia faciliter obſerunan
et minimũ pꝛeuaricantẽ doctoꝛem efficiunt Hagna v

ro a datoꝛe magno a cauſa magna:ne vana ſectantes.a
magno dño ſeparemur.a pꝛemio magno. quia qui fece
xit ⁊ docuerit magnus vocabitur in regno celoꝛu:nõ ſo
Ium in hoc peregrino atq; terreno.ſed etiam in ſuperno
Sed ne me dixiſſe pꝛetereat qð audacter ſentire conſi⸗
teoꝛ.Omnis doctoꝛ qui male viuit et male docet:peioꝛ
eſt cenſendus per doctrinã ꝑperam q; ꝑ perperam vitã.
Nam ex mala vita ſibi ſoli neq;:et ſi aliqũ exemplo ma
lo pꝛoximus offendat᷑ malũ vtiq; ſibi:ſed magis pꝛoxi⸗
mus eſt cauſandus qui cognoſcens exemplũ male acti⸗
onis accepit:quã doctoꝛ verbo doctrine non confirma⸗
uit Qui aũt ꝑpuerſe vixerit et ſic docuerit:etiã ſi nõ ma

lum exemplũ dedit puerſam doctrinã dederit omnio

culpabilioꝛ per exceſſum:cum ex mala doctrina firment᷑

male acta cumuletur vicijs virtutibus deroget᷑.moꝛes

mali hominũ mualeſcant incentiuũ pꝛebeat᷑ oĩbus delĩ
quendi ꝓcuratio fiat pꝛo inferno:nam doctoꝛ malus ꝓ
curatoꝛ inferni.aduocatus demonũ.latro inſidians p⸗
gentibus ad regna celoꝛũ.angeloꝛum inimicus. deſtru
ctoꝛ ſuꝑne patrie.oꝓpugnatoꝛ chꝛiſti:et quod ꝑeius eſt
ommibus ex mala doctrina hereſes oꝛiuntur. Munqᷓ; le⸗
gimus in contione imꝑpita hereſes fuiſſe inductas:niſi
ex puerſa doctrina doctoꝛũ.Ende incredulitas et mala

credulitas et ſciſmata et ſecte in eccleſia ſunt exoꝛta niſi

ex pnicioſa et humana et iuxta placitum pꝛecõcepta do⸗
ctrina:cum quis pꝛeter veritate conſequit᷑ voluntatem
De abundantioꝛi iuſticia ſideliũ chꝛiſti ſuꝑ ſcribas ⁊
phariſeos ſcom matheũ. Capitulum xVII
Vloniam ſaluatoꝛ ommiũ chꝛiſtus legeʒ non
q Vernerat ſoluere ſed adimplere hoc iureiurã⸗
do firmaret commonefaceretq; doctoꝛes.vt
ſcom illam viueꝛent atq; docerent:oẽs ſuos
ſequaces alloquir᷑ qui regna celoꝛũ captare contendũt.
Dicens ꝙ iuſticiam amplioꝛẽ poſſideant qᷓ; ipſi ſcribe et
phariſei qui de iuſticia legali ſe falſo iactabant: cuiꝰ erãt
preuaricatoꝛes pocius q; factoꝛes.non intendẽtes in il⸗
lam iuſticiã que iuſtificat peccatoꝛes de qua dici᷑ Miſi
abundauerit iuſticia veſtra plus qᷓ; ſcribarũ et phariſeo

decimus

rum non intrabitis in regnum celoꝝ Aut vna iuſticia
legis autue.ſed vnius legis vnica eſt iuſticia:vt anĩo
diligant᷑ et opere compleant᷑ que in lege mandant. Ou
arum vero legum duplex erit iuſticia. ꝛoinde ſi vetuſ
teſiamentũ nouũ duplicẽ legem faciunt. vna erit ſcri
barũ et phariſeoꝛũ:altera chꝛiſti diſcipuloꝛũ. Illoꝛũ le⸗
gis veteris:iſtoꝛum noue legis. Igitur opoꝛtebit iuſti⸗
ciam euangelij pꝛecellere iuſtidà legis moiſaice. Oĩno
ab illa lege veteri euangehũ exaltatur:n cuius opatiõe
iuſticie opoꝛtebit chꝛiſti diſcipulos excedere phariſeos.
Si vero vt ſupra pꝛetulimus vtriuſq; legis vnum eſt
coꝛpus.vt velut vnius legis ſit vna iuſticia.tũc ad acti
onem refertur in iuſticia abundare:acſi ſic enõdaciꝰ di⸗
ſcipulis diceretur.niſi vos in iuſticia factionis exceſſeri⸗
tis ſcribas et phariſeos non intrabitis in regnũ celoꝛũ
qni illi dicebant et non faciebant. Sed quoquo modo

ſententia capiatur ex veꝛbis ſiue ſint due iuſticie duarũ

legum ſiue vna vnius.in idem redit pꝛo lege nõ ſoluẽ
da ſed adimplenda in parte vite agende et pꝛo regno ca
ptando celoꝛũ in parte vite ſignincande. Hinc ergo ex⸗

eoit oĩno diſſerere verbũ dictu: iuſticia veſtra ſcilicz di⸗

ſcipuloꝛũ et ſcribarũ et phariſeoꝛũ.Erat dudũ illoꝛum
iuſticia in coꝛtice:iſtoꝛũ in medulla. Illoꝛũ in litera:di⸗

fſcipuloꝛum in intelligentia. YIlloꝛũ in verbis: diſcipulo
rum in ſenſu. Ylloꝛũ in virtute ſermonis. iſtoꝛũ in vir⸗

.

tute rationis. Illoꝛũ in ſacriſicio trucidati pectoꝛiſ.iſto
rum in ſacrificio vere laudis:qm ſcnptũ eſt. Sacrificiũ
laudis honoꝛificabit me:et illic iter quo oſtẽdam illi ſa⸗
lutare dei: Illoꝛũ in ſacriſicio et aſpſione effuſi ſangui⸗
nis:iſtoꝛũ in ſacrificio contriti coꝛdis.quia ſacriſcium

deo ſpũs contribulatus:coꝛ contritũ et humiliatũ deuſ

non deſpiciet. Illoꝛũ iuſticia in circũciſione carnis:iſto
rum in circũciſione coꝛdis. Sic quidem in deuterono
mio ſcriptum eſt. Circũcidite ergo pꝛeputia coꝛdis vt̃i
Et alibi. Circücidet dñs deus tuus coꝛ tuũ et coꝛ ſemi
nis tui:vt diligas dĩm deum tuũ. Illoꝛũ iuſticia in cu
ſiodia ſabbati tpalis: diſcipuloꝛũ vero ſabbati ſpirituał.
Et vt bꝛeuiter pſiringam illoꝛũ iuſticia erat in actioni⸗
bus coꝛpalibus ſiueaffirmatiue ſiue negatiue manda⸗
ta ponerent᷑:diſcipuloꝛũ vero et omniũ chꝛiſtianoꝛũ eſt
in virtute amme interioꝛiſq; virtutis quõlibet iubeant
Mꝛopterea ſubſequẽtia pamplius manifeſtant.qm̃ ſcri
be et phariſei tm̃ exterioꝛib obſeruationibus intende⸗
bant:mos vero pamplius in interioꝛibus iubemur intẽ

gere. Aid quod ſequit ¶Audiſtis quia dictũ eſt antiquis
Non occides. Qui aũt occiderit: reus erit iudicio. Ego
gutẽ dico wbis: quia oĩs qui iraſcitur fratri ſuo re erit

iudicio Ecce abundantia iuſticie ad iuſticiã: vt ſeribe
phariſei ceteriq; iudei ſi non occidant ſeruare iuſticiam
gloꝛient᷑.chꝛiſti vero fidelibus nõ ſolũ inhibetur oceiſio
nis actus:ſed prohibet᷑ ad iram animi motus. Facilius
quidem eſt nõ occidere pꝛohibendo manũ:qᷓ; non iraſci
cohibendo animi motũ.Pꝛoinde abundantia iſia iuſti
cie ſup nhariſeos: ad pfectionẽ et cõſiſtentiã animi tra⸗
hitur. Et quod ſolũ in animo eſt occultatur hominibꝰ
cognitum ſoli ceo. Et deus coꝛdi legem non homo ap⸗
ponere potuit. Et ſi lex dei eius in coꝛde ipſius non ſup
plantabuntr᷑ greſſus eiuſ que pꝛohibet vt homo homini
non iraſcat᷑iiraſcens vero iudicio puniatur otſt aüt
malũ quod latet in coꝛde aduerſus ꝓximuʒ multiplici
enunciatione oſtendi:ſigno verbo facto. Signo videli⸗
cet indiſtincto verbo vtl ſi quis dixerit fratri ſuo racha:
reus erit conſilio Racha rancoꝛ eſt er coꝛde pꝛocedenſ
per guttur vſq; ad ꝑalatũ ꝑ nares exufflans etiam ſi la
bia iungerent᷑:et qñq; labijs apertis oſtendens animũ

aduerſus aliquẽ indignatũ. Vlerbo:cum quis aiĩo irato

— — —

— ——=
—„

S⸗E ee

o
.
di
Un
di
⸗

iei
lil
:

n
.

De ſermone montano do. Bal.

ipſius tempeſtatẽ refrenare ira pꝛedominante non va⸗

lens.verbum diſtinctũ ⁊ cognitũ iniurioſe in pꝛoximũ
pꝛotulit:vt l qui autẽ dixerit fatue reus erit gelennei⸗
gnis Satuitas eſt dum in hac vita viuitur vltima ho⸗
minis ignoꝛantia:cum nec ſeipſum.nec quis alius ſit.
aut loquatur intelligit. Gacto:cum quis ita ex peruerſo
coꝛde actioneq; mala conturbauit pꝛoximũ: vt niſi pꝛi⸗
mo illum reconſiliet atq; placer ſacrificare atq; aliquid
muneris offerre nõ liceat! Si ergo offers munus tu
um ad altare et ibi recoꝛdatus fueris ꝙ frater tuus ha⸗
bet aliquid aduerſum te:relinque ibi munus tuũ añ al⸗
tareet vade pꝛiuſ reconſiliari fratri tuo:et tunc veniẽs
offeꝛes munus tuũ Mon erat in illoꝝ iuſticia pꝛoximũ
reconſiliare turbatu.noſtra vo exigit vt niſi pꝛius recõ
ſiliemus.oblationes non offeramus:qð ſi facimus caſ
ſa eſt oblatio pꝛonmo nõ pacato. Oine dilectiõe pꝛori
mi oꝑa cuncta fruſtrant᷑. Quomõ pꝛoximũ diligit qͥ eũ
conturbans modis oĩbus non refouit.Sed aduerten
dum ſumma diſeretione agendũq;:ne ꝓxrimi offenſam
plus aut minus debito emendare velimus. Nam ſi coꝛ
de tantũ ꝑuerſo et odioſo in pꝛoximũ aliquid cogitatũ
eſt. clam ioli deo emendatio ipſa ſiat.quia offenſa vſq;
ad pꝛoximũ non deuemt:cui qð latebat emendando/p⸗
dere nihil aliud eſt qᷓ; aliquẽ in ſua nequicia incognituʒ
diffamare. Si vero eructuato verbo cõtra ꝓpximũ aliqᷣd
dictum eſt ad ipſius noticiã non ꝑpueniens etiã nec ipſi
ſatiſſactio fiat:led in conſpectu dei et coꝛã illis qui huiu
ſcemodi cõuicia de pꝛoximo audierunt.Cum aũt ad p⸗
ximi noticiã ꝑuenerit verwaut facto tua contra eum pᷣ
concepta malicia.iuxta quantitatẽ offenſionis.qntitas
emendatiõis exiſtat:put aderit poſſibilitas et honeſtas
ꝑmiſerit. Multa enim ex equo emendationi non ſubia
cent:aliqua vero ſi fierent depellerẽt honeſtatẽ. Hoc tri
plex ſatiſfactionis genus ſcilicet coꝛde verbo facto iuſtũ
eſt atq; ꝑfectũ.qð de triplici offenſa pcedit ſignatũ ĩ ira
coꝛdis.in biꝑtito verbo oꝛis ſcilicet racha et fatue.et illa
tiõe mali oꝑis:ex eo ꝙᷣ munus reſpuitur niſi pꝛoxrimus

reconſtiecſſak feconſiliadus reconſiliantẽ aſper
naret᷑ nihilopendens reconſiliationẽ. nec vellet impen⸗

dere indulgentiã poſtulatã:nec offenſam dimittere de⸗
pꝛecãti:nil ei deperit coꝛã ſuꝑno iudice deſuper hominũ
coꝛda ꝓſpiciente.ſi reconſiliationẽ facere diſpoſuerat in
veritate.vadat ſecurus ⁊ ꝑficiat vota ſua non male mo⸗

tus in anio:ſed ſemꝑ paratus cum opus fuerit placare

qntum in ipſo eſt pꝛoximũ quẽ offendit. Si vero aliter
iſta diſſeramus:tria ſunt iſta mala quib triplex pena re
ſvondet Yra ſuꝑ quã iudiciũ.racha ſuꝑ quod pẽdet cõ⸗
ſilium:fatuũ aliquẽ dicere ad quod gehẽne igms adijci
tur. Ecce ad pꝛoximũ offenſionis et pumtionis pꝛoceſ⸗
ſus. Ira in coꝛde latẽs ſolius dei iudicio ſubiacebit:q̃n
ta fuerit iraſcens pena plectendus. Signũ ire iam ap⸗
parens.hominũ conſilio ſtabit:q̃liter ſic inſinuans ani⸗
mi ſui motũ ſit coꝛrigendus.Expꝛeſſo malicie verbo ex

ira conceꝑta in pꝛorimũ excandeſcens:niſi emẽdauerit

gehenne ignis eterm penã ſuſtinebit/Elidendũ igit᷑ q̃n
tum chaiſtianoꝛũ ſuper ſcribas et phariſeos debet abun
dare iuſticia. ꝙ in his tribus vſq; ad pꝛoximi pꝛobabilẽ
offenſionẽ nec ꝑuentũ eſt: vt nec ictus verberũ.nec mu
tilatio membꝛoꝝ.nec occiſio.nec rerũ ablatio inuite pᷣ⸗
ſtiterit. Et emendationẽ opoꝛtet fieri ſi noſtra munera
nolumus repꝛobari. Et illoꝛũ iuſticia occiſionẽ aut rex

direptionẽ ſolũmodo ꝓhibebat/Ecce patet ꝙ; lexnõ ſol

uitur ſed pamplius adimplet᷑:cum ad interioꝛis homi⸗
nis pfectionem refert᷑. Et nõ ſolũ actus:ſed etiã animi
malus motus et ſermo malus pena plectunt᷑· Si q̃ ve
ro dicent᷑ in iſto montano ſermone vſq; ad deſcenſum

chꝛiſti de monte:hoc maxime aſtruumt e cheiſtus legeʒ
non vemt ſoluere ſed adimplere.ad hocq; cõtinuata re⸗
feruntur cum admonitione in declinatione maloꝛum
et in actione bonoꝛũ operũ:et ꝙ abundantioꝛ ſit chꝛiſtj
anoꝛũ iuſticia qᷓ; ſcribarũ et phariſeoꝛũ.
M cum his qui aduerſant᷑ ⁊ quibo aduerſamur opoꝛ
tet habere concoꝛdiam ſi volumus euitare gehennam.
ſcom matheũ et lucam ti. Capitulum xvVIII
Vſſentire in aliquo a nature cõſimili.viciũ
d eſt. Diſſentire a vicijs et ꝑditis moꝛibus ho
mmũ: eſt maxima virtus. Unus eſt ommiũ
creatoꝛ:qui tam diuerla in vna fecit cõueni⸗
re foꝛmã. Vnitatẽ igitur amat.Elnus eſt mediatoꝛ in⸗
ter deum ⁊ hoĩes chꝛiſtus. Et ideo inter quos ſatagit re
conciliare cũ deo:nõ patit᷑ eſſe diſcoꝛdiã. Vnius creatio
nis.vnius ſimilitudinis diuine atq; nature.vnius re⸗
demptiõis et gratie.vmus fidei homines abinuicẽ diſ
ſentire non ſuſtinet:mag vvo diſſentiẽtes ſub intermi⸗/
natione reuocat ad conſenſum dicens! Eſto conlſenti⸗
ens aduerſario tuocito:dum es in via cum eo⁊cc.· Cũ
ſuꝑioꝛi connectit᷑ iſia ſentẽtia ſcilicet de recõciliatiõe fra
terna.pꝛiuſqᷓ; munus in altari offerat᷑ vbi munus non
grate offertur niſi pꝛimo pꝛorimus recõciliet. Hic ſub
interminatione pꝛecipit᷑vt ſibi cito conſentiat᷑. Obi of
fenſus pꝛoximus:hic offendens intelligi᷑ ſduerſarius.
Vlle reconciliatur.huic conſentit᷑ ne quõlibet diſcoꝛdia

regnet.ſed omnimode mutua pax inter hoĩeſ habeatur

Hoc qð tanto diuino ſtudio agitur ſub cõmmatiõe pe

ne ſub ꝓmiſſione gloꝛie.plucide arguit chꝛiſtum nõ ve⸗

niſſe legem ſoluere ſed adimplere:atq; ꝑfectionẽ pluri⸗
mam addere. Sed vt ſupꝛa tangere cepimus duo ſũt
aduerſarioꝛũ genera.vnum cui tu aduerſaris:et offen⸗
diſti coꝛde oꝛe vel facto a te pꝛius incepta malicia. Alte⸗
rũ qui tibi aduerſatur:ab ipſo pꝛeeunte nequicia. DPꝛi⸗
mus reconciliandus:alteri conſentiendũ eſt: Seu in

alio genere aduerſandi.aut eſt aduerſarius exiniuria ꝑp⸗

ſonali.verlo ſeu edita facto:aut ex debito rei.cum quis
rem ſuã repetit ab alio. Iterũ pꝛimus reconciliandus:
alteri wero conſentiendũ eſt.Et hoc maxime in litterali
ſenſu ſaluatoꝛ videt᷑ intendere vt repetẽti ſuũ conſenti
atur anteq; litigatio ante iudicẽ fiat:ex qua cõſueuerũt
pꝛodire mẽdacia.conuicia in alterutrũ oꝛiri. diſcoꝛdia.
pꝛouocatio ad peioꝛa.et tandem deuictio.et in altero li⸗

tigantiũ hoꝛrenda captiuitas:donec reſtitutio ſit ad ple
num. Igit᷑ melius eſſet debitũ añ reddere repetenti

deuenire ad iudicẽ.et conuinci ⁊ fieri captiuũ:et tandẽ
ſic manere aut reddere debitũ vniuerſum. Pacis ama⸗
toꝛ auctoꝛ et latoꝛ legis:nõ ſolutoꝛ.ſed peramplius fa⸗
ctoꝛ:adijciens perfectionẽ nititur ꝓpelleꝛe litem dicens
Eſto conſentiens aduerſario tuo cito dũ es in via cũ
eo:et vadiſad pꝛincipẽ.da operã liberari ab illo.ne foꝛte
tradat te aduerſarius iudici.et iudex tradat te miniſtro
exactoꝛi:et mittaris in carcerẽ.Amen dico tibi:nõ exieſ
inde donec reddas ei nouiſſimũ quadranteʒ ſiue minu
tum. Conſentiendũ eſt aduerſario ſua iuſte repetenti.
Nemini licitũ eſt aliena raꝑe ſiue retinere pꝛeter domi⸗
ni voluntatẽ:niſi ex ſuboꝛtis et iuſtis cauſis aliud iura
decernerent. Cõſenti dũ es in via cũ eo anteqᷓ; hoꝛa li⸗
tigationis adueniat·anteqᷓ; iudex habeat de veritare co⸗
gnoſcere:ſi diſcipuli chꝛiſti eſtis ſi chꝛiſtum imitamini
ſi doctrine chꝛiſtiſere conſentitꝭ. Conſentias et veritati
Hedde mutuũ ad tempus creditũ.Redde ſi inuite ac⸗
ceperis aliquid a conſoꝛte nature. Quamqᷓ; natura ꝓ⸗
pꝛium non iudicat:lex tamẽ ad coercendas hominũ im
pꝛobitates induxit. ibi domĩo incontento ſuum tene
re non licet.vt quid iudicem viſ adire cum aduerſario

H

Liber

iuſte quod ſuuſ eſt repetenti · VUnde tanta puerſitas.
vt de re non tua velis inchoare litigiũ.Que audacia vt
vexlis ante iudicẽ ſiſti vbi eſt neceſſariũ te conuinci.An⸗
te iudicem ſeu pꝛincipẽ cõſtitutus cõfiteberis an inſici
aberis creditũ. Si cõſiteberis:vt quid non pꝛeuenis fa
ciem pꝛincipis aduerſario conſentiẽdo.vt nõ fatiges ꝓ
ximũ.non inducas expenſas.nõ libellũ recipias.vt non
euenias ad calumniã nec cõtra te latam ſententiã au⸗
dias:ne coꝛã oĩbus erubeſcas.et abcedas cõfuſus in do
mũ.aut efficiaris turpi neceſſitate captiuus. Si wroĩ
ficiaberis:que te conſtrinxit malicia vt te negationi cõ⸗
necteres. vt a veritate terga verſares. vt vels retinere
non tuum.et de tua voluntate condeꝛe ſeuã legẽ.cuius
autoꝛitate alienũ tuũ vendicares in ꝓpꝛiũ.et qꝗð eſt par
tum alieno ſudoꝛe.labvꝛe aleno que ſitũ.inuito dño ve
lis facere tuũ Vnde tanta ſeueritas in nature conſoꝛtẽ
vt bonoꝛũ ſuoꝛũ ipſum velis eſſe exoꝛtẽ. Vnde iſta falſi⸗
tas vt non timeas aut diligas ſed odias writateʒ. Vñ
ꝙ non timeas legem.qꝙ non hoxreſcas et iudicem. q̃ te
falſo negantẽ aut veritate conuictum tradat in carcerẽ
vnde non exeas niſi pſolueris omne minutũ ſiue qua⸗
drantem. Eſto igitur conſentiens aduerſario tuo iuſte
repetenti.pacẽ habe cũ pꝛoximo:nõ deneges aliena q ꝓ⸗

pꝛia largiri ex neceſſitate conſtringeris Mec lex eſt iuſti

cie oꝛiginalis:hec iuſticia moiſaice atq; euangelice legꝰ.

Exr his concoꝛdia ſeruatur in pꝛoximis.diſcoꝛdia ꝓpelli

lex non ſoluitur ſed adumplet᷑:et ſpes ex chꝛiſti pollicita
tiõe erigitur de regno celoꝛũ.Alibi autem hoc ꝑ ſimili⸗
tudinem diſſertum eſt.
M mechia nõ ſolũ eſt coꝛpoꝛis ſed et coꝛdis male cõ
cupiſcentis etiam ſine tactu carnis ſcom Oattheum.
Capitulum XIX
Exnon ſoluenda ſed adimplenda ꝑ cheiſtũ.
Idiſerto verbv. exarato dicto:coꝛpis mechiam
interdixerat.chꝛiſtus vero etiam coꝛdis me
chiam adeſſe denunciat.ſi affuerit in vidẽdo

concupiſcentia foꝛnicandi:ad quã deuitandaʒ membꝛa

mandat ꝑ abſtinentiã cohiberi Audiſtis quia dictum
eſt antiquis nõ mechaberis. Ego aũt dico vobis.quia
omnis qui viderit mulierẽ ad concupiſcendã eam:iam
mechatus eſt eam in coꝛde ſuo Ecce abundantioꝛ iu⸗
ſticia:nõ ſolũ ꝓhibitio coꝛpalis ſed coꝛdis.Ecce iuſticia
phariſea:coꝛpe non mechari.Ecce abundans:concupi
ſcentias a coꝛde recidete. Vbi abundantia peccatoꝛum
ibi etiam et virtutũ.Coꝛ hoĩs fons eſt maloꝛũ: cum ſu
erit puerſum. Cuncta mala de coꝛde pꝛodeunt: quod ⁊
ſaluatoꝛ alias teſtatus eſt. Coꝛ hoĩs receptaculũ eſt vir
tutum:cui cũ inſederit deuenietur in actus. Cõcupiſcẽ
tia mala quia de coꝛde malo:in vidẽdo videntẽ foꝛnica⸗
rium fecit. Viſa eſt mulier apta pulcra:mulier neq; vi⸗
ſus potuerunt opari mechiã.acceſſit cõcupiſcẽtia vt ap
peteres et appeti velles:et foꝛnicatio in coꝛde hoĩs facta
eſt. Agitur cohibendus eſt viſus. non vt ne videat.ſed
ne figatur in delectabile viſum vnde mala concupiſcen

tia generetur:qua homo mechus efficitur Coꝛ cuſtodi

endũ eſt:ne immunde ſequatur aſpectum. Ecce pulcra
ſacies ſe obiecit viſui.ecce viſus illam aſperit.adhuc ca⸗
ſtitas ĩ moꝛibus et affectib:vt neq; viſus neq; obiectũ
amenum ill potuerit maculare. Adeſt et coꝛ de illa nul
critudine cogitans.nec in caſtitate generauit eclipſim.
acceſſit concupiſcentia pꝛeter diuine legis oꝛdines ca⸗
ſtitas receſſit ab hoĩe:mechia facta eſt ab vtrocq;. Vnde
concupiſcentia mala niſi ex di lege relicta. Bonus hõ
bona mulier. lonus viſus. bonũ coꝛ:neutrũ iſtoꝛũ de ſua
natura cau andũ.ſed cũ cõcupiſcentia mala coꝛdis clau
ſtra penetrauit:vt qð bonum eſt natura etiaʒ natura bv

decimue

num appeteret peccatum non ex his ſed ex peruerſa in
tentione ꝓcederet. Sic et ſcriptura ſaluatoꝛis eloquit᷑
Nam qui viderit mulierẽ non vt muliereʒ.alioquin vi
diſſe ſanctas.fuiſet in crimine.ſed ad concupiſcendam
eam:iam mechatuſ eſt eã in coꝛde ſuo.non in oculo ſuo
a quo viſus pꝛocedit:ſed in coꝛde ſuo vbi concupiſcẽtia
mala reſedit. Sed coꝛ ne diſſolueret᷑ in vitium commi
nationem accepit. Ve diſſolutis coꝛde.Diſſolutio coꝛ⸗
dis eſt a lege veritatis:cum pꝛeter ipſam aliquid cõcu⸗
piſcit. Et ad cautelam inuitatur eum dicitur:omni cu/
ſtiodia ſerua coꝛ tuum. Et de viſu arguunt᷑ pꝛothoplaſti
et dauid in viſu bethſabee: ꝙ viderunt et coꝛ eoꝛum in
concupiſcentiam exarſit. Yeremias deploꝛat:oculꝰ me⸗
us depꝛedatus eſt animã meã Et de concupiſcẽtijs di⸗
citur:poſt cõcupiſcentias tuas non eas. Et ſi ubſequẽ
ter ne que ſen ſibus pcipiuntur in affectũ coꝛdis ue⸗
niant.mali vſus ſeniuum ſpũaliter achꝛiſto iubent᷑ ab⸗
ſcidi: cum immediate adiungitur. Oe ſioculus tuus
dexter ſcandaliat te:erue eum ⁊ pꝛoiſce abs te. Erpedit
enum tibi vt prreat vnum membꝛoꝝ tuoꝛum:qᷓ; totum
coꝛpus tuum mittatur in gehennam] DZexter oculus
eſt intellectus interioꝛ.qui tunc ſcandalum parat cum
concupiſcentiam ſequitur. tunc eruifur cum ab ipſa di
uellitur:tunc a ſe pꝛoijcitur cum nihil pꝛopter pꝛopriaʒ
et ſenſualem delectationem inquiritur. Et ſi dextera
manus tua ſcandalicat te:abſcide eam et pꝛoijce abs te
Expedit enim tibi v pereat vnum membꝛoꝝ tuoꝛum
q; totum coꝛpus tuum eat in gehennam Dextera ma⸗

nus refertur ad potentiam effectiuam:eoꝛum que ĩ cõ⸗

cupiſcentiam venerunt. Que tunc ſcandalicat animaʒ.
cum perficit conceptam nequiciam.que abſcindit᷑ cum
reprimitur:tüc abs ſe pꝛoiſcit᷑ um nil in ſenſuale placi
tum agitur. Sed mehuſeſt iſiam deperire atq; refrena
re ſenſuum ac interioꝛis hominiſ partem qᷓ; totum eſſe
hominis eternis gehẽne incendijs mancipari. In oĩb⸗
dicitur tuus ⁊ tua:quoniam non aliena ſed tm̃ pꝛopꝛia
mala nos maculant. Et qui ſe a ꝓpꝛia iniquitate obſer⸗
uat eum miquitas aliena non grauat. Scriptũ eſt eni
Grauabit eum iniquitas ſua:non aliena idetur etiã
ex his verbis iſia reſonare ſententia: delectatio vniuſ
mem bꝛi non occupet totum coꝛpus.et qð agitur in par
te membꝛoꝛũ in totalitate coꝛpoꝛis nõ contingat: cum
dicit · Expedit vt pxreat vnum membꝛoꝝ q; totum coꝛ⸗
pus tradatur in gehennam Acſi vnum membꝛox poſſz
perire toto alio coꝛpoꝛe illeſo:ſicut in abſciſione manuſ
aut pedis:mutilatione lingue.in erutiõe oculi.reliquo
in tacto coꝛpoꝛe.Sic et peccare in vno membꝛoꝛum:ce
teris membris denegantibus omnino conſenſuʒ Sed
ſicut cum patitur vnum membꝛoꝛum cõpatiuntur ce⸗
tera membꝛa:ſiue cum gloꝛiatur vnum membꝛũ con⸗
gaudent ⁊ omnig membra.ſic cum vnum membrum
letanter peccat. ſic et cetera membra congratulando fa
uent:alias iniuſticia eſſet ſi vno membroꝝ peccante ce
tera membra immaculata pumirentur. Aliter autem ex
his opoꝛtet capere intellectum:vt quod dicitur in par⸗

te membroꝛum in parte tempis. et quod in toto coꝛpo

re in totalitate etermtatꝭ referatur.vt melius ſit homi⸗/
nem priuari delectatione ꝓhibita in hac parte labentis
et terminãdi tꝑis que ꝑ coꝛpis membra ſuſcipit᷑:qᷓ; ge
henna ignis in eternitate damnari.
De libello repudij in quo lex non ſoluitur.ſed abun⸗
dantioꝛ iuſticia cõſtitui᷑ jm matheũ. Capitulum. xX
Criptum eſt declaratio ſermonum tuoꝛum il⸗
S luminat:et intellectum dat paruulis. Sermo
nes dei ſunt illa que ſcripta legimus in vtroq;
teſtamento:que declaratione indigent vt tardioꝛibo in⸗

De ſermone montano do. Bal.

noteſcant. et ad cõfutationem illoꝛum qui paratt ex coꝛ
tice verwꝛum calumniam veritati:q; non intelligenteſ
ea que ſunt recta male intelligendo puertunt. Et pha⸗

riſeis et ſcribis ceteriſq; ſubſeqs ſimilia ſentientibo oꝛa

claudere:qui pꝛeſumpierunt aut pꝛeſumere potuerũt ·
chꝛiſium veniſſe legem ſoluere non adimplere. Cuius
contrarium aſſerit ſe facturum dicens. Non vem legez
ſoluere ſed adimplere. Libellus repudij dari xermiſſus
in veteri teſtamento arguebat credulitatem popun he⸗
bꝛeoꝛũ qui concepta in animo diſplicentia ex vxoꝛe aut
ex feditate ſiue celotipia: ſiue occa ſione quacunq; acce⸗
pta vſq; ad necem eius facile deſeuiſſent. Me autem cõ⸗
tra mandatum domini homicidium ſeu vxoꝛicidium ſe
queretur: ob leuitatem libellus repudij eſt conceſſus.
Sed ieſus latoꝛ noue pfectioꝛiſq; legis adimplens ve⸗
terem nouam introducendo non ſoluens. imo pfectio⸗
ri et abundantioꝛi iuſticia illam decoꝛans. in illa crude⸗
litatem pꝛecauens. in iſia honeſtã caſtitatem conſeruãs
niſi ob foꝛnicationis cauſam vxoꝛem voluit non dimit
ti dicens. Dictum eſt aũt.Quicunq; dimiſerit vxoꝛeʒ

ſuam: det ill lbellum repudij. Ego autem dico vobis.

quia omnis qui dimiſeꝛit vroꝛem ſuam excepta foꝛnica
tionis cauſa. facit eam mechari:et qui dimiſſeʒ duxerit
adulterat Cibellus repudij ſic erat: vt cauſa qua vro⸗
viro fuiſſet odioſa ſcriberetur et poneret᷑ in manu repu

diate atq; ſacerdotibo demonſtraret᷑.et iuramento pᷣſti /
to ꝙ ſic veritas ſe habet. poterat ab alio duei et copulari
coniugio:et iterum ſic repudiari ſi cauſa ſubeſſet.nõ tũñ
reconiungenda pꝛioꝛi· Zalis repudiatio vxoꝛicidium de

uitabat:quod et fuiſſet ſi vir abhoꝛrens vroꝛem inuite
illam ingratioſam ſibi retinere cogeret. Sed honeſt
tem omnimodam non habebat: ꝙ vna mulier potuiſſz

duobus maritis viuis diuerſis tpibus ſubiacere.cim⸗

plioꝛem enim honeſtatem habuit ꝙ vnuſ maritus plu
ribus pꝛeeſſet vxoꝛibus aut mulieribus vt abꝛaham et
iacob:qᷓ; ꝙ vna mulier maritis viuis pluribus ſubiace
ret. ꝛoinde ſaluatoꝛ non ſoluens legem ſed implens
per abundantioꝛem iuſiiciam honeſtatis pꝛohibet diſ⸗
ſuadet vxoꝛem repudiari niſi foꝛnicatiomis ob cauſam:

quam etiam ſic repudiatã repudiate ſuperſtite alteri pi

hibet copulari. Oe ſi alia cauſa pꝛeter iſtam repudiaret᷑:
mechia conſtituitur. Et qui quocũq; modo vel cauſa re
pudiatam duxerit:criminis adulterij reus erit NMõ enĩ
buiuſcemodi dimiſſio matrimoniũ ſoluit. ſed facit di⸗
uoꝛtium thoꝛi:cum et poſſit cõſenſu mutuo ſuo viro re
conciliari. Fertur enim in ſubſequentibus ſic reſpon/
diſſe ſcribis et phariſeis interrogando tentantibus ſal⸗

uatoꝛem. Si licet homini dimittere vroꝛem quacũq;

ex cauſa. Qui reſpondens ait eis. Mon legiſtis quia qui
fecit homines ab inicio maſculum ⁊ feminã creauit eos
Et dirxit Pꝛopter hoc dimittet homo patrem et matrẽ
et adherebit vxoꝛi:et erunt duo in carne vna. Itaq; iã
non ſunt duo:ſed vna caro. Quos ergo deus coniũxit
homo non ſeparet Ex hoc ſumitur deus quos cõiũ⸗
xit ſepare poteſt. Ac per hoc coniuncti etiam carnali co⸗
pula: mutuo conſenſu inſpirante deo pꝛo obleruãtia ca
ſtitatis poſſunt ab inuicem ſeꝑari.Ante carnalem vero
copulam: pꝛo caſtitate in voto ſeruãda poſſunt altera i/
uita partiũ federa quecunq; diſrumpi Dicunt illi ſcri
be et phariſei. Quid ergo moiſes mandauit dare libel/
lum repudij et dimittere. Et ait illis. Quoniam moi⸗
ſes ad duriciã coꝛdis veſtri ꝑmiſit vobis dimittere vxo⸗
res veſtras. Ab initio autem non fuit ſic Patet ſane ĩ
telligentibus cauſa cur libellus repudij ſit conceſſus
permiſſus non tamen iuſſus: ſcilicet ne duricia coꝛdis
vſq; ad vxoꝛicidium deſeuiret Alb inicio vſq; ad moiſen

Segd honeſta-⸗

coniugia ex honeſtate oꝛiginalis publiceq; iuſticie inſo⸗
luta manebant.Nunc wero ſaluatoꝛ euangelicam legeʒ
retoꝛquens ad iuſticiam oꝛiginalem decermt Dico au
tem vobis quia quicunq; duniſerit vxoꝛem ſuã niſi ob
cauſam foꝛnicationis et aliam duxerit mechatur:et qui
dimiſſam duxerit mechat᷑ Attamen nemo male intel⸗
ligendo erret.vt dimiſſio toꝛnicationis cauſa licentiam
pꝛeſtet alteri partium ad alia nuptigarum vota tranſire.

non enim eſtet adimpletio legis ſed ſolutio NHeq; legis

abundantioꝛ iuſticia ſed defecnoꝛ videretur ſi tempoꝛe
ſilij virginis non reſtringeretur libidinoſitas carmis:⁊
vna mulier pluribus viins potuiſſet ſubiacere maritis.
Imputet ſibi qin continere recuſauitnon licentie re⸗
pudiandi ex cauia foꝛnicationis:nec repudiata ſibi pu⸗
tet adeſſe iuſtam alteri nubendi licentiam.quia volens
aut nolens repudium habuit. ſed magis doleat fleat at
q; peniteat:ꝙ foꝛnicationẽ ob quam iuſte repucharetur
cõmiſit Et pocius ſtudeat reconcilari repudianti viro
qᷓ; alteri ipſo viuente copulari coniugio.que etſi nõdu,ʒ
recipitur in reconciliatiõe omnino pmaneat in caſiita⸗/
te quouſq; reconcilietur:aut lex matrimonij lege moꝛt;

ſeꝑetur et ſoluatur.Alter vero ducens repudiatam ades

ulter et mechus erit: quia illam duxit quam adhuc ale
ge matrimonij moꝛtis ſententia non diuiſit.nec alia in
terfuit iuſta cauia matrimonialis diuoꝛcij: ſͥ foꝛnicatio
iuſta ſepatio thoꝛi. Sed turbat annnos incontinentii’n
et querentium laſciuis et immundis moꝛibus cũ vxo⸗

ribus delectari: ſi nulla cauſa dimittende vxoꝛis in euã

gelio pꝛeterq; foꝛnicatio inuenitur. cum plerunq; poſt
vxoꝛem ſepe per tempoꝛa carnaliter cognitam interue⸗

niant infirmitates in coꝛpoꝛe atq; in tali parte coꝛpoꝛis

vt vir cum vxoꝛe volens coire non poſſit:et feditates et

fuge ab altera partium et copulationes illicite per illici
tos amoꝛes ad alios.et ablationes vxoꝛum a potentio⸗
ribus. et viceuerſa in viris vt continere nolentes etiaʒ
licite coire non poſſunt· nec apoſtolicum ſeruare conſi⸗
lium.vt vnuſquiſq; habeat vxoꝛem ꝓpꝛiam pꝛopter foꝛ
nicatiouem in aliam deuitãdam: et unpingent foꝛte bu
iuſcemodi homines in illam quam nullo modo intelli⸗
gunt veritatem dicentes. Elt quid imputabitur nobis
ad crmmen ſi vxoꝛes illas inhoneſtas dimittimus cum
quibus continere nolentes rem habere non poſ umus
Quid ſi alias ipſis viuentibus ducimus.cum impetꝰ

carnis non agitet. continere nullo pacto delectet· Efrre

nate concũbere nolumus:ideo alias ad vxoꝛatum inq⸗

rimus. Affectamus pꝛolem vt dimittamus leredem:

et multa que poſſunt querulando deduci: Quibus re⸗
ſpondere per ſingula pꝛolata et poſſi ibilia pꝛoferendi ni
mis pꝛodiret in longum:quod comatice tractare decre⸗
uimus. Sed quia me in hac parte ignoꝛãtia craſſa ſeu
ſupina non fallit. ſed menti pura veritas interlucet.di⸗
xerim verum deum et vnigenitum ſiliuʒ eius pꝛecepta
impoſſibilia nõ dediſſe: neq; alicui pꝛecepiſſe ſupra gra
tiam et virtutem.quam ipſe preſtiterit hominibus ob
ſeruandi. Quare autem non omnium in obſeruado pᷣ⸗
cepta ſit equa conditio vt vnus habeat vxoꝛem ſuis vo
luntatibus aptam alter wro diuerſimode pꝛepeditam
non eſt humane inquiſitionis quod eſt diuine wolũta⸗
tis atq; permiſſionis que ut eſſent ommia non fecit eq̃/
lia:que nihil nouit oxerari nõ iuſtum.qᷓ;uisa nobis exi
ſtat incognitum. Ypſe laudetur in operibus ſuis:time
atur et ſibi obediatur in legibus iuſtis. Suum dumta⸗

gaat eſt imperare atq; oꝛdinare quod licet:noſtrum eſt ſi

ne cauſatione obſeruare quod pꝛecipit. magiſe
expeclt nobis. quod pꝛecipit. magiſq; quod

Oeiuramentũ in lege conceſſum in euãgelio omni⸗

Liber

no pꝛohibetur vt ſit lex plenioꝛ et iuſticig abundantioꝛ.
Capitulum XXxI
Billa pꝛimoꝛdiali et oꝛiginali et ſancta iuſti⸗
A cia in qua homo non ſtetit indicitur.vt ꝓut
exigit veritas ita reddat᷑:et ꝙ dolus et fraus
ab humana conuerſatiõe pellantur.neq; coꝛ
de aut oꝛe per incaptionem et circumuentionem inter
homines ſermo fiat:qin ſunt vnius nature conſoꝛtes.
Et coꝛda ſoli deo cognita in quibus eſt humane cõuer⸗
ſationis oꝛigo:ſiue fraude ſiue benignitate ferantur in
pꝛoximum hominibus cunctiſ occulta funt. Idcrco re
ctum mandans noſtruʒ fleri animum:ſine dolo ? frau⸗
de vrbum fieri mandabat ad pꝛorimum Et fine iura⸗
mento qð dicebatur abſq; dubio volebat haberi. et aſ⸗
ſcribi malicie ſi quis a verbv negatiuo aut affirmatiuo
amplius extoꝛſinet. Et ſi neceſſitate vegente pꝛo firma
fide pꝛoximis facienda opoꝛteret iura mẽta pꝛeſtare.in⸗
hibetur ne homo paulominus ab angeliſ minoꝛatus re
rum omnium coꝛpoꝛalium dominus cõſtitutus nemn/⸗

ni niſi ſoli deo ſubditus ꝙ per minoꝛa ſeuiret:a diuinũ

honoꝛem tribuat creaturis. Qui iurat vt equali ſuo in
dictis fidem firmam aſtruat.per maioꝛem ſe uret: non
enim pꝛeſtat fidem per equale vel minus homini pꝛeſta
ta iuratio. Minus eſt homine omne creatumaipſo crea
toꝛe et ſegregata creatura ſpirituali dumtaxat exceptis
Pꝛoinde pꝛohibet etiam ſi expediret per creaturam ali⸗
quam iuramenta pꝛeſtare.dicens ad ſupꝛadicta cõtinu
ando ſermone m:vt lex ſit inſoluta et abũdantioꝛ ſit iu
ſticia. Yterum audiſtis quia dictum eſt antiquis.Mõ
periurabis. Reddes autẽ domino iuramenta tua. Ego
autem dico vobis:non iurare omnino.Neq; per celum

quia thꝛonus dei eſt liuxta illud yſaie:.Celum mihi ſe⸗

des eſt.(Neq; per terram: quia ſcabellum pedum eius
eſt. Ende ꝑ yſaiam dicitur. Et qui iurat in terra:iura⸗

bit in do ame. Neq; per hieroſolima:quia ciuitas ma

gni regis eſt. Neq; per caput tuum iurabis:quia nõ po⸗
tes vnum capillum tuum facere aut album aut migrũ.
Sit aũt ſermo veſter:eſt eſt.non non. Quod autẽ abũ

dantius eſt: a malo eſt Ecce phibitio in lege non piu⸗

rare.mandatum vero iuramenta ſcilicet iuſia reddere

Chꝛiſtus qui venerat legem implere non ſoluere atq;

abundantioꝛẽ iuſticiam indicere pꝛohibet omnino iura

re. Qm̃ qui nõ iurat totaliter alienus eſt a ꝑiurio Mer⸗

iurare omnino impoſſibile ſit eũ qui iurare non nouit.
Magis impletur lex.peramplius abũdat iuſticia ſi a iu

ratione deſiſtitur ne periurium ſubſequatin: qᷓ ſi iuraf
cum poſſit ſequi periurium. Cutius eſt cauſam nõ pre⸗

ſtare peccatis:qᷓ; pꝛeſtita remanere inſontem Elnde ſcri
ptum eſt. Jurationi non aſſueſcat os tuum.Clerunta⸗
men ſiiurare neceſſitas exigat:per aliquam creaturam
pxꝛeſtetur nemini iuramentum quacuncq; dignitate re/
ſplendeat:nme fides non pꝛopter deum ſed pꝛopter crea⸗
turas videatur ſeruãda hominibus:et cultus diuinus
creaturis aliquibus deferatur. Jurabant olim pagani
dos deaſq; wlut per ſuos maioꝛes: quos credebant
eternitate atq; immoꝛtalitate pollentes.Acſi diceretur
icut dij wei et ĩmoꝛtales ſunt: ita vera dicimus ſicq;
faciemus. Et ſepe vera per falſa ſpondebãt. Non eſt cõ⸗
gruum ſed in ſanum diuinum honoꝛem creatur impẽ⸗
lere. ſimilemq; fieri moꝛibus paganoꝛum:qui etiã cre
debant ſibi huiuſmodi deos iraf. ci:niſi oꝑpibus iuramẽ⸗
ta firmarent. Sed nobis fidelibus nulla creatura nto
finali et ſpirituali damno toteſt iraſci:miſi deus et crea⸗
toꝛ ommum noſtro demerito iraſcatur. VYgitur ſi iura⸗
re omnino opus erit: p eum aui ſumme omnibus pꝛe⸗
ſidet non hquecunq; creata iurabitur. Sed hoc maxie

ſaluatoꝛ exigit vt pꝛout res eſt affirmatiue vel negatin
pꝛoferatur. a malo aſſerens pꝛocedere ſi quis plus ĩ w
bis impoꝛtune addiderit:ſic et ille qui plus vebito en⸗
bit. H
Mpena talionis ad impletionẽ legis et abundantẽ?

iuſticiam ſcom caritatem lenitatemet pacientiam per
chꝛiſtũ cõmutata eſt ſcom matheu et lu. Ca.XXII.
MQua videtur iuſtia iniuriã patiẽti neq; vi
getur iuſie querele habere pone materiaʒ ſi
qualiter acceperit tanter repedat. Et lege de
eretum erat ne plus q; ccepiſz paſſus miu⸗
riam rependeret:ſed vt tauo inter homines haberetur.
Sepe quidem inter homines agitur moꝛe ferarum: vt
moꝛſum pꝛimo accipiens in moꝛdentẽ amplioꝛi furoꝛe
agatur. Sicq; homines cum pꝛimo leduntur: in vindi
cando menſura le ſionis excedunt. Et ſi poꝛdinariã o
teſtatem vltio ſumitur: oprat pꝛepatiens vt per exceſ⸗
ſum pena multiplicaret᷑ Dꝛoinde talio in illa lege mo⸗
iſaica poſita eſt non in poteſtate patiẽtis: ſed oꝛdinarie
auctoꝛitaiis. NDopulus enim ille rudis dureq; ceruiciſ
aliter non debebat tunc erudiri pꝛo illatis a pꝛoxio ma⸗
lis q; in equa pena talionis. qu ex certa ſerie ſcripture
nõ reperimus debere inferri niſi male paſſus expeteret
quem in euangelica lege ſaluatoꝛ vult patienter ſerre

omnẽ iniuriam ſine expetitione talionice vltionis. ex

quo ler non ſoluitur ſed implerur: et iuſticia conſtituit

abundantio NMam pamplius completur ler per miſeri
coꝛdiam et pacienti nature ſeruando conſoꝛtẽ ſen qm

libet coꝛpoꝛis partem quomoõlibet offendentẽ.qᷓ; per im
pacientiã et iram cum legali iuſticia deſeuire ad perden
dum hominẽ ſeu coꝛpis partem:cum pditum ex hdito
nequit fieri rediuiuum. Pο‧inde ſaluatos dicit. Audi
ſtis quia dictum eſt antiquis. Oculum pꝛo oculo:den⸗
tem pꝛo dvente. Ego aũt dico vobis non reſiſtere malo.
Segd ſi quis ꝑcuſſerit te in dexteram maxillam tuã:pꝛe
be ei et alteram. Et ei qui vult tecum in iudicio conten⸗
dere et tumcam tuam tollere: dimitte eiet pallium Et
quicunqq; angariauerit te miulle paſſus:vade cũ illo alia
duo.· Non ſolum ira. furia. furoꝛ.odium. ſupercedẽs vl
tio· ſed talio in euangelio pꝛohibet. Et ne vigeatur ler
moiſaica ſolui.remota iuſticia. introducitur patientia.
E⸗ opus pfectum habet:cum malo non ſit reſiſtendũ.
Et con ſilin datur ad toleranda plura ſiue maioꝛa cum
infertur imiuria:dum ad ꝑcuſſionem vnius maxille ala
teram ad cedentem pꝛeparare monemur. Et vnũ veſti
mentum auferenti etiam alterum dumittere. et angari
antiad lavꝛes amplioꝛes eſſe paratos añqᷓ; diuidamur
apꝛonimis. anteq; diſcoꝛdia ſiue litigiuʒ oꝛiatur: anteqᷓ;
wlimus aliquid rependere vltionis. Non ſoluitur lex
ſi nolumus reſiſtere malo.ſi ad cuncta pati paramur. ſi
contentiones et lites in iudicio deuitamus. ſi cum ab/
lata tunica etiam auferri pallium ſuſtinemus: fi pluſqᷓ;
eracti impendimus et cetera que ſimiliuʒ potioꝛa ſunt
Iſta qᷓ; talio legem potius implent qᷓ; ſoluant.vbi vir⸗
tus p amplioꝛa refulget abundat iuſticia ſup ſcribas et
phariſeos: vbi virtus interioꝛ omnia equo ammo tole
rat. vbi non tm̃ actus ſed ammi motus reſtringitur: et
non ſolum res ſed ipſa quoq; pſona in cheiſti obſequiũ
coaptatur. Nec oꝛiatur cauſatio ꝙ fiat iniuſticia:fj᷑ legis
talio abꝛogatur. Qm̃ aliud eſt talionem auferre ꝑ abie
ctioneʒ oꝛdinarie poteſtatis. que habet ex auctoꝛitate ip
ſam in ſubiectos exercere iuſticiam.aliud cum quis liti
gare non vult nec rependere.talioni cedẽs pꝛopter mi
ſericoꝛdiam atq; pacientiam:in amoꝛe atq; pacientia ſa
ctus ad pꝛoxrimum. Yuſticia non querit tallonem non
impetrat ex ammi virtute non derogans in aliquo iudi

. WW.. —— — »

NE — ——

— —0— — — νTB————

De ſermone montano do. Bal.

diciarie poteſtati. Erit ergo talio et non erit:erit iuſticia
et non ſiet.Erit ſiquidẽ in iudice autoꝛitatem habente
non erit in paſſo humiliter tolerante. Yudexin ſua po⸗/
teſtate habet leges:vt pꝛout ſibi placuerit delinquẽtes
taliter aut taliter puniat. Male paſſus amoꝛe chꝛiſti eq
nimiter tolerans ad inferentem imuriam iacturaʒ arq;
pꝛeſſurã non talionem non iuſtam repꝛehen ſioneʒ a iu⸗
dice:ſed miſericoꝛdiam optat.Adhuc autẽ ſaluato: ad⸗
ditl Qui autem ꝑetit a te da ei:et volenti mutuari a te
non auertaris Elult poꝛro dominus et redemptoꝛ ie⸗
ſus dei filius incarnatus qui omnia coꝛam oibus homi
mbus ab exoꝛdio fecit.ſemetipſum in fine tempoꝛũ cõ⸗
munem ſe omnibus pꝛebens.per omnia fratribus abſ
q; peccato ſimilis factus.non querens ſua cõmoda ſed
noſtra. nullum hominem ſolum fieri ad ſeipſum in pꝛo
pꝛia perſona.ſimiliter et in rebus eſſe ſed totum eſie ad
pꝛoximum diffiniuit.cum noluit ꝙ petita petentib de⸗

negarentur:ſed tribueret᷑ pꝛoximo iuſte ꝑxtitum. ſicut

quiſq; vellet hoc fieri ad ſeipium. Et cum abꝛogare vide
retur ex lege talionem ſeueritatis:talionem caritatis
lberalitatis induxit dicens. Qui autem petit ate da ei
Acſi legem oꝛiginalis iuſticie faceret rediuiuam ad hoc
euangelicos viros inducens:Si petiturus es:petenti
non deneges. Si cupis impetrare quod petis:a te im⸗
petret ille qui petit Si negaturus es:nunq; honeſte pe
titurus es. Oi negaturus es nec queruleris ſi tibi pe⸗
titum denegef. Oi tranſferre in te optas pꝑetẽdo rei ali
ene dominium:et tu verſauice opoꝛtunitate dictãte tue
rei dominiũ cum petit in alium tranfferas. Hecoꝛigĩa
lis iuſticia:hłc lex euangelica firma cenſura confirmãt:
Et ſi rei dominiũ non exigitur ſed mutuum rei famili⸗
aris ad certum tempoꝛis vſum:ſaluatoꝛ pꝛohibet dene
gari. Et volenti mutuaria te ne auertaris.Ad deducen
dum homines ſeipſos dum viuunt in iſta vita moꝛtali
multa exigunt᷑.quibus aliqui pollent aliqui pꝛiuantur:
q;obꝛẽ quadã neceſſitate huůane ↄuerſationis agitur vt
alter ab altero fulciat᷑. Et ſi aliqua ipſo de vſu feſtine de
pereunt · aliqua longioꝛi tpe ꝑſeuerant:in pꝛimis peti⸗
tio vbi nulla redditio.in alms mutuatio de quibus re⸗
ſtitutio expectatur:in omnibus cheiſius mandat ad p⸗
ximum eum qui poteſt ꝓpicium fieri. Subiecit enim.
LOmni petenti te tribue. Et qui aufert que tua ſunt

ne repetas vt ſubintelligatur ſiue in datis libere ſiuei

mutuandis ex tempoꝛe. Supꝛa omnem humanũ ſen⸗
ſum induxit noſtris animis libertatem.ne rebus coꝛru⸗
ptibilipus ſubiaceremus:et ad wram pacientiam mo⸗
nuit.Et cum omni pꝛoximo imperturbabilẽ voluit ſer
uare concoꝛdiam vitare litem. cum ablata bona repete
re diſſuaſit.ne turbaretur ſtatus pacis:et oꝛiretur mate
ria litis. Et talionẽ iuſtam adnenit: vt quecunq; vultis
vt faciãt vobis homines et vos facite illis ſimiliter. Ec
ce patet talio in melioꝛa mutatus vt ex ſeueritate ad ca
ritatem.a iuſticia in miſericoꝛdiã. ab ira in veraʒ animi
pacientiam tranſeatur:vt lex dei melius impleatur. et
abundantioꝛ iuſticia fiat.
De dilectione et opitulatione inimicoꝛũ ſcõm Oat
theum et lucam. Capitulum XXIII
Ntiquis antiqua dicta ſaluatoꝛ cõmemoꝛat
a vt per introductionem ſuoꝛum mandatoꝛũ
componat.cuius legꝭ potioꝛ ſit perfectio: ap
pꝛobans antedicta.ſcilicet ꝙ legem nõ vene
rat ſoluere ſed implere.et euangelicam iuſticiam abun

dantioꝛem eſſe penitus ad moiſaicam legem:cũ remo⸗

uet omne odium. adicit de dilectione mandatuʒ. Odi/⸗
re nature conſimilem et conſoꝛtem nulla pꝛotinus po⸗
teſt cauſa ſubeſſe:qᷓq; aduerſetur.qᷓq; multa mala co⸗

netur inferre. Meq; derogandum eſt bone nature pꝛo vi
cio.quo patrato nõ deſinit eſſe homo qui fecit:nec illam

ndidit unaginem quam vna tecum dum crearetur ac⸗
cepit.Alttendendum quidem eſt quid in natura placet:
quid vero in vicio diſplicet. Non enim vicium cum na⸗
tura conuertitur neq; cum vicio conuertit ipſa natura.
qᷓ;uis et vicium alibi qᷓ; in natura eſſe non poſſit:cum
ipſum nec natura neq; ſubſtantia ſit. Mon tamen com⸗
mixtio eius qð eſt et natura habet et eius qð non eſt et
natura caret aliqñ eſſe poteſt:neq; inſepabilis vnio.ne⸗
q; confederatio inſolubilis.neq; connexio indeciſibilis
cum vicio ſuit aut erit aliquando vicium omne aduer⸗
ſus naturam. Oeruetur nature placitum quod ſempꝑ
idem eſt. ſemper eaſdem actiones placendiet dingendi
habens: non mutabiles aut variabiles pꝛopter viciuʒ.
Alioquin ipſa natura mutaret᷑:quod fieri nequit Matu
ram vero maculans ſiue coerumpenſ:remouere.pꝛopel
lere.impugnare.odire fas erit. Odium nanq; cuiuſli⸗
bet nature ſiue ſubſtantie:vidum eſt. Quod ſi cũ odij
Yicio habeam odio alio vicio ſeu ſimili macula vicioſuʒ
Eiñ vnus erat in quouis vicio:cũ wero fuerit exoſus al⸗
ter vicioſus ex odio conſtitutus eſt. lirtutibus nõ pi⸗
cijs impugnanda ſunt vicia. Simihium ad ſimilia nul⸗
lam ſieri pugnam neq; purgationem dixerim.qᷓ;q; ſepe
vicium vicium pellatabi nulla pugne vtilitas vbi vici
um regnat:Mam ſicut virtutes alias virtutes non re⸗
pellunt:ſic vicum aliud vicium non impugnat ea rati⸗
one qua vicium.niſi foꝛte cum quis intenſioꝛi animo ẽ
ad actionem vnius cui actio alteriuſaduerſatur:vt aua
ricia et pꝛodigalitas vſq;quaq; diſſentiunt. et ypocrxiſis
et aperta ſuperbia. Dilectio vero ſcõm naturam aa na⸗
tura eſt. quam omnia cupiunt vna mundi ex diuerſis
foꝛma demonſtrat:in pꝛecepto datam agnouimus. in
conuiuendo neceſſaria; eſſe negare non poſſumus. ad
augendam rempublicam datam omnemq; cõgregatio
nem ſeruandam rerum experientia mamifeſtat:ex qᷓ cũ⸗
cte beneficientie atq; munificentie cõtributiones ad cõ
uiuendum neceſſarie pꝛodeunt. Quamobꝛem ipſe ſal⸗
uatoꝛ naturam humanam quam aſſumpſit per odia di

uſſam agnoſcens male viuere ſentiens wera dilectione

pꝛoiecta:odium remouere hanc laude dignam induce⸗
re niſus eſt dicens. Audiſtis quia dictum eſt antiquis
Diliges pꝛoximum tuum:et odio habebis inimicũ tuũ
Eso autem dico vobis Dlligite inimicos veſiros:bene
facite his qui oderunt ros Et oꝛate pꝛo perſequentib-
et calummiantibus vos vt ſitis filij patris wſſtri qui in
celis eſt Ydeo repetit antiquum ſubinferens ſuũ no⸗
uum edictum.vt ex obiectione appareat quod altioꝛi di
gnitate refulget:et per quod lexr magis impletur qᷓ; ſol
uitur et fecundioꝛ eit iuſticia.conſentaneũ eſt were dili
gere conſoꝛtem nature:moꝛale wero eſt diligere pꝛoxi⸗
mum.Licentia iuſta videtur odire inimicum.pꝛeceptũ
eſt diligere amicum: ſed facile cum hoc ſit morale. z0
inde tanto acerbioꝛ pena tranſgreſſioꝛibus reſeruatur .U
Dictum quippe fuit DHiliges amicum tuum ſicut teip⸗

ſum. Ego dominus. Odium wro in mſſione non legi⸗

mus :nmiſi quis velit accipere ad pꝛeceptum quod deu⸗
teronomijſcriptum eſt de ammomtis et moabitis. qdᷣ
magis in figura futuroꝛum qᷓ; ad odium ex pꝛecepto da
tum accipiendum:cum multi ſeuius perſecuti fuerint
populum hebꝛeoꝛum qᷓ; ammonite 1 moabite qui nolu
erunt occurrere cum panibus ipſis vnientibus de egi
pto.Nec tamen legimus aduerſus aliquos odium im⸗
peratum. Semper enim deus cum deteſtatione vicij
ab ſq; odio voluit eſſe humanam naturaʒ. Sed hoc q
dicitur odio habebis inimicum tuum.aut appoſitio eſt

Liber

aut exiſtimatio de lege contrarioꝛum.vt vno poſito al⸗
terum amoueatur.et ipſum ponatur cum alterũ remo
uetur:vt traijciatur in hoc. Et ſi pꝛoximus diligitur:et
aſſcribatur odio inimicus.Quoquo tamen modo hu⸗
ius ſcripture de odio ſeries ſit inſerta:firmiter tamẽ te⸗
nendum eſta deo in vceri a chꝛiſto in nouo teſtamẽto
aduerſus hominem de odio non enſſe pꝛeceptum. qᷓ;qᷓ;
ad neceſſitatem ſalutis ſit appoſitum euangelicũ odiuʒ
atq; perfectum:nõ aduerſus naturam ſed aduerſus na
ture impertinentem maculam a pꝛauis voluntatibo nõ
ab alio introductam. Subinfert autem quog eſt in di
lectione perfectum. Ego autem dico vobis. Ego de? fa⸗
ctus homo auctoꝛitatem habens pꝛecepta de nouo con
dere.imꝑtinentia reſecare.dico vobis auditoꝛibus pꝛi⸗

mis: vt et dicatur ſubſequentibus ceteris Diligite inis

micos veſtros Abhoꝛret animus dictum ſi ſibi imponi

tur ꝙ diligat inimicũ.et de impoſſibilitate ſatagit ſe tu

eri· et de difficultate ſuffugium querit nulla ratione ob
ſtringi ſe credens ꝙ debeat diligere inimicum. rimans
indagatione ſubtili cauſas odij non amoꝛis. quia leſit
abs re.quia intulit et abſtulit.quia periculum irremedi
abile operatus eſt.et ꝙ non ceſſat prramplius deſeuire
quia eum fecit ſemper ſine honoꝛe veiectum.quia inter
fecit.quia vxoꝛem abduxit et cetera talium.non aduer⸗

tens quid natura impꝛedabilis boni habeat:et quid vici

um natura et ſubſtantia carens ledendo ⁊ diſplicendo

poſſideat Ad vnum quoꝛum amoꝛem:ad alteꝛum cum

pꝛeſeruatione pꝛioꝛiſ odium opoꝛtet inferꝛe Git pꝛmo
coꝛdi pꝛeceptum vt diligat:deinde dilectionis oꝑa iun
guntur. Gruſtra enim de actuoſa dilectiõe daretur mã⸗
datum. ſi in coꝛde odium ſtaret:nec ad meritum cede⸗

ret quicquid exhiberetur exterius pꝛoximo intus tabe

odij animo tabeſcente.Coꝛde wro ex dei gratia dilectio
ne permoto:de his in quibus eſt diligendus pꝛoximus
ſeu poꝛrigenda dilectio declaratur. Oilectio pꝛefert᷑ tan
qᷓ; omnium bonox in actione pꝛincipium:et velut fons
oꝛiginalis aque ſeruata oꝛigine in multos riuulos diui⸗
dendus. Ego autem dico vobis. Diligite inimicos ve⸗

ſtros. Et quoniam dilectio neſcit in ſua natura feriari.

et benefaciens et muniſica eſt. nec merita examinans.
ſed ſeipſam tribuens in alioꝛum cõmodum:ad quod ſe

factam agnoſcit. Et eoipſo validio⸗ in ſui natura conſi⸗
ſtit.quo ſe tradere potuit in obſequiuʒ inimici:vt ei tri,

buat beneficium a quo et maleſicium ſumpſit. Vlirtus
autem eſt ad pꝛopꝛium poſſeſſoꝛem tm̃.aut fertur in ali
um. aut ad neutrũ eſt:et tunc virtus deſinit eſſe ſi neu⸗
tra conſiſtit.Ad deum autem tanq; ad pꝛopꝛium facto⸗

rem et largitoꝛem:omnino pꝛimitus referenda eſt. Ac

per hoc ſi virtus dilectionis debitum oꝛdinem ſequens
ante omnia reſpiciet in auctoꝛem ſuum: nihil aliud ſta
tuens facere niſi obedire qð decermit ſancto mandato:
cui niſi culpabilis et penalis obedientia nõ debetur. Mõ
igitur examinabit qualem ſed quem poſſit ex mandato
diligere. cum de quo non de quali conſtet emiſſum eſſe

pꝛeceptum:de homine diligendo:.nõ de quali accepimꝰ

iuſſionem Etenim ipſe dilexit nos cum peccatoꝛes eſſe
mus.non tamẽ vt peccatoꝛes ſed vt iuſti fieremuſ.Oe
uiabit a natura fontis huius riuulus aque ſi aliter dili⸗
gere tentabin us q̃ n conditoꝛ dilectionis dilexerit:qui
ſicut dilexit ſic diligi oꝛdinauit. Cotum ſe ſeciſſe cogno
ſcat dilectio:ſi urta mandatum auctoꝛis impenditur.
Quis igitur poteſt cõqueri de mandato altiſſimi domi⸗
ni. Quis cquſabitur reluctans facere quod nouim de⸗
um velle. Quis dicit impoſſibile qð cum faciendi gra⸗
tia mandat equa inobliqua iuſticia. ſumma veritas
eterna. Si ad poſſeſſoꝛem dilectio reſpicit purgabit eũ

decimus

querit enim ipſa nitidũ locum.Nil tam qᷓ; odium aĩam
fedat et turbat. Oi vero diffundenda erit ſi habebit in
quem non querit in qualem ſit ipſa ferenda:cum nõ ſit

Dilectionis mnueſtigare hominis qualitatem. ſed homi-

nem nature conſoꝛtem.nec dilectiua wotentia ſua ꝓpꝛie
tate inuiſa querit ex ſuboꝛtis cauſis inimicitias ſiatue-
re que de ſui natura cogit᷑ amicitiaſ copulare:nec firma
re odium cum interdicatur ſibi non ↄgnoſcere mimicũ
Et homo ſibi non vicium pꝛoponit ad amoꝛem.lerũ
tamen inimicum dihgere alte pollet Arduum eſt hune
virtutis gradum potuiſſe conſcendere.Gelix qui potu⸗
it. Nullum dixerim iſto in ammi poteſtate maioꝛe.De
altitudine huius pꝛemu ſi fecerit pꝛopter deum credẽ⸗
dum eſt alte:non viſſerendum incerte. SGenefacite his
qui oderunt vos.Denefactio ad odientes non obſtrin⸗
gitux ad mumiicentiam largiendi ſed ſubueniendi ne⸗
ceſſitatem.vt neceſſitate cogente indigenti etiam odiẽ
ti tribuatur expediens:qua ſublata ſit a benefaciẽdo ab⸗
ſoluta dilectio Abundantibus eni amantibus ſiue odi
entibus ex pꝛecepto diuino ſiue conſilio nulluſ cogitur
ꝓPpꝛia impartiri:q;uis quedam humana vꝛbanitas mul
ta remota neceſſitate amicabiliter cogat unpẽdere. Si
iuſſa dilectio animũ hominis potuit penetrare aut ha⸗
bitare:pꝑmagis non ſolum impendet rerũ coꝛruptibili⸗
um beneficium.ſed etiã oꝛationis officiũ largietur:pꝛo
lona pꝛoſperitate aduerſantium pꝛoſeuciſ intercedens
ad dominum. Sic enim ſaluatoꝛ ſubiecit.. Oꝛate pꝛo
perſequetibus ⁊ calumniãtibus xoæ QOꝛatio huiuice⸗
modi non includit omnem oꝛationis hoꝛam aut inten⸗
tionem aſcriptam ledenti.Alioquin amplioꝛa reciperet
inimicus qᷓ; qui nunq; nouit inferre calummam et q; il
le qui ſemper dilexit et opitulatus eſt et beneficium tu⸗
it. Sed inexcluſionem arguit talium cũ oꝛamus. Tlel

ſi pꝛopulſare volumus pſecutoꝛes atq; calumniatoꝛes
non armis aut maledicis verbis.ſed oꝛatiõibus pꝛopul

ſemus.non vt confundantur et pereant.ſed vt conuer
tantur et viuant:et reſipiſcant a malis et virtutibo pol
leant. Mulla maioꝛ de quomõlibet aduerſante victoꝛia
q; ſi tuis pꝛecibus conuertatur ad dominum cum ipſe

dominus nolit moꝛtem peccatoꝛis ſed vt conuertatur

et viuat:quod et ſaluatoꝛ fecit pꝛo tranſgreſſoꝛibus et
ſuis cruciſiroꝛibus oꝛans. Moc et apoſtolos et diſcipu⸗
los et martires feciſſe legimus: et q; plures ſanctos ꝓ
perſecutoꝛibus in excelſo deuotas et pꝛeces hũiles poꝛ/
rexiſſe.Pꝛemium ineffabile ad dictoꝛum effectum ſub

ſequitur. Et erit merces veſtra multa Vt ſitis filij pa

tris veſtri altiſſimi qui in celis eſt Neſcio quid amplio⸗

qᷓ ſi adoptiua cum vnigenito ab eterno filiatio et ſubſe
quatur hereditas eterna Qm̃ ſi ſilij a heredes.heredes
quidem dei: coheredes autem chꝛiſti.. Qm ] pater de?
per pacientiam et impenſionem benencioꝛum ad pemi/⸗

xis pꝛemij poſſit habere in aduerſarios diffuſa dilectio.

tentiam peccatoꝛes querens adducere.noſtros defectꝰ

ſuſtinens noſq; miſeratuſ expectansl ſolem ſuum facit
oꝛiri ſuper bonos et malos· et pluit ſuper iuſtos et iniu⸗
ſios et benignus eſt ſuper gratos et ingratos. Attẽdãt
qui tergiuerſantur negantes inimicis dilectionẽ ⁊ odi
entibus beneficium et perſecutoꝛibus oꝛationis offici⸗
um impartiri.diuinam in omnibus largitatem. qui ſo

lo wlle de ſuis inimicis poſſet facere vltionem.qui eos
creauit.bona tribuit:a quibus et cum quibus offenſus

eſt:qui ſolem luminoſum totius mundi gaudium coꝛ⸗
poꝛale omnium oculoꝛum leticiam etiam a peccatoꝛibꝰ
et a ſuis emulis non abſcondit. et pariter ad vtilitateʒ
bonoꝛum atq; maloꝛum facit:vt nõ ſit nube tectus ma⸗
lis lucidis bonis.Quanq; in egipto ad confundendam

nn
ſ
1
e
e

— — —— S

— S= — — ——ðUK
öe =-—

e⸗
n
t
I

l

De ſermone montano do. Bal.

perfidiam pharaonis in tenebꝛis ſtantibo egiptijs iſra
el filijs lux fulgebat.non tamẽ hoc fecit hoſtiliter ſed mi
ſericoꝛditer:ſatagens pharaonem et egiptios ad cogmi
tionem veritatis inducere et ad penitentiam pꝛouoca⸗
re.Peramplius benefaciens bonis pariter et malis ſo⸗
lem iuſticie vnigenitum ab eterno ſilium eius in carne
oꝛiri mundo fecit:non dedignans humanam carnẽ pꝛo
pter pꝑeccatoꝛes in carne non ſolum ex iuſtis ſed etiam
expeccatoꝛibus eum naſci fecit.non cedens in partẽ bo/
noꝛum dumtaxat carnem aſſumens partem maloꝛum
abhoꝛrens:mon ſolum queꝛens iuſtos dimittens iniqͥs
Sed velut medicus magis egrisqᷓ; congruens ſanis.
et pluuia infundens terram et inebꝛians eam et germi
nare faciens:equaliter pꝛo bonis ⁊ malis ab ethere alto
dimittitur. Similiter et pluuia ſane doctrine omnib
bonis et malis pariter eſt impenſa.congruens iuſtꝭ ne⸗
ceſſaria omnino iniuſtis.ben gnitateʒ ineffabiliter pꝛe⸗
bens his qui cognouerunt et gratias rependerunt: et
his qui ab ingratitudine ſunt detenti. non reddentes
gratias ſed euaneſcentes in cogitationibus ſuis.Et qͥ⸗
niam lex impleatur amplius q; ſoluatur⁊ iuſticia fit fe
cundioꝛ:pꝛoponitur a ſaluatoꝛe qualiter opoꝛtet diligẽ⸗
do excedere bominum communes moꝛes. Inquit enĩ
LBi diligitis eos quivwos diligunt quam mercedẽ ha
bebitis.Nonne et publicani hoc faciunt. Et que vobis
gratia. Mam et peccatoꝛes ſe diligentes diligunt. Et ſi
ſalutaueritis eos qui wos ſalutant quid amplius facitꝭ.
Nonne et ethmici hoc faciunt. Et ſi benefeceritis his q̃
vobis benefaciunt.que vobis eſt gratia. Siquidẽ ⁊ pec⸗
catoꝛes hoc faciunt.Et ſi mutuum dederitis hisa qui⸗
bus ſperatis recipere.que gratia eſt xvobis. Nam ⁊ pecca
toꝛes peccatoꝛibus fenerantur:vt recipiãt equalia.le⸗
runtamen mutuum date nihil inde ſperantes. Eſtote
ergo et vos perfecti ſicut et pater veſter celeſtis perfectꝰ
eſt:et miſericoꝛdes ſicut et pater veſter miſericoꝛs eſt
Publicani non a peccando ſed a publicis officijs dicti.
et ethnici gentiles et ydoloꝛũ cultoꝛes.peccatoꝛes q̃ va
rijs vicijs coꝛrupti ſunt.in operibus deducũtur in me⸗
dium:vt oſtendatur qualis eſſe debeat vera et chꝛiſtia⸗
na dilectio.⁊ mutua fidelium conuerſatio. Non debent
eſſe commertium.dilectio et conuerſatio chꝛiſtianoꝛuʒ
neq; ſpe mercedis incedere.nec quippiam retranſitiuũ
pꝛeintendere:vt aliquid ſperetur humanum vbi diui⸗
num pꝛomittitur pꝛemium Nec reꝑeritur in moꝛibus
hominuʒ vt vna eademq; res diuerſis emptoꝛibus eo⸗
dem tempoꝛe vendatur in pꝛecium Dilectio exhibita p
pter deum:non querat ab homine habere mercedẽ. Ip
ſe merces eſt ſui pꝛecepti cum fuerit adimpletum
inde diligere ſe diligẽtem:iam habet omnino ab homi⸗

ne vicem. Et dercegatur virtutibus que non pꝛeſentis

tempoꝛis ſed futuri debent habere mercedeſ: nec huma
nas aut terrenas ſed omnino celeſtes. Et ſibiipſi ani⸗
mus iniuriam facit:qui ſeipſum tribuit pꝛo mercede.
Tranſire nanq; in dilectum dilectio animũ facit:vt illi
qᷓ; ſibi ſit ſepꝑe preſentioꝛ. Et diuina munera nihilopen⸗
dit:que parabantur pꝛopter deum animo diligẽti. Sʒ
omnino requirit rediligi. Pꝛoinde inimicus diligi pꝛo
ponitur qui non rependit vicem:vt ipſe deuſ reddat no
ſtre hbere dilectionis mercedem. Et hoc eſt inter homi
nes eximium dilectionis officium aut diligere inimicũ
aut aliquem pꝛeuenire amando. Salutationes et tri⸗
butiones et mutua de libera dilectione pꝛocedant. poſt
poſita ſpxę mercedis atq; humane retributionis.vt fiãt
libere pꝛopter deum qui noſtrarum bonarum actionuʒ
totum eſt pꝛemium.ad cuius ſimilitudinem ſimus ꝑ⸗
fecti qui omnibus tribuit ſine retributiõe.ſimus mi

ſericoꝛdes ſicut ipſe qui ſuſtinet peccatoꝛes et eis miſe⸗
retur et cõmodat:nec deſinit benefacere ipſis quos mi
ſeratus expectat.

M omnis iuſticia quam in lege implere tenemur ſo
lum pꝛopter deum facienda eſt ſcom Oatheum.
Capitulum XXIIII
Ydeus omnis virtutis eſt auctoꝛ.ſi ab ipſo
s cuncta bona pꝛocequnt.ſi ſine ipſo nihil po⸗
teſt fieri lbonitatis.ſi omms virtutis ſe pᷣmi⸗
um fecit:non eſt ex intentione agẽde virtu⸗
tis ſiue agentis ad ipſum ſinis alius apponendus nec
ante hominum ponenda cõſpectus:qui pꝛeterqᷓ; laudã⸗
do non poſſunt pꝛemuare virtutes.Quicquid enim eſt
viſibile oculis aut obiectibile ſenſibus pꝛemium non
poſſet eſſe virtutis:etiam ſi ab hominibus poſſent cun⸗
cta conferri.Quomodo remunerabitur ab hominibuſ
virtuscuius deus auctoꝛ ei ſe pꝛomiſit in pꝛemiũ Oa
gna derogatio virtutis nimiſq; operarius eius ſe deie⸗
cit in ima ſi ex virtute coluit coꝛam hominibus axpare
re.qui de ipſa pꝛout et pꝛo quanto ineſt iudicare nõ poſ⸗
ſunt:qᷓ;uis poſſint ipſam aliquando diffinire Abſurduʒ
eſt et in partem dementie cedit:coꝛam illo iudice ſuam

Velle agere cauſam qui veram nullo modo poteſt pꝛsofer

re ſententiam. Tlixtus coꝛdi non coꝛpoꝛi inſidet. Vir⸗
tutis actus ſub hominum iudicio conſtitutus eſt in coꝛ
poꝛe:pꝛocedens a vro aut a falſo coꝛde.Moteſt quideʒ
actus virtutis plerumq; fieri oſtentui:abſq; amoꝛe vir⸗
tutis in animo non mſidentis Eſt autẽ quidam interi⸗
oꝛ virtutis actus plue ⁊ minus habens pꝛout ipſius
habitus:ſoli deo nõ homini cognitus.Quis vnqᷓ; ergo
hominum de virtute rectum poterit pꝛoferre iudicium
cum iudicium hominum ſepe fallatur dei autem nunqᷓ;
fallitur. Sicut in ſaule decepti ſunt homines.deus aũt
nouerat veritatem. Sic quidem ſcriptum eſt Dixit do
minus ad ſamuelem. Elſq;quo luges ſaul cum ego ꝑꝛo
iecerim eum ne regnet ſuper populuʒ meum iſrael. Ec⸗
ce ꝙ homo qᷓ;uis pꝛopſeta hominem quaſi dignum cõ
paſſione lugebat quem a regno ⁊ a regimine iam domi
nus excludebat.Et omnes ieſſe filij paterno iudicio et
ceteroꝛum magnum aliquid habebant᷑: ſed in cõſpectu
dei non erant accepti niſi ſolus dauid qui inter eos mi⸗
nimus habebatur. Vnde dictum eſt ad ſamueleʒ cum
in conſpectu eius introduceretur helyab. Ne reſpicias
vultum eius neq; altitudinem ſtature eius.quoniam
abieci eum:nec iuxta intuituʒ hominis ego iudico. Ho
mo enim videt ea que parent:deus autem intuet᷑ coꝛ.
Et ſimilis repꝛobatio ſacta ceteroꝛum filioꝛum ieſſe:ſo
lus dauid acceptus in conſpectu dei eſt inuentus.zo
inde in conſpectu hominũ non eſt noſtra ſacienda iuſti
cia qui ſolum iudicant que foꝛis parẽt.ſed in conſpectu
domini qui coꝛda hominũ quanta virtute polleant in⸗
tuetur:qui etiam non retribuet magnitudini factoꝛuʒ
ſed affectuum. Etenim vidua cum duobus minutis ĩ
magnitudine affectionis regnum emit.cunctos alios
munera mittentes in gacophilacium ſuperans:qᷓ;obꝛẽ
ſaluatoꝛ omnium chꝛiſtus vtilitatibus homninum con
ſulens inutilia diſſuadens dicitl Attendite ne iuſticiaʒ
vſtram faciatis coꝛaʒ hominibus:vt videamini ab eis
Alioquin mercedem non habebitis apud patrem wſſtꝑ
qui in celis eſt Ecce quantum addicit mali hominib⸗
Vlle parere:vt virtutum actus diuina mercede pꝛiuẽ⸗
tur. Non cõſentit diuma iuſticia inobliquate decernẽs
vt iuſticia noſtra pariter diuinum pꝛemium recipiat et
humanum.q;uis et multi recte ad agendam iuſticiam
incedentes.etiam in hoc ſeculo commoda et honoꝛes

TNiber

ab hominibus acceperunt: non ob aliam cauſam niſi
quia recte agendam iuſticiam operati ſunt. Nec tamen
illos credimus diuina et ſuperna pꝛemia perdidiſſe nec
talia ſuſcepiſſent miſi quia cognita fuit opata iuſticia co
ram hominibus facta. Sed aliud eſt feciſſe iuſticiam qᷓ
non potuit occultari cum voluit ab eo qun fecit:aliud vt
appareret hominibus intentione feciſſe. Ybi non perdi
tur diuinum pꝛemium ſi non queſitũ et impoꝛtune tri
buatur humanum. Multos emm ſcimus ob vritatis
iuſticiam honoꝛes accepiſſe. Hic vero qui ex interioꝛi p⸗
poſito pꝛopter virtutis actus parere hominibus voluit
apud deum mercedem ſue actionis amiſit. .
De recta intentione iuſticie in elemoſina et oꝛatiõe.
ſcom matheum tm̃. Capitulum XxXxV
XYvt tardioꝛibus quod dicitur innoteſceret
e d ſacienda elemoſina quali fiat cautela diſ⸗
ſeruit. dicens Cum facis elemoſinam:noli
tuba canere ante te ſicut ypocrite faciunt in
ſynagogis ⁊ in vicis vt honoꝛificent᷑ ab hominibo.Amẽ
dico vobis receperunt mercedem ſuam Oagis quidẽ
ex his pꝛohibet intentionem placendi hominibus ꝓpa⸗
lare atq; humanas laudes inquirere qᷓ; occultare iuſtici
am facendam.quomam omnis humena laus ſi queri
tur.et omnis honoꝛ impenſus querentibus eum et tẽ⸗
poꝛale cõmodum venantibus illud mercedem diuie re
tributionis euacuant:quia vnam recipienti ex volũta⸗

te atq; aucupatione mercedem. alia non debetur. doeoo
dicit receperunt mercedẽ ſuam. Subinfert᷑ autẽ facien
di modus Ce autẽ faciente elemoſinã neſciat ſiniſtra

tua quid faciat dextera tua:vt ſit elemoſina tua ĩ abſcõ⸗
dito. Et pater tuus qui videt in abſcondito reddet ti⸗
bi Mil occultum eſi oculis domini:multa ſunt abſcon
ſa hominibus.Fiat quod agitur intentiõe abſconſa: vt
ſoli deo reddatur in placitum. Nam vt ab homimbo vi⸗
deatur neceſſe eſt ſaltem ab eis quibus bñficia conferũ
tur:etiam ſi per medios fieret.Et ſi nil bomo autĩ nul
lo ad pꝛoximũ fieret.vita iuſti hominis nequit celari:q̃
niam ex verbis et moꝛibus innoteſcit · Sed ꝙ in abſcõ
dito fiat homo exigitur totus interioꝛ.in intentione to⸗

ta in eum directa qui omnia contemplatur:et qui in ab

ſcondito noſtram videt intentionem non in abſcondi⸗
to ſed palam iuſtam reddet retributionem. Similiter
7 de oꝛatione directionem poſuit que ſacriſicium deo ac
ceptiſſimum eſt:vt ita fiat ne meritum perdat. Et cũ
oꝛatis: non eritis ſicut ypocrite triſtes qui amant in ſy
nagogis ⁊ angulis platearum ſtantes oꝛare vt videan⸗
tur ab hominibus.Amen dico vobis:receperũt merce⸗
dem ſuam Quia hoc quod querebant ſcilicet laudari
et reputari apud homines acceperunt. MNec relinquitur
eis ſpes de ſuperno pꝛemio aucupantibus imas laudes
niſi ante extremam retributionem per veram peniten⸗
tiam reſipiſcant. Elt quid ſtatur in oꝛationibus ante de
um immoto coꝛpoꝛe.ſi ante oculos hominum interioꝛ
homo deambulat.ld quid oꝛe wrba voluuntur. ſi coꝛ
laudes hominum vocat. Quid in oꝛatione a deo petat
ignoꝛo.ſi ob hoc oꝛatur vt viſus hominum oꝛantem a⸗
ſpiciat.ſi coꝛda hominũ querunt᷑ ad amoꝛẽ. ſi oꝛa ipſoꝛũ
etuntaur ad laudem: ſiue hoc quod queritur adueni
at ſiue wenire deſiſtat. Amẽ dico vobis receperũt mer⸗
cedem ſuam ſi non opere ſaltem intentione. Quãob/
rem quantum ad conſiſtentiam coꝛpoꝛis oꝛandi foꝛma
deſcribitur: vt intentione directa ſoli deo ex oꝛatiõe pla⸗
ceatur. Tu autem cum oꝛaueris intra ĩ cubiculũ tuũ.
et clauſo oſtio tuo oꝛa patrem tuum in abſcondito:⸗. pa

ter tuus quii videt in abſcondito redet tibi Et ſi laten
di coꝛpoꝛe poſſibilitas deſit aſſit tamen voluntas homi⸗

decimus

nibo non placendi.ſed illi ſoli qui virtutẽ oꝛandi dedit
noſtri coꝛdis ſecreta ex alto cognouit:et quid homo ſit
dignus accipere ab eterno pꝛeuidit. Attamen aduerten
dum eſt ꝙ de occultanda iuſticia facieda in duobus exẽ⸗
pliſicauit.ſcʒ de elemoſina et de oꝛatione.quarũ vna p⸗
tinet ad actiuam vitam:altera vero ad contemplatiua,z
aſſcribitur. Per vnam ad pꝛormũ: ꝑalterã vro quis
oꝛdinatur ad deum. Certium vero lubinfert᷑ ꝑ quod ho
mo in oꝛdine dirigit᷑ ad ſeipſum:ſcʒ ieiuniũ In his poꝛ
ro tribus omnis agenda iuſticia conſtituta elt: ſcʒ ad ꝓ⸗
xrimum ad deũ et ad ſeipſum oꝛdinatũ irrepꝛehenſibili⸗
ter fieri.ſine humana intentione placendi.
De foꝛma oꝛandi ſcom matheum et lucam.
Capitulum XXVI
Maginem et ſimilitudinẽ et confoꝛmitateʒ
i ad cũ quas homo in creanõe ſulceperat vo
luntaria inobedientia omnino fedauit:et cõ
uerſio ad minoꝛa bona pꝛotinus ab ipſarum

fſactoꝛe fecit eſſe auerſas. Et imagine ſimilitudine con
foꝛmitate antiqui hoſtis acceptis ab vno excluſi alteri

ſubdebantur.quo agente voluntatẽ noſtrã ſibi ſponte
ſubiectam deo vtiq; diſplicentia patrabamus:nõ valẽ
tes exercere quod placet. Et incolentes incolatũ er pe⸗
na miſerum. xerx peccato turpiſſimũ:.a ſedibus eden in qᷓ
bus poſiti.a cubilibus ſuꝑni regni iuſto dei iudicio te⸗

nebamur excluſi:expectantes includi loco tetri carceris

vbi non oꝛdo ſed ſempiternus hoꝛroꝛ inhabitat. Et cã
nobis erat aduerſus noſipſos cur hec patimur:aut cur

ita creati ſumus vt male opantes talia pateremur Sʒ

non erat foꝛum agendarũ cauſarũ.neq; auditoꝛiũ erat:

nec aduocatus ydoneus ad pꝛoſequencduũ. Modus qui

dem aptus interpellandi ad iudicem nondũ erat inuẽ⸗
tus nec expediens:nec adhuc inuenta illa oꝛatoꝛia diſci
plina qᷓ iudex interpellatus flecterer᷑.Ad votum ab exoꝛ⸗
dio conditiõis huane ꝓſeuce ad deũ non fuerũt in apta

Doctrina:neq; poſt ablutũ mundum ilico inſinuatũ ſu⸗

it aperte. neq; ꝑ ſcripturã de oꝛando deum. Sed oꝛauit
abꝛahã ſepe.ſed nec foꝛma oꝛatiõis eius aꝑta eſt niſi cũ
angelos recepit hoſpicio:quo humilis a ſupplex oꝛauit
vt parceret ciuitatibus ſubuertendis. Oꝛauit agar pꝛo
ſe et pꝛo puero ſuo.Oꝛauit rebecca:dum bellum gemi⸗
noꝛum nondũ natoꝛuʒ eius agerer᷑ in vtero. Oꝛauit ia
cob:interpellans aduerſus fratrem Oꝛationibus etiaʒ

angelum detinuit nõ manu: cũ luctarer᷑ cũ eo vſq; ma⸗

ne. Oꝛauit ſepe moyſes pꝛo ꝓplo:et pꝛeſſus pplis in egi
pto. et pontifactus ſimiliter in deſerto. Oꝛauit Aaron.
Mꝛauit et ioſue.Et ipſi ifraelite ſepe clamauerũt ad do
minum dũ tribularent᷑:et dominus pluries et pluries
liberauit eos.linna oꝛauit et rotum vwouit:et filium po
ſtulatum accepit.ſcilicʒ ſamuelẽ. Oꝛauit et ipſe ſamu⸗
el. Oꝛauit ipſe dauideet varios pſalmos oꝛado ipſe cõ
poſuit.Oꝛauit ſalomon:et facto inſigni tẽplo.in illo vt
erxaudiret᷑ oꝛans dñũm interpellauit. Oꝛauerunt multi
reges et ꝓphete dũ adhuc nõ eſſet poſita oꝛandi manife
ſta ſciẽtia:ſed aut interna inſpiratio aut neceſſitas erat
in oꝛando magiſtra. In marxia neceſſitate agẽdi ad dei.
oꝛatio facta eſt: c taſia viſibilia et inuiſibilia pñter ma
la conturbent et futura pamplius peioꝛa cõminent᷑a 4
bus noſtra vᷣtute liberari nõ poſſumus nec alius alij po
teſt preſta re iuuamẽ:de qbus ſoli deo reſeruatur aucto⸗
ritas liberandi. Pꝛoinde ad eũ cogit neceſſitas fieri oꝛa
tionẽ vt liberemur a malis:qui ſolus poſſidet ptãtem.

Sũt ⁊ hoĩbopoꝛtune vtutes velut climationes in ce⸗

lum: que pꝛeterquam a deo a nemine conferu ntur. Et
paterne inimicicie atq; pꝛopꝛie inter nos et deũ exiſtũt:
que niſi ad reconciliationem veniant eternam a veo

ttr
loſt
elen
der
uis
we
p⸗
dblie

ſttte
eew
tencs
ſtun
e n
Areni
ohe
etpen
nn⸗
ote⸗
tens
Rc
tchr

6

.
r
de
Mi
or⸗
Apen
i
Mut
ſici
t
pn
ſemni,
ti
Miij
na⸗
lgi
n.
D
ſes
u⸗
(
V
Uli
lſe
etat
i
nu
1
n
to⸗
on
n.

w

Pe ſermone mõtanodomi.ſaluatoꝛis.

ſeparationem conſtituent. Nullus quideʒ mediato: ad
has inimicitias auferendas. neq; angelus neq; homo.
niſi deus ipſe mediatoꝛ p omnibo factus homo:et hunc
omnino expedit oꝛõnibus excitari. Et in nullo melius
qᷓ; ignitis oꝛationibo excitatur. xogaturus pꝛo nobis pa

trem ꝓ omnibus que conerunt nobis. Quamuis ipſe

amet om nes ſe viligentes etiã rogandus eſt. cum ne⸗
mo ſciat quanto gradu amoꝛis exiſtat apud deum. etiaz
quantũlibet a ſoꝛdibus alienus. Errant ptinus dene⸗

gantes oꝛõnis neceſſitatẽ.quouſq;iſta pegrinatio pſe⸗

ueret:cum inceſſanter nos vndiq; interius et exterius
mala conturbent:et pꝛocul exiſtant virrutes quas ad
aſcendendũ in celum requirimus. aincertũ ſit vtrum
inimicitie ſint finite que inter nos et deũ exiſtunt quo⸗
uſq; audierimus bñdictionis verbum ad ſuſcipienduʒ
regnũ electis ab eterno paratum. Nemo igitur ad non
pagendam oꝛõnis iuſticiã pꝛedeſtinatõeʒ inducat.que
aliter eſſe nequit:cum pᷣdeſtinatio ſic ſit oꝛdinata. vt eti
am oꝛationibus ꝓpꝛijs aut alienis in his nequeat adiu

uari. Nemo preſcientiã ꝓ damnatis:cum exilla neceſſi

tate nullus deſcendat in baratrũ.ſaltim quo pena ſen⸗
tiatur.Nemo miſcdiam:qm̃ ipᷣa ſuppoſitiuã cauſam in
his qui adulti ſunt requirit. Nemo diuinũ amoꝛem ꝓ⸗
ducat in cauſam:qm̃ deus non ita diligit quod creauit
vt amet qõ creatura nequiter fecit.qui cum tanq; nihil
poſſit punire peccatũ ex iuſticia multat agentẽ. Om̃is
et oĩm allegatio deſicit vt oꝛationẽ excludat.que eſt in

in coꝛpe incoꝛpoꝛea oꝑatio.aſpectus immotus anime.

in fide aſpiciens eum qui omnia eſt. irreuerberatus aĩe
oculus.pꝛo tꝑe ſue duratõis. Etenĩ ꝑpetua eſſe nequit
traiectio totius nt᷑e roluntatis in deum vt non ſolum
illa velimus obtinere que placent: ſed vt illa nobis pla
ceant que ipſe dare decreuerit.Oꝛdo rationalis creatu
re cum ſe ſtudio ad ſupi ꝛem ſuboꝛdinat.Conſiſtentia
rõnalis aĩe ante deũ:allocutio inaudita ꝑſtrepẽs aures
dei. Suauis clamoꝛ in ſenſu coꝛdis.negatio dum agi⸗
tur oĩm coꝛꝑalium motionũ. reſtrictio ſenſuum. obli⸗
nio ſui:atq; omnis viſibilis creature pꝛeter deum:con⸗
trahit poſtulata.Poꝛtus ꝑuagantis ſpũs.collectio ad
ſeipᷣm. Repꝛeſentatio inerceptuata in conſpectu eterni
iudicis.diiudicatio ſuiipſius ad eternã moꝛtem:pꝛiua/
tio et inconfidentia omis ꝓpꝛie actõnis etiam alte pollẽ
tis.in dictis mentalibus in ſe in deo cui aſſiſtitur ſuc⸗
ceſſina et oꝛbiculata intentio.Aliter quidem nõ oꝛatio
ſed immemoꝛatio imo dementia eriſtit. Pꝛeuentio di⸗
uini aduentus.iudiciũ ante iudiciũ:verum aĩe ſpeculũ.
et luminare ſplẽdidiſſimũ.lux inuiſibilis ad inuiſibilẽ
actionẽ:vmbꝛa refrigerans malis ardoꝛib eſituatum.ia
ctat io ſuiipius in deum. Nil auerti querens niſi quod

ei diſplicet et facit petenti iacturã.aut cõferre diuine xo

luntati gratum ⁊ poſtulanti ad vtile cedat. Ccuius tam
alte opationis iuſticie ſaluatoꝛ oĩm remet foꝛmã ape⸗
ruit dicens.. Oꝛantes aũt nolite multum loqui:ſicut
ethnici. Putant enĩ ꝙ in multiloquio ſuo exaudiãtur.
Nolite ergo aſſimilari eis. Scit enĩ pater veſter quid
opus ſit wobis anteq; petatis eum. ure multiloqui⸗
um ab oꝛõne ꝓpellitur:qm non doꝛmitat qui ntᷣas oꝛa⸗
tõnes obſeruat. Et eſtimaretur aut doꝛmiens dñs aut
ſurdus auditoꝛ.ſi ꝑ multiloquium moueretur. ſen qui
diſſimularet audire. aut nolle poꝛrigere poſtulata. ſeu
curam nullius gerere cauſaretur.vel crederetur circum

ſcriptibilis loco.et humanis auribo ꝑcipere verba ſonã

tia:velut interualli ſpaciũ impediret auditũ.vt crebꝛa

verboꝛum repetitio plus valeret. Sed nunqᷓ; doꝛmit
oculus eternus:nu nq; ſopitus.ſempꝑ aſpiciens.nõ ſur

dus qui oĩm finxit et fingit aures. Mec audire diſſimu⸗

lat:qui omnes ad oꝛandum inuitat.nec dare iuſte poſtu
lata rennuit:qui ſua bona ꝓmittit et offert:a quo nihil
demitur cum omia dederit: qui non ſolũ que condidit
coꝛpalia et purgatiuas gratiſicãteſq; virtutes quas fe⸗
cit:ſed ſemetipᷣm oim conditoꝛẽ hominib omnimode
largitus eſt. Intelligit aũt omnig pꝛiuſq; cogitentur.
qꝛ omne coꝛintelligitur ab illo. Circũſcriptus non eſt:
qui vbiq; totus eſt. Spacia diuidũt:qui vbiq; ꝑiter p⸗
pinquus eſt. Ethnici putabant a dis ſiue ab vno deo
quos oꝛabant in multiloquio eraudiri: nõ attendẽtes
ſpiritũ eum eſſe.et in ſpuᷣ oꝛõnem veram effundi.que
nõ multiloquio ſed intenta et inuariabili affectõe dora
gitur. Nam et anna cum arguebatur ab hely ſacerdote

ñ in coꝛde dñno ipſa loquente vox penitus nõ audieba/

tur.et imponeretur ſibi temulentie viciũ ait. Nequaqᷓ;
dñe mi:ſed effudi animã meam in conſpectu dñi.cum

anima tota eſfunditur in ↄſpectu dñi: nõ expedit in oꝛa

tione multis verbis aerem verberare. Elentilabꝛum in
aere lingua eſt. Quid ergo cum ipᷣa conditoꝛẽ et dñm
oĩm agitare:qui dumtaxat rationale coꝛ exquiſiuit ab
homine. Impoꝛtunũ igitur in oꝛatione multiloquium
erit.ſimilitex et ſapiloquiũ et curialoquiũ et rhetoꝛilo⸗
quium.ſed opoꝛtuna eſt ꝑmaxime recta intentio ad ſi⸗
nem bonox oĩm.vt ipſe ſit ipᷣius exoꝛdiũ mediũ et pꝛe⸗
mium. Satagendũ eſt totis niſibus vt oꝛans in men⸗
tis libertatẽ deueniat:nõ mente gerens ad qð recurue⸗
tur. YImptinentes enĩ amoꝛes ad viſibilia et delectãtia
ſenſumapſam recuruari fecerũt. Et diſtoꝛſit ab eo o re
cte gradi poſſet:ſi pꝛeter deum pᷣintenderetur aliquid
aliud ad habendũ. Opoꝛtet ſane ab omnibꝰ imptinen⸗
tibus oꝛationẽ circumciſam eſſe.qñi ſcit pater vr̃᷑ quid
opus ſit ſilijs ſuis:pamphius qᷓ iſi ex modo ⁊ re noue⸗
rint ꝓuidere petẽdo vtilitatibo ſuis.liunt pleriq;. Igi
tur ſi pꝛenouit opoꝛtunitatẽ nt̃am:cur oꝛõnes et ꝓleu⸗
cas exigit. Eſt ne oꝛatio ꝑ ſeipᷣam ſufficiens ad poſtulata
merendum. Mõne multa et quodãmodoa nobis incõ⸗
pꝛehenſi bilia tribuit anteqᷓ; peterentur. Et nulla pceſſe
runt merita ex quibus largiretur. NHec exhauriũtur apo
thece ipſius.nec euacuantur exedre.ſed om̃ia poſt largi⸗
tionem eque vt ante remanent apud eum. Sed mos
eſt mundi regibus:largiri eis qui vnq; maieſtati regie
ſeruierũt.Acceptoꝛes vero donoꝝ ſuſceptis beneficijs
opantur in illis.et merentur in eiſ.Oꝛatio quidẽ opus
eſt iuſticie:in qua homo meretur in accipiendo.ſimili⸗
ter et in accepto.non tñ equaliter ad ſuſcepta ſeu ad ſu⸗
ſcipienda. Et ipſe dñs ommiũ vult agnoſci:ſimiliter et
largitoꝛ. Et iuſticia exigit vt non dentur vona neſcienti
bus illa.ſi quomodolibet in illoꝝ cognitõem venire po
tuerũt. Cognitionẽ petitoꝝ habere ſe monſtrat ille qui
poſtulat apertam ſiue fidelem. Mecnõ et ſuadet iuſticia
vt eis que data ſunt pᷣter merita et accepimus.et que
ſupꝛa merita ſunt ꝓmiſſa et ſperamus.vt omiia poſſibi⸗
lia ipſa iuuante gra merita noſtra iungãtur. Et nec no⸗
bis mereri pꝛefixũ eſt:velut terrenis militibo coꝛã regi⸗
bus ſuis in terrena militia:ſed in his que ſaluatoꝛ edo
cuit in facto ſimiliter et in verbo.Etenĩ oꝛaſſe ipᷣm ſepe
legimus:et mandauit et oꝛdinauit oꝛari hicin monte:
et in oꝛto pximus paſſioni. Oꝛate ne intretis in tenta⸗
tionem. Et qui dicit ſe in chꝛiſto manere: debet vt ipſe
ambulauit et ipe ambulare. Et ſi vocalis oꝛatio vlut
impoꝛtuna excluditur ab alta ſapientibb:aduertendum
eſt ꝙ etiã ex omnibo membꝛis ntis gloꝛificandus eſt de
us.et turpia ſunt membꝛa nõ conuenientia capiti nr̃o
chꝛiſto.qui cum ſola ininſibili xolũtate noſtrã potuiſſet
ſalutem pficere:et coꝛpus ad actiones acerbas expoſuit
et vocaliter oꝛauit.et in lachꝛymis et clamore vanldo

exauditus eſt pꝛo ſua reuerentia. Si quis vero direrit.
ſufficit qð in capite chꝛiſto actũ eſt. et naturaliter et iu⸗
re omne caput querit cõfoꝛmia ſibi membꝛa.
De oꝛatione dominica. Scom Mattheum et Lucã
tm̃. Capitulum. XXVII.
Randi pꝛerogata foꝛma exigit rem oꝛandi.
o NMam et apli ſumma diligentia queſierunt:
ſcʒ vnus ex diſcipulig pꝛo omnibo. dicẽs
SDſie doce nos oꝛare:ſicut iohannes docuit
diſcipulos ſuos. Certum exeuangelio inueſtigari nõ
pt an iſia interrogatio facta ſit in monte an alibi. cum
in monte ſeptẽ petitiones in oꝛõne iuxta mattheuʒ eu⸗
angeliſtam referentẽ poſuerit.ſcom lucam wro ſolum
quinq; diſſeruit. Hoc aũt ꝙ iohannes baptiſta ſuos di⸗
ſcipulos oꝛare docu erit.ex euangelio modũ et foꝛmam
et quid penitus ignoꝛatur:hoc dumtaxat excepto quod
iſte diſcipulus dixit. Sed nõ ſumpſimus elucidandas
euangeliſtarum concoꝛdias.ſed veritatẽ moꝛalem elice
re:pꝛout oꝛõnem chꝛiſtus nõ interrogatus aut interro
gatus aperuit dicens.. Sic ergo vos oꝛabitis. Pater
noſter qui es in celis: et que ſequũtur notoꝛia ſunt.
Oagna eſt moꝛtalibo pꝛerogata ptãs.quia dedit eis po
teſtatem filios dei fieri:vt alter euangeliſta edixit. Nũc
oꝛando cõceſſit exulibus vt deũ patrem audeant nomi⸗
nare:ſpem aſtruens de impetrando.ſia deo peteremus
velut a patre. Mon erubeſcit filius affectũ rogare pater
num:cum ad ipᷣm eſſe ꝓpicium natura moueat patrẽ:
ſcientem filiũ exſe traduce carnis eductuʒ. Multo am⸗

plius creatoꝛ oim deus qui ad filios patres voluit eſſe .

ꝓpicios:erit ad ſuos quos adoptauit in filios. Necnon
et ipſe ieſus cõmunem in natura nobiſcũ ſe eſſe mon/
ſtrauit:cum velut cũctis pꝛepoſuit deum patre ipſe no⸗
bis in humanitate frater. Mec ad ſe voluit velut ad ho⸗
minẽ oꝛõnes fieri cum eſſet et deus.qm et ipe vt homo
pꝛeces effudit ꝓ nobis ad pr̃em:ſed nobis in humani⸗
tate frater.in doctrina magiſter.quem pꝛecaremur edo
cuit. Sic ergo vos oꝛabitis. Pater noſter qui es in ce
lis. Mon in celis velut ſituatus in loco:ſed ꝑ oĩa ſuꝑ⸗
exaltatus a nobiſ. Sed ex noĩe celoꝝ oſtendit nil altius
potuiſſe monſtrari hoibus.Quia celũ celi dño:ſcʒ ſupe
rioꝛes mundi ꝑtes.ſibi cum locutio exigit competunt.
Terram aũt ſq; inimã mundi molem dedit filijs hoim

Et ſua magniſicentia eleuata eſt ſuꝑ celos.etipſe in al

tiſſimis habitat:et altioꝛ celo eſt. Non potuit humanis

intellectibo ꝑamplius declarari altitudo altiſſimi q; no

minando celos:a quo deſcendendo vſq; ad id qð eſſe de
beret noſtre petitõis exoꝛdiũ docuit poſtulare. ſi a no
bis exoꝛdiretur oꝛatio poneremus ibi eſſe initiũ vbi eſt
finis a cheiſto.velut ſi mente fabꝛicaremus ſeptẽ gra⸗
duum quanda virtutis ſcalam ad aſcendendũ ad deuʒ
quẽ vltimus et ſupꝛemus gradus contingeret:nos au
tem inferioꝛ. Sic in iſta oꝛõne ſanctificatio incipit a ſe
a malo liberari exoꝛditur a nobiſ.ꝙ niſi ſcriptura euãge
lica me diuerteret et antiqua cõſuetudo eccleſie ſancte
dei. que dñicam oꝛõnem ꝓnunciat:auderẽ firmiter vbi
deſinit inchoare velut a minoꝛibo ad maioꝛa faciendo ꝓ⸗
greſſum.vt diceretur ꝙ pꝛimo liberaret a malis: ſecun
do ne nos in tentationẽ induceret:tercio vt debita nt᷑ᷣa
dimitteret.quarto vt panẽ nẽm quotidianũ nobis da⸗
ret.quinto vt fieret eius voluntas a nobis.ſexto vt no
bis eius adeſſet ſanctiſimũ regnum:ſeptimo vt eius
nomẽ ſanctificaretur in nobis.Quoꝝ vnus excedit ali
um:vt pfectius omnibus ſit attigiſſe ſupꝛemũ.A quo
ſcriptura refert ecdeſia ſancta tenet:expoſitõnis ſuma⸗
mus imtium. et eie

Decimus

De pꝛima petitione oꝛationis dominice. Secunduʒ
NOattlxum et Iucam. Capitulum. XXVIII.
Anctificetur nomen tuum. paternum vi
S delicet.quod refertur ad filiũ:ſq; deum crea⸗
toꝛem oĩm patrem noſtrũ poſſumus de vm
geniti ab eterno filij licentia nominare.Mõ
ad ſeipam:ſed ad aliud eſt relatio. Memo eſt ad ſeipſum
pater.ſed quod eſt ex ſubſtantia ſiue natura:ſed ad filũ
quis eſt pater. Si ergo pater noſter adoptõne pᷣhabita
eus eſt.hoc nomẽ patris ſanctiſicetur et eterne firme
tur in nobis:vt tu ſemꝑ erer vt pater: nos filij vt tan
to patri decentes filij exiſiamus.O ſi vtraq; relatio cõ
firmabitur paternitatis ad filios.et filiatõnis ad patrẽ
ne ineternũ deficiat q;uis adoptiua conſiſtat:ipſe in ſi⸗
lijs et filij in patre manebũt:vt relatio neutra tendat
in terminũ vt beatitudo eterna pſiſtat in pꝛemiũ: qm̃
pater ad filium deriuat hereditate decedens inteſtatus
ſiue teſtatus. Sic deus pater nobis exiſtens ſi pater⸗
num nomẽ hoc oꝛantibo confirmabit: aut ꝙ ſanctifice⸗
tur in nobis.eternã atq; diuinam hereditatẽ ommno
ſperemus. Quamobꝛẽ ſic dictuʒ eſt:vt ꝑęꝑtamus vt pa⸗
ternum nomẽ ſanctificetur in nobis. Si vero alia dei
noĩa que ſcom hebꝛeos decem inuenire me meminiad

hanc ſanctiſicatõnem oꝛdinare decernerẽ: nec abſonuʒ

eſſet.aut a veritate diuerſum.ſi quis eoꝛum interpꝛeta

tionem aſpiceret.que ponere nõ declarare decreui: relin

quens ſagacioꝛibo animis inquirere veritatem. Hel.he

Hy. heloe. helyon. ſabaoth. hya. adonax. hie. tetragrama⸗

tnn.ſaday. Magna et magnoꝛum inueſtigatio exiſtit in
iſtis. ꝓ ſanctiſicatione diuini noĩs:quam petimus vt ſi
at in nobis non ſolũ in tꝑe ſed eterne.
De ſecunda petitione oꝛõis dñice. Scoõm Matthe⸗
um et Lucam. Capitulum. XxXXIX.
SOueniat regnum tuum. Duplerx eſſe re⸗
d gnum dei quod aduenire petimus ſacrxa ſcri
ptura cõmemoꝛat.ſcʒ agende vite atq; ſꝑerã
de. vnum in merito alterũ in pꝛemio. Sed
oꝛdine meritũ pꝛemio antefertur:felicitate vero pꝛemi
um ſupfertur. Equidem pꝛemiũ ad meritum ſequitur
et regnum ad regnũ adijcitur. Et miſi vnũ pꝛeeat alte/
rum nõ ſubſequitur:quia regnũ beatitudinis non da⸗
tur niſi regno virtutis. Preit omnino beatitudinẽ in
oꝛdine iuſticie virtus. In cuius regno regnans:regnũ

eterne felicitatis accipiet. Ygitur pꝛimũ regnum age⸗
de vite cum ſua lege opoꝛtet inquirere et tenere. Sic
eni ſaluatoꝛ ait. Pzꝛimuʒ querite regnũ dei et iuſticiam
eius:quod de regno agende vite ſiue virtutis eſt dictũ

Regnum quidẽ dei videlicet felicitatis eterne nõ habʒ
iuſticie actionẽ:ſed pꝛemiũ actiue iuſticie. Regnũ ergo
dei agende vite ad virtutis ꝑtinet actionẽ: cuius iuſti⸗
cia eſt declinare ꝑperam actionem.totum ſe tranfferre
in alteraʒ ꝑptem. De quo regno etiã alibi ſaluatoꝛ inter⸗

rogatus qñ venit regnũ dei reſpondit. Nõ venit regnũ
ei cum obſeruatõne:neq; dicent ecce hic eſt aut illic:re

gnum dei intra vos eſt. Non habet legales cerimonias

regnum dei quod agitur in virtute. neq; circumſcribi⸗

tur locis.ſed tm̃ eſt in mentibo hoĩm oꝛdinatuʒ. Et axo
ſtolus. Regnũ dei nõ eſt in ſermone:ſed in virtute. Et
alibi. Mon eſt regnum dei eſca et potus. ſed iuſticia et
pax et gaudium in ſpirituſancto. Et huiuſcemodiagen
de vite regmi poſtulatur aduentus:vt etiã regnum vi⸗
te ſperande ſuecedat. De quo ſcriptum eſt. Hegnum tu
um regnũ oĩm ſeculoꝝ.Et de iuſtis dicitur.Accipiẽt re

gnum decoꝛis:et dyadema ſpeciei de manu dñi. Et in

euangelio. Impletum eſt tempus.Iꝓpꝛopinquat re/⸗/

gnũ dei. Et de iniquis dicitur. Meſcitis ꝙ in qui regnũ

6

eg
m
i
ta
ſe
ee
i⸗
da

Aus
ten/
ſey/
lno
a⸗
di
d
nng
petg
in
Ne
nn
ſürin
pen

lr⸗

re⸗
ſei
Ni
Emi
itur
Aten
nd
nen
ni
gge⸗
ic

In

ti
by
go
ti⸗
ne
er⸗

re

De fermone montano domi.ſaluatoꝛis.

Ki non poſſidebunt. Similiter et hoc regnuʒ ex iſta pe
Citione conquiritur · .V
Be tercia petitione oꝛationis dominice. Secunduʒ
Oattheum tiiũ. Capitulum.XXX
at wolũtas tua:ſicut in celo et in terra.
fNUihil in deſiderio rectius.nihil in actione ꝑ.
fectius vltra qð nihil in oꝑatione et contem
platione poſterius.qᷓ; in aĩa et coꝛꝑe ſatagere
dei pficere voluntatẽ: ea videlicet ſimilitudine in iſta
moꝛtali vita qua in ſuperna ſibi immaculate ſeruitur.
Voluntatem dei facere eſt abnegare ſeipᷣm:et quicquid
datum acceptumq; eſt gratis in natura ſubdere ſancto

mandato legis et euangelicis diſciplinis: et tranquillã

fieri ad om̃ia pꝛoſpera et aduerſa:que diuina puidentia
et diſpenſatiue aguntur. Elolũtas dei cum fit excludit
omnes aduerſarias ptãtes:et omnẽ ditionem inique
pꝛementẽ. Diſſimulat a laruali demonũ turba:qui nec
illam facientes turpiter coꝛruerũt.Aſſimilat aũt ciuibo
ſuꝑnis.ab initio inculpate facientibo illam:ſi eſt aliqua
actio in ſuꝑnis iuxta dictum ꝙ dei voluntas vt fit in ce
lo ita et in terra fiat. Poꝛro ſimilis eſi angelis dei volũ
tatem eius pſiciens ſuꝑ terram:qui licet ex nature con
ditione ab eis aliqualiter minoꝛetur.in actione ſimili⸗
tudo ſeruatur.cum neq; ipᷣi amplius faciunt qᷓ; dñi vo⸗
luntatem.Coopari date deſuꝑ gratie factio eſt illius:ſi
gratia dei qua ſumus omne quod ſumus ⁊ qus cuncta
data in vtroq; hoĩe poſſidemus nõ vacua eſt in nobis.
Voluntas dei oſtenditur in pꝛeceptis:que qui ꝑfecerit
eius eſt factus amicus.Teſtatur hoc dei filius ſuis di⸗
ſcipulis in doctrina. Vos amici mei eſtis:ſi feceritis q̃
pꝛecipio vobis. Etiã in hominibo querentib inuicem
amicari nunq; aptius amicitia ipſa conditur: qᷓ; verſa
vice vnius et alterius ꝑficere voluntatẽ. Si dei volun
tatem in pᷣceptis agnouimus faciamus:equidem ſciẽs

Wluntatẽ dñi ſui et non faciens plagis vapulabit mul

tis.Non datur excuſatõnis locus nõ facientib dei co⸗

gnitam voluntatẽ:ſed aut ſunt emendatõne ꝑ indulgẽ
tiam liberandi:aut ꝑiuſticiam ſeua pena plectendi. Co/

artantur vndiq; nimis om̃es qui ſuꝑnam vitam capta
re concertant dei facere voluntatẽ oſtenſam in manda⸗
tis:que ipſe mandauit cuſtodire nimis. Pꝛophticum
dictuʒ eſt. Tu mandaſti mandata tua cuſtodiri nimis.
Tergiuerſant ſepe iniqui dicẽtes. Ygnoꝛamus dñi vo⸗
luntatem.Alut quis pᷣt ſcire quid velit deus. Eed ſacre
ſcripture cõcluduntur ſententijs:cum ad intelligendã
illam qui pñt intelligere inuitantur.. Inquit eni apluſ
vt pꝛobetis que ſit wiuntas dei bona bñplacens et pfe⸗
cta. Et ad epheſios. Intelligentes que ſit voluntas dei
Et alibi que ſit aperuit.Hec eſt voluntas dei:ſanctifica⸗
tio veſtra. Et ꝑ ea que ſequũtur. que ſit dei volũtas vt
illam faciamus oſtẽdit. Nec rectius oꝛatur pꝛo ꝓximis.
q; vt dei faciant voluntatẽ. Sicut ſcriptũ eſt poptando
Et det ſqʒ deus vobis omnibo coꝛvt colatis eum. et fa⸗
ciatis eins voluntatẽ coꝛde magno et animo wolenti.
Et aperiat coꝛ vĩᷣm in lege ſua et in pꝛeceptis ſuis. et fa
ciat pacem. Ecce modus factõnis dñice voluntatis ſcʒ
cum coꝛde magno:qm̃ nihil eſt paruum in ope.vbi coꝛ
ſincerum eſt et magnũ in voluntate fiendoꝛum: et ani⸗
mus eſt volens et in actione feruens. Volenti quidem

animo agitur vbi ad impata ſeu ad dñi volita. nulla eſt

eius qui ſubiacet cõtradiectio voluntatis.nec aliqua ex/
centio pꝛeceptoꝝ:vbi nulla ex aliqua coditõne cauſatio
Et cum voluntas nihil eſt ad ſeipam: ſed ad obſequinʒ
imperantis. nemo huius magni et eterni dñi negligat
intelligere voluntatẽ. Non enĩ apud eternũ et ineffabi
lem iudicem negligentia ſed impoſſibilitas excuſatur.

Firmauit exemplo.docuit vertv ieſus in ſeipſo. vnum⸗
quẽq; credentem non ſuam.ſed dei facere voluntatem
dicens. Non enim veni facere voluntatem meam: ſed
eius qui miſit me.Atq; in cunctis magnis eterni devo
luntatem ſue humane voluntati pᷣpoluit: ſicut in mul⸗
tis locis hiſtoꝛia euangelica mamſeſtat. Per ſegregati⸗
onem a materijs dei voluntas adimplenda eſt. ſi ad ſi⸗
militudinem ſepatarum ſubſtantiax illam facere pero⸗
ptamus. Mon eni celum cognoſcibiliter facit dm̃ xoli⸗
tatem.neq; ila que ratione carent voluntatẽ dei faciũt
ſed woluntate dñi diſponũtur et paguntur in diſpoſita
lege. Rationale animal celeſte ſiue terreſire:rationabi⸗

liter illam pficere oꝛdinatuʒ eſt. Diſtincte quideʒ ſunt

in oꝛdinibo ſupne ſiue ſupceleſtes ſubſtantie. diſpoſite
ſcom oꝛdinem in quo ſunt diuinũ placitum ſacere:qua
rum concentus in obediendo nõ do:mit · Et qui nouit

oꝛdinẽ celi deſcripſit rationẽ eius in terra.cum volunta

tem dei fiendam in terra.ſicut in celo monſtrauit. Igi
tur ad illarum ſubſtantiaꝝ imaginẽ ꝓut ſunt in oꝛdine
conſtiute fiat m hac terra.ſeraphice pꝑ charitatis ardo⸗
rem. cherubice cum illa ſcientie plenitudine que omneʒ
deuitat erroꝛem qua mala declinanda et agenda bona
noſcũtur. qua etia indoctus lis intus eruditus inde⸗
uie tendit ad ſalutẽ. thꝛonice vt tanta taliq; iuſticia ho⸗
minis animus fulgeat. vt iuſtus dñs in eo iuſte poſſit
tenere inuiſibilem ſedem. dñatiue ſuꝑ inuiſibilia men
tis. pꝛincipatiue ad ea que agunt foꝛiq; aguntur. pote⸗
ſtatiue aduerſus aereas et inficientes ſathanicas pote⸗
ſtates. virtualiter ꝑ abſtractionẽ a materijs ad locan⸗
dam mentem ſupꝑ ea que naturalia ſunt. archangelice:
in adoꝛatione et veneraõne ſecretoꝛũ dei. angelice p cu
ſtodiam ſui et axilium ꝓximi. Neq; abs re dictũ eſt atq;
a chꝛiſto pdoctum:vt dei voluntas vt in celo ita in ter⸗

129 fiat.

De quarta petitõne oꝛõnis dñice. Scoõm Matthe⸗
um et Lucam. Capitulum. XXXN.
Anem noſtrum ſupſubſtantialem et quo/
p tidianum da nobis hodie. Quotigdie peti⸗
tur quod quotidie datur etiã ſi non petatur
AUlt quid ergo petitio ſubinfertur. Quare pe
tit chꝛiſtianus:quod abſq; petitione accipit ſarracenus
ſiue iudeus: ur rogat iuſtus:quo ſine pꝛecibo fulcitur
imquus. Elt quid rõnale animal ad imaginẽ dei factũ
ammonetur quotidianis pꝛecibo poſtulare annonã: cũ
ipſa rolatilia celi piſceſq; maris. animalia terre. ſine ſol⸗
licitudine a diuina largitate paſcantur. Diuitẽ fecit de
us ipſam naturã:atq; conſtituit illam eſſe omnibo bi
tricem vt aleret alenda. ſiue abſq; ſtudio ſiue artifcio
addito ad naturam. Sictum quideʒ legimus ad adam
In ſudoꝛe vultus tui vſſceris pane tuo. Nunc dicitur
chꝛiſtiano. ete quotidie quotidianũ panẽ tuum. Si
noſtrũ:quare petimus quod habemus.Si petimus:er
go nec habemus nec noſter eſt paniſ. Nemo petit quod
ſuum eſt. Repetere quidem poſſet: ſia valentioꝛi extra
ſuum placitũ teneretur. Eoꝛum que nõ habentur. cũ
angit neceſſitas eſt poꝛrigenda petitio his qui habẽt co
piam largiendi. Sed petenda ſunt ea que dantur pꝛe⸗
cibus ſubiectiuis:vt dantis demonſtretur ſublimitas.
et petentis inopis humilitas agnoſcatur. Et quod da/
tur gratis cum humiliter petitur ꝓpinquat ad merituʒ
Et quedam eſt actio gratiaꝝ:petere quod etiã abſq; pe⸗
titione daretur.Ad exercitandã memoꝛiã ne ſimus in⸗
grati magnifico largitoꝛi.paneʒ monemur quotidianũ
ſupꝑplicando depoſcere.et ad differentiaʒ irrõnabilium
animaliũ que a debitrice natura ſuſcipiũt alimẽta.que

nec cognoſcũt nec reſerut gratias largitoꝛi. Eſt alius

F?

Liber

quotidianus panis quo fruemur cum ad illam puᷣene⸗
rimus patriam.in qna vnus eſt eternus dies nulla no
cte claudendus:qui noſter eſt pꝛomiſſione.quouſq; in
poſſeſſionem veniat non natura non lege.quotdianus
eternitate illius diei eterni.quem hodie ſcilicet in pꝛe⸗
ſenti ſeculo vt mereri poſſimus docemur expetere. non
tñ er condigno quis meruit aut mereri potuit: ſed me/⸗
rito chꝛiſti fratris ex humanatõne noſtri: cuius patri ꝑ
adoptionẽ ſuam dicimus pater noſter. ingerimus pꝛe⸗
ces noſtras vt eius merito valeant cum er noſtro deſi/

ciunt.Necnõ et ſacramentalis panis expetitur. vt nobiſ

ad id pꝛoſit ad quod diuine inſtitutus eſt: ſupſubſtanti⸗
alis videlicet ſuꝑ omnẽ creatam ſubſtantiã dignioꝛ ex
vnione increati verbi quotidianus ad abolendos quo⸗
tidianos defectus:et ad roboꝛandã mentem aduerſus
quotidianã pugnam inſurgentem ex luto carnis et ex
materijs vi ſibilibus et ab muiſibilibus hoſtib quoti⸗
die inuiſibiliter excitatam. et ad exercendã illam in vir
tutibus actionem que quotidie fieri diuina lege impo⸗
nitur aut voluntario conſilio aſſumpta eſt. Qm̃i vt ipᷣe
ſaluatoꝛ ait. Ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi.

ſine cuius virtute nõ pt reſiſti vicijs: nec haberi virtu⸗

tes quas animus pius querit.Hunc tpibus pꝛiſcis pe⸗
tierunt paruuli. nec erat qui frangeret eis. NHouiſſime
Vro chꝛiſtus tradidit nobis.vt petendo patri dicamus
cum fiducia.panem noſtrum.

De quinta petitione oꝛõnis dñice. Secundũ at⸗/

theum et Lucam. Capitulum. X XXII.

LImitte nobis debita nra et peccata: ſieut

d et nos dimittimus debitoꝛibo noſtris. a
gnis ſumus debitis obligati patermis et pꝛo
pꝛijs:nec adeſt poſſibilitas de ſoluendo. Ex
multitudine debitoꝛũ et criminum. patri luminum ob

noxij ſubiacemus: deficientes ex emendatione abolere
rographum niſi pater dimittat. Sed nec dimittit

niſi pꝛius nos nt̃is dłebitoꝛibus dimittamus et huius

conditõis appoſitione veniam docuit poſtulare.O ſi nõ

dimiſerimus magis ad condemnatõemqᷓ; ad veniam

bi petit dimitti nec dimittit. Ex hac conditione ſeu pa⸗

cto fit et petitur dimiſſio debitoꝝ noſtroꝝ: ſi debita no⸗
bis nt᷑is debitoꝛibo relaxamus.Dꝛeit ommno dimiſſio

filioꝝ dimiſſionẽ paternam: et niſi noſtra pꝛecedat: ſua
nõ ſequitur. lduertendũ quidem ne alijs dimittere de
bita difficile videatur.ꝙ ſi omnia mala que ab homini⸗

bus ad alterutrũ poſſent inferri conflarentur in vnum

a minima dei offenſa compoſitõne vincerẽtur. Et nos

vYero audemus a patre remiſſionẽ magnoꝝ ſcelerũ po⸗/

ſtulare:debitoꝛibs vero noſtris modica relarare cuncta⸗

mur. In nobis igitur eſt vnde poſſumus recipere re⸗

miſſionem peccatoꝝ eo federe quo deus pater ſe nobi⸗
ſcum voluntate ſua non noſtra ſatiſfactione ligauit.vt
ſi dimiſerimus alijs et nobis ipe dimittet Alioquin ex
nobis nulla poſſet eſſe copia de ſoluendo ꝓ debitis:et p⸗
pterea dimittit. Sed nec dimitteret.nec etiã opus eſ⸗
ſet dimittere:ſi opes anime noſtre atq; coꝛpis ſufficerẽt
ad ſoluendum. Erigeret quidem iuſtus exactoꝛ. ſi the⸗
ſauros ad exhauriendũ noſſet in nobis Sed quia non
inuenit quid exigat per iuſticiã per miſcdᷣiam ſuam ma⸗
gnam vult debita dimittere debitoꝛibus ſuis.ſi nos p
miſericoꝛdiã ntẽ̃am dimiſerimus tebitoꝛibus noſtris.

Attamen nec intelligendum eſt de debitis rerum in va
lentibus ſoluere.ſed debitis ſine peccatis iniuriaruʒ. et

illarum offenſionũ quas quicunq; intulit.quod cũ in⸗
tulerit nunq; potuit emendare. Perfeceioni aũt nõoꝛ⸗

dini iuris aſcribitur.tgꝑalem ſubſtanti ab eccipientily

petitio iſta poꝛrigitur:et ſemetipᷣm diiudicat.qui ſic ſi⸗

? 1

=

Decimus

non repetere:ſi facultas adderit in reddendo.
De ſexta petitione oꝛõnis vminice. Scom Oat/⸗
theum et Lucam. Capitulum. XXNXIII.
ne nos inducas in tentationem. ? pa⸗
e tre miſericoꝛdiax gratiarum luminum a cõ
ſolationum omnia opoꝛtuna nobis ab eius
eterno filio ex tꝑe fratre noſiro doccmur ex⸗
petere:vt etia a tentatione cuſtodiat. Non autem timẽ
da eſt tentatio.ſed caſus ad illam. Nec oꝛandum eſt cõ/⸗
tra ipᷣam ne veniat:ſed ne decipiat aut inuoluat cum
nerit. Ypſe ſaluatoꝛ qui docuit ſic oꝛare in ſeipo ante fu
erat expert tẽtatões ſathanicas.factus iam in expien⸗
tia humanox in quubo in carne ſuccubuit: nunq; tñ in
annmo ſupatus aut ꝑ moleſtiam motus: excepto que.d
pꝛo nobis aſſumpſit triſticam. Pꝛegctum eſt in capite
quod diffundendũ erat in coꝛpe.vt ſideles eius tenta⸗
tiomis pondera paterentur. non ad ſubuerſionẽ ſed ad
ꝓbationem moleſtioꝛis agonis: vt poſt victoꝛiam pꝛeci
oſioꝛ coꝛona in tentatoꝛum capite poneretur. Si vero
tentatio ex vhementia quempiam ſubuertit. aut ante
ne ſubuerteretur humiliter oꝛatũ non fuit.aut talis ſu
perbia in animo inſidebat. que p caſum tentatõnis pꝛo
pellenda erat. Multis quidem alta ſapientibo et de ſe p
iumentibus inductio ꝑmiſſiua in tentationem pꝛofuit

ad virtutem:vt dirigerer in ſalutẽ. Sepe vero lpla ten

tatio. tentati demerito cognito vel occulto dedurit in ca
ſum:et caſus in eternũ ſupplicium deduxit cadentẽ. Ac
boc filius dei diuine atq; humane tvĩes docens edint

a patre petere non ne tentemur: ſed ne in tentationis
baratruʒ demergamur. Inductio in tentationẽ quam
petimus deuitare:eſt in illum malũ ſeu mali finem de⸗
ueuire ꝓut impꝛobus tentatoꝛ intendit. Eſt aut a dif⸗
foꝛnmibus et diffoꝛmiter ſepe aut aliquando immiſſa te/

tatio. Non tñ omnis eſt inductio deuitanda. ſed illius

qui ex pꝛincipio et medio et fine perperã agit. Nam ten

tat deus vt pꝛobet virtutem. pbatamq; coꝛonet:vt ten

tauit abꝛaam in fide ſpe et charitate: cum offerre iube⸗ L

ret filium in vno montiũ ſibi oſtenſo in ſacrificio moꝛi

turum. Intendebat quidẽ deus nõ aliquid mali:ſed in
ipſo pꝛobare virtutes. idem:quia cum iſaac eſſet fili⸗
us ꝓmiſſionis in quo multiplicium erat futurum gen
tium:non eſt mente aut veriv aduerſatus offerre illuʒ
iuxta mandatum. Nec lſitauit quomodo multiplica⸗
tio gentium oꝛiretur. Contraria poꝛro erant ꝙ ex iſaac
multiplicarẽtur gẽteſ.et ꝙ in mote moꝛtu litaret᷑. Nec
obſtat ꝙ in ſemine quod erat chꝛiſtus in figura talia di
cebantur quin deus voluerit abꝛaam in ſide tentare.

Ita et in ſpe: ppter celeſtia capeſſenda contemptu terre

ſtriũ. In charitate cũ filiũ in quẽ totꝰ paternus amoꝛ
diffunditur diuine iuſſioni poſtpoſuit.amplius diligẽs
deum. Ac ꝑ hoc cum deus tentat non eſt petendum ne
in illam fiat inductio: cum tentet ob ꝓbationem virtu
tis ſicut ſcriptũ eſt. Si ſurrexerit in medio tui ꝓplxtes
aut qui ſomnium vidiſſe ſe dicat:et predixerit ſignum
atq; poꝛtentũ et euenerit quod locutus eſt. et dixerit ti
bieamus et ſequamur deos alienos quos iignoꝛas et
ſeruiamus eis.non audies verba ꝓplvtis illius aut ſo⸗
mniatoꝛis:quia tentat vos dñs deus veſter.vt palaʒ ſi⸗
at vtrum diligatis eum an non:in toto coꝛde łt in tota
anima veſtra. Nunqᷓ; ad perperam agere vel ſentire tẽ⸗
tauit aut tentat amatoꝛ hoĩm deus. Qð iacobus chei⸗
ſti apłus aſſeuerat:pꝛemittens in tentatione beatitudi
nem ſufferentis.Beatus vir qui ſuffert tentationẽ qm̃
cum ꝓbatus fuerit accipiet coꝛonam vite:quam repꝛo
miſit deus diligentibo ſe. Nemo enĩ cum tentatur di⸗
egt:quia a deo tentoꝛ.Denje aut intentatoꝛ maloꝑ eſt.

tar
A
lei
e
ſte
ſu

*

eß
fut
ten
n
nn
nis
/
te⸗

ins

ten
ten
e⸗
o

i
ſe
1

De ſermone montano domi.ſaluatoꝛis.

Joſe enim neminem tentat: videlicetad ſubuerſionẽ
Anuſquiſq; aũt tentatur a ſua concupiſcentia abſtra⸗
ctus et illectus. Itaq; contra inductionẽ in tentationẽ
pꝛo pꝛuritu concupiſcentie coꝛam eterno patre ꝓſeucã⸗
dum eſt. et contra ſathanicam de qua ſcriptum eſt. No
lite fraudari inuicem ſed reuertimini in idipſum: ne tẽ

tet ws ſathanas ꝓpter incontinentiã vĩam. Et petrus
ananie dixit. Cur tentauit ſathanas coꝛ tuum mentiri

te ſpiritui ſancto:et fraudari de pꝛecio agri.Hinc quidẽ
contra caſum in tentationẽ huiuſcemodi eſt oꝛandum
Non aũt ꝑmittit deus tentari aliquem ſupꝛa poſſe.faci

ens cum tentatione ꝓuentum. Hec hoerida debet eſſe

tentatio ſatagentibo in ſupna. Am̃ non coꝛonatur niſi
qui legittime certauerit. Certamen ſine tentationum
bello non geritur.
De ſeptima petitione oꝛat ionis dominice. Secun/⸗
dum Mattheum tm̃. Capitulum. XXXIIII

LEg libera nos a malo amen. Ingruunt

S vndiq; mala culpabilia et ex omni ꝑte pena⸗
lia:nec adeſt nobis miſeris et infirmis co⸗
pia euadendi. Nulla ſuppetit nobis vera fa⸗
cultas explicandi a connexione malox.vt ſepe cum ſol⸗
ui creditur fit ligatura nodoſioꝛ.et cũ ab vno habetur
optata libertas in reliquo tenacius innodamur. Liber⸗
tas quidem omnibus grata eſt.quanqᷓ; aliquis faſcina⸗
tus in delectatõnem et ſuauitatẽ ſibi aptauerit vincu⸗
la peccatoꝛum et exhorreat libertatem quemadmodum
erat exhoꝛrenda captiuitas ⁊ implicatio deteſtãda Hoc

ꝓtinus facit delectatio ſenſualis que vigoꝛe mentis et

auxilio gratie non vincitur:vnde ilico animus vincula
turx nec hberari appetit dum tali delectationi conſentit.
Sed a malo liberari deſiderans ꝓpꝛie infirmitatis in⸗

ſpectoꝛ oꝛat ad patrem dicens:ſed libera nos a malo.cũ

quo naſcimur delicto pthoplaſtoꝝ traduce carnis perpe
tuata damnata ꝓpagine.atq; ab eo in quod voluntarie
labimur incurrentes culpam qua deuenitur in penam

que malum eſt ſemꝑ crudeſcens in creatam bvnãq; na⸗
turam. Malum nõ fecit deus. Igitur congrue petitur

libertas:ab his que deum nõ poſſident conditoꝛẽ. Qua
drifoꝛme cognoſcitur omie malum.faciens.factũ.mul⸗
tans et fallens. Gaciens malũ eſt tam in angelis qᷓ; ho⸗
minibus.cum ipſa:p ſeipſam et a ſeipſa deoꝛdinata vo⸗
luntas.Mihil in actum exit niſi cum pꝛius volũtas a ſe⸗
ipſa fuerit depꝛauata:nec aliunde habet qᷓ; a ſeipſa ſue
depꝛauatõnis auctoꝛem:qᷓ;ᷓuis extra ſeipſam ſepe habeat
ſuggeſtoꝛem in malicia non aũt pꝛepotem in violentia
Et hoc aduerſus hoĩem:et etiaʒ aduerſus angelos nul/
lus crudelioꝛ hoſtis. Inimicantur quidem nobis ſpũs
inuiſibiles et maligni et crudeles ſunt. nunquamq; mi
teſcunt ſuadentes ruinam.non tñ facientes niſi conſen
ſu ppꝛie voluntatis:et ſeuiſſime afficiunt penis in quos
toꝛquendi acceperint ptãtem. Tleruntamen nõ pp̃t in
quempiam ſeuire toꝛquendo:niſi pꝛius in ſeipſa volũ⸗
tas peccando deſeuierit.Ac ꝑ hoc non eſt aduerſus ali⸗
quod malum tam inceſſanter oꝛandum qᷓ; aduerſus fa
ciens malum.videlicet contra malam voluntatem:que
non eſt natura mala ſed volito pꝛeter ſuꝑioꝛis legẽ.Ti⸗
bera quidem ereata eſt ⁊ arbitrio vtitur:ſed cum ſcom
legem dei ſeipſa et cunctis extra ſeipam poſitis nõ vti⸗
tur:mala efficitur. Cuius effectionis cauſa.extra ſeipᷣaʒ
nullo modo queratur. Malum factũ direrim moꝛe lo⸗
quendi:qm qui malum facit nullam poſitionẽ: nec ipᷣm
malum vllam poſitionem in aliqua natura ſeu ſubſtã⸗
tia ſiue quantitate aut qualitate.ſeu in loco aut in tpe.

ſeu in aliquo exiſtentium viſibiliũ et inuiſibiliũ effice⸗
re potuit.CTotum eius de pꝛiuiatõne nomen: rationib⸗

et exemplis plurimis.intellectibus lucidis hoc perſ i⸗
cuum eſt. Sed oꝛatur aduerſus malum factum nõ eo
intuitu quo aduerſus voluntatẽ malam:que ſi nõ eſſet
malefacta non eſſent. pꝛo qua oꝛatur vt nõ ſit mala ne
fiat malum. Oe ſi vſq; ad eius effectum ꝓceditur. ne de
tineat.ne inſoleſcat.ne firmetur conſuetudine.vt ante⸗
qᷓ; ſol nte intelligentie tenebꝛeſcat in nobis. penitudi⸗
ne vera tollatur oꝛanduʒ eſt. Pꝛoinde aduerſus pꝛimũ
oꝛandum ne faciat.aduerſus ſcom vt factũ euaneſcat.
Poꝛcro fruſtra oꝛandum videtur aduerſus multans: ſi
contra pꝛecedentia valuit depꝛecatio. Non eni pena ni⸗
ſi malos affectus et effectus culpabiles. iuſte poſt ſe⸗
quitur. Eſt auũt multifoꝛme multans. vt ſunt omnes
penalitates et omnia aduerſantia tenerũ ſenſum.et ipᷣa
hoꝛrenda pꝛe alijs malis moꝛs.p quam anima coꝛpus
anmatum deſerit. contra quam cunctos excoꝛruptõne
ſemine concepto naſcentes incaſſum oꝛatur.ineuitabi⸗
liter et neceſſario inuoluentẽ. niſi foꝛte id intendatur
oꝛando aduerſus huiuſcemodi mala ne tantum in ſen⸗
ſum crudeſcant.ꝙ ſpũs deſperatõne aut aliqua exoꝛbi⸗
tatione frangatur. Eſt et eterne multans ſed ꝓpter pꝛe
actam non pꝑ penitentiam iuſtã coꝛrectam culpam: con
tra qð om.is oꝛatio euaneſcit: niſi culpa tollatur ſi poſ⸗
ſibilitas aderit. Gallens vero malum ipᷣe dialplus eſt.
non natura ſed incoꝛrigibili xoluntate. Naturã quideʒ
lonam excellẽtioꝛi oꝛdine cum alijs creatis accepit.nee
amiſit etiã a diuina gratia ſeꝑatus:qui modis fallend;
multiplicib ex inuidia nititur adquerſum humanũ ge⸗
nus.contra quem neceſſario depꝛecandũ eſt.vt patris
eterni gratia liberemur ab illo.qui ſꝑ habet ad ſubuer⸗
ſionem nt̃am implicabilẽ voluntatẽ. deceptõnum in⸗
uiſibiles laqueos ſemꝑ parans.nec greſſuum ſuoꝝ ve⸗
ſtigia figit. ex qua pte velit confodere ignoꝛatur: niſi cũ
vulnus inflixerit. Non aũt pᷣt quempiã vulnerare niſi
cum ſcutum ꝓtectiomis abiecerit.ſibi amica in malo ꝑ/
uerſa voluntas. Et cum fuerit ante pꝛemiſſum.ne nos
inducas in tentationem:immediate adiectũ eſt ſed libe
ra nos a malo.ſq; ſathanice tentationis atq; deceptõis
Et vt pſtringam:ab omni malo qð inter deũ et nos di
uiſionis parietem poſſit interponendo conſtruere. Pe
tierunt quidem multi et variea malis aduerſantibo li⸗
berari:aliqui modũ apponẽtes aliqui innectentes ⁊ cau
ſam. aliqui mala que patiebantur diſſerentes. Aiebat

iob. Libera me dñe pone me iuxta te:et cui vis manꝰ

pugnet cõtra me. Liberari hic petebat a malis ꝑ moduʒ
quo iuxta liberatoꝛẽ poneretur. nõ ſitu coꝛpis ſeu com⸗
poſitione equalitatis aut dignitatis.ſed virtutis et pa
cis et oſten ſionis ad emulos. Nam cum emuli eũ quẽ
emulantur vident cum rege pacatuʒ ppe ipᷣm aſſiſtere:
ceterrentur. Cauſam ſubmittebat dauid pꝛo ſe:at in ſi
gura ꝓ quolibet chꝛiſtiano loquens. uſtodi animam
meam qm̃ ſanctus ſum:ſaluũ fac ſeruũ tuum deus me
us ſperantem in te. Allegabat hic duplicẽ cauſam vt li⸗
beraretur:ꝙ ſanctus erat.quod ad quemlibet chꝛiſtia⸗
num ptinet ſacramenti virtute.Alliam vero: qm de ſe⸗
ipſo deſperans ommiala poſtpoſita ſpe. ſolum in ſum⸗
mo liberatoꝛe ſperabat. Idem etiã ꝓpheta mala pꝛemẽ
tia inferebat dicens· Libera me a pſequentib me:qm̃
confoꝛtati ſunt ſupꝑ me. Nerſpicuũ eſi ꝙ hmõi ſeptem
petitões intendant:vt et omes fiant ſubinfertur amẽ.
auod in omni lingua intendit deſiderium.irretrouerſi
biliter habent acceſſum ad petita iuxta vota.

DSecretum ſaluatoꝛis firmatum ſuper petitione con
ditionata in dimiſſione peccatoꝛum. Secundum
Mattheum. Copitnlium XX*
3

Voniam ſolum petitioni ſuꝑ dimiſſione pec

q catoꝛum ſaluatoꝛ conditione appoſuit vt ſi⸗
cut dimiſerimus dimittatur: ne quempiam
in mẽte quomodolibet moueat.aut ne quiſ⸗
qᷓ; inueniret oppoſitõnem.ne ſimpliciter iſta documen
ta teneret.ſolũ iſtam ſpeciali decreto confirmat atq; de⸗
clarando pmittit bonum exinde ꝓueniens.et a contra⸗
rio quid ſequeretur oſtendit dicens.. Si eni dimiſeri
tis hominibo peccata eoꝝ:dimittet vobis pater veſter ce
leſtis debita veſtra. Si aũt non dimiſeritis hominibo:

nec pater veſter dimittet peccata veſtra. ult ſibi de⸗

us ab hominibo obediri ntᷣa vtilitate non ſua:et quodaʒ

pacto faciliter im plende iuſticie que contra legem eius

pꝛo noſtra inuenta malicia.ſeu ex fragili mgmentocon⸗
traximus paterno amoꝛe dimittere:vultq; deferri crea
te nature.ne ratõne ſuꝑinducte a nobis nequicie illam

abrogare aut nt᷑ᷣa iuriſdictõne multare velimus.ne vi⸗/

deamur ulam blaſphemie incurꝛere ꝑtem qua homo ſi
bi diuinam arrogat poteſtatẽ: cum ſit ſcriptum de ipſo
mihi vindictam et ego retribuam. Eox quoꝛũ intereſt
ſubiacere:non intereſt querere a rege legis edite ratio⸗

nem ſed implere illam:maxime ſi omnino irrepꝛehen⸗
ſihilis eſt. Sic eſt lex dei. Et pacta fiende faris habet

edicere ille a quo petitur et qui poteſt illam largiri: non

ille qui ꝑetit. Ex offenſionibo nt᷑is deo indiximus bellũ:

in quo victi ſumus vincimurq; ſemꝑ. Non eſt autẽ co⸗

pia euadendi.Anteq; eterne penetradamur: pace indi⸗
gemus.et reconciliari cum ipᷣo. Pꝛoinde ipie qui po/

teſt illam donare poſcentibus.firmato huiuſcemodipa
cto donat:ꝙ ſi dimiſerimus et ipſe dmittat. Si vero
talia pacta nõ placent nec cum ipᷣo taliter rvolumus ha⸗
bere concoꝛdia:remanebit diſcoꝛdia culpe quouſqʒ ine

uitabilis pene ſubactatio ſubſequatur: tanto afflictura

ſeuerius quanto pactum fuit honeſtius potuitq; facili⸗

us obſeruari.Scriptum eſt enim. Relinque prorimo

ſq nocenti te.et tunc depꝛecanti tibi peccata ſoluentur.

De recta intentione iuſticie in foꝛma ieiunandi a ſal
uatoꝛe pꝛeſtructa. Secundum Oattheum tantum
Capitulum. XNXNXXNXVI.
B eo ꝙ homo creatus in eſſe pꝛodijt ieiuniũ
a piter et eſibilitas fuit:hec ad licentiã ieiuni⸗
um ad pꝛeceptũ ſpectabat. Eſus ad expienti
am diuine lonitatis quam in rebus creatis
ediderat aſſumendis ꝑ coꝛpus:ieiunium ad obedienti⸗
am in oſtenſione noſtre dilectionis ad deum in abſtinẽ
tia bonoꝛum. Non enĩ pꝛecepit deus abſtineria re ma⸗
la quam ipſe nõ fecerat. Clidit enĩ deus cuncta que fe⸗
cerat:et erant valde bona. Nec fuiſſet obedientia homi⸗
nis vera:ſi mandatũ pꝑfeciſſet abſtineri ab aliqua re ini⸗
mica nature. Opſe quidẽ homo ex nature inſtinctu om̃e

quod aduerſatur reſugit qᷓ;uis ſub ſpecie bm aſſumen⸗

do nociuum aliqñ fallatur cognita dei voluntate ꝙ ab⸗
ſtinendum erat ab aſſumendis wnis que tm̃ coꝛpi nõ

anime conferebant. Quotquot enĩ erant in pꝛiſco mũ

do.quot et poſt ſub quacunq; diſtinctione ab alijs vi⸗

uentes ꝑtinentes ad dei regnum:decentia ieiunia cele⸗/

bꝛarunt.ic etiã multi credentes in tribulatõibus auer
tere iram dei.ſua coꝛpa ieiunijs affecerunt.Et volentes
impetrare optata. interuentu ieiunij certauerunt. a
nifeſtiſſime ſunt ſatiſq; vulgate hiſtoꝛie veteris teſiamẽ
ti:ex quibo patent qui fuerint ieiunantes que cauſe qui
v ſecuti effectus:vt moiſes helyas dauid. Eſt aũt ieiu⸗
nium ſimilitudo quedam angeloꝑ qui nunq; eſuriunt
neq; comedunt in ſupꝑnis q;uis in aſſumptis coꝛpoꝛibo
in hac vita legamus ad euidentiã ⁊ inſinuandi aliquid

4

Decimus

aliquando comediſſe. Initium ſupne patrie vbi nõ eſt
appetitus neqʒ ſumptio coꝛruptibuis creature:aſſimi⸗

latio ad chꝛiſtũ et pars quedã gloꝛiſicati coꝛꝑis qð eſu⸗

rire nequit cibo non indiget. eſt nature libertas. a gula
redemptio:ſubtractio in ꝑtearmoꝛum diaboli.quibus

nos nititur impugnare atq; confodere: depoſitio ſolli⸗
citudinis dominantis anim ꝓ coꝛpe ſeruo: viuendi os

do liberatio a doloꝛibus.oꝛandi puritas.caſtigatio ven

tris.lubꝛicitatis retinatio:manſuetudinis pars.et hu⸗

militatis occaſio in geſtibo et in verbo. Et euigilare coꝛ⸗
pus et animã ſepe ad deum ieiuniuʒ fecit. Oppreſſit au
tem ſenſum ipᷣa ſaturitas. Jeumium eſt a rebus a lo⸗
cis et a tꝑe.Neq; tñ infra mimiũ ſi coartat ſanctum eſt.
Conuenit ieinniũ cum ipſa creata natura:que neq; in⸗
firma condita eſt. Igitur debitum ieiunium vel aſſum
ptum non debet inſirmitatẽ inducere ne oꝛatio ex laſſi⸗
tudine ſit inefficax:nec ex ipo conuenit ꝙ impediantur
opera charitatis ⁊ obedientie lalvꝛioſe cum expedit. Et
ellenda eſt ab ipſo omnis mentalis triſticia: et om̃is
imulata et hypocritalis oſtẽſio. Pꝛoinde ſaluatoꝛ cum
& multis actibus virtuoſis regulã agendi et cauendi
ederit:nunc de ieiunio etiã foꝛmã donat dicens.: Cũ
autem ieiunatis:molite fieri ſicut hypocrite triſtes. Ex
terminant enĩ facies ſuas.vt pareant ho minibo ieiunã
tes. Ac ſi omnino ſupponat ieiuniũ fieri ex diuina oꝛ⸗
dinatione imitationeq; ſanctoꝝ:ſeu ex animo aſſumẽ/
te ad habenandũ beſtiale coꝛpus. ſeu ad coꝛripiendum
qð perperam geſium eſt.vel ad gram aliquam impetrã⸗
dam:ſiue aliquo ſupueniente mandato ꝓut nunc ieiu⸗
nia plura eccleſia oꝛthodoxa cõſtituit. Cum huiuſcemo

di ieiunatis nolite fieri ſicut hypocrite triſtes.videlicet

nolite ſpeciem virtutis oſtendere ippᷣa virtute carentes
NMolite triſtes vultus exterius pandere: intrinſecus ve
ram peccatoꝛũ et delctoꝝ triſticiam nõ habentes. Illa
ſola eſt vera triſticia qua homo ad penitentiã coniriſta

tur.contritus mole veterum delictox et cognitõis pecc

catoꝛum pondere pꝛeſſus. Omnis aũt ſeoꝛſum ab iſta
triſticia diſſuadetur. Molite ergo in ieiunio hypocritis
ſimiles fieri.qui ſunt pictoꝛes dialvli:periti ſua doctri⸗

na in arte pingendi. Non enĩ pictoꝛes cum aliquam ex
diuerſis ſubiectis coloꝛibus vvlunt foꝛmare imagineʒ

de interioꝛibo curant quomodo ſtomachus coꝛ pulmo
iecurq; locentur aut qua ſerie inteſtina cetera diſponã⸗

tur:ſed dumtaxat qualiter exterioꝛa intuentiuʒ oculis

aptioꝛa reddantur. In ſimilitudinibo aũt non veritas
ſimulata ſed potius falſitas inuenitur. Et virtus non
ſimilitudo veris certatoꝛibo ſit in voto. Vbi aũt omne
quod exterius agitur a wra intrinſecus habita virtute
ꝓcedit:laudibus addicitur a vituperio abſolutum. De⸗

teſtabile quidẽ eſt hypocritarũ genus:qui exterminant

facies extra naturales terminos illas pᷣ triſticia ſeu ali⸗
quo artificio immutantes:non vt recte agãt a virtute
in mentib prius acti:ſed vt homimb pareant ieiunan

tes. Qui ſi non ieiunant decipiunt cum ſeieiunan⸗

tes exterminatõne facierũ oſtendũt. Erxterminare qui⸗
dem eſt:extra terminos ꝓpꝛios aliquid ponere. Sed ſi

decipiunt hoĩes intuentes nõ decipient demones a qui

bus decepti ſunt.neq; decipient illum deſuꝑ inſpectoꝛẽ

cuius oculi omnia latentia intuentur. Si vro ieiunãt

arte agentes vt pareant duplici contritione cõterentur
hic pena ieiunij alibi vero pena eterni ſupplicij. Multa
contra hypocritas ſacer textus eloquitur. Spes hypo⸗
crite peribit:non enĩ placebit deo vecoꝛdia ſua.et ſicut te
la aranearum fiducia eius. Et alibi. Non veniet in con⸗
ſpectu eius omnis hvpocrita. Et iterum. Congregatio

hypocxite ſterilis. Et rurſus. Gaudium hypocrite ad

ii

o/

ne
te
e⸗
nt
i
te
n

.

⸗
.
4

it
Ur
ta
0
te
ſ6

De ſermone montano domi.ſaluatoꝛis.

inſtar puncti. Vere ad inſtar pũcti:exeo quod ſequitur

Amen dico wobis:receperunt mercedem ſuam. Exr
his quibus poſſumus mercari celeſtia.pfunctoꝛia ⁊ ter
rena nanciſci:quid huic dementie poſſet equari in ma⸗
lo penitus non ineunio. le autem accipientibus in

hac vita de virtute mercedem. Attamen ſunt ſtudia et

actus quibus merito et inculpate ſtipes tꝑalis conqui⸗
ritur et impenditur. Que autem oꝛdinata ſunt ꝓpter
acquirenda et captanda celeſtia:non decet in tempoꝛa⸗
lis mercedis ſine conſtitui. Si auũt in hac vita finis ſpi
ritualis exercitij conſtituitur:vna conceſſa mercede al⸗
tera non ſperetur. Quamobꝛem hypocritaꝝ gaudium
ad inſtar puncti dicitur: cum inter cetera que poſitõeʒ
habent ipſe ſit bꝛeuioꝛ. Nil autem bꝛeuius reſpectu eter
ne felicitatis.qᷓ; in hac vita exultaread hoꝛam. Pꝛoin⸗
de omni ſtudio totiſq; viribus ſatagendũ eſt in rectam
intentionem iuſticie:ne tꝑalem aucupando mercedem
perdamus eternã. Et ex hoc ſaluatoꝛ cautelam in ieiu⸗
nando ſubiecit. Tu autem cumieiunas vngue caput
tuum et faciem tuam laua ne videaris hominibꝰ ieiu⸗
nans.ſed patri tuo:et pater tuus qui videt in abſcondi
to reddet tibi.]. Poſſunt coꝛpis ſoꝛdes non ex earum
natura ſed ex ꝑuerſa intentõne aĩiam maculare. diuinã
q; generare offenſam: Igitur ad ꝑficiendam in ieiunã⸗

do luſticiam abſtergenda ſunt a coꝛpe ſi qua oſtentatõ⸗

nis aliquã notã generant:vt hominibo pareant ieiunã⸗
tes. Vnctio capitis ex patrio moꝛe.lotio faciei ex cõmu
nioꝛi conſuetudine ad cultum coꝛꝑis ꝑtinent.quem ex
peecepto ſaluatoꝛ inducere non intendit.qui homines
in coꝛpoꝛe querit incultos:ſed ſi intermittitur vt ad ca⸗/
ptandam humanã laudem triſticia inducatur. Intan⸗
tum abhoꝛret hypocritale malum:vt potius velit niti⸗
ditatem eſſe in coꝛpe.q; ꝙᷣ oculis hominũ ſimulata vir
tute ſeruiatur. Sufficit aũt ꝙ eterno patri ſint nota bo
na que agimus quem latere nihil poteſt:qui recte agẽ⸗

tibus publice vel occulte.non tempoꝛalem ſed eternam

reddet omnino merceldem.
M non in terra ſed in celo per opa iuſticie recte facta
theſauriſandum eſt. Secundum Oattheum ſoluz.
Capitulum. X XXVII.
Onſulit noſtre fragilitati ſaluatoꝛ oĩm chꝛi⸗
c ſtus.et ſinem verum deſiderijs noſtris et la
boꝛibo appoſuit:ne decepti ſudoꝛes noſtri lo⸗
carentur in terra ꝑditionis:ſed copie noſtre
quibus eterne in beatitudine viuitur cõmendarentur
in celis.NPerdoctum atq; pꝛedoctum eſt quo fine ſunt
opꝑa iuſticie facienda.et adhibita cautela ne velimus in

hac vita eſſe felices aut aliquam gloꝛiaʒ ab hominibus

ex imagine virtutis inquirere:qm̃i diſſipauit deus oſſa
eoꝛum qui hominibo placent:cõfuſi ſunt qm̃ deus ſpꝛe⸗
uit eos. Et aplus. Si homimbo placerẽ: chꝛiſti ſeruus
non eſſem.Et alibi. Gloꝛia eoꝝ in confuſione qui terre
na ſapiunt. ꝛoinde contempta om̃i felicitate terrena
in ſupioꝛibus ⁊ tutiſſimis locis ea que nanciſcimur do
cuit collocare.ac etiã ſuaſit penitus vt velimus. Nec xo
luit nos laboꝛare in vacuum:nec noſtros caſſos eſſe la⸗
boꝛes dicens. Nolite theſauriçare vobis theſauros in
terra vbi erugo et tinea demolitur: et vbi fures effodi⸗
unt et furantur. Maledicta fuit terra in oꝑpibus ade:
nec benedictionẽ aliqñ reaccepit. Et magnus tentatio
num eſtus diuiditur ſuꝑ terram· Et in apoealipſi ſcri⸗
ptum eſt. Ve we we habitantibo in terra. Et deus funda
lit eam ſuꝑ aquas ſuper fluxibile elementũ quaſi nihil
ſtabile ſit in terra:maxime illoꝝ que ab hominibus pꝛo
beatitudine appetuntur. Igitur ntᷣa bona non ſunt re⸗
ponẽda imo nec querenda in terra:ſiue ſpectãt ad glam

et ſamam ſiue ad ea que vulgus lona foꝛtunalia wcat
preter id quod naturaliter viuiturad menſurã: que nõ
opinionem nõ voluntatẽ ſequitur ſed neceſſitati et na
ture coaptatur. Mon ſiat bonoꝛũ noſtroꝑ appoſitio ſuꝑ
terram. Eteni ipᷣa in cibum ſerpenti cipienti data eſt
eo maloꝝ futurox pꝛeſagio quo terrena diligentes ſint
in cibum xmonũ tranſferendi conterendiq; dentibus
incredibilium eternarũq; penarum quas ipſi patiun:⸗
tur:et miniſtri earum a deo pꝛeoꝛdinati ſunt. Multa pe
ricula ſunt in terra ſupꝑ theſauros hoĩm ęt ſup queſitas
copias rerum:erugo et tines et fures. Erugo cõtra the
ſauros metalloꝛum. tinee contra veſtes. fures contra
ommia que aſpoꝛtari mambo aut onerarijs animalibus
poſſent. Querimonie huiuſcemodi quotidie plus in⸗
clamitant ꝙ talia damna ꝓueniant.qᷓ; poſſet noſter ſer
mo diſſerere. Heu miſeranda conditio moꝛtaliũ et ter
rena querentium. Oe ſi eis datur conſilium de tutioꝛi
locatòne rerum: credere atq; ꝑmutare feſtinant. Sua⸗
detur quippe omnibus credentibus exeuangelio vt in
celeſtibus ſcilicet locis tutiſſimis theſauriſent.et audire
atq; complere diſſimulant. Non enĩ dedit deus de im⸗
poſſibilitate pꝛeceptum:neq; chꝛiſtus de agendoꝛũ dit⸗
ficultate conſilium. Eltiq; poſſibile factum eſt. ideoq;
conſultum.in celeſtibus per opera iuſticie atq; per man
datoꝛum cuſtodiam et additionem conſilioꝛum tlxſau⸗
ros recondere:iuxta quod ſequitur.. Theſauriſate au⸗
tem vobis tleſauros in celo.vbi neq; erugo neq; tinea
demolitur:et vbi fures non effodiũt nec furãtur. Om
nis ſpes fidelium non de tẽpoꝛalibo ſed de eternis.non
de terrenis ſed de celeſtibo a chꝛiſto preſtructa atq; ſub/
leuata eſt.facto.doctrina.mandato.conſilioq; pꝛomiſſi⸗
one · Spe infuſa cheiſti auelluntur dſideria hominum
a terrenis:et ad celeſtia inuitantur. Ipi homines ſunt

cauſandi ſi negligunt: non ipſe qui omnia expedientia

contulit ad ſalutem. Tult deus vt theſauriſemus:non
tamen de perfunctoꝛijs ſed de his quoꝛum fructus po⸗
teſt eſſe pxrpetuus. Nec ex omni rerum materia condi⸗
tur theſaurus in ſupernis:ſed ex mandatis ſacramen⸗
tis virtutibus et ex moꝛibus iuſtis Et pꝛeoꝛdinauit vt
exhis cumulatio facta bonoꝛum collocaretur in tuto
ſpe atq; intentione. Sed neq; per ea que chꝛiſtus docu⸗
it atq; mandauit:theſauri ſari potuit alibi qᷓ; in celo Se
gregatio pꝛotinus eſt a terra et erectio ad ſuperna.
omnis chꝛiſti actio doctrina et intentio:impredabilia
conſulit fieri omnia bona noſtra. Nam in celo non eru⸗
go.quia nulla metalla nec inſignite monetead expendi
um congregantur. vbi copia erarij deus eſt. nec tinea
wſtimenta coꝛrodens.ꝓbi non ſunt materie veſtium.
neq; huiuſcemodi artificia.et vbi omnes veſtiti ſunt
gloꝛia:neq; fures vbi nulla poteſt eſſe coꝛruptio volun⸗
tatis neq; iniquitatis actio in regno bonitatis. vbi eſt
abundans omnium lonoꝛuʒ cõmunitas. vt nulli poſ/⸗
ſit eſſe furandi neceſſitas ſiue facultas.vbi xæus eeſt om
ne beatis eterne beatitudinis impꝛedabile ſummumq;
verum tonum. Omnis humana intentio et ſtudium
Dirimitur. ne hic velimus eſſe felices. et pꝛeſtruitur
vt illam felicitatem optatam que nec hic inueniri po⸗
teſt in ſuperis inquiramus. Noſſunt autem hictheſau⸗
ri virtutum aggregari hac intentione dumtarat vt libe
remur a moꝛte culpe atq; penarum.necnõ ⁊ vt celeſtia
capiamus.ſicut in hieremya ſcriptum eſt de octuaginta
viris quoꝛum ceteris ab yſmaele nathanie filio interfe
ctis decẽ euadentes remanſerunt:qui dixerũt ad yſma⸗
el. Noli occidere nos.quia habemus theſaurum in agro
frumenti et oꝛdei et olei et mellis.et ceſſauit et non in⸗
terfecit eos cum fratribus ſuis.Abſcõditus theſaurus

F 4

etoctuaginta decem viros ab exicio liberauit. Nec ob⸗
ſtat quod per ſapientiam dicitur. Sapientia abſcondi⸗
ta et theſaurus inuiſus. que vtilitas in vtriſq;. Quod
intelligitur ꝙ vnum iſtoꝛum pꝛopter inuidiam alteruʒ
pꝛopter auariciam occultatur. Contra abſcon ſionem
ſapientie ob innidiam dicitur. Quoniam ſine fictione
didici et ſine inuidia cõmunico:et honeſtatem illius nõ
abſcondo. Contra eam que per auariciam fit. etiam di⸗
ctum eſt. Qui abſcondit frumenta in tempoꝛe:maledi/⸗
cetur in populis. Sed abſconſio in agro facta que libe⸗
rauit a moꝛte alium ſenſum habet. Decem viri ſunt o⸗
mnes decem pꝛecepta tenentes.quibus etiam non ſuf⸗
ficeret ꝙ ab eterna moꝛte liberarentur ex illa dumtarxat
obſeruantia pꝛeceptoꝛum:niſi ⁊ hoꝛum adeſſet abſcon
ſio theſauroꝛum:Ager quidem eſt terra coꝛdis coꝛpo/
riſq; noſtri.quam ommi qua poſſumus ſpirituali cultu
ra debemus excolere:abſcondereq; in illo theſauros a⸗
ptos ad emendum regnum dei. Abſcondere quideʒ di⸗
xerim vt in tempoꝛe opoꝛtuno pꝛeſio ſint ad tale com⸗
mercium: necnon ne pꝛedationi ſubiaceant:cum ſepe

que latronibus patent viripiunturab eis.

DOPe ex qualitate noſtre intentionis opera bona vel ma
l iudicantur. Secundum Mattheum ſolum.
TTYaapitulum. XXXVIII
Aſſuperioꝛibus ſepe dictum eſt de abundan
tieoꝛi luſticia et de rectitudine intentionis ad
llam perſiciendam:ne coꝛam hominibus ſʒ
ſolum coꝛam veo fiat. Munc quidem expli⸗
cat Er ſimilitudiem oculi ad totum coꝛpus. Eſt quidẽ
oculus totius coꝛpoꝛis dux et auriga ipſum habenans
nunc in vnam nunc in alteram partem: nunc recto tra
mite. nunc oblique.nũc retrouerſe.pꝛout vtile ſiue mi⸗
nus periculi eſſe perſpexerit dirigens. Cuius viſus ſi fu
erit viciatus:totum coꝛpus patietur in pꝛogrediendo
iacturam. Sic et hominum intentio ſi tota recta ⁊ vni
ca non fuerit:nil rectum in operibus erit. Hinc ſalua⸗
toꝛ dicit. Lucerna coꝛpoꝛis tui:eſt oculus tuus. Si fu
erit oculus tuus ſimplex:totum coꝛpus tuum luciduʒ
erit. Oculus exterioꝛ eſt lucerna coꝛpoꝛis non coꝛdis
ad cuius viſionem luminis coꝛpus recte debiteq; mo⸗
uetur voperatur. Mon enim oculus eſt lumen:ſed ſi ſa⸗
nus eſt videt in lumine quid agendum. Lucerna quip
pe dicitur non a ſeipſa illuminata: ſed aliunde luminis
ſuſceptiua. Sic et oculus non a ſeipo illuminatus. ſed
aliunde luminis ſuſceptiuus. Qui ſi fuerit ſimpler om
ni compoſitione contraria carens:totum coꝛpus luci⸗
de pꝛogredietur ad neceſſarios debitos actus Sic et
intentio cunctoꝛum hominum ratione vtentiũ: lucer/
na eſt intellectualis omnium ſpiritualiter et virtuoſe
agendoꝛum. Que ſi fuerit ſimplex et incompoſita ſoli
deo non hominibus exactibus virtuoſis placere inten
dens.omnia opera ſimpla et coꝛam deo lucentia manẽt
LSBi vero oculus tuus neq; fuerit:totum coꝛpus tuũ
tenebꝛoſum erit. A contrario ſuo iſta ſententia cõtra
ria claret. Eſt autem oculi exterioꝛis nequicia: cum ne⸗
quit ſalubꝛiter ſed pꝛecipitanter coꝛpus cõducere. Sic
eadem imagine nequicia intentõis eſt:cum querit pla⸗
citum hominum nequit operari diuinum. Et cum pꝛo
vita iſta eſt tota ſollicita totaq; diffuſa: pꝛo eterna non
ſatagit. Minc ſaluatoꝛ compoſitiue ſubiecit..Si ergo
lumen quod in te eſt tenebꝛe ſunt:ipſe tenebꝛe quante
erunt. Velut ſi obſcuraretur in iſto emiſperio: quan⸗
te igitur eſſent alie obſcuritates. enebee ſunt omnia
erxterioꝛa hominum ad rationem inuiſibilem et intrin

ſecam comparata. Que ſi peruerſa intentione tenbꝛe/

*

Decimus

ſict:quante igitur erunt tenebꝛe exterioꝛis actõniſ. De
ſimplicitate oculoꝛum dicebat iob. id deum ſullat ocu
lus meus.Hoc eſt: ſolum in deum dirigitur intentio
mea. Et dauid. Oculi mei ſemper ad dommum.quoni
am ipſe euellet de laqueo pedes meos. De nequicia ocu
loꝛum Hieremyas. Oculus meus depꝛedatus eſt ani⸗
mam meam.Quoniam nequam intentio animam tra
dit exicio. Supꝛadicta quidem oculi ſimplicis et neq;

ſententia pꝛo rectitudine ſeruanda in intentõe pro oꝛa

tione.elemoſyna.ieiunio exequendis poſita eſt:necnon
et pꝛo cunctis operibus ad agendam pro eterna patria

Oꝛ ſiad perficiendam iuſticiam recta ſeruatur inten
tio:deo et creaturis ſeruiri non poteſt. Secundum
OPattheum ſolum. Capitulum. XXXIX.

Nus eſt deus et dominus creatoꝛ omnium
v et conſeruatoꝛ et gubernatoꝛ ⁊ largitoꝛ lono
rum ſuoꝛum per miſericoꝛdiaʒ penarum in⸗
flictoꝛ per iuſticiam.ſolus bonus faciens bo⸗
nos.ſolus pꝛeſtans beatitudinem bonis:qui angelos
homines ad ſeipſum fetit velut ad omnium bonoꝛum
finem:qui vunm habet ſibi filium coeternum quemꝓ

nobis tradidit ad exiciale ſupplicium: vnam ammã ſci⸗

licet ſingulaʒ ſinguls dedit. vnum coꝛpus ex diuerſis
membꝛis.vnum coꝛ.vnam rationem.vnam mentem.
vnam vwoluntatem.vnũ viſum in duobus oculis.vnũ
auditum in duabus auribus.vnum odoꝛatum in dua⸗
bus naribus.vnum guſtum in lingua ⁊ palato.vnum
tactum in omnibus membꝛis: vnum mundum fecit
extot diuerſis.vnam fidem extot credibilibus oꝛdina
uit.ad vnam per vnius meritum gloꝛiam electos pꝛe⸗

deſtinauit: ab vnoa ſe auerſos pꝛeſciuit.per vnum ho⸗

minem ingredi moꝛtem permiſit.per vnum alium vi /⸗
tam reſtituit.pꝛohibet per omnem modum diuidi vni
tatem:et pᷣcauet in doctrina ne in diuerſa tendant.que

dàdg vnum ſunt oꝛdinata finem:aſſerens per ſimilitudi⸗

nem.ꝙ nemo deo et diabolo. nemo deo et mundo pote⸗
rit aliquando eodem tempoꝛis momento placere. In⸗
quit enim. Nemo poteſt duob dominis ſeruire.Aut
enim vnum odio habebit et alterum diliget:aut vnum

ſuſtinebit et alterum contemnet. Experientia facti li⸗
quet:ꝙ vnus ſeruus duobus dominis ſeruire non po⸗
teſt· Ouo ſunt domini ex diuerſitate pꝛeceptoꝛum.quo
niam ſi vnum eſſet pꝛeceptum a mille imperantibus

egreſſum in eodem tempoꝛe atq; loco.pꝛo vno domino
haberentur. Et vnus dominus habetur pꝛo multis: ſi
contraria pꝛeciperet obſequenti. Nam in executõe man
datoꝛum non dominoꝛum dualitas aut numeroſitas.
pꝛeceptoꝛum diuerſitas multiplicium facit: nec vnita⸗
tem vnus dominus ſed vnitas pꝛeceptoꝛum. Meceſſa⸗

rio factum eſt vt vnus dominus odio habeatur a ſeruo

alter pꝛecipiens et in pꝛecepto diligatur:aut alter ſuſti⸗
neatur in perſona et ad perſiciendum pꝛeceptum eius.
aut alter contemnatur in ſe et in mandato ipſius.He⸗
us vero diligendus atq; ſuſtinendus.omnis alius ſi ad
uerſus odiendus et contemnendus eſi dominus. Erxr⸗
plicat ſimilitudinẽ ipſe ſaluatoꝛ adijciens.. Nemo po⸗

teſt deo ſeruire et mammone. Paulo ante pꝛeduerat
non theſauricandum in terra ſed in celo. Nam in terra
condere theſauros ſeruire mammone eſt. in celo vero il

los rexonere deo in ſua iuſſione ſeruire. Pꝛoinde tam
diuerſis dominis in natura.in ſubſtantia. in dignitate.
in pꝛecepto.nunq; ab vno ſeruo vno et eodem loco et

tempoꝛe ſeruitur · Oammona quidem hebꝛea lingua:

enn
ntio
lon
en
ni
1t

n
te

ten
Um

um
ono
am
bor
dos⸗
Waum
lenp
niſ
herſs
ten,
pni
dog/
m
ecit
ding
pe⸗
nho⸗
mii
ipn
tce
lnci
Potel
„Jn
At
Hum
lili

ℳ

0
66
00

6.
/
!
0o
ſi⸗
lo,
e

„

De ſermone montano domi.ſaluatoꝛis.

.

Diuicie ſunt hinus ſeculi: ſeu ille demon qui eis pᷣſidet.

et de his acquirendis inſtigat.Negatiua et affirmatiua
Wmini ſunt vtriuſq; pꝛecepta. Jubet per negationem
deus.cum fieri pꝛohibet omne malum aduerſans ſpiri
tuali nature·diſplicens ſibi.coꝛrumpens legem.detur⸗
pans oꝛdinem.gratie non conſentiens.Alffirmatiue ve
ro imperat.conſulit et ſuadet omne quod condite natu
re hominum inui ſibili ſeu ſpirituali conſentaneum eſt
omne honeſtum et illam virtutum trinitatem que ali⸗
ter qᷓ; per infuſionem haberi nõ poteſt. et ſi quid eſſe po
teſt alarum virtutũ:et omne aptum regno dei et eter
ne ſaluatõni:cum ipſe velit omnes homines ſaluos ſie
ri et ad agnitionem veritatis venire. Equidem e regio⸗/
ne ſunt conſilia et pꝛecepta ſathanica ſiue mammonica
negatiue ſieri pꝛohibentia quicquid affirmatiue in om
ni lege deus edixit.Affirmatiue vero fieri ſuadens ⁊ cõ
ſulens quicquid deus pꝛohibuerit negatiue:vt tandem
ſimiles ſibiſint homines in pena.quo ſimiles inſtruxit
in culpa. Impoſſibilitas iſta ſeruiendi diuerſitati do/
minoꝛum:quanq; pꝛoueniat a contrarietate pꝛeceptoꝝ
etiam ab ipſa noſtri animi vnitate pꝛocedit. Non enim
intellectus diuerſa ſimul intelligit.neq; affectus eodẽ
momento afficitur ad diuerſa.neq; mens dominoꝛum
contrarioꝛum memoꝛiam ſimul habet. Dum ad vnuʒ
per has anime potentias intenditur:alterum relinqui⸗
tur. Succeſſu vero tempoꝛis poſſunt diuerſa compꝛe⸗
hendi a otentijs huiuſcemodi. Sic et diuerſis domi⸗
nis ſeruiri poterit pꝛo diuerſitate tempoꝛum et varieta
te ſeu mutatione voluntatum:ſimulatim vero in om/
ni genere ſimultandi nunqᷓ; duobus dominis ſeruietur
Solus deus facere omnia ſimul poteſt. Igitur poſſibi
litas diuerſimode ſeruiendi eodem tempoꝛe omnibus
eſt adempta. Et dei eſſe atq; diaboli ſiue mundi nemo
poteſt. Et nulla indifferentia conſtituitur inter deum
et hominem.ꝙ qui non ſeruit deo ꝙ non ſeruiat aduer⸗
ſario:ſua confoꝛmante ſententia.qui non eſt mecũ ad/
uerſum me eſt.
De inepta ſollicitudine pꝛopellenda. Secundum
DPattheum. Capitulum. XL.
Tautem non credatur ſolum de inui ſibili
aduerſario domino videlicet de ſpiritu mali⸗
v gno qui animabus noſtris et coꝛpoꝛibus ſa⸗
tagit dominari pꝛolata ſententia:ſed etiam
de mundo qui poſitus eſt in maligno: qui ſe hominib⸗
cum ſuis delectationibo ſemper offert:pꝛotinus adiun⸗
xit remouens ſollicitudinem ſuperfluam rerum viſibi⸗
lium atq; mundanarum que quodãmodo in appetituʒ
hominum veniunt:non vt omnis ſollicitudo tollatur
ſed vt taliter agatur ex ſollicitudine ꝙ nihil de neceſſa⸗
ria virtute depereat:neq; ſit de his ſollicitudo que pater
ſolum in ſua pꝛouidentia et poteſtate reliquit: ſed illo/

rum dumtaxat que per homines ſunt iuſte complenda

—

poſſuntq; compleri. Et hoc eſt quod adiecit. Ne ſollici

ti ſitis anime veſtre quid manducetis:neq; coꝛpoꝛi ve⸗
ſtro quid induamini. Nonne anima plus eſt qᷓ; eſca:et
coꝛpus plus q; veſtimentuʒ. Epectant ad coꝛnus de
neceſſitate victus et veſtitus:de quibus aplus.Haben
tes autem alimenta et quibus tegamur: his contenti
ſimus. Et hec aut debito et irrepꝛehenſibili queſtu aut
H ito artificio ſunt querenda:non damnoſa ſollicitudi⸗
ne aue conſilio ſaluatoꝛis ab anima remouetur cum di
cit· Ne ſolliciti ſitis anime veſtre quid manducetis:que
non in ſui natura manducat ſed coꝛpus:aut quid indu
at coꝛpus. Non enim anima debet pꝛo coꝛpoꝛis cura ſu⸗
am ſubinferre:nec illam ſollicitudinem gerere quantuʒ
et quale alimentum natura pꝛoducat.nec vnde ꝓcedat

d

materia induendi. quoniam ipſe qui fecit naturamn ad
ſubueniendum omnibus illam diuitem fecit. Aliquan
do etiam in ſcriptura nomine anime intelligitur ipa vi
ꝛt in pſalmo.Accipere animam meam cõſiliati ſunt
Seu etiam anima tam diu exiſtit in coꝛpoꝛe qdiu ci⸗
bo coꝛpus ali pᷣt.nõꝙ ipſa viuat ex coꝛpe aut ꝓpter coꝛ⸗
pus:ſed in coꝛpoꝛe q;diu ab illo moꝛtis gladio diſſolua
tur. Mec viuit coꝛpoꝛali civ:habet ex natura poſſe viue
re pꝛeter coꝛpus Quoquo tamen modo iſta capiantur
a ſaluatoꝛe ſollicitudo indebita diſſuadetur. et per com
poſitõnem depellitur. Qm̃ ſi deus dedit quod plus eſt
et quod minus eſt erit om̃ino daturus. Quamobꝛem
dicitur. Nonne anima plus eſtq eſca. et coꝛpus plus
qᷓ; veſtimentum. Vlt ſic iſta ſententia contexatur. Si
ceus dedit animam ſcz vitam. ſeu ipſam ſtatuit vt ſit in
coꝛpoꝛe aliquãd iu viueret.que pluris eſt omni coꝛpoꝛa
li alimento:dabit et eſcam. Et ſi dedit coꝛpus altius o⸗
mni veſte pendens:dabit et veſtimentuʒ. Ygitur ? fru⸗
ſtra huiuſcemodi ſollicitudo exagitat homines ſup ter⸗
ram. Si vero in id ſollicitudo moꝛtalium tenderet.vt
ex cõmunibus nature beneficijs aliquid wendicaretur
in ꝓprium: ex ſeipſa in ſeipſa ſollicitudo deluditur.qm̃
ꝓpꝛium non eſt exnatura cum omnibus ſit in numero
pondere et menſura natura communis: nec alicui pꝛo/
pꝛium aliquid de beneficijs ſuis alligauerit· Non tamẽ
dixerim de ꝓpꝛietatibus illis ab ipſa natura aliquubus
ſpeciebus inſertis:ſed de his elementis ſeu elemẽtatis
erquibus natura miniſtrat coꝛpibus viuificandis atq;
alendis ſen quomodolibet aliter cõfouendis.Ad quid
ſollicitudo congregandarũ rerum. vbi tempus ſe ſub⸗
trahit et locus non conſiſtit. vbi homo moꝛitur et ſuc⸗
ceſſus rerum ſubſequitur. Retoꝛquet autẽ ꝑetrus ſolli
citudinem in debitum finem dicens. Omnẽ ſollicitu⸗
dinem veſtram pꝓijcientes in ipſum: qm ipᷣi cura eſt de
nobis. Subiecte quidem ſimilitudines compoſitiue
inducte ſunt: vt indebita ſollicitudo ꝓpellatur.. Reſpi
cite volatilia celi:qm non ſerunt neq; metunt neq; con⸗
gregant in hoꝛrea:et pater veſter celeſtis paſcit illa.Mõ
ne vos magis pluris eſtis illis Si reiecta ſollicitudie
conquirendarũ rerum conquirendi modoq; depulſo de
us irrationabilia paſcit: quomodo nõ paſcet hominem
in quo ſuam inſigniuit imaginem quem et redemit p
ſanguinem. Pꝛoinde impoꝛtuna eſt hominbus tanta
ſollicitudo.cum gratis animalibus ingratis deus largi
atur annonam Er homo pꝛeſtat cunctis.dumtaxat ex⸗
ceptis angelis. Sed l quis auteʒ veſtrum cogitans po
teſt addicere ad ſtaturam ſuam cubitũ vnum. Si ho
mo a ſeipſo nõ poteſt augeri.vt plus qᷓ;a doo ſactus eſt
creſcat.aut in cibo ſeu veſtimento capiat.ad quid tantũ
angit homines ſollicitudo ſupflua imo noria cura. Et
de veſtimento quid ſolliciti eſtis. Conſiderate lilia agri
quomodo creſcunt.non laboꝛant neq; nent. Dico autẽ
vobis.qm̃ nec ſalomon in omni gloꝛia ſua cooꝑtus eſi
ſicut vnum ex iſtis. Quid de veſtimentis etiam mul/
ticoloꝛijs cõtinua ſollicitudo moleſtat.que omnino re⸗
compingenda eſt conſideratõne minoꝝ. inoꝛa ſunt
homine lilia campi.creſcunt ſine labvꝛe.veſtiuntur mul
ticoloꝛie.abſq; hoc ꝙ a colo in fuſum aliquid nendo ſeu
filando traijciant. Ad quoꝝ compoſitõnem ſalomon ſa
pientiſſimus regum in omni gloꝛia ſua non potuit ꝑ ſa
pientiam ſuam tanta varietate coloꝛum veſtiri. Ydeo
quidem ſalomonem excedentem in ſapientia in exem/
plum induxit.vt eſſet omnino pſpicuum plus ex natu⸗
ra qᷓ; ex humana induſtria homines poſſe ꝑcipere. Pꝛo⸗
inde per explicitam compationem ſollicitudo ipſa dam
natur.et fidei modicitas arguitur cũ adiecit.. Si autẽ

4

2*.

fenum agri quod hodie eſt et cras in clibanum mitti/
tur deus ſic vſſtit:quantomagis vos modice fidei. Lu
ce clarius patet quod dicitur: in expientia concinua re⸗
rum. Et huiuſcemodi ſollicitudinè ex defectu fidei pꝛo⸗
uenire inſiciari non poteſt: quam omnibus ſuaſionibꝰ
ſaluatoꝛ a ſuis fidelibo nititur abꝛogare dicẽs. Nolite
ergo ſolliciti eſſe dicẽtes:quid manducabimus aut qᷣd
bibemus aut quo operiemur. Hec omnia gentes inqui
runt. Scit eni pater vſter ꝙ his om̃ibus indigetis. 14
BGcriptum eſt. Omis lalvꝛ ſominis in oꝛe eius.et ani
ma illius non implebitur· Quoniaʒ quicquid homo ex
nimia ſollicitudine congregare videtur. ad hoc fit vt ꝑ

—

os comedendo et bibendo traijciat:et ꝙ veſtibus pluri

mis etiam adhibitis vanitatibus veſtiatur. Sed talia
gentes que deum ignoꝛant et chꝛiſtuʒ non conſitentur
inquirunt: amantes hanc vitam. aliam vero wlut ne⸗
ſcij negligentes. Secernere quidem voluit ex his wer⸗
bis ſaluatoꝛ a gentibus ſideles ſuos:quos ſine ſollicitu
dine gentium pꝛeoꝛdinat ad aliam vitam. aſſerens no⸗
ſtras indigentias in noticia dei patris ſemper exiſtere:a
quo poſtulaſſe ſufficiat panem noſtrum. put ipſe docuit
dicere pater noſter. Quoniã pater eſt:indigentibo et ſi.
delibus filiss omnino ſubueniet.
De neceſſaria ſollicitudine qua cum ſua iuſticia pꝛi⸗
mum queritur regnũ dei. Scõm Mattheu ſolum.
Capitulum. XL. I.
Vlpꝛa ſaluatoꝛ oꝛando poſtulare docuit re⸗

poſitis omnibus curis ſuadet illud cum iu⸗
ſticia ſua primo querere: alio videlicet ſenſiu
quo in oꝛatione pꝛemonuit petere regnuʒ dei. Siue ſit
vite agende ſiue ſperande ante omnia querendũ eſt: et
eius iuſticia. Oꝛzoinde pꝛeter id quod in petitõne aſſer⸗

tum eſt:de queſitõne aſſeratur. PVꝛimum querite re⸗

gnum dei aiuuſticiam eius et hec omnia addicientur vO
bis. Pꝛeeunt ſe mutuo regnumet iuſticia eius: re/
giunn quidem optione pꝛeit:actione vero iuſticia eius
omnino pꝛecedit. Sic enĩ per ſapientiam dicitur. Ju⸗

ſtum dedurit dñs p vias rectas:et oſtendit illi regnum

dei. Juſtus a iuſticia dicitur.que pꝛimo ꝑ vias virtutũ

rectas iuſtificat: vt iuſtificato dei regnum oſtendatur.
Iuſticia poꝛro dei regni eſt ipſa fides ſtipata virtutibꝰ

ceteris ſacramentis atq; mandatis et opibus lvnis: ſiꝰ

ne quibus impoſſibile eſt placere deo et cũ quibus pla/⸗
cetur deo. Ygitur qui non placet deo: non poſſidebit re
gnum dei. Dibi placens ingreditur regnum eius. Et
de abꝛaam dicitur. Credidit abꝛaam deo: et reputatuʒ
eſt ei ad iuſticiam. Et aplus ad romanos. Juſticia at
Dei per fidem ieſu chꝛiſti:in omnes et ſuper omnes qui
credunt in eum. Et paulo poſt. Arbitramur hominẽ iu
ſtiſicari ꝑ fidem ſine opibus legis. Etinfra. Juſtiſicati
igitur ex fide pacem habeamus ad deum:ꝑ. dñm nẽm
ieſum chꝛiſtum: Ygitur iuſticia regni der pꝛimo querẽ⸗
da ſides eſt. ſine qua et ante quam nihil aptum nihil re
ctum ad regnum dei queritur. Et ſi quereretur: nõ in⸗
uemretur. Mꝛimo ergo ſides querenda eſt. Sed quo-

modo queritur:que nullo modo aliter qᷓ; ꝑ infu ſionez

habetur. Si wero infunditur:fruſtra queritur ſi iam in
fuſa coꝛdibus fuerit. Ged ſi ad incredulos ſeu extra ſi⸗
dem poſitos dictum infertur: omnes querere debent
quod magis catholicum eſt. et quod ſanius et boneſii⸗
us et quod altioꝛi pꝛemio terminatur: et tunc cum in⸗
uenerint credibilia huiuſcemodi dare voluntatẽ ad fi⸗
dem quam ſolum deus infundit:maxime cum videant
validis teſtimonijs roboꝛatam. Si vero ad iam credẽ
tes hic ſermo directus eſt queſitio iuſticie regni dei ad

4.

Decimuas

opera fidei oꝛdinatur:quoniam ſides ſine operib moe/
tua eſt. Et hec eſt iuſticia regni dei cunctis renatis in fi,
de:ꝙ ea que ſunt apta et oꝛdinata regni dei operemur
ſollicite atq; incunctanter ſcõm rationem fider. Hec au
tem iuſticia veteris teſtamenti nõ fuit iuſticia regni dei
qm̃ nemo ex illa factus eſt aptus regno dei: ſicut apoſto
lus ad romanos ⁊ ad galathas conteſtatus eſt. Ged vt
ſuperius dictum eſt iuſticia ſupabundans ſcribis 7 pha
riſeis: niſi iuſticia veſtra abundauerit ſup ſeribarum er
phariſeoꝛum:non intrabitis in regnum celox. Ylla er⸗
go que abundabit:eſt iuſticia regni dei. Eſt etiam iuſti⸗
cia regni dei negatio et abrenunciatio regni mundi:ſi /
cut ante pilatum chꝛiſtus teſtatus eſt. Regnũ meum
non eſt de hoc mundo. Et alibi eum fugiſſe legimus et
queſiuiſſe latibulum: ne poſt miraculum panum veni⸗
rent homines et facerent eum regem. Non aũt excludi⸗
mus ex his regna mundi in iuſticia ſeculari regenda ꝑ
reges et oꝛincipes:ſed affectum gloꝛie mundi in ommi⸗
bus condemnamus. Yuſticia regni dei eſt ꝑ opera ſub
deo condemnata et iudicata voluntas hoĩm intolleran
tia impoſitoꝛum et adimpletione iuſſoꝛum. Yuſticia re
gni dei eſt cõuerſatio in terra facta celeſtis: iuxta quod
aplus ait. Moſtra conuerſatio in celis eſt. Omnis vir/
tus.omnis affectio.quelibet actio deo gkata. eſt iuſticia

regni vei. Voe vero chꝛiſtug eſt iuſticia potioꝛ regni dei
Alit eniĩ aplus. Qui factus eſt nobis iuſticia. Qm̃ niſi .
8 gnum dei: d quo aliquid doctũ eſt. Hic po0ſt

patris ipſius.Queſita vero et obtenta iuſticia faciliꝰ
eſt queſitio regni vite agende:faciliſq; ingreſſus in ilõ
Et vt audacter dicam:querere iuſtidam eſt querere re⸗
gnum. Illã habere:in regno eius eſt manere. Regnuz
ro vite ſperande huic omnino cõiunctum eſt:vt tran
ſito ponte moꝛtis introeatur in illud. Hois primo que⸗/
ſitis hec omnia que gentes inquirunt adiſcientur no⸗
bis:velut ſi illa ſubſtantialia ſint hec vero non ſubſtan
tiua ſed adiectiua dicantur. Iterum velut contra perni
cioſum malum ad negationem ſollicitudinis reconuer/
tit ſermonem. Graue malum eſt quod totiens fieri de⸗
negatur:ſatiſq; impꝛeſſum in coꝛdibo quod tanta repe⸗
titione verbvꝛum abradit dicens. MNolite ergo ſolliciti
eſſe in craſtinum. raſtinus eni dies ſollicitus erit ſibi
ipſi. Sufficit enĩ diei malicia ſua. Quanqᷓ; omnino
Diſſuadest ſollicitudinẽ.non tñ omnino excludit. ſed il
lam infra terminos omnino coartat.cum pꝓhibet om⸗
nino de craſtino cogitare. futurim tempus remouens
ne in ſollicitudinẽ veniat. cum nemo ſciat quid pariat
futura dies homini vitam an moꝛteʒ. Pꝛo preſenti eſt

adhibenda cura ſollicita euadendi. NHec dies diem in cu

ra pꝛeueniat:me vno die ſollicitudo duplicetur. pꝛeſen⸗
tis tpꝑis et futuri. Habet ommis dies ſollicitudinẽ ſuã:
pꝛo eo ꝙ dicit ſufficit diei malicia ſua.que ab eo eſt ali

quis aliquid impertinens facere moliatur. mnis igi

tuc dies pꝛo emolimento ſno ſuam maliciam hahet.

De miſericoꝛdia pꝛoximis impendenda. Secunduʒ
Lucam. Capitulum.XLII.
St cunctis fidelibus foꝛma miſericoedie pͦ
e rogata:cum ad ſimilitudinẽ dei patris opoe
teat miſericoꝛdiã ꝓximis exhibere. Sed ad
hec quis idoneus vt deum patrem imitari
quis poſſit in vnis operibus ſuper terꝛam:cum ſalua/⸗
toꝛ dicat.l Eſtote miſericoꝛdes ſicut et pater wſter mi
ſericoꝛs eſt. . Si ad dei foꝛmam et ſimilitudmẽ opo⸗/
teat eſſe miſericoꝛdes.pꝛius expedit inueſtigare miſeri⸗
coꝛdiam dei.et qualiter miſeris miſericoꝛs factus eſt.
Nõ eſt a nobis ſua miſeꝛicoꝛdia inueſtiganda. niſi cum

N
nf
n
an.
W

1pt
be
et
er⸗
nſtin

ſ

dum
er
nii/
i⸗/
m⸗
ſub
dan
gre
Guod
Syit⸗
hſien
r
niſi,
Unnß
alis
115
1t/
n;
an
ner
no⸗
bſtan
ſani
nber
ide
lee⸗
lati
ſbi
no
Gll
y
9
t
ſt

ni

—*
—

. — — —. —

De ſermone montano domi.ſaluatoꝛis.

contrabitur ad miſeros:quoniaʒ qui miſeria carent mi
fericoꝛdia non indigent. iſcdia dei deus eſt.et ipᷣe im
perſcrutabilis eſt. Non autem omnino latet quomodo
miſertus eſt. qm miſeris ex ſcriptura cognoſcimus ex
ñnide tenemus ꝙ miſericoꝛs eſt deus.odiens viciũ ⁊ ſer
uans creatum. Sed quomodo miſertus. Audi pſalmi
ſtam. Quomodo miſeretur pater filioꝛũ miſertus eſt
dñs timentibus ſe.qm̃ ipſe cognouit figmentum nĩm
Hecernendũ eſt inter naturam quam deus condidit.

et iniquitatem quam homo ſua puerſa voluntate com/⸗

mittit. Igitur ꝓpter creatum dimittatur malefactum
et pꝛeſtetur venia ſi petatur:et ſi nulla inter ſit offenſa.
Cum cognoſcimus alicuius miſeriam moꝛe dei opem
miſcðie impendamus:qui velut pater nullo merito pᷣ⸗
cedente nulla in poſterum ſperata mercede amoꝛis gra
tia liberalitatis intuitu filios ſuos quos genuit nutrit
Sic deus pater quos creauit miſeretur fouet nutrit:
qm̃ bonoꝛum ntᷣoꝝ ipſe nõ indiget. Miſeretur deus ani
mabus cum iniquitati ſe tradunt.cum a virtute defici
unt.quas expectat ad penitentiã: cum reuertuntur mi⸗
ſeratus dat indulgentiam. Miſeretur coꝛpibus homi⸗
num:pꝛo quibus tue alimenta beneficio nature mini⸗
ſtrat. Sic ⁊ nos cum cognouerimus miſerias huiuſce
modi pꝛo modulo noſtro miſericoꝛdie bñſicia impenda
mus:non inquirentes merita quod ſpectat ad iuſticiaʒ:
ſed ſubuenientes indigentie quod ſpectat ad miſericoꝛ⸗

diam.

De iudicio temerario deuitando.quod et iuſta pena
conſequitur. Secundum Mattheum et Lucam tm̃
Capitulum. XLIII.
Olite iudicare: et non iudicabimini. Nõ
n ſunt temeraria uudicia in quempiam iaculã
da:matura nõ ſuggerit.diſſuadet ratio.repu
gnat virtus.et mos humanus omnino diſ⸗
ſentit. Et faciẽtibus ex equa ſeu amplioꝛi pena intermi
natum eſt. ꝛohibetur hominibo a deo ne aliquid ma/
lum ſiat et bonum omnino fieri ſuadetur:ſed non eo in
tuitn quo deo malum noceat:quia nihil ei nocere po⸗
teſt.aut quod diſpliceat qm̃ ipſe paſſiones non recipit:
ſed ex eoꝙ malum nature hominũ aduerſatur:et bonũ

confert ſibi ad viaticum et ad pꝛemium. NHos aũt quo

rum intereſt oꝑari debita et iniuncta et vitare delicta ſi
ue peccata potius debemus abſtinere a delictis ſiue ꝑec
catis qꝛ offenditur deus:qᷓ;ꝙ nobis pena ſenſibilis aut
ꝙ diuina ſepatio inferatur. Uſurpatio eſt ſuꝑioꝛis au⸗
ctoꝛitatis et certe ſcientie iudicis omnia cognoſcentis:
pꝛoximum iudicare. EInde homini auctoꝛitas ſuꝑ pꝛo⸗
ximum. Vnde ſibi certa ſcientia de crimine pꝛoximoꝝ.
Si aliqñ eſt auctoꝛitas foꝛte ſcientia deeſt. ſi adeſt ſciẽ⸗
tia quandoq; auctoꝛitas deficit. Si vtrũq; adeſt decer⸗
ne de pꝛoximo:ſi vtrunq; deeſt relinqne ꝓxrimum domi⸗/
no ſuo auctoꝛitatẽ et ſcientiam certam habenti.Aucto⸗
ritas quidem et ſcientia iudiciũ irrepꝛehenſihile faciũt
udicandi temeritas omnino eſi peccatum. Hinc apo
olus alioꝝ iudicatoꝛes acerrime repꝛehendit Tu quis
es qui iudicas alienum ſeruum. Suo vño ſtat aut ca⸗
dit. Et paulo poſt. Cu autẽ quid iudicas fratrem tuuʒ:
aut tu quare ſpernis fratrẽ tuum. Omnes enĩ ſtabimꝰ
ante tribunal chꝛiſti. Et itaq; vnuſquiſq; noſtrum pꝛo
ſe rationem reddet dveo. Mon ergo amplius inuicem iu⸗
dicemus:ſed hoe iudicate magis ne ponatis offendicu⸗
lum fratri vel ſcandalum. Et ad choꝛintios. YItaq; no⸗
lite ante tpus iudicare quoaduſq; veniat dñs:qui et il⸗
luminabit abſcondita tenebꝛaꝝ:et manifeſtabit conſi⸗
lia coꝛdium. Aeruntamẽ omne malefactum cadit ſub
iudicio ratõnis:ꝙ ſit vituperatõe dignum. Sed aliud

eſt iudicare quod perperam factum eſt: aliud iudicare fa
cientem. lliud iudicium ſuſpitõnis:aliud veritatis iu⸗
dicium. Aliud uudicium amoꝛis: aliud iudiciuʒ quod ex
odio aut ex inuidia ꝓcedit Aliud iudiciũ culpe: aliud ius
dicium quanta male agens ſit pena plectendus. Aliud
iudicium quod ſolo coꝛde ↄcipitur et tenetur: aliud qð
oꝛe de pꝛoximo ꝓſertur ad pꝛorimũ. Pꝛoinde ſequitur
In quo enĩ iudicio iudicaueritis iudicabimini. et in
qua menſura menſi fueritis remetietur vobis. Hoc
quidem dictum eſt ad terrendum: ne fiat iudicm. Hoc
vero quod ſequitur. ꝙ ſuo demerito iudicandus alium
iudicandum ſua temeritate non iudicet: idcirco vnuſ⸗
quiſq; ad ſui conſiderationẽ remittitur. Quid autem
vides feſtueam in oculo fratris tui:trabem aũt in oculo
tuo non conſideras. Aut eccetrabes in oculo tuo. HMy⸗
pocrita eijce pꝛimum trabem de oculo tuo:et tunc vide
bis eiſcere feſtucam de oculo fratris tui.

M. lona ſpiritualia non ſunt cõmunicanda puerſis.
Scom Mattheum. Capitulum. XI. IIII.
Obilitas rõnis humane colligitur ab illa ra
n tione que omnia ſcom rei veritatem cõtinet
et decernit:et colligendonudicat.vt digna di
gnis.et nulla indigna digniſ.et nulla digna
tribuantur indignis. Eregione aũt facta: puerſos no
xios conſueuerunt habere ſueceſſus. Heq; pꝛecioſitas
rerum impꝛobis et imperitis tractatoꝛibus cõmitten⸗
da eſt. Neq; dignũ ducitur: vt filij regum alendiet mo
rigerandi ruralibus cõmittantur. Mil pꝛecioſius diui⸗
nis verbis atq; ſacramẽtis. Nemo nobilioꝛ dei filioqui
continetur in eis. Et quod ſanctum eſt opoꝛtet imma⸗
culate ſeruari. Et in veteri teſtamento lauabantur: qui
vaſa dñi contrectabant. Et pꝛeceptũ erat. Mundami⸗
ni qui fertis vaſa dñi. Et panes ꝓpoſitõnis comedere
non debebant:niſi mundi a contactibo mulieruʒ. Nunc
a ſaluatoꝛe phibetur.. Nolite ſanctum dare canibo. Ne
qʒ mittatis margaritas vtas ante poꝛcos. ne foꝛte con⸗
culcent eas pedibus ſuis:et conuerſi dirumpant vos.
Sanctum quidem eſt om̃e quod ſanctificatur per vr⸗
bum:omne quod expedit inuiolabiliter obſeruari.Ca⸗
nes ſunt innitentes rationibus et ſermonibus impoꝛ/
tunis. Margarita precioſa.ſecreta dei dicuntur. Poꝛci
a voluptate detenti qui ſancta et pꝛecioſa vilipendunt.

et ſepe aduerſus largitoꝛem deſeuiunt·

De ſecuritate data petendi et fiducia impetrandi.
Scoöm Mattheum.ʒ Caplm. XIL. V.
Vn erat hominibo cauſa neq; iuſta ratio vt
n a deo aliquid poſtularent:niſi filus eternus
eius.per omnia ſibi equalis factus homo ꝓ
nobis dediſſet audaciamet impetrandi fidu
ciam largiretur.velut qui ꝑ omnia nouit ab eterno pa⸗
ternam voluntatem. eterne nos diligentem anteq; eſſe
mus. Et factos etiã ntis exigentibo meritis.non dereli
quit nos.ſciens eternũ patrem miſericoꝛdiap plus wel⸗
le dare qᷓ; nos velimus accipere.nobilioꝛiq; modo dita⸗
re qᷓ; nos pꝑetere cognoſcamus.cum pꝛius docuit dicere
pater noſter.et que petenda ſequũtur. Nunc paternam
liberalitatem ediſſerens.agitat ad petendum dicens:
LPetite et accipietis.querite et inuenietis.pulſate et
aperietur vobis. Omnis enim qui petit accipit.et qui
querit inuenit.et pulſanti aperietur. Nullus igitur in
petendo tardus.in querendo ambiguus. in pulſando
ebes.cum dñs ſit in dando liberalis.in querendo ſe of⸗
fert requiſitus.in pulſando eſt oſtium factus.Arguit ex
hominibo ad deum,qui cuncta omni bonitate pꝛecel i⸗

Liber

vt pꝛomptioꝛes ſint homines ad petendum. Aut quis
ex wopis homo.quem ſi ꝑetierit ſlius ſuus panem:nun
quid lapideʒ poꝛriget ei.Aut ſi petierit piſcem: nũquid
ſerpentẽ woꝛriget ei.Aut ouum:munquid ſcoꝛpionẽ poꝛ⸗
riget ei. Si ergo vos cum ſitis mali.noſtis bona data
dire ſilijs vtis:quantomagis pater veſter dabit ſpiri⸗
tum bonũ petentibo ſe. Clarent iſta ꝑ ſingula: et alibi
in hoc opere ſunt diſſertg.
De illa ꝑte oꝛiginalis iuſticie que cum pꝛoximo aut
inter homines eſt ſeruanda. Secundũ Dattheum.
Capitulum. xL. vVI:
Piginalis quideʒ iuſticia in coꝛdibus hoĩm
o ſcripta fuit:nec ſonuit verbo ſeu lĩis erarata
eſt. Eo ipſo ꝙ homo ad imaginem dei factus
fuit.illam accepit ꝓthoplaſtus maxime quia
cõpletus creatus eſt:vſq;ʒquo natura pᷣt quos edit par⸗
uulos ꝓuelxre. eteri aũt ab ioſo genitiꝓpter humane
nature damnatam ꝓpaginem nõ ſtatim cum nati ſunt
illam adoꝛiuntur:ſed paulatim coaleſcunt ad illã. Dif⸗
fert quidem homo a bꝛutiſ: et ex eo ꝙ ꝑ rationẽ ab alijs
animalibo attollitur ſentit legem oꝛiginalis iuſticie.cõ

ſentitq; ſibi et alludit et placet in illa cum etas accreue⸗ .

rit:que lex ſi apud homines incoꝛrupta man ſiſſet: neq;
moiſaica neq; lex euangelica in lationibo neceſſarie fu⸗

iſſent. Sufficiebat eni illa ad omne placitum dei p ſa⸗

lute noſtra. Que coꝛrupta nunqᷓ; ad plenum potuit re⸗
parari.anteq; dei filius mundo in carne viſibilis appare
ret.cuius doctrina qᷓ́;uis magna credibilia ſuphabeat:
tota tñ hoc intendit et facto et exemplo chꝛiſtus oſten⸗
dit vt oꝛiginalis iuſticia refoꝛmetur.Alit eni.. Omnia
quecunq; vultis vt faciant vobis homines et vos facite
illis. Hec eſt eni lex et ꝓphete.Repetit ieſus quod ſcri
ptum fuerit a pꝛincipio in coꝛdib hoĩm.abſq; quod vo
ce aut litteris traderetur:videlicʒ qualiter conuiuendũ
erat ex mutua ſubuentõne aut obſecundatione pſona/⸗
rum et reꝝ. De fiendo dumtaxat ꝓlata eſt:non de nefi⸗

endo iuſticie oꝛiginalis doctrina. Sed omne fiendum

neſiendum excludit. non aũt neſiendũ fiendum inclu⸗
dit.qm̃ omne affirmatũ halet omne aliud ſua ratione
negatum:non tñ omne negatũ habet aliquid aliud ſua

ratione affirmatũ:Ac ꝑ hoc quod de oꝛiginali iuſticia di

citur ꝑ affirmatõem etiã ꝑ negatõeʒ exponitur vt ſi fit
qð iuſtum eſt quod iniuſtũ eſt neſiet.Non aũt qð dici⸗
tur reconuertitur:vt ſi non fit iniuſtum ꝙ iuſtum in
actõne conſiſtat. Ygitur ſi ſic iuſſum eſt ꝙ omnia que
nobis ſieri volumus alijs faciamus. ex hoc penitus ex⸗
cluditur ꝙ ea que nobis nolumus fieri nullis alijs in/⸗
feramus. In bhoc eſt lex ſcilicet moiſaica diſpoſita in ma
nibus angeloꝝ in monte ſyna.put ille diticeus ad pꝛo⸗
ximum oꝛdinatur in ſeptem videlicet: non aũt in illis
tribus pꝛimis que ſolũ oꝛdinantur ad deũ.Non eni ie⸗
ſus de illg pte oꝛiginalis iuſticie læc aiebat.ſed de illa P
quam boies inter ſe debent viuere iuſte.moderate ma⸗
gnanimiter.pſeuera nter acq; pꝛudenter:vt nemini ſi⸗
at vlla iniia et omnibo vt ꝑſonis ꝓpꝛijs ſeruiatur.Mõ
ſolũ lex ſed etiã ꝓphete in iſta iuſticia oꝛiginali conſiſiũt
non in his que futura vaticinando dixerũt: ſed in his
que de oꝛdinatis moꝛibo tractauerunt. Et vt pſtringaz
omnis doctrina ſimpliciter docens aut que a paralvlis
trahi pᷣt. ſiue ab hiſtoꝛijs tropologice ſumi.ſiue a figuriſ
ſiue a ꝓplætijs accipi.que moꝛes bonos edificet:legẽ oꝛi
ginalis iuſtioe fouet. Amplius aũt chꝛiſtus ꝑ euange⸗
lium finem ad pꝛincipiũ recõuertit. Agendoꝝ oꝛdo et
pꝛincipium.oꝛiginalis iuſticia fuit. Oꝛdo poſterioꝛ do⸗
ctrina euangelica.poſt quã nulla melioꝛ et aptioꝛ ad dei

regnum ad complendũ dei placituʒ: et oꝛiginali iuſticecie

2

Decimus

nulla connerxio:. Pꝛimarius oꝛdo conuiuendi oꝛigina /
lis iuſticia:ſecundarius lex euangelica: et in vnũ ꝑiter
de cõuiuendo coeunt. Illa ſcripta ſolũ in coꝛdibb non
exarata lẽis nõ docta verbis:iſta vero coꝛdibo infuſa nõ

ſcripta:et ltis exaraturet verbis docetur. Heilla quidẽ
pte legis euangelice direrim.que de cõuiuendo cum p⸗
eimis lata eſt:cum pᷣter hoc euangelica lex alia multa cõ

tineat. Pꝛotinꝰ inter hoĩes fuiſſet nulla querela.ſi oꝛi⸗

ginalis de cõuiuendo iuſticia put erat ſcripta in coꝛdib⸗
ſtetiſſet in moꝛibus. Sed illo ab illa inuiſibili ſcriptõe
iuſticium factũ fuit.Nam de ſupꝑioꝛi pte illius iuſticie
inobedientiã cecidit adam. Erat eniĩ ilius iuſticie ſupe⸗
rioꝛ gradus:vt homo tanqᷓ; inferioꝛ ꝑ omnia ſe teneret
ad deum.Alioquin ad ſeipſum ſua volũtate factus ſub⸗
deretur miſerie:et ſuoꝛuʒ inferioꝑ pꝛo inobedientia in
obedientiã pateretur. Inferioꝛ vero gradus huius iu⸗
ſticie in cõuiuendo cum ꝓximo con ſiſtebat.a quo pꝛi⸗
mus coꝛruit ꝑ inuidiã ad fratrẽ obſtinatus cayn:ſed vn
de caſusa quacũq; iuſticia inde luitio toꝛmẽtox.et vn⸗
de obſeruantia inde fruitio pꝛemioꝝ. Et vt iam dictuʒ
eſt talio iuſticie oꝛiginalis pꝛeceſſit:et talio moiſaice le⸗
gis ſubſequitur. Nunc vero talio euangelicus abꝛoga⸗
to moiſaico:talionẽ oꝛiginalis iuſticie reuocauit.

Me duplex eſt poꝛta ſimiliter et via ſceʒ pditionis et vi
te:quarum vnam intrare alteram declinare ſaluato⸗
ꝑſuaſit.Scom Mattlxvu. Caplin.XLvVII.
Ecundum diuerſitatem ciuitatum et ciuiũ
S et eis pꝛeſidentiũ poꝛte ſunt cõſtitute ſimi⸗
liter:et vt nec aliũde aut aliter poſſit eſſe in⸗
greſſus.nec ſpacioſitas aut anguſtia ſit ipax
niſi vt reges decreuerint. Quanqᷓ; om̃e creatum quedã

ſit vnitas ſub vno dño deo eterno viuo et vero impꝛe⸗

dabiliter cõſtituta:attamẽ ex voluntate et exmoꝛib di⸗
uiſio facta eſt vniuerſoꝝ dño deo ex creature ſue deme⸗
rito ꝑmittente:vt queda pars vocetur cuitas dei:que⸗
dam vero ciuitas diatoli nũcupetur. Moꝛta quidẽ ⁊ viꝗ

ciuitatis dei:anguſtum habet ingreſſum. Ciuitatis ve⸗

ro dialvli poꝛta et via:ſpacioſum introitum poſſident.
Sũmuſq; impatoꝛ atq; conſultoꝛ tonoꝝ oĩm atq; poti
oꝛum ieſus:diſuaſoꝛq; ſub interminatõne maloꝝ dixit.
LIntrate ꝑ anguſtam poꝛtam:quis lata woꝛta et ſpaci⸗
oſa via eſt que ducit ad ꝑditionem:et multi ſunt qui in

trant ꝑ eam. Quaʒ anguſta poꝛta et arta via eſt que du

cit ad vitam:et pauci ſunt qui inueniũt eam. Inap⸗
tione aũt oꝛis pꝛima huius ꝓmulgandi ſermonis. re⸗
gnum celox ſpiritu paupibus pollicitus eſt: et multis
agentibus recte varifarie loquẽdo de beatitudine repꝛo
miſit. Et ꝑ abundantioꝛẽ iuſticiã monſtrauit illud poſ⸗
ſe compecſvndi:docuit petendũ pꝛo illo et in illo theſan

riſare ſusſit:ante omnia ipᷣm querere ſtatuit.Nũc neali
gquis erret ab imperitia: poꝛtã oſtendit et viam vtraq;

foꝛe omnino anguſtam. Minus eni in anguſtis:in ſpa
cioſis vero erratur ſeꝑe atq; facilius.Lata poꝛro eſt poꝛ⸗
ta et via ꝑditionis vtiq; ſpacioſa: et multi gradiuntur
intrantq; ꝑeas. Vnde lata. Pernicioſa licentia vten⸗
doꝛum:qua quiſq; querit et vult omnibo vti pꝛo libito

Wluptatis omni habenatõne reiecta ratõnis et legis.

Vnde via ſpacioſa.Quia nullis coartata limitib. Et
illam gradiens vt appetit:pꝑ deuia queq; tendit. Huius
vie terminus huiuſq; poꝛte ingreſſus tendit ad ꝑditio⸗
nem:eo demerito quo quis cõuerſatus in ꝑditis moꝛi⸗
bus ſaluantẽ abhvꝛruit legem. Et multi quidẽ non con
ſiderantes huiuſcemodi finem et terminũ:pꝛimi aſpe⸗
ctus atq; ingreſſus amenitate delectati.ꝑ eas intrepide
atq; letantiſſime gradiuntur. Tota pꝛotinus e regione

ſö

lw⸗

i
in/

n
wi

e
un
V.
uii
mi⸗
/
i
pre,/
di

l
in
n

1

— G —— — — — —.

— —

— — — —

N.

ſtrata eſt via.conſtructa eſt poꝛta que pducit ad vitam.
cum animus ci legibus angitur nealiquid cõcupiſcat
illicitum: et habenatur coꝛpus ne effluat in nimiũ atq;
ſuꝑfluum. Sed pauci qui querant: et qui gradiãtur et
intrent. Sed qo eſt ſeculi amatoꝛibo latũ ⁊ ſpacioſum
ad patriam ſuſpirantib pnicioſum videtur. Et quod
artum dicitur inſpecto fine. coꝛde in dei amoꝛe amplefa
cto pmptiſſime gradiendũ aſſumunt:iuxta ꝓpheticum
dictum. Eliam mandatoꝝ tuoꝑꝝ cucurri: cum dilataſti
coꝛ meum.
De cautela a falſitatibus hoĩm et modo cognoſcen⸗
di. Scom Mattheũ. „Capkm. XI. VIII
Eritas et falſitas modis omnibo aduerſan/⸗
v tur:nec inter eas fedalicius aliqñ locum ha
bet. vt poſſit ad concoꝛdiã puocare. Vna tñ
clareſcit ex alia:et cognoſcitur vna p alteram
Relucet pamplius veritas:cum a falſitatibo impugna
tur. Inuincibilis quidẽ eſt: ſupari nequit. uum cõ/
trarium atq; emulam non ſimit incognitũ:ſed detegit
et pꝛodit.Ald cuius pbationem falſitate vſtitos omni⸗/
potens deus pmiſit inſurgere. Et ſaluatoꝛ oĩm dñs et
magiſter ſuadet cautelam:ne falſitatibꝰ hoĩes inuoluã⸗
tur:et ne ſuſcipiant falſa pꝛo veris dicens.. Attendite
a falſis ꝓphetis qui veniũt ad vos in veſtimentis oui⸗
um:intrinſecus aũt ſunt lupi rapaces.A fructibo eoꝛuʒ

cognoſcetis eos. Ad falſitatem cauendã ſatagit omſiis
veritatig amatoꝛ.et nemo falli vult:qᷓ;uis fallere querit . E Alis . B
lit dñs am mirabilẽ ſanctũ ſuum. Et nomen eiusam⸗
mirabile eſt in vniuerſa terra. Et anteq́; naſceretur p⸗

et velit. Ad ſeipᷣm illam dici quilibet amat:non aũt om
nis eadem lege refundit in primũ. Sed qm̃ falſitas ne
glecta ſeꝑe a deo fecit diuoꝛcium et penis innexit que ꝑ
humana oꝛa tranſfunditur: ideo ſaluatoꝛ ꝗ hetis fal⸗
ſis pꝛemonet attendere id eſt cuſtodire:qui moꝛibꝛ om
nibus humilibuſq; verbis manſuetudinẽ et ſimplici⸗
tatem ouinã oſtenduntantrinſecns aũt ſunt lupi rapa

res. ad raptum ſc bonop rerum quarumcũq; delectabi
lium.inhiantes ſtudenteſq; rapere perperaʒ niſi gratis

accipiant: falſi ſunt. ”8
Me auditoꝛes et factoꝛes verbox chꝛiſti incõcuſſibilẽ

poſſident ſirmitatẽ. Auditoꝛes vero et non factoꝛes
ruine patebũt. Scom Mattheũ. Capm. XI. IX

Alide virtutis ſunt verba chꝛiſti:ſi deducau

v tur in actũ. Non tñ ocioſe audita conferunt
anditoꝛibo firmitatẽ. Oagiſaũt eoꝝ auditio

cum inſactione:ruinam in auditoꝛibdopera/
tur. Yuſto tñ merito ſolidant: et iuſto demerito depel⸗
lunt in ꝑꝛeceps. Non eſt firmitas ſed infirmitas in ho⸗

minibo:q;obꝛem dicebat dauid. Mſerere mei dñe qm̃
infirmus ſum. Et ſalomon. Homo infirmus et exigui
tpis. Et ab hominib firmitas queritur. in rebusa deo
creatis nõ inuenitur. Vlerba chꝛiſti oꝛdinãt ad frrmita
tem cum inuitãtad ſidem:ꝑ quam homo fundatur in
chꝛiſto qui mobilis eſt. qꝛ deus eſt. Et petra erat. Eua⸗
dent ſpem:ſed in chꝛiſto et ꝑ chꝛiſtũ. DHocent quid dili⸗
gant ad charitatẽ ſcʒ ipᷣm verum et ſummũ deum:ſine
quo omnia ſunt infirma et vanitati ſubiecta: cum quo
cũcta ſolidantur. Gactio quidẽ vertoꝝ chꝛiſti eſt vt ipſi
adſxreamus.in ipo maneamus.ipᷣm diligamus.in ipſo
ſperemus. ipᷣm vita et moꝛib imitemur:et efficitur fir
mitas que ab hoĩbus queritur Hinc igitur ſaluatoꝛ ait
Omnis ergo qui audit verba mea hec et facit ea: aſſi ⸗

milabitur viro ſapiẽti qui edificauit dmũ ſuam ſupꝛa

petram. Et deſcendit pluuig et venerũt flumina et fla⸗
uerunt venti:et irruerũt in domũ illam et noncecidit:
fundata eni erat ſupꝛa firmam petrã. Er ſitu firmitas

eſtet ex virtute fundamenti qð eſt chꝛiſtus ieſus. pᷣter

Deſermone montano domi. ſaluatoꝛis.

quod aliud ponere nemop̃t vt ait apoſtolus.qui pꝛeſtat
tuitõnem ab omnib que poſſent inferre ruinam. Plu
uia flumina et venti ad ea referuntur queſi pũᷣaliter ſeu
inuiſibiliter cõcutiunt. Et nulla ſapientia in mentibꝰ
et moꝛibo maioꝛq;ᷓ ſic ſituari ſicq; fundari ꝙ nõ poſſit
concuti.et ſi concutinõ ſubuerti.Difficilimũ quidẽ eſt
imo impoſſibile nõ tentari:ſed ratione fundamẽti cer⸗
tiſſimum atq; facillimũ eſt a rnina defendi. Et omnis
qui audit verba mea et nõ facit es.ſimilis erit viro ſtul
to qui ediſicauit domũ ſuam ſupra arenom. Et deſcen⸗
dit pluuia et venerũt flumina et flauerũt venti.et irru⸗
erũt in domũ illam ⁊ cecidit.et fuit ruina eius magna
Ommnis qui ſup tpalibus ſuã ſpem ponit ſaltim mente
nõ auulſus a mundo.ſe ad pꝛecipitiũ coaptauit vicioꝝ
atq; penarum.
De ammiratõne turbax ſupmontano ſermone. ac
ipſius ſermonis excellentia. Secundũ Oattheum
Capitulum. L..
E ſactum eſt cum conſummaſſet ieſus wer
e ba hec. ammirabãtur turbe ſi uꝑ doctrina eius
Erat eni docens ſicut ptãtem habens.et nõ
ſicut ſcribe eoꝝ et phariſ. ei. Perfſecit ieſus
verba concepta ꝑ vocem extra ſonantẽ. qui nõ foꝛtuitu
et impꝛou iſe aut imptinẽter ſeu incapaciter. ſed er nul
lo repꝛeſynſibilia imo p omnia cõmendabilia verba lo
quebatur. Quia vt alibi de ipſo ſcriptũ eſt. nunqᷓ ſic lo
cutus eſt homo.immirabilis doctoꝛ.qm̃ in omniba fe⸗

phetatũ eſt, ꝙ rocaretur ammirabilis. Ammirabilis do
ctrina. ſapientiã omnẽ complectẽs ⁊ercedeng. Ygitur
merito turbe ãmirabãtur. audiẽtes doctrinã ſuß natu⸗
rã ſupᷣ intellectũ et ſenſuʒ. extra vſum et cõem docendi
modum. Sepe in euangelio lectitamus.ꝙ doctrina ie⸗
ſu audientiũ animos in ammiratõne ſuſpendebat. Au⸗
ctoꝛitatiue quidẽ docebat.qm a deoo patre oẽm accepat
ptãtem.et tanq; doctrine omniſq; ſapiẽtie conditoꝛ.nõ

tanq; alterius p ſtudium acquiſite ſcientie pmulgatoꝛ

Theſauri quidem erant in eo omnis ſapientie et ſcien⸗
tie abſconditi. Etiam alias ammirate ſunt turbe ſuper
doctrinam eius dicẽtes. Quomodo hic ſcit litteras cõ̃
non didicerit.Necnõ iſte ſermo montanus pomnia ex⸗

cellebat.ic quidẽ declaratio et repꝛomiſſio beatitudi

num. Hic meritoꝛia exhoꝛtatio ad tollerantiã paſſonũ
HMic deſcriptio aploꝝ pꝛelatoꝝ atq; doctoꝛum. Hic oſtẽ
ditur ꝙ lex moiſaica nõ ſoluitur ꝑ euangeliũ.ſed per eu
angelium magis impletur. Hic puocatio ad altioꝛẽ iu⸗
ſticie ꝑtem. Hic phibetur ꝙ nemini fiat iniuria: ꝙ facta
coꝛrigatur.et ꝙ omnibo mutua charitas debeatur. ic
omis homo inſiruitur qualiter viuat ad deum:qualiter

ſe habeat ad ꝓximũ.et qualiter oꝛdinatus maneataaad

ſepiſum. Hic docetur quomodo fiat iuſticia meritoꝛia.
quid ſit cauendum in illa. Hic inſtruimur quid oꝛandũ
atq; petendum. Hic ꝓhibetur omne qð animã turpi⸗
ter grauat.quod coꝛpus inaniter occupat.Hic homo in
uitatur ad regnum. et datur ad perueniendum omne
viaticum.

Erpliciunt ſextus ſeptimus octauus nonus et teci
mus libri de geſtis dñi ſaluatoꝛis:

Liber

AIncipit liber vndecimus de diſceptatõnibo iudeoꝑ.
Iucidpit liber diſceptatõnũ ſeu diſputationũ didiſca
lium dñi ſaluatoꝛis cum hoĩbo mulieribuſ diſcipulis
phariſeis ſcribis in legeperitis cum iudeis ſeu tur/
bis plebeis atq; paganis.
De diſputatõne habita cum ſamaritana quid ad in⸗
telligentiam catholicã ſignificet ſeu doceat aut pꝛeci
piat pꝛope moꝛes. Secundum Yohannem.
” Capitulum. I.
Ptabat oꝛdinabat faciebat
qʒ chꝛiſtus rebo agendis. da
re mat eriã et niſi ſe ad agen
Agaga ſuſcepta et a pre iniũcta
0½ opa ingeſſiſſet ocioſus erat
daa imtoſita ſibi ab eterno

“ pte.tñ inde actuoſus et per

virtutẽ ocioſus quo ſetene
bat ad id qð verbũ aſſumẽs
Dirigebat aſſumptũ. Cum
ceteris peccatis etiã incuria hebetauerat humanum ge⸗

nus: nõ vt intelligeret aut intelligere nollet infra quoſ
maloꝝ tonoꝝterminos teneretur. Chꝛiſtus vero g⸗

humanũ genuſ in omnibo bonis depditis nobilioꝛi mõ
repaturus aduenerat pᷣuenit oẽs parauit occaſiones vt
pꝛimo querens quereret᷑.queſitus inueniret᷑. inuẽtus
teneretur a amaretur:amatus beatitudinẽ vltimã lar/
giretur. Gʒ quõ quereret᷑ niſi cognoſceret. Quis nam

querit qð nõ cognoſcit. Qð ſi inueniret velut incogii
tũ pᷣteriret. Preit igit᷑ cognitio ad debitũ oꝛdinẽ inquu

rendi et inneniendi. Et foꝛtaſſis querit quis ſcire qõ ne
ſcit ſicut quis veritatẽ et ſcientiã ignoꝛata querit ſcire

a doctoꝛibo in libꝛis. Et multa que ignoꝛatur ad ſcien
tiam inquirũtur ſ hoc quidẽ quedã ſctia pꝛeit Nemo
ꝓfecto q̃reret aliquid ſcire aut inuenire aut hre ni ſi pꝛe

ſciret bonã eſſe ſcientiã weritatẽ ⁊ vtile ad habendũ qð

inuenire ſatagebat. Signabat᷑ ab hoĩbo agnoſci qui di/
gnatꝰ erat pꝓ hoĩbo naſci.ſʒ non querebatur incognitus.
Qui ſi deus hõ factus eſt quis cognoſcet eũ· Quis ni
ſi doctus ab ipo aut a ſpũſcõ potuiſſet ipm agnoſcere.

aut cogitare pſumpſiſſet qð tale bonũ ſcʒ dei verbů in⸗
effabiliter incarnatũ adueniſſet hoĩbo ſupꝑ terꝛã. Mꝛoin
de rõis oꝛdo poſcebat vt ipe ineffabili mõ id pꝛeageret

vt ꝑ fidẽ cognoſceretur. deinde quereret᷑poſt inuemre

inuetus amaretur. amatus nõ amati ſed iura ſeruaret

amãtis cuius eſt bſicia imptiri. Et ipe diligetes ſe di /
ligit ſicut ſcriptura pclamat diceſ. Et amatus fit amas

amoꝛis officio qui ſ habuit dilectõem ab eterno. Jgi
tur volẽs in cognitõem venire vnius mulieris occaſio⸗
nẽ pꝛetulit ⁊ pꝛeegit vt cognoſceretur vt cetera ſequ erẽ

tur. In cuius typo eccleſia de gentibo aduocanda erat:
et ventura in cognitõem dñi ſaluatoꝛis. Et eadẽ imagi

ne om̃is aĩa ſaluanda erat dig na ſaluari ſicq; geſtũ eſt.
LOpoꝛtebat ieſum tran ſire ꝑ ſamariq. Nõ opoꝛtuni⸗
tate cogente ſed decẽte. Sua ſibi volũtas opoꝛtunita⸗
tẽ facie bat nõ rex euentus. Samaria ciuitas erat ma⸗

gna edificata ab amri rege iſrł in möte ⁊ ab ea tota pui

cia denoĩata eſt vñ dicti ſunt ſamaritani nomẽ tribo et
ſemiſ iſraeliticoꝝ qui ſeceſſerũt in regionẽullã ab eo quo

eſeruerũt altrĩ ſecus tꝑe robvã filij ſalomonis ⁊ xrema

nentiby in hieruſalẽ et arca duabo tribubo a ſemis ſcz iu
da ⁊ beniamin media tribu manaſſe. Venit ergo in
ciuitatẽ ſamarie que ðꝛ ſychar iuxta pꝛediũ qð dedit ia⸗
cob ioſeph filio ſuo.Erat ibi fons iacob ieſus aũt fati⸗

gatus ex itinere ſedebat ſic ſuꝑ fontẽ. Hoꝛa erat q̃ſi ſex

ta. Ciuitas ſpecialis ⁊ ſingłaris illius ꝓuincie ſamarie

ſichar dicebatur alo noĩe ſichẽ.Nõ tñ tꝑe iacob ꝓuĩcig

Bndecimus

1 1

. 1† 2– 4 4
K. * . 2 4 —
Daninr t. ir e E

vocabatur ſamaria q;uis illius puintie talis ciuitas ſi⸗

char aut ſichem vocaret᷑ in qua fuit famoſa ſtupꝛi et do

loſe circũciſionis hiſtoꝛia.Regio ciuitas poſſeſſio puteꝰ
cũ actõibo chꝛiſti aſtruũt magna miſteria conſtituũtq;
moꝛes venit ieſus vadẽs velut in pegre ꝑ terr pegri⸗
natõis hũane in rgionẽ ſamarie· Coõgruã ſuis volutati
bus et directõniboa moꝛibo in fundendis viſitat puin
ciã ieſus.lana dñi interpᷣtatur ſamaria bonũ qꝛ lana me

liuſq; dñi.Alba lana coloꝛibo apta eſt vt coloꝛariꝰ diſpo⸗/

ſuerit coloꝛaxe. AIpᷣa quidẽ diuinis coloꝛibus coloꝛanda

loꝛibo inducẽdiſ apte ſubijciatur ita ſint dñi ꝙ alioꝝ co
loꝛibus nõ fucent᷑.Coloꝛes eiuſ multiplices ſũt facti ex

vꝓarietate virtutũ nec oẽs vni coloꝛe veſtiũtur.ſed veſti

menta multicoloꝛia donãtur a dno ꝓut eſt diuerſitas
nõ aduerſitas mox in his qui ſibi ſeruire ſtatuerũt Si
cut multa ſunt in vno coꝛpe mebꝛa nõ tñ eundẽ actuʒ
oĩa hñt.ſic ⁊ multi hoĩm ſtatus ſunt in eccia ſancta dei
velut multicoloꝛia veſtimẽta. Sʒ aduertendũ ꝙ pan⸗
nus tinct? in lana tenaeus ſeruat coloꝛẽ q;tinctus in ſi
lo Pꝛoinde a pꝛimeua capacitatis optimũu eſt fieri lanã
dñi.vt ipſe coloꝛibo ſibi placitis nos coloꝛet.Ad tegu⸗

mentũ lana eſt ⁊ depulſionẽ frigoꝛis. Bũñ aũt his qͥ fue

rint lana dñi:qm dat niuẽ ſicut lan qꝛ nõ amplius tẽ/

tari ꝑmittit qᷓ; ipe ꝓtexerit. Qðõ ſi aliqui tentatõib im/
mergũtur ⁊ aduerſitatibo ſuꝑantur.nõ fuerũt vtiq; la/
na dni ſuis tingenda ſiue tincta coloꝛibo. Si vero aliã
interpꝛetõem ſumpſerimus ꝑ amplius aſtruemur ad

optimos moꝛes coniũctio eni dño dictũ eſt. Moc egit
in pꝛincipio deus vt ſibi homo iũgeretur. dedit bñſicia
et legẽ.et leges appoſuit ne ſeꝑaretur. Vlenit etiã ple⸗
nitudine tꝑm:ſe hũane nature ⁊ hũanaʒ naturãa ſibi ex

toto inſepabiliter et eterne ↄiungẽs. Mac ex effectibus
hboĩm moꝛibuſq; inquirit vt ſibi nectamur ne euerta⸗
mur. Euerti poꝛro nõ poſſumus ſi ſide et charitate na⸗

ture immobili ↄiungamur. Et ſua pñtia viſitat quos

ſibi nouerit in vritate coniũctos. Cuſtodia dñi etiã ſa

maria noĩatur ſiue cuſtodiẽs dñm. Si ad chꝛiſtũ refe⸗

rimus ippe cuſtos eſt dñi miſſus ad cuſtodiã hoĩm.hinc
iob dicit. Quid faciã tibi o cuſtos hoĩm. Siad nos 1 do

mini cuſtodes nos eſſe opoꝛtet. uſtodes dixeri nõ vt
ipᷣm dñm ſeruemusa malo aduerſus quẽ mihil p̃ᷣt ad⸗
uerſi ſed vt ipᷣm cuſtodiamus in nobis ne intermiſio⸗
ne vicioꝝ ac depulſione virtutũ recedat a nobis.nõ ſuo

Ddano. ſ nto ꝑiculo. Emanuel eſt ſcʒ nohiſcũ deus. Et
ipe ſaluatoꝛ aſſeruit. Ecce robiſcũ ſum vſq; ad cõſumę·
mationẽ ſeculi. Pꝛoinde cuſtodiamus ipᷣm ſqʒ nos in

ipᷣo:nme velut ntaʒ ſocietatẽ ad diſplicentiã criminũ et de
lictor aſpnatus abſcondat. Et in ꝑpadiſo poſitus pꝛimꝰ
hõ fuit vt cuſtodiret illud.et nõ cuſtodiẽs deũ ꝑdidit:a
quo expulſus eſt in hãc calamitoſaʒ vitã. Et cũ manda⸗
tũ edicitur de cuſtodia vilis vaſis :argumeto eſt ꝙ the⸗

ſaurũ pᷣcioſum ↄtineat. Mandatur hoĩ atq; ↄſulit᷑&n

ni cuſtodia ſerua coꝛ tuum:anñi ab ipᷣo vita ocedit: æur
coꝛdis mandat᷑ cuſtodia:mſi qꝛ in ipo quieſcit xpᷣus ho⸗
minũ vera vita ⁊ ab ipo ꝓcedit vita cũ credimꝰ xpᷣm vi⸗
tam.coꝛde enĩ creditur ad iuſticiã.et cũ ipᷣm iuxta man
datũ ſuũ ex toto coꝛde diligimus. Ciuitas ipſa illius re
gionis nũcupata ſichar ex ſua interpꝛetatõe aliquid mi
ſterioꝝ actoꝛũ atq; agendox facit:que penitẽtis ⁊ ꝑenitẽ

tie poꝛtat elogiũ.Et penitentiã vnerat pᷣdicare ieſus.?

peccatoꝛes ad penitentiã vocare.qmi appꝛopinquabit re
gnũ celox. Amat chꝛiſtus penitẽtes et eoꝝ fimbo appꝛo
pinquare nõ deſinit et ĩ ipoꝝ agello agitatur a ſiti ſczʒ a
eſiderio plus valendi eos quos ad pꝛediũ ioſephinũ

ad gugmentũ ſeʒ gre et virtutũ/ad hauriend altiputei

erat:et hãc in alabo aptitudinẽ ieſus querit vt eius co⸗

— — —— — — — — —

— — — ——

—

—. — — —

puin
9e
ſiv/
n
o/
co⸗
Wer
i
inns
Si
cr;
1
han⸗
inſi
lnz
Wa
ir
nsti,
win⸗
nche
eoi
nur
ocegt
tiän
peer
ibi er
cubus
uerta⸗
Atei,
g
niſ
eke
hi
nN
ad
iſſo
oſo
Et
tne
in
1
in⸗
itaa
dar
then
Omn
cCot
m
ſion
ämi
nite
16.
t re
ro
34
ini
tet

De diſceptationibis domi.ſaluatoꝛis.

aquam nonerit huenire. Deedid erat q multis retro

actis tꝑibo hereditario iure iacob patriarcha ioſeph ſi⸗
lio ſuo dilecto pᷣ ceteris poſſeſſionẽ tradiderat. Optĩa
Poſſeſſio ⁊ equiſſimo iure firmata quã viuens pt tradit
ad filiũ ⁊ pualet ad ceteros donatio inter viuos. Hona
toꝛ ⁊ Onatarius interpꝛetatõis ecẽtia vere aſtruunt:
qða nobis xpᷣus inquirit. Supplãtatoꝛ iacob dictꝰ eſt:
eær eo ꝙ plantã vterini fratris naſcẽdo ſequẽs teniut cũ
pꝛimo conatus eũ pᷣuenire non poſſet. Neceptionẽ in⸗

terpꝛetatio videtur oſtẽdere ſed optimũ eſt decipe mũ

dũ carnẽ ⁊ dialbolũ:occultiſ quippe virtutibo deludãtur
Et moꝛes deducti ad alterã rex ꝑtem ſcʒ ꝓ toleratõne
maloꝝ eternoꝝ bonox intuitu deceptõe viſibiliũ reruʒ
efficiũt ⁊ qui ſe peinmtiſar amenitate ne ab eadẽ male
teneretur deluſus ⁊ obſtruxit inimicis inuiſibilib⸗ viazʒ
qua venire ſolẽt ad decipiendũ aĩag. rebo viſibilibo ailli⸗
gatas oĩno fraudans ſuo malo deſiderio tetros hoſtes.
Vliã illa dixerim voluptuoſam hoĩm voluntatẽ· Talis
ceptoꝛ taliſq; deceptio ſupplantato: ſiue ſupplantatio
filiũ habere cui poſſeſſionẽ largitur ioſeph qui argumẽ
tu interpᷣtaturin ſinuat appoſitionẽ qua ex virtutibo qͥs
augetur illo augmento inuiſibili quo ante deũ p gram
creſcimus ⁊ ſequẽtia bona pꝛioꝛib apponant᷑. Sed ne⸗
queũt iſta fieri niſi primo mũdus caro dialvlus cũ ſibi
placitis vicijs ſu pplantẽtur ⁊ er hoc augmentũ et appo
itio virtutũ generantur naſeũtur.et fundũ wlut in
ſtructũ augmentũ accepita ſi upplantatõe maloꝝ pꝛedi⸗
um ſcqʒ cũ fonte fundente velut ſpũalis actõnis agrũ cũ
fonte aque ſapientie ſalutaris qua potatur qui vere ti⸗
met deũ et faat bona.et cõtinet ⁊ vere iuſticiã apprehen
dit.Oeſcripſimus locũ ad quẽ chꝛiſtus fecit aduentuʒ:
nũc vero quid chꝛiſtus egerit ⁊ dixerit intẽdamus BPe
ſus aũt fatigatus ex itinere ſedebat ſupfontẽ. Quare
fatigatus ieſus virtus dei eſt. Mõ ex foꝛma dei ſed ex foꝛ
ma ſeruili VUñ fatigatus ex itinere qꝛ nec ſubiugalibus
vſus eſt.Cotũ ⁊ vrũ ſe hoĩem pandit cũ ex itinere fati
gatur ac ſi nihil cõferret ſolaminis vnita diuinitaſ. Iti
nerabat deus in hoĩe qui nullo mouetur motu extra ſe
hãc dignationẽ exhibuit increata natura quã aſſum pſe
rat et hic hõ diuine ferebatur pſonatus a verbo:illis pe
nalitatibo reſeruatis quiba ꝑ oĩa wrus hõ noſceretur.
Attñ creature rõnalis liberande amoꝛ ad fatigatõnem
addixerat. Vere quidẽ ex itinere fatigatus:erat eni iti⸗
nera nõ cõpetentia ſibi eus poꝛro verus ⁊ hõ verus⸗
innocẽs erat.nullo quidẽ iure ſibi cõpetebat pede fati⸗

gato itinerare ꝑ oꝛbem. Quid ſibi hieroſolima quid iu

dea.quid galilea. quid ſamaria cũ ieſu vt eius pedibo cal

carẽtur.Quid ieſus cũ eis vt pñtia ſua viſitare digna⸗
retur. Solũ huani generis redemptio erat in cauſa. ta
libus ieſu tineribo vſq; ad exercitiũ crucis pꝛeeũda Sz
nec fatigationẽ coꝛꝑis vehi voluit aĩalib⸗ delatoꝛijs. nec
leuiari ac deſiſtere abh eundo foꝛte aĩo magis qᷓ; coꝛpe fa
tigatus. OPꝛemebat᷑ quidẽ ad fatigatõis auxeſſem ntox
ſarcina peccatoꝝ quouſq; illa poꝛtans cõſumeret ſi up li⸗
gnũ.Aſſumpta fatigatio illa erat volũtate tm̃ nulla ne
ceſſitate cogẽte. Inquiſitiuus amoꝛ eius fatigarat mẽ/
tem ⁊ coꝛpus eius velut ↄſueuit fatigare querẽtes do/
nec inueniretur queſitum. Nondũ ieſus inuenerat ho/
minẽ quẽ querebat nondũ ouis cẽteſima reinuẽta erat
deductaq; ad gregẽ: nec accenſa erat lucerna euangelica
cu qua dꝛagma decima quereret᷑ inueniret᷑ in theſau⸗
ris dñicis recondenda fatigabat hoc itineꝛe ieſus donec
cepta pficeret. Qui fatigatus exitinere huiuſcemodi ſe
debat ſic ſup fontẽ. Sic ſedebat quieſcẽs coꝛpe: pꝛout
erat fatigat? ex itinere. Er itinere laloꝛẽ ex ſeſſione qui⸗
etẽ coꝛpis oſtendebat.nõ qꝛ deus ſed qꝛ hõ erat.Ex aſ⸗

ſumpto non ex aſſumente iſte coꝛpis ſituationes adue/
nerat. Hoꝛa erat quaſi ſexta. Deſcriptio iſta tpis nõ
puum miſteriũ tribuit ad ↄtemplandũ. Mã ſexta die fa
ctus eſt qua ⁊ peccauit homo et quaſi hoꝛa ſexta eiectus
de padilo et ſexta etate mũdi requiſitus eſt in qua ſexta
die incarnatus et in cruce firus ⁊ moꝛtuus eſt. Super
fontẽ ꝓfundoꝝ miſterioꝝ dei ⁊ pfunditatis ſcripturaꝝ
Vere om̃ibo ſupꝑ ſedet oĩa intelligit.om̃ia nouit.Amo⸗
eius ſupdñatur rebus nõ ſubiacet ⁊ ſpũs eius ferebat
ſupaquas velut amoꝛ nõ ſubiacẽs rebo ſed pꝛelatus exi
ſtens Sedebat ſuꝑaque ſontẽ velut nouus mgt᷑ nouã
cathedram tenens docturus in aquis. Allter iſte moiſes
imo longe melioꝛ illo qui fuerat aſſumptus ex aquis et
vor eius ſuꝑ aquas ſq; ↄſecrandas ex verbo in quib tin⸗
ctis coꝛpibo aĩe lauarentur. Sedebat ſuꝑ fonteʒ vel ut
auceps aues rõnales aucupaturus in rhetibo verbi ſui:
in quibo vna pcapta inder ad capiendas alias facta eſt:
vt ſubſequẽs ſeries manifeſtat. Nec ſicocioſus eſt chꝛi
ſti aduentus ad fontẽ quẽ multa fontis enigmata pꝛe⸗
ceſſerunt.nam ad fontẽ ſeruus abꝛaã paranimphꝰ iſaac
ſibi vroꝛẽ rebeccam accepit qm̃ ad baptiſmalem fontẽ
chꝛiſto aĩa in eccleſia deſponſatur ineternũ ſi fuerit ca⸗
ſta cõtubernatura cũ chꝛiſto ⁊ ſpũſſanctus acci pitur ad
fontẽ qui aſſcribitur in rebecca ⁊ heliſeuſ ſal miſit in fon
tem vt ſanaretur aqua ⁊ chꝛiſtus ſua ſapientia ſanauit
infirmitatẽ ſcientiaꝝ ſeculariũ vt oĩm ꝓpłoꝑ et in oꝛto
ſponſe fons ſignatus erat. Et abundantia terrenoꝝ ſi/
gnetur ſigno chꝛiſti vt oĩa cum in vſum pueniũt ſignẽ
tur noĩe ſancto eius. Et ipe chꝛiſtus fons venit ad fon⸗
tem. Fons quidẽ eſt inquit querulando hieremyas de
wlo hebꝛeox. Dereliquerũt me fontẽ aque viue dicit
dñs. Fons aque viue chꝛiſtus nec aliunde puenit hoĩ/
bus aqua viua niſi ex ipo pueniat. Ygitur ſedet ad fon⸗
tem cõmutaturus aquas moꝛtuas in aquas viuas ad
quas ofes fitiẽtes iam ꝑ ꝓphetaʒ inuitauerat. Oſm̃es
ſitientes venite ad aquas ⁊ qui nõ habetis argentũ ꝓ⸗
perate et emite. Sedet ſuꝑ fſontẽ aucupatoꝛ nonus au

cupiũ. Sequitur. Clenit ergo mulier de ſamaria hau

rire aquã. Venit neſcia quid futura ſed nouerat qui
expectabat qui eam pᷣdeſtinauerat quã vocauit. Venit
haurire aquã de fonte terreno.ſed in modico hauritura
erat qquas in gaudio de fontibo ſaluatoꝛis:venit ad fon
tem aque vt ſitibunda volucris ſed mox capienda rlxti
diuino clamdeſtinato in terra hũanitatis aſſumpte a
quo ſe nõ potuit imo noluit explicari.m diuinis enĩ rix⸗
tibus explicari eſt ad ꝑniciẽ implicari:pᷣis vero implica
ri eſt a rebo norijs explicari. Sed anteq; aquã hanriat
capitur auis iſta qꝛ pꝛeſtauit aures ad verbũ ⁊ celeſti de
lectata ſibilo in memoꝛie potũ dedit iam ſue ſitis obli⸗
ta.Fit ꝓtinus in animabo hoĩm ſi patiẽter audiãt ſup/⸗
ne docentẽ et inſtruentẽ de ſupis noticia qᷓ; ſint excedẽ
tia ſenſum:et de pfunctoꝛijs quanto piculo ſuos ama/
toꝛes inuoluerãt.qꝙ reſiliant ab eis amoꝛẽ retrahãt
ꝙ ſe ad ſuꝑna diligenda conuertãt. DPreuenit iſtã ieſus
in verbo anteqᷓ; hauriret aquã.Nam ⁊ ꝓpłeta dicit. i

ſericoꝛdia eius pᷣueniet me.que niſi pueniret nemo illã

conſequeretur. DNicit ergo eiieſus. Da mihi bibere.
Vt ſic ſeries geſta texatur. Fatigatꝰ ſum ex itinere qui
eſco laſſus expectãs ſi quis aquã ad hunc fontẽ hauritu
rus accederet:Tu pꝛimo me hic ſedente mulier adueni
ſti:fitio oꝛo te da mihi bibere.Detit qui daturus adue⸗/
nerat illa irretire deſiderãs nõ coꝛpis ſitim extinguere.
Nec enĩ legimus ipᷣm poſt om̃ia etiã wotũ aque ab illa
ſumpſiſſe nõ ſibi cure aqua illa erat. Et fatigatus exiti⸗
nere refrigerabatur in aſaꝑ potu nõ in illius aque hau⸗
ſtu. Inter ſeſſionẽ chꝛiſti et illius mulieris aduentum

—

quos ego vidi ↄcertas cũ eis magna contentõe Wrloke
qui vt eoꝝ auariciã ⁊ philargiriã piter palliarẽt chꝛiſt

diſtipuli abierant in ciuitatem vt cilvs emerent. Eraͤt

eni in regione ab eis extranea. inqᷓ nec q̃ſtu poruiſſent

inuenire victũ:qꝛ iudei ⁊ ſamaritani abinuicẽ diſcoꝛda
bãt. nec ob hoc paupꝑtati xpᷣi ⁊ diſciploꝑꝝ e ſiat ab impꝛo
bis Teuãgelij calũniatoꝛibo aliqua inpoſtura: qꝛ dena⸗
rios habebat illud ſacrũ collegiũ quibo in alienis ptib-
emerẽt fulcimẽta vite nõ ad voluptatẽ et ꝑ exceſſuʒ ſed

ad neceſſitatẽ T oꝛdinatiſſimũ vſum. Et illa pecunia ſi

que erat nõ multa credenda eſt nec ex artib aut ex com
mercyjs ſeu de bonis hereditarijs aut de poſſeſſiõibo ſeu

ex cenſu aliquo:ſed de queſtu aut libera rolũtate afferẽ /

tiũ pueniſſe. hꝛiſtus nihil ſibi vendicauerat in ꝓpꝛiuʒ
Apli etiã cũcta reliquerãt ſequẽtes ieſum: nõ tam pedi

bus qᷓ; moꝛibo illũ ad poſſibile imitãtes. Multi philar⸗

girici poſt chꝛiſtũ fuerãt chꝛiſtianitatꝭ caractere inſigni⸗

ti in eccleſia dei ſine intermiſſione ſuccedẽtes:quoꝝ ali

0
et collegio ſcõ e diucias reꝑ ꝓpꝛietatẽ ex verbis eu⸗

angelicis nõ ſane intellectis nequiter apponebãt qð ita
pPperã dixerim ſicut dicere chꝛiſtũ indecẽtia ⁊ incõpetẽ⸗

tia ſibi ex vicio poſſe cõmittere. Et ex hoc loco ſcripture
ꝙ diſcipuli emerint cibos ⁊ ex loculis iude conati ſũt ꝓ⸗

pꝛietatẽ rex tpꝑaliũ in chꝛiſto diſcipulis ei? aſtruere: nõ

intelligẽtes ꝓpꝛietatẽ nature cõdite non viciate in qua

dei filius humanitatẽ aſſumpſit.et ꝓpꝛietatẽ legis que

ꝓpter pᷣuaricatões poſita eſt ſibi ↄuenire nõ poſſe: ſʒ mẽ
tita eſt iniquitas eis euanuerũt in cogitatõibo ſins:cũ
oĩm diues ꝓpter nos factus egenus extiterit · Sed re⸗
uertamur ad oꝛdinẽ rei geſte. Petẽs chꝛiſtus aquã nõ
accepit:ſed ad queſtionẽ ab illa inuitat/ ẽ.. Nicit ergo
ei mulier illa ſamaritana. Quõ tu indeus cũ ſis: bibere
a me poſcis que ſum mulier ſamaritana. Nõeni coutũ
tur iudei ſamaritanis. Ecce eni didaſcalatio et aueu⸗
patio cepte ſũt. Aſpectu. loquela.geſtu. habitu chꝛiſtus
apparebat de genere iudeoꝝ qui differebãt a ſamaritis:
quanq; iudei et ſamarite ab vno ptiarcha iacob deſcen /
diſſent. Contẽplatur mulier virũ in ammiratõe facta:
et cur ſibi potũ querat interrogat.nõ dedignata hoĩiem

ſed admirata petitõʒ. Erat eni hõ ieſus inſigne quid in
ſuis actibo et ſermonibo gerẽs:vt nemo niſi ſuꝑbus et

curooſus vt herodes.aut inuidus vt ſacerdotes templi
phariſei ſcribe ipᷣi dedignarẽt᷑. Pꝛoinde ſxc mulier
nõ atpnata virũ:ſed anceps in petitõe interrogat dicẽs

AQuõ tu iudeus cũ ſis bibere a me poſcis:que ſum mu⸗

lier ſamaritana. Mic interpꝛetatõnes noim ꝓpellende
ſunt:qm in intelligẽtia ſpũali iudea ⁊ ſamaria ſatis ↄue
miũt. lla cõfeſſio interpptatur:illa cuſtodia. illi cõfiten⸗
tes iſti cuſtodes. Cõfeſſio ⁊ cuſtodia in ꝓpꝛietatibo ſuis
ꝓ ſperanda vita in agenda ↄuemũt:magis quide neceſ⸗
lario requirũtur. Sʒ ex alijs apparẽtibo cauſis erat ſub
oꝛta diſcoꝛdia. JGoꝛtaſſis in pᷣſagio futuroꝝ neſcia facta
eſt iſta mulier: vt interrogaret ieſum.ſi iam tꝑus recõ⸗
ſiliatõis adeſſet: ieſus adueniſſet inter diſcoꝛdes cele
bꝛaturus pacẽ. Mũñdit ieſus. nõ ad mulieris interro
gata.vt rõem ſue petitõis oſtenderet ſed ad interrogan
da:cũ pꝛius eũ mulier interrogare debuiſſet quis eſſet.
qᷓ; aſſerere ꝙ iudeus eſſet.ac etiã obiſcere in coneitatõeʒ
vtriuſq; getis quaſi ꝙ nec ab ea debuiſſet aquã expete⸗
re.ꝛoinde ad interrogãda ſaluatoꝛ rñdet illa incipiẽs
erugire ⁊ ſuis illaqueare ſermonib velut auem dicẽs.
Bi ſcires donũ dei: et quis eſt qui dicit tibi da mihi
bibere. ſi foꝛſitan petiſſes ab eo et dediſſet tibi aqua vi/
uam. Conditionaliter loqui᷑ ergo excuſandus eſt ne⸗
ſciens. Cõceſſerim ſi erudiendi deeſt oĩno facultas:ſed
necĩmums a culpa ſi potuit erudiri.De ſciẽtia inſinite

4 n Peerſir 2

PBndecimus

tei dñs hane mulierẽ cauſare viðꝛ ac ſuũ impꝛobare co
loquiũ:p eo ꝙ neſciuerit donũ dei ſilr datoꝛẽ. Inſim
tus eſt deus:infimtũ eſt donũ eius qð ꝓpꝛie ðꝛ ſpuſſan
ctus.Mer oĩa quidẽ donatoꝛ ⁊ donũ equatur. Quis ho
minũ aut etiã angeloꝝ ſcire potuit quid ſit deuſ.quid v

ro ſpũſſanctus.nõ aliud qᷓ; deus pr᷑ in ſubſtatia q;uis ali

us in pſona. Vñ igit᷑ iſta ſcire potuit donũ dei. Vñ co⸗
gnoſcere filiũ donatoꝛẽ. Inauit cerꝰ ꝓpha. Mirabilis
facta eſt ſciẽtia tua ex me:ofoꝛtata eſt ⁊ nõ potero ad eã.
Et lucẽ habitat in acceſſibilẽ. Et ad iob de cognoſcẽdo
deũ ĩpoſſibiliter dicũ eſt. Foꝛſitan veſtigia dei ↄpᷣhendes
et vſq;· pfectũ oĩpotentẽ reꝑies. Excelſioꝛ celo eſt. et qͥd

facies. Pꝛofundioꝛ inferno: vñ cognoſces. Lõgioꝛ ter

ra mẽſura eius:et latioꝛ mari. Quãobꝛẽ nec iſta muli⸗
er nec aliquis rephendi pᷣt:ſi oipotẽtis dei ſciẽtia caret.
An foꝛte qꝛ de ſe loqbatur dicẽs.et quis eſt qui dicit ti⸗
bi da mihi bibere. Sʒ nõ de hoĩe puro: neq; eni vt hõ
diuinoꝝ donox poterat eſſe largitoꝛ. Si deſe vt de deo

aſſerebat:incognoſcibilis eſt ab hoĩe deus.FGoꝛtaſſis de

ſcietia fidei cauſanda erat.qua carebat. Excuſat᷑ legiti⸗
me:qm̃ fides ex auditu:auditus aũt ꝑ verbũ dei. Quõ
audiẽt ſine pᷣdicante. Quomõ pᷣdicabũt niſi mittant᷑.
MQuis iſtã erudiuit in fide. Quis eã donis diuinis in/⸗
ſtruxit. Quis eã docuit de dei filio hũanato. Quis ad
aqua viuã ipam verbis allexit.vt expeteret ab hñte vt
requireret a datoꝛe. Sʒ chꝛiſti locutio de ſciẽtia inuita
toꝛia erat ad ſcientia:et noĩans aquã viuã ad ſciendũ q̃
eta quo eſſet alliciebat eã. et ſatagebat ab ea cognoſci.
qui dignatuſ erat de feĩia ꝓ mulieribo ⁊ hoi bo naſci.et ſe
rioſe tendebat in iliã qua nouerat ilico ſuã diſcipulã et
euangeliſtã fieri Mouetur mulier auditu verbox:et vi⸗
ua delectatur aqua.Attñ heſitat in verbis:qꝛ hũc quem
audit talia ꝓferentẽ ſolũ eſſe hoĩem conſpicatur.Cota
ſiſtit in ſen ſib ex natutali moꝛe:ac etiã ex arte cudit ar/

gumenta reſpõdendi. Elellet ꝓtinus aquã viuaʒ:quia

veri et optimi honi appetitus naturalis omnibo datus
eſt. Per huiuſcemodi arguẽs rñũdens inquirit:et iam
in huũilitate facta velut bonitatis ſerua ſutura reueren⸗
ter dũm vocat:quẽ irreuerẽter nucapauerat ante iude:
um dices: Dñe neq; in quo haurias habes:et puteus
altus eſt. VUnde ergo habes aquam viuaʒ: Nunquid tu
maioꝛ es pre nto igacob.qui dedit nobis puteũ hunc.et
ipſe ex eo bibit et filij eus ⁊ pecoꝛa eius. Vlerba ieſu
non diſplicent mulieri:ſed de aqua viua ne dare poſſit
vndiqʒ conglobatim ſibi occurrunt argumenta cõtra/
ria. Mam fons erat fundens naturaliter aquam et na⸗
turaliter aliquando fundere aut nõ eque deſiſtens:vt
pluribus expientia monſtrat. Puteus erat exarte ad
terre inferioꝛa deſoſſus.nec artiſicium hauriendi erat
in manu chꝛiſti:et vere altus erat ex inferioꝛiet interio

ri terra ad ſuperſiciem vſq; conſurgens: et compoſitio

noui hominis ad pꝛiſcum patriarham iacob a credulita
te aque viue huius mulieris animum refrangebant.
Sed nec cũ ieſu qͥ dei eſt filius atq; virtus ex natura
exarte ex quacunq; compoſition pꝛiſcoꝛum pꝛeſentiũ
et futuroꝛum etiam et angeloꝛum contentioile viſſerẽ⸗
dum eſt:qui ſuper omnia pꝛeſtat omnipotens. Tle au⸗
tem his qui de ieſu ſimilibus diſputauere ſententijs:
uem ſi hec mulier per fidem nouiſſet vtiq; tacuiſſet.
ed erudienda erat didaſcalico moꝛe: cum inuemiſſet
quem interrogaret. et aquo reſponſa ſuſciperet. et in⸗
terrogata reſponſa donaret. Hec mulier chꝛiſtum vt
purum hominem contemplatur cum miratur ex no⸗
uitate loquendi et ex alta largitione chꝛiſti ſuſpenditur

animus eius: ſupꝛa intellectũ eni ſuũ ieſu verba reſona.
bat in aĩo audiẽtis:ſaquã viuã eſſet poſſibile inuenire

— —– (—B—. — —

— — — ——

— —. — —

— — — —. — —.

nttnr,
this n
Quis
bhien
eta imn
ſüentii
Cognon.
laſcietſe
Spulie
et pi/
dcguem
e Ton
coct
azui
ibo dun⸗
UIt:aunm
Arevoen
nteſole
hiun⸗
us
bonc et
tho leſil
epoſtt
cötts⸗
et na⸗
no:t
tte ad
dierat
interio
poſino
tedolta
matu
peſenni
edſeet
.Genl
htentne⸗
iſet
venſe
., et in
fumn
er no/
nattor
reſon,
nieme

de diſceptationibus do. Galua.

Verbum ammirabile.verbum delectabile. verbum de⸗
ſiderabile aqua viua. Pꝛoinde ſatis perdocte inquirit
obijciẽs ad pollicitatẽ. Oomine neq; in quo haurias ha
bes ſi ex iſto puteo ſeu ex alio aquam viuã haurire ten⸗
tares.Mõ ſe iſta mulier attollebat in ſuperis vnde aqua
viua deſcendit.ſed quid de terris aut locis infimis aſce⸗/
deret autumabat. Fallebatur quidem ſed verum neſci⸗
ens loquebatur cuʒ diceret.neq; in quo hauriag habes
ſcʒ ſitulam aut inſtrumentũ ahud hauriendi. Cõtem⸗
plandum verbũ. NHam writate plenũ eſt: cum chꝛiſtus
arte humana neq; inſtrumẽto pericia hominũ edito ſua
dona pollicebatur neq; donabat neq; hauriebat ex terriſ
de foſſis gratiã et gloꝛiam largiturꝰ. ſed de ſuperis vnde
veſcenderat. Vt homo agebat. docebat. infoꝛmabat ho⸗
minum moꝛes:patiebat᷑ appoſitas penalitates.Elt deuſ

vero gratiam poꝛrigebat et daturus in tempoꝛe ꝓmitte

bat et gloꝛiam.Eligilãs verbũ neq; in quo haurias ha⸗
bes.Ad defectum aſſcribebat illi hommi chꝛiſti ſamarita
na mulier ꝙ cedebat in ſue altitudinẽ poteſtatis:quoni
am ſi inſtrumentũ deſiciebat humanũ:aderat omnino
diuinum. Mecnõ et obicit altitudinem putei ad cuius
aqua nõ ꝑueniret coꝛpoꝛis manus nõ habito inſtrumẽ
to. Et puteus altus eſt. Sed ſi nõ homo tamẽ altioꝛ de
us. Ded attendendus loquẽdi modus. Oi aliqua ter⸗
re ꝓfunditas a ſugioꝛe parte ſcʒ ab oꝛe ad inferioꝛem de
ſcendendo menſuret᷑ dicetur. Locus pfundus eſt ſiue

puteus ſiue quodcũq; voꝛaginoſum ſiue defoſſum. Si

vro ab inferioꝛi ꝑte ad ſuperioꝛẽ aſcendendo menſuret
altus appellabitur locus ille. Sic dictũ legit᷑ puteus al
tus eſtata aqua vſq; ad os putei nõ aſcendat ſed in p⸗

fundo iacet. Et tu neq; in quo haurias habes. Heſciavt
aſina balge veritatẽ fatur dicens. puteus altus eſt. Sʒ

ad intelligendũ intellectus altus erquiri᷑. Si puteus
altus eſt vt ad hauriendũ opus ſit inſtrumẽto: ergo aqᷓ
in ꝓfundo iacet.otus mundusvelut vnus eſt pauteus

et abiſſus impenetrabilis: cuius aqua noſtris affectib-

nõ equatur.quia mhil eſt in boc mundo qð ſatiare am/
mas hoĩm poſſit que ſunt facte ad dum. Pꝛoinde mu⸗

lier rõnabiliter infert. Ende ergo habes aquã viuam.

Scõm hoc nequã ꝓtinus illa caret. Sub celo nõ eſt ſi
a ſurſum vſq; ad deoꝛſum.ſi abymis vſq; ad ſummum
cuncta ꝑquirantur nõ eſt aquam viuam ad ſatietatẽ ho
minum regire. Et ſi patres noſtri pꝛeteriti aquã viuam
neumodolibet pptuerũt inuenire quibo tu maioꝛ meis
obtutibus nõ appares:vnde ergo habes aquã viuã. Sa
gax mulier tot chꝛiſto ieſu obiecit inquirendo vnde ſibi
vꝓiuam polliceret᷑aquã Cui reſpondit ieſus et dirit ei.
Omnis qui biberit ex hac aqua ſitiet iterũ. Quiaũt bi⸗
berit ex aqua quã ego dalbo nõ ſitiet iterũ: ſed aqua quaʒ
ego dalei fiet fons aque ſaliẽtis in vitã eternã Om̃e

qð mulier ieſu obiecerat ipᷣa ſua reſponſione cõfutat.vi

delicet ꝙ aqua ſua nõ exvenis terre pcedit nõ iacet in ꝓ
fundis puteis nõ reꝑitur in fontibus nõ hauritur ſitu⸗
la.coꝛpis oꝛe nõ ſumitur et ſitim extinguit bibentibus
ineternũ.Ac ſi diceret ieſus ad mulierem. Nõ mihi opꝰ
eſt inſtrumento hauriendi aquã viuã que in puteis al/
tis terre nõ iacet vt bibendi expientia pandit.qꝛ omnis
qui biberit ex hac aqua ſitiet iterum. Et tu pluries bibi
ſti et iterũ ſitabanda veniſti. et quot bibũt pᷣſentes ⁊ qͥt
biberũt pꝛiſti nunqᷓ; ſunt aut fuerũtvna potatõne ſatiati
ſed aqua mea ſic bibitur vt nunq; vlterius ſitiat᷑.Aqua

quam ego dalv nõ que de iſto puteo aut alio fonte hau⸗

rienda eſt ſitim aufert de fonte ꝓcedit eterno infundit
nõ hauricur ſupinato bibitur oꝛe nõ in terra verſo:non

potatur in vaſe ſed in eterno fonte qm̃ apud deũ ẽ fons

vite. Aqun iſta bibenti ſit fons aque indeſicientis atʒ

„

„

ſalientis in vitam eternãvbi nulla ratione ſitit᷑. O q;ta
bemignitas largitoꝛis aque qni neſcientib illqʒ docet nõ
petentibus offert. NHam diuine bonitatis et fons ſuipᷣiꝰ
in alios diffuſiuus eſta oꝛtos.et campos querit in quoſ
diffundatur: et cum animas quaſi arẽtes aſpicit terras
querit illas irrigare vt inebꝛiet ad fructũ vt ſatiet ad ꝓ
fectum. Muius aque irriguoirrigari axa agruʒ petebar
a patre quẽ accepit ſuperius ſcʒ inferius. Eſt igit᷑ aqua
ſaliens in vitam eternã illa ſpirituſſancti gratis qua qͥs
opatur in hac vita opera digna vita eterna:mõ in meri⸗
to illam accipientis ſed in merito dantis.quoniamlipᷣe
qui largitur donũ dei eſt tota cauſa merendi regnũ dei.
Halit aqua que donatur a thado. ani ſurſum agut
dona eius nõ ad yma demergũtur. Et ob hoc omne da⸗
tum optimũ et omne donum pfectum deſurſum remit
titur vt ſurſum reuocet qui accepit et a vita tpali ad e⸗
ternam.a moꝛtali ad immoꝛtalẽ.a parte ad totalitatẽ:a
terrenis ad celeſtia eum cui donatur potenter inducat.
Generat aqua chꝛiſti ieſu fontẽ aque ſalientis in vitaʒ
eternam.Fontem dicit nõ fluuiũ ſiue riuuluʒ qui exipᷣa
ſemꝑ ad inferioꝛa labuntur:ſed cõtra nature vſum cõ⸗
tra vſualem ſcientiã non deoꝛſum defluat ſed aſcendat
quanqᷓ; ſeꝑe per artem coanguſtatã aquam ſurſum inſpi
ciamus aſcendere. Sed nec ieſu aqua humana ſurſum
arte ſalit ſed ſupꝛa omnẽ intellectũ naturã rõnem et ar⸗
tẽ in ſuperna ſuũ ꝓuehit potatoꝛẽ. Igitur affectemus
hanc inuiſibilẽ et immaterialem aquam que nõ eſtvnũ
e quattuoꝛ elementis que ſuꝑ omnia elementa ipᷣa ſa⸗
lit. Intelligamus doctam. accipiamus oblatam. biba⸗
mus oꝛe coꝛdis nõ faucibus coꝛpis:ſi piclitari ſiti recu⸗
ſamus.Ad quam ſamaritana iam auida facta ſibi a ieſu
exhiberi petit cum ad eum dicitl Domine da mihi hãc
aquam vt nõ ſitiam neq; veniam huc haurire Apta pe
titis que cõſoꝛmis eſt liberalitati donantis vt non id ꝑe⸗
tat qðvelit accipere.ſed hoc ſolum petens accipiat ꝙ ma
ioꝛ dare decreuerit. Jam oblita illius aque ad quã vene⸗
rat hauriendã et delectata ſalubꝛitate illius aque viue qᷓ
offerebat᷑ petit ſubiectiuo et humili verw. Homine da
mihi hanc quã ꝓmittis aquam. vileſcũt cuncta terrena
et quaſi obliuioni traduntur cum celeſtium placet au/
dituſſet cum ad ipᷣa erigitur animus.Et quoniã omneſ
vellent carere defectibus et contractis penalitatibus ex
multatione facta in noſtra radice.nec etiam vellent ſub
iacere lalvꝛibus:pꝛoinde iſta mulier hec duo ſupponit in
cauſam cum ꝓmiſſam appetit aquam.ſcʒ vt nõ ſitiã ne⸗
q; veniam huc haurire. Defectus nature ſiue penalitas
eſt cauſa ſitis. Et itinerando humanũ coꝛpus animo la
lvꝛat ac etiam fatigatur qð euenit vt aſſertum eſt in ie⸗/
ſu . ꝙ eſſet ex itinere fatigatus. Jam iſta mulier affecta⸗
bat beatitudinis partem amplius ſicire nolens et quie⸗
tem cognouerat eſſe bonum cum wlit ab itinerando et
lalꝛando deſiſtere. Sed necdũ nouerat vnde aut quõ
iſta ꝓueniat:⁊ dumtaxat ꝓ coꝛpoꝛe nõ pꝛo anima talem
querebat aquam:et ꝓ tempoꝛe quo modicum victura
erat nõꝓ eternitate ad quam chꝛiſtus ipam et omnes
venerat vocaturus. Vligebat iſta quodam naturali affe
ctu ſub quo quicquid honũ atq; optimũ ⁊ perfectum eſt
cadit ſed intellectu ratione ⁊ oꝛdiue deficiebat qᷓ́obꝛem
dicit eiieſus! VUadexoca virum tuum et wm huc Oi
rum ſciolis et in aduertentibus videtur cum ieſus di⸗
xerit mulieri voca viruʒ tuũ cum ipᷣa iam quinqueuira
extiterit.et omnibus pꝛe moꝛtuis in adulterio ſeu foꝛni
catione moꝛaret᷑ quomodo indicebat᷑ roca virum quem
chꝛiſtus ipam nõ habere ſciebat. Sed ſi perſpicaci mẽ⸗
te chꝛiſti facta et dicta ſcrutamur et ad quid iſtam mu⸗

lierem et modum quo ad cognitionẽ veri tralere S⸗

Liber vngecimus

gebat ſic eum iſta muliere penitus agenduʒ fuit vt pau
latim erudiretur et ꝙ in chꝛiſto aliquid inſigne cogno⸗
ſceret ꝙ plus q; homo eſſet et homo ſupꝛa hoĩeʒ ab ipſa
cognoiceretur et fidem pꝛeſtaret dictis que ſupꝛa cogni
tionẽ ceteroꝛum hominũ vulgebantur et alligaret᷑ ſide
pꝛo aſſertione geſtoꝛum que dictis et diuims inductio⸗
nibus retinebat. Quam ob cauſam ieſus dirt Clade
voca virum tuum vt ex reſpon ſione audire quis ſci⸗
ret nõ habeo virum vt ex his quaſi ꝓphetice ad illa in⸗
ferret bene dixiſti. nõ habeo virum: quinq; enim viros
habuiſtiet nunc quem habes nõ eſt tuus vir. qd hoc vt
tandem hec in eum intenderet wlut in ꝓpletam dicẽs.
Elt video ꝓpheta es tu vt in meſſiam et omniũ ſalua
toꝛem. Paſſim paulatimq; ieſus iſiam mulierẽ docen⸗
do traxit traendo docuit. et welut auis potabunda exaqᷓ
ſcenoſa clarioꝛẽ inueniens aſpernaretur illam a nobilio
rem delectata moꝛe aucupatuo wniret in pꝛeda. Sed
iſte in apologiam pᷣdiximus. Igitur ad rerum oꝛdinem
reuertamur. Dicit ei ieſus. Elade voca virum tuũ. Elt
in altioꝛem trahiciatur ſenſum caput mulieris vir. Si
acephala non es voca caput a quo regenda es. Si wrro
eriſtis acephala nõ ſunt tibi huiuſcemodi dimna dona
dei. Reſpondit acephala ſum. nõ habeo virum. Laudat
illam bene dixiſſe ieſus ꝙ falſitatem nõ ſubmiſerit nec
Wwritatem negauerit Bene diiſti nõ habeo virũ Mõ

illam blandiendo laudamt ſed quia ſimpliciter faſſa ſit

vVritatem. quia virum nõ habebat. Et decjarat illam ie
ſus nõ tergiuerſaſſe in cauſa adiciens Quinq; em vi

ros habuiſti et nunc quem hales nõ eſt tuus vir Non
eſt iſta ſimilitudo neqʒ parabola ſed ſic res geſta extite,⸗

rat ꝙ quinq; viros legittimos habuit ex lege nature atʒ
moſaice quibus legibus cõdebatur pluries matrimo⸗
mo copulari ſicut ex lege noui teſtamenti mile nume/
ro ſe damnantur nuptie cum melius ſit nubere q; vri.
Er illo in tunc adieſerat foꝛnicario moꝛe cindam vi-o·
nõ legittimo matrimonio copulata. Et huius cõfenio
nem ſceleris ieſus exquirebat ab ipᷣa tacite. ſed mel i

expꝛeſſe cum cautela ſolenni atq; laudabili cõfeſſionem

aſtruit fieri criminũ anteq; diuina beneficia largiat. Et
ad ſacramenta eccleſie de nouo cõdenda chꝛiſtus inten
debat cum cõfeſſionẽ pꝛeire ſuadet anteqᷓ; abſolutionẽ
criminũ et virtutum gratiam pꝛeſtet. Sed cõtemplan
da occarrit nobis noſtri ſaluatoꝛis benignitas atq; pꝛu⸗
entia ex eo ꝙ iſtam mulierẽ puocet ad cofeſſionem et
que et qualia progat: Me cõfiteri verecundis ſuffundat

Pollicetur aquam viuam quã delectata et affecta petit.

Cognoſcit illam ieſus foꝛnicariã et ꝑelicẽ eſſe: illa mo
dici aut nihilipedens ſui facinoꝛis nõ bene cõſcia cũ au⸗
dacia petit aquaʒ.Mõ expꝛobꝛat eam ieſus aut obicit in
fcie foꝛnicariũ malum talis es aqua huiuſmodi nõ es
digna ſed honeſte illam alloquitur ad cõfeſſionẽ trahẽs
EVlade voca virum tuum.ſuppe ſi habes vt non halere
virum neceſſario mulier fateretur.et poſt cõfeſſionẽ ſce⸗
leris erudiretur ad ſidẽ diuine cognitõis. Et laugat ie⸗
ſus hanc ↄfeſſionẽ vt inferat abſolutionẽvt pᷣſiet fidem
inducat in virtutũ debitã actionẽ et ſecurius facinus ſa
teatur. eam veritate cõmendat. Bene diriſti: quia nõ
habeo virũ. Et ommnmo reticebat ſibi ieſus nõ eypꝛo⸗
beando ſed rememoꝛãdo apuit.· Quinqueinra fuiſii et
nunc quẽ habes aut qui habet te nõ eſt tuus vir Hoc
Vre diriſti. Peruenit ſummus ſacerdos et pontifer ani
mam peccatricẽ que ſtabat ante eum et paixit ſibi illa
nõ pandebat peccatũ nunc quẽ ha bes nõ eſt tuus vir:

yt eam ad pꝑenitentiz animi puocaret et ꝙ reſiliret a ſce

lere. ſuaq; aiam omnẽqʒ vita in melioꝛa mutaret. Eed
nec omnibus ſacerdotibo ſic cõpetit facere et peccatũ cõ

eris ſidẽ nõ intelliges re ſvonſionẽ.

fitentis etiam ſciens in facie peccatoꝛis aꝑiat.ſed pꝛudẽ
ter ſibi ſuadeat cõfiteri niſi aio depꝛehenderet ſibi pecca
toꝛẽ in cõfeſſione ſubiectũ erubeſcentia timoꝛe imponẽ⸗
de pene ſeu obliuione detineri tunc pie moꝛe chꝛiſti pue
niat cõfitentem. Ecce ꝙ oĩa in iſta muliere pᷣter inten⸗
tionem celebꝛata ſunt ſed nõ pꝛeter intentionẽ chꝛiſti.
nam illa nõ iſta de cauſavenerat ob qu chꝛiſtus ſup ſon
tem fatigatus inſederat.
De diſputatione vre adoꝛatõnis et aduentu meſſie
ſcᷣm iohannem ſolum. capitulũ I
Vm occultum et Pietntu tacitu mulieris ſibi
c dominus reuelaret nõ dedignata. nõ ſtupefacta
ſed in religionẽ ſubito cõuerſa eſt ſcʒ ad melio⸗

rem fidem et ad vtilẽ inquiſitionẽ Dicit ei mulier. do⸗

mine vt video ꝓpłta es tu Elñ videbat ꝙ ide ad quã
tanta diſputabat ill ieſus induxerat. Clidebat iſta p fi⸗
dem ieſum eſſe vidente ꝓpleta videns dicit᷑. Zimlv vi⸗
dentes illain fide ieſus intuitiue illa a vidente puiſa vt
videret.Elidit omnia videntẽ qui ab eterno illam puis
dit:et in tpꝑe ſtatuto illam fecit eſſe alte videntẽ. Nec eũ
magum aut diuinatoꝛẽ ſeu ipᷣm appellamt terrena ſapi
entem. ſed religioſo noĩe dirit te video eſſe videntem ⸗
dignum dirit cum vidente alta tractando videre ne o⸗
cioſum tantũ fuiſſet alloquiũ in magna pꝛudẽtia facta

vt cum tanto viro quẽ credebat videntẽ nollet de coꝛ⸗
poꝛalibus ſed v ſpiritualibns diſputare nõ vt amplius
peteret aquã ſed tranſiret in latriã maioꝛi religione in
nigxa queſtionẽ altã inquireret dicẽs Patres noſtri in

monte hoc adoꝛauerũt ⁊ vos dicitis:qꝛ hieroſolimis eſt
locus vbi adoꝛare opoetet Erat ꝓtinus iſta cõtentio et
diſceptatio inter ſamaritas et iudeos de loco adoꝛatõis
atq; oꝛationis ab eo tꝑe quo ſciſma celebꝛatũ eſt ſub re⸗

ge robvam filio ſalomonis. Et huic mulieri pius erat af
fectus que de cultu vere religionis inquirebat in lonis

moꝛibus ſubito facta eſt ac omnibo poſteris honeſtã cõ⸗
uerſandi et loquendi tradidit foꝛmavt cum viro religio
ſo de religione. cũ ſancto de ſanctitate. cũ honeſto de bo⸗
neſtate cum ſapiẽte de diſciplina et doctrina cũ bono de
lonitate tractandũ ſit. Neq; ſcioli atq; ignari ocio tem⸗
pus tradant.atq; ſcelerib wrbis loquant᷑ cũ his a qui⸗
bus poſſunt vtiliter erudiri. Et vtiq; de muliere himõi
alterius pelice mirandũ ꝙ tam cito intrauit in theologi⸗
am cum loqueret᷑ cum ieſu. Ged ille qui ſibi loquebat

ad aurem in ſono vocis inſtruebat interius mentemvi

ſione diuine virtutis. Et quoniã queſtio alta erat altio
ri erat reſtonſione ſoluenda et obſcurũ dubiũ lucide de

clarandũ. Ad cuius ꝑceptionẽ mulieris intellect? adhue
inualidus erat nec worerat hoc ꝙ reſpondendũ erat na⸗

turali aut humana rõe oſtẽdi. O. uamobꝛẽ ieſus anteqᷓ
queſitũ enodet hanc mulierẽ inuitat ad fidem dicens.
Oulier crede mihi Vleluti diceret ſi qð p ꝓphetaʒ ex⸗
titerat dictum. Miſi credid eritiſ nõ intelligitis. Oulier
crede mihi te docenti tibi reſpondenti quoniã niſi pſta⸗
ide no intelliges reſt Fidẽ phabere opoꝛ
tet ad intelligendũ altitudinẽ diuinox. nõ enĩ humano
vſurpantur intellectu neq; naturali rõne capiunt᷑. De⸗
clarat queſitũ ieſus ſi fides pᷣſio eſt Venit tꝛa qñ ne⸗
q; in monte hoc neq; in hieroſolimis adoꝛabitis patrẽ.
Elos adoꝛatis qd neſcitis: nos adoꝛam qo ſcimus. qꝛ
ſalus ex iudeis eſt RBenouationẽ agende vite ſaluatoꝛ
enunciat cum latrie cultũ tranſferendũ dicit ex locis nòᷣ
autẽ fiendum in locis. Elbiq; deus pater incircumſcri⸗
ptibiliter eſt vbiq; adoꝛari poteſt. Adoꝛatio wro locum
pꝛecipuũ nõ requirit terminato ſitu nõ indiget. qm̃ ſi⸗
ne ſitu deus adoꝛandus omnib pᷣſidet nõ plaga oꝛien⸗/
talis aptio.non magis cõpetit occidentalis. non arctos

——

— — — — — — ——

— — —

—

c
R
ibe
mnen⸗
hilt,
Pbon

leſſie

ſbi
acta
ſio⸗
Ad⸗
da
pfi
opi⸗
mödi⸗
Mrei
huſupi
Nema
kene o
taſe
1
hnphne
Goreſg
loſtrikh
misc
ntoet
toͦis
nbre/
A
nwonis
ä c
dtelge⸗
o d
lonn
o teſt
Gdi
hni
ogir
lehat
wi
Nlio
te
ue
ſia⸗
tech
ns.
zer⸗
hlier
bſta⸗
oe
nano
Der
ine/
gtte⸗
. e
gtor
ñ
ſcri
um
ſſi⸗
en
tos

de diſceptationibus do. Balua.

necq; meſſembꝛia nõ mons nõvallis nõ yma ſeu alta do

mus nõ templũ deo dicatũ.nõ inhians campus diuine
latrie cõferunt vt en Dater eſcriptõne loci adoꝛetur.
Er hoe dicit᷑ mulieri.Venit hoꝛa quãdo neq; in monte
hoc ſcʒ garixin neq; hieroſolimis in templo adoꝛabitis.
BSemp ſuit ab eo ꝙ tempus cum creatura rõnali factũ

eſt hoꝛa qua pater adoꝛarer᷑ adoꝛatõne vra. Mam adam

abel enoch noe thare abꝛaã iſaac iacob ioſeph aaron moi
ſes ioſue ſamuel nondũ ſancto hieroſolimis templo nõ
dum ſancto ſciſmate in populo hebꝛeoꝝ et poſt imume⸗

raobiles extiterũt qui adoꝛatõne wera pᷣterqᷓ; in templo⸗

monte in veritate deũ adoꝛauerũt. Que igit᷑ eſt iſta ho⸗
ra quã nunc quaſi nuꝑ dicat adueniſſe ieſus. Sed ꝓ il⸗
lis differentibus populis loquebat᷑ quoꝝ vnus tm̃ ha⸗
bebat moſaicos libꝛos alter et penthateucũ et ꝓphetas
qui verã ſcriprurarũ intelligentiã nõ habentes in reruʒ
agendarũ coꝛtice verſabant᷑.nõ in ſpirituali ſenſu vbi ve
ritas lucet. Sed hec hoꝛa venit vt veritas ꝑ dei filiũ per
ſpiritũſanctũ credentib dandũ in coꝛdibo hoĩm declara
retur qua pater omniũ deus vera latria colatur. Qð au
tem impꝛobat ſamaritarũ neſcientiã et cõmendat ſcien
tiam iudeoꝑ ꝙ ex eis ſalꝰeſt in id tendit ꝙ ſamarite non
habebãt ali ſcientiã qᷓ; moſaicã.ſed iudei ꝓplxticã ⁊ chꝛi
ſtum in carne venientè et docentẽ quanqᷓ; pᷣi eum nõ co

gnouiſſent. Ged chꝛiſtus tanqᷓ; iudeus carnali traduce

pꝛo iudeis reſpondit.ꝙ ſcirent et quõ et vbi deus adoꝛã
dus eſſet:ex quibo erat ſalus nõ ꝙ omnes ſaluarent᷑ ſed

in eis ipe ieſus omniũ ſalus eniſtens et cauſa etvia ⁊ fo⸗

ma illa pmerendi ⁊ cognitoꝛ ſaluandoꝑ natus erat.Mõ
eſt ſalus ex iudeis ſeipos aut alios ſaluare valentibo ſed
ideo ex iudeis ſalus:qꝛ ex ipᷣis natus eſt cheiſtus.qui de
adoꝛatõne vera ill inſtruens dixit Sed venit hoꝛa et
nunc eſt:quãdo veri adoꝛatoꝛes adoꝛabũt patrẽ in ſpiri
tu et veritate Hoꝛa declarande veritatis nulla fuit niſi
quãdo chꝛiſtus mundo pᷣdicaturus apparuit:ſed hoꝛa ve
nit quãdo chꝛiſtus in eavenit et nũc eſt.quia tũc aderat
plenitudo tpis vt veritas latrie panderet᷑. Aleri adoꝛato
res ad adoꝛandũ nõ eligunt locũ velut er ſitu hoc aut il⸗

lo adoꝛatio vera con ſiſteret. Illocalis nõ adoꝛat᷑ in loco
adoꝛatio quã exigit nõ agit᷑ geſtu coꝛpis ꝙ locum ad ſu⸗

as actõnes inquirit ſpiritu ſic in interioꝛi homĩe agitur
Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã fide ſcʒ qua iuſtiſicamur.ſides
inſita coꝛdibo hoĩm geniculat ante veũ ipa ſibi ↄfitendo
tribuit illũ honoꝛẽ et reuerentiã amoꝛẽ timoꝛẽ illã om⸗
nipotentiã ineffabilẽ. ſapientiã infinitã. bonitatẽ incom
pꝛehenſibilẽ eternitatẽ immenſitatẽ omnẽ virtutẽ illã
efficientiã ꝑ ſe ſufficientò a nemine ꝑturbabilem et oĩa
illa ſoli regi do immoꝛtali et inuiſibili dumtarat cõpe⸗
tentia eo incõpꝛehenſibili iure ꝙ alicui crestoꝛũ cõueni⸗
re nõ poſſunt. Spiritu ꝑ ſpem aſcendit᷑ in eum cũ deſpe
ratõne oĩm ab ipᷣo factoꝛi in interioꝛis hoĩs ſpiritu ſpes
eſt que ſuꝑceleſtẽ celeſtẽ et ſubceleſtẽ omnẽ creaturam
poſtponit quaſi nihilipendit in illo cũ illo de illo beari nõ
paliũ ſperans.ſicq; iᷣm amma noſtra colit ſicq; wnera
tur ſicq; adoꝛat. HNõ in coꝛpoꝛe nõ in loco ſed in ſpiritu
charitas ipᷣa cõſiſtit que ad hoc ſuũ ꝓuehit poſſeſſoꝛem
ꝙ ſic deum patrẽ colat adoꝛet diligat: vt nõ ſolum oĩa
extra ſe vrũ etiã et ſeipm ꝓpter deum cõdemnat. Tle⸗
ra dei latria nõ in actu coꝛꝑis nõ in aptitudine aut apta
tione locoꝝ ſed in intellectuali ꝑ fidem et ſpiritali actõ⸗
ne cõſiſtit. Et in illa irrefragabili veritate qua facit in co
lendo deum omne locale tpale coꝛpoꝛale viſibile ſenſi⸗
bile ꝑceptibile fabile narrabile ſcriptibile funtibile com
parabile fallibile variabile mutabile ſubiectibile ſubici⸗
bile pmirtibile percurribile indiligibile ꝑtu rbabileviola
bile penale miſerabile quõlibet defectibile aut miſerabi⸗

le ſeu indiligibile et quodlibet taliũ ab ipo abſeribitur et

aſſeribitur omne qð ſummũ et vnũ et vrũ bonũ vecet
eſſe ſiue agere. iſta poꝛro eſt vritas que pater ommiũ deꝰ
adoꝛand eſt q̃ omnes filitudines imagines opiniones
heſitatões ab ipo penit pcul pellit! Naa pater taleſqrit
qui adoꝛẽt eñ CTales quales ipᷣe interioꝛes et inuiſibi⸗
les ſpiritus fect! Qua ſpũs eſt deus et eos qui adoꝛqt

eum in ſpiritu veritate adoꝛare opoꝛtet . Spirit/ deus

eſt. ergo ſimplexet incõpoſitus eſt et ad hanc ſimilitu⸗
dinem et imaginẽ hominẽ fecit ꝓut erant ſilitudo⸗ ima
go a deo donande atq; a creatura ꝓ capacitate ſuſcipiẽde
Neq; ſubſtantia ſepata neq; aĩa vnita coꝛpoꝛi aut a coꝛ⸗
poꝛe ſegregata in illã imcõpoſitionẽ et ſimplicitatẽ diui⸗
nam potuerũt aſſumi neq; ipe qui cõdidit potuiſſet aſſu
mere . Beg q;tuʒ exigit ad qo datũ eſt in latria deus pa
ter illos taleſq; requirit qui eũ in ſpiritu inuiſibiliter in

telleeualiter ardenter amabiliter cõtemplatiue adoꝛẽt

in ſimplicitate coꝛdis inquirãt.qꝛ ſimplex eſt ſine cõpo⸗

ſitõne aliqua venerent᷑ quia incõpoſitus eſt. Spiritus

us nõ delectat᷑ coꝛpoꝛali latria ſi ſpititualis deſit que
ſi ad ſit in illã ꝓdeſſe requirit.quonia intellectu affectu
ineuulſibili memoꝛia timoꝛe iocundoet interius oꝛdi⸗
natiſq; viſceribo colendus eſt deus. Et eos qui adoꝛant

eum in ſpiritu et vrritate adoꝛare opoꝛtet. Sic opoꝛtet

ꝙ nõ aliter mſi taliter. Si que wro in ſacris ſcripturis
mueniunt᷑ adoꝛatiões ab hoĩbo exhibite angelis vt abꝛa
am fecit ab hoĩe homini vt iacob fecit eſau.ſalutationes
oꝛis aut reuerẽtie geſtu coꝛpoꝛis nõ adoꝛatões ex latria

ſuerunt. Et quoquõ inoleuerit adoꝛatõisvocabulũ ſiue
ſiat virginilt heotocon ſiue angelis ſiue ſanctis mẽtexer

bo ſiue ipius imagmib geſtu aliquo coꝛpꝑis nõ imagini
bus vt ſic edite ſunt.ſed eis q̃ ꝑx eas velut ꝑ quedam ſi⸗

gna ſignant᷑ nõ oculis ſed mentibo adoꝛet᷑. nõ adoꝛatio⸗

ne que deo patri cõpetit et chꝛiſto filio rõne deitatis.ſed
illa reuerẽtia qua decet venerari ſanctos rõne ſanctita⸗

tis aq; virtutis. Poteſt aũt tpalem excludẽdo mercedẽ

et omnẽ ↄtraria opinionẽ ſpiritus et veritas ipᷣa referri
vt diuine latrie ſiue cultus nõ alind qᷓ; ipᷣe deus qui coli
tur in pꝛemiũ inquirat᷑. Nõ viſum eſt huic mulieri ſa⸗
tiſfactum ad inquiſitionẽ eius.tendebat eni ꝑ ſidẽ erpe
ctationis in aliũ quẽ credebat eſſe maioꝛẽ ſq; in meſſiaʒ
qui ab vtroq; pplo iudeo etſſamaritanoꝝ wntur piter
ſperabatur. Credebat iam iſta mulier ieſum tantũü eſſe
ꝓphetaʒ.meſſiã vero magis alte pendebat erſtimãs ma⸗
ioꝛis cõſtare virtutis.et ſic plerũq; in animo ſcire que⸗
rentiũ aut fidẽ habentiũ in alijs qð fides adherẽs maio
ri demitur in minoꝛi:ſicq; iſta mulier dicit. Scio quo/
niam meſſias venit qui dicit᷑ chꝛiſtus: Cũ ergo vnerit
ille annũciabit nobis oĩa Elelut ſi verecunde loquere
tur.Placent mihi dicta tua ſed meſſias qui venturꝰ eſt
quẽ credo venturũ iſta nobis melius declarabit. Muic
mulieri abſonũ videbat᷑ ꝙ de monte ac de templo remo
ueret᷑ adoꝛatio dei patriſ.incapax adhucerat animus ei⸗
ad ſpiritualia capienda exteriobo actibo tota ſtabat ſicq;
fuerat pᷣdocta ſicq; cõſuetudine rolvꝛata ſicq; cõfirma⸗
ta multitudine ꝓpli ſicagentis difficiliter auellit erroꝛ:
qui longa doctrina et cõſuetudine et multitudine rolbo⸗
ratur. Sic ieſus qui cepit iſtam inſtruere amplius non
ſinit errare qui eam venerat aucupari. nq irretitaʒ ſuis
ſermonibus recedere nõ ꝑermittit put diceret. ulier
ideo mihi de data reſponſione nõ credis inherens ſidei

potioꝛis quẽ eredis ventur meſſiam. Diſijce hanc fr⸗

dem ꝙ ipe ſit melioꝛ.nõ ipᷣm ſperes nõ ipᷣm expectes vt
veniet ꝓfecto iam venit Ego ſum qui loquoꝛ tecum
O magna dignatio ſaluatoꝛis qui ad vmus muliercule
meretricis ſe in noticiam dedit. Quid igit᷑ eſt V qꝛ
2

Liber
innotuiſti ei. Cõfundantur ſuꝑbi de eo querẽtes cõcio⸗

mnantes et diſputtes quonia cũ ſimplcib ſermocina⸗
tio eius.Et alibi ſcriptũ eſt in ſimplicitate coꝛdis veſtri

querite illũ:quoniã muenit᷑ ab his qui nõ temptant il/

lum. apparet aũt his qui ſidẽ habent in illũ. Deiecit ver
w innoteſcẽtie ſpem:ne vlterius meſſias expectaret᷑ eſſe
rventurus iam venerat ſed ipis expectantibo incognitus
erat. Effecit in anmma fidei ſcientiã vt mulier ita crede⸗

ret generauit rerũ tpaliũ obliuionẽ. nam nec iſta muli

er hauſit aquã:et fecit euangeliſtã. euangelicauit enim
ſius cõciinbus chꝛiſtũ vera facta chꝛiſti diſcipula capta
verbo fide amoꝛe impollicitatõne aque ſapientie ſaluta⸗
ris.

geligandum ieſum. et quis fructus ſit ex pdicatione
fſecutus. ſcom iohanne ſolũ. Lapitulũ III
EVlis captꝗa in rethib ſaluatoꝛis ſe irretitã gau⸗
a dẽs feſtine alios inuitat ad laqueũ quo illaquea
ta ab ommi alio malo nexu diſſoluit᷑ et obliuiſci
tur eius qo factura venerat. Mõ haurit de puteo aquam
gliam ex celo ſuſceperat.nõ haurit aquã coꝛpoꝛis mente
Potata eſt. Non refert idriam plenã impleuerat diuinis
ſermonib animã reliquit idriã. qꝛ ꝑdidit cõcupiſcentiã

iam curã carnis amiſerat Mam reliquit mulier idriaz

ſuam et abijt in ciuitatẽ et dicit illis hoibo. enite 1 vi
dete hominẽ ꝗ dirit mihi oĩa quecũq; feci. Nunqͥd ipſe
eſt chꝛiſt?/ Mõ poꝛtat aquã relinquẽs idriã ſed de aqua
Farte qua acceperat in alios refundebat. Et hoc ſignuz
ſi diligi chꝛiſtus ꝙ is qui diligit in eius amiciciã alios
trahit et fere coꝛpalis obliuiſci᷑ actionis et diuinis theo
rijs occupat mentẽ et ſpiritualibo exercicijs omnẽ coꝛpo
ream dedicat actionẽ. Miris modiſ chꝛiſtus agit in ani
mas ꝙ tam cito auertit a ſeculo et in rerũ inuiſibilium
amoꝛe tranſfoꝛmat cõuertit impios. et nõ ſunt in illis
affectõibus in quib pꝛius erant:deſipiũt terrena cõuer
ſis que nõ cõuerſis ante ſapiebant. Guſtantibo celeſtia
vma nõ ſapiũt.fit mutatoꝛiũ ſamaritana mulier: et ſu⸗
os cõciues in vita ad chꝛiſtũ. Venite et videte quoniaʒ
ego acceſſi et inueni et vidi et audiui nõ ſolũ pdocte vt
hominẽ loquentẽ ſed vlut ꝓphetam occulta videntem.
Dirit eni mihi oĩa que feci.igit᷑ venite et videte viden⸗
tem. Nunqd ipe chꝛiſtus. Meſſias ſcʒ quẽ omnes ↄmu
niter expectamus. Hõ audet adhuc aſſertiue dicere ipm
chꝛiſtũ q;uis credidiſſz illa hoꝛa qñ ſibi dictũ ertitit ego
ſum qui loquoꝛ tecũ. Nõ enĩ inuanũ illud verbũ inno⸗
teſcentie fuit effuſum.ſed paulatim ſugeritvt credatur
in eum ſub dubio verw nõ dubia mẽte ꝓferens nu nqᷣd
ipe eſt chꝛiſtus.Gonũ eſt hominẽ hũc in cũ in noſtros
terminos venientẽ expiri quis et qualis ſit.ipᷣm ꝓphetã
id eſt videntẽ eſſe cognoſco. Igit᷑ et vos venite et videte
quis ſit aut qualis foetaſſis ipe meſſias quẽ oĩs popuiꝰ
iudeoꝝ omnino venturũ exꝑctat pᷣſtatur fides dictis cõ
mouit hoĩes feruẽs et ꝑita ſuaſio mulieris Exierũt de
ciuitate et vniebãt ad eum. Ex eiuitate autẽ illa multi
crediderũt in eum ſamaritanoꝛũ ꝓpter verbũ mulieris
teſtimoniũ phibentis.quia dixit mihi oĩa quecũq; feci.
Cum veniſtent exgo ad illũ ſamaritani rogauerũt eum
vt ibi maneret. Et manſit ibi duos dies. Et multoplu⸗
res crediderũt ꝓpter ſermonẽ eius et mulieri dicebãt.
Jam nõ ꝓpter tuem loquelã credmus. ipi enĩ audiui⸗
muset ſcimus quia hic eſt vere ſaluatoꝛ mundi Vle⸗
nientes ſamaritani ad chꝛiſtũ aſpiciunt eum: letant et
ammirant᷑ nouitate pſone. Mirabilis ⁊ ſpectabilis erat

ieſus etiã cõtemplatione aſpectus coꝛpoꝛei.Aludiunt eũ

et magis ſtupent nouitate verlox querũt habere dome
ſticum hmõi ꝑegrinũ offerũt boſpiciũ ad manendũ ro/

De regreſſu mulieris ſamaritane in ciuitatẽ ad euan

Vndecmus

gant vt maneat velut ab ipo erudiri cupientes et ſerio⸗

ſius ſentire de nouitate doctrine. Aſſentit ieſus rogami

nibus pijs pᷣſtat ſeipᷣm petentibo.nõ dedignatus peten⸗

tes quos venerat erudire atq; aucupare ꝑ aucupatã in
ſuis ſermoniba auẽ:manetq; cũ eis duobo diebus qui ꝑ

eum nec ocioſo tranſire de curſu cũ eos quotidie doces

inſiſteret: ſed velociter currebat ſermo ei et penetrabat
intima coꝛdiũ et efficiebat in aiabus audientiũ nõ oim
ſed multoꝝvt fides infunderet᷑ ad credendũ que mũdo

aperuerat diuini miſterij nouitatẽ ⁊ veniſſe crederetur

meſſias qui venturus expectabat᷑a ppło· Vere verbum

qõ egreſium eſt in illa ciuitate de oꝛe chꝛiſti nõ eſt reuer

ſum ad eum vacuũ ſcom vaticiniũ eſaie cũ multo plus⸗

res crediderũt in eum ꝓpter ſermonẽ eius qᷓ; ꝓpter ver
bum mulieris quoniã vluus eſt ſermo dei et efficax pe
netrabihoꝛ omni gladio ancipiti. Sed nec mirũ ſi plu⸗
res cõmouit ad fidẽ verbũ immediate a verbo.ſcʒverbũ
eructuatũ averbo incarnato qᷓ; neophite mulieris q;uis
pᷣdicatoꝛibo credere altiſſime ſit virtutis et pᷣmij ꝙ mu⸗
leri vecebat ſamarite credẽtes ꝙ nõ ꝓpter eam ſed audi
tu et viſione crediderũt.qð credebat ad habundantiã pi
etatis.nõ inſultando ſed illudendo votis apᷣi enĩ audiui
mus et ſcimus quia hic eſt vere ſaluatoꝛ.in omnibo to⸗
nis diuinis ⁊ẽ humanis. tpalibus eternis plus placet rei
expientia q; auditus. Illa certitudinẽ habet iſte ſidem:

q;uis ipi ſamarite neſcirẽt vera certitudine ieſum eſſe.

Sed amplioꝛi mõ et adheſione maioꝛi adixſerãt ieſuvi
ſoet auditu ꝙ ſaluatoꝛ mundi eſſet qᷓ; er mulieris verlv

dichliciſſent velut ſi quis aquã cuiuſdã clariſſimi et abun

dantiſſimi fontis ex remota ꝑte guſtaſſet in riuo deinde
ſactus in fide fontis er riuo deſcendente ipᷣe verſus ſon
tem aſcenderet ex quo ſitibundus oꝛi fonti appoſito po
taret ur ex fonte redderet᷑ certioꝛ potatioꝛ hilarioꝛ qᷓ; exri
uo. ic et ſamarite in muliere velut in remoto riuo in
ieſu velut in fonte aquã hauſerãt et biberant ſalutarem
ita vt cõfiterent᷑ eum eſſe hoĩm ſaluatoꝛẽ. Aid hoc pꝛimo
et vltimo pducenda eſt ſi fieri poteſt omniũ hominũ pia

credulitas. vt dei filius eternus equalis p oĩa patri ĩ hu
manitate aſſumpta ſaluatoꝛ ſeculi eſſe credat᷑. Hoc mi⸗

ris modis ipᷣe credendus in mentibo hoĩm egit et quo⸗
tidie agit inuiſibiliter ꝑmonens ad virtutẽvt cõferatur
vtilitatem:
Declaratio quis chꝛiſti vere cibus erat cum eũ diſci
puli comedere pꝛecarentur.ſecundũ iohannẽ ſolũ.
Capitulum IIII
On ſit cure legentibo de hoe qõ ꝓpoſitũ eſi cum

n erxoꝛdine littere debuerit interponi inter cõuer

ſionẽ ſamaritane et ſamaritanoꝑ. Sed quia di
gnium duxi vtroꝛũq; cõuerſionẽ immediate cõnectere

hanc aploꝝ cum ieſu diſceptationẽ libuit poſtericare q
ad magnã infoꝛmationẽ agendox ſic cõtexta eſt. Sũ ie-

ſus innotuiſſet muliere ſamaritane dicẽs Ego ſumqᷓ
loquoꝛ tecũ cõtinuo venerũt diſcipuli ei? et mirabant᷑.

guia cũ muliere loquebatr᷑. Nemo tũ dixit quid q̃ris aut

loqueris ea Vlenerũt cõtinue diſcipuli qͥ feſtine agẽda
faciebant nec curabãt ſibi a lalvꝛibo parcere vt opoꝛtuna

pficerent. Mos enĩ eſt veroꝛ omniũ ſubiectoꝛũ nunq;

in agendis moꝛas innectere. Nec erhicii eſt vtrũ acce
perint cis ex cõmercio aut gratis ſicut ſupius dictum
eſt ꝙ inierãt in ciuitatẽ vt olvs emerẽt. oꝛtaſſis quidẽ
ꝙ ſicut interrogatus eſt ieſus ꝑ ſamaritand ad fontẽ et
appellatus iudeus.ſicet diſcipuli fuerũt in ciuitate q̃ſi⸗
ti qui eſſent ac cogniti q iugeivnde coacti fuerũt euãge
licare. Si diſcipuli pauperẽ et egenũ habere magiſtruʒ
ex paupibus parentibo natum recte docenteʒ recte atq;
mnopie viuentẽ ⁊ nihil ſibi de terrenis opib) ſʒ comodis

wmNß—-ℳ — — — — — r òðð

tte
len
iſe.
ſwi

UN
nde
ſon
u
enn

4
ni
o
ue

ſi

et
ne

7
1
t

de dilceptationibus do. Salua.

vendicare agentẽcq; in ſignis et pꝛodigijs ⁊ moꝛibus et
doctrinis ſupꝛa cõmunẽ et auditã ſeu cognita hoim vi⸗
tam.quamobꝛẽ cognitis diſcipulis ieſu loqui ſupꝛa con
ſuetũ in noua doctrina ⁊ ſinceritate verboxꝑ · et ꝙ eſſent
in aſpectu humiles mſueti abiecti nihil pᷣter qð neceſ⸗
rariũ eſt qrentes nec oblatũ accipientes piũ eſt dare ſi⸗
dem qð ſi nõ pietate ſaltẽ humanitate reſocillationẽ de
bitam accepiſſent ac etiã paraſſe viã anteqᷓ; mulier vtv
niretur ad chꝛiſtũ. Sed nec in incertis eſt inſiſtendum
quanqᷓ; ſepe veri ſilia et pia videant᷑ſed in his q̃ pſpicue
ſacer textus eloquit᷑. Mirabant᷑ diſcipuli ꝙ cuʒ muliere
loqueret᷑ nõ abhoꝛrentes aut damnanteſmuliebꝛẽ ſexũ
cũ quo indignũ eſſet alloquiũ nec damnãates ieſum ſu⸗
ſpitione dignũ.ſed in tanta familisritate atq; humani⸗
tate dignantẽ ꝙ cũ vna muliere tã familiariter loquere
tur. Er quo ſequeret ↄtrarietas quedã ſq; vnde iohan⸗
nes ſcripſit iſta ſi nõ audiuit.Goꝛte ſpirituſſanctꝰ poſt
ocuit.Aptius quidẽ videri poſſet ꝙ aliqui diſcipuloꝛuʒ

ſeu aplox remanſerũt cuʒieſu euntibo alijs ad emendãũ

Pꝛoinde miratio credenda eſt fuiſſe illoꝝ qui de ciuitate
cibos deferentes aduenerant non illoꝛum quia peinci⸗
pio cum muliere conterxti ſermonis aſtiterant. mmũ
enĩ factoꝝ et verwꝛũ ſuoꝝ ieſus diſcipulos ſuos et ſi nõ
oẽs ſaltim aliquos voluit eſſe teſtes:velut qui ſcripturi
erant ⁊ pᷣdicaturi omni creature euangeliũ ſanctũ eius
et hiſtoꝛiã in factis et dictis ipᷣius ad alios alioꝝ ad ipᷣm
Et in eccleſia legimus fuiſſe aliquos leretcos maxime
manichos qui euangeliũ ſcõᷣm lucã et marcũ noluerũt
reciꝑe:qꝛ nõ viderũt geſta chꝛiſti.ſed receperũt ſcriptu⸗
ram iohannis atq; matthei. Errabãt tamẽ qm̃ ex ſpiri⸗

tu dei ſcripſit lucas ⁊ marcus.Attamẽ nõ credentes de

ſpiritu ſancto iuſte mouebant᷑iſtos negare et alios reci⸗
pꝑere.Quocirca pie credendus eſt oĩm factoꝝ et dictoꝝ
ſuoꝝ ieſus de viſu et auditu habuiſſe teſtimoniũ aploꝑ
et diſcipuloꝝ ſuoꝝ.Nã ſi nõ omnes ſaltẽ tres ſecum aſ⸗
ſumpſit tranſfiguratus in mõte quos etiã ceteris pᷣter-
miſſis teſtes habere voluit in ſuſeitatõe puelle.ſq; petrũ
iacobum et iohann?.quos et ſi nõ plures ſaltẽ iſtos ſe⸗
cum retinuiſſe autumare nõ indebite poteſt teſtimoni⸗
um tante diſputatõis et inueſtigatõis tam altiſſime do
ctrine declarationiſq; veritatis.Nec expediebat oẽs diſci
pulos acceſſiſſe ꝓ cibis emendis ſuffeciſſet enĩ loculos
habens cũ ſocios.Mõ aũt huius ſentẽtie aſſertionẽ in⸗
cõuincibilẽ facimus:ſed textũ declarãdo ſupplen.indi⸗
get enĩ ad eruditionẽ tardioꝝ et rudiũ euangeliũ ſupple
mento.quomiã ſcriptis et ſacris ſcriptoꝛibo ſententiali⸗
ter et ſuccincte hiſtoꝛijs in dictis ⁊ factis licitũ eſt hiſto
riare et ſeriare legẽtibo dumtaxat ad ſacrã ſcripturã ſup
plendo nihil addat᷑ aduerſum et abſonũ veritati atʒ vir
tuti. Sed ſanius intelligentibo altioꝛa indagatõne re⸗
licta ad rei geſie oꝛdinẽ reuertamur.Cũ mirarent᷑ diſci⸗
puli ꝙ ieſus cũ muliere loquere Nẽo tñ dixit qᷣd q̃ris
aut qͥd loq̃ris cũ ea Naã nõ eſt diſcipulꝰ ſupꝛa magiſtrũ
neq; ſeruus ſuꝑioꝛat᷑ dño.neq; ſciolus qͥd faciat debet in
terrogare ſapientẽ In ꝓfunda erãt reuerentia diſcipuli
ad ieſuʒ nec ĩ geſtis aut dictis eius in aliquo heſitabant
eũ abſq; iudicio temerario intuebant᷑ et ſuſpenſa in am/
miratõne mente intendebãt in ipᷣm. Et recedente mu
liere anteqᷓ; multitudo de ciuitate eũ ſuſceptura veniſſʒ
Bogabãt eum diſcipuli eius dicẽtes.abbi manduca
Vlle autẽ dixit eis.Ego cibũ habeo mãducare quẽ vos
neſcitis. Dicebãt ergo diſcipuli adinuicẽ. Nunquid ali⸗
q̃ͥs attulit ei mãducare Exr his patere pᷣt ſolũ remãſiſſe
ieſum et inſociatũ cũ muliere còtraxiſſe dialogũ: niſi ad
mirationẽ.ocutõis cum muliere et oblatõʒ cibi et in⸗
uſitationẽ adinuicẽ ſcqʒ nunqᷣd aliquis attulit ei mandu

care. ad eos ſolos diſcipulos referamus quiud ciuitatẽ
ꝓ cibis emendis acceſſerãt et nõ audierãt didaſcolicuʒ

moꝛẽ. Sed hec eredulitatẽ neceſſaria neq; aſtruũt neq;

ſubuertũt. Nogãt diſcipuli tanq; hoiem manducare ie⸗
ſum.quẽ paulo ante cognouerãt exitinere fatigatũ. Ye
ſus aut incõpatiens humanitati ex toto illi pᷣdominas
eius neglecto cibo alterius cibi ſe oſtendit eſſe famelicũ
quẽ diſcipuli ex ꝑte neſciebãt quiboadhuc humana ſa⸗
pientibo nõ aſcendentibo potioꝛa declarat᷑ quis ieſu ciba
ſit penitus in voto Oens cibus eſt vt faciã voluntatẽ

patris eius qui miſit me:vt ꝑficiã opus eius.Mõne vos

dicitis.quia adhuc quattuoꝛ menſes ſunt et meſſis v⸗
nit. Ecce dico vobis. Leuate oculosveſtros et videte re
giones:qꝛ albe ſunt iam ad meſſem Eandẽ ſententiaʒ
quã iam duodennis exiſtẽs reſpondit parentibo eũ do⸗
lendo querẽtiboꝙ in his que patris erat opoꝛtebat ipᷣm
eſſe:nũc aplis et diſcipulis nõ in cura ſui coꝛpis factus
reſpondet:meus cibus eſtroluntatẽ paternã in ope ſuo
pſicere.Ac ſi ꝑlucide dicat.Quid de coꝛpoꝛali eibo me re
ſiciendũ intenditis:licet coꝛpe fatigatus exiſtã ſpiritus
ꝓmptiſſimus eſt. laſſitudine nõ tabeſcit.id qᷓrit efficere
qð a patre in mandatiſaccepit cuioĩs coꝛpoꝛis cura poſt
ponenda eſt. Ceſſandũ eſt ab alimentis et a cõpetentib
coꝛpoꝛi ſi faciendi dñi voluntatẽ opoꝛtuna inſtat occaſio
Paternũ opus ab eterno pᷣoꝛdinatũ nunc in tpꝑe oſten⸗
ſum eſt ſalus eterna credentiũ quã pꝛecedit ſana credu⸗
litas credendox recta ſcientia ſciendoꝝ ſeu veritatis in⸗
obliquata cognitio.qm̃i vult deus omnes hoĩes ſaluos
ſieriet ad cognitionẽ veritatis venire. Sed hoc miſteri
um ante ſecula puiſum diſpoſuit pater in filio ſuo vni⸗
genito et eternovt humanaret᷑ in tpe nõ ſatus ſed ꝑ ſpi
ritum ſanctũ cõceptus in virgine natus et adultus ꝑſ
ceret opus eius.Hoc quidẽ dicebat ꝓpter illos ſamari⸗
tanos quos ad ſe aduentaſſe cernebat quos et erat ſu⸗
ſcepturusad fidẽ. Pꝛoinde omnino ſibi videbat᷑ indi⸗
gnum tunc coꝛpus velle reficere qñ erat aĩss ſpũali citu
refecturus. Et oĩbus curã habentib animarũ foꝛma pᷣ⸗
ſtruitur vt oĩs cura et ſollicitudo coꝛpoꝛis et coꝛwoꝛearũ
rerũ ſubinferat᷑ vbi agi pᷣt in ꝓfectibo et directõib ani⸗
marũ.Exemplũ ſue feſtine actõis ſaluatoꝛ inducit ĩ his
que natura in ſegetibus ait. NMõne vos dicitis qꝛ adhue

quattuoꝛ menſes ſunt meſſis venit. Vere tempus ſic

erat ſicq; expectabat᷑vt quattuoꝛ mẽſibo futuris decur⸗
rentibus in oꝛdine tꝑm ꝙ ſegetes albeſcerẽt ad meten/⸗
dum:quo in tꝑe nõ vocat᷑ delicijs coꝛpis ſed lalvꝛibus.
Seg ante nõ apponit᷑ meſſi falx niſi apte alba fuerit.nec
exiſtens obmittit᷑ quin metatr:ne ocio delicato et lalvꝛnʒ
indulgentia toto anno doleat q̃ tpe ſtatuto nõ meſſuit.
J eRan leuate oculos veſtros et videte ſamaritanos
iam albeſcentes ex fide ad meſſem itavt metatis a fru⸗
ctum eos faciatis ad vitã.Totũ vero tꝑs qõ ſequit᷑ vſqq;
ad aduentũ ſamaritanox id agit et docet ꝙ apli meſſue⸗
runt ꝙ alij ſeminauerũt ſcʒ pꝛoplvte pꝛiſti:et ꝙ vns ſit
merces aploꝝ ⁊ ꝓphetarũ maxime aũt foꝛmat᷑ inſtructio
vt cum auiditas audiendi verbi dei coꝛda ꝓmouet audi
entium.tunc nõ ſileat lingua doctoꝝ nec intendat coꝛ⸗
poꝛibus cũ ſubueniendũ eſt languoꝛibo ⁊ pijs deſiderijs
ammarũ. Vle aũt his qui cultũ ꝓpꝛiop coꝛwꝛũ animaꝝ
nõ ſolum ſuarum ſed aliarũ cultibus pᷣtulerunt.
De fractione ſabbati ⁊ edendi aut aliquid faciendi li
centia cum neceſſtaſvrget cum diſcipuli vllẽtes ſpi
cas per ſata tran ſirent.ſcom mattheum marcum et
lucam. . Capitulum v
Actum eſt aũt in ſabbato ſecundo.pꝛimo cum
f tren ſiret ꝑ ſata vellebant diſcipulieius ſpicas
manducabant cõfricãtes manibo. olũtarie

Liber vndecmus

a ſe actiones chꝛiſti erant neceſſarie nobis.Hic quidem
tranſitus ꝑ ſata fuit ad occaſiones inferendas vnde do/
ctnmnaliter quereret᷑ aliquid in diſceptatõne ſuſcepta et
in actõne ipius et aplłoꝝ penuria ſeu inedia necnõ coꝛpo
ris deficiendi in curia monſtraret᷑. Tranſit ieſus ad vti⸗
litatẽ alioꝑ aliquo iturus qui aut ad cõpendiandũ quo
ibat ſeu qꝛ inde foꝛtaſſis ſemita erat relicta ꝑagros aut
vigilanter intrauit in ſata et vrgente hoꝛa edendi chꝛiſi?
licentiã dedit ex his que poterãt inuenire. Mõ enĩ credẽ
dum diſcipulos chꝛiſti cũ maxime gradiẽtes ꝙ aliquid
inoꝛdinate aut arbitrarie agerent mſi decreto magiſiri.
Vrget coꝛpoꝛa fames et lalvꝛ itinerandi membeꝛa fati⸗/
gat.Mõ poꝛtant apoſtoli perã mil coctũ ferunt:aut cibari
os panes. Sub egeno et paupe duce egene paupereq;
degunt. Pꝛetermiſerat coꝛpoꝝ curã carent vnde ponãt
in itinere menſam vellũt ſpicas cõfricantq; manibo ab
ariſtis vt granũ crudũ comedant.longũ erat ſoꝛte iter:
qð fame vrgente nõ poterãt amplius ſuſtinere coꝛpoꝛa
fatigata.Aliena ex neceſſitate diripiũt ꝓpꝛia non haben⸗
teſ. Quod ius que lex qð iſti apli aut alij diripiũt alienũ
Beg lex neceſſitatis legẽ ꝓpꝛietatis excludit: et redigit
neceſſitas in cõmune qð lex ꝓpꝛium fecit qð etiã natura
ſemꝑ abhoꝛruit ſcʒ iura ꝓpꝛietatis. Ygi᷑ natura 1 neceſ
ſitas cum in vnũ cõueniunt cuncta in articulo in cõmu
ne deducũt. Nec diſcipuli vllebãt ſpicas ab alijs ſatas
in quibo nõ labvꝛauerat iure humane: ſed iure legis di⸗
uine iure nature iure neceſſitatis vrgentis nõ auferen/
tes ſuperfluũ ad cõmenſuratũ opoꝛtunitati eop. Et oẽ
ius accipiendi et edendi habebat cũ ſerui facti eſſent et
comites creatoꝛis et diatoꝛis cunctoꝑ in cuius manu
ſunt oĩa iura regnoꝛũ legũ atq; terrarũ iuſta et iniuſta⸗
Juſta vt cuſtodiat et attollat iniuſta vt depꝛimat.o/⸗
terat omnino ieſus ꝓpꝛia poteſtate tanq;vniuerſox dñs

oĩa cuiuſcũq; humanox iure legũ exiſterẽt in aliſ pleno
iure tranſferre. Mec obſtat ꝙ iure humano dicit᷑ hoc me

um hoc tuũ eum omnia ſint chꝛiſti:nec ꝙ ego ille latvꝛa
nit arte ꝓpꝛia ꝓpꝛijs ſumptibo atq; ſtudijſ cũ etiã anime
atq; coꝛpoꝛa et omnia ingenia et hoĩm ſtudis chꝛiſti legi
bus et imperio pleno iure ſubiaceãt. Sed nec de hoc ar
guunt᷑ apli ꝙ aliens rapuerint ſed de violatõne ſabbati
criminant᷑ Nam quidẽ phariſeoꝝ dicebãt illis. Quid
facitis qð nõ licet in ſabbatis. Et ait illis. Nunqᷣd legi⸗
ſtis quid fecerit dauid quãdo neceſſitatẽ habuit ipᷣe et 4
cũñ ipᷣo erãt:quõ intrauit domũ dei ſub abyathar pꝛinci⸗
pe ſacerdotũ et panes ꝓpoſitionis ſumpſit et manduca⸗
uit et dedit eis qui cum ipᷣo erãt quos nõ licebat mãdu⸗
care niſi tantũ ſolis ſacerdotibo.An nõ legiſtis in lege
quia ſabbatis ſacerdotes in templo ſabbatũ violant:et
ſine crimine ſunt Perlucidũ eſt ꝙ oẽs leges et tradi⸗
tiones ⁊ moꝛes ſoluit neceſſitatis articulus cũ ſaluatoꝛ
dauid ꝓducit in mediũ quã neceſſitas aliter inauferibi
lis purgebat qua cogente cum panes laici non adeſſent
ſacerqotales accepit. Eſt auteʒ neceſſitas quã hic ſalua
toꝛ in ſolutionẽ legis ſeu traditõis allegat cũ vna tantũ
adeſſet copia de piculo euadendiᷓ dinnſſa ſine paſſione
nõ poteſt declinare in aliã partẽ. Aut neceſſitas vꝛgens
piculum ꝙ quis debet velut aĩe noxiũ deuitare. Seu ne
ceſſitas eſt ꝙ aliter qᷓ; taliter fieri omnino nequit. Si⸗
ue neceſſitas eſt a qua ne fiat ceſſandũ nõ eſt. Et cũ va⸗
rie de neceſſitate poſſet ſermo deduci. hec dicta dũtaxat

erpediũt ꝙ neceſſitas legibo a cerimonijs careat. Silet

lex vbi neceſſitas vrget. Si quis auteʒ regũ illa legerit
hiſtoꝛiã inueniet ex qua neceſfitate dauid cũ ſocijs ſacer
dotales panes comederit vt eadẽ imagine apſ excuſen
tur ſi ſabbatis grana cõfncata comederint An nõ legi⸗
ſtis in lege qꝛ ſabbatis ſacerdotes in templo ſabbatum

violant ⁊ ſine crimine ſunt. Dico autẽ robis qꝛ templo
maioꝛ eſt hic Eſt quidẽ ex lege multa decreta pficieda
ſabbatis. ꝙ ſi ſabbatũ cuſtodiebat᷑ lex nõ ſeruabat᷑: ſi lex
pficiebatur ſabbatũ violabat᷑. Sed potioꝛ erat omnino
lex in his q fieri debebãt ſcõm ipᷣaʒ in temploq; in cuſto⸗
diendo ſabbato quanq; etiã cuſtodiret᷑ ex lege Ac etiam
ex illa digna memoꝛia ꝙ deus requieuit die ſeptimo ex
omni tꝑe qo patrarat. Sed nec criminabant᷑ ſacerdo⸗
tes ſabbatũ violantes in templo ex auctoꝛitate aut di⸗
gnitate templi ſeu maioꝛitate pcepti.Nec apli aliq̃d agẽ
tes in ſabbato auctoꝛitate chꝛiſti.qm̃ ipᷣe maioꝛ eſt tem⸗
plo imo maioꝛ celo:maioꝛ omni mũdo omni angelo oĩ
creato cuius imperio ſubiecta ſunt oĩa.cuius mandato
omnia ſunt licta:cuius auctoꝛitas nõ vependet qꝛ deuſ
eſt:et ſi bmo totus vnitus deo. habitat enĩ in ipo oĩs
plenitudo diuinitatis etis coꝛpaliter. ac ꝑ lvc licituʒ eſt
omne qð iubet qð cõſulit qð cõcedit. Qi hmõi caſum
niatoꝛes d ĩpicia ſcripturaꝑ ⁊ in cõpaſſione cõdemnat
dicens¶ Si aũt ſciretis quid eſt. miſericoꝛdiã xolo⁊ nõ
ſacriniciũ nunqᷓ; cõdemnaſſetis innocentes Verbũ di
ctum ſeipᷣm legentibo pandit vt expoſitõne nõ egeat qꝛ
miſericoꝛdia opus eſt: nõ legis iuſticia his q̃ nõ cõtem⸗
ptu legis aut auimi pꝛauitate ſed neceſſitatevrgente a⸗
liquid faciũt Et dicebat eis. Sabbatũ ꝓpter homineʒ
factũ eſt:nõ homo ꝓpter ſabbatũ. Itaq; dñs eſi filiꝰ ho⸗
minis etiã ſabbati Quod factũ eſt ad obſequiũ nõ de⸗
bet ad piudiciũ recõuerti niſi foꝛte abuſio accedat. Oe⸗
retur plecti ſupplicio abutẽs obſequio:et vapulare pla⸗
gis male vtens cõceſſis. Si vero illa neceſſitas vrgeat
que excuſat factoꝛ huiuſcemodi ſine crimine reputatur
ſolus diticerit exceptionẽ in lege nõ patit᷑. Cerimonia⸗
lia vero legis a neceſſitate ſeu ab aliquo potioꝛi bono ſol⸗
uuntur. Omnia ꝓpter hoĩiem facta ſunt.et ſabbatum et

omnis dierũ oꝛdo. HMomo quidẽ nec factꝰ eſt ob aliquã

aliam creatur: nec ꝓpter de ſed ad deuʒ. Tantummõ
factus eſt ꝓpter ſeipᷣm et ſe nouerit tenere ad deum. Et

cum hocapli chaiſti auctoꝛitate ſeu cõceſſione feciſient:
llibere hec potuiſſe cõcedere ieſus tanq; vrrus dñs pfitet̃

dicens! Ytacq; dñs eſt fi lius hoĩs etiã ſabbati qui non
ſubiacet ſabbato ſed ſabbatũ ſibi nec ſabbatinis legibuſ
nectit ſed ipe de ſabbato leges dedit. Supꝛa legẽ ⁊ ceri
monias legis eſt xpᷣs.Eloluũtate ſe ſubiecit aliqñ legi no
ſtram naturã aſſumẽs:nulla neceſſi: itate. YJuſtum igitur
eſt omme qð pcipit.omne qð cõſulit. omne quod conce
dit.Omne qð licẽtiat licitũ eſt: nõ tamẽ omne qð per⸗
mittit inſticiã habet. Reges quidẽ mundi nõ faciunt iu
ſtas eſſe leges qꝛ faciũt.ſed ex eo ꝙ ſcõᷣm iuſticiã et wri⸗
tatem et opoꝛtunitatẽ regendox pplox faciũt. Chꝛiſtus
Vro nõ qꝛ ſᷣm iuſticia facit.legẽ iuſtam ſtatuit: ſed quia
ſfacit. Suũ quippe feciſſe plena iuſticia eſt. Non eni ipe
ſecit aliuda ſe tvnũ:nec quia bonũ: ſed quia facit eſt tv/
num. Et vt oſtenderet ſe eſſe dominũ ſabbati et factuʒ
eſſe ſabbatũ ꝓpter hominẽ nõ fecit hoĩeʒ ꝓpter ſabbatũ
in alio ſabbato habentem aridam manũ ſua pietate cu⸗
rauit.
De diſceptatione ieſu cum nichodemo qui ventt ad
eum nocte in qua actũ eſt de via ſalutis et de dilectõ⸗
ne dei patris et oꝑibus tenebꝛarũ et lucis ſcõm iohã
nem ſolum. Capitulũ vI1
Nvrrbis et opibus in ſignis ⁊ moꝛibo chꝛiſti o⸗
i mnium videntiũ et audientiũ ꝑmota ſunt coꝛ⸗
da:ſed differẽter vt aliqui cõdemnarent mur
murarẽt aliqui mirarent᷑.aliqui traherent᷑ amoꝛe. aliqui
fide. In maioꝛib et minoꝛibo aderat iſia diuerſitas. Et
inter ceteros quid homo erat noĩe nichodemus pꝛin/
ceps iudeoꝝ Mic cũ eſſet in ſignis in populo adhibuit

☛ – = πW—

ine

i

iz
lu
Ul

4

p

N
17
r
i

1
.

dicẽs. Rabbi. Et q;uis we

ceteris hoĩbo cõfitet᷑ adijciẽs ſci

de diſceptationibus do. Balua.

fidem ieſu cuʒ ſcribis et phariſeis diſceptaret in templo
Er cum ꝓpter ſigna que faciebat multi credidiſſent in
eũ ipᷣe fuit vnus de multis. Sed quanqᷓ; pᷣnceps timo
re humano agebat᷑ aut infamiã hoꝛrebat ſeu a ſinagoga
Vrebat excludi ſi ad chꝛiſtũ locuturus pnblice acceſſiſ⸗
ſet. Agebat tñ deſiderio ſciendi huius ſcʒ xpᷣi hoĩs noin⸗
tatẽ. Et ſenex exiſtens et magiſter in pplo palaʒ diſcere

ab erubeſcẽtia pellebat᷑ Mondũ in veritate fidei totus e⸗

rat nec in coꝛde eius charitas illa ꝑ ſpiritũ ſanctũ diffu⸗

ſa que foꝛas emittit timoꝛ? appetenel Elenit ad ieſum

nocte Aptũ miſteriũ Tlenit nocte ad lucẽ qꝛ nor ab eo

ſicut dies illuminabit᷑ et ipe in nocte infidelitatis erat
quanq; aliquali fidei ſcintilla ꝑmotus. ẽs ſunt in no
cte et in ipa pambulant quouſq; veniãt ad chꝛiſtũ vela⸗
men adhuc eſt in coꝛdibo iudeoꝝ qui ad ipᷣm venire recu
ſant. cum vero tranſit᷑ ad chꝛiſtum wlamẽ er omnitpꝑe
aufert᷑. Sed qui ambulat in nocte offendit vtiq; pedi⸗

bus coꝛpoꝛis ſed nõ mentis: ſed requirit lucẽ illumina⸗

tem omnẽ hominẽ venientẽ in hũc mundũ qiuu ſicut di
es diei eructat verbũ ſic et nor nocti indicat ſcientiam.
Mox erat iſte nichodemꝰ:qꝛ ſinagoga et nortpis ſibi vi⸗
am pſtitit vt ad chꝛiſti ſcientiã pueniret. epequidem

mala penalia occaſionẽ ad lona ſpũalia pᷣſtant· Nec tem

pus quidem quale aut locus pᷣiudicant ſidei habite ſeu

*

wnit. Sed illa qſiuit in lectulo ſuo vicʒ delectata q̃ete.
m venit iugũ ocioſitatis excludit. Qui veni⸗
ueniẽs! Dixit ei. rabbi ſcimus qꝛ a deo veniſti
Nemo poteſt hec ſigna facere q̃ ru facis miſi fue
Docendus iſte nicodemus aduenerat
e diſciplis foꝛmãa aſſumpſerit
ceri ꝑ amphus nõ exto⸗
tq; ſcietie in illo q; in
mus. q a eo veniſti ma
giſter. Te miſſuʒ a deo ad magiſteriũ hoĩm fateoꝛ. Hãc
ſidẽ aſtruunt ſigna et ꝓdigia que tu facis q̃ nemo face⸗
re poteſt niſi eſſet ei æus aſſiſtens. Erãt eni ſigna chꝛi⸗

qui vocat magi

to ignarus erat cũ plus

ſti omnino excedentia omnẽ humanã virtutẽ etiã natu

ram et artẽ. Magnũ vehiculũ ad maioꝛa ſignata ſigna
Rchꝛiſtum facta in nicodemi aĩo parauerũt vt a ſignis
tranſiret ad ſignatũ huiuſcemodi qð eſſet deus cum eo
Nondũ in ſidẽ veriſſimq wctus erat ꝙ ipe veriſſimꝰ cæ⸗

us eſſet: ꝓpe tamẽ erat vt doceret et crederet vrius aũt
et aptius vt crederet et ſciret. In diuinis quidẽ credu/
litas ſcientiã pꝛeit in naturalib et humanis pᷣiens ſci,

tia non exꝑectat credulitatẽ. Sed optima diſpoſitio in
eo erat dũ ſateret᷑ eſſe deum cum eo efficacia inſpecta ſi⸗
gnox:vt ex vicino atq; mature ipᷣm crxederet eſte ceum
Supplemento verlox ad elucidandũ opus eſt vt patet
ex reſponſione ſaluatoꝛisl Reſpõdẽſieſus dixit Amẽ
amen dico tibi:niſi quis natus fuerit nuo nõ pᷣe vide⸗
re regnũ dei Niquet quid ipᷣm vocando magiſtrũ inter
rogauerit cui talis de regno vei poꝛrecta ẽ reſmnſio.No
uam delatã impune natiuitatẽ noſtram chꝛiſtus voluit
pꝛeire ſalutẽ ex qua eſſet viſio ſeu gradus aſcenſionis in
regnũ.Erat aũt iſta noua natiuitas ñi ex voltate carniſ
neq; er vrrivolũtate:neq; ex ſanguibo ſz er fide ĩ nouita⸗
te ſacramẽtoꝝ ex deo quã nõ intelligẽès nicodemĩ dicto
ammiratus intertogat Vlnde dicit ad eũ. Quõ ꝓpteſt
homo naſci cuʒ ſit ſener. Nunqd poteſt in vntrẽ matris
ſue iterate introire et naſci Nõ attollebat᷑ iſte ſupꝛa na
turam ſcom quã dumtarxat ſapiebat aliã natiuitatẽ nõ
intelligens niſi illã que diffuſo ſemine in vtero mater⸗

querende.nam ſi noxr viſum oculis adimit lumẽ rõnis
in animo nõ extinguit et deus in nocte carmina leticie
cædit. Mirũ autẽ cum ſronſa qſiuit ꝑ noctẽ quẽ diligit
anima ſua et nõ inuenit et iſte nicodemus ad euʒ nocte

no carnis traduce pficitur. Pꝛopterea ieſus hũc ſuſce⸗
ptum ad erudiendu diſcipulum inſtruit pedetemptim.

Hinc reſpondit ieſus et dixit ei. Amen amen dico tibi
Uſi quis renatus fuerit ex aqua et ſpiritu ſancto nõ pᷣt
introire in regnũ dei Ecce noua natiuitas ex qua nati⸗

cij velut aquile poſſunt in ſuꝑna cõſcendere atq; regnuʒ
introire ſupernũ. Mec natiuitaſeſt ex aqua ſanctificata

p verbũ et ſpiritu ſancto gratiã infundẽte.Cloluit chꝛi⸗
ſtus hac natiuitate renaſci q́uis vt deus et homo cõce⸗
ptus ex ſpiritu ſancto nõ indigeret:ſed pᷣtulit in ſe illaʒ
nouã natiuitatẽ ſuſcipiẽs ex qᷓ regeneratis ſolũ ſpes poſ
ſit adeſſe ſalutis et intrandi regnũ dei. De qua re doceri
popoſcerat nicodemus. Indicebat᷑ tranſlatio circumciſi
onis in aquã vt duris ꝓpter aduentũ chꝛiſti le nioꝛa ſuc⸗

cederẽt: et oꝛiginalis macula aque ablutione tolleret᷑

illa inuocatione trinitatis quã nec iudeus nec alia natio

q; noua chꝛiſtiana generatio credit. Et ſpirit ſanctum

oſtendebat᷑ adeſſe ex quo ſit iſta natiuitas qui ſanctiſca

ret ac ſic ſuos mũdaret et ab ommibo leuigaret naticios

vt poſſint regnũ dei libere introire.Qualis autẽ ſit iſtꝗ

natiuitas ediſſeret ex eo qð ſequi᷑ Quod natum eſt ex

carne caro eſt:et qð natũ ex ſpiritu ſpiritus eſt Werſpi
cuum eſt ꝓut in oꝛdine ſuo generatiua natura vecurrit
ꝙᷓ ex carne aliud qᷓ; caro nõ naſci. Mõ enĩ caro aut coꝛpꝰ
poteſt generare ſpiritũ aut ſubſtantiã ſeparatà habentẽ

eriſtere pᷣter coꝛpus aut in ſubſtatia ſimili ſpirituali. Et
qgõ naſcit᷑ ex ſpiritu ſpirit? eſt. zopellat᷑ generatio quã
pcedit coꝛruptio et omnis traductio abigat᷑ qm natiui⸗
tas ex ſpiritu ſola infu ſione in adoptõne:ſed traductõe
nõ ſit. Ded qò er carne naſcitur in carne ante ſeminat

⁊ in ſpiritu ſemen apte iacit᷑ anteqᷓ; naſcat᷑. Eeruntamẽ
qui ſeminat in carne de carne metet coꝛruptionẽ:et qui
ſeminat in ſpiritu ce ſpiritu metet vitã eterna. Igitur
aduertendũ qualis ager quale ſemen quale natũ qua⸗

lſq; fruct?. Quoniã inuitamura carnali natiuitate ad

ſpiritualẽ a naturali ad moꝛalẽ et ſuꝑnaturalẽ. ſupꝛa cõ
muneʒ capacitatẽ hoim verba chꝛiſti attollebant᷑. Er qð

nõ intelligi᷑ plus ammiratõis accreſcit ob hoc ſaluatoꝛ

adiecit Mõ mireris qꝛ dixri tibi vos naſci denuo. Spiri
tus vbi vult ſpirat et vocẽ eius audis. ſed nõ ſcis vnde
veniat aut quo vadat. Gic eſt oĩs qui natus eſt ex ſpiri-
tu. Diſiuta videt᷑ a ſentẽtia ſilitudo ppoſita Hoc enim
erat in chꝛiſti voluntate oſtendere quid natiuitas eſt ex
ſpiritu. Mirandũ videbat᷑ dictũ.Admiratio remouetur
Er hbis que curſu nature agunt᷑ ſcʒ ꝙ ſpiritus qui et ven

tus dicit?᷑ ſpirat vbi naturaliter vult et audit᷑ ſonus eiꝰ.
ſed vnde ſit egreſſus aut quo vadat eius ignoꝛatur ac/

ceſſus. Dic eſt natiuitas ex ſpiritu. Gacit hanc dieus
ſanctus vt audit vox cõfitentis id qð renatus eſt ſicxox
nature credentiũ in eccleſis ſemper ſonat. Huius tamẽ
almi ſpiritus vnde venerit aut quo acceſſerit motꝰ inui
ſibilis ignoꝛat᷑ ⁊ agendi ratio Eaſbae Enſihnlio eſt ab ho

mine puro niſi fidei lumine illuſtret! Reſpondit nico⸗/
gemus et dirit ei· Quõ poſſũt lc fieri. Sicut ait apkes
Animalis aũt homo nõ ꝑcipit ea q̃ ſunt dei.ſtulticia eſſ

eni illi et nõ poteſt intelligere:qꝛ ſpiritualiter eraminat
Animalis vero erat nicodemus iſte et fere totus inſen⸗
ſibilis erat:pt miſteriũ ſpiritus intelligendo nõ caperet
imo qð dicebat᷑ aut deliramentũ ſibi aut impoſſibile vi

deretur.Attamẽ ſupplex in interrogãdo et docilis ad do

ctrinam ipᷣm magiſtrũ quẽa deoveniſſe iam faſſus erat
interrogat.Nõ poteſt ab ignoꝛãtia detineri qui humili⸗
ter docere ſcientẽ interrogat.initiũ eſt ad ſcientiã igno⸗
rata querere a ſciente nec wreri erubeſcentiã ſuper eis.
Sic eni ala rõnalis creata fint vt eſſet docibilis de di⸗
uinis nec uliqua eſt rõnis inſite cõpos tam men q̃ ſal⸗
4

tem nõ poſſet inſtrui de neceſſarijs ad ſalutẽ ſi cõmode
aptas aures pᷣſiauerit ad docentẽ nec erubuerit interro⸗
gare que neſcit quouſq; voceaf. Coꝛ oĩs receptaculum
eſt ſidei et doctrine Auris et lingua ſunt vehicula q̃bus
doctrina tranſfundit᷑ niſi aliter ꝑ ſpiritũ ſanctũ infun⸗
qatur. Mam vt ait apls. ides eſtex auditu auditus aũt
verbũ dei.luditus ad aurẽ verbũ ad linguã pꝑtinet vt
auribus inſonet Reſpondit ieſus dixit ei. u es ma
giſter in iſrael et hec ignoꝛas Mõ obiurgado benignus
ſaluatoꝛ ſic loquit᷑ vt eũ velit ꝑ erubeſcentiã velut igno⸗
rante cõfundere ſed eum ad docẽda excitare ꝓpenſius.
Vunge ſi verox eſt ſuppꝛeſſa ꝓlatio id vicere videt᷑ quis
tu ſis magiſter in iſrael attamẽ hec adhuc ignoꝛas quia
nõ diſcunt᷑ ab hoie nec a libꝛo ſed ꝑ fide. S wero fuerit
interrogatiua humiliare illũ ſtuduit ad viunã coctrinã
capeſſenda. lc ſi diceret. Quare magiſter es et ſic voca⸗
ris in plo et iſta que ad ſalutẽ neceſſaria ſunt ignoꝛas.
Quõ magiſter diceris ſi nõ intelligis que legis ſi ad v⸗
tiuoꝛa ſplm nõ erudis:ſi tm litteraru coꝛticem noueris
pꝛiuatus interioꝛi noticia wrritatis. Sed noueris altio
rem eſſe doctrina q; illa qua libꝛo ab ĩe vidiciſti cuius
tu magiſter nõ adhuc exiſtis ſed te pꝛediſcipulũ eſſe ſa⸗
lutaris neceſſitas omnino cõpellit que tm̃ infundit᷑ ꝑ ſ
dem nõ docet᷑ procẽ Amen amẽ dico tibi:qꝛ qd ſcimuſ
loquimur et qð vidimus teſtamnr et teſtimomiũ nẽm

nõ accipitis Si terrena din vobis ⁊ nõ creditis quõ ſi
dixero wbis celeſtia credetis. Jureiurando loquit᷑ nico

gemo vera vocens eum q acceſſerat p ſalute pluralitate
vtens qð neq; ſui erat moꝛis. Semel tamẽ alias factũ
legimus cũ bapticari expeteret a iohaãne dicẽs: ſic decet
nos implere omnẽ iuſticiã. Sed hic etiã pluralitate in
loquẽdovtit᷑ nõ intendẽs patrẽ aut ſpiritũ ſanctũ.alias
vero ſequeret᷑ inpertinẽs intellectus:ſed ſecũ aſciuit ta
cite in huiuſcemodi locutõe iohannẽ baptiſtã ceteroſq;
ꝓhetas qui ſeuerũt pᷣſentia et viderũt futura q;;uis ippi
altioꝛi ſapiẽtia imo totꝰ ſapiẽtia. et oĩa pᷣnoſcens caput
cunctoꝝ vere ſcientiũ et ꝓpłetantiũ eſſet vt vnũ coꝛpuſ
credat᷑ oꝛthodoxoꝝ ſapientiũ atq; ꝓphetarũ pꝛiſtoꝛũ atcq;
nouoꝛũ cuius coꝛpis ipᷣe regens eſt caput.Attendenda
eſt ſcientia ſancte dignitas et magis dignatio ſaluatoꝛiſ
qui ſe cum ſuis ſapientibo atq; ꝓletis aſſociat dicens.
quia qð ſcimus loquimur et qð vidimꝰꝰteſtamur vt nul
la ſit differẽtia inter pꝛiſtã ſcientiã atq; nouã hoc dum⸗
taxat excepto qo illa in figura et vmbꝛa ⁊ in ſpe futuroꝝ
iſta in wrritate et luce atq; in exhibitõne wroꝛuʒ. Ged

quaſi miratiue aut increpatiue loqueret᷑ nõ tñ̃ aſianti
nicodemo qun velut in tali doctria nouꝰ diſcipulłꝰ ſtabat
humilis ante docentẽ ſed cunctis iudeis pſidis qui nec
ſibi coꝛpoꝛe aſſiſtebãt inquit Et teſtimoniũ noſtrũ nõj

*

accipitiſ qui nihil aliud loquimur niſi qꝗ infallibiliter

ſunt teſtimonia wrioa:cœcernentibo diuinis legibus 7
humanis.Q ieſus ſciuerit et viderit heſitare nõ erpe⸗
dit iohannes ſciuit in vtero adhuc clauſus ſciuit et vi⸗

dit cum eũ aqua ioꝛdanis immerſit. Ceteri wero vates

quoꝝ teſtimonia in diuinis codicibꝰ erãt etiã apud iu⸗
deos ſumma diligẽtia cuſtoditis ſciuerũt p infuſionem
et multa in imagine cõſpererunt quoꝝ veritatẽ etiaʒ co⸗
gnouerunt. Hecnõ ad eoꝝ cõdemnationẽ adiecit Gi

texrena dixi vobis et nõ creditis quõ ſi direro vobis cele

ſtia credetis Diſceptat ieſus cum nicodemo ac ſi aſta⸗
ret cõcio iudeoꝝ quibo aliquid iurta humanũ ſenſuz cre
dibile ſatis direrat et nõ credebãt qᷓ;tominus erãt cele⸗
ſtia credituri. Et neqs decipiat in hiſtoꝛia euangelica p
erroꝛẽ diligẽter aduertit ꝙ q;uis circa pꝛincipiũ ſue nar
ratõnis hanc diſceptationẽ videat᷑ intexere modica ieſu

minis et in tertis humanitate degens ꝑ vnionẽ deitati
ſinmul in celis eriſtit. Miru et ineffabile atq; incõ
ſibile miſteriũ vt filius hoĩs ſimul in celis mane
terris. In celis in aſſumẽte deitate: in terris in

et infima et dedecoꝛa opoꝛtet credere ad ſal

teactam

ſcimus nec aliter teſiamur q́; vidimus. De viſu quidezʒ

vndecmus

geſta et dicta pᷣmittens ſcõm reiveritatẽ vt er alijs euã⸗
geliſtis accipi?᷑ omnia geſta et dicta ieſu ab egreſſu eius
a delerto vſq; ad annũ integru ipam certiſſime pꝛeceſſe
runt. In quo quidẽ anno multa cõtulit cum iudeis qſi
terrena et humana et iuxta ſenſum eriſtentia credulita
ti apte vicina ſed ab eis nõ creditaita vt merito diceret
Bi terrena dixi vobis et nõ creditis quõ ſi dixero robiſ
celeſtia credetis. Nõ tamẽe arguit impoſſibiltatẽ credẽ⸗
di ex aio iudeoꝝ. ſed ex differetia credendoꝝ Clerũ quia
ſaluatoꝛ nicodemũ nocturnũ erudiendũ eruditurus ſu
ſceperat de ſalute ad celeſtiũ credulitateʒ inuitat ſine q̃
nulla ſeu nemini ſalus obuenit Er nemo aſcẽdit in ce⸗
lum niſi qui deſcẽdit ce celo filius hoĩs qui eſt in celis
Ecce illa celeſtia de quibuſ dicebat quõ ſi dixero celeſtia
credetis elucidat vbi ſalus apponit᷑ pemo credenda: ſal
uationẽ eſſe aſſerit in excelſis parat aſcenſum aſcenſio⸗
miſq; pſiruit modũ.le ſi querenti nicodemo et omni
diceret. In monte ſionſcz in ſupmo celo extat ſalus ſe⸗
nemo ad illud pᷣt aſcendere niſi ille qui deſcendit cõfe⸗
rat ante aſcendendi virtutẽ: qui nulli cõfert niſi habue
rit ante credulitatẽ eius qui deſcendit et mſi pꝛius ipſe
aſcenderit qui deſcendit carnẽ ſuſcipẽs factus filius l

pta humanitate. In celo et vbiq; qꝛ deus in ten
dem quia verus pomo exiſtit. Sublimia ſun

ſequit᷑ Et ſicut moiſes exaltauit ſerpentẽ in dᷣ erto:ꝛita

pereat:ſed habeat vitã eternã Infirma devalido moꝛs
aſſerit de ſemꝑ viuo. Elnus el filius hois deſcendit de
celo et eſt ibi vnde deſcendit et ipe idem ſuſpendendus
eſt et eoſigernite cruci ⁊ adiſciendus eſt moꝛti· Et h an
gura in eneo ſerpente cõtra ſerpentes pulue⸗
reos aſſerit eſſe cõplendum vt iſta credentes nõ peant
ſed habeant vitam eternã· Famoſa eſt hiſioꝛia nemineʒz
latet ſcripturꝗ wterẽ lectitantẽ. Moꝛſibus ſerpentinis
pꝛeibat iſraeliticus populus in deſerto iuſto dei deſuper
iudicio decernente quo et puidente factus ſerpens ere⸗
in ligno alte leuatus eſt ad oim cõmunem aſpe⸗
n quẽ inſpicientes a ſerpentibus venenati literi
bant. Eadẽ imagine ꝓ nobis exaltari in cruce opoꝛ
ſiliũ hois opoꝛtumtate noſtra nõ ſua vt qui eum cre
lendo mente ↄſpererit nõ peat ſicut ille populus oculo

et exaltari opoꝛtet filiũ hoĩs vt oĩs qui credit in ipſo nõ

carnis aſpiciẽs ſerpentẽ eneum in coꝛpe nõ pibat. Sed

„

nõ pᷣſtabat ſigura que nũc exhibet figuratũ ſeʒvt credẽs

nõ ſolũ peat ſed habeat vitam eternam. Moꝛalia ex di⸗
ctis ꝓtinus aſtruunt᷑ vt deſcendat qui cupit aſcenſum

humiliet᷑ qui exaltari in ſupnis deſiderat et efficiat᷑ cru⸗
cifoꝛmis qui nititur ad ſalutẽ. Optimuſ magiſter ieſus
qui ſummã rei dicit interrogantiet cauſam rei aperit et
nullam ali q; amoꝛis dicẽs. Sic en deus dilexit mun
dum vt filium ſuum vnigenitum daret vt omnis qui

credit in eum nõ peat ſed habeat vitaʒ eternã Omnia
ſi qua cogitari poſſunt circumciduntur a teo in opere re
demptõnis humane. Sola dilectio cauſa fuit. qꝛ ama⸗
toꝛ hominũ deus nõ patiebar᷑ pire periculiſq; ſubiacere
eternis.rõnalem creaturam quã ad imagine ⁊ ſimilitu
dinem ſuam fecerat. Cum venit plenitudo tempoꝛis ſi
lium dedit. quia tantũ dilexit hominẽ creatũ vt p eo da
ret eternũ filium ſuum increatũ. Dedit equidem in hu
manitate fratrem ſociũ atq; cõſoꝛtem in cõnerſatione
exemplum in doctrina magiſtrũ p infirmitatibo medicũ
cibum ad famẽ. viaticum ad viam ꝑ quã nõ reambulat᷑

c⸗
ins
eſe
lin
erer
i
le;
nig

bi
1

,
re

— —

1

S

de diſceptationibus do. Balua.

pꝛo redemptiõe pꝛeciũ vt nõ auro aut argento aut lapi
dibus pcioſis aut ꝑ virtutẽ rerum ſiue obſidum redem
ptio ſit facta de nobis.ſed ipe ſit factus pꝛecium dei filꝰ
qui redemit vt pꝛeciũ et redemptoꝛ realitate non diffe⸗
rant.et redemptus paternã dilectionẽ et ſuam dignita⸗
tem quanti ſit eſtimatus agnoſcat nõ qð tanti extiterit
ſed qð tantũ dilectus eſt.Nõ eni ſua dignitas qᷓ;uis ma
gna ſed paternus et diuinus amoꝛ eum ſic appendit· et
cum eſſet ad lancem diuine amicicie trutinatus deus ꝓ
homine/ꝓſſeruo filius datus eſt eo vicʒ federe vt credẽs
in eum actius ſide que ſpem charitatẽq; habet annexam
liberatus a piculis vitã cõſequatur eternam Non enĩ
miſit deus filium ſuum in mundũ vt iudicet munduʒ
ſed vt ſaluet mundus ꝑ ipm. MNon ad iudiciũ datus eſt
dei ſilius:ſed noſtris exigentib culpis ad iudiciuʒ eſt ſu
ſceptus.Nius benignus : miſericoꝛs deus eſt:qui vult
omnes hoĩes ſaluos fieri et ad agnitionẽ vritatis veni⸗
re. ſed peccatoꝛes et increduli eum ad iudicandũ trahũt
IVmqaquitas tribunal iudiciale cõſtituit ſaluare vellet nõ
ludicare.Mõobſtat qð alibi ſcriptũ eſt dixiſſe ieſum.in
iudicium veni in hunc mundũ.Et illud pater omne iu⸗
dicium vedit filio. Et illud qð iudicaturus eſt daturuſ⸗
qᷓ; finalẽ ſententiã inter hedos et oues.Et id qð ſcriptu
ra multipliciter loquit hoc eſt eccleſie credulitas de ipſo
extremo iudicio.quoniã miſſio filij nõ eſt facta pꝛo iudi
cio ſed ꝓ ſalute⸗ g udiciũ wro ſequert̃᷑ omnino et factum
eſt iam in parte inter hoĩes alti coꝛdis et ſimplices chꝛi⸗
ſtianos exigente iniquitate. Sed ſi iudicare vellet non
tot feciſſet phibitõnes a malis nõ tot inductõnes ad bo
na:nõ induxiſſet cautelas nõ cõminaretur peccantibus
vt canerent.nõ pᷣdicaſſet ſeu pꝛedicari iuſſiſſet peniten⸗
tiam et remiſſionẽ peccatoꝛũ nõ tot lauatoꝛia ſtatuiſſet

et inciſoꝛia et abſtergentia putrida noſtra nõ fuiſſet pol-
licitus indulgentiã penitenti nec miſericoꝛdiã redeunti

nõ totiens ꝑꝓphetas cõuertimini ad me auerſis pecca⸗
toꝛibus indixiſſe nec ipe vita moꝛibo miraculis diuinis
ſermonib exclamauiſſet vt crederemus in eum ſaluari

cupientes et tandẽ nõ ſoluiſſet pꝛeciũ ſanguinis talib-

obpꝛobijs toleratis ⁊ penis moꝛte ſuſceptap redemptõ

ne generis humani ſi ad iudiciũ nõ ad miſericoꝛdiã miſ

ſus eſt. Sed omne iudiciũ fit ꝓpter alterã partẽ et iuſti⸗
cia ſumma dictat ꝙ nõvna ſed cum altera pars affuerit
iudiciũ patiatur. Igitur ſaluare venit filius dei nõ iudi⸗
care ſeculum.Et alibi ait.Venit enĩ filius hoĩs q̃rere ⁊
ſaluum facere qð ꝑierat. Et iohannes in epla ſua dicit.
In hoc apparuit charitas dei in nobis quoniã filium ſu
um vnigenitũ miſit deus in mundum vt viuamus per

eum. In hoc eſt charitas nõ quaſi nos dilererimus de-

um ſed quoniã ipᷣe pꝛioꝛ ipᷣe dilexit nos et miſit filiũ ſu⸗

um ꝓiciationẽ ꝓ peccatis noſtris. Sed iniquitas iudi⸗

cium ſuſtinebit et diſcretõnis iudiciuʒ ſemꝑ fuit ab eo
qð eſſe ceperũt angeli in celo et hoĩes ſuper terrã. Pꝛo⸗
pterea ſequit᷑ᷣ. Qui credit in eũ nõ iudicat᷑. Qui auũt nõ
credit iã iudicatꝰ c.qꝛ nõ credit ĩ noĩe vnigeniti filij dei
Nõ iudicat᷑ credẽs de ĩcredulitate aut actiue repdẽs de
aliqᷓ iniq̃tate nec abſolunt ex iſta ſentẽtia quin credẽtes
ſine operibus bonis aut cũ ꝑpuerſis oꝑibus iudicentur.
gides enim ſine opibus moꝛtua aſt. Qui vero iudicatꝰ
eſt iam ꝓpter incredulitatẽ:et de incredulitate que pecca
tum eſt adijciet̃᷑ ad penas niſi credat. Poteſt quide iam
iudicatus de incredulitate credere actiue et ſaluabit᷑ cre
dens ꝑperam operari et damnabitur. Declarat autẽ ie⸗
ſus vnde incredulox oꝛiatur iudiciũ dicẽs Hoc eſt au⸗
tem iudicium quia lur venit in mundum ⁊ dilexerũt ho
mines magis tenebꝛas qᷓ; lucẽ Vlenit ipᷣe ieſus in mũ/⸗
dum qui eſt vera lux mentiũ illuminãs omnẽ homineʒ

illuminandũ venientẽ etiã in hunc mundũ. Sed pꝛo⸗
terui et contumaces homines odientes et fugientes
hanc inuiſibilem lucem non pꝑſtringentẽ oculos coꝛpo⸗
ris ſed interioꝛis hoĩs tenebꝛas peccatoꝛũ et ignoꝛantie
amauerũt.qᷓ;obꝛem iudicari ſeuiter meruerut qð ode⸗
runt homines lucem ab illa fugientes qꝛ tenebꝛas dile⸗
xerunt. Quare aũt tenebꝛas amauerũt Erant enĩope
ra eorum mala] Quare mala pꝛeter legẽ pᷣter oꝛdinem
et ſcom cõcupiſcentiam carnis in ſuppꝛeſſione ſpiritꝰ in
libertate volutatis in effectuxoluptatis. Omnis enim
qui male agit odit lucem et nõ venit ad lucẽ vt non ar⸗
guantur opera eius Nõ omnis mali auctoꝛ odit luceʒ
ſed male sgens quoniã multi auctoꝛes maloꝛũ ad pem⸗
tudinem ſunt reuerſi cum amoꝛe lucis et odio tenebꝛa⸗
rum.Qui wro male agit ſemꝑ in luctu eſt reſpicere nõ
vult qᷓ;uis poſſit. Nꝛoinde odit lucem et qui odit nõ ve
nit ad eam. Nemo accedit id qð odit niſi aliqñ vt extin⸗
guat.Quare nõ wit lucẽ. Quia ipa oẽ ſibi aduerſũ de⸗
mõſtrat eẽ qð ẽ ſi aliqð eẽ cõtrariũ ſuũ hʒaut extoto de
pellit aut vt vileſcat oſtendit.Oemonſtrat et arguit ve⸗
ritas omne falſum ſi appꝛopinquat foꝛibo eius iuſticia
qð iniquũ eſt:et lux ſcientie atqʒvirtutis tenebꝛas igno
rantie et vicioꝝ.Ac ꝑ hoc malefluentur agere ſatagens
nolens repꝛehendi cupiens placita queq; inoꝛdinata pꝑ⸗
ſicere nõ venit ad arguentẽ luceʒ atq; virtutẽ.ſed in nu
mero damnatoꝛũ in tenebꝛis ſempiternis incunctãter
uſſcribitur veritatis emulis ⁊ culpabiliũ tenebꝛarũ ami
cus. Et qui nõ vult argui a vero ad coꝛrectionẽ per veri
tatem eterne tenebit᷑ a toꝛtura Qui autem facit wri⸗
tatem venit ad lucem vt manifeſtent᷑ opera eius quia in
deo ſunt facta Libertũ ſuum veritas cõſtituit poſſeſſo⸗
rem.eęt eum a timoꝛe atq; erubeſcentijs malis abſoluit.
Vleritatis ſectatoꝛ eſſe in patulo nõ veretur neq; detre⸗
ctat notum ſieri apud omnes.Audacter ꝓducit in lucẽ
artifex opus eius ſi fecit immaculatum. abſcondit autẽ
ſi aliquid habet imptinens. Innocẽs vbiq; ſecurus et
recte agens publicũ non deuitat.Lucem appetit ſi ſana
fuerit viſiua potẽtia.egra vero ab illa confundir᷑. Nulla
recta opera ſine deo.Qui opatur in ipᷣo nõ timet argu⸗
tionẽ et pom ad examen penitus nõ foꝛmidat.
Mꝛ patris et filij opera ſunt cõmunia et indiuiſa:et ꝙ
pater filio cuncta dedit et vnus honoꝛetur in altero.
ſcoᷣm iohannẽ ſolũ. Capitulũ VII
Merogabat ieſus docendis et agendis materiã
p et vt diſceptatõis oꝛiret᷑ occaſio ad docendum.
MNam cum ſanaſſet infirmũ longeui tpis die ſab
bati ad piſcinã ꝑſecutionẽ patiebat᷑ a iudeis quibol re⸗
ſpondit ieſus. Pater meus vſq; modo operaĩ᷑ et ego o⸗
peroꝛ opa.tam mira et ſabbati ſolutionẽ Ne purus ho⸗
mo crederet᷑ et ſua poteſtate feciſſe omnẽ ſuam actionẽ
filius referebat ad patrẽ.qð pater vna ſecum nõ diuiſi⸗
ue talia oparef.nec eo dumtarat tpe quo ieſus cepit fa⸗
cere et docere ſed ab eo exoꝛdio quo diuina potentia per

ſapientiã in opus creationis ex nihilo egreſſa eſt. pater

cum fi lio filius cum patre cuneta que facta ſunt opera⸗
tus eſt vt nec ipᷣe pater ab ope noſtre redemptionis ⁊ f
lius ab opere creatõnis credatur excluſus cumvſq; mõ
indiuiſe opetur pater et ſilins. Et hoc quidẽ ꝙ patrem
ſuum deum eſſe aſſerebat fomitem odij miniſkrabat pfi
dis iudeis nõ minus q́; ſabbati ſolutio! Pꝛopterea er⸗
go magis querebat eum iudei interſicere qꝛ ipe nõ ſolũ
ſoluebat ſabbatũ.ſed et patrẽ ſuum dicebat deũ equalẽ
ſe faciens xo Mõ credebant iudei trinitatẽ in diuinis
eſſe neq; generationẽ eternã. Solutionẽ ſabbati etiam
aſſcribebant ad crimen nõ diſtinguentes inter iguram
et veritatẽ¶ Quibus reſpondit itaq; ieſus et dixit eis.

Liber

Amen amen dico vobis. nõ poteſt filius a ſe facere quic
q; niſi qð viderit patrẽ facien tẽ. Angenerando verbum
affirmat ſententiã qð ea que facit opa nõ ſoluʒ ſua ſunt
ſed etiã patris cum nihil poſſet facere filius abſq; patre
Qõ ſolum wrum eſt in eterna generatione que tradu
ce nõ ſit: c pater er filius vnũ ſint in ſubſtantia q́uis
pterq; ſit diſtincta ꝑſona.Mõ ergo vnum cum patre fi⸗
lius poterit aliqd facere pꝛeter patrẽ. In generatõe aut
qua traduce pagitur pᷣt filius abſq; patre pater abſq; ſi⸗
lio qdð voluerit oꝑari.quomiã ibi eſt diſtincta pſona ⁊ di⸗
uiſa ſubſtantia. In diuinis aũt ſicut ſeruat᷑ vnitas ⁊ in
ſepabilitas ſubſtantie ſic ſeruat᷑ vmtas actionuʒ. Hinc
ſequitur Quecũq; enim fecerit ille filius et hec ſimnli⸗
ter facit Qum aliter eſſe nõ poſſit ꝙ diuiſim a ſeipᷣa o⸗
peretur vna ſubſtãtia q;obꝛem opera nõ ſunt attribuẽ⸗
da ſolum filio:cum illa indiuiſe oꝑetur vt pater ⁊ eter⸗
na dilectio hoc facit ꝙ pater omnia refudit in finũ a
ter enim diligit filiũ et omnia demonſtrat ei q̃ ipe facit.
Et maioꝛa demonſtrabit ei opera vt xvos miremini Erx
his in nullo filius minoꝛ credatur a patre ſed ad inno⸗
teſcentiã noſtrã dicta ſunt:quoniã demõſtratio aliquid
occultum phabuit. Sed nec ſit autumandũ ꝙ pater a⸗
liquid occultum habere potuiſſet a cõſubſtantiali filio.
Eleruntamẽ ꝓ nobis demonſtratet demonſtrabit peũ
vt in eius noticij vniamus quoniã eterne pater filiuʒ
Dii git. Dilectio neſcit ſecretũ tenere dilecto etiã in mo
ribus hominũ. Erhaurit animos ipſa dilectio vt queq;
ſecreta coꝛdis palam dilecto faciat dilectõnis. Pꝛoinde
demonſtratio magnoꝛũ operũ quã pater fecit in filio e⸗
ternam dilectionẽ oſtendit et ex vilectõne pater in frlio
tanta ꝓ nobis facit eſtq; maioꝛa facturus vt oĩim moꝛta
lium animos in ammiratõne ſuſpendat.ſaciet nãq; per
eum reſurrectionẽ moꝛtuox omniũ:qð et ſequi᷑ Si⸗
cut eni pater ſuſcitat moꝛtuos et viuificat ſic et fiiꝰ q̊s
vult viuificat In ammiratõne iudeoꝝ animos ſuſpen
debat imo cunctoꝛum moꝛtaliũ ꝙ dei filius factus ho⸗
mo cõgruens moꝛtanbo neceſſario moꝛituris ipos potẽ
ter reuocare poſſet ex moꝛtuis. Et ſi non mirũ in patre
vtiq; mirũ in filio humanato. Sed nõ mirũ ſane credẽ
tibus cum ex incarnatõne ſcom ſubſtantiã deitatis nõ
ſit minoꝛatus a patre. Elnde ſicut pater ſuſcitat moꝛtu
os nam plures quidẽ ſuſcitati fuerant in wteri teſtamẽ
to anteq; de dei filio ſermo eſſet erplicitus.et anteqᷓ pa⸗
ter in ipo poſt variã ꝓphetarum locutionẽ hoĩbus loque
retur vt viuificat qð nunqᷓ; vitã habuit et reſtituit cuz
perchta fuit vita ſic dedit et filio vt viuiſicare poſſet qͥs

wllet ſcqʒ pater qin ab eterno ſuos pꝛedeſtinauit electoſ

ſiue quos vult filius qui redemit in tꝑe in eternũ gloꝛi⸗

ſicandos. Hinc notũ ꝙ futura reſurrectio moꝛtuoꝛum

vt ad patrẽ eque ſpectat ad finũ vt lonis ad dei bonoꝛcʒ
tilitatẽq; ꝓpꝛiam repꝛobis ad terroꝛẽ cumulus admi⸗
ratiomis accedat. Necnõ et illa viuificatio inuiſibilis ani
marum per omnẽ moduʒa filio vt a patre ꝓcedit ſcom
vtriuſq; iudiciũ rolũtatis.Attñ ſi omnis tranſfuſio pa
terne volũtatis in filiũ facta ẽ vt filiꝰ poſſit ſolũ viuiſ⸗
care quos wxit ideo ne filius crederetur minoꝛat? a pa⸗
tre in humanitate aſſumpta qui ꝑ omnia eſt equalis in
diuima ſubſtatia. Quãuis enĩ mino: dicatex foꝛma ſer
uili et etiq ex iſta ſoꝛmã nõ incõgrue memoꝛera ſubſta⸗/
tijs ſepatis vt ſicut de hoĩe pꝛimo aut ceteris dicit᷑.nmn/⸗
nuiſti eum paulominus ab angelis.ſic iſta ſen tentia in
i filium ꝓut incarnatus eſi referat EGed cum vna ſit
in trinitate deitatis voluntas apte verbũ ad vtrũq; re⸗
fertur. Sic et filius quos vult viuificat. ſcʒ quos vult
pater qui poteſtatẽ viuificandi filio dedit.ſiue quos vult
filius qui hane poteſtatẽ accepit. Sed voluntas dei in

Vndecmus

ſalutem omniũ fertur. nõ tamẽ omnes viuificant᷑ niſi

cõditione oppoſita. Vna quidẽ vt ſermones ſint in cu⸗

ſtodia memoꝛie et dilectõmis et factionis. Bicq; pete/
bat viuificari appetẽs.viuiſica me et cuſtodi ſermones
tuos. Sciebat eni aliter hoc viuificiũ habere non poſſe
niſi ſermonũ dei ſe polliceret eſſe cuſtodeʒ. Seu ad hoe
viuiſicari poſcebat vt cuſtodiret. Eſt et alia pfunde hu⸗
mihationis quoniã alta ſapiẽtes nõ viuiſicat ſed tradit
in digna merito moꝛtẽ. Hinc ſcriptũ eſt. Adheſit paui⸗
mento aĩa mea viuifica me ſcom verbũ tuum. Ac ſi vi⸗
uiſicium volens dicat. Pauimẽto humilitatis et deie⸗
ctionis adleſi.viuifica ergo me ᷣm verbum pmiſſionis
tue qui ſupbis reſiſtens ex pollicitatõne humilib grati⸗
am pſtas. Et ſimilis ſubiecta ſentẽtia id affirmat. Hu⸗
miliatus ſum vſq;quaq; viuifica me ſcom verbum tuũ
vt nõ immerito etiã ſic intelligat᷑ hoc fuiſſe ꝓpheticũ qð
m dei verbum increatũ ꝓ nobis in tꝑe incarnatũ vita
eſſet ommbus tribuenda. Et honeſts cõcupiſcentia mã
datoꝛum viuificantiũ petendi pᷣſtauit audaciam. Ecce
cõcupiui mandata tua in equitate tuaviuiſica me. Et ſi
cut pater dedit ſi lio in gratia et in gloꝛia viuiſicandi vir
tntem: ſic ei tradidit iudiciariã poteſtatẽ Neq; enĩ pa⸗
ter iudicat quenqᷓ;.ſed omne iudiciũ dedit filio vt om⸗
nes honoꝛiſicent ſiliũ ſicut honoꝛificant patrẽ qui miſit
eum. MPerſpicua eſt cauſa quare pater omne iudicium

ſilio ſuo dederit ne credatur minoꝛatuſ ab eo ne filio mi

nus q; ſibi tribueret᷑ honoꝛis. Equevult filium vt ſe ab
ommbus honoꝛari quẽ ab eterno ꝑ omnia tenet equa⸗
lem. Incõgruum eni pemius eſſet vt in honoꝛibo aut ĩ
quibuſcũq; datis ſeruaret᷑ inequalitaſ in quiba ꝑ omnia
ſubſtantialiter ſeruatur equalitas. Si terrenus domi⸗
nus vult ſuum honoꝛari ab his ad quos miſerit ſeruuʒ
multo pamplius cum miſerit filiũ. Sed liquet ꝙq̃ nõ
henoꝛat filium miſſum.nec patrẽ qui miſit eum. hono⸗
autẽ quo eſt patera finus honoꝛandus ſeu tota trinitas
honoꝛanda vt nulla ſit ꝑſonarũ acceptio in diuinis:vbi
trium pſonarũ trina ſubſtantia. vna vnitas vna inexce
ptuata equahtas eſt totius nidei dilectõnis et latrie vt
in his pater et filius et ſpitituſſanctus equali reueren⸗
tia eſt colendus nec plus nec minus vniqᷓ; alteri tribua
tur. Ediſſerit clarius qualiter viuincat et quos a moꝛte
ſua reuocat woluntateqᷓ; er ſupioꝛibus pendet ſubiecta
ſententia lmen amen dico vobis.quia quiverbũ meũ
audit et credit in eum qui miſit me habet vitã eternam
Et in iudiciũ nõ wmet ſed tranſiet a moꝛte ad vitam
Bepe dicta ſunt iſta in euãgelio de pꝛemio audiendiver
bum chꝛiſti et credulitatis eterne. Sed vnũ eſt quod a⸗
nimos audientiũ in dubio ex toto ſuſpendit cuz dicit ꝙ
audiens verbum et credẽs in patrẽ nõ wmet ad iudici⸗
um.Quocirca ſi hanc ſcripturã et quandã aliam etvnã
wteris teſtamenti ſolũ in vocis ſono aut in litteris ſul⸗
catis penſamus iudiciũ ex nunc abꝛogatũ eſi colligit᷑ ex
hoc ꝙ wnuset electus atq; ſaluandus nõ veniet ad iu⸗
dicium fᷣm illa ſententiã qui nõ credit in filium dei iam
iudicatus eſt. Et ne ſolum de incredulis dictum eſſe cre
datur etia de quibuſcũq; malis p ꝓpſætam dictũ nõ re⸗
ſurgunt impij in iudicio neq; peccatoꝛes in cõſilio iuſto
rum.Alquerſa quidem ſunt his alia teſtimonia ſcriptu⸗
rarum. Et cunctaque fiunt adducet deug in iudiciuʒ p
ommi errato:ſiue lonum ſiue malũ ſit. Et in euãgelio
matthei ſcriptum eſt.Cum autẽ vrnerit filius hominis
in maieſtate ſua et omnes angeli eius cum eo.tunc ſe⸗
debit ſup ſedem maieſtatis ſue et cõgregabuntur ante
eum omnes gentes:et ſeꝑabit eos ab inuicem ſicut pa⸗
ſtoꝛ ſeparat oues ab hedis. At appſiolus ad Romanos
iudicabit deus occulta hominũ ſᷣm euangeliuʒ meum.

i

ſt
n
1b

4

9
3
4

de diſceptationibus do. Balua.

Et alibi. Omnes ſtabimus ante tribunal chꝛiſti. Scri
ptum eſt enim. iuo ego dicit dñs.quoniã mihi flecte
tur omne genu et omms lingua cõfitebitur deo. Itaq;
vnuſquiſq; vſtrũ ꝑ ſe rõnem reddet deo. NPatet ex ver⸗
bis quodammõ diſſonãtia ſi nõ.aut ſi in iudiciũ veniat
Et vtraq; ſcriptura ꝓ eo qð aſſerit eque veriſſima ẽ. Sʒ
aliter eſt oiſſerendũ vt diſſonãtia que videt᷑ et nõ eſt/p⸗
pellatur.Mõ wnient ad iudiciũ publicum boni et electi
neq; mali et repꝛobi tanq; de nouo ſententiã ſuſcepturi
qui ab eterno fuerũt pᷣdeſtinati ſiue pꝛeſtiti:ſed fient in
illo extremo iudicio manifeſti ex ꝓpꝛijs ꝑſonis ⁊ meritis
ſiue demeritis:et quãta fulgebũt gloꝛia beati. q;ta pena
damnati plectent᷑ omnino ꝑſpicuum erit. Mecnõ et iu⸗
dicium ſepe in ſcriptura refertur in partẽ repꝛoboꝛũ ꝓut
infra ſcriptum eſt. Et ꝓcedent qui bona egerũt in reſur⸗

rectione vite.qui vero mala egerunt in reſurrectionem

iudicij.
De eo ieſus dupliciter poteſt moꝛtuos ſuſcitare et
ſaciendi iudicium habet plenariam poteſtatem ſcom
iohannem. Capitulũ VIII
Rocul ab ambitõne chꝛiſtus erat nec aliqð vi⸗

p cium aut iure damnabile aut repꝛehenſibile co

herebat ei:mec eo qð de ſe altiſſima fatebat᷑ erat
crimini aſſcribendũ ad veram credulitatẽ de ipo in hoĩm
coꝛdibo impꝛimendã: ſine qua eſt deſperata ſalus. Oĩs
chꝛiſti ſermo et doctrina ſatagebat vt creditus q̃s eſſet
amaretr᷑ et amatus innoteſceret innoteſcendo gloꝛifica⸗
ret.Filius dei erat non ex tempoꝛe et arrius dirxit.ſed ab

eterno deus in tꝑe obuelatus in carne nec cognitus eſt

quia mundus eũ nõ cognouit:nec creditus ne inuidia
diaboli ſalus obueniat.Attamẽ ipᷣe ꝑ verba media et al⸗
te ſonãtia pdicare nõ deſinitvt de ipo ab omnibus oẽm
fugaret erxroꝛẽ.et quid eſſet et ad quid in hunc mundũ

Vernerat declararet. Et a poteſtate quã accepit a patre ſu
per viuiſicandos in anima mortuos et in coꝛpoꝛe neceſſj/

ſario moꝛituros exoꝛſus eſt dicens Amen amen dico

vobis quia venit hoꝛa et nunc eſt quãdo moꝛtui audient
xocem filij dei:qui audierint viuẽt . Sepe hoc vrbum

ſcom iohannẽ ingeminat velut ex iurameto cõfirmans

quod loquit᷑. Nondũ ab eo quo inuidia dialboli moꝛs in

oꝛbem terrarũ intrauerat in anima in coꝛpoꝛe impetẽs
humanã naturam velut gladius biceps vſq; ad tempuſ
chꝛiſti quo in mundo in carne apparuit nõ venerat hoꝛa
vite neq; ſermo auditus erat quo moꝛs depellerer᷑ et vi⸗
ta ſuccederet:ſed vbi chꝛiſtus aduenit hoꝛa venit et nũc
eſt. Et nos etiã dicere poſſumus qui tanto tpe poſt cheu⸗
ſtnm in hanc calamitoſam vitam deuenimus et nc eſt
vt nunqᷓ; ꝓ ſubſequis tranſierit in pꝛeteritũ. Sed qð il
lo in tunc dicebat᷑ nunc ꝓ his qui audierũt ſic ſempꝑ ſit
nunc ꝓ his qui libenter audiũt. Venit hoꝛa et nunc eſt
quãdo moꝛtui in anima cõfoſſi aculeis peccatoꝝ audiẽt
vocem ſilij dei qui dedit voci ſuexocem virtutis aĩas vi
uificantis:vt qui audierint viuant. Si moꝛtui quõ au⸗

diunt. Si audiunt quõ moꝛtui ſunt. Moꝛtui letalibus

vulneribo peccatoꝝ moꝛtui dicun᷑ in anima qui tamen
coꝛpoꝛe viuunt etiam omnes infideles naturali vita vi
uentes in anima moꝛtui appellant᷑ et ſunt. Qui ſi audi⸗
unt vocem filij dei reuocantẽ a moꝛte infidelitatis cete⸗
roꝛũq; vicioꝑꝝ et obedienter acceſſerint ad vocantẽ in ani
ma reuiuiſcent.quoniã facilis eſt tranſitus de moꝛte ſpi
rituali ad ſpiritualẽ vitam. Et ne impoſſibile videat ꝙ
dei filius fugata huiuſcemodi moꝛte poſſit reuocare ad
vitam adiectũ eſt. Sicut habet pater vitã in ſemetipſo
ſic dedit et filio vitam habere in ſemetipo Habet in ſe⸗
metipo filius vitã.habet ex traditione paterna vndevox

eius vere audientib etiã moꝛtuis in peccatis pᷣt cõferre

vitam.quoniã apud ipᷣm eſt fons vite pꝛeſentis ſcʒ et ſu
ture virtutis et gloꝛie.habet pater in ſemetipſo eta ſe⸗
metipo et pſemetipᷣm ab eterno vitã ſic ab eterno cum
genitus fuerit nõ in tempoꝛe cum ſe carneveſtiuit filiuſ
vitam accepit ea poteſtatevt ſicut ꝑ eũ omnia facta ſunt
ita et cõſeruent᷑ et de ꝑdita reſtaurent᷑. Et ſicut per eum
omnia ſpiritualiter et coꝛpoꝛaliter viuũt.que vere ſic vi

uunt ſic in vtraq; ſubſtantia moꝛtua reuiuiſcũt ſi remn/

uiſcunt nõ ꝙ ꝑ eum omnia moetua reuocent᷑ ad vitam
ſed ſi reuocant᷑ non aliter qᷓ; p eũ. Et quonia hec omnia
ideo dicta ſunt ne filius dei cõtemnatur in homine ne
in aliquo deficere credatur ꝗ patre etiam ei victum eſt.
Et poteſtatẽ dedit ei iudicium facere:quia filius homi⸗
nis eſt Quare poter dedit ſilio iudiciariã poteſtatẽ: q⸗
filius hoĩs eſt. Megauerim ommno ꝙ purus filius ho/
minis puri hanc poteſtatẽ acceperit. et ꝙ pater decerit.
ſed quia filius dei factus eſt filius hominis.ne filius dei

factus homo haberet᷑ cõtemptui:poteſtatẽ dedit ei pater

viuificandi et iudicia faciendi. Hec de ſeipo aſſerit ieſus

vt credat᷑:.quia filius hominis etiam dei eſt filius et ipſe

vnigenitus et eternus dei filius ꝓ nobis in tempoꝛe ple

no ab eterno pᷣuiſo eſt filius hominis factus in qua cre⸗

duhlitate pendet ſaluandoꝝ omniũ ſalus. Et quia hocin
ſinũ mirationis ingredit᷑ vwt vnum ꝑpamphius credatur
mirabile mirabili additur et qð vnu incredibile aut dif
ficulter credibile credatur incredibilius aut ommino ad
credendum difficilius credituris apponit᷑ Nolite mira

ri hoc quia venit hoꝛa in qua omnes qui in monumentiſ

ſunt audient vocem filij dei et ꝓcedent qui bona fecerũt
in reſurrectione vite:qui vero mala egerunt in reſurre⸗
ctionem iudicij Ac ſi dicat. Quid miramini ſi viuiſicꝗ
di animas a peccatis et iudicandi ex meritis et de meri⸗
tis auctoꝛitatẽ a patre accepi:. Quoniã plus eſt animas
reuocare ab inferis et reſoluta et in puluerẽ redacta co⸗
poꝛa a ſepuleris q; ſuſcitare vocem meã audirexolentes
moꝛtuos in peccatis et generaliter iudicare de meritis
atq; demeritis. Pꝛima vox pꝛimaq; audicio pꝛimaq; vi⸗
uiſicatio ad eos ſpectat qui coꝛpoꝛe ſeu natura viuentes
iacent moꝛtui in peccatis. Secũdawro ad eos quoꝛum
anime detinent᷑ in inferis et coꝛpoꝛa fuerũt poſita in ſe⸗
pulcris ſiue ſubmerſa ſiue comeſta crude a beſtijs:aut
quomõlbet redierũt in mareria pulueris Pao pꝛima?
ſcoᷣm pꝛimã reſurrectionẽ dixit. Elenit hoꝛa et nunceſt.
Pꝛo ſecunda reſurrectõne nõ addidit et nunc eſt:vt de
futuro nõ de labenti tꝑe a pᷣſenti in pꝛeteritũ cederetur
Et in pꝛima tantũ dixit ꝙ moꝛtui audient in ſecũda w⸗
ro moꝛtui qui ſunt in monumentis vt apta diſſertione
diſſereret duplicẽ reſurrectionẽ facere accepiſſe traditã
poteſtatẽ et ad credulitatẽ vnius potioꝛẽ eſſe ꝓmiſſam,
Sed nec ſolum coꝛpoꝛa exiſtentia in monumentis ſed
anime in quibuſcũq; locoꝛũ receptaculis.exceptis nul⸗
lis audient vocem mirabiliter atq; potenter alte tonan⸗
tis. Et cum omniüũ ſit reſurrectio generalis ꝙ oẽs ani⸗
me recepture ſint coꝛpoꝛa et animarũ omniũ atq; coꝛpo
rum ſit reſartianda pꝛima vnio diſſoluta:nõ tamevnus
ſine fine fiet oĩm finis:quoniã qui bona fecerũt pcedent
in reſurrectionẽ vite.gloꝛioſe vicq; et eterne. Nam lvna
facientibo in noĩe chꝛiſti ſcõᷣm rõnem fidei ceteraũq;vir
tutum nõ debet eſſe alia retributio qᷓ; eterna gloꝛioſaq;

vita. Nec in iſta vita poſſet eſſe ſanctis iuſta et digna re

tributio ex quibuſcũq; beneactis:mſi cum poſt omnẽ de
bachationẽ moꝛtis eius tandem deſtructo imperio glo⸗
rioſa eternaq; vita reſurrectionẽ ſequeret᷑. Clere malos
totus mundus punire nõ poſſet.cum amplius qᷓ́;tumli
bet delinquentẽ qᷓ; ꝑ moꝛtẽ vtrũq; crudeliter irrogataʒ
multare nequiret. Igitur male agentes omnino reſur

3

gent nõ ad part icipiũ etiam in modico eterne cõſolatõ
nis et pacis ſed ad ſuppliciũ eterne damnatõis. Ex iſta
ſentẽtia ſaluatoꝛis apte colligitur ꝙ erit in coepe reſur⸗
rectio bonoꝛum atq; maloꝛũ ad diuerſos terminos con⸗
cludenda.
Oieſus nihil poteſt facere a ſeipᷣo et ꝙ teſtimonium
phibent de ipo pater iohannes baptiſta opera ac ſcri⸗
pture hominũ teſtimonio recuſato.ſcom iohannem
ſolum. Capitulũ IXx
Vnm iudei et equidẽ alij tantu in chꝛiſto foꝛmã
c cõtamplarent᷑ humanã ſeruilẽq; vt nec vltra ex
con ſideratione pꝛoueherentur neque per opera
neq; per verba in ipᷣo foꝛma dei altiſſimi faterentur ca⸗
lumniabant᷑ eum in ſignis et opibus eius.Et quia nõ
poterat inficiari miracula in tanta euidentia facta. im⸗
pingebant in eum ꝙ ſabbatũ ꝓpꝛia poteſtate ſoluiſſet.

Ercuſat igit᷑ accuſata ſeruilem foꝛma impotente ad ar/

dua humſcemodi facienda: cum in alium refert auctoꝛi
tatem miracula faciendi Mon poſſum a meipo facere
quicq; Mihil poteſt ſacere a ſeipo qui nõ eſt a ſeipo. Ye
ſus autẽ neq; vt homo erat a ſeipᷣo neq; vt dei fili? erat
a ſeipo.quomi omnis filius genitus eſt pars a patre.
Nõ ergo vt homo poterat aliquid facere a ſeipo neq; vt
dei filius cum ſit eternus et inſeꝑabiliter dei patris filiꝰ
cuius a patre patriſq; ab eo ſunt omnia cuncta opa indi
uiſa. vt ſivbũ dictũ referat᷑ ad ſeruile foꝛmã:homo q̃a
ſeipᷣo nõẽ a ſeipᷣo nihil facere pᷣt. Si wro ad diuinã etiqᷓ
a ſeipo facere nihil poteſt ſine patrea quo ſubſtantiali⸗
ter ſepari nõ poteſt vt hec impptentia ꝓ foꝛma ſeruili ſit
de nihilitate.quia vt homo de nihilo factus nihil per ſe
valet:ꝓ ſoꝛma vero dei ſit de inſeꝑabilitate que ſubſtan
tialis eterna eſt. Pꝛopterea p vtraq; foꝛma dicit Si
cut audio iudico Hecideo dirit ad ſolidandũ qð ſupꝛa
Dixerat de poteſtate ſibitradita.de iudicio faciendo ſcʒ. et
poteſtatẽ dedit ei iudiciũ facere:quia filius hominis eſt.
Q iudiciũ aſſerit eſſe iuſtũ ſi iudicat ſicut a deo patre
audit qui poteſtatẽ iudicandi hoĩs filio cõtulitvt indicet
viſibiliter ſicut viſibiliter a mundo iudicatus eſt. Pꝛo⸗
inde ſubiecit Et iudicium meũ iuſtum eſt.quia nõ que
ro voluntatem meã ſed voluntatẽ eius qui miſit me pa

tris Mõ erratur aut poteſt eſſe infidelitas in cõmiſſis j

aliter nõ facit q; mittentis nouerit woluntatẽ. Inobli⸗
quabilis et iuſia eſt eterni patris volũtas qᷓ; eius filius

eternuſ in tꝑe filius hoĩs factus in iudiciaria exequitur

actione nõ querẽs voluntatẽ tempoꝛalẽ et humanã qui

nõ agerẽ humanũ cum nouerit et poſſit adimplere diui

nouit eternã. Et omnibo pfectis hoc debet eſſe pfirmuz.

num. Et nemo diuine ſuã pferat voluntatẽ. Ylla cüctif

deommbo et in omnibo pꝛeferenda eſt. Satagebat ſe ie
ſus in animo iudeox inierre ꝑ ſidem teſtimonijs vteba
tur in argumentuʒ dicens! Si ego teſtimoniũ phibeo
de me teſtimoniũ meũ nõ eſt wrum Alius eſt qui te⸗
ſtimoniũ phibet de me:et ſcio qꝛ verum eſt teſtimoniuʒ
qð phibet de me. Chꝛiſtus eſt writas:wrũ eſt ergo teſti
moniũ veritatis.llius aũt teſtiſcãs cuius teſtimoniũ
Wwrũueſt:ipe pater eſt. Subinfert etiã de iohanne quiiã

ipis requirẽtibo reddiderat de chꝛiſto teſtimoniũ Clos

.

miſiſtis ad iohannẽ ⁊ teſtimoniũ phibuit veritati ¶i
ſerant a hieroſolimis ſacerdotes et leuitas ad interro⸗
gandum eum quis eſſet qui tunc de chꝛiſto veritatẽ cõ⸗
feſſus eſt quanq; ieſus teſtimonio humano nõ indige⸗
ret ſed ꝓ illoꝝ ſalute iſta comemoꝛat. Mꝛopterea dicit.
Eso aũt ab homine nõ accipio ſed hc dico vt vos ſalui
ſitis. Mõ accipit deitas ab humanitate teſtimoniũ:neq;
tempoꝛale poteſt eternitati ſufficiens teſtimoniũ dare:
nec indigentia vrgebat chꝛiſtum iohannis teſtimonio

lliber vngecimus

ꝙ taliũ patratoꝛ operuʒ eſſet filius dei ab ipo miſſu
terrd talia pacturus. Sepe quidẽ ſaluatoꝛ ad teſtim
nium ſuiꝓ vtilhtate hoĩm vt dei filius crederetr᷑ e

declarari ſed hoc pꝛo ipᷣoꝝ ſalute referebat vt crederẽt et
credentes ſalui fierent. Et vt teſtimoniũ iohanms veri
tate polleat autoꝛicat in vritate iohannẽel Ylle erat lu⸗
ram in luce eius Altitudo virtutũ baptiſte iohãms de
buit inflectere ad credendũ hoĩm coꝛda in chꝛiſtũ cum

ipᷣe de illo teſtimoniũ darer Sed obſtinata incredulitar
iudeoꝝ nõ pꝑmiſit eos in illa luce ſcʒ in vritate quã pᷣdi⸗

cabat were credulitatis feſta peragere. Triſte cum turpi

cõſiſtit in ammo cum non exultat in vrro. Sed quandʒ
iohannes de chꝛiſto vrum teſtimoniũ ꝓtulſſet mauus
tamẽ de ipᷣo teſtimoniũ aderat ſcʒ operũ ſuꝑ naturam 7

omnẽ virtuteʒ humanã enſtentiũ qð indueit Ego au
tem habeo teſtmomi maius iohanne opera eniĩ que de
dit mihi pater vt perficiã ea. Opera que ego facio teſti⸗
momum phibent de me: quia pater me miſit Grada⸗
tim ꝑ teſtimonia cudit vt qui eſt eſſe credatur teſtimo⸗
nium adducẽes potius qᷓ; iohannis vicʒ operũ factoꝛũ et
fiendoꝛũ ad que cõplenda ꝑ oꝛdinẽ a patre auctoꝛitate
etiã et iuſſum acceperat.ex quibd omnmno credenduse
rat a patre. Opera quidẽ erant mirabilia quopvnũ pau
loante patratu extiterat ſcʒ curatio infirm longeui tpis
ad piſcinã cuius rei cauſa huiuſcemodi diſceptatio exoꝛ
dium ſumpſit que opera teſtificabant᷑ aperte nec inficia
ri quis poterat quin eſſent diuina potius q; humana.et

quibus diſceptabat ad cõſiderationẽ ſuoꝛũ operuʒ mi⸗
ſit que deitatis nõ humanitatis potentiã oſtendebant.
Begd ꝓterue hominũ mentes cum quempiã ob inuidi
am ꝑſequuntur nec eius virtutibo nec verbis nec operi⸗
bus credunt:magis autẽ querunt vnde poſſint obuia⸗
re virtutibo verbis dare calumnia opibus bonis ac mi
rabilibus facere in poſturam.lttame ieſus ad ſummuʒ
teſtimoniũ ſe cõfert patrem voce de ſeipᷣo teſtiſicantem

inducens! Et qui miſit me pater ipſe teſtimonin phi⸗
buit de me vicʒ cum ad fluentã ioꝛdanis a iohanne ba

ptiſma ſuſcepit Neq; vocem vnquã audiſtis neq; ſpeci
em eius vidiſtis . Si weẽ illam nõ audierũt ergo excu
ſancdh erant ſi nõ crediderũt. Si nõ viderũt ſpecie:quõ

potuerũt imitari virtutẽ.Nõ habet ſonantẽ et oꝛgania

tam vocem dus. incoꝛpoꝛeus eni eſt: nec eſt in ſui natu
ra viſibilis ab oculo carniſ. Igi m aliquo aſſumptovox

et ſpecies facte credant᷑ Meutrã tamẽ iudei aptis ſen ſi⸗
bus pꝑceperũt.ſed debuerũt credere iohanni qui iam in

tanta fama virtutis exceſſerat vt chꝛeiſtus eſſe credere=

magis aut ipi xpᷣo qͥ p opa miraculoſa et verba virtutis
alans lobat᷑. Quamobꝛẽ ad eoꝝ cõfutationẽ adiecit.
Et verbũ eius nõ habetis in vobis manẽs.quia queʒ
miſit ille huic vos nõ creditis Nõ excuſant᷑ iudei ꝙ nõ
crediderũt iohanni nec ercuſant᷑.qꝛ nõ audierũt dexocẽ
neq; ſpeciẽ cõſpexerunt ſi chꝛiſto miſſo nõ credũt cuius
vita irrepꝛe henſibilis ex omni ꝑte laudabilis oꝑatio ad
mirabilis doctrina inſallibiliſ patiẽtia inſepabilis ꝓpter
id qð chꝛiſtus appoſintl Quia ipᷣi nõ habebt verbũ in
eis manẽs Habebãt verbũ ſed nõ manẽs ꝓ eo qð au⸗

diebãt atq; audierãt ſed nõ retinebãt:ſed verbuʒ patris

increatũ nõ credebãt incarnatũ. Et er verbo incarnato
audiebãt verbũ mirũ verbũ virtuoſum. Et qm̃ ipſe ſp
eructuabat verbũ bvnũ necnõ et verbũ legis et ꝓpheta⸗
rum qð de ipo erat ipᷣi ꝑverã intelligentiã nõ habebant
nec manebat in eis ꝑ memoꝛiã ſana.ideo ſibi a pr̃e mii⸗
ſo nõ credebãt. Mꝛopterea remittit eos ad ſcrutinium
ſcripturaruʒz vbi ſunt de ipo pᷣnunctiantia ſeu ꝓphetica
verbal Scrutamini inquit ſcripturas qꝛ vos putatis

—. — r-----------—

— 2 —
— —

F☛ e eee ☛ —= = 7 =

— —
S =

— —
— —

= e — ——
— S.⸗

in

ſo⸗

1
I
1

8
k.
e
no
N
1

de diſceptatio mibus do. Balua.

in ipſis vitam eternã habere. Et ille ſunt que teſtimo⸗
nium ꝑhibent de me et nõ vultis venire ad me vt vitaʒ
habeatis ¶ Pꝛeceſſerũt ommia chꝛiſti miſteria teſtimo⸗
nia veriſſima ſcripturarũ et ſcom ſcripturas ſunt com⸗
pleta fiue cõplenda que reſiant que ideo ſica ſpirituſan⸗
cto edite ſunt:quia ſic futurũ erat non aũt ſic de chꝛiſto
futurũ erat qꝛ ſic ſcripture pcinne runt. Et in ſcripturis
legalibus atq; ꝓpheticis iudei ſperabãt vitã eternaʒ que
ommino erat dumtaxat cõferenda ꝑ chꝛiſtũ in manu cu
ius omnia poſuit deus pater. Ad quẽ in humanitate de⸗
iectum iudei dure ceruicis moꝛe ſolito exiſtentes wenire
cõtemnebant vt haberẽt illa vitaʒ ſperatã in ſcripturis
nõ habendꝗ aliter qᷓ; ꝑ chꝛiſtũ. Vlolebãt et volunti pi vi
tam eternã et ſperat ſicut in ſcripturis ſacris pollicitus
eſt ſermo diuinus. ſed nec cũ chꝛiſto mediatoꝛe non ha⸗
bentes intelligentiaʒ ſcripturarũ que de iſto mediatoꝛe
loquitur ⁊ tantũ cõtempſerũt ſeruilẽ ſoꝛmã ꝙ nullo pa
cto credidere diuina. Idcirco dicit et non vultis venire
ad me vt vitã habeatis. Nulla excuſatio illis eſt qui tñ̃

ptinacia voluntatis ꝓpaie arguunt᷑. Excuſat ſepe ho⸗
mines in toto vel in ꝑte ipeinuincibilis aut nõdum vi⸗

cta ignoꝛantia excuſat inſerta fragilitas cum wro ſoluʒ
voluntate diſſentiente agit᷑nulla excuſatio ſuffragatur
Hic quidẽ ieſus ceteris pternuſſis in deos tantũ arguit
cõtumacia voluntatis dicẽs. Et nõ vultis wnire ad
me.Elolũtati apponunt᷑ omnia lvna ſiue mala: ſibi vir
tus ſibi pꝛemiũ ſibi culpa ſibi ſuppliciũ iuxta illud in qᷓ

pꝛeſtauit aut denegauit aſſenſum. Refutat ptinus etiã

wlut indignus hominũ teſtimonia cum dicit Clarita⸗
tem ab hoibus nõ accipio:ſed cognoui vos. quia dilectõ
nem dei nõ habetis in vobis Mõ clareſcit deus ab hoĩe
quanq; ab ipo laudari poſſit:neq; chꝛiſtus indiguit hu⸗
mano teſtimonio declarari ſed cognoſcebat iudeos dei
dilectõne carere ipi nõ diligebant et merito nec dili⸗
gi digni erãt.Nã ſi dilexiſſent deũ nõ inuidiſſent.nõ pa
uiſſent recte agenti calumniã: credidiſſent vera docenti
et inuitanti ad iuſticiã:et optatã ab hominibo gloꝛiã pol
licenti.Nõ ergo accipiebat ab hoĩbo claritatẽ claritas we⸗
ra et filius eternuſ atq; dilectus clarifficatus a pr̃emeq;
cõquerebat᷑ ſi non credebatr᷑ eſſe qui erat velut cognoſci
delectatus ex foꝛma ſeu indignus ex pꝛeſſura.ſed dum/⸗
taxat ſalutẽ hoĩm querẽs.vwlut querela vrbis ſi uaſioni⸗
bus agebat in eos vt crederent coꝛde chꝛiſtũ dei eſſe fili
um ad ꝑfectam iuſticiã: et cõfiterent᷑ oꝛe et ope ad ſalu⸗
tem. Sic enĩ ait apłs. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã oꝛe fit cõ
feſſio ad ſalutẽ. Et fontale malũ impꝛoperabat eis ꝙ de
um nõ diligebant ad diligendũ deũ factus eſt homo tw⸗
no ſuo nõ lvno dei.noſtra eĩ dilectõe nõ eget aut querit
ſua cauſa ſed noſtra. Et hoc eſt omnis boĩs cõplementũ
ad deum dilectõne firma ſe teneat qm̃ qui adſvxret deo v
nus ſpiritus eſt cum eo. Et ipe ꝑ ſapientiã ait. Ego di⸗
ligentes me diligo. Diligens deum diliget᷑ ab ipo. Di⸗
lectus a deo ptegetur ab aduerſis: ⁊ in ſinu amantis re
quieſcit:ipo iuxta vota fruens. Qui vero deum nõ dili⸗
git eſt ſegregatus a fonte vite factus eterne moꝛti ſubie
ctus.Alienatus a lumine mẽtis tenebꝛaſ patit quouſq;
in exterioꝛibo inexplicabiliter includat᷑. Omne hoĩs ma
lum eſt in dei dilectõne nõ fierir.
M ieſus nõ fuit a iudeis et a multis alijsveniens in
nomine patris ſui receptus.et multi pſeudo et ipſe
antichꝛiſtus recipient᷑ venientes in ſu a virtute ſcom
iohannem ſolũ. Capitulũ XxX
Epe faſſus eſt ieſus ſe in noĩe paterno veniſſe⸗
ſmil a ſeipo facturus atq; dicturus neq; ꝓpꝛiã
gioꝛiam queſtuãs vt apertius reciperet᷑ ab hol⸗
bus omm heſitatõne depulſa.Dignus eni eſt honoꝛate

recipi legatus qui nil ſuum dicit agit aut querit qᷓ; com
miſſa legantis. Erat legatus chꝛiſtus ad omnes natio⸗
nes hominũ a doo patre niſſus:nõ obmittentis rẽ neq;
legati ſed eoꝛũ ad quos miſſus erat negociũ agebatur.
Mebellia erãt hominũ coꝛda.et in exoꝛdio maxime iude
oꝛum cõſpiciebãt oculis legatũ ammo non recipiebant
oꝛe cõtradicebant ꝑſequebant᷑ eum gratis opibus pꝛa⸗
uis.Cõqueritur merito ſe nõ eſſe receptũ:pnunciat fu⸗
turam eis ipoꝛuʒ de merito fraudẽ. Equide dict Ego
enim veni in nomie patris mei et nõ accepiſtis me. Si
autẽ wenerit alius in noĩe ſuo illũ accipietis Veni miſ
ſus in virtute patris eterne me mittentis in tpe. opera
eius ago que irrepꝛehen ſibilia ſunt et reuocantia de er⸗
roꝛe ad veritatẽ de vmbeis ad lucem. de vicijs ad arces
virtutis.de moꝛte ad amatã vitam et nõ accepiſtis me
ſaltem in virtute mittentis.etiã ſi deſpicitis qð huma⸗
num aſpicitis.Si quid meo noie in verbo aut in opere
fieret iuſia eſſet repulſa: iuſtioꝛ ſi wſtra ſalutẽ nõ quere
rem.Aderit omnino deceptio iſta exigente culpa: vt ali⸗
quem pſeudo ꝓphetam ſiue doctoꝛẽ. aut antichaiſtũ reci⸗
piatis ſuo noie wmentẽ. Juſto enim et irrepꝛehenſibi⸗
li iudicio agitur de merito huiuſcemodi delinquentiuz
vt mendaciũ p virtute ſuſcipiat qui oblatã veritatẽ pꝛi⸗
mitus nõ accepit et imquitatẽ pꝛo iuſticia et in duium
ꝓcedat pꝛo via et obliquatoꝛẽ.p duce et pꝛecipiciũ. ꝓ xo
toet nauſragiũ. ꝓ poꝛtu. Et omnes tali ammaduerſio/
ne plectant ꝙ quib bonum ante poꝛrigit et nolũt recipe
re. poſtremo cadant in cõtrariam ſoꝛtẽ iuxta illa ſenten⸗
tiam. dilerit maledictionẽ et veniet ei.et noluit benedi⸗
ctionẽ et elongabit ab eo. Mõ eſt in hie interponere me
dium terminũ. ꝙ qui nõ recipiunt chꝛiſiũ in membꝛis
aut in capite recipient antichꝛiſtũ. De quo aplłs volens
aſſerere reuelationẽ.pandit meritâ receptionẽ dicens.
Et tüc reuelabit ille iniquus quẽ dñs ieſus interficiet
ſpiritu oꝛis ſui et deſtruet et illuſtratione aduentus ſui:
eum cui eſt aduẽtus ſcom operationẽ ſathane in omni⸗
bus virtutibo et fignis et pdigijs mendacibo et in omni
ſeduccione iniquitatis his qui peunt eo ꝙ charitatẽ ve
ritatis nõ receperũt vt ſalui fierẽt. Ydeo mittit illis de⸗
us operatoꝛẽ vt credãt mendacio vt iudicent᷑ omnes q̃

nõ credunt veritati. ſed ↄſenſerũt iniquitati. Ecce qua⸗

lis eſt ille qui poſtmodũ recipiet in noĩe ſuo veniẽs cuz
chꝛiſtus veniens in noĩe ſui eterni patris nõ fuerit añ
receptus. Ecce quo demerito mendaciũ ꝓ veritate ſu⸗
ſcipit᷑et iudiciũ ꝓ miſericoꝛdia irrogat᷑. Subinfert aũt
incredulitatis et nõ receptõis cauſam que fertur eſſe q⸗
ſitio humane gloꝛie nõ diuine. Hoc eſt qð ait AQuõ po
teſtis credere qui goꝛiã abinuicẽ accipitis.⁊ gloꝛiã que
a ſolo eſt oo nõ queritis Perſpicuũ eſt ꝙ qui et mu⸗
tuo humanã gloꝛiã querũt ⁊ cõferunt credere his quivi
dentur obiecti nõ poſſunt.et cum humana gloꝛia vica⸗
rio moꝛe in cõmertiũ venit diuina ꝓpellitur. Ideoq; nõ
credunt qui dei gloꝛiã vtroq; ſtudio nõinquirũt. quoni
am ſi diligerẽt quererẽt. ſi quererent ſalui eſſent. Aut a⸗
lio loquendi oꝛdine ſicut in ſupꝛadictis verbis interci⸗
ſe colligitur ſi crederẽt quererẽt.ſi quererent inuemrẽt
ſi inue nirẽt diligerent. ſi diligerẽt ſalur eſſent. Ad hune
ſalutis finem bis gradibo dñs ieſus pꝛimo iudeos.dein
de cunctos homĩes ſatagebat adducere. ꝓphitens velut
obicem ad ea que veritatis virtutis ſunt vanam inanẽ
ꝑfunctoꝛiamq; gloꝛiã. .
Me apud deum patrẽ nõ chꝛiſtus ſed moiſes iudeos
inexcuſabiliter accuſabit cui de chꝛiſto ſcritenti ſivere
crederent chꝛiſto etiam credidiſſent.ſecundũ iohan
nem ſolum.

Capitulum XI

Liber

Nium dei pꝛout exiſtententẽ ſe aſſerebat ieſus
adueniens pꝛo hoĩbo oꝛbi in ꝓplo iudeoꝛũ dicto
wlo electo dei.qui nõ creditus nõ receptus po⸗
tius repudiatus ab eis iuſte poterat cõuenire illos accu
ſatõnibus apud patrẽ.ſed denegat ſe cauſaturũ aduer⸗
ſus eos ꝓ eo ꝙ nõ impꝛophetatus et ante nõ ꝑ ſcriptu⸗
ras pᷣnunciatus aduenerat:ſed ille ipos accuſaturꝰ erat
qui de ipo pᷣſcripſerat et in qauo p ꝓpłetis ceteris cõſpera
bantur. Hinc eſt qð dicit Nolite putare quia ego accu
ſaturus ſuʒ vos apud patrẽ. Et qui accuſat vos:moiſes
in quo ſperatis Nõ accuſabit iudeos de ipox increduli⸗
tate filius qui omnes venerat excnſare:nec queret quẽ
piam inuoluere qui ſatagebat expedire cõpeditos a pote
ſtate et a fraude ſathanica: nec querit litigioſe cauſe cũ
hominibus ante deũ patrẽ habere cõgreſſum.ſed a moi
ſe ſqʒ ab eius ſcriptura deducent᷑ in cauſam et ſiſtentur
ante tribunal vt de incredulitate damnent᷑ et luant iu⸗
ſta ſupplicia q; moiſes ſcripſit a ꝑte de chꝛiſto. Et q;uis
alij plures ꝓphete ſcripſerint de chꝛiſto hic ſubticentur.
moiles ſolus inducitur ꝓ eo ꝙ apud iudeos nullus p⸗
pheta pꝛioꝛ nullus anterioꝛ diuinoꝛũ ſcriptoꝛ:in nulliꝰ
ſcriptura ſit ꝙ eternã vitam ſperabãt. Ob inde adiũgit

Si crederetis moiſi: crederetis foꝛſitan et mihi. De

me eni ille ſcripſit. Si aũt illi? litteris nõ creditis.quõ
verbis meis creditis Si teſtificanti credit᷑ et ea cauſa

pꝛo qua teſtificatũ eſt credẽda omnino cenſet᷑et qð dici

tur recõuertitur. Pꝛoinde ſi iudei credebant ſcripturis
moiſi et in ipis ſperabãt eternã vitã:debuerũt et crede⸗
re chꝛiſto de q moiſes longe ante pᷣſcripſerat. Et quanqᷓ;
ſcripturã et locũ euangeluta pᷣtereat dignũ iudicaui lo⸗
cum et ſcripturã innectere vt ſides clareat et anneratur
deuotio ſideliũ.et pateat inexcuſabilis puidia iudeoꝛũ:
Scribitur quidẽ in libꝛo ſcoo legis ad remouendã ido
latriam et cuncta fallentia ꝙ moiſes de vero ꝓpleta chꝛi
ſto pᷣdixerat. Pꝛopſxtã degente tua et de fratribo tuis ſi

cut me ſuſcitabit tibi dñs deus tuus ipᷣm audies vt pe/
tiſti a dño deo tuo in oꝛeb.quoniã cõtio cõgregata eſt at

B dixiſti. EUltra nõ audiam vocem dñi dei mei et ignem
unc maximũ amplius nõ videt ne moꝛiar. Et ait mi
hi dñs. Bene omnia ſunt locuti.Pꝛophetã ſuſcitalo eiſ
in medio fratrũ ſuoꝝ ſimilẽ tui ⁊ ponã verba mea in oꝛe
ei.Loqueturq; ad eos oĩa que pcepero illi. Qui aũt ver
ba eius que loquet᷑ in noĩe meo audire noluerit:ego vl⸗
toꝛ exiſtam. Luce patet clarius ſane credentibo atq; in ſi
de intelligentibus iſtã ſcripturã eſſe de chaſto quã moi
ſes dux iſraelitici ꝓpli electus et amicus dei cui facie ad
faciem.loquebat᷑ ſicut homo loquit᷑ ad amicũ ſuũ: ꝓphe⸗
ta magnus in ſignis atq; roꝛtentis oꝑatoꝛ eximius lon
ge ante pᷣſcripſit ad pꝛemiũ ſaluatõnis credentiũ et ad
iudicium omniũ increduloꝝ et tanta claritate ipᷣo litte⸗
rali aſpectu refulget qð expoſitõe nõ indiget. uius rei
cauſa ſaluatoꝛ ait. Si crederetis moiſi crederetis foꝛſi⸗
tan et mihi. Mõ dubio animo loquitur chꝛiſtus qui o⸗
mnia nouit cũ foꝛſitan dicit:ſed induriciã iudeoꝛuʒ im/

pingit:que vere flectenda erat ad chaiſtũ etiam poſt moi

ſi pꝛeſtitã ſidem.hinc ergo penitus iudei apud deum in
excuſabiliter accuſant᷑ qð etiam moiſi nec veraciter cre⸗

diderũt ex quo chꝛiſto nõ credũt de quo ille tam aperta

Aphetia pᷣdixit. Qð vero adiecit ſi aũt litteris illius non
creditis quõ verbis meis credetis nõ cõponebat in his
verbis hſonam ſed fidem.qꝛ ſi nõ credebant moi ſi in q̃

maioꝛẽ ha bebãt fidẽ.ſic nec chꝛiſto qui apud eos mino-
ri aut nulla ſide fulgebat. Liquent multa ex his q̃ dicta

ſunt nec ſecura tergiuerſatio eſt ab eis permaxime ad ea

que credenda ſunt ſu ppono ſcripturq quib pꝛimo non

pꝛeſiita fides nequaq; cheiſtus pfecte crederer quanq;

vndecimus

ipe ſine omni teſtimonio ſcripturarũ coꝛdibue hominũ
ſe poſſit infundere. Veruntamẽ nõ alligatus ſcriptura

rum teſtimonijs ſine ipis ipᷣe nõ venit aut egit ſua ma⸗

gna ꝓ hominũ ſalute miſteria:et damnatio ſaluatio ex
ipᷣis innotuit vt aliter nõ eueniãt q; ſcripte exiſtat.Nõ
eos chꝛiſtus aut ceteros credituros rõnibo ꝓuocat aut
inuitat.ſed dumtaxat ꝑ fidẽ que omnino intelligentiaʒ
pit.iuxta verbũ eſaie dicentis.Niſi cedideritis nõ intel
ligetis aut alias nõ ꝑmanebitis. Et hoc eſt meritũ no⸗
ſtrum inuiti fidei nò rõnibus. Et fidei robur eſt ab ipis

excludi. Et cunctis exemplo chꝛiſii docentib eſt dicendi

foꝛma relicta ꝙ ꝑ fideʒ conent᷑ ad chꝛiſtũ coꝛda hominũ
inclinare atq; ꝙ omnis intellectuſ captiuet᷑ in obſequiũ

eius:quoniã ipe dei filius aliter qᷓ; ꝑ ſideʒ ad ſe coꝛda ho⸗

minũ nõ wocauit. =
De operando cibo qui nõ perit ſed ꝑmanet in vitam
eterna.ᷣm iohannẽe ſolũ. Lapitulũ XII
Oſt reſurrectionẽ turbaruʒ ex quinq; panibet
p duobus piſcibus tranffretauit ieſus et wnit ca
pharnaũ quẽ turbe terra mariq; ſequẽtes pue⸗
nientes ad eum dixerũt eil Rabbi quado huc vemſſtie
Meſpondit ieſus et dixit.Amen amen dico vobis queri
tis me nõ quia vidiſtis ſigna. ſed quia manducaſiis ex
panibo meis et ſaturati eſtis Nõ videt᷑ ieſus vſq;quaq;
gratam habniſſe queſtionẽ turbarũ ob ipᷣaruʒ intennio

nem: quia nõ tm̃ querebant eum ꝓpter mirabilia ſigna
quibo ad altioꝛa inuitabant᷑ vt ipoꝝꝑ mentes ꝑ fidẽ attol

lerentur in iſto chꝛiſto apparenter hoĩem deum eſſe imo

ipᷣm deũ et hominẽ verũ eſſe:ſed quia manducauerãt ex
illis quinq; pamb et moꝛtalia coꝛpoꝛa refecerãt ꝓpideo
querent vt poſſint iterũ atq; iterů manducare et coꝛpꝑa

moꝛitura reficere· Qð aſpernabat᷑ ieſus ꝙ tmp tempo⸗

ralibus ꝓ coꝛruptibilibo atq; moꝛtalibus ab hoĩbus qre
retur qui venerat daturꝰ eterna incoꝛruptibilia et ſemg

eodẽ mõ manẽtia et dare cibũ ſempiterne manſurũ nõ

pfunctoꝛiũ que fames iterũ ſequi᷑. Quamobꝛẽ alium
cibum opere querendũ infoꝛmat dicẽſ Operamini nõö
cibũ qui perit ſed qui pꝑmanet invitam eternã quẽ filus
pois vobis dabit. Hunc enĩ pater ſignauit deuus. Quid
me queritis pꝛo coꝛru ptibili cibo qui qᷓ;uis ad hoꝛã ſa⸗

tiet afficiente fame omnino non tollit. Operamini hoc
dico ſollicite operã detis vt illũ cibũ habeatis qui ſum/

ptus hic ad vitã ꝑducit eternã.et hic incepiẽs etiã eter-

ne pdurat. Et ne ad habendũ impoſſibilitas ſe opponat
filius hoĩs dare patus eſt dandi habens omnimoda po⸗
teſtatẽ. Dare venit et vult accige volẽtes inquirit nõ ac

cipiens neminẽ q; ſeiᷣm cauſet᷑ cum ab eo qui habet of⸗

fertur. Ne aũt ꝓpter humans aut ſermilẽ foꝛma tm̃ ocu⸗
lis carnis obiectã impotẽs crederet᷑.ſubinfert vt etiam
deus eiſe credat᷑ Hunc enĩ pater ſignauit deus. Hunc
eni ſcʒ filiũ hois qui cibũ eterne manentẽ wlentibo pol
licetur:deus pater ſignauit etiã filiũ ſuũ eſſe vt nõ ſolũ
filius hoĩs ſed etiã credat᷑ dei filius eſſe vt inheſitanter

qð ꝓmittit effectu efficiat. leruntñ ex falſa intelligẽtia

verbi quidã ex hoc errauerũt quox nõ paruũ numerum
hoĩm meis tꝑibo inueni qui mihil volentes ꝓpꝛijs mani
bus oꝑari oſtendẽtes ſe oĩ tꝑe oꝛõibo et cõtemplationi⸗

bus vacare ocioſe feriantes etate iuuenes coꝛꝑe feroceſ

honeſtis opibus valentes intendere neceſſitati ꝓpꝛie at

aliene puidere viuendi ſtipem in ſolito queſtu quere⸗

bant et cum eis aduerſaret᷑ ex geſtis dictiſq; ſanctox in

argumentũ aſſumebãt verbũ ſic eſſea ſaluatoꝛe dictů.

Opamini nõ cibũ qui perit ſed qui ꝑmanet in vitã eter

nam. Sed ꝑſpicuũ eſt er ſequentibo verbis ꝙ negariue

nõ dixerit de honeſto exercicio coꝛpoꝛali.ſed ꝙ hoies njõ

tm̃ huiusvite fulcimẽta curarẽt magis intenderẽt quõ

i
,

er
GS

t
i
te/
0/
bs
Nt
uni
bii
ho⸗

m

et
len
e
uen
ser
aq
tenno
on
atno

eino.

iten
ileo
/
N
Sdre
ſenp
rin
Alunn

ini

flis
QAid
räſ
nive

ſm,

er/
t
w
o
h⸗
um
nc
w

ſoli.
ter

iti
uun
wonn
oni⸗
Ceſ
ſent
ete
in
ti.
ter
e
nö
16

Wr

de diſceptati onibus do. Balua.

eterne in beatitudine vtriuſq; hoĩs ꝑpꝑmanerẽt. Intelle⸗/
xerunt ꝑ quid exile turbe ꝙ et dei agenda oꝑa quererent᷑
Pꝛoinde interrogãt Dixerũt ergo ad eũ. Quid facie⸗
mus vt oꝑemur opera dei. Reſpondit ieſus et dixit eis.
oc eſt opus deivt credatis in eũ quẽ miſit ille Opui
dei nõ rõne coꝛxoꝛis poſuit ſed vt ſit actus interioꝛ ĩ cre⸗
dulitate miſſi atq; mittẽtis.Nõ tñ ieſus ex hoc kbonuʒ o⸗
pus actuale excluſit ſed pᷣcidit opus mentis: qð eſt cre⸗
dere huncieſum chꝛiſtũ dei veru filiũ ab eterno patre p
ſalute hoĩm miſſuʒ. Eſt ergo hoc firmiter opus dei: qm̃
ſolus deus fidem in coꝛdibo hoim opatur nec aliqs iliaʒ
Apꝛia virtute nanciſcit᷑ñ aut meret᷑ qm ſine fide impoſſibi
le eſt placere deo.Qui vwero ſibi non placet pꝛiuat᷑ vnde
mereat᷑. Eſt ergo fides dumtaxat in aĩia opus dei.necnõ
et qui ad ſalutẽ ſatagũt eſſe cõuenit eſſe actuoſos pᷣmo
in inuiſibilitate credendoꝛũ ⁊ oĩm que ſidẽ inuiſibiliter

coõſequunt᷑. Et qm ſides ſine opꝑibus moꝛtua eſt. etiã o⸗

pus dei exterius decreto diuine legis pagitur. Magnuʒ
eſt ergo fidei ſacramentũ cũ dicit᷑ opus dei. Sed ſi qʒ
deus creando egit inſpicimus omne in eſſe ꝓductũ dici
tur·imo eſt penitus opus dei ꝙ ſuavarietate atq; magni
tudine pdit artiſicẽ potuitq; cognoſci vt ſcriptũ ẽ.A ma
gnitudine enĩ ſpecieiet creature cognoſcibiliter potuit
eoꝝ creatoꝛ videri.Quid igit᷑ eſt ꝙ fides dicit᷑ opus dei.
Equidẽ aduertendũ ꝙ aliud eſt opus dei ab ipo factum
aliud a nobiſ agendũ.PDꝛimũ omne qðegit aut agit ſeu
faciet deus. Secundũveroid eſſe a nobis qð ſieri poteſt
in Grexi eius ſcõᷣm legẽ et edictũ ipᷣius ipſa fides ex in
uiſibilibus et vt credat᷑ in euʒ quẽ ad nos ꝓpter nos ad
terras miſit pater eternus ſine qua nemo videt nec vi⸗
debit deum etiã quẽ illa ſanctoꝝ patrũ pꝛioꝛitas in pꝛi⸗
mavidere nõ meruit niſi merito eiusqͥ a patre in pleni
tudine tꝑis miſſus ab illis fuerat creditus affuturꝰ no⸗

uitaſq; noſtra illũ ſic affuiſſe nec efuiſſe iam credit nec⸗

non et cetere virtutes oꝛdinate infuſeq; in mentibo ho⸗
minum pꝛo ſupernis et id quod inponit impꝛeteribi/
li lege agendũ etiam ignoꝛato ſine fine in aliquo pᷣter re
rum oꝛdinẽ pᷣterire vere oꝛdinẽ vſumq; cõmunẽ diſſua⸗
ue videret᷑ vel abſonũ opus eſt dei.ex eo qð vult et iubet
et agendi pᷣſtat virtutẽ ſine qua nemo quippiã rectũ a⸗

git. Eſt etiã opus noſtrũ qꝛ nos facimus noſtraq; vtili

tate nõ ſua.Mõ ſolũ aũt ieſus hoc exigebat vt eũ crede⸗
rent eſſe q erat ſed vt ſibicrederẽt in doctrina ſana quã
dabat. Multi enĩ deũ ſiue chꝛiſtũ credunt doctrine vero
factiue nõ credunt. Et cum iudei aperte cognoſcerẽt ꝙ
e ſeipo chꝛiſtus dñs loquebat᷑ in foꝛma ſeruili diuina

non credita. et velut ſignis aſſoliti ſigna poſtulant ad

credendũ cũ rememoꝛatõne pꝛiſtoꝝ Dixerunt ergo ei
Qõ ergotu facis ſignũ vt videamus et credamus tibi
Quid oꝑaris. Patres noſtri manna manducarũt ĩ de⸗
ſerto ſicut ſcriptũ eſt. Panẽ de celo dedit eis manduca⸗
re Verũ eſt qð apls ſcripſit.iudei ſigna petũt.greci ſa⸗
pientiã. Ab initio quo deus eos ſegregauit a gentibo in
ſignis eoꝝ aĩos educauit et oculos pauit ex quibo ꝓpter
eoꝛũ coꝛdis duriciã fere crediderũt illa facientibo.nunc
quidẽ memoꝛes moiſi vnũ de ſuis ſignis ſatis aptũ ad
id qð ſaluatoꝛ iam dixerat vt oꝑparent᷑ cibũ qui nõ perit
ſed qui ꝑmanet invitã eternã inducũt et inquiũt. Moi
ſes dedit patribus noſtris panem de celo in deſerto de
quo ipi manducauerũt.Tu ergo q̃ͥ nosad te credenduʒ

eſſe dei filiũ ab ipo miſſum tuis ſuaſionibo niteris qð ſi

gnum fſacis vt ipᷣm oculis coꝛpoꝛeis videamꝰ.et tibi mẽ
te credamꝰ. Pꝛo tergiuerſatione iſtaverba erãt:qm mul
ta iã ſigna fecerat nec credebãt ⁊ maxime immediate pᷣ
teritũ ꝙ tot milia hoĩm de quinq; panibo ſatiauerat eoꝝꝑ
aĩos debuit vt crederẽt cõmouere. Sed qͥ credere non

vult querit quo auertat᷑.Et qui renunit facerxe qð iube

in excuſatõis ſuffugiũ tendit. YInfirmũ tñ ob ſigna pꝛe

ſtare fidẽ quanq; iudei moiſi et ꝓphetis et aliqui chꝛiſto

et in pᷣncipio naſcentis eccleſie plunmi ob ſigna credi⸗
derunt. Eleritas et vita validioꝛes ſunt.pferunt᷑ enĩ ſi⸗
gnis oĩb et exemplis Duit ergo ei ieſus.Amẽ amẽ di
co vobis nõ moiſes dedit vobis panẽ de celo ſed pt᷑ me
dat vobis panẽ de celo wrũ MPanis dei eſt qui deſcẽdit
e celo et dat vitã mũdo.Liquet qð moiſes nõ dedit de
celo panẽ verũ q;uis oꝛauerit ꝓ ꝓplo eſurẽti ne fame in

ter deſerta piret. cui deus ꝓuidit de mãna nõ de celo ſed

in iſto nobis vicino aere iuſſu dei generato:qð de/ pluẽ⸗
do dedit iuxta ulud. Et pluit uus manna ad manducan⸗
dum. Sed panis dei panis ver? eſt ipe dei filius qͥ de ce⸗
lo nõ aliter q́; ꝓpꝛiavolũtate deſcẽdit. NPanis eni dei eſt
qui deſcendit de celo et dat vitã mũdo.Elita ſolerter ab
hoibo querit᷑ affectata ꝓpenſius: ſed vtina hoim deſide⸗
ria ea ſollicitudine in totam vitã ferrent᷑ ſicut ferunt᷑ in
partẽ ꝓ qua hoĩes tãta patiunt᷑. Chꝛiſtus aũt deſcendit
totã cõferre vitaʒ et hoĩes a partialitate in totalitatem
tranfferre. Pꝛo iſta q̃q; vita panis terrenꝰ inquirit᷑ qui
ad eternã capeſſenda ſeipᷣm panẽ cõſtituit qui eſt panis
dei in müdo degentibo vitã donans ſi illũ ſuo mõ ad v⸗
ſcendũ accipiãt ac ꝑ hoca ſe vitã pollicet᷑ eternã vt in de
ſideriũ vſcendi deueniat. Et iã auditoꝛes aliq̃ cõmoti
in ſermonib ſaluatoꝛis deſiderãt hũc panẽ a pollicente
querũt. Sempꝑ eni laus bone rei deſideriũ dedit:et tra⸗
xit ad ſe querendã Dixerũt ergo ad eũ.Dũe ſpꝑ da no⸗
bis pane hũc Subiecta poſtulatio cũ dñm vocãt ⁊ cõ⸗
feſſio iã eſt ſupꝛa id qð foꝛma ſeruilis apparet. Suppoſi
ta oĩno debet eẽ petitio:cũ a ſuꝑioꝛe aliqd querit᷑.Petũt
ſꝑ dari panẽ hoibo vitã dantẽ.qꝛ viuere ſemꝑ optabant
vt appeti animꝰ quoꝛumcũq; moꝛtaliũ timentiũ ꝑdere
vitã ꝑ moꝛtẽ acerba. Petebãt comeſtibilẽ panẽ creden⸗
tes hanc habere virtutẽ ⁊ moꝛe q̊ aliũ comederũt autu⸗
mabãt vt mulier ſamaritana etiã chꝛiſto viuã depopoſtit
aqua ne ſitiret ne fatigaret ad hauſtũ. Nõ attollebant
eoꝝ in altitudine dictimẽtes humane ſapiebãt ex deſi⸗
derio ſic q̃rebant ex ſiderio vite Dixit aũt eis ieſus.
Ego ſum panis vite. Qui venit ad me nõ eſuriet. et q̃
credit in me nõ ſitiet vnq;. Sʒ dixi vobis qꝛ vidiſtis me
et nõ credidiſtis Effert adhuc virtutũ laudibo panẽ ⁊
magnieffectus pᷣconio in deſideriũ traicit.eo ꝙ famẽ ex
toto auferat atq; ſitim.et exponit qð 8le moꝛe eſt eſi
lis vt ſe parent ad debitũ eſum:qm̃ ſola fide ſatiabiliter
manducat᷑.Arguit aũt eos ꝙ eis dixerit reiveritatẽ. ſed
nõ crediderũt:qꝛ viderũt ſolũ foꝛmã ſeruilẽ.Credidiſ⸗
ſent aũt ei etiã in foꝛma ſeruili ſi ꝑ fidẽ eis ſoꝛma dñabi
lis aſtitiſſet vt ſic verbox imo ſententiarũ cõtertus elu⸗
ceat. Dixi vobis omnem veritatem maxie de ſpirituali
non de coꝛpoꝛali.de ſupernaturali non de naturali. de e⸗
terno non de tempoꝛali. de refocillate animas non coꝛ
poꝛa cibo. Sed qꝛ vidiſtis me nõ diſcretũ a foꝛma ſerui⸗
liꝑ inuiſibilẽ foꝛmã dei nõ credidiſtis meis opib neq;
verbis. Elidiſtis etiã miracula facientẽ et cõtempſiſtis
et nõ creditis de vero pane qͥ aĩas reficit et ad vitã eter⸗

nam mittit · Et ſi vos nõ creditis ſunt et erũt qͥ credãt.

Lqꝛ oẽ qð dat mihi pater ad me veniet ⁊ eũ qui venit ad
me nõ etiã foꝛas Quibo datũ eſt a pre vt credãt in me
dati ſunt mihi.et qͥ mihi dati ſunt ad me veniẽt itinere
paſſibuſq; virtutũ.g ego vere ſic veniẽtes nõ eitiã foꝛas
a domo vᷣtutũ atʒ fideliũ neqʒ a domo ciuiũ ſuꝑnoxꝝ nec
eijcient᷑ in tenebꝛas exterioꝛes vbi flet? eſt ⁊ ſtridoꝛ den
tiũ.qm̃ nõ eſt in rebo foꝛinſecis delectatiovere fidelium
ſed in interioꝛi hoĩe in his qͥ nõ vident᷑ coꝛã deo exultãt

qm̃ vt ait apls.gloꝛia ntᷣa hec teſtimoniũ ↄſciĩe nte.Non

eijcient᷑foꝛas qͥ exterioꝛa no amauerãt imo plerũq; cõ⸗
tempſerãt ſed in hoc oẽ ſtudiũ dantes vt cheiſtũ crede⸗

Tiber vndecimus

rent ex toto coꝛde diligerẽt et habitatoꝛẽ intus haberẽt
Hoc quide dicebat ieſus in deſjgnatõʒ repꝛobatõis iu⸗
deoꝝ et ppli getilis eligẽdi atq; ſaluandi quẽ deus pater
eterna pᷣdeſtinatõe filio dederat daturuſq; erat in iuſti⸗
cla fidei vt ſibi coꝛda credentiũ coaptaret᷑ cũ vemiret ad
filiũ.nec eijciendꝰ nolẽs niſi rolẽs opat quiſq; aliqᷓ eie/⸗
ctione digna. Ha ficut qͥ credit patrẽ credit et filiũ et qð
dicit᷑ reconuertit.ſic oẽ qð habet pt habet et filius a pre
tũ accipiẽs. Quibo ſit datũ et qbus nõ vt ad filũ credẽ
do pueniat quare his et nõ illis qͥ merito aut dvemerito
nõ eſt inueſtigabile a moꝛtalibo.ſed tm̃ laudent᷑ irrepꝛe
lenſibiles mia et iuſticia dei et iuſte hbim demerita cõ⸗
gemnent᷑. Ygit᷑ ꝑmanẽs cibo in vita exernã filius dei eſt
humanatus ꝓ nobis d celis aduemes in opatõne fidei
eſt credentibo dat᷑:de negat᷑ incredulis.
De volütate dei pattis qua fi ius ſe fatet᷑ implere in
oꝑatiõe ſalutis humane.ſᷣm iohanne ſo. Ca. XIII
AVſceptat varijs ſermonibo dei filius cũ iudeis.
d et hoc agit vt credat in eũ:ꝙ ipe ſit ſoꝰ vita eter
na hoim qui de celo deſcẽdit. Et qm̃ ſupꝛa dixe⸗
rat.pamis eni ci eſt qͥ deſcendit de celo et dat vitã mun
do nuc apte aſſerit de ſeipo ꝙ wre ſit ille panis ⁊ cauſaʒ

pꝛodit q̃re deſcenderit ne ocioſus tantꝰ crederer᷑ deſcen⸗

lus dices Quia deſcendi de celo nõ vt faciã woluntatẽ

ſubſtantias bonas qᷓ ꝓpꝛiavoluntate deliquerũt. Ygikſf

uis ꝑditat a ſeipo depit. Mã volũas eius ẽ:vt qd filio
8 tũ nõ pereat. Et pater omnia dedit filio ſed multi

aut nõ accedũt aut ꝓpꝛia woluntate ſe auferũt erroꝛe de

cepti videntes in repꝛobam parte.Attamẽ iuſticia poſu
it vnde homo mereat᷑ et vita eternãa nanciſci poſſit: qᷓ in
deſiderio cunctoꝝ eſt. Juſticia vero quã miſericoꝛdia di

uina remunerõne pſequit᷑ et ipᷣa filij dei credulitass nõ
ꝙ iba cauſa diuine voluntatis exiſtat vt hoc wlit ſed ipa

dei volũtas ſic ab eterno cõſtituit atq; ꝓuidit vt ommis
qui videt niliũ et credit in eü habeat vuq eterns. In du
bio verba ſunt q̃ſtione aĩos tangunt. Si videre refert
ad oculos coꝛpales ſolũ que tꝑe chꝛiſti fuerũt in regio⸗
ne iudea in caula ſunt damnandi ſiue ſaluãdi.imo dam
natõis ſiue ſalutis.qm poſt aſcenſionẽ chꝛiſtꝰ nõ eſt am
plius cõuerſatus in terris vt videri a moꝛtalibo vlter

—

poſſit. Sed ſi ad viſionẽ internã inferimꝰ q̃ differentia

inter videre credere ĩterponat᷑.qm excepta viſione pa
trie qͥd in hac eſt videre niſi credere.q̃d credere niſi vi⸗
dere.Elidemus cũ credimus credimus cũvidemꝰ. Cre
dere videre in enigmate eſt. Sic et apłs ait. Clidemus
nũc ꝑ ſpeculũ et menigmate tũc aũt facie ad faciẽ.et hoc
eſt qꝛ credimus in emgmate videmus. Et albi. Tlidi⸗

mus leſum ꝓpter paſſionẽ moꝛtis gloꝛia et honoꝛe co⸗
mea:ſed voluntatẽ eius qui mſit me Hec eſt mei ad ronatu qui nõ de viſione coꝛꝑis neq; de nõ credentibj
uentus cauſa.qꝛ deſcẽdi de celo ad ima moꝛtaliũ nõ me ſeg de credentib- loquit᷑. Quid ergo eſt videt et credit.
am woluntatẽ facere:nõ mea gloꝛia qrere ſed eius q¶ me Qaue eſt viſio ad quã lungeda eſt credulitas. Que? iſta

legauit. Sepe quidẽ iſta ſentetia tacta ẽ. Sed ſi patris
et filij eſt vna ſubſtatia vna deitas.eſt et igitur vna xx

luntas. Cur g voluntatẽ ſu a pris volutate ſecernit. ac
ſi alia eſſet patris quã vt pficiat venit:alia ſua qua face⸗
re nõ diſponit. Equidẽ patris et filii cn vnius ſint ſub⸗
ſtantie vna eſt volũtas. Sed diſtinguit foꝛmã deia foꝛ⸗
ma ſeruili.et qð a ſeipo nõ eſt et a ſeipᷣo nõ vemit ſed ab
eo qui miſit ut nihil cõtemptui pateat·qꝛ homo:nec qð
ſui cauſa ſua re ſua vtilitate in hanc vmbꝛoſam vitã de⸗
ſcenderit.vt aũt neq; mittentẽ crederẽet ad ſeipᷣm aliqᷣd
mittẽdo filiũ q̃rere et audiẽtes etius inclinarent adg,
dem patris elucidat voluntatel Hec eſt aũt volũtas e
g̊ miſit me patris:vt omne ꝗð dedit mihi nõ ꝑdaʒ ex eo
ſed reſuſcitem illud in nouiſſimo die Si ome qð dedit
mihi pater ad meveniet nõ foꝛis eijciendũ:q̃re dedit pa
ter. Quia volũtas eius eſt vt nẽo ꝑdat᷑inemo damner᷑.
nullus ercludar a regno eius q nemo erra ctilitarẽ ſu
detur ad hoꝛã ſi moꝛs coꝛpi adimit ſenſum ſiaĩa ipᷣm de
ſerit ſi redierit in pꝛiſtinu puluerẽ. ſi poĩs eſt diſioluta
cõpago voltas eiꝰ eſtvt illud reſuſcite in noumimo die
qò et faciendi ab ipo poteſtatẽ accepi. Perſpicua ẽ deixo
luntas de humana natura ꝙ ex iuſticia culpa exigẽte in
cærne nõ in aĩa moꝛiat᷑ et ꝙ in eadẽ carne die nouiſſimo
ſuſcitet. Sed in his qui ſibia pte ab eterno iure pdeſti
narois dati ſunt et in writate figei ad ißm acceſſerunt:
reſulſcitabunt᷑ ad gloꝛiq ceteris relictis ad pena. Tlentu⸗
rus eſti nouiſſimus dies vltra quẽ nõ erit amplius dies

ſucceſſione nocturna ſed aut eterna lux aut obſcuritas

ſempiterna.inis apponẽdus eſt mundo.cepit eni ſed
nõ vt ad nihilũ redeat vnde ſumptus ſed melioꝛi cõdi⸗
tioni donan? in electis deterioꝛe in repꝛobis. Iterũ de
paterna wolũtate reualidat qð dixerat vt ab auditõe p/⸗
miſſoꝛũ accenderent᷑ animi audientiũ ad credendũ cuʒ
ſubinfert Hec eſt eni volũtas patris mei qui miſit me
t oĩs qui videt filiũ et credit in eũ habeat vitã eternaʒ.
Et ego reſt uſcitalo eũ in nouiſſimo die Habet ne wolu⸗
tas dei ſu ppoſita cauſam. Minime.Nihil enĩ cauſa ipi?
volũtatis. ſed ipa ſumma ⁊ pꝛima cauſa lvnox oĩm cũ⸗
ctoꝛũq; exiſtentiũ maloꝝ wro nõ cauſa q́;uis creauerit

credulitas quã viſio pcedit cũ eterna viſio ſequat᷑ poſt
fidẽ tis hinus nec fides ad viſionẽ ſed viſio ſequat᷑ ad

ſidẽ. Sed qm euãgelica verba q̃ viã ſalutis oĩbo aſtru⸗

unt nõ alligata ſunt tpi loco vel alicui gẽti:ſed cõia ſunt
ꝓ the ꝓ loco/p oĩ natõne hoĩm qᷓ ſub celo eſt ꝓ capaci:a⸗
te volentiũ· pinde eſt qð dici᷑ At oĩs qui videt filiũ et

credit in e habeat vitã eternã. Sic fideliter pieq; ca⸗

pitur vtviſio ſit in lectõe ſiue auditu. Nã qͥ legit ea q̃ de
xpo figuraliter et ꝓpłxtice ſcripta ſunt in euãgelio q̃ ſũt
Dicta et acta ꝑ eũ etꝓ eo quodammõvidet etiã ſi nõ cre
dat. Qui etia audit ad aliqͥ pdicante quandã viſionem
mẽte gerit abſq; qð ſit adhibita fides Er cõrviſu loquẽ
di ꝙ oĩ ſenſu accipit᷑ viſus vt de potẽtijs aloꝑ ſenſu in
Nceptiõe obiectoꝝ ſepe alicuivide dicat᷑.Ad huiuſcemõi
viſionẽ qñq; credulitas ſequit᷑ qñq; auerti᷑. Qð aũt au
ditus ꝓ viſione miniſtret ad qua ſequat᷑ credulitas vt

in noticiã vemiat ſentẽtia ſaluatoꝛis vt oĩs qui videt fii

um et credit in eũ habeat vitã eternã. audi apim paulũ
allegantẽ. etiã alia teſtimomis ſcripturarũ. Oiĩs eni qui⸗
cunq; inuocauerit nomẽ dñi ſoluus erit. Yoelem ꝓphe⸗
tam allegat aplus et ilico ſubinfert qð ꝓbare diſpoſuit.
AQuõ ergo inuocabũt eum in quẽ nõ crediderunt. Aut
quõ credent ei quẽ nõ audierũt. Quõ autẽ audiẽt ſine
pdicante. Ecce ieſus dicitvidit et credit. Apls ait. uõ
credent ſi nõ audierũt.Elbi chꝛiſtus videre ſeuviſionẽ
pemiſit ad credendũ apla pmiſit auditũ. Et adiecit. Er
go fides eſt ex auditu auditus aũt ꝑ verbu dei. Alcꝑ boc
viſio qu xps.et auditꝰ quẽ apls paulus ad credendũ pᷣ
tulit ſolis noſbo diſtinguit. Reſuſcitatio ſepe pmiſſa id
agit vt vita iſta nõ diligat᷑ ſpes auellat a ſeculo.nil timo
re fiat vt qͥs a virtute auta veritste exoꝛbitet non cedat
a terroꝛibo tyrannoꝑ:nõ ſit coꝛpus in cura quõ ꝑeat qͥd
patiat᷑ qua moꝛte ſiniat᷑ cũ ieſus reſuſcitare wllit in no⸗
uiſſimo die. Igit᷑ volutas pt᷑is eterni quã filius in tpe
miſſus exrequit᷑ eſt vt per iuſticiã fidei fideles ſaluent᷑:vt
nõ pꝑdant᷑ eterne vt ad vitã ꝑ eũ quẽ credũt reſuſcitent
eternã. Dignũ eni eſt qui vitã q xypᷣe eſt in ſuo tꝑe ſemꝝ
poꝛtauit in coꝛde qð poſt moꝛtẽ ad eternã vitã potiendã
reſuſcitetur in nouiſſimo die.

eſ
lo
iml
Gee
inl
ſrin
in
ltas n
Mi
NII
Undur
leſert
negio
dam
eſtam
Pler
renria
W
nſin,
Cre
emnus
Kkoc
Wti
ne o
tedengtn
Aaeet:
Weiſt
luin
ſehuid
byaſtn
igſo
acia,
fier
Neczn
teadde
o aſie
finor
pſioen
ſuboni

nſtgn

ſcenei
Patn
ltwen
Mtßi
oni
nigui

ſtſie
ci
ſon
Eir
Ptoe
ſdüß
ſaid
ltimo
cele
il
inno
nte
niept
ten⸗
ung
en

—

De diſceptatiombus domi.ſaluatoꝛis.

PVe murmuratione iudeoꝝ aduerſus chꝛiſtuʒ de vi ⸗/

tali ci quam ipſe ob ipſoꝝ mcredulitatem repreſſit
Becundum JYohannem. Mattheum. Marcum et
Lucaim. Capitulum. XIIII.
Olens writati acquieſcere querit reſilire. A
n rũõne ſupatus inuite inquirit aduerſus eam
Bubdirennuens:iuſticie bellũ parat.Deui
ctus in cauſa ſibi non placita querulatur de

iudice. Ebes intellectus de altitudine dogmatũ mur⸗

marat. Alta de ſeipo dñs loquebatur ſed vera ⁊expedi⸗

entia moꝛtalibo nec ad iactantiam ſui ſed ad nẽ̃am mi⸗

ſeriam depellendã conſerendãq; vitam in ꝓthoplaſtis

plitam loquebatur Mι 1mulgabat in inficiabilẽ verita

tem ſuaſionibus irrefrangibilibs vtebat᷑: exigebat ſub/
mitti ad fidem aĩos et iſta iudeis erant implacita cerui

coſis. Erant eni in tanta euidentia facta chꝛiſti verba

Wro eius luce clarius refulgebant. Mõ valentes aliter
ſe tueri ad auxeſſem eoꝝ criminũ murmuri coaptaue/

rant coꝛ et linguam et hoc malum eſt ꝓpꝛium puerſoꝑꝝ.
ODurmurabat ergo iudei ꝙ dixiſſet ego ſum panis qui

de celo deſcendi. Et dicebant. Mõne hic eſt ieſus ſili⸗

us ioſeph cuius nos nouimus pfem et matrem. Quõ
Dicit quia de celo deſcendi: In oĩm rerum cauſa nego/

cio et actione ad viliſſim am pꝑtem tradet ſe ille qui mur
murat. Omnia in ea deficiũt murmurãti:Et ipᷣa mur⸗

mMuratio teſtis eſt ꝙ nulla ſibi ratio ſuffragatur. Mõ ſi⸗
bi aſcribit inſiſtentem encliſim interius et exterius
ille qui murmurat ſed refundit in recte agentẽ atq; do⸗

centem.Mõ aſcendebat ad xpᷣi doctrinã xpᷣi intellectus
exiguus iudeoꝝ quia nõ ſe humiliauerũt vt ad ülam ꝑ
cipiendam exaltaretur. Igitur omnibo ſibi deficientib⸗

murmurauit. Quõ: Aduerſus chꝛiſtum et doctrinam

eius quia ſe fatebatur deſcendiſſe de celo et viuũ paneʒ

eſſe p vita ↄferenda moꝛtalibo At in eis erat iuſta aſſe
rebant iniquam murmuratõem contemplantes dum
taxat foꝛmam eſſe ſeruilem:et genealogiã terrenam ſcè

entes generatõem deſpererůt eternam. vt omnino di⸗
cerent nõ de celo deſcendiſſe cuius ignoꝛarẽt geniturã

et omnẽ conſoꝛtem ſeu cognatum ꝓpinquitate generis

nominaliter et ex ꝑſona ſciebant. Sʒ nec hoc eis ad ex⸗/

cuſationis ſuffragium cedit ſi ſcoᷣm carnem ſciunt dñi

parentelam ſi non credunt ꝙ de celo deſcenderit qm̃ ſi⸗

cut vtrũq; potuit ſic et fecit et de celo deſcendere. et vt
homo factus genealogiam carnis habere et in libꝛis ſu⸗

rioꝛibus actum eſt.. Reſpondit ergo ieſus dixit eis
olite murmurare inuicẽ. Nemo pᷣt venire ad me mſi
pater qui miſit me attrarerit eum. Reſculpſit mur⸗
muratõem ieſus quia de incredulitate veniebat. Nec

ipſi credere poterant ipᷣm eſſe celeſtem. niſi accepiſſent
a patre qui eos qui credũt trahit ad filium. Moſſit qui⸗

dem homo alium hoĩem ad terciuʒ hominẽ trahere: ſed

ad ſilium nõ niſi pater.et ad patrem nemo quempiam

niſi filius trahit. In relatõne quidem huius tractõms
eſt virtus. Non eni creditur ſed nec ſcitur filius niſi ex
patre. neq; pater niſi ꝑ filium in noticiam vnit. Que ꝑ
relationem dicũtur. vnum niſi reſꝑectu alterius nõ co
gnoſcitur.ſecus aũt eſt de his que ſcõm ſubſtantiã aut
ad ſeipᷣa dicerentur. Arguuntur ergo iudei quia nõ cre
debant deum patrẽ eſſe vt nec filio tractu viſibili iunge
retur. Nec culpa nõ trahendi eſt refundenda in patrem
ſed in eos qui trahi nolunt dum ſe alibi reſtibuſ ligant
ne trahantur. Mon eni violentia trahit pater ad filium
neq; vtitur ptãte pꝛemente.in volũtatibo agitux vt tra
hatur ad fiium. Vna ſemp eſt pꝛeſio ea que diuina eſt
ſi humana conſentit ſit cõnexio: ſi diſſentit auerſio eſt
in cauſa Bonum eſt tralxre qñ a deo eſt ſed trahi ſe p⸗

.

mittere perſicit vnionem tractus finale pꝛemium ha
bet qð et pollicetur ieſus. Et ego reſuſcitalb eum in no
uiſſimo die. Moꝛs in expimento erat a pꝛimo innocen
teinterempto ꝑ fratrem nec in quoq; abolita odio a te

dio et timoꝛi hominibo erat velut potiſſime amatum de
ſtruens quod vita placita erat. Et cum ipſa non poſſet

depelli deſupꝑ firma ſecernente iuſticia erat in parte ſola

miſcðia ſi iterum poſt debachationem eius reſurꝛectio
eſſet ad vitam. Poꝛro erat ſed nõ vera non arte nõan⸗
gelica ſeu dialvlica ptãte aut humana virtute Solius
dei erat hoĩes reuocare ermoꝛtuis qui filiuʒ miſſum ad
ima noſtra reſurꝛectionẽ hommibo moꝛtalibo repꝛomit
tit pꝛius factus ipᷣe in humanitate moꝛtalis quo meri⸗
to liberaret abimpio moꝛtis.Et hec dumtaxat tractis
a patre vt credant in filium vt ad beatam eternam vi⸗
tam reſurgant ꝓmiſſio facta eſt. Et velut ammirs qð
nõ ſe trahi ꝑmitterent aut duriciã eoꝑ ceruicis impꝛo⸗
perans ſcripturaʒ ꝓpłxte allegat ꝙ poſſibile penitus eſt
boĩes edoceri et ſuaderi ei ꝙ hic ieſus ſit filius deiꝓ ſa⸗

lute hoĩm miſſus a patre. Et ſcriptum in ꝓpletis. Et
erunt om̃es docibiles dei. Eſaiam hic marime ſalua⸗
toꝛ inducit vt eoꝝ aĩos ad credulitatẽ adducat qð pñt

om̃es hoĩes a deo diuina doceri q́;uis nõ omnes doceã
tur. Et ab eo ꝙ factus eſt homo pꝛimus oꝛdinatus eſt
ad ſcientiam diuinoꝝ aliter dialplus nõ potuiſſet deci⸗
pere pollicendo ſcientiã niſi cognouiſſet ad diuinã ſcien
tiam oꝛdinatuʒ:nec adam pꝛeſtauiſſet aſſenſum niſi qꝛ
ſe cognoſcebat etiã ſciendo maioꝛa poſſe percipe cũiam
ſic arduam ſcientiam accepiſſet vt cuncta creata ꝑ com

petentia noĩa deſignaret. Igitur ſola vxolũtas obſtat di

ſcipulam fieri ꝑ ſcientiam ndei wlut ſatagens ꝑ rõnes
aut ꝑ ſigna diuina cognoſcere. Sed docibiles dei docẽ
tur a deo qui nõ vocibus ſtrepit ad aures ſed coꝛda per
fundit.Et ſi lingua humana diuini oꝛaculi facta eſt in/

ſtrumentũ ſolus deus in coꝛdibus hoĩm vt credant in
niſibiliter oꝑatur. zde omnis qui audiuit a patre
et didicit venit ad me. Audire a patre ſine medio non

eſt ꝑ verba ſonantia ſeu infuſione ꝑagitur ſed audiun⸗

tur ab hominibo ea que ſunt a patre non tñ omnis qui
audit a docente doctrinã eloquij ſemꝑ didicit et eſt qui

didicit eademiq; imagine multi diuinũ quid audiũt et

non diſcunt ſed ille qui audiens didicit wnit credẽs ad
ſñilium. Sonat in eccle ſia xvox diuina ⁊ quod mirum in
lingua moꝛtali multi audiunt ſed nõ diſcunt.ex impati
entia. ex incuria.ex negligentia.ex implicatõne.ex faſti⸗
io auditoꝝ.ex colligatione animi ad materias. ex affe⸗
ctibo placitis qui diſſolui timent. Et quia ſermo dei vi⸗

uus ſi capitur diſcerpit ab omniba aim: ex inclinabilita

te coꝛdis ad viſibilhia ex faſtu animi ex inapparentia eoꝝ
que dicuntur euenit ſi nõ diſcitur qð docetur. Attamẽ
audire a deo patre ex viſione nõ eſſe filius manifeſtat di
cens.. Non quia patrẽ vidit quiſq; niſi is qui eſt a deo
hic vidit patrem.. Solus filius ab eterno ptem vidit
atq; cognouit non tanq;; alium in ſubſtantia ſed tanq;
aliũ in nſona nõ vt ſeꝑat᷑ a ſe wlut obiectũ viſus alibiẽ
qᷓ; viſus ſ vnũ erat imo eſt filij viſio et obiectũ pris qe
ipſe et pater vnum ſunt. Nemo aũt hanc viſionem ha⸗
buit aut habebit etiã in illa patria.viſio angeloꝝ et om
mium beatoꝝ non erit viſio ſilij ab eterno vnum exiſtẽ/
tis cum paterna ſubſtantia. Nec confert qð alij euãge⸗
liſte dicunt et cui woluerit filius reuelare quod viſio ce
teroꝛum viſioni filij ſit equalis qm̃ illius ab eterno illo
rum extꝑe illius in ſubſtantia illoꝑ in accepto. illius in
pꝛio illoꝛum in datoillius in ſeipo aliox in ꝑticipatõe
MQund eſt hoc patris dixerim multomagis negauerim

etiam in vis ſiliũ alicui reuelare patrem vt eius qu

—,— . —

teuelationem atccipit ſit equa cognitio.

YJohannem ſolum. Capitulum. xV.
HAHYvita eterna in de ſiderio moꝛtalium facta

gS eſt credatur in filium qui iuramento illã pol

licetur. Amen amen dico nobis qui credit in
me habet vitam eternã. Ineffabile eſt pꝛo/

tinus fidei meritum vt vitam mereatureternã Seus

ilii tale pꝛeciũ poſuit vt tanti penderetur. Non eſt inue⸗
ſiiganda ratio ſed eius iuſticia facienda. Habet credu⸗
litas vitam eternã in pniſſione donec de pſeuerantib·
ſpecies largiatur. Cõfirmat hoc ieſus ex eo qð eſt. ex eo

quod in pꝛiſca vita nõ fuit. Hinc dieta exquirãtur. Vn/⸗

de credens in filium habet vitam eternã. Ex eo qð diꝰ-

cit.. Ego ſum panis vite. Vnde pꝛiſci nõ habuerunt
Ex eo quod adiecit.Patres vti manducauerunt in de
ſerto manna et moꝛtui ſunt. Ergo vita ex pane vite:
moꝛs nõ er moiſe neq; ex manna ſed ex inuidia diaboli

ꝑ adam. Dicit enĩ ſcriptura. Inuidia diaboli moꝛs in/

trauit in oꝛbem terraꝝx: Quare igitur manducatio man

ne in hanc diſceptatõem venit: Quia cum moꝛs iam

eſſet introducta in oꝛbem non potuit auferri ꝑ moiſen

neq; ꝑ cõmeſtionẽ manne quod pplus ex pluitione dei
manducauerat in deſerto. Segd hic eſt panis qui de ce
lo deſcendit vt ſi quis exißo manducauerit nõ moꝛia , ,/
tur. Ecce ꝙ ex pane celeſti comeſto imperium moꝛtis
deſtruitur: moꝛs eterna omino ſuꝑatur. Egoſum pa⸗
nis viuus qui de celo deſcendi. Si quis manducauerit

ex hoc pane viuet ineternum. Mõ ſatis reputatum eſt
ꝙ er pane comeſto moꝛs eterna ſupetur niſi e regione
Yita tribuatur eterna. Oꝛoinde cum panis ſit omnino

celeſtis ex eo manducans ineternũ viuet. Ex ipᷣo ceieſti

veroq; pane ſi fide vera comeditur eterne moꝛtis impe

rium in huiuſcemodi comeſtione euaneſcit eterna vira
confertur. Qð et ait. Et panis quem ego dalo caro
mea eſt ꝓ mundi vita. Exponit quis ſit panis viuus
e celo deſcendens ꝙ ſit ſua caro danda in moꝛtẽ ꝓp om2/
nium vita moꝛtalium Sed neq; caro de celo deſcendit

qm̃ incarnari volens neq; coꝛpus poꝛtauit de celo. ſed
aſſumpſit ex virgine. Quõ igitur panis vinus qui de⸗

ſcendit de celo caro ſna eſt. Di deſcendit de celo nõ ca⸗/

ro.ſi caro nõ deſcendit de celo. Eſt panis viuus ieſus de
celo adueniens carnem aſſumens et vniente gẽa tres

ſubſtantie facte ſunt vna ꝑſona nõ ꝙ caro de celo deſcẽ
derit ſed ſit vnum facta cum afſumente dei ſilio qui de
ſcendit. Qui etiã ſignanter illam carnem aſſumptam

nõ deitatem naturaliter et eterne immoꝛtalẽ non aĩam
immoꝛituram ex nihilo creatam pꝛo mundi vita daret
in moꝛtem vt vnica moꝛs chꝛiſti duplicem noſtram
moꝛtem excluderet et ad vitam eternam in duplici ſub
ſtantia preaptaret· Mecnon et in cibum eandem datu⸗

rus erat cum ꝓpꝛia et ſecreta ptãte in illam tranſſubſtã⸗
tiando elementata cõuerteret et relinqueret moꝛtalibb

ſimilẽ imo eandem potentiã conuertendi atq; ſumẽdi.

M in diſceptatõne chꝛiſti cum iudeis de vitali cibo
etiam iudeoꝛum litigatio eſt exoꝛta.Secunduʒ Yo⸗
hannem ſolum. CLCLapitulum. XVI.
Anq; niſi inter vnam et alteram ꝑtem con
n tentio naſcitur:nunq; niſi inter diſidentes

litigatio generatur. NHam aliqui attolleban

tur ad doctrinam de ciw nõ querentes ratio

nem tendebant in fidem appetentes vitam eternã nõ

habentes quod opponerent doctrine ꝓpter defectů do /

ntis neq; docenti ꝓpter falſitatẽ doctrine.Alliqui xro

Brngdecimus

Mqiui crediderit in dei ſilium vitam meretur eter /
nam quia ipe panis eſt viuus illa pꝛeſians. Scoõm

tumebant non valentes in lactum nitebantur in mo/

dum. Mam audito verbo: panis quẽ ego dabo caro mea

eſt. ¶ Litigabant ergo iudei adinuicem dicentes. Quõ
pt hic nobis carnẽ ſuam dare ad manducandũ.. Gim
pliciter credens factum nõ querit modũ alias nõ eſſet
ſimpierx ipſa credulitas. Et ſignuz fiden eſt fluctuantis
cum miſterioꝝ cheiſti modus inquiritur. In ſiſtentes

modum intenti inquirunt. Clidentur lingare iudei we

lut in hac diſceptatõne diuiſi qꝛ litigiũ agitur inter ad/
uerſas ptes et inuicem cõquirunt illi ꝓponentes qui in

fidei ſimplicitate nõ ſtabant. Quale aut quod verbum
hoe quis inſolitus ſermo.ꝙ iſtius hoĩs caro ſit cibus no
bis tradendus ad eſum. Zoti in ſenſibus erant receſſe
rant ab internis. Quis vnqᷓ; iudeoꝝ comedit humanã
carnem:niſi extrema illa neceſſicas coartaſſet vt in obſi
dione factum inſcribitur. Quis a ſemetipo ꝑtem car⸗
nis ſecauit vt alij preſtaret in cibum. Quis ſe totũ in⸗

terſecit:vt pabulum fieret aliox. Abhoꝛret ſenſus aſper⸗

natur ratio humani edere carnem quõ ergo iſte carneʒ
ſuam ad manducandum poterit dare nobis. Et ſieſſet

elſilis edenduſq; ꝓ eterna vita cito conſumeretur pau⸗
ci modicũ quid accipent: multitudo reliqua ſaluandox
ſabantur apud aĩas unperitas ſidei nõ ſubiectas djffi⸗
entes de fotentia pollicentis ne modus inuenin poſſ/

ſet quo caro ſua vemret honeſte ſine hoꝛroꝛe manducan
tis in cibum.At quia ieſus nõ ediſſerit modum ſed co⸗

natur in factũ videamus vt caro ſua omnino comeda

tur. Et ad hoc vt fiat mingtur et pollicet ur. Dixit ergo

eis ieſus. Amen amen dico vobis niſi manducaueritis

carnẽ ſilij hoĩs et biberitis eius ſanguine nõ habebitis
vitam in vobis. Qui manducat meam carnẽ et bibit
meum ſanguinẽ habebit vitam eterna. Et ego reſuſci⸗

tabo eum in nouiſſimo die. Non eae ſalgako⸗ litigiuz
tantiñ den logiaã nõ facit ſuader
carnem ſuam in cibu acciꝑe ſanguinẽ in potum. Ni fi⸗

iudeoꝛum heſitantiũ de modo axolog

at interminatur vue carentia.vt fiat ꝓmittit vitã eter
nam. Et ſi moꝛs cunctos depaſcens obicẽ de vita eter⸗

na faceret ad credendũ etiam ſepius reſurrectionẽ diei
vltimi repꝛomittit vtilioꝛeʒ pꝑtem ꝓauditoꝛibus ratus
queſitoꝛũ in credendis nõ reddere rationẽ ne inſirma-

ret fidẽ que rationibo nõ fulctur que ſi reddũtur fides

ipſa diminuitur tandeʒ eius demitur pꝛimiũ. Q&uροd

nõ videtur creditur id etiã quod nulla intelligitur rati⸗

one ſeu ꝑ naturam euidens demonſtratio pꝛerogatur

aſtruens eius ſubſequis foꝛmam ne concionando cre⸗/
denda in reddendam rõnem traijciant ne fidei merituʒ
adimant.Ac ꝑ hoc quia deus eſt qui hec ſic oꝛdinauitin
quibus ſidei ſcientiam poſuit in qua iuſticia ſupꝛa wte⸗
rem legem imo ſine compoſitõne ꝑfectam quia illa im⸗
pfecta erat ſtatuit in qua ſaluos hoĩes facere ab eterno
pᷣdeſtinauit.Non queratur a moꝛtalib modus opꝑm di
uinoꝛum neq; ratio factibiliũ nec ſi a faſtuoſis queritur
quis reddere rõem conetur. Superbe queritur ꝑ am⸗/
plius ſuꝑbit ſi quis nititur elucidare modũ et rõnem

reddere eoꝝ qui hũanas intelligentias om̃ino tranſcẽ⸗ 5
dunt quoꝝ modus et ratio ſola eſt diuina volũtas quia

ſicut voluit ita oꝛdinauit et fecit. Cuius velle modum

ſuarum actõnum inquirere tale dixerim qnale ſi ꝓpꝛio

humero quis vellet imponere totum oꝛbem.

cibus carnis chꝛiſti et potus ſanguinis eius ſecũ
dum rationem et modum fidei ſumpte vere dona/
uit vitam eternam. Secundum Yohannem ſolu.

Capitulum. xNVII

4

— — n— — — ——— ꝝ᷑——

—

— ——— — 60⸗

eninin⸗
nncuen
nſedo⸗
ommech
nit etgo
leritis
Wwhidis
R vibit
reſuſan
enugo-
it ſiact
n. NKt⸗
Ufrücter
laeter,
nediei
orutho
lfinn
rMs
☚
rari⸗
tor
le⸗
eritez
itin
wie/
hinm
emo
mndi
titur
mn⸗
nem
ſe
gnis
u
pri⸗

ſeci

IH

2

De diſcepiatiom bus domi ſaliatoris.

Jeentiam habuerunt pꝛothoplaſti in padiſo
lEelinaꝝ poſiti edere de om̃i ligno quo ille oꝛ⸗

tus conſitus erat etiã de ligno vite quod co
meſtum vitam pꝛeſtabat: tm̃ de vno phibi-

tio facta eſt.non tanq; de malo qꝛ nullum malũ deus
fecerat:ſed vt in illo ꝓbaretur obedientia ſubiecti ⁊ im

pri um pceptoꝛis que ꝓbatio de re mala eſſe nõ debuit
Et ſub interminatõe moꝛtis ꝓhibitio facta eſt vt cau⸗
tius ſeruaretur. Non aũt in ꝓhibitõne ſeruata ſiue ab⸗
ſtinentia ꝓmiſſum aliquid eſt qm in abſtinentia phi⸗/
bitione nõ apponit pꝛemiũ diuina iuſticia ſed ſatis eſt

ſi ſupliciũ nõ ĩcuxrit. Pꝛemiũ aũt ligno vite appoſitũ
erat ſi ſumptum fuiſſet ad eſum. Igitut cauere a ma⸗
lo pꝛemium nõ meretur ſed penam euadit. bonum ve/
ro ggere non ſolũ effugit ſupplliciũ ſed nanciſcitur pꝛe⸗
mium.Applicauerunt ad ꝓhibita voluntatem et opus
ſuaſione callidi toꝛtuoſi:et incurrerũt moꝛtem ad quã
ſacti non erant.et pꝛiuabantur vita ꝓ qua etad quam
facti erant.non edentes illud vitale lignũ.Cetera vero
ligna pꝑ indifferentiam erant. Igitur omne bumanum

genus moꝛte multatũ et vita pꝛiuatuim erat nec ei ade

rat aliunde ſpes fugiende moꝛtis petendeq; vite niſi cũ
cus in ſuo imperio iam contemptus hoĩm miſeratus
vluit ſubuenire. Verum qꝛ pcibum vetitum moꝛs in
vltione fuit et in pꝛiuatõne vita ꝑ intactum conceſſuʒ
Pcibum celeſtem editum diuine verum ſincerum ſine
admirxtione cõtrarij depelleretur hoꝛrida ⁊ odioſa moꝛs
et vita optata redderetur. dum ſeruetur obedientia de
ſumendo ꝓut in vetito inobedientia eſt ſeruata. Et hoc
eſt quod ſaluatoꝛ dicit.:. Caro mea vere eſt cibi. et ſan⸗
guis meus vere eſt potus. Qui manducat meam car⸗/
nem et bibit meum ſanguinẽ in me manet et ego inil⸗
lo. MWer cibum mala ꝑ cibum bona pꝛoueniũt ſed non

P eundeʒ.nullus tñ cibus eſt malus ſed mala ſumptio
eſſe pᷣt. Omnis creatura dei bona:omnis cibus valitu/
dimi aptus quia natura bonus.ſed melioꝛ vnus alio in
uenitur. nullus tũ cibus eſt verus ad amatã ꝓmiſſam

q; vitam niſi vnus de quo ieſus caro mea vere eſt cibo.
Vimnis cibus ſi bonus eſt et verus ex eo qð eſt ⁊ aptuſ

ad iſtam fallacem vitam pꝛo tpe nõ eterne. Ad vitã ve

ram eterneq; manentem:ſolus eſt chꝛiſti caro. Et quẽ⸗

admodũ cibum potus cõſequitur ſic carnem ſanguis
AVgitur et ſanguis eius verus eſt potus ſicut caro verꝰ

eſt cibus.Omnis vero rõne vtens veritatem in omi/

bus querit:in nullo falli vult quanq; ꝑpuerſus ſepe falle

rxe velit.Nullus vellet paſci ſomniato cibo neq; potu ſʒ

vero ſi ſamem pateretur indigeretq; cibari. Si fames
vero cruciat nil pendit ſi dꝛmiens ſomniet eſum:aut
videat pictum in pariete cibum. lẽter repletus ridet

ex bis quouſq; vacuetur. Eliuere appetens vite fulci⸗

— —

menta conquirit:et eo melioꝛa quibus ſanioꝛ vita ſer⸗
uetur. ꝛoinde quia vere famis inedia cruciamur. qꝛ
viuere ineternũ vellemus quia cũcta terrena in verita
te non ſaciant.nõ moꝛtẽ depellunt.vitam eternam nõ
pꝛeſtant verum cibum verũq; potum oblatum debita
ſumptõne capiamus. Sed vnde deſtructio moꝛtis. Ex
ciw potuq; celeſti.Quõ quis eruetur ab illa.Quõ eter
na vita ex huiuſcemodi donabitur. Ex manſione in illo
qui ſuꝑ moꝛtem habet impium: et eternam tradere vi
tam a patre traditam ptãtem. Quomodo ergo in illo
manebimus. Mer comeſtionẽ carnis ſumptõnem ſan⸗

guinis qm̃ qui manducat meã carnein et bibit meum
ſanguinem in me manet et ego in illo. Mutua fit mamn

ſo ex his aſſumptis vt ille in nobis maneat tanq; vita

in moꝛtali corꝑe et nos ĩ illo tãq; in fonte vite. Si ipᷣe

qui eſt vera et eterna vita manet in nobis et nos vero

moꝛtales in chꝛiſto vita manebimus:abolebitur moꝛs
eternaq; vita in poſſeſſione ſiet ex interpoſito ſeruatoq;
pacto ꝙ carnem eius comedamus bibamus et ſanguis
nem. Euidẽs in ſide ratio veuitane moꝛtis conceden⸗
deq; vite ſubiungitur. Zicut miſfit me viuens pater
et ego viuo ꝓpter patrem. Et qui manducax me et ipſe
viuet ꝓpter ine. QOꝛiginalis ⁊ fontalis et pꝛima ⁊ pꝛin
cipium vite pater a quo ⁊t in quoſilius piuens ꝓpter pa
trem. Elita quideʒ patris et iti vna eſt. et nobis allun
de qᷓ; ab ipſo eſſe nõ pᷣt. Pꝛopterea dicit.. Qui mandu

cat me ipſe viuet ꝓpter me. Nõ monemur manduca

re pꝛem:qm pater nõ aſſumpſit manducabilẽ carnem:
ſed filium illam aſſumentẽ et vita noſira ſit in nlio et
in patre.in ſilio ſi carnem eius maducauerimus:in pa⸗

tre qm ab ipo eſt filius.: Hic eſt panis qui de celo deſcẽ

dit. Ad confirmatõem audituroꝛũ et credituroꝛum ſe
pe repetitur huiuſcemodi verbũ ad differenti illius pa
nis qui manna dicebatur quod deus in deſerto patrib
pluit cum ille nõ pꝛeſtiterit vitam ſed iſte pꝛeſtat eter⸗
nam. Pꝛopterea ſequitur.. Nõ ſicut patres veſtri ma⸗

.

ducauerunt manna in deſerto moꝛtui ſunt. Ac ſi pa·
tenter dicat:Hic ieſus dei ſilius panis eſt de celo deſce⸗

dens:ſed non ſicut ille panis in manna que patres vri

manducantes etiã moꝛtem coꝛpis ſunt expti qm̃ exil⸗
lo vita non erat.Reſiciebat ad hoꝛam coꝛpa iuxta vota
mitigabatq; famem non aũt depellebat. Iſte vero pꝛe⸗
ſtat vitam famẽq; depellit. zoinde. Qui manducat
hunc panem viuet ineternum. quia ipᷣe vita eſt eter⸗
na ex patre q;uis tꝑalis ſit ex matre. In ommb autem
bis verbis nec modum manducatõnis aperuit de quo

marime fuerat litigatio adinuicem iudeoꝝ vt ſupꝛa ꝑla

tũ eſt ne fidei robur decrxeſceret ⁊ meritũ eius non tam

alte appenderetur in lance. In ſide factum: in fiqde mo⸗

dus exiſtit. lus enim eſt ꝙ voluit hoc facere fecitq; qᷓ;

modus in facto atqui ſi factum in fide. modus nõ erit

in declaratõne. Mon enĩ pꝛeponitur hmõi celeſti facto

modus eius. Si quis igitur in omnibo actionibo ſalua
toꝛis ſibi preſtiterit ex captiuato intellectu facto fidem

nõ querit vlterius modum et rõnem. Eo aũt foꝛte de

—

modo reticebat:qm̃ adhuc nõ parauerat aut dederat ci⸗

bum ex ſua carne quẽ in vltima cena fecit:cum in carnẽ
ſuam panem et in ſanguinẽ ſuum vinum inuiſibili et
diuina poteſtate cõuertit ipe pꝛius ſumens deinde ce⸗
teris diſcipulis ad manducandũ et ad bibendum tradi
dit. Non tñ ex hoc quõ illa conuerſio ⁊ manducatio fiat
et carnis alicui moꝛtaliũ niſi veris fidelib ex ſide non
ex rationib aut demonſtratõnibo patuit.hoc dumtaxat

multiplici verbo aſſerens ꝙ huiuſcemodi cibus carnis

et potus vini oꝑatur ſumentibo ad vitam eternam ſub
pollicitatõne veritatis. Et cintas in qua hec pmulgata
doctrina credulitati facit argumentũ ex eo qð euangeli⸗
ſta ſubiecit.. Hec dixit in ſnagoga docens in caphar⸗
naum. ſque interpꝛetat᷑ vilia pinguedinis. Et pinguis
eſt panis ieſu.de quo in bñdictõne acer ꝓphetatum fuit
Ager pinguis panis eius et pꝛebebit delitias regibus.

Mſermo de cilo vitali aliquib diſcipulis viſus eſt
durus.quoꝛum murmuratõnem chꝛiſtus conatus
eſt aufetre. Secundum Yohannem ſolum.
J Mapitulum. X VIII.
On capitur a paruis ingenijs dogmatumal
n titudo. emperandus eſt ſermo ad intelli⸗
gendi virtutem:et intelligentie facultatem.
Si doctoꝛ ſupgreditur aut nõ querit intelli

vanitas. Sed nec ieſus in his erat ſatagebat vt intel⸗

:

gi aut in ammiratõe ſieri appetit ibi vero ſterilitas hic

ligeretur et deuitabat iactantiam. Elnde igitur ſermo
eius ad intelligendũ ſeu ꝓficiendum durus viſus eſt.
Ende aduerſus chꝛiſtum murmuratio eſt exoꝛta.Mõ
ex altitudine verbi qᷓ;uis altiſſimi offerebatur enĩ fidei
non intellectui naturali defectu cuius ad intelligendũ
ſuppleinſſet et ſides. Si nouus ⁊ inſolitus in ammira
tione aim debuiſſet ſuſpendere nõ in illam impꝛobitatẽ
induacere vt vritatem appellarent duriciam ⁊ murmu
rarent aduerſus recta loquentem. Sed moꝛs eſt hoĩim
puerſoꝛum et erectarũ ceruicum id in doctrinã doctoꝑ
refundere qð animo geſtant et allegare impoſſibilitatẽ
in pꝛeceptis et murmurare de rectis nee excercent in⸗
tellectum vt ſcant ne impoſita faciant impoſturam in
quirentes aduerſus ſanam doctrinam. Et ſepe doctoꝛẽ
murmurando blaſphemant neqʒ; conſiderãt dictum di
centemq; nõ aduertunt. icq; de ſermone verbi vita⸗
lis mala reſponſio facta eſt ſicut euangeliſta teſtatur di
cens Multi ergo audientes ex diſepulis eius dixerũt
Durus eſt hic ſermo:quis pᷣt eum audire. Dicebãtur
aliqui chꝛiſti diſcipuli ex auditu ſermonũ eius quidãq;
ſequela ſed hi nõ erãt de numero duodecim aploꝝ aut
e numero ſeptuagintaduoꝝ diſcipuloꝝ de quoꝛũ nu⸗
mero nemo perijt niſi vnus:ſed diſcipuli erant dum au
dirent ſequerenturq; ꝑſonam. Qu ſermonem humilẽ
ſanum congruũ humanis inui ſibilibuſq; languoꝛibus
omnibo volentibus aptum pulcrũ ꝑ om nia repꝛelenſi
one carentem durũ appellauerũt ad intelligendũ foꝛte
ſed nec excuſatio:dicebatur enim vt crederetur aut ad
agendum videbatur difficilis. Equidem ſi coꝛne agen
dum aliquid indixiſſet ſeu moleſtum ſenſib aut diffici⸗
le aut impoſſibile quid ineptũ et inuerecundum. Neu
trum habebat ſed duricia erat in aĩio iudeoꝛum:qui du⸗
re ceruicis hoĩes a creatoꝛe oĩm appellati ſũt. Ydeo du⸗
rum appellauerunt ſermonẽ eius impoſſibilitatem ſibi
obediendi adijcie ntes. Quis pᷣt eum audire.Audiri ꝓp⸗
tinus auribo coꝛpis potuit ſed ad intelligentiam ⁊ obedi
entiam ipa impoſſibilitas refertur. Hi nõ humiliter ve
nerãt ad doctrinã tumebãt aĩo cãʒ querebãt vt a ſalua⸗
toꝛe diſcederẽt velut qͥ cãm q̃rit qͥ vult recedere ab ami
co ſed nõ datã a chꝛiſto a ſeipᷣis illegitimã muenerunt.
LBeg ſciens aũt ieſus apud ſemetipᷣm quia murmu⸗
rarent de hoc diſcipuli eius dixit eis. Hoc vos ſcandali⸗
ſat. Di ergo videritis filium hoĩs aſcendentẽ vbi erat
pꝛius.Spus eſt qui viuiſicat:caro non ꝓdeſt quicqᷓ;.
Sciebat ofmia que cogitabantur et dicebantur atq; ſie
ant ab hoĩbus apud ſeipᷣm nõ pꝑceptione ſenſuum fa⸗
cta relatõne ſed ꝓpꝛia cognitõne diuina quam nihil la⸗
tere pᷣt qua nouit qð aut in coꝛdibo aut ſuppꝛeſſis pᷣmo⸗
Indbus murmurabat et inoneroſus ſibi puidebat ipſis
ne decepti reſilixrent et vitam eternã ꝑderent pꝓmiſſam
in cibo vite.Dixit eis.Hoc vos ſcandaliſat quod dixi de
cib vite ineternũ manente ꝙ vitam eternã dat quam
non habuerũt patres in manna ꝙ pꝛetuli me moiſi qꝛ
dixi me viuum eſſe panẽ qui de celo deſcendiꝙ reſurre⸗
ctõʒ ꝓmiſi facturũ in nouiſſimo dieꝙ in me credere vi
tam eſt nanciſci eternã. ꝙ ad ipam habendam opoꝛtet
meam manducare carnẽ que verus eſt cibus et meũᷣ bi
bere ſanguinem qui verus eſt potus. Si iſta ſunt que
vos ſcandaliſant me tm̃ hoĩem cogitãtes innitentes eo
ꝓ genealogiam ercarne cognoſcitis recte tñ ſapientes
ſciũt iſta om̃ino ſenſum ⁊ omnẽ hoĩm excellere trãſcen
dereq; virtutem. Sed plus in me viſuri ſeu de me au⸗
diturieſtis vt ſi q;uis homo diri virente diuina tamen
ſaſſus ſum. ꝛoinde ſi videritis filium hoĩs quẽ me ſo
lum eſſe coaitatis aſcendentẽ vbi erat nꝛius quia dei fi⸗

lius aſcendentem vt homo vbi pꝛius erat vt deus pa/

tebit credendi via faciliter:cogitatio retundetur cpcar/

nalis genealogia mihi adimat poteſtatẽ et ſi qua dicta
vos ſcandalicant aios vtos in fide quietabunt et ſcan⸗
dalum ex viſa carne ſumptũ delebitur. qm̃ ſpũs eſt qui

viuificat caro aũt non ꝓdeſt quicq;. Molite carnẽ aſpice
re ad nihilum ipſa valet. Omiis caro fenũ et pꝛudentia

carnis moꝛs eſt, Etiã caro chꝛiſti ſic inſpecta nihi vtili⸗
tatis afferre pᷣt ſi deitas que ſpũs eſt in vnione cũ ipſa
nõ eſſet. Caro vt aperte ſumatur totus homo nõ ꝓdeſi
niſi deitas in fide it cum hĩe. Caro etiã ſuo moꝛe loq/
tur ſed illa que loquitur lingua carmis ſpm̃ hatent⁊ vi⸗
tam. Ideo dicit pſe ieſus.! Verba ꝗᷓ locutus ſum
robis ſpũs et vita ſunt. Inde dictũ. Caro quã aſpici⸗
tis et cogitatis non ꝓdeſt neq; illam ad vrm pꝛedicaui
ꝓfectum etiã cum ſumendam tanq; verum cibũ ediri
ſine ſpũali vnione ded ucta cũ credulitate deitatis eter⸗
ne necſine ſpuᷣali intelligentia veritatis. ae ꝑ hoc iniu⸗
ſta erat ſupꝛa diſſerta cogitatio iudeoꝝ ſed iuſta retape⸗
tio ſaluatoꝛis irrationabile ſcandalũ ſed eius ſedatio rõ

nabilis cum ad id tenderet ieſus vt quod ab oꝛe huma⸗

no ꝓcederet ſpũs et vita eſſe crederetur. Sed aliquoꝝ

incredulitas obſiſtebat quam ſaluatoꝛ aperuit dicens.

Beg ſunt quidã ex vobis qui non credunt. Eciebat
ieſus ab initio qui eſſent nõ credentes.et qui eſſet tra⸗
diturus eum. Perſpicuũ atq; luce clarius eſt ꝙ deus
neq; potentia neq; rõnereddita vtebatur in dictis acti

onibus eius ſed tm nitebatur ad introducendũ fidem

ad coꝛda que audiebant et ex incredulitate ad ſua di/
cta omne ſcandalũ erat ex hoc quod ait. Sunt quidam
ex vobis qui nõ credunt.Oꝛ ſi crederent non ſcandali⸗

ſentur in his que a ieſu dicta ſunt imo potius letaren⸗
tur quoniam verba ſunt ad eundum in domum domi⸗/

ni. in quoꝛũ ſigura loquebatur danid. Tetatus ſum in
his qᷓ̃ de ſũt mihi qm̃ ex his in domũ dñiibimꝰ.Nõ la
tebat ieſum ab eo ꝙ cepit congregare diſcipulos credu
litatem aliquibo nõ affuiſſe aut etiã defuiſſe necnõ 755

nouerat ꝓditoꝛeʒ. Seu ab initio pꝛo eterno werba ſunt

euangeliſte nõ ſalnatoꝛis. Qui et wiorbat. Daoplerea
din vobis quia nemo pᷣt vemre ad me mſi fuerit ei da⸗

tum a patre meo. Moc iam eſt ſupꝛa diſſertum.

De diſcipulis qui non credentes verba dñi receſſe⸗
runt retro abeuntes.Secundum Yohannem lolũ
Capitulum. XIX.
ODnuertit ad vñm fides:incredulitas vero
C Vrnire non ſinit aut auertit. Nectit fides in⸗
credulitas late vagatur.aut iugatum ſoluit
Figdes verlux altitudinẽ nõ veretur quibus
ſubiecta ſupfertur nõ terretur ab inappꝛebenſibili oĩa
capit credens.Appꝛeſxnſio naturalis e regione cõſiſtit
et incredulitas graditur in puerſuʒ. Apſi ſemetipos ac⸗
cuſant ꝙ nõ adixſerũt ex coꝛde ĩ fide inuariabili: qui ex
incaptibilitate verboꝝ retroceſſerũt. Vñ euãgeliſta nõ
ſaluatoꝛ ediſſerit.. Er hoc multi diſcipulox abierũt re⸗
tro et iam non cum illo ambulabant. A chꝛiſio defice⸗

renõ eſt cum quo fiat honeſtum fedus et cum repeda⸗
tur abipo non ad domum aut ad auietem ſed in moꝛte
itur. Eteni ipſe vita. Et lapſus eſt ad erroꝛes weritate

relicta etiã ipſe veritas cum ſit. Necnõꝑ deuia queq; tẽ
dit:qmi recta deſerit viam. Apſe quippe via factus no⸗
bis ad penitentiã. Ve igitur qui relinqunt iter rectum
et vadunt pꝑ vias tenebꝛoſas:ſed qui retrocedunt de dei
regno de ſperent qm̃ nemo mittens manũ ad aratrum
et reſpiciens terro aptus eſt regno dei.quod ſe in ampli
oꝛa extendentibus nõ retrouerſis datur. Deruile vin⸗

culum eſt quod verba diſſoluunt. Quid ſi adiecta toꝛ⸗
mẽta fuiſſent. Nexue vtiq; fidei smoꝛis chꝛiſti ſi Ner

— — — — — — — — — — — —.6i8 — —

Weba
eſet tin
ſigdn
Dchse
Ciſen
dſd
lilen
Aandoli
etaren,
1doi
omin
o
ooht
eendc⸗
llnr

titra
de

beeſe
emſdin
X
peo
Loin
☚
ibos
joſa
ſſtit
a
nier
In
e/
ſten
te
tgte
Gt
ſo/
di
vmn
p
n

De diſceptationibus domi. ſaluqtoꝛis.

ertiterit er verbis et penis atq; toꝛmentis etiam inter⸗
minando quis moꝛtẽ pamplius innodatur et ſub pᷣſſu⸗
ris increſcit et eque vt verba deridet verbera. Sed pu⸗

ſillanimes ſibiq; placentes verbox aũt indagatõne dif⸗
ncili ſeu impoſſibili ab intellectu puro nõ adiuuãte ſi⸗

de aut dubietate ſeu quomodolibet ebetudine reſtricti
et territi retroſpiciunt:et nõ ambulant mente vita mo
ribuſq; cum̃ eo.ſine quo erratur inciditur in latrones
et v:ſos.et nunq; optatum deuenitur in terminũ.Ele
lut in virtutibo oĩim bonarum actionũ pꝛincipium eſt ſi
ges: ſic incredulitas excludens a bonis in woꝛaginẽ oĩm
maloꝝ immerſit. Nullus q; pure fidei maioꝛ nexuſ: ſed
qui cito reſiliunt nondũ attigere illam fidei puritatem

aut nõ addiderũt ſidei charitatẽ. Et nulla ſeiunctio re⸗
motioꝛ qᷓ; infidelitatis:et nõ adhibite charitatis.Abe⸗
unt ergo retro qui repetunt affectu puerſo ea que non
odio dimiſerunt:et in moꝛib ꝑditis reuerſantur.quos
iure reliquerũt.Abeunt retro relabũtur in indirectõeʒ
voluntatis.qui regulari nolũt celeſtibus diſeiplinis:cõ

tra quos petrus in epla ſua dicit. Si eni refugiẽtes co
inquinatõnes mũdi in cognitõem ſaluatoꝛis dñi nti ie
ſu chꝛiſti his rurſus implicati ſupantur: facta ſunt eis
poſterioꝛa deterioꝛa pꝛioꝛibo. Melius enĩ erat illis non
cognoſcere viã iuſticie:qᷓ; poſt cognitõem retroꝛſum cõ
uerti ab eo quod illis traditũ eſt ſancto mandato.con

tigit enĩ illis illud veri puerbij.canis reuerſus ad ſuũ
vomitum.et ſus lota in volutabꝛo luti.Diuina libꝛan/
te iuſticia nemo heſitet deterioꝛem fieri retroꝛſum con⸗

uerſum:qᷓ; nõ fuiſſe conuerſum. Qui eni ſemel impꝛo⸗/

babili rõne placuit: ſine peccato inexcuſabili diſplicere
non pᷣt. Eſt etiã manifeſtus erroꝛ:a rõne menteʒ auer⸗
tere. Et quanq; de miſterijs ſaluatoꝛis ratio aperta red⸗
di nõ poſſit.tñ ab ipſo recedere nulla ratio ſuggerit.ne⸗
q; ſuaderi pᷣt irrefragabili argumento· Satis enĩ eſt ad
ſequelam eius nõ habere oppoſitam cauſam. neq; relin
quendo ꝓpiciam. ß́Mẽ
De diſcipulis qui electi a chꝛiſto ipſum ſolum eligen
tes cetera contempſerunt. Scoᷣm Johannẽ ſolum
= Capitulum. XX.

Er interrogatõem verbalem ieſus ſuos di⸗

p ſcipulos expitur quid elegerint. ;uis coꝛda
oĩm ſciret:ſed ad cofeſſionẽ oꝛetinam trahit

Quod ſi coꝛde ad iuſticiam que ꝑ fidem eſt

credunt.oꝛetinus expꝛimant qo ſentiunt ad ſaluteʒ: et
vt pateat ſides bonoꝝ ꝑ incredulitatẽ puerſoꝝ:et incre
duloꝛum eluceat puicacia confeſſione fidelium. Necnõ

vt ieſus ꝓdat ſe agere libertate nõ coactione.volũtate

nõ neceſſitate.ſicq; velle ipi adherere volẽtes ⁊ ꝑmittere

abire volentes:idcirco quibuſdam recedentib ieſus ad

duodecim eſt locutus. Dixit ergo ieſus ad duodecim

Nunquid ⁊ vos vultis abire? ¶ Quia receſſerũt aliqui
ob incredulitatẽ:in arbitrio ꝓpꝛio cõſtituti. Sciens tñ

latebꝛas mentiũ ipſox illos interrogat ſi abire alio vo⸗
lunt.ſicut illi abierunt:vt pmittat abceſſum.Ac ſi eos

ſer mone tali alloqueretur. Meum fuit vos reciꝑe veni
entes venire vr̃m. meũ retinere diſcipulos:veſtrũ eſt

penes manere doctoꝛẽ. aut abire liberi vt veniſtis.Mon
cogo:nõ aufero litbertatẽ Vlidiſtis que feci:audiſtis que
diri. Eſt ne ſermo durus cum pcipit cum cõſulit: cũ iu
ſte minatur cũ miſericoꝛditer pollicetur. Capit eni ve⸗
ſter in ſide intellectus. Eſt ne quid in cauſa. lultis ne
abire increduli. an mecũ manere credentes.Nõ ꝙ chꝛi
ſtus velit ab ipo celebꝛari diuorciũ: ſed ſinit vnũquẽq;
ſuum placitum querere.ſiue ſic aut ne aſſequatur.et li⸗
bero vti arbitrio. Attñ ab his qui fide ſibi intremula ad
vſerüt dicitur.. Nam reſpondit ergo ei ſęmon petrus

DVñe ad quẽ ibimus. Clerba vite eterne habes Et nos
credimus cognouimus:qꝛ tu es chꝛiſtus filius dei vi
ui. Yuſtam honeſtãq; deſperatonem ꝓpter optimã ain

ſallibilem ſpem apli conſciuerant: cum petrus reſpõdit
pomnibꝰ. Dñne ad quẽ ibimus. Deſperauimus de om⸗
ni homine:qm maledictus qui conſidit in toĩe.et ponit

carnem bꝛachi ſuum. Et nohte ſperare in pꝛincipibus

in ſilijs hoĩim in quib, nõ eſt ſalus. Et quis eſt qui nos
eruat de ptãte tenebꝛax qui tranfferat in egri eternũ
niſi tu ſolus qui verba vite eterne habes. Et nos men
te credimus et ꝑ miracula facta cognouimus:et tu infu
diſti coꝛdibo ntᷣis fidem:qꝛ tu es chꝛiſtus filius dei viui.
Supgrediuntur apii hac cõfeſſione iudeos qui tm io⸗
ſephet marie filiũ aſſerebant:dei filium conſitentes in
quo ſolo ſpe ommialia derelicta ꝓ vita eterna ſperantes

pti dicerent. Et nos viuere ineternũ querimus: ad hoc

ſatagimus vt ineternũ viuamuſigitur ad quẽ ibimus

vt viuamus. Elbiq; dñatur moꝛs:et ſi creatura eſt ali⸗

qua que nõ moꝛiatur. vitam alteri conferre nõ pᷣt. Tu
vita. et apud te eſt fons vite:nõ tranſitoꝛie ſed eterne.
Verba tua depꝛomũt que ſunt eterne vite.Alias legi⸗

mus petrum ꝓp omnib apoſtolis confeſſionẽ de chꝛiſto

ſimilem ꝓtuliſſe:nõ ꝑ reuelatõeʒ a carne. aut a ſangui⸗
ne ſed pꝛedoctus a patre. Itaet hic non humana ſapi⸗
entia ſed diuina ꝑpfuſus verbuʒ confeſſionis ſalutifere

eructauit. Sed ibi quaſi ꝑ ſe locutus beatificatus eſt:
hic vero excerptõnem vnius audiuit a confeſſione qauã
ſecerat cum p omniby loqueretur dicens. Et nos credi

mus a cognouimus:meſcientes vnũ eſſe diabolũ inter
eos.quem chꝛiſtus declarat exmala qualitate tacens ex
noĩe.. Rñdit eis ieſus. Nõne duodecim elegi:et vnus
exvobis dialolus eſt. Jeſus elegit aplos nõ ipi dñm

ieſum elegerũt: ſed electi vt ſalui fierent conſenſerunt:

attñ vnus qui nõ conſenſit diabolus factus eſt a ſeipſo
malicia nõ natura. Vtq; vellet diſſerere chꝛiſt. Nõ mi
rum ſi aliqui abierunt retro quos nõ tanta progatiua
dignitatis elegi.cum vos duodecim pꝛe ceteris inſigni

uerim.quos et apłos nominaui.etiã inter xos vnus de

electis a me ſed nõ ante mundi conſtitutõnem aut ab

eterno:qm non ſic eſſet iam dialbolus. Nec omnes hoc
aiĩo creditis tenetis quod oꝛe cõſeſſus eſt petrus:cum

inter vos vnus vĩm exiſtat diabolus. Declarat aut eu⸗
angeliſta in ſcribendo euangeliũ quis hic fuerit. cuius
nomẽ chꝛiſtus ſemꝑ tacuit. Dicebat aũt de iuda ſimo
nis ſcariothiſ. Hic enĩ erat traditurus eum cum vnus

erx duodecim. Perſpicuũ eſt non eſſe diabolũ natura
ſed vicio:cum a ſaluatoꝛe iudas ſit diabolus appellatus
gqui fuerat electus apłus. Zimoꝛ cum cautela pꝛeſtrui⸗
tur ſi homo pᷣt ſua malicia diabolus fieri: cuius nomen
boꝛrendũ eſt noĩare: erũtamen multi nomẽ exhoꝛrẽt

ſed facta dialvli nõ abhoꝛrent. Sed tolerabilius eſſet di
alolum videre qᷓ; eſſe.ipᷣm verxantẽ pati qᷓ; fieri.lcꝑ hoc

ſiiudas ꝓditoꝛ a ſeipo potuit dialolus fier i.quot igitur
ſunt depꝛauata mẽte facti dialoli:Quid igitur expedit

dialolo ſpũali vt ad culpam hoĩes tentat.ſi ipſi ſibi ho⸗

mines facti ſunt demones Nemo cauſetur aduerſus in
uiſibilem hoſtẽ dicens.hoc mihi fecit diabolus:ſi homo
a ſeipſo eſt dialolus factus. Et ſicut pꝛimus diabplus
a ſeipᷣo factus nõ ab alio:ſic homo dialolus nõ fit niſi a
ſemetipᷣo. Non enĩ traduce naturali Dialvlus a diabolo
gignitur neq; cuditur arte manu ſeu aliquo inſtrumen
to:ſiue a ſpũali tm̃ ſiue a coniũcto diabolo. Inſit enim
hoĩbo cautus timoꝛ et timoꝛoſa cautela magis a ſeipᷣis
ne diabvoli ſiant q; ne a iam factis tentetur q́ᷓ;v ſocien⸗
tur. Mam et in inferno crudelioꝛ erit pena ſua pꝛauita⸗
te ſe videre dialplũ factum:qᷓ; cũctos alios ſibi habere

3

gdhibitos ad toꝛmentũ et ad eternum conſoꝛtiũ. Nec⸗
nõ timendo caueãt ⁊ cauendo contremiſcant ſi qui ſint
etiã ſi eſſe aliquid magni videdtur.ne efficiãtur ex pecca
to diaboli:cum audiũt dialplũ factũ vnũ ex duodecim
piſcipulis filij dei:cui nõ ꝓfuit chꝛiſti pꝛeſentia.ſuꝑna ſi
bi eclarata doctrina.et aplłoꝝ ſancta ſocietas:quina ſe⸗
ipſo efficeretur diabolus cũ alijs antiquis demonibo in
eterno igne ſociandus.
De diſceptatione habita inter ieſum a phariſeos et
ſeribas ſup mundicia ſpiritus et mundicia coꝛpoꝛis.
Scom attheũ arcum. Caplm. XxXI
Ctiab inuidia ſeu ꝑ odium quod pꝛeter ra⸗
a tionem eſt in alterum ardentes querunt ſp
vnde calumniẽtur:et aduerſus exoſum etiã
in minimis captionis laqueos tendunt. Ex

iniquitatis inceſſu phariſei et ſcribe chꝛiſtum pꝑqſeuebã

tur. Eſt etiã et puerſoꝝ genus.qui omne qð agi vidẽt
alia lege q; agant repꝛehendunt:faſtu pꝛeſumentes oĩa

debere fieri lege inuenta potius qᷓ; diuma. Et ſi diuine

deferũt:qñq; audent et ſuas inuentões legi diuine cõ/⸗
ponere:vt eadem cenſura ſeruentur. Sunt qui om̃e

quod nõ agitur eoꝝ ſancionibo exiſtimant eis aduerſuʒ:

necnõ et auctoꝛes in hoſtilitatẽ recipiunt:in quos ver⸗

boꝛum ⁊ moꝛũ impꝛobitate deſeuiunt.Necnõ ⁊ reperiũ

tur qui cultui coꝛꝑis intendentes ſua interioꝛa dimiſe⸗
runt:quox oĩm ſimilitudinem gerunt phariſei ſcribe.
De quibo dicitur ꝙ cum veniſſet ieſus in terram ge⸗
nexareth et feciſſet multa miracula:tunc acceſſerũt ad
eum phariſei et quidã de ſcribis venientes a hieroſoly/⸗
mis.Et cum vidiſſent quoſdã de diſcipulis eius cõmu
nibus id eſt nõ lotis manibo manducare panem: vitu⸗
perauerunt. Mihil facetum nihil vꝛbanũ nihil ad cul⸗
tum coꝛpis mil alienis oculis placitum ſuos diſcipulos
chꝛiſtus docuerat.ſed omnẽ mundi coꝛpis contemptũ:
vt etiã menſam in cõtemptu coꝛpalis mundicie pone⸗
rent.panem ſeu cibum illotis manibus manducantes.
Megni celoꝝ vꝛbanitatẽ docebat ieſus:et animaꝝ niti⸗
ditatem nõ coꝛpoꝝ baptiſmata pꝛedicabat. Er interioꝛi
bus ſuis intenti:exterioꝛẽ cultum ꝑ omnia ꝑpuipendũt.
Et argumẽto fit ꝙ exterioꝛibo dediti ſua interioꝛa ſpꝛe⸗
uerunt. Erxterioꝛa ſpernentes intima oꝛnare conantur:
in ipſiſq; delectantur.Atqui ſi aliqũ contingat extra in
aliquo fieri lenalſtsr ſunt:cito ad intima ſua redeunt q̃
virtutibo colunt:ſed exterioꝛẽ coꝛꝑis incuria in alijs vi⸗
tuperant:illam in ſemetipᷣis amantes.Laudetur tñ di⸗
uinum mag ſteriũ pꝛo ſuꝑnis: et diſcipuloꝝ humilis
obe ſientia in agendis.Ec e regione ſunt:qui exterioꝛa
ſua magis q; ſua interioꝛa colunt. Phariſei eni ⁊ omes
iudei niſi exrebꝛo lauerint manus nõ manducat.tenen
tes traditõem ſenioꝝ. et cum a foꝛo veniũt niſi bapti⸗
ſentur nõ comedunt. Er alia multa que tradita ſunt il⸗
lis ſeruare.baptiſmata calicũ et vxceoꝛum et eramen⸗
toꝛum et lectoꝛum. Et interrogabant eum phariſei
et ſcribe dicentes. Quare diſcipuli tin tranſgrediũtur

traditõnes ſenioꝝ:Non eni lauant manus:cum paneʒ

manducunt. Ecce cultus eoꝛpꝑis.ecce nitoꝛ exterioꝛ. ec
ce mundicia inutilis et baptiſmus ſterilis. Oꝛdinatõ/
nes et cerimonie traditioneſq; hoĩm ſunt iſte: non dei
nullo modo diuinis exequende pꝛeceptis. etiã ſi multa
vtilig cõtinerent: cum nihilo ſint pendende ꝓ eoꝙ di⸗
uerſa baptiſmata coꝛpoꝑ et vaſoꝛum maculas internas
nõ abluunt.ſed habent quandã iocunditatẽ foꝛinſecam
et pfunctoꝛi incõpoſibilem ad virtutẽ.necnõ et dum/
taxat humane ſentientes.qꝛ que coꝛpi congruunt ꝓ de
creto lege ſuſcipiũt:id agentes vt velut edicta diuina
ſeruentur. YIdeo audaca impꝛoba voctoꝛẽ et diſcipulos

argaunt dicentes. Quare diſcipuli tui tranſgrediũtur
traditõnes ſenioꝝ.Si diſcipuli ergo ex doctrina magi⸗

ſtri aliquid negligunt agendũ aut ne fiendũ cõmittunt

diſcipuloꝝ culpa potius refunditur in docto:ẽ· Cauſam
interrogant nõ vt laudent:ſed ſiaſſignatur vt impro⸗

bent.et cauſam habeãt cõtra eum. Sj quetalis trãſ⸗
greſſio.Non enĩ lauant manus cum panẽ manducant.

Querit inuidia in minimis calumniã aduerſus quem

agitur. Quid enĩ habebit delicti aut criminis mandu⸗

cans illota manu.ld ſeipᷣm hoꝛroꝛ illius lotionis erat.
Et ſi foꝛte ad cõmenſalem.plus erat tolerare aliqñ in⸗
firmũ membꝛo diminutũ et ꝙ pamplius moꝛib ſpur⸗
tum:qᷓ; manibo illotum:Non eni lauant manus cũ pa

nem manducant:qm̃i iam tranſſati erant ad chꝛiſtuʒ a
cerimonijs iudeoꝝ:qui nõ exterioꝛa ſed interioꝛa docu⸗
it baptiſare. Audicio erat ſane a ſapiẽtibo ꝙ celeſtis ma
giſter celeſtiſq; doctrina: et ꝙ in illa iam diſcipuli facti

erant ſubinferentes omnẽ coꝛpis curam carniſq; nito⸗
rem. Contemplandũ eſt multo mentis intuitu in pꝛo⸗
ceſſu huius almi regis cum quibus cõmilitonibo qui⸗

buſq; familijs graditur:ineptis ad hũana. et nulla mũ

dialitate fulgentibo:ſed regno dei aptis· Sʒ iſte ſua do⸗/
ctrina ineptos ad iſta p illis aptos effecerat: quis etiaʒ
tales elegerit.vt ab ipis pꝛimoꝛiba rudimentis ruſtici⸗

tatem potius qᷓ; facetiam redoleret.ad ſtruendã hancſi

dem:vt omne qð agebatur crederetur apolum non hu
manum. Jeſus attamẽ ſummus apologeticus nõ re⸗
ſpon det male queſitis.ſed ꝑ inexcuſabilẽ culpam recõ/⸗

pingit querẽtes.. Apſe aũt reſponatens ait illis. Qua⸗
reet vos tranſgredimini mandatũ dei ꝓpter traditõem
veſtram.. Sunt traditõnes et mandata hoim que di-

uinis congruũt ⁊ conferunt vt ſeruentur:et hec tenen⸗
da ſunt. Sed ſunt que nec conferũt nec auertũt.Hoꝝ
nee in obſeruatõe pꝛemiũ nec in pꝛeuaricatõne deme⸗

vitum in cõſpectu ſummi iudicis omia iudicio infallibi

li decernentis.niſi ab inſtituentibo ex auctoꝛitate p pꝛe⸗
naricatõe pena realis ſeu ꝑſonalis eſſet appoſita. Sunt
que obſeruata infringunt diuina: virtutẽq; depellunt.
Mec ſub quacũq; interminatõne penarum etiã moꝛtis
ſeruanda nõ ſunt.et ſtatuentes contemnẽdi irrepᷣhen⸗
dendiq; factoꝛes. Itaq; ieſus arguit phariſeos. Que
ſunt ſtudioſius obſeruanda pᷣcepta:diuina an huma⸗
na. Liquet qꝛ diuina. Vos igitur impingitis in diſcipu⸗

los meos tranſgrediẽtes traditõnes ſenioꝝ que abſq;
culpa tranſgredi pñt:et nõ confundimini penitentes ꝙ

ꝓpter iſtas traditõnes diuina mandata contẽnitis.que

pᷣter dei offenſam nulla pñt rõne contemni. Oꝛdinaue

rũt ꝓpter auariciam ⁊ cupuditatẽ ꝙ filij iuxta pceptum
dñi non honoꝛarent parentes.eo videlicet honoꝛe quo
ſubueniendũ eſt eis.cum neceſſitas adeſt et vꝛget ino

pia:qð quidẽ oꝛdinauerant ſub falſa ſpecie pietatis.vt

a parentibo ſubtracta neceſſaria munera deferẽtur in tẽ
plum in vſum philargicũ ſacerdotũ. Nam deus dirit
et moiſes. Honoꝛa pr̃em tuum ⁊ matrẽ tuam. Et qui
maledixerit patri vel matri:moꝛte moꝛiatur. Vos autẽ

Dicitis. Quicũq; dixerit patri vl matriimunus ſeu coꝛ

ban qð eſt donum quodcũq; eſt ex me tibi pderit.et vl⸗
tra nõ dimittitꝭ quicq; facere patri ſuo aut matri.reſci⸗
dentes verbũ dei ꝓpter traditõnem vt̃am quam tradi⸗
diſtis.et ſimilia hmõi multa facitiſ. . Introducit ieſus
diſceptãdo explicitũ a deo et a moiſe pꝛeceptũ.vt culpa
pateat ex contemptu. Erat in lege dei pꝛeceptũ ꝙ parẽ
tes honoꝛarentur a filijs omni honoꝛe quẽ filij ſcoõm ho
neſtatem poſſent exhibere parentibo. Sed traditio hu/⸗
mana cupida et auara id egerat vt in honoꝛe debito aſi
lijs fallerentur.et ſi nulla expoſitio aaderetur in lEa qs

*

— — —

— —

Unt
m
no⸗
riſ⸗
Int.
em
i,
,
i
rf
N
tu⸗
nA
cti
1
No
lui
wa
N

n

ſte
s
onhe
noͤre
rec
Onn,
bem

d4„%

len⸗
Dor
me

ih

opee

Ste

lon

1
eèH
Que

mn,
pu

59
e
.
10
no
7
t
ut
n
ne
i
6

ſic erat. ſufficit patrona ſententia ſaluatoꝛis:qua colligi
tur ꝙ traditõnib hoĩm dei pceptum venerat in cõtem⸗
ptum. Sed nec inſiſtendũ textui litterali qm̃ aperien⸗
do ſingula multa explicatio ſequererur. Sed exaccepta
vei ſententia vtraq; verittas pateat. littere videlicet et

rei geſte et pperam oꝛdinate:qõ filij quicquid poterant
accipe atq; ſubtraſvre parentibo necnõ lucrũ ꝓpꝛium p⸗
tum lalvꝛe manuũ ſeu quocunq; ſtudio nõ daretur in

ſubuentõne parentũ ſed deferretur in coꝛbanã templi:
æ qua ſcriptum alibi eſt de pꝛecio relato p iudam. Non
licet eos mitere in coꝛbanan qꝛ pꝛecium ſanguinis eſt.
Erat aũt coꝛbana vbi ponebatur in templo pecunia ſa⸗
cerdotum. Sed er tali traditõne nõ confundebãtur.q;
mittebatur quaſi furtũ qð de lege nature de iure legis
moiſaice a eo date a filijs ꝓ ſubuentõe parentibo debe⸗
batur:et reſcindebatur pᷣceptum qð erat de honoꝛe pa⸗

rentum. Et multa contemnendo diuina mãdata facie

bant.que ſaluatoꝛ ptulit:ſed eos ad conſideratõem re

miſit introꝛſum. Erinde ſequitur. t Hypocrite: bene p⸗
phetauit de vobis eſaias dicẽs. Populus hic labijs me
honoꝛat:coꝛ aũt eoꝝ longe eſt a me. Ad confutatönem

iudeoꝝ et eoꝛum reuerberandã calumniã pꝛiſcoꝑ teſti⸗

monijs vtitur ꝓplxtarum:nõ ꝙ eoꝝ ſit maioꝛ aut equa

lis in docendo auctoꝛitas:ſed quia iudei ꝓphetis pꝛeteri

tis credere fatebantur:ſed nõ chꝛiſto que pſequebãtur

vt neq;. Et pᷣſertim ꝓfert ſaluatoꝛ teſtimoniũ eſaie.qui
apte pꝛedirit maliciaʒ iudeoꝝ que in hypocriſi maxime
fundabatur: ſed que interioꝛibo derelictis tñ exterioꝛa
colit nihil veritati afferens ſed vanitati: exiſtere negli⸗
gentes ſolum apparere feſtinant. Pꝛofitetur labijs qð
eſt rõnis atq; virtutis.coꝛ vero e regione cõſiſtit:et qʒ

execrandum ꝑamplius longinquã a virtute incolit re/

gionem. Erat hoc vicium iudeox eſt hodie puerſoꝛuʒ ſi
delium qui chꝛiſtũ tm̃ labijs cõfitentur. coꝛ aũt eoꝛum
a chꝛiſto recedit male vadens in pegre nõ motu coꝛpo⸗
reo ſed irregulato affectu in remotam a deo ꝑ vias non
bonas patriam vicioꝝ:imo ſic concito gradu pgit.quo⸗
uſq; in obliuionem dei veniatur:qua nulla regio remo⸗
tioꝛ eſt a deo. Sed ait ꝓpłeta. Intelligite qui obliuiſci

mini deum:ne quando rapiat et nõ ſit qui eripiat. De

coꝛde longe facto deus conqueritur et coꝛ marime cu⸗
ſtodixe iubet.coꝛ exquirit.coꝛ informat et inſtruit: coꝛ

iubet excoli minaturq; ſibi. Arguit coꝛ hoĩm tanq; fon⸗

tale malum vbi nequicia et om̃is malicia incipit et deſi
nit inquiens ꝑ ꝓpłxtas.FGFilij hoĩm vſq;quo graui coꝛ⸗
de.Et iterũ.Coꝛ aũt eoꝝ non erat rectum cum eo. Et
hieremyas dicit. Abierunt in prauitate coꝛdis ſui. Et
alibi. Ecce vnuſquiſq; ambulat poſt pꝛauitatem coꝛdis
ſui mali. Et a cuſtodia obſeruari pꝛecipit. Omni cuſto
dia ſerua coꝛ tuum:qm̃ ex ipſo ꝓcedit. Et querit ipſuʒ
pꝛe ceteris que in hoĩe ſunt.ili pꝛebe mihi coꝛ tuũ. In
ſtruit Depꝛime coꝛ tuum ⁊ ſuſtine. Nil tam excolendũ

iubet. Redite pꝛeuaricatoꝛes ad coꝛ. Eidem fit ſeua ſed

iuſta cõminatio ſcripturax. Ele diſſolutis coꝛde.Et qui
puerſi eſt coꝛdis.nõ inueniet bonum. Sed hec eſt puer
ſitas ꝑpuerſitatum cum ſe elongant a deo.ſʒ vanitas eſt

atq; penitus euaneſcit. labijs honoꝛare deum.et ab ipſo

pꝛodire in longum. VUnde ſequitur. Inuanum meco
lunt docentes doctrinas et pꝛecepta hoĩim. Derelinquẽ
tes enĩ mandata dei tenetis traditões hoĩm.baptiſma⸗

ta calicum et vꝛceoꝝ:et alia his ſimilia facitis multa.
Non habet frugẽ boni opis dei cultus in verbo aut ope

re ſimulato:ſi hoĩm doctrina poꝛrigitur tenetur.⁊ mã
datum dei relinquitur qð refragari nequit. Mandatuʒ

quippe hoĩm coꝛdi fieri non pᷣt.ad exterioꝛa hoĩm fit. ſeld

intuitu vario.Dei vero mandatũ coꝛ pꝛimo ſuis calca⸗

De diſceptatiombus domi.ſaluatoꝛis.

ribus angit ſuiſq; loꝛis habenat.et ſua ſcopa terit:tradi
tio quidem hoĩm vaſa baptiſat a fece. Et conuocatis

ad ſe turbis:dixit eis. Audite et intelligite. Non qð in⸗
trat in os coinquinat hominẽ: ſedq pcedit ex oꝛe ſve
coinquinat hominẽ. Si quis habet aures audiendiau⸗
diat. Gauet ꝓuidus doctoꝛ ne ſimplicioꝛes ab aſtutis
fallantur et ne ſuſcipiant falſa p veris: Moc eni pꝛecipu
um habeat qui pꝛeeſt in doctrina. vt ſuo ſtudio ſatagat
ne minus capaces ꝓ veris falſa ſuſcipiant:ne aliquo fal
lantur erroꝛe:ne ſub ſpecie pietatis impie agant: ne v/
rus aĩas necet puerſoꝝ dogmatum. Pꝛeſtruit toc ſal⸗
uatoꝛ cũ turbas pꝛemonet ne innitentes exterioꝛ mu⸗
dicie intus ſurdidi fiant: cũ exterioꝛa et copalia interio
ra et ſpũalia maculare nõ poſſint. YAmmaculabilis eſt
eni omnis anima ab omnialio coꝛpali ſeu ſpirituali: pᷣ

terq; a ſeipa.lerum quia verbum non videbatur vſeʒ
quacq; plebeium: ad intellectualem conſideratõnem ie/
ſus puocat auditoꝛes. Si quis habet aures audiendi
audiat: videlicet vt intelligat et caueat. ruſtra eſt au⸗
ditus verboꝛum:ſi non ſequitur intellectus.Ad nihilũ

valet verboꝝ intelligentia ſi cautionẽ et ꝓhibitionem
aut actionem inſinuat:ſi traduntur neglectui.lctiuuʒ

eſſe debetad vtrãq; partem:quod tanto ſtudio audien⸗

di edicitur. l
De ſcandalo exoꝛto ſuper eo quod ieſus phariſeis et
ſcribis veritatem dixerat. ꝙ populus hic labijs me ho
noꝛat. Secundum Mattſeum et Marcum.
Capitulum:XXII

Voꝛum coꝛ elongatum eſta deo et a verita⸗-
te ſeiunctum eſt et velut emuli eius ſcanda

liſantur in illa. eum eduxerit detegens quod
ſub vmbꝛa velabatur. Et qm ex verbo ſalua
toꝛis ſcandalicati ſunt phariſei.diſcipuli velut pauidi

aut ignari quare ieſus ſcandalicauerit ſeuꝓ cautela do/
minum et magiſtrum adierunt. Tunc accedentes di

ſcipuli eius dixerunt ei. Scis quia phariſei audito hoc
verbo ſcandalicati ſunt. Accedunt diſcipuli ad magi⸗
ſtrum:vt dicant aut enuncient que ſentiunt inter eos

vulgari. At ille reſpondens ait. Om̃is plantatio quã

non plantauit pater meus celeſtis eradicabitur Mirũ
dictum et expoſitõe indigens. Nihil enim eſt quod pa
ter non plantauerit. Plantauit paradiſum voluptatis
a pꝛincipio et homines poſuit in eo:et peccatum ibi eſt

et delictum. Plantauit vineam iſtam videlicet ſynago

gam:quam tranſtulit de egipto in hieruſalem:et ipſa re
pꝛoba facta eſt. Omnia deus pater fecit. et valde bona
fecit.et nihil eſt quod ipſe nõ plantauerit. Quid igitur
eſt.aut quo ſenſu dicitur quod ſit aut poſſit eſſe planta

tio quam nõ plantauerat pater:et ꝓpterea pꝛope in era

dicatione futura. Ex ſupioꝛibus pendet gratia verbi: vt
plantatio non a patre ſit illa humana traditio contra

mandatum dei et illa vita hypocritalis qua deus pater
ſolis verbis ex oꝛe colitur:coꝛ vero talium non eſt recũ
cum eo.nec ſideles inueniuntur in teſtamento ſancto

eius.ita quod ſiue in doctrina in traditõne dicitur in vi
ta et moꝛibus agitur.ſi a patrea quo cuncta bona pue/⸗
niunt non iacitur.aut ei quomodolibet aduerſum exti

cerit eradicabitur. Liquidum enim eſt non eſſe patris

plantationem ſi quid ab hominibo traditum eſt in ſin p

uaricatõnem mandati: nec hypocritaꝝ congregatöem

eſſe a deo.qꝛ ipſoꝝ congregatio ſterilis:et qͥ veritatis co
lunt imaginem non ipᷣam diligunt animo aut ſequun⸗
tur moꝛibo veritatẽ.que om̃nibo pᷣferenda: quam deus
in omniby diligit:et ipam pꝛecipue ab hominibo querit

Sic eniĩ ſcriptum eſt.Qm̃ veritatẽ requirit dñs.et re⸗

tribuet habundanter facientib ſupbiam. Si Pouirit
4

Writatem punit ſuꝑbiam:que in bypocriſi eidez aduer⸗

ſatur. SGed nec magnopendenduʒz imo nihilopenden/

dum eſt ſcandalũ puerſoꝝ:ſi ex iuſta repꝛeſvnſione ſcã⸗
dalicantur. Eteni adiſciunt peccata peccatis: vt ea ſint
adiecta peccata ꝙ nolunt coꝛrigiꝙ male acta tueantur.
ꝙ excuſent. Sed penis quidem nolle coꝛrigi qᷓ; prima

fouea peccatoꝛuʒs:a qua nemo niſi coꝛrigi velit eruitur.

Hereerſi aũt difficile coꝛriguntur. Deleti quidẽ ſunt

ue non ſcripti in libꝛo vite qui de veritate ſcandalumn
ſumunt:qui ſermombus non acquiſcunt. qui coꝛreptõ

ni rebelles exiſtunt. Mec relinquenda doctrina veroꝛuʒ
atq; virtutum ꝓ ſcandalo puerſoꝛum:maxime cum fue
rit publica non pꝛiuata.ad plures non ad vnum edita.
ad totam concionem nõ ad ſingularem. Pꝛoinde ſe
quitur. Einite illos:ceci ſunt et duces cecoꝛũ. Per
mittite illos ſcandaligari ait dñs:qñi a mentis cecitate

detinentur:molentes reſpirare in veritatis luce. Scan
dalum eſt oculis maculatis lux:ſed nec obtegenda pꝛo⸗/
pter eos:nec ꝓpter puerſos veritas obmittenda. eci
ſunt.cecum habent ſequentem cetũ: duces ceci in pꝛe⸗
ceps vadunt.pꝛecipitio adijciũtq; ſequentes. Sed ſi ce
ci quomodo duceſ. Si duces quõ ceci. Si ꝓplus cecus

quõ ſequitur. Si ſequitur quõ cecus exiſtit. Er volun⸗

ria ignoꝛantia cecitas ducum erat.plebeioꝝ vero er du
cibus creditis ſapientibo atq; videntibus cauſabatur.
Sed illoꝝ infelicioꝛ iſtoꝛuʒ culpa leuioꝛ erat. ſemp qui⸗
dem diuina iuſticia decernente. ꝙ culpa grauioꝛ eoꝛum
qui peccant malo pcognitoq; ꝓpoſito.et ignoꝛantiã poſ-
ſident ptinacem.quam feſtine pñt depellere q́; eoꝝ qu/

elinqunt doctrina ſeu exemplo maioꝛum.et ipſoꝝ ſtu⸗

dio ab igno:ꝛantia ſunt vetenti. Sed quibo culpa graui
oꝛ acerbioꝛ pena erit. Clerũtamen huiuſcemodi duca⸗

tus ſine vtriuſq; partis pena non agitur:l qm̃ cecus au
tem ſi ceco ducatum pꝛeſtet:amb in foueam cadunt
In foueam ſcʒ culparum atq; penaruʒ.quia iuſto dei iu
dicio fit: vt vnuſquiſq; cadat in foueam quam facit. VIl/

le male ducatus iſte ſequele peruerſe. ſed illius magna

iſtius oꝛaciuncula erit. Maioꝛ culpa ducis deuij in pꝛe⸗

—

oꝛ exit multatio.

cipitijs q; ſequentis.ſic et pena ꝓfundioꝛ: et illius miti

Determinatio ieſu in iſta diſceptatõe quid ſit et qd
non quod habet hominem maculare ad interrogati⸗

onem diſcipuloꝛum in reſponſione data. Secundũ
Mattheũ et Marcũ. Caplm. XXIII.

Arditas intellectus in his que dicebantur
t ipos diſcipulos detinebat:vt non intellige/

rent quod a chriſto phariſeis et ſcribis atq;

plebeis ceteris dicebatur. Et arguenda eſt

tarditas intelligandi:cum crepitat doctoꝛ. utura tñ ci
to intelligentia eſt quod cum neſcitur erubeſcentia in⸗
terrogare nõ phibet.et amoꝛ ſciendi interrogandi pꝛe/
ſtat audadam. Mis itaq; auditis. cum ieſus introiſſet
in vomum a turba: interrogabant eum diſcipuli eius:
Et aliter. Rũdens autẽ petrus dixit ei.Ediſſere nobis
paralolam iſtam.At ille dixit. Adhuc vos ſicimpꝛuden
tes et ſine intellectu eſtis. Mon intelligitis quia omne

ertrinſecus introiens in hoĩem non pᷣt eum coinquina

re:quia non introit in coꝛ eius ſed in ventrem euadit et

in ſeceſſum emittitur purgans omnes eſcas. Seoꝛ⸗

ſum a turba diſcibilius eſt interrogare mgrẽm:ne tur⸗

ba turbans inquietet vnam reliquam ꝑtem. Et licet

menti et oꝛi chꝛiſti nulla poſſent impedimenta impedi
re:tñ diſcipuli poterant impediri. Aptius nobis aſtru⸗
etum eſt vt a turbis ſemoti cum deo patre cum ieſu ſi⸗
lio eius noſtra negocia expediamus:ſiue querendo ſciẽ⸗
tiam ſiue poſtulando virtutem aut expediens. Arguit

8

Aiber Bn

decimus

chꝛiſtus impꝛudentiam inexiſtentem et carentiam in⸗
tellectus:qm que dicebantur erant omi rationabiliter
ſapienti ꝑſpicua.nec in cunctatõem vertenda:ex eoqui
dem quod ab extra ingrediens coꝛpus nõ maculat ani⸗
mam que habet exiſtere pꝛeter coꝛpus:q;uis cum cxrea⸗

1

tur infundatur in coꝛpus.Et macula criminoſa non eſt
ex coꝛpe fedo ſed ex anima feda. que non fedatur eſciss
ſed vicijs voluntarijs. Mon enim ſubſtantis inco-pꝛean
coꝛpoꝛeis ſubſtantijs attingitur vt fedetur aut emun?
detur:q;uis lauetur baptiſmo.non ipam ſed coꝛpus at

tingente et depꝛauata patiatur per diuinam iuſticiam a
coꝛpoꝛeo igne. Sicut coꝛpus nõ habet impꝛeſſionẽ ab
aliquo exiſtente non coꝛpe ſolido ſiue diaphano. et ca⸗
pax non eſt ſcientie ſiue virtutis:ſic ſpũalis ſubſtantia
rveceptaculum non eſt eſcarum coeꝛpoꝛearum turpantiũ
aut eoꝛum que a coꝛpalibus poſſent mũdare contagiis
aut aliquid inferre ſenſibilis oꝛnamenti. Coꝛpus cõta⸗
ctu ſiue ſenſu habet ad alia coꝛpa: minime autẽ eodem
modo ad ea que omnino ſpũalia ſunt. Nam ⁊ lux ven
tus cum quodãmodo ſpũs dicantur.ſpiritus vero non
ſunt:etemi quid coꝛwꝛeuʒhabent. Spũs vero neq; ad
coꝛpus:nmeq; in aliquid in natura ſui ſimile ſenſu cõtun⸗/
gitur. Non enĩ anima coꝛpus ſentit ſed cognoſcit: coꝛ⸗
pus vero animam non ſentit ſed ꝑ eam coꝛpalia ſentit:
necq; per eam cognoſcit ſed eo anima vtitur ad cogno⸗
ſcendum vlut inſtrumento incluſa in ipſo. ſepata qui⸗

em cognitõnem amplioꝛem habebit ſuo a indito
modo non coꝛpoꝛali vicio. Ac per hoc ſicut diuerſa ſunt

nec eiuſdem nature coꝛpus ⁊ ſpũs:ſic diuerſa ſunt que

vtrunq; mundant ſiue deturpant. uratio quideʒ co⸗ꝰ

poꝛis qualiſcunq; ſit nõ ꝑtinet ad virtutem neq; viciuz
habet.niſi cum rationalis virtus ad llam cum dei lege
aut pꝛeter dei legem acceſſerit. AInterioꝛa hoĩs ſpũalia

colenda ſunt et oꝛnanda ſpiritualibo oꝛnamẽtis. et hiſ/

dem oꝛnamentis fulcienda.exterioꝛa quidem ſolum ne

ceſſitate.non voluptate ſed vanitate colenda ſunt. Sʒ
nedum illotio coinquinat ino nec ſumptio quoꝛũcun⸗/

.

q; cibꝛum hoĩiem maculat.Nec obſtat quoꝛundam
malium ad eſum ꝓhibitio facta in veteri teſtamento.
in figura futuroꝛum cum facta non ſit velut de re mala
que maculare ſumentem hoĩem poſſet:ſicut nec artꝛ
ſcientie boni et mali tanq; mala ꝓhibita eſt: ſed vt hoĩs
ad deum quedam obedientia cõſeruaretur. Om̃ia qui⸗

dem creata ſunt.et omnia entia bonitatem oſſidẽt na⸗

turarum. Scriptum eſt enim. Opera dñi vniuerſa bo⸗
na valde. Et ibidem. Bona bonis creata ſunt ab initio.
Qim̃ apoſtolus arguens quoꝛundam erroꝛem de abſti⸗
nentia cibvꝛũ velut de re mala:contradicit dicens.m⸗
nis creatura dei bona:et nihil abijciendum quod cũ gra
tiarum actione accipitur:ſanctificatur enim per verbuz
cei et oꝛationem.Et ad Cytum. Omnia munda mun
dis:coinquinatis autem et infidelibo nibil eſt mundũ:
ſed inquinate ſunt eoꝛum mentes et conſcientie. Non
ergo aliquid extra poſitum ſiue ſumptum pᷣt hoiem co2-
inquinare.cum nõ ingrediatur ad coꝛ.ſcʒ ad ſubſiantiä
anime ſpiritualem:ſed in ventrem coꝛpoꝛeum coꝛpalis
cibus ingredituret ad ſeceſſum digeſtus aut ingeſtns
traijcitur:et purgatio fit eſcarum virtute nature:quarũ
alique cõuertuntur in ſubſtantiã coꝛꝑis:eijciũtur que/
dam iure digeſtionis. Sed maculam ingerũt homini
criminoſam ea que de coꝛde male deliberante pcedunt:
ſic enĩ ſaluatoꝛ hanc ſententiã terminat. Que pꝛoce
dunt de oꝛe de coꝛde exeunt:et ea coinquinant homiĩes.
De coede enĩ exeunt cogitatoònes male:bomicicha.adul
teria.foꝛnicatõnes.fuxta.falſa teſtimonia.auaricia.ne⸗
quicie.dolus.impudicitiaoculus malus.blaſphemia.

—- ☛,ns§- D —– —

—,,—
——w

fmfv,— — — —

ite
d
ani
(reg⸗
neſf
ſeg:
Vreg
n/
gt
mg
ab
⸗
mntia
nui
ns
Ras
Wem
n
fonon
lcec
Olun⸗
Gncon
ſer
gro⸗
Ai
Inchto
nt
toe

e,

g
ege
din
mye,

ücn

n

nte
mal
Arwe
kwwis
gi⸗
na⸗
b/
1o,
1
i

63.

1

ſurerbia. ſtulticia. Omnia hec ſſiala abintus pꝛocedunt
et hec ſunt que coinquinant hoĩem. Non lotis aũt ma⸗
nibus manducare nõ coinquinãt hoĩ'em. Ecce ſalua⸗
toꝛis ſententia irrefragabilis ſuper his que pñt hoĩem
maculare:que de coꝛde ꝓcedunt in actũ.Mã in coꝛde ſit
electio dicendoꝛum ⁊ agendoꝝ bonoꝛũ ſiue malox. In
coꝛde deliberatio:cur.qñ:quõ ꝓcedatur in opus. O ſi in
coꝛde pꝛius iſta nõ fierent:nec bonũ opus pꝛemiuʒ nec
malum ſupplicium ſequeretur. At vbi ꝑ perperã in coꝛ⸗
de inuiſibiliter ſancitum eſt. egreſſio ad actiones macu
las habʒ:vnde coinquinatur homo culpabilis factus co
ram deo deteſtante huiuſcemodi actõnes:et ſua lege ꝓ⸗
hibente ne ꝑ electõem fiant.Nõ quidem incuria coꝛpo⸗
ris quã nihilo deus pendit homini inquinatõnem appo
nit.qm̃ e regione chꝛiſtus ad ſequelã ſuam ſqualidaʒ et
incultam aſperãq; celeſtium appetitoꝛes inuitat. Et oꝛ
thodorxa eccleſia fideliſq; anima nõ ſic a ſponſo ſe factaʒ
in exterioꝛibo cognoſcit incultam:gaudens in interioꝛi
dus puleritudinẽ virtutũ habere:ſicut in thalarniti
legitur. Nigra ſum ſed foꝛmoſa filie hieruſalẽ: ſicut ta⸗
bernacula cedar.ſicut pelles ſalomonis. Nigredinẽ atq;

coꝛpis incuriam exterius ſe fatetur habere:ſed foꝛmoſi⸗

tatẽ interius. Et pſalmiſta cõſonat. Ofis gloꝛia eius
ſilie regis abintus.in fimbꝛijs aureis. Tlerum qꝛ deus
tales querit. omnes a ſiniſtra con ſideratõe auertit.nõ
culpam eſſe incuriam erxterioꝛem.neq; innitendum illi.
NMolite conſiderare ꝙ fuſca ſim:quia decoloꝛauit me ſol
Si ſol iuſticie decoloꝛat:ſi nõ iubet magis aũt repꝛehẽ

dit exterioꝛem coꝛꝑis curam. quid eſt ꝙ illa obmiſiſſe

aſſcribi poſſet ad culpam. Vnde ex hoc turpitudo in na⸗
tura.vnde macula in ꝑpſona. vnde coinquinatio in rati
onabili creatura. ſoꝛdes exterioꝛes teſtimonium
ſunt virtutis.et nõ curata cutis arguit honeſtatẽ.et ſi⸗
ne nota criminis imptinens nõ agitur cultus carnis.
Mõ eſt iſta virtuoſa religio:ſed religio munda et imma
culata apud deum et prem heceſt.mmaculatũ ſe cuſto
dire ab hoc ſeculo. Qm̃ qui ingreditur ſine macula:ha⸗
bitabit in monte ſancto eius. Sunt aũt iſta que macu
lant:a quibo cauere iubemur.Cogitatio mala: et cetera
que ſequuntur.
Iſta alibi ſunt diſſerta in libꝛo contra vicia.
ic ſequeretur diſceptatio de dimittenda vxoꝛe.ſed
quia ſupꝛa libꝛo decimo de ſermone dñi in monte ca

pitulo.xx.diſſeruiſſe me recolo.ideo eam hoc in loco

cauſa bꝛeuitatis pꝛetermitto.
De ambulatione ieſu in galileam in qua deuitabat
ſeuiciam iudeoꝛum. Secundum ꝗgohannem ſolũ.
Capitulum.XXIIII.
On aſſcribitur ignauie neq; timoꝛi ꝙ ieſus
n iudeos eum querẽtes interſicere deuitabat:
qm̃ nondũ venerat hoꝛa moꝛtis eius: quam
non neceſſitate ſed ſola volũtate venerat to⸗

ſerare Nihil qð geſſit in foꝛma ſerui:foꝛme dei vñi dero

gauit. Fugiens ⁊ aſſiſtens:patiens penas et incolumis
exiſtens: viuens et moꝛiens deus et homo erat. Couſu⸗
lit aũt poſteris cum aliqñ impꝛobos necarios declinauit
vt nõ ad membꝛoꝝ aſſcriberetur infamiã ex diſcretione
aut extimoꝛe facta declinatio a peruerſis: ſi pceſſiſſet in
capite. Sic enĩ ſcriptum eſt. Ambulabat ieſus in ga⸗
lileam. Mon enĩ volebat in iudeam ambulare.quia que
rebant eum iudei interſicere. Pꝛeter quod ſitus regi
onum quox alter in montibo alter in planicie tendeba⸗
tur.et pᷣter id quod noĩm interpꝛetatio intellectibo poſ⸗
ſet offerre. et pᷣter id quod allegoꝛicũ habet. et pꝛeter re
rum ſie geſtarum ipſe geſtus.ieſus in animabus intel⸗
ligentium multa fonet ad imitatõem actiuam. Noluit

De diſceptatiombus domi.ſaluatoꝛis.

ieſus occaſionem ſicariacis offerre:auertit potius. gi

tur abſq; peccato nõ agitur pᷣparare vid vt iuſte ſiue in⸗
iuſte iratus efficiat qð ira deliberat:etiã ſi decretum ire
nõ poſſet efficere:nec ad amplioꝛẽ iram ꝓuocandus eſt
hoſtis:qui ex viſu eroſi amplius furit.Ergo ſi quis alte
rius patitur iram. odium inuidiã.ſemꝑ eius deuitabat
aſpectũ:relinquet ex hoc patriã aut ꝓpꝛium incolatum.
abibit ſemp in gegre al ꝓpꝛia man ſione: dimittet ſuos
quibo tenetur iure nature.amicũq; vt fugiat imimicum
omnem cognatõem vt deuitet hoſteʒ· nõ timoꝛe tin ne
in eum pꝛeualeat.ſed ne amplius furiat: ſicut chꝛiſtus
qui nõ timoꝛe ſed diſcretõe ceſſit ad hoꝛã. Faciet qinſq;
in tali cõſtitutus articulo quod nunq; feciſſet ꝓp chꝛiſto:
quanq;ᷓ a/ p chꝛiſto factũ poſſet intelligi.ſi quis fugiens
nõ ſibi timens ne poſſet ſupari: ſed veritus ne hoſtis
culpabiliter deterius poſſit raſci. Opus eſt hũc diſter/

minare ſermonẽ. ä mundo abdicati ꝓ eis dictum acci
piant. Si vos pſecuti fuerint in vna ciuitate: fugite in

aliam. Seculo copulati dictũ apli teneant. ꝛouiden

tes bona nõ tm̃ coꝛam deo.ſed etiã coꝛam oibo homini⸗

bus. Si fieri pᷣt oð in vobis eſt:cum omnib hoĩbo pa⸗
cem hñtes.Mõ voſmetipᷣos defendentes ſed date locũ
ire:nõ illum locũ quo quis cedat e patria: ſed nõ reſpõ
deat verbum malũ verbo malo.neq; maledictũ maledi
cto.neq; manũ innciat:neq; paret aduerſum ſed deſtru
at ſi paratum agnouerit. Sed ſi expedit: ſemꝑ ſe incul⸗
pata tutela tueatur. Ideo in aplo ſequitur. Scriptum
eſt. Mhi vindictaʒ et ego retribuã dicit dñs. Di dis
dicit: maledictus ergo qui contradicit. aut e regione fa⸗
cit. Et quod ſequitur. NMoli vinci a malo: ſed vince in bv
no malum Allia quidẽ in hac declinatõne ieſu offertur
nobis noꝛma viuendi.vt in conuerſatõne deuitemus

eos qui malo ppoſito ſemꝑ ſunt.et ſibiipᷣis ſapiẽtes vi⸗

dentur:cõuerſationi humiliũ attendentes. et eoꝝ qui
depꝛauata mẽte nõ ſunt. Nunqᷓ; enĩ legimus ieſum ha
buiſſe in galilea ↄtradictõnem: ſicut in iudea ſuſtinuit:
Et qᷓ;uis ſcdᷣm aplim inſtandũ ſit pꝛedicatõni opoꝛtune
et impoꝛtune ꝓ loco ꝑſonis ⁊ tꝑe:alia ſententia nõ in⸗
fringitur.vbi nõ eſt auditus nõ effundas ſermonẽ. ſed
illis effundendus qui mẽte ꝑtinaci nõ contradicũt. eti
am ſi ex ebete intellectu ilico nõ aſſentiũt.Plebeioꝛum
enĩ turba in galilea ſequebatur et audiebat ieſum:quẽ
in iudea ꝑſequebatur impia crudelitas phariſeoꝝ pon/⸗
tiſicum ſacerdotũ atq; ſcribaꝝ. Et nec ſpe incerta.vt cõ
uertatur inimicus deſerendus eſt amicus conuerſus.
aut qui libenter audit de ꝓximo conuertendus. Nemo
igitur aduerſus chꝛiſtũ cauſam querele querat in moꝛi⸗
bus et ſermonibo eius:ſummã puidentiã et diſpenſati
onem opoꝛtunã in omniby tenuit:vt merito iudicetur
qui nõ repꝛeſenſibile repꝛehendit.
De diſceptõne habita inter ieſum et fratres eius nõ
credentes in eum de ſua manifeſtatione fienda in ſe⸗
ſto. Scom Yohannẽ ſolum. Caplim. xxvV.
Ncredulitas bonitatis tendit ad aliam ꝑtem. reddit ꝓ
ipſa ſermonẽ. Odium interdũ ſi nõ aliter nocet.pꝛodi⸗
menta parat.Libido humane laudis querit vnde ſe ia
ctet.et vt habeat loquitur verba ventoſa. Ex omib aut
ex ꝑte facta ſunt ad ieſum verrba ſequentia. Nam dũ ie⸗
ſus declinans iudeos in galileã ambularet: erat auteʒ
in pꝛoximo dies feſtus iudeoꝝ ſcenopheia. Feſtuʒ ex
mandato et oꝛdinatõe celebꝛant iudei tabernaculoꝛum
illoꝝ que pᷣdeceſſoꝛes patres ab egreſſu de egipto ſub
ducatu moiſi poſueraãt in deſerto.vt rememoꝛarẽt᷑ eox
que ꝓ eis deus oſtenderat.Ad quã feſtiuitatem ieſum
fratres eius ſuggerebant aſcendere. Dixerunt aũt ad

eum fratres eius.Tranſi hinc et vade in iudeam. vt et

pe in occulto aliquid facit et querit ipſe in pala eſſe. Si
hec facis:manifeſta teibᷣm mũdo.Neq; en fratres eius
credebant in eum Hũane de chꝛiſto ſapiebant imo cũ

vicio:dum eum fratres eius ad feſtum vbi multitulo

cõuenerac ꝓpellebant quaſi eſſet laudis appetitoꝛ.
ideo cum vicio:qꝛ nõ eſt etiã bene inſtituti hoĩis hũanaʒ

gloꝛiã querere:necnõet ſuũ ius ꝓpꝛium virtus ꝑdit ſi

gloꝛie ſeruit humane:que verſauice deberet ipa ſeruire
virtuti. Submittebant hi chꝛiſto impꝛobam cauſam.

Bi queris palam fieri cur oparis tam magna in occul
to.Elelut quedã occultatio eſſet in galilea moꝛari effici

endo miracula compatio ad hieruſalẽ:vbi erat multitu
do ciuium aduentantiũ frequẽter et peritia ſacerdotuʒ
et ſcribarum et celſitudo pontificũ.Gaciebat et fecerat

miracula ieſus in galilea:quibo oſpectis ad talem ſuaſ/

onem faciendã ſunt ipi pꝑmoti:ſed hoc agebat increduli
tas:qm hi fratres nõ credebant in eũ: non illi qui iam

in apoſtolatũ ⁊ diſcipulatũ aſſumpti erãt ſed alij de ſua
carnali cognatõe.Nec vterini vt quida heretici dicere

pꝛeſumpſerũt.condemnãtes virginẽ mrẽ̃em:que ante

partũ et poſt parum vnigeniti virgo manſit· Sed hboc
mirandum inter ctera geſta ſilij dei ex carnali mie

paſſus eſt habere cognatõem carnalem: quanqᷓ; in ali⸗

quem cognatũ nõ ferretur amoꝛe carnis ſed amoꝛe vir
tutis.Alin foꝛte odiuʒ in eum exagitabat eos vt cito mo
reretur:cum ad eos familiaritate nõ fieret:neq; amoꝛe
pꝛecipuo vt inter cognatos iure ꝓpinquitatis exigitur.
ſcientes ꝙ eum ad necem querebat inuidia lngeor. Et
ũ trã

ipſi iam inuidere ceꝑant alijs fratribo qui ad chꝛi

ſierant:ad cuius diſcipulatũ poutiſſent et ipſi tranſire
ſi incredulitas obicem nõ feciſſet. Et foꝛtaſſis ſaluato⸗

ris gloꝛiam ex pꝛodigijs acquirere poptabant. Sed ne
quaq; eſt iniuſtis getitionib annuendũ:neq; imptinẽ/
tibo ſuaſionib pꝛeſtandus aſſenſus. Et conſtante opoꝛ
tet eſſe ad blandimenta verboꝝ eum qui virtutis que
rit aut habet oꝛnatũ:me effluat aut remaneat ab hone⸗
ſto. Minc ieſus virtutũ et moꝝ foꝛma rũdet.. Dicit er
go eis ieſus.Cempus meuʒ nondũ aduenit:tpus auteʒ
vĩrẽm ſempeſt paratum. Mondũ tꝑs erat moꝛtis cum

moꝛiturus eſſet:que ſibi pꝛeterqᷓ; ad velle dñari nõ pe

terat:neq; gloꝛie tpus ꝓ reſurrectõne.ꝓ aſcenſione.p

iudicio ertremo futuro.Et cum ipᷣe tꝑis eſſet dñs tem
poꝛis ſucceſſionibo voluit ſubiacere· vt oꝛdo ſeruaretur
in agendis pꝛo tꝑe:qm̃ in tꝑe homo eſt factus ex matre

et ſi nõ qꝛ deus.tñ qꝛ homo viciſſitudinẽ tempoꝝ habu

it et nihil egit tpaliter.niſi ꝓut ab eterno extitit diffiniꝰ

tum.et qmi omnia tꝑpus habent et ſuis ſpacijs tranſeũt
vniuerſa ſub ſole:ipſe vero ſub ſole factus ſolis creatoꝛ

ſe ſpacijs tm menſurauit.Et ꝑ tꝑus etiã eſt qñq; diffe

rentia bonoꝝ atq; maloꝝꝑ:vt boni futurũ expectent. ve⸗
lintq; in illo floꝛere:mali pñs in quo exultare deſiderãt

Floꝛidum tꝑus ſemꝑad deſideria ſecularia in tꝑe tribu

latõnis qui eſt iuſtus exultat. Sicq; depꝛecatur pꝛefe/
rens qð expectat.Dñe miſerere nti te enĩ expectauimꝰ

eſto hꝛachiũ ntᷣm in mane:et ſalus nt᷑e in tꝑe tribulatõ
nis. Et thobias dicit. Cum iratus fueris miſericoꝛdiaʒ

facis:et in tempoꝛe tribulationis peccata dimittis.Et
heſter in tꝑe tribulationis oꝛabat fidenter dicẽs. Me⸗

mento dñe:et oſtende te nobis in tꝑe tribulatõnis ntĩe
Ad impꝛobatõem etiã maloꝝ hoĩm qui tpus ad virtu⸗/

tem nõ oꝛdinant neq; agũt actiones rõnabilib compe

tentes:obijcitur obſeruantia tꝑm irrõnabiliũ. Miluus

in celo cognouit tpus ſuum:turtur.hyrundo et ciconia

cognouit tpus aduẽtus ſui.ꝓplłus aũt meus nõ cogno:

int iudiciũ dñi.Aduextendũ ergo conditoꝛ tpis eter⸗

diſcipuli tui videant oꝑa tua que tu facis. Nemo quip⸗ ZM

nus eſt.non enĩ pꝛeterqᷓ; ab eterno autoꝛe potuiſſent tẽ
poꝛa condi:et ipſe ſe contraxit ad tꝑus vt tꝑe menſura?
retur cum actõnibus ſuis ad rõnabile creatum ſe coa:
ptans qð aſſumpſit qð agebat ⁊ agit cum tpe. Pꝛete
qᷓ; cum tpe nihil agere pᷣt in vtraq; ſubſtantia ne pcepe .
re ad ratus ne videretur totus veemens. qð ſolũ ſpe
ctat ad ſpm̃ non coꝛpus ingloꝛium quauq; et ipe habe

ret er vtero gloꝛioſuʒ:attñ nec duxpꝛeceps erat:et moę

ra oſtendebat in actõne pꝛudenti. Sed vnũ eſt tpus
oĩm creatoꝝ:nec diſcontinuatur tꝑus aut aliquã inter⸗
capedinẽ habet · Semꝑ quidem fluit velut modicus a⸗
inis:quouſq; ingrediatur in magnũ eternitatiſ amnẽ
Et qð non eſt:nõ habet tpus.Cum vero eſſe ceperit eſt
in tꝑe.non in alio qᷓ; quod creatum eſt a pꝛincipio non

eni denuo tꝑa deus creat. Sed quid eſt tpas meum et

pus vtm. cum vnũ ſit tempus. Neq; hic eſt illa diui⸗
io tom per quattuoꝛ qualitates vernalẽ.eſtualẽ. autu⸗

mnalem.hyemalem.neq; illa qua tꝑs diuiditur in eta-⸗
tes.etas in ſecula.ſocłm in luſtra.luſtrum in annos.an
nus in menſes.menſis in ebdomadas.ebdomada in di
es.dies in hoꝛas.hoꝛa in gradus. gradus in minutias.

et deinceps.Hec illa que diſponitur ꝑ etates hoim quo
uſq; moꝛiantur. ſed pꝛo re fienda ſcom nunc et tunc id
dixerim. Quod fiendum eſt ꝑ me in conqueſtu magne

gloꝛie non iſto nũc:qm̃ tꝑus mihi nõ dñatur: ſed cum
faciam tũc tꝑus erit:nõ cum erit ego faciam. Erat eni⸗
in tpe chꝛiſtus homo.Ad rem vero vr̃am agendã ſemo

tꝑus paratũ habetis:qꝛ non tꝑus vobis.ſed vos tempo

ri ſubiacetis. vt non qñ facitis tunc tꝑus ſit.ſed cũ tem
pus datum habetis opxammi que vultis. Iterũ de non

acquieſcendo cõſilijs friuolis odij aliam cauſam appoſi
it dicens. Mon ppᷣt vos odiſſe mundus:me aũt odit:qꝛ
teſtimoniũ ꝑhibeo de illo:qꝛ oꝑa eius mala ſunt. Nõ

erat ieſu et illoꝝ fratrũ vna conditio neq; cum mundo
vna conuentio.qm̃ illi mundũ diligentes diligebantur

ꝗa mundo.neq; mũdus ſuos amatoꝛes odio inſectabat:

amicicia enĩ mutua tenebantur. De hominibo rõnabi⸗/
libus ſermo.nõ de eo quod ſenſu et rõne caret.quod ca⸗

pax amoꝛis et odij eſſe nõ e⸗ Deins aũt iam in munda
noꝛum odio factus erat:teſtiſicans vita verbo qð erant

eoꝛum oꝑa mala.Me ſi chꝛiſti vita mos atq; doctrina in

ſubtilem contemplatõnem veniunt.qð eſt ſanctũ agit

in ſemetipᷣo et cõminatur triſte et repꝛomittit celeſte.

qð eſt honeſtũ amoꝛis et moꝛis dogmaticat.Et hoc ma

xime palam egit et docuit:ſcʒ teſtimonia contra mun/

dum.Quid eni aliud eſt teſtiſicari aduerſus munduʒ
niſi fugere pympam eius ⁊ ꝑ[omnia e regione incedere
atq; loqui.Rennuit et fugit regem ſieri.teſtificãs in iu
dicio pꝛeſidis ꝙ regnum ſuum nõ erat de hoc mundo
Et nihil appetere de amenitatibo eius:nam et filius ho
minis nõ habetvbi caput ſuum reclinet. Oundus di⸗

uicias querit:ipᷣe cum eſſet diues ꝓ nobis egenus eſtfa

ctus. undus cognationẽ diligit:et ipᷣm ſancũ odium
indixit fieri inter charos. Seipᷣm omis homo amatapᷣe
aĩam odire mãdauit. Penam refugit ſenſus tener.ipᷣe
crucem poꝛtare ſuis ſequacibuſ ſtatuit. Amat oblectari

hoĩs caro et ſenſuum delectabilia obiecta ſine lege per/

cipere.ipſe caſtitatẽ appoſuit.et omnẽ vſum legibus re
gulauit.Landẽ vt mundus in omnibo hoĩbus crucifi⸗

xus eſſet.vitam finiuit. moꝛtem tolerauit ꝑ crucem Et
vt nemini vlla rependendi malũ ꝓ malo eſſet audacia.

ſed econtrario bñdicendi:cum malediceretur nõ male⸗/

dicebat:cum pateretur nõ cõminabatur. et ꝓꝑſecutoꝛi

bus exoꝛauit. Non teſtificatur ieſus aduerſus munduʒ
velut natura malum cum nõ ſit aduerſus opa mala cũ
etiã pꝑeccata hoĩm repꝛehxndit.nec abſtinuit ſe nec ab⸗

„

i, ie, eeeee

— —— —. —. — —

— —

c-- 6V1mmd

an
nd

ag.

ddo⸗
ned
magne
aumn
Kend
ien
tennr
Gten
vno

oſ

1
undo
antur
tabat:

önabi/

da
hunc
aant
nin
hagit
leſte,
in
N;
e
iu
lo
o
di⸗
iſn
m
ſe
4
in
e
,

De diſceptationibus domi. ſaluatoꝛis.

ſtinere mandauit velut a re mala cũ eſſet bvnus natura
ſed comſitõne potioꝛis eterni ⁊ incõmutabilis bona
minoꝛa voluit mandauitq; contemni. Elt reſponſio ma
le ſuggerentibo ſic eluceat:ita ſeriatur. Si ſuadetis me
hieroſolymam in feſtiuo tempe aſcendere ꝓ gloꝛia ca⸗

peſſenda:nò quero illam ab hoſte necvt hoſtis offerret

aduerſus quem vita verbo teſtimonia cudo. quis opera
mala facit:ſed vos ab ipſo queratis gloꝛiam. quem vos
amãtem amatis. Et ob hoc adiecit.. Vos aſcendite ad
diem feſtum hunc.Ego aũt non aſcendamad diem fe⸗
ſtum iſtum:quia meum tꝑus nondum completuʒz eſt.
Mec cum dixiſſet ieſus manſit in galilea. Pꝛopheta⸗
tum erat nõ eſſe deo accepta feſta iudeoꝝ: neomeniã et
ſabbata et feſtiuitates alias nõ feram. Iniqui ſunt vtr̃i
kalendas vras et ſolennitates ṽas odiuit anima mea
facta ſunt mihi moleſta. Pꝛopterea dicit ieſus fratrib-
ſuis. Vos qui pfunctoꝛia queritis aſcendite ad diem fe
ſtum hunc.ſed ego qui iniquitatẽ ſemꝑ odio habui non

aſcendam. Mie egit pꝛo nobis in ſe foꝛmam in huma⸗

mis feſtiuitatibo nõ intereſſe neq; letari:qm̃ veris chꝛi⸗
ſtianis nulla pꝛeterq; de virtute et de puritate conſcien
tie debet eſſe feſtiuitas ſuꝑ terram. Omnes obligamur

ad penam rõne culparuʒ nondũ abolitaꝝ. Et ſi per chꝛi

ſtum remiſſio et reconciliatio facta eſt: in nobis adhuc
peccatum regnat et fomes peccati viget:iniquitas re⸗
gnat.operatur in coꝛde. in ſenſibus patet.et delictum
aduerſus nos clamat. Et ſi bona interdum ſiant ſupe/⸗
rantur aliqñ numeroſitate aut mole maloꝛuʒ. Et ſi o⸗

mnia benefecerimus ꝑſoluimuſq; debitum: ſerui tamẽ

inutiles ſumus.et ſubiacemus innumeris caſibo viſi⸗
bilium et inuiſibilium maloꝝ.Anceps ex om̃i ꝑte vita:
certiſſima moꝛs.Certa diiudicatio de iam actis:infalli⸗
bilis ſententia iudicis. Ei finalis terminus om̃ino ſub
ignoꝛantia eſt. Quis ergo aget diem feſtum ſub tanta
trepidatõe maloꝝ.Quis inu euire ſatagit mundi riſuʒ.
Qfm̃ quis eſt qui viuetet non videbit moꝛtem: eruet
aĩiaʒ ſuã de manu inſeri.Quis exultabit in feſto deo in⸗
feſto:niſi amens aut aliam vitam deſperans.ſeu quiſo
mniantium ſemp ſimilitudinẽ geſtat. Et tꝑs ſuum nõ
eſſe completum ꝓteſtando chꝛiſtus enunciat. et man⸗
ſit exconſtantia inuariabili in galilea. feſtiuitates hũa⸗
nas abhoꝛxens nõ ex eo ꝙ mandatum erat illas fieri.ſʒ
ex eo ꝙ illi in luxuriam auariciam vanitatẽq; conuerte⸗
rant:vt id quod bonũ eſt ex natura ſen ex ſanctione bo⸗
na diligatur.auctoꝛ tũ malus agendo in ꝑticipio inter⸗
dum deuitetur. Gonum diuinum officium.nec ad par⸗
ticipium veri catholici recipiũt anathema. Et ſanctoꝛuʒ
patrum atq; pontificũ decreuit auctoꝛitas.vt excellens
bonum nõ audiatur.nec hoſtia ſancta videatur in ma⸗
nus publici cõcubinarij ſacerdotis.
DHe occulto aſcenſu ieſu ad diem feſtum et de mur⸗
mure iudeoꝛum. Secundum Johannem ſolum.
Capitulum. XXVI.
Enegauerat ieſus nõ aſcendere ad diem fe⸗
d ſtum. Mirum cur aſcendit.An fallere volu⸗
it veritus inſidias.Neq; fecit aut dixit in hac
cauſa mendaciũ:nec expauit nec denegauit
aſcenſum.ſed cauſam ſocietatem et tempus modum.

ne ob id ꝓpter quod illi ſuadebant aſcenſum. neq; cum

illis neq; in tpe ab illis inſpecto ſed in tꝑe ab eo pꝛeſi/
nito cuius diſpoſitõne tpa paguntur aſcenderet. Equi

dem et modum quem ſuadebant manifeſtũ in occuito
fecit. Hinc oiatur.. Ut aũt aſcenderunt fratres eius:
tuncet ipᷣe aſcendit ad diem feſtũ non manifeſto ſed in

occulto. DHecreuerat ieſus aſcendere ad feſium non ꝓ

ꝓpanitate ꝓpꝛia ſed pꝛo vtilitate aliena.quã non huma/⸗

nis conſilijs ſed miris et modis ineffabilibo pcurabat.
Vgdeo aſcendentibus illis ipſe ſua infallibili directione
aſcendit occulte nõ manifeſte:ſed nec territus. imo per
omnia impauidus.Attñ ſic de illo pararetur loquendi

materia: ſicut reuelande erant ex multis coꝛdibo cogita

tiones. Et dies feſtiuos ſciens expectabat quis eſſet a⸗
ptioꝛ ad doctrinam quã tentabant inferre. Mihil enĩ im
pꝛouiſum ⁊ ab re fiebat aut dicebatur ab eo Satagant
ergo quichꝛiſtũ ſe imitari fatentur aut volunt.nõ ean⸗
dem cauſam habere cum mundo ſiue cum amatoꝛibus
mundi Quox en erat cauſa ſimilis:ſiue gloꝛia ſiue pe
na debeatur nõ erit in toto ſeu ꝑte diſſimilis. Societa⸗
tem deuitent illoꝝ quoꝛũ moꝛes rõnabiliterimpꝛoban
turamo etiã quoꝝ nõ eſt vita ꝓbabilis nam bonus ma
lo ſociatus leuigat eius culpaʒ quodãmodo.purgat in⸗
famiam.pꝛeſtat audaciamet de iniquo bono ſociato in⸗
iuſte vulgatur teſtimoniũ bonitatis Et foꝛte ipe qui bo
nus erat inficitur ope:aut oꝛitur infamia et vileſcit ex
infami ſocietate maloꝝ.niſi foꝛte ſpes foꝛet de coꝛrectio
ne puerſi.vt ad bonũ fieret ſuaſione ↄuerſus.Qm̃ que
ꝑticipatio iuſticie cũ iniquitate:aut que ſocietas lucis

ad tenebꝛas. Et tpus ad agenda captandũ eſt ꝓut quis

in aĩo aliquid dixerit agendum: nam chꝛiſtus pᷣfixrerat
cocere in feſto illo non inaniter letari. Et doctrina exxe⸗
ctat tꝑus.cum ſit tempus loquendi et tpus docendi.
Diuerſi quidem affectus expectant tꝑaꝓ diuerſis · Sʒ
qui chꝛiſti ſunt virtutibo tm̃i tꝑa aptent vt non tranſe⸗
ant vacua lonitate. Poteſt eni fieri vt om̃e tnus ſit di⸗
catũ deo.etiã ſi ſomnus obꝛepat.ſi coꝛpus edat. ſi quie
ſcat.ſi in actõnibo ſit. ſi omnia dirigũtur impoſitũ no⸗
bis a deo finem.et qui habet a ſapientia a virtute mo⸗
dum.et ab his qui ꝓ mundo ſedꝓ deo inſtrtuendo mo
diſicant. modũ ab immoderatis atq; immodeſtis non

erigant impoꝛtune dantes nõ qaudiant. Omis modus
natura bonus nec in agendo aliquid melius:ſed ſepe in

tentio ſeu finis illum culpabilem fecit. Et qm̃ ſolitus
erat ieſus ad dies feſtiuos aſcendere.vt haberet docen⸗
di materiam.et notũ iam iudeis extiterat.ideo non vi⸗
dentes eum iudei murmurauerũt. Yudei ergo quere
bant eum in die feſto:et dicebant.Elbi eſt ille.Et mur

mur multus erat de illo in turba. Quidam enĩ dicebãt

quia bonus eſt.alij aũt dicebant nõ ſed ſeducit turbas.j
Querebatur ieſus in feſto a iudeis diſpari cultu.diſpa⸗
ri affectu. ad audiendũ a multis.diſptitum a pluribus

ad calumniã.et iam implebatur verbum ſimeonis qYͥ

erat in ſignum poſitus.cui cõtradicebatur:et reuelabã
tur cogitatõnes de ipſo.adherentium in fide ſibi ſaltem
lonus eſſet et diſſdentiũ ꝙ malus eſſet. Ouplicem

linguam chꝛiſtus in ꝓplło habebat: laudantem atqʒ vi/
tuperantẽ· Mec ex hoc chꝛiſt ſe extulit aut eiecit. Equo
agĩo erat ad vtrãq; linguam. Quis ergo nõ patienter ſe

rat.ſi abſq; culpa ſubiacet murmuriet pꝛolate infamie
cum in ſoꝛtem hanc veniſſe audierit filiuʒ dei. Quis ſe
tollat in altum cum laudatur iuſte ſiue iniuſte:cũ nun
qᷓ; ſe extollebat filius dei.Ad bonitatẽ aũt eius nõ appo
nebatur cauſa non enĩ erat expediens. Seipſa lonitas
claret.ld maliciã vero impoſitam ſibi etiã cauſam adie
ctam legimus.quia ſeducit turbas. vt eo ſit illa mur⸗
muratio criminoſioꝛ quo in viciũ virtutem ip̃am traij⸗

ciunt.ex inſane ſentientes virtutẽ vicium dicunt.cum

ſeductionem turbarum aſſerunt quod erat de cauen⸗
dis atq; agendis documentum diuinũ:moꝛibus hoĩim

pꝛo pꝛeſenti vita et ꝓ futura neceſſarium.leriq; qui-
dem in hanc malicie roeaginem cadunt quibꝑ ꝓphxtã

deus ſeue cõminatur. le qui dicitis malum lvonum ⁊

lvonum malũ:ponentes tenebꝛas lucem et lucem tene⸗/

5 6 .
— 1 2 4 —B . — ẽ —,. — —
— N „ — —. 1

bꝛas: vonẽtes amarum dulce et dulce amarũ.. Nemo
tamen de ipſo palam loquebatur: ꝓpter metum iudeo⸗

rum. Mon credendus metus ad eos qui ex inuidia et
malo Poſito pſequebantur chꝛiſtum. et cõmouebant

aduer
loquebantur verba ſeditõnis et calumnie contra chꝛi⸗

ſus eum linguam doloſam:qm̃ ipſi apte palamq;

ſtum.:ſed ad eos erat metus qui pꝛo illo woluiſſent bo⸗
na ꝓferre. Semp virtus wxut in latibulo fuit iniqui⸗

7
47

tate regnãte:et ſiluit vbi malicia tenebat imꝑium nec⸗

non et virtus in paucis ob multitudinẽ impꝛoboꝝ vt
pauida ſexe ſtetit. Et ſi aliqñ celo acta ꝓceſſit in publi⸗
cum in rebus et coꝛpe damna tulit: q́uis in anima lu⸗
cra inuiſibilia pꝛeſto eſſent. Attamen nemo mii ſpiritu

dei fultus:audet ſub dominante nequicia pſequente re
ctum loqui iuſtum et verũ.Neq; ſolusaut modica con
cio inter multiplicatũ conuentum malignantiũ audet

in parte virtutis:ſed tacendo ſe fouet gemit et dolet. ca

uens ſibi dum veretur maloꝛum infrangibilem aciem
Diffidens illam ſupare aut ſibi equare virtute. In hu⸗
iuſcemodi negocio diſcretõne opus eſt:ne ſterilis ſit cõ
greſſus.At vbi ſpũs ſupioꝛ inualeſcit in animo fruſtra⸗

tur omiis hoĩm terroꝛ.put poſt eius aduentuʒ in chꝛiſti

agoniſtis erpimento et fide eccle ſia cognoſcit. qui oim

tirannoꝝ et ſatellitum ſupato terroꝛe. pꝛo chꝛiſto auda

cter locuti ſunt:et moꝛte crudeliuſmtẽtata atq; in infli
cta pꝛo chꝛiſto impauide atq; libentes occubuerunt ⁊ ſe

uiſſime obtruncati ſunt.

Diſceptatio facta de doctrina ieſu a quo ſit: Gcom

FJohannem ſolum. Capitulum. XXVII
Era lvnitas opoꝛtune et impoꝛtune ſe inge⸗
vy trit:opoꝛtunis ſe donare cupiens. Et vera ſa
PpPientia ſe vellet infundere.et querit capaces
a quibo capi poſſit: et docendo coꝛda dilatat.

vꝓt ſi fieri poſſet tota capiatur:et gaudet inquiri vt doce

at.et parat materiam dubioꝝ vt queſita remoueat heſi

tationem:et apiat veritatem. Hoc egit ieſus cum occul

te aſcendiſſet ad feſtum.!. Qui iam die feſto mediante
aſcendit in templo et docebat:et mirabantur iudei dicẽ
tes.Quomodo hic litteras ſcit cum nõ didicerit.. Sa

tagebat ieſus in templo et in ſnagogis et in concione

vtilia et celeſtia verba fari.ne ex occultatione pateretur
ſua doctrina calummã:lucem pꝛo illa queſiuit nõ tene⸗/

bꝛas.publicuʒ nõ pꝛiuatum.contionem magna potius
qᷓ; modicam claſſem.vt ꝓbabilis ex omni ꝑte pꝛobare⸗
tur:vt impꝛobabilis omnis impꝛobans retunderetur.
Ex hoc aſcendit in templũ in die feſto mediante quarto
ſez die. dieb feſtiuis exiſtentib: ſeptem. et docebat ea qᷓ
filium dei docere decebat in aſſumpto hoĩe: maxime le⸗
gis intelligentiã:vt nõ in littera ſolum ſiſterent ſed ap

pꝛehenderent ülam veritatẽ ad quam facta erat. Et eni

gmata ⁊ vmbꝛas ſcripturaꝝ educebat in lucem. Et pꝛo
pletias veroꝛum vatum. docendo pducebat ad termi/
nuimm. Docebat credenda nõ incredulitatẽ: nam creden
da et ſidelia in doctrina ſunt eſſeq; pñt.credulitas vero
ſiue fides ex infuſione ſolũ:in doctrina wro nunqᷓ;. DHe
clinanda cautõne: et agenda ex virtute dogmaticabat.
Nihil tamen imptinens aut ſupuacaneum ab oꝛe ſuo
credatur exiſſe. Verum quia ſcom ſulcatõnem et exa⸗/
rationem elementox hebꝛaicoꝝ que moiſes tradidit po
pulo iudeoꝛum loquebatur. et ſcripturas vt erant. oꝛe
facundo. diſerta lingua pꝛoferebat. in ammiratõem ſui
traxit annmnos auditorꝝ. eoꝛum pꝛeſertim qui educatio⸗/
nem eius velut inertem agnouerant. Iners quidẽ fu
it attamen abſq; macula in humanis om̃is vita ſalua/
toeis:ita vt ex ammiratõne mutua dicerent. Quõ hic
Ias ſcit cum non didicerit. Inter cetera que chꝛiſtus

.

ſupꝛa hominem ſernauit cum woluiſſet per omnia aſſi⸗
milari fratribus ſuis hoc ſatis ad contemplandũ hoies
trahit quod diſcere ab hoĩe noluit. eum ad veritatẽ hu⸗
manitatis oſtendendã et ad legem cuſtodienda voliuſ⸗
ſet circumcddi. pꝛeſentari in templo. fugere in egiptum
ſubdi parentibo· baptiſari.ieiunare. comedere. bibere. fa
tigari· doꝛmire. lachꝛymari et cetera talium:diſcere wro
recuſauit. Moc foꝛte in cauſam: diſcere ignoꝛantiam
pꝛeſupponit. Ignoꝛantia viciũ et defectus ex vicio.cete

ra vero penalia ſunt multotiens ꝓ vicio. non tñ ipᷣa vi⸗
cium.necnõ ⁊ ignoꝛantia defectus eſt animi: et illa co⸗
toꝛis.Nullum tñ defectũ executiuum anime chꝛiſtus
accepit.quanq; triſtari in anima pꝛo nobis nõ ex vicio

wluiſſet nec minoꝛis ſciẽtie natus qᷓ; adam creatus eſt
qui plenus ſcientia factus eſt. Et ſimulatio fuiſſet infi/
nitam ſapientiam ad ſcholas hoim acceſſiſſe. illoꝛũq; p⸗
quiſiſſe gingnaſia: et doctrina celeſtis qua humana coꝛ

da volebat inſtruere. non a deo infuſa:ſed ab oĩe vide/

retur accepta. Et ſi ꝓpłxta ſicomoꝛicus nõ ſcolaſtice ſed
dDiuine accepit ſcientiam diuinoꝑ:cur et chꝛiſtus volu⸗

iſſet ad diuina ſeu ad humana doctoꝛem. Nec exopoꝛ⸗
tunitate decebat ꝓ humanitatis veritate monſtrandas
ſiue pꝛo reuerentia legis ſubderetur ipſe magiſtris.

Fria eni ſunt in quibo chꝛiſtum in tanto nre redempti

onis pſiciendo miſterio decuit per excellentiã agere. po⸗

tentia. ſapiẽtia. virtus.Pꝛima in miraculis.ſcda in do⸗
ctrina oſtenſa eſt.tercia ꝙ mil queſiuit humanũ.ꝙ ꝑ o⸗

mnia irrepꝛelxnſibilis.et hpatientiã in aduerſis inſu⸗

perabilis fuit. Equidem ſic iſta tenuit ⁊ exercuit:vt in
alijs q; Nrus homo erat et ꝙ legem nõ ſoluebat oſten⸗
deret. Tlerũtamen iſta ammiratio iudeoꝝ. cum inficia
ri nõ poſſit ꝙ chꝛiſtus pꝛeter humanã doctrinam ſcien⸗

tiam habebat. ipoꝝ pfidiam arguit. pꝛo eo ꝙ debuiſſent
ilico ad chꝛiſtum vera pietate conuerti. Nec relinquitur

excuſatio his qui vidẽt mirabilia que negari nequeunt
ſi non credunt. Eque arguit eoꝝ diffidentis et multo⸗
rum enſſtentiũ in hoe ſcemate malo.qui diffidunt aut

Aobnegant nemini poſſe aut debere boni pꝛecellentis ali⸗
quid ꝓuenire:miſi aſſit naturalis induſtria et adiuuet

artificialis peritia ſolertia ſemꝑ agat vt capiat:et ſi nõ
denegant diuinam potentiã cui nil pſᷣt reſiſtere.cuiom/
nia facilia ſubiacent ad faciendũ. et iam factum negare

non verentur factum nõ eſſe vel fieri. Et egoipᷣe huiuus

opis ex deo auctoꝛ.immendaciter milies cũ inflatis ſci⸗
entia naturali alcricatõem habui.obſtantibo pcaci oꝛe.
duro coꝛde.quod pꝛeter philoſophicam ſcientiã ſtudij
ſudoꝛe interpoſito nõ poterat haberiſcientia diuinoꝛuʒ.
Et ꝙ ſic nõ aliter ad illa poſſit eſſe acceſſus ptinaci aĩo.
velut qui deferentes nature pluſq; gratie hoc aſſerebãt

quox aliquos pꝛobabili expientia reconuici:oſtendens

cere.quõ hic ltas poterit ſcire cum nõ didicerit. Qued
de chꝛiſto infandiſſimũ eſſet omnino:ad alios deo dica⸗
tos cõuerto ſermonem. Que hoĩm veſania ſolũ defer/
re nature. artis ſtudio. ſolertie boim. plus hominiby
poſſint afferre q;ᷓ gratia: que repente agit. ſubito impꝛi⸗
mit. infallibiliter docet in xſitanter indoctis facit exiſte
re mentes.et luce clarius etiã que alijs videntur obſcu
ra demonſtrat. Et cum modas ſciẽtie ſiue docrine chꝛi
ſti quereretur a iudeis l ieſus reſpondit. Mea doctrina
non eſt mea.ſed eius qui miſit me patris. De noua
natiuitate ꝑ aquam.de eſu carnis eius.de ſua doctrina-
et de exaltatione ꝑ crucem a chꝛiſto et de chꝛiſto queſi⸗
tus eſt modus.et iurta queſitũ aut iuxta writatem ab
ipſo eſt poꝛrecta reſpõſio. Queſiuit nicodemus. Quõ
poſſit homo naſci cũ ſit ſenex. Queſierũt iudei. Et qus

à

vice⸗
eſed
SWn
Kohor
Ggiſns.
lemg
gere
Nind
0,
Inſu⸗
yt in
ſen,
nſicia
ſcien
iſſent

guitur

guevnt
multon
nt oe
Nocti
cliuget
etſino
liom
egne

s

ſ/
,
di⸗
ig
dio.
cbat
lens
Nedi
d
ien
tfer/
niyy
iſte
ſcu.
bei
ſd
0
ſ
b
jõ

De diſceptatiomibus domi. ſaluatoꝛis.

poteſt nobis carnem ſuam dare ad manducanduʒ. Et
alibi. Quõ tu dicis opoꝛtet exaltari filium hoĩs. Nuũc de

ſcientia. Quõ hic ſeit l̃as cum nõ didicerit. Vti ⁊ alijs
et hic videmus factum:qꝛ litteras et litteraliter loqui⸗
tur que ſunt legis et pphetarum.Et ꝙ non didicit lt̃as
ſcimus. Patet nõ clamdeſtinã a pꝛiuatam conuerſatio
nem habuiſſe ieſum:cum iudei ſcirent eum non didi⸗
ciſſe a magto ſcripturã. Sed ſciendi moduʒ dicit ieſus
non appꝛehenſibilẽ eſſe ab hoĩe puꝛo. ſicut et ſequitur.
OVea doctrina quã ꝓfero lingua carnis et ideo mea. nõ
eſt mea ex auctoꝛitate carnis ſiue humanitatis ſed eius
qui miſit me dei pt̃is:cui equoꝛ ĩ ſoꝛma deitatis. lelut
vna legatio eſt legati et legantis. Vnde ſi legatus quiſ⸗
piam quereretur cuius eſſet legatio:reſpondere poſſet.
Vea eſt legatio qꝛ mihi cõmiſſa. Non eſt mea qꝛ nõ au
ctoꝛitate ꝓpꝛia.ſed illam ab alio miſſus accepi.An foꝛ⸗
taſſis mea doctrina nõ mea ſolũ:ſed eius qui miſit me
patris. Ecce modus ſcientie chꝛiſti ꝑ om̃ia ineffabilis
eſt. qꝛ deus eternus eſt cui nihil acceſſit vel deacceſſit ex
tempoꝛe addens aut detrahens deitati. nec aliud eſt de⸗
usqᷓ; ſcientia eius:aĩa vero eius vnita ilico deitati om̃i
ſapientia repleta eſt:ita vt in chꝛiſto ſint ſcᷣm aplm.o/⸗
mnes theſauri ſapientie ⁊ ſcientie abſconditi:non ꝑ tra
ditionem doctoxꝝ:ſed ipſa virtute vnionis. Etiã vt ho⸗
mo tłſauros incõpꝛelvnſibiles ſapientie ⁊ ſcientie ha
buit. Igitur oꝛe humano de pꝛompta doctrina erat cri⸗
ſti hols:et auctoꝛitate vero erat dei patris. Et cum ipſe
non habuerit in ſciendo explicabilem modũ:attñ cete⸗
ris illam ſcire volentibo explicat modum dicens. Si
quis wluerit voluntatẽ eius facere:cognoſcet de doctri
na mea vtrum ex deo ſit. an ego a meipſo loquoꝛ. Zid⸗
uertenda eſt ſignata locutio ſaluatoꝛis. Si quis wolun
tatem dei fecerit:ſciet diſcernere de doctrina chꝛiſti vtrũ
ſit a deo an ab hoĩe puro. Non tñ ſic ſentiendů eſt ꝙ wo⸗
Iũtarius dei omnẽ chꝛiſti doctrinã ꝓut eſt a deo intelli⸗
gat.niſi quod vt voluntatẽ dei faciamus ſit om̃is eius
ad nos delata doctrina. Nec quempiã fallat id dictũ ei⸗
ſe ꝙ dei faciens voluntatẽ de chꝛiſti ſciat iudicare doctri⸗
na.vtrum ſita deo.cum ipſe chꝛiſtus ꝓpter illud et nil
aliud docuerit homĩes qᷓ; dei facere voluntatem. Et qui
vult facere coluntatem dei et cum audierit intelliget
vnde ſit:qm̃ timoꝛe ſuo initiabitur. Et intellectus bo⸗

nus ofmiibus facientibbeum. Et iob in receſſu a malo.

quod eſt diuine woluntatis:intelligentiã eſſe aſſeruit.

Et recedere a malo intelligentia:velut actiuus ſit ve⸗

rioꝛ intellectus:et intelligit vtiliter qui oꝑatur:et fru⸗

ſtra intelligit qui non agit. Intelligit voluntarius dei
de doctrina chꝛiſti:qm̃ qui non ſuam ſed dei vult facere

voluntatẽ intelligit a deo chꝛiſti eſſe doctrinam:qui ſo⸗

lum diuina docuit non hũana. Et vt non dubie chꝛiſti

doctrinam a deo eſſe credat vulgare puerbium ad ipſuʒ

referat. Doctrina viri per patientiã noſcitur· Conflen⸗

tur ergo in vnũ quecũq; ſunt obiecta ieſu verbis factis
quõ et quãobꝛem et a quib:iſi huic viro aliqñ patientia
defuit.ſi ſupari in aĩo potuit.ſi actus aliqũñ ira eſt. ſi nõ
malefacientibo benefecit.ſi maledicentibo nõ benediit.
ſi nõ tolerauit repꝛobos in colloquio. in conſoꝛtio etia

ꝓpꝛium pꝛoditoꝛem· Pꝛolirum et quaſi ſupuacuũ eſſet
in chriſto patientie cõmendare virtutẽ: exqua ſua do⸗
ctrina non eſſe hũana ſed diuina clareſcit. Quis enim
potuiſſet talia equanimiter tolerare.niſi cheiſtus eter⸗
nus dei filius homo verus:aut is cui ipſe dederit diui-
ne non humane ſeu naturali virtute.Acꝑ hoc ꝑ patien
tiam viri huius:ſua doctrina intelligitur eſſe diuina pp
tius qᷓ; humana.Et vt pſtringam totũ euangeliũ eius
dum ſane inſpicitur ex om̃i varietate loquendi diuninũ

4

eſt woctrinale:ad oĩes verbum oee bumano pꝛolatum.
Sed ipꝛoba cogitatio iudeoꝝ et impoꝛtuna queſitio:

dum in doctrina ſentiebant inconuincibilẽ vritatẽ qo

querebant oꝛiginẽ. Ex qua imagine pñt argui plus de⸗
bito curioſi.dum querunt rerum oꝛiginẽ.ſcientes ipᷣaꝝ
efficaciam atq; virtutem. Mõne in herbis in lapidibus
pꝛecioſis ab indigentib potius erquiritur effectus q;
oꝛtus. Meq; neceſſariũ eſt ſcire vnde pꝛodeant:ſed quid
vtendo efficiant. Arguendus eſſet ſamelicus habens
in manu panem: ſi non comederet anteq; oꝛiginem no
ſcet. Quid ĩtereſt aut refert ſcire aut neſcire res qbo ne
ceſſario vtimur vnde a pꝛimeuo ꝓceſſerint. ſi nobis fa⸗
cte ſunt pꝛeſto ad vſum et ad vtilitatẽ expediunt.cci⸗
piunt ĩdigentes panẽ oblatum nec exquirũt quis ſatoꝛ
aut meſſoꝛ in granis:aut in qua patria ſeu cuius agro
aut quis piſtoꝛ confecerit. Neq; qua vite natũ quibo toꝛ
cularibus pꝛeſſum.qua veggete immiſſum. quo autoꝛe
deductum fuerit vinum. nõ curat ſitiens ante ꝓpinatũ
habens:ſed tm̃ id hauſtu eius depellere ſitim. Mon cale
facit ignis amplius in lignis cognita ſilua: nec minus
incognita.Qund de oꝛigine lucis inquiritur:cum ipᷣa ti⸗
bi ad agenduʒ opoꝛtuna facta ſit pꝛeſto. cur ergo de we⸗
ritate queris exoꝛdium:cur auctoꝛem ſi tibi ipſa placet.
Si oſtendit vt cureris putrida tua: vt valeas in ſupꝑ⸗
na etiã opoꝛtuna miniſtrat. Mlus eni eſt veritas a ie⸗

ipſa:qᷓ; a quoqᷓ; ꝓferente poſiit exiſtere. Sumit medica

mina egrotus que medicus amminiſtrat: nec qua pr̃ia.
quo autoꝛe.quo ſint delata nauigio:ſamtatem querit ex
eis non ꝓceſſum ad illam. Quid ergo cognita veritate
neceſſaria plus de ulla querunt:aut volunt illam imp:o

hare qꝗꝛ diſplicet. impꝛobans quod male placet aut cau

ſam inuenerit vefectionis ab ula. veriti altitudinem pre
ceptoꝛis eius.nõ attendentes iocunditatẽ conuerſatio
nis illius.vt cum nõ pñt inueſtigare ſuam oꝛiginẽ. cul
pam retoꝛqueant in doctoꝛem.Nõ minoꝛ writas reper
ta ſulcatione caracterum in quibuſcũq; codicibo igno⸗
ratis autoꝛe ſeu caractericatoꝛe aut valentioꝛ ſi noticia
foꝛet imꝑpatoꝛum regũq; ſubditis:cum edictum ab eis
acceperint in ſcriptis obedire ſe parant.non querentes
cuius manus ſulcauerit impiale mandatum: ſcientes
huiuſcemodi noticia fiue neſcientia nil adimivel con⸗
ferri in auctoꝛitate impialis edicti. Nullum imperium
ab eterno maius qᷓ;veritatis que ante om̃ia cum omm
bus etia poſt om̃ia ſi poſſibile foꝛet deſicere ipᷣa manet.
Sup omnia eſt oibus pᷣualet:nemo eſt qui ſe abſcõ⸗
dat ab inueſtigatõne eius.luminoſa eſt.nullis obſcurã
da ſeu tenebꝛis depellenda eſt. YIncõuinobilis eſt. cuius
edictum abſq; certiſſima pena nõ contemnitur.MNõ er⸗
go queratur quõ aut vnde quis illã enunciet: ſi cogno⸗
ſcitur dictum quo veritas eſt. Cognoſcit igitur xolun⸗
tarius dei: doctrinam chꝛiſti eſſe a deo:qꝛ cum nõ que⸗
rit voluntatem facere ſuam. doctrinam chꝛiſti audiens
aſſerit eſſe diuinam.cum ea que dei ſunt nõ que mũdi
ſunt illa contineat:ex quo liquet chꝛiſtũ non a ſeipo ſed
a deo fuiſſe locutů. Qm̃ quia ſemetipo loquitur.glo⸗
nam ꝓpꝛiam querit.. Scientia ſcripturaꝑ vt rei expe⸗
rientia pandit aliquo tradente pcipitur. Pꝛoinde qui
loquitur ſcõm ltas et ſcripturas non ſibi vſurpet ſcien
tiam:ſed referat in doctoꝛem. Et legatus nõ legatöem
ſibi arroget:ſed leganti.alioquin gloꝛiam ꝓpꝛiam nego
ciaretur. Jeſus vero cuncta referebat in prem. a quo
ſe miſſum ſepigime faſſus eſt:vnde non erat de ſua do
ctrina cunctandum:aut eius oꝛigo querenda.qm̃ verar
eſt chꝛiſtus. Er hoc quidem. Qui aut querit glonih e
qui miſit illum: hic verax eſt iniuſncia inillo nõ eſt.
Hoc quidem dicebat ieſus ad conuincend ſeuam fi⸗

dimm iudeoꝛum qui eum querebant ad moꝛtem: cum
verar eſſet.dumtaxat hommibus doctrinam paternam

pzomulganaas.q
Oſtendit ieſus indeos pꝛocuaricatoꝛes moiſaice le
gis in chꝛiſto. ſe aut legem non ſolinſſe demonſtrat.
Scöm Pobannem. apim. XNXYIII

Ecr moiſi data eſt:circumciſio nõ moiſi data

nec er lege fuit. ſed patribo data fuit. pꝛimo
nvnvidelicet abꝛalx. Oi cuſtodiretur lex in ſab/
hbpbyato nõ fieret circumciſio. et circumciſio fit
inſoluta lege. Opus aut fieri poſſet in ſabbato equale
circumceiſiomi aut excedens. etiã ſine pꝛeuaricatõne le⸗

gis. Hed ler moiſi penitus homicidiũ pꝛohibet. niſi iu/

ſticia contempte legis iudicauerit hoĩem obtruncandũ
ex hoc quidem ieſus arguens ſeuam pfidiam iudeoꝛuʒ
dicit. Mõne moiſes dedit vobis legeʒ. Et nemo er vo⸗
bis facit legem. Quid me queritis interſicere. Moi⸗
ſaica lex quam accepiſtis ab eo fieri homicidiũ vetat.et
nemo vẽm illam cuſtodit cum me omnes concoꝛditer
queratis ad necem. Sed vt quid cum ſim verax cum
non queram gloꝛiam meam:cum iniuſticia in me repe⸗
riri nõ poſſit. VUeruntñ depꝛauati adijciunt mala malis
et annectũt peccata peccatis. Ende deberent coꝛrigi in⸗
de in peioꝛa labuntur. Reſpondit ei turba. Demoniũ
habes. Quis te querit interficere · Ecce malox cumu
latio ad preacta:ſicarie voluntati p-ſtimum conuicium
inngunt. dicentes boiem ſanctum et iuſtum habere de
monium. Sed qm̃ mente demoniũ geſtabant et agita
bantur ab eo tali noĩe appellabant exoſum: et publice
mentiebãtur:negantes velle interſicere. quem modis
omnibus venabantur ad moꝛtem. ꝛopꝛiũ peſſimoꝝ
eſt vt maliciam quam animo gerunt alijs imponant et
cum cõuincuntur negent malum velle facere ſi nõ pfe
cerunt.Perfectũ vero inſiciari nõ pñt.xei euidentia lu
ceſcente:ſed inueniũt vt noꝛunt excuſatõnes varias in
peccatis.ad eoꝝ erxaggeratõem maloꝑ. Non reſpondet
ieſus obiecto conuicio in ſumma patientia factus.nec
recompingit verbo vero mendacium verum. pꝛeſcius
illos peramplius furituros et multiplicaturos peccata.
ſed diſcretione vtens et patientiam ſeruans. ſed ſua
verba in eam partem contraxit qua euidenter oſtende/
ret legis non eſſe ſolutoꝛemet eoꝑ aduerſus eum in/⸗
dignatõnem iniuſtam. Hinc reſpondet ieſus: et dixit

eis.nũ opus feci:et omnes miramini. Pꝛopterea de

dit vobis moiſes circumciſionẽ: non qꝛ ex moyſe eſt ſed
ex patribo. Et in ſabbato circũciditis hoĩiem. Exeo ꝙ
infirmum longeui tpis chꝛiſtus curauerat in ſabbato
ad piſemnam dependet iſta contentio:non ꝙ plura bona
opa ieſus in ſabbato nõ feciſſet:ſicut in multis euange
lium clamat. Sed nec interpoſitio eſt alterius miracu⸗
li facti in ſabbato vſq; ad diſceptatõem hanc.niſi foꝛte
illud de muliere curua immediate preceſſiſſet que fuit
curata ſabbato: ſed oꝛdo geſtoꝝ diſſentit. Sed nec ad
rem diſſerendam ſe obijcit:ad apologiaʒ ieſu intenden⸗
dum eſt. Circumciſionẽ dedit vobis moiſes.non erſe⸗
ipſo aut ex lege data in monte ſyna. ſed quia ex patrib-

longe ante eis data erat.Et cum puer nat octauo die

ſit circumcidendus vt ſabbato natus octauo die ſabba⸗
ti ſiat circeumciſus: et lex moiſi ex hoc inſoluta manet.
Mꝛoinde. Sicircumciſionem accipit homo in ſabba

to vt non ſoluatur lex moiſi:mihi indignamini.qꝛ totrũ

hominẽ ſanum feci m ſabbato. Si lex moiſi non ſol⸗
uitut in ſabbato circumci ſione ſuſcepta que totũ homi
nem nõ ſaluum facit ſed in parte. cur indignami mihi
qui totum hoĩem in aĩa ⁊ coꝛpe ſaluum feci. Ergo erat
miuſta dignatio iudeoꝝ.cum plus wni egiſſet ſanando

ℳ

totum bolem: ̊circumaiſio ſnmando hominis partem
Id dicendum ꝙ ſi actione minoꝛis in ſabbato lex non

ſoluitur que iubebat ſabbatũ cuſtodiri: nec ſoluitur acti

one potioꝛis.Rationem reddendo chꝛiſtus diſceptabat

humilltatẽagens: qui poterat auctoꝛitate ſupare. De-·
centius aũt eſt vbi ratio reddi pᷣtipᷣa q́; imꝑio vti et ad

magnam dignatõem magis herois et huilem con ſiſtẽ
tiam eius infertur in reddita rõne cum ſubditis fieri:
quosppᷣGt omnino auctoꝛitate ſupare. Muiuſcemodi mo
dum ſeruauit in omib ieſus qm inualida eſt ratio que
ſupꝑioꝛis auctoꝛitate fulcitur. nec ad rõnem ꝓbabilem
apponenda eſt niſi ꝓducenda ſit aduerſus aduerſanteʒ
ptinaciter rationi.cum nõ rõni ſuffragatur auctoꝛitas:
ſed repꝛoboꝝ impꝛobitatẽ et contumaciã ipſa reſculpſit
t cum rõne ageret ieſus:monuit ſcom exterioꝛẽ aſte⸗
ctum veritate temerarie iudicantes dicens.. Nolite iu
dicare ſcom faciem.ſed iuſtum iudiciuʒ iudicate. Elti
Diceret. Ex exterioꝛi aſpectu vobis paret: qꝛ curaui ſab⸗
bato ſoluiſſe iegem ſed nõ ſolui ſcom veritatẽ: ſicut vos

nõ ſoluitis ꝑ peritomen. Igitur nolite ſicimpꝛouife iu⸗

dicia iaculare ſcom id quod foꝛis.qm̃ hoĩes vident que
foꝛis parent. deus autẽ intuetur coꝛ. ſed iudicate ſcom
iuſtum iudicium:vt inmocẽs nõ damnetur. nemo ſine
culpa ꝓpꝛia in pſona puniatur. Mec hoc dicebat ieſus ti⸗

mens aut nolens ab eis occidi.qui venit pꝛo eis et pꝛso

omnibo moꝛi: ſed eos reuocabat ad veritatẽ et depelle⸗
bat erroꝛem:quo ſepe iudicium clauditur et veritas ex⸗
ulatur. Ideoq; reuocat ad iudicium equitatis vt nõ ex

aſpectu ſed ex iuſticia iudicent:nec in acceptõne pſonag
ſicut ſcriptum eſt Quod iuſtum eſt iudicate illos:ſiue

ſit ciuis ſiue pegrinus Et maledictus qui ꝑuertit iudi
cium. Sed viri mali nõ cogitant iudicium. Qui auteʒ
timent deũ animaduertũt omnia. Et ꝑ ſapientiã dici⸗
tur. Diligite iuſticiã qui iudicatis terram: qm̃ nemo re
cte iudicat niſi iuſticiã diligat.Et dñs pꝑ ꝓpłyxtam. ꝗJu⸗
dicium verum iudicate. Libꝛamento multo opus eſt in
ꝓferendo iudicia:et examinare cauſam ꝑ ea quibo poſſit
piuſticiam potius abſolui qᷓ́; condemnari. qui cõcitus

eſt reus. Amplius iuſticia ſe habet neinnocens ſupplici

um luat q; quod reus debita pena fodiatur. Vlidentur
multa digna ſupplieijs.et ſubito intuitu condemnatõʒ
habent et repꝛehendi pñt.cum vero trutinantur equa
lance iuſticie et in ſtatera veritatis et rõnis appendun/
tur:abſoluuntur. In hoc quidem verlo cuncti ammo⸗
nentur. Holite iudicare ſcõm faciem:ſed iuſtũ iudiciuʒ
iudicate. HNHinc pſalmiſta dicit. Si vere vtiq; iuſticiam

loquimini recte iudicate filij hominum.

De diſceptatõne habita inter iudeos de chꝛiſto ſi eſ⸗
ſet. ſi cognitus. ſi bene peeſſerit cum reſponſione ie⸗
ſu· Scom YJohannem. Capitulum. XXIX
DOSOSOtum palamq; factum erat odiũ iudeox in
n cheꝛiſtum:qui eis eriã palam et intrepide lo/
Aꝗquebatur ita vt turbe mirarẽtur et colloque
rentur ad inuicem diſceptando de chriſto.
DOicebant ergo quidam ex hieroſolymis.MNõne hic eſt
quem iudei querunt interficere. Ecce palam loquitur:
et nihil ei dicunt. Erat hoe verbum aliquoꝑ ad deſide
rium ſeſtine moꝛtis ieſu.aliquoꝝ vti mirantiũ.aliquoꝛũ
vti letantium.qð nõ tangebatur dum publice loque⸗

retur. Et heſitatio cognitõis tenebat aĩios aliquox di⸗
centium. Munquid vere cognouerũt pꝛincipes qꝛ hie
eſt chꝛiſtus. Ged hunc ſcimus vnge ſit. Chꝛiſtus auͦt
cum venerit: nemo ſcit vnde ſit. Anceps verbum. id
tñ habens in ſenſu. Ideo hic iam queſitus ad necẽ pa⸗
lam loquẽs nõ copitur.nõ interficitur. nõ expꝛobꝛatur

— – — — — — — - -—— ————————

E ö fhdhfhdhd —];6——.—„PioV —— —, —, —

eiu⸗
t ae
eſcn
mofie
ieſtsti
etpe⸗
apee
nrs
vtnoen

onge

iſe
tiuni
nt,
diei⸗
more
n u
8eſtin
deſit
Geituo
ſupe
ldennr
mmnnti⸗
wr agun
pendn
Amnnol
vclein
Ntin

ſoſic⸗
Ne e/
1
vrmn
jelo⸗
iſto,
ite
itor:
bite
Hori
gve
di⸗
ꝛhie
güt
,
Pan

e

De diſceptationibus domi. ſaluatoꝛis.

in Lerbis: quia oꝛte peineipes ſacerdotum a quibus lpc

egen di veendet auctontas wre cognoſcunt ipſum eſſe
meſſiam expꝑectatũ:qui modo arcent impetũ iudeoꝑ.ne

ad interitum capiatur. Sed e regione veritatem nõ in
teilectam ſibiipis obijciunt:mecnõ et mendacium verii
tate mirtu m. Sũma ſententia inter iudeos eſt qõ ge⸗
neratio meſſie. ac etiã in modo ignoꝛetur aduẽtus. le
rum eſt hoc vſq; quaq; in quo pſpicua eſt ibox damnatõ
qmj chꝛiſtus meſſias expectatus ſic erat: cuius genera⸗
tio ignoꝛatur qꝛ eterna. Et generationẽ eius quis enar
rabit. Et modus incognitus.quia poꝛtam clauſam ex
virgine. Et hoc dictum habet. Chꝛiſtus auũt cum vene⸗

it nemo ſeit vnde ſit. Mixtum vero veritate mendaci,p/

um pꝛemiſſum verbũ habet.ſed hunc ſcimus vnde ſit,
quia ſciebant parentes ſcom carnem:quoꝝ alter puta⸗
tiuus alter dumtaxat verus erat.ſciebant ciuitatẽ ⁊ pa
triam:deitatẽ tũñ in ipſo imo deum eſſe neſciebãt. Huic
mendacio aſſcripti ſunt.. lamabat ergo docens in tẽ⸗
plo ieſus dicens. Et me ſcitis et vnde ſim ſcitis Affir
mat ex boc ieſus ꝙ ſciebant eum:ſcom carnalem gene⸗
rationem et educatõem et patriã. Denegat aũt ꝙ eter

nam oꝛiginem ignoꝛabant:et cum nõ pſſit intellig at

q; cognoſci quod etiã nõ credebant. Et a meipſo non

veni:ſed verus eſt qui miſit me pater quem vos neſci /
tis. Eleluti verba ſeriaret. Quõ me cognoſcitis quiia
meipſo nõ veni et cum ſim miſſus ignoꝛantuq; mitten

tem deum wrum et eternũ patrem. Et qi patrẽ igno

rant filium nõ cognoſcunt. Et ſi patrem neſcitis:ſiliuʒ
quõ cognoſcetis. Sũma ſententia in hac re:qm̃ cogni

tio vnius relatiuox ex altero tota pendet:et vnius igno

rantia ſcientiam alterius deſtruit ſeu neſcientiã parit.

Erxr omnibo his augebatur culpa inexcuſabilis iudeoꝛũ
in cognitõe chꝛiſti:qm ſi ſciebant illum ex ſtigmate nõ
venerabantur ſanctitatẽ quam in eo inficiari non pote⸗

rant. Si nõ ſciebant vnde eſſet.non poterant reſiſtere

veritati.eos nudate conuincenti: neq; pꝛeſtabant ver⸗
bis fidem vt intelligerent veritatẽ. Sed ipſe ieſus cui
credendum erat:ſolus eternã ſuam ſciebat oꝛiginem,
Mꝛoinde dicebat.. Ego ſcio eum: et ſi dixero quia ne⸗

ſcio eum:ero fimilis vobis mendax. Et ſcio eum quia

ab ipſo ſum:et ipſe me miſit. Pandit ſuo vᷣbo ſunpᷣiꝰ

ſcientiam chꝛiſtus.fidem ab auditoꝛby exigens. cũ ali⸗

ter in eius cognitionẽ tranſiri nõ poſſit niſi ꝑ fidei pote
ſtatem:et edocet non ſolum aſſumptõne falſoꝝ ſeu con

feſſione nõ entium eſſe mendaciũ.ſed etiã in negatõne
notoꝛu m efficituramo cognoſcitur hac ſententia ſalua⸗

toꝛis mendax qui ſe dixerit neſcire quod nouit:cum di⸗
cit. Et ſi dixero qꝛ neſcio eum: ero ſimilis vobis men⸗
dax. Sed rei veritatẽ chꝛiſtus non denegat: ſed fatetur
Et ſcio eum quia ab ipo ſum:et ipſe me miſit.Replica
tio verbox ſimiliũ in verbulando ſiue in ſententia: non

plus affert veritatis q; expꝛimit vim affect? in eos qui
p fiĩdem ad intelligentiã veritatis vocantur. Sed ꝑ du
ellum fit ex veritate pfidia.ex reddita rõne puerſitas:et
furiunt ex manſuete loquente.. Nam querebant eum

appꝛehendere:et nemo miſit in ilum manus:quia non
dum venerat hoꝛa eius. .Sepe queſierũt chꝛiſtum iu
dei ſed ꝓpoſito malo.tñ non eum niſi qũ voluit inue⸗
runt ad necem. ad quã venabãtur illum. BHono tñ ꝓpo⸗
ſito inuemſſent otius:et certius tenuiſſent. Manus qͥ
dem hoſtis nõ poterat in eum exſe niſi ab eo permiſſa:
qui qũ woluit capiendũ ſe in manibo hoſtium dedit:qñ.
nec aliquid recepit aduerſi ptate agentiũ ꝑdite contra
eum.ſed voluntate ꝓpꝛia.qui ea hoꝛa qua voluit capiet
teneri paſſus eſt ab eis qui eũ inſectabantur neci ipᷣe ad

poꝛam ſed hoꝛa ad ipᷣm oꝛdinata erat. Et qfm̃ neqᷓ; ert

anima in iudeoꝝ wopulo pꝛecellentium non ſit infecta

conditio plebeiox. De turba aũt multi crediderũt in
eum:et dicehant. hꝛiſtus cum venerit ntiqnic plura
ſigna faciet qᷓ; que hic fecit. Mõ erat plena iſia creduli

tas de dei filio.ſed de quodã hoĩe ſcõ:cum eiadhuc ſutu

rum poſteriſarẽt meſſiam:et ex ſignis magis qᷓ; ex veri⸗

tate traſebantur ad eũ: nec fuit adheſionis ad ſequelaʒ
nec ad iuſticiã vt ex cõfeſſione ſalus ſequeretur. cũ nec
eum tunc fuiſſent auſi coꝛã ſacerdotibus et pꝛincipibi

cõfiteri:aut ꝓ ipo dediſſent ſe in obiectũ verloꝝ atch fa⸗
ctoꝛũ.Erat tñ animus eoꝝ mitis in chꝛiſtũ:vbi alij ſe⸗
uiehbãt. Sed nec ſuffeciſſet eis illa coꝛde cõcepta modi

ca fides:niſi occaſione data et accepta ꝓgreſſura fuiſſet

in publicũ coꝛã hoĩbo cõfitendo ieſum. Ex hoc eni ſalus
ſcm ſententiã eius.Qui me cõfeſſus fuerit coꝛã hoĩ⸗
bus:cõfitebvꝛ ⁊ ego eũ coꝛã patre meo.Et e regione di
ctũ eſt. Qui me negauerit coꝛã hominibus:negalvet
ego eum coꝛã patre mo...f
De eoꝙ pꝛincipes et phareſei miſerũt miniſtros vt
aoppꝛelvenderẽt ieſum. et de diſceptatõne exoꝛta ſuper
quueſitõne nõ inuentura eũ. Scom Yohannem.
CKapitulum. XXX
ana pirtu et ex ipa in omnibus actus et
cõᷣm eam nemini occaſionẽ criminis am⸗
miniſtrat:ſed induratus aĩo capit ex ipᷣo vn
de in pꝑeioꝛa labatur:et inde leditur quo ſibi

ad recte agendum pꝛeſto auxiliũ erat.et cupientibo ꝑpe⸗
ram agere iuſticia emula eſt. que obliquũ vetat rectũq;

ſuadet. Placet ꝑnicioſis libertas ommbo immodeſtis

regulatio diſplcet: quibus nec ſat eſt mala voluntas et

actio.ſed conantur ex om̃i parte captiuare veritateʒ. et
ex imagine captiuitatis quam patiũtur in aĩo alios ni⸗

tuntur intrudere: vellentq; ſi facultas foꝛet delere iu⸗
ſtos quos infeſtos habent a vita. VUnde ſequitur. Au⸗

dierunt phariſeiturbã murmurantẽ de illo hec. Et mi⸗
ſerunt pꝛincipes ⁊ phariſei miniſtros vt appꝛehenderẽt

eos. Hon pt ſuſtinere maluaceus ꝙ de bono dignum
aliquid diuulgetur: et diuerberatur in aĩio ſi fama eius
increſcat. Ecce phariſei alterã murmuris ꝑtem de chꝛi
ſto pati non pñt. habebat em ieſus vt iam pꝛedictũ eſt.

vtranq; murmuris ptem ſolum bona odio erant eis.

Et ne mualeſcerent miniſtros miſerũt vt eum appꝛe⸗

henderent.quẽ ex modico iam cepat turba laudare.qð
ab eis expectatus meſſias cum venerit nõ ſit qᷓ; iÄfe am

plioꝛa ſigna facturus. Sed cognita eſt a chꝛiſto pnicio
ſa legatio. cogniti legati cognitiq; legantes. Id inde

ODiyit ergo eis ieſus.Adhuc modicũ tpus vobiſcum

ſum.et vadoad eum qui miſit me. Queritis me:et nõ

inuenietis. Et vhi ego ſum vos non poteſtis venire.
Innouauit loquendi modũ cum miniſtros aſperit: nõ
tñ ad eos ſingillatim diriuando ſermonẽ:ſed ceteri iu⸗

dei cum miniſtris et miniſtri cũ eis aduertere poterant

hmõi innouatõis cauſam. Ceu faretur. At quid feſti⸗
nant phariſei me moꝛti tradere.et ad tale ſacinus poc⸗
Vt eũ ſenſum habeat iſta locutio ꝙ ſic ieſus venerat o⸗
mnino moꝛiturus mec alio moꝛtis genere exceſſiſſet a
mũdo niſi ſic fuiſſet occiſus. Inde ait.Legatus ſum le
gatione fungoꝛ. cito cõpellitur miniſteriũ legatois mee
Qui me legauit expectat. et vado feſtinus ad e qui me
miſit.Vlos aũt queritis meet nõ inuemietis.Mõ lono
ſed malo ꝓpoſito q ſi bono. vtiq;inueniretis. Quare

nõ inuenietis querẽtes. Quia vbi ego ſum ſq; apud de
um ptem in eadem ſubſtatia deitatis in eternitate mã⸗

ſurus vos venire nequitis qꝛ nõ creditis. poſſetis ſi cre

deretis. Mixta vᷣba ſunt hec. oſtendetia foꝛmã dei fui

Niber

Oodico tpe dirit ſe ieſus in mundo manſuruʒ: ſed nec

illo modico dignus extitit oĩs mundus.vt deũ⁊ dim

atq; factoꝛẽ ſuum in humaua foꝛma creatura videret

atq; ſentiret. Neq; dignus erat mundus conuerſatõne

ipius. Et cum totus iam in maligno poſitus eſſet: beni
gnitatẽ ipius poꝛtare non potuit. Juit a quo nunq; re⸗
ceſſit: et receſſit quẽ nunqᷓ a ſua cura dimiſit. Facta eſt.
fſit et fiet queſitio eius:non aũt muentio niſi ſapiẽtie le
ge. ſicut ſcriptũ eſt Sentite de dño in bonitate ⁊ in ſim

plicitate coꝛdis vri querite illum.qm inuenitur ab his

qui nõ tentant illũ:apparet aũt his qui fidem habẽt in
ilum. Acceſſus ad eum eſt impoſſibilis: lucem enĩ habi
tat in acceſibilẽ. fides tñ ad meritũ ad pꝛemium pene

trare in illam pᷣt. Imptinẽter tñ intellexerũt hec dicta

iudei· ¶ Vnde dixerunt ergo iudei ad ſemetipos. Quo
hic iturus eſt ꝙ nõ inueniemus eũ. Nunquid in diſper
ſionẽ gentiũ iturus eſt et docturus gentes. Quis eſt
pic ſermo quẽ dixit. queretis me ⁊ nõ inuenietis:et vbi
ego ſum vos nõ poteſtis venire. Nõ capiebat verba di
uina pfidum pectus:et cũ ad illa conaretur intellectus
nõ debita via intulit in erroꝛẽ. Ac ſi crederẽt ieſum ab/
cegdere a iudeis atranſiturũ ad gentes.quas diſperſas
iudei vocabant ꝓpter cultũ varium idolor.et ꝙ nec ſub
vna lege aut ſub vno ſacrificandi ſtudio claudebantur.
Zid quas foꝛſan gentes ſi chꝛiſtus iuiſſet iudeis impoſ/
ſibilis videbatur acceſſus.nõ ſpacio terre aut interpoſi
tione aquax aut greſſu pedum: ſed ꝓhibitõne legis et
diſſimilitudine moꝛũ nõ eſſe licentiã. Ad qð gentes qᷣ
bus ex miraculis et doctrina poſſet acceptus nieri eum
ab alijs tuerẽtur.ita tñ ꝙ arcerent etiã hoſtili potentia
ſi quos cognouiſſent auſu temerario nocendi conatu
ad eum voluiſſe acceldlrze.
Miieſus clamauerit inuitans ſitientes ad aque vi⸗
ue potum. Secundum Yohannem ſolum
Capitulum: XXXI.
Elſigeria hoim ꝑ diuerſa ſpe fruſtrata vagan
d tia in ſe chꝛiſtus terminaturus aduenerat:
ſi ei hoĩes adheſiſſent. NHeres quidẽ vniuer⸗
ſſon eſt. et ꝑ eum facta ſunt ſecula. Om̃ibo bo⸗
na oĩia factus eſt:et ipe ſe om̃ibo offert om̃eſq; inuitat:
vt nemo de verecũdia gradiendi ad eũ ſeu de impoſſibi
litate cauſetur ipᷣe inuitat ipſe pꝛeſtat accedendi peten⸗
diq; audaciam. Expomt ipᷣe dona volentibo nõ culpatur
inhauribilis largitas eius.negligentie hoim eſt ꝙ eius
dona nõ accipiũtur:nte deſidie ꝙ eius bñficia nõ reſpu
untur. MHinc dicitur.. In nouiſſimo aũt die magno fe
ſtiuitatis ſtabat ieſus clamabat dicens. Si quis ſitit:
veniat ad me a bibat. Die feſto mediante:aſcendit ie
ſus in temolũ ⁊ docebat. Nũc in nouiſſuno feſtiuitatis
die ſcʒ ſeptimo qui celebꝛioꝛ ceteris erat:ſtabat ieſus in
templo foꝛſitan eminẽtius ſolito.vt in eum oculi oim
verterentur.et audiretur aptius vox eius in clamoꝛe de
pꝛompta:inuitatoꝛia quideʒ erat. Si quis ſſitit:wvniat
ad me ⁊ bihat.Satiare vult chꝛiſtus deſideria nt᷑ᷣa que
ſignantur in ſiti. Poꝛro aliunde ſatiari non pñt.Nõ ad
ſitim coꝛpis potũ offert. ultã aquam creauit ab ini⸗
tio deus decarie terrã excedentẽ:et fere vbiq; inuenitur
agqua ꝓ ſiti coꝛpis depellenda:ſed liquoꝛẽ alium nõ ſen⸗
ſu coꝛpis pceptibilẽ pollicetur. Pzꝛeceſſerãt huius inin
tatoꝛij xvocem in typo multa geſta ⁊ oꝛacula ꝓphetax. vt
perlucide cog noſceretur quid ſit id ad qð chꝛiſtus voce
clamoſa vocat. Sitiuit ꝓplus iſraeliticus in manu mo
iſi eductus & egipto aquã in deſerto:vbi nõ inuenerat
uirta vo ũ. Et accepit ex petra:bis moiſe virga pcutien⸗?

te illa. In deſerto mundi huius ſedibo incertis vagat

ĩim genus:mihil firmũ ſiabileq; tenens. Guſcit anhe⸗

WVndecimus

— —

lat multaq; cupit: languet circa deſideria multa: ſed nõ
inuenit in ilxſauris nature vnde ſatietur. Supꝛa na⸗

turã ꝓpinatur aqua:qꝛ de ſi ice de petra bis moi aica vir
ga ceſa. Oia in figura contingebat illis: et bibebant de
ſpũali conſequente eos retra. Petra aũt erat chꝛiſtus
bis vna virga pcuſſus.ptate ſua quide. Etenim viga
oſtendit regiã etiã iudiciariã ptãtem. Moiſes pcutiens
ipſe chꝛiſtus eſt:vt ipſe ꝑcutiens ipſe petra ꝑcuſſa.qm̃

ſlemetipᷣm ꝓpꝛia voluntate tradidit in omnem humani

generis hiberatõem ꝓuectionẽq; ad ſperata. vt ipſe ſit ꝑ
cutiens pcuſſus. Bis neme. In aĩa ꝓ triſticia: in coꝛ
poꝛe ꝓ pena ſenſibili.elque largiſſime tũc tꝑis de petra
fluentes:aquã redemptõis in ſanguine.et aquã abluti⸗

onis in baptiſmo ſigurabant. Ita largiſſime vt pꝛeciũ
quo eſt celebꝛata redemptio: aqua in qua baptiſmus oꝛ
dinatus eſt.et om̃es hoĩes potauerit ope ſua. Igitur ſi
q‚uis ſitit redimi ſi quis ſitit lauari a ſoꝛdibus peccatoꝝ

ad chꝛiſtũ clamantẽ in nouiſſimo feſtiuitatis die in fine

tyꝓm accedat:qm nos ſumus in quos fines ſeculoꝝ ob⸗
uenerũt. et dicentẽ audiat. Si quis ſitit:veniat ad me
et bibat. Sed ſi nõ ſitit. non veniat. Mon enĩ accipiet

nõ ſitiens.ſi ſitire pᷣt.Ad ſitiẽtes dumtaxat facta eſt in⸗

uitatio. Sic enĩ ꝓcdlamarat dñs p ꝓphetam. Omes ſi⸗
tientes venite ad aquas.nõ acceptate pꝛecio ſeu aliqua
pmmutatione reꝑ. ſed ꝓmptitudine inobliquate volunta

tis. Elenite emite abſq; vlla cõmutatiõe:vinum ⁊ lac
Ad multiplices potus vocat:aquaꝝ vini ⁊ lactis. Po⸗

tus aquax ex ſuꝑioꝛibo liquet.vini ſq; ad hauſtum eu⸗

angelice doctrine.lactis vt ꝑ veritate mentis et mo:ũ
dulcedine bibant·ad imaginẽ ꝑpuuloꝝ.qui lacte puro et
dulci cum delectatione paſcuntur. Et in perſona chꝛi⸗
ſti pꝛedictum exat. Comedite amici meiet bibite.et in⸗
ebꝛiamini chariſſimi. Ecce vinum inebꝛians. attende
menſuram. Et calix meus inebꝛians qᷓ; pꝛeclarus eſt.

Et ebꝛietas hominem quaſi alienum facit. Clamat qui

dem chꝛiſtus vt accedamus ad eum et bibamus.ſed vi
num eius et menſura ſeu vas quo apponitur oꝛi ebꝛie⸗
tatem facit.illam videlicet qua vocatus a chꝛiſto ab om
ni mũdo viſibili efficitur in aĩa alienus. Ve qui ab hac
ebꝛietate ſecernitur. In hac cauſa ebꝛietas rectum. ſo⸗
bꝛietas pꝛauum ſapit. Ebꝛiat vinum chꝛiſti ea ima⸗

gine qua oꝛe perceptum.vt iniuriantem et iniurias.le⸗
dentem et leſiones.honoꝛes et vituperia. laudantes et

xeridentes.aurum et ſtercus.notos et extraneos equa

lance deriſionis appendit. vt ea ſimiliter vino chꝛiſto

ebꝛius cuncta libꝛet · Igitur vicium eſt ebꝛietas:ſed nõ

ex vino chꝛiſti. ad quõd chariſſimi inuitantur Ebꝛiat et

calix non a ſe ſed adhucexpoſitõne contenta. Et menſu

ra eſt qua vinũ ꝓpinatur. Menſura chꝛiſti fuit ommſtino
ſemeſtris. qm̃ dedit ſibi pater vt diceret aduerſanti·Ca
licem quem dedit mihi pater non vis vt bibam illum.
Ac per hoc hmõi calix oꝛi coꝛdis appoſitus per conſide-/
rationem.inebꝛiat per amoꝛem. Si quis ergo ſitit. ad

chꝛiſtum vadat et bibat. Hac ſiti agebatur dauid cum
aquam de bethleemitico fonte ſitiuit. Et omnino chꝛi⸗

ſius bethleemiticus erat. Et alibi decantauit. Quẽad⸗
modum deſiderat ceruus ad fontes aquarum. ita deſi⸗

rat anima mea ad te deus. Sitiuit amma mea ad deuʒ

fontem viuum.qñ veniam ęet apparelv ante faciẽ dñi.

Qui ergo vitã deſiderat.vadat ad clamanteʒ alta voce
ieſum. Si quis ſitit vemat ad me et bibat. Apſe ſontẽ
viuũ ad auferendã ntᷣam ſitim habet. Sed intellectus
verbox eſt ꝓ filijs choꝛe qui caluus interpᷣtatur vt ex ti⸗
tulo pſalmi liquet.id eſt ꝓ filijs chꝛiſti in mõte caluarie
cruciſixi·. Om̃ies q;uis mintetur ad aquas nouũ chꝛiſti

potũ non tñ accipiut niſi ſint filij calui xpi ſaluatoꝛꝛg.

ſel 16
. S
cgir
dantde
haſius
Iyuge
Utieng
krſi
Umani
Binco⸗
Lpe
bivei/
reai
nusoꝛ
Aur ſi
etor
Kinfine
norcbe
dtadne
gbe
Ucdneſtin
Qesſ
ſen aenn
tewlune
lumele
10,Po
tym eu,
Moꝛi
Puroet
mchei
te Kin
mWwende
carnsenſt
umgeage
glnsſedy
roaiebie
ſſosbon
gisbhe
Ctunn
en im
Vrius le
nteset
o elia
chelſto
brigtet
tmmenſa
toffin
ſntiC
Conſie

tr. 4

de diſceptationibus do. Balua.

Et his dicitur quod in apocalipſi ſcribit. Et ſponſus et
ſponſa dicũt wni:et qui audit dicat veni. Et qui ſitit we⸗
niat:et qui vult accipiat aquã vite gratis. A chꝛiſto aut
deficientib dicit. Et nunc quid tibi vis in via egipti vt
bibas aqua turbidã: Aut quid tibi cum via aſſirioꝛũ. vt
bibas aqu fluminis: Me aq̃ nõ ſatiãt:viram aptatã nõ
tribuunt. Et cum ſolũ were credentes accipiãt: ideo ad⸗
tectum eſt Qui credit in me ſicut dicit ſcriptura:flumi
na e wentre eius fluent aque viue Iſta verba ſunt xpi
ſed nõ ali᷑ epiſtolari erpedit qᷓ́; euãgeliſta ſubieciti Hoe
autẽ dicebat de ſpiritu: quẽ accepturi erãt credentes in
eum. Nondũ enim erat ſpiritus datus:qꝛ ieſus nondũ
erat clarifcatus . Spirituſſanctus in typo fluminũ aqᷓ
viue decurrentis deſignatus eſt. qui ante aſcenſionẽ in
u permaxime clarificatio chꝛiſti patuit tante multitu⸗
im neq; in tantis ſignis datus nõ fuerat.qᷓuis multi
ante illa inſignem donationẽ habuerut ſpiritũ ſanctuʒ
ad ꝓplxtandum. ad ſanctificationẽ. ad facienda miracu⸗
la:ſed nõ datus ante gloꝛificationẽ eius per reſurrectio
nem fiendã in aſcenſione monſtrandu. Sari quidẽ po⸗
terat ſpirituſſanctus ante omnia hec:ſed cõplenda erãt
omnia miſteria ñi ij anteq; ſpirituſſancti in ranta euidẽ/
tia in ſonitu in linguis igneis celebꝛaret᷑ aduentus.qui
moꝛe fluminũ aquarũ viuentiũ deflurit in coꝛdib- eoꝛũ
qui aceferit ad irrogandũ oꝛbem terrarum. ſicut ſcris⸗
ptum eſt.
terrenoꝛũ amoꝛe celeſtiũ:diuinis doctriniſ.moꝛibus no
uis. virtutibo et ſacramẽtis ſalutaribus et ymbꝛe mira⸗
culoꝛum oppleuit. Elerũq; vnde flumina exeunt reuer⸗
tuntur:ideo ſpirituſſanctus fluminibo aſſimilatus eſt.
quia quo venit vadit.ſecum trapens quos ceperit.
MOꝛ ex pdictis verbis ſaluatoꝛis oꝛta eſt diſceptatio ex
qua inter iudeos diſſentio facta eſt.ſcom iohannem

Capitulũ XXXII ”
Bant verba chꝛiſti omnino excedentia cõmunẽ
e hominũ ſenſum: ſed ipᷣe pᷣſiabat volentibo intel⸗
lectum. Ad hoc edebant᷑ vt audientes ad eũ to⸗
ta intentione cõuerterent᷑:et fide moꝛibuſq; ſequerent
ad ꝑcipiendum abeo deſideratã in eternãvitam. Nec e⸗
rat in pferendo varietas:vt ad acceptos minus wel ma⸗
gis edita viderent᷑. Erpandebat᷑ vt retia:pꝛo piſcibo aut
aunbus venientibo pariter capiendis. Qò ſi nõ capiunf
nõ eſt in rethibo culpa expanſis iure wnãdi. Sed ſicut
piſces aut aues nõ veniẽtes non veniunt in capturã. we⸗
niẽtes herent:ſic verba chꝛiſti enandi ad vitã homines
omni iure depꝛompta nõ omnes audiẽtes ceperũt.nec
vefectu ſemiuerbij ſiue verwꝛũ:ſed inequalitate audito/
rum qui nõ eodem animoad illa ſuſpenſi erant. Sicq;
patet diuer ſitas: Ex ilio ergoĩ turba cum audiſſet hos
ſermones eius dicebat: Mic eſtwere ꝓplxta. Alij dicebãt
hic eſt chꝛiſtus. Quidã dicebãt. Nunquid a galilea chꝛi
ſtus venit: Mõne ſcriptura dicit.quia ex ſemine dauid.
et de bethleem caſtello vnde erat dauid venit chꝛiſtus
Diſceptabat᷑ de chꝛiſto.varie quidẽ:vt videns crederet
ſeu expectatus meſſias.Erant et aliqui eum cognoſcen
tes ex genere.ex educatõne galileũ ex ciuitate nacareth
ſita in regione galilee. ſcientes ſcoõm carnẽ genealogiaʒ
eius ex vtroq; parente.gnari ſcripturarũ et ꝓpheciaꝝ re
pꝛimentes dictũ et opinionẽ.ꝙ a galilea meſſias wntu
rus nõ ſit:magis aũt a bethleem m ſcripturam. ſicut
nathan de mandato dñi pᷣdixerat dauid.et ſicut ꝓpheta⸗

uerat ante micxas.ſcpᷣm cuius ꝓphetiam reſponſuʒ fu⸗

it a ſcribis herodi.de chꝛiſto ſciſcitanti ad inquſſitionem
magoꝛũ. Sed vnde iudei cauſant᷑ in chꝛiſtũ.inde accu⸗
ſantur et cõtra eos ſentẽtia iuſta diuoluit᷑.quomã chꝛi
ſtus bethleemita erat.natus ibidem tempoꝛe deſcriptio

ſpiritus dñi repleuit oꝛtem terraꝑ. cõtemptu

nis oꝛbis cum ſignis et poꝛtentis aduenientibo oꝛbi an
notatis in ibꝛis gentiliũ:quanqᷓ; illa nõ cõmendauerit
ſtilo.aut ſi cõmendauerit in tunc.in poſterũ alvleuit p⸗
uidia iudeoꝛũ.qui et ſi nõ poterãt ſuppꝛimere ipm eſſe
ꝓphłetam:negabant ipᷣm eſſe meſſyam. Sed vnde ſe pal
liant detegunt᷑: implicant᷑ quo explicari ſe credũt. Diſ
ſenſio itaq; facta eſi in turba ꝓpter eum. Semp interxe
rum et falſum. bonum et mal lucem et tenebꝛas pios
et impios. iuſtos et iniuſtos. humiles et ſuꝑbos humi⸗
liter ſentientes et alta ſapientes ſimplices et aſtutos:
diſſenſio reperta eſt. Et ſi pmixta cõtio huiuſmodi dif⸗
ferentium tandẽ patuit cõtio ſanioꝛũ.⁊ intm̃ ꝓceſſit au
tumatio diſceſia de chꝛiſto vt vna partiũ manus in euʒ
mittere niterer vt caperet:ſed nec ad altera pſumpſit vt
pauida in tutelam. Heq; aliquãdo in euangelio legimuſ
qð tuitionẽ humanã aliquãdo habuerit a ſeuientibo in
eum:imo is qui pᷣſumpſit ilico mandatũ accepit vt edu

ctum gladiũ cõuerteret in vaginã. Expo fitus erat chꝛi⸗
ſtus a patre ad tolerantia aduerſoꝛũ: ſed volũtas ſua m⸗
ſepabilie erat. Mamifeſtat hoc actio nequã Hinc qui⸗
dam autẽ ex his volebant axpꝛehendere eum. ſed nemo
miſit ſuꝑ illum manus MNõ ſemꝑ agit facultas qð de⸗
liberat mala wluntas. que ſi nõ coꝛrigit᷑ facultas refre⸗
nsatur aut aà potentioꝛe virtute aut a ſeipa minus auda⸗
ce in effectu:q́; mala volũtas fuerit in affectu. Itaq; q;
dam miniſtroꝛũ volebant chꝛiſtũ cape:ſed a chꝛiſti vir⸗
tute manus eoꝑ ꝓhibita eſt:vt aduerterẽt ꝙ chꝛiſtũ ap
pꝛehendere nõ erat humane poteſtatis.ſed ipius dum⸗
taxat ꝓpꝛie voluntatis.

Oe miniſtri nõ appꝛehendẽtes ieſum reuerſi ſunt. ex
quo diſceptio exoꝛta eſt ·qd in eum ſit ſcom wrã iuſti
ciam decernendum.ſcõm iohannẽ ſolum.,.
Z Capitulum XXXIII
On ſemper miniſtri ꝑſiciunt imperata maioꝛũ
n virtute aliqua acti.cognoſcẽtes ſe eſſe nequiſſi⸗
mum quod iubetur: deo ꝓhibenti perperam a⸗
gere magis q́; homimbus deferentes.Aliqui nõ valen⸗
tes ꝑficere imperatũ:etiam habentes animũ male para
tum nõ pficiunt iuſſuʒ nequꝗ. leriſq; in ipa pꝛima di⸗
uulgatione mandati:apparet edictum iubentis puerſuʒ
eſſe iuſtiſſimũ.At vbi cum ſubito nõ exit in opus mala
facultas:interdũ de opere inſtruit᷑ interi? moꝛdinata wo⸗
lũtas.Ex hoca temperantia detineri opoꝛteret miniſiro
rum manũ ne ſubito ꝑficerent iuſſum aut ilco inferrẽt
in alijs leſionẽ mandato ſuſceptã.quoniã in ſubitatio⸗
ne cõfunditur innocens.taliter qð nõvalet medela poſt
vulnus:neq; vita reſtitui᷑ ab hoĩe cum moꝛs pfuit irro
gata. Et ſepe poſt malegeſtũ liquet writaſ innocẽtie:cui
nõ confert etia voluntarũ remedium inferentis. Vnde
miniſtri a doctrina ſana chꝛiſti pꝛeuenti.nõ illũ tetige⸗
runt.in optimo documẽto facti poſteris:ne ſubito pfici⸗
ant incõpacta iuſſa maioꝛũ Tlenerüt ergo miniſtri ad
pontifices et phariſeos:et dixerũt eis illi. Quare nõ ad⸗

duxiſtis illũ. Reſponderũt miniſtri. Nunqᷓ; ſic locut? eſt

homo. Beuertunt᷑ miniſtri ad pontifices a quib miſſi
fuerant ad ꝓpꝛiã actionẽ ſpe fruſtrata mi ttentiũ:qui eos
animo irato interrogabãt. Quare nõ adduxiſtis eum⸗
Elti dicerent. Nos vos miſimus ad capturã. quare igit

nõ cepiſtis eũ.vt captũ deferretis ad nos: Aplogicant

miniſtri.er locutõne capiẽdi ieſu:quod vti locutus ipe.
nunq; ſic fuerit alius locutus. Hoĩes iſti erant et ſupꝛa
hominẽ de chꝛiſto ſentiebãt: ex eo quidẽ qð in manſue⸗

tucine audierat vrbum eius.ᷣ in quo virtus erat poſſe
coꝛda hoĩm mutare nõ tñ poteſtate ſolũ cũ poſſet:ſʒ etiã

humiii pietate audientiũ eoꝝ coꝛda mutabat. A pparito
res ſeui a ſeuis miſſi pꝛincipib. manſuetiad verbũ dñi

7

Liber vndecimus

facti ſunt:a quo animoꝛũ ſedata ſeuicia. et coꝛtoꝛũ fre⸗

nata facultas. Nullus ſe tueret᷑ a verbo dñico:ſi ad audiẽ
dum aptitaret aurẽ. Molleſcunt dura coꝛda ꝑtinacia ef

fugatur:molleſcit duricia mentis et ad aptitudinẽ agẽ
doꝛum ipᷣa ineptitudo reducif᷑. obliquata ratio redit in
rectũ.aſperum deplanatur:ſi animequioꝛi animo ver⸗

bum veritatis accipit᷑. Huiuſcemodi miniſtri mittunt
vt capiant:audiũt et quieſcũt. Et nec in culpa ſunt ſi ad
melioꝛa cõuerſi nõ perſiciũt iuſſa que nequiter ſuſcepe⸗
runt:ſi nõ obſecundãt iuſſionibo criminoſis. Et foꝛtaſ⸗

ſis dicet quis. Ergo in culpa ſunt ſerui.ſi nõ perſiciunt
omnia iuſſa maioꝛũ:ſi iuramento aut pacto eis ſe con⸗
ſtrinxerint. Equidẽ ſi edictũ nõ aduerſat᷑ iuſticie verita⸗
ti atq; virtuti. Vbi autẽ e regione cõſiſteret: iuſticia.ve⸗

ritas virtus ſũt iuſſionib omnibo pᷣferende.Aduerſus
iſtas nulla lex nulla ſanxio:iuſſio nulla Si in re hac app

logia interpoſita magis placet. Nunqᷓ; ſic locutus eſt ho

mo:ſicut hic homo loquit᷑. Elt ex hoc liqueat ideo nõ ce⸗

piſſe ieſum:quoniã ſupꝛa omnẽ modũ omnmmũ hominuʒ

loquebatur.Et ſi calculatio fieret a pthoplaſtis vſ q; ad

chꝛiſtũ ꝑ omnes mundi oꝛiginales hoĩes. et ab illa pꝛi⸗

ma omniũ maxima rate incluſoꝛũ egreſſu quouſq; ꝑ o⸗

mnes nationes.p omneſetates.pꝑomnes tribus ꝓplos
et linguas vſq; ad ipᷣm chꝛiſtũ:nunq; ſic locutus eſt ho⸗
mo. Ata locutus vt inimici faterent᷑: quoꝛũ teſtimoniũ
plus affert in iudicio veritatis. Et homo erat verus: ſed

ſupꝛa hoĩem loouebat᷑. Et omms homo mendarx: ipᷣe ſo
lus verax. Ydeo nunq; ſic locutus eſt homo ſicut loque

batur ieſus.qui nõ ſolũ homo ſed dei filius erat:in quo

1 per quẽ pater hominibusloquebatur eternus. Quod
et poſt omnẽ eius locutionẽ de ipo ſcripſit apls. Multia⸗

pharie multiſq; modis olim loquẽs deus patribo in ꝓ⸗

pfletis:mouiſſime dieb iſtis locutus ẽ nobis in ſilio. Er

go nõ ab re dictũ:nunqᷓ; ſic locutus eſt homo.Mõ ad oꝛ⸗
natum verbi laus iſta depꝛomitur:ſed ad effectũ. DPene

trauerat enim illoꝛũ animos ſermo eius: mutationis
ad affectũ habebat effectum et de celeſtibus et honeſtis

erat nil habens ĩmodeſtũ.nil reconpingibile.nihil pꝛe⸗
ter rationem etvtilitatem et oꝛdinem:continens eque

quod eſt totius virtutis et gratie oꝛdinatum ad gloꝛiã

et delectationem afferebat amatoꝛibus veritatis iure o/
ſtendensvicium et ſuadẽs ſanctum odium eius:parãs
gradus infallibiles aſcen ſionis in celuʒ. Ceruntamen
infeſta fuit laus iſta phariſeis:vt ſeductionem opinare

tur in coꝛdibus referentium. Beſponderunt ergo eis

phariſei Nunquid etvos ſecuti eſtis Optimũ eis imo
cunctis qui a veritate ſeducunt᷑.quia introducunt᷑ quo
excluſi nolunt:et beatus quẽ ſeeum ducit veritas quem
ſecum virtus ꝓbata trahit. Inferũt vero phariſei fallax
argumentũ.qð chꝛiſto nõ ſit pᷣſtanda ſides:altitudinis
ſtatũ et ignoꝛantiã ex natura dicẽs Nunqᷣd aliquis ex
pꝛincipibo credidit in eũ aut ex phariſeis?: Sed hec tur⸗
ba que nõ nouit legeʒ:et maledicti ſunt Sic arguunt
quaſi fides chꝛiſti daret᷑ excellentioꝛibo ſtatibuſ hominũ
nõ pſone.⁊ negaret᷑ his q ad ſcientiã ſcripturaꝝ nõ oꝛdi
nauere naturã:et in datõne huiuſcemodl ſidei eſſet ac⸗
ceptio perſonarũ. Sed ne dignitati nec ſtatui nec ſcien
tie nec magnitudini coꝛpoꝛũ:ſed humnl:i voluntati cõfer
tur. Meq; credendũ eſt cõferri non poſſe humilib: qo ex

ſupbia maioꝛibo denegatur. Pzoinde ſi pꝛincipes ?1 pha

riſei nõ credebant in chꝛiſtũ nõ ex hoc adimebat᷑ ne poſ/
ſent in illum credere plebei:nec maioꝛũ credulitas ⁊ au
ctoꝛitas cõferunt his que credunt᷑. nec aliquid adimũt
fi nõ credunt.vt ſi pꝛincipum et phariſeoꝛũ pertinacia
chꝛiſtum nõ credidit. qð chꝛiſtus nõ fuerit is qui fuit et
velut olim in romanis apud quos aliquis haberi deꝰ nõ

poterat:niſi ſenatui placuiſſet. Nõ enim facit rei credite

veritate quoꝛumcunq; credulitas:ſed quia vera eſt ideo
credenda cenietur:lttame pmodice obiectũ ꝓ chꝛiſto

fuit verbo ſeu facto ad repellenda paruicacia iudeoꝛũ·v⸗
nus quidem curauit eos in vſum rõnis reducere Di⸗
cit nicodemus ad eos.ille qui venit ad en nocte:quronꝰ
erat ex ipis.Nunquid lex noſtra iudicat hominẽ.mſi au
dierit ab ipo pꝛius et cognouerit quid faciat Eſt expe⸗
dientis expediteq; veritatis erroꝛe cõtionis rone repꝛi⸗
mere et remittere ad iuſticiã legis eos quixoluntates ꝓ
pꝛias pꝛo iuſtis legibo habent.Lex dei eit necnõ hominũ̃
recte cernentiũ nõ dicere aut facere quenqᷓ; rerum niſi
pᷣuaricatõne legis:nec aliter niſi taliter reus quiſq; cen
ſendus eſt. Vt inuemat᷑ reus opoꝛtet ꝙ eius ſciat reatꝰ:
qui aut cõſeſſione rei aut veris teſtibo innoteſcit. Pꝛo/⸗
inde nicodemus qui ꝑ cognitionẽ iuſticie in eum iudi⸗

cari cenſebat erat occultus diſcpulus ieſu a quo iam do

ctrinã veritatis acceperat:p cuius innocentia ſe obicem
faciebat ne in eum ageret temeritate nõ lege:ratus qui

dem qðò ſi equo animo audiret in iudicio cõſtitutus qð

inueniretur iuſtus:et deſeuiſſent wnari ad moꝛtẽ queʒ
innocentẽ ꝑ omnia repperiſſent.Sed nil grauius ad bo

nitatis ſubuerſionẽc. ad elidendũ innoxiũ.ad erogandũ

publicũ bonum pꝛiuatũq; dveſtruendũ q; ſi cõtio tota fu

rit:qᷓ; ſi qui habent in mamb leges.qui pꝛeſunt.qui ha⸗

bent ex lege diſcernere. agitat inuidia. incendit ira. odiũ

verat:placitũ dominat᷑ veritas exilio eſt.Apud quos eo

valet virtus vnius.quo ſtilla modica vini ſuꝑiecta ma⸗
gno et rapido flumini ad ſapoꝛem: imo velut miectum
oleũ lignis igni ſuppoſitis maius facit incendiul Hinc

reſponderũt et dxerunt ei. Nunquid et tu galileus es:

Scrutare ſcripturas:et vide quia ꝓpheta a galilea non

ſurgit. Et reuerſi ſunt vnuſquiſq; in domũ ſuã Ynter

pꝛetantur in repꝛobũ ſenſum qõ ſana mente cõſultum

eſi:et credũt amoꝛe pꝛimo/p cõpatriota dediſſe cõſiliuʒ

qui veritate atq; iuſtica cõſulebat. Inde dicũt. Nun
quid et tu galileus es.qui/ꝓ ieſu galileo loqueris vt en
amoꝛe aut honoꝛande patrie aſſeris eſſe ꝓphetam cũ nul
la ſcriptura cõtineat illam regionẽ honoꝛe ꝓphetico illu⸗

ſirandam maxime ꝓplxta magno quẽ meſſiaʒ ocs vna⸗/

nimiter expectamus. Pꝛoinde ſi galileus nõ es cur pꝛo
galileo verba diffundis: Meruerſus hominũ mos cum
aliquẽ ad diſplicentiã ceperit iᷣm non patitur nec eius

amicos:etiam ipᷣam veritatẽ ſibi fauentẽ velut emulaʒ

habet. Nõ poterãt iſti pati ieſumnec eius amicum ſuſti

nent nicodemũ:qui etiam magis ꝓveritate atq; iuſticia

q; pꝛo amicicia cò ſilium dederat. Et reurſi ſunt ſinguli
in domos ſingulas:de captione chꝛiſti cõ ſilio diſſipato.
DPDe diſceptatione oꝛta inter chꝛiſtum ⁊ phariſeos ſu
per adultera punienda. ſcom iohannem ſolum.
Capitulum XXXIIII

Verunt impij pios inuoluere. et cum cauſam
q iuſtam nõ habeãt querũt:et vt excuſacius faci⸗

ant interdũ inſerunt rigoꝛẽ iuſticie et ſpeciẽ ho⸗
neſtatis Nam cum veniſſet ieſus in templũ et omnis
populus venit ad euʒ:et ſedens docebat eos Docebat
in templo ꝓpter cõuentum iudeoꝛũ vt palam fieret do⸗

ctrina eloquij ſui:ne de clamdeſtino poſſet accuſari. Et

oĩs ꝓpls ſcʒ plebeius erat ad audiendũ:cum intentione

diſpari. Sed emula inuidia iudeox.falſo ꝓ iuſticia.con

ſultabunda ex aduerſo ilico ven it calumniatura iudiceʒ
impeditura vtilẽ pꝛedicationẽ Adducunt autẽ ſcribe et
phariſei mulierẽ in adulterio depꝛehenſam:a ſtatuerũt
eam in medco et dixerũt ei. Magiſter. yec mulier depꝛe⸗
henſa eſt in adulterio. In lege autem moiſes manda⸗
uit nobis huiuſmodi lapidare. u ergo qd dicis de es.

S — — — —,

ite
gen
ſto
Py
Di⸗
bin⸗
ian
e/
it
R
ind
nſ
len
,
/
i
d
en
Sga
win
eae
dbe
Gmnci
lonſu
guihan
Modi
hosen
ume
ltum
Hine
es
N
Huter
Alum
oͤſtlz
n
Nen
cünul
ollof
SPn
rpo⸗
mn
us
laz
uſti
ticg
guli
Mlo⸗

imn
ei⸗
o
nis
bet
E
one
C
icc
ret
tüt
e⸗
Go
1

„

de diſceptationibus do. Balua.

Hoc autem dicebant temptantes eum vt poſſent eum
accuſare Culpa penã meretur:et hoc ſolum boni habet
quia oꝛdinat᷑ ad penam. MNihil penale niſi culpabile: ſed
nõ omnib vna pena. Clarietas penarũ ex varietate cul⸗
parum infligit᷑.Ex oꝛdinatõne diuina et humana puni
endi modus exoꝛdiuʒ ſumpſit.ex moiſi a deo fuit:in q̃
iuſſum eſt reum adulterij ictibus lapidũ ſubiacere quo⸗
uſq; moꝛeref᷑. Seruãda lex eſt:quia iuſta et ſancta. Et
pium etiã eſt parcere delinquẽti:ſed tñ penitenti. Quid
igitur diſcernendũ inter miſericoꝛdiã et iudiciuʒ dauid
Dicit. Miſericoꝛdiã/⁊ iudiciũ cãtabo tibi dñe.Adeũt pha
riſeixpᷣm ſed temptatõe maligna.vt veæcernat inter iuſti
ciam et miſericoꝛdiã tꝑalem:ſiꝓ qua parte ꝑ eos iudi⸗
candũ in adultera eſt. Et id eoꝑ temptatio intendebat
vt ſi ꝓ iuſticia decreueritvelut crudelis reus habeatur a
populo:ſiꝓ miſericoꝛdia ſit reus in lege qᷓ̃ mandat adul
teros lapidare.Temperat reſponſum ieſus aduertẽs tẽ

ptationẽ.nec inferẽs calumnie cauſaʒ ſed ex peccatis eo

rum temptationẽ repꝛimit:calumniã abſtulit et peper⸗

cit adultere penitenti. Mõ ediſſerit ꝓ iuſticia ꝓ miſericoꝛ
dia nõ ꝓmulgat:ſed ↄtra iniquitatẽ inuehit:agitq;vt re
ſculpat eos qui nõ ꝓ amoꝛe iuſticie.nõ p reuerentia mi⸗

ſerendi.ſed animo pſequendi de iudicio equitatis inter⸗
rogant.Quoꝛũ inter ceteros malos ſeuũ hominũ genꝰ
eſt.velle inferre iacturã ſub ſpecie vritatis:et ad necan⸗
dum de pharetra virtutis ſagittã educere enenoſam:
qatq; de vmbꝛa pietatis peltam facere ad impietatis tu⸗
telam. MNec tam erubeſcibile iudicaret atq; tam crimino
ſum ex actu:ſi de ſeuicio tegumẽta nõ q̃reret.lerũ his
reſponſo nõ poꝛrecto iuxra queſitũ et votũ:ad cõſidera⸗
tionẽ ꝓpꝛie iniquitatis eos remiſit introꝛſuʒ. Jeſus au
tem inclinãs ſe deoꝛſum:digito ſcribebat in terra In⸗

terrogatus verbo ſcripto reſpondet:vt euidentius ſtabi⸗

liuſq; ſit que ſito reſponſuʒ:ſed quid ſcripſerit textus eu
angelicus pᷣterijt. Et mirum ſi ſcriptura huiuſmodi le⸗
cta fuit qð nõ fuit cõmendata memoꝛie. Sed id pie cre
dendum eſt ꝙ pꝛimo digito miraculoſe in lapide aliquo
pauimenti vt nec puluer in tanta copia fuit ꝙ litterarũ
ſulcationẽ potuiſſet ſuſcipe:ſi fuerit quidem ſcripſerit il
lam ſententiã:quã ꝑſeuerantiboin exquiſitõne ſenten/
tie oꝛe ꝓtulit:. um aũt ꝑſeuerarent interrogãtes eum
erexit ſe ⁊ dixit. Qui ſine peccato eſt veſtrũ:pꝛimus inil
lom lapidẽ mittat Ergo niſi q̃ culpa caret accuſare po⸗
teſt:Non aget lege iudex in criminoſos ſi fuerit ipᷣe cri⸗
minoſus.cũ ſepe maioꝛibba criminibo ſedentes in tribu⸗
nalibus implicent᷑ qᷓ; qui eoꝛũ etiam iuſta ſententia ob⸗
truncant᷑. Etenim indubie iudicabit:ſed autoꝛitas ade⸗
rit iudicandi.Nõ omnis iniquitas adimit autoꝛitatem.

Hanrxitũ ex legibo eſt quibus criminibo iudex exautoꝛi⸗

ſetur. et ꝓhibitum quibs nõ incumbat iudiciuʒ facere.
In cauſa huius adultere chꝛiſtus maliciã iudeoꝝ inſpe
xit.qui potius querebãt chꝛiſtũ ꝓpter adulterã accuſare
qᷓ; ꝓpter deteſtabile adulteriũ et legis moſaice celum il⸗
lam feminã lapidare. Mam et ſi iuſte in adulterã legis
gelo ſeuiebãt iniuſte tamẽ in chꝛiſtũ:querẽtes eũ in cau
ſa illius criminare. Merito ꝓpter iniuſticiã hanc facere
iuſticiã pdiderũt: cõfuſi a cõſcientia ꝓpꝛioꝛũ criminum.
MNeenõ et autoꝛitate chꝛiſtuſin cauſa iſta vſus eſt cui pa
ter omne iudiciũ dederat.ꝙ exeo ꝑſpicuũ ẽ quo ſibi re⸗
ſpondere auſi nõ fuerunt:nec hanc mulierẽ abſolutam
ab eo amplius in iudicio cõuenire vt lapidibo ſubiace⸗
ret Et iterũ ſe inclinãs ſcribebat in terra ſad maioꝛem
affirmationẽ littere atq; ferende ſentẽtie. Dederat iam
ſententiã de iudicio exercendo.ſed nõ a criminoſis: da⸗
turus erat de abſoluõne adultere mulieris. Audiẽtes
autẽ vnue poſt vnũ exibant:incipientes autẽ a ſenioꝛi⸗

bus vſq; ad nouiſſimos Daioꝛlbo foꝛſan qᷓ; adultera
criminibus tenebãtur:et animi cõfuſionem exterius ꝓ
teſtati ſunt cum exirent de templo. Ecce fugiunt a iuſto
criminoſi. a veritate mendaces:a pietate impij. Exeunt
de templo dei:qui iam in animo templũ imo fanũ dia⸗
lvli facti erant.Oepꝛauata mens a veritate ↄuicta.a cõ
ſcientia cõdemnata etiã nõ coꝛrigi᷑. Quãto melius iſtiſ
fuiſſet ſi chꝛiſto fide atq; amoꝛe adheſiſſent.querentes
eius doctrinã.pcati vemã. cõuerſi ad melioꝛẽ vitam. qᷓ;
erubeſcentes in animo et facie ſeceſiiſſe. Pꝛofundã be⸗
nignitatẽ ſeruauit cum eis ieſus vt tam diu ſtetiſſet in
clinatuſ quouſq; de templo egrederent᷑:ne ab aſpectu fa
ciei eius amoꝛe cõfuſione obumbꝛarent᷑ Et manſit ie⸗
ſus ſolus:et mulier in medio ſtans.Erigẽs autem ſe ie
ſus dixit ei. Mulier vbi ſunt qui te accuſabant: Nemo
te cõdemnauit.Que dixit. Nemo dñe Remanſit ſolꝰ
ieſus a ſocietate mala.iuſtus ab impijs equ iudexa iu⸗
dicibus imiquis.verus a falſis.miſericoꝛs a ſeuis:a qui⸗
bus ſolitariũ fieri eſt equũ.Non ſe ſegregat bonus con⸗
ſtans a malis dum credit ꝓdeſſe:dum eoꝛũ vtilitati cõ⸗
ſulit dum ſperat eos ad melioꝛa cõuertere. Sed ipᷣi ꝑti
naces in malo.a cõſtante in bono ſe auellũt:cum eis ar⸗
guens in veritate odio factus eſt. Remanet inſatiatus
in vniuerſo ſolus.quoniã nemo bnus niſi ſolus deus.
ab omnibus ſegregatus in eternitate immen ſitate qᷓti
tate ſapientia veritate poteſtate:et vt ꝑſtringaʒ in omni
genere in omni cauſa in omni modo diſſerẽdi. Relict⸗
a ſenioꝛibus:quoniã a ſenioꝛibus egreſſa eſt iniquitas
vſq; ad nouiſſimos:quoniã nõ eſt qui faciat lbonum nec
eſt vſq; ad vnũ. Erat ſolus nõ a plebeis ſed a maioꝛibuſ
derelictus quos ipᷣe nõ reliquit:led ipi eum reliquerunt
Nec quempiã deus deſerit:ſed ſibi male cõſcij deum de⸗
ſerunt et pꝛetereũt. Nemo cauſetur in eum qoa deo de⸗
ſertus deu ipſe deſeruit. qui nõ deſereret ſi nõ deſereret
ſed pꝛius deſertus a malis eos ad poſtremum deſeruit.
NMNũüc qͥdẽ deſert? a ſapiẽtibo ᷣm carnẽ: mulierẽ adulterã
ſociã bʒ in tẽplo. Ecce de. ecce hõ.ecce creatoꝛ ecce crea
tura ecce iuſtꝰ.ecce peccatrix.ecce beatitudo.ecce miſeria
ecce largitoꝛ.ecce accipiẽs.ecce copia.ecce indigẽtia.ecce
donans peccata cõuerſis ecce cõuerſa penitens.et cõui⸗
cta ſtabat in medio populi plebei aſſiſtentis egreſſis pꝛi⸗
moꝛibus: cõſtituta tamẽ inter ſem et metum. Spes
erigebat illam ex interpellato iudice:cuius benignitateʒ
audierat et pᷣſentialiter viderat. Nouerat ꝓinde ꝓceſſuʒ
eius:quẽ nõ ferentes eius accuſatoꝛes abſceſſerat· e
tusvero inſidebat ĩ animo ex culpa digne p ectẽda quã
inſiciari nõ poterat. Et inter hec aſtabat equiſſimus iu⸗
dex qui falli nequit cauſam nouit:a quo tergiuerſari nõ
poteſt. Suſpenſa iſta erat ad incertam ſententiã vtrum
Wwro fruſtranda ſpe aut ꝑcutienda metu. Sicq; dedit o⸗
mnis vita moꝛtaliũ rõne vtentiũ.quã ex culpa metus
depꝛimit ex miſericoꝛdia ſubleuat ſpes.attamen incerti
ad quam partem diuoluat᷑ hominũ mutabunda cõditio
certus et equus iudex vtraqualiter expectetur. In iſta
vero cauſa chꝛiſtus iudex iuſtus adulterã ipam alloquit
laturus de ipᷣa ſententiã. Qui erigens ſe a ſecunda incli
natione dicit. Mulier vbi ſunt qui te accuſabãt:Ad red
dendam gratam ⁊ humilẽ adulterã interrogat: iam ipᷣe

illos viderat excedentes. Quis iuder poſt accuſationeʒ

editam te cõdemnauit:Dixit ei mulier. Nemo domine
Nemo videlicet ho minum. Sed eam interioꝛ cõſcien⸗
tia accuſabat que quemlibet ſibi male cõſcium hominẽ
accuſare ac ſtimulare nõ deſinit: eam ſi deſit ſtimulatoꝛ
exterioꝛ ¶ Dixit autẽ ieſus. Nec ego te cõdemnato SEi

te nõ cõdemnauit homo vt ego deuget homo:qui wni

peccatoꝛes ad penitentiã reuocare. Et wlut autoꝛitatẽ

—

ALiber vndecimus

habens deſuper ſibi datam.ipᷣam ne lapidaret᷑ abſoluit:
eęeam donans pꝛiſiine libertati anteqᷓ; fuiſſet in iudicio cõ
ſtituta dicẽs Clade a noli peccare Mõte cõdemno.qꝛ

nec ad hoc miſius ſum ſicut ſcriptum eſt. Mõ enim mi⸗
ſit deus ſilium ſuum vt iudicet mundũ:ſed vt ſaluetur
mundus per ipᷣm. Jam abvlenda erat per miſericoꝛdiaʒ
ſaluatoꝛis illa liegans ſeueritas.et iugum iam cõputre⸗

fſere ceperat a facie olei:et donabantur peccata cõuer ſis.
HNHecnõ in cõdemnataʒ liberat vt vadat.ſed honeſto greſ⸗

ſu. et inculpato veſtigio cum adiecit.⁊ amplius noli pec
care. Ygitur ipᷣam peccauiſſe liquet. Nec iniuriã facit le⸗
gi: ſed nõ iudicat ſcom legem conditoꝛ legis:a quo ſeua

moſaica illo m tempoꝛe:nunc in fine mitis lex euangeli⸗

De diſceptatõne inter chꝛiſtum et phariſeos oꝛta ex

eęco dixit ſe eſſe lucem mundi.

LLapitulum XXXV “
On inaniter loquebat᷑ cheiſtus de ſe alta pnun
n cians qui necagitari poterat wnto iactantie.ſed
pPpPrnnunciat verum ne wnum exiſtens incognitũ

maneat:cognoſai ſatagit nõ ſua re ſed noſira Dilucidat
quid eſt vt cognoſcatur.vt cognitus ametut amatꝰ ba⸗

best ſectatoꝛes:ſectantes ſecernantur a tenebeis. et lu⸗
mmen eterne vite poſſideãt. Sicq; ait Ego ſum lur mu⸗
di. Qui ſequitur me nõ ambulat in tenebꝛis ſeg habe⸗
bit lumen vite Lux mundi nõ viſibilis et coꝛpalis qui

ſolem habet ad lumen in poteſiatẽ diei et lunam et ſtel⸗
las in poteſtatẽ noctis:ſed mundi intellectualis inui⸗
ſibilis interioꝛẽ oculũ irradiat iſta lux. Ygitur veritaſ eſt
ad cuius lumẽ inin ſibiliter ambulatur. vt nõ exoꝛbitẽt
dDuo pedes interioꝛes in via donec veniatur in terminũ
ſtinatum:intellectus piter et affect? et timoꝛ et amo⸗
Necte gradi cupiẽtẽ.hac lucẽ ſeqͥ oxoꝛtʒ:qm̃ tenebꝛe vn
. gic; circundat:a qbo nõ ẽ egreſſus miſi ad lucẽ nõ euaſio
niſi

iſi ꝑ luceʒ nõ vuitatio miſi cũ luce. Suſpirat omnes

in vitam: cuius amoꝛ inſitus eſi.vt ab eoq deus ſpira⸗
uit in faciõ hominis ſpiraculũ vite et factus eſt in aiam

viuentem. et deus vita eſt:et ad ſimilitudinẽ dei homa
factus eſt. Igitur aꝓpetit iure creationis omnis houmo

vitam et omne ppetuum ſi bonum eſt: et vita wona eſt
ab eo qo creata eſt. optima vero ſi ad increatã ſe tenear.

Lux iſta que nouiter mundo in carne apparuit: dirigit.

trahit ꝑducit in vitam. Aduertendũ quidẽ qe non dint

habebit vitam:ſed habebit lumen vite. Eſt enim lux et
lumen.Lux eſt ipa ſubſtantia luminoſa:id lumen quod
ab ea diffundit᷑ ad iluminandũ. Chꝛiſtus cum tota ſit
lux et in eo qð deus ipa ſubſtantiaveritatis.ſi ſequimur
illum diffundit in nobis lumen vite agende ſcʒ et ſperã

de: vt wre ſciamus quid debeamus agere p vita quã ex

ſua pollicitatione ſperamus.Quamobꝛem ad ꝓfectum
noſtrum ſe pandit eſſe qð eſt cum dicit.ego ſum lux mũ

chl. et ad ſequelam accit: cum e wſſtigio ↄſurgit oppugna

tio iudeoꝛuml Dirxerũt ergo ei iudei.Tu de teipo teſti⸗

monium phibes teſtimomũ tuum nõ eſt wrum Exa⸗/
ſpectu foꝛinſeco iuſta erat aduerſatio iudeoꝛuʒ: nõ plus

q; de homine puro credentiũ de ieſu. Et nemini per erceſ

ſum d ſeipo loquenti credendũ eſt. Secus eſtet ſi alij

huiuſcemodi magnalia de ipſo loquerẽtur. quibus abs

re pꝛeſtaretur fides cum credibilia nunciarent. Poſſit

etiam nõ impie adhiberi fides de ſe vra dicentibus: ſi

ſupꝛa id quod eſt homimis nõ attollerẽtur. Sed cum ea
que dicuntur excedunt omnino humane intelligẽtie fa

cultatem et aſſerens ſi nõ infra tamẽ intra et non ſie upꝛa
omines eſtimatur difficulter in credulitateʒ wniunt.
Pꝛoinde phariſei ad chꝛiſtum e regione inſurgüt ꝙ ſu⸗

um teſtimoniũ nõ ſit wrum. et in ſua cauſa er aliqus le⸗

et verbi factus Vnge reſpondit ie
ego teſtimoniũ ꝑhibeo de meipo. verum eſt teſtimoniũ
meum.aquia ſcio vnde venio aut quo vado:vos autẽ ne⸗
ſcitis vnde venio aut quo vado Exr certa ſclentia chꝛi⸗
ſtus ſibi vendicat in verbis ſuis ꝓpꝛijs writatẽ et audiẽ

ge nemo accipitur teſtis multominus et iudex. Sedſe

cus in cauſa hac ieſus aſſerit de oenenateſneee
us et dixit eis. Et ſi

tium fidem: vt credant qð loquitur. Et ex ignoꝛãtia ipo

rum obſiſtent iũ iudeoꝝ impꝛobat cõtrachctionẽ.cũ ipſe
c ſeipᷣo plenã ſcientia habeat.noſcatq; ꝓceſſuʒ:et iudei
ꝗ neſcientia teneant᷑ vt aduentũ regreſſum eius igno
rent. Ac per hoc verum eſt teſtimoniũ ſcientis:falſa con⸗
tradictio neſcientis. Hecnõ eos impꝛobat: ꝙ carnaliter
nõ ex writate iudicium pferunt Clos ſcom carnem iu
dieatis vti diceret. Scom ea que videntur fertis iudi
cium dumtaxat in me carnem intuenteſ.carnaliter me
ſapere:atq; ſicut mente ſolum carnalia ſapitis. iudicatis
vngde iudiciuveſtrum a veritate repꝛobatur. Carnem ſo
lam videtis:ſubſtantiã a liam nõ cognoſcitis. Pꝛoinde
ſi me lucem aſſerui:quid cum carne? Si ſequelaʒ exegi
nõ ex carne: ſia tenebꝛis eximo nõ de carne. ſi vita polli⸗
ceoꝛ nõ ꝑ carnis auctoꝛitatẽ:qᷓ;uis paulopoſt redemptio
nis pꝛecium ſit futura. Aliud eſt vnde me luceʒ mundi
elſſe pꝛedixi.credibile ſolum in via:in patria vero intui⸗
bile purgatis ſiue beatis.lliud eſt vnde ſequelã quero:
quanq; nemo ſequi poſſit humano moꝛe niſi qõ pire in
tuetur. Et mea doctrina vita in quibus me pꝛetuli ad
ſequendũ:depello tenebꝛas nõ ex carne ſed exillla infalli

bili veritate. DOalv vitam nõ de carne in modico moꝛitu

ra: ſed de immoꝛtali ſubſtantia deitatis. Hec nõ intue⸗
mini wos carnales. ideo ſcom carneʒ iudicatis: ego nõ

iudico quẽq; ſq; ſcom carnẽ ſed ſcom veritate. Inquit
enĩ aplłs. Eſt aũtiudiciũ dei ſcᷣm veritatẽ. Tenet oẽs

Vrbvꝛũ hoꝛũ terroꝛ qi non ſcom exterioꝛa ſed ᷣm in⸗
terioꝛa iudicabit ieſus. Ygitur nemo ſibiapplaudat ne⸗

mo ſe xeludat.quoniã ex vehementia interioꝛũ affectio⸗
num ſoli deo cogmitarũ. ad vnam et alterã ſoꝛtem diui⸗
num iudicium erit nulla tergiuerſatione vitanduʒ. Et
ex hoc ſcom veritatẽ chꝛiſtus iudicare ſe aſſerit:quia ſo⸗

lus nõ iudicat, Et ſi ego iudico iudicin meumverum eſt

quis ſolus nõ ſum, ſed ego et qui miſit me pater. Et in

lege veſtra ſcriptũ eſt: quia duoꝛũ hominũ teſtimoninʒ

verum eſt. Ereo quod ſemper cuʒ filio pater eſt filiuſq;
a patre.ſuum verũ Blhꝛobet eſſe teſtimoniũ.pꝛodueẽs
in medium legema ſe moiſi datam.quã in nullo ſuſpe⸗
ctam habebant:volens eos potius qᷓ; poteſtate cõuince⸗
re teſtimonio ſcripturarũ. Sane actum ſemper dictũ
eſt in diſceptatõnibus a ieſu et in moꝛes poſieros deri⸗

uandum. q ratione ſcientia et pꝛobabili veritate non

faſtu.nõ arrogantia nitamur cõuincere:qui nobiſcũ ad

pꝛobandũu ſua. et impꝛobandam noſtra. verbis cauſam

agitando cõcertant.Allegat legem iudeoꝛum velut do⸗
ctrinam a ſe alienam:et ipe illam dederat.ſed ex ſcriptu
ris quibus fides ipoꝛum inheſerat dicta ſua validat:et
repꝛimit ptinaciam iudeoꝛum. IJdcirco addidit Ego
ſum qui teſtimoniũ perhibeo de meipᷣo:et teſtimonium
perhibet de me qui miſit me pater Pluries in ſuperio
ribus tactum eſt:quatenus pater de fino teſtimoniũ/p⸗
tulit. Et cum opponere amplius nequirent eſſentq; cõ
uicti:et ad diuinã queſtionem nouis inquiſitõnibus fa
cere niſiſunt dicentes. Abi eſt pater tuus: Quoniaʒ
ieſus veritatẽ teſtimonij ſuivendicabat ex pr̃e.ob hoc iu

gei de patre interrogant cum ipᷣm ſcom carnem iudicã⸗

tes crederent eſſe ioſeph:ex quo nõ potuiſſet chꝛiſtus de
ſe aſſerere tam eximia. IAmpudentes animi ptinaceſq;
in malo eum cõuincuntur.cum in reſponſione deficit

Selt⸗ .
latete
8Ef
mnonii
teſe,
ucen
tauci
A
ipſe
kiucej
Pigno
lacop
nulter
nemin
ſsudi
derme
n
tnemſo
Moinee
zene
ſtiwol
enpto
zmnondi
boinnti
ltene⸗
öhiren
Lethligl
Ninſali
Morinn
Mehe⸗/
Hono
aces
dis
Gfmin
attte⸗
Kerto⸗
dii
6
unbo
nck
En
nont
nuſg
Nets
ſe
nnee⸗
dictu
dni
noon
d
ſom
e
ptu
ſet
E
ſum
xri⸗
i⸗
Go
eſ
nia;
eu
i

de diſceptationibus do. Balua.

bus nõ poſſit dari honeſta grata ſeu vera reſponſio:neq;

apologiam fieri ſine dedecoꝛe reſpondentiſ.Quamobꝛe

iſti de patre ieſu interrogant.put ſibi loquẽdi ſerie inſul
tarent.Vlt quid/ ꝓmittis vitam homo moꝛtalis.quod ſi
quis te ſequatur habeat lumen vite? At quid nobis ti⸗
bi repugnantibo ꝙ tuum teſtimoniũ nõ ſitwrum.ex au
ctoꝛitate paterna aſſeuerando validius facis: Ediſſere
ce patre:vbi eſt pater tuus: Nõne agnouimus.nonne
moꝛtuus eſt. Mone homo inter ceteros foꝛte deiectus.
Mõne carpentariuſ. Vbi eſt ergo pater tuus de cuius po
teſtate te iactas: Et per ea conantur infirmare ieſum:
vnge ſe pᷣpotentem facit· VUerum quia nõ de carnali pa
rente ſed de patre chꝛiſtus autoꝛicat dicta facta ⁊ omnia
geſta eiusl reſpondit ieſus.Neq; me ſcitis:neq; patrem
meum. Si me ſciretis:foꝛſitan et patrẽ meuʒ ſciretis
Sepe de hac ignoꝛantia iudei arguti ſunt cuius depul⸗
ſio eſſet per ſcientiã relatiuã:vt cognitiovnius relatiuo
rum in cognitionẽ alterius trahat Hec verba locutus

eſt ieſus in gacophilatio docens in templo Nõ abs re

per euangeliſt cum templo deſcriptus eſt locus in tem
plo vbi talia verba ferebant᷑. Mam ſi gacophilaciũ locuʒ
reſeruatõnis diuitiarũ et theſauroꝛũ templi volumus
autumare.ad cõtemptũ ommũ diuitiarum verba dice⸗
bhantur cõpoſitione pollicitatõnis mehioꝛis ſcʒ lucis eua
ſionis a tenebꝛis et habende vite perpetue. Ygit vt cõ/⸗
temnantur terrena:iuxta ea celeſtia pmittunt᷑ Si vero
exedram popularẽ templi locum gacophilaciũ eſſe ad⸗
uertimus.in ſxe futuroꝛũ magnoꝝ bonoꝛũ plebei a chꝛi⸗
ſto fiunt:cum eis ab ipᷣo dogmatiabat᷑ in eoꝛuʒ loco in

templo. Et inuitant᷑ ad ſequelam vere lucis male agen⸗

tibus odioſe:vt ne ipᷣi male agant.ne in tenebꝛis rema
neant.vt ab ipᷣo accipiant doctrinã agende vite:qui a iu
deis et pontificibtempli obliquamina fiendoꝛũ in do⸗
ctr ina et exemplo male ſuſceperant Et nemo axppꝛehen
dit eum:quia nondũ venit hoꝛa eius Qð ſepe in euan
gelio ſcriptum eſt.ꝙ ieſus tentus nõ eſt. nondũ ſua ho⸗
ra:inſinuat impꝛetermiſſe ad hoc aſtitiſſe roluntates et
cõſilia phariſeoꝛũ.et data foꝛe apparitoꝛibus mandata
vt chꝛiſtus caperet᷑ ad moꝛtem:et ipius dumtaxat mo⸗

riendi poteſtatẽ atq; voluntatem cui nõ pꝛeualebat alia

queq; mala voluntas ſiue facultas.
Diſceptatio exoꝛta ex eo ꝙ ieſus queſitus nõ inueni;
retur a iudeis in peccato ſuo moꝛituris.ſcom iohan⸗
nem ſolum.. .—r
Capitulũ XXXVI
Epe iturum ſe pᷣdixerat ieſus illo vnde venerat
ſ ad illa ꝑpficiendum ꝓpter que miſſus erat:adva
Aitionem eius annectebat iudeoꝛũ fruſtrandaʒ
queſitionẽ et exicium criminale et impoſſibilitatem ſe⸗
quele dicens¶ Ego vado et queritis me:et in peccatov
ſtro moꝛiemini.Quo ego vado vos nõ poteſtis venire
Vladit ieſus vt homo nõ vt deus.vadit ad ꝓpoſitum ſi⸗
hi a patre in cruce ſuꝑ omnia memoꝛabiule certamen:in
quo moꝛiens vulneribus woluntarijs dedit omnibo ma
lis et omnibus aduerſantibo ad ſalutẽ generalem cõſti⸗
ctum. Vadit ad eum qui miſitilluʒ nõ aliquo motu im⸗
mobilis et immutabilis deitatis:nec ex foꝛma dei aſſerit
ſe vaſurum· ladit poſt officium hoꝛridi ligni. poſt reli⸗
ctam ſepulcri rcam eſnentc coꝛpus:penetraturꝰ
in aſcenſione celos. ad mittentẽ ſummum verum deuʒ
parrem. Querendus erat non intentione inueniendi.
quem qui recte queſiuit inuenit:et ſemetipᷣm ex toto qᷓ;
rentibus vt inueniatur offert vt ſcriptura dicit.Cũ me
queſieritis in toto coꝛde veſtro:tũc inueniar a vobiso
to coꝛde querit qui nõ in alia diſtrahitur nec aliud cum

aut ſe cõtrahunt in blaſphemiã. aut ea interrogant qui⸗

ipᷣo. nec pꝛopter aliud ipᷣm et omniuʒ affectionũ ſtudio
ad ipᷣm habendũ ſe cõtulit: Et velut male queſituris coꝛ
rupta intentione aliquo ſtudio iudeis dicitur: et in pec⸗
cato veſtro moꝛiemini. In quo peccatos: Infidelitatis

atq; pfidie:atq; impenitentie ꝓ male geſtis. Sed ahud
eſt facere peccatuʒ:aliud viuere in peccato. aliud viuere
ad peccatũ. aliud moꝛi in peccato. aliud illud eveſtigio pa

tratum coꝛrigere:aliud cum vnum et idem crebꝛo itera
tur.aliud cum vnum ſolum tempoꝛis longeuitate du⸗
ruerit autoꝛe ad penitentiã nondum cõuerſo: aliud cuʒ
cõſuetudinem induerit emendare.MPeccat omnis q̃ͥ nõ

rnit ad dei legem. et qui acceptam tranſgredit᷑:et qin ne
gligit obſeruare pꝓmiſſa. Eliuit in ꝑeccato qui patratum

nõ coꝛrigit. et diluit penitentia etiã ſi nolit amplius ad⸗

ere per effectũ. Eliuit ad peccatũ cui ſemꝑ male agen⸗
di ſuſpirat affectus et ꝑficit facultate:cin meli? aut mi⸗

nus eſſet ꝑiculi ſi in peccato moꝛeret᷑.q; depꝛauata volũ

tate viuere ad peccatum. oꝛrigit e veſtigio qui poſt a⸗

ctionem eius ſine interpoſito tempoꝛevera penuẽtia du
citur. Vnum iteratur cum ſe quis vno vicio mancipa⸗
uerit ad eſfectũ eius:ceteris ab intentõne ſemotis.At⸗
tamen ſolumvnius reus etiam ſi ab alijs caueat:omnẽ
virtutem offendit emulaʒ ꝓtinus habens. Dureſcit ex

tempoꝛe patratũ malum ? ſi nõ multiplicet᷑ ex oꝑe mul

tiplicatur ex tempoꝛe.vti ſi quis homicidiũ ſolum fece⸗
rit nõ addens malum ſimile vel diuerſum:cum in peni

tentiam venire cõtemmit illius patrati ſceleris. Peccã
di cõſuetudine ſe veſtiuit qui delectationẽ culpabilẽ et
peccandi libidinẽ et vſum rerũ indifferentiũ eo ꝑduxit.

quo edendi bibendi doꝛmiendi qmeſcendi induendi eſt

pducta neceſſitaſ. Judeisvero a chꝛiſto pdicitur ꝙ ſint

in peccato infidelitatis ab inquiſitiõe fruſtrati omnino
moꝛituri.nõ ꝙ pꝛedicatio chꝛiſti aliter eſſe nõ poſſe ſta⸗
tuat:ſed niſi re ſipiſcant. Quo ego vado vos non pote⸗
ſus venire ad querendũ ⁊ inuemendũ. Dicebant ergo
iudei.Nunquid interficiet ſemetipᷣm: qꝛ dicit quo ego
vado vos nõ poteſtie venire Vt ſupꝛa et hic carnaliter
intellexerunt iudei dictum domim ſaluatoꝛis. Nam ibi
dixerunt. Nunquid in diſpſionem gentiuʒ iturus eſt⸗
HMic vero dicunt. Nunquid interficlet ſemetipm. Ob⸗
ſcuratus atq; ſuꝑbus intellectus ſemꝑ in repꝛobã par⸗
tem interpꝛetatur verba iuſtoꝛũ:aſſeritq; ne pie dictuʒ

gqõ totum de pietate venit. Reſculpſit eos ieſus oſten⸗

dens vnde ipox intellectus tenebꝛis tegebat᷑:⁊ dicebat
eis Vos de deoꝛſũ eſtis:ego de ſuꝑi ſum. Elos de mũ
do hoc eſtis:ego nõ ſum de hoc mundo QOmnia creata
deoꝛſum ſunt ab eo qui cõdidit.nec humanus intelle⸗
ctus aſſurgit in diuina qui natura deoꝛſuʒ eſt:niſi umẽ
ſidei illuſtretur. Et cum homo ſit factus ad imaginẽ er
qui de ſuperius eſt vicioſa cõcupiſcentia traxit in imavt
pꝛeter id quod natura nõ attollit in alta etiam culpa xo
luntaria plus deiecit.et mtellectus mundo copulatus

et inferioꝛa dilectione querens intendẽs in illis.ſperãs

ſe in eis boni aliquid reperturũ pꝛeter legem rebus im⸗
poſitam nõ intelligit ea que diume dicunt᷑: potius cre⸗
dens intelligere ꝑuertit audita in ſeipo ante peruerſus.
DHeoꝛſum creatum exiſtens rõnem habens.et volunta⸗

te inclinatum ad ſua inferioꝛa efficitur. infra illa etiã mi

noꝛatur ſi nõ natura ex vicio:nõ habet aſpectũ ad id qð

omni pᷣcellentia cuncta pꝛecellit.et quo ſe ꝑ ſuperbiam
animus in ſuperioꝛa extollit:eo ampli in inferioꝛa deij⸗
citur. Sic lucifer de celo. adam de paradiſo.nabuchodo

noſoꝛ de ſolio regni ſui ab hominibus abiectus eſt.in ſi⸗

militudinẽ animaliũ factus. Et de puerſo dicitur . lo⸗

mo cum in honoꝛe eſſet nõ intellexit.cõparatus eſt iu⸗

mentis inſipientib:et ſimilis fact eſt illis. Et iniqui⸗

5

Aliber vngdecmus

tates ad interioꝛa grauant:vt ſcriptũ lectitamus.Qm̃
iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meum: et ſicut o/
nus graue grauate ſunt ſuꝑ me. Sanata eſt etiam a ie⸗
ſu mulier a tali inſirmitate decem et octo annis eten⸗
ta.vt nõ poſſet ſurſum aſpicere.illos inſinuans qui vi⸗
cio ſunt facti doꝛſum.et ad ſuꝑioꝛa intuitũ mentis nõ
leuant. Et mundi amicus eius efficitur ciuis. in tanto
affectu factus cum illo vt ab eo ſepari ad modicũ nolit.
pbhoꝛreſcatq; de ſepatione ſermone. Yeſus de ſupernis:
ludei de imis erant. Jeſus nõ de mundo cuius nil que⸗
rebat atq; gerebat:iudei oẽm eius ſpeciem animo actio⸗
ne poſt bi amplectebant᷑. His quidem differẽtijs ſecta
toꝛes chꝛiſti ab alijs ceteris ſecernuntur. Et cum hec eſ
ſent cauſa incredulitatis intulit eis ieſus. Dixi vobis:
quia moꝛiemini in peccatis veſtris. Si ergo non cre⸗
deritis quia ego ſum:moꝛiemini in peccato veſtro Pꝛe
dixit ieſus nõ vt eueniret iudeis. ſed quia ſic futurũ e⸗
rat eis vt moꝛerent᷑ in peccato incredulhtatis. in quo mo
ri eſt omne meritũ ꝑdere humane redemptõnis. et eis
in pena ſociari qui credunt et cõtremiſcunt.quosin cul⸗
pa excedũt homines nõ credentes:ad quoꝛu impꝛoperi⸗
um dicitur. Demones credunt et cõtremiſcunt. Cum
plerũq; hominũ nõ credant neq; cõtremiſcant. pleriq;
credant et cõtremiſcant.nemo tamẽ cõtremiſcit ex deo
aut ex ſeipo niſi crxedat eum. Multi wro credunt et cõ⸗
tremiſcunt:ſed nõ oꝑantur ex fide in fide. Sunt et qui
credunt cõtremiſcunt et oꝑpantur:et hoꝛum eſt laudada
et digna cõditio. ð
O interrogatuis ieſus quis eſſet.aſſerit ſe pꝛincipiũ.
ſcom iohannem ſolum. Mapitulũ XXXVII
DNDD nil ſuo agendi docendiq; modo tam nitebat᷑
ꝗ ieſus.q; ad credulitatẽ ſui accire iudeos: quibuſ
piꝛimo credidit eloqa ſua: et alos deinceps. la
ret hoc leetitantibus euaugeliũ.HNuiuſq; rei cauſa reni⸗
tentibus iudeis accienti chꝛiſto.maioꝛes plixioꝛes pꝛo⸗
fundioꝛes diſceptationes qᷓ; exalijs dictis factiſq; inter
chꝛiſtum et iudeos exoꝛte ſunt. Et in iſta diſceptatione
cum demoꝛiendo in peccato incredulitatis pꝛediceretur
eis:vt ſe huiuſcemodi credulitate aſſerant nõ teneri cal
lide de ꝑſona ſaluatoꝛis interrogant Dicebant ergo ei
Tu quis es Vt ieſum ſuppꝛimerẽt ſec interregatio fa
cta eſt: vti ſe a credendo quertere iure vellent. Credenda
ſunt incognita ilia que ſunt omnino inappꝛehenſibilia
excedentia hominũ intellectũ. Te quidem cognouimuſ
et omnẽ cognationẽ tuaꝗʒ:ad quam cognitã nõ eſt oxoꝛ.
tuna credulitas.Homo es vt homo natus.educatus et
conuerſatus es mole coꝛpoꝛis et ceteri auctus et etate
menſuratus. Quis ergo es vt te credamus quem aper
te cognoſcimus: Et cum ieſum ipi ſolum ex parte me⸗
tirent᷑:ipᷣe de eternitate reſpõdit! Dixit eis ieſus.Mꝛin
cipium:qui et loquoꝛ vobis Nõ quero neq; vos venoꝛ
ad fidem quia homo ſum. ſeu ex meo ſtigmate cognito
vbis:neq; ꝙ nutritus aut cõuerſatus vt homo.aut cal
culatus cum tempoꝛe.aut ex his pꝛedico vobis et inter
minatus ſum moꝛtẽ:ſed quia deus cum homine eternꝰ

in tpe vobis fatus:quoniã ego pꝛincipiũ qui loquoꝛ wo⸗

bis. Pꝛimũ quidem in quo creata ſunt omnia:vt ſcri/

ptum eſt. In pꝛincipio creauit deus celum et terrã. Et
pꝛincipium ante qð nibil að in poſterũ iohannes aſſe⸗

ruit. In pꝛincipio erat verbum. Et per reuelationem io

Eeunahen. go ſum alpha et o:pꝛincipium et finis.
Et pꝛincipiũ et oꝛigo vite virtutis et gratie. Ygitur nõ
megꝑ etates apud vos impꝛoba cogitatõne cenſeatis vt
me ſcðm carneʒ de veſtra gente natũ iudicetis:nec aſpi⸗
ciatis etatẽ qua vt homo multis veſtrum inferioꝛ ſum.
Sed cum me interrogatis quis ſim abſcedat tempta⸗

tio ꝓpellatur calumnia· pꝛeſio ſit fides illam reſponſio⸗
ni date:vt nõ moꝛiamim in peccato veſtro. Ego ſum pᷣn
cipium: qui loquoꝛ vobis quecũq; loqueꝛ. Et multa ha⸗
beo de vobis loqui et iudicare. Sed qui miſit me verax

eſt. Mabebat multa ieſus loqun cõtra iudeos:et eo mul⸗
ta quo ipi multum peccauerũt et peccabant:et iudicare
bito tempoꝛe ſuꝑ eos de incredulitate ipoꝛum ad ipᷣm

ex eo ꝙ versx erat ille qui miſerat in cuius auctoꝛitate lo
quebatur. Pτοde dicit. Et ego que audiui ab eo: hec
loquoꝛ: in mundo. Sepe diſſertũ eit ieſum aliud nõ fuiſ

ſe locutum q; quod accepit a patre.Ald cõdemnationeʒ

mncrxeduloꝛũ.et ad cõfirmandum credentiũ ſpem credo
dictum eſt qð verbum eructuauerit veritatis ꝓut dicta
uerit verax pater Et nõ cognouerũt:quia patrẽ eis di⸗
cebat deum Cognoſcere deum patrẽ nõ eſt facultatis
humane:unſite tantũ fidei officium eſt. Tempus tamẽ
quo credendus erat apponit! Cum exaltaueritis filiuʒ

hominis.tunc cognoſcetis quia ego ſum.et a meipᷣo ſa⸗

cio nihil:ſed ſicut docuit me pater:hc loquoꝛ Apit cru

cis miſteriũ futurum in filiũ hominis.nõ in ſilio dei pa⸗

tris ex ſenſu penalitatis:quanq; etiaʒ in illa paſſione dei

flius inſeꝑabili vnione fuerit cum ſilio hominis. Et ex

altationẽ appellat negociũ paſſionis.ꝙ chꝛiſtus eſſet ex

altandus ad penam:et ad moꝛtẽ publice tolerandã tan⸗

; publicus reus.Tunc in tanta toleratõne penarũ.in
tanta abiectione hominis obolendi. in tam ſeua perfidia
iudeoꝛum.in tanta derelictõne a caris a notis in tanta

executione iudicij tam ꝑuerſi deſuper elucidandus erat

ꝙ eſſet filius dei: vt quem iudei negauerãt mundus in
ſenſibilis cõmotionevaria fateretur:et in lege peritia pꝓ
płetis pᷣmoniti quem nõ crediderãt gentilitas teſtaret

Dicens. Elere filius dei erat iſte. Necnon et plurimi iu⸗

deoꝛum poſt exaltationẽ in cruce ꝑ aduentum ſpiritus

ſancti pꝛedicantibo apoſtolis ſunt cognoſcentes in fide
quis ieſus eſſet:a quo eſſet quid loquerert᷑.in qua virtu⸗

te loqueret᷑. Et ideo in illa exaltatione ꝑ cruecem et poſt

illam in cognitiõʒ veniet:ex eo qð adiecit Et qui miſit

me mecũ eſt.et nõ reliquit me ſolum:quia ego que pla⸗

cits ſunt ei ſacio ſemp Secum in ommb actiombus
eius erat deus pater, qui miſerat eum et indiuiſa ꝓtin
erat.eſtq; omnis actio trinitatis. Et ſi dei fil? in aſſum

pta carne derelictus eſi.nõ tamen ſolũ a patre ſe fatetur

eſſe derelictum. q omnino impoſſibile cenſendũ qð ſi⸗
lius a patre ꝑ modicum auelleret᷑.aut quia pater a ſe ſi
lium ſequeſtraret:neq; quod aſſumptum fuit eſſe potu⸗
it phariſeum. Er quoid ſentienduʒ qð pater ſemꝑ,fuit
cum filio aſſumente carnem extempoꝛe ſicut extiterat
in eternitate.necnõ ⁊ filij placite actiones merito enge
bant ſolitudinẽ a patre filium nõ habete:quoniam pla⸗
citum paternã ſemꝑ agebat. O vtinam in membꝛa ta⸗
lis virtus capitiſ diriuetur:vt ne ſoli relinquamur.ſem
per dei placitum faciamus.
Erat diſceptatio inter ieſum et iudeos de wero diſci⸗
pulatu et de libertate quã writas cõfert.ſcoᷣm iohan⸗
nem ſolũ. Capitulum XXXVIII
Onis doctrina et omne quod docetur omniſq;
o doctoꝛ tripharie pᷣſtruitur ad docendoſ.NPꝛimo
vt veniat in ſcientiã:aut credulitatẽ eoꝛuʒ que
traduntur. Secundo in traditis et acceptis maneatur

memoꝛia et affectu:et actione cõgrua. Tercio fructus

oſtendit᷑ Omms enĩ cultus omne ſtudiũ oẽ quodilibet
agon omnis in ſinẽ in fructũ in pꝛemiũ tendit.alias pᷣ⸗

ter oꝛdinẽ eſſent hbominũ intentiones ſimiliter et actio⸗

nes. Omnia quppe ſuo iure oꝛdinant᷑ ad finẽ. Sic qui

dem doctrinando egit doctoꝛ eximius doctoꝛũq; foꝛma

ieſus:vt pꝛimo doctrinando exigeret ſidẽ.exhibita vero

— =- —

h—

rr
ul⸗
e
m.
elo
re
fu
Me
.
dic
odi⸗
ltis
l
.
cu
Pe,
edi
e
fete
an,
gtiin

ethdd

Uan
Gerht
oin
igp
aef
iu
euns
nſite
vinr,
eewo
imit
kph/
bs
henn
lfure

tetdr

Pf
ſen
N/
int
rat
nge
Plul
te
n

un

l
no
be
i
1s
het
5
ſ
i
1
,0

ſde ſuaderet firmitatẽ: et monſtraret vtilitatẽ. Sice;

ſcriptum eſt! Doc illo loquẽte:multi crediderũt in eũj

Igdeo talia loquebatur vt crederet᷑ in eum.et ceditum
eſt:et ſuadendo in doctrina ſeu fide ſuſcepta cõſtantiaʒ

fructũ exponit. Dicebat ergo ieſus ad eos qui ccedebat
ei iudeos. Si vos manſeritis in ſermone meo:vere di⸗

ſcipuli mei eritis.Et cognoſcetis veritatẽ: et veritas li⸗
berabit wos Vos quicredidiſtis meũ audiendo ſermo
nem parum vobis eſſet niſi maneatis in illo:in quo ma

nentes gloꝛia mei diſcipulatus oꝛnabit qui ſoluʒ in au⸗

ditu nõ eſt neq; in ſciẽtia neq; in credulitate cõcepta da⸗
taq; verbis:ſed in manſione per actõnes vt ſiat qð dici⸗
tur ad vicioꝛũ et ad ꝓpoſitum ſtudium.et immanſio ad

perſeuerantiã referatur ne quis repetat qð iure dimiſit

neq; gradum ſigat ac ſi ſufficientiã haberet actoꝛũ.imo
in amplioꝛa ſe poarigat ea cõſideratione quaſi in virtute
nouicius nõ ꝓfeſſus nõ ſibi viſus dignum aliquid egiſj

ſe. Sic quidem manere in ſuſcepta doctrina wrum di⸗

ſcipulũ chꝛiſti facit.cuius doctrina wra.certa ſuauis.ve/⸗

ritatis cognitionẽ pꝛeſtans:quia veris chꝛiſti diſcipulis

datur cognitio veritatis.quoniã chꝛiſtus omne qð do⸗

cet veritas eſt:que cum cognita fuerit cõfert optabilem

ab omnibus libertatẽ. Multis ꝑiculis ſubiacemus ava
rijs maliſq; dominis tyrannice ꝑeſſundamur:a quibus
ſatagendum eſt cõſequi lbertatẽ. Sed ſola veritas eaʒ
largitur ſolisveris diſcipulis ſaluatoꝛis.Scribitur in li
bꝛo beati iob.ꝙ ſepteʒ mala cõſueuerunt homines pꝛe/
mere:a quibus ipᷣe liberandus eſſet. In ſex tribulatio⸗
nibus liberabit te:et in ſeptima nõ cõtinget te malum.
Sn ſame eruet te de moꝛte:et in bello de manu gladij.A
lagello lingue abſconderis et nõ timebis calamitatem
cum ſupꝑuenerit. In fame et tempeſtate ridebis:et beſti

am terre nõ foꝛmidabis. Septem hic mala huiuſmodi

ſerie numerant᷑:moꝛs:gladius:flagellum. calamitas.fa
mes.tempeſtas.et beſtin. WMoꝛs ſepatio a vita eſt. in
quam nequit:ſed moꝛtalem rationabilẽq; creaturã ſe⸗
parat.ne cum vita vera ſocietur.et hec eſt moꝛs ſq; pecca
tum ad moꝛtem.de quo iohannes in canomica ſua dicit

Eſt peccatum ad moꝛtẽ:etiam pꝛo illo dico ne vt roget

quis. Omnis iniquitas peccatũ eſt:et eſt peccatum ad
moꝛtem.Liberat ergo veritas cognita diſcipulos chꝛiſti
a moꝛte peccati et damnatõnis eterne:nõ a moꝛte qua
ſpiritus et caro ab inuicem diſtinguunt. Gladius a⸗
trocem et ineuitabilẽ ꝑſecutionem in ſinuat:in qua ve⸗
ritas tuetur eius alumnũ.nõ vt ne patiatur ſed ne ſuc⸗
cumbat. ꝓpoſita ſibi ſpe in pollicitatione indefectibiliuʒ
wno:um.Cleruntamẽ in bello educitur gladius vt ad⸗
uerſarius obtruncetur:occultũ et inteſtinũ eſt bellum.
Sic eſt gladius omne vicʒ ꝙ a vita que deus eſt ſecat ⁊
diuidit:queʒ veritas depulit. Glagellat lingua nequã
omnẽ hominis bonitate:. Sed pꝛotegit veritas a reſticu
loſis flagellis:oſtendens linguam doloſam nõ poſſe da

re iacturam innocentibo et amatoꝛibus eius.a quo fla⸗

gello ptectus ioſeph in egipto.daniel a ſatrapiſ regis ba
bilonis ſuſanna per danielem a ſacerdotibus falſis. Mec
lingue humane flagellum verberat apud deum. vbi veri
tas ſi teſtis et aduocata eſt tuetux ſibi familiarem ne lu
at falſo ſuppliaum: ſi non inveritate peccauit. Cala⸗
mitas vbiq; adeſt: maxime vacuitas diuinoꝛum bono⸗
rum atq; virtutum.Eleritas autem ſuum nõ ſunt va⸗
cuum poſſeſſoꝛẽ.oſtenditq; vnde poſſit anima noſtra re⸗
pleri:educens in aptum pfunctoꝛie rei defectum. Et cůᷣ
famis nõ panis et vini ſed audiendi verbum dei ſepe af⸗
fuerit veritas tollit. Solent homines alternationes tẽ
poꝛum phoꝛreſcere vt ſi aſpere ſint tempeſtates vocant᷑.
SBeg writas que tꝑm viciſſitudines nõ patitur liberat

de diſceptatiombus do. Balua.

ſibi aſciſcitum: vt cum tempoꝛe qualitatib anime non

varietur. Beſtia terre ſapiẽs antiquus eſt anfractuo⸗
ſe incedens ſuper pectus ſuum in terra:et terra ſq; terre

ni homines ſunt cibus eius.et in ſidiatur calcaneo femi

neo vicz cunctoꝛũ effeminatoꝛũ qui ſunt in terra:vt ſe⸗
cum trahat vbi et ipᷣe perditus eſt. Beſtia terre ideo dici

tur:quia cõtra oꝛtos in terra eſt cõgreſſus eius. De ce⸗
lo quidem fuit eiectus nec locus eius amplius inuen⸗
tus eſt ibi.ſed quoma ipe mẽdax eſt et pater eius vt ſub
iectum ſcriptum eſt:ideo ſola veritas liberata mendace
Liberat etiãveritas:a quibus expetebat liberari dauid di
cens: Libera me de ſanguinibus deus deus ſalutis mee
ſcʒ a peccatis q̃ ſic appellata ſunt. Omnis libertas a ma⸗
lo et in bono:a veritate ꝓcedit.Ald weram libertatẽ nil pᷣ⸗
ter ipam valet. ſic ꝓpheta ait. Argentũ eoꝛum et aurum
nõ valebit lberare eos: in die furoꝛis domimi. Et alius
idem canit. Quia qð nõ liberauit ab indebita culpa: nõ
liberabit a debita pena inflicta dei iuſta ſententia. Sed
nõ intelligebant uidei eſſe libertatẽ miſi aſeruitute.quã
ſolum eſſe ſubiecti coꝛpoꝛis imperio ſuꝑioꝛis autuma⸗

bant Hinc reſponderũt ei. Semẽ abꝛae ſumus:et ne

mini ſeruiuimus vnq́; Quomõ tu dicis liberi eritis⸗
Ingenuitatẽ ex traduce iudei ſibi vendicabant:aſſeren⸗
tes ſe nemini ſeruoꝝ iure ſeu moꝛe ſeruitutis obſequia
pꝛebuiſſe.qua ſi liberandi nõ eſſent cum ſe nõ cognoſce

rent eſſe addictos ſeruituti:ſcom carnis cõſiderationeʒ
ſeipos metientes Reſpondit ieſus. Amen amen dico
vobis:quia omnis quifacit peccatũ ſeruus eſt peccati

SHeruitutem criminis ſentiebat ieſus non foꝛtune:iu⸗

deivero foꝛtune nõ criminis· Et mirum quidẽ ꝙ homo

ſeruus cõſtituatur opationis ſue. cum artifices multa
efficiant.multa homines operentur ad eoꝛum vtiuitatẽ
nõ vt his operibus exhibeãt ſeruitutẽ.Gabꝛicat quis do

mum et cetera talium que in vſum humanũ obuemũt

vt ipᷣa vtiliter ſeruiãt.nõ vt eis a factoꝛe ſeruiat᷑. Qud

i ur in faciendo peccatũ factoꝛ cõſtituitur ſeruus eiuſ

uius eius:Qò nõ eſt. Peccatũ enim neq; naturam

neq; ſubſtantiã neq; aliquam entitate habet. Homo na

tura eſt. ſubſtantiã habet et poſitiuũ eſſe.quomõ ſeruiet
ei qð nõ eſt: Quale dabit ſeruitutiſ obſequiũ. In quo
miniſtrabit. Git peccatũ.pꝛeterit actio: remanet factoꝛ.
Igitur eius qð eſt ad id qð non eſt.que poteſt eſſe con/⸗
uentio ſeruitutis: Patrona enim ſententia ſaluatoꝛts
pemptus eſt negari nõ poteſt:vt dirxit ita eſt. Quoniaz
qui facit peccatum ſeruus eſt peccati. Id vero d xerim
cum ex mala voluntate actio mala pꝛouemat:que et ſi

tranſeat voluntas tamen mala cũ actione malanõ tran
ſit:remanet quideʒ cui male imperanti homo ab ea peſ⸗
ſundatus in multis ꝑuerſis actiomibus ſeruit:miſia ſu

perioꝛi poteſtate per gratiam liberetur. Mecnõ ex eo ſerꝰ-

uus a ſeruando dictus.qõ captus a culpa ſeruet᷑ ad pe⸗

nam:velut depꝛehenſus in furto vſq;auo iudexp tribu⸗
nali ſedeat in carcere ad patibulũ reſeruatur. Et in bel⸗
lo captus ſeruatur quãdoq; in obſequio capientiũ aut

in vinculis quouſq; redimatur. Eadem imagine capt?
in bello vicioꝛum ad ſuppliciũ omnino ſeruatur:niſi ſuf

ficiens redemptoꝛ adueniat. Etiam eo intellectu pecaa
tum faciens ipius cõſtituitur ſeruus.qð ex peccato anꝰ-

ttiquo peccatoꝛi ſcqʒ diabolo mancipatur niſi liberet quive

re fillus eſt. Pꝛoinde ſequitur. Seruꝰ nõ manet in doo
mo ineternũ:ſilius manet ineternũ. Si ergo filiusxos

liberauerit:veri liberi eritis. Quanqᷓ; peccati ſeruus alio
gquamdiu viuere videatur tamẽ demũ eiſciendus eſtin
infernum. niſi ante vite terminũ cõuerſus ad veritatẽ

dei filium liberetur qui ſolum pꝛeſiare poteſt homini⸗
us libertatem:Nam ſic ſcriptum eſt.et rerũ enti⸗

Aitber vndeamus

coret. A quo quis ſupatus eſi huius ſeruus eſt. Supe⸗

xatus a ſuperioꝛe iugum a ceruice nõ poteſt excutere: ni

ſi ſuperioꝛ alius eruat a tyrannide ſuperantis. Supat
nos dialulus nõ nobilitate nature qua homines incun⸗

ctanter excedit:nõ potentia q;uis maxima ſit.nõ ſapien
tia quanq; pfulgeat.ſed cum in ipᷣo cõgreſſu volũtas no

ſtra molleſcit abicit arma data in natura.et gratia: cum
ſe auertit a ſuperis in ima cõuerſa. Per auerſionẽ a deo
a dialulo ſupatur homo. Non ſuperaret᷑: ſi ſe teneret ad
deum. Inſuperabilis eſt qui ſibi ex toto adheret:et in⸗
uincibilis ſibi vnitus exomni ſe in omni loco et tempo⸗
re. Nemo ſubiectoꝛũ aggrederetr᷑ militeʒ ad latus impe⸗
ratoꝛis cõſpectum erxiſtere.Omnis quideʒ creatura re⸗
pꝛoba et accepta: inuite aut voluntarie deo ſubijcit. Co⸗
gnoſcunt ꝓtinus aduerſarie poteſtates homine dicatuʒ
eoet deditum ditioni eius et quam graditur viam:eo
videlicet quo eam etiam per modicuʒ ſuggerendo non
poſſunt inflectere in alteram partem. Ac per hoc nõ ſu⸗
perant nõ equantur: inferioꝛatur omnino ſuppoſito er

federe virtutum ⁊ obſeruantie iuſſionũq; ſupꝛeme do⸗

minanti.Eeruntamẽ ſua voluntaria ſuccumbentia ſus
peratus:ſolum per filium poteſi cõſeqin hbertatẽ. Su
um quipe eſt in ſeruitutẽ venire:ſoli? filij eſt a peſſun⸗
datione huiuſcemodl liberare. Quamobꝛem dictũ eſt.

Si filius vos liberauerit:vere liberi eritis. Attamen ie⸗
ſus affirmando generationẽ: impꝛobat iniquitatem di⸗/

censl Ocio quia ſilij abꝛae eſtis. Sed queritis me in⸗
terſicere:quia ſermo meus nõ capit in vobis Hoõ inſi⸗
ciatur ieſus:imo aſſerit id dictum iudeoꝛum. Semen
abꝛae ſumus. Seuiciam et iniuſticiã eoꝛum arguendo
aperit. eo ꝙ teſtatur eis necariã voluntate et impigram
ſollicitudinẽ ad inferendã necem: ſubdens cauſam per⸗
uerſe incapacitatis.ſcʒ ꝙ ſermo eius non capiebatur ab

eis.qui captus cepiſſet ad bonum capientes.et inſtruxiſ

ſet ad virtutẽ:vt moꝛtẽ iuſti nõ tanta inquietudine ve⸗
narentur. Omnia mala ꝓueniunt nulla bona fiunt ab
incapacitate diuim ſermonis: quo qin eruditi nõ ſunt:

ſemper ꝑperam et nil rectum agunt. Aduertendũ poꝛxro

ab ieſu in id tendit iſta contentio vt eos filios dialvli
eſſe cõcludat:ad id vt per dei filiũ ſatagant liberari. Dꝛe
fert tamen ſeipᷣm vt ex ſua iuſticia eos iuſte poſſit argue⸗
re:atq; aberroꝛe reuocare Ego quod vidi apud patreʒ
loquoꝛ:et vos que vidiſtis apud patrẽ wſtrum facitis
Dꝛo ſe de deo patre dicebat. pꝛo iudeis de patre dialvlo
oquebatur: apud quẽ didicerunt mala que fecerãt et qᷓ

facturi erant Reſponderũt et dxerũt ei. Rater noſter

abꝛaam eſt Bepetunt quod dixerunt Dicit eis ieſus.
Siſ filij abꝛae eſtis: opera abꝛae facite Ad wram ſilia⸗
tionem ſpectat eſtq; iuſtum iugum impoſitũ collo eius.

vt imitetur irrepꝛehenſibilẽ et optime vite patrẽ gene⸗

ratione vel carne: et degenerare cõuincitur qui nõ facit.
Affirmat ieſus abꝛae bonitatẽ vt cõfundat de ſua gene⸗
ratione nequiter gloꝛiantes Nunc autem queritis me
interficere:hominẽ qui veritatẽ vobis locutus ſum quã
audiuia deo. hoc abꝛaam nõ fecit Arguẽs iudeos abꝛa⸗
amq; cõmendans:ſe vxrum hominẽ et dei filium cõſite⸗
tur. Queritis interſicere hominẽ nõ deum: nõ enĩ erat
is niſus in deum ſummũ.Et wrus homo exiſtens diui⸗
num faciebat alloquiũ:vt dei filius de his que audiuit

a patre. Effert laudibus abꝛaam:nmunqᷓ; in wrum et iu⸗

ſtum hominẽ per iniuſticiã fuerit debachatus. Nec ob⸗
ſtat ꝙ geſſit in liberatõne loth ſubſtantieq; ſue. vt ipſe
fuerit minoꝛis virtutis:vel nunc infringatur cõmenda⸗

tio ſaluatoꝛis. quoniã aduerſus craſſatoꝛeſiniuſte.iuſtũ
eſt arma mouere: opꝛeſſumq; vi erige a nequiter oppꝛi

mente. Intendit ieſus cõtra iſiosvt ſe deliquiſſe cogno

lios appellauit.ſeom iohannem ſolum.

ſcant Vlos facitis opera patris veſtri De dialvlo aſſe⸗

rebat ieſus illi autẽ aliter aduertebãt Dixerũt itaq; ei.
Nos ex foꝛnicatõne nõ ſumus nati:vnum patrem ha⸗
bemus deum Mati ſunt iudei ꝙ chꝛiſtus eos de idola⸗
tria criminaretur:cum abꝛaam nõ negaret ipᷣoꝝ eſſe pa
trem et alium ad imitationẽ obieciſſet. zoinde nitun

tur inficiari obiectum crimen negantes idolatriã: nũ
qᷓ; foꝛnicati ſunt cum lapide neq; cum ligno neq; cuʒ a⸗

liquo metallo ſculpto ſeu fabꝛifacto aut traiecto in ido
lum. Mam et foꝛnicatio a deo appellats idolatria eſt:vt
ſcriptura dicit. NDerdidiſti omnes qui foꝛnicant᷑ abs te.
Ded in vero cultu vnius dei aſſerunt ſe manſiſſe. Nõ

autẽ tunc ieſus ex obiectis verbis in idolatriã intende-

bat:ſed in illam ſeuam ꝑſidiam qua credere nolentes e⸗
tiam ipᷣm venabantur ad moꝛtem. Vnde et recõpingit
eosl Si de pater veſter eſſet:diligeretisvtiq; me. Ego
enim ex deo pceſſi et veni Erat et eſt omniu wnoꝛum
ſiue maloꝛũ vnusverus deus pater.ſed nõ omnes ipᷣm
farrein imitatõnis habebant aut patrẽ pꝛecepti.vt ve⸗
ut paterna eius mandata tenerent. Et boni ſilij diligut
auem patreʒ diligere credũt.Neq; diligi poteſt pater di

lgens filiuʒ niſi et dilectus a patre filius diligat᷑. Hinc

Dicta iudeoꝛuʒ reſponſione ſua reuerberat.Auſi eſtis pa
trem veſtrum aſſerere vrum et vnum deimm:igit imita
mini eum mandata cuſtodite paterna:odite qð odit.di
ligite quod diligit. Yniquitate odit:cur me queritis in⸗
terficere: ilium ſuum ab eterno genitũ diligit. cur me

nõ diligitis qui ab ipo ꝓceſſi in publicum carnẽ aſſum⸗

pturus.etveni in hunc miſerum mundũ Neq; enim a
meipᷣo veni:ſed ille ipe me miſit.Quare loquelã meam
nõ cognoſcitis:Quia nõ poteſtiſ audire ſermonẽ meũ
Negatio ieſu ad ſeipᷣm:ſolũ ſe a patre miſſum affirmat.

Credendi aperit viam:cum de ſeipᷣo pᷣſumptiue arrogã

ter nõ loquitur. Urget ereparlie rõnibus eos. Di
a patꝛe et nõ a meipᷣo vem·ſi aliud nõ loquoꝛ qᷓ; qo au⸗
diui a patre.ſi deus pater veſter eſt quare non cognoſci⸗

tis verbum meum: Ideo nõ cognoſcitis quia equo ani
mo meum nõ poteſtis audire ſermonẽ.quixos erudiret
ad fidem excitaret ad dilectionẽ:oꝛdinaret ad opus.?t

qui omnibus iſte ſermo increpatiuus cõgruit. Si veũ
verum noſtrum dicimus patrẽ:cur nõ diligimus ſiliũ.

Iſgitur diligamus eum. Si ex deo loquitur cur nõ ac

cipimus verbuʒ eius: Ergo accipiamus. Si neutra ſa⸗
cimus:argutio eſt.ꝙ ſermonẽ eius nõ audiuimus aure
coꝛdis intenta:quanqᷓ; coꝛpoꝛalis ſuſpenſa quãdoq; ma⸗
neat. Dum ꝓfertur ad omnia inſtructiõeʒ habet ſermo

chꝛiſti:et efficaciã ad omnia owꝛtunã. Hoc tantũ pꝛi⸗
moexigit: libenter audiatur in queſtionẽ aliquã non tra
iectus. Qðõ ſi auditus in hſitationẽ aut queſtionẽ im⸗

mittitur. eoipᷣo ſuam eſficaciaʒ perdit:nõ in ſe ſed in eis
qui circa eum curioſitate agũtur. ide nõ queſtione aut

indagatione ſubtili:virtutem ſuam operat᷑ in nobis.

Nein hac diſputatõne ieſus aperte iudeos dialvlifi⸗

Capitulũ XXXIxXxæ —
On ꝓdeſt nobilitas generis et paterna vvnitas
n in filios nõ tranſfunditur neq; virtus moꝛe ho
minum aut arw:ũ ꝓpagatur: quoniã tantũ ca/

ro de carne naſcitur.nõ virtus oꝛiginẽ habet ex carne· cu

ius ſolus deus poteſt eſſe largitoꝛ. Ynaniter igitur iu⸗
dei de abꝛaam ſibi gloꝛiã vendicabat: ꝙ de ſuis lumbis
eſſent tradueti ↄtinuata ꝓgenie.Necvalet legittimitas

thoꝛi omni coꝛpoꝛali foꝛnicatione ſemota. ſeu cõuentio⸗
nem nõ habuiſſe cum idolis. patrem aſſerere deum in⸗
ſyrenti pfidie.niſi ab honeſta credulitate pellat᷑. necani
mo iniuſte aut inuidioſe ſeuiẽti. Et velut factoꝛ peccati

— = — — — — — — —

— — — — ————

—

igäͤr
erdi
Pine
ſdsp
kumtn
oitdi
tlisin
curfne
ſuf
enima
meam
nei
ot,
wogi
8. Di
gdarr
Vnoſen
Guoani
tuciter
o
Siri
ſlii
noͤgef
tuſ
gule
Mi
tmo
Pei⸗
tra⸗
ims
res
ene

bliſe

Bitus
eb
ſi⸗
i
bis
ins
in
u
n

eius ſeruus efficitur: ſic imitatoꝛ diaboli omnino ipᷣius
factus eſt filius:Ecce pater creatõnis deus.pater gene
ris abꝛaam:nõ negantur nõ excludunt᷑. Et pater iniqui
tatis ex voluntate paternandi exipᷣo.ex voluntate imi⸗
tandi ex filijs diabolus cõſtitutus eſt.vt ꝓdit infallibilis
ſententia ſaluatoꝛis:cunus ſermone ꝑ inaudientia nega
to edixit Vos ex patre dialulo eſtis. &ũ iudei de abꝛa
am ſe patre iactarent.cuius opera nõ imitabant᷑:vt deũ
verum vnum et ſummũ ad cultum et dilectionẽ faterẽ⸗
tur patrẽ.et aut ignoꝛanter aut certo ſcientia inſiciaren
tur ſe criminari dignos.pꝛeſto ſemꝑ animo ad iuſti mo⸗
tem:ipᷣoꝛum ꝑſidiam atq; ſeuiciam ſic infregit. ꝙ dialo⸗
lus imiquitate iam eis pater tercius factus erat.nõ iure
alio paternandi pꝛeterqᷓ; imitatõne cõplementoq; ſua⸗
rum voluntatũ et in iſta cauſa occidendi eum cui nullo
iure moꝛs domimmari poterat nec debebat. Pꝛopterea di⸗
cit Et de ſideria patris veſtri vultis facere ſſcʒ interſi⸗
cere hominẽ innocentẽ. Omne deſideriũ dialoli aduer⸗
ſus virtutes ſuoſq; poſſeſſoꝛes eſt. Sed qͥd ſi poſſet ad⸗
uerſus oꝛiginalẽ bonitatẽ. Ille homicida erat ab initio
et in veritate nõ ſtetit:quia nõ eſt veritas in eo Ab eſffe
ctu viſibili et longeua exꝑientia ab eo qð eſt homo et ce⸗
do vnde homicidium.inde homicida ſuipᷣius a ſeipᷣo ex⸗
oꝛſus deinde in omnes ſi facultas ſu ppeteret appellatuſ
eſt. Egit tamẽ ꝓut in ſeipᷣo fuit.cum oꝛiginalẽ radicem
humani generis ſuadendo et ſuggerendo nõ violentia
vulnerauit pmittendo decepit in falſitate vertvꝛũ a pa⸗
radiſo et ꝓthoplaſtos et ꝓlem a wrra vita fecit extoꝛres:
homicida erat ab initio. Et iohannes ait.Ab initio dia⸗
lus peccat.Quo ab initio: Quia eo qð factus eſt ex
timplo ſuperbijt:et in illa veritate qua factus erat vt ſe
cum ſuo factoꝛe inherẽdo teneret nõ ſtetit. Acceꝑat enĩ
cognitionẽ veritatis qð vere ex nihilo factus erat:ꝙ ve⸗
re nõ a ſeipᷣo nõ alus ſed ſolũ fecerat eum deus.qð vere
ſtare poterat:ꝙ vere vltrix iuſticia dei delinquẽtes futu⸗
ra erat.qð vere ad eternam beatitudinem factus erat:q;
vere ſignaculum ſimilitudinis diuina acceperat. ꝙ ve⸗
re perfeetionem create nature habebat:quod vere bea⸗
titudo pꝛeter deum non erat.ꝙ vere ab ipᷣo doo dilectus
erat.ꝙ veritas deus erat.ſed in veritate nõ ſtetit:et wri
tas in eo nõ eſt ad alios nuncianda.quanqᷓ; in eo reman

ſit writas naturalis bonitatis:in quã ad auferendã de⸗

ſeruire nil poteſt. Sedveritas nõ eſt in intentione eius
fallere vult fallere nititur.omnẽ auerſionis viam agno⸗
uit:nil ad vecipiendum eius intelligentiam ſubterfu⸗
git. Frenatur autem ne tantum noceat quantum cupit
LCum loquitur mendaciũ:et ꝓpꝛijs loquitur Nõ enĩ
a deo habuit vt mentiretur nec ab alio autoꝛe accepit vt
mendacium loqueref᷑. Qui nõ loquitur auri ſed coꝛdi.
nõ ſtrepens ſed inuiſibiliter cum nõ arcetur virus ſue
mendacitatis infundit:moꝛdens in ſilentio eum quem
a doo ſibi ꝑmiſſum aggredi ſiatuit. Eo vero mendaciuʒ
ex ꝓpꝛijs loquil quia mendax eſt ⁊ pater eius ẽdax
i qm̃ mẽtita eſt iniquitas ſibi:mẽdax omnibus cũ o⸗
mnes decipere velit. Et pater eſt mendacij:quia ipᷣe pꝛi⸗
mus fabꝛicatoꝛ eſt eius.NPater eius.quia ſicut homo/p⸗
le carnis ſatagit vt pater ſit:ſic dialplus agit vt exr men
dacio woſſit filios filiaſue generare. Timoꝛ ergo et tre⸗
moꝛ veniant ſuper omnes.magis wro cautela cum pec⸗
catum patratum eius iugo ſeruitutis colla ſubijciat:et
ſeua perfidia patrem habeat diabolum mendacem men
dacijq; patremqui ſuos filios ſe erudit vt ſimiles ha
beat in culpa.quos tandem conſoꝛtes habere poſſit in
pena. Et ad iudeos ſermo. Iſtum auditis. huius fi⸗
lij facti eſtis huic creditis:qui ſuo mendacio cunctos ve
natur ad moꝛtem Ego autem quia veritatem dico vo⸗

de diſceptationibus do. Balua.

bis nõ creditis mihi gere querulatur ieſus nõ ſua re

ſed audientum damno:eo ꝙ veritatem loquatur nõ re⸗

ceptus ad fidem. Et omnino implacita veritas his:qui
placita ſua querunt. Ideo homini illam dicenti nõ cre⸗
ditur.quia placitis hominũ aduerſa᷑. Poꝛro ex hoc im⸗
placita quia placita humana et terrena nõ recipit: ſed e
regione cõſiſtit eis aduerſatur et ꝑcutit. Gacile autẽ pꝛe
ſtatur ſides ei.qui habet vrbum humanũ:et a cõtione
et a ſingulis fidei gratiã poꝛtat.
De diſceptatione oꝛta ſuper credenda veritate quaʒ
ccheꝛiſtus ſe dicere aſſerebat.ſcom iohannẽ ſolum,.
Capitulum XI. “
Elegebant omnem oꝛbem nebule falſitatis.? te⸗
t nebꝛe inuiſibiles in egipto huius mundi erant
quas ꝓ luce hommes dilexerunt. VUeritas exulabat.mẽ
dacium cuius diabvlus inuentoꝛ et pater eſt.fere in om
nes obrepſerat:vt merito ade filij arguerent᷑ ꝑer pꝛophe
tam. F'ilij hominum vſq;quo graues coꝛde. Vlt quid di
ligitis vanitatem:et queritis mendacium: mnẽ quo
q; negocium ꝑambulabat in teneb:is. Peſſundabatur
a maligno diabolo mundus:vbi ſua opera ferebantur.
Segd in hoc apparuit ſilius dei vt diſſoluat opera dialbo/
li.que ipᷣi ab ipio diſſolin nõ poterant:qui cum venerit
pꝛedicare oꝛſus falſitati et mendacio eius oppoſuit ve⸗
ritatem. Sic quippe refellendꝰ erat. Mõ eſt credita chꝛi
ſti veritas a iudeis:quibus pꝛimo chꝛiſtus illam pᷣdica⸗
uit. Que cauſa que ratio. vnde impꝛobatur quo tergi⸗
uerſabitur. vnde ad nõ credendum poteſi eſſe excuſatio
iudeoꝛum.Foꝛſan peccatum enunciãtiſ. Pꝛoinde ſi pec

catum doctoꝛis in cauſa.nõ veretur ſtare iudicio chꝛiſti:

examini ſe ſubijcere vult. Sedeat ꝓ tuibunali iudex. ve
niant accuſatoꝛes:introducantur teſtes. Querit inno⸗
cens obiectoꝛem:argutoꝛẽ inqiit.MNõ timet agitationẽ
criminalis cauſe:cõſcientia pura. Qui omnes iudicate
poteſtatem habet·arguere cunctoſ poteſt:in huiuſcemo
di verbum pꝛomptus erupit.Quis exxobis arguet me
de peccatoꝛ Si veritatem dico vobis:quare nõ creditis
mihi: Eleritas de ſe lucet:ſeipᷣa placet honeſtis. Eſt ne
peccatum meum interiectum inter veritatẽ et creduli⸗
tatem ne cõueniant.Eſt qui me peccatum cõmiſiſſe co⸗
gnouerit.Quis me arguet de quocũq; peccato. Vbi eſt
aduerſarius meus.Accedat ad me:ſtemus in iudicioſi⸗
mul.Quis eſt qui me cõdemnat.Quam ob cauſam.ſi
nõ poſſum argui de peccato. Equidem eſt peccaꝛe nõpo/⸗
terat neq; velle.Cur nõ creditis mihi dicentixobis incõ
uincibilem veritatem. Sic et in iob de diſceptatõe hu⸗
iuſcemodi pꝛeſagiatũ erxat:qui ſuis impoꝛtunis cõſolato

ribus inferebat.Quare detraxiſtis ſermonib veritatis

cum ex vobis nullus ſit qui poſſit arguere me. Veritati
detrahunt qui nõ credunt:etvt nõ credant falſo inſimu
lant aſſertoꝛem. Tlerum quia ſuperuacuũ eſſetvelle diſ
ſertione verboꝛũ chꝛiſtum reddere innocentẽ.velut ela
riſſimum diem.fulgentemq; lucem. conari facere.ſcin⸗
tillulis clarioꝛem:intendendũ eſt in cauſam. cur nõ cre
ditur ꝓferenti veritatem! Qui eſt ex deo: verba dei au⸗
dit.Pꝛoptereavos nõ auditis:qꝛ ex deo nõ eſtis Om̃e
habens exiſtere a deo eſt:ita vt ſit et maneat qð eſt. Eſt
et alius eſſendi mod a deo vt ſupꝛa illud quod acceptũ
eſt in natura qua ſumus aliquid ex gratia capiamus:in
herentes ei agentes omnia per legem eius:cupiẽtes ſci⸗
re ad actioneʒ cõiungendam voluntatem ipᷣius. Etiam
omnis qui natus eſt ex deo peccatum nõ facit.quoniam
ſemen ipᷣius in eo manet:et nõ poteſt peccare:quoniam
ex deo natus eſt. Et in hoc mameſti ſunt filij dei. et fili
diaboli vt id dictum qui eſt ex deoo verba dei audit.perti⸗
neat ad filios dei:et aduerſum verbum ꝓpterea wos nõ

ALiber vndecimus

auditis quia ex deo nõ eſtis.ad diabvli filios referatur.

Aic per hoc cupiens in hac vita cognoſcere deum audiat

verba dei. cuius cogmitio in ſide cõceditur:⁊ fides ex au
ditu eſt:auditus autẽ per verbũ dei. olens amare deũ
audiat verbum dei:eruditur in illo ad gelum ſcom ſcien
tiam Diſpoſitui ad agones.ad agones ex pꝛecepto atq;
cõ ſilo.audiat verbum dei.ne ſupꝛa ſe indebite raptꝰ in
inferioꝛa labatur:aut rectum greſſum facere ratus ober
ret. Cupidus inſtruere audiat verbum dei: ſine quo do⸗
ctrina et diſciplina ꝑiter ſunt cõtemptui. Sibi cauens
audiat verbum dei docens noxia cuncta cauere. Mullius

ſcientie verba docent. cauere tam noxia. quomaʒ eterna

mala nulla ſciẽtia nouit. nullius homims intelligentia
cõſpexit:et vti de incognitis debitã nõ dederũt cautelaʒ
Se aptitans regno dei audiat verbũ dei:quoniã ad dei

regnum dumtaxat inſtruit dei verbu. Et ſi p omnia ſci⸗
us audiat verbum dei vt ſe veroꝛũuũ amatoꝛe et caſtoꝛum

eloquioꝛũ eſſe de monſtret.et ſi ommmno neſcius audiat
verbuz dei: vt in ipo ad ſcientiã inſtruatur. Et ſi ſciolus
audiat verbum dei.ob qð ad plemtudmẽ ſcientie ſit ac⸗
ceſſus.Necnõ et immici dei audiant verbũ dei:phibens
mimicicias et amicicias iuſtis legibo oꝛdinans. Memo
ſe ab audiuu verlvp dei ſecernat. illud audire inexceptua
te omnes opus habent: omnibo cõgrint. ommũ capaci⸗
tati ſe coaptat.ſine quo nemo inſtructꝰ nemo recta gra
ditur via:nemo vemt in cognitionẽ writatis. Qua pꝛo
pter a ſaluatoꝛe dictum eſt ſivritatẽ loquitur cur ei nõ

creditur. Et cauſa iuſta ſed peſſima ſubrogat᷑. Qui eſt
ex deo verba dei audit. Pꝛopterea ros nõ quditis:quia

ex deo nõ eſtis Quicuq; nõ ſunt ex deo nõ audiũt ver⸗

ba dei. Mala vtiq; cauſa q;uis vera. quoni qui non ex

do ex diabulo eſt per malicia:et ad eum ſpectat ꝑ penam
NMõ eſt dare terciã partem hominũ exadultis: vt ſit ter⸗
cius populus. Unus cæi:et alter dialvli. Qui nõ ex deo
ex dialbolo eſt. qui verba dei nõ ſunt:cuius mandata in
celo pꝛimus ipᷣe cõtempfſit.Auerſa igitur aure ab audi⸗

tu verboꝛum dei fides ad credendũ nõ ſubuenit:cũ ipſa

ſit ex auditu.auditus ꝑ verbum dei. Sicq; dicenti ve⸗
ritatem nõ credit᷑ea multatione futura qua vnuſquiſq;
a veritate damnat᷑.a qua quis ſponte victꝰ aduerſus o⸗
mnia pſeuerat inuictus:a qua muictus a vieijs cunctis
eſt victus· Seg nemo eſt qu ſi vltro a veritate nõ vin
citur:quin ab ipᷣa inuite ſuꝑetur.Aduerſus omnes aci⸗
es ſecurus obſiſtit:qui voluntate litera ſubijcitur veri⸗
tati. Quẽ enim ſponte deditum habuit ab omnibo tuita
eſt:et ſecurum ſtare ante iudicium fecit. Et de eaverita
te ꝓfecto dictuʒ eſt. Scuto circundabit te veritas eius
non timebis a timoꝛe nocturno. Et alibi ſcri ptum eſt.
Hius et miſericoꝛs eſt dñs:et remittit in tempoꝛe tri⸗
bulationis pecata. Et ꝓtectoꝛ eſt omnibo exquirentibo

ſe inveritate. In regnum introire fecit cuſtodientes il

lam.vt ꝓplvta dicit. Aperite poꝛtas:et ingredietur gens
iuſta cuſtodiens veritatem. Ergo vt non arguamur vt
iudei arguti:quia chꝛiſtum nõ potuerũt arguere.audia
mus verba dei vt credamus aſſertoꝛi veritatis. quoniã
q;uis credatur ex verlv:nõ tamẽ fides ꝓpter verbũ in⸗
telligendum aut audiendũ:ſed verbum auditur vt ad

fidem veniatur ei tributã qui loquitur veritatẽ. ui ſcʒ

chꝛiſto talia ꝓferentil reſponderunt igitur iudeiet dire⸗
runt ei. None bene dicimus nos quia ſamaritan? es tu
et demoniũ habes Ypi ſibi teſtes ſunt qð ex patre dia⸗

wlo nõ ex deo ſuntcum audita veritate pamplius ira⸗

ſcuntur. et demoniũ quo pleni ſunt ex quo ſunt a quo a/
guntur. innocentiet inculpabili tribuũt:et extranee gẽ

tis credunt homines inter eos natum. eoꝛũ agente cau
ſam doctrimã ſalutis docentẽ. Nõ excuſationẽ ad obie⸗

cta facit ieſus:ſed negationẽ Reſpondit ieſus. Ego de⸗

moniũ nõ habeo.ſed honoꝛiſico patrẽ meũ:et vos inbo/
noꝛaſtis me Nulla cõuicatio criminoſioꝛ qᷓ; anquẽ de⸗
moniacum dicere.et obijcere alici hoc peſſimũ nomen
cum ſit demoniũ incoꝛrigibile malu.depꝛauata xolũtas
inſat iabilis pꝛedo.infeſtus omniba boms.nõ quieicens
niſi ſupplantet:ommi vidoꝛũ magiſter atq; ſuaſoꝛ. Sʒ
eandẽ iniuriã vicariam chꝛiſto reddiderũt iniuſte:et iu⸗
ſtiſſime acceperunt. Oixerat eis chꝛiſtus. Vos ex patre
Dialvlo eſtis.Nunc iudei reintulerũt.Ettu demonium
habes. Inſiciatur ieſus ſe demoniũ iam habere. quomaã
nulla couentio chꝛiſti ad belial:nec dicta nec facta ſua ili⸗
lam habuere imaginem: ſed aſſerit ſe verbis et moꝛibz
deifoꝛmibus honoꝛare patrẽ.⁊ ſe ab eis dedecoꝛatũ eſſe.
Samaritanũ ſe dici ſilentio pterit. Aut foꝛte quia ſibi
cõpetebat interpꝛetatio noĩs.aut quia hoc er animo nõ
dicebant cum pluries iam faſſi fuiſſent eius oꝛiginẽ et
patriam ſcom carnem agnoſcere:ſed eum eis aſierebãt
aduerſum vt ſamaritanã gentem. Hec ex ambitõnexver
bum increpatiuũ pꝛotulit vt honoꝛari vellet: cũ nõ glo
riam ſuam in alhquo venaref. Oꝛopterea inquit Ego
autem nõ quero gloꝛiã meam:eſt qui querat iudicet
Paternãa querebat gloꝛiã nõ ſuam. Pater vero p glo⸗
ria filij.nõ in eoeternus et ſibi per omnia equalis g.
amplius gloꝛificari nõ indigẽs nec valens:ſedvt aſſum
ptus homo ſuꝑ omnes gloꝛificaret᷑.qui a iudeis cõtem:
ptui habeatur. Et iudicandũ erat a patre contra iudeos
pꝛo filio ſic cõtempto:non iudicio qð dederat filio.ſicut
ſcriptum eſt. et pater nõ iudicat quenq. ſed omne iudi⸗
cium dedit ſilio.ſed iudicio quo eum pater declarauit 7
tranſtulit ex moꝛtuis:miſit ſpiritũ ſanctũ in cuius auto
ritate ſicꝑ vniuerſum oꝛbem inſonuit vt filius dei vere
crederetut a gentibi.quẽ iudei tanq; purum hbominem
cõtempſerunt:et vt malefactoꝛẽ popoſcerũt inualeſcen⸗
tibus vocibus crucifigi.Quamobꝛe dict.Nõ queꝛo glo
riam meãa:eſt qui querat et iudicet. Et in ſcripturis ia⸗
cris multa ſunt temnmonia de chꝛiſto:qualiter ad euʒ aſ-
ſumptum hominẽ pater futurus erat in exaltatõne eiuſ
ingloꝛiſicatõe ipᷣius in iudicando cauſa ipius ſicut que
longe ante de ipo pꝛedictũ fuerat. atſi ipe p ſeipo vti po⸗
ſitus in hac cauſa pꝛecarefput pſalmi trice ſimuſquar⸗
tus et quadrageſimuſſecundus apte manifeſtant.
M. ſermo chꝛiſti ſeruatus liberat ab eterna moꝛte.ef⸗
ficitq; plura. cõtra quã ſententiã a iudeiſ acerrime cõ
tradictum eſt. ſcõm iohannem ſolu⁵m.
Capitulũ xLI
On ꝓcurat magnopere ieſus nec ab iſta ſollici /
n tudine angitur:longis ſermonibus obiecta de/
VPellere. diffuſis diſputationibo cõfundere obie
ctoꝛes.ſed tantũ ſuas ſententias aſſerere.loqui expediẽ

tia docere vtilia. Pꝛoinde quaſi ſopitisiam dictisvelut

eroꝛſus ab alia loquẽdi ſerie dicit.cimen amen dico xo⸗
bis.ſi quis ſermonem meum ſeruauerit moꝛtẽ nõ gu⸗
ſtabit in eternũ.Nõ ſe iactat ille aut inaniter loquit᷑:.qui
remotis ambagibus dumtaxat vtilitatez audientiũ in⸗
tendit. Hanc ſolum venat᷑ ieſus inimic moꝛtis ipiuſq;
oppugnatoꝛ et euerſoꝛ.aduerſum quã diſpoſuit hĩe cõ⸗

greſſuʒ.nõ ſibi timẽs aut cauẽs.ſed his qͥs ipᷣa depoſce⸗

bat ⁊ vaſtabat:vt fera peſſima creaturã creatoꝛis imagi

nẽ expꝛimentẽ.et aduerſus illã tot?ieſus.totuſ mos e?

totaq; doctrina eius erat q vocabat᷑ eterna: p qu effigia
tum in tpe ab eterna effigie eternũ erat habitura diuoꝛ
tium.Et huius tante ſimilitudinis deus pater amatoꝛ

erat. cuius filius in ea quã aſſumpſit imagine facta pꝛi⸗
mo ad imaginẽ ſui eidẽ docendo loquit vnde moꝛs eter
na deuitetur:quodã iuramento pollicẽs: qð ſi ſeruabi᷑

tn
e
nen
Utis
ens
6
etin
e
ium
bnnͤ
ſnil
honb
leſe,
libi
lono
nber
ebit
ew
go⸗
Coo
le!l
pgon
non
auſu
tent⸗
Udens
b,ſaut
eiuc
unt
uto
en
ſten
toge
Uno
llpaſ
eainf
the
uin
Car⸗

ref
nec

lici/
1/
obie
M
h
ui
in
ſe⸗
og

e

n
no⸗
10.
vei

ter⸗
le⸗

X

de diſceptationibus do. Balua.

ſermo eius eterna moꝛs erxperimẽto nõ fiet. Et ſermo
eius veritas ẽ.et writas liberat ſuos alũnos de qua chꝛi
ſtus queruloſe loquit᷑.nõ ſuo damno dolens ſed noſtro.
nõ ſibi aliquid querens ſed cõſulens nobis. Siwritatẽ
dico vobis quare nõ credit mihi: Ati diceret· Si moꝛ
tem hoꝛretis eternã meũ ſeruate ſermonẽ. ſeruatũ illaʒ

depellentẽ. Qui ᷣmo veritas ẽ.et veritas liberat quã mi

bi dicenti nõ creditis:nõ credentes nõ ſeruatis ſermo⸗
nem meũ.nõ ſeruantes moꝛtẽ eternã incurritis:deuita
bitiſq; ſeruãtes memoꝛia.ſide dilectõe actioneq;.poꝛ
tet intendere circa diumũ ſermonẽ quid efficiat vt ſer⸗
netur. Ex iam dicto ꝑ ieſum nõ ſunt ire in moꝛtẽ ſermo
ſeruatus.et ignit ad amoꝛẽ et armat aduerſus mala.cõ⸗

ſiſtentiã anime et coꝛpoꝛis: et pcellentiã ad ceteros tri⸗

buit cõſoꝛtium eius.quoniã et facies moiſi coꝛnuta fa⸗
cta eſt ex cõſoꝛtio ſermonis dei ipᷣo etiã ignoꝛante: nam

ſupꝛa ſeipᷣm hominẽ cõſtituitvt plus habeat qᷓ; agnoſcat

Et iterũ ignit ad ꝓtectionẽ a larualib immids:iuxta ſa

pientie dictũ.Ommnis ſermo dei ignitus: clipeus eſt ſpe
rantibus in eũ.Effectiuus etiã eſt interdũq; illaꝑ rerũ
que aliter ab hoĩe fieri nequeũt:ſicut ſceriptum eſt. Ser
mo ulius dei poteſtate plenus eſt:nam ſex tranſfoꝛmat
mentes.et exterioꝛes hbominũ moꝛes.et ſanat inſanabi⸗

lia:ſic ꝑ ſapientia dicit. Etenĩ neq; herba neq; malagma
ſanauit illos.ſed tuꝰ dñe ſermo qui ſanat omia. de illis

aiens qui ſerpentibo ſautiabant᷑. Per q̊s demones moꝛ

dentes in ſilentio deſignant᷑ a quoꝝ moꝛſibo nos ſanat
ſermo chꝛiſti et cõſeruat dumtaxat credentes.vt ſapien
tia dicit.Sermo tuus hos qui crediderunt in te cõſer⸗
uat. Sed cõtra incredulos et ꝑuerſos dicit᷑ Girmaue⸗
runt ſibi ſermonẽ nequã Sermo nequã qui auertit a

lvno ſuadet nephas trahit in erroꝛẽ.docet qð nõ decet:

ſed illi firmãt qͥ deliberant effectũ eius Et ad cõtumacẽ
qui ſe credit pᷣter obedientiã ſermonis dei agentẽ ꝑperã
impenitenter credentẽ terrenis muneribo placare deuʒ
infertur. Tu wero odiſti diſciplinã. et pieciſti ſermones
meos retroꝛſum. Illi quidẽ ſermonẽ dei retro pijciunt
nõ qui nõ audiũt ſed qui audiũt et cõtemnunt.cogno⸗
ſcunt et obliuiſcunt᷑.ſciunt ab eis ꝓhibita et cõmittunt
ſicut ꝑ aliũ ꝓplxtam dicit᷑.Audiũt ſermones tuos ⁊ nõ
faciũt eos quia in canticũ oꝛis ſui vertunt illos:et aua⸗
riciam ſuã ſequit᷑ coꝛ eoꝝ.Vleruntñ cuʒ chꝛiſtus ſermo/⸗
nem ſuũ poteſtatẽ habere aſſereret ſupꝛa eternã moꝛtẽ
egre tulerůt iudei Qui dixerũt ei. Nunc cognouimuſ
quia demoniũ habes.Abꝛaam moꝛtuus eſt et ꝓpłete et
tu dicis.ſi quis ſermonẽ meũ ſeruauerit moꝛtẽ nõ gu⸗
ſtabit ineternũ. Nunqᷣd tu maioꝛ es patre noſtro abꝛaã
qui moꝛtuus eſt: Et ꝓphete moꝛtui ſunt.Quẽ teipᷣm fa
cis Nõ ceſſat ab inferẽdo cõuicia ꝑtinax in malo.et cũ
cõuincitur blaſphemat:cum tergiuerſare nõ poteſt vitu
perat argutionẽ. Igit᷑ iudei ferentes indigne verba ſal⸗
uatoꝛis eum laceſcũt iniurijs. recõfſirmantes qð male
pᷣdixerant:⁊ aduerſantes ei ab exꝑtis moꝛtẽ nitunt᷑ ſub
uertere dicta eius. Alti ſic eoꝝ cõtradictio ſeriet ad ieſuʒ
Abꝛaaʒ pater noſter q̊ tu maioꝛ nõ es ⁊ ꝓphete qͥ dei eter
ni ſuꝑ oia exiſtẽtis ſermones ſeruãteſ moꝛtui ſunt:quõ
tu aſſeris tante virtutis tuũ eſſe ſermonẽ.vt excludat
a ſeruantibo moꝛtẽ: Quẽ ſic aſſerẽdo facis teipᷣm:Deũ
wrũ tibi videt᷑ pcedere. Suꝑ oẽs ⁊ ſuꝑ oĩa te iactando
exaltas plus virtutis qᷓ;verbo dei tribuẽs verbo tuol Re
ſpondit ieſus. Si ego gloꝛiſico meipᷣm:gloꝛia mea nihil
eſt. Et pater qui gloꝛincat me quẽ vos dicitis quia deuſ
Vſtereſt:et nõ cognouiſtis ſeum. Ego autẽ noui eum.
Et ſi dixero quia nõ ſcio eum: ero ſimilis vobis men⸗
dar. Sed ſoo eum et ſermonem eius ſeruo VUt ſepxe

a ieſu aſſertũ eſt:cauſam omnẽ ſuam ſueq; gloꝛiſicatio-

nis fatetur agere patrẽ ſuũ.ſeq; ipᷣm plene cognoſcere ſe
biq; obedire:atq; ipᷣm culpabiliter ignoꝛare iudeos.
De cõparatione ieſu ad abꝛaam ſcvᷣm eternitatẽ a tẽ⸗
poꝛum volubilitatẽ.ſcdðᷣm iohannem ſolum.
Capitulum XI. II
Biecerãt iudei chꝛiſto abꝛaã ⁊ ꝓphetas eſſe moꝛ
o tuos.ad infringendũ ꝙ ſeimo luus nõ poterat
moꝛtis imperiũ ſuꝑare.ſed ipi de moꝛte coꝛpoꝛii
dumtaxat intelligebãt.a qua nemo in carne natus lege
cõmuni eximitur.vt ab oꝛigine mundi vſq; ad tempus
illud expimento ſic erat. Jeſus aut de eterna moꝛte lo⸗
quebat᷑ a qua eruit ſuus ſermo ſeruatus:qᷓ;uis ſua ple⸗
nitudine poteſtatis ab vtraq; poſtet eriꝑe. Sed vna eti
am poſt oem penitudinẽ voluntarij peccati emendatio
nẽ iuſto dei iudicio vt ſolũ fide vite melioꝛis nõ amoꝛe
vite pñtis veniat᷑ ad chꝛiſtũ relicta eſt in exꝑientia coꝛpo

ris:altera deuitari põt in obſeruantia diumi ſermoms.

Pꝛoinde cuʒ iudei obijcerẽt ad ſubuertendã ſententiã
laluatoꝛis moꝛtuũ abꝛaã:ipᷣe pꝛudenter eundẽ ad cõſu⸗
tandũ eos obiecit dicẽs Abꝛaam pater veſter exultauit
vt videret diẽ meũ:vidit et gauiſus eſt . Sic ſit ad eos
ſermo. Elos abꝛaam dicitis moꝛtuũ verba dei ſeruantẽ.
qð in coꝛpe verũ eſt eſſe reſolutũ:ſed ipᷣe deſiderauit ex⸗
ultanter videre diẽ meũ tempus ſcq; quo mũdo appare⸗
rem ad liberationẽ ſui.a loco vbi detinetur.et gentis ſue
omniũq; gentiũ que in ſuo ſemine benedicende erãt et
ab eo tꝑe deſiderauit quo de chꝛiſto de ſuis lumbis ex lõ
ga multoꝑ interiectoꝝ ꝓpagata ꝓpagine naſcituro ꝓmiſ
ſionẽ accepit. Elidit itaq; poſt factã ꝓmiſſionẽ eng mati
ce atq; interna reuelatõne ſibi a deo facta.et viditi lim
wvbi cõſtitutus eſt⁊ in gaudio factus eſt ꝓ ſeipᷣo et pꝛo
his qui redimendi erant:ꝙ filius dei omneſin carne re
dempturus aduenerat Igit᷑ quare obijcitis mihi abꝛaã
moꝛtuũ tꝑaliter in carne.qui vt in moꝛte nõ detineret
eterna meũ deſiderauit aduentũ:a qua nec aliter potuit
liberari.quẽ cuʒ cognouit exultauit in gaudio. Huiuſce
modi rei cauſa ſi abꝛaã pater veſter ad diẽ huncquẽ ago
taliter ſuꝑ terrã deſiderãs exultauit.curxoſipᷣim mihiop
ponitis moꝛtuũ:Alttñ hec dicta ieſu in fide auditoꝛũ fe⸗
rebant᷑:alias inappꝛehenſibilia erãt. Quis igit᷑ cogitare
poſſet ex humano ꝙ abꝛaã vidiſſet ieſum coꝛꝑali oculo.
ſicut iudeoꝑ ꝑfidia cogitabat. Vnde iuxta cogitatũ de⸗
derunt chꝛiſto reſponſum Dixerũt ergo iudei ad eum.
Quinquaginta annos nonduʒ habes et abꝛaã vidiſti
Nõ dixerat ieſus.ego abꝛaã vidi iuxta qð ipᷣi expꝛobꝛati
ue reſpondẽt:potius ab abꝛaã ſe viſum aſſerebat. Sed
impetus ire aim turbat.turbatus in verbo errat.linguã
obliquat.vt nec interroget iuſtũ nõ reſpondeat verum.
nec teneat in diſceptatõne ꝓpoſitum:et qð gerii mẽte:
oꝛe nõ ꝓditur.et ad ea que nõ expediũt ſe ingerit:et ple⸗
rũq; ad id qð nõ dicitur. xeſpondendo inſanit. Obhqua
obiectio ad id qð dixit abꝛaã vidit:et tu abꝛaam vidiſti.
Oetiebant᷑ vero ieſum ꝑ momẽta tempoꝛũ.et argumẽ
to erant verba iudeoꝝ de nimia grauitate ieſu.et ꝙ mo⸗
res eius eſſent iam vergentis etatis:cuʒ homo triginta
annoꝝ habere quinquaginta exiſtimari poſſet. Yeſus ve
ro ꝙ erat ſibi ex aſſumpto tꝑale obmittens:ꝑ id qð ſibi
erat eternũ reſponſuʒ dedit Dixit eis ieſus· Amẽ amẽ
dico vobis:anteqᷓ; abꝛaã fieret ego ſum Ex eo ꝙ eternꝰ
ex patre:nõ ex eo qð tꝑalis ex matre verbuʒ hoc depꝛom
ptum eſt:Hinc cõꝑatus chꝛiſtus abꝛae decurſu tpis ei
ſuccumbebat etate ꝓut erat homo ex iã paruo elapio tꝑe
antecedebat eũ oẽmq; creaturã.qꝛ in pꝛincipio erat ver⸗
bum ⁊ verbũ erat apud deũ:et deus erat verbũ.Et pñti
locutionis verbo ſeipᷣm deſcripſit dicẽs.ſum:qm iple vt
dceus nullũ pꝛeteritũ habet atq; futurũ.

ALiber vndecimus

NMcurritũür a iudeis ad lapides iaciendos et ieſuse⸗
greditur templum.ſcom iohannem ſolum.
Agna iudeoꝛũ ſeuicia ex indurata ꝑfidia pcurat
m ictibus lapidũ viſceptationẽ ſuſceptã termina⸗
re:in rõne deficientes ad cõuicia recurrerunt a
Veritate victi.violentia ſe tueri nituntur et lapidatione

ram declinare ſuperbũ irrationabilẽ:qᷓ; reſiſtere in facie
aut velle obſiſtere rõne.Rationẽ redditã ſuꝑbus et ira⸗
tus nõ recipit in ꝓpꝛia cõturbatus:⁊ cum ſibi reſiſtitur
amplius furit. Declinatio vero quadoq; cõſueuit molli
re ſuꝑbum et placare iratũ.Et ſi nõ ſaltim deuitauit ne
vſq; ad reatũ actione caeclerert q́;uis intentione totus
eſſet in crimineÆhꝛiſtianevirtutis pentus eſt poſt ma

lapidum infringere qð eſt eternũ. Audiũt poſierari ho⸗/
minẽ tanti tpis iuuenih etati:pᷣponi etate iuuenis cylia⸗

R

di duplici.nò credentes deitate naturã aſſumpſiſſe hu⸗
manam in qua ſihus dei degebat in terris ex tꝑe agebat
et loquebat᷑tid ſemꝑ intendẽs vt homines traiceret in
deitatẽ ꝑ hominẽ et in eternitatẽ per fidei pyntem Sed
non accõmodantes iudei perfidi ſanum intellectum a⸗
liter qð dicebat cõpꝛehendere non valentes.et pꝛeferen
tes placitũ et pᷣumptũ in animo veritati faſtiditi ad ver
bum recte loquẽtis tulerũt lapides iudei vt iacerent
in eũ Duri coꝛde ad lapides duros.inſen ſibiles in ani
mo et irrõnabiles ad inſen ſibilia et irrõnabilia p victo⸗

ria ſe tulerũt: opere ꝓteſtantes qð in animo geſiabant.

et ſupꝛa modũ furentes nõ querũt iudiciũ vnde homo

iſte lege lapidetur.et ſi deum ſe aſſerebat:debuerũt ſua/⸗

irata ſuꝑbia in actione nõ veniat.

lam intentionẽ in hoĩe aduerſus ſe pſumptam. ſic decli
nare in partem ſine raſponſione verbox: vt qð decreuit
Oeinterrogatus ieſus an eſſet chꝛiſtus teſtimoniuʒ
ſuũ opibus tribuit.ſcom iohanne ſolum. 7
Capitulum XLIIII . S
Nteq; ad interrogatione iudeoꝝeuãgeliſta ſe cõ
a ferat. feſtiuitatẽ encenioꝝ et tꝑis qualitate ⁊ lo⸗
cum apte ſcribit:vt ex his aliquid innuat mi

ſticum atq; moꝛale dicens Facta ſunt encenia in hiero
ſolimis:et hyems erat Agebatur feſtum de renouatio
ne templi facta ſub eſdra aut ſub iuda machabeo tempo
re machabeoxꝝ.nõ pꝛime ↄditionis a ſalomone:qᷓ;uis an
te deſtructionẽ diu illa feſtiuitas pꝛime cõditiomis cele⸗

bꝛata fuiſſet. Et hieroſolima ciuitas illud habebat tem⸗

ui diſſertione ꝑquirere nõ furere.Atq; obliti honeſtatis
alienati a ſeipis templo dei nõ deferunt.ne fuſo ſangui⸗
ne humano macularet᷑.quanq; chꝛiſti ſanguis nõ cõma
culaſſet ſed cõſecraſſet/Et eoꝑ tamẽ ꝓpoſito malo id a⸗/
gebatur:vt tanq; hoĩs puri lapidatoꝛes effecti non ad⸗
uertebant quid cõtaminationis adueniſſet in templo.
Be pe hoc ſcelus in hominibus agitur:vt cum animus

plum:id pꝛomens in pace dumtaxat ſit ſpirituale dei
templũ.qua deſtruecta deſtruat et templũ cuius repara⸗
tis menijs et templũ iterũ releuer᷑/ Et a còtemplando
dictũ templum accipimus. Dei wro cõtemplatio nõ a⸗
gitur pᷣter pacem:neq; enim aliquid grate virtutis enꝭ/
ceniare poteſt qui nõ coſiſtit in S additur ſuſpe
cta qualitas tempoꝛis quia hyems erat:in deſignationẽ

obliquatus rõne fuerit placitũ opponiturveritati.obnu

bilat odium mentẽ ꝙ mi eſt reuerentie nil honeſtatis in
cauſa. Mõ defertur ſacris ꝓphanantur diuine edes. de⸗

honeſtantur que ſunt dicata deo locus oꝛõnis effici tur
pitudinis:nil cure remanet ad deſtinatũ bonuʒ Jeſus

autẽ abſcondit ſe:et exiuit de templo Mõ timoꝛe latibu
lum ꝓcurauit ad hoꝛaʒ:ſed quia nondũ wenit eius hoꝛa.
nec erat tali moꝛte tranſiturus ex mundo: ſed exaltan⸗
dus in cruce.Abſcondit ſe rolẽs pꝛo tempoꝛe loco cauſa
hominum ſapientiam pariter et malitiã deuitare. Non
ſe abſcondit in cauernis aut opacis aut vmbꝛoſis locis
ſeu in aliquo clamdeſtino ſed ſua virtute illoꝛũ effugit
aſpectum.vtvelut in celatum hominem non poſſent in⸗
tendere in eum:mam et inter omnem turbam eũvndi⸗
aircundante abſcondere ſe ab eis ꝓ votovaluiſſet:nec
ſibi opus erat ad deliteſcendũ qualiicũq; locus. Inuiſi

biliter inter omnes oculos q;tumcũq; pſpicaces incele
re ſibi facultas gau Cffkan de templo:iam phariſeo

rum pontificũ et ſetibarũ voluntate mala puerſis ope
ribus ꝓphanato. Jam relinquenduʒ erat templũ illud
cum omnib vmbꝛoſis miſterijs: melioꝛi cõditione in
wWritate donandũ: Yam chꝛiſtus exiturus erat ab eis iu
deis et ab omnibo cerunonijs eox ſinagogã ex toto reli⸗
cturus.de ꝓximo nouã noua inſtructurus eccleſiã/Ex⸗
iuit ieſus de manufacto templi nõ dedignatus ſtructu⸗
ram:ſed templũ coꝛdis eoꝑ ob ꝑfidiam aſpernatus. Ab⸗/
ſcondit ſe ieſus a furia iudeoꝑ ne lapidaret᷑ Quo ſe ab⸗

ſcondit:in ſacramentis nouis. Cemplũ reliquit: pꝛiſca

ſacrqmenta veſtituens: Pactũ iam erat aliquid in figu
ra ꝓpter qð eſſet abſconſio ꝓpter qð peccata populi oĩſq;
facientis malũ niſi reſipiſcat. Ende cõtra pplm pᷣuari⸗
cationis dicit᷑. Ego aũt abſcondã et celabo faciẽ meã in
die illo ꝓpter omnia mala que fecit: quia ſecutus eſt de⸗

os alienos. Et alibi. Abſcondam faciẽ megam ab eis:
cõſiderabo nouiſſimg eoꝛum Er abſconſus exijt de tem
plo et exiens ſe abſcondit:nobis in foꝛma factus.ne im⸗/

pꝛobe cũ audacib cõtendamus. Pꝛudentius eſt ad ho⸗

tato magis interioꝛ obtentus intendit
p

frigiditatis in coꝛdibo iudeox. Eteniĩ ab omni caloꝛe vir
tutis toꝛpebant. ꝙrigidi erant cum gratis chꝛiſto vellet
infere hoꝛridam moꝛtẽ:aut quia mundi fragilitas opoꝛ⸗

tuna ſit attollende in ↄtemplationẽ menti. cum quaãto

ab exterioꝛibo ſenſus ſoſpitis coꝛpoꝛis vagari
eruntamẽ in
alterã partẽ hanc tꝑis qualitate interpꝛetatã lectitamꝰ:
quonia poſt hyemis abſceſſum ſponſus ad ſurgendũ et
ꝓficiſcendũ dilectã ſibi ſponſam inuitat dicẽs. Surge
era amica amica mea:foꝛmoſa mea columba meaꝛ ve
ni. Yam eni hyems abijt: imber abijt et receſſit. Ati ſic
illam alloqueret᷑. Si tribulatio.ðſi ꝑſecutio.ſi tentatio.
ſidefectio charitat affuerit ecce defuit:igitur ſurge.quo
vocata veni. Cum illa qualitate in hyeme deſignata ſu⸗
perſtite nõ ſurgit᷑ ſed iacetur.nõ itur ſed ſtatur:nõ ꝑfici⸗
tur ſed deſicitur. Et ſaluatoꝛ noſter pꝛemonuit ne fuga
ꝑiculi fieret tꝑe frigide qualitatis. Oꝛate inquit ne fiat
fuga veſtra hyeme vl ſabbato.At vbi hoc euangeliſta pᷣ⸗
dixit:actiones et verba ieſu iudeoꝑ ꝑ diſceptationẽ aſſe⸗
ruitl Et ambulabat ieſus in templo:in poꝛticu ſalomo⸗
nis In templo ambulabat qð iam ex ꝓphetico teſtimo
nio direrat domũ dei et oꝛationis ad eum:et ad famoſaʒ
et ſingularẽ ſe cõtraxerat templi partẽ:qꝛ in poꝛticu ſalo
monis.Decebat equidẽ eum:qm ipᷣe dumtaxat vere rex
pacificus erat! Circundederũt ergo eum iudei:et dice⸗

bantei. Duauſc ima noſtra tollis: Si tu es chꝛiſt⸗
vic nobis palꝗ ꝗecere iundei de ſeipis chꝛiſio coꝛonã nõ
amoꝛe viſendi. vt milites placido regi ad obedientiam

pꝛompti: ſeu vt filij ad amatũ patreʒ.ſeu vt diſcipuli ad

audiendũ doctoꝛẽ.ſed ne de manibo ipᷣox laberetur:ſi po
tuiſſent in illũ iuſte manus inijcere ob imꝑfectũ ad in⸗
terrogata reſponſum aut calumniabile vrbuʒ. De qua
circundatione atq; victoꝛia iam ꝓphetia erat. nõ ſolũ de
iudeis ſed etiã de oĩbus gentibo ſicut ſcriptũ eſt in libꝛo
pſalmoꝝ. Omnes gẽtes circinerũt meet in noĩe dñi qꝛ
vltus ſum in eos.Circũdantes circũdederunt me:⁊ in

noĩe dñi qꝛ vltus ſum in eos. Circundederũt me ſicut

———-4-4-4 4 ——ẽ

— —== — — - ——

=Sg

de diſceptationibus do. Balua.

lidie
errn Apes et exarſerũt ſicut ignis in ſpinis: et in noĩe dñi qꝛ ſe reſponſurũ ſpondebat. Vocabis me:et ego reſwonde⸗
nnr Vltus ſum in eos: Circundatio ter repetita et ſimilitu⸗ bo tibi.Ald quid vocat. Interdũ ad ſidei ſecuritate vt ſe
noi. do apum ignis et ſpinarũ.miſtica et male moꝛalia ſunt cura mente in domo domini que eſt eccleſia habitemus
ntne vltio vera facta in noĩe dñi e regione reſpondet. Parui⸗ Nam ſapientia miſit ancillas ſuas vt vocaret ad arcem
totus caciſſima erat pfidia iudeoꝑ interrogantiũ de meſſia. cũ et ad menia ciuitatis. Mittit dei filius pꝛedicatoꝛes ſu
bſimn audiſſent a iohanne baptiſta et ab ipᷣo ieſu: et nõ crede⸗ os vocans moꝛtales ad arcem fidei multis munitã pᷣſi⸗
cderi bant. QAuid ergo eis dare potuiſſet in ſignũ vt crederẽt dis/Et aliqñn vocat ad gemitũ ⁊ ad omnẽ mundi cõtem
reytt Nihil:cum ſigna mirabilia et opere intuerent᷑. eſſias ptum:vt verũ gaudiuʒ ſuccedaneũ ſit. Et vocabit dñs
ebꝛaice. chꝛiſtus grece:vnctus latine diet᷑ Quod ſi pa⸗ deus exercituũ in die illa ad fletum et ad planctũ:et ad
Nünz lom vt petebãt reſpondiſſet.ad poſſe cõpꝛehendiſſent vt caluiciũ et ad cingulũ ſacci.Et ecce gaudium in leticia.
pnidi.ſi ſe negauiſiet diriſſet mendaciũ.erat eni meſſas Meo peccatis fletus in effuſione lacheymax agit. Plan
Hr ꝓmiſſus in lege: necnõ interdictũ iuſte accepiſſet inver⸗ ctus in lamentatione delictoꝝ et inundantis milerie:et
ſuſe baut luiſſet iuſtuʒ in ſuꝓplicio. Pꝛoinde cum iudei co⸗ in his qui nequiter viuũt/aluiciũ rerũ cõtemptuʒ ſa⸗
Nerdo ronantes chꝛiſtũ interrogarent quis eſſet: in vltionem pit Saccile cingulũ coꝛꝑis blandimenta piecit:⁊ indu⸗
nuurnt malignitatis ipox ab illo audierũt. Reſpondit eis ieſus xit aſperitatẽ. Succedit his gaudiũ in leticia ſempiter⸗
inhen Noquoꝛ wobis:et nõ creditis mihi. Opera qͥ ego facioin na et in ſanctitatẽ cõuerlationis vite.Hinc paulus.Mõ
bune noĩe patris mei:xc teſtimoniuz phibent de me Ad qd enĩ vocauit nos deuſ in immundicia:ſed in ſanctiñcatio
tenn inquit ieſus coꝛnicanũ.cũ ego ſeꝑe veritatẽ locutus fue⸗ nem. Et petrus. Quivocauit nos ſanctũ:vt et ipſi ſan⸗
uon rim vobis: et nõ creditis mihi. Summoueant᷑ igitur a cti in omm cõuerliatione ſitis Et pꝓphetam monemur
necke me atq; a vobis ambages/opera facta nõ humanavirtu cum vocẽ chꝛiſti wocantis audiuerimuſ:vt coꝛda noſtra
hrin te. ſed in noĩe patris mei ad teſtimoniũ ꝓfero. Si inſi⸗ ad obedientiã pparemus.Hodie ſi vocẽ audieritis: no⸗
len ciari aut inſimulare poteſtis enitimiĩ: ſi nequiritis ver⸗ lite obdurare coꝛda veſtra. Et pacto fit ad hoĩes cheiſti
ld bis meis nõ creditis opera teſtiſicant᷑.quoꝝ teſtimoniũ wxr. Si audieritis wcẽ med a cuſtodieruis pactũ meũ
. validiſſimũ eſt:ſi nũq; ſimilia facta fuerũt a patre mo eritis mihi in peculiũ de cunctis ꝓplis. Et alibi. Si q̃s
Mlnntt ſupꝛa naturã ex me mundo edital Sed vos nõ creditiſ audierit cocẽ meã ⁊ aꝑuerit mihi ianua:introiboad illũ
W quia nõ eſtis ex ouib meis Ea ſentẽtia eſt qᷓ ſupꝛa: ſe et cenabo cum illo ⁊ ipe mecũ.Ad muilta expedientia no
en. nõ ſimilia verba.Oixerat eni.ꝛopterea vos nõ audi⸗ bis verbũ dei eſt. cui vtiliter aſſentitur et diſſentit᷑ dam
rN tis quia ex deo nõ eſtis. Mũc autẽ nò eſtis ex ouibo meis noſe EFit vox dei hoc eſt pceptum eius ad ſiſtendũ popu⸗
ioni ſʒ ex alio ouili:ex alio directe atq; nutrite paſtoꝛe Oueſ los delinquentes:et omma male fluida noſtra. EIñ vox
veN mee vwocẽ meam audiunt:et ego agnoſco eas a ſequunt᷑ dñi ſuꝑadquas.Et in potẽtia virtutis ſue efficiẽs eſt exi⸗
ellet me. Et ego vitã eternã do eis et nõ pibunt ineternũ:et gitq; virtutẽa nobis.Etvox dñi in virtute.Sed ad ma
nõ rapiet eas quiſq; de manu mea Quid inſigne ſimi⸗ gna que facturus eſt vt et nos ꝓut eſt ex nobis magna
Ahäto litudinis bone oues habent quarũ noĩe ſuos fidelesa e⸗ virtutũ opꝑa faciamus:Et vox dñi in magnificentia/Et
n. lectos chꝛiſtus appellat nec ↄtemnenda ſilitudo eſt.ſed ad cõfractum ſuperbox eſt vox vocans et interminans.
mein Diſeutienda in ꝓpꝛietate rei.cum electi dei aſſimilantur Vox dñi cõfringentis cedros/Et ad oẽm cõcupiſcentie
Ctrong. bꝛutis aĩalibus rõne carentibo: vt exilla cõparatione n ignem vt extinguar: ſit vor dñi intercidentis ſfimmam
Hencüͤer virtute fiamus. Et cũ repꝛobi etiã aĩalhus cõparantur ignis Er cõmouendũ in ſanioꝛẽ et optimã virtutuʒ
Hunee eq; opoꝛtet diſcutere ad cauendũ, Paciſicũ animal noui partẽ eos qui deſerẽtes deũ deſerti ſunt:inſonat vox do⸗
mnenr mus eſſe neq; habet diſcerßentes neq; lanianteſ dentes mini cõcutientis erri E⸗ ad pᷣparationẽ humiliũ et
Cuſe neq; nouit aliquẽ ledere ex aliqua ſui parte.plus affert humilitatis ip̃am factã agnouimus:vox dñi pᷣparantis
entero. qᷓ; auferat ouas habens tunicas.pellem et lanã. euange ceruos.M ergo dicamus vt pharao:quis eſt oñevt au lls
Gec licũ verbũ actõne docet.cũ alterã ſibi ꝑmittit auferri ſi/ iam vocẽ eius: Siaudierimus voceʒ eius.erimus de H⸗
Vrnſ cut dictũ eſt:qui habet duas tunicas det nõ habenti/Et ouibus eiꝰ:q̃ cognoſcunt᷑ ab eo.ea cognitione qua in ap
gfiͤn quaſi wrbũ lene in oꝛe ſuo reſonat: etiã vſq; ad moꝛteʒ pꝛobatõne aptitudinis erũt ad capeſſenda regna cele⸗
eſi leſa/ Et ꝙ amplius tota in vſuvtilis eſt: vt nec quicq; in ſtia. Mõ enĩ ieſu accedit aliquoꝝ de nouo cognitio qm̃vt
eſar exterioꝛib aut interioꝛibus ſit quin poſſit ad lonũ et ad deus oĩa ab eterno cognonit.ſed cognoſcit ſuas oues a
ſußr pulcrũ et aptũ vſum inferri:nec etiã ſtercus eius a me⸗ ceteris eſſe diſcretas:vt eas in iudicio ponat a dextrisvt .
aſe dicina et ab vtilitate vacet/Et hoc pᷣſertim habet ꝓpꝛiuʒ collocet in excelſis Mouit eni dñs qui ſunt eius: qin ſe⸗ E
no⸗ ꝓ vocẽ ꝓpꝛij paſtoꝛis cognoſcit.⁊ vocantẽ ſequit᷑ ceterig quuntur ſqʒ; in auditu vocis,/ Mecꝓtinus tota valitudo
“M ptermiſſis. Huiuſcemòi dictũ ex expientia liquet:Hac virtutis ſequi dñm chꝛiſtũ:quibo vita eterna datur:pꝛso⸗
voſt ſimilitudine ſumpta ex illax ꝓpꝛietate:cheiſtus quos vi eoꝙ tꝑalem hominẽ in dei obſequiũ tradiderũt. Talis
ſo derit ſuos oues dicit. Et pꝛimus in ope hoĩm iuſtus pa eſt iſia pmutatio cũ chꝛiſto cõmertiũ gerere:vt ſi ei de/ ⸗
nin . ſtoꝛ ouiũ fuit eo pᷣſagio ꝙ ꝓpꝛietas ouiũ tranſumpta ſi⸗ dicatur tꝑalis vita qð accipiamus eternã.Et cũ ineter⸗ ( .
telen militudinẽ ad actionẽ moꝝ iuſtos eficiat Erſicnt ouis num nõ pereunt id quidẽ eſt qd anceps vita in ſecurita .
ad occiſionẽ muta ducit᷑: ſic ille pꝛimus iparum paſtoꝛ tem eternã tranffertur:nullis infeſtanda piculis Et pypy
ſn ſilenter in pace interfectus eſtſet chꝛiſtus ad idẽ cuius deſtinatio habet ſuo iure hoc ꝓpꝛiũ:ꝙ nullus poſſit pure
nino figura in illo pacta eſt. Cõtemplandũq; multo intui de ab eterno electis ante mundi cõſtitutionẽ, Et inuari
tuf, tu eſt in ꝓceſſu dñicarum ouiũ:ex dłeſignatõe ſummi pa abilis erat voluntas hoĩm beatoꝝ:vt nec toſtit auerti a
lt ſtoꝛis. Audiũt.ↄgnoſcunt᷑ſequuntvitã eternã acci giit. bno.nec cõuerti ad alter partẽ, Et in hac vita nil tam
nſip 1 ineternũ nõ pꝑeunt:ab aliquo nõ rapiuni/ Peima eſt ſe⸗ timeſcendũ eſt:q;tũ facile mutabilẽ ſe vgnoſcere. Vio
un xtilis ꝑſectio numeralis. Sed quid audiũt.Vocẽ. Sit entia vero nulla inferre pᷣt ei qui oĩa poteſt:et cui ſpon⸗
eci omnis homo velox ad audiendũ. Erat vna de ouibo ſa⸗ te aut inuite ſubiecta ſunt oĩa. Nullus itaq; raptoꝛ aut
Nüd muel:qui tercio vocatus a dño reſpondit.Loquere dñe: quõlibet violentus ereptoꝛ:xoterit ſibi e manid ouem
lho quia audit ſeruus tuus. Sit oĩs homo pᷣſto ad gudien⸗ pᷣdeſtinatã uſerre, Er iſwe mmnuũs a deo chꝛiſto datuzʒ
fi dum vocẽ dñi:vt ꝑficiat vrhũ eiis.Obediẽtia oĩno ne Nexceſſum iudicaretur:etiã maius accepit omnino inau
ain ceſſaria eſt ad dominicã vocẽ:ſi pceptoꝛia eſt. Cuiet iob feribile ab eol Nater meus qð dedit mihi maius oibus

ſicht

TLiber

eſt: et nemo pᷣt rapere quicqᷓ; de manu patris mei.Ego
et pater vnũ ſumus Oaius ꝓtinus eſt filiũ ſubſtatia
liter et eterne vnũ eſſe cum patre qᷓ; accepiſſe ab eo ſuꝑ
ſuas oues eterne ſeruandas huiuſcemõi poteſtatẽ/Ab⸗
hominati ſunt verbũ animi iudeoꝝ et aſpernati dicentẽ
et ꝑtinaces in ſeua ꝑfidia furibundi ad mala ſolita ſe de
derũt Suſtulerũt lapides iudei vt lapidarẽt eũ Mõ
aũt intulerũt frenati ab eo qui ſic moꝛi nõvenerat:quoſ
chꝛiſtus retundit cõmemoꝛatione bonoꝝ MRñqdit eis ie⸗
ſus. Multa bona oꝑa oſtendi wobis ex patre meo. ꝓpter
qð hoꝝ opus me lapidatis . Si me vnũ cuʒ patre meo
faſſus ſum vt quid egre fertis.ex quo vobis et in vobis
multa bona et talia que nemo potuit feci et oſtendi Goꝛ⸗
ſan vobis iuſta cauſa me inſequendi nõ æeſſet:ſi ex me
locutũ aut operatũ aliquid ſupꝛa naturãa et vſq; in arro⸗
gantia ſaſſus eſſem. Elt quid pᷣſto tam veſtre ſunt manꝰ
ad lapides colligẽdos iaciendoſq;l Reſponderunt ei iu⸗
dei.Oe lono oꝑe nõ lapidam te:ſed de blaſplexmia. Et
quia tu hbomo cũ ſis facis teipᷣm deũ Nõ poſſunt inficia

ri iudeichꝛiſtũ bona in eis ꝑegiſſe cũ dicut de bono oꝑʒe

nõ lapidamus te:igit᷑ lona et digna laude opatus erat.
ſed ad inſequendũ eũ gelo legis ie obnuunt facientes ei
de blaſphemia impoſturã:cum ex decreto legis blaſpiæ/

mus deberet ſubiacere lapidib. YAmponebant aut e. qd

ſe faciebat deum.et aduerſus ſeipos impoſtura ipᷣa erat.
qm nunq; quis ita teſipuit.vt ſe deũ faceret:cũ omnis
natio deũ credat eternũ nõ aliquo mõ factuʒ. Nec quis
tam ſupꝑbiuit vt ſe aſſereret deũ: quanq; luefer et pꝛio⸗
res hoies in eius ſilitudine pᷣſumpſiſſent. Et ꝓphera re⸗
gem tyri arguẽs de ſuꝑbia.nunquid aliter miſi ꝑ ſimili⸗
tudinẽ ad diuina ſuſpirauit. Et ſi quid tipice in eo de ca
dente angelo dictũ eſt. Nuuqͥd de pꝛimo lucifero fertur
ſic ſupbire. ero ſimilis altiſſimo⸗ E de ꝓthoplaſtis. eri⸗
tis ſicut heloy·hoc eſt.eritiſ nõ ſicut deus ſed ſicut dij:id
eſt ſicut angeliaut magni ammimiſtratoꝛes et cognito⸗
res vniuerſi. De cadente angelo in rege tyri ſignato eqᷓ
idẽ. Dediſti coꝛ tuũ quaſi coꝛ dei. Et adhuc. Tu ſigna⸗
culum ſilitudinis eius plenus ſapietia:et cetera que ſe⸗
quuntur ad hoc ſunt. IOra ergo obliquabat mentẽ erra⸗

req; faciebat in verbis:vt dicerẽt chꝛiſtũ ſe facere pᷣſlum

ptione Ru aiaii ſi ſe dicebat ex opibus fatens conte⸗
ſtanſq; id eſſe qð erat:debuerũt ad liquiduʒ inueſtigare
ſermonẽ.et ſi erat incõuincibilis dare credulitatẽ.nõ in
ferre pſecutionẽ. Sed rñdit eis ieſus Mõne ſcriptũ eſt
in lege veſtra:qꝛ ego din dij eſtis Nomie legis oĩs ſcri
ptura veteris teſtamẽti ta hiſtoꝛiaca qᷓ; puerbialis qᷓ; ꝓp/⸗
phetica intelligitur. cuius chꝛiſtus vtitur argumẽto vt
validet qð dixerat ſe vnũ eſſe cũ patre et reſculpat perſi
diam iudeoꝝ. Ideo qꝛ ſcriptũ eſt in lege:includit eos in
fra terminos rõnis adijci?s Sʒ illos vixit deos ad qͥs
ſermo deifactus eſt.et nõ poteſt ſolui ſcriptura quẽ pa⸗
ter ſanctificauit et miſit in mundũ vos dicitis qꝛ blaſ⸗
phemat.quia diri filius dei ſum Perſpicuũ eſt ſane cre
dentibo qð ſacra ſcriptura ſolui nõ poteſt mendacio aut

falſitate argui ſed qð in ea eſt omnino veruʒ eſt. Inde

dij appellati ſunt hoĩes ad quos ſermo dei reuelatus eſt
ſcʒ qui illũ ſeruauerũt et ſeruãtes ꝓphetauerũt et ciro⸗
cauerũt:ne fieret auerſio ⁊ eſſet iuſta conuerſio. Et dij
ſunt gratianõ natura. Et dij ſunt. nõ quia ſcriptura di
xit ſed quia ſunt ideo dixit.et ſi nõ eſſent ſcriptura non
Diriſſet:quia veriſſima eſt/Cur igitur illũ que pater ſan
ctiſicauit p omnia in vtelo et extra vterũ:qui mendaci⸗
um loqui neſcit mentiri non poteſt.ita ſanctificatus qoð

nec welle pᷣt nec valeret etis in modico maculare ſeipßm

vos dicitis quia blaſphemat de me quidẽ inquio qꝛ diri.
ſilius dei ſi um Preter boc qð diſceptatur magna ſpes

vndecimus

eſt poꝛrecta moꝛtalibꝙ dij eſſe poſſunt immoꝛtales.im
maculati in eternitate gloꝛioſa fieri:ſi dei velint cogm⸗
tum ſermonem nõ natura qua ſolus vnus eſt deus ſed
adoptione ipᷣius facientes enixe voluntatẽ eius.Rema⸗
ſcellat autẽ oꝑibus dictũl Si nõ facio oꝑa patris mei:
nolite credere mihi.Si autẽ facio.et ſi mihi nõ creditiſ⸗
opibus credite:vt cognoſcatis ⁊ credatis.quia in me eſt
pater ⁊ ego in patre Per argumẽta inumcibilia ieſus
le dei filiũ aſſerit.cum ſe nil aluid qᷓ; opera paterna feciſ⸗
ſe fatetur.quibaet ſi nõ ꝑſone talia ſunt ꝙ eſſent indu⸗
bitata pꝛeſtanda credulitas. Et in hac diſceptatõne hoc
Dumtaxat exigebat ieſus et vnũ eſſe ſubſtantialiter cuʒ
patre crederet᷑ tamẽ alius in ꝑlona. Sed reddit᷑ nequa
retributio verbis ſanctis. Querebat ergo eum appꝛe⸗
hendere:et exiuit de manibeoꝝ Sepe hoc tentat u eſt:
SBeg fruſtra niſi cum voluit. Et abijt iterũ trans ioꝛ
danem locũ vbi erat iohannes bapticans pꝛimũ:et mã

ſit unc Elapſus de iudeoꝑ manib ſignatũ repꝑetit locũ
vbi pꝛius bapticauerat iohannes qui iam pᷣmoꝛtuus e⸗

rat vbi et manſit ad rediuiuã faciendaʒ memoꝛia eoꝑ qᷓ

c ipo teſtiſcatus fuerat iohannes.l Vnde et multi ve⸗

niebant ad eũ et dicebant.quia iohannes quidẽ ſignuʒ
fecit nullũ. mnia aũt quecũq; dirit iohanneſ de hoc ve

ra erant:et multi crediderũt ineum Opidami loci illiꝰ
erat memoꝛes lati teſtimonija iohanne.q;obꝛem vnie
bant ad eum ad inuicẽ cõferentes cũ chꝛiſto dicetes.qs

eſſet maioꝛ an chꝛiſtus an iopannes:x?id huius maioꝛi⸗
tatem illiuſq; minoꝛitateʒ hoc argumento erat ꝙ ieſus

multa ſigna iohãnes vero nullũ ſignũ fecerat.ied quia

omnia que de chꝛiſto fuerat teſtiſicata veritate infallibili
cõplebantur. Huius rei cauſa multi crediderũt in eum

Cõtemplamini ieſum ſic agentẽ qui dum in vna parte

aias perdit:lucrat᷑ in alia. Ecce iudei ꝑſequunturnoꝛda⸗

nes credũt. Illi fugiunt a fide:iſti emunt. Allos ſigna

cõfunduntaiſti ſigna venerant᷑.

De cõſilio pontificum ſuꝑ moꝛtẽ ieſu et mandato fir
mato captionis eius.ſcom iohannem marcũ ⁊ mat/

theum. Capitulũ xXLv

Oꝛtales in anima iam moꝛtui in coꝛpoꝛe moꝛi/
m turi.mente depꝛauati.cõſilium ineuntvnde in
ferant moꝛtẽ.nõ vnde poſſent acciꝑe vitaʒ:pꝛo

qua ſemꝑ eſſet impꝛudentia cõſultandum.Dagna qui

gdem auerſio a lumine veritatis.ꝙ moꝛtui qui poſſent re

dire in vitã cõferunt de moꝛte inferenda ei qui vita eſt.
qui moꝛtuũ quatriduanũ reuocauit ex moꝛtuis ⁊ ob id

ipᷣm venantur ad necẽ:quia moꝛtis imperiũ deſtruebat.
Et eis ceteriſq; iudeis debuit eſſe cauſa fidei:occaſio
pfidie fuit. Sempꝑ enĩ diuino iuſtoq; dei iudicio agitur:

vt puerſis recta vertant᷑ in malũ· Nam collegerũt pon⸗
tifices et phariſei cõſilium: et dicebãt. Quid facimꝰ qꝛ
hic homo multa ſigna facit. Et tunc cõgregati ſunt pᷣn⸗

cipes ſacerdotũ et ſemoꝛes ꝓpli in atriũ pꝛincipis ſacer⸗

dotum qui dicebat᷑ cayphas:et cõſilium fecerunt vt ie⸗

ſum dolo tenerẽt occderent Unde cõſilia mala.a
us metus malaq; ſpes:ↄſtituunt cõſilia mala. Metuit

quis auarus ꝑdere theſaurum: metuit direptionẽ eoꝛũ

que tenebat.fecit cõſilium malum vt daret ſibi ſuſpe⸗

cto ante moꝛtem quã pateretur direptionem. Metuit
gmbicioſus gloꝛie auidus cõſtitutuſin auctoꝛitate ne a

potentioꝛe ſuperaretur ne redigerer̃ad ima.iniuit conſi

lium dandi moꝛtem in eum:quem ſuſpicatus eſt poſſe
fieri ſuperioꝛẽ. Metuit elatus nõ poſſe in pace regnare.

cum pax ciuitatis tyrannuʒ exhoꝛreat.fecit cõſilium ma⸗

lum vt depelleretur ſi eſſet a cinbus: aut ne poſſet eſſe
in moꝛibus. Metuunt ſibi omnes ſibi male placentes.

et dum timent perdere placitũ ex malo cõſilio ꝓcurant

— —

— 0 — — — —

— — — -—,, — — —.G

—

=-
= —

— — —— —

— — 2— ——

Gig
ogn
sſel
Hemn
Smhei⸗
Nelie
tneeſt
leſis
ſaſ⸗
ndo,
jebe
ra
eqd
wpee⸗
leſt⸗
Gioꝛ
Kwa
tloeg
tuse
ſech;
Mli
ſin
Aloer
aili⸗
mone,
lleges
madoei
Pieſis
qun
llibini
ſeum
We⸗
ordn
Pſigne

Ctpft
nin

/
.

,
tein
N.
ſoci
tre
el.
hid
bat.
ſo⸗
tu:
won
n
tn
ſer
Nter
eut
conn
rit
nes
on
ſe
Gre,
n⸗
ſe

de diſceptatiombus do. Balua.

etiam innocentibus et pacificis et nec male cõſcijs in⸗
ferre iacturã et ledere nõ ledentes:et ſepe quietos tra⸗
ctant vt hoſtes Mecnõ et ſ mala ꝓpoſita illa cõſequixo

lunt:que nõ cõgruunt oꝛdini viuendi recte · Verũ quia

aliter q; damno alicuius ſiue multox nõ pueniunt re⸗

curritur ad cõſilia mala. vt cure nõ ſit quid inferat᷑ ma⸗

li.quidue triſte interueniat.potius fic agatur vt eueni⸗
at qð ſperatur. Qui ſunt facientes ex malo metu mala⸗
q; ſpe cõſilia mala.Quis edicit᷑. Quis buccina ꝓuoca⸗
int: Vbi cõgregant᷑ cõſultoꝛes maloꝝ: Quis pꝛimo di
ctat nephas ſupꝑ quo eſt cõſulendum vt fiat. Cui aſſen⸗

ſus datur. Qð cõſilium magis placet conuentui mali/

gnantiũ.Edicit mniquꝰ auctoꝛitatẽ habens. Iniquitas
eni ſine auctoꝛitate nõ imperat.Et ſi ubet:eius fruſtra
tur imperiũ.Cõuocatur ſtultus miniſter:qui letatur in
malis actibo ſuis parere maioꝛib. Cõgregant᷑ in domo
impietatis pᷣumptuoſus et arrogans anticipat pꝛimũ
verbum:omnes in eo cõſentiunt qui celerioꝛẽ viam ad

inuenire nouit ad patrationẽ ſceleris. Id cõſilium ma⸗

gis placet:qð atrocius eſt. Inito oſilio:furenter furioſi

ꝓponunt.Quid facimus:quia hic homo multa ſigna fa

cit: Neſciunt quid faciũt:ideirco quid facimus inquiũt.
Si ſciuiſſent:nec locũ habebat hu ſermonis exoꝛſum

Sed qð adijciũt ſcʒ quia multa ſigna ſacit.reſponſioniſ

verbũ et accuſatõnis habet ad eos:quoniã multitudo ſi
gnoꝛum arguit credulitatẽ. Multis quidẽ irrefragabi
libus ſignis debetur credulitas: Incredulitasvero accu
ſationẽ habet. Signa ſi qua ſunt inuitatoꝛia ad ſignata
certam virtutẽ habent.Ald ſignatũ eſt ſignum nõ ad ſi⸗
gnuʒ ſignatũ oꝛdinatũ eſt. Si ſigna faciebat multa cre

dendum ei erat:quia muluplicit᷑ inuitabat eos. Et ipſi
iudei ab oꝛigine ſignis aſſoliti erant. Et ab ipᷣo ſepe exe

tiuerunt dicentes. Volumus a te ſignum videre. Nũc
q; perſidi ſigna magna fatentur ⁊ nõ credunt.Accuſatio
eoꝛũ eſt inexcuſabilis iſta cõſfeſſio quia multa ſigna facit
Cui adijcitur certa damnatio:eo ꝙ veriti perdere placi⸗
ta aduerſus innocentem pꝛo ledendo ↄſiliant. Et aiunt
LSi dimittimus eum ſic:omnes credent in enm. Et
venient romani et tollent noſtrũ locum et genteʒ In
autoꝛitate atq; lbertate intrepide chꝛiſtus operabat᷑ mi⸗
racula dabatq; de veritate doctrinã.iudeoꝛum cõfunde⸗
bat moꝛes.arguebat erxroꝛes:audiebatur a turbis.earũ
habebat ſequelã.in reuerentia plurib erat. cõmouebat
animos multoꝛũ virtute ſignoꝛum:que inficiari aut in
ſimulari vera eſſe nõ poterant. Sed pfidi iudei non ad/
uertentes furendo dicebant. Si dimittimus eum ſie
agere ac pᷣdicare ⁊ omnẽ ꝓceſſum eius in huiuſcemodi
libertate:iam multi credũt.tandẽ omnes credent in eũ
timentes ſibimetipᷣis vt fierent de ommbo credituris.
Sed q; lonus euent? eis:ſi fuiſſent qð futurũ in alijs
foꝛmidabant. Eſt quidẽ hic ſupplemento diſſerendum
ad tralendũ in liquidum cauſam.quoniã a ſeculo cõſili

um per homines tanti miſterij factuʒ nõ fuit: in quo ab
emulis veritatis ⁊ a neſcijs ꝑfidis neſcienter pxr moꝛtẽ

de vita omniũ agebat. Et puerſi velut in tenebꝛis igno
rantie perſiſtentes cõplere tractabant diuinũ ab eterno
cõſilium et dei placitum:vti erat ꝙ ſuus eternus filius
in carne aſſumpta pꝛo toto humano genere moꝛeretur.
Et mira erat altitudo diuini cõſilij ſuꝑ ſalutem generis
humani ꝙ in anima moꝛtui.de pꝛoximo in coꝛpoꝛe moꝛi
turi. etnas ſubituri penas.ignari miſterij de vita ex moꝛ
te cõſultabant.iniqui de magna virtute. iniuſti de ſum⸗
ma iuſticia.captiui de redemptione.venditi de pꝛecio.in

firmi te cõferenda ſanitate:nihil boni pꝛeter cõmodum

tempoꝛale pꝛo ſeipis intendentes. Inuidi tractabant
de magno beneficio atq; officio charitatꝭ ceci de lueis mi

ſterio.terreni de celo:homines de deo.filij dialvli de ſilio
dei. Et hec et ſimiliaignota ignote ab illis ſiebant. z: ο.
inde veniant in imaginationẽ que hinc parte iudeoꝛũ
pꝛo tempoꝛalibo intendentiũ.que pꝛo cõmunivtilitate
moꝛtaliũ erant huic optimo cõ ſilio. Equidẽ pꝛo iudeis
dumtaxat tempoꝛalia cõſpicientibo ⁊ a diuims bonis a⸗
uertentibus intellectũ.erant varij oꝛatoꝛes. quoꝛũ po⸗
terat quis in cõſilio huiuſcemodi ſic oꝛare.Hominem
nobis infeſtuʒ extoꝛrem fieri a patria. vt pax ſit his qui
illam affectu pꝛimo colunt:ſentio dignũ Alius. Oi ad/
uerſus hunc abs re odio exardeſcimus:cum tamẽ eum
inſequendi iuſta cauſa pꝛerogata nõ fuerit: nulla excuſa
tio criminis remanetAilius.Quo iure deſeuitur in ho⸗
mine ſeruiente: Allius. Deperit omne honeſtum: ſi ſan⸗
xitur in pena ꝓ cultoꝛe honeſtatis.Alius. Neſcio ad qd
ſunt edita iura:ſi nõ ſeruantur in cauſa. Ventiletur er⸗
go cauſa hominis criminati:anteqᷓ; iudicium penale pꝛo
cedat.Alius. Oiuine atq; humane legis non eſt ſine p/⸗
pꝛia culpa iudicare hominẽ in perſona. Quid fecit homo
iſte: Alius. Aid quid lex: ſi eius nõ cuſtoditur honeſtas.
Alius.Oiuinum eſt necnõ eſt humanum quempiã pꝛe
ſeruare:ſi eum legis pᷣuaricatio nõ accuſat.Allius. ri⸗
men a delictum quibo impetere ſatagimus hominẽ aut
fecit aut nos fecimus impoſturam. ſi fecit.ſcom legẽ nõ
pꝛocedere turpe ſit:ſi feemus impoſturã verſa vice mul⸗
tandi ſumus Alius. Cur ſeuimus in iuſtum.noſtras in
iuſticias arguentẽ. Et ſi defoꝛis audaciam fingimus in
tus cõſcientia nos accuſat.Alius.qᷓ; turpe cenſenduʒ ꝙ;
cõſtitutus in cauſa queratux ad iudicium: ſi pꝛimo non
ſollicitatur examine.Alius.O qᷓ; turpius ſi quiſpiã in⸗
uenitur innocentie tutoꝛ atq; deſenſoꝛ. etiã ſi ſuſpectus
eſſet in cauſa.temptandũ eſſetꝓ eius tuitione: ne iam
publico iudicio deperiret. alius. Lex nõ agit mſi aduer⸗
ſus ꝓpter quos poſita eſi. Si pᷣuaricatoꝛ eſt legis:cõnin
cat eum malicia ſua nõ impetuoſitas noſtra. Allius. Eti
am ſi iuſtus eſſet plectendus eſt pena:cum ipᷣiusverbis
eſt moꝛibus reſpublica cõmouetur.Alius.Hõ eſt neceſ
ſaria illa virtus:per quam ſepe tumultibus inhoꝛreſcit.
Alius.omo factionis piculo patrie: ſit igitur abolen⸗
dus.Alius. Is qui ſibi vendicauit plebeioꝛũ fidem. faci
le poteſt ad id quod voluerit coꝛda ipoꝝ inflectere: quo/
rum eſt pernicioſa ſeditio.Alius.Et ſi iuſtus aut iniu⸗
ſtus.omnino a politicis moꝛibus diſſimilitudinẽ habet:
nulla ratione tolerandus eſt amplius. Allius. Et ſi iuſt?
gut illum auellamus ad nos:aut nos ſibi honeſte ſocie⸗
mus.Alius. O q; de’decoꝛuʒ requirere ad aſciſſurã quẽ
perſequimur. nec min fedũ ſi ſibi ſocietate copulemur:
quoniã aut eum iuſtum.aut nos fatebimur peccatoꝛes
Alius.Et ſi nulla ex vtraq; parte aſciſſitio facienda eſt
quid cunctamur in eum aut exilio aut moꝛte decernere
Alius · Exilio tradere mitins et honeſtins eſt.Alius.ca
ptus mittatur ceſarem.Alius. Sub intermmatione cu
iuſpiam ſupplicij pellatur a finibus noſtris.Alius.Alli⸗
getur cõpedibus in ſilentio.Alius.iat fedus vt nõ ad
uerſetur:etiam ſi placita noſtra nõ querit. Et his ſimi⸗
lia que potuerunt in tanto conſilio poꝛando edici. Sed
atrocioꝛ atrocius cõſilium pꝛotulit.. Vnus aũt ex ipᷣis
cavyphas nomine cum eſſet pontifex anni illius:dixit eis
os neſcitis quicqᷓ; neq; cogitatis.qꝛ expedit vobis vt
vnus moꝛiatur homo pꝛo populo:⁊ nõ tota gens peat
Atrociter iſte hominẽ innocenteʒ determinauit ad moꝛ⸗
tem:cauſa necis nõ queſita.nec dearticulata examinatõ
nis officio. Sed hec dicta ſunt ſolo intuitu populi iude
oꝛum. Pꝛo vtilitate vero cõmuni neſcie tamen a ꝓphe⸗
tante dabatur de huiuſcemodi moꝛte cõſilium: ſicut eu
uangeliſta interpꝛetatur verbum. Moc autẽ a ſemeipᷣo

non dirit:ſed cum eſſet pontifer anni illius ꝓphetauit
Anceps verbum.Al ſemetipᷣo dixit:⁊ nõ dixit a ſemetipᷣo
Aſemetipᷣo dixit voluntate ꝑuerſa et odioſa ſeu inuidio⸗
ſa. Mõ dixit a ſemetipo futurũ miſteriũ non aduertens:
neq; ſciens q;tum boni ex illa moꝛte humano generi ac⸗
creſceret.Ac per hoc cum eſſet pontifex anni illius ꝓphe⸗
rauit:vt aduertatur in hoc miſterio ꝙ ꝓphetia diguitati
nõ pſone ſtarui nõ homini ſit tributa.Quid ꝓplxtauit⸗
Auia ieſus moꝛiturus erat ꝓ gente:ſcʒ iuleoꝛum. Et
nõ tantũ ꝓ gente ſed vt filios der qui erant diſperſi con⸗
gregaret in vnum Illos vicʒ dei finos qui pᷣdeſtinati
ab eterno futuri erant oues vnius ouilis ſub vno paſto
re:tranſituriq; in gratiaʒ chꝛiſtianã. Merſpicuũ eſt qua⸗
le miſterium ab illis inſcie tractabatur:ſcienter tamẽ p⸗
ut futura tempoꝛaliter damna cauebant. Et ſi me non
fallit quid mali cogitat inuidia: foꝛtaſſis illa nõ erat cau⸗
ſa in animo pontificis pcauendi futuris piculis. ſed ſup
poſuit vt moꝛs erex cauſa ſuppoſita licentioꝛ atq; iuſtioꝛ
omnibus videretur: et magis ammarent᷑ ad illius necẽ
quo per eum piclitabunda patria ſeruaretur. Innidus
enim vt exoſo poſſit inferre iacturaʒ.nõ ꝓpꝛia ied cõmu
nia damna deuitanda ꝓponit: pꝛo republica. pꝛo tuenda
patrin. oꝛationẽ in cõtione aut in multoꝛum cõſilio facit
ſemper intendens in oppꝛeſſionẽ pꝛiuate ꝑſone. ſub pal
lio publice vtilitatis. So loſa hingua et aſtutum cõſiliũ:
pꝛoponere bonum publicum et pꝛiuatũ eliminet. Diffi⸗
culter vitari poteſt periculum in ſuſpecto de leſione boni

cõmunis:bonum publicum ſi pꝛefertur aut malum pa

trie ſi timetur. Hinc quidem ea imagine a caypha factũ

eſt: quem magis inuidia incitabat ad malum inferenduũ
exoſo.qᷓ; amoꝛ patrie ad pᷣſeruationem eius. Qui omni
bus oꝛatoꝛibus auditis velut animoſioꝛ in nece iuſti et
aſtutioꝛ in verbo moꝛtifero:arguens de ignoꝛantia oꝛa⸗
toꝛes ait. Vos neſcitiſ quicqᷓ; nec cogitatis. Mõ placent
mihi nec expediunt patrie iudeoꝛũq; populo veſtra cõſi⸗
lia:impertinentes ſunt oꝛationes veſtre: neſcitis ergo
quid opus ſit neq; cogitare noſtis picula poſſibilia eue⸗
mire ſi homo iſte ampuus viuit. ſi moꝛte non veletur: vt
plebs iam eiꝰ ſignis ac doctrinis cõmota quieſcat. Ego
autem vtilius cogitaui vt iſte ſolus moꝛiatur:ne noſtra
gens aut patria noſtra depereat. Yam adimplebar᷑ ꝓple
ticum direum⸗V eo dum conuenirent ſimul:accipere
animã meaʒ cõſiliati ſunt. Er pſona chꝛiſti hec pꝛedicta
erant. Ego vidi q vtile eſt noſtre genti. Erpeditvt vn⸗
moꝛiatur homo pꝛo populo. Sollers verbum. ſed nõa
ſollerti homine dictuʒ: vnus ꝓ populo moꝛ at᷑. Nec di
xit occidatur:ſicut nò alterius autoꝛitate. ſed ſua volun
tate moꝛeretur:et ꝓ populo vt ipſe pꝛo popull vtilitate
vellet ſubire moꝛtem. Et ſuff cientiaʒ chꝛiſti etiam no⸗
lens dixit ꝙ vnus et ꝙ moꝛtuus omniby valeret ad vi⸗
tam. Quid igitur viuus ſi moꝛtuus omniũ vitam ſol⸗
uat. ſi ſub tremendo moꝛtis imperio a moꝛte wopulum
liberat. Quid regnans erit facturus ſi talia facit moꝛti
ſubiectus. Spiritus quidẽ ſanctus per os huius atro⸗
cis locutus eſi:vniuerſalemvtilitatem futuram er mo⸗
te chꝛiſti pꝛenunciãs.Sed nec mirum:etiam pos aſi⸗
ne pꝛotulit vrritatem. Addebatur autem et modus et
tempus ſicut etiam cautela:ne tumultuario impetu po
puli captus fieret libertatil Dicebant auteʒ. Mõ in die
ſto:ne foꝛte tumultus fieret in populo YJam de moꝛ/
te cõſilio cayphe firmatum erat. et vt ei mmmutabiliter
irrogaretur.ſtudebant exadiectis conſilijs populi vita⸗
re tumultum:apud quem ieſusvr ppheta magnus ⁊ mi
racu oum inauditoꝛuz patratoꝛ enmius in fama erat.
Auãobꝛem verebantur ne extoꝛqueretur de manibus
capientium. Ab illo ergo die cogitauerüt pt in terfice⸗

Vndecimus

rent eum Verba ſunt euangeliſie veclarantis firmatu

cõſilum ſuper interſiciendo chꝛiſtum: ab eo die quo cõ⸗
gregatio pꝑnicioſa facta fuit in atrio pꝛincipis ſacerdotis

¶ Yeſus ergo iam nõ in palaʒ ambulabat apud iudeos.
ſed abit in regionẽ iuxta deſertum in ciuitatem que di⸗
citur effrem:et ibi moꝛabatur cum diſcipulis ſuis VHe
clinabat adhuc ieſus moꝛtem ad tempus:de/ꝓximo illaʒ
wluntarie ſubiturus. Et foꝛmã edidit quid agenduʒ m
pſecutione cõſtitutis.petere remota loca oꝛationibus et

cõtemplationibus apta· et fructibus bonis intedere ad

fructumq; cõuertere omnẽ pſidiam omnẽ pſecutioneʒ
homiuum malignantiũ. Ob hoc petit effrem que fru⸗
ctificatio interpꝛetatur.ibi moꝛã trahit cum diſcipulis

ſuis:vt eos ſemotos a turbis attentius erudiat et ipſi
quietius capiant. Moꝛtaliũ cõſiliuʒ in moꝛte termina⸗
tum erat.Addebatur edictum ad executionẽ eius:vt in

euitabiliter capereturl Oꝛorximũ erat paſca iudeoꝛum.
et aſcenderũt multi hieroſolimã ante paſca:vt ſenctiſi⸗

carent ſeipos. Querebant ergoieſum: et colloquebant

adinuicem in templo ſtantes. Quid putatis quia nõ ve
niet ad diem feſtũ. Dederant pontiſices et phariſei mã
datum. vt ſi quis cognoueritvbi ſit indicet: vt appꝛehen

dant eum Religionẽvtebantur aliqui iudeoꝛũ in tem

poꝛe quo paſca celebꝛandũ erat.et memoꝛes ex ſeriptu⸗

ra et cõtinua nõ interpolata narratione patrum ad fili⸗
os illius pꝛime oꝛdinationis in egiptoꝛ diuine virt utis
oſtenſe illo in tempoꝛe ſatagebant munde atq; honeſte
illud paſca manducare. ꝛoinde cum iam pꝛorimũ eſ⸗
ſet.multi de illa regione iuxta deſertum effrem aſcende
runt hieruſalem ad mundandũ et purgandum ſeipſos
ab immundicijs quas cõtra phibitum legis cõtraxerãt
ſicut in libꝛo leuiticoꝝ traditum erat:et etiam ab vxoꝛi⸗
bus ꝓpꝛijs abſtinebant.eque aut pluris exiſtimantes a⸗
gnum immaculatũ lege poſita manducare q; leuiticos
panes quibus niſi ſacerdotibus et leuitis et mundis a

mulierũ cõtractu edere nõ licebat.ſeu ꝑ oꝛationẽ facien

dam in templovt ſalomon in pꝛima templi cõditione
oꝛando ſtatuerat:aut per oblationẽ et benedictioneʒ ſa⸗
cerdotum et oꝛationẽ ipoꝛum ſicut erat ſolitum p wpu
lo exoꝛare.Ad chꝛiſtianoꝛum negligentiã hic mos meri
to poteſt obici.cum ſe ꝑ abſtinantiam abvxoꝛibus aut a
cõcubinis et per penitentiã ceteroꝛũ criminuʒ virtute
ſacramentoꝛũ ſeipos purgare atq; lauare nõ curant: vt
accipiant ſanctum paſca dominicũ coꝛpus chꝛiſti. Qð
ſi ſic iuſſum eſt.ſanctiſicamini qui fertis vaſa dñi:mul⸗
tomagis ſe ſanctificant qui volunt accipere coꝛpus chꝛi

ſti. Sed hi qui aſcenderãt et ceteri iudei querentes ie⸗

ſum ſtantes in templo ad inuicem loquebantur:heſitã
tes vtrum chꝛiſtus aſcenſurus eſſet ad feſtum timoꝛe
perterritus ex eoꝙ notum erat de captione eius.et indi
catione iam pontiſices firmum dediſſe mandatum:qð

certum erat nõ latuiſſe ieſum. Erat iſta heſitatio habes

vtraneꝑ partem:eoꝛum pui pio.eoꝛũq; qui impio affe⸗
ctu de ipo queritabant. .
Mꝛ cogitauerunt pꝛincipes ſacerdotum etiam lacrũ
interſicere.ſcõᷣm iohannem.
Capitulũ XLVI
Epꝛauati pteritarum iniquitatũ demerito.non
d ſiſtunt fluidam in peioꝛa ꝓpꝛiam voluntatẽ:nõ
coꝛrigunt aut depꝛehendunt aut vetera male a⸗
cta.ſed adijciunt peccata peccatis:et ſtudent ſerio vt o⸗/

mnem iniquitatẽ perſiciant. Nec eſt eis ſatis ad crimẽ

iniuſte iuſtum damnaſſe et moꝛtis officio ex cõſilio tra⸗
didiſſe:niſi et iuſtum amicum et amicandi alijs cauſam
alvleant. Sic quidem agebat ſeua perſidia iudeoꝛum.
Mam cogitauerũt pꝛincipes ſacerdotũ vt et lagarum

— — — —

ucgbwnſ
nmie
aſtent
nlepſe
Nrorerit
bonn
Mandese
leuitimn
MuNds
niſan
lihtr
nonezl,/
ov
otwen
ustute
wrue
Vrantep⸗
N.A
ſimoh⸗
vochi
tes ien
lxſiti
more
ttindl
6s
oaſe

ueri

wron
tun
gles
t
cim
Dtra/
hſom
fn.
rN

de dilceptationibus do. Balua.

interficerent. quia multi ꝓpter illum abibant er iudeis

et credebant in ieſum Cogitant iterum moꝛti tradere

quem ſemel depaſta diu tenere nõ potuit.cum vita im⸗
peroſioꝛ adueniſſet· die quarta deſtrueta certuʒ imperiũ
eius ſolaxoce iutens eum egredl ab ergaſculo ihus.e
ca mens et cogitatio ſterilis.vti nõ poſſet iterum reuo⸗
care ad vitam qui ſemel reuocauit:quotiens moꝛs poſ/
ſet illum inuoluere. Sed inuidia cum ſibi aſciſcit odio⸗
ſam iram iudicium rõnis obnubilat.peruertit mentem
nihil ſanuʒ cogitare ſinit.cui ſepe audacia mala ſem ad
poſſibilia repꝛomittit: vt ſaltim temptet etiam ſi ꝑfice⸗
re nequit. Gratis odio chꝛiſtum habebant. gratis et la⸗
carum moꝛti adiudicare diſponunt:et cum nõ babeant
cauſam inueniunt eam que ipos potius debuit adduce⸗
re ad id quo alios adductos dolebant:nitebanturq; ſum
moxere interponere obicem ne plures irent. eumq; in⸗
terſicere qui cauſa ſidei erat.ſignũq; oſtendẽs quo irẽt
omnes amatoꝛes vite annuentes moꝛtem:quoniã ipſe
chꝛiſtus vtriuſq; tenebat unpecium. in cuius expientia
iam ippe laçarus factus erat:ſola voce reuocatus a moꝛ⸗
te.Quid hoc lonum lacari:quid hec iudeoꝛuʒ iniquitas
innuat aduertendũ eſt. Eſt qui fuit experimento maluſ
et dei miſericoꝛdiã cõſecutus eſt: cui nõ eſt retributum
malũ pꝛo malo ſed pꝛo malo bvnum accepit.et ſicut ex⸗
pertus ſe maluʒ ſic deum wnum in ſe ꝓpicium ſenſit: et
moꝛtuus in peccatis vitam accepit in gratia ſpem nactꝰ
qð et in gloꝛia.Hicſana mente cõſpectus.in cõtempla⸗
tione hoĩim peccatoꝛũ factus animos mouet eos adire.
a quo ipᷣe tam alta dona ſuſcepit:iter parat ad fidem. a⸗
ſtruit ſpem ne quis peccatoꝛũ quoꝛumcũq; pondere pꝛeſ
ſus deſperatõe frangat᷑.in ſeipᷣo docens qᷣd benignitatis
habeat diuina clemẽtia ⁊ q̃ͥ noſtra iniq̃tas poſſit abſtergi
⁊qͥd poſſit accipere ntᷣa indigẽtia famebunda. Ma gn? hu
iuſcemodi cxrix eſt:qui experimento ſuaſioneʒ ſacit.Ad⸗
uerſus quem e regione bellum parat. iniquitas vſq; ad

moꝛteʒ inſectans eum per quẽ ſumpta eſt ſidei ſxeiq; oc

caſio:vt cõuerſio moꝛtalium pvita fiat ad chꝛiſtũ. Sed
tot delictoꝛuʒ arch criminũ reus eſt qui obicem facit ne
veniatur ad chꝛiſtũ et ſibi ex ſua lege ſeruiatur: quot poſ
ſit phibitus bona facere mala cõnuttere. Pꝛopꝛie demo
num eſt reis aſciſcitoꝛũ omnẽ interponere ſepem. et fir⸗
mare chaos ne veniatur in fidem:ne quis ſe dei cõſtrin
gat ad legem. Atvbiamplius nequit iſta puerſitas.moꝛ

te decertat in eum cuius vita exemplo atq; doct rina ꝑ⸗

uenitur ad chaſtum:ſicut hi de lacaro cogitauerunt.

He gentilibus querentibus videre ieſum. quoꝛum
cauſa diſceptatio vtilis eſt exoꝛta.ſcom iohannẽ ſo⸗
lum. Capitulum XI. VII
Amoſum templum pꝛimo a ſalomone cõſtru⸗
fctum. deinde poſt deſtructionẽ reparatũ. nõ ſo⸗
Iluum populo circumciſionis ſed etiã populo incir
cumciſe carnis domus oꝛationis erat.et interdũ multi
gentilium ob hanc cauſam veniebant vt oꝛarent. in ſpe
facti vt exaudirent᷑. Sic enim ſalomon oꝛauerat cõple⸗
to templo ante altare expanſis manibo: vt etiã alienige
na ibi oꝛans exaudiri mereref᷑ᷣ. Qõ foꝛte vſq; ad illa tpa
a pꝛincipio inoleſcens ſeruatũ extiterat. Sicen ſcriptũ
eſt. Inſup et alienigena qui nõ eſt de ꝓplo tuo iſrael. cũ
rnerit de terra longinqua ꝓpter nomẽ tuũ. audiet᷑ enĩ
nomẽ tuũ magnũ et manus tua foꝛtiset bꝛachiũ exten
tum vbiq;ꝛcum venerit ergo et oꝛauerit in loco iſto ⁊ tu
exaudies in celo in firmamento habitaculitui: et facies
omnia pꝛo quibus te inuocauerit alienigena. vt diſcant
vniuerſi populi terrarũ nomẽ tuum timere ſicut pplus
tuus iſrael:et ꝓbent quia nomen tuum inuocatuᷣ eſt ſux

tomum hanc quam ediſcaui. Quo foꝛſan pmoti etiaz
alienigene aduenerãtl Erant autẽ quidam gentiles ex

his qui aſcenderant. vt adoꝛarent in die feſto. HMi ergo
acceſſerunt ad philipum qui erat a bethſaida galilee:et

rogabant eũ dicetes. Oñe volumus ieſuʒ videre Gen
tiles ſic rocati ſunt a genitura. qu ſic viuunt ſicut geni
ti ſunt. nullius legis ſcripte vinculi alligati. diuine dexe
rim tantũ:nõ ulius quã aliquãdo hbomines ad couiuen/⸗
dum humane cõdunt: quibus et ſubijciunt᷑. Quo⸗um
aliquibus altioꝛ et ſanioꝛ aderat intellectus:ex vicinita
te cõfinium. Hepe quidem in cõfinibus verioꝛ eſt noti

cia moꝛum atq; ideomatum? linguarũ vtrarũq; q; par

tuum remotarũ. Id ergo dixerimhi gentiles quaſi cõ
ſinaticij gentis hebꝛaice moꝛes iudeoꝛũᷣ et templi famã
certius ſciebãt.aut ꝓſeliti iam aut de ꝓximo futuri erãt
quã ob cauſam aduenerũt ad templum. vbi exiſtentes
cum ceteris famã ſaluatoꝛis dñi audierũt. qu foꝛte ali⸗
as pceperant. ſed iam maxime: qina tanti apparatu lau
e vtriuſq; ſexus atq; etatis adueniẽs hieruſalẽ ingreſ⸗
ſus eſt templũ. vbi gentiles qui ad adoꝛandũ vnerant
ſatagunt videre ieſum: non viſu coꝛpoꝛis tantum quo
oimmes mtuebantur in eum. ſed viſu mentis. Sed ve⸗

rebantur ſine interceſſoꝛe accedere ad ieſuʒ: adeunt pꝛi
mo philippum foꝛſan alicuius familiaritatis aut noti⸗
cie cauſe. q; alios ꝓſeucantes ad eum de viſione ꝓpin⸗
quioei: affabili colloquio interpoſito cupientes fieri do

meſticos eius Philippus vero melius ratus aliũ cõ
ſulere ſeu habere minterceſſione iſta collegam dixit an

dree. Andreas rurſum et philppus dixerunt ieſu oꝛ
ma eſt pꝛogata quemlibet ſuperioꝛẽ adire opoꝛtune non
cognitũ:ſeu nondũ in amicicia factů. Incognituſ ad in
cognituʒ inferioꝛ ad inferioꝛ? volens amicari ad nondũ
amicatũ: neceſſitate ingeſta inuemat mediatoꝛẽ vtriuſ⸗
q; extrema ſapientẽ. qui caduceare ſciat inter aduerſas
aut nondum cognitas partes: quoniã amicus ad ami⸗
cum caduceatoꝛe nõ indiget.ꝑ ſemetipᷣm adit:mon eſſet
amicicia mediatoꝛe inquireret. Hinc et viatoꝛes incer⸗
ti de amicicia dei adhibent patronos. quos credũt in pa
tria regnare cum chꝛiſto aut in via credũt deo eſſe gra⸗
tioꝛes. vt ꝓſeucas ponant ad deum cõtra ea quevitanda

traduntur: ſeu ꝓ his ſine quibus ſalus eterna nõ tradi

tur Yeſus autem reſpondit eis dicens. Venit hoꝛa:vt
clarificetur filius hoĩis Mon recipit eos ieſus nec ſe cõ⸗
municat eis. ne videretur iam mutare qð dixerat. in vi⸗
am gentiũ ne abieritis: vt pararet ſcandaluʒ iudeis q́s
pꝛimo querebat ad fideʒ. Sed reſpondet ce pñti: qð de
ꝓximo futurũ erat. Elenit hoꝛa ſcʒ paſſionis et moꝛtis ⁊
clarificabit filius hois quia verus homo eſt in toleratio⸗
ne paſſionis:et clariſicabit᷑ quia et dei filius eſt in pote⸗
ſtate reſurrectõis et aſcenſionis in celum. Neq; innote
ſcet ex pleno ipᷣm eſſe qo eſta vt dux fiatad ſequelã oĩm
ſaluandoꝛũ et caput eccleſie colligende de iudeis de po
pulis gentiũ. et lapis repꝛobatus in vnius edificatione
parietis. quõ quo iure in capite duoꝛũ parietũ ſit futu/
xus:niſi pcedat ignominia paſſionis et modus ⁊ effectꝰ
eius. Mꝛoinde dicit Amen amen dico vobis. niſi gra⸗
num frumẽti cadens in terra moꝛtuũ fuerit: ipᷣm ſoluʒ
manet. Si autẽ moꝛtuũñ fuerit:multũ fructum affert
De ſeipᷣo ieſus dans reſponſum petentibus quo tẽpoꝛe
gentiliũ eſſet futura conuerſio p ſimilitudinẽ gramſati.
moꝛtificati ferentis ad poſiremũ fructũ loquebat᷑. qua
inſpertannportuna eſt expoſitio:ſicq; factũ ſide tenet ec
cle ſia/ed ne gratis vſq;quaq; dari videat᷑ cognitio et
viſio chꝛiſti. ad id qð chꝛiſtus egit alios inuitat partici⸗
pes fieri paſſionis:ſi participiũ gloꝛificatõnis inqinrũt.
Pine dicit. Qui amat animã ſuã perdet es Et quigaͤit

ALiber vngecimus
Alna ſma in toe mu oꝛin vitam eternz cuſtodit em omns noſrs ptriulch partisaction terminet in ſelute
Hiut ſtatutü eſt komini ſemel moꝛi. ſica cheiſto dere IYnſiet mensarimet᷑ piũ aptũq; louuedi modu. In tri
ttinn eſt. vt vita tpꝑalis delicioſa p gloꝛioſa poſiponatur. bulatöne poſitus chaiſtus n ab alio ſed a ſeipo petit in
MVð et chꝛiſtus Pnobis fecit: eu ſi nimiſtrare decreui agagẽcks coͤſilium. noͤ ſe diuertit in ſocios humanos. per
maus.iuxta edictuʒ ſuũ miniſtremꝰ. Sic enĩ exigit. Si pꝛudenti nõ ſcrutat᷑:a ſeipo exegit opoꝛtunitatẽ dices.
quis mihi miniſirat me ſequatur Elt nõ aliter ei? mi⸗ Moſtq; aia mea turbata eſt aut paſſionis hoeroꝛe moꝛt
inſter wlit iſtam tranſigere vita: q; ipᷣe tranſegit. Adici timoꝛe hculſa: oꝛa wnit ſeu cõgreſſus. Gentiles ia inz
tur aute miniſteriũ pꝛemiũ: ne lalvꝛe fruſtrari videat ur· apiunt ad ſidẽ admitti:iudei ꝑſequunt᷑. decernendũ de⸗
Et vbiego ſumꝛillic et mimſter meus erit· Quid dios ſun in ino cõgreſſu nõ pangeſu ſeu p oĩem eſt: ſed . pa
grnus in munere. coꝛona q celſioꝛ. ſublimio palma da trem meü et om wru deinn. Eſt quidẽ tale dei refugiu
ri pt miniſiris regalibo:q; vt rerita pi dignitate reſplen vt cunctoꝝ irrequiſito cõſilio ad illud a diuerſis agitatꝰ
deant: Et ſi diſpari oparatione pſ. onarũ:nõ tñ ſituatio poſſit recurrere.nõ moꝛa tpis.nõ loci cõditio.nõ cõſul⸗
ne locoꝝ. Me aũᷣt heſitarer᷑ de huiuſe cemõi retributõne in tatio amicoꝝ auferre aut cõferre quid pᷣt:nec vlli auxilia
ĩe chꝛiſto ollicente:ſummouet᷑ p id qꝗð pater retribu res magis ſunt pᷣſio q; cu dei eriſtentis vbiq; adiutoꝛiuʒ
turus ꝑ impoſitionẽ honoꝛis induci᷑ S qs mihi mi ,/ qjuerit᷑ Hinc ieſus in ſeipo deliberas id auriniũ petit qõ

niſtrauerit: ſonoeiſicabit en pater meuſ qui eſt in celis! nequit impediri: qð vbi erpeditũ eſt: ſi dignũ ucdicat ili⸗
MNPiniſtrane ſilia:mimiſtrat et patri.vni ſine altero mini co adeſſe pᷣt. Et quid dicã. Nil aliud quidẽ qᷓ; ecce oꝛo pa
ſtrari nõ pt. Igit nõ ſit cõtemptui filius egens in ter; trem vt me ſaluũ faciat exhac hoꝛa:in qua cũ hoſte inui
ris in pollicitatõibo ſuis. eteni patre habet in celis: q mi ſibili et cũ viſibilibo me opoꝛtet ſacere cogreſſum. Et p⸗
mſtris filij honoꝛẽ in ſuperis eſt patus impendere. ini pterea veni nõa me miſſus ſed a te miſſus in hanc cer⸗
ſteriũ guidẽ chꝛiſto erhibengu eſt. put eſt woſſibile te tammis bwꝛaeſ bem indubitatã nactus vt ſuꝑ me filiuʒ
fieri ad ſequelã:cuius ꝑs pfectio: eſt p dilectionẽ et cru tuũ clariſicet᷑ nomẽ paternũ tuũ.larebit quidẽ patris
cem. qu illa eẽ negari nõ pᷣt.quã vita chꝛiſti atq; doctti nomẽ: ſi ſaluauerit a tribulatõne ſilin. Clarificabit no⸗
na in terris oſtenſa cõſtruxit: vt p eaʒ wlut paltà clima⸗ mBen tuũ ſcʒ virtus tua:ſi ertendes illã ſup me: coꝛpuſq;
hionẽ terrenis atq; moꝛtalibus eſſet aſcenſus in celum. ſideli. q tu coaptaſti mibi Nec moꝛa iuſti petiti dilata

WMec quidẽ reſponſio eſt poerecta de moꝛte de ſeqla chꝛi⸗ interpꝛetatio eſt: ſed cõtinuo eſt wollicitatio ſubſecuta.
m videre. 7 nõ delicioſa ſit viſio: ſed Peru Elenit ergo vox de celo dicẽs. Et clarifcaui et iterum
cem et ſequel exhibitã et aĩaʒ mũdo mo:tuam.ꝛoin clarificalv Oerſpicuũ eſt patrẽ woce paterna de celo de

ſti volentiboi

de trahiciatur in moꝛes. lapſa in baptiſmo et in monte tranffiguratũ.et p inau⸗

De paſſione tuehationis quã chꝛiſtus aſſumpſit. tt dita miracula clarificaſſe filiũ. Nunc rogatus iteꝑ ſpon⸗

cQlarificatione ſibi a patre ꝓmiſſa.ſcõᷣm iohanneʒ ſoꝝ et quoni eum ſuſcitabit a moꝛtuis aſſumẽs in celum
—lum.. Kapitulũ XIL. vIII ſtatuens a xxtris. Mecnõ qð futurũ erat in oꝛbe terrax
Nammiratione ſuſpendir animus ſicut Ppgen Ppaplos et diſcipulos innumeros atq; fideles in pᷣdica⸗

i tilibus eſt reſponſuʒ:et poſt pnunciatã moꝛtem tione et moꝛte et ſanguine: pollicitatio iſia cõplectitur.
Ppoſt cõſiliũ moꝛiendi poſt inuitationẽ ad ſeque⸗ Segd diſceptabat᷑ quid eſſet iſta dearticulata xox dum⸗
lam poſt remiſſionẽ pꝛemij xpᷣs ſe turbatũ in gia ꝓteſtaf taxat audita:ſed nõ cõſpectuſemiſſoꝛ Nã turba ergoq̃

dicẽs. Munc aia meaturbata eſt VUnde turbatur aĩa ſtabat et audiebat: dicebat tonitruũ factũ eſſe. Allij dice
Jitati vnite. crimie carẽs qo eſt cauſa triſticie. qᷓ impec⸗ bant. Angelus ei locutus eſt Pꝛo vniuſcuiuſq; capaci
cabilis etiã erat: Quis tur bauit eg ex oĩ pte quietume tate interpꝛetatio ferebat᷑. Sed qui reivritatẽ nouit es

AVnge ſibi paſſio turbatõis acceſſit. Quẽ ſeqmur. Tur diritl Reſpondit ieſus et dixit. Non ꝓpter me venit hec
batũ. Quis retribuet mĩſtris. Curbatus Eſt ne filius vor ſed ꝓpter vvos Crebꝛo dicru eſt atq; dicendũ ieſum
del iſte cuiuſ aĩa turbata eſt: Aſſumpta eſt illa paſſio:nõ non indigere aliqd de nouo a patre accipe qui ab eterno
aliũde ſibi aduenire potuiſſet. Vt qd aſſumpta:ſi de iſbo cuncta que habet accepat. ſed ꝓpter oſtenſionẽ ad incre⸗
ſcriptũ eſt. patus ſum et nõſi um turbatus:vt cuſtodiaz qulos vt crederẽt opoꝛtebat multa in ſenſu agi et dici.
mandata tua. Ygit᷑ q;obꝛem aſ. umpta turbatio ſi mo⸗ę quibus indicijs declararet᷑ ieſus eſſe filius dei.qui con⸗
riendi mandatũ habet a pre. Timet ſibi. Cauet ne ſibi ſpectus homo tantũ apparebat ex carne: cognic⸗ wroex
MQuid claritatis aut quietis turbatus eru ctuat: Que⸗ ſtigmate carnalis traducis.plus qᷓ; homo in eſtimatõne
runt te videre gentiles:oẽs in ammiratõe tui ſunt. Ele n erat. Et vt genti les ipᷣm videre q̃rentes et iudei ple⸗
lut triumphatoꝛ ex hoſte ingreſſus es hieroſolim. tota quentes en vltra boies imo der filiũ credant:vor patris
ciuitas in aduẽtu tuo cõmota ẽ. extollut te laudib⸗ pue ad eñ de celo dimittit cuius ipe poſcebat auriliu. Et vt
ri ſebꝛeoꝑ: doces in templo dñatiue imptinẽtia eieciſti. credar c celo celeſtis qui in aſſumpta carne degit in ter
et nũc coꝛq oĩ plebe pclamas.nuc ais. aia meg turhato ris.et augeat᷑ deſideriũ gentiliũ. et cõſundatur ꝑfidia ꝑ⸗
Quid erat in carne vigebat carneis oculis. pdit qdins ſequentiũ iudeor: vox eſt emma de cl.

tus erat.animã wrãa habens ſubicibilẽ paſſioni et dolo⸗ De indicio mundi ꝑ crucẽ et diſceptatõe crucis ero⸗
rib aſſumptis nõ illatis: hoe agebat ne homo ſine deo ta. ſcom iohannöö. Capitulũ XIL. IX
nec weus ſine bie crederet. Et honoꝛat in oibus patrẽ. Allta iudicia vltimũ mundi iudiciũ pᷣceſſere in⸗
quẽ ſolũ vt homo in auxiliũ ſuũ vocat inqmens Et qdq m ſia et iniuſta diuina 1 humana. ſed infignius iu
dica: Pater ſaluiſica me ex hac hoꝛa. Sed ꝓpterea wni dQldrciũ crucis quo mundi pꝛinceps impꝛobus pꝛe

in hoꝛa hanc. Pater clarifica nomẽ tu ſi oꝛã gentilib⸗ do malefidei poſſeſſoꝛ impoꝛtunus ſubiectis t annus
ipᷣm videre poſcentibo ⁊ oĩ plebe i udeoꝑ ſe veᷣ et hoiem Dirus ſubiectoꝛũ oppꝛeſſoꝛ pꝛiuandus erat po eſſione:
ſaſſus.ſe dei filii nũc fatet cũ eius frliali roce in triboa amuũdo eiſciendus De quo ſaluato: ait. Nunc iudiciũ
tione poſitus inuocat auxiliũ:q́;uis ad foꝛmꝗ hoĩs a nõ eſt mundi:nũc pꝛinceps huius mundi eijcietur foꝛas
di huiuſeemõi poſtulatio ſit ferenda: foꝛmaz aſtruens. Duerebãat gentüles videre ieſum:iudeiwro mterficere
quid in tribulatõe poſitis ſit agendũ:id innuẽs ꝙ recur vtriq; a dialolo poſſidebant᷑:illi ꝑ idolatriã. iſti ꝑ pᷣuari⸗

ratur ad patrẽ miſericoꝛdiarũ luminũ.vt ſiue ad hoꝛã cationẽ legis. Hec quidẽ poſſeſſio iuſta quodammodo
in tribulatõne relinquat. iue poſitũ ex timplo eripiat:ꝓ ersgt.cum ꝑ liberaʒ xoluntatẽ eſſet idolatria:et legis cõ⸗

;——— — — — — — ——

- -⸗ — — — — — —
. —KK------ —ꝗỹꝗ-

1 ſnsz
Ri
er
nos
edies,
einont⸗
kli
lidi r
ſcpe
Ufhri
Zegtert
ccſ
gunme
Mon;
nea
larii
ope
kemnui
Gpt
NEr
deflinz
lens
abkn
Cpon
1n
hſer U.
lemm
he
nav/
ſon⸗
eum
berer
Pici
Cttr,
1dam
ego
1, Ne
uci
Giter
ſtbe
ſum
terho⸗
ne
da.
Con
wer
töne
mnis

t
er

X
iu
e
1s
ne⸗
gin
4
.

de diſceptationibus do. Balua.

temptus in iudeis etiam ſpontaneuseſſet. Pꝛeceſſerat
quidẽ in fauoꝛẽ pꝛincipis mundiad iuſtã poſſeſſionẽ cul

pe oꝛiginalis occaſio ꝗᷓ penitus tarde ſentientibo vider
iniuſta: quis fine ꝓpꝛia culpa in ſeipo nõ volũtarie pa
tratox criminũ multationẽ occipiat. Secl oſtendit ma
gnitudine pene criminũ magnitudo. Eren ſoluͦ ex illa
pꝛimaria oꝛiginaliq; culpa oĩs homo moꝛiłvt necqͥ nun
q; veliquit voluntarie ſit exemptus. Futurũ erat ꝓ hu⸗
luſcemodi cauſa iudiciũ.ſi iam amplius malefidus 2 de
ceptoꝛ eſſet in poſſeſſione quieta manſurus: qui agebat
ꝓ ſeipo cauſam ſuã nemine obſiſtente. Nec erat captiuo
ſpes a ſeipo aut a cõſoꝛte aliquo cũ ſimilis nõ eſſet. nec
ab excellentioꝛi natura incoꝛ poꝛei creati ſpirit/ de redẽ /
ptione auxiliũ ſpe fruſtrata. virtute depꝛeſſa. bello dece/
ptionis captus a captoꝛe tenebat᷑ incluſus:ſicq; conſtri⸗
ctus vt metuſomnino ſpem ſuparet. Sed aduenit qui
poterat. ſubuenit qui pualebat.interceſſit/es redemptio
nis adduxit. qui nõ redimendi obſequio ſperato ſed ſola
charitate volebat:et ſus fecit aliena cauſam. Querebat
nõ ꝑ violentiã ſed ꝑiuſtã ſententi a poſſeſſione deten⸗
ta excludere poſſeſſoꝛeʒ. idcirco ſub uſto tribunali vole⸗
bat ſtare: p ſe aut cõtra ſe ſubire iudiciũ. Sategit factis
dictis aſſumpta cauſa captiui puenire in hoꝛã qua iudi /
cium ferret᷑:et iu dex modus locus teſtes inuicẽ cõueni
rent. Aderat tempus iudex pᷣſio ſemꝑ locus et modus
erat:et parati teſtes celici et terreni. Per bhoc ſic loquit᷑
chꝛiſius Nunc autẽ iudiciũ eſt mundimunc pꝛinceps
mundi hinus eiſciet foꝛas Ad tempus teſiiſicat apls.
At vbi wenit plenitudo tpis.miſit deus filiũ ſuũ factuʒ
ex muliere factũ ſub lege.vt eos qui ſub lege erãt redi⸗
meret:vt adoptionẽ filioꝝ dei reciberemug. Judexe⸗

quꝰ deus deſup ſpectans de quo ſcriptũ eſt. Dñns iuder
eſi:et nõ eſt apud illũ gloꝛia pſone. Et iuſtus es dñe et

rectũ indiciũ tuum. vt nec pꝛincipem mundi velit iniu⸗
ſie iudicare a mũdo eijciendũ:neq; ſuſceptoꝛẽ cauſe hu
mani generis ſupioꝛẽ facere ſupꝛa dignũ. Locus hieru⸗
ſalem erat cõgruens ex interpꝛetatõne miſterio: quoni
am agebat poſt deuictu hoſtẽ de pace homis et dei. Et lex
cei erat ibi. ſi nõ cuſtodita moꝛibo tñ in ſcripturis.cõtra

qusã iudicatus ſibi acceſſit ſumma ratio ſup eiſcienduz

pꝛincipem quẽ ab initio habuit hoſtẽ: ibiq; erant quos
mundi pꝛincipes ſuis placitis aptitauerat. Non ſic ap⸗
tus paradiſus inobedientie locus.etenim pᷣterq; a duo
bus nõ incolit᷑nõ roma vbi erat culmen imperij Foꝛte
quidẽ nõ ſic ſibi iuſia cauſa fuiſſet ſi ab extraneis ngene
rationẽ et legẽ et ritum moꝛtis ſententiã accepiſſet. Et
quanq; a gentili romano ſententiã moꝛtis acceꝑit ſua⸗
ſione hoĩm ex quibo ſcom carnẽ oꝛiginẽ traxerat. nõ eſt
aduerſus hoſtẽ ſua defalcata iuſticia: alias aũt niſus ſuit
literare eũ. Et ſoꝛtaſſis ꝙ viſis tot ſignis a gentilibus
nõ fuiſſet moꝛte damnatus:quẽ poſt moꝛtẽ pdicantib-
aplis vt deũ et dominũů acceperũt. Modus erat ꝑ cruceʒ
Teſtes vero angeli celeſtes et infernales.necnõ lingua
rum oĩm: aderant in tã famoſa ciuitate. Sed oĩbus pᷣ⸗
termiſſis tempus tangit? modũ:qui ſic ab ipo depꝛom
ptus eſt. Et ego ſi exaltatus fueroa terra: oĩa traham
ad meipm. Crucẽ intendebat et ſuppliciũ eius in exal⸗

tatione iſia ieſus.modũ vicʒ quo mundi pꝛinceps exeo

pellerefnam ligno vemneit ligno deuictus eſt:ꝛet dum de⸗
ſeuiſſet in hoiem innocentẽ quẽ ab omni macula liberũ

repperit. a iuſta poſſeſſione atq; vominio iuſtiſſime ꝑ de

ſideriũ plenonori eſt viectus. Huius quidẽ congreſ/
ſus atq; cõflictus modũ:in poſteruz paulus aperuit. Cõ
uiuiſicauit nos cum illo donans nobis ola delicta. delẽs
qaduerſus nos erat cyrographũ decreti:q erat otrari
um nobis. et illud tulit de medio affigens illud cruci:ex

polians pꝛincipatus poteſtates traduxit cõfidenter ps

am triumphans illos in ſemetipo. Mouus qundeʒ tri⸗

umphus de pꝛincipe.de quo occumbenſ triumphauit:af
ſira cruci manu ſpolia diu detenta detraxit.moꝛiens occi
dit moꝛtẽ.moꝛtuus moꝛtuos reuocauit ad vitã.ligatus

in cruce ferro. cõpedes ferreos cõfregit: captiuus longe
captiuatoꝛ eduxit e carcere. Poſt triumphandi modũ

edixit quid futurum:ſcʒ ommia trahere ad ſeipm. Quis
huiuſcemodi tractus mſi ad fidem et ad ammirationẽ.

ad ſpem in ipo et per ipm et cum ipo ineternũ gloꝛiſica⸗
ome pumane. adl vilectionẽ eius cognoſcendã in no⸗

get ad rependend ſibi ex nobis. ad ſequeld illius tol⸗
binci ceren abdicationis voluntarie ab ommviſibi

li mundo et pꝛofectus agende vite⸗ Traxit ad ſeipᷣm o⸗

mnia exaltatus chꝛiſtus in cruce ſecreto et inui ſibili vir
wtepane magnes ferrum quodam inſenſibili motu ad
ſe mouere facit frigidos et duros ex peccato 7 in peccato
qui nondmm tracti erant. trahendi tamẽ ad dulcedineʒ
eſffuſi ſanguinis in pꝛecio humane redemptionis: ſicut
aues cadauera. riuulus longe diffuſus traxit ad ſontẽ
Oinnes ſua virtute trayit. no tamẽ omnes acceſſerunt
ſed de omnibo nationibus volentes credere ſaluos fecit
Et ad cõtemplationẽ huius ſpectaculi celeſtia inferna⸗
la terreſiria tracta ſunt. Huncq; moduʒ eſſe iudicandi
et pellendi pꝛincipem mundi: euangeliſta exponit Hoc
auteʒ dicebat: ſignificans qua moꝛte eſſet moꝛiturus

Muia exaltatus in cruce in aere animã tradidit ſeu emi

ſit ſpiritũ er coꝛpoꝛe. velut inter celeſtia et terreſtria me

diatoꝛ aer quidẽ de intermedijs eſt. Mõ fuit ignara tur⸗

ba dicti. ſed cognouit illaã exaltationẽ eſſe per crueeʒ. nã
ſoꝛte quia iam inuſitanter innotuerat ꝙ captus cõſilio
iudeoꝛum ſic tradendus eſſet in moꝛtem. Mam reſpon

dit ei turba. Mos audiuimus ex lege quia chꝛiſtus ma⸗

net ineternu. Et quomoõ tu vdicis. opoetet exaltari filiuʒ
bominis. Quis eſt iſte filius hominis. ONVirabant tur⸗
be ſuſpenſa mente cogitantes verba ſaluatoꝛis: quem ſe

pe audierant ſe aſſerentem eſſe meſſyam ꝓmiſſum in le⸗

ge. quem etiam ex lege ſciebant eterne manſurũ.nunc
in cruce moꝛiturũ ſatentem. in argumento ſibi ſunt re⸗
tundunt verba eius. quid ſit dictů querũt: ac ſi ad eum
calis eſſet oꝛdo vertop. Exlege accepimus pmiſſum no
bis meſſyam ineternũ manere. tu teipᷣm facis et contra
legem ſi es te pnuncians in crurce moꝛituru. Opoꝛtet
eraltari filium homimiſ. Et tu es filius hominis.Quis
eſt ergo iſte filius hominis exaltandus. ſi tu es meſſias
nõ moꝛiturus: Aut interrogatiue ad vrum aut deſpecti
ue ad obpꝛobaũ verba iſta turba pferebat. redarguit ie⸗
ſus modicitatẽ intellectus ipoꝛum.I Dixit ergo ieſus
Adhuc modicum lumẽ in wobis eſt. Ambulate dum lu⸗
cem habetis: vt non tenebꝛe wos cõpꝛehendant. Et qui
am bulat in tenebꝛis: neſeit quo vadat. Hum lucem ha
tetis credite in lucem: vt fili lucis ſitis INHabebant ali⸗
quid luminis · quia meſſiam ſciebant manere ineternũ
et eſſe in lege pmiſſum ſed inde ꝑmodicum quo ipſum
eſſe nõ credebant:et eſtimabant per moꝛtẽ coꝛpoꝛis tem
poꝛalem adimi qð nõ poſſet ineternum manere. Pꝛoin
de ſe lucem aſſerit ⁊ inuitat ad credulitatẽ:vt has men
tis tenebꝛas ignoꝛantiãq; depellatl Hec locutus eſt ie⸗
ſus et abijt et abſcondit ſe ab eis Abſcondit ſe ab ocu⸗
lis coꝛxoꝛis:ab ipoꝛum iam mente celatus. Sepe actu
exterioꝛi declaratum eſt. quod bonum aut malum inte⸗
rius latet. “”
De diſceptatione ſuper poteſtate ieſu in qua tanta fa
ciebat. ſecundum mattheum marcumet lucam.
Capitulum I.
2

= Liber vndecimus

erioſachꝛiſti autoꝛitus cum abimpertinem⸗
i ubus templi mundaſſet et phibuiſſet ne vas

Aterius vius q; templi p templi eferer aperte
Doeeret. ſeciſſetq; miracu la:iudeoꝝ animos in ammira⸗

tione ſuſpendit: et odio inuidiaq; pculſit:et cõfecit timo
fre ne autoꝛitate ſua in amplioꝛa ſipop damna pcederet.
DNMiuius rei cura marĩe illos angebat qui gerebãat in w⸗
pulo pꝛincipatũ.neue amplius paterent᷑ hoĩem ꝓgredi
Abertats eius eploꝛare nituntur. n abalns q; ab ipſo
nrec credituri accepto reſponſo ſed paraturi calumniam.
Sicq; actum eſt. Et cum ambularet in templo cõue/
nerüũt ſenioꝛes ſacerdotũ ⁊ ſeribe ci ſenioꝛiby.et acceſſe⸗
runt ad eũ ⁊ dicut illi. In qua poteſtare læc facis:lins
ccgit tibi hanc poteſtatẽ vt ita facias Sit cöuentus ma
lignantiu aduerſus ieſum. ſed ptectu: ſicut de ipſo ſcri⸗
ptum eſt. Pꝛoteriſii me a couentu malignantiu: a mul⸗
titudine operantiũ iniquitatẽ. Et interrogaͤt eum vnde
ſibi auctoꝛitas talia faciendi:quis dedit. ac ꝗ quo accepit
emuloſe atq; imwꝛetune ſciſcitant᷑ Nam ſepe ab ißo rela
tione dictu audituq; ceperant omnia ſi uſcepiſſe a patre
in cuius poteſtate ſibi ab eo datꝗ loquebatr᷑ ſermones: et
cuncts digna et owtuna opabatur. Etenim pter opoꝛ/

tumitatẽ ab ope atq; ſermone quieſcebat. Oꝛoinde om⸗/

cũ ilico negauiſſent talem dare huiuſcemõi bomini po⸗
teſiatẽ: cin poĩa t oꝛiginisq;́ nutriture cognitionẽ ha
bere fatebit ¶ Yeſus auit rñdens: ait illis. Ynterrogalv
Ws et ego vnuvrbũu: et rñdete mihi Et ſi dixeritis mi;
hHi dica wbis in qua poteſtate hec facio. Baptiſmꝰ⸗ iohan
nis de celo erat. an ex hoibus. ieſtonete mihi. Su⸗
ſpendit reſponſuz ieſus dare inquiſitionib impꝛetunis
et wptius emuloſis. et qrentes euʒ interrogationibo in⸗
uoluere his inuoluit. vt heimno pi reſpondeãt ad vtilio⸗
ra queſita.illoꝑ nõ ſue vtilitati oſu lens. ratus eos ſi nõ
tergiuerſant iohannis teſtimonio ad fidẽ adducere:qui
e ipo pᷣdixerat writ atẽa ſacerdotiby et leuitis requiſitꝰ
ad fluenta ioꝛdanis.qui tam opinatiſſimus apud fopu
lum fuerat vita doctria: vt crederet in lege eſſe pmiſſus
meſſyas. Veruntamẽ illi cognoſcentes chꝛiſti virtuteʒ
in quã ſummã rei tendebat.wlut aſtuti pertinaces im⸗
peudenter pꝛudentes et inutiliter ſapiẽtes: ſilentio pte
reunt vnde cõcludi vtiliter bot uerũt Atilli cogitabãt
ſecũ dicentes. Si direrimus de celo: dicet. Quare ergo
no credidiſtis illi: Si dixerimus exr hoĩb:plebs vniuer

ſa lapidabit nos. Certi ſunt eni iohannẽ ꝓphtam eſſe.

Neq; ego dicoxobis: in nug woteſtate lxc facio Et ſcww
lentes deludere ſunt deluſi. Meruerſa quideʒ xoluntas
cum a writate cõuincitur: aut in cauejᷓ negationis aut
arcẽ rebellionis aſcẽdit.Noluerũt hi writatẽ faſſi chꝛi⸗
ſto cõcludi vt wnirẽt in ſfidem. potius ignoꝛantiã ſunt
ꝓfeſſi. nõ ex humilitate ſed ex odio:potius paſſi erubeſcẽ

tiam coꝛã ꝓplo.qᷓ; laudẽ reſpondendo wri tatem. Multi

quidem ſic obſtinati ꝓpoſito malo exiſtunt. vt potius ve
lint ab extra degecus pati:q; ab emula eis writate con⸗
uinci. Et amm iſtino negant iohannis virtutẽ: no deinz

minum atq; iudiciũ. ab eis aduerſum poſſet infli

magis qᷓ; damwrent uimmunes a crimine nõ ſunt. Gr

Aanuent moleſtimagis q; koneſti parts:atroet ſe iudi⸗

do ſubſcripſerut. Hecnõ vbicunq triſticia pᷣuglet bone

ſtati. illiuſe; doloꝛ alterius delectationi pponitur:ꝛinten⸗
tio et actio aut in delicto aut mn crimine ſunt.

Ddiſceptatione ſup tributo reddendo ceſari an nõ.

ſecundum mattheum marcum et lucam.
. apitul 11..
Vos dialolus inficit ſibi cõparat. vt etiã vellet
q depꝛaugre ſi poſſet ſicut ipe ſuo demerito de

uatus eſt: ad omnia mala patranda ſollers im⸗

pudens in illis nil vretur 2 gredi. dum videt oppꝛimi

tunc reſurgit:nõ quieſcit niſi ſupplantet: Jd idẽ agunt

quos ſibi ſimiles fecit. Nam phariſei et ſeribe a ſaluato
re ſexe cõuicti mec chꝛiſtũ poterãt ad guc ane delicto fa
cti aut erroꝛe verbi repulſam paſſi er ſimplici paralvlaq;

octrina. cum amplius couincuntur plus ſeuiũt: et cu

inſidiatoꝛes quoſd ex phariſeis diſcipulos ſuos cũ he⸗
rodianis qui ſe iuſtos ſimularent: vt caperent eum in
ſermone. tragerẽt pꝛincipatui ac poteſiati pᷣſidis Zid
pagendum mala puigiles vna viq pꝛecluſa ne perficiãt
malum quod animo conceperũt aliam inquirũt nüuqᷓ;
q; reſiliunt donec conceptus in partum ueniat:quo⸗
nigm qui concipit doloꝛem parit iniq uitaté. Pinc pha⸗
riſei no volentes ieſum a mundo peeſcribere. adeunt iI
los qui nõ ſunt de populo dei. vt in ſimul ponãt inſidi⸗
as aſe innocenti:ercitant ad mali in aduertentes et in
llam aſtuciã qua carebant immittũut. ceſareũ honoꝛem
ante ꝓte lando ponentes.vt eſſent auidioꝛes ad crimẽ.
id intendentes qð ſi decreuiſſet p ceſare ad iniuriam le⸗
gis aſcriberent et omnis populi iudeoꝛũ:et eis nõ vere⸗
eundia ſed nec imputanda iniquitaſ.etiã ſi adiutoꝛio cõ
ductoꝛũ ſocioꝛũ ilico caperer. SGj Wwro cõtra ceſarem p⸗
tuliſſet cõſilium ab xrodianis quoꝛũ marime tũc erat
illa regione iura ceſaris curare atq; defendere:er timplo
captus pᷣſentaretur iudicand us Pſicle goteſtati. YGtach
pagunt qð nequiter aſft umptũ erat. Et interrogaue⸗
rnut illum dicentes. Magiſter ſcimus qꝛ wrax es et re⸗

cte dicis. et viam dei in writate doces: nõ en accipis per

Nicet cenſiim dari ceſan an no Hati ſunt illum decipe
aut inflectere falſa laude atq; ſuauitatewrtvꝛi:et inten

tione neq;. wriv cõpoſito. hypocritali geſtu. qd eſt wriſ⸗

ſimum ptulerunt. Sed ꝓpe modum aut aliqñ eque vi
cium.wrum vt falſum dicere intentione fallendi:quo/

„

niam ibi writas in oꝛe falſitas et dolus in coꝛde. Ybi ſi

falſitas in oꝛe ſimiliter et fraus in coꝛde:nõ tamẽ oꝛe de
cipit. ſi cognitů ſalſum feet. Et de pꝛimo dicit. Simu⸗/
latoꝛ oꝛe decipit amicũ ſuü:cum ꝓfert wrü vt initiat la⸗

quen. Leriſſimach decheiſto pꝛeter intentuʒ adulando

fando xe ſunt:qð ſitr mogiſter. Erat enĩ ſolus vbi alibi

libi. Vos vocatis me magiſtera dñje: bñ dicitis. Guʒ

eteni. Et q wrar erat. Reuera nullus wrioꝛ. mnes
autẽ quot ſunt:ſi qua writate pollent. ab ipo acceperüt.
t ipe dicit. Ego ſum writas. Et rect' quidẽ. ſſalmi:
a. Dulcis et rectus dñs: ꝓpter hoc legẽ dabit elinquz

tjbus in via. Et alibi. Quoniã rectus eſt dñs eus no⸗

ſter:et noͤeſt inig 1 L .
fucate docet vt ipᷣe inſucatus eſt. ſed nolũt illaʒ ingredi

ſriptũ eſt. Vnus eni eſt magiſter vſter chꝛiſtus. Et a⸗

uitas in eo. Viamiq; dei liquide atz in“

qui blande in deceptionẽ nitunt᷑ et loquendo laqueum

unt il
nadi⸗
getiy
lg
nmi.
mnie
Nioc
hnp⸗
tent
np⸗
N
Cole
eete⸗
nim
nt
te⸗
tn
i

—— —

de diſ ceptationibus do. Balua.

parant.Cõmendant que hoꝛrent. laudant que fugiunt.
paoferunt qð non credunt. Et viã dei in writate doces.
Que aũt eſt via dei quã iſti laudib efferũt.ſed non am⸗
bulant in illa: Clia dei eſt que ducit ad veũ qᷓuis vijs oĩ
bus alijs dñetur.ſed necintellectũ aliũ verbũ habet: cũ
et ipi iudei hoc potiſſimũ noſſent dei legẽ non alia cauſa
Datã.niſi vt ſiſtatur cũ eo:aut ſi abſcedit reuertat᷑ ad eũ
Doctrina quidẽ chꝛiſti tota in hoc erat.in hanc ederevi
am qua vniretad deũ:et mundi abdicationẽ huius vie
fecit exoꝛdiũ.mediũ odiũ ſui:finẽ vero cõöuentum.ↄcen
tumq; virtutũ. Opere quidẽ ac verlv illã fabꝛicabat ie⸗
ſus:quã pagrare pax. Inquit baruch. NHam ſi in via dei
ambulaſſes:habitaſſes vtiq; in pace ſuꝑ terrã. Et cum
vniuerſe vie dñi miſericoꝛdia et vritas. ſemper chꝛiſtꝰ
his docendis ſe fecit vt miſericoꝛdes hoĩes eſſent:⁊ inxe
ritate conſiſteret oĩs intentio vita mos et actio. Guerat
quidẽ ante pꝛedictũ. Ego dñs deꝰ tuus:docẽs te vtilia
Nil quidẽ niſi vtile vtiliter docuit. Sed in his reſtrin⸗
gendus eſt ſermo.expientia mẽte plus lucet:et claritas
in ꝓpatulo.Et vt pſtringam omnis doctrina chꝛiſti. nõ
erat aliud niſi rectiſſima via dei. Laudat᷑ etiã de vero ſed
a laudatoꝛe falſo. ꝙ acceptoꝛ pſonarũ non ſit:et vere ſic
erat.Atteſtat᷑ ſibi ſcriptura nõ actionẽ eius vt ex ipa ſit
Vrioꝛ.ſed ad aſſertionẽ writatis et ad ſolidandũ credẽ⸗
tium fidẽ:et ad ſuadendũ hominib ex virtute ſollicitas
actiones.ne quis credat ipᷣm eſſe acceptoꝛẽ ꝑſonarũ ſed
dumtarat woluntatũ. Inquit enĩ apls.Mõ eſt enim ac⸗
ceptio pꝑerſonarũ apud deum. Similiter nec muneruʒ
quia nõ eſt ſibi cura de aliquo.Aſpiciebat eum exoĩbus
eſſe mundi cõtempꝑtoꝛẽ.nec quicq; agere ſeu dicere que
ſtus cauſa:neq; illũ eſſe poterant depꝛehendere capeſſo⸗
nem. Nec vultũ alicuius hominis verebat vt metu nõ
pferret ad inquiſita ſententiã. Et cuʒ iſta vera eſſent in
capite chꝛiſto neceſſitate agit᷑ vt in mẽbꝛa deſcendãt.vn
guentũ quidẽ aaron deſcendit in barbaʒ eius. MHuiuſce⸗
modi enim vita moꝛalis cõpetit omni recte agere cupiẽ
ti. Cognouit tamẽ ieſus ꝙ ſimulata erat iſta laudatio
Neq; fucata coloꝛe ad deceptionẽ tota cõpoſita. Pꝛoin⸗
de ante arguit viciũ qᷓ; pᷣſtet reſronſum:pꝛius oſtendit
ſe cognoſcere eoꝝ aſtuciã:qᷓ; vt ꝓferat ſententiã de queſi

tol Qui cognita autẽ nequicia illoꝝ et cõſiderans dolũ

illoꝝ:dixit ad eos. Quid me tentatis hypocrite Nihil

eum poterat latere mentiuʒ.ſed interioꝛa hominũ bona

ſeu mala eadẽ noticia cognoſcebat:nec obuelatũ quippi
am erat.Qui cum eoꝛum aſtuciã cognouiſſet et intelle

xiſſet hypocritale malum et nequiciã dolũq; ipoꝝ ad eru

beſcentiam cogit:pdens ꝙ nõꝓ veritate ſcienda ſedꝓ in
ferenda calumnia illũ interrogando tentabant. Nec ſo⸗
lum hypocriſis vicium in geſtu coꝛpis ſiſtit:ſed in ſtro⸗
pha ſermonis.Latẽt quidẽ multa deceptoꝛia mala:ſub
laude ficta verwꝛũ.Hincq; libꝛo ꝓuerbioꝛũ dicitur.La⸗
bijs ſuis intelligit᷑ inimicuſ:icum in coꝛde tractauerit do
los.Quando ſubmiſerit vocem ſuã ne credas ei:quoni
am ſeptẽ nequicie ſunt in coꝛde illius.Et rurſus. Qui
benedixerit ꝓpximo voce grandi de nocte cõſurgens: ma⸗
ledicenti ſimilis eſt. Iſti ſimulatoꝛes verboꝛũ nequiciaʒ
babebant et dolũ.Nequicia quidẽ eſt:cum quis ex inſer
ta iniquitate mentis plus appetit mali agere q;ᷓ poſſit ef
ficere. Solus vero in coꝛde:exagitata pꝛopenſius fraus
ipᷣa nocendi. Dolus in oꝛe:fucatũ verbũ ad decipiendu
emiſſum. Tentatio eſt ex homine experiri in aliquo vel⸗
le qtum quidue poſſit aut ſapiat aut velit.nõ animo aſ⸗
ſentiendi ſeu agendi etiã ſi fuerit agendũ ſiue ſcienduʒ

aut diligendũ ſed intentione inſiliendi ſiue cauendi aut
aliquid potiundi. Et cõperta fraude loquendi ſe ad iudi;
cium parat:ad veritatẽ vero dicta ipoꝑ intentione ne

.R.

EQuerit autẽ ſubiectã cauſam:ſup quã iudicium pſerat

Inuanũ eſt enim omne iudiciũ: ſine ſuppoſitione cau⸗

H ſarum.l Oſtendite mihi nummiſma cenſus Queſie

rant illi a chꝛiſto habere iudiciũ inter ſic ⁊ nõ:neutra ꝑpꝰ
ꝓpoſitoꝛem aut cõtradictoꝛẽ habebat.vt vnus affirma⸗
tiuã alter negatiuã ꝓſequeretur. Non erat diſceptatio
inter hoĩes ſibiinuicẽ diſceptãtes:ſed tfñi ab illis inter li

citũ et nõ licitũ iudiciũ qᷓrebat᷑. Sed qm̃ hec circa cenſũ

erãt q̃rit ieſus cenſũ inſpicere ne ferat ĩcauteſiudiciũ.ne

vnuʒ p alio dicat ſed dumtaxat ad ꝓpoſitã ſine altricatõ

nibus queſtionẽ:ſuꝑ quã meliꝰ aut iuſtius nõ debebat
decerni q ex eo ꝙ in ſe gerebat ſculptura cenſualis At
illi obtulerũt denariũ Nummnſma ab inſignito et in⸗
ſcripto metallo a tpꝑe nume pompilij ſecundi regis roma
noꝛum:qui ad vſum ppli metalla diuerſi generis ad ex⸗

pendendũ et pꝑmutationẽ rex faciendã fieri iuſſit DHena

rius a calculato valoꝛel Et ait illis ieſus. Que eſt aut
cuius imago hec et ſupꝑſcriptio Pꝛenouerat qo inter-
rogat:ſed ob id querit vt exeoꝛum reſponſo ipᷣos ſentẽ⸗

tiam ꝓferendo cõfundat. et erubeſcentiã patiantur inui

ti. qui ſponte machinati ſunt malum:et in illam foueas
incidant quã alteri parauerũt. Sepe quidem euenit vt
quid ſuſtineat ꝙ alij conatur inferrel Qui dicũt ei. Ce⸗
ſaris gatentur verum:ob quod iudicant᷑. Erat enim
nummus cenſualis ex metallo auro ſiue argento ſeu ex
glio.imasine tyberij ceſaris inſignitus ſperice foꝛme.cix
ca imaginẽ et gyro ſuꝑſcriptione appoſita nomẽ ꝓpꝛiuʒ
ceſaris cõtinente:valoꝛis decem minutoꝛũ.Cenſus hu
iuſcemodi inuariabili decreto ſenatus iuſſus erat ꝑ ceſa
rem ſibi dari:ad ditandũ erarium vꝛbis ꝓ cõſeruatione

reipublice ꝓ magniſicentia ceſaris pꝛo cuſtodienda pa⸗

tria· pꝛo tenenda mulitari diſciplina:per quã ab exoꝛdio

cõditionis res romana ſtetit: ꝓ cultu deoꝝ faniſq; con⸗

dendiſ. p ſtabilitate atq; incõcuſſo ſtatn iuſticie.ſine qua
omnia pꝛecipitio ſunt.cum qua omnia optime gubernã
tur: ceteriſq; rebus quibus ſtatꝰ vꝛbis et oꝛbis eſſet qui
etioꝛ. Sed vꝛbis oꝛbi pꝛelate ſublimioꝛi inſpecco num⸗
miſmate reſponſo ab ipᷣis tentatoꝛibus audito cuius eſ⸗

ſet .· ſententiã in equitate ꝓnunciat. iudicium ꝓmulgat

de duobus licitis:cum niſi de vno interrogatus eſſet.
Nõ licitum ſilet ad affirmatiuã partem ſe contulit: ne⸗

gatiuum in iſta cauſa nõ erat.. Tunc ait illis. Reddite

ergo que ſunt ceſaris ceſari:et que ſunt dei deo Ampli⸗
usq; ad interrogata chꝛiſti reſponſio ſe extendit. Nihi
in queſtione de deo ꝓpoſitum erat et deixotum poſt ex⸗
actionem ceſaris ſanxit:eo intuitu ꝙ iudei falſum rati.
ſi ceſari tributa ꝑſoluerent.deo nõ poſſent ſuas exactio⸗
nes pſoluere in decimas diffinitas in lege. Pꝛoinde ad
vtranq; decernit partem. Pꝛimo ad illã ceſaris pꝛo qua
dolo interrogatus erat. Secundo ad illam dei cuius ipe
in homĩe aſſumpto curabat honoꝛẽ:nõ ſuo cõmodo ſed
vtilitate reddentium.Ac per hoc pſpicuum eſt omnem
pꝛincipatũ a domino deo eſſe apud queʒ ſunt omnia iu⸗
ra regnoꝛum:et ſuum placitũ poſt coꝛruptam naturã ꝙ;
mundi curſus in hominibus per dominari et ſubiſci di⸗
rigatur. Ygitur ſi cupitur inter homines tutavita cum
inter impꝛolvs tuta eſſe nõ poſſit.ſi tutelã in vxoꝛe.ſi in
natis.ſi in domicilijs ſi in laribus.ſi in fundis. ſi in qui⸗
buſcunq; amate poſſeſſis.metuq; perdendi quis optat
habere:cum et impꝛobitas hominum craſſatoꝛũ per v⸗
num nõ poſſit arceri.opus habet ceſaris pꝛincipiſq; iuſti
ciam arcentem et punientem penis ⁊ ſupplicijs debitis
craſſatoꝛes et infeſtos.his qui paciſcam volunt tranſi⸗
gere vitam.qui nec volunt aliena arripere.ſuaq; gliſcũt
intacta ſeruare.iniuriam et leſiones inferre nõ ſatagũt:
ſatagentes boc vellent metu inſticie terroꝛe plicij pꝓ⸗

hibente ceſare abſterreri. QAuamobꝛeʒ ſi taãta neceſſitas

exigit eeſaris poteſtatẽ.nõ tibi faſtidio ſit aut cauſatio ad
uerſus eum:ſi pꝛo te tuiſq; ſeruandis exigit cenſuʒ. Ex
his dictis ceſarẽ intelligimus ſanctione ſiue iuſticiam
oꝛdinaria alicuius domini terre ſeu terrarum per quam
maloꝛũ arcetur impꝛobitas et agitur quieta vita moꝛta
lium:ad quam exercenda multo cenſuario ere ceſar pe⸗
nitus opus habet. Memo igit᷑ querulet᷑ ſi ꝓ ↄſeruatione
iuſticie qua ſtante omnia ſtant.⁊ iniuſticia facta cuncta
oꝛldie turbato depereũt:ſi cenſus exigit᷑ Et patrona ſen⸗
tentia ſaluatoꝛis ex autoꝛitate pᷣter ratione et vſum ſo⸗
l ſufficit.vt pꝛeſtemus exactũ cenſum:vt ceſar poſſit tu
eri ab impꝛobis moꝛtaliũ coꝛpoꝛa cunctaq; quibus hec
vita caduca pagitur. Equidem nequiret ſolus in mul⸗
teos. ſed exacto et in vnũ cõuento cenſu ſtipe data. inſiru
cctis hoĩm copijs.ſibiq; applicatiſ iniquitatẽ poſſit irrum
pere:gubernareq; in iuſticia cenſuatos. Huiuſcemodixe

ro ſentètia ex dictis apli peramplius claret. Inquit enĩ

MNeni eſt poteſtas niſia eo: que autẽ ſunt a deo oꝛdi⸗
uata ſunt. Ntach qui reſiſtit foteſiati dei oꝛdinationixe,/
ſiſtit.qui aut reſiſtunt ipi: ſibi damnatione acquiruunt.

Nam pꝛinceps nõ eſt timo:i boniopis ſed mali. Et poſt.

NMõ eni ſine cauſa gladiũ poꝛtat ſcʒ ad tuitionẽ paciſicoꝑ

et terroꝛẽ ſiue ſupplicium maloꝛu. Et poſt. Dei eni mi⸗

nnſter eſt et vindex in iram:ei qui malum agit. Ideoq;
neceſſitate ſubditi eſtote. Et poſt. Ydeo eni tributa pꝛe
ſtatis:miniſtri enim dei ſunt in hoc ipſo ſeruiẽtes. Red
Dite ergo omnib debita:cui tributum:tributum.cui ve
ctigal:wctigal.cui timoꝛẽ timoꝛẽ:cui honoꝛẽ honoꝛem
HMec worro apli verba ex hoc ſunt qð dñs dixit. Heddite

que ſunt ceſaris ceſari:vt terrenũ regnũ cõgruens ⁊ ex⸗

Eis coſtioru moꝛtaliũ firmũ maneat exerceriq; poſ

it exactione cenſuum. Mec ob hoc quiſq; cauſet᷑ ideo nõ

Pppſſe reddere vota ſuaq; cenſuʒ dedit in niſcũ ceſaris: q̃

=.

C talia exigit.que nõ poſſent impedire cenſoꝛes. Pꝛo⸗

pterea dictu eſt: reddite queſunt dei do. VUnuſquiſq;

Apud ſe habet ꝙ ex mandato ſancto ab ipo faciendũ acce
pit: aut quid ex feruoꝛe magis placendi atq; obſequẽdi
pꝛopoſito voto ad mandatũ obſeruaturꝰ appoſuit. Red/

dantur ceſarea ceſari: ꝓ ducenda in pace iſta tranſitoꝛia

mMalis vero aſtucia criminoſa. ]
Auem vra loquentẽ cõuincere nequeũt:uec ſuis repu⸗
gnare ſermonibo.

vita. Et diuina deo: p illa ad quã multis doloꝛibus ſu⸗

ſpiramus plurimiſq; piculis militamus. Yrrefragabi/

lis quideʒ fit iſta ſententia ſaluatoꝛis. Pꝛoinde et nõ
ppotuerũt repꝛehendere vrbũ eius coꝛã plebe. et mirati

in reſponſo eius tacuerũt:et relicto eo abierũt d wer
bum weum cõtradictiue reſponderi nõ poteſt: niſi ver⸗
bum falſum. Sed arcet quãdoq; metus aſtantiũ ne ve
ritati falſitas oꝑponatur:q;uis impudentia mẽtis mul⸗

tos exagitet in falſitatiba nõ pudere. Plerũq; wro alti⸗
tudo ſermonum ex interioꝛi ſcientia creditur: quã cum
pPlebs nõ intelligit plus miratur. Hinc et mirati ſunt in
reſponſis eius.quia irrecõuincibilia et irrefragabilia e⸗
rant:et plena incontradicibili writate. Pꝛoinde tacue⸗
runt. Mõ parue virtutis eſt ſeu humane aſtucie: ibi ta⸗

cere vbi nõ gratus aut ad cauſam exact?eſt ſermo. Ser

mMonũ modergtio digna laude:dum quis non verbulat
cotra deum. Et honoꝛe taciturnitatis venerari excellen⸗

tiam veritatis in bonis vere humilitatis eſtſ pecimen:in

minoſa. Hi quidẽ relinquũt eum

nare ſer . Hoc quidẽ apud omnes aut eſt erqui
ſite tergiuerſationis relinquere incõuincibilem wera lo

quentem. aut humilitatis diſcrete cedere weritati: et ei

qui nõ poteſt in wrlox iudicio aut in cauſa ſupari. Ele⸗
runtamẽ quadoq; inuidia ira nequicia malicia vt ſupe⸗

rent facto interdum vertv ceunt. et ſepe tacent qui ſu⸗

. —

perare deſperant:et ſi loquuntur. verentur ne in amplio

renm erubeſcentiã indludantur. Exactio quidem ceſaris
cenſualis nummiſmatis imagine mſigniti ſapſcriptio⸗
ne ceſarei nominis exarati.aliquid pauendũq; cõpoſitio
ne demonſirat. vt ſi iura ſua exigit poteſias ceſarea que
pendet: multomagis exigit auctoꝛitas abſoluta. Et ſi
egquus iudex chꝛiſtus qui omne iudicium habet deſanxit
omnia iuſtis exactoꝛibus reddi. aduertendũ ſollerter ne
nil reddentes inueniamur aut defalcatoꝛes cum cenſo⸗
res ſummi aduenerint impatoꝛis viſibilis et inuiſibili
obis miſeri atq; beati:nam ad imaginẽ dei factuſ eſt ho
mo. ita vt ipe ſit qued imago dei nõ ex coꝛruptibilia vi
ſibeli parte: ſed ſex illa que coꝛruptionẽ nõ habet.et a car
nalioculo ſemꝑ inuiſa mmanet. Opoꝛtebit intergiuerſa⸗
biliter omnẽ animãꝗ in iudicio exhiberi diſcutiendã ſi im
maculata ſeruata eſt. ſi aliam impꝛeſſionẽ accepit: ſi vbi
guado qua cauſa quo ſcalpꝛoa quo.aliam male artis im
pꝛeſſionẽ accepit.et ſi abolita eſt illa ſcriptura naturalis
et oꝛiginalis iuſticie. que nõ atramento aut aliquo ſtilo
ſed diuina virtute ſcripta fuitĩ coꝛdibo humanis: diſtin
ctis ab ommiby alijs coꝛdibus ꝑ differentiã inſite ratio
nis. Q ſi defoꝛmata reperitur imago impꝛeſſione con
traria. ſi ſupſcriptio iuſticie oꝛiginalis legaliſq; atq; po⸗
tioꝛis et wre ad ſalutem iuſtificantis euangelice virtu⸗
tis. wrendum ꝓtinus ne deſoꝛmatum ⁊ inſuperſcriptũ
tranſeat in poſſeſſionẽ ſecundi auctoꝛis.pꝛimo cõditoꝛe
peꝛiuato:mõ ſuo damno ſed eius que ſecundas alteratio⸗

nes acceot.
DODiſceptatio exoꝛta de reſurrectione moꝛtuoꝛũ ſuper
muliere ſeptemuira. ſcom marcũ et lucm.

EVrrta id qõ homines pleriq; in animo ſentiunt᷑

i ſententias et eoꝛum cõſilia querunt. no vt ve⸗

lint credere veris: ſed vt ꝓpꝛios ſententijs alio⸗

rum poſſint validare ↄceptus ſiue boni ſiue mah exiſtãt

Oð ſi boni ſpecimen eſt virtutis ſup re lona querere ſi⸗
ue dare cõ ſilium vt animus ſolidetur in melioꝛi:et fſi
tans fundetur in wno. Si vero mah. neſcio quid am⸗
plioꝛis puerſitatis eſſe poſſit in mentibꝰ hominũ hinuſ⸗

rxemodi q; firmitatẽ et auctoꝛitatẽ ex alioꝑ ſententia ſi⸗

ue cõ ſilio acquirere ſen p vicio inquirere. Si wro igno

ragntia eſſet in cquſa.ſanitas pꝛope fit:ſi vt depellar ideo
Srit. Mince ſane in euagelio egimus chꝛiſto ꝓpoſitã fuiſ
queſtionẽ de reſurrectione ab his quii nõ credebant.
ſecd nõ vt crederent:imo vr eoꝛum wotius erroꝛẽ cõfir⸗
marent. Minc ſcriptum eſt! In ills die acceſſerunt ad
eum ſeducei qui dicunt nõ eſſe reſurrectionẽ:et interro

gauerunt eum dicentes. Magiſter moiſes dirit et ſcri ⸗/

pſit nobis. ſi fater alicuius mostuus fuerit hatens vro

rem et hic ſine liberis fuerit:vt accipiat fratereius vxo⸗
rem. et ſuſcitet ſemen fratri ſuo. Erant aute; apudnos
ſeptem fratres. Et pꝛimus vroꝛe ducta defunctus eſt:
et nõ habens ſemen reliquit vxoꝛem ſuã fratri ſuo. Si⸗
militer ſecundus et tercius vſq; ad ſeptimuʒ acceperũt
eam:et nõ reliquerũt ſemen et moꝛtui ſunt. Mouiſſima

gutem omniũ moꝛtua eſi et mulier. In reſurrectione
ergo cuius eoꝛum erit vxro:: Siquidem ſeptem habue⸗
runt eam vroꝛem MHegant reſurrectionẽ moꝛtuoꝛum.
moꝛtui in peccatis. Et vt ſint liberioꝛes ad crimẽ. negli⸗

gentioꝛes ad lbonum:penas eternas futuras in coꝛpoꝛe
et pꝛemia meritoꝛum nõ credunt fide reſurrectõis alv⸗
lita. Et wlut ad ſe mendaces damno ꝓpꝛio inereduli ni⸗

tuntur a chꝛiſto eoꝛum perfidie habere decretũ. et werita
tem moſaici pꝛecepti dicentes neſcio quam fabulam in⸗
uenerunt de ſepteuira muliere quam ieſus wra vel fal/
ſam pꝛeterit: queſtioni tamen qu exilla collegerant in

— —

—— — — — —

Ni
Nis
to
ſto
ghe
tſi
nit
rhe
ſſo⸗
liß
ho⸗
1wi
aa
tſal

Pi
is

iin
io
on
wp⸗
lu⸗
ſpti
lore
gto

io
ſiͤt
eſi
i

ſ⸗

de diſceptationibus do. Balua.

Veritate antidotum verbim reddit. Reſpondens autẽ
ieſus:ait illis. Erxratis:neſcientes ſcripturas neq; veri⸗
tatẽ de Vnlxſitanter errat ſacras ſcripturas ignoꝛãs:
directrices enim ſunt m luminoſiſſ mãa veritatem que
perducit ad deum. Itaq; ignoꝛatis ſcripturis etiam dei
veritas ignoꝛatur:qua incognita nõ peruenitur ad deuʒ
qui ſua virtute habet efficere reſurrectionẽ moꝛtuoꝛum
ſicut ipe in ſcripturis ſacris multipliciter et miſtice xol
licitus eſt ꝙundabatur quidẽ ſaduceoꝛũ ratio. ſi ſeptẽ/
uira vxoꝛ iure legali omnibo eque fuit:in reſurrectione
quidem cuius erit. Ommiuʒ ſimul vna exiſtens eſſe nõ
poterit vnius amplius qᷓ alterius eſſe nõ debebit: cum
in hac vita potioꝛis iuris vxoꝛici vni q; alteri non fuerit
obligata. Elnde qᷓ;uis expꝛeſſo ver cõcluſionẽ non in/

ferrent.animo tamẽ geſtabant: ergo nõ eſt reſurrectio

moꝛtuoꝛuʒ. Ded ſi eſt. cui ex ſeptem dabitur ſeptẽuira

vxoꝛ: Deteſiabile dictum cogitatu atq; auditu: ꝙ in a⸗

lio ſeculo matrimonio ſtndeatur. Pꝛoinde dicit ieſug.
Filij huius ſeculinubunt et traduntur ad nuptias.l⸗
li vero qui digm habebuntur ſeculo illo et reſurrectõne

ex moꝛtuis.neq; nubent neq; nubent᷑ neq; ducent vxro/-

res:neq; enĩ vltra moꝛi poterunt. Equales enim ange⸗
lis dei ſunt in celoet filij ſunt dei:cum ſint filij reſurre/
ctionis . Seculũ iſtud traduce carnis ex legittimo ma
trimonio copulatis carne coꝛrupta in homimbus multi
plicari oꝛdinauit omnipotens.poſt pꝑccatum pꝛimariuʒ
ꝙ foꝛte abſq; coꝛruptione nõ pꝛecedente peccato tradu⸗
ctio illa fuiſſet.ea honeſtate atq; caſtitate carnis ſeruata
que ab expꝑerientibus coꝛruptelã nõ creditur:cum nõ fu
erit in aliquo pꝛeterqᷓ; in conceptu et partu dei filij facti
hominis reſeruata.Opoꝛtebit eni hoc ſeculũ ab illo dif⸗
ferre:in hoc maxime ꝙ iſtud homines in illo gloꝛifican⸗
dos generaret. Iſtud in vinculo matrimonij:illud ab⸗
ſolutum ab omni lege carnali. Iſtud in coꝛruptõne il⸗
lud in incoꝛruptibilitate. Mõ enim eſſet beatitudo coꝛ/
ruptione cõſecia. Germinat ſeculum iſtud ſuo ſenſibili
et oꝛdinato nature modo pꝛo celeſti patria et futuros ꝑ
gratiam ciues.gloꝛiſicandos per deum incõpꝛepenſibi⸗
li et ineffabili modo.Aperit tamẽ licet tenuerit ſaluatoꝛ
chꝛiſtus illius futuriſeculi honeſtatem.caſtitatem inte
merabilem integritatem.libertatem beatitudinẽ eterni
tatem altiſſimã et ineffabilẽ dignitatem. tamẽ excludit
nuptias et moꝛtem atq; moꝛtalitatẽ cum homines ſecu
lo illo dignos comparat beatiſſimis ſpiritibus ſeparatiſ
ſubſtantijs per cõuerſionem ad deuʒ in beatitudine: qui
cuſtodita virtute reſurrectiõis filij eſſe meruerũt. Poſt
differentid vtriuſq; ſeculi:reſurrectionem ex ſcripturis
quas ſeducei neſciebant:aſſerit eſſe futuram inquiens.
LAuia vero reſurgunt moꝛtui:et moiſes oſtendit ſecꝰ
rubum ſicut dicit dominũ deum abꝛaam deum iſaac.et
deum iocob· Deus autem nõ eſt moꝛtuoꝛum ſed viuo⸗
rum. Omnes enĩ viuũt ei. Uos autem multum erra⸗
tis Inducit famoſam veteris teſtamenti hiſtoꝛiam ad
reſurrectionis ꝓbationeʒs:cũ deus in rubo atparuit moi⸗
ſi mittendo in egiptum pꝛo literatione fratrum ſuoꝛuʒ
dicens ei. Ego ſum deus abꝛaam deus iſaac et deus ia⸗
cob. Si deus eſt qð negari nõ poteſt. in ſeipo et a ſeipᷣo
eterne exiſtens. et ſeipᷣm aliquoꝛũ deum eſſe dicit: pſpi⸗
cuum eſt ꝙ nõ moꝛtuoꝛũ aut nõ exiſtentium ſed viuoꝝ
ſe inſinuat eſſe eum. et cum iam pᷣmoꝛtuos in carne.
cõmemoꝛat viuos in anima: reſurrecturos in carne ſua
virtute pnũciat. Et cum multa hic poſſent dici. ſatis eſt

omnibus fidelibaiſta ſententia ſaluatoꝛis ꝙ vera reſur⸗

rectio ſit er moꝛtuis:que cum ratione nõ pꝛobetur:fide
credatur. Memini de illa dicenti.certiusverius ſecurius
qᷓ chꝛiſto vei filio datur fides. Qui vero poſt hanc miſe⸗

riam vitam aliam nõ credendo deſt perant. nil aliud dig/
llo ſuggerente intendũt.niſi exiſia omne delectabile
ſenſibus uretinate caperenn gehenna eterna demum

cum ipᷣis ſpiritibus malignis intrudẽdi.mnia deo vi
uunt:nihilq; moꝛitur ei qui ex nihilo cuncta fecit. Pꝛo

pterea intuſit. los multũ erratis.nõ intelligendo ſcri
pture veritatem aut male interpꝛetando qð legitis ⁊ in
diuina virt ute que omnia bona poteſt et vult non credi⸗

tis. Et reſurrectio moꝛtuoꝝ inter epera dei bona et mi⸗

ra et expedientia nature moꝛtali et rationali ad imaginẽ

ei facte de ꝑpeximijs eſt. ad oſiendendũ moꝛtis imperiũ
poſſe avita ſupari:et ne moꝛs ſerpentina fraude introdu

cta poſſet diu tenere deceptoſ. Sed illa dumtaxat moꝛs

per reſurrectionẽ ſupanda erat que inflicta eſt in multa

tione culpeoꝛiginalis que tantũ in ſeparatione anime a
coꝛpoꝛe gꝗgitatur:nõ illa quidem que voluntarie in fligit

culpe. Elnde reſurrectio moꝛt uoꝛũ in coꝛpoꝛe penitus e⸗

rit in bonis ⁊ in malis.in electis et repꝛobis:a moꝛte in

flieta expectato humane radicis. Mõ tamen alia reſurre⸗

ctio inuiſibilis excluditur.que quandoq; fit per dei gra⸗
tiam ex moꝛtuis in eccatis:circa quam nõverſabatur ſa
duceoꝛum queſitio. Et erat in oꝛdine rerum decentium
vt tam nobilis cõnexio coꝛpoꝛis et anime per debachato
rem moꝛtis abinuicem diſſoluta ꝑ reſurrectionẽ iteruʒ
reintegraretur. vt hominum lona natura creata pſiſte/
ret:et experimento monſtrarer᷑ qd ut ipᷣam ex toto dele⸗
at intantũ pena deſeuire nõ poteſt. nõ tamen fieret pᷣter
q; in reintegratõne coꝛpoꝛum reſurrectio ipᷣa cõmunis:
ſed alis eſſet ſimul cum anima ineternum ſupplicium
coꝛpis.et aliquibus ad pꝛiuationẽ gloꝛie abſq; pena ſen

ſibili:electis vero ad eternam gloꝛiam foꝛet. Verba iſta

erant delectantia ſenſum et affectum qui ſemper fertur
in bonim et gradatim in optimu. attamen excedebant
audientiũ intellectum:vt etiam in ammirationẽ addu⸗
ceret. Et audienteſ turbe:mirabantur in doctring eiꝰ
Oos eſt omnis cõcionis indocte id qð nõ intelligit in
ammirationẽ trabicere. Superna erat doctrina chꝛiſti
et inſolita bominuʒ auribus:et obruebatur intellectus
ſupatus in magnitudine illius. Mon tamẽ miratio hu⸗
iuſcemodi ad fineʒ quo ducebatur animos admonebat:
vt ꝓpoſita crederent et a doctrina falſa reſilirent.

Diſceptatio ad finem pducta de cõparatione manda
toꝛum.ſecundum mattheũ et marcum.
Capitulũ LIII .
Vm eſſet ieſus in templo palam faciens doctri
c nam elodquij ſui paratus reddere fidei rationeʒ
omm poſcenti.et ſuppꝛeſſis phariſeis in tribu⸗
to ceſaris et ſaduceis inveritate reſurrectõnis:iterũ pha
riſei ad aliam queſtionẽ inferendã vt vincant ſe parãt.

fitq; ipoꝛum cõuentus. inquiritur et conquiritur quid
amphus ſibi poſſit opponi de quo in inquirendo vincat᷑:

cum vſq; in tunc omnes diſceptarios cõfutaſſet. Vnde
Lphariſei autẽ videntes ꝙ ſilentium impoſuiſſet ſadu⸗
ceis cõuenerunt in vnum. Et acceſſit ad eum vnus ex
eis legiſdoctoꝛ qui audierat illos cõquirentes.et vidẽs
quoniam bene illis reſponderit: interrogauit tentans

eum. Maaiſter quod eſt pꝛimum et magnũ mandatuz

in lege Mos pueroꝛum eſt cum deficiunt in lucta:rein
tegrare luctamen. Et ſuperboꝛũ cõſuetudo atq; iactan⸗
tium.vt cum vno arguuntur ad aliud ſe tranfferre:ne
victi videantur. Et credunt pleriq; copioſitate queſtio
num effici clarioꝛes:atq; cum variant aut tergiuerſant
eſſe victoꝛes.Audiunt phariſei iam ſilentium ſaduceis
impoſitum:ipᷣi vero quare loouuntur male rati.ne ceu
illi cõuicti ſunt poſſe cõuinci.gacit cõöuentum igiaultas
4

nr

ſed iniquoꝛum. et vt vincant in vnum cõueniunt vt coõ
ſilio cõdicant equa parte ipiadoꝛiãtur verbale certamẽ:

ne ſicut ſupꝛa vieti er reſponſione tributireddendi vt

Aſaducei pereum ſilentio aqdictiſteruz cöuincantur. Et
Partem religioſioꝛem aſſumant dum tentant: erudiri q

rogandi auctoꝛitatem: vt ſi vicerit.

ex certatoꝛe vno vi⸗

cctoꝛia ommibus ſit cõmunis. Si autem ſuccubuerit:ſo

lus erubeſcentia luat. Qlm eum interꝛogans tentat vt

pꝛobet. ſi quou ſq; feratur doctrina eius. quid de xi lege

cognoſcit: ſi euʒ aliqua parte poſſit inuol uere aut depꝛe/
ndere in neſcetia mandatoꝛũñ CVlocat er cõtemptu ma
giſirum in cuius gimgna ſio vt ab ipo quippiam diſce⸗
ret nunq; fuit. aliar vrbum ſed nec impunitũ. eumvo
care coctoꝛem ſiue magiſtrü ſeu in aliquo ſuperioꝛẽ ſibi

et nõ exhibuiſſe aut expibere vocationis officiũ. nec wile

ſrteriad id quod exigitur in velatõne moꝛali:quoniꝗ mul

ti weant dominũ cui ſubdi nolunt. mulri magiſtru cin?ꝰ
doctrinã elpiciunt: wetoꝛẽ ein cõtradicunt. Oulti xo/

cant battem:et fliatione wram non erhitent.
micum quem odiunt. Ointi exollunt vir

et eidem moꝛibus aduerſantur. Qaudant virtuoſos ſed

digentiunt. Ad eximietatẽ virtutuͦ wrbis iam tranſiſſe
vidlentur. ptvlogice de lis loquentes coͤferentes 1 dif
finientes.et argute de ſe ripturis ſacxis ediſſerũt.et ſunt

ab illis omnibus alieni: longe facti alumo atq; ſcientia
ſerugreq; pꝛeten⸗.

moꝛibuſq; ab his qui ſcire fin gunt ob
dunt.et dum vident᷑ apicẽ attigiſte

onidu adoꝛti ſunt:

pꝛout iſie tentatoꝛ qui minoꝛum mandatoꝛum pꝛeuari

catoꝛ exiſtens.noſſe de pꝛimoꝛibus pꝛeſumebat. Memo.

climationẽ altam ex multis gradibus conſtructã cõſpi⸗

ciens rationevtens.ſupꝛemũ pꝛeſumat cõſcendere gra

dum: miſi ad pꝛimum. in mo poſituz pedem admouerit
Attamen ieſuse nõ ſibi cure faciens tentationẽ quia fſoꝛ

ſan tota er malo nõ erat: omnino inqii ſitioni certũ re⸗
ſponſum dedit. Ait illis ieſus. Quia pꝛimuʒ omnium

mandatũ eſt. Audi iſrael:dominus deus tuus vnus eſt
Diliges dominũ deum tuum erx toto coꝛde tuo:et ex to⸗
ta anima tua. et ex tota mentetua. ex tota virtute tua
Hoc eſt maximũ et pꝛimũ mandatum. Secundũ aũt
ſimle eſt huic. Diliges primum tuñ ſicut teipᷣm. a⸗
ius hoꝛum mandatum nõ eſt Duo mandata ſcʒvnius

.—

i credulitatẽ et ipius omnem dilectioni

eſt:ab eterno exrſtens. omnipotens. fimplex. et incõpoſi

tus. et incõpon bilis. inuariabilis. immuta bilis. nibil ex
tra ſe deitatis habens. miil intra ſe aliud q; detate m co
tinens. Sit ad ſpeculatum hominis oꝛdo wrboꝛũ. Audi

iſrael:vicq; coꝛ tuum apponendũ ad figem exigitur. Do
minus omnẽ et omniũ poteſtatẽ exiſtentẽ et exercitatᷓ
habens. Deus: eternus cunctoꝛũq; cregtoꝛ. Cuusnmo
cuncto'um.ſed iſraelitici populi magis:quo ille popul⸗
illius maxime tenuit cultũ et legem accepit.Ad dilectio
nem habendam omnino inferioꝛ ſubſtantia erigit. Me⸗

rito quidem ſi vnus eſt domim vnuſq; deus dumtarat

et no alius ꝙ ibi ſoli omnis Dilectio impendatr᷑ quis de⸗
bita ideo nõ et voluntaria. Sed quomõ vnus. ſi vna⸗

queq; perſona colitur adoꝛat vt deus. YAta quidẽ dſtin/
cta triplieiter. ſed vnica in ſubſtantia: nam vnuseſt altiſ)
imus creatoꝛ omniũ. Et malachias ait. NMunquid pa-/
ter vnus omniũ noſtrüu. Nunqͥd nõ deus vnus creauit
nos: Igitur quicquid poteſt eſſe dilectõis ex omnium
hominũ in trinitate Dirigatr ad euʒ. YJure creationis et
eoꝛum que contulit ſibi vndicauit omnẽ dilectionẽ:· et

tutez werbis:

tatẽe s ſubſtantiaz
in vnum inculcat. et ad diſferentiꝗã droꝛum gentii non
entium ſed factoꝛum dictum eſt. ꝙ deus credendꝰ. ado⸗
randus. colendus.totus tote.et extoto diligendus vn⸗

eo merito quia eſt quod eſt et gui eſt. Et ſi hoc marimũ

et pꝛimũ mandatum eſt. tradi in neglectũᷣ abiq; maxi⸗

marime traditur obſeruandu pꝛeuaricato⸗ permaxime

plectendus cenſetur. Igitur omnisratione vtens tot?
in dilectõne ſiat.quia ſi dederit homoomnẽ ſubſtantiaʒ

ſuam pꝓ dilectione:quaſi nihil deſpiget eam MDue foꝛti⸗
tudinem ad ſimilitudinẽ moꝛtis habet in abdicatõne re

rum impertinentiũ ad ſalutẽ et in aggreſſu Virt utũ.Maã

foꝛtis eſt vt moꝛs dilectio.Dꝛopt erea dixit et ſecit qui

cognouit. Diligã te domine foꝛtit udo mea: dñs refugi⸗
um meum et liberatoꝛ meus. Et que ſequuntur cauſaʒ

dilectionis argumentant: que timoꝛe dei imtiatur. Et
aptum quidẽ ꝙ timoꝛ dei exoꝛdium eſt ad dilectionẽ dei
ſic quidẽ ſcriptum eſt. Zimo⸗ dei initium dilectõis eſt.
eo vicʒ quo qui timet penam cauet offenſaz. Cautoꝛ cul
pe facilius in ſoꝛtem gratie cedit. Et aui metuit quem⸗/
piam dominũ ne diſpiceat cauet.⁊ cum ꝑſeuerauerit in
aqmoꝛẽ wertitur timoꝛ:mi ſoꝛte intelligere qu is wlit ꝙ ti
moꝛ ad ſe factam dei dilectionẽ nanciſcaft᷑. Sanius aut
direrim ꝙ dei timoꝛ dilectioni habitaculũ in anima ho/

„

ni:cum ceperit incaleſcere d pellendus eſt pꝛimus con⸗/

greſſus eius. Mabet hoc in ſcriptura magis wro in effi⸗

*.

cacia recte diligentiũ teſtimoni

.

nem que inſuper et maliciaſ docuiſti vias tuas et in alis
tuis inuentus eſt ſanguis pauperum et innocentũ·Nec
nNon et federe agendoꝛũ pꝛecipitur dirigitur atq; cogno⸗
ſcitur. Dilectoꝛes enim dei peeterq; in ipo gloꝛiari dete⸗

ſtantur. Et gloꝛiabuntur in te omnes qui diligunt no⸗

men tuum. Et qui obſeruatione impo itoꝛũ. Di diligi

tis me:mandata mea ſeruate: Et iteru. Qui habet mãa
data mea et ſeruat ea:ille eſt qui me diligit. Et rurſum.
Si quis diligit me ſermonẽ meum ſerusbit. Et in r⸗/
teri lege. Elige ergo vitam vt tu viuas et ſemen tuum
Et diligss dominn deum tuuʒ.atq; obedias woci eius.
Et iterum. Qui dilgunt illum ſeruant mandata iſ ius

Et poſt. Qun diligunt illum replebũtur lege eius. Hec
quidem omnia teſtimonia id ſonant vt noſtra ſic actiua
dilectio mandatoꝛũ atq; ſermonũu eius ſcem legẽ i pius

Meemiũ quidem ſperat dilecti

litas:vt omnisi

ne ſit. Etenim multa diligenda onuntur. Et ipe pri
mus in pꝛecepto dilectiõis eſt. rgo iam ad duo eſt dii
lectio. quomodo vni adiudicabitur tota: Necno et hu⸗ .
mane dilectiones ſunt et naturales. quibus et in pfe⸗/
ctiſſimis ſanctis fere potuit eſſe lbertas:nec ſu ppoſitaz
ha bent vicioſam cauſam. Hoc dumtayat poſſet eſſeinn
crimine.quia dei dilectio nõ fit per partes:⁊ ſibi tota nõ
coõceditur cum quo illaz animus diligens patiatur. Et
qui totum exigit:mhil reliquit alteri tribuendum. Ele⸗
runtamen id ſoluʒ reoꝛ ꝙ deus totam exigens dilectioꝛ

—

nem patiatur in ipᷣa cõſoꝛtem.nõ ſrangens totalitatem
aut aliquid ei ᷑ mens:.q ipᷣe ſuper omnmio ſummec; dii

gendus omnis alterius dilectionis ſit eroꝛdium cauſa
medium regulatio:et cõſimmmatus ſeu vltimus finis.

MNecnõò et dilectõnis obiectum tale ſit quale deceat cos⸗
ſoꝛtem habere den m:idq; diligatur quod were credatur
dus diligere. Nõ enim demitur d totalitate dilectöis
ad euʒ ſi cum ipo diligimus quodlibet ab ipᷣo dilectum

ma culpa ſupplicio magno digna non poteſt: quoni qᷣ

minis facit.quo facto recedit:quia cõſummata charitas
foꝛas emittit timoꝛem. Aldu eria virtutiba cum ad uene⸗

ſuum: vti ſcriptuz eſt.
MQui diligitis dominũ odite malũ. Sed qui non fectt e
regione ggens:accepit et audiuit argutionẽ. Quid ni /
teris bonam oſtendere viam tuã ad querendã dilectio⸗ .

o dei:et ſi nõ aliud ſuffi⸗
cit hocad plenum: Ego diligẽtes me diligo. SGedrecti
diligunt te. Sed ad expertoſ indubiũ eſt erquiſita tota
nterioꝛ vis atq; ſubſtãtia in dei dilectio

☚

I
85
ne
n
e
n⸗

de diſceptationibus do. Balna.

ea tamen regulatione dilectionis qu ipe decreuerit et
eo ſine ad quem diligenda diſpoſuit· erum quia et ſi
mil aliud pꝛeter deum in vita diligatur nõ exhibetur to⸗

tum exactuʒ.et cum in patria ceſſante omni actione vir

tutum ipᷣa dilectio remanebit ⁊ amplius qᷓ; tota eſſe nõ
poterit:et ꝙ maioꝛ ſit futura qᷓ; hic omnino neceſſe fiet.
Plus enim amabitur deus cõſpectus qᷓ; creditus. Si
quis hoc in dubium verteret:patriaʒ viam fecit. Nec in
hoc vreoꝛ reginam virtutũ et omnium hominuʒ ma⸗
tremq; domini tangere ꝙ nec deum et chꝛiſtum filium

eius tantũ diligere potuit in via quantũ nunc diligit in

patria. Et hic ex toto et ex omni ſe dilexit. et ibi tota ⁊ ex
toto amoꝛe illum in gloꝛia viſit:cõſpecta cõſpectum di⸗

ligit. Quid ergo eſt iſia totalitas exquiſita in via.cũ am

plius q; totalitas eſſe nõ poſſit in patria: MNi falloꝛ dirxe⸗

rim· Altitudo virtutum hominibus ad habendũ appoſi
ta ſic exceſſit quemlibet cupidũ fieri virtuoſum et ad illã
ſatagentem:vt nemo ipᷣaʒ attigerit aut ſuperauerit ſeu
equauerit.ſemper ſuperioꝛes ſibi virtutes aſpexit:illis
ſe inferioꝛẽ cognouit.Nec qð in pꝛecepto datum ſeu im
poſitum er virtute quempiã pꝛeuaricatoꝛẽ fecit.ſi non

perfecit ad plenum:dum omne ſtudium et ſiquam ex⸗
pedientem ſollicitudinẽ omnẽ negligentiam depellentẽ
appoſut vt cõpleret.magis cõſtituit humilem ſi vere in
ſpexit ſuam imperfectionẽ faſtigiumq; virtutum.ad qð

ſemper remanſit aſcenſus in via. pꝛo de ſiderio mentis

pꝛo ſuſpirio voluntatis ad exercitiũ operis.ne quis glo⸗

riaretur ſe totum cõpꝛehendiſſe atq; perfeciſſe agonem

pꝛopoſitũ in virtute. Solus enim chꝛiſt virtute equa
uit vt homo. Quid autẽ legiſlatoꝛ pꝛo effectu pꝛo retri⸗
butione habeat diffinire reticemus vt ignoꝛantes. At⸗
tamen quoquo modo ſe habeat oꝛdo cauſe.pᷣtermiſſum

excuſationẽ nullam habet:ſicut ſcriptum eſt. MHandatũ

hoc quod ego pꝛecipio tibi hodie nõ ſupꝛa te eſt:neq; pꝛo
cul poſitum neq; in celo vt poſſis dicere.Quis noſtrum

valet ad celum cõſcendere vt deferat illud ad nos vt au

diamus atq; opere cõpleamus: Heq; trans mare poſitũ
vt cauſeris et dicas. Quis ex nobis tranffretare poſſit
mare.et illud ad nos vſq; deferre:vt poſſimus inde face

re quod pꝛecepit: Sed iuxta eſt ſermo valde in oꝛe tu
et in coꝛde tuo:vt facias illud. Qð enim iuſſum impoſ⸗

ſibilitatem ſeu difficultatẽ non habet. ſed facilitatẽ o/

neſtatem et opoꝛtunitatem:ſi neglectũ ſi pꝛeuaricatõni

traditum.ſi mente cõtemptuʒ excuſationi nõ ſubiacet.
Secundũwro mandatum datum eſt in miſericoꝛdiavt
ſicut teipᷣ pꝛorimũ diligas:dum tamẽ ita te diligas:ſi
cut homo poteſt perfici aut pficitur a virtute.quoniaʒ ſi
tantum hominẽ virtutis exſoꝛtem.vicijs maculatũ.de⸗
ditum mundo dilexeris. ea re tibi nõ iubetur pꝛorimus
diligendus. Mon enim te amas ſed odis. ſi virtntũ nõ

vis eſſe mancipium: voluntarie peſſundatũ imperio vi⸗

cioꝛum.ld dilectõnis ſue menſuram nõ odij pꝛorimus
ꝛorimo applicatur. Et in his duobus mandatis:tota

ler pendet et pꝛophete Vniuerſa lex moſaica. et omnis

ſeriptura ꝓplxtica in moꝛibus iſta dumtaxat docent. vt
amoꝛ dei ⁊ pꝛorimi agẽde vite pꝛo ſumma teneatur. Et
omnis ſacrarũ ſcripturarum interpꝛes aut cõtiones cõ⸗
tionans:aut aliter de ſcripturig diſſerens. ſi hec duo nõ
ſtruit. ſiue ſimpliciter docens ſiue paralolicis locutioni

bus vtens.ſiue allegoꝛiarum pelegus natans·vt ad po/

ſe ad iſta pueniat.vt deus ſuper omnia. et pꝛorimus ad

menſuram ſui roſitam diligatur aut ſeipᷣm oſtentatet

impertinenter loquitur aut ignoꝛat que loquit᷑: aut ini⸗
micus virutis aut ſcripturã ignoꝛat aut malicioſe ꝑuer
tit:ſeu incunctanter errat in animo.deceptionis piculũ

parans in verho. Qui autẽ hec duo interpꝛetando ⁊ dil⸗
ſerendo aſtruit. intentionem ſequitur ſpirituſſancti. eu
ius virtute atq; affatu omnis ſacra ſcriptura cõdita eſi:
que et ſi multa cõtinet que nõ poſſint ad has ſententiaſ

pꝛopꝛie reto:queri.etiaʒ ad hoc aperiantur.vt velcauſam

iuſtam et occaſionẽ debitam. ad diligendũ deum et pxi⸗

mum pꝛerogent.et trahiciant in cõſiderationem men⸗
tes ad aduertendũ qᷓ; iuſte q; debite qᷓ; libenter ex datis
ex acceptis ex ꝓmiſſis ex ipᷣius dignitate.diligendus ex
omni virtute ſit deus:et cõmunitate nature creationis
vnius pꝛeſidentis domini.ex cõmunitate redemptõni
et fidei:et ſacramentoꝛũ et gratie repꝛomiſſeq; gloꝛie di
ligendus ſit primus. Qð autem in his duobus man⸗
datis tota lex et ꝓpſvte cõſiſtant:apoſtolus aperit. Ple⸗
nitudo legis eſt dilectio. Quomiã dilectio cauet offen⸗

ſam dilecti.et ſi accidit cõfeſtim remouet cum aduertit.

obſecundat libens rata mãdata tenet.cunat ex omniuer

ſo vnde grata poſſit offerre: nõ ſoluʒ exterioꝛa ſed ſeiům
donat diligens in woluntate dilecti.Quid igitur lex do⸗
cendo iubendo demonſtrat moꝛtalibus:miſi vt dei pꝛece
pta ſeruentur:Oilectio igitur ſi eſt effeetum habet pua
ricationem neſcit. Et qui pꝛoximũ diligit vt idem apls
ibidem ait legem impleuit. aduerſa ⁊ noxam nõ inferẽs
magis ſibi cure illata remouere:in ſtudio factus vnde
ſubueniat ſi neceſſitas ꝓximuʒ pꝛemat. Pꝛoptereal et
ait illi ſcriba. Bene magiſter in writate diriſti: qꝛ eſt v⸗
nus deus. et nõ eſt alius pꝛeter eum. Et vt diligatur exr
toto coꝛde et ex tota mente et ex toto intellectu.et ex to-
ta anima.et ex tota foꝛtitudine.et diligere pimum tan
qᷓ; ſeiᷣm maius eſt omnibus holocauſtomatibo ⁊ ſacri’i
cijs In religionẽ verſus eſt iſte tentatoꝛ.et euʒ laudat
illiuſa: doctrinam quibus nulla eſt indigentia lauda⸗
toꝛe. Seipᷣis veritatis ſplendoꝛibo inclareſcunt. Et ipe
ad veritatem loquitur.aut repetit veritatem: cuius am⸗
mireligioſitatẽ et ſapientiam ſaluatoꝛ intuitus pnun⸗
ciat ipᷣm virtutibus iam vicinum. IAeſus auteʒ vidẽs

ꝙ ſapienter reſpondiſſet:dixit ei. Non longe es a regno

der Sapientia largo nomine ſumpta ſiue cognitio ſi⸗
ue ſcientia pꝛincipiuʒ eſt auerſionis a malo.eius qui ad
malum fuerat ante cõuerſus.quoniõ oꝛdine debito nõ

deuitatur aut relinquitur malum mſi quale ſit cogno⸗

ſcatur:ſeu quantã poſſit afferre penam aut gloꝛiam per/

dere.Nec ad actiones virtutum aſſurgitur: niſi pꝛeeat

earum vera cognitio. AYgitur non longe a regno deicen
ſendus eſt qui rectum habet vtriuſq; partis iudicium:

ſiue a regno dei. quod intra nos eſt. vt facile fiat et ad/
ueniat in nobis.ſiue a regno dei að eſt catholica eccleſia
ſiue a regno dei quod eſt in ſuperna patria.

Diſceptatio de chꝛiſto et erauiſitione eius cuius fili⸗
us eſſet iudicio phariſeoꝛum.ſecundũ mattheũ mar⸗
cum et lucam. LCLapitulũ LIIII

Aaudende per finem de pꝛorimo erant diſcepta
c tiones chꝛiſti et iudeoꝛum vilipendentiuʒ ipᷣm
en genealogya ex vilitate parentũ. repugnantiũ
doctrine illius:cauſam querentiũ aduerſus ſuper queʒ
iam moꝛtis ecretum firmauerant. Et ipe ſponte ꝑ cru

cem ſe diſpoſitum vicinabat ad moꝛtem:ſed anteq; illaʒ

ſubiret inquirit a phariſeis quid de chꝛiſto ſentiant.vt
ſi non illo in tunc in poſteruʒ tamen ſciant quis ſit.quẽ
diſpiciunt:cuius doctrine aduerſantur quem per crucẽ

venantur ad moꝛte.Et qð cum diſcipulis fecit illos in
terrogans quem eſſe filium hominis bomines fateren

nunc videtur agere cum pꝛimoꝛibus iudeoꝛum. Hine

Alber

cõgregatis autẽ phariſeis: interrogauit eos ieſus di/

cens. Quid vobis videt᷑ de chꝛiſto cuius filius eſt! An

ipe cõgregauerit an eos cõgregatos videns ſic allocut?
fuerit:inpꝛeſumptũ eſt. Allocutio tamen huiuſcemodi
miſterium magnum habet. Expectabant iudei meſſiam

nõ credentes ipᷣm eſſe chꝛiſtum in lege pmiſſum: ex in/

uidia ipoꝛum ꝓximo cruci affigendũ. Exquirit ieſus ab

eis quid ipi ſentiant de meſſia:⁊ ſi cuius filius eſſet. Mõ
ignoꝛans interrogat. ſed vt oꝛe ſateantur qð ſentiunt:

et erudiantur ſi in ipius cognitõne deficunt. Eruditio
autem futura per ieſum duplicẽ finem habebat. aut me
ritum ſidei ipoꝛum ſi recte crederent eruditione ſuſce-/

pta cum adheſione ad eum in actione bonoꝛũ aut auxeſ⸗
ſem ſupplicij ſi remanſiſſent in incredulitate. Reddũt
interroganti reſpronſum. Dicunt ei:dauid Liquet qðᷣ

bene ſentiüut de meſſia: ꝙ omnino ſit in lege pnuſſus pe-

mnituſq; venturus. Male auteʒ ſapiunt quia eum eſſe pu

rum hominẽ opinantur dum dicunt eum finum dum⸗

taxat eſſe dauid:nam et ipᷣe ſcom genealogyvam carnis.
dauid filius dicebatur. qð verum erat ex ꝓpagata pꝛopa
gine cũ vere filius dei erat. in vnitate ſubſtantie atq; ſin

gularitate perſone: ꝙ ipi phariſei nequaq; ipoꝛum meſę-
ſiam credebant eſſeverum filium dei patris vnius cum
ipᷣo ſubſtantie in diſtinctione ꝑerſonali. zoinde exſcri

pturis illos ſatagit erudire. Et ait illis. Quomõ ergo

dDauid in libꝛo plalmoꝛum in ſpiritu ſancto wocat euz do
minum dicens. Dixit dominus domino meo ſide a der

tris meis. donec ponã inimicos tuos ſcabellũ Redũ tuoꝝ
Siergo dauid vocat eum dominũ: quomõ ſilius eius
eſt Ac ſi diceret. Pꝛophetauit dauid de veſtro meſſia:

ſpiritu ſancto ſibi inſpirante quis eſſet agnouit.quẽ nõ

inficiamini regem vſtri populi fuiſſe atq; ꝓphetam: qui

teo deuotus ſibi iubilans gratulabundus in animo: vt
pꝛoplxta verum qða ſpiritu ſancto acceperat ad poſte

ros diriuauit inquiens.dominus deus ommipotẽs ete⸗

ternus dixit ſuo ineffabili modo loquendi domino meo

meſſie videlicʒ de quo ipᷣe pſalmiſabat:vt ſederet ad dex
teram eius. Quoniã dauid pꝛeuidit illum eſſe in carne
futurum.de quo acceperat ꝓmiſſionem. et paſſurũ atq;
in cruce moꝛiturum.reſurrecturum a moꝛtuis.aſcenſu
rum ad celos.ſeſſurumq; ad dexteram dei patris:donec
ponet ſuos inimicos gentiles idolatras ſcabellũ ſanctã

q; eccleſiam ex eis faciat in fide atq; in omnivirtute ſup

poſitam ſanctis pedibus eius:quoniam celũ ſibi ſedes
eſt:et terra ſcilicet eccleſia militans in ea ſcabellum pe⸗
dum ipſius. IOgitur ſi dauid rex.eximiuſq; ꝓphetarum
veſtrum meſſiamvocat dominum ſuum:quomodo fili
us eius tanqᷓ; minoꝛatus ab ipſo cenſendus eſt. Mõ ad⸗
uertitis veſtrum meſſiaʒ maioꝛis eſſe altitudinis qᷓ; cre
datis. Si vero in aduentu eius ſperatis deperditã con⸗
ſequi libertatem.et abiectoꝛum et diſperſoꝛum reſtaura

tionem: quomodo eum paruipenditis tam modice vir

tutis exiſtimantes.vt dauid credatis eſſe minoꝛ?: qui
temxoꝛe ſuo nec ſicxos tueri potuit.ad extraneis hoſtiba

quin ſemper vos infeſtaret inferretq; damna etiam ab
iectus populus philiſteus.qui etiam in ſeipᷣo nec ita tu⸗
tus fuit quin ꝑſecutionem nõ pateretur a filijs:et ma/
ledictionẽ cum ictibus lapidũ audiuiſſet a ſubditis:nec

hieruſalem ſic in pace poſſedeꝛit vt ex illa flens et dolẽs
nõ exiſſet factus extoeris. Cur de veſtro meſſia tam ime
ſentitis vt eum nò credatis plus qᷓ; homineʒ. ſi per ipᷣm

aſſequi ſperatis libertatem. ur eum inferioꝛatiſ iure fi
liationis dauid regi. cum ſit vre filius dei. xoeatug aper

te dominus ſuus ab ipᷣo dauid quem meſſie pᷣfertis iu⸗
re paternitatis:Ad veſiram vilitatẽ et ciectioneʒ cedit

vngdecimus

ophariſei.et dei maledictionem habetis impoſit. ſi xNx
ſtrum meſſiam purum homineʒ autumatis. ſi in illo po

ſita eſt ſpes veſtra.ſi ad eum eſt veſtra fiducia quoniam

maledictus homo qui cõſiditin homine.et pomit carn?z

bꝛachiũ ſuũ. Et omnis homo mendax. Et cito deficit: q
ſe eum mendace ꝓtegit. Suſtollite in altioꝛa mentes.

deveſtro meſſia maxima cogitate:ſi ſperatis in illo crecdi
te quis ſit ille.bvnum eſt qð ſperatis:malũ eſt ſi nõ cre

ditis libertatẽ.ſperatiſq; ſalutẽ. Intelligite ſcripturas:
nõ eſt dauid filius nõ minoꝛatus abillo.quem ipᷣe ſuũ

dominũ vocat. Uelamen adhuc in coꝛdibus iudeoꝛum

quia vt auferretur nõ tranſibant ad chꝛiſtum: nec cre⸗
ebant ipᷣm iam veniſſe quem ſperabant eſſe venturuʒ⸗
VId in hac diſceptatõne rebatur ieſus vt ipᷣi de ſcripti-

ra quererẽt palmariter erudiri.et de meſſia ſcire debitaʒ

vVvritatem:circa quem fallebantur minus debito de im5fo

ſentientes. vt ipᷣe illos erudiret in fide:doceret atq; di⸗

ceret ſe meſſiam ꝓmiſſum eſſe verum filium dei. Sed

arguti a vero cõfuſi a cõſcientia ꝑdiderunt audaciã: ma
la taciturnitate et deſidia in animo tabeſcentes.. Et nõ

poterant ei reſpondere verbum:nec auſus fuit quiſqᷓ; ex
illa hoꝛa eum interrogare Quanq; bene illis fuiſſet. fo
ret et poſteris:ſi pꝛeſcita fide. humilitate ſcribendi wolũ⸗
tate. ſciendi vlterius interꝛogaſſent. Mõ enim fuit virtꝰ
illa repꝛeſſio audacie.ſed ſuꝑhbiam habuit:cum eũ ſuꝑa⸗
re nõ poterant.ſibi in veritate ſubdi recuſabant. Et re

ſpondens ieſus:dicebat docens in templo. Quõ ſcribe
dicunt chꝛiſtũ eſſe filium dauid Yterũ iaculat verbavt
audientiũ animi moueant᷑ vritatẽ inquirere ab ipſo de

meſſia:ꝙ hoc penes eum ſollicitum erat.vt quis ipᷣe eſ⸗

ſet capetur in fide. Sed ſi ad alium iſtam chꝛiſti inter⸗

rogationẽ ſenſum trahicimus. multa pꝛeſio eſt loquẽdi
materia reſtringenda tamẽ:vt ſermo ſit talis ad omnef
Quid vobis videt᷑ de chꝛiſio: Reſpondeat infideles ſar
raceni atq; iudei apud quos omnes ſirma manent me

moꝛia chꝛiſti.nec eſt ſub celo natio apud quã ſit alvlita

memoꝛia ſaluatoꝛis:ſed vaꝛie atq; diuerſe apud eos de

ipᷣo habitũ eſt. Quid tamẽ de ipᷣo videatur clarius ꝑ fi/
dem nouit religio chꝛiſtiana:in qua et multi fuerũt he⸗
retici qui de chꝛiſto fal ſiſſima opinati ſunt.Que ſi here
ticoꝛũ atq; infidelium ꝓut repperi velim de chꝛiſto ſen⸗

timenta ſeu opiniones referre:inutiliter ſermo trahere

tur in longum. Segd ita inutiliter nõ tractanda de chꝛi⸗
ſto aduerſa relinquimus:auin noſtra vtiliter aſſeramꝰ.

Quid igitur videat᷑ ſitq; videndũ de chꝛiſto fidelib p

pulis chꝛiſtianis: ipᷣam ſponſam que melius et vndiq;
in cubiculo habitũ ſponſum nouit requiſitã loquentem
nobiſcum in ſpiritu audiamus.

De vltima diſceptatõne quam facturus eſt ieſus cũ

electis repꝛobis in iudicio.ſcᷣm mattheum ſolum.
Capitulum Iy.
Nvltimã diſceptationẽ diſſerendã velle inten⸗
gere nimietate verwꝛũ er ſeipᷣa pꝛeter allegoꝛiã

omnino impertinentẽ.et pꝛeter omne qð intoꝛ
queri poſſet ad moꝛes ꝑ omnia clareſcentẽ:ſupꝑflue ſup⸗
hum ſupbe ſuperfluũ iudicarim. Attamẽ iſta multa co⸗
ſideranda ſe ingerant cum ſit de extremo iudicio a que

excuſatio nulla.vbi adduci erit tremendũ nõ ſiſti nõ po
terit deuitari pſeucari vanitas.munerũ oblatio impoſ⸗

ſibihitas:vbi nulla potentia. nulla ſapientia.nulla digni

tas.nulla loquacitas.nulla foꝛtitudo. nulla pulcritudo.

vbi nihil pꝛeter virtutẽ habebit audaciã.quanq; ſubmiſ
ſam atq; pudentẽ trementẽqʒ iuſiũ atq; infallibilẽ iudi

cem:in quo nihil ſupfluum atq; demptũ erit. Vbi veri /

tas iuſticia cõſtantia ſinceritas implacabilitas inappel⸗

S aSM. LT,,,JiAull —

— — ——

—. —

e

16 ;:

ni⸗
vn
lte⸗
ri;.
li/
ty
bo

dS

ech
ma
end
Ber
etſo
li
n
Upen
Erre
ite
vyt
eſ⸗
er⸗
d
weſ
Sſar
hme
Uin
e
/
re
n
e
hei

— D – —

—
—

1

B

de dilceptationibus do. Balua.

„

abilitas in iudice inuariabiles erunt, Matura quidem
aut ſe in ſuo ſeruata honoꝛe arꝛidet amicis ſuis:vel tur⸗
pata contra turpatoꝛes voces mendicationis emittet.
Agderit ler cuᷣ diticeor cerimonijs ſiis ommibo.nota per
ſingula etia ſi nuncfuerit quõlibet ignoꝛata.que autſe
cuſtoditam foꝛe gratulabit᷑:vel q tranſgreſſoꝛibo erqui⸗
ret iuſtam vltionẽe put fuit iniuſte cõtempta. Gꝛatia ſi?
ne qua nee natura nec lex ſeruat᷑ in moꝛibus ſuis pꝛeſto

erit.cõteſtans omnibo apud iudicẽ qð neminixolẽti age

re recte defuit:ſed hoĩeſ ei defuerũt.Que aut gratulabi
gratis ei.aut ponit lamẽtabilẽ querumoniã de ingratis
Vlita ſi honeſte aut inhoneſte fuerit acta ipſa teſtabi:ſi
q;tum in actionibus iuſtis aut in cõtemplationib dixꝰ
uinoꝛũ extiterit.omnibo ꝑſpicuum erit. Que cum ſe vi⸗
derit in aliam que eterna eſt cõmutari:leta rectis puer,/
ſis vro calamitoſa manebit. Mos iocundus ad reue,⸗
rentes et verecundos:triſtis ad eos qui ꝑdite acimmo⸗

rigerate cõuerſationis extiterũt. cuius et vite vna vox

cõſona erit.nõ miſericoꝛdiã ſed iuſticiã clamans.penas
ſeu pꝛemiũ exigens. Ipᷣe quidẽ quintupartitus coꝛpis
ſenſus cum obiectis:p ſe aut cõtra ſe teſtimoniũ infalli
bile dabit.Ellulabit amoꝛ ſeu amatiua potentia ſi male
acceſſit.ſi autẽ bene:erit ſibi ommibuſq; teſtis in quod ꝰ
ob qð.et quantũ et qualiter volũtarie latus eſt =ſtabit
timoꝛ fatens ſi bene aut perperã animã hominis flexit.
Doloꝛ de quo fuit.ſi fuit de quo debuit.ſi ebuit de quo
fuit.ſi in debitis defuit.inſiciari nõ poterit: nil aliud va⸗-
lens q;ᷓ iuſticiã oſtulare. Spes his qui ſperauerunt in
domino.ob quẽ de cunctis pfunctoꝛijs deſperauerunt.
ſubnixum faciet et iocundũ teſtimoniũ dabit. Apud in/
aniter in hac vita ſperantes ꝓtinus deluſa manebit: et
ad eos ab ea verbũ erit. Ve vobis:quia de ſperatis deſſe-
ratis.ld iudicem autẽ vt diſcernat in iuſticia ſuper eos
Gaudium ſimiliter ſuã oſtendit oꝛiginẽ modũ cauſam
rationẽ et finem.auerſa facie ab eis quiinaniter in hac-
vita letati ſunt:cõuerſo vultu ad eos qui luxerunt. In/
terpellabit poꝛro iudicem ad vtroſq;. Virtus ſuo comi⸗
tatu fulta pcedit in publicũ ſuos cõtemptoꝛes et ama⸗
toꝛes aſpiciens et nulla erit obtectio a vultu eius. De⸗
ridebit a quibus deriſa.et ſalutabit amantes:ante iudi⸗
cem cõtemptum et amoꝛẽ deponet vt iudicet. Cicium
ſcriptũ erit in frontibo patratoꝛũ:neq; opus erit vt pec⸗
catoꝛ peccatoꝛẽ inſimulet. Patebit omne opertũ:et om
ne occultuʒ in ſciẽtia plena erit.Pꝛeſto cuncta ſacramæ
ta erunt quale fuerint cultu reuerentia pertractata: ſeu
quali cõtempta repudio. Deſiderabilis beatitudinũ ter

ra ſi ꝓ nihilo habita ipᷣa fuit:et qᷓ; agonicatũ materiali⸗

ter ꝓ ipᷣa fuerit ab amatoꝛibo ſuis. Interioꝛes hominis

vires clarebũt. Si ratio errauit.ſi doceri recte potint:ſi
neglexit ſcire ne cogeretur facere:ſi aliud in veritate ali⸗
nd in moꝛibo tenuit. Memoꝛia ſi qualia ad cõtemplatũ
retinuit:voluntas ſi quid voluit auomõ imperauit.õ
ſcientia ſi rectam rationẽ ſecuta eſt cum ipᷣa nil habeat a
ſeipᷣa:ſi cõtra ſeipam rectificatã egit. GFides ſi viua cum

opere:aut ſi operib moꝛtua vixit.HBerũ vſus et abuſus
artes et ingen ia ſollicitudines et ſtudia. angeli celuʒ et
omnia elemẽta.et cuncta quibo pꝛelat? factus eſt hmo

IJba quidẽ coꝛroꝛũ valitudo dvemones et pene quibp ho

mo terreri debuit. ſiterritus cauẽs. ſi impterritus in⸗
cautus egit.et cuncta que fando noĩari poſſent. aſtabũt

nota cunctis vtraq; cogitatio.vtraq; locutio.vtraq; ope
ratio.vtraq; dilectio pᷣſto erunt.omniũq; vna vor cõtra

peccatoꝛes erit. Da eis dñe ſcõᷣm opꝑa eoꝛũ:et ſcom ne⸗

quiciã adinuentionũ ipoꝝ.ſcom opa manuũ eoꝛũ retri

bue illis redde retributionẽ eoꝝ ipis. Pꝛo bonis quidẽ

no opoꝛtebit teſtimoniũ ſerre cũ hoc ꝓpꝛium habeãt bo⸗

nitas et omnis actio lvns virtus et ſapientia:q; ſeipis
clareſcentes alio teſtimonio cõmendatoꝛe no egeant
Ipa ſola weritas in iudicio ſtat eis. Erit aut executio
iudicij et diſceptatio in hac ſoꝛma. Cum aut vnerit fi⸗
lius hoĩs in maieſtate ſua.et omnes angeli eius euʒ eo.
tunc ſedebit ſuꝑ ſedem maieſtatis ſue:et cõgregabunt

ante eum omnes gentemm?

ſcalibus domini ſaluatozgis,

AVncipit liber duodecin de ſermone dñi ſalustoꝛis poſt
cenam. õſolatio ad diſcipulos ſuos turbatos de receſ⸗

Ilgno affectu om
piectenda ſunt ommig cheiſti facta
mtuia eius auchenda verba inteta
mente apta coꝛpis aure. inueſtiga
tione ſollicita inquirenda: marie
ina que egit et in ine ſins diſcipu

lis ptulit. mnẽ

mentũ dſcriptõne ſollerti ab eo ꝙ incernatus natus ?
cõuerſatus erat. vicinabat᷑ moꝛti ad condendũ codicil⸗
los ſe tranſtulit. nò irritanſteſtamentũu.ſed altioꝛi auto
toꝛitate cõfirmãs.ita vt nec codicillus aur ſermo poſire
mus aliquid demeret teſtamento: ſed ita validareturvt
eſſet vnir er geſtis ex dictis chꝛiſti hereditario ſed diui⸗
no iure omnib teſtamentũ. acta cena lotione aploꝝ
ſedum celebꝛato ſin coꝛpis iacramento facta pteſtario⸗
ne triſticie petri pfumptione reſculpta: poſt ꝓditoꝛis re
ceſſum reſidens in cenaculo ad cõfo:tationẽ diſcipuoꝝ
quoꝛũ nouerat ex ſuo receſſu ꝑ moꝛtẽ coꝛda tunbari: ſic
exoꝛſus eſt.. Nõ turbetur coꝛ wſtrũ neq; foꝛmidet.re
ditis in dum:et in me credite. Manſiones multe in do
mo patris mei ſunt. Si quo minus dixiſſem vobis:qe
vado parare vobis locum Omnis turbatio impertineſ
pterq; ex vicio hec licita eſt.imo iubetur:cum cõuerſio ex
quiritur in ieiunio et fletu.et ſciſſura coꝛdiũ ex patratio
ne vicioꝛũ. Mulla maioꝛ cauſa turbatõis atq; triſticie qᷓ
NMõ turbetur co: veſtrũ ait ieſus de receſſu meo.neq; fos
midet ꝑſecutõne futura:aut de ꝓmiſfſione ſupna. SGi

creditis in deum. credite etia in me:quoniam ego deus

ſum in bac humarnitate aſſumpta cõuerſatus vobiſcũ.

Eanſiones ĩ domo patris mei multe ſunt. Sunt mul

te manſiones in ſupna patria:nõ ꝓ me quia deus ſum:

nec vbi deitas manet locum exigit ad manenduzʒ. Sed

manſiones ſunt multe:domus paterna vna eſt. DHom⸗
ſuterne gloꝛie nõ in ſe ſed in manſionib multiplicatui
inuanum creata eſt: et ad manendũ ineternũ cõſtructe

ſunt manſiones. Sed quis ingrediet?᷑ illuc. quis pꝛio⸗
aſcendet.quis pꝛius penetrabit ſummacelox: Ille qui
ceſcendit deus.pꝛimo pᷣaſcendet homo deuſ:parare locũ
bit qð ante paratũ erat: Parauit ab eterno pater pdeſti
naudo: narat filiu in humanitate patiendo moꝛiendo.
Vnge ſuo merito aplis et ceteris electis loca eterna pa
rauit:eis quos abeterno pater pdeſtinauit. Caſſabat p
deſtinatio: niſi dei filius in humanitate aſſumpta p no⸗
bis factus hoſtia meruiſſet.Hoc quidẽ verbum vado pa
rare wobis locum. refertur hꝛimo ad paſſionẽ et moꝛteʒ
et ſanguinis effuſionẽ:quibo meruit nobis viã ad aſcen
ſionẽ qua ipᷣe celum penetrauitp nobis. Pꝛoinde dicit.

ie wero nirrute affectun arcg lennonůͤ
cheiſtus apylogice in his cõſummauiit. Edigerat keſta⸗

Liber ouodecimus

Mõ turbetur coꝛ veſtrum. ſi creditis in veũm credite in

me: quia ego ſum deus. Zomus patris vna eſt. nõ eſt
fraudanda ciuiũ numeroſitate ſnoꝛũ:habet angelos et

perdidit ab initio multos. reparanda eſt: homines expe⸗

ctat ex ymis partibo aſſumendos. Manſiones ſunt in⸗

mu merabiles ſoli deo cognite: ad manendũ nõ tꝑaliter
ſeg eterne. Dulte. imo tot quot ſaluandi erũt. Multe.

imo ꝙ venitꝓ multis ipevnus in multis:multe ꝓ mul
tis meritis. Igitur auellatur a coꝛdibo veſtris turbatio
et foꝛmido:quoniaʒ nulla cauſa ſubeſt. Si quo minus
dixiſſem vobis:quia vado parare vobis locum. Mõ di⸗
xi wobis aliter niſi taliter. neq; rem minus dignã qᷓ; ac⸗

cedere et parare merendo vobis ꝑ moꝛtem ⁊ ſanguinẽ

illaʒ eternã cum ſuꝑnis ciuibo requiẽ:et aſcendereq; ca⸗
put vt mẽbꝛa ſequant᷑ in illam ineffabilẽ poſſeſſionem:
Et ſi abiero et pparauero vobis locum. iterũ veniam

et accipiã vos ad meipᷣm:vt vbi ego ſuʒet vos ſitis. Et

quo ego vado ſcitis:et viam ſcitis Vt omnino turba⸗
tio de diſcipuloꝝ coꝛdibus tollerer᷑ et ne impoſſibile di⸗
cerent in ſuꝑna poſſe cũſcendere ad illam pparationem
quã pollicebat᷑ chꝛiſtus poſi abceſſum ſe reuerſurũ iteꝝ

repꝛomiſit. ad accipiendũ eos in illis man ſionibo iam

paratis.ad quas per eos eſſe nõ potuiſſet aſcẽſus.Ac ſi

cogitantib et heſitantibo diceref᷑. Clado parare locum:

ad quẽ virtute veſtra nõ poteſtis accedere. Bonũ et ve⸗

rum eſt diffidere de vobis: ſed credite in me qꝛ ſum deꝰ

qui ſuꝑna in aſſumpta humanitate ꝓpꝛia virtute con⸗
ſcendo.quoniã cum pᷣparauero vobis locuʒ: egoipᷣe qui
merui.qui paraui.qui in poſſeſſionẽ ꝓ omnibo ſaluan⸗

dis intraui veniã iterato accepturusvos ad meipᷣm. NMõ

rxos aſcenditis ſed egovos accipiam in meum conſoꝛciũ

vt nõ alibi ſitis niſi vbi ego ſum amatoꝛ hominũ chꝛiſtꝰ
qui creatoꝛ ſum angeloꝛũ. Ineffabilis iſta dignatio im
perſcrutabilis omnino dilectio:ꝙ hoĩes tãti penderet vt
ad terrã deſcenderet.vt qᷓreret peuntes.et ꝑ moꝛteʒ et
ſanguinẽ fecerit eſſe celeſtes vt ſecum in domo paterna
poſſet habere cõſoꝛtes:nec locoꝝ voluit eſſe diuoꝛtiũ di⸗
cens.Et vos ſitis vbi ego ſum. Mõ faciet intercapedinẽ
a ſuis electis chꝛiſtus in gloꝛia:qui factus eſt vnũ nobi⸗
ſcuʒ in humanitate.ſeu noſtra natura ſuſcepta. Magna
ſpes in ymis hominibus eſt poꝛtecta cuʒ in ſumms eis
chꝛiſtus loca parauerit:veruntamẽ ſi certauerint in mi⸗
licia chꝛiſtiana. Inde adiecit. Et quo vado ſcitis:et viã
ſcitis · Pꝛedixerat chꝛiſtus quo iturus erat. Igit᷑ aploꝝ
ſcientia quo accederet fide tenenda erat ex dictis ſalua⸗
toꝛis:ſimiliter et via ſq; quo et qua. Si vero ſcõm debi
tum eſſet locutio:pꝛeſto eſſet facilioꝛ intellectꝰ. Et quo
vado ſcitis et viã ſcitis:vt referat᷑ ad debitum.quia quo

vyado et viam ſcire debetis. et debitũ traijciatur in futu⸗

rum quia ſcietis:et in vtriſq; nihilominus debitũ intel⸗
ligatur in docente ⁊ in addiſcentibo.vt debetis ſcire quia
beo vos docere:debetis.quia debetis addiſcere a me et
ſcietis.Cerminũ autẽ quo chꝛiſius ꝓfecturus erat:pa⸗
ter eternus erat eternaq; patria. lt qua iturus eratvia
ſtricta ꝑ iᷣm qð dictum celabat᷑ ab eis de termino et de

via. Sed thomas in hoc ad ſciendũ feſtinioꝛ:cõſocios pᷣ

uneniens chꝛiſtum interrogat. Vnde Dicit ei thomas.

Dñũe:neſcimus quo vadis.Et quõ poſſumus viã ſcire

Humilis interrogatio et inſuſpecta:quã ꝓfeſſio ignoꝛã
tia antecedit.Quiꝓfitetur ignoꝛantiã nõvidetr᷑ interro
gando parare calumni. Et ad ſciendũ ſe parat ſibi odi⸗
oſus ignoꝛans. Laudabile quidẽ eſt ꝓpꝛiã ignoꝛantiam
cõſiteri:ſed magis affectando interrogare ſcientiã. Me⸗
ſciunt quo chaſtus ab eis recedẽs accedat.Terminꝰ eiꝰ

cognitus hoĩbus eſt. quomiã ipᷣe deus incõpꝛehenſibilis
eſt.⁊ homo ſupꝛa moꝛes boĩm agit:vt ex eo e deus. ex eo

huiuſcemõi homo merito dictũ extiterat. Mirabilis

facta ẽ ſciẽtia tua ex me:ↄfoꝛtata ẽ⁊ nõ potero ad eã.aut

qs ↄgnouit ſenſũ dñi:aut qͥs cõſiliari eius fuit Et alibi
O altitudo diuitiap ſapiẽtiea ſciẽtie dei.qᷓ; incõpꝛeſvnſi
bilia ſunt iudicia eius:et inueſtigabiles vie eius. Sed
opoꝛtet neſcientẽ modũ.ſed ſcientẽ factũ interrogare de

modo:ſi ſuſpirat in factũ. Sepe facta placent modi ſub

ignoꝛantia ſunt. Gactũ modũ habet:habuitq; dũ fieret.
Sine modo ab homine nichil eſſet aut eſſe poſſet in fa⸗
cto. Eſt pater eteruuſ ad quẽ chꝛiſtus in humanitate re
greditur:cum ex deitate nõ receſſiſſet ab eo. Eſt et eter⸗
na patria in quã per crucem et moꝛtẽ:reſurrectioneʒ et
aſcenſionẽ regreſſus ingreditur.et iſte terminus igno⸗
ratur ab aplis.et ab omnib pꝑegrinantibo in hoc ſeculo:

nec aliter q; fideliter appꝛehendit᷑. Sed tunc ab omni⸗

moda ignoꝛantia tenebant᷑.vt ieſus tunc regreſſum fa⸗
ceret ad patria et ad patrẽ:qᷓ;obꝛem thomas dixit. Neſci
mus quo vadis.Et ſcire cupiens:poſt ꝓfeſſionẽ ignoꝛã
tie interrogat.Et quõ poſſumus viam ſcire: ¶un ieſus
ex pia interrogatõnel reſpondit dicens. Ego ſum via ve
ritas et vita Via inobliquabilis. veritas infallibilis:
vita impturbabilis:lia recta.veritas grata:vita beata
Vlia moꝛum. veritas ſciendoꝛũ:vita pᷣmioꝛum. Tlia vi⸗
te.veritas doctrine:vita ſalutis eterne.lia inexempla⸗
bilis.veritas ſpeculabilis:vita deſiderabilis.Vlia in qua

ambulandum. Yeremias enĩ dicit:pᷣmonens eos quibo

miſſus fuerat ꝓphetare. Interrogate que ſit via recta:
et ambulate in ea. Sed beati qui fuerit immaculati in
hac via. Sed in hac via demones laqueos multiplices
abſconderũt:ſiceni ſcriptũ ꝓpłetico ſpiritu eſt. In via
qua ambulabã:abſconderũt ſuperbi laqueũ mihi. Hec

ſolum eligenda pᷣdicitur a pſalmiſta. Ciam veritatis ele
gi. Omnes alie vie ad inferos penetrant:ſola iſta ꝑpꝑdu⸗

cit ad gloꝛiã.A qua quis errat nõ erret quia ſeduc eſt.

ꝙ verba infernaliũ manifeſtant. Ergo errauimus a via
VWritatis:et que ſequuntur hanc ediſſerũt veritatẽ.quo
niam eſt via que videtur hominũ recta:nouiſſimũ vro
eius deducit ad moꝛtem. Et via ſapientie:quã ſalomõ
erudiendo filio monſtrare ꝓmittebat dicens. Tliam ſa
pientie monſtralv tibi.quã cum ingreſſus fueris nõ co
artabuntur greſſus tui:et currẽs nõ habebis offendicia⸗

lum.Veritas eſt omnia cõſtituens.a qua wrũ eſt quic⸗
quid quõlibet verum eſt:omnia ſuperans.a nemine ſu⸗
perata.omnia vincens a nullo decreta. rõnibus et auto
ritatibus fulta.cui nil obſiſtit niſi ſuo detrimento wolũ⸗
tas illa rebellis:cui tandẽ inuita ſeu voluntaria ſubiace⸗
bit. Vita eſt agẽda atq; ſperanda. agenda ꝑ moꝛes:ſpe⸗

randa ꝑ pꝛemiũ.Ego ſum via ad patrẽ.veritas in fino:

vita in ſpiritu ſancto.
Oꝛ pater ex filio et filius a patre cognoſcit᷑ cum alter
per ſubſtantiã ſit in altero.ſcdᷣm iobannem
Capitulum II

Iſſum ſe chꝛiſius fatebar᷑ a patre:cuius ſatage
m bat in coꝛdiba hominũ ꝑ fidem inferre noticiã.

nõ cõtentus qꝛ miſſus et in noticia factus niſi
ad cognitionẽ audientiũ poſſet dare mittentẽ.et quare
ſe ſupꝛa viã eſſe dixerat:nũc declarat dicens Nemo ve⸗
nit ad patrẽ niſi pxr me Quid ipe · Tlia:quia nemo ve /⸗
nit ad patrẽ niſi ꝑ me. Vult ꝙ agnoſcat᷑ pater:ſed pater
nõ agnoſcitur niſiꝑ filiũ. Quis enĩ pater eſſet: ſi filiuʒ
nõ genuiſſet:Quis etiã diceret᷑ filius niſi ex aliquo pa⸗

tre genitus: Cognoſci pᷣt aliquid ad ſeipᷣm exiſtens ᷣm

naturã ſcom ſubſtantiã ſcõᷣm ſpecẽ ſcõᷣm indiuiduatio

nem:ad aliud wero exiſtens nõ niſi ꝑrelationẽ·Tolle pa

ternitatẽ: nõ erit filiatio. Tolle filiationẽ: nõ erit pater⸗
tas.Mõ ſit pater:nõ erit filius. Mõ ſit filius nec poterit

‚ —

— —

— — — — — —

„—„—— ,„ —, — — —, — —.

—

lt
ſi
tr
ſe

è — — . — — — —,K – – — ——— —————NUN

gio
n

de teſtamento dilectionis do. Balna.

eſſe pater. Venitur ad hominẽ abſq; filio: ad patrẽ nun
q; mſi p filii wnitur. Paoinde dirit. Memo wenit ad pa
trem niſip me. Alc ſi dicat. Miſſus ſumm mundũ: ſed
a patre meo.Qavterq;cognoſcat neceſſe eſt ſcʒ miſſus
et mittẽs.miſſus eſt filius:mittens eſt pater.quẽ ſi co⸗
gnoſcere vultis pꝛimo me filiũ eſſe credatis. YIdcirco ſe
quiturl. Si cognouiſſetis me:et patrẽ meũ vtiq; ↄgno
inſſens Aiquidu eſt ꝙ qui cognoſcit filiationẽ cogno⸗
ſcit et paternitatẽ.et qui cognoſcit quid eſt eſſe filiũ no
nit quid ſit eſſe patrẽ ac ꝑ hoc ſi chaiſtus cred it eternus
filius et eius pater credat᷑ eternus. Relatiuoꝝ quidẽ p⸗
pꝛietas eſt: vno cognito ſciatur et reliquũ. Sollicita⸗
do erat vnigenito dei filio humanato vt pater fieret in
noticia hĩm:ad quẽ ꝑ eum ſolũ erat acceſſus. Pꝛoinde
ſe ad noticiã pꝛefert. Si cognouiſſetis me:et patrẽ me⸗
um vtiq cognouiſſetis. Heceſſariũ erat ſicq; ab eterno
poꝛdinatũ.vt in ſide trinitatis ſalus daretin credentib⸗
qᷓobꝛem fflius ſe viã dicit ad patre. Et ꝓꝙ eius apli non
mirent ſi in humanitate aſſumpta vadit ad patrẽ:et ſi
miſſus ſue legationis pacto miniſterio reuertit᷑ad mit⸗
tenteʒ. Et ſi cognoſcant eũ:patris cognitionẽ adeſſe de
nunciat dicensl Et ammodo cognoſcetis eũ:et vidiſtiſ
eum Cognoſcetis eũ ammodo quia cognoſcetis me:⁊⸗
vidiſtis eũ ſi vidiſtis me. Supꝛa intellectũ tpĩm erant
Vrba:idcirco philipus wlut ignerus et auidus ſue .
fectionis expoſtulat dicens Sñe oſtende nobis patrẽ:
et ſufficit nobis Oultũ aberrabat a wro ſi patris oſtẽ⸗/
ſionẽ expoſcebat ad oculũ coꝛpoꝛis que puro mentis in⸗/
tuitu reſeruat᷑.cum nõ ſolũ coꝛruptibilis oculus carnis
ſed gloꝛificatus nõ ſic credendus intueri poſſe deitatem
Anima ſola cum gloꝛificata fuerit intuitiuã viſionẽ atq;
fruitionẽ deitatis habebit.nõ pᷣpedita gloꝛificato coꝛpoꝛe
in auo erat. Si aũt philippuſ oſtenſionẽ poſcebat ad in
tellectũ.etiã errabat ſi querebat aliter qᷓp fidem:nõ enĩ
viatoꝛ et cõpꝛehenſoꝛ poterat ſimul eſſe. Si de futuroe⸗
rat petitio ꝙ in patria pater oſtenderet᷑ nõ incõgrue pꝛe
cabatur. ſaneq; credebat in viſione paterna fufficientiã
habituros:nam qui habet ſiliũ et patrẽ habebit et ſi pñ̃
ſanctũ ab vtroq; pcedentẽ. Hinc oĩs ſufficiẽtia nulluſ⸗
qʒ defectus.. Dicit ei ieſus tarditatẽ ipᷣoꝝ repꝛehendẽſ
et inertiã intellectus. Tanto tpe wobiſcũ ſum:et nõ co
gnouiſtis me Ac ſi diceret. MPatris queritis viſionem
cuius cognitionẽ habere nõ poteritis niſi me pꝛimo ſili
um cognoſcatis.qui tanto tꝑe vobiſcũ eriſtens necĩ w⸗
ſtram cognitionẽ tranſiui:quẽ ſi wro cognitõnig oculo

videretis:videretis et patrẽ. Philippe qui videt me:

videt et patrẽ meũ.Quõ tu dicis:oſiende nobis patrẽ
Nõ credis quia ego in patre et pater in me eſt Perlu⸗
cidum eſt ꝙ cognitio filiatõnis generat cognitionẽ pa⸗
ternitatis:et ꝙ cognitio filij buius:facit ſcientiã patris
huius.ergo qui videt chꝛiſtũ dei filiũ patrẽ eius videt ⸗
deũ. Sentẽtia irrefragabilis:quia ſi chꝛiſtus eſt fil er⸗
go patrẽ habet ſi eternus ſilius eternũ patrẽ:ſi diuinuſ
diuinũ omnino et patrẽ. Mõ pᷣwonitur in hac cognitõne
pater quanq; pꝛioꝛ.nõ natura neq; ſi ubſtatia ſed relatiua
pſona.quoniã ideo filius deſcendit de celis ꝓ hpĩbus fa⸗
ctus homo.et in humanitate hoĩs filius.vt nos ad eter
nam filiationẽ eterni ſui patris nõ ꝑ naturã ſed ꝑ gram
adoptõnis induceret. Ob hoc quidẽ dici᷑ nõ qui cogno
ſeit patrẽ cognoſcat et filiũ q;uis vni? ad alterũ ſit equa
relatio. cum pater nõ fuerit ex ſuo ſuppoſito incarnatuſ
ſed filius:qui in aſſumpta humanitate ad cognitioneʒ
patris imo totius trinitatis hoĩes venabat᷑Et cognitio
diuinoꝛũ nõ eſt ꝑ deſcenſum ſed ꝑ noſtri intellectus du
ee fige aſcenſum. Et filius ad terras aduenerat et aſcen
ſum oꝛdinabat ad patrẽ:ad quẽ niſi ꝑ filiũ gradatio nõᷣ

eriſtit. Ham ſi pater conaret cognitionẽ dare de flio:in⸗
cipereta ſeipᷣo. Pater ſum:ergo habeo filiũ. Igit ſi me

cognoſcitis patrẽ et meũ filiũ cognoſcetis. Nunc vice⸗

uerſa filius patrẽ cognitũ fieri ſatagit a ſeipo cognitio⸗

nem exoꝛſus eſt ꝑ multa verba ediſſerẽs. Si cognouiſ⸗
ſetis me et patrẽ meuʒ vtiq; cognouiſſetis. Et philippe

qui videt me videt et patreʒ meũ. Et iterũ. Mõ credis

quia ego in patre et pater in me eſt: Signanter loquit᷑
nõ credis. cum omnis cognicio ſeu viſio in hac via non

ſit alia wrioꝛ q;ᷓ fid ei:nec aliã wlit inducere cognitioneʒ

ſeu vi ſionẽ p meritoqᷓ; illã que eſt ex fide. b hoc de fru

ctu fidei arguit philippũ dicens.nõ credis qꝛ ego in pa⸗

tre et pater in me eſt: Sola credulitas hoc agit in coꝛdi

bus hoĩm vt filius in patre pater wrro in filio videatur:

ꝓſi vna pſona videret᷑ et reliqua.Et ex verbis aſtruit te

ſtimoniũ ꝙ ſit pater in filio et filius ſit in patre:ſimilit

et exopibus hoc ideʒ videt᷑ aſſerere.. Vlerba que ego lo

quoꝛvobis:a meipᷣo nõ loquoꝛ. Pater aũt in me manẽſ

ipe facit opa. Non creditis quia ego in parre.et pater in

me eſt: Alioquin ꝓpter opa ipᷣa credite Ad hocvt patrẽ
credatis in me me eſſe in patre nõ wlut locatũ in loco
aut aliquid habitũ in habente ſeu ſubſtantiã in ſubſtan⸗
tia:ſed vnius eſſe ſubſtantie cum plonali diſtinctione.
Opera quidẽ fecerat ieſus que nemo facere potuiſſet ni⸗
ſi filius dei,. Et iudeis loquẽs ad cõſiderationẽ opm ſuo
rum remiſit:vt etiã dei filius crederer᷑.Et ne dubiũ aut
ammiratio increſceret te ieſi uj ꝙ tam mirabiliũ operum
patratoꝛ exiſteret.in ſuos creditiuos maioꝛa faciendi fa⸗
tetur adeſſe virtutẽ. Inquit enĩ Amen amen dico vo⸗
bis:qui credit in me opera q eso facio ipᷣe faciet. Et ma⸗
ioꝛa hoꝛũ faciet:quia ego ad patrẽ vado Perſpicuũ eſt
qui ſcrutant᷑ geſta ſanctoꝝ ꝙ etiã plura et maioꝛa fece⸗
runt miracula q; ieſus:nõ virtute ꝓpꝛia.ſed eus qui cõ/
tulit er voluntate atq; autoꝛitate iſlius ad quẽ ſe regre⸗
di cõfitetur cum inquit.quia ad patrẽ vado. rogaturus
eum vt virtutẽ ex me tranffundat in vobis:qua poſſitis
vs vereq; credentes ꝓ miſterio et augmento coͤdende
eccleſie operari.Necnõet p petitionẽ debitã.ð et celerem
erauditionẽ: patrẽ in ſeipo fatetur.. Et qocunc; petie⸗/
ritis patrẽ in noĩe meo hoc faciã:vt gloꝛiñcet᷑ pater in fi
lio Elt er ſupplemento wrlor diuinus ſermo inclare⸗
ſcat: ſic cõterenda ſunt vrba.ſHominẽ oculo carnis vi⸗
detis.ſi deitatẽ in humanitate latentẽ creditis filiuſ dei
ſum. ergo pater in me eſt: ſi pater in me eſt: quicquid pe
tieritis patrẽ in noĩe meo hoc faciã. Mirũ nouũq; dicũ
ꝙ patri exhibeat᷑ petitio ⁊ filius exaudiat:cum exauditio
ad eum ptineat cui eſt roꝛrecta petitio. Sed qnia patri
datur pet itio in noĩe filij.ſibi cõmiſſuʒ eſt pffcere vt glo
rificetur pater in ſilio:quoniã gloꝛia patris eſt ſj lius ſa⸗
piens. In ſapientia filij factus eſt mundꝰ aſſumpta hu
mana natura:in ipᷣa redempta. omnia tradita ſunt filio
a patre vt eraudiat petẽtes.etvt gloꝛia patris in ſi lio no
ta fiat:nõ vt de nouo pater in ſilio aliaz gloꝛiã qᷓ; ab eter⸗
no habuit capiat. Et replicatõne vertvꝛu cõfirmat ſentẽ
tiam. Si quid petieritis patrem in nomine meo hoc fa
ciam.
De pꝓbata chꝛiſti dilectõne er miſſione paracliti et v⸗
nione patris et ſilij coꝛpoꝛis miſtici. ſevᷣm iohannem
ſolum. Capitulũ II
Ognoſcebat ieſus aplłoꝝ coꝛda qm̃ nihil eum
c lltere vllatenus woteſt:et erunt in dilectoͤne
mots. et in eum ſingulari affectõne trapebant᷑
pſonam eius tantũ oculis coꝛmꝛeis intuentes:quãuis
ipᷣm iam dei fili faſſi eſſent. Sed ieſus illos ad ꝓbataʒ
dilectionẽ intoꝛſit dicens.. Si dilſgitis me mandata

mea ſeruate . Si diligitis perſonã: ſeruate doctrinam.

Parum eſt magiſtri dilexiſſe perſonã: ſi in doctrina ſus
cõtennitur. Si diligitis regẽ cuſtodite legem:quoniam
ideo cõſtituitur rex vt regat. Nullus aũt rex iuſte regit
niſi leges equitatis edicat. MNõ igit᷑ ſatis regis perſonaʒ
dilectõònis oculo intueri:niſi lex eius ſeruet᷑ in moꝛibus
Acuius pᷣuaricatõne ob dilectionẽ ad regem nõ excuſa⸗
retur tranſgreſſoꝛ:magis aut ꝑamplius culparet. quo⸗
niam tomagis regi dilexit pſonas: tanto ſerioſius le⸗

gẽ ei? vebuit cum dilectiõe ſeruare. Hoc quidẽ qꝗo aplis

dictũ eſt inexceptuate diriuatur in poſteros:vt iſie ſit di
lectionis effectus ſeruatio mandatoꝝ. Si diligitis me
mandata mea ſeruate:ſed nõ abſq; merito et ſuperoga /
tionis dono.. Quoniã et ego rogabo patrẽ:et aliũ ꝑacli
tum dabit vobis vt maneat vobiſcũ ineternũ.ſpiritũ ve
ritatis quẽ mundus nõ poteſt accipe:quia nõ videt euzʒ
neq; ſcit eum Pꝛomittit᷑ paraclitus mandata ſeruan⸗
tibus:que niſi paraclito habito nõ ſeruantur. Ympoſ/⸗
ſibile quidẽ eſt dei mandata pncere:miſi ꝑ gratia ſpiritꝰ
ſancti · Opoꝛtʒ igitur omnino pᷣire gratiã ſpirituſſlancti

ad mandatoꝛũ cuſtodiã:et comitari ⁊ ſubſequi.Ald quid

igitur poſt ſeruantiã mandatoꝝ Pirienſt anctus ꝓmitti

tux qui ante datur vt mandata ſeruentur. ni quia ideo

pꝛomittitur vt ad eternam ↄſolationẽ cum electis ma/

neat ineternũ:Et pꝛimo dantur mandatavt fiant:ſieri

niſi per adiuuantẽ ſpiritũ nequeunt.qui exquiritvt im /
pleant᷑:et datur vt cõpleant᷑ Et hec largitio ſpiritꝰ eſt ad

actionẽ:ſed vt maneat vobiſcum ineternũ ad futurã be⸗

atitudinẽ. Cum vero dieit et ego ogalvnatr. ad id qG

ſupꝛa direrat refertur.vt gloꝛiſicet᷑ pater in filio.exaudi⸗
ens ipᷣm in rogaminibo eius creditus vere filius eius:TK

deus eternus pater ipᷣius.Et aliũ paraclitũ in ꝑſona nõ
in ſubſtantia dabit vobis.vt maneat vobiſcũ qui fuiſtis

mecum.ſpiritũ veritatis qui omnẽ excludit erroꝛẽ:et fal

ſitatem nulla ſinet incognitã. Dabit ſpiritũ in ſpirituvi
uentibus nõ in carne.quẽ mundus nõ pᷣt acciꝑe.quoni

am mundus qui nõ cognouit incarnatũ vnigenitum

dei filium nõ accipiet ſpiritum ſanctum:quia non videt
eum neq; ſcit eum. Si hec duo verba videt et ſcit trahi ⸗

ciantur in futurũ.clarioꝛ erit ſentẽtia.quia non videbit

neq; ſciet:et ſubſequẽs affirmatiua ſententia de futuro
ſie inte ligendũ eſſe clariſicat. Vos aũt cognoſcetis eũ

quia apud vos manebit et in vobis erit Aduertenduʒ
igitur quib et quomõ ſpirituſſanctus datur et accipit᷑

et quibus et quomõ denegatur. Nã ad ipᷣm accipiendũ
pꝛeit pura chꝛiſti obſeruatio mandatoꝝ.quoniaã cõtem
ptoꝛes vᷣini decreti.pꝛiuant᷑ gratia ſpiriſſancti:faetoꝛes
autẽ illam merent᷑ accipere.nõ ꝓpꝛioꝛu ſufficientia meri
toꝛiũ.ſed chꝛiſtus vnigenitus dei filius ſuis rogamini⸗

bus impetrat:et qð debetur meritis coꝛpis.merito capi

tis obtinet᷑. Quẽ nõ accipit mundus:ſqʒ mundi viſibi⸗

lis atqʒ ſenſibilis amatoꝛ exiſtens. Yninſibilis et coꝛꝑe

inſenſibilis eſt paclitus ſeu ſpirituſſancti gratia:qui viſi
biliter et ſenſibiliter delectatis totaliter denegat᷑. Adeo

mundus id eſt mundoammo et coꝛde copulatus nõ po

teſt accipere eum. quia eum videre non poteſt qu om⸗

nino inuiſibilis eſt: neq; ſcire ſpiritum qui ſolum que
ſunt coꝛpoꝛis ſapit. Que conuentio inviſione coꝛwoꝛei
ad incoꝛpoꝛeũ: Que cõparatio in ſcientia carnis ad ſpi⸗
ritume Segregatũ ſaltim animo expedit eſſe a viſibili:
qui nititur inuiſibilia et ſpiritualia intueri atq; cogno⸗
ſcere Et directus ſermo ad aplos oſtendit quales erant
aut futuri erãt:quia omnino a viſibilib abdicati. Vo⸗
autẽ cognoſcetis eum:quia apud vos manebit. et in xo
bis erit. quoniã vos qui ꝓpter me omnis reliquiſtis. nõ
relinquã oꝛphanos:ſed vado et venio ad vos Tlado in
carne:venid in ſpiritu.Nõ relinquam oꝛphanos velut fi

lios paterna pꝛiuatoe pᷣſentia:ſed ſemp veniam ad woe
o ſenſu hoc intelligendũ eſt:quo actio diuina in ſube
uemendo nullã intercapedine habet. Et quoniaʒ ſupꝛa

„

dixerat.ꝙ mundus nõ poteſt ſpiritũ ſanctũ accipere: ſic

et nec ieſum vltra videre. Aduc modicuʒ: et mundus
iam me nõ videt. Elos autẽ videtis me quia ego viuoꝛ

vos viuetis Si apoſtoli viſuri erant ieſum:quia ipe vi
uebat et ipi viuere debebant:ergo chꝛiſtus moꝛtuus cre
debatur a mundo.ſeu mundus in ꝑeccatis moꝛtuus ia
cebat.qð eum videre non poterat. ſed chꝛiſtus vjuebat
in aplis et ipᷣi in chꝛiſto viuebant:ſicut arboꝛ in ramis⸗
rami in artoꝛe cõmuni vita viuunt.Aperit aũt vnde vi⸗
ta chꝛiſii vnde vita aplis:vt intelligat᷑ vnio imo cõſub⸗
ſtantialitas patris ad filiũ.vnio filij ad coꝛpus ſuũ mi⸗
ſticum:qð ſibi pater modo ineffabili coaptauit.. In il
lo die vos cognoſcetis quia ego in patre meo:et vos in

me et ego in vobis Ineffabilis vna vnio et eterna cõ⸗
ſubſtantialitas: ineffabilis alia ſed ex ꝓpe facta. ꝛima
in natura.ſecunda ingratia. Pꝛima patris cum filio:-ſe

cuuda ſilij cum coꝛpoꝛe miſnco. In illo die quo vobis
vna cum patre paraclitũ miſero. vos cognoſcetis qꝛ ego

in patre meo in vnitate nature paternaq; ſubſtãtiexos
in me in vnitate fidei dilectõnis et gratie.velut ramiin
arboꝛe.radij in ſole.riui in fonte:diſcipuli in doctoꝛe.du
cti in duce.membꝛa ſub vno capite.Et velut fuiſtis aut
eſtis in adam ex ꝓpagata natura:ita in me in eadẽ natu⸗

ra aſſumpta.QQ auũt dictum eſt ad apłos:ad totam hu

maxime qcceptõne virtutũ nõ perſonarũ:dictũ eſſe cre⸗
damus. Et ego in wobis. Superflua videtur replicatio
iſta verboꝛum q ipe ſit in nobis:ſi ſic pꝛedictũ eſi q nos
in ipo. vt ſermo euangelicus erplicat. Et vos in me:et
ego in vobis. Si wos in ipo Tipe in vobis. Elt ergo dif
ferenter intelligendu de entibus per viciſtitudinez vno
in altero.ꝙ eſſendi modus aliter attribuatur vniqᷓ; reli
quo. Negauerim de his que in omni equalitate partici⸗
pant nõ autem diuerſum eſſendi in modũ excluderev⸗/
nius in altero et per recipꝛocationẽ. ſi inequalitas ſupe⸗
rioꝛis et inferioꝛis inſpicitur.ſeu digni et dignioꝛis boni
et melioꝛis attenditur. Et ne pliritas exemplificando
tedium generet: ſolum ad qð ſumpſimus reuertamur
Erant apoſtoli aut nos ſumus in chꝛiſto vlut oꝛigina⸗
tanq; in oꝛigine traduc carnis. Sumus et nos in chei
tutis. quoni aliter ſunt oꝛ ginata in oꝛiginalbus ſiis:
aliter oꝛiginglia in ſins oꝛiginatis. Alla velut ſuſapien⸗

tia omne qð ſuntt oꝛiginalia vero velut infundentia et
intermiſſe pꝛeſtantia ne deficiant oð ſunt. dum ſemp il

la fundunt ⁊ illa ſemp accipiunt. Et ſempꝑ accipiunt ab

oꝛiginalib non deficientib:miſi pcidantur. Sic nos in
chꝛiſto velut in oꝛigine omnis virtutis omnis boniom/

niſq; gratie indeficienter diffundente:niſi noſira mali/
cia et voluntate pᷣeidamur. Mira dignatio vnionis.al⸗
ta vnio dignationis:vt per exiſtentiã chꝛiſti in nobis no

ſtriq; in chꝛiſto cum tota trimtate fecerimus vnionem.

Seruemue dignis moꝛibo ſocietatẽ quã et chꝛiſto et ꝑ
ipᷣm habemus ad patrẽ:nec viliendamus qð accepimꝰ
tanto miſterio.Noꝛro nec cõtemnerimus cui cuiuſpiã
tempoꝛalis domini amiciciã copulatam. dum dignaret᷑

ſuperioꝛ ſuis inferioꝛibo huiuſcemodi ſocietate cõiungi

Vlt aũt oſtenderet aualẽ manſionẽ exquirit a nobis in

ipo.de dilectionis effectu ſeu depbata dilectõne reite⸗/
rat.cum per dilectionẽ ſimus in ipᷣo ⁊ in patre et ipᷣe pa
ter in nobis. Qui habet mandata mes et ſeruat eaaille
eſt qui me diligit.Omniſquerulatio tollitur omnis er

— — — —

f ——————+ ,—,—

we⸗
ub

ee

ſie
tns
uon
hn
cte
bat
lioi
i
ub⸗
mi⸗
nil
in
ͦ
Ia
e
s
ego⸗
ecos
miin

re d
isau
Matli
m bu

os

cre,/

tio
N

netet

od

ynn

G
na,
tey⸗
i
i
do
mur
lnel

i
n⸗

in
e/
pe
Ne

de teſtoment

cuſatio abꝛogat᷑:ſi dixerimus ꝙ nõ oſſumus aut neſci⸗
mus chꝛiſtum diligere.cum eius non ſit eo affectu ſen⸗

tienda ſeu exiſtimanda dilectio:quo pater filiũ et mater

ſiliam.quo ſe diligũt cõiugati quo cognati.quo ꝓximi ſi
ue amici. Segregatus eſt ab iſto chꝛiſii dilectõnis effe⸗
ctus.Et quoniã paucis experiri datũ eſt huiuſmodi di⸗
lectõnis dulcedinẽ.dilectionẽ ne cõmunitas hominum
frangeret᷑ poſuit in eoꝙ omnibo poteſt eſſe cõmune: ſcʒ
in obſeruantia mandatoꝛũ dicens. Qui habet manda⸗/

ta mea et cõſeruat ea: ille eſt qui me diligit. Qui habet
mandata per cognitonẽ et ꝑiuſſionẽ impoſita collo ſuo.

et ſeruat per amoꝛem ⁊ cautelam in ꝓhibitis: et ꝑ actio
nem in faciẽdis. Et mandata eiꝰgrauia nõ ſunt. Ouis

igitur cauſabit chꝛiſti nõ eſſe ſeruare mandata in caute
la phibitoꝛum.cum nil ꝓhibeat niſi qð eſt ipᷣi cõdite na
ture cõtrarium.moꝛibo abſonũ.anime co:poꝛiq; nociuũ

Quis ſe cõtinere nõ poterit a ruina.cum cõtinendi per
exiſtentiaʒ quã habemus in chꝛiſio ſi donata facultas:
Quis ſe ꝓteget excuſationis ſuffugio nõ pficere manda
ta nature cõſentanea.et ipam vltra quã ſit cõdita deco⸗

rantia: Quomõ impoſſibile dicitur qð eſt de ſui natura

lonum. qð eſt vtile.qð eſt pulcrum.quod eſt aptũ quod
gratũ omniũ creatoꝛi.ꝙ aln ſeruatoꝛẽ puehit ad ſuper
na. In quo ad chꝛiſtũ poſita et ꝓbata dilectio.quia ſer⸗
uans mandata mea ipe eſt qui me diligit· Cui tanta vi
ciſſitudo dilectõnis a tanto domino redditur. Quiau
tem diliait me:diliger̃ a patre meo Et ego diligã eum
et manifeſtab ei meipᷣm. Qui diligit filium:et a patre

dilecti fiiij diligetur. Erperimento claret ꝙ regis cuiuſ⸗

piam filiũ diligentes et honoꝛantes.ꝙ diligunt᷑ a rege:
letoq; vultu ſuſcipiuntB fum adeunt.Nec ſoluʒ pater di
liget:ſed dilectus filius dilectoꝛes effectiuo pſequitur
amoꝛe. Scriptũ eſt enim. Ego diligẽtes me diligo. Mã
et ego diligã vna cum patre meo eum:et manifeſtalo ei
meipᷣm. Vera dilectio nõ habet ſecretũ:nõ habet occul
tum. In manifeſtatione ad dilectũ tota fit. Ecce chꝛi⸗
ſti effectiuus amoꝛ manifeſtare ſeipᷣm nõ a patre aliuʒ a
ſubſtantia qᷓ;uis alium in ꝑſona:q;uis incarnatũ er aſ⸗
ſumpta natura.Ac per hoc cui maniſeſtus eſt filius ma⸗

nifeſius erit et pater:et qui cum patre et filio vnus eſt

ſpiritus. Magnus noſtre dilectõnis pceſſus:in altiſſi⸗
mis et ineffabilibus terminatf᷑. DOilectionẽ opoꝛtet fieri
per effectum:in obſeruantia mandatoꝛũ. Si quis man

data ſeruando diligit filiũ. diligetur a patre et filio. cum

effectu manifeſtationis totius trinitatis:ad ꝑfectioneʒ
totius interminabilis beatitudinis.
De manifeſtatõe cheiſti et manſione trinitatis apud
electos.eoꝛum dilectõne ſuppoſita et paracliti perfe⸗
cta doctrina cum hereditate pacis.ſcoᷣm iohannẽ ſo⸗
lum. Capitulũ IIII

It in deſiderio animus hominis veroꝛũ bonoꝝꝛ
f cum audit fieri poſſe particixem. et gaudet cuz

te ſummis lvnis audit eloqinus: et affectus in
ipis modum participatõis inquirit. Hinc cum dirit ie⸗
ſus ſe oſtenſurũ et manifeſtaturũ ſuis electis diſcipulis
et nõ mundo.ad affectum et deſideriũ audientium ani⸗
mos mouit:quoꝛũ vnus inter ceteros excitatus de mõ
manifeſtatõnis interrogat! Nam dicit ei iudae: nõ ille
ſcariothis.Dñe quid factum eũ:quia nobis manifeſta⸗
turus es teipᷣm ⁊ nõ mundo Cauſaʒ querit: vt ad mo
dum veniat. Quid factum eſt que cauſa ſubeſt p nobis
aut quid factũ eſt aduerſi dmundo vt de te nobis mani
feſtatione facta mundus ipe pꝛiuetur: Qund factuʒ eſt.
id eſt quomõ nohis manifeſtatio fiet. et mundus vſcq;/
quaq; carebit: Interrogat hoc iudas cõſitens diligens

et ſequens et amatoꝛ optimi.nõ ille ſequens et negans

o dilectionis do. Galua.

imo necans amoꝛe pecunie: ſcariothis enim erat mere
dem nõ diuinã ſed humanã amplectens.Honus iudas
de lonis eternis interrogat ſcʒ qualiter maĩfeſtatio chꝛi

ſti fiat in electis. qualiter deneget᷑ in repꝛobis ad ſatagẽ

dumꝓ electõne atq; pꝛo repꝛobatõne cauendũ. è mne

ſtudium ſollertis anumi et cõtendentis captare celeſtia
Vrſatur ſciꝛe·quid p electõne faciat.quid wro ꝓ repꝛo/
batõne deuitet. quoniã donũ et parx eſt electis dei:ſed re
pꝛoboꝛũ pars erit in ſtagno ardenti .. NHeſpondit ieſus

et dirit eis. Si quis diligit me ſermonẽ meũ ſeruabit.

Et pater meus diliget euʒ. et ad eum veniemus:et ma⸗
ſionem apud eum faciemus Egliſſerit manifeſtationẽ
fieri ad electos ſubticens negatam ad repꝛobvs. ſed nõ
eſt aliquid affirmatũ:qð nõ babeat ex cotraria cauſa ne⸗
gatum:neq; aliquid negatũ qð ex aduerſa cauſa affirma
tum. Dilectio quidẽ in electis et ex eis manifeſtatõnis
eſt cauſa:qᷓuis alicui noſire cauſe ſeu date occaſiomi qᷓ;
uis iuſte diuine bonitatis largitio non ſubiaceat. Dile⸗
ctio quideʒ ſupꝛapoſita eſt vllut in ſigno in obſeruantia

mandatov.Ac ſi cũ cõditione indiceref᷑. Si diligitis me

mandata mea ſeruate. Et vlut in manifeſtatõne. an ſit
qui habet mandata mea ſeruat ea:ille eſt qui me diligit.
Nunc wero vilectio ſi eſt:edicitur ꝑer effectuʒ. Si quis
diligit me ſermonẽ meũ ſeruabit.Neſcit feriari dilectio
in actione tota eſt vbi dilecti nouerit veritatẽ.ocio caret
accidiam et tediũ pꝛocul pellit ſeruat in memoꝛia.ſeruat
in opere qð de dilectipendet arbitrio.nõ examinat decre

tum.no diſcutit verbũ:nõ patitur tedium in ſermone.

nõ cõtradicit imperio:ad ſeruandum vigilat qð accepit

ſancto mandato.nec graue iudicat etiaʒ ſi ponderat qd

iniungitura dilecto: amarũ in dulce vertit qui wraciter
Diligit. difficile in facile trahicit.etiã cõſueuit impoſſibi
le aliquãdo tentare:et iuſſum diligit in dilecto.et dile⸗
ctum in iuſſu venerat᷑. Sed fiet pamplius et ꝑfectius
ſine cõparatione retranſitio in diligentes actiuos.quo⸗
niam ſi quis diligit me ſermonem meum ſeruabit.et
pater meus diliget eum:et ad eum veniemus et man
ſionem apud eum faciemus. Diliget pater ſui filij ama
toꝛem.ſed nec ipᷣe filius ab ipᷣa dilectione ſecluditur ex

boc:quoniam ad eum vniemus et manſionẽ apud euz

faciemus. Vbi etiam ſpirituſſanctus includitur.nã de⸗
us pater cum filio alia extranea dilectõne nõ diligũt ni⸗

ſi dilectõe ſpirituſſancti eum quo eternaliter vnũ ſunt.

Et manſionẽ apud eum faciemus. Ecce retributio ſupᷣ
modum.ſupꝛa ſperatum.ſupꝛa dignũ.ſupꝛa meritũ.ſu⸗
pꝛa intellectum. et omne cõpꝛehenſibile facta dilectõni

noſtre. qd diligat pater diligat filius diligat ſpirituſſan

ctus:q et ipi veniant ꝙ manſionẽ apud nos faciãt.Nõ
pa tet ocalig ad weniã excuſatõis ſuffugium. Non adeſt
ꝓfeſſoꝛibus ſid ei chꝛiſtiane cauſatõnis remedium. Ne⸗
mo de indito lawꝛe querimoniã paret. Nemo querulet

cæ impoſſibilitate ſaluandi. Nemo cauſam inueniat:qᷣ

deo placere nõ poſſit. Nullus cunctetur ꝙ iuſtis meri⸗

tis non ſint ineffabilia pꝛemia pᷣparata. Nemo deſperet .

diligetur. Ald dilectum diligentis erit aduentus:totiuſ

nõ poſſe pꝛemia pmereri. Diligat.ſi diligit ſeruet impo⸗
ſita:imo ſi diligit omnino ſeruabit. Actiuus enĩ eſt peni
tus verus amoꝛ. Si diliget ꝑ actionẽ poſſibilẽ: penitus

videlicet trinitatis. Et ſi paruʒ eſtimaretur aduentus
cum multi adueniant et recedant: cõtinuabit᷑ manſio.
Et manſionẽ apud eum faciemus. Manſio pꝛima per

gratiam:ſecunda per gloꝛiã. Et cum ante dictũ ſit. man

ſiones in domo vatris mei multe ſunt.quoniã in mul/
tis illis manebimus per gloꝛiã:in quibus ⁊ apud quos

manſioneʒ fecimus pꝛimo per gratiam. Beſponſum eſt
queſtioni atq querentiꝙ ieſus ſit manifeſiatur ſeipm

„* .
20—
—

electis ſuis et nõ mundo vt mamifeſtatio illa ſic eſſe cre
datrur ꝙ ad electos ſuos ſit totius trinitatis aduentus
er manſio eterna pſiſtat et viſione pſpicuat omne tol
latur enigma. et euacuetur qð eſt ex parte.et vt cogniti
ſunt electi.ſic deum cognitoꝛe agnotcant: iuxta quema
mkfeſtatõis ſenſum locutus eſt paulus. Clidemus nuc
fer ſpeculu in enigmate: tunc autẽ tacie ad ſaciem. Mũc

et ſpirituſancto pnunciare nõ potuit atq; woluit. INcir⸗
co lc dixerim ꝙ ſpirituſſanctus a patre et filio cum v⸗
nerit aut miſſus fuerit dicta ipius chꝛiſti dei filij ſugge⸗
ſturus:docebit et ſuggeret. docebit mundum docta ꝑni/
lrum:ſuggeret dicta per eum. Etenim multa didicerãt
apoſtoli a ſpiritu ſancto ineffabili inuiſibili modo:que
necchꝛiſius oꝛe docuit.nec in audientiũ coꝛdibus inipi

ſi per humilia verba humileſq; actõnes de ſeipo a patre

tus affectus. ab omniby coꝛruptilibus ſegregatus. eius

autem cognoſco ex parte: tunc aute cognoſcã ſicut ⁊ co⸗ rauit.neceuangenica cõtinet ſcriptura. et diriuata ſunt
gnitus ſum. Qu nõ viugit me ſermones meos nõſer agd poſteros: viq; in hodiernum diem imn eccle ſia oꝛt ho⸗
uat. Et iſti ſunt mundus cui non ſe mamifeſtaturus eſt doxa ſacris obſeruatoibo currant. Paraclitus cõſolato⸗
chꝛlſtus. quoniam ſermo der viuns ett et effieaxet pene Olcitur. cõſoiatio vero in pace fundat᷑:nulla poero adeſt
trabilioꝛ omni gladio ancipiti, totus ad diuiſionẽ a viſi cõſolatio pꝛeter pacẽ. Max wro aut eſt in opinione: aut
bilibus et materialibus et coxruptmilb tendes q mu/ in ventateé. Elna falſa reliqua wera: que pꝛeterq; a voo ali
di amatoꝛ no cõtemnit: quia mundu nõ deum creato unde non pꝛouenit. que in hoc tempvꝛe humane ieu ra
rem diuligit. Mꝛoinde mundo viſibii copulato non ſiet tionabili anime in virtutũ amoꝛe atq; actione cõcedit᷑:
manifeſtatio chꝛiſti: no trinitatis aduentus. no ipſius im futuro ſpeculationi diuinitatis immediate releruat᷑.
man ſio apud ei. Hoc aunde federe nobiſcu agirur. vt ſi Er ne tabeſcerent ex receſiu ipius ſaluatoꝛis aut et diffi
duigamus cheiſtumn ſermone eius ieruantes erota tri dentes ad intellectũ alta docentis. ac etiam crederẽt nõ
Intas apud nos wlit etern facere manlione. Sed qdui diligiput videbant ſe a cheiſto coꝛpoꝛaliter ſepari:pacis
nõ diligit regem: odio habebit et lege.du ſi anquando ereditatẽ adiecit dicens. Pacẽ relinquo vobis: paceʒ
regis quẽ nõ diligit:ſed timoꝛe quo ſibi cauet ne puari atq; paciñicus.qui nõ exercere litigia noui ſed oibo euan
cans toꝛmentsa patiarf. Et ne crederer oſermo dumta⸗ gelicare pacem. Cladens vobis relinquo pacem: in me
temnendus. negauit eſſe humanun mſi humana voce p pernis. Et vna cum patre et ſpiritu ſancto pacem mea,ʒ
latum :ſed aſſert eſſe vininu.Et lermonẽ quem audi o wobis:nõ ea lege qua dat qua reaccipit.qua q̃rit. qua 4
ſtis nõ eſt meus Mon meretur pim homims ſeruaſſe vult.qua vtitur mundus.ſed eo pacto quo de illam et i
ſermonẽ totius trinitatis manſione: neq; nõ ſeruuntes qualem umpartiri decet: et eo fine quo donü diuiniz qa in
ꝓꝙ interminabilis ꝑena ſequeretur. Hec eſſet reuerentia eſt pax diuma debet dirigere acceptoꝛes. Eſt eni par ſu⸗ nt
tanta colendus. Sed cum affirmar e ſermo ſit patris peremmens donum accõmodatuʒ. vrgente neceſſitate Ben
eterni mittẽtis ex tempoꝛe fihũ:in obſeruatia in omni geramplius vſibus hominũ.ſine qua omnia turbata cõ los
reuerentia in omni cultu eſſe auditoꝛibo debet. erroꝛeʒ ſiſiunt: cum qua nullus puertitur ſed omnis tranquil⸗ u
incutit ne in puaricatione fiat: tergiuerſatio nulla patet latur oꝛdo. Nullus autẽ erpedientioꝛ aut magis neceſſa
Ait enim. Sed eius qui miſit me patris. apud que deũ rius rerum vſus.q; ille qui terminat᷑ in frui:non create x
patrem ne factione ſermonis nulla excuſatio locum ha ſubſtantie ſed infinite deitatis. Ac per hoc opoꝛtet pᷣno⸗ 4
bet: niſi aut vltio non coꝛrectis aut miſericoꝛdiawre pe⸗ ſcere duplicem eſſe pacem:humana atq; diuinam. Hu⸗ .
nitentibus aderit. Reſeruat ieſusad docendum muita manam accõmodatam ad quietum vſum humanaruʒ ſ
mittendo paraclito qui non lingua nõ ſonowoas ſed in rerum. DHiuinam wero vt perueniatur ad fruitionẽ diui .
ſubitatione lumen vritatis et gratiam infundendo do noꝛum. De qua optatiue et indiſtinctiue dicebat apls. .
cebit:et ea que chriſtus docuit declarabit. Non iſta que Et pax dei que exſuperat omnẽ ſenſum cuſtodiat coꝛda 1
chriſius wocebat illoꝛum animos excedebat: idcirco ad Wſtra et intelligẽtias wſtras:in chꝛiſio ieſu domino no .
iecit ! Hec locutus ſumxobis apudxos manẽes: ſellicet ¶ſiro. Et ieſus chꝛiſtus deus eſi qui dicit. Pacem meam en
lingua humana et ſonabili vocel Paraclitus autẽ ſpi⸗ dovobis qua mundus nõ poteſt habere accipere neq; da 3
rituſſanct/ quẽ mittet pt᷑ i noie meoaille ros docebit oĩa re:cum omnẽ humanũ ſenſum etiam audacter dixenm tat
et ſuggerit vobis oĩa quecũq; dixero vobis Oanẽes in et angelicũ erſuperet tanq; ſupeminens donum ettran ef
carne cũ aplis ſponte moꝛt alis exiſtẽs:iſia tanq; diuina ſcendens ſegregata lonitate omneʒ lvnoꝛũ largitionẽ 1
moꝛe humano loquebat᷑. Sed ſpiritus paraclitus opti cum nil ſit hominibus moꝛtalibus aptius atq; vtilius t
mus cõſolatoꝛ.quẽ pater miſit in nomine filij videlicet qᷓ; eum creatoꝛe omnium eſſe paciſicum et habere pacẽ in
in virtute fidei et inuocatõnis eius.ille docut omnia.q̃ cum dominatoꝛe vniuerſe terre:que facta eſt per media *
nõ docuit filius ⁊ ſuggeſſit inuiſibili ſuaſione:vt incun toꝛem dei et hominũ.et per fecialem hominẽ ieſum chꝛi⸗ n
ctanter tenerent atq; crederentur quecũq; etiam ipſe ſi ſtum.qui nõ dat pacem ſequacbus ſuis pꝛout mundꝰ 4
lius humanatus eduerat. Liquet plurimam doctrinaʒ amatoꝛiboſuis:quam mundi pacem denegat ſe daturũ 8
reſeruataʒ paraclito.et fidẽ firmandã in coꝛdib de chꝛi dicene. Molite putare quomi weni mittere pacem in ter .
ſto:et ve ſpſius doctrina indubitata ſuggeſtionẽ. Et ea mm. Mon enim veni mittere pacem:ſed gladium. Pex ſe
ſuggeſto pertineat ad inferioꝛemet ſepe accipiatur in re auidem mundi eſt. et que a mundanis inquiritur coꝛ/ 1
pꝛobam patrem imnuiſibilis aduerſarius ſuggeſtiones poꝛis imnperturbabili ſanitate potiri· ſupabundanteʒz re⸗
immittit: non tamen paraclitus aliquo diuino aut ſe⸗ rvum vſum habere quietũ.ex nulla rerum parte turbari 3
peratis ſubſtantijs aut vnitis ſpiritibus aut quibuſcũq; carere hoſtibus aut ipos debellare. aut tenere ſubiectos 1
creatis eſt credendus inferioꝛ: equalis enim eſt per oĩa Ad quam obtinendam. cum pꝛudentia et iuſticia et foꝛ/ gn
in diuims et incomparabiliter atq; infinite ommia crea titudine et temperantia omnis amatoꝛũ mundi certa⸗ 8
ta tranſcendit. Mec eius ſuggeſtio in alteram a lonitate uit intentio. Sed nec ex omni parte poſſeſſa eſt et ſiin
partem inflectennda eſt · Quod enim eterne atq; natu⸗ parte rerum ſeu tempoꝛis illam cupienti acceſſit:nõ re⸗ 4
raliter bonum eſt flecti nequit in alteram partem:neca⸗ lata eſt ad eum finem lvni in quo moꝛtalibus permiſſa 4
liter agere q; perfectam ceat wnitatẽ. Sed humana⸗ eſt poſſideri. Sic et ꝓ illa caſſ o latꝛe ſepe certatum eſt. i
tus et humiliatus dei filius in noſtra moꝛtali carne:ni Par autem quam aſſerit ſe daturu eſt ad drum oꝛdina

ein
nw/
der
ii
erq⸗
gue
npr
uunt
two⸗
Ntoe
eſt
guc
gli
It
t:
ig.
ſi
tñ
Nce;
ſum
etan
nme.

Nſnn

mez
qua
ner
q
ſin⸗
e
ac
Nud,
ceſ
negte⸗
po
Harz
6,
aſt
01
n
6
1
n
ter
t
e⸗
Ii

de teſtamento dilectionis do. Galug.

wluntati vſi; ad moꝛtem inexceptuateobedienset re-

cõciliatio facta cum deo in merito ſanguinis chꝛiſti pa⸗
cem dantis.Mõ eni expedit chꝛiſto pacem babere nobi⸗
ſcum:ſed nobis cum ipſo. Neceſt in offendentis ſed in
offenſi officio dare. Ac per hoc amatoꝛ bominũ chꝛiſtus
dat pacem nobis nõ accipit quia ipᷣe pace noſtra nõ mdi
get. Jpe deus offenſus ꝗ nobis:ſemper inoffenſe conſi
ſtens ad nos. Dat igitur pacem qua oꝛdinate cum deo
viuamus. dat pacem in ſanguine in quo recõciliati ſu⸗
mus:pollieetur pacem eternam. qua ineternum beati
cumipᷣo maneamus.Hec non mundi moꝛe ſed diuino

et ineffabili modo datur.

Heiterat ieſus de ppellenda turbatione.ſubiſciẽs cau
ſam. et ſuim omnimodam innocentiã pꝛofitetur. ſe⸗
ccundum iohannem ſolum.
— Vrerat paulo ante diſcipulis ꝙꝙ nunc per ſimi ⸗
d la verba vicit Mõ turbetur co: wſtruʒ:neq; foꝛ
midet. Audiſtis quia ego dixi wobis vado et ve
nio ad vos Ergo nõ turbanduũ neq; timendũ ſi vadit
ad patrem etwnit ad electos.⸗ uxiliarius ad pugnã imo
totam ſua virtute pacturus et pꝛeſtaturus impoꝛtunis

omnibus gratiã et ſufficientiã:ſed nec turbanduʒ imo
gaudendũ. Si diligeretis me gauderetis vtiq;.quia

vado ad patrẽ:quia pater maioꝛ eſt me Ante dirit. Gi
diligitis me mandata mea ſeruate:nunc wro dicit. ſi di
ligeretis me gauderetis vtiq;. Diuerſis effectibus eſt ꝓ
banda dilectio.exterioꝛi vt ſeruentur dilecti mandata:
interioꝛi autemvt in eius pſperitate letemur. Lalbvꝛaue
rat chꝛiſtus vt homo:regrediebatur ad patrẽ exaltatio⸗
nem ſuper omnẽ creaturam et omnes homines ange/
los recepturus ab eo.quia maioꝛ ipſo erat. eo homo:
nam quia deus equalis p ommia patri. Et vt tota ratio
gaudij refunderetur in eos gaudere debebãt: quia pater
tomine chꝛiſto maioꝛ. Plus cõfert wobis ex foꝛma dei.
quã ego conferre poſſi um ex foꝛma ſeruil:quia pater ma
ioꝛ me eſt. Et nunc diri wobis pꝛiuſ. qᷓ; fiat: vt cum factũ
fuerit credatis.Pꝛenunciatio chꝛiſti diſcipuloꝛuʒ coꝛda
ſuturoꝛũ aſtruebat ad fidem.vt cum ꝓmiſſum deueniſ⸗

ſet in factum:ocius imo incunctanter crederet quia fue

rat ante pꝛedictũ. ꝛopłxtie quidẽ que de chꝛiſto ⁊ eius

coꝛpoꝛe miſtico pceſſerunt. cum cõſpecta ſuo facta:audi/

entiũ coꝛda incredulitatẽ facilius inclinarunt. Sic chꝛi
ſtus ante pᷣdirit.vt cum ſactum ſuerit pꝛeſietur indubi⸗
tata fides. Moderatur ſuos ſermones ieſus ne in plus
effluat qᷓ; expediat.aut qᷓ; pcipere poſſit auditoꝛ dicens.
Yam nõ mults loquar wobiſcum Quia nõ plus expe
dit: plus capꝑere nõ poteſtis. Coartoꝛ vndiq; nimis. In⸗

.

imicus qui me a iuuentute mea expugnauit in me nůc

acrius ſeuit. bello arcioꝛi cõſerendum eſt: meam coꝛã xv

bis pꝛoſiteoꝛ innocentiã. Venit enim peinceps huiuſ
mundi:et in me nõ habet quicquã Vt quaſi recõpin⸗

genter diceretur. Ut quid pꝛelium iſtud in parte gerit᷑
yt quid bellum in toto vt quid iſta cruoꝛis effuſio vt qd

ſeua iſta moꝛs.vt quid huiuſcemodi crucis obpꝛobꝛiuʒ

vt quid cũ latronibus deputatio: Vere in me nõ habet
quicq;. Sed paterna iuſno a filial dilectio hoc fecerunt.

Pꝛoinde dicit. Cum inuiſibilis hoſtis nihil in me inue
nut ſui iuris: attamẽ hoc bello cõſerendum eſt. ! vt eo /
gnoſcat mundus quia diligo patrem:et ſicut mandatuʒ

tedit mihi pater hoc facio Alibi ſcriptuʒ eſt: cum diſce⸗

ptaret in templo. Nunc pꝛinps mundi huius eijciel
foꝛas. Et hic quidem dicit. Venit enim pꝛinceps mun
di huius:et in me nõ habet quicq;̃. ODungcdi pꝛinceps an
tiquus eſt boſtis:qui cepit in mundo expꝛimis ſubactis

ita inceſſit. cur tot et talia ab omni deli
immunis ſic coꝛpoꝛe cõflictus eſt:cum ipᷣe aliter etiã in

parentibus dominariet pꝛincipatũ accepit: eo ſure quo
ſbiſtonte tradidit male ſuaſus adam. Sed per plus pe
tendi auiditateʒ in eo in quo criminis oꝛiginalis aut a⸗
ctualis mihil inuenerat:eijcienduſ era t. Qui cum wnit
cõgreſſum habiturus cum chꝛiſto:nihil ſun iuris inue⸗
nit in eo. Nam omne peccatum ſiue deliciũ magnüwl
paruum. d iure diabvii eſt. Superfluñ autem eſt chꝛi⸗
ſtum excuſare a crimine:et iſium lucidiſſimũ ſolem wl⸗
le noſiris lu minaribo reddere arioꝛem.atq; wrbis im⸗

poꝛtunis immaculabilẽ iuſtificare iuſticiaʒ:et omnis lu

m fontem viuum excenoſis quaſi riuulis reddere puri⸗
oꝛem. Quid eniĩ de chꝛiſto p ſua innocenta eſt aliud dal
ſerenduʒniſi tenendũ qð negare nõ potuit. nec aliquo
modoa ſua bonitate deficere nec deſiſtere ab expediendo
rum factione bonoꝛum: Quid igitur in chꝛiſto erat qð
ſſet ad dialplũ pertinere: VUnde huic oꝛiginalis macu
krqnis eius caro fuerit ex traduce ſed trad ucta de ſan⸗
ctificata per ſpiritum ſanctũ virgine matre: Vnde hu⸗
ic aliquid de lege peccati.quem nullum potuit maculare
delictum nullumq; turpare pꝑeccatum: VUnde obliqua⸗
ri pptuit immutabilis rectitudo: Elnde huic aliquid ad

ſeſit de mundo queʒ fecit qui eum nõ cognouit. de quo

ſuum regnum eſſe negauit · Elnde huicl uperbia qui bu
miliauit ſemetipᷣm factus obediens vſq; ad moꝛtẽ.Eln
ge inuidia.qui wenit pꝛo omnibus dare anmam ſuam⸗
Vnde huic ira ſeu impatientia. qui cum malediceretur

no maledicebat. cuʒ paterer᷑ nõ cõminabatur. Vnde ac

cidia:qui fuit in latvꝛibba iuuentute ſua.et fatigat us ex
itinere ſedebat ſuꝑ ſamaritanũ fontem. Elnde auaricia
qui pꝛo nobis factus eſt egenus et pauper. VUnde gula.
qui ieiumans quadraginta diebus et noctibus in deſer⸗
to.et cum eſuriret nec legimusilico ſoluiſſe ieiumum.
Vnde carnis petulantia.q caſtiſſima et ſanctificata tra⸗
ducta de virgine facta vnita deitati. Ac per hoc. quid in

hoc homine querere habet hoſiis antiquus. Venit enim

pꝛinceps huius mundi et in me nõ habet quicqᷓ;. ſed vt

cognoſcat mundus quia diligo patrcʒ. cuius dilectio in

hunc me fecit wnire cögreſſum vt certam equitate non
Vi.patientia. nõ potentia. non in foꝛma dei ſed in foꝛma
ſeruili cum pꝛincipe mundi:qui in me quod poſſit argu
ere at; damnare non repperit quicq;. Et ſic dedit nuhi

pater mandatum de cõgrediendo cum pꝛincipe mundi:

qui cum me innocentẽ ſua inuidia et aſtutia tradiderit
in moꝛtem:amittatqdiu impꝛobus pꝛinceps tenuit po
teſtatem. Et ſicut mandatũ dedit mihi pater de cõgre⸗

diendo per penas et obpꝛobꝛia et crucis moꝛtem cum

huiuſcemodi pꝛincipe mundi.ſic nõ aliter facio:non enĩ
eſi fidelis ſerui et obedientis filij. aliter mandatum exe⸗
qui q;; put a ſuperioꝛe poſitum eſt. Igitur ſic facio. Et ſi
cut in ipo diatlus mũdi pꝛinceps nil ſin iuris habebat

„

ſed ſecũ cõgrediebat paterno mãdato:ſic nec eſt in chꝛi⸗

ſium puerſa cogitatõe impingendu ab hominibus cur
uſtinuit. cur ab omni delicto

mimmis nõ fecerit niſi ꝓut a patre in mandatiſ accepit

Sepe nanq; dixit. Nõ veni facere voluntatẽ meam. ſed

woluntatẽ eius qui miſit me patris.Tot eſt liber a cauʒ
ſationibus hominũ.qui nõ egit aliter qᷓ; a ſupioꝛe acce⸗
pit: ſed. ſicut dedit mandatum ſuperioꝛ ſic inferio⸗ exe⸗

cutus eſt. Tota obedientia eſt ex nullo cauſanda ſi put

accipitur effectui traditur ſanctũ mandatũ. Olni omnẽ

intentionem pceptoꝛiſin mandato cognouit:virtutẽq;
mandati niſi iurta cognitionem huiuſcemodi nõ aliter
erequatur. Etemm wjile mandata ſancta perficere:mo⸗

dum eque vt et factum opꝛtet intendere. Et obedire .
omnia ſatagentes ne in nobis aduerſarius noſter cum

Aiber duodecauus?

ineuitabilis cõgreſſus ingruerit aliquid ſui iuris inue⸗

niat. vt quiſq; de ſe veram hanc poſſit ꝓferre ſententiam

Vlenit eni pꝛinceps mundi huius: et in me non habet

daſceccßßß.
BDe imitatione loci chꝛiſti ſuiq; collegij in deſignatio

ne tranſitionis ad euangeliũ. lecundum iopannem
Caapitulum VI

KCLitis cena lotione pedum ſui coꝛpoꝛis ſacramẽ/
9 to: multa cõmonefecit. anteqᷓ; de cenaculo et &
pvieruſalem egrederet. QAuid pꝛedirit. Surgi
te eamus hinc. Et ymno dicto exierüt in montẽ oliueti
ſeu oliuax Ype dux belli nouiq; certamis ipe termin?
figuraruʒ et vmbꝛarũ foꝛmaq; veroꝛũ:pꝛimo ſurgens ſu

—

ostyrones alloquit dices. Ourgite esmus hinc. Sur

gite qui ſediſtis qui manducaſtis panem doloꝛis. coꝛpꝰ

ſcilicet meum. pꝛormo imolandu pꝛo vobis. Burgi
te ꝓpere.quia lum panem viuum manducaſtis qui do

loꝛes ꝓ eccatis omniũ 9 die ↄceptionis ſue in coꝛcte oꝛ⸗
tauiti et voloꝛe ſenſirli cofirus meruce wolebit. Burgi
te animo vigilanti in pꝛomptitudine ſpirtus. Surgi⸗

te: mẽtesveſtras ad ſuperna erigite. òtemplamm imma

gno intuitu quid egi:quid ſim acturusp redemptöne
generis humani. Eamus hinc ab iſto cenaculo vbi we⸗
tus celebꝛatum paſca p tranſitu quem facturus ſum de
hoc mundo ad patrem et ꝓ tranſitu quem facturi eſtis
vos ſubſequiq; weiſtri·a veteri lege in nouitatem vite a fi

—

guris ad veritate. ab vmbꝛis ad claritate. ECamus ace⸗

naculo phiveſtri pedes loti ſi unt: ne iterũ puluis terrene
cupiditatis inſxreat qui abſterſus eſt. Eamus hinc vbi

accepiſtis panem celeſtem ad cõfoꝛtationẽ infirmitatis

veſtre:nõ enim iterũ tabeſcere decet ocio ſpiritualiter cõ

foꝛtatum. Eamus ob hieruſalem vbip moꝛte vita da/
mnabiter: vbi floꝛebit iniquitas ꝓpulſa uſticia. Eamuſ
ab hoc manufacto templo vbi coꝛpoꝛaliter adoꝛaf᷑. nam
tempia ſpiritualia ſunt de pximo cõſtruenda. et alia edi⸗
ficanda hieruſalem ciuitas. cuius participatio ciuiuʒ ſit
in verum et in vnum deum et vnigenitu dei filium in/
carnatum: cuius muri nulla poſſunt arletatione diſſol/

ui. cuius lapides nõ diruantur. que nullo vallo interpro
ſito ab hoſtibus anguſtetur que nõ ꝓſternatur ad terrj
ſed erigatur in celum:et pacto miſterio ſeculi ſupꝛa illũ
aſcendat.que nulla poſſit obſidione deleri. Surgite igi

tur eamus hinc. Et quo ur. Et ymno dicto: exierunt
in montem oliueti. Pꝛedixerũt vnnum ad iter: vt pꝛo
ceſſus ſit in nomine domini.et ad laudem eius qui cun

cta lona diſpoſuit ab eterno. Veniunt ad montemopti

ma qualitate diſtinctũ.quia oliuarũ mons altum dcit

a hieruſalem terreſtri. AI ſinagoga et a lege venitur ad al

ta. Et q;uis illa in monte. mons oliuarum in altius fe/
rebatur:vt omnino eccleſia ; ſinagoga habeatur excel⸗
ſioꝛ. Ged qualificabatur oliuis: ex qunbus olei fructus

percipitur. Oleum fomentũ eſt liminis: liquoꝛibus o⸗

mnibus ſupernatat.lenit.vngit.affert quadoc medela
Paſcibilia et pytabilem aquam condit:vt ex his quali⸗

tatibus in ſpiritualem traiectis intelligentiami. creda⸗
mus conſtare oꝛthodoram eccleſiam:ad quam cõpleto

mno veteris teſtamenti per chꝛiſtuz et apoſtolos eſt ce
ebꝛatus acceſſus. Ac etiam omnem cheiſtianũ debere
his qualitatibus inſigniri quas oleum habet, a quo pꝛ'o

ut vngit chꝛiſtus appellatus eſt: et a chꝛiſto chꝛiſtiani⸗
tas dicta eſt. Nec aliud dixerim receſſum a hieruſalemꝰ
acceſſum ad montem olei.qᷓ; deſerendam ſinagogaʒ. et

de pꝛoximo chꝛiſtianitateʒ eſſe condendã: ſecundũ quã
ſaluandos oꝑoꝛtet eſſe moꝛtales.Ac per hoc ſic dictum ⁊

factum eſt. Surgite eamus hinc. Et ymno dicto exie⸗

ad tona ſi nos male iacere cognoum eta wvnis ad me
lioꝛa miſi pficiendi patet iter. donet in queq; optima ve·

niamus. Mon iacebant hi:ſed ſedebat intentu ad voctri

nam et ad dulcia verba magiſtri. SGegd pertinet ſeſſio ad

gquietem: ſurgenduũ eſt ad opus cuʒ e bene operando eſt

percepta doctrina. Fruſtra eſt doctrina de moꝛib:ſi non

ceuenitur inopus. Pꝛecedit operationẽ lectio. pꝛecedit
in oꝛatione:pꝛecedet et cõtemplationem. Tegiſti per te

audiſti a doctoꝛe quid oꝑerexis: quid oꝛes quid intenta

mente cõtemplandum ſit. Igitur ſirgenau: pperanduͦ
q; ad ea que vidicimusey lectone ſiue doctrina. Er ſpon
ſa inintat᷑ a ſponſo vt ſurgat et ꝓperet et vt oꝛet:et vt cõ

templer᷑ foꝛamina cauernam que ꝓ tedemptòe huma
na ſponſeq; ſue ſponius ipe poꝛtauit:omeſterxat paniſ

doloꝛis: legalis iciliq; et euangelicus. lle doloꝛis erat.

quia nemo extoto legem ila pfecerat: et nemo ex illo ſa

tiabatur ad plenũ.quanq; et acimus eſſet. Et euangeli⸗
eus panis quanq; viuus æ celo deſcenderit de pꝛorimo
valde in acutiſſumis doloꝛibus futurus erat. penalbus

quidem: et noſtros in ſe laturus. Surgenduʒ quidem
erat:et ad alia ꝓperandum. Oeſſio.ſurrectio itio.ſerie o⸗
ptima diſponuntur. Seſſio ad doctrinam percipiendaʒ
ſurrectio ad intellectum:itio ſit ad ea que pꝛecepta ſunt

D omnes chꝛiſnani ſunt exchꝛiſio et in chꝛiſto ſine

quo

ctum afferunt. ſcom iohannem ſolum.

Greſſus ieſus a hieruſalem cumvndecim diſci
e pulis ſuis oliueti monte cõſedit.eos de altiſſi⸗

mis et neceſſarijs inſtruens.nõ affectus pauo⸗
riprime captionis et ſeue future moꝛtis.qua infaliibili⸗
ter ſibi imminere cernebat: nõ neceſſitate aut poteſtate

inferentiũ ſed voluntate ſui ſuſcipientiſ. Nec a doctrina
ceſſabat: niſus oſtedere que colligatio. que vnio. que cõ
iunctio.que ꝓximitas:que agendi potentia.que actoͤnis

ptilitas. que pactio inter ipm et viſcipulos ſubſequos

chꝛiſtianos exiſteret dicens. Ego ſum yitis vera:et pa
ter meus agricola eſt Per ſimilitudinẽ loquit᷑ vt ad ꝓ
pꝛietatem trahiciat. quia vitiſe aſſimilat in naturalib
d peium faciat. per gratiaʒ fidelib-
ſuis. Elitis vera cheiſtus eſt vt dei filius ab eterno plan

ſuis: vt oſtendat qun
tata in patre.vt homo ex tempoꝛe vnita deitati:in writa
tefructi

dens in palmitibus ſuis.in veritate culta quia pater ey

agricola eſt. Di pater aggricola:igitur agrum habet. Di.

hanc viteʒ colit:ergo vitis in agro. Ager eccleſia. In ec

cleſia manet chꝛiſtus:qui eſt vera vitis. De foꝛma ſerui
nõ de foꝛma dei ſermo decurrit. Nõ emm eſt vitis vt de
us:neq; colitur a patre per ommia ſibi equalis exiſtens. D
Nec aliqua ſimilitudo inponitur dei welut lxta negat
eiſimilitudinẽ aliqua eſſe ponend diceng. uiſim ez

feciſtis deumn.aut qua

1

chꝛiſius et pater in eo agricole facit offietum ; necvra
vitis ſine palmitibus eſt: qui ſunt in cõſideratione agri
cole an pꝛecidantur aut cõſeruentur in vite. Quoniam

omnem palmitẽ in me nõ ferentẽ fructum: tollet ej.
Et omnẽ qui fert fructum purgabit eum vt fructum
plus afferat Elitis chꝛiſtus: cuius palmites ſunt omſie
ſideles eius. Sed palmes qui ex iſia vite nõ fert fructů

dignũ in vite:ab iſta tolletur welut ram us ſiccus ab ar⸗

lvꝛe pᷣciditur:quia vena lat

trunco in ramos diffundit: in puncto terminata eſt ne
diffundatur Gructum vero ferens ſeruabitur in arboꝛe

tunt in montẽ oliueti· Elt etiam ex his pꝛeſtet bene age

nihil rectum agunt. in quo manentes multũ fru

ficans quia ipe verttas eſt. in veritate ſe diffun⸗

mimaginem wonetis ei Elt vitis⸗

ens humoꝛis qui ab arboꝛis

Poc⸗
chei
Rere
und
gau
e⸗
katu
Wͤn
woer
tet
Bne
kia⸗

N
Ne
w.
in
d
eſt
o
Nit
te
d
W
ſn
Rcd⸗
ma
anif
lgt.
loſl
geli
o⸗
bus
demn
Meot
enda
Alunt

o ſie
tiſri

diſei
iſſis
o⸗
di⸗
eſtare
ctrina
gueco
loni
gvos
netpe
tac⸗
ralcy
Geh⸗
plan
ta
fins
tel
nt
ſetui

Nd.

egat.

inſS

ts⸗

ann
telf.
tum.

Bis

ctü.
ar,,
vris
ſine

we

de teſtamento dilectionis do. Balua.

utq; purgabitur ab impertinentibo aa maculoſis vt fru

ctum plus afferat: nõ ſolum in quatitate ſed etiã in pci
oſitate.Decet enĩ ex iſta mundiſſima vite ramos mun ⸗

dos ꝓcedere:atq; fructũ emanare mundiſſimũ aptũ re

gno celox. Elinearũ cultus oſtendit ſcire querentibus
ꝙ purgati palmites cultoꝛio moꝛe ad amplioꝛẽ fructum
turgeſcunt in gemmis. Et vna pꝛeceſſiſſe purgationez
inverbo fact oſtendit Jam wo mungi eſtis ꝓpter ſer⸗
monem quẽ locutus ſum vobis:facile ebluitiui lenem
mundatoꝛẽ: ſuguem purgatoꝛẽ. Saluato? ad uenit pꝛo
ſuox ſalute fideliũ.vt ablueret aqua ſanctificata ꝑ ver⸗
bum: mundaret euangelicus ſermo ad omniũ abſterſi⸗
onem maloꝑ ⁊ totuus mundicie cõ lementũ. purgatio
nem faceret pater agricola:ſanctificaret deniq; ſpirituſ
ſanctue. Quis igi ab auditione diuini ſermonis abfu
giat. ſi fideliter et humiliter audientes emundat: Non
eni eſt alius ſermo quẽ quattuoꝛ celici notarij cõſcripſe⸗
runt q; ille quẽ locutus eſt chꝛiſtus.qui ſermo vſq; in fᷣ
nem ſeculi erit in pmulgatõne vt ſit in auditione:queʒ
qui in ſide actiuoꝝ audierit. ab auditu malo nõ timebit
Si e eni fere fuerit mundus: deu p ſe ſollicitü ha⸗
bet. Sic enim ſcriptũ eſt. Si mundus et rectus inceſ⸗
ſeris:ſtatim euigilabit ad te· Yob enĩ talia dicebat. Sʒ
quis poteſt facere mundũ de mundo cõceptum ſemine
niſi tu qui ſolus es: Et rurſus. Nunquid iuſtificari pᷣt
homo cõparatus teo. aut apparere mundus natꝰ de mu
liere: Ec iterũ. Stelle nõ ſunt munde in cõſpectu eius
Hec idcirco dicta ſunt:quoniã niſi ꝑ ea que diuina ⁊ ſu
pꝛa naturã ſunt mundicia nõ eriſtit. Si nos deus aſper
get yſow mundabimur: et lauamur ab ipo dealbabim̃
ſup niuem. Sed quoniã nihil boni pt eſſe ex nobis tan
q; er nobis et eſt radix noſtre ꝓpagationis infecta.et ni⸗

hil valemus ex nobis velut ex nihilo facti.admonemur

manere in eo a quo niſi bonũ exire nõ poteſt:nec virtutẽ
ſuam ſuis negare palmitib. Manete in me: et ego in
vwobiſ. Sicut palmes nõ poteſi facere fructũ aſem etipᷣo
niſi manſerit in vite: ſic nec ros niſi in me manſeritis.
Ego/ſum vitis.vos palmites. Qui manet in me et ego
in eo.hic fert fructũ multũ:quia ſine me nil poteſtis a⸗
cere Auce clarioꝛ eſt ſentẽtia er aſſumpta ſimilitudine.

ꝙ palmes pᷣciſus a vite fructũ ferre nõ poteſt. quia pꝛe-

eiſio infuſionẽ decidit quã vitis faciebat in palmitem.
Sic qui eſt pᷣciſus a chꝛiſto:fructũ dignum germinare

nõ poteſt. Quia cum ſint vnum vitis ⁊ palmes diuiſio

in vnitate nõ eſt: et vnitas cum multiplicat a ſeipa rece
dit:quoniã dualitas ſiue amplius vnitatẽ deſeruit. Nul
la fructiſicandi virtus adeſt palmiti niſi manſerit in vi
te.ſic nulla virtꝰ cuipiam hominũ niſi manſerit in chꝛi ⸗
ſtoꝛet niſi chꝛiſtus manſerit in eo. Manſio autẽ iſta reci

pꝛoca fructificare in multitudine facit: nõ chꝛiſto ſed ex

chꝛiſto homini chꝛiſtiano. Alter manentiũ alteruter nõ

vterq de huiuſcemodi manſione pcipit fructum.quoni
am bonoꝛũ actoꝛũ et creatoꝛũ chꝛiſtus omnino nec indi
gnus eſt:ſed ei fructus acquirit᷑ qui ſine ipo nihil facere
poteſt. Qualiter aũt iſta manſio ſit tenenda: ſupꝛa decla

ratum eſt.Mõ ſolum fructificare nequit ad pꝛemiũ oui

nõ manet in chꝛiſtoꝛſed etiam ad ſuppliciũ deputat Et
hoe mõſtrat qõ ſequitur. Siquis in me nõ mãſerit mit
tetur foꝛas ſicut palmes et areſcet ⁊ colligent eum et in
ignem mittent et ardet Mõ eſt dare tercium volunta⸗
rium ſeua wluntate aliqð factum inter viciũ et virtu⸗
tem. qʒuis ſit aliquid inuenire creatũ.de ſui natura ten⸗
dens in neutrutetiã cum poſſit deduci aut in vicij aut in
virtutis obſequiũ. Nec poteſt eſſe manſio pꝛeterq; in vi
cio extra chꝛiſtum. Ob hoc ergo dicit᷑. Si quis in me nõ

manſerit cum alibiqᷓ; in vicio manere non poſſit mittek

n erxmo:ꝛa. et coꝛpus et menſurabile requirer ſed
eertra huiuſcemodi diffinitõne pagitnr quã ſub
cõcitione chꝛiſt/ enucleat.l.· Si manlſeritis in mea ver⸗
ba mea in robis manſerint:quodcũq; wlueritis petetii

mitibus inenarrabilibus.

ſoꝛas pꝛeciſus.quẽ nõchꝛiſtus neq; lius ſed ip̃e ſemet
ipᷣm pꝛecidit:ſicut palmes quẽ vitis nõ abicit:ſed alius
ferramento veidit. Et foꝛas miſſus areſcet: vt igni ſie
ad cõburendũ ſit aptioꝛ. Et colligent eum miiſtri iuſii
cie:et in ignem ſcʒ eternũ mittent eterne arſuru. Vide
amus ſuppoſita pꝛeuaricationẽ: videamus ſuppoſitam
diuine iuſticie ſeriem. Si manſio ꝑ fidem et dilectionẽ
nõ ſit in chꝛiſto. ecce culpa ſuppoſita mittetur foꝛaſ. ana
thema erit a chriſto et ab eccleſia:quia mittitur foꝛas:ec
ce oꝛdinata iuſticia. Deinde areſcet ab ommi virtute ab
omniq; gratia vt velut lignum aridum aptius ardet. ſic
aridus bonis colligetur. ineuitabiliter mittet in ignem
urgebit eterne:nõ tamẽ ad cõſumptionẽ ne pena terni

num habat.
Quomodo ſit mãũ ſio chꝛiſti in robis.noſtrie; in chꝛi

ſto. et quis fructus huiuſcemodi man ſionis.ſcvᷣmio
oꝛpoꝛalis vt locus et tempꝰ

et fiet wobis Git manſio in chꝛiſto ea imagine qua pal
mes in vite. nõ tamẽ ea ꝓpꝛietate:cum in eo qð in ſimi⸗
litudinem aſſumitur ſi t noĩatop ꝓpꝛietas.ſed in aſſimi⸗/
latione ſimilitudo:in aſſimilatis vero effectuũ veritas.
Jgitur maneamus in chꝛiſto per ipᷣam fidei adyſion
qua nulla maioꝛ.et per wram dilectionẽ qua nulla meli
oꝛ:et himitationẽ qua nulla certioꝛ. Sicut iohã nes in⸗
quit. Qui diat ſe in chꝛiſto manere. debet ſicut ille am⸗
bulauit et ipe ambulare. Manet autem ipᷣe in hacvita
nõ aliterqᷓ; per verbũ auditũ ſuſceptũ atq; retentũ. Non
enim chꝛiſtus ſcm ſubſtantiam anime aut coꝛpoꝛigs
aut deitatis manet in nobis:ſed pervrbũ eius.Nam fi⸗
des eſt ex auditu: auditus autẽ per vrbum dei. Verbũ̃
autem dei vrbüu eſt chꝛiſti qui aliud nõ loquit᷑ qᷓ wrba
dei. Dictũ eſt eniʒ. Que audiui a patre meo: hec loquoꝛ
wbis. Pꝛoinde dicit. Si verba mea in vobis manſe⸗
rint. Manent in nobis verba ſaluatoꝛis.nõ alio manen
dioꝛd ne niſi eo ea cũ audimus ſi ſunt noſtrũ excedẽ
tia intellectũ credimus.ſi ꝓpe intelligimꝰ. intellecta pla
cent.placẽtia diligant᷑dilecta firmant᷑ in memoꝛia:me

moꝛie cõmendata tenaciter iuxta cautelã et opus in ef⸗

fectum. libera wolutate.tota poſſbilitate duueniũt. ui
man ſioni wluntariü redditur pꝛemiũ:cũ erauditio pe/
titionũ tribua? ad votũ cum dicitur. Quodcũq; wolue⸗
ritis petetis et fiet vobis.Larga et inexceptuatavidetur
iſta exauditio: cuʒ nihil loni aut mali a etendo ſecludat
Si ſilenter cõſiderantur verba pꝛemiſſa:xeſtringit peti
tio.cuiiuſta exauditio poꝛrigat᷑. Si in me mãſeritis nõ
aliam foꝛmã petendi dabitis qᷓ; ego poꝛrexerim patri:cui
omnẽ meam oĩm petitionũ ſubdidi roluntatẽ. Et ſi wr
ba mea in vobis manſerint que doctrinalia ſunt:ipᷣa do
cebunt.quid iuſtum.quid honeſtum. quid delectabile.
quid iocundum.qnid vtile quid licituʒ et expediens:q̃d
datoꝛi dare.quid poſtulanti dignum accipere videatur.
Hinc ſane dictum. Quodcũq; volueritis petetis et fiet
vobis. Et ſi nõ ilico:fiet tempoꝛe cõgruo. Et ſi nõ qope
timus fiet et vtilius:nam diſcipuli nõ recte petẽtes au⸗
dierunt. Neſcitis quid petatis. Et apoſtolus. Quid oꝛe
mus neſcimus: ipᷣe autem ſpiritus poſtulat p nobis ge⸗
e deus pater gloꝛificatur er lnis operibus noſtris.
et de vicaria manſione dilectionis noſtre in chꝛiſto.
et chꝛiſti in nohis. ſecundumiobannẽ ſa olum.
apitulum IX
RR:

Aiber duodecmus

Epe in ſinugtum eſt necnõ ſepe repetereq opoꝛ

ſ tet:qð nihil deo patri neq; filio ĩcarnato accedit

vtilitatꝭ delectatõis exaltatõis ex his bonis q̃ agi

m. Sed cũ aliquid ex ſono littere ſibi acceſſiſſe vider.
ad ſenſum referendũ eſt. quo rõnalis creatura de ipo ali
quid nouiter pcipit ſiue cognoſcit:quoniã eterno nihil
nouũ accedit ſiue puenit. In nobis etꝓ nobis ſunt hu

iuſmodi varie actònes. Sed cum chꝛiſius ſemꝑad me
lioꝛa niteretur ſuos ꝓuelvre diſcipulos: introducit pa⸗

trem gloꝛificari ex recte agentibo nobis dicẽs.! In hoc
ccariſicatus eſt pater meus. vt fructũ plurimũ afferatis
et efficiamini mei diſcipuli Elnde clarifſicat᷑ pater non

in ſeipo ſed in nobis:qui eum ab eterno clsrũ exiſtentẽ
non agnoſcebamus qua claritate fulgeret. Sed denuo

claret in nobis cum ipe ſit verus agricola vere vitis pur

gans palmites vt fructũ afferant amplioꝛẽ.quonia niſi

purgaret. fructũ afferre nõ poſſent: etiaʒ ſi manerent in
vite dumtarxat per fidem. laret igi virtus eius exfru⸗
ctu: ſine quo nullus eſt fructus. Ygitur in hoc clarinca⸗
tiuis eſt pater deus ſi fruct multus affertur. ea diſcipli⸗
na et lege. vt plurimũu fructum afferre ſatagentes chꝛi⸗/
ſti efficiantur diſcipuli:quoniã omnis alius diſcipuiatꝰ

eſt repꝛobus.ni ſi vbi docet chꝛiſius ieſus.Et ne pudoꝛi
aut latoꝛi aut ſterilitati aſcriberet᷑ diſcipulũ chꝛiſti fieri:

dilectionis diuine pꝛemiũ appoſitũ eſt.. Sicut dilexit
me pater et ego dileri xvs] Imperſcrutabile dictü quo
miam deus pater ſuum dilexit finum ab eterno. En ? fi

lius cũ nõ eſſemus. quõ nos potuit viligere ab eterno⸗
Sed et hoc vtiq; verũ eſt ꝙ vilexit nos ab eterno ante⸗
q; eſſemus vt faceret nos:nec dilexvit aliter nos creatos

quã dilexerit nondũ editos.nec aliter dilexit nõ exiſten/

Dicit de ipo. Pꝛopter qð deus exaltauit illum et dedit il
li nomẽ qð eit ſuꝑ omne nomẽ:vt in nomie ieſu omne
genu flectatur celeſtiũ terreſtriũ et infernoꝛũ.et omnis
ſingua cõfiteatur:quoniã domin ieſus chꝛiſtus in glo⸗
ria eſt dei patris. Et alibi· lidimus ieſum per paſſionz

tes qᷓ; futuros pᷣuiderit.Humanũ autẽ penſandũ eſt di

ctum ſicut dilent me pater et ego dilen wos: quomi ſic

eum dilexit vt poſt omnẽ agonẽ in celeſtibus ad dexterã
vt hominẽ fecerit cõſedere.Hinc apls poſt eius agonem

moꝛtis gloꝛia ⁊ honoꝛe coꝛonatũ.quonis aſſumptus eſt

in celum imo ꝓpꝛia virtute aſcendit:et ſedet ad dextera,ʒ
patris. Dic et ipᷣe dilexit nos.vt vbi eſt et nos eſſe vale
amus.Poſtulauit enim hoc exaudita petitione a patre.
Volo pater vt vbi ego ſum:illic ſit et miniſter meus.

Pꝛoptea ilico ſubiunxit de mãſione dilectõisl Oane⸗

te in dilectõne mea Quam manſionẽ in id quod ſepe

ſupꝛadixerat trahicit.vt nemo ercuſet᷑ ſcʒ in obſerautiã
mãdatoꝝ Si pcepta mea ſeruaueritis:manebitis in

NX

dilectõe mea Elt ex hoc duplex intelligẽdi ſenſuſ eluce

at. vt ſi ſeruabitis manebitis:et ſi manebitꝭ pᷣuabitis vt

vnũ ad meritũ altep ad pᷣmiũ referar᷑.. Sic ⁊ ego ptis
mei pcepta ſeruaui:⁊ maneo in e dilectõe. Seruauit
mãdata patris filiꝰ qꝛ dilexit:manet in eius dilectiõe qiꝛ

ſeruauit. Simus ergo nos actu in iſta cuſtodia cum in

uitamur. Oic eni de wris diſcipulis ſequacibuſq; chꝛi⸗
ſti ſeriptum eſt ſuperioꝛis iuſſione ſuſcepta. Mandat ſu
pPerioꝛ. Quid: Cu mandaſti mandata tua cuſtodiri ni-⸗
mis.Dicit inferioꝛ. Cunc nõ cõfundar cum perſpexero
in omnibus mandatis tuis. Ygitur cuſtodiui ne cõfun

dar. Et pollicebar effectum. In mandatis tuis exerce/

ꝛ. Oꝛabat in arcioꝛa deduci. DHeduc me dñe in ſemita
mandatoꝛũ tuoꝛũ.Et ſine turbatione animi ſe ꝓmitte

bat facturũ. Paratus ſum et nõ ſum turbatus: vt cu⸗
ſtodiam mandata tua: Quare: Vt in tua dilectõne per⸗

maneam:pꝛedilexi mandata tua.ſuper aurũ et topagion

Et quia tu manebis in me ꝓpterea ad omnia mandata

tua dirigebar:oẽm viã iniqua odio habui. Cur aut iſta
ſaluatoꝛ ſuis diſcipliſ dixerit:p ſubiecta verba denũciat.

lHec locutꝰ ſum vobis vt gaudiũ meũ in vob ſie ⁊ gau

diũ vĩm impleart Si qð agit᷑ de gaudio hũami? inter

hoĩes diſcutimꝰ maxima gaudẽedi materia eſt.cũ duo ra

tionalis animi rõnabiliter in amicicia copulant᷑.vt vnꝰ

per amoꝛem in altero eſſe videatur.ita vt gaudiũ vmius
ſit etiam alterius:et quicquid boni repitur in vno in al⸗

tero agnoſcatur.Ac per hoc tanta de dilectione chꝛiſtus

ingeminat vt gaudium eius ſit in nobis.vt de eo gau⸗
deamus in nobis de quo ipſe gaudet:aut de nullo alio
nobis pᷣueniente q; de ipo gaudeamus. Solus ipe no⸗

bis ſit gaudium: cum ex omni parte pꝛeterq; ex ipo me⸗

roꝛ in ſiſtat. Mõ enim alia q; de chꝛiſto eſt gaudendi ma⸗
teria chꝛiſtianis:neq; aliũde ipᷣis debet eſſe feſtiuitas ſu
per terram. Penetrantibo vlterius dictum adntellt/

gendum.occurrit qð ipe amoꝛis gratia vult gaudere de
nobis:velut homo nobis pomnia ſimilis factus abſq;
peccato. Carnẽ eni noſtram ex traduce ꝓpagatam pꝛopa

gine:animã etiam ex noua creatione in nullo diſſimileʒ
in natura ſuſcepit et habet. Quamobꝛem ſeruata dile⸗

ctione gaudet de bene agentibo nobis.vt eos habeat cõ⸗
ſoꝛtes in gratia et in gloꝛia quos cõſoꝛtes habere voluit
in natura:et ex hoc gaudium noſtrũ impleatur. Mõ enĩ
dixit ꝙ ſuum gaudium impleret᷑ in nobis.quoniaʒ ſibi
dare nõ poſſumus ſufficientẽ copiam gaudij:nec captat

exnobis qᷓ;uis velit gaudere de nobis.Mõ extra ſe gau⸗

det quia deue:nec inſurgit ſibi affectio aliqua extra ſe.

ad ſeipᷣm totus tote ꝑ oĩa exiſtenſab omnibo accidentib⸗

extraneus eſt:cum id ſit qð in ſe habet.id ſolũ habeat di
uine quod in ſeipo eſt. Non ergo nouum ſibi de creatu⸗
ra gaudium.neq; quale vel quantũ aut ex aliquo gene-
re dicendi aliquid de alio.ſed ſcom ſubſtantia eternam
et eterne omnia de ipᷣo dicunt᷑: dumtaxat relatione ꝑſo⸗
narum excepta. Sed dei filio eterno et vero tacta ſunt
verba digreſſionẽ ab inceptis quodammõ habentia lo⸗
cuti ſumus. Pꝛoinde ad humilia dei filij reuertamur.
Gaudet ipᷣe de nobis voluntate nõ ſubſtantiua factione
aut aliqua ſufficientia gaudioꝑ:cum nec minus ipe gau
deret ſi nulla creatura extra ſeipᷣm eſſet. Hinc eſt qð ſu-
umex nobisqᷓq;tumcũq; recte agentibus gaudium non
impletur quauis habeatur. noſtrum wro gaudium nj
ex nobis ſed ex ipᷣo perfectam plenitudinẽ hatet.Non e2
nim fons viuus a riuo ſed riuus a fonte naturalẽ et ſub
ſtantialem habet oꝛiginem cum nõ riuus in fonteʒ ſeld
fons refundat in riuũ.qᷓ;uis gloꝛia lauſq; ſit ſontis ꝙ ri⸗
uos vberes deriuetur quoꝛum gloꝛia ſeu habundantia

nõ eſt ex ipis ſed ex ſonte pcedit. “

De ſingulari dilectõnis pꝛecepto et amicicia chꝛiſti
etelectione eius ad fructuʒ multum.ſecundum iohã

nem ſolum.
Lapitulum X

Terno iure in vnum omnia tendunt. eterno di

e xerim quia pꝛeuiſo:ſed in tempoꝛis volubilita/
te oſtenditur et in latentibꝰ rebus atq; manen

tibus. Vnus deus per omnia cõdidit: qui tam diuerſa

cõnexuit vt vnam mundus omnis oſtenderet foꝛmaʒ.

Vnum ſingulare lumen vnum caput in coꝛpoꝛe:vnãq

in vno coꝛpoꝛe rationabilẽ et viuentem animã.Omnia

membꝛa oꝛdinauit ad vnũ caput.Omnes anime potẽ/
tias ad vnam ſtatuit voluntatẽ. Vna ſides vnũ bapi-
ma eſt. Vnum fecit et oꝛdinauit pꝛecipuũ et ſingulrre
de dilectione pꝛeceptum:in quo fundata ſunt omnia:a
quo per debitaʒ obſeruantiã cõplentur omnia: ſine quo

ut
ilig
gat,
lter

N

ll⸗

oa
le;
Ne⸗

Rc

lgit
Pͤeni
GBſbi
Gptat
ga⸗
Aſe,
ib⸗

t di
NN
ener

tham

ſont
11/
IUr,
Nne
n.
non
nno⸗
Dnen
ſub

ſed

brin
nnu

6

—

de teſtamento dilectionis do. Salua.

mnilvalent omnia. cum quo et in quo bona ſunt et merẽ

tur omnia:quo pꝛet ermiſſo depereũt omnia. Et hoc cũ
ait. Hoc eſt pꝛeceptum meum vt diligatis muicem
ſicut dilexi dos Omnia dei chꝛiſtiq; pꝛecepta ſunt:ſed

de iſto expꝛeſſius fatetur. Hoc eſt pꝛeceptů meum. Si

ſuum ergo inuiolabiliter obſeruandũ:quia pꝛeceptũ po
ſuit et non pꝛeteribit. In ſuperioꝛibo ad ſeipᷣm conatus
eſt hominum dilectionẽ cõuertere:nunc retoꝛquet in p

ximum.et pꝛoximi dilectionẽ ſuum vicit eſſe mandatuz
vt diligamus nos inuicem: ſicut et ipᷣe dilexit nos. Eſt
dilectioa natura in cõſimiles:quoma iure nature ſimi

lia ſibi in dileetõne ſociantur. Eſt et dilectio mercenna⸗
ria.eſt ex neceſſitudine qua ꝓpagatio agit᷑ in natura:eſt
ex delectatione ſenſuali qua colligantur anime impudẽ

tes.ex quibus aut equitas naturalis aut moꝛalis que,⸗

dam iuſticia ſeu moꝛuʒ turpitudo cõſurgit:ex aliqua ta
men harum ad pꝛemium nõ acquiritur meritũ. zoin
de ſaluatoꝛ ex ſua dilectõne modum et foꝛmam dedit di
lectioni noſtre dicenſ. Sicut dilexi xos. Icaq; vt nec in
dilectione ꝓximoꝛum erroꝛ pernicioſus obueniat:exqui

renda eſt atq; tenenda chꝛiſti foꝛma quaʒ ipᷣe pꝛeſtruxit

Quomodo igitur ipᷣe dilexit nos: Supꝛa naturã extra
mercedem humanã:nullo nexu ſangumis ratione tra⸗
ducis omni ſenſuali delectatõne ſemota. ſed iila dilectio
ne qua ſolum ꝓximi diligitur hbonnm.et tale vt ſit hone⸗
ſtum atq; perfectum:ita vt ad id ꝑueniat ſi expedit ⁊ poſ
ſit in ſtudio diligentis. Sic enim ieſus nos vere dilexit
qui ad id hnum ad quod amabat voluntatẽ vitamq; po
nendo perduxit.Et hoc eſt quod adiecit.. Maioꝛẽ hac di
lectõnem nemo babet:vt animã ſuaʒ ponat quis pꝛo a⸗

micis ſuis IJpᷣe poſuit animã ſuam pꝛo nobis quos ap

pellauit amicos.fuerũtq; diſcipuli: fuerunt poſt eos et

ſunt quicũq; via ſimili gradiũtur. Pꝛoinde ſi ſub eo mi

litare decreuimus ſi cum ipᷣo in celeſtibus triumphare
ſicut ipᷣe pꝛo nobis et nos ꝓ fratribus noſtris debemus

anima ponere. Qõ ipᷣe ule pꝛimus fuerit quip amicis

animam poſuit.et qui ſunt eius amici et quo pacto in⸗

ter eum et homines amicicia cõſtituitur docuit et aꝑuit

Vos amici mei eſtis: ſi feceritis qᷓ pꝛecipio vobis Et
pꝛeceptũ leuiſſimũ eſt:cũ de dilectõne ſit datũ MHoc eſt
pꝛeceptum meum:vt diligatis inuicem.Allte pꝛouehit
nos chꝛiſti factio pꝛeceptoꝛuʒ vt in eius amicicia venia⸗
mus.q̃ nulla maioꝛ.nulla honeſtioꝛ.nulla potioꝛ ad tu⸗
endum:nulla facilioꝛ ad habendum.que virtute amati⸗
ua captatur.nulla delectabilioꝛ.nulla vtilioꝛ. nulla iocũ
dioꝛ:que angeloꝛũ etiam amiciciã ſoꝛtitur et omniũ ci⸗
uium ſupernox.Nulla wro inimicicioꝛ ſi cõtennitur at
qʒ damnoſioꝛ. Et quoniam amicicia magis parilitatem
qᷓ; ſubiectionẽ facit in animis:hac ↄditõne ſe nobis chꝛi
ſius in dilectione ſubiunxit.. Yam nõ dicaʒ vos ſeruos
quia ſeruus neſcit quid faciat dominus eius. Elos autẽ
diri amicos:quia omnia que audiui a patre meo nota ſe
ci vobis Mõ dirit diſcipulos ſuos eiſq; ſimiles ſeruos
ea cõditione qua bello capti ſeruantur.qua emuntur iu⸗
re mancipioꝝ. qua cõducuntur mercede ad aliquid per⸗
agendum:qua etiam naſcuntur in domibus lege et oꝛi⸗
ginarij appellantur. Nihilominus tamẽ amici dei dicun
tur ſerui.vt ex ſcripturarũ teſtimonio claret:vt nomen
ſeruitutis nõ adimat amiciciã.et amicicie nomen nõ ex
cludat vtilem ſeruituteʒ:nam abꝛaam appellatus eſt a⸗
micus ⁊ ſeruus dei ſicut ſcriptum eſt. Credidit abꝛaam
deo:et amicus dei appellatus eſt. Et alibi. Abꝛaam iſaac
et iacob ſeruoꝛũ ſuoꝛum fidelium. Seruitus in merito
amicicia in pꝛemio. Seruus inferioꝛatur:ſed equatur
amicus. Seruus cuſtodit impoſita:ſecreta ſentit ami⸗

cus. Et foꝛis ſeruus expectat: cubiculum amicus ingre
ditur. Que in vno et eodẽ officijs et alternatõmibus di
uerſis aguntur: put res expoſtulat ⁊ exquirit alternatio

agendoꝛũ ſiue pꝛemioꝝ. Guerunt igit᷑ ſerui apoſtoli et a

mici. ſerui dum mandata ſeruauerũtvel ſuſceperũt: ami
ci quia ſeruauerũt. Subiectio ſeruum:dileciio facita⸗
micum. Igitur iam nõ dicam vos ſeruos vt poſt pꝛece⸗
ptoꝛum obſeruantiã nõ ad altioꝛa vos pꝛoueham. ſed
amicos vt illa ſecrxeta que ſeruus nondum in maioꝛa p⸗
uectus ignoꝛat:vos ſublati ad meam smiciciam. cogno

ſcatis quibus paterna ſecreta reuelaui. Que autem fili

us a patre audierit et om̃ia diſcipulis nota fecerit: in du
bium audientium animas mittit. Que ſunt illa omnia
que filius audierit: Quomodo nota fecerit: Quomo⸗
do mens adhuc modica diſcipuloꝝ illoꝛum omnium po
tuerit eſſe capax.cum etiam ipᷣe vt pꝛetactum eſt ſeipm

in loquendo fuerit moderatus cum ait: multa habeo vo

bis dicere ſed nõ poteſtiſ poꝛtare modo. Quid potuit au
dire a patre filius. cum quo ſibi eſt eterna et cõſubſtan⸗

tialis equalitas. ſapientia. equaliſq; lonitas: Elt homo

ſe fatetur audiuiſſe a patre. Maniſeſtatio ſeu notiſica⸗
tio auditoꝛũ omnium in eo eſt ſenſu quo eis notificqauit
omnia ſecreta miſteria omnia ſacramenta quep redem
ptione humana erat ipe iuſſu paterno facturꝰ. Et ſinõ
quando ſaluatoꝛ iſia dicebat inpletum erat:per aduen⸗
tum ſpirituſſancti de pꝛoximo expectabatur implenduʒ
Si verro recõuertimus litteram cum ſenſu:foꝛtaſſis pꝑxr
amplius veritas eluceſcet. Veluti hac ſerie loqueretur.
Amici eſtis:quibus ſunt ſecreta pudenda. Hocenim p
cipuum eſi. inter amicos reuelatio ſecretoꝝ:et ſignum
euidens amicicie copulate.Secreta pando non huma⸗
na ſolum vt ne purum hominem ſemota deitate creda⸗
tis:ſed omnia quecũq; nota feci vobis nõ ab homĩe aut
ab angelo:ſed audiui a prĩ̃e meo viuo et eterno deo. a
gnipendenda ſunt iſta. ſunt omnino excedentia ſenſum
que nota facta ſunt. Sicut apls ait. Vt notum ſaceret
nobis ſacramentum voluntatis ſue ſcõm bonum placi⸗
tum ſuum qð poſuit in eo in diſpenſatõne plenitudinis

tempoꝛum. reſtaurare omnia in chꝛiſto que in celis et qᷓ

in terra ſunt in ipo.Et alibi. Scõm diſpenſationẽ que
data eſt mihi vt impleam verbum deii ſcilicet miſteriuʒ
quod abſconditum fuit a ſeculis et generationib: nunc
autem manifeſtatum eſt ſanctis eius quibus voluit de/
us notas facere diuitias gloꝛie ſacramẽti huius in gen⸗
tibus quod eſt chꝛiſtue in nobis ſpes gloꝛie.quem nos

annunciamus coꝛripienteſoẽ m hominẽ in oĩ ſapientia
vt exrhiteamus omnem lominem perfectum in chꝛiſto

ieſu. Ecce notiſñcatio eoꝛũ que audiuit a patre quã chꝛi⸗
ſtus fecit ſuis amicis.qui nõ ſe pꝛimo ad hanc almaʒ a⸗
miciciam ingeſſerunt: ſed chꝛiſtus eos amando pꝛeue⸗
nit. Pꝛopter quod ait:. Non me elegiſtis: ſed ego elegi
vos vt eatis et fructum afferatis.et fructus wſſter ma⸗
neat:et auodcũq; petieritis patrem in nomine meo det
vobis Non me veſtrum elegiſtis amicum quem ama⸗
retis.nec dominũ queʒ vtiliter timeretis.nec magiſtrũ
quem audiretiſ docentem ſuperna diligere.atq; terrena
rõtemnere.qui vos doceret conuerſari eum homimbus

tonis et modeſtis ſed etiam cum diſcolis et peruerſis.

quivos inſtrueret irrepꝛeſvnſibilit᷑ viuere.placereq; pa
tri:qui vos de ſuo beneplacito infoꝛmaret.Non vos me
elegiſtis ducem adviſibilia et inuiſibilia bella.contra te⸗
tras acies cõtra colluctationẽ ſpirituum immundoꝛuʒ.
contra carnem et ſanguinem:aduerſus mundũ mundi

q; rectoꝛes ſcilicet tenebꝛarum harum. Mon me elegi⸗
ſtis paſtoꝛem quem ſequeremini. qui vos defenſaret a

lupis qui paſceret vos in locis vberrimis.in tutiſſimis
montibus. et iuxta fluenta pleniſſuma. qui requireret ꝑ
ditam ouem repoꝛtaturus ad gregem. qui reuocaret er⸗
roneam qui ſolidaret firmã:peramplius qui et benigne
curaret abiectam et moꝛbidam. Non me elegiſtis ad foꝛ
mam veſtroꝛu moꝛum foꝛmandor imitandam. Mõ me
elegiſtis redemptoꝛem:vos et omne humanum genus
in ſanguine redimentem. Non me elegiſtis deuʒ veſtrü
celeſtia regna donantem. Sed ego qui quod humano
generi expediebat agnoui. ad omnia beneficia et quech;
optima vos elegi: nõ tamen veſtris pcedentibus meritii
Allioquin electio eſſet ex iuſticia nõ exgratia.non ꝙ vos
pꝛius dilexeritis ſed ego pꝛioꝛ dilexi vos: ꝓpterea vos ele
gi. Sic enim ait aplłs. Mõ tantum ꝓ apoitolis et diſcipu

lis. ſed pꝛo omnibus electis. Sic ergoet in hoc tempoꝛe

reliquie ſcõᷣm electioneʒ gratie ſalue facte ſunt. Oi auũt
gratia iam nõ ex opibus: alioquin gratia nõ eſt iam gra⸗
tia. QAuid ergo: Qõ querebat iſrael hoc nõ eſt cõſecu⸗
tus:electio autem cõſecuta eſt. Sed quoniã elegit no⸗
ua bella:nouos elegit bellatoꝛes:et cõtrarios ad contra
ria deſtruenda. Poſcebat enim hoc naturalis oꝛdo iuſti
cie:vt cõtraria contrarijs pellerentur ab eiſq; paterent᷑.
Ad cuius electõis cõſiderationem inuitat apoſtolus di⸗
cens. Videte vocationem veſtram fratres:quia nõ mul
ti ſapientes ſcom carnem. nõ multi potentes.nõ multi
nobiles:ſed que ſtulta ſunt mundielegit deus vt cõfun
dat ſapientes:et infirma mundi elegit deus vt confun⸗
dat foꝛtia. et ignobilia mundi et cõtemptibilia elegit deꝰ
et ea q̃ ñ ſũt vt ea qᷓ ſunt deſtrueret:vt nõ gloꝛiet᷑ oĩs ca⸗
ro in cõſpectu eius.inem vro electionis ipᷣe doctoꝛ gẽ
tium ſcribens ad epheſios aperit. Benedictus deus ⁊ pa
ter domini ieſu chꝛiſti.q̃ benedixit nos omni benedictio/
ne ſpirituali in celeſtibus in chꝛiſto ieſu: ſicut elegit nos
in ipo ante mundi cõſtitutioneʒ vt eſſemus ſancti ⁊ im/
maculati in cõſpectu eius in charitate. Attamen iſta ele
ctio q́;uis referatur ad patrem pꝛoinde pꝛedeſtinauit ab
eterno.ſilius illam fecit illam in tempoꝛe.quia alia non
Tocuit. alia nõ notificauit. alia nõ fecit: niſi pꝛout accepit
a patre pꝛo nobis. Et quoniam elegi vos nontantũ ꝓ⸗
pter vos ſed ad vtilitatem totius generis humani.cui
vos in hac noua malicia pꝛinceno eci:qð genus vna cul
tura idoloꝛum laleat. ſpe fruſtratur. tabeſcit moꝛibus.
infami graditur via. ducitur a ſathana per deuia queq;.
donec ſibi ſocietur in eternitate penaꝑ:cuy miſereoꝛ.ad
fr uctum eternitatis inquiro.ideo poſui vos vt eatis et
fructũ afferatis.et fructus veſter maneat. Poſui et di⸗
ſpoſui vt eatis ad pꝛedicandũ per mundum vniuerſum
et afferatis fructum cõuerſoꝛuʒ ad fidem. Sic enĩ lon⸗
ge ante ꝓphetatum eſt. Euntes ibant et flebant mitten
tes ſemina ſua:venientes autem venient cum exultatõ
ne poꝛtantes manipulos ſuos· Sicut ꝓpletatum eſt di
ſpoſuit chꝛiſtus.vt diſpoſituʒ eſt itum eſt:et fructus ad
vitam eternã adductus.in gloꝛia eterna manſura.Ele/
gi et poſui:vt vosꝓ vobis et pꝛo alijs rogantibus exau⸗
direm. Minc ſequitur Elt quodcũq; petieritis patrem
in nomine meo det vobis Pꝛomittitur axoſtolis peti⸗
tionum omnium exauditio ſiue ꝓ ſeipis ſiue pꝛo alijs.
ſiue pꝛo ſignis ⁊ miraculis faciendis.ſiue pꝛo arcendis
demonibus:ſiue pꝛo remouendis vicijs.ſiue pꝛo virtu⸗
tibus impetrandis. Decebat enim tanti regis amicos
ſic ex omni carne ab ipᷣo electos apud ipᷣm regem habe⸗
re facilem gratiã impetrandi tanqᷓ; medios inter deuʒ et
homines exiſtentes. Inimici potius erant. Si wro re⸗
conciliationem aliquãdo queſiſſent interpoſuiſſent eos
amicos vt medios.quoniam medio nõ vtitur ad ami/

TLiber duodecimus

cum verus amicus:ſed amico medio opus habet extra⸗
neus.Necnon et hanc amiciciam et fructiferam electio

nem ad qua electi erãt opoꝛtebat in ꝑetitionibus iuſtis

inexceptuate a deo exaudiendo monſtrari.vt fieret om̃e

qð pꝑeterent iuſtum cõgruum et expediens:et honeſtatẽ

habens ex iuſticia petitõis et ex veritate pollicitationis.

NMam cuʒ deus aliquid dare rogatur iuſticia et honeſtas

in petitione ſeruentur:et inheſitanter pollicitationis ve⸗

ritas ſi nõ ilico. attamen vtiliter ſublequetur.

Erboꝛtat io chꝛiſti ad apoſtolos qõð er cõparatione ſui

dd eos.ſi qua eis a mundo illata fuerint patienter de
beant tolerare. et e excuſatione iudeoꝛum. ſecunduʒ

idohannem ſolam.

Capitulum XI—

DBDHmparatio ad ſuperioꝛem multa docuit patiẽ⸗
c ter tolerare minoꝛem: cum veroad inferioꝛem
ſe componat ſuperioꝛ pati dedignatur. NMam diſ
ſuadent ratio. mos. vſus. impatientem quempiam fie⸗
ri dum agitatur aduerſis. et eum arietant queq; mala:
ſuo ſuperioꝛe inſpecto in ſimilibus aut maioꝛibus peri⸗
culis extitiſſe · Mõ dedignetur pati ſeruus vbi paſſus eſt

dominus.non miles vbi aerioꝛa pertulit rex: nõ ſenatoꝛ

queruletur vbi poꝛtauit imperato ardens cauma bello⸗

rum.Mõ dedignetur in quibuſcũq; aſperis et aduerſis

aliquis chꝛiſtianis: vbi ſaturatuſ pꝛo nobis obpꝛobꝛijs

in cruce pꝛo nobis ſubijt moꝛteʒ chꝛiſtus. Mon recuſet

pꝛo ſeipſo pati quiſquis inferioꝛ:pꝛo quo liberando ſupe
rioꝛ vitam expoſuit. Ad hoc adhoꝛtans chꝛiſtus diſcipu⸗
los ſuos:pꝛetulit dilectionem dicens. Hec mando vo
bis: vt diligatis inuicem] Recõfoꝛmat qð ante pꝛedi⸗
xerat de dilectone pꝛeceptum:quoniam ipᷣa caput eſt et
oꝛigo et mater omnium pꝛeceptoꝛum. Et eſt leuigame

tum quoddam miſeriarum et calamitoſe vite:ipa mu⸗
tua et viciſſitudinalis dilectio prorimoꝛũ. Et immedia
te cõpoſitionem appoſuit:cuius ↄſideratione leuius ma
la ferrentur.. Si mundus vosodit:ſcitote quia me p:i

oꝛem vobis odio habuit Oe inſpicite mundo ante exro

ſum qui ſaluare illũ adueni:cum nihil mali feci. Et eſto

te animo patiẽtes:ſi aduerſus vos mundus ſimili odio
excandeſcet. Quoniam ſi de mundo fuiſſetis:mundui
quod ſuũ erat diligeret. Quia wro de mundo nõ eſtis.
ſed ego elegi vos de mundo. Pꝛopterea odit vos mun⸗

dus. Similitudo nature moꝛũq; ſepe magna dilectio⸗

nis eſt cauſa:hoꝛum vero diſſinnlitudo fomiteʒ odij ple⸗
runq; miniſtrat. Diligit malus ſibi alium ſimilem fa⸗
ctum velut fautoꝛem et adiutoꝛẽ et excuſatoꝛem ſui cri⸗
minis. et obuelatoꝛem erubeſcentie: quoniam habens

in iniquitate cõſimilem.ex eo videtur quoddam excuſa
tionis aut alleuiationis ſuffugiuʒ poſſe cõquirere. Odit
tamen aliquando malus ſimilẽ malum: cum ex eius cõ
ſoꝛtio poſſeſſio ſeu delectatio aut honoꝛ ſeu dignitas de⸗
meretur. Minc dictum.ſi de mundo fuiſſetis: perperaʒ
cum ceteris operantes mundi amatoꝛes vtiq; xvos ama
rent tanq; ſuos cõplices et ſequaces.ſed quia vos ego e⸗

legi de mundo ne ſitis ipᷣius amatoꝛes.⁊ diſſimilesvos

eis in moꝛibus meis legib oꝛdinaui. feciq; regule mee
ſectatoꝛes:abſtraxi a tempoꝛalibus compeſcui a carnali

bus pꝛohibui a vamtatibus.docuiterrena cõtemnere.
gffectare celeſtia: non malũ pꝛo malo rependere.ſed bo⸗

na retribuere pꝛo aduerſis.nõ litigare pro rebus.cõtem

ptui exponere vilem coꝛpoꝛis vitã. ſegregatis a caris et
comeſticis fieri.humanã cõplacentiã deuitate: ꝓpterea
odit vos mũdus. Quare odit:Quia totus in maligno

poſitus eſt:vos aũt in via bonitatis electi.A diſſimilib⸗

torn
electc
uſtig
tofe
eſtati
lonis,
neſtas
☚

Meſun
nderde
Gmnan

botjo/
orem
mdi
nſer
mal:
Swi
ſſüsect
ſenato
m belo⸗
uerſis
peobeis
tecuſet
oſe
ſeppo⸗
now
peei⸗
eſtet
Gne
amun
nwecie
niuon
mepi
neon
Eteſd
Hliocto
nundot
ͤeſti.
mun
uto⸗

,,

ſole⸗
iy⸗

ſci⸗
vns
cuſa
it
sco
de/
erz
amne
goe
Gtws
ee
mmati
here.
Ilo/
tem
get
tes
ino
lib

de teſtamento dilectionis do. Balua.

lonis eſt odium:a diſſimiliter viuentibus infertur per⸗
ſecutio.a malis virtuoſis nõ parcitur ſanctis.quoniam
nulla iniquitatis cum virtute cõuentio.. Sed memẽ⸗
tote ſermonis mei quem ego dixi vobis:non eſt ſeruus
maio: domino ſuo. Si me perſecuti ſunt:et vos perſe⸗
quentur: Si ſermonem meum ſeruauerũt et veſtrum
ſeruabunt Pꝛedixit chꝛiſtus omnia que ventura erãt
ſuper diſcipulos ſuos.et eoꝛum cõſimilesvelut infallibi

lis cognitoꝛ futuroꝛũ.ne cum veniſſent reperirent᷑ diſci⸗

puli nõ parati:et eoꝛum ammi frangerentur in ſubita⸗
tione maloꝛũ. Et ſuadet eos eſſe memoꝛes quia pᷣdirit
ꝙ ſic paſſuri erant.ne immemoꝛia pꝛedictoꝛũ eos Pim⸗

patientiã cõturbaret:magis autem eoꝛumanimos ſoli

daret retenta memoꝛia. Mzedixerat quidem ſeruuʒ do⸗
mino ſuo nõeſſe maioꝛem. Pꝛoinde ſi manus pſecuto
ris pꝛeſumpſit in dominũ. ſi perſecutio illum inuoluit:
multomagis ⁊ in ſeruos ipᷣa deſeuiet. Quomõ defertur
ſeruo:ſi domino derogatur: Quomodo ſeruꝰhonoꝛi fi⸗
et vbi domino ſunt illata cõuicia:Nõ ſupfertur ſeruus
ſed inferioꝛatur domino. Sic ꝓtinus erit. Si me perſe⸗
cuti ſunt et vos ꝑſequentur quia nõ eſt ſeruus maio: do
mino ſuo.Aſcriberetur ad verecundiã indelebilem exe⸗
lectõne militantiũ ſi manerent in ciuitatibus ſtante re
ge in caſtris. et ſi manerent in tentoꝛijs ipſo pꝛodeunte
ad bellum:et ipᷣi a miſſilibus liberi vbi rediret vulnera⸗
tus ex bello. Curpiter delicatus eſt miles: qui nec cũ rę
ge ictus hoſtiles excepit.Ac per hoc ſi dominusvniuerſi
ſi deus in hmine dignatus eſt pati.qua fronte qui hoc
credit pꝛopter tenerũ ſenſum animo effugiet pſecutõis
aſperum ſenſum:MNõ quod dixerim vt ſemper chꝛiſtia⸗
nus in illas ſe deijciat voluntarius: ſed quod patienter
toleret cum ineuitabiliter in illis fuerit inuolutus. Ne
mo ſua temeritate perſecutiones inquirat: ſed ſit foꝛtis
animo cuʒ exꝑedierit teſtiſicari de chꝛiſto. Si gratia chꝛi
ſti capitis deſcendit in membꝛa: ſic et perſecutio deriue
tur ad ſubſequos. Perſpicuum auidem ꝙ qui boſtili⸗
ter perſequuntur aliquem ducem:qð et ſequentes mi⸗
lites ad poſſe cõfodient. Cõtra mundi amenitateʒ chꝛi⸗
ſtus pꝛedicaturus aduenerat.et monſtrabat ſe ope ini⸗
micum.nil mundanũ deferens:excepto qð erat cõmen
ſuratum ad vitaʒ.quam in aſſumpta carne oſtendebat
humanam. Igdeo mundus.perſequebatur eum. Et in
eadem perſecutione futuri erant:omnes chꝛiſtũ in mo⸗

ribus et ſermonibus imitantes Eregione autem ſi ſer
monem meum ſeruauerũt:et wſtrum ſeruabunt. Do⸗
ctrina diſcipuloꝛũ chꝛiſti a doctrina nõ erat eius habitu
ra ſeu pꝛolatura diuerſum:nec ipᷣi aliam habituri viuen
di foꝛmam qᷓ; ipe opere atq; verbo pꝛeſtruxerat. Pꝛopte⸗
rea ſeruantes chꝛiſti et diſcipuloꝛum erant ſeruituri ſer
monem. Hoc dumtaxat dictũ pꝛo his qui chꝛiſtũ in car
ne audierũt atq; viderunt:quoniam ad poſteros ꝑ atxo/
ſtolos et euangeliſtas per ſonantia verba et publicã ſcri
pturam chꝛiſti eſt deriuata doctrina.quibo poſteris chꝛi⸗
ſtus nõ per ſua verba ex carnis oꝛe pꝛolata:ſed ꝑ eos qui
bus creditum eſt euangeliũ ſpirituſſancti operante gra⸗
tia ſonuerunt. Cur autem he futare ſint pſecutiones:
ſubſequentia ipa declarant. Sed hlæc omnia facient vo⸗
bis pꝛopter nomen meum: quia neſcient eum qui mi⸗
ſit me Nihil in terra ſine cauſa:diuina ſeu humana.iu⸗
ſta vel iniuſta. Sic iſte pceſſus omnem ſuppoſitaʒ cau⸗
ſam iniuſtam vtiq; habet:illam ſcilicet ignoꝛantiã perti
nacem quem cõtumaci woluntate depelli.que ſubiecta
humili potuiſſet. Ecce igitur mali ſeries ignoꝛãtia dei pa
tris filium pꝛo nobis mittentis ad terrã. germinauit o/
dium in filio qui ſe dicebat deum eterni patris filiũ:qui
tantũ purus homo a cõſpicientibo credebatur. Qõ ſi pa

ter eius fuiſſet ab eis notus ꝑ fideʒ eternus et verus de
us:et filius eius creditus fuiſiet deus ad terras in hu⸗
manitatep ſalute bominũ miſſus.quẽ apli et diſcipuli
aſſerebant eſſe verum deũ ꝓ nobis incarnatũ.natũ.con
uerſatũ et moꝛtuũ in cuius noĩe ſalus danda credenti⸗
bus erat. Quãobꝛem hoĩes nõ cognoſcẽtes wrũ ⁊ eter
num deũ mittentẽ.eius filiũ vnigenituʒ ignoꝛauerunt
miſſumagnoꝛatũ oderũnt. et pꝛedicatũ qð erat nõ cre⸗/
diderunt.led odio ꝑnicioſo exarſerunt in eos qui pᷣdica⸗
bant et moꝛibus ſequebant᷑:quos et vſq; ad moꝛtẽ toꝛ⸗
mentis terroꝛibus minis.omni penarũ genere ꝑpſeque
bantur. Ende dictũ eſt. Sed hec faciẽt vobis ꝓpter no⸗
men meũ:quia neſciunt eũ qin miſit me. Neſcietia hu⸗
iuſcemodi neglecta:odiũ et ꝑſecutionẽ generauit:ex in⸗
credulis incredentes tꝑis illius. Et ſcientia fidelis non
cuſtodita:peſſimos moꝛes nec bonos facit in hoibus tẽ⸗
poꝛis huius. Eleruntamẽ illa neſcientia nõ excuſat.imo
pamplius accuſat.que potuit depelli facilitate credendi
que doctrinã in verw habuit a verbv. Elnde ſequil. Si
nõ veniſſem et locutus eis fuiſſem:peccatũ nõ haberẽt
Nunc autẽ excuſationẽ nõ habent de peccato ſuo . Si⸗
cut inqᷣt apls.multipharie multiſq; modis olim loquẽſ
deus patribus im ꝓp'ætis. nouiſſime diebi iſtis locutus
eſt nobis in filio:quẽ conſtituit heredẽ vniuerſoꝛũ.Etqᷓ
ſequunt᷑sgggrauat dum cõtemptus eſt. Locutus fuerat
moiſes ad populũ.aaron ⁊ ioſue.et iudices multi:ſamu
el et dauid et ſalomon ceteriq; ꝓplete. Goꝛtaſſis quideʒ
fuuiſſet ſcutũ excuſationis inuentũ.Nuncaũt quia filius
dei venit et queq; optima locutus eſt.nihil repꝛehenſibi
le nihil impoſſibile nihil impertinẽs:et verba vite eter⸗
ne fuerunt verba eius.excuſationẽ nõ habent de pecca⸗
to ſuo:quia neſcierũt mittentẽ quem in doctrina miſſi
cognoſcere potuerunt.:. Pꝛopterea qui me odit:odit ⁊
patrem Ex rõne atq; viu moꝛibus liquet:ꝙ cõfuſio v⸗
nius relatiuox et alterius eſt:et odiũ vnius in alterum
tendit. Et vt omne depellatur excuſatõnis ſuffugiuʒ: ſi
locutioni ieſu credere noluerũt qð maioꝛis et cxcellen⸗
tioꝛis auctoꝛitatis fuerit qᷓ; pꝛiſcoꝛũ.pꝑ eximia opꝑa et ſu⸗
pꝛa naturã et vſum facta cõtendit fuiſſe credendũ.Lo⸗
cutio quidẽ ſiue doctrina cõfirmata nõ ſolũ ꝑ opera mo
ralia et honeſta ſed ꝑ mirabilia excedentia oẽm creatam
virtutẽ:iure auditoꝛis cogere debuit ad credendũ. Ner
amplius iuſtiſſime damnat incredulos. ꝛoinde adie⸗
cit! Si oꝑa nõ feciſſem in eis que nemo alius fecit:pec
catũ nõ haberent.Nunc autẽ et viderũt:et oderũt me⸗
patrẽ meũ uit ieſus mirabiliũ operum patratoꝛq; ſi
gnoꝛũ:cui ſimilis nemo pceſſerat.nec aliquis talia fece
rat in ꝓplo iudeoꝝ ſeu in populis nationũ.ex quibo vali⸗
dabatur doctrina: quã etiã ad credendã iure coꝛda hoim
vrgebant. Et ſi moiſes helias et heligeus. et ſi quiſpiaʒ
in veteri teſtamento patratoꝛ miraculox extitit:huic di⸗
cto nõ derogat.que nemo alius fecit.quoniã illi in virtu
te diuina:iſte aũt in ꝓpꝛia fecit. Nõ enim negare mſi ꝑti
naciter poterãt oꝑa et ſigna ⁊ verba chꝛiſti fuiſſeſ diuina
Si aũt diuina que excuſatio cõcepti odijj Que excuſa⸗
tio nõ credendi. Que iuſta pſecutõnis occaſio.Que cã
tanti peccati.Que radix tanti delicti.Nã viderũt ⁊ ode⸗
runt.viderũt opera.viderunt mirabilia et inſolita mi⸗
racula:et oderunt miſſum hec ageretꝑaliter in ſaluatio⸗
nis finem. Oderũt et patrẽ abeterno ſapienter et vtili
ter oĩa diſronentẽ:in tꝑe cõgruo me mittentẽ Quã ob
cauſam.i Imo abſq; cauſa.. Sed vt adimpleat᷑ ſermo
qui in lege eox ſcriptus eſt:quia odio habuerũt me gra⸗
tis ſcʒ ptinus abſq; cauſa. Sic enĩ multo ante longep
płtatũ erat.nõ vt ꝓpłxtia opoꝛtunitatẽ imponeret agẽ
ge rei pijſſime nobis neceſſarie actioni et iudeoꝑ ſeuiſſi

* 2

Liber duodecimus

me iniquitati:ſed quia ſic erat implendũ atq; futurum.
Bic aut decenter extitit ꝓphetatũ magnũu iudeox ſceluſ
qui abſq; cauſa in dei filiũ odio exarſerut.⁊ affixerũt cru
(i velut ſominẽ ſceleratũ damnantes per legẽ homineʒ
innocente. qui nihil alicui mali fecit. Sed foꝛtaſſis eis
aliquid temperamentũ excuſatõnis accedit ꝓpter illam
ignoꝛantiã ꝙ eſſet filius dei put apls ait:quia ſi ipᷣm co
gnouiſſent nunq; dñm gloꝛie cruciſivſſent. Sʒ hec mo
dica quoniã talia pꝛogata ſunt opꝑa et ſigna magnalia:
eus credenduſ erat. Et ſi aliqua excuſatio eſſe poſſet de
filio dei latente in hominenulla tamen adeſt de hoĩe in⸗
nocente: operante mirabilia. docente vtilia. diſſuadente
damnoia. Sed maius chꝛiſtianoꝝ peccatũ qui chꝛiſtuʒ
credunt dei filiũ et cõtemnunt.redemptoꝛẽ fatentur et
nõ diligunt. deu et nõ timent. patrẽ et nõ wrent᷑: magi⸗
ſtrum et doctrina abijciũt.pꝛeceptoꝛẽ et nõ obediũt.ſed
iterũ atq; iterũ in coꝛdibo et in damnatis moꝛibo cruci⸗
figunt. Dꝛoinde gratis eſt vtroꝛũq; ꝑeccatũ.Atqui gra
tis eſt omne ꝑeccatũ ſiue delictũ.qð ſi gratiſ nõ eſſet poꝛ
ro nullũ ꝑccatũ eſſet:nulla ꝓtinuſ repitur cauſa pꝑeccan
di.Qõ ſi cauſa ergo nõ peccatũ.ſi peccatũ:cauſa penituſ
abꝛogatur.? cꝑ hoc omne malũ gratis:bonũ vero nõ p⸗
cedit gratis.Git gratis crimẽ atq; delictũ:ex cauſis qui⸗
dem agitur omne bonũ. Huius peccati ꝓphetiã in eox le
ge ad exaggerationẽ mali aſſerit eſſe ſcriptam:legem iu
deoꝛũ appellans pſalmos et omnẽ ſcripturã veteris te⸗
ſtamenti.Mam ſcribit᷑ in pſalmo.xxxiiij. Quoniã gratis
abſconderũt mihi interitũ laquei ſui:ſuperuacue expꝛo⸗
bꝛauerũt animã meã. Et in pſalmo. cxix. Cum his qui
oderũt pacẽ eram paciſficus:cũ loquebar illis impugna⸗
bant me gratis.Nã et homo idolatra qui moꝛti adiudi⸗
cauit eum:ipᷣm excuſauit dicens. Ego nullã inuenio in
eo cauſam.Et ad ſui excuſationẽ:cauſam poſuit ſuper ca
put eius. Jeſus nacarenus rex iudeoꝛuʒ. Sed nec ipſe
gratis cruciſixus eſt.ſed ꝓpter delicta et peccata noſira:et
vt reſurgeret ꝓpter iuſtiſicatõnes noſtras. Ydeo chꝛiſtꝰ
nõ cruciſixus gratis:quia homo peccat gratis.

Oꝛ de chꝛiſto ſpirituſſanctus teſtiſicaturus erat ⁊ a⸗
poſtoli.q;obꝛem a ſinagogis erant ſegregandi.et ma
gnam pſecutionẽ paſſuri. ſecundum iohannem ſo/
lum. Lapitulum XII

Voniaʒ ieſus factus erat odio apud iudeos.qꝛ

q nõ cognouerũt eum eſſe dei filium a deo patre

miſſum.neq; ipᷣm mittentẽ patrẽ eternũ deum
nec pꝛeſtauerũt fidem verbis exopibus mirabilibo ⁊ ſi⸗
gnis impꝛobabilibo cõfirmatis:ad teſtimoniũ ſpirituſ⸗
ſancti et aploꝝ ex cõgruentia miſterij ſe reſeruat dũ ait.
Cum autẽ venerit paraclitꝰ quẽ ego mittã vobis a pa⸗
tre ſpiritũ veritatis qui a patre ꝓcedit:ille teſtimoniũ ꝑ
hibebit de me Et vos teſtimoniũ phibebitis: qꝛ ab in⸗
itio mecũ eſtis. Noluit per violentiã de ſeipo coꝛdibo iu⸗
deoꝛũ et alioꝝ fidẽ infundere ſed a rõne deuicti ꝑ ſuper
naturalia facta et ꝑꝓ pmptitudinẽvoluntatis trahendi e⸗
rant. Quãaãobꝛem poſt teſtimoniũ patris in coce delapſa
e celo poſt teſtimoniũ iohannis.poſt teſtimoniũ ipſius
filij in ſignis et virtutiba in potentia opis et ſermonis.
vt tota trinitas credat᷑ indiuiſe huic magno aſtitiſſe mi⸗
ſterio:ſpiritus ſanct?miſſus eſt.de ipo ieſu mirifice diffe
renter et miſtice moꝛaliter et varie teſtiſicaturꝰ.pꝛimũ
in coꝛdibus apoſtolop et diſcipuloꝝ. vt nec in aliquo he⸗
ſitantes ipᷣm crederẽt dei filiũ. Deinde in opatõe ſigno
rum et pꝛodigioꝝ et miraculoꝛũ omniũ. et in cõſtantia
mentis.invirtute ſermonis.in timoꝛe dei omnẽ aliũ de

pellente timoꝛẽ · in pietatis cultu.in ſcientia cauendi et
agendi.in foꝛtitudine tolerandi aduerſa.et aggrediendi
ſublimia.in cõſilio.pꝛeter erroꝛẽ ſcõm iuſticie libertatẽ.
in claritate intellectus ad cognitionẽ weri et fal ſi. in ſapi
entia diuinoꝛũ.in dilectione ꝓximoꝝ indiuiſibili.in altiſ
ſima charitate.qua vnuſquiſq; debet ſemeti pᷣm deſpice⸗
re ꝓpter deũᷣ.in patientia inſeꝑabili ad tolerantiã paſſio⸗
num. in cõuerſatione abdicata.in cõtemptu viſibilium
et coꝛpoꝛalis vite:hic paraclitꝰ a patre filioq; miſſus ſic
teſtimoniũ daturus aduemit. Hic ſpiritus eſt veritatis
a ſimilitudimbo et imaginiba virtutũ mentes hoĩm ab⸗
ſtralens:et in ęura veritate cõſtituens.Et vos teſtimo⸗
nium dabitis de his q̃ vidiſtis et audiſtis et mamb tra
ctauiſtis ꝓ eo ꝙ ego vos elegi ab initio quo palaʒ inno⸗
tui mundo:vt p vniuerſum mundũ teſtificaremini.qꝛ
ieſus ſum filius dei faciꝰ homo ꝓ ſalute generis huma⸗
ni. Sicq; teſtiñcari de ipo cum celos vellet aſcend ere ite
rum iuſſit eos. Mõ eſt wſtrũ noſſe tꝑa vel momẽta que
pater poſuit in poteſtate ſua.ſed accipietis virtutẽ ſuꝑ⸗
uenientis ſpirituſſancti in vos: et eritis mihi teſtes in
hieruſalem.et in omni iudea ⁊ ſamaria:etvſq; ad vltim
terre. In quo mihi teſtes eritis: In moꝛibus. in vita.
in verbv. et in ſignis et ꝓdigijs. Pꝛo quoteſtes: Quia
ſum qui ſum et quod ſum.et qð non ꝓpter me ſed ꝓpter
hoĩes deſcendi dð celis.ſpiritu ſancto incarnatus.ex ma
tre virgine natus.adultus docens.iuuenis ꝓ ſalute ho⸗
minum moꝛiens.reſurgens nõ iterum moꝛiturus:ce⸗
los tandẽ penetrans patris ſeſſurus ad dexteraʒ. taq;
iohannnes cum de ceteris coapoſtolis ſiue diſcipulis ie⸗
ſu teſtimoniũ dediſſe fatet᷑ diceſ. Qð fuit ab imtio qdvi
dimꝰ qð audiuimꝰ qð ꝑſpeximꝰ ⁊ manꝰ nĩe cõtrectaue⸗
runt de verbo vite. et vita manifeſtata eſt:et vidimus et
teſtamur et annunciamus vobis/Sed quomiã hec teſti
ficatio aplos et diſcipulos erat applicatura pems.et ana
thema factura pᷣnunciat ſaluatoꝛ:ne cum venerit in ani
mo offendant᷑. Hec locutus ſum vobis vt nõ ſcanda⸗

ligemini. Abſq; ſynagogis facient xos Guturum eſt vt

anathema ſitis. cum de me teſtimoniũ dabitis et extra
ponamini a iudaicis ſynagogis qui me abiecerunt et vt
malefactoꝛem tradiderunt in moꝛtem:ideo ne ſcanda⸗
licemini dixi obis.Et in tantuʒ veſeuiet iudaica iniqui
tas etiam et ipᷣa gentilitas cum me cruciſixum pꝛedica⸗
ueritis.illa ꝓpter ſcandalum iſta pꝛopter ſtulticiã:et tan
qᷓ; fatua veſtra pꝛedicatio reputabitur etvita inſana Et
vnit hoꝛa ꝙ omnis qui interficit xvs arbitret᷑ obſequi⸗

2 6

um ſe pꝛeſtare deo . Bicut in capite pꝛeactum eſt et in

membꝛis.nam per legem chꝛiſtum tradiderũt in mo⸗⸗
tem dicentes.nos legem habemus:et ſcm legem de⸗
bet moꝛi quia filium dei ſe fecit.vt nõ ſe crederent homi
cidas atq; culpabiles:ſed vere iuſticie mimiſtros ſimili⸗
ter et fautoꝛes. Sic et in membꝛis eius fuerat iudican
dum et actum eſt:ꝙ qui interfecerunt eos nõ obnoxios
crimini non offenſoꝛes iuſticie.non deo in aliquo diſpli⸗
centes.ſed ſacrificare pꝛo voto.ſacrificium offerre p de⸗
bito crediderunt. Judei pꝛo celo legis. gentiles pꝛo fal⸗
ſo Lelo idolatrie im bietatio Eech nulla perſecutio ſeui⸗
oꝛ qᷓ; vt innocens tanquã nocens.iuſtus vt iniquus.pi
us vt impius.beneactoꝛ vt malefactoꝛ.veraxvt mendax
applicatur penis.vxatur toꝛmentis et occiditur et da⸗
mnatur. In talibus quidem patientia wera ſi aderit
magni eſt meriti: et pꝛemia amplius habitura. Sed

vnge in hanc ſeuiciam deuenient oſtendit. Et hee fa /

cient vobis Quia non nouerunt patrem neque me.
Vlt ſepe iam dictum eſt huiuſcemodi neſcientia ma⸗
gnoꝛum maloꝛum fomitem miniſtrauit.ſed eo inexcu⸗
ſabilioꝛ:q̃ pptuit auferre facilitate imo pietate credendi.

ehcle
en
bertat,
Finſapt
enalie
ſpice⸗
paſtioe
bliom
ſus ſe
dritatis
mab⸗
teſimo⸗
amb⸗ tia
Ginno⸗
Iinige
zunn,
ereite
eta que
teſupe
teſtesin
ANöm
Qun
eſes cpter
tls, ermna
blretv⸗
turpocer
ng
polore/
ho qri
rectaue
imuser
etn
E. eana
ertinmni,
nöͤſcanc
rumete .
tiet enn
eruntetpt
ne ſunt
icinicet
n peecien
ſguͤcttan
ſonol Et
blvi⸗
cſtan
n mo⸗⸗
em d/
ſtbomi
ſimnli⸗
udican
nonos
ddiſpli⸗
nep
zpoſtl
1oli
abs
ercht
rerda/
facerit
Bl
frchie
ia mma⸗
nency
Gendie

dilectionis domi. Baluato.

Qẽõ yvt veniretur in hanc credulitatem: omne vehicu⸗
lum ſignoꝛũ et diuinoꝛũ operum pꝛerogatum eſt. Cau

ſam reiterat cur iſta pꝛedixerit:ne obluno generaret ĩ⸗

pacientiam et ſcandalũ in ſide:et vt remimiſcẽtia daret

tolerantiam firmam:a ꝓmptitudinẽ in ſermone. ꝛo

inde ſubiecit Sed hec locutus ſum vobis:vt cum ve/⸗

7

nerit hoꝛa eoꝑ remimiſcamini quia ego dixi vobis. Hec
autẽ vobis ab inicio non dixi:quia vobiſcum erã Jdeo
ieſus aplłis pꝛedixit:vt cum hoꝛa ꝑſecutionis adeſiet re
coꝛdarent᷑ ne ſcandalicarent᷑ ne per impacientiã frange⸗
rentur.qm̃ ipſoꝛum dñs et magiſter ſic diſpoſuerat ſic
futurum eſſe pꝛedixerat:vt qualia ante fuerat ipſe ppeſ
ſus ſic et ipſi talia paterent᷑vt ſicut erat futura vns glo
ria capitis ⁊ mẽbꝛoꝛum qᷓ;uis illa pxramplius: ſic paſſi⸗
eſſet vna ſocietas tamen ex cauſis ita diſpariby.
Non tamen ab initio vocationis et electionis apoſtolo⸗

rum chꝛiſtuſ eis talia nota fecit· aliquãdiu habens cum

ipſis exiſtere.ipſos opꝑibus a ſermonibus infoꝛmare cõ
ducere et fouere:et ne foꝛte in inicio vocationis terꝛoꝛẽ
futurarum pſecutionũ tam ſeuarũ audientes ab eo qð
ceperant reſiliſſent. Sed vicinus ⁊ pꝛoximus paſſioni
quaſi confeſtim abceſſurus ab eis de pſecutionibo eru⸗
dit pꝛenuncians quid futurum erat et cauſam: per ad/
uerſitates et tribulationes oꝛdinans ad gloꝛiam eter⸗
nam omnes illã captare in tꝑe geſtientes.
k expediebat aplis celos penetrare ieſum.et paracli
tum mittere arguentem atq; vera docentem annunciã
temq; futura. ſcõm iohannẽ ſolũ. Capitulum. XIII
. Vra erat ieſu de coꝛdibus apoſtoloꝝ indebi⸗
c tam remouere triſticiam que illis ex chꝛiſti
fiebat abſentia:et ex pollicitatione melioꝛuʒ
de remotis et ablatis inferioꝛibo eoꝛum am⸗

mos refouebat. Exponit ſuũ oĩno adeſſe receſſum Et

nunc vado ad eum qui me miſit:et nemo ex vobis ĩter
rogat me quo vadis. Sed quia hec locutus ſum vobis:
triſticia impleuit coꝛ veſtrum Expleta legatione ad le

gantem decet redire legatum. relaturum que fecit et qᷓ

in ipſo facta ſunt: et examinatus recipiat digna factis.
Oiſſus dei filius in humanitate ſoluʒ erat.et in illa va
dit ad mittentẽ patrem:a quo nunq; ditate receſſerat.
Et ſue legationis pꝛo nobis ꝑacto miſterio:ſuſcipiet vt
filius hominis gloꝛiam.q̃m vt dei filius ab eterno poſſe
dit Non tamen ex vtraq; foꝛma opoꝛtebit aliquid geſto
rum referre ad patrem qui oĩa nouit anteq; fiant: ſed ĩ
vniendo et redeundo eſt decentia facientis ſeries ge⸗
ſie rei et foꝛma vere obedientie pꝛeſignata.vt ad imperi
um iubentis oĩa fiant.et nulla ſit cõtradictio ad iuben⸗
tem:nec graue in exequendo aliquid in animo exequẽ⸗
tis obueniat.Hinc libertate dicit. CUlado ad eum qͥ me
miſit.ſed cum hoc cognoſcatis ex dictis:mirũ quaſi de
vobis ꝙ nemo ex vobis interꝛogat me quo vadis Yam

pidetis auditis meam in recedendo voluntatem. ſed

quo vadam ignoꝛatis meã in recedendo voluntatem.

ſed quo vadã ignoꝛatis: qꝛ ſi ad patrẽ ipſum nõ cogno

ſcitis. Eur aliquis veſtrum non interꝛogat quo vadis

Sel diri vos amicos:non ſeruos.Licentia eſt in ami⸗

co interrogare quo vadit amicus cum non ſit congruũ
ſeruo exquirere quo velit ꝑgere dñs. Foꝛtaſſis wolebat
ieſus int errogari quo iret vt doceret: ſicut magiſter a di
ſcipulis vt doceat ignoꝛata Attamen ipſe cauſam aperit
cur interrogaticiũ ſit. . Sed quia hec locutus ſum vo/
bis triſticia impleuit coꝛ veſtrů Oplet ſepe animũ tri
ſticia. et plerunq; coꝛ ex ipſa tabeſcit: vt querenda non q̃
rat. neq; curet ſcire ſcienda. Veruntñ apte vtilitateʒ 7
expedientiam ſue vaditionis inſinuat.
tatem dico vobis:expedit vobis vt ego vadam. Veri⸗

d ego wri⸗/

tas ſum veritatem dico. In writate debet omnis quie
ſcere intellectus:omnis ratio in veritate terminat᷑. vl⸗

tra veritatẽ omnis inquiſitio eſt imppꝛtuna:nemo i v⸗

ritate fallitur. Eleritas amara interdum eſſe poreſt:ꝛinꝰ

iuſta vero nunqᷓ;. Agentes ꝑperam oderunt auqñ veri

tatem:quia pꝛodit imquitatem.ex qua multat᷑ auctoꝛ.

Dilexerunt aũt illam penitus innocentes. Si vos ami
ci mei eſtis qui veritas ſum:ergo ⁊ veritatis amici. Tle

ritatis amicis veritas eſt ad fructũ.generat gaudiuʒin⸗
nocentibo:ſecuritatẽ et gratiam preſtat. Non fallo vos
vritatem fatus.expedit vobis ad vtilitatem ad fructuʒ

ad ſecuritatem ad gaudiũ ad gratiã vt ego vadã. Expe⸗

dit vt foꝛma ſerui recedat ab oculis ad hoc vt dei foꝛmã
contẽplantes redeatis ad coꝛ. Extroꝛſum vagatis i foꝛ
ma cõſpecta vt introꝛſum redeatis vobis expedienti ẽ.

Mam in his que bona etiama ſenſibus delectatio inter

na pꝛehabet:et ſenſibiliter affectus in lonis ſi nõ rede⸗
at ad animũ.pꝛiuatur melioꝛibus. Intuebant᷑ apoſto⸗
li chꝛiſti humanitatem amenaã:et illa delectati gaudijs
pocioꝛibus interioꝛibo pꝛiuabant᷑.non qð malũ eſſet in
quo afficiebant᷑:ſed melius qð pꝛomittebatr᷑ intus. In
de dictum eſt Si enim non abiero:paraclitus nõ ve⸗
niet ad vos Si auᷣt abiero mittã eum ad. S. Sia wo
bis coꝛpoꝛe non recedam.ſi a vobis non ſubtraxero bu
ius humanitatis aſpectũ.ſi nõ penetrauero celos.ſi nõ
fecero regreſſum ad patrẽ paraclitus nõ veniet ad vos:
non venietq; pater ſine me non mittet.Et licet fil?nõ
ſit diuiſus a patre neq; carnem aſſumens fecerit ſeꝑa⸗
tionem vmus cum ipio exiſtens eterne ſubſtantie: de⸗
genſq; in noſtra natura in terris ſimulq; in deitate ĩ ce⸗
lo erat apud patrem. Abire autẽ eius non ad foꝛmã dei

ſed ad foꝛmã hominis ferebat᷑ quã pt᷑ expectabat aſceſu

ram ad ſuperos. Deinde paraclitus a patre et filio non
ante mittendus erat. Ideo in humanitate in celis expe
ctato.ipſaq; aſcendente ad mittendũ vt filius homims
dei filius crederet᷑:qui nondũ creditus acclamatum eſt
vt crucifigeret᷑ Poterat quidem ſilius etiam in terris

exiſtens in carne vna cum patre ſpũmſanctum de celo

mittere.ſed nec creditũ fuiſſet qð ꝓceſſiſſet a filio put a
d adhuc in terris exi

patre ſi pſũſſanctus adueniſſet
ſtente:nec ꝙ hic homo viſus et cõuerſatus in terris eſ⸗
ſet dei flius in excelſis. Pꝛoinde ſubiecit! Cum auteʒ
abiero mittam eum ad vos OMittam vna cũ patre cõ
ſubſtantialis exiſtens:mittã ad vos quos elegi de mun
do.qui me hominẽ vidiſtie in terris cum homimbo con
uerſantẽ.vt credatis quia eternus dei filius ſum quem
lam conſeſſi eſtis:et qui vado ĩmolari pꝛo vobis. DMit⸗
tam ad vos qui pꝛedicaturi eſtꝭ diuina miſteria et nouã
vitam et arguturi maliciã:qui vobis quã nõdum habe
tis pꝛeſtabit audaciam. Hinc enĩ eſt. Et cum venerit
ille arguet mundũ de peccato et de iuſticia et de iudicio
De peccato quidem:qꝛ non crediderũt in me.Oe iuſti⸗
cia vero:quia ad patrem vado et me iam non videbitis
De iudicio autẽ:qꝛ pꝛinceps mũdi huius iam iudicatꝰ
eſt Accuſabit per aplos mundũ ſpuůſſanctus cũ vene⸗
rit. cum eis aꝑte docendi pꝛeſtabit audaciam: nõ quod

in aſſumpta et vnita ſibi aliqua creatura loquat᷑. Nulla

vnio creature facta eſt in diuinis:pꝛeterq; humane na
ture in verbo. Et de tribus tm̃ hic videtur ꝙ munduʒ

accuſare voluerit:cum multa ſint plura quibus culpa⸗

dus eſt mundus.Alduertendũ autẽ ꝙ iſia tria dumta⸗
xat ad humanatũ dei filium referuntur: peccatum ⁊ iu
ſticia et iudicium. Diuerſa ſunt quidem diuerſe tractã
da:etiam relata in chꝛiſtum. Pꝛerogatis opibus virtu
oſis miraculis et figuris pꝛolatis irrepꝛehenſibilib et
doctrinalibus verbis a chꝛiſto que ſolui nulla racone

*½

—

₰●

Niber duodecimus de teſtamento

potuerunt:ipſi omnino homines credere debuerũt. Ex

iſta quidem incredulitate omnia mala oꝛiunt᷑: qmi quii

credulus eſt non eſt recta in eo anima eius.ſed ꝑ deuia

queq; tendens ydolatrat. peret mundo. viſibilibo capit
amoꝛe coꝛruptibiliũ tenetur et ſegregatur a deo: inobe⸗
diens vris ſubiecta fal ſis demonibo famulat᷑. Et alibi

iohannes aperuit incredulitatis piculuʒ. Qui incredu

lus eſt filio non videbit vitam eternam: ſed ira dei ma⸗

net ſup eum. Et apoſtolus que mala ex incredulitate p
ueniant ad Titũ oſtendit. Eramus enim aliqñ et nos
inſipientes increduli errantes ſeruientes deſiderijs et
voluptatibus varijs:et in malicia et inuidia agẽtes odi

⸗

biles odientes inuicem. Poſtq; ab eterno pꝛeuſum ẽ

dei filiũ pꝛo nobis incarnari ſic cõuerſari et moꝛi. ſic eq̃
ꝓmiſſum eſt in eum debere credi.nõ aũt credentes da⸗

mnari: ſine hac fide impoſſibile eſt deo placere. Nihil
aũt eſt qð poſſit e regione conſurgere qð nõ cxederet᷑ n

chꝛiſtum tanqᷓ; in dei filũ:et eius verbis et factis ſicut

diuine depꝛomptis.Arguebat᷑ et arguitur mudus etiã

ce iuſticia:non de illa qua hoĩes recte agere compellunt
Mec in infidelitate accuſat᷑ cum infidelis ꝑperam nilq;
rectum deo dignum agat ſed d iuſticia quam in chꝛiſto
ieſu eſſe negauerunt. Auſtus ieſus ab eterno: quia vt
dei filius nihil per iniquitatẽ valebat. Juſtus in homi⸗
ne aſſumpto mundo apparuit.iuſtus in oꝑibus iuſtus
in moꝛibus.iuſtus in vita.iuſtus in ſermonibus. iuſt⸗
in doctrina.iuſtus in cõuerſatione.iuſtus in dilectione

Nam iuſtus dñs iuſticiã dilexit:et equitateʒ vidit vul⸗
tus eius. Juſtus in iudicio:quia iuſtus es domine ⁊ re

ctum iudicium tuum Et cum amimã in cruce potenter
de coꝛpoꝛe tradidiſſet.dux cruciſigentiũ ↄſpectis ſignis
ex celo et terra ſuꝑ eum diuine monſtratꝭ ait. Vere hic

homo iuſtue erat. Supuacuum eſt verbis aut ſulcatio
ne elementoꝛũ chꝛiſti velle demonſtrare aut oſtentare

iuſticiam:ſed hoc in diſſertione tentatum eſt. Sed q⸗

cum ſuper omnem intelligentiã hominũ iuſtus eſt. vt
deuoꝛatoꝛ vt maloꝛũ amicus vt mendax vt demoniacꝰ
vt vane laudis appetitoꝛ reputat eſi.et vt malefactoꝛ
legiſq; deſtructoꝛ.vt latro cũ latronibus crucifixus eſt.
vt non ſolũ dei ꝑ veram iuſticiam crederetur ſed vt fili

us hominis non ex ſpũſſancti conceptione ſed ex coꝛru
tione non dignus premio ſed toꝛmento non celo ſed
aratro reputat eſt/ Itaq; de iuſticia quia vadit ad pa⸗
trẽ a quo miſſus erat.vadit ad ſuꝑnam patriã vnde ve⸗
nerat:ad angelicos ciues quos pꝛo oue centeſima que⸗
renda reliquerat. Vadit ad patrẽ ſuum velut qui ꝑ oĩa
peregit eius imperium.velut agoniſta qui per iuſticiã in
ſanguine atq; moꝛte redemit genus humanũ: triũpha

uit et de dialuvlo et ſpoliauit infernũ. ladit accepturuſ

pꝛo ſe ſuiſq; electis regnũ eternum. ꝓpterea dicit. argu⸗
et de iuſticia quia ad patrem vado:qm iuſticia mihi eſt
non gratia.eterna conſubſtantialitas eſt non rapina vt

vadam ad patrẽ in hac hana ex benignitate affumpta

natura. Et me iam non videbitis:quia me mũdus am

plius non eſt dignus. Et me non videbitis in tert am
plius viſibiliter ↄuerſantẽ:qui ab eterno maneo apud

patrem. Et ſi iuſtuz dicitur de filio dei et iam iuſtiſſimũ
de filio hominis iudicandũ eſt qui in aſſumente verbo
vna pſona cum ipſo factus eſt. Me iam non videbitis

mMoꝛtalem:qꝛ reſurgenti a moꝛtuis:moꝛs vltra non do

minabit᷑. Exigit iuſticia vt vadam ad patrẽ.vt ſedeam
ad dei dexteram in excelſis qui iniuſte vilipenſus.apoꝛi
atus iniuſte.iudicatus ꝓt nequã in terris cruci fui affi⸗
xug. autẽ de iudicio ſit argutio facienda.pꝛo eo ꝙ pꝛĩ
ceps mundi iam iudicatus exiſtat:ad ignoꝛantiam a in

gratitudinẽ pertinet. Ignoꝛabat quidem müdus ꝗy ſi⸗

bi diabolus pꝛinciparetur:et ꝙ finita vita coꝛꝑis homi⸗
nes ducerentur ad loca tartarea. et quibꝰ demeritis ta⸗
libus applicarentur ſupplicijs.et quo iure antiquus ho
ſtis genus poſſideret humanũ:qua eſſet poteſtate tam

ſeuus hoſtis Quõ iudicatus cũ nomen pꝛincipatus oꝛi

atur ex lege veniat de neceſſitate.cum etia in ſepatʒ ſub⸗
ſtantijs noĩa pꝛincipatus enſae An pꝛinceps huiuſce⸗
modi verſus in tirannũ.vt a ſupioꝛe ſuo iudicari mere
atur. Sed cum mundi pꝛincipem diabolũ dicat ipſe ab
inicio mendax ab inicio tirannidem ꝑmiſiam exercuit:
iniqua voluntate iuſta ꝑmiſſione. YVgnoꝛabat᷑ quõ.quo
iure.quo certamine.quo congreſſu.ſub quo iudice.qua
litigandi ſerie iudicatus eſſet.quia non vi ſed iure.non
poteſtate ſed equitate:non ſuꝑbia ſed pacientia:cũ vel⸗
let tangere atq; infamare et in ſuam ſoꝛtem trahere in⸗
nocentem . iuſte nocentẽ ꝑdidit quem tenebat Et cum
ſatageret vt de mundo ꝑ moꝛtẽ acerbã expellerer᷑ qui il⸗

lum cõdiderat:qui reꝑare venerat qð perierat qui ſalus

tem eternam ꝓcurare moꝛtaliboet terrenos in ſuperna
tranſferre.ipſe ab eterno patre iudicatus vt impꝛobus
pꝛedo atq; vt inſaciabilis homicida eiectus eſt.ꝑdẽs ti
rannidem.ſolũ in ſibi volũtarie ſubditis diuina ꝑmiſſi
one retinens poteſtatem Et cũ ita factũ ſit ſibi madus
eſt ingratus auertens a conſideratione huius certami
nis mentẽ ꝙ ſit iudicatus in ligno qui deuicit in ligno.

—

et per crucem qui ſuaſit delectationẽ.et per ſtulticiã cru

cis et moꝛtis qui pꝛomiſit ſcientiam deitatis:e
pollicitationẽ de non moꝛiendo pꝛedixit nexcuſabilis
ingratitudinis culpa non cognoſcere infinitũ bonũ qð
factum et diſſimulare et auertere ⁊ gratias inceſſanter
non referre:cum oĩbus deficientibus viribus ꝓpꝛijs et
auxilijs alienis catenã tenebꝛarũ et iugu male ſeruitu⸗
tis ⁊ peſſime oppꝛeſſionis ꝑ iugum ſibi impoſite crucis
aceruicibus noſtris excuſſit. et exules reuocauit ad pa⸗
triam.errantes ad viam ad filiationẽ extraneos:ad vi⸗
tam moꝛtuos.ad congregationẽ ſuꝑnox ciuium pegri

nos.Atqui ſpũſſanetus adueniens de his mũdanos ꝑ

aplos arguet:ſeu inteꝛne faciet cognoſcere ĩheſitate cre
dentes Pauida et tremefacta in his verbis erant apwo
ſtoloꝛũ coꝛda:que cognoſcebat ieſus in verbis ampliuſ
non latura. Pzoinde ſermonibus parcit ne ipſoꝛũ coꝛ⸗

qg confundat:et ſpirituiſancto reſeruat qð reliquuʒ eſt

te writate ſciendum. Vnde adiecit Adhuc habeo mil⸗
ta vobis dicere:ſed non poteſtis poꝛtare modo. Cũ aut
Vnerit ille ſpũs veritatis:docebit ros omnẽ vweritatẽ
agna ⁊ multa ⁊ vtilia neceſſariaq; dixerat ieſus l⸗
taq; habebat dicere que fienda erant in moꝛibus et fu⸗
tura in futuris tꝑibus.que ſi dixiſſet ipſi poꝛtare nõ po
terant a triſticia detentupꝛo eo ꝙ chꝛiſtꝰ parabat ab eis
abceſſum. Pꝛeſtruitur hic ſane ſoꝛma doctoꝛibuſ.ne in

ſublimitate ſermonis.ne in multitudine dicẽdoꝛuʒ. ne

aſperitate vrboꝛum.ne diſcuſſionis ſubtilitate.ne aliq̃
varietate loquendi coꝛda grauent auditoꝛũ.pluſqᷓ; vi⸗
derint coſſe poꝛtare:aut cognouerint valitudinem capi
endi.Sed expectent ſerenitatẽ mentiũ.depulſionẽ paſ
ſionũ:quibus inſedentibus in animo ſermo alte latus
non capitur. Sed ſpũs mittendus cum venerit omnẽ
veritatem docebit agendoꝛũ futuroꝛũq; bonox ſiue ma
loꝛum:ne ꝑ incaptionẽ aliquid patiamini.Non tamen
alia veritas filij alia ſpũſſancti.neq; veritas neq; lex ne
qʒ euangelium filij et ſpũſſancti aliud et aliud ſunt: ſed
omnia ſunt eque cõmunia. Veruntamen ſi quid defu⸗
it qð non intelligerent ꝑ filium intelligent per ſpiritũ
ſanctum:qui in ipſoꝛũ coꝛdibo declarauit euangehuʒ. q̃̊
inſpirante inſulcata elementa vſq; ad mundi finem. ae

memoꝛiã ſequentiũ redactũ eſt:qui etis multa nõ ſcri

— — — — — ——

ety⸗
no
ſleri
od
m
ichi
adt
uic
ture

Iſlue
lerng
bus
Nest
Wii

nüdas

Certantt
in heno,
lucace
Atfin

cuſabiis

wnii
eſſanter
pehset
erhttu⸗
aucs
taaper
Sd vi/
hn gegn
danoe-
ſtane
mre
nput
ſic
glze⸗
tront
Ciin
ne
ei⸗
ſ
bes
vein
Pe
i
N
ah
ſu
liuns
ommi
genme
mn
rne
ſad
rfi
titi

8
Fn

dilectionis domi. Baluato.

pta inſpirauit.que velut euangelium vſq; in pꝛeſensoꝛ

thodora eccle ſia cuſtodiuit Non enim loquet᷑ a ſeipſo
ſed quecunq; audiet loquet᷑:et que venturs ſunt annũ/
ciabit vobis Ydeo non loquetur a ſemetipſo.ſed audi
ta videlicet a patre et filio:ne in ſubſtantia alius qᷓ; filiꝰ
crederet᷑nnunciabit ventura pꝛo vtilitate credentiũ
et eccleſie condende de gentibi. ne in euentu ſubito fal
lerent᷑ aut ciperentur per pſeudo apoſtolos atq; docto
res:qui ad ſubuerſionem euangelij ſunt futuri Et pꝛo
pheticandi virtutem fuiſſe in axoſtolis ſpũſſancti virtu
te ſicut in ꝓpſetis vteris teſtamentune crederet᷑ ꝙ aliꝰ
ſpũs pꝛioꝛibo vatibus.alius aplis ſit affatus Alle me
clarinicabit:quia de meo accipiet et annũciabit vobis
Clarificabit in coꝛdibo.et ꝑ verba ſonantia in mundo ꝑ.
eos qui quam docui veritatem intrepide pꝛedicabũt:et
per opa talia que non decent ſieri niñi ꝑ filium dei. et ꝑ
mirabilia ſigna etiã maioꝛa q fecerit filius dei:ſicut ipe
pꝛomiſit de credentibus in eum.Et maioꝛa hoꝛũ faciet
quia ego ad patrem vado. larificabit ſpũſſanctus ſili
um:qꝛ de illo quod ſilij erat accipiet. Sed quid habet ſi
lius quod non habeat ſpũſſanctus excepto diſtincto no

mine relatiuo. Om̃ino nihil. Quid ergo accipiet Etiã

oĩno nihil. Sed quia ſicut a patre ita pꝛocedit a ſil io.q̃
ſi hoc eſſet acceptum credentibus declarabit vt ſilij et
ſpũſſancti vna credatur eſſe doctrina. Me aũt pater cre
deretur excluſus.ſed ꝙ omnia eius ſunt ꝓceduntq; ab
ipſo:ſubiectum eſt.. Omnia quecũq; habet pater mea
ſunt. Pꝛopterea dixi:quia de meo accipiet etannuncia
bit vobis Vleritas catholice fidei hceſt.ꝙ pater⁊ filꝰ
et ſpũſſanctus in nullo Pooterl relatione ꝑſonali diffe⸗
rant non tñ ꝙ iſta differentia ſit realis ſeu ſubſtantial.
Mꝛoinde ieſus dogmatitat: ne aliquid diuerſum ĩ ſum
ma trinitate credatur. Docuerat ediſſerat ꝓphetauerat
annunciauerat multa in carne degens viſibiliter filiu
Venturus erat atq; docturus coꝛda diſcipuloꝛum atq;
multoꝛũ inui ſibiliter ſpũſſanctus.Ne ſpuſſanctus cre

eretur alius a filio dictuʒ eſt:quia de meo acepiet. Ne

filius alius a patre aſſertum eſt:omnia quecunq; habet
pater mea ſunt.At ſi ſpũſſanctus vnũ cum ſilio.ſilius

vnum cum patre om̃es tres ꝑſone ꝑ ola habeant᷑ equa⸗

les.nec ſpũs duobus minoꝛ.quia tertia ꝑpſona in nomi
natione poſterioꝛ ab vtraq; pcedens nec nilius natre mi
noꝛ quia genitus et non gignens.Que igitur ſunt pa⸗
tris ſunt et filij:que vero ſunt filij ſunt et ſpũfſſancti.et
qui equales ſunt in eternitate.in immẽſitate.in omni⸗
pote ntia.in ſanctitate.in ſapientia.in ſubſtantia:nõ cre
dantur diſpares in doctrina in pꝛopłxcia et inomni ve⸗
De modicitate tpis quo chꝛiſius videndus erat.et
de triſticia diſcipuloꝛũ ad quam eternũ gaudium eſt fu⸗
turum.ſcõm iohannẽ ſolum. Capitulum XIIII
Oꝛpoꝛe nõ deitate ieſus migraturus ex mũ
c o et ablaturuſq; a coꝛpoꝛeis oculis ſeruileʒ
viſibilemq; foꝛmã et illaturus illam ſup oĩa
excelſa celoꝛũ:tempoꝛiſ bꝛeuitatem inſinuat
OMoicũ et iam non videbitis me et iterum modicuʒ
et videbitis me:quia vado ad patrem Qð modicum
et non videbitur tꝑi reſurrectionis vſq; ad aſcenſioneʒ
inſcribitur:quia tunc acceſſit ad patrem.l. Dixerũt er⸗
go diſcipuli eius ad inuicem. QAuid eſt hoc qð nobis di
cit modicũ et non videbitis me.et iterũ modicum ⁊ vi
debitis me.quia vado ad patrẽ.Dicebant ergo. Quid
eſt hoc ꝙ dicit nobis modicũ Hoc totum nil aliud qᷓ
apoſtoloꝛũ ammirationẽ et ignoꝛantiam ſonant Tardi
quidem in intellectu erant apoſtoli:et ſupꝛa id quod na
turaliter negatur hominibo coꝛda ſuꝑueniens triſticia

plus obuelat. Quos interrogare volentes vt talis ne⸗
ſcientia pelleretur chꝛiſtus reivondendo pꝛeuemt oο

gnouit autem ieſus quia volebant ipſum interrogare:
et dixit eis · De hoc q̃ritis inter vos quia dixi xobis mo
dicum ⁊ non videbitis me.lmen amen dico vobis: qꝛ
ploꝛabitis et flebitis vve:mundus aũt gaudebit.os
autẽ contriſtabimini:ſed triſticia wſtra vertetur in gau
dium Mon reſpondit ieſus interrogationi quam feciſ⸗
ſent diſcipuli non pꝛeuenti:qm̃ de eo ꝙ neſciebãt quid
eſſet hoc dicere.modicum et non videbitis et iterũ mo
dicum et videbitis interrogare volebant· Seg reſpon⸗
dit vtilius pꝛeoſtendens quid futurũ erat.cũ ieſus nõ
amplius videretur.qꝛ ploꝛatus et fletus in eis tempo⸗
re paſſionis et ſepulture.ac etiam ommitꝑe poſt aſcenſi
onem in ipſis pꝛimitiuis eccleſie future cunctiſq; vere
credituris et ſequentibachꝛiſtum: per aꝑtam pꝑſecutio⸗
nem tirannoꝛũ ydolatrantiũ et peruerſoꝛũ male agen⸗
tium vſq; ad finem ſecul duraturam. Mon enim ſem

per ꝑſecutionem per mala conſodientia et affligetia coꝛ

poꝛis ſenſuʒ eccleſia paſſa eſt:ſed illam que ſit a diſſimi

nibus membꝛis et a ꝑperam agentibus nunq; ſibi defu
iſſe neq; vſq; ad terminũ mũdi de futura credatur. Ve

ri quideʒ chꝛiſti diſcipuli plus cruciant᷑ in animo ex coꝛ⸗
ruptis hominũ moꝛibus:q; ſi queq; flagella ĩ ꝓpens coꝛ
wꝛibus paterent᷑. Eed vnde ploꝛatus et fietus.Tem⸗
ꝛe paſſionis et moꝛtis et ſepulture cum eis potuiſſet
illudi et expꝛobꝛari. ſcʒ vbi eſt homo quẽ colebat vt de
um.Aſpicite cruciſirum:deſcendat de cruce ſi filius dei
eſt et liberetur a patre. cõtemplamim moꝛtuũ qm̃ deus

non moꝛitur.cogitate ſepultum:qm̃ deus loco nõ clau⸗

ditur. Et vnde tunc gauiſus eſt mundue niſi quia ſibi

viſus eſt triumphaſſe de hoſte quem ſibi chꝛiſtů arguẽ⸗

tem mundi ſcelera reputabat Elnde ploꝛatus et fletus
poſtqᷓ; chꝛiſtus regreſſus eſt ad ſupoſ.niſi quia paſſi oĩa

genera toꝛmento:um.expoſiti penis ſubiacentes toꝛto⸗

ribus et tirannis.quaſi derelicti a chꝛiſto videbant᷑ pꝛo
quo patiebant᷑. Et inſultus et expꝛobꝛatiões audiebãt.
vbi eſt chꝛiſtus·vbi crucifirus quẽ dicitis ꝙ veſter ẽ de
us. Bicut ſemetipſum liberare non potuit ſic et ros in
toꝛtoꝛum manibo dereliqiit Et maioꝛ ploꝛãdi cauſa ꝙ
cõuicia iaculabant᷑ in chꝛiſtum:qᷓ; exr his que in coꝛpoꝛi⸗
bus ꝓpꝛijs tolerabant/Oaioꝛ ratio fletus ꝙ chꝛiſt? ne⸗
gabatur ab eis.vt non deus ſed homo tm̃ iniuſtus ſiue
iuſtus exiſtimabat᷑q; ex eo ꝙ ipſi toꝛquebant᷑. Nec erat
ab eo eis auxilium quin traderentur in necẽ:qm̃ om̃es
qui ſumma rei chꝛiſtiane pollebant magis gaudebant
toꝛti ſupplicijs qᷓ; foti blandicijs. Sed in hoc erat ſum⸗
ma doloꝛis fletus atq; ploꝛatus et afficiẽtis triſticie:dũ
arrogabatur dijs et chꝛiſio id qð erat detraſlebat᷑. Nec⸗
non cum quieuit ꝑſecutio coꝛpoꝛũ etiam ſatis abunde
ploꝛatum et fletum et triſtatũ eſt:neq; deſtatuʒ eſt atq;
deſtabitur quouſq; vita iſta finiatur. non ex pſecutione
moꝛũ iniquoꝝ qui conturbant intima coꝛdis in amato
ribus bonitatis.etiam ſi iuſtis a male agentib⸗ obſeq̃a
pꝛo coꝛpibus pꝛeſtarent᷑. Clerũtamen ſi in optiõe factũ
eſt:pꝛecipuum eſt in moꝛibus agende vite pꝛo chꝛiſto ĩ
coꝛpoꝛe ſpoligtiõeq; rerum exomni verlv triſtari pꝛo af⸗
fligente. Debitũ aũt ſine quo nec virtus adeſt pꝛo dei ĩ
iuria in animo contabeſcere:iuxta dei amatoꝛis dictum
Vlidi pꝛeuaricantes ⁊ tabeſcebam:quia eloquia tua nõ
cuſtodierunt. En duplex ex pꝛeuaricatione triſiicia. ſed
maioꝛ quia iniuria dei agitur:qᷓ 9 male agens ex pꝛeua
ricstione damnatur. Tlere chꝛiſi finis eſt dolendi atq;
gaudẽdi:offenſus wl amatus pditus vl inuẽtus E re

gione vo vnde mũdo gaudin.Hõ aliunde direrim niſi

qꝛ mũdi amatoꝛes floꝛebunt ad hoꝛam floꝛibus pfun⸗
2

ANiber duodecimus de teſtamento

ctoꝛijs atq; caducis depꝛeſſis qui mundi gloꝛiam conte

mnebant ·et contra illa verbis et moꝛibus inſurgebant
Et ws contriſtabimim amplius peo his quos videbi/
tis inaniter exultare: ̊ pꝛʒo malis que cogemim tolera
re Amplius ingerit triſtciam onuas perinn um ⸗
linquit:qᷓ; pena ꝓpꝛij coꝛpoꝛis cum configit. Sec triſti⸗

cia veſtra vertetur in gaudium. Mon omnis triſticia in
gaudium vertitur: ſed multoꝛum augebitur inppetun
vt hic incipiat pena in inferno eterne mani ura. ied ve⸗

.

ſira qui pꝛo veritate patimini. pꝛo dei ftetis miuria: ex
pꝛorimoꝛum malo ex caritate doletis lppoſuit quidem

de pꝛeeunte triſticia et gaudio ſequente in muliere pa/
riente parabolam. Oulier cum parit triſticiam habet
quia venit hoꝛa eius. um aut ꝑepererit puerũ iam no
memimit pꝛeſſure ꝓpter gaudium quia natus eſt homo
in mundum. Rei experientia qð deduetum eſt in para
wla amplius qᷓ; in diſiertione vertvꝛum claret. Et albi
ſticiam habetis. Aterum videlvvos et gaudebit co⸗ we⸗
ſtrum:et gaudium veſtrum nemo tollet a vobis Hoc
qð dicit nunc non ſolum illius tem poꝛis erat quado di
cebat pꝛo tne paſſionis et moꝛtis.ſed ad omne tempus
vſq; ad finem ſeculi tendebatur.qmi vlut nũc eſt ome
tempus quouſq; ad etermtatem veniatur: in quo triſia
ri opoꝛtet ex varietate fiendarũ re ruʒ et ex impꝛobitate
ꝛauoꝛum omnes quotquot ſunt qui pie et iuſte et ſo⸗
bꝛie viuere volunt et ſequi veſtigia ſaluatoꝛis. Iterata
viſio quam ꝓmiſit hic q;uis poſt reſurrectione eſſet ili⸗

co futura. non tamen ulla pꝛeſiabat inauſeribile gaudiũ
qm̃ et iterato per aſcenſionem viſionem domini ꝑdide⸗

runt remanſeruntq; in parte dolentes: ſed illa ent que
poſt ſolutionẽ anime a coꝛpe fiet que dabit veruʒ coꝛdis
gaudium qð tollere nemo poterit:non ſolum ulli modi
ce diſcipuloꝛũ turbe future.ſed omni eccleſie iue ſancte
Qõ ſi gaudium hoc inauferibile in toleradis aduerſis
et dũ mala finienda ſe ingerunt .et in agendis que eype

diunt ad ſalutem mentibus hominũ in ſideret: nil gra⸗

ue ad tolerandum hommib videret᷑. Multã pacientiã
contulit homimbus pꝛemij altitudo:et ſpes futuroꝛuʒ

honoꝛum de magnis lalvꝛibo ſarcinam leuẽ fecit. O q̃n.
ta et qᷓ; grauia et eſtuans cauma tolerat agricultoꝛ: act⸗

ſpe fructus. Nauta hoꝛrendum nauigat equoꝛ anceps
inter tumentes pꝛocellas:ſpe augendi emolimenta cu⸗
pita. Belloꝛũ ictibus ſepe moꝛtalibo miles coꝛpus expo⸗
nit:ſtipendij ſpe potitus.Et terreni negociatoꝛes ſepiſſi

me ſpe fruſtrantur.et nec a negociatione dſiſtunt: cum

ſperant futura qᷓ; pꝛiſca in melioꝛa conuerti.Et ſpes in⸗
auferibilis eterni gaudij que nobis de celis efffuxit ſpe/

ranteſ nullo pacto confundit nec fallit:miſi ſpei dficit
illi qui ſperant. Auertit etiam a quibuſcunq; delectatio

nibus maculoſis contemplatio ſuꝑnoꝛum.nec ſinit he
betem eſſe qui ſe dicauit ad illam: actuoſum enim fecit
atq; ſollicitum. Optima et ineffabilis eſt poſſeſſio gau⸗
dij:que a nemine alio etiam a ſeipſo non poſſit auferri.
Cum enim a viatione fuerimus abſoluti ad ſuꝑnã pa⸗
triam introlati:nemo poterit declinare aut vxlle in alte⸗
ram partem Et cum a nemine in ſeipſo poſſit ibi exiſte
re cauſa mali nec ab alijs valebit inferri:pꝛoinde dictuʒ
eſt diſcipulis. Et gaudium veſtrũ nemo tollet a vobis.
Cum omne gaudium vie alternationibus peſſunder᷑.

eęt varie conquiri poſſit atq; deperdi ab ipſis poſſeſſoꝛib⸗

et a ſeuientibus hoſtibus extraneis. vtiq; de gaudio fu⸗
ture patrie dictum eſt non de gaudio moꝛtalis pegrina
tionis. Et hoc quidem verba ſubiecta maniſtant. Et iĩ

illo die me non interrogabitis quicqᷓ; um in via ſu⸗

mus interrogare opoꝛtet:ob ignoꝛantiam. ob dubieta⸗

tem. ob incertitudinem. In patria wro ſcientia limpi⸗
diſſima erit ommuũ et intiitiua viſio deitatis: rerũ nuil⸗

la cunctatio certiſſima poſſeſſio ſupernoꝝ. Ideo me nõ
interrogabitis quicqᷓ; in illo die cin nox non ſuccedit in

eternum: nec ſuberit cauſa qua interrogatio naſcitur.

De certa exauditione petitionis quidue petendũ ſit.
ſcom iohannem ſolum. Capitulum xx
Agnificus et nobilis herus quid mai? poteſt
m polliceri ſubiectis. qᷓ; exauditionem facilem
in petendis. Et hoc pꝛeſertim exquirit᷑ ab hiſ
qui colunt et mundi pꝛinapes venerant᷑.qð
eis cum impetrationis pollicitatione detur audacia:nõ
ſemel tm ſed quotiens rerum varietas petendi neceſſi⸗
tas ſuaderet. Minc et ſaluatoꝛ aſcenſurus in celum pa⸗

tris conſeſſurus ad dexteram omni oꝛbi pꝛelatus ꝑ oĩia

factus:hoc munus gratie apoſtolis dereliquit cum ait.
Amen amen dico vobis ſi quid ꝑetieritis patrẽ in no
mine meo dabit vobis Supꝛa ſimile dictũ eſt dũ de
diſcipuloꝛum tractaretur electione ſed nunc ad confir⸗
mandũ reiterat· Diuinum iuramentum eſt amen.qm̃
chꝛiſtus deus ꝑ aliud qᷓ; per ſeipſum iurare non poteſt.
gquia non ꝑ inferioꝛa ſed per equalia ſeu maioꝛa iuratur
NMihil chꝛiſto deo maius.et ipie veritas eſt.xerumq; oĩ⸗/
no eſt quod ipſe pꝛomittit:videlicet de ommbo apoſto⸗
los exaudire petentes dumtaxat ꝙ in ſuo nomine peti⸗
tio poꝛrigatur. non in nomine angeloꝛũ.non in nomie

aliquoꝛũ ſanctoꝛum non in nomine ipſoꝛum petentiũ

non in nomine aliquoꝛũ bonoꝛũ operum.non in nomĩe
aduerſantium poteſtatum. Et q;uis pꝛeces poꝛrigamꝰ

ad angelos et ad ſanctos.non tamẽ vt aliquid nobis ex
ſeipſis efficiant cum in ipſoꝛum poteſtate nõ ſit ab ani

mabus auferre vicia neq; cõferre virtutes:ſed vt oꝛet

pꝛo nobis deum qui vtrũq; habet efficere poteſtatem.

Nec exaudimur in merito aliquoꝛum quoꝛũ merita nõ

fuerunt ſufficientia pꝛo ſeipſis ſine miſericoꝛdia ⁊ gra⸗

tia ſaluatoꝛis.in cuius nomine ſalue.in cuius nomine
virtus expediens tribuitur: in cuius nomie queq; vicia

pelluntur. Me dictum videat᷑ ablurdum ſanetenen⸗

dum eſt ſi exaudiunt᷑ ſancti pꝛo ſeipſis ſi pꝛo nobis eo
rum amicis ſi nos exaudimur cum eis.totũ agitin no⸗

mine ſaluatoꝛis. College quidem ſumus qð fide catho

lica et caritate indefectibili conſignamur:q;uiſ in viato
ribus ſit diſparitas virtutũ:vt apud deum ſi nõ ꝑſona

rum ſit tamẽ vnius qᷓ; alterius maio: acceptio merito⸗

rum:ita ꝙ petitio aures dei ocius introeat ⁊ exaudita p

ueniat. iam wro eterna beatitudine pociuntur cum

pꝛo nobis pegrinis deum pꝛoſeucant᷑ in celis:etiam nõ
pꝛo ſeipſis exaudiunt᷑ ſed in nomie illius cui in ſangui⸗

ne et moꝛte et iuſtis moꝛibus teſtimoniũ reddiderunt

in terris:q;q; et ipſi pꝛo nobis in nomine ieſu exaudian
tur ocius.ex eo ꝙ hic pꝛo eius nomine moꝛalem vitam
purius tranſegerunt ardentiuſq; amauerũt Summa

quidem huius ſententie ſic terminat᷑: omnis petitio
pꝛo nobis remouende malicie. inſerende virtuns. adi⸗

piſcẽde ſalutis.a ſuꝑnis poerecta ciuibus tam angelis
qᷓ; hominibus ſiue a ſanctis viatoꝛibus exaudita.nõ wve
nit niſi in nomine ſaluatoꝛis.cuius nomen non ꝙ ſcri⸗
bitur litteris ſed meritum eſt incarnatioms.natiuitatꝭ
vite.paſſionis.crucis.oꝛationis.et moꝛtis.qui pꝛo no⸗
bis in lacrimis et clamoꝛe valido exauditus eſt pꝛo ſua
reuerentia. Etiam nemo nomine ſuo et virtute ꝓpꝛia
meritoꝛum ſe credat a domino exaudiri abſq; nomie ie
ſu chꝛiſti. Demones quidem inter nos deum oꝛandũ

medn eſſe non poſſunt. Elſq; modo non petiſtis qᷣcqᷓ;

in nomine meo quia vobiſcum eram interpellabamq;

po vobis pꝛeſens non abſens. Et foꝛtaſſis non ad ple

cilem
obhi⸗
w.
einn
neceſi,
lunpy,
6oe
Mar,
IN ho⸗
di de
onſir
ſ
ſoteſt.
rator
oi
e
lhepeti
1onie
Ntenti
nofnie
gan-

obiser

gbaoni
Rortt
ſiatenn,
erithno
G
vomine
/
enen
lh
no⸗
tho
wo
Pe
vetro
Giup
rahn
mio
nhuit
enint
in
lemn
me
ito⸗
i
is
G
ſ⸗
ut
ſo
ſun
hn
eſe
gi
ſh
Ne

4

Dilectionis domi. Baluato.

num aderat eis illa credulitas ꝙ ſilius deieſſet.qmuis
petrus fuiſſet pꝛo ommbus plene confeſſus ꝙ chꝛiſtus

eſſet ipſe filius dei viii:cum aliquotiens maxime m paſ
ſione dubitauerint. Sed poſt paſſionem moꝛtẽ ſepul⸗

turam reſurrectionem aſcenſionẽ immiſſionemq; ſpi⸗
rituſſancti:ſoliditatem fidei acceperunt ꝙ ieſus eſſet fi⸗
lius dei et ſeculi ſaluatoꝛ:in cuius merito cuncta bona
credentibus pꝛouenirent. Mꝛopterea vſq; pactis tali⸗
bus miſterijs aliquid non petiuerunt.At vbi cognituʒ
eſt poſt aſcenſionem miſſionẽq; paracliti ꝙieſus eſſet ſi
lius dei petitiones ſunt exhibite ad deuʒ poſite ad tribu
nal et pꝛeſtructa foꝛma ꝙ ſiant in nomine chꝛiſti ac etiã
ex fine petitionis quem ipſe cõſtituit ſcilicet petite ac⸗
cipietis vt gaudium veſſtrum plenũ ſit. Jure petentis
et largitoꝛie atq; petitionis:omnis petitio debet eſſe lo⸗
noꝛum Dulta quidem ſunt imo cuncta ſunt ex natura
lona:ea declarante ſententia. Vlidit deus cuncta que fe
cerat:et erant valde bona. Sunt et melioꝛa et perfecta
media tamen ex vſu voluntatis hominuʒ ſunt pleraq;.
Omne gaudiũ vt gaudiũ bonum eſt:ſed malum a peꝰ
bonum et melius dici poteſt: ſcoõm ſuppoſitan cauſas.
Plenum vro non de aliqua re creata:ſed tm̃ de ineffa⸗
bili et eterna participatione creantis.Hinc ergo ſum⸗
mam petendi ſtatuit:vt gaudium veſtrum plenum ſit.
Mec in pꝛouerbijs locutus ſum vobis.Venit hoꝛa cũ
iam non in pꝛouerbijs loquar vobis ſed palam de patre
meo annuncialv vobis ODulta ꝑ ſimilitudines et pa⸗
ralulas ſeu per pꝛouerbia locutus fuerat ieſus pꝛo mul
tis moꝛibus infoꝛmandis.et ꝙ maxime cure fuit vt eiꝰ
pater crederet᷑ teus:nunc veꝛo caſſatum eſt quod dictũ
eſt in parabolis.ſed adiectum eſt expꝛeſſioꝛibus verbis
abſq; omni fuco ſermonũ ꝙ deus eternus eius verusẽ
pater vt pꝛecedentia et ſequentia verba mamfeſtant:et
per ſpũſſancti aduentũ manifeſtius declarabit Attamẽ
quantum attinet ad ſuſceptum ſermonẽ:quid cum ipᷣo

et cum diſcipulis ſit pater inſinuat. In illo die in no⸗

mine meo petetis.et nõ dico vobis:quia ego rogalv pa
trem de robis. Ipſe enim pater amat voſ:quia vos me
amaſtis.⁊ credidiſtis quia a deo exiui. Suaſerat ſupꝛa
diſcipulis ad petẽdum patrem in nomine ſuo: impetra
tionem facilem repꝛomittens ſuoꝛum interuẽtu roga⸗
minum.qm̃ totus eſt pater ad filium:cuius intuitu po
ſtulata non denegat. Nunc quidem ſupꝛa id qð rogatu
rus ſit ad diſcipulos patris declarat amoꝛem:binã cau
ſam ſubijciens amoꝛis et firme vereq; credulitatis. Ac
ſi ꝑſpicacius dicat. NPetetis quidem in illo die quo petẽ
di vꝛgebit neceſſitas perſuaſi a me.quos etiam pꝛomi⸗
ſi apud patrem in veſtris petitionibus meis rogamini⸗/
bus adiuuare:ſed non dico vobis quia ego tm̃ patrẽ ro
gabo pꝛo vobis ⁊ de vobis.ſed ipſe pater amat vos quia
me amaſtis et amatis:ꝓpter quem omnia viſibilia con
tempſiſtis.et non ſolum me cunctis amabilibus plus
amando pꝛepoſinſtis.ſed voſmetipſos tradetis in moꝛ
te:et credidiſtis quia a deo exiui.vt nec impediret aĩiam
veſtram foꝛma ſeruilis.in qua viſibilis mundo apparui
ſed credidiſtis atq; confeſſi eſtis et confeſſuri coꝛam ho
minibus foꝛmã dei.et credidiſtis me filium dei ab ipſo
patre in mundum miſſum cum hominibus in carne cõ
uerſatum:nontamen deitate ſepatum a patre. Ecce in
quo eſt ſi querimus et geſtimus habere eterni patris a
oꝛem. Si vwolumus diligi diligamus. amemus filiũ
iamaria patre contendimus: credamus filium et pa⸗
terx nos amabit eteꝛnus. Mos ſolitus eſi:ꝙ patres dili

gant ſuoꝛum ſilioꝛũ legittimos amatoꝛes.Noſtre mẽ/

tis ebetudineʒ arguit facilitas amari ab eterno et patre

omnium deo:nec excuſationis ſuffugium poteſi aliqus

do inuenire. cum non tempus ad vſum neq; locus ad
actum non munus auri ſiue gemmarũ exhibitum. nõᷣ
interpoſitio ꝓſeucarum.non aduocatoꝛũ interceſſio re
quiratur:ſed tm̃ amoꝛ noſter in filium tendẽs a credu⸗
litas confitens paternum amoꝛẽ nanciſcitur. Mirũ di
ctũ ꝙ non de patre cura fuit filio diceꝛe iple pater amat
vs.quia vos amatis patrem:ſed quia me amatꝭ.Quo
niam ſi aliquando a quibuſcunq; natiombus creditus
fuit vnus deus ſummus verus et eternus:non tamen
exceptis paucis quibus diuine datum eſt creditum fu⸗
it ꝙ ſibi eternus eſſet filius.Et ſi credebatur habere fi⸗
lium eternum:nec ipſum in tꝑe miſiſſe pꝛo nobis ĩ mũ
dum. Et iure ab omnibo rationabilibus amabat᷑ deus:
et qui non dilexerunt ſpũs incoꝛpoꝛei coꝛruerunt.Nũc
quidem quia pater deus ab eterno filium gignenſ in tẽ
poꝛe illum in carne viſibiliter mittens.magnopenden⸗/
dum erat ꝙ filius iam nõ creditus crederetur et ꝙ eſſzʒ
miſſus in carne pꝛo nobis:et ſic creditus amaretur Et
qui diligit filium eternum:et eternum patrem diligit.
Pꝛopterea de ſeipſo in carne apparente dicit. Ydeo ip⸗
le pater meus amat vos:quis vos credidiſtis quia exiui
ab ipſo natus in carne mundo. et creditum amaſtꝭʒ.Ac
P hoc veſtre petitiones ex eo ꝙ rogalv patrẽ.ex eo ꝙ ipſe
vos amat:ob ſuppoſitas caulas qð petunt faciliter im⸗
petrabũt. redidiſtis quia exiui a patre. Et ego dico vxo
bis ECxiui a patre et vni in mundum. Yterum relinq̃̊
mundum et vado ad patrem Verum eſt ꝙ creditꝭ qꝛ
exiui a patre non ſepatus ab ipſo neq; ſubſtantiali diui
ſione ſeiunctus:quoniam vnitas diuiſionem nõ capit
cum ego: pater ſubſtantialiter vnum ſumus.Clemm

mundum non localiter motus:ſed aſſumens carnem ĩ

illa vi ſibiliter manifeſtus. An munduʒ veni nõ ob mei
cauſam:non mea re.non mea vtilitate.nõ mea delecta⸗
tione.Tantũ humani generis negociũ agebat᷑.quo pa⸗
cto iterum relinquo mundum et vado ad patrem. Ju⸗
ris oꝛdo depoſtulat vt legatus expleto ſue legationis of
ficio in extranea regione non maneat ſed reuertaturad
eum qui miſit illum Reliuquo mundũ velut exilij locũ
qui me non cognouit.qui me crucifixit.in quo ꝑſonalia
damna ſuſcepi:non me terrena regio capit.ad celi ſubli
mia feroꝛ:nulla mihi cum ipſo conuentio. Sed relinq̊
non derelinquo.non denego ſubſidia poſtulantibb: me
ſequentibus auxilia de celo polliceoꝛ. Vado ad patren⸗
non in deitate in qua nulla ſeꝑatio facta eſt.ſed in natu
ra hũana quea me inſeꝑabiliter aſſumpta eſt. Dicunt
ei diſcipuli eius.Ecce nunc palam loqueris:et pꝛouer⸗
bium nullum dicꝭ. Nunc ſcimus quia ſcis omnia:et nõ
eſt opus vt quis te interroget. In hoc credimus quia
a deo exiſti Agnoſcunt apoſtoli in virtute loqntis ſim
plicem doctrinam chꝛiſti a pꝛouerbiali diſcretam.et cõ⸗
ftentur eum ſcientie inſimte quam nemo effugere po
teſt:que ita mirabilis et ſuꝑ omnes homines facta ẽ vt
nullus cõpꝛehendere poſſit illam. Hoc quoq; dauid añ
pꝛedixerat. Mirabilis facta eſt ſcientia tua ex me:cõfoꝛ⸗
tata eſt et non potero ad eam. Nec opus erat ipſum in⸗/
terrogare aꝑte atq; ſine velatione loquentẽ:ſcilicʒ exceſ
ſum quem erat ipſe facturus atentq; in ſitam in ſuis
coꝛdibus fidem ꝙ a patre ad opus noſtre redemptiöis
exierit quam fidem atq; confeſſionẽ adhuc debileʒ chꝛi

ſtus agnoſcens.qð eſt futurum negationis iterato de⸗

nunciat dicens Modo creditis Ecce veniet hoꝛa et iã
vnit:vt diſpeꝛgamini vnuſquiſq; in pꝛopꝛia.et me ſolã
relinquatis. Et non ſum ſolus:quia pater mecum eſt
Acſi diceret. Verum eſt ꝙ me creditis dei filium a pie
miſſum.ſed veſtra ſides modicum eſt duratura: cũ in
pꝛorimo ſit hoꝛa mee captionis atq; traditionis ne ima,
3

Uiber duodecimus de teſtamento

nibus impioꝛum veſtreq; negationis terroꝛe impoꝛtat
vt ante pꝛouiſus ſeu vage timoꝛe compenſus vos mn p/⸗
piꝛia diſpergamini: vnuſquiſq; fugiẽs querenſq; latibu⸗
lum a pꝛopꝛia voluntate latus. Et cum vnuſquiſq; pꝛo
ſalute ſui ꝓpꝛij coꝛpis queret ſuffugium.relinquetꝭ me

ſolum: ſed non ero ſolus apatre qui ſemper ſubſtantia

liter mecum eſt. Mec locutus ſum vobis vt in me pa
cem habeatis. In mundo pꝛeſſurã habebitis: ſed confi/
dite quia ego vic mundũ] Verebatur chꝛiſtus ne di⸗
ſcipuli ſui ſcandalicarent᷑ in eo ex his que paſſi urus erat
et in celum poſimodumaſcenſurus. Idcirco dicit Hec
locutus ſum vobis vt in me pacẽ habeatis.nec vos con
turbet nouitas futuroꝛũ in me velut in capite: vel in vo
bis vt capiti adglutinatis. Et iterum ipſoꝛum futuras
pa⸗enunciat paſſiones. ne ꝓpter inopinatum malop euẽ
tum vale virtutibus faceret: quibus impꝛouiſus 4 pa/
uidus ilico cum caſus ingruerit valefacit vadens in al⸗
teram partenn.
De oꝛatiõe ieſu ſuper clariſicatione ſua in noticia iã
facta et futura in coꝛdibus diſcipuloꝛum ſuoꝛum ſcom
iohanne ſolun. Capitulum XVI
Roſeucis neceſſarijs ad patrẽ pꝛo ſuis diſci
p pulis ceteriſq; credituris:ſuum terminauit
ſermonẽ ſid Hec locutus eſt ieſus:et ſuble

uatis oculis in celũ dixit. Pater venit hoꝛa

clarifica filiuʒ tuum:vt filius tuus clarificet te Oꝛãs
in celum oculos coꝛpis leuat.ex geſtu coꝛpoꝛis pꝛodens
vhbi eius anima verſabatr.et ꝙ nec eſt pꝛo terrenis oꝛan
duum:et vt homo pꝛo diſcipulis interpellaturus ad preʒ

pꝛeſtruxit oꝛandi foꝛmam. Sic et ſcriptum eſt. Ad te
leuaui oculos meos:qui habitas in celis.Leuat oculos

in regionem vnde venerat:ad quam erat in coꝛpe de p⸗

xridmo regreſſurus. Inuocat patrem ſuum eternum in

deitate patrem ſuum er tꝑe quia homo ſicut et cunctoꝝ

patrem:ope perficit et oꝛandi foꝛmam oſtendit quã añ

docuerat. Cum oꝛatis dicite. Pater noſter qui es in ce

lie. Pꝛonunciat vt agoniſta ſui agonis pꝛecognitoꝛ. q:
Vnit hoꝛa certaminis in qua carne coꝛpe debehat ſuſti⸗

nere afflictum:ſed ad punctum ſpũaliter debellaturus

onmnes ſathanicas poteſtates. larificari vt clarificʒ pe
tit ſondens exaudite petitionis vicem neq; tamẽ erat
indiguus clarificari. Vnter ſe quidem eterna atq; perfe

cta claritas atq; noticia erat.nec claros fieri apud homi
nes indigebant. Noſtro cõmodo claritatis ventur?erat

effectus.vt dei filius roſt crucem et moꝛtẽ in carne ipſi

us reſurrectione clareſceret:ne tm̃ purus homo crede⸗

retur quin etiam deus eſſet vt non eſtimarent ille paſ⸗

ſiones illa fera moꝛs. illa ſepultura incurata ſed obſer⸗
uata per milites. ita inualuiſſe in hommeʒ vt eſſet ſieut
ceteri moꝛtui atq; in poſteruʒ moꝛituri:quaſi nec ex ple

nitudine diuimtatis ab omnibus plus haberet Poſtu

lat pꝛiuſqᷓ; congrediatur victoꝛioſi congreſſus ſtipeʒ ꝙᷣ
poſi omnia tolerata reſurgenda reſplendeat.et ipſe cla⸗
rificabit patrem relatione vera que inter patrem et fili
um extat:vt quahs ſfilius in animo credentium ſit ꝑ fi⸗
dem talis nõ ambigatur penitus eſſe pater. Et hec mu⸗

tna claritas ſic educta ſit tota ſalus illam credentium:

pꝛo qua filius oꝛat vt oſtendunt verba ſequentia Si
cut dediſti ei poteſtatem omnis carnis:vt omne qð de⸗
diſti ei det eis vitam eternam Dedit filio pater om̃is
hominis poteſtatem vt a parte totum capiat᷑ hac condi

tione futura vt ei dato det filius vitam eternam. Mon

enim a patre accepit filius ſuper homines tyrannicã ꝑ/⸗
functoꝛiam ambicioſam ventoſam ſeu ſterilem poteſta
tem ſed vt welit eis poſſit conferre vitam eternã. ee
eſt autem vita eterna: vt cognoſcant te ſolum veru de⸗

um. et quem miſiſti ieſum chꝛiſtum Liquet pꝛo ᷓ ela⸗

ritate oꝛabat ad patrem videlicet vt pater vna cũ chꝛi⸗

ſto per fidem ab hominibus cognoſceret᷑. Ad quam co⸗

gnitionem vita eterna cõſequitut:cum aliud vita eter
na nõ ſit q; dei patris et filij miſſi intuitiuam habere no

ticiam. uod iam fecit et facturus eſt vno verto cõclu

dit dicensl. Ego te clarificaui ſuper terram: opus ↄſum
maui quod dediſii mihi vt faciam Non repugnat qð
ſupꝛa ſpondebat vt filius tuus clariſicet te ei qð nũc di⸗
cit ego te clarificaui.qm̃ aliquid per apoſtolos reſtabat
complendũ:aliquid ipſe iam fecerat. lariſicauit patrẽ

ſuum filius per magna miracula que omnia in patrꝭ no
mine fatebatur. et per doctrinam ſuam quam in eũ to⸗
tam referebat cũ diceret. doctrina mea non eſt mea ſed

eius qui miſit me ſepius hoc idem aſſeruit: per apoſto

los diſcipulos quod reſtabat complendũ erat in oꝛbe

terrarum. Conſummauerat a patre impoſitum opus
actione et pꝛomptitudine voluntatis ⁊ de futuro miſte

rio paſſionis velut de iam pꝛeterito loquebat᷑ eo ꝙ libe,

ra et intrepida voluntate complendũ ſuſceperat. Et et/
nama patre poſtulat notam ſieri non accipere claritatẽ
Et nunc clarifica me pater apud temetipſum: clarita
te quam habui pꝛiuſqᷓ; munduſ fieret apud te clarus
erat ab eterno filius apud patrem:ſed vult ꝙ pater illã
claritatem in coꝛda hominũ ꝑ fidem traijciat tandem pꝑ

ſpeciem largiatur vt credãt ho mines ꝙ ſit ex tpe filius

ſed ab eterno deus pꝛiuſqᷓ; fieret ioſe munduſ.vt mũ
dus credatur nouus et creatus cum tpe:ipſe vro mũ⸗
dum etermiate pꝛecederet. In hoc ptinus verbo philo
ſophi confunduntur.illi dũtaxat quos fides creat ioniſ

pꝛeterijt et qui mundum eternũ ponere pꝛeſumpſerũt:
cum aperte dicat anteqᷓ;; mundus fieret. Iſgitur ſi factꝰ

eſt mundus:mon eſt eternus ſed nouus,. Ergo erat cla⸗
ritas dei filio anteq;; mũdus eſſet:cum ſit eternus ⁊ eqᷓ

lis per omnia patri filius Et apud patrem deum etiam
mundus erat in verbo eterno qð erat apud deum vt in
exoꝛdio ſcriptum eſt:et verbum erat apud deum In cu
ius ſapientia ea in Cre qua diuina mente geſtus eter
t qñ ad hoc veni in mundũ vt fie
ret hominibus de eterno patre noticia ꝑ me quem miſi⸗
ſti et me tua opatione cognoſcerẽt vt vtriuſq; cognitio
fieret crxedentibus in ſalutem:pꝛoinde pater manife/
ſtaui nomen tuum hominibo quos dediſti mihi de mũ⸗
do.Tui erant et mihi eos dediſti et ſermonẽ tuum ſer⸗

ne ex nihilo pꝛodijt.

uauerunt Scom ſebꝛeos multa ſunt nomia dei vnũ

quoꝛum pꝛimoꝛibus patribus deus celatum retinuit.

ſicut ſcriptum eſt.ego dũs qui apparui abꝛaam yſaacet
iacob in deo omnipotente.et nomen meum adonay nõ

indicaui eis:ſed reuelauit moiſi cui hec facta ſunt weba

Nunc vexro filius nomen paternum dicit in manifeſta⸗

tionem dediſſe diſcipulis Alttamen nõ credat᷑ de aliquo

nomie diſtincto dediſſe ſed de virtute:qð eis manifeſta

uerit virtutem paternam in qua omnia facere atq; di⸗

cere aſſerebat. Nomen enim in ſcriptura ſepe ponitur

pꝛo virtute:iuxta id quod ſcriptum eſt.Adiutoꝛiuʒ no⸗
ſirum in nomine domini qui fecit celum et terram:hoc
eſt in virtute et potentia dei patris quiomnia fecit no⸗
bis adiutoꝛium fiat. Et alibi. Deus in nomine tuo ſal⸗

uum me fac id eſt in tua potentia ſalus adueniat Aut ſi
ſedᷣm relationem accipimus.nam deus eſt ad ſe de ſic

nominando deũ: ad filiũ autẽ pater. Ygitur qui fatet᷑ ſe
filiim patrem omnino habere conſitetur:et qui patrẽ
dicit frlium ſentit Manifeſtauit ergo filius nomen pa

tris in ſeipſo cum ſe filium appeliauit. et illis hominibꝰ

ui ſibi de mundo eterna pꝛedeſtinatione dati erãt a pa
ire in nomine cuius innititur vt ſciatur. Erant et ſunt

— — — — — — — — — -- J ——

— — — —⸗

— —

ch
cei
moo
eter
veno⸗
c
um
t
nedi⸗
abat
No
o
ento⸗
naaſed
naſo
Moebe
ophs
nſte
8
tet
ritatd
Cauta
Qars
Keriſc
ntem
heſlins
ptami
eromiͤ
ophlo
tiofif
ſerüt⸗
WW
R
ode⸗
mern
myrin
ra
octer
inrſe
mnſc

Gto

ſonſe .

Xni
hnſn
wini
tinut.
ſunre
Bupr
wiha
ſeſta/
iquo
feſta
Gdi
nitur

zo/

mive
t no⸗
oſ
Uſ
Vſec
tekſe
patt⸗
enp
inube
tape
ſote

dilectionis domi. Galuato⸗

omnia deipatrꝭ.ſed dati ſunt homines fſilio a patre ad

doctrinam ad fidem ad ſalutem:vt doceat vitam agen⸗/

dam. infundat fidem deſperandis et largiatur in fineʒ
iuſtis ſalutem: iniquis vero merito ſupplicia meritoꝛũ
Dati ſunt homines ſilio vt homo factus eſt: vt der erat
omnes poſſidebat vt pater.et hi qui dati ſunt er pꝛede
ſtinatione eterna ſermonẽ patris ſeruauerunt quẽ au ⸗
dierunt a filio:qui ſerma in illis apoſtolis atq; diſcipuł
operatus eſt iuxta virtutem eius quam deſcribit apoſto
lus. Eliuus eſt ſermo dei efficax ? penetrabilioꝛ omni
gladio ancipiti:et ꝑtingens vſq; ad diuiſionem anime
et ſpiritus. Eliuus dei ſermo ex viua dei voce apoſtolos
et diſcipulos imo cunctos inuitauit ad vitã:ſed illi pꝛi⸗
miet ſtudio ſius hunc ſermonẽ pꝛo vita tenuerũt. Nõ
enim diceretur viuus niſi ſeruatoꝛibus eius vitã eter⸗
nam ꝓmitteret. Efficax etiam eſt: quia virtutem effica
tiuam habet in his ad que oꝛdinatus eſt. Nenetrat in⸗

terioꝛa plus q́; gladius materialis ſenſibilia coꝛpa fodi

at. et diuidit ſoiritualem vitam ab animali vita:ſeu ani
mã ⁊t voluntatẽ ſegregat ab omni viſibili mũdo. Quẽ
ſermonẽ in ſua virtute apoſtoli et diſcipuli ſeruauerũt
ceteriq; ſimiles Et cognouerũt quia omnia que dedi⸗
ſti mihi abs te ſunt:quia verba qᷓ dediſti mihi dedi eis.
Et ipſi acceperunt et cognouerunt vere quia a te exiui.
et creuiderũt quia tu me miſiſti Verba ſaluatoꝛis qð
iam factum erat et quod futurũ in apoſtolis expectaba/
tur inſinuant. Et quia ipſi dona mea ſiue a te patre da⸗
taa me accepta cognouerunt abs te pꝛoceſſiſſe: ac ver
ba que dedi eis non eſſe alia niſi que a te patre accepi.
quia ipſi acceperũt veꝛba ⁊ accipientes accepti facti ſunt
et qina cognouerunt me a te veniſſe teq; me mittentẽ.
que omnia ſunt extra rationem et vſum.et ſupꝛa natu⸗
ram et ſenſum:ideo egopꝛo eis rogo non pꝛo mũdo ro
go:ſed pꝛo his quos dediſti mihi quia tui ſunt. Poga⸗
bat filius patrem pꝛo ſuis ſcilicet pꝛo his qui ſunt pkis
non acſi pater omnino aliquos ſecretos haberet a ſlio
aut pater eos vt filius non amaret.cum ſupꝛa dixiſſet.
et non dico vobis quia rogabo patrem de vobis ipſe enĩ
pater amat vos:et nunc pꝛo eis rogat qin ſunt patrꝭ ſed

ſibi datis. Sunt omnes homines dei patris qui crea⸗

uit:ſunt dati filio vt redimeret poſt peccatum. YIdeop
eis rogat vt etiam pꝛedeſtinatio ſaluandoꝛum ſilij oꝛa⸗
tione ſit iuuanda:ſuiq; ſanguinis effuſione complenda
Non rogat pꝛo mundo:quo nomine illi intelliguntur
qui mundo colligati ſunt eo dulci vinculo vt nolint ti⸗

meantq; diſſolui. Quõ non pꝛo mundo rogat qui oẽs

ſaluaturus aduenerat. qui querebat omnes ſaluare 10
mnes qui ꝑerierant querere.omneſq; perierant et indi⸗
gebant miſericoꝛdia dei.An ſolos illos axoſiolos cũ di⸗

ſcipulis ſaluare decreuerat. An ipſi ſoli ſaluandi erant.

Quomodo alij increduli et peccatoꝛes veniſſent ad gra
tiam ſi ab oꝛatione dei filij excluderẽtur. Sed ad remo
uendas ambages id direrim qõideo non pꝛo mũdo ro

gat quia pꝛeſciti etiam participium oꝛationis cheiſti nõ

capiunt ſicut effuſi ſanguinis meritum pdiderũt. gdᷣ

autem inter patrem et filium non credatur in poſſeffio

ne diuiſio:adiunctum eſi Et mea oĩa tua ſunt: et tua
mea ſunt alumniã ſi fides ſimplex non iuuaret wer⸗
ba iſta paterent᷑:qm̃ magna diuerſitas inter meũ et tu⸗
um.MNam ſi meum quomodo tuum Si tuum quomõ
meum. niſi quia pater et filius vnum ſunt. et ex foꝛma
ſerui pꝛopter quam iſta diuerſitas loquendi poſſet com
retere inter patrem et filium diuiſum aliquid non cre⸗
datur Et ob hoc pꝛo eis rogo.quial et clarificatus ſum
in eis.Et iam non ſum in mundo.et hi in mũdo ſunt:
et ego ad te vnio Ad futurum pertinet qð velut pꝛe⸗

ſens dicitur. quia clarificãdus erat per eos in oꝛbe terra
rum ꝑ pꝛedicationis ſonum ꝑ toꝛmenta et paſſiones ꝑ
ſanguinem et moꝛtem omniũ tirannoꝛũ cõtempto ter
roꝛe:vt iuſte credi poſſet ab omnibus.crederetq; a mul
tis ꝙ deus eſſet qui tales legatos taleſq; ſamulos poſſi⸗

eret. Et ipſe dei filius iã in mundo non erat vlut vn⸗

de amatoꝛibus mundi.ſeu quia in pꝛorimo erat aſcẽſu⸗
rus in celum. ablaturus ab eis et a ceteris pꝛeſentiam
coꝛpalem:vt non haberent amplius viſibilem ducem.
magiſtrũ atq; paſtoꝛem.Et ipſos adhucopoꝛtet detine
riin mundo.non amoꝛis ligamine aut ſeculari actione
ſed vt teſtiſcentur omnibus wpulis nationibus ⁊ lin⸗
guis quea me viderunt et audierunt Ego autem ipſis
mundo relectis conſummato totius redemptiõis mi⸗
ſterio ad te venio.non ꝙ vnq; abceſſerim. ſed cum hũa
nitate aſſumpta ⁊ in tot periculis cuſtodita ingrediens
poſſeſſionem hereditatis eterne:quã tu pater in me ve⸗
re credentib et diligentibus pꝛomiſiſti.
WVWieſus etiam rogat pꝛo vnitate diſcinnloetun cete
roꝛumq; credituroꝛũ et ꝙ ſeruentur illeſi ſeom iohan⸗
nem ſolum. Xapitulum XVII
NMNus natura deus diligit vnitatem.et tã di⸗
v uerſa in vnam cõſtituit foꝛmam: que diſſol
ueretur niſi vnus eſſet qui condidit et qͥ cõ⸗
ſeruat atq; gubernat.Arguunt omnia cõſer⸗
uari appetentia vnitatem:a qua cũ ſit receſſus ſit mul⸗
tatio.que pꝛeterqᷓ; in vno et ad vnum ſe tenens debili⸗
tata coꝛruit:et ſepius euaneſcit. VUnum pꝛetermittens
vt in multa labatur neceſſe eſt. Recedens ab vno ange
lus:ad ſeipſum cõuerſus coꝛruit.Et homines pꝛimi al⸗
terum qᷓ; vnũ audientes:in multa mala et nature bvne
aduerſantia deuenerunt In vnitate fit conuerſatio exi
ſtentium. Vnus eſt qui dedit eſſe et idem et pꝑmanere
in quo pꝛetermiſſis irrationabilibꝰ de quibus nõ eſt ad
pᷣſens ſermo.rationabiles creature poſſunt facere vni⸗
tatem. Omniaquecũq; ſunt in eſſe pꝛoducta ſicuta ſei
pſis non habuerunt vt eſſent.ſic non habent vnde poſ
ſint ſemp eriſtere niſi conſeruentur a quo extiterunt:
minus aũt eſſe bene poſſent niſi et idem bearet.Ad crea
turam rationalem conditoꝛ ſic reſpexit vt eſſet et ſemꝝ
eſſet et vt ei bene pꝛe ceteris eſſet:qm̃ ad hoc cõdita erat
et poteꝛat adipiſci Sed qm̃ ex ſupbia contradictum eſt
diuino imperio neceſſe factum eſt humilibus pꝛoſeuciſ
dei filij auxilia impetrare atq; illam vnitateʒ expetere q̃ᷓ
non ab vno eterno deo ſeiungamur et magis aut adix⸗
reamus vt vnũ ſimus:ſicut ait apoſtolus. Qui adhe⸗
ret deo vnus ſpiritus eſt cũ eo. Ideo ecce ieſus rogat
Pater ſancte ſerua eos in nomĩe tuo quos dediſti mi
hirvt vnum ſint ſicut et nos vnum ſumus Oꝛat pa⸗
trem filius et ſanctum vocat.nõ factũ ex virtute aut ex
moꝛibus ex aggregatione virtutũ ſed ab eterno exiſtẽ⸗
tem.qui hoc ab hominibo querit vt ſint ſanctiet imma
culati in conſrectu eius:et hec eſt voluntas eius in no⸗

bis ſanctificatio noſtra. Et ait aliquando. Sanctieſto

te qm̃ ego ſanctus ſum.Et ſeraphin clamabãt alter ad
alterum:et dicebãt. Sanctus ſanctus ſanctus dñs de
us exercituũ. Sanctitas in repꝛehenſioneʒ non venit.
coꝛrumpi non debet:neq; fas eſi aduerſus illam quippi
am decernere.ſed ſanctitas ab eterno.non ſacta ſuchb⸗
ſed faciens quicqᷓ extra ipſam ſanctificatur que vero ſic
eſſe aut aliter eſſe non poteſi. Et qm̃ ſanctus ſanctũ mi
ſit. vt faceret ſanctos.ideo rogat ſanctus emiſſus celitꝰ
non boſt multos dies illuc reuerſurus ſanetum ſancto
rum patrẽ:vt ſeruet tueatur atq; cuſtodiat ſanctos qᷣs
ſibi pater dedit.ſeruet in ſuo nomine.in ſua potenti vir
tute · in vnitate virtutis et gratie:ſicut pater am vnũ

4

Liber duodecimus de teſtamento

ſunt in conſubſtantialitatel C um eſſem cu eis: ego ſer
uabam eos in nomine tuo. Quos dediſii mihi cuſtodi

in:et nemo exhis perijt niſi filus perditionis Vlt ho⸗

mo loquebatur deſcribens tempus ſue pꝛeſentie et ab?

ſentie:nam vt deus in omni loco et tempoꝛe eque pus
erat. omnẽq; ſuſceptam curam refert in paterna feciſſe
virtute vt nemo periret ex ſuſceptis niſi perire dignus
non eſt ex impotentia paterne virtutig.non ex negligẽ⸗
tia filij humanati.ſed quia filius pditionis erat:nõ cre⸗
atus nona creatoꝛe factus aut ꝑditioni addictus ſed a
ſeipſo depꝛauatus filius pditionis erat:diaboli videlicʒ
qui omnẽ animã nititur ſecum pderem geſennam. ſi⸗
cut ipſe non alius ꝑdidit ſemetipſum. Et peccati filius
quo quis a deo deficiens perditur. Perditionis filꝰ iu⸗
das ſchariotis erat:qui iam receſſerat a cõſeruatoꝛe ie⸗
ſu vt pꝛoditoꝛ chꝛiſium pdere queſtuans.uius pᷣſe ciẽ⸗
tia dei ab eterno mater ſibi erat.non vt neceſſitate pde
retur:ſed quia ꝑdendus erat ſua depꝛauatione non pꝛe⸗
ſcientia dei.pditioms filius ab omni cognitoꝛe appella⸗
tus eſt.qui cum duodecim electus iam diabolus factus
erat ſicut ipſe pꝛedixerat ſaluatoꝛ. Monne ego vos duo⸗
decim elegiet vnus ex vobis diabolus eſt. Mon natura
non cõditione non factusa deo ſed ſua diſtoꝛtiſſima vo
lũtate:ſicut uli ſpiritus incoꝛpoꝛei quia ſeipſis facti dia
boli coꝛruerunt ALe per hoc qui perit ideo perit :quia ipſe
filium pditionis ſe facit. Sed e iſto tanq; de ſingulari
et famoſiſſimo pdito ex famoſiſſima cauſa: ſcriptura pᷣ⸗
locuta eſt. Ydeo adiungiturl vt ſcriptura impleret̃ nõ
neceſſitans q erat fiendũ ſed neceſſitata ex facto. ſicut
in pleriſq; ſcexipture ſententijs legitur pꝛeſertim in pſal
mo quinquage ſimoquarto et centeſimooctauo. Nũc
autẽ ad te venio. Acſi diceret Ex qͥad te pater venio tu
eos cuſtodi et ſerua eos in nomine tuo.qñ̃ tua pꝛeſen⸗
tia necubi defuit:ſed ab eis ſubtrahenda eſt omnino pᷣ/
ſentia coꝛpalis que vbiq; diffundi eodẽ momento non
coteſt. Et hec loquoꝛ in mundo:vt habeant gaudium
meum impletum in ſemetipſis Dum in mundo ipſi
erunt munduʒ non diligentes:nunqᷓ; ab his que foꝛis
ſunt gaudendi materia erit eis. In interioꝛibo pꝛepa/
randum eſt gaudiũ. Ideo ſec loquoꝛ hec peto vt gaudi⸗
um de vnitate de conſeruatione paterna qð meum eſt
impletum ſit in ſemetipſis:ſeu de me gaudeant qꝛ ago
ipſoꝛum cauſam apud te deum patrẽ. Quare ieſus hoc
pꝛo diſcipulis petat exponit. Ego dedi eis ſermonẽ tu⸗
um et mundus eos odio habuit: quia non ſunt de mũ⸗
do ſicut ego non ſum de mũdo Elti viceꝛet Pꝛedicaui
eis ſermonem tuum nihilq; humanu atch tpale docui
quẽ recipientes ab ipſo mũdo abdicati ſunt qͥ eos odio
habet velut ab ipſo auerſos:in ipſo exiſtẽtes adhuc coꝛ⸗
poꝛe mente diuiſos. Et non ſunt de mundo amoꝛe mo

ribus neq; vita: ſicut ego non ſum de mũdo qui menõ
cognouit.qui tales etiam ad hoc elegivt pꝛeterqᷓ; ꝑ con
ſiſtentiam coꝛpalem de mundo non eſſent. Pꝛedicqauit
ieſus diuinum ſermonẽ in lingua carnis diſcipulis ſu⸗/
is.qui qualis erat effectus oſtendit:vt non eſſe de mun

do actiuos faceret auditoꝛes Paternus dei ſermoad fi
liationem adducit eos qui capiunt:auellit ab humaniſ
quia diuinus non deſtruens naturam ſed ſubleuãs ad
gratiam.et facit in odium eoꝛum qui mundũ diligunt

deuenire pꝛo eo ꝙ diſſimiles eoꝛum affectus geſtus.vi

tam et moꝛes facit. Et inter diſſimiliter viuentes ſem⸗
per odium fuit. Ideo pꝛo eis filius interpellat ad patrẽ
Segd quid rogat iterũ aperit.. Mon rogo vt tollas eos
de mundo:ſed vt ſerues eosa malo.DHe mũdo nõ ſunt

ſicut ego non ſum de mundo Mon poſtulabat ieſus di

ſcipulos illo in tunc auferri cõmuni moꝛte de ſeculo qͥ

ad teſtificationem introducende fidei diuerſis toꝛmen

tis afficiendi.et a tirãnie et pꝛincipibus ſecul varie ob
truncandi erant:ſed vt ſeruarent᷑ ab omni malo in aia
ne in fide aut dilectione tabeſcerent. cum ex omm par⸗

te mundus odiens deſeuiret in eos doctus ab ipſo dia⸗
lolo. et inſtigatus quõ ꝑ toꝛmenta valida et varia caſti
garet. vt duͦ hec agerentur in coꝛpoꝛe:ipſe mentes ſi prk
ſet ad defectionẽ a chꝛiſto inflecteret. Pꝛoinde oꝛat vt
ab omniinuiſibin malo ſeruent: q;uisin malis coꝛpalis
bus relinquendi. Ald ſimilitudinẽ ſuam ſeruari appetit

cũ vite ſimilitudinẽ inducit. YOdeo ſerua eos vt me:cu⸗

ius anima iĩmaculabilis. cuius coꝛpus ad tempus cru⸗

ciabitur penis et experiet᷑ moꝛtẽ.ſed habebit reſurrectio

nem. qm de mundo non ſunt ſicut ego non ſum de mũ
do vt quoꝛum vita ſimilis conſeruatio ſit equalis.

He oꝛatione quam ieſus fecit ad patrem pꝛo ſancti⸗
ficatione et confirmatione ſuoꝛum diſcipuloꝛũ ceteꝛoꝑ
q; credituroꝝ ſcom iohannẽ ſolü. Capitulũ.xX VIIE
Ufatigatus a infatigabilis amoꝛ chꝛiſti ſem
i per pꝛouidet et optat melio⸗a dilectis. nec
marcet ocio:et feriari neſcit. Ecce amatoꝛ ho
minumcheſtus marnne diſcipuloꝛũ ſuoꝛũ
quos ex omni carne de mundo elegerat.a mundo ſegre
gauerat. et vrbamauerat ad celeſtia:quanta cura quã⸗
toq; ſtudio ſuper eos intendit.fungens aduocationis ⁊
interpellationis officio apud patrem. cõmittens eos ĩ
eius curam atq; cuſtodia vt ſub eius tutela vegt agaãt
conſeruent᷑ ſanctiſicent᷑ et vnum ſint:ſicq; viuant quo
uſq; in ſupna cum tota trinitate in eternum ſuſcipiant
Inquit enim pokoꝛus iſtel Pater ſanctiſica eos in ve⸗
ntate. Sermo tuus veritas eſt Sicut me miſiſti ĩ mũ
qũ:et ego miſi eos in mundũ Alta eſt petitio ſaluato⸗
ris pꝛo diſcipulis eius:vt ſanctiſicent᷑ a patre. Non po⸗
teſt aliquid ĩ hac vita ſublimnus queriq ſanctificari ab
ipſo. Sanctiſicatio et beatificatio ſunt a patre omniuʒ
deo vitaq; digna vtraq; ineffabilẽ excellentiam habẽs
ſed vtraq; pexcedens et exceſſe um. Excedit ſanctificatio
beatificationẽ pꝛioꝛitate: uſi eni iſta pꝛecederet illa non
ſequeret᷑.Elirtute:quia iſta in actione et agonibus eſt.
illa in fructu. ſed plus eſt inferre qᷓ; recipere. agere qᷓ; agi
diligere qᷓ; diligi. ſeruire q;ᷓ ſeruiri. facere qõ ſue eſt vieiſ
ſiue debiti q recipere qð alterius. HNoꝛum omniũ et ſu⸗
milium poſſibilium dici pꝛima ſunt ſanctiſicationis:xe⸗
liqua beatificatiõis. Iſia hominũ: illa dei. Veruntamẽ

tona omnia ſunt a deo. Exceſſus autẽ ſcilicet oa beatiſft

catione ſanctificatio ſuperet᷑ liquet pꝛo eoꝙ fmnis eſt cõ

ſummatus ad quẽ nanciſcendũ oĩa ſunt oꝛdinata moꝛ
talibus et rationabilibus creaturis: vltra quoq; nõ re ⸗/

linquitur quid queratur. Omnia ꝑ ſanguinẽ ſanctifica
bantur in veteri teſtamento. vt merito ſanctificatio di⸗
catur ſanatinis tinctio: 1 ſanctus ſanguine tinctus nũ
cupetur. Et p oblationes et munera fiebant expiatiõeſ
Eſt aut ſanctificatio mundatioa maloꝝ contagijs ab
omnibus criminibus atq; delictis. vt ĩ ſanctificato ni⸗
hil vepiatur imptinens: ſicut ad hieremiaʒ locutus eſt

dñs dicens. Pꝛiuſq; te foꝛmarẽ in vtero nouite et anę/
teqᷓ; exires de vulus ſanctiſicaui te. Qui non habuit in

vtero aliud delicti ſeu criminis niſi maculam culpe oꝛi

ginalis:qua virtute ſpũſſancti mundatus eſt Et virgo
mẽ dñi et iohãnes hoc ſanctificatiõis doni in vtero ac⸗
ceperunt. Eſt et ſanctificatio confirmatio ſeu confoꝛta⸗/

tio anime et coꝛpoꝛis:ad actiones arduoꝛum operuʒ et
ad tolerantiã aduerſoꝛũ. Ende ſanctus quaſi ſanxitus

in virtute · Greca wero locutio agypos dicit qõ nos ſan⸗
ctũ dicimus id eſi ſine terra.aba qd eſt ſine et geos ter
ra:vt ſanctus ſine terra ſit. videlicet non ſineterra ſug

ni⸗

A.
tin
0
o
/
ta

us
n
ſet

ſil

Dilectionis domi. Baluato.

quam graditur. et ſine illa quam coꝛpis ſui toꝛtat: ſeg ſſ
ne amoꝛe terrenoꝛũ quoꝛum affectio ſanctitatem fieri

ſemper impediuit et a veris bonis excluſit. Poſtulat igi⸗

tur a patre filius vt ſanctificet diſcipulos ſuos dederat
ſibi pater in veritate:vt nil remaneat in eis inſanctifi⸗
catum.Seu in veritate ſcilicet in pꝛomiſſione complẽ

da.quia ſermo patris veritas eſt:mon fallit ſi pꝛomittit

Necnon ſanctiñcari a patre credatur in chꝛiſti doctrina
confirmari:vt viuendo teneant qð in ſermone accepe⸗
runt. Qui ſermo eſt patris.quia ſermonẽ quem audi⸗
ſtis non eſt meus:ſed eius qui miſit me patris. Et eſt
veritas ab omni erroꝛe libera:omnẽ falſitateʒ pꝛodens
atq; depellens Et pꝛo eo ꝙ futurũ erat pꝛeoꝛabat qm̃ ꝑ
miſſionẽ ſanctiſpiritus ex alto ſanctiſicandi erant velut
quadam iuſticia pꝛeuenta fuiſſet illa ſanctificatio cũ ſi⸗
lius pꝛeoꝛaſſet ad patrem. Et cauſaʒ huius expetite ſan

ctiſicationis adnectit. Sicut me miſiſtim mundum:⸗

ego miſi eos in mundũ. Oiſiſti et ſanctiſcaſti.miſi et
ſanctificaui:vt capitis ⁊1 membꝛoꝛũ ſanctitas ab vno ꝓ
cedat.vt diuerſitas non ſit in autumatione hominum
qᷓq;ᷓ fit inter chꝛiſtũ et ſuos diſcipulos incõpabilis dif⸗
ferentia meritoꝛũ.:· Et pꝛo eis ego ſanctiſico meipſum
vt ſint et ipſi ſanctiñcati in veritate . Si dixiſſet ſacriſi
co meipſum:nulla eſſet in vrrbo cunctatio Sanctꝰimo
tota ſanctitas eꝛat:nihil ſibi a ſeipſo aut ab alio pꝛo ſan
ctificatione addi poterat.ſed de crucis miſterio loqueba
tur in qua pꝛo ipſis et pꝛo vniuerſo mundo ſe in pꝛorĩo
vt boſtiam ⁊ ſacriſicium vſpertinũ vltimũ ſacriſicioꝛũ
ſacrificaturus erat.ꝑ moꝛtem intercedentẽ intercedẽs
ſipſe pꝛo nobis: vt merito moꝛtis eius ſic ſacriſicati ⁊ ip
ſi in veritate ſanctificarent᷑. Me autẽ pꝛo ſolis apoſtolis
tanta rogamina fuſa viderent᷑: ad aſiruendã fidẽ a ſpeʒ
vniuerſis dixit Mon pꝛo his autẽ rogo tm̃.ſed pꝛo eis
qui credituri ſunt per verbum eoꝛuʒ in me:vt oẽs vnũ

ſint ſicut et tu pater in me et egoĩ te vt et ipſi in nobis

vnum ſint vt mundus credat quia tu me miſiſti Et ſi
ad patrem fuit illa viſibilis caro chꝛiſti: ad totũ fuit vir
tus et intentio eius.vt non ſolum illi electi diſcipuliiſʒ
omne genus hominũ ſaluaret᷑ vt in ipſo erat. Nã ſicut
moꝛs eius cum omnes moꝛtui eſſemus pꝛo oibus eſt
ſuſcepta:ita vt oꝛatio eius effuſa Et ad publicũ bonum
et remediũ omniũ non ad pꝛiuatũ ieſus cuncta ſua fa⸗
cta poꝛrxexit.qm ut ait apoſtolus ſi vnus ꝓomnibo moꝛ
tuus eſt:ergo omnes moꝛtui ſunt. Ita oꝛauit pꝛo oĩbꝰ
qm̃ om̃ies indigebant. Rogauit pꝛo diſcipulis:rogat p
vniuerſis. Sed illi futuri erant illius oꝛationis partici
pes qui ꝑ aroſtoloꝛũ verba fidem accipientes etiam pſe
herare debebant. Magna ſpes omnibus poſteris pꝛero⸗
gata eſt cũ chꝛiſtus pꝛo eis oꝛationẽ ſuã ad patrẽ intu⸗
ſerit: vt ſciant quanta cura fuit filio dei de omnibus fu/⸗
turis fidelibus vſq; ad finem ſeculi duraturis atq; co⸗
gnoſcant quanta fulgeant dignitate:quãtaq; poſſint ſe
curitate cõſtare aduerſuſq; tetras confligere poteſtates
Et vnitatem poſtulat in ommibus et cum ipſo patre ⁊
ſpũſancto. vt ſit virtus pfecta et vita beata:et amoꝛ elu

ceat qui appetit vnionem. Sequitenim ex vnione cre

dulitas vt diſcipuli miſſi a filio:ipſe vrro crederet᷑ miſ⸗

ſus a patrel Ego claritatem quam dediſti mihi dedi eiſ

vt ſint vnum ſicut et nos vnum ſumus.Ego in eis et
tu in me:vt ſint cõſummati in vnum.et cognoſcat mũ
dus quia tu me miſiſti:et dilexiſti eos ſicut et me dilexi
ſti Vlerba ſunt iſta totiens repetita oſtendentia exceſ
ſiuũ chꝛiſti affectum. qm̃ ardenter diligẽs reiterat cre⸗
bꝛo:pandit ſepe verbo amoꝛẽ igneũ intergeſtum.
De poſtulatiõe btĩtudinis eterne ꝓ diſcipulis ⁊ alijſ
credituris ſub iure dilectiõis ſcõm iohannem ſolum.

5

HDHeeternã beatitudinẽę Capitulũ.XIX
a capeſſendã a deo ſunt omnia oꝛdinata. ita vt
etiam coꝛpalia et moꝛtalia dũ tranſeunt dũ
in vſum veniunt. aut in conſiderationẽ reci⸗
piuntur ſubſeruiant.et cum oĩa in ſerniciũ ſola creatu⸗

rarationalis de nihilo vt poſſideret illuxit Erat ꝓmiſſi
oneſtacita ex expꝛeſſa culpa in ꝑditione mutata eſt: repa

rabilis quidem non ꝑ homine ſed ꝑ deũ in hoĩe.Pꝛoin

de oĩa geſta chꝛiſti pꝛo nobis ad illaʒ ſunt: pꝛo q̃ pꝛiuſq;
crucem moꝛiturus aſcendat vltimo illa pꝛoleucis petit

a patre inquiens Pater quoſ dediſti mihi volo ut vbi

ego ſum ꝛilli ſint mecum vt videant claritatẽ meã qᷣm

cediſti mihi:quia dilenſii me ante mundi ↄſtitutionẽ
Cur pater filiũ p oĩibus tradidit Vt ei omes traderet.
Eurei tradidit homineſ. Cur oꝛdinate extitit hec ſeque
la. Quãobꝛem paterillo in tunc paucos illos diſciplos
et poſt aſcenſionẽ eius immiſſionẽq; paracliti eueſiigio
ſucceſſione continua ſibi tot milia hominum aſciſciuit.
Vt ſecum eternã beatitudmẽ ſoꝛtirent᷑. Et cum omne
datum optimũ et omne donũ pfectum deſcendat ꝓce⸗
datq; a patre luinuʒ.idcirco filius petit a patre: vt quos

ſocios habuit in vita ſimiles in pena in moꝛibus cõfo?⸗

mes in fide ſtabiles in fidei opibo efficaces in ſpe gaud?z
tes in caritate feruentes ſecum habeat in eternitate cõ⸗
ſoꝛtes· vt in eodem loco ſit merces lucis et exercitus ſi
delis:agonum poſitoꝛis et agomſtarũ regis et cõmilito
nis. Tlolo vt vbi ego ſum et illi ſint mecum in patria qᷣ
mecum fuerunt in via: in conſolatione qin in tribulati
one. in leticia qui mecum in triſticia.ᷣ in gloꝛia qui mecũ
in ignominia vt videant claritatẽ quã dediſti mihi:qui
non boeruerũt penales mũdi tenebꝛaſ quibus me ſub
didiſti. Quo iure chꝛiſy ita petebat Elno vũtaxat amo
ris videlicet qui nihil negare nouit cui aliquid negare
non cõuenit:hoc eſt quia dilexiſti me ante mundi cõſti⸗
tutionem. Vt etiam exaudiatur ocius imo inheſitanter
paternas aures introeat honeſta petitio. et qð petit tri ⸗
buat ſibi pater:ſe ſuosq; diſcipulos cũ mundo cõponit
dicens! Mater iuſte mundus te nõ cognouit:ego autẽ
noui te. Et hi cognouerunt quia tu me miſiſti Et notũ
ſeci eis nomen tuum et notũ faciam vt dilectio qua di⸗
lexiſti me in ipſis ſit:et ego in ipſis Pꝛoſeucãdo ieſus
paternam interponit iuſticiam patrem luſtũ appellans
vt ioſe ꝑ iuſticiam exaudiat᷑.qm̃ iuſtus dominus iuſtici
am dilexit: et equitatem vidit vultus eius. Acſi dicere
chꝛiſtus velit. Pater iuſtus es et rectum iudicium tu⸗
um. ego non te rogaui pꝛo mundo ani te non cognouit
quod et ſupꝛa predictum eſt:quod vbi rogarem foꝛſan
iuſta petitio negaretur.ſed ego tui cognitoꝛ oꝛo te ⁊ pꝛo
his qui cognouerũt vtrunq; te mittentẽ miſſumq; me
quibus notum feci nomen tuum in fide quia meus pa
ter es et virtutem et potentiam tuam in qua me feciſſe
omnia et facere faſſus ſum:et pamplius notam faciaʒ
cum ſpũſſanctus a te et a me ſuꝑ eos miſſus aduenerit
Quid pꝛo eis rogo Beatitudinem infallibilem. vt cũ
manſione meatim atq; tuatim cum oſtenſiõe mee cla⸗
ritatis eterne eos diligas dilectiõe qua dilexiſti me: vt
illa ſit ſemp in ipſis et in ipſis ego exiſtam. Ab eterno
pater eternũ dilexit filiũ eterna dilectione nec impꝑmu⸗
tabilis eſt dilectio patris ex tꝑe.ſed ab eterno preuidit
filium incarnari.et coꝛpus ſibi miſticuʒ coaptari. Et ex
dilectione qua ſe deus in participationẽ venire diſpoſu
it. pꝛimo creauit quod participare illum poſſet.deinde
coꝛruptum et perditioni traditum iam creatum rede⸗
mit tali modo per filium qui nunc oꝛat ſicut ab eterno
ſit dilectus vt incarnaretur vt naſceret᷑.vt coꝛpus hu⸗
iuſcemodi fidelium ſaluandoꝛũ ſibi daretur ita exaudi⸗

.

atur:qo ſic erplicat. Alt dilectio qua dilexiſti meĩ ipſis

ſit. cõplendo pꝛedeſtinationẽ dilectiuaʒ. et ego in ipſis
Wlut caput in coaptato ſibi coꝛpoꝛe:dirigens gubernãs

vfdlinans regens ? beatificans eterne. ſicut eterne dlie

Epplicit liber duodecimus de teſtamento dilectiõis
ett ſermone in cena domini ſaluatoꝛis.
AIncipit liber tertiuſdecimus de paſſione domini ſal⸗

deeiiiss“
Alſioni vicinus
dDijiis ⁊ ſaluatoꝛ bethaniã viſita
uiit: ſe totũ cõpilans ad ſupplici
bp um moꝛtis Et in craſtinů ſuꝑ
ſegit aſinã ⁊ aſellũ:vt pꝛenota
uimus in aſcenſiõtbus. Et in⸗
greſſus eſt hieroſolimãa et in tẽ
plũ qð imꝑioſis actibus atq;
VyVyVrbis ab imptinentib et ide
centibus purificauit:viffimens ſententia verbi ſui qo
ea que ſunt diuinis cultibus cõſecrata in vſum aliũ nõ
Vrtantur. DHiuina nanq; iuſticia non vult:ꝙ natura in
aliud q; ad id qð eſt facta mutetur. Qðõ cũ ſit er homi⸗
num puerſitate atq; malicia ſeu ipſe fieri pmittit ꝓpter
noſtra peccata:damna ſequunt᷑ et penaliter tolerat᷑. Ab
ipſo enim creatoꝛe cuncta ꝓpꝛijs vſibus et rationibus
ſunt creata:⁊ oꝛdinem habent a quo ſine periculo nõ po
teſt eſſe digreſſio. Que wero abarte ſpuſſancti ab homi⸗
nibus etiam manuſacta noſcunt᷑ et vſibus dedicata di
uinis: non licet ad aliũ vſum intoꝛquere Conturbatur
enſi ibi oꝛdo iuſticie:vt diuerſis dñis res vna ſubſerui⸗
at.Curpis eſt cõmutatio: vt qð erat diuinũ tranſeat in
humanũ.Et omnis reuerentia tollitur. cum ad buma
num vſum tranſeunt conſecrata diuinis. Et finem wve⸗
rum puertere rerumiſine fine finem nanciſcitur ferũ.
Et domus oꝛationis verti non debet in cõfabulatoꝛiuʒ
hominũ:aut in ſeculare negociũ. Moneſtius enĩ mane
rent deſerta ſiue dirupta loca dedicata diuinis ſi ad diui
na non reediſicant᷑:q; reparent᷑ ad cõtrarios aut impꝛo
pꝛios ſeu imptinentes hominũ vſus.Cum emim huiu
ſcemodi loca deſerta manent:ſaltem memoꝛia cũ quan
tali reuerentia viget qð dei habitaculũ fuit.Cum vero
ad vſus repantur humanos dei memoꝛia tollitur:quia
ibi humana memoꝛia celebꝛatur. Nec aliqua qᷓ́;uis mo
dica vſq; debent vſui humano ſeruire: ſi diuinis vſibꝰ
ſeruierunt. NMam ſine diuina offenſa non agit᷑: nec ſine
diuina vltione tra ſitur. Nempe legimus in daniele ꝙ
balthaſar rex babilonis qui nabuchodonoſoꝛ ſucceſſit ĩ
regnũ ſecit grande cõuiuiũ:et vaſa que non ipſe ſed pa
ter eius de templo dei qð erat in hieruſalẽ aſpoꝛtauerat
fecit deferri ad menſas ad vſum ↄuiuarũ hominũ mu
lierum vrxoꝛũ et cõcubinarũ.Sup quo nephario malo
Vltricẽ ſententiã non pꝛoꝛogauit iuſticia ſancta dei. Ea
demq; hoꝛa digiti apparuerũt in obiecto aſpectu parie⸗
tis ſtudentes diuinũ iudicũ ſupeum:qð audita inter⸗
pꝛetatione danielis in eum ſequenti nocte deſeuit. Nã
interfectus eſt ſui regni habens alium ſi ucceſſoꝛẽ. Poꝛ⸗
ro ex hoc cõmonefactũ eſt nobis:quãta ea que ſunt mò/⸗
cipata diuinis opoꝛteat cuſtodiri reuerẽtia Ged nec cu
iuſpiam animũ pulſet qð multa in domo dñi ſunt ſup⸗
flua et accurata nimis aut autumet ſpũm deum eſſe et
coꝛpalibus non curare. Magis autẽ iudicet deũ ha⸗
bere in omnib⸗ et de omnibus honoꝛari:vt omnis crxea
tura coꝛpoꝛea a incoꝛpoꝛea ſenſibilis inſenſibilis ratio⸗
nalis et irvrationalis. pꝛimũ ſuo modo diuinũ pꝛetẽdat
bonoꝛẽ. Creatoꝛ oĩm deus eſt:igit ab oĩbus ſibi et de oĩ
P+ ZeKentoe

—
5

tertiuſdecimus

bus deferak. Mec ſubmittat᷑ pauperũ cauſa. Exr hoc eniz
redargutus eſt iudas:qui dolebat effundi vnguentum

ſup caput atq; dñ pedes.ælbundanti reru fecit om̃ipo⸗
tẽs ex quibus poſſunt pauperes refici:et in domo dei R⸗

eri que ſplendidũ cultum efficiãt. Quidam blaſphema

uit atq; ceriſit chꝛiſto in tam pꝛecioſis atq; vaſis niti
AUlis ſacrificabat᷑:

:qui ſtatim ꝑ pꝛobꝛoſaʒ moꝛtẽ termina⸗
uit miſeram vita Et necdů verbo deriſionis expleto: dif

fuſa ſunt ꝑ inferio:a ommia interioꝛa eiuſ. Vleruntamẽ

pie retinent᷑ ad cultum diuinũ et pie neceſſitatis tẽo⸗

re pauperũ erpendunt᷑ ad vſum Ad altioꝛẽ aũt intelligẽ
tiam nos trahit huiuſmodi nactoꝛ templi: vt templuʒ
viuũ dei viui.ab impꝑtinentibus et maculis per fide vir

tultem et terrentẽ ſcopam iuſticie emundet᷑ Non expe⸗

diunt impoꝛtuna negocia templo viuo. Et ſi ſpiritus ẽ

Wus non imundus ſed in mũdicia tota:pꝛoinde habi⸗

taculũ ĩmaculatũ in aiabus hominũ querit. Interioꝛ

homo domus oꝛationis eſt imo ſpeculationis diuĩe vbi
p fidem illam claritatẽ ineffabile cõtemplamur in cui

tecto fiunt diume illuſtrationes. et in pauimento con⸗

ſpicitur miſeria peccatoꝛũ:et ſunt cherubin ſcientiaruʒ

NDi. Quũ ſpeluncã latronũ facere arguit dñs ⁊ ſaluatoꝛ
Spelunca locus cõcauus eſt aut in montibus aut ĩter
rg eminenti que deoꝛſum nõ vergit vt fouea:quã ad te⸗
pus inhabitant qui pꝛedari cupiũt tranſeuntes? latẽt
in illa vnde ſunt appellati latrones. Spelũca ſpe lucis

caret aut ſpecie: ꝓpter qð iuſte nominat᷑ ſpelunca. Nam
ſi luminis ſpeci haberet:non diceret᷑ ſpelunca. Et ſi la

tronibo latentibo aliquale lumẽ refulget: viatoꝛibus tñ
Periculũ ex ea pꝛouenit wlut ex tenebꝛis.Ac ꝑ hoc ſalua⸗
toꝛ pꝛohibet qaiam quã ſuũ habitaculũ facit latronũ lati

bulũ fieri:et quã repleuit ſue ſplendoꝛib claritatis ſpe⸗/

cie lucis virtuoſe inulte carere non patitur. Latrones i

uiſibiles demones ſunt q̃ animã latrocinant᷑ altiſſimo.

necnon ipſam a ſeipſa ſexe violenter diſtrahunt inui
te. ac inſidiant᷑ in abſcondito aĩabus wlut aialibo in ſpe
lũca ſua inſidiatur rugiens leo.Aliam ſpeluncã nõ fecit

altiſſimus ſed in ſemetipſo ſpeluncã dialvli fecit iniquꝰ

In huius ingreſſu dñs ⁊ ſaluatoꝛ deſiccauit ficulne
am. uius deſiccatiõis ſeriem opoꝛtet inſpicere. cũ ve

niſſet ieſus de bethania ad montẽ oliueti:et ſuꝑadductꝭ
aiolibo equitaſſet hieruſalẽ ingreſſus.tẽplo purgato. re
uerſus eſt in bethaniã. Mane aũt facto reuertẽs in ciui

tatem eſurijt. Et videns fici artvꝛẽ vnã ſecus viã wnit

ad eã:et nihil inuenit in ea ni ſi folia tm̃. Et ait illi. Nũ
qᷓ; ex te naſcat᷑ fructus in ſempiternũ. Et arefacta eſt cõ

tinua ficulnea. Euangeliſta alius dicit. Mon enim erat
tempus ficoꝛũ.Si miſteria tractaremus ſinagogã in⸗

telligimus repꝛobatã.cui oĩa iſta conueniũt:ſed ad mo

res diſſerendos ↄceptus ſermo cõpellit. Talis actio po

tentia eſt ſaluatoꝛis quam plenã eſſe iuſticia noſtra cre
dulitas firmat. quaãuiſ euangeliſtap ficulneã ſubnectat
lucidã rationẽ:pꝛo eo ꝙ nõ erat tẽpus ficoꝛũ Ergo ſitẽ

pus nõ erat cur maledicta fuit. cur in ea ſaluatoꝛ quod
nõ erat inuẽturus queſiuit. Sed reuocauit ſaluatoꝛ e⸗

ſuriẽ welut poſt dꝛaginta dies ⁊ noctes ĩpaſtus fecerat
in deſerto:cui nature nulla dñabat᷑ neceſſitas. Sed nõ
ventrẽ imo mẽtes querebat reficere.cuiuscibo erat pa
tris pficere voluntatẽ:et ab hac fame quotidie angeba
tur.Acꝑ hoc ꝑ ſignũ hic nos ſaluatoꝛ edocuit.Na eſuri⸗
es ficulnea ſignũ:carentia ſignũ:arefactio ſignuʒ fuit.

Elſuriſt:qui oĩa viuentia paſcit.nutrit atq; gubernat.

Qui defectibo dñabat᷑ eſurijt paſſibilitates humanas
aſſumpſiſſe ſe mõſtrane et cõmunicationẽ ipſoꝛũ habe
re ad homines.Eſuries non videtin eo qͥ patit᷑:ſed di⸗
cto aut facto ↄgnoſcit᷑ Pꝛoteſtatus eſt igit ſaluatoꝛ eſu

5
Oefent Pruhrce

ſ

ee ———

ſbitues
Pur
edlſeybi
porſncy⸗
eſtocon⸗
entürtg
tſaleate⸗
antiter
muiglti
gteseltit
Aſelres
nee en
Erſin
oubest
veſeln
tonälti
atsſr
Aenmrs
ticno⸗
Munteikri
Gnipinſe
ino ſeet
Nrini
t ſculne
..Cli ve
dduc
Grgnor
tig ncin
pünt

rfl Nf.

ickc
imtt
ooginn
lad mo
chio o
mcte
nectat
Goſite
N vos
rorer
ſeeen
Gelti
ennt vl
nehe
ſeſuni/
emat,
Hanas
t
dd
eeſt

De paſſione domini BaluiatoꝛMis

xiẽ:aut verlv ex oꝛe dimiſſo.ac acceſſu ad ficulneã. Quõ

libet ſe habuerit oꝛdo rei:eſuriei mentis extitit ſignum
Eſuriebat eni ſalutẽ omniũ aĩarũ:vbi ſue dilectiõis ar
gu menta magna monſtrant᷑.quã eſuriei nomine oſten
debat.Scimus nẽpe quanta pena eſuries coꝛpus affici
at:et quanta intentione coꝛpus famelicũ appetat ſatu⸗
rari. Elenit ad ficũ:quã viderat ſecus viam. Synago⸗
ga ꝓpe legẽ:gentilitas ſecus naturã.Anima ꝓpe gratie
viam.Folia in ea inuenit:fructus appetitoſ penitus nõ
inuenit Ficus contra multarũ arbꝛũ moꝛes pꝛeter flo
res pꝛoꝛumpit in fructus:et vicinã pꝛe ceterꝭ deſignat
eſtatem. Suꝑ quo patulã habemus ſententiã ſaluato
ris:cum ſuũ aduentũ vellet deſignare vicinũ. Cuiꝰ fru
ctus melline dulcedini cõpatur. Cales animas de que
rit que ſine ſignis pꝛoꝛumpant in fruetus nec floꝛes ſa⸗
ciant decidentes.Nec obſtat ꝙ ſponſa ſe iactet floꝛes ap
paruiſſe in terra:ſiue qð egredi voluerit ad videndũ ſi
vinee floꝛuiſſent Allius ibi.alius hic ſenſus:ſed nulla ra
tione contrarius.Querit deus aĩas que ſemꝑ pꝛenun⸗/
cie moneant reuelande in nobis future atq; fulgentiſſi
me claritatis:velut ficulnea pꝛenuncia eſt eſtatis.Cuiꝰ
fructus dulcedinẽ illam poſſideat:cuius ſuꝑni ciueſgu
ſtũ deſiderant in ſuꝑnis.ſcilicet non peccare:aut penitẽ
tiam agere poſt peccata. Mulla in hac vita dulcedo nobi
lioꝛ qᷓ; virtutũ aut deflere ꝑeccata. Et miro quodaʒ mõ
agit᷑ ꝙ fletus dulcis eſt miſeris:et penitẽtibo wrre lacri⸗
mis guttule ſunt dulcedimmis.Sed plerunq; ſaluatoꝛ
dñs folia inuenit et non fructus. Folia ipſa ſunt verba
legis et ſcripture aut expoſitiones. Que ſolia decidunt
quibus maletecti pꝛimi extitere parentes.Nã fecerunt
ſibi pericomata ficus.Non eniĩ verbis et latitudine lo/
quendi delectatur chaiſtns. Opera inquirit:et dignos
penitentie fructus. Sed hoc maxĩe animũ pulſat.ſi tẽ⸗

pus ficoꝛũ non erat.cur ipſam maledixit ſi non inuẽit

Videtur chꝛiſtus in partẽ iniuſticie declinaſſe. Sed ſi
pꝛudenter inſpicimus magnũ nobis timoꝛis innuit ſa
cramentũ:et iuſticie diuine ſecretũ. Et cũ nõ inueniſſʒ
maledirit ei et arefacta eſt:ne fructũ faceret vlteriꝰ ine⸗
ternũ. Maledictio dei eſt pꝛiuatio bonoꝛũ gratie. Male
dictio dei eſt induratio animi. Maledictio der eſt obſtia

tio aledictio dei eſt finalis impemitentia Maledictio

dei eſt ab ipſo ſegregatũ fieri. Maledictio dei eſt eterna

pꝛiuatio ſupernoꝛũ. Maledictio dei eſt tradi gehennali⸗

bus flamis.ed quo merito quo iuſto iudicio.q̃ ſentẽ
tia irrepꝛehẽſibili.Quia nõ habebat fructus aptos eſu
riei diuine.Ac ꝑ hoc ex merito aĩa maledicit᷑ et repꝛoba
tur:quo per virtutes et viſibiles et cõpetentes ipſaruʒ
actus diuine fami atq; deſiderio non reſrondet.nec fru
ctus pꝛoducit.quo in nobis chꝛiſtus diuĩe paſcat᷑ ꝛo⸗
inde vide qᷓ; malũ atq; hoꝛrendũ ſit diuinis opibus nõ

inſiſtere. nec fructificare velle opibus bonis vt gratie ſe

quat᷑ ſterilitas:et ineternum gehẽnalis flãma ſuccedat
Olagis terrere dvebet hominũ mentes firmata et obſti⸗
nata ſterilitaſ:qᷓ; eterna ⁊ iuſta dãnatio. Hec enim ſine
ina nõ ſequitur. Sed inuenit᷑ ãa quedã que nõ fructi⸗
fic uit añ tempus:et foꝛte fructificabit in tpe. Cur er⸗
go egredit᷑ tam ſeua ſententia ſi nõ eſt iniquitas apud
chꝛiſtũ. Ceterũ neminẽ moueat iſta ſententia: qua q̃n⸗

to ſecretioꝛ tanto iuſtioꝛ eſt. Omnis enĩ occulta ſentẽ⸗

tia ſecum poꝛtat huius altitudinis dignitatẽ: quanto
magis occulta tanto magis iuſta conſentit. Nam aliqͥe
dteus repꝛobat ꝓpter mala cõmiſſa qui nec ad penitẽtiã
ſunt reuerſi:quoꝛũ omniũ eſt iuſta et aperta damnatio
Aliquos deus repꝛobat:quia operari negligunt:ſcom ſi
dem quã ſuſceperũt· Et fides ſine opibꝰ moꝛtua eſt: et

ipſi moꝛtui ſunt.Aliquos deus repꝛobat quos ſua pui⸗

entia ſecreta pꝛeuidet ſemp ſieriles pmanſuros:necꝑ
acturos aptos diuine placentie fructus.quos in iſta ſi⸗

culnea ſignificata ſaluatoꝛ oſtendit:quibus non aufert
gratiã bene agendi.ſed bene nõ agere omnino pꝛeuidit.
Nec repꝛobat eos ſi ante tꝑa opa iuſticie nõ egerũt:ſed
quia in tꝑe ſuo fructũ bvnum daturi non ſunt.Nec de⸗
ſerit vt deſerat᷑:ſed deſerit quia deſerendus eſt. Nõ ma⸗
ledicit vt nõ fructiſicent:ſed quia nõ fructificabũt ideo

maledicit. Nouit dũs qui ſunt eius:q̃ ꝑmanſuri ſunt ĩ

ſermonibus eius. Sũt multi velut iſia ficulnea quos
humana ſcientia neſcit qui fructũ aliquando fecerunt

ſed in poſteris facturi non ſunt Sunt et qui nõ fecerũt
ſed nec etiam ſunt ſacturi. Sunt et qui nec facturi ſũt
placidos deo fructus:ſed iniqua oꝑa pacturi. Quos de
us ſic futuros infallibiliter pꝛeuidens:ſecreta et iuſtiſſi
ma ſententia maledicit ipſis ignoꝛantiboa tali ſenten/⸗
tia detineri. Occulta quidẽ ſunt hec nec imꝑitoꝛuʒ aut
mentibus ſimpliciũ reſeranda. Mentẽ concutiũt. ter⸗
roꝛibus animũu replent:veriſſima tñ et infallibilia ſunt
Qõ aũt nõ habitũ fructũ de ſterilitate ſentẽtia iuſta xꝓ
ueniat. Nulla wero iniquitas apud deum q neminẽ niſi
per mĩaʒ ſaluat nec repꝛobat niſi iuſto iudicio: qui nul⸗
lum añ peccatũ detrudit in penã.⁊ nullũ niſi pꝛiuari di⸗
gnum gratia pꝛiuat Applicabilig moꝛibus iſta non ſunt
pꝛout a ſaluatoꝛe ſunt geſta:niſi quodã conamine veli⸗
mus intoꝛquere pꝛo moꝛibus.qð ſemꝑ in noſtris ope⸗
ribus deuitamus. Qðõ chꝛiſtus eſurijt nos docet vt de
beamus inſaciabiliter iuſticiã eſurire.ac pꝛoximoꝛũ no⸗
ſtroꝛũ put coꝛpus reſici appetit de ſiderare ſaluteʒ. Nec
pꝛopter oꝛnatum verbvꝛũ credere debemus niſiopa vi⸗
deamus. Mon enim debemus moꝛe ſaluatoꝛis maledi⸗/
cti pꝛoſferre ſententiã qꝛ nemjni niſi ſoli deo ꝑ noticiam

coꝛda hoĩm patẽt Nec ſcire pumus quẽpiã in fine di
gnũ odio wi amoꝛe aut dũ viatoꝛincedit:ſia ſuꝑno nu
mine repꝛobatur. Et vtrũ in futuro alicuius mutandi

ſunt affectus mutandiq; moꝛes:omnino hominũ ſcien
tiã ſubterfugit. Multis laudiboattollenda ſunt oꝑa ſal

uatoꝛis et digna mirari.id moꝛes aũt oĩa retoꝛqre iuſ⸗

ſio diuina non conſulit neq; vꝛget pꝛohibet aũt magis.
Noenoſa ebdomada ſepe iterauit ieſus a bethania in

hieruſalem nec in tanta ciuitate ipſuʒ de nocte aliqñ le⸗

gimus hoſpitatũ:velut nõ habuiſſet amicũ qui eũ amo
ris gratia inuitaret. Et nõ inquirens nec requiſit? eſt.
Paup enim fuit a iuuẽtute ſiue ſcõm carnẽ conſangui
neis et amicis:nec ipſum honoꝛatũ legimus aut cultu
conſanguinitatis aut amicicie tpalis intuitu Et qm̃ cõ

ſanguineos et cognatos et fratres habuit.non tñ vteri

nos aut ex patre:et pꝛeter illos q̃ ſe ad diſcipulatũ et ſe⸗
quelam ipſius dñi trãſtulerũt quiba nunqᷓ; eſt adulatuſ
ex carne aut hũanitatꝭ affectu.nec eoꝛũ preterqᷓ; ſuʒno

rũ reſpectu affectauit ſequelã:aut que ſiuit ab eis hũůas

na ſubſidia. Hoc mentibo oñdit fideliũ ipſius in ꝑegre
facta vita:vt nec ꝓpꝛiũ hoſpiciũ vite poſſideret aut ꝑmi
ſiſſet roſſidere parẽtes. Nec apud carne pꝛopinqͥ̊s ſum/
pſit cõpetentia vite:nec apud tpales amicos quos nõ
queſiuit.Et ſuis moꝛibus interdirxit ſeqcibus poſteris.
Ad altitudinẽ admirationis ſubuehit mentes:qð in ci
uitate regia in ciuitate ſacerdotali neq; etiam in ſcribiſ
et arieiin cultoꝛibus templiet ſacerdotibo ſeu põ⸗
ti
aſſcribimus illoꝛum malicie ſimiliter et diuine aſſcriba
mus ꝓuidentie.et chriſii euidentiſſime pauꝑtati q̃ͥ nul
la perſuaſione humanitus queſiuit amicos ne ſubſidi
um hoĩm in tã famoſiſſima ciuitate hereditarer᷑in qua
erat moꝛte turpiſſima condẽnandus ne ſaltim amicoꝝ
verlo poſſet qð ab eterno diſpoſuerat impediri: ſaluteʒ

6 4 4 . – 4
N— PR . Pechhhn
. 7
—

cihus habebat dignum in veritate amicũ. Quod ſi

dire moꝛtis: pꝛo ſe clamantẽ neminẽ ꝓpiciũ ſenſit. Mõ

ſcilicet noſtram per paſſiones et moꝛtẽ in ſeuo patibu⸗

lo conſummanda. Monſtrat amicoꝝ indigentiã et puu

periem: ꝙ in penoſa ebdomada quotidie de hieruſalem
egrediens repetebat bethania. et ꝙꝙ ſuſtinẽs ſententiaʒ

mino: pauptas eſt amicoꝛũ carere ſubſidijs q; pecuniſſ
inopem ſieri. Ad amplioꝛa eni ſe contulit ſepe amicoꝛũ
pecuniarũ ſubſidiũ. Quãuis fecerint omniũ rerum
pꝛomptiſſimã abdicationẽ qui penetrant ad alta virtu⸗
tũ.ſi ſceom carnẽ cognatos ⁊ tpales amicos inquirunt.
apud quos manet in opoꝛtunis indubitata ſubuent io:
a pauptatis penetralibo exierunt nec recte aſpererut iſti
us intus et extra lucentis lummis claritatẽ Si aũt ad
ueniunt et ſubueniunt non queſiti intermedia regnan
te virtute:manet ipſa pauꝑtas in poſſeſſoꝛibo ſuis.lb/⸗

dicatum expedit fieri ab amicis valẽtibus auferre pꝛeſi⸗/

ſuras:eum qui ꝑfectionis culmẽ exoptat. Ocius ꝓpꝛia

qᷓ; amicoꝛum conſueuerũt opitulameta deficere. gFuge

runt q;plures huius virtutꝭ almiſice ſectatoꝛes talter
et ad alia mundi climata. amicoꝛũ et notoꝝ ſubſidia.vt

ſpes om̃is ſubuẽtionis ab eoꝛũ coꝛdibo tollerer᷑.Nã ma

gis in anncis q; in ꝓpꝛijs ſepe abundat paupꝑtas. Qð au

tẽ apud lacarũ mariã et marthã ſepe dñs diuertebat ꝗq

diuites et nobiles erant:non diuitiarũ aut ſubuentio⸗
nũ gratia.ſed odoꝛe virtutũ quo fragrabant potius tra⸗

pebatur. Si etiam qui diues eſt mag; virtutũ q; diuiti
arũ cecoꝛe pꝛefulget:non adimit pauptatẽ ꝓfeſſoꝛibus

pauptatis.qꝛ nec ſubuenit pꝛeterq; ad opoꝛtunitatem:

qð oĩbus debetur de uure nature. Mecnon qꝛ potioꝛ ĩ vir
tutibo q; in dintijs homo operit ipſarũ defectũ ratione
vntutũ du virtus cõuerſandi et diuertendi nõ fulgoꝛ ĩ
clitatis aut copia rerum eſi cauſa:ot non ꝓpter diuitiaſ
et nobilitatẽ virtus.ſed ꝓꝑter virtutẽ rerũ abundanti

am et humana ſerenitas tolleret.

Diſcipulis pꝛorĩe reuerſurus iuſſit ſub altis ſi/

a gnis atq; miſterijs parare paſcha:interꝛoganti
bus diſcipulis de pꝛeparatiõe paſche reſpondẽe
Ite in ciuitatẽ ad quendã. Et ecce occurret vobis ho
mo anphoꝛã aque poꝛtans. Sequimini eũ in domũ in
quã intrat:et dicetꝭ patrifamilias domus. Dicit tibi ma

giſter. Abi eſt diuerſoꝛiũ vt paſcha cũ diſcipulis meis

manducẽ Nocus celebꝛãdi paſchatis et cene vite ſub
incertitudine deſignãter miſſis ſed mittenti certiſſimꝰ

erat:ſed ad ſequelã baiulantis aquã oſtendi᷑. Haiulus

aque ducit ad locũ in quo veteris paſchatis ſunt termi
nande figure atq; vmbꝛe veſperi declinande:ac etiã no⸗

ui ſacrificij veritas inchoãda. Baiulus aque ducit que-
vocandus eſt pꝛoditoꝛ. quo bonoꝛũ diſcretio ſit a malis
quo diuinus amoꝛ ex deſiderio pꝛoditur.quo lauãdi et

abſtergendi ſunt diuinitus apoſtoloꝛũ pedes. Baiulus
aque:ſermo eſt diuinax ſcripturarũ atcq; ſanctarũ. etiã
ſecum poꝛtat ſermo diuinuſ. Sermo diuinus oſtendit

qrm̃ omnia in figuris cõtingebant illis. Sermo diuinꝰ

oſtendit qm̃ caro ſua vere cibus eſt:ſanguiſq; pot Ser
mo diuinus reuelat quo deſiderio eſtuabat vnigenitus

NDeii filius qͥ paſcha mãducare volebat cũ diſcipulis an⸗
ei pateretur:vt ex hoc paſcha veriſſimi paſchat reme/
ia maioꝛa ſumamus Decernit ſermo diuinus illos ꝓp

fione damnata pꝛoſeribi qui blãde ſe monſtrant affa
ilitate vultus:ledẽtia vero machinat᷑ coꝛ. Annoteſce⸗

re facit ſermo diuinus:quia nõ hũani iuini⸗
ermo diuinus: ſanitus ſed diuinituſ
purgant᷑ hominũ affectus.Et apte inſinuat ꝙ iniq bo⸗

nos:non boni malos quos ſper
os: ant ad bona retoꝛquere
nirnetunt⸗Paitmue aque amoꝛ chꝛiſtianus eſt atq; vir
utum:quo nõ amare pfecta dãnatio eſt. Gaiulat aque

menſuram gratiam videlicet amoꝛ:vt tm̃ ſit gratie põ

NaudQα ifte vuſhes el .

tertiuſdecimus

dus quantus eſt ipſe amoꝛ. NMõ gratiã opis ſed amoꝛis

nouit retribuere inuiſibuliũ ponderatoꝛ. Haiulat amoꝛ

aquam ablutionis et potus. Nulla re melius q; c amo

ris aqua lanant᷑ feces. Et malis caloꝛibo eſtuatus: pot?ꝰ

refrigeriũ ſuſcipit. Saiulat amoꝛ gratie aquã que ißſm
latoꝛem refrigerat. Hoc ipſo quo diligit amoꝛ contẽtꝰ

eſt. Amoꝛis aquã potus eſt diuinus:ſimiliter et angeli

cus eſt. Multi aſpguntur ex modico aque: et multos g/

ſpergit vnius hominis amoꝛ. Dhaiulus aque pꝛemittit
ad ſequelã amoꝛ dei atq; virtutu antecedit potetias ſpi⸗

rituales: ſi non oꝛdine ſaltim dignitate. Amoꝛ ſolus in

greditur ſecreta cubicula:mihilq; occultat᷑ amoꝛi moꝛ

nouit dicere vbi eſt cenaculu grande ſtratũ. Salul iſte
agque ſub incertitudine atq; indeterminate ad ilos du-/·
os apoſiolos dictus: ac etia indeterminatus denũciat?ꝰ
eſt diuerſo:ij locus et obedientibus vterq; factus ẽ cer
tus. Si occurrit baiulus nolite ſequi: multa baiulanf.
multiq; ſunt baiuli:ſed ſi poꝛtat aque menſuram ſequi
mini. Haiulat amoꝛ ome qð diligit.eo ipſo baiuiat quo
obiectum habet.ſed ſi poꝛtat grati pꝛedicit᷑ ad ſequelã

nterevituoner a Pnenmmte diſcutiat
ĩobuiũ habet amoꝛẽ:aquã gratie baiulantẽ. Mabetr ſiqᷣ

dem et interdũ talis aque baiulus obuius:quẽ indubi
tate occurrentẽ ſimiliter et pꝛeeuntẽ in retrogrado pe⸗

de ſequaris.et ad locũ diuine refectionis quẽ ante inde
terminatum audieras.te determinate cõducet.et ceſſa

bunt vmbꝛe weſperi et innoteſcent infallibiles writa⸗
tes.et altiſſimã maieſtate ante tuoſ pedes pfundiſſime
conſpicies inclinatã: pꝛo liberatione atq; lauatione ſoꝛ⸗

dium infauſtap. Baiulus aque catholicus eſt intellectꝰ

erroneus vero menſurã aque non baiulat. Non poꝛtat
aque gratie amphoꝛã:qui ſcriptura ſacrã aliter q; flagis
tet ſpũſſanctus intelligit. .ziaàonere gratie intelle⸗

7

ctus:qui aut humane ſiue plus debito aſpere diuinam
interpꝛetar᷑ ſua pꝛeſumptione ſcripturã Baiulat infalli
biliter gratie aquã: qui in ſilentio mentiſ atq; oꝛis nado
rat.quod clare intelligere neqᷣt et s preſumptiõe agita⸗

tus intelligere refugit:et hoc ſolũ intelligere mehlꝰ? cre⸗

dit qð penitus non intelligit. Gertur quidam magnus
moꝛibus virtutibo atq; ſcientia cuius directiõe magna

ſanctoꝝ virox familia regebar: inter ſubiectas oues ad

exercitationẽ ſpũs.ad diſſerendũ alidd de ſcrigtura ca⸗/
tholica poſuiſſe. Cui exquirenti ab omnibus ſingulari⸗
ter intellectũ poſiti verbi:oẽs qð credebant wrius itel
ligere reſponderũt Cũ vero quidꝗ noĩe ioſeph in reſpõ
dendi oꝛd ine vltimus ad reſponſionẽ fuiſſz exactus re
ſpondit. Abba ego non intelligo verbũ. Tunc ille ⁊ ſub

iectarum magnus exercitato⸗ aĩap in fide oĩbo ſic cõclu

ſit dicens SGolus ioſeph intelligit verbum. Mocenim
ideo dixit: pꝛo eo ꝙ ille ſolus qui oixerat no intelngere:

ꝓerbi altitudinẽ intellexit. Huilis aĩe intellectus gra⸗

tie diuine animal eſt ſubiugale:ac ſuauiſſimo ipſius põ
dere oneratur. quo nõ pꝛemit᷑ ſed leuat᷑. Haiulus aque

choꝛus eſt patriarcharũ atq; pphetarũ qui figuris 7 p

pheciſs ad iſta miſteria nos pducunt Aque baiulus oiſ/

oꝛdo ſanctcꝛũ quos credimus ciues ſuꝑne patrie iã ef⸗

fectos: qui ad hoꝛam noticiã et grati exiſtentes in via

etiã preuenerũt qui foꝛma moꝛũ relicta eoꝛũ veſtigijs

nos velut duces pducunt Hunc baiulũ iubet ſequi ſal

uatoꝛ qui añ dixerat Qui ſequitur me non ambulat in

tenebris. Et alibi. Qui mihi miniſtrat: me ſequatur.
Et alibi. Qi vult poſt me vemre abneget ſemetipm:
et tollat crucem ſuam et ſequat᷑ me Nunc añt iubet ib /
ſe det erminata ſentẽtia baiulum aque ſequi.Quia qui

pedagogũ ſequitur poſitum a magiſtro ſequitur et ma

giſtrum. Vna eſt ſequela ſaluatoꝛis ⁊ coꝛum q dirigüt

ho⸗
no⸗
dtN
i⸗
eli

/
t
AEe

in
o
biſte
ddir
e
lcer
n.
ghi
go
hel
gig
ſih
ub
tope
eince
teeſia
rito⸗
nme
ſo⸗⸗
ect?

tat

i
tdle⸗
inann
ſant
blh
Gnr
e⸗
Vns
ugn
ol
1
lani/
ſe⸗
ho
re
ub
u
Him
lre⸗
nn/

De paſſione domini Baluatoꝛis

in ſalutem. Si chꝛiſtus eſt veritas qui ſequitur verita⸗
tem dicentẽ: chꝛiſtũ in illo ſequitur. Si chꝛiſtus eſt v⸗
ta:qui ſequitur dirigentẽ in vitaʒ:cheiſiũ omnino imi,

tatur Oi chꝛiſtus eſt via.qui ſequitur itinerarij virtuo

ſi ducem:omnmo poſt chꝛiſtum vadit. Non eſt diuerſa

ſequela veroꝛum membꝛoꝛũ et capitis. Elna penitus ẽ

imitatio vbi nulla eſt diuerſitas ductoꝛũ:et vbi nil ali,

ud inferioꝛ pꝛecipit niſi qd ſuum nouerit velle maioꝛeʒ

nec ad ala dirigit:miſi ad que ipſe nos ſaluatoꝛ expectat

Sequela obliquũ non patitur. Pꝛoinde qꝛ pꝛeceptuʒ

eſt dñi baiulũ ſequi:qui huiuſmodi baiulũ non ſequi

moꝛiet᷑ Nec videbit ſi adhuc in ſeipſovetera ceſſauerũt

et vtrum ſit ſpũs an littere ſeruus: Neq; intuebit᷑ aut
guſtabit cum apoſtolis gratie nouitatẽ: et pignus non
ſuſcipiet lereditatis eterne:nec diuina manu a peccato

rum ſoꝛdibus abluetur. Mec omma ſiquidẽ acta ſunti

domo ad quam ſequentes ipſum baiulus aque duxit.
Stenſum eſt illis duobus ſequẽtibo aque am
o phoꝛe poꝛtitoꝛem. cenaculum grande ſtratum:
et paratum extitit paſcha. Paſcha hoc tran ſitꝰ
domini eſt. Gꝛande cenaculum eſt latitudo eccleſie vpbi

paratur ad melioꝛa tranſitus vſq; ad mũdi finẽ. Sed
agnus eſt qui comeditur. Suꝑ menſam eccleſie opoꝛ⸗
tet comedere innocentiã roluntatis ⁊ operis. Innocẽſ

eſt agnus qui comeditur. Innocentiã expedit ſeq eum

qui vult conuiuare cũ chꝛiſto.Hoc enim exquirit a noę-

bis ſaluato::vt aut cuſtodiamus a ſalutaribus fontibb

innocentiam:aut ſi perdidimus:omnis vita inuitatur
et mos in recuꝑatione ipſiuſ. In cenaculo eccleſie ſolũ

ad innocentiam ſuſpiratur.qui vero ad ipſam omnib-
viribus non ſuſpirat:etiã viuenſ pꝛimis ſe peccatoꝛibꝰ

mancipauit.enaculũ grande virtutũ edificiũ eſt: vbi
celebꝛatur phaſe atq; terminat᷑. Cranſire vult nos qui

creauit atq; redemit:tranſitũ terminis nobilioꝛibo ter⸗

minare.Nam qui tran ſit aliquid relinquit ⁊ dimittit a
tergo:et in nouas regiones atq; ſpacia inſolita ſuo mo⸗
tu ſe confert.Tranſituʒ oĩno expedit celebꝛare in domo
virtutũ ad quam aque baiulus non conducit vt trãſe/⸗
amus de littera occidente ad viuificantem ſpũm:de ce⸗

rimonijs iudeoꝛũ ad moꝛes chꝛiſtianoꝛũ:de lege wteri

ad euangelium regni eterni.de coꝛtice ad medullam.de
natura in gratiam.de iniquitate ad iuſticiam. de virtu⸗
te in virtutem.de lalvꝛe ad interioꝛẽ requiẽ.de diſpſio⸗
ne ad congregationẽ.de ſigno ad ſignatuʒ. de carne ad
ſpũm:donec omni cõſummato miſterio de via et valle
miſerie ad patriam beatitudinis trãſeamus.Ad huiuſ⸗

modi tranſitũ faciendũ docemur ĩ cenaculo ſancto vir/

tutum. Eſus agnus et edendi modus ſi per ſinaula di
ſcuterimus in moꝛibus.dicendi copiã ſubminiſtrãt: et
in multis codicibus et a ſanctis doctoꝛibb multa dicta
conſper. Sed obmiſſis omnibuſ hec modica vt ad alia
iſia pꝛofecto cena mirãda geſſit dñs et ſalua
i toꝛ. Nam cum recũbit roſt vrbiſ deſideriũ mẽ
tis apuit! DHeſiderio vſideraui hoc paſcha mã
ducare wobiſcũ anteq; patiar Si pꝛeteritã locutione;
accipimus: a quo tpe de ſideꝛare cepit diffinire neqmuſ
Nam deitas non deſiderauit ex tpe:nmihil poteſt in ea ac
cidere nouitatis. Viciſſitudines et alteratiões ipſa nõ
ſuſcipit. Ex anima facta in tempoꝛe deſideria dici pñt.
Affectio ouidez anime deſideriũ eſt qua chꝛiſtus ſe mõ
ſirauit affectus: ſed deſid eriũ aplicauit qui dixit hoc pa
ſcha manducare vobiſcũ.videlicet vos omnes et poſte⸗
ros ſecuturos ad tranſitũ de lege veteri ad nouitatẽ eu
angelij: 1 de wetuſtate ade ad chaiſtum nouũ hominem
oꝛdinare. Sicut apoſtolus ad Colocenſes dicit. Expoli

2

antes vos veterem hominem cum actibus ſuis. et idan
ite nouum hominẽ qui renouat᷑ in agintionẽ dei: ſccm

imaginem eius qui creauit eum Aliquid mogmatq; i⸗
ſigne innuit ieſus:cum deſiderabat paſcha tranſitꝰ mã

ducare cum apoſtolis. Nam omnia ſuis ſpacijs tranſe⸗

unt vniuerſa ſub ſole. Cranſiuit innocentia in celo ali,
uoꝛum angeloꝛum.tranſiuit illa pꝛimoꝝ parentũ:tra
iuit oꝛiginalis munduſ cum miſterijs ſuis.tra ſiuit di

luuium.tranſierunt patres antiqui.tranſierunt reges
iudeoꝛum. tranſiuit ſinagoga.tranſierunt tranſeunt
regna gentiliuʒ. Elnde eccleſiaſticus dicit. Regnũ a gẽ
te in gentem tranſferi. Zranſierunt tpa non reditura:
tranſeunt mundi bona ſimiliter et mala.Tranſeũt ve⸗

tera ſuccedentibus nouis. Cranſibit mundus:et habi

tatoꝛes eius. Tranſierunt apoſtoli martires cõfeſſoꝛes
et virgines.tranſierunt anachoꝛite et cenobite. Lraſie
tunt et tranſeunt: ſucceſſerunt et ſuccedunt Tranſeũt
pontifices et ſuccedunt. Tranſeunt et tranſierunt do⸗
ctoꝛes et pꝛedicatoꝛes:et ſuccedunt.Et quicqd nõ tra⸗
ſeat. Quid eſt qð citius tranſeat.quid eſt q tarditra⸗
ſeat. Quid vero eſt qð nunqᷓ; traſeat.atq; qð ineternũ
conſiſtat Sies hominũ citius tranſeunt. YJob. Dies
mei velocius tranſierunt q;a texente tela ſuccidi᷑. Et
alibi. Dies mei tranſierunt velut naues poma poꝛtateſ
Et alibi. Homo natus de mulere bꝛeui viuens tꝑe re⸗
pletur multis miſerijs.qui quaſi flos egreditur et con⸗
teritur et ſugie wlut vmbꝛa· et nunqᷓ; in eodem ſtatuꝑ

maner N lius tranſit iniquitas: pꝛo qua dicebat da⸗

uid. Et in vmbꝛa alarum tuarũ ſperabo. donec tranſeaat

iniquitas Tardius tranſit bonitas moꝛũ. Sub his et
cum his omnia tranſeũt: aliqua cum illis.aliqua cum
iſta ardius tranſit euangelium. Cardius tra ſit eccle/
ſia. Que omnia vſq; ad ſinem mundi duratura noſcũ/⸗
tur. Nunqᷓ; mundus abſq; iniquitate.nunq; abſq; boni
tate ab illa diuiſa manebit. Munq; pꝛeter euangelium
et eccleſiam machina iſta conſiſtit.quibus ſublatis de
medio.teſtimonio fidei finiet᷑ ſeculum. Ineternũ vero
ſtat et nunq; tranſit regnũ dei eternum.beatitudo ſan
ctoꝛum. De quo Daniel. Regnum eius non coꝛrũpet᷑
Ad quod animo et ignitis deſiderijs vita moꝛibus trã⸗
ſeunduʒ eſt. Pena vero eterna nunq; tranſibit:ad qᷓm
pomma miiꝗer naſcitur qui tranſibit ranſijt chꝛiſtus
humanitate: ſed deitas immutabilis eſt. Tranſiuit per

incarnationem ꝑ omnia geſta eius: deitas vero immu

tabilis pmanebit et ꝑmanet. Tranſit in coꝛpoꝛe miſti⸗
co:eitas vero in eterno immutabili ſtatu permanet
Bona con ſideratio tranſitus:ſed tranſire gꝛefert᷑.Crã⸗
ſire ſiquidem ad potioꝛavirtutis eſi manmũ argumẽ
tum. Aure in cena tranſitũ celebꝛat qui tranſit: ad tra
ſeundum omnes inuitat. ꝛopter hoc ſaluatoꝛ hoc
paſcha cum deſiderſo mmanducare ſe monſtrat vt q tra⸗
ſeunt. et eoꝛum conſideratione que pmanent agnoſca⸗
mus:qm̃ hic diu habitare non poſſumus.DOicit ſe mã⸗
ducare cum deſiderio non vehementia ſamis aut appe
titu guloſo.ſed vt cum ipſotranſeunte de mundo p pai
ſiones et ſeua toꝛmentsa per crucis oppꝛobꝛiũ atq; moꝛ⸗
tis abſinthiũ.nos in virtute ac moꝛibus pꝛout poſſu⸗/
mus tranſeamuſ vt velut ipſe deſiderat de hoc mundo
tranſire pꝛo nobis ad patrem et ad regnũ eternũ.ita et

ſcum noſq; cum illo regnemus in Ete nun Beſiderat
ſaluatoꝛ terminare figuras:et ad veritatem inducere.
Hefiderat anteq; patiat᷑ ſacramẽta iniciare celeſtia. De
ſiderat maniſiare woluntarie ſe paſſurum ac ſe pꝛeno/⸗
ſcere vniuerſa.ne diceret pignoꝛantiam captus ⁊ paſi
ſus:vnde notauit verbis non nomine pꝛoditoꝛẽ.Non

nos tranſire velimus vt regnet ipſe in nobis atq; nobi
j

4
——

AAiber tertiuſdecimus
enim verbu ſaluatoꝛ non velut imperans:ſec vt anim
eius lucraretur emiſit.quẽ cupiebat non vt ipſe moꝛtẽ
Wllet effugere:ſed vt ammã eius non ꝑderet a ſua neq̃ͥ

expedit quempiam malũ coꝛam multis pꝛodere: ſi tibi
ſoli eſt cogmtus,. Sed eypꝛeſſit pꝛoditoꝛẽ:pionam ſub
ticuit dicens. Ecce manus tradentis me mecũ eſt in

menſa. Et qin intingit mecum manum in cathino: hic

me tradet Pacientia nimia ſaluatoꝛis ꝙ in menſa et

meadẽ parapſide ſuſtinet pꝛoditoꝛẽ pꝛerogat nobis pa

cientie vocumenta:vt ledere volente abſq; reſponſione

toleremus. Sed pꝛocaciſſima eſt pꝛoditoꝛis audacia:qͥ
ad menſam et parapſidem eius quẽ diſponit ledere nõ
erubeſcit accedere. Sepe accidit:ꝙ iniquoꝛũ frõtoſitas
lonoꝛũ conſoꝛtia non deuitat.et ad queę odit accedit ꝓpi
us:vt infallibilius inferat leſionem. Et nõ erubeſcit cõ
uiuare cum illo quem parat ad necem. Et cum cogno⸗
ſci videtur ſumit negationis audaciam:et ad pmciẽ ac⸗
ceditur ſeuius. Et cum omnes quererent inter ſe men
te conſternati quis eſſet dñm traditurus: dixerũut ſin
guhli ad ieſum. Munquid ego ſum rabbi Ebi apoſtol⸗

rum patuit humilitas et diffidẽétia pꝛopꝛie cognitiõis

qui cum nullius malicie aduerſum ieſum conſcij exti⸗

tiſſent:maluerunt magis q; ſibi credere creatoꝛi dicen
tes.Nunquid ego ſum rabbi. Certuz erat eis ꝙ pꝛeter
iudam nullus aduerſus dominũ maluʒ aliquod fuerat

machinatus.Et nihilominus viffidebant de ſeipſis: ſe
ad mala et ad peioꝛa poſſe mutari.Credentes expedit in
hac humilitate fundari.hoc timoꝛe configi ꝙ vnuſquiſ

q; q;uis bonis poſſit in alium conuerti vt qð non hodie

cras foꝛte in foꝛibus aderit. Patet apoſiolos ad cogni⸗
tionem ꝓpꝛie fragilitatis puemifſe. atq; intellexiſſe imꝑ

fectiones que in hominibus latent: cum libere ſinguli
reſpondere potuiſſent. Ego non ſum domine. Sed de

ſeipſis dubij.de ſaluatoꝛis verbis certiſſimi:interrogã⸗
do dixerunt. Nunquid ego ſum domine· Jude vero frõ

toſitas ne ſilentio pꝛoderer᷑:in ſimilẽ vocem pꝛoꝛupit.
iam diſſimilis in anima factus dicens. . Nunquid ego
ſuſn domine Elide animã repꝛobam.aſpice animã de

pꝛauatam que vocẽ aſſumit innocentiũ cum habeat no

cendi affectum:et vt noceat tempus expectat et louum

Depꝛauata enim anima ſemꝑ in verbis et moꝛibus in
nocentiam ſimulat:donec inſerat pꝛoditoꝛie crudeliter

nocentis officium. Non pꝛetermittit conuerſationem

non recedit a menſa:ſi valet recumbere. Verba loquit
amicoꝛũ.ſuſpitionem auertit a verbis.exhilaret falſo fa
ciem.pꝛoditoꝛibus maledicit. Diſputat ſepe acriter:cõ
tra que gerit in animo crudeliter. Efficitur in verbiſad
uerſus malos miniſter iuſticie.omn es tradit exicio ſen

tentia verbi ſui:vt eo ſanctioꝛ atq; fidelioꝛ ex verbis ap/

pareat quo iniquioꝛ in coꝛde perſiſtit Calis ſigniſicatur
in iuda qui maliciam impoꝛtunitate aſſiſtendi et loquẽ
di audacia operit:cũ ſicut ceteri dixit.nunquid ego ſum
rabbi. Cui ſaluatoꝛ reſpõdit Zu dixiſti bi videtur
notaſſe perſonaliter pꝛoditoꝛem.ſed verbum mãſit ab⸗

ſconditum apud ceteros:qui hanc notationem non inꝰ“

tellererunt. enebatur chꝛiſti voluntate apoſtoloꝛũ in⸗
tellectus ne intelligerent:ne aduerſus eum tumultus

inſurgeret. Feruentes enim erant in amoꝛe ieſu:q́uis

eſſent eum diuina ꝑmiſſione in pꝛoximo negaturi Qð
verbum pꝛolatum ad indam hanc videtur ferre ſenten
tiam:tu dixiſti ad deliberationem coꝛdis interſertã refe
ratur.iuxta illius pſalmi ſententiam Oixit iniuſtus vt
delinquat in ſemetipſo. Elbi dixit iniuſtuſvt delinquat
aut eui dixit. In ſemetipſo dixit: hoc eſt deliberauit de⸗

linquere. Et ſimiliter in ſipiens dirit in coꝛde ſuo. Xu
ergo indas dixiſti.hoc eſt deliberaſti pꝛocdittonem nece-

re atq; tradere me in manibus peccatoꝛuʒ. Aut alio ſen

ſu. vt ſi dixiſti tu noſti. Vel tu verum diriſti oꝛe qð ani
mo geris:vt cum phariſeis et põtiſicib oꝛdinaſti:Hoc

cia reſilire. Mõ enim volebat ſaluatoꝛ q;uis omnino ꝓ
humano genere moꝛi vellet ꝙ aliquis de moꝛte ſua cõ⸗

traheret peccatũ. aut incurreret eternũ exiciũ:qui moꝛ⸗
tuus fuiſſet ſenio pꝛo eo ꝙ moꝛi ommmo volehat. ſi euʒ
nemo er reuerẽtia occidiſſet. Sed male diſpoſitus:me
retur occultis ⁊ iuſtis meritis indurari Merſtat igitur

5

iudas in ſua malicia indurata:nec mouetur in anmo

ſed ſeuioꝛ efficitur. Subiungitq; ſaluato:l Gilius qui⸗
dem hominis vadit ſicut ſcriptum eſt de illo. Ele auteʒ
hominiiilli per quem filius hominis tradetur. Melius
ſibi fuerat ſi natus non fuiſiet homo ille. De ſeipſo tã
qᷓ; de alio chꝛiſtus dominus loquebat᷑. Apie vero erat ſi

luus hominis ex tpe.ipſe filius hominis ex carne.qin va
it ſicut pꝛefiguratũ et pꝛophetatũ eſt. De deo nulle ſi⸗/

gure aut ꝓphetie ſunt Nam figura pꝛecedit futuram ali
quam veritatem in re nondũ exiſtentẽ ꝓphetia vero ſo
lis verbis futura prenunciat. Nihil vero ante deũ neq;
in figuris aut ꝓhecijs. Sempꝑ enim eſt ⁊ nihil nouum
accidit deitati. igure ſiue ꝓphecie de verbo ſunt incar⸗

nato ex tempoꝛe ſilio:et ercarne hominis facto. YIdcir⸗

co ſaluatoꝛ dicit.Giliꝰ quundẽ hoĩis vadit ſicut ſcriptũ ẽ
de illo. Tota ſcriptura grauida erat chriſto eiuſq; miſte⸗
rijs:cuius teſtimonia hic euoluere vltra creditum ten
deretur opus. Patrona vero chriſti ſententia fidem f⸗
ciat ſcripturarum Sed ve homini pᷣe
deus homo. Tle in ſcriptura ſacra penam ſonat eternaz

vbicunq; poſitum inuenitur:et dei maledictionẽ et ſe⸗

gregationem impoꝛtat. Ele qui ſanguinem pꝛodimen⸗

to fundit diuinũ. Ve qui redemptis ipſo ſanguine no

cet:et impedimenta ſine cauſa coꝛam emptis ſanguine
ponit Vle qui pꝛodit homines pꝛo quibus ſaluatoꝛ talẽ

pꝛoditoꝛem ſuſtinuit. Ve qui ſimili pꝛoditiõe nocet:qꝛ
pꝛoditus eſt ſaluatoꝛ. Ele frontoſis in malo Tle ſcelera

tis et duris. Vle qui non compungunt᷑ exverbiſ.Ele qᷓ

non compatiunt᷑ aĩio et oꝑe innocentibus.le qui moꝛ

teem irrogant ſine cauſa: his pꝛo quibuſmoꝛtua vita ſu
eEleruntamn meilus eſer naum non eſſeq; pdi mẽę
tò necem inducere ſaluatoꝛis.

De cuius licentia ſupad
do verbis. Melius omnino natum non eſſe qᷓ; peccata
pagere:quos eternos opoꝛteat ꝑpeti cruciatꝰ. Oultos
pꝛemit et toꝛquet iſta ſententia:potiſſime illos qui eſſe
nature.aut eſſendi bvnitatem collaudãt vt omnino ve⸗
lmt aſſerere:qð nec vellent non eſſe etiam infernales.
quoꝛũ ex fide tenemus quod eſt eterna damnatio. Et
hanc ſententiam multis conatibus a pꝛopꝛia veritate
conant᷑ auertere.atq; interpᷣtari aliter qᷓ; veritas poſtu
let ſententiam ſaluatoꝛis:vt velint de natiuitate reno/⸗
uationis et ſacramentoꝛũ.non de natiuitate qua mun⸗
do natus eſt hoc dixiſſe dñm ſaluatoꝛem: ſubiungẽtes
etiam quandam ſophiſticam vanilogiamet dicentes.
Si non fuiſſet natus quomõ ſi fuiſſet quidpiam meli
us:in quo ſibi eſſe wſſet bnum vel melins eoꝙ fuiſſz

non natus.Mon enim ſuſcipit accidentia blona wl mala

ſimplicia vel maioꝛa ſubſtantia que nondum eſt in eſſe
deducta. Sed hoc qð de iuda ſaluatoꝛ volebat dicere
non potuit aliter a ſcriptoꝛibus euangelij aut rrãſlato⸗

ribus exprimi:ppterea opoꝛtet ſenſum in declaratione
non litteram accipere. Elementa ? litterarum ſulcatio
nes intentioni qauctoꝛie deſeruiunt:nmon auctoꝛis inten

tio ſermonibus ſcriptis et elementis exaratis obſequi⸗
tur Illa omnia propter hanc:non hec propter illa rep⸗
ta noſcuntur. Proinde opoꝛtz inſpicere omnia preter
primam entitàtem habentia. Sunt entia que nec co⸗

D .

—

6 .
2 „– 57 „ .
– — – , —N— . 1 . .

S. 4 Aͤe d

quem tradetur

De paſſione domini Galuatoꝛis

gnitione aut vtilitate ſibi entia ſunt:ſed ad aliud oacdi⸗/
nata. Sunt entia que ſibi cognitiõe ac vtilitate ſibi en
tia ſunt:et ad aliud ꝓpter ſeipſa non pꝛopter aliud oꝛdi/

nata. Hec wro angeliet homines ſunt. Omni qonon

ſoꝛtitur ꝓoꝛium finem finaliter: eſſet non eſſe me ⸗

emp enim pturbat᷑ inoꝛdinatum:aut oĩno deſtruii
OVeluus eſſet non eſſe:qᷓ; ſemꝑ in ꝑturbationibus eſſe.
Qui enim damnatur inoꝛdinatur et oꝛdinatur. Inoꝛ
dinatur quia deũ pꝛo finali beatitudine non ſoꝛtitur:ad
quam et ꝓpter quã conditus fuerat in pꝛoductione pꝛi⸗
ma. Oꝛdinatur wro in ꝑena ex diuina iuſticia.quia pul
cheius homo quilibet oꝛdinatur in pena:qᷓ; ab eo fuerit
ex ꝑeccato iuſticia derelicta Sed ex illa inoꝛdinatione qᷓ
quis do pꝛiuatur. xet ex iſt oꝛdinatione qua iuſte in pe⸗
na eterna conſtituitur wllet potius non eſſe qᷓ ſic eſſe.
non ꝙ wellet remoueri aut oſtrui ꝓpꝛium eſſe: ſi pofſet
remoueri aut deſtrui ſic eſſe. Vbi vero immutabilis iu
ſticia dei pꝛo certo cognoſcitur et ĩmutabiliter intelligi

tur ſemp penã cum natura diuellere.naturã penam nõ

poſſe abigere penã ſemꝑ ferre:naturam ſemꝑ penã ſen⸗
tire.neutrũq; ineternũ poſſe deficere.appetit in talibuſ
conſtitutus omnino nõ eſſe:vt deficiat ſic eſſe. Nec eũ
delectare poteſt oꝛdinatio diuine iuſticie gn⸗ ſentit 7 pe
nam: ꝓpter inoꝛdinationẽ qua deum amiſit et gloꝛiam.
Etqᷓ;uis in his que finem ſuo tpe infallibiliter ſoꝛtiun
tur.melius ſit eſſe hminẽ quacunq; infirmitate deten
tum qᷓ; non infirmũ equũ ſeu nõ infirmari valentẽ la⸗
pidem pꝛecioſuʒ fulgidũ atq; clarũ. In his vero malis
quibus ex parte poſt eternitas additur melius eſſz oĩno

non natum eſſe q; ineternum a deo diuiſum et penali /
ter eſſe vt hoc ſolum ad voluntarie peccantes:et meliuſ

ad pꝛiuationem non ad poſitionẽ ſubſtantie referatur.
Sed hoc totũ qð ad iudam et de iuda legimus dictuʒ:
ad conuentũ refertur ommũ malignantiũ.vt qui cum
iuda ſimilia faciunt.ſimilem ſentiant inter mala toꝛtu
ram.Qui ſi velut iudas caput quod eſt chriſtus nõ le⸗
dunt. coꝛpus vro eius et mẽbꝛa leſionibus opp:obeijs
toꝛmentis et ceteris malis afficiunt.vel in ſemetipſis
delinquunt:et chriſtum in coꝛꝑibo et animabus ꝓpꝛijs
iterum cruciigunt. Confite mur aut et in inferno me⸗
lioꝛem eſſe naturam in peniſ quantalibus conſtitutam
qᷓ; qʒ non eſt:imo non entis ad ens nulla compꝑatio in⸗
uenitur Et melioꝛ? eſſe naturam rationalẽ ſiue creatu
ram in ꝑenis eternis poſitam qᷓ; bꝛutalem cuius ſpiri⸗
tus cum coꝛpoꝛe moꝛitur:que nequaqᷓ; eternaliter pati
poteſt Sed huicanime ſiue coꝛ:i eterne danatis me
lus fuiſſet non ſoꝛtiri entis qᷓ;ibet bonitatem: qᷓ; eter⸗
nos ppeti cruciatus.Alia eſt enĩ cõpatio non entis ad
enx:et alia nõ entis ad ens in ꝑena perxetua. De pꝛima
cõpatione vera eſt doctrina: melius eſt eſſe qᷓ; non eſſe.
De ſecunda tenenda eſt chꝛiſti ſententia:quia melꝰeſi
non eſſe q; ineternũ tranſſigi. NWetrus vero cxamo⸗
re impatiens querebat omnino cognoſcere pꝛoditoꝛeʒ
Signum dedit iohãni qui recumbebat immediate iu/
xta ieſum:vt ab ipſo ſi poſſet exquireret pꝛodiroꝛem.vt
ſi foꝛte chꝛiſtus pꝛodiſſet de petro volebat abcedere aut
ſe interimere aut veniam poſtulare aut tractare cum eo
vt hoc malum qð latebat in ipſo non ſoꝛtiretur effectũ
et deſiccaret mala radix quam in ſeipſo nõ nouerat. Si
vero de alio diſponebat inſultũ aut remediũ.ne de puſil
lo collegio ſiue grege ad tam magn um ſcelus peſtifera
ouis exiret:ne ad omniũ remanentiũ et innocentiũ ve
recundiã in poſterů notaretur ꝙ ouis de grege tã ſan/
ctum pꝛodidiſſet paſtoꝛẽ. Qð in poſterum pſecutionũ
tpe a tirdnis multis martirib ad verecundi et oppꝛo⸗/
bꝛum fuit obiectũ e magiſter veſter et guẽ colitis deũ

—

— —

a diſcipulo traditus eſt ad moꝛtẽ:mec pꝛofuit ad creduli
tatem tiranmis reſponſio martiũ:ꝙ pꝛoditoꝛẽ ipſe pꝛe
ſciuit. Et adhuc illa iniuria in coꝛdibus infidelium qur
chꝛiſti nouerunt hiſtoꝛiã pſeuerat:ꝙ a diſcipulo tradi⸗
tus ſit magiſter.et de duodeno collegio vnus muẽtus

eſt pꝛoditoꝛ. Mam ſolitus eſt mos ꝙ totum cenobium

aduritur infamia: vbi vnus inuemtur infamis. Sepe
nanq; cenobium mag q; pſona cenobita in diffamatio
ne recolitur. um ſcitur cenobiũ atq; peccatũ:ſubticet̃
plerunq; cenobita delinquens. Pꝛoinde animabatr pe⸗
trus ſi ſciret impedire quõlibet pꝛoditoꝛẽ. Yohanes ve
ro ſignoa petro ſuſcepto dixit familiari et pia confiden
tia dño ieſul Oñe qͥs eſt qͥ tradet te Cun ſoli ſaluatoꝛ
ignoꝛantibus ceteris pꝛoditoꝛem declarauit ꝑ ſignũ di
cenel Ille eſt cui ego intinctum panem poꝛrexero. Et
cum intinxiſſet panem:dedit iude ſimonis ſcariothis⸗
Et poſt buccellam intrauit in eum ſathanas Cathin⸗
in quo apoſtoli aliquẽ ſapoꝛẽ actum intingunt:cõmuni
catio eſt omniũ paſſionũ chꝛiſti differenter et miſtice a
ſuis ſequacibo facta. De qua dicit aplus cõmunicãteſ
chriſti paſſionibus gaudete. Et alibi. Su fuerimus ſo⸗
cij paſionum:erimus et conſolationũ.Sed mirumꝙ
in eodem cathino iudas intingit.et buccella pamis a ſal
uatoꝛe intingitur:que pꝛoditoꝛi ad eundem deſignan⸗
duũ poꝛrigitur. In q geſtu ypocritarũ ⁊ hereticoꝝ inno
teſcit conuentus:qui pꝛo chꝛiſti paſſiombus cõmunica

re vident᷑ſed ſteriliter patiuntur.Non enĩ aĩo cõmuni

cant q;uis coꝛpe multa ſuſiineãt.nec cõueniũt coꝛde in

ſubſtantia fidei et vere dilectionis:quãuis ↄueniant in
Vnitate parapſidis. NPer intinctũ panem ſiue buccella
a ſaluatoꝛe iudeq; poꝛrectã pie inteligimus qð ex eodẽ?
cathino paſſionũ atq; gratiaꝝ exoꝛit᷑ ſaluatio pꝛedeſtina

toꝛũ:et oſtendit᷑ damnatio repꝛoboꝑ. Mam iudas non
intinge bat amabili voluntate chꝛiſti gratijs ⁊ paſſioni⸗
bus nõ cõmunicat aut partit᷑ chriſti nte in daß⸗
mnetur atq; damnatus oſtendatur ꝑ partem in ſignũ
poꝛrectaʒ.qui noluit libere participare cum toto. Totũ
lonum et omne omniũ bonũ eſt chriſtuſ.De quo dictũ
fuit moiſi deũ videre ꝑtenti. Oſtendã tibi oẽ bonum.
Qui licet moiſi oſtenſus in carne nõ fuerit tñ ſibi dice
bat᷑ ꝑꝛo ſuturis:quia oĩa in figura contingebãt illis Et
partẽ intinctioniſ iudas in ſignũ accepit ſue repꝛobe xo
luntatis.vt ſe ſciat propterea ex tanta parte quiſq; da⸗
mnari atq; multari.pro q̃ et q̃nto obſtinato aio et actio
ne puerſa receſſit a chriſio: vt penarũ quantitas culpa⸗
rum reſpõdeat quantitati. Et talionis pena diffinita ĩ
wteri teſtamẽto:diuĩe iuſticie talionẽ ꝓ vltima pu nitio
ne ſignabat. Et cü ſic poꝛrigeret panẽ intinctũ dirit in⸗
feliciſſ mo iude atq; procacil Quoad facis fac citius.
Quod verbũ et latebat apoſtolos credẽtes de prepa⸗
ratione paſchatis dixiſſe ieſum:pro eo ꝙ ipſe iudas poꝛ
tabat oblata collegij. Sed alia intẽtione loquebatur ie
ſue:vt poſtqᷓ; pſe ꝑpſtabat in malicia inreuocabiliter in⸗
duratus. q citius poſſet exlcret tã ſceleratũ conceptuʒ
pꝛo tã alto miſterio.Nec mandatũ aut licentiã ſub hi
verbis credendus eſt iude dediſſe ſaluato:: excuſatꝰ enĩ
fuiſtet a ſcelere ſi mandatum a chriſto ſiue licentiã ac⸗
cepiſſet.ſed ipſum preuidens inreuocabileʒ factũ pᷣſta⸗
uit audaci: om ipſe chriſius pacientiã inſupabilẽ iam
parauerat.et feſtinabat ex anĩo ad redẽptionẽ oĩm ꝑdi⸗
toꝛum:etiam ipſius iude tradentis.mſi deſpationẽ po
ſuiſſet in obicẽ:q̃ vt credimus diuinũ preuenit ſangui⸗

nem nondũ fſuſum. Et feruebat deſideriũ ſaluatoꝛis w·
lut amoꝛ impatiẽs in humana ſalutö Yin paties ſt al

amstũ amoꝛ. cũ ꝓ ipſo redimendoſfeſtinat ad penã. pã⸗
plius amoꝛ chriſti qui ſe accelerabat ad moꝛtẽ.Et vole

Alber

bat ammodo dñs ieſus etiam coꝛpoꝛe ipſum ſegregari

tertiuſdecimus

ſac citius:vt iudas velut in mẽte territus expaueſceret

—.

ꝓdere omnia pꝛeſcientẽ et tã libere pati wlente!. Sed
poſt buccellam acceptã introiuit in eum diabolus Inon
e nouo.ſed vt oĩno motibo oĩbus coꝛpoꝛis atq; coꝛdis

cæ tam ſancto collegio:qui animo iam ſegregatus erat.
Erpedit omnino vitare quẽ cognoſcimus obſtinatum
Mpoꝛtet etiam pꝛeſidentẽ qui ſubiect 1

cogſiolſerit incurabiliter moꝛbida a ſanis ouibus ipſaa agitaret᷑ in malũ. donec chriſtus traderet᷑in manibus
eiſcere. ne aliquo interuentu aliquã maculet: q;q; oues peccatoꝛũet ab eis in moꝛtẽ velut vnus de nüjero pec⸗
ſaſñie palliatã moꝛbidam non agnoſcant. PDertinar 70c catoꝛũ. Seua et obſtinata malicia non doꝛmit niſi ſup B
culta eſt aliquoꝛũ malicia qui nunq; pubucant mala cõ plantet. et ex irrogatis bonis atq; impenſis amplius ſe
cepta:ne foꝛte inueniant aueꝛtentẽ diſſuadentẽ peruer, uit:et inuiſibilibus creſcit augmetis. Aucoerupta ſo
ſa aut recta ſuadentẽ. Molunt pleriq; inuenire inpedi, macho coꝛrumpunt᷑ etiam loni cibi:ſic in anima obſti⸗ .
menta nequicie atq; deuitant optimos ſuaſoꝛes: et cũ nata omma vertunt᷑ in malũ. Oelectabilis lux ad peri /
nemine conferunt: quouſq; ꝑficiant mala que repꝛoba culum eſt languentiũ oculoꝛũ:et ſana doctrina veſpera⸗
mente ſanxerunt. NHullus timoꝛtam inſidet ſceleratoꝝ te menti. Mihil pꝛofuit iude vt reuocaret᷑ a malo: et bo
coꝛdibus: q; malarũ voluntatũ obicem inuenire Ydeir na diuina venenũ ſunt anime contumaci. Non poteſt ſi ,
co tenent infauſta ſilentia. Et mirũ atq; crudele in con ſti lubꝛicus animus et ſi ad hoꝛã ſiſti reconuertitur do
ſiderationibo eſt: ꝙ nullũ ſocium habuit iudas cui ma⸗ nec naturalẽ viã inueniat. aut der ex arte vnde labatur
nifeſtaret cõceptũ exceptis pꝛincipibo ſacerdotũ:cũ qᷣb ſic aĩa ptinax nullis argumentis vꝛget᷑. Ecce ſceleratiſ⸗
male poſuerat parte ſuam. Sed erit vſq;quaq; danch, ſimo ita iude doctrina et buccella ſucceſſit in peius:vt a
bile ꝙ alij apli tam fideles chꝛiſto ſunt cogniti: cu els diabolo pamplius teneret᷑ atq; aĩaret᷑ ad malũ. Pꝛoĩde
aut cum aliquo ipſoꝛũ de male conceptis collationẽ fa⸗ ſſi buccella indigne ſuſcepta dialvlo neligen iuda pᷣ
cere nullo modo pᷣſumpſit. Pꝛoinde vnuſquiſq; vboę ſſiitit foteſtate.quid ergo faciet copus ſacru indigne ſu
Bvita moꝛibus ſignis tale fidem atq; amoꝛem oſtendat ſceptuũ. Que pꝛeſumptio diuina cõtingere vbi mentis
ad chꝛiſtũ vt nemo in malo eum velit habere collegam. purgatio non affuerit. De eo ꝙ ad potũ in hac cena poſi
aut ſecũ tractare de malis.Lalis ſit hommũ vita vt in tum fuit:a ſaluatoꝛe ſic legimus dictũ. Menſura biben
conſoꝛtio atq; colloquio a criminoſis hominibo dveuitet di potũ redundans accepta in manibus ſaluatoꝛis: apo
Boni enim et mali ſimiles ſibi querũt:diſſimiliter vi⸗ ſtoliſq; poꝛrecta eſt cũ hac adiectione verboꝛũ Accipite
uentes in arduis atq; ſecretis et priuatis moꝛibo oĩno et diuidite inter rvos Potus ad intelligentiã et ſapiẽ⸗ 4.
ceuitant. Munq; afiſmus heremitã querit ad homicidi⸗ tiã ptinet:iuxta illud. Et aqua ſapientie ſalutaris pota ij
um habere ſodalẽ Neq; aliena rape appetens:fidũ mer uit ilũ. Que intelligẽtia diuiſa eſt in hoĩbus:qꝛ al ma cn/
catoꝛẽ inquirit ad furti conſoꝛtiũ. Neq; moꝛibus hone gis alius minus intelligit aut ſapiẽtia fulget. Diuiſio⸗ Ge
ſtis fulgentẽ: quiſqᷓ; conſoꝛtẽ queſiuit ad nephas.er nes gratiax donorũ et opationũ et reuelationũ ſunt: onmn
ret ſepe maloꝛuũ coꝛda ſolida vita: imponit miquis ple icddem wro dñs. Magis aüͦt noluit ipſe manu ꝓpꝛia ꝓpi⸗ Al
rũq; ſilẽtiũ. Sed optimũ eſt bonis vt tales ſint:ne ad nare aplie:ſj vt diuiderẽt ipſe poꝛrexit.Quia vetera ter lumm
agenda mala querant᷑. Neſſimũ eſt malis ſi bonox cõſi minaturus aduenerat:et ſupuenientibus nouis piſciẽ nery
lia nõ requirũt.qꝛ ſi nõ inuenit auertẽtes: trãſit ĩ actio da ſunt vetera. Mec ſe bibiturũ vltra pꝛoteſtatus eſt de tati
nẽ depꝛauata volũtas.Neq; bono cõfidit iniquus:neq; hoc genimine vitis:niſi nouũ in regno eccleſie quã fun eſt
qui tonuſ eſt ſibi aſciſcit ad agenda puerſa. Elide igitur dabat. Elt nobis omnino in argumentũ vite agende ſi dil
. lvnop et maloꝛũ cõſtantiã.ꝙ neq; ceteri apli a iuda ſce at:vt nunq; repetamus ſed reſculpamus antiquã pre⸗ vir
lerato macul aut verba maculantia ſuſceperũt: meq; iu mentẽ cõſuetudinẽ nec vltra velimus intẽtione ac mo
daeas ab eis veſtigiũ bonitat⸗ accepit.Accidit plerunq; vt ribus iudaiſmũ agere cũ iudeis actibus extrinſecis in⸗ ſa
V8Virntus mutetur a ventꝭ. Sed bonoꝛũ conſtantia:malo tendentes et interioꝛa dimittẽtes q̃bus in amoꝛem et no
rũ vo ꝑtinacia verius dici᷑ᷣ. Mec ſegnicia ſcribendi pᷣter intelligentiam inuiſibiliuʒ anima raptũ facit ſed in no⸗ d⸗
mittendus eſt intellectus alter quẽ continent verba fe uitate omnis chꝛiſtiana ſuſtinet intentio. te
ſtina. Conſueuerũt nonnulli vltra q; dici queat feſtina Maſe dñi celebꝛato:ad humilia pcedit impioſa ſ
re ad mala peccanda.cũ vero fuerit ſaciata voluntas et ſed hũiliata maieſtas. NHam ſurgens a menſa erl
actio peſſima cõſummata:penitentia iuſia educi veplo Veſtimenta deronit pꝛecingit ſe linto. aquaʒ ls
rare mala cõmiſſa.et fragilitatẽ labentem ſibimet ĩ ma mittit in peluim.et ad lauanduʒ aplicos pedes genicu⸗ ern
lis actibo maledicere:rxeſculpere ſpũm et aſpirare in lu⸗ lando inclinat:vt oĩno excedat omnẽ intelligenti.⁊ in lſcf
cem.tenebꝛas mentis agnoſcere quibus tenebant᷑ ĩclu ſtupoꝛẽ mentes inducat. et quicqd eſſe poteſt cõſidera⸗ tu
ſi. fatigari ſuſpirijs atq; ſingultib pectus tundere.coꝛ⸗ tionis in ammirationẽ ſuſpendat ꝙ deus eternus ertẽ Aſ
rigere qd preram cõmiſerut:et indulgentiã fuſis lacri poꝛe homo rex regũ ⁊ dñs dñantium vniuerſe creature n
imis poſtulare.Quo ſenſu iude dixiſſe pie credimus ſal ſis añ illos plebeios pedes ipſuz pdituros et poſi mo er
uatoꝛẽ. Noſiq; non reuocaris nõte penitet qõ fad fac dicũ negaturos:ſe ad lauandũ vwoluerit inclinare Sur ſen
citius vt peniteas celerius vt mẽs nunc ceca pacto ma git quidem a mẽſa veteris paſchatis. Mec ſedendũ am ſ
lo cõſmiciat:et cõmiſſum ſcelus q; fuerat graue cogno⸗ plius in menſa moiſaica: ſed ad euangelicã reſidenduʒ. it
ſcat. Gelius enĩ eſſet qdcunq; concepfũ malũ perfice⸗ Burgit a menſa nature in ̊ comedimus dño bona vi i
re ſtatimq; rationabiliter penitere qᷓobſtinata mẽte at · ſibilia et iuiſibilia: ſed vtinã cũ agnicola innocẽtia. Ele ſ
q; impenitẽti coꝛde pſeuerare in malo:ſicq; tranſſigere runtamen ad eandem menſam reſidebat euchariſtiaz ſe
4 dies vite. Nullus tamen ex hoc male agendi pꝛeſumat ſuper omne beneficium pacturus.vt oſtẽdat quoniam
. audaciã ſub ſpe penitentie ſic future:pocius anteq; faci⸗ cum gratiarum actione bona nature opoꝛtet ommnno ſ
at reſipiſcat. qm ſi ante maleactum ſic obſtinat᷑ wolũtaf percipere: ac etiam auicquid in nobis a nobis inſurgit
vt maleageni penitus ſequat᷑ facultas:pleruncq; ſit vt in vſum gratie inuiſi biliter oꝛdinare. Illa chriſti ſur/ lll
L poſt actũ dei vltione iuſtiſſima penitẽdi non ſequat᷑ abi⸗ rectio a menſa veteris paſchatis ad intelligentie alti⸗/ T
N litas. aut p ſubitã ſubtractionẽ a vita:ſeu ꝑ iuſtam in⸗ tudinem animum ſubuehit: vt ad intelligentiam ant an
durationẽ in anĩa. Etiã foꝛte ſaluatoꝛ his verbis put ex mus ſurgat. Surgit nempe intellectus a menſa ſcri⸗/
alijs voluit a ſuo malo auertere pꝛoditoꝛem.cum dixit. pture veteris: cum preter litteram aliquid altius atq; ti

bret
Se
non
Ns
bas
deca
iſuo
loſe
oſto
bſtif
erit
ſpern
etbo
keſtſ⸗
llr do
hatur
rutrſ,
te
wice

daf

ſ
nds
mp
Abben
betapo
ecpte
tſcpil
potn
Alym
iuifior
unt:
Ri
eate
Spei
nseſtd
glaſin
Gencef
viel
eeno
as in
Nenc
ſinwws

o
ene
nniz
nru
in
ſtem
genti
re
o
G
umn
uz
avi
Ce⸗
ſitz
Banm
Fino
ugt
ſr
Alei,
ant
ſen
tc⸗

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

latens ſub illo velamine plus intelligit. Tunc ſurgit cũ
P ſidẽ ſe in altiſſimas intelligentias tollit.Ele iudeis:qͥ
ad menſam veterẽ adhuc ſedent.Tuncetiã a menſa ve⸗
teri ſurgitur: cum qð intelligimus fieri poſſe moꝛale et
in moꝛes actu tranſferimus. Panis doloꝛis atq; labo⸗
ris fuit omnis panis aut vita: merito pꝛimi licti ab
adam vſq; ad chꝛiſtum: tam immenſa nature.q; immẽ
ſa moiſaice legis. Sed ꝑ ꝓphetam dñs dicit. Surgite
toſtq; ſederitis:qui manducatis panẽ doloꝛis. Surgi⸗
te in nouitate vite et intellectus. Surgite intelligẽtes
in vteri lege multis enigmatib fuiſſe dñm ieſum chꝛi
ſtum:coꝛpuſq; miſticum eius. Sungite ad actõem:qui
comediſtis intelligentie panem. Panis eſt doloꝛis:pa⸗
nis intelligentie.nam mens lalvꝛat anteq; intelligat.
Omnis vero labꝛ ꝓpemodũ generat doloꝛẽ. Sed la⸗
boꝛ mentis dum ipa conatur aut querit aliquid intelli⸗
gere:tam diu doloꝛẽ geminat atq; multiplicat:quouſq;
ad rei queſite intellectuʒ lucide veniatur. Poſtqᷓ; ergo
manducauerimus hunc panẽ qui cum doloꝛibo paſcit
mentem:a menſa ſurgendũ eſt in actõnem. vt mente
aut coꝛꝑe aut vtroq; quod legimus ſit actiuũ. GFruſtra
eſt intelligentia ſanctarum ſcripturaꝑ que fidenter et
debite reduci debent et pñt.ſi nò reducantur ad actum
mentis et coꝛpis aut alterius reliquo pꝛepedito.Ald al⸗
tiſſimam conſideratõeʒ hec chꝛiſti ſurrectio ſuos ſequa
ces inuitat:vt oĩm bonoꝝ a veo datoꝛum.et oĩm miſte⸗
rioꝛum eius a creatõne rerum. vſq; in pꝛeſens diligẽti
conſideratõe pꝛehabita. in gratiax actonem ſurgamus
Ueſtimenta deponit ineffabilis hũilitatis miſteria nõ
omnino vt nudus remaneat:ſed que officij erant ſiue
pallium exterius. Interdũ ſiquidem exterioꝛem oꝛna⸗
tum ſignoꝛũ aut moꝛum opoꝛtet deponere in oſtenſio⸗
ne virtutis:nec ſtatũ expedit pꝛeferre ſed poſtferri vir⸗
tuti.Nullus ſaluus factus eſt ex ſtatu qui ad pſonã ac⸗
ceſſit ſed ex virtute quam geſſit in aĩo:quam in moꝛib⸗
diligenter cõpleuit.Eltihoꝛ imo ipſa ſola expediens eſt

virtus ad ſalutẽ ꝓpꝛiam:qᷓ; pallium imo nõ pallium.qᷓ;

mitra imo nõ mira.q; oleum ſanctũ.imo non oleum
ſanctũ.qᷓ; conſecratio imo nõ conſecratio.qᷓ; ſedes imo
non ſedes.q; pontiſicalia imo nõ pontificalia. qᷓ; ſacer⸗
dotalia imo nõ ſacerdotalia.que quidem ſine ꝓpꝛia vir⸗
tute nõ ꝓſunt his qui deferunt aut agunt:neq; his qui
ſuſcipiunt. Sufficiens vero virtus noſcitur ad ſaluteʒ.
et ſine om̃ibo.Non enĩ er eo quod quis refulget in ocu⸗
lis alioꝝ aut pꝛeeſt. aut digmitatis titulo inſignitur. ſed
ex merito et miſcdia chꝛiſti ex ꝓpꝛia virtute ſalutẽ nan⸗

ciſcitur. Et audacter affirmem. etiã celebꝛatõem miſſa

rum et conſecrationẽ coꝛnis chꝛiſii: ſine ꝓpꝛia virtute
ad ſalutem ꝓdeſſe nõ poſſe.Nemo qꝛ pꝛeeſt virtutẽ et
actum eliminet:imo et amplius virtutibo in aĩo ? acti⸗

bus inſiſtendum: quo ad eum altioꝛ ſtatus acceſſit. Et
erpeditum expedit fieri: bona libere opari volentẽ Unde
ſaluatoꝛ veſtimenta deponit: vt mihil ſit impediens ad

virtutem. Sed iſta ⁊ nunc reſumpſſit: vt etiã in ſtatuʒ
qui ad eum acceſſit ſe tollat.Pꝛecingit ſe lintheo dñs ⁊
ſaluatoꝛ ad nitiditatẽ ſui ⁊ in abſterſione abluẽdoxꝝ vt

ſic alios lauet aut tergat.ne ſeipᷣm cõmaculet. Vligilet

gui pꝛeſunt. vt taliter alios adiuuẽt:ne ſeipſos pericu⸗
lis peccatox exwnant nequm alios abluũt aut tergunt

ipſi turpentur. Nemo enĩ tenetur alios ſpũalibus peri,

culis adiuuare nec alijs militare cum aie dvetrimento.
Turpis eſt actio:que turpat auctoꝛem. Et qᷓuis ſit ali⸗
qua actio que debito artis ⁊ coꝛpis turpat artiñcẽ: expe⸗
ctatio lucri tolerat turpitudinẽ ⁊ gaudet animus in tur
pitudine coꝛpis ꝓpter lucrum. Sed nullum lucrũ vbi
eſt turpitudo peccati. ꝛoinde cum detrimẽto anime

ſalutiſq; piculo:alioꝛumq; vtilitatibo nullus intendat.
Mꝛimo nempe cautele lintlxo pꝛecingat ſe anteqᷓ; ablu
at et tergat alium:qui aliox quomodolibet curã ſuſcepe
rit abluendi ſiue tergendi. Licitũ eſt omibo coꝛpa p ſalu
te ponere aĩaꝝ:vt ita incunctanter affirmem etiã ꝓxi⸗
moꝛum.Aĩas vero exponere ad peccatũ eſt iuſte ommba
interdictũ. Nec fallat legentes iſta ſententia:quam ꝓ⸗

tulit dñs et ſaluatoꝛ. Maioꝛem hac dilectõnem nemo

habet.vt aiam ſuam ponat quis ꝓ amicis ſuis: qm̃ aĩa
ibi ad pꝛeparatõeʒ moaendi.aut aĩa ꝓ vita intelſigitur
nõ ꝙ ad peccand piculum alicuius aia diſponatur. Lin⸗
tlxo altv pcinxit ſe dñs vt puritas ſit in actõnibo ntis.
et vna ⁊ eadem mundicia ſit que pſone inſiſtit et alijs
pꝓdeſt.Lintho ſaluatoꝛ pᷣcinctus ad pꝛecinctionẽ virtu
tis cõmemoꝛat:quam ꝓplxtauerat ꝓphetaꝑ eximus di
cens. Oñs regnauit decoꝛẽ indutus eſt:indutus eſt do⸗
minus foꝛtitudineʒ et pᷣcinyit ſe.Alia tranſlatio addit.
Vrrtute.Omni virtute chꝛiſtus pᷣcinctus erat.quod eſt
ſine cunctatõne credendũ. Sed nos virtute pꝛecingi

ebere pꝛemonſtrat anteqᷓ; ad pꝛorimoꝑꝝ obſequia pce⸗

damus:medum ſeruimus in neceſſarijs ꝓximo.in ma⸗
gis debitis diſpliceamꝰ deo:et dum aliene intendimus
pſiciende virtuti ꝓpꝛiam noſipᷣi ꝑdamus.Et ne incida
mus in illam maculam:quã in alijs affectamus abſter
gere. Depe nanq; incautis accidit wlut minus prritis
medicis:vt de ſame aut de ſanguine quẽ abſtergunt ipᷣi
ſoꝛdeſcant.Et in feſtiualib indumentis ſuſcipiũt ma⸗
culas que cautela linthei puenire neſcierũt. Nec legen⸗
tem aut auditoꝛẽ moueat:quod ſcqʒ deſignatur in lin⸗
txo puritas ſiue mundicia:que turpitudinem in ſeipſa
ſuſcipist. Nam ſi mundicia eſt aut puritas quõ turpa⸗
tur. Si turpatur quõ mundicia ſiue puritas. Sed qð
exterius aguur ad interioꝛa referendu eſt. Ina⸗ eadẽ
virtus cautelam habet ad poſſeſſoꝛẽ et vtilitatẽ ad pri⸗
mum. Virtus eni nee dici pᷣt:que incaute ꝓcedit.ꝛi
mo virtus tuetur agentẽq; inſerat alij vtilitateʒ.Aut
eodem momento vnum ⁊ reliquũ agitur. Deinde
miſit aquam in peluim. Oratiã vide licet poſuit in mẽ
ſura.vt vnicuiq; tribuatur ſcom menſuram donatõis
eius:et ſidem et aliaꝝ capacitatẽ virtutũ.aut ſcom pti

litatem ⁊ augmentũ et coꝛꝑis miſtici ſaluatoꝛis. Pel⸗

uis vas eſt abeo dictum ꝙ ibidẽ pedes lauãtur. In in
ſtrumentũ aptum lauatõni ſaluato: fundit aquam: vt
ex omnitpꝑe ſit aptitudo virtutis. Gram ante wies ef⸗
fundit dñs ieſus chꝛiſtus:qua lauen
catoꝛum vt magne ſoꝛdes ⁊ parue lauari vſq; ad nitidi⸗
tatem poſſint.aleq; mundaria ſecibo ſupinductis ſuper

pꝛimam creatõem ipſax. et in regeneratõe ſancta facta
paquam. Sapientia mundat et lauat ab ignoꝛantia in

tellectum. Et aqua ſapientie qua potantur electiin pel

uim mittitur. vt diſcipuloꝝ pedes lauentur. vt om̃ia fi⸗

ant in ſapientia ſalutari. nõ in ſapientia boim euacuan
da pillj. Cepit nempe lauare diſcipulor peges.
Videte ꝓfundiſſime hũilitatis inſignia. ꝙ dunina ma⸗
ieſtas apoſtoloꝝ pedibo inclinatur:et geniculat ante ho⸗
mines deus.ante peccatoꝛes ſanctitas. ante iniuſtos iu

ſticia, coꝛam moꝛtalibo immoꝛtalis. ante creaturam cre
atoꝛ ſol ante ſtellas.lur ante tenebꝛas. dies ante oas
Et lauat genuflerus oĩm rex regum a dñs dominanti
vt nullius creature tanta poſſit eſe humilitas qua ſal⸗

uatoꝛis nõ ſit ipa pfundioꝛ. Et omnibo ſpes ineffabilig
imo neſtimahilis 4 Ma
catoꝛum atq; future gloꝛie cum ad pumanos des ir
ſerunle atq; lalvꝛioſum obſequũ ſaluatoꝛẽ oimn intelli⸗
gimus inclinatũ. Ald ſciendũ etiꝗ nos cõpellit quãta

ſit inherens macula quanq; tenaciter hoĩbus inhereat.

progatur donande indulgentie Pec?

tur q macuſis ſc⸗

Ae/

a

ad quam diluendam diuina manus acceſſit:quanta eti⸗

am erat in ima depꝛeſſio:ad quã ſe inclinabat altitudo
diuina. Sindicario vero noĩe non ſolũ pꝛo ſeipᷣis ſed p

toto hũano genere:hoc obſequium apꝑoſtoli ſuſceperũt.

Ad intima coꝛdis aſcende tu qui audis aut has actõnes
legendo credendo intelligis:et vide ſi potes:qui lotoꝛ
quis lotus.quanta differẽtia pſonaꝝ:quanta cõunien

tia dilectõnuʒ.QAðõ petrus ſtupefactus agnouit:vbioꝛ

dinem rei geſte pꝛimo taxamus. Uenit ieſus velut mi⸗

niſter et famulus in obſequiũ pꝛeparatus:pꝛimo ad ſj⸗/
monem petrũ tanqᷓ; ad verticẽ apoſtolici choꝛi p quẽ et
in quo alios volebat inſtruere NHam omes rennuiſſſent
vt petrus:niſi fuiſſent in ißo pꝛedocti. Quẽ cum petrus
1 iter conſpexiſſetꝛ mente terri
tus quaſi ꝑ exceſſum expauit dicens. Die tu mihi la⸗
uas pedes. Quis tu.quis ego.quis tu.quis mihi.u
deus mihi homini.Cu creatoꝛ mihi creature. Cu iuſt:
mihi iniuſto.u dũs mmihi ſeruo tuo. u beatus mihi
miſero. Tu magiſter mihi diſcipulo. u ummoꝛztalis
mihi moꝛti ſubiecto. u dñs angeloꝑ.pedes lauabis
plebeioꝝ. Quis tu.quid mihi.quid tibi et mihi.gno⸗
uit petrus altitudine quam in chꝛiſto fuerat ante con/
feſſus dicens.u es chꝛiſtus filius dei viui Nolebat ex

ante ſe genuflectentẽ hũi

hoc pati mauũ ſaluatoꝛis vedũq; ſuoꝝ contactũ:igno/⸗
rans in hoc altitudinẽ diuini conſilij: ſuꝑ miſteria diui
ne inſtructõis nt̃eq; ſalutis.Nec videbat intertam dif
ferentes veras cõuemientias aptas:vt deus quis ho⸗
mo verus hoiem purum ablueret etiã cum adnexo pec
cato. Ded cõuenientia nõ erat apta debito aut iure iu/
ſticie.magis wero iure diuine micoie pandebatur:quã
ineffabile m adhuc petrus ꝑfecte nõ nouerat: idcirco ſe

denegabat ab illa maieſtate lauari. Cui chꝛiſtus e regio

ne reſpondit.. Qð ego facio tu neſcis modo:ſcies autẽ

poſtea. . Quid vero ita reſponſio ſonet intentiſſime au
diam. Incõpꝛeſvnſibilia ſunt iudicia eius: et inueſtiga

biles vie eius.Hoc apłus ad Romanos ciamat. Et ali
bi.Quis nouit ſenſum dñi:aut quis conſiliarius eius
fuit.Quaſi dicat.Nullus.Oulta etiã ſunt que anceqᷓ;
fiant in cognitõem nõ veniunt.nec dum ſiunt.veniũt
aũt cum iam facta ſunt. Et ſi non ilico:ſaltem tꝑe con/
gruo.Et ſi veniũt.raro ꝑ modum q;uis facta noſcãtur

que pñtis ſpeculatõis non ſunt. Sed quod pꝑetro reſpꝛꝰ

ſum ẽ pꝛeſcianꝰ.Q ego facio tu neſcis mõ Quare pe
des lauo tu neſcis modo.quare ſic me humilio: quare

genuflecto ante vros pedes.tu neſcis modo. Quõ tu
neſcis. Quia non cõpꝛelvndit naturglis creatura ſuo
ſenſu geſta creatoꝛis. Actõnes ſue innimite ſunt rõnis.
In ſeipſo ſunt: externe non ſunt. Nulla cauſa exterioꝛ

mouet imꝑmutabilẽ deum. Meſcitur ab hoie quid oꝑa

tur nacöetknſibil deus:qui oꝑandi rõnes inſinitas

habet. Ded poſt ignoꝛantiã ſequitur ſuo tꝑe certa ſciẽ⸗
tia. VUnde adiecit. Scies aũt poſtea. Quid ſcies.
quicquid feci aut faciam:in hoc natura et ineffabili oꝛdi
natõne ſubſiſtit. Quod aũt ad effectũ ſalutis aut eru⸗
ditionis aut imitatõnis ꝓ nobis geſtum eſt. quod in ſe
quentibo ſaluatoꝛ adiecit dicens. Erxemplum em dedi
vobis:vt quẽadmodũ feci xob:⁊ vos alijs faciatiſ. Oa

gno documento pᷣſtruimur ne velimus dei ſcientiã et ꝓ

uidentiam pꝛeuenire ſciendo ſed ſubdi mandatis di⸗
rectõibus eius:et rep ſcientiã expectare in pꝛefinitõib⸗

eius.Mrm en eſt ſemp obedire. Sempaut ſcire nõ ſpe

ctat ad nos:nmeq; omnia noſſe. Zpa ſclentiaꝝ et rerum
in ſua ptãte atq; in ſua ꝓuidentia indubitata conſiſtũt.
in quib ſcom eius pꝓuidentiã theſaunri aꝑiuntur ſcien⸗
tie et res geſte in noticiã veniunt. Et in actib aplox le
gitur ꝙ diſcipulis interrogantib de conſummatõe ſe⸗

culi:ſeu de reſtitutõne in integrimm iſraelitici regni re⸗
ſpondit. Non eſt vtᷣm noſſe tꝑa vel momenta que pater

poſuit in ſua poteſtate ſcʒ anteq; fiant:poſt factionẽ ve⸗

ro in noticiam veniunt. Et in euangelio. De die auteʒ
illa nemo ſcit:neq; angeli eius neq; filius. Adoꝛemus
diuina miſteria ⁊ altiſſimas actõnes:et ne velimus oĩ
temeritatis auſu cõpꝛchendere.Non enĩ ad peccatũ aſ⸗
ſcribitur ignoꝛantia:vt in lumine fidei roboꝛemur.imo
aliquid indulgentie gerit ignoꝛare:vt pfectius aſſiſtat
credulitas. Nempe ſcientia de iure fidei ſubtrahit:vt ſi
tota ſcientia ꝓueniat.eius de quo venit tota fides defi⸗
at. Mereri nunc ꝑ fidem magis q;; ꝑ ſcientiã erpedit.
Vdcixco ſaluatoꝛ ignoꝛantiam ponit in petro:vt in fide
mereatur. Quod ego facio tu neſcis modo: in poſteruʒ
ſcientia pollicens.Scies aũt poſtea. Dixerat ſupꝛa ſy⸗
mon petrus Dñe tu mhhi lauas pꝑedes. Recõuertit ver
ba ſaluatoꝛ.u neſcis modo. Tu creatura tu homo tu
peccatoꝛ tu viatoꝛ.tu nebulis ignoꝛãtie obuolutus:tu
in pꝛoximo negaturus neſcis modo.ꝙ ego creatoꝛ deuſ
et homo iuſtus cõpꝛehenſoꝛ omnia cõofeſſurus in cruce
coꝛam diuino atq; paterno conſpectu ſuos in veritate ſi

eles facio. Cu neſcis modo:qꝛ tꝑus ignoꝛantie. tꝑus

peccati.tꝑus negatõnis.tpus ꝑditõnis.tempus tene⸗
bꝛarum.tpus imperfectõnis.tꝑs belli et ineffabilis pu
gne.tꝑus merendiꝑ ſidem. Om̃ia tꝑus habent ⁊ ſcien
cia tpus habet. Ofia tempus habent que ſuis ſpacijs
tranſeunt vniuerſa ſub ſole.Sub quo ſole. Sub ſole
luſticie.ſub ſole intelligibilis lucis.ſub ſole ineclipſabi⸗
li vllis interpoſitõnibo lune. Sed ſi om̃ia tꝑus habent
quouſq; ꝓtenditur poſtea.pꝛo eo qð dicitur.ſcies autẽ
poſtea.Quouſq; in eodẽ loco ſpũſianctus adueniet do⸗
cturus aplos omnẽ infallibiliter veritatem. Honũ igi⸗
tur eſt in omnibo ꝓuidentiã expectare diuinam:et eius
etiã ſide ꝑficere voluntatẽ. Sed petrus voluntatem ſu
am.chꝛiiti altitudinẽ in ſua mente ꝑtractans credens
ſe humilitate munitũ:ex ipſa iterum denegatiua verba
ponit dicens. Non lauabis mihi pedes ineternũ.
Quo ſpũ agitur petrus qui verbis còtendit cum dño.
repugnatq; actu humilibo actõnibus eius.Qua pᷣfum
ptione cum auctoꝛe vite concertat. VUnde iſta rebellio⸗
Non ex malignitate ſed ex humilitate denegat ſe lauari
Deld eſt ne lvna iſia humilitas.que diuinis audet con
traire ſententijs. Gona videbatur ſymoni ſe taliter hu
milianti:ſed melioꝛ virtus inferebatur a chaiſto aliter
decernenti.Nam ſaluatoꝛ intulit.. Si non lauero te⸗
non habebis ꝑtem mecum. Vt diſcamus ⁊ regula in
fallibili teneamus:melius eſſe alijs qᷓ; in ſeipſo humilẽ
ſieri.et alij qᷓ; ſibi etiã in virtutibꝰ ⁊ virtuoſis actibus
credere penitus.dico ſecurius. Ecce humilitas ſub di⸗
uerſis reſpectib certat.Adeſt petro humilitas vilitatis
qua ſibi ꝓpꝛia cognitõe vileſcit.Adeſt huilitas indigni⸗
tatis.qua ſibi tactu ſaluatoꝛis ⁊ tanto miſterio apparet
indignus.Aldeſt humulitas comꝑatõis qua chꝛiſto deo
compatus ſe deiecit in nihilũ qua pꝛeactus dixit. Dñe
tu mihi lauas pedes.Sed humilitas alio reſpectu coꝛ
tangit et timoꝛib pulſat.ſcʒ credulitatis ⁊ obedientie q̃
irrogatur a chꝛiſto.quia laſſare vᷣult quia verbis petru
alloquitur vt aſſentiat lotioni. Vna eligitur altera ind

citur. Vnd eſt in ſeipo. alia ſub alio. EIna de pꝛia volũ⸗

tate.altera de alterius xoluntate ꝓcedit. Vna mihil cer⸗
tum habet in pꝛemio ſiue pꝓmiſſione.altera ſub inter⸗
minatione ſeꝑatõnis eterne iubetur cum additur. Si
nõ te lauero.non habebis partẽ mecum.Quid ergo fa⸗
ciet animus inter has anguſtias cõſtitutus. In hoc fa/
ciat quod ſecit et petrus:qui vervet actu ſe lauandum
pꝛebuit ſalſjatoꝛi dicens ñe non tantũ ꝑedes:ſed et

7
4

—

—. —

ſam
rent/
Peine
mies
lelon
Conen
ſteren
For
ur
Pec
bede
peln
rn
la
lonte
diccen
it
moef
eni⸗
Mila
Peine
vtſu

De paſſione domini laluatoꝛis.

manus et caput. Erxrpedit om̃ino quia chꝛiſto nõ vult
feri anathema. magis qᷓ; ſibi ſuꝑioꝛa ⁊ melioꝛa credere

decernenti.neq; in bonis ſue aut ꝓpꝛie auctoꝛitatis ſie⸗

ri ⁊ nihil firmare m ipᷣis quod ꝓpter melioꝛa nõ fiat ma

loꝛi directõne poſtpoſita. Multos en decepit regulatõ

ꝓpꝛie woluntatis:non ſolum in malis aptis ſed etiã in

—

mamifeſſſimis lvmi. Suo emi vicia duaſi fimiſia ſünt

que ſepe tetigimũs. diuertentia omnẽ aĩam cui adſxrẽt

a tramitib veritatis. VUnum eſt regulatio ꝓpꝛie volun⸗/
tatis.aliud eſt reputatio ꝓpꝛie mentis. VUnũ ꝑ obedien

tiam ſolum.alterũ veroꝑ virtutũ pꝛopꝛietatẽ et ꝑ alte⸗
rius compationẽ factam ſepe coꝛrigitur. Regulatio pꝛo

pꝛie woluntatis eſta ſeipᷣa directio et actio mentis ⁊ coꝛ
poꝛis.Cum quis ſibi fecit noꝛmas⁊ regulas ſpeculan—

di ⁊ diligendi ⁊ intelligendi ⁊ oꝑandi.nec nouit aut ſe⸗
cutus eſt ſcripturax teſtimonia.niſi ꝓut ſue concoꝛda⸗
uerint voluntati.Nec patrum cedit decretis niſi dum
videt a pꝛopꝛijs paſſumptõnibo nõ eſſe diuerſa.Mõ cre
dit a pꝛopꝛia volũtate regulatus.aloꝝ dictis mſi ab eo
fuerint ante pꝛeuiſa. Magis vult omnia in ſue imagi⸗
nationis concoꝛdiã deuenire qᷓ;ipſe velit concoꝛdare cũ
ceteris.Et durũ eſt talhboalijs crederxe:atq; a ꝓhibitis
reſilire.Nunqᷓ; vero hmõi vicium aliter qᷓ; ꝑ fidem alte
ri pꝛeſtitam ⁊ fidelem obedientiã abꝛogatur. Credit enĩ
ſe melioꝛa in ſuis directõmbus decreuiſſe. Hoc eni vi⸗
cio multi latꝛant.quo quaſi lalvꝛabat et petrus. Sed
ſupioꝛis eſt obedientia coꝛreꝑtus totũ ſe mutans et oſ⸗
ferens ad coꝛripientis iudiciũ.Reputatio aũt ꝓpꝛie mẽ
tis eſt credita virtutis aut alicuius bonitatis poſſeſſio
nõ inherens.aut ſupꝛa aliũ exiſtimatio. Reputauit ſe
quiſpiam foueã humilitatis habitare:ipᷣius certa conſi
derata ꝓpꝛietas videri fecit om̃ino contrariũ. Et ſiceſt
de ceteris virtutibo diffinixe que q;uis ineſſe ccedantur
cum ioſaꝝ cõſideratur ꝓpꝛietas retunditur qui pᷣſume
bat. Et pꝛopꝛiã reputatõem deiecit ſepe veritas pateſa
cta virtutum:que pꝛeſumentẽ latebat.Comꝑatio cum
in exꝑientiam vemit ſimiliter ipam deiecit. Oulti ſuper
glio ſcientia memoꝛia intelligentia foꝛtitudine atq; vir⸗

tute aliqua pꝛeſumpſerunt.cum vero qualitas ꝑticipa/

ta equaliter aut ab vno ꝑ magis ab altero ꝑ minus no
ta fit pꝛeſumenti cõfunditur.quia inuenit equaleʒ aut
foꝛte ſuꝑioꝛem in virtute.in qua ſe alium reputabat ex
cedere.ulti foꝛtes athlete de ꝓpꝛijs viribo ſuꝑ alios pᷣ
ſumpſerunt:et talis reputatio inherebat vt non crede⸗
rent ſimilem inuenire. Qui cum comꝑatõe cum alijs
ꝓpꝛias vires fuiſſent expꝑti erubeſcentiã paſſi ſunt:qm ſi
miles aut valentioꝛes ꝑ exꝑientiã inuenerunt. Pꝛoin
de coꝛrigamus nos ex iudicio ſamioꝛi: ſicut ſemetipſum
coꝛrexit ſimon petrus. Nunc aũt ad oꝛdinẽ rei ge⸗
ſte reuertamur. Adiecit ſecũdo contradicendo petrus.

Non lauabis mihi pedes ineternũ. Mon coꝛrigitur pꝛo

pꝛia regulatio atq; reputatio in pluribo homimbo ſolis
vYerbis. Firmat regulam ꝓpꝛiam petrus.nõ pꝛo die.nõ
pꝓp ebdomada.nõ ꝓ menie.aut anno aut tpe magno. ſed
velut exceſſum paſſus addidit ineternũ. Bene loqui⸗
tur ꝑ exceſſum:cum tꝑalis de fieri aut nõ fieri deſanxit
aliquid ineternũ. GFirmatur aliquid ineternũ ꝓpꝛie vo⸗

luntatis decretum:qꝛ qð firmatur creditur enſe bonum
Nagna diſcipuli audacia qui cũ magiſtro pꝛeſente non

diſcendo aut interrogando ſed ſua pꝛeſumptõe conten
dit. Siquidẽ plerũq; accidit vt qð exiſtimamus potio⸗
ris eſſe virtutis:chꝛiſius aliter ſeꝑe decernit. Credebat
eni petrus hoc omino debere preſerri.vt ipſe homo hu⸗
miliatus chꝛiſtũ deum et hoĩem humiliatũ ſe lauanteʒ

pꝓtinus recuſaret. Sed chꝛiſtus melius ꝓ petro nouit:
vt ſuis directõnibus obediret. Semꝑ ſane chꝛiſtus ad

melioꝛa ſuos ꝓuehit ſectatoꝛes. Qui cum anatiema⸗

tis interminaret iudiciũ.petrus territus mente totus

expauit:omiia voluntati offerens ſaluatoꝛis. Exhoꝛruit
verbum. Si nõ lauero te nõ hatebis ptem mecũ.Di⸗

cebat intra ſe petrus. Oiĩa reliqui etiã meipᷣm vt partẽ
habeam cum ieſu:imo totũ ieſum ineternũ poſſideam.
CTotus ab omibo electis habetur chꝛiſtus in gra: totus
habebitur in gloꝛia Ipſius poſſeſſio nõ minuitur ex cõ⸗

ſoꝛte.aut numeroſitate ↄſoꝛtũ.necipᷣoꝝ paucitate aut

nulleitate augetur. Hoc in ſole materiali ſen ſibili exem
plo videmus.Quid eſt ergo quod dicit ſaluatoꝛ.nõ ha
bebis ꝑtem mecum.Mon accipitur hic pars ꝑ compꝑati

onem aut diſtinctõem ad totũ aut ꝓ dimenſione pari-⸗
li ſed eo ſenſu accipitur:quo quis cum aliquo ꝑticipiuzʒ

hʒ ↄuerſatõis ⁊ mox et vite. Sed id qðimpꝛoperatiue

pccoꝛibo ðꝛ.tu vero cum adulteris poꝛtionẽ tuã ppyne

bas:etiã eo ſenſu dicitur.quo quis vnũ exomibi elegit

Quo ſenſu loquebatur dauid. Dñs pars hereditatis

mee. Et hieremyas. Pars mea dñs dixit aia mea. pꝛo⸗/

pterea expectalbo. Sic etiã ꝑetrus ſupꝛadixerat p ſe acin

noĩe oĩm aploꝝ ſaluatoꝛi. Ecce nos reliquimus omnia
et ſecuti ſimus te. Qua ſi dicere woluit. De vniuerſo
mhil volumus niſi te qui oñiia cõdidiſti:qui es om̃iain

omnibo quo habito nihil veeſt. Ende cum dicitur non
habebis ꝑtem mecu.nõ erit tua beatitudo mecũ. ODe⸗

cum eni partem habet miniſter qui ꝑſicit meam rolun

tatem:et ſequitur me.nõ ſe in directõnibo vite ggende

Nam qui ſuam etiã in bonis nõ meam ſequitur volun

tatem ſieri anat hema meretur. Quanta igitur erit pi.⸗

na multandus qui audaci malicia que inter dum ⁊ io⸗

mines ſeparant peccata cõmnttit. qñ de ſepatone terre⸗
E fitere deõ de virtutibacreditur. Sibi ſit bea⸗

S qui ſibi er ſuis actibꝰplacet:partẽ cum cheiſto non
habeat.qui chꝛiſto ex toto nõ credit. Sed qui cum chꝛi
ſto ꝑtem nõ habet:erit cum demonib poꝛtio eius. Me

„

lius eſſet nõ ꝓdijſſe ad vſum q; partẽ non habere cum

chꝛiſto.qui a deo vniuerſoꝝ conſtitutus eſt heres.et per
quẽ facta ſunt iecula.Nulla in inferno aut vbilibet gra⸗

uioꝛ pena qᷓ; cum chꝛiſto habere diuoꝛciũ:qð pꝛo ſeuio

ri toꝛmento chꝛiſtus inobedientibꝰ interminatus eſt.
et nihil adeo timendũ qᷓ; etiam modicũ ſeꝑari a chꝛiſio
Quam paulus ne ſieret pponderabat omibus generi⸗
bus toꝛmentoꝝ cũ dicebat. Quis nos ſeꝑpabit a chari⸗

tate chꝛiſti.et que ſequũtur:vbi hoc loquitur ad Roma

nos.Pꝛoinde petrus nõ tm̃ pedes:ſed manus ⁊ caput
offert:humilime lotiom. Cui cheiſtus nõ tanta indige⸗
re declarat dicens.. Qui lotus eſt non indiget niſi vt

pedes lauet:et eſt mundus totus. Baptiſmũ apoſtolo

—

rum hic cõmemoꝛare videtur. Nam q;uis aliqui bapti

ſari fuiſſent baptiſmo iohãnis:ſuo baptiſmo axoſtolos
omies baptiſauit chꝛiſtus. Pꝛoinde dicit qui lotus eſt.

Bel ſi lotus eſt.quõ indiget vt pedes lauet. Si wro

indiget quõ lotus eſt.Ac ꝑ hoc aliquid aliud pᷣter l'am
opoꝛtet inſpicere:ſeruata littere veritate. Ynnuit nem⸗
pe hoc verbo ſaluatoꝛ.ꝙ qui ſemel baptiſmo ſuo baptica
tus eſt:iterum bapticandus nõ eſt.qᷓ;uis affectus im/
puri etiã in bapticato remaneant qui deſignantur in ꝑe

dibus a ſaluatoꝛe lauandis. Medibo itur curritur ſiſti

tur.et ſuꝑ ipos quieſcit coꝛꝑis tota moles.Sic affecti⸗
bus ſuis vnuſquiſq; mouetur feſtinet ad aliquid. ſic in
aliquo velut in baſibus.ſic in affectib agenda boĩm vi⸗
ta fundatur. Quos lauari expedit diuinis manibbnon
enĩ niſi diuina manu pᷣt hoĩm purgare affectue.Affici⸗
untur eni ſepe holes paſſibiliter et vicioſe. vt in pluri⸗
bus vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeueret maculata dilectio. Et ſi nõ

in illis turpib impudicis actibo ſaltim in alijs ad vpſu,ʒ

Aiber

—–—

vite ſpectantibo vltra debituʒ ligatur affectus:qua liga
tione. manet impurus. Sola ergo diuina eſt manusqᷓ
affectũ irradicat: lauat ? purgat. zοide purgato affe
ctu:mudicia tota refulget. Hoc ꝑ ſeipᷣm efficit chꝛiſtus
ieſus:quod pꝑ Eſaiam ante pᷣdixerat. Lauamini mundi
eſtote:auferte malum cogitationũ vraꝝ ab oculis meis
Aauat ergo illa imperioſa maieſtas in foꝛma ſeruili apo⸗
ſtioloꝛum plebeioꝝ pedes ante illos ꝓfundiſſime incli
nata. Et ſcom menſuram ge atq; donatõis eius vnũ⸗

quẽq; ꝑfudit. O autẽ pedes lauandi ⁊ loti nõ abſurde
intelligantur hoĩm affectus atq; intellectus: aliaꝝ ſcri⸗

pturarum ſententias velut ſtellas ſup iſtam fulgentes
inſpiciamus. Inquit iob de pedib ſuis. Quando laua
bam pedes meos butiro. Pedes butiro lauantur. cum
vnctione ſpũſſancti vnguũtur affectus. atq; docentur

hoĩm intellectus.ſicut iohannes in canonica ſua dicit.

AUinctio vocebit wo de omniby. Et ſonſa dicit Aaui pe
des meos: quõ inquinatv illos. Laui a ſoꝛdib terrenox
gffectus. ab erroꝛibus intellectũ atq; ſcientijs ſterilib-

quõ ergo id eſt nõ inquinab amplius ullos.Et de pedi⸗

bus animaliũ que vidit ꝓpłeta Ecechiel: ſeriptura di⸗

cit.Pedes eoꝝ pedes recti.affectus ſunt atq; intellcũs

Allli vt pꝛeter diligenda et aliter q; diligenda nõ diligat
Alli vt pꝛeterqᷓ; intelligenda et aliter q; intelligenda pe⸗
nitus intelligere omino non querant. Multa ſunt ad/

huc exempla ſcripture.ſed quantũ poſſumus comiceꝑ⸗

gimus. SBel ſequens ſententijs dubijs 7 moꝛi⸗
hus aiam nr̃ᷣam fodit.Alit eni Et vos mundieeſtis ſed
non omies. Quam euangeliſta ſuoꝛum verbox ſupple
mento declarat dicẽs.. Sciebat enim quis nam eſſet

qui traderet eum. Pꝛopterea dixit:nõ eſtis mundi om

nes. Mullus mundatus erat a ſemetipo: a chꝛiſto mũ

datoꝛe mundati erant. Quare nõ omes mundati erãt
Acceptoꝛ ꝑſonaꝝ chꝛiſtus nõ erat. Quare illos et non
illum ꝓditoꝛẽ mundauerat. qui mundare magis indi⸗
gebat ꝓ eo ꝙ culpa turpioꝛ eum fedauerat: qꝛ iam apti
tatus erat ꝓdere dũm ⁊ magiſtrũ. Sed ꝙ iudas mun
datus nõ extitit obſtinatio fuit iude:nõ negligentia ſal
ſatoꝛis. Memimi aufert ſaluato? quam dedit homimib
libertate:nec quempiã violentat ad bonum. HNõ poten⸗
tia violenta ſed ſuaſione ſaluatoꝛ vtitur cum vocandis
atq; vocatis. altioꝛ eſt ſententia omnẽ terrens hu
manum intellectum:qꝛ nihil vult quod nõ poſſit.mhil
pᷣt quod nolit.Ac ꝑ hoc nihil cauſatiue aut occaſionali⸗
ter eſt a ſaluatoꝛe iude progatum. vt ipᷣe ab illo nõ mũ
daretur cum ceteris niſi quig mundationi diuine cum
ceteris nõ conſenſit.imo abiq; ceteris in aio dno rebel⸗
lauit.Zenaciſſima erat macula que mundatis reliquis
rem̃anebat Equaliter omnes mũdatoꝛ mundabat.ſed
cõtumaci mentis audacia ꝑſiſtebat iudas in ſua mali⸗
cia induratus vt inxrentem inuiſibilẽ maculam ſum/
ma mundicia nõ mundaret.Nec dinine herbe fullonice
neq; acrimonie alique valuerũt:vt àmale concepto deſi
ſteret. Quem nec pᷣterijt lauando ieſus,. ſed ante illum
wlut ante alios ſua genua flexit et lauit pꝑedes humili⸗
ter ꝓchtoꝛig. Elide pamplius ineffabile huilitatem do⸗
miniſaluatoꝛis:qui ſui ꝓditoꝛis nõ dedignatus eſt la⸗
uare pedes.qui eum ꝓfunda mclinatõne a ſcelere reuo⸗
cabat:velut ſuppliciter rogans vt deſiſtat a malo.vt in⸗
nocentem nõ ledat:non volens vitare moꝛtẽ quam ve
nerat omnino ſuſcige:ſed vt diſcipulũ quem vocauerat

a diſcximinib mundi quẽ apm nominauit quem vir⸗

tute miraculoꝑ feeit mnſignẽ:cui apoſtolici collegij etiaʒ
pauperem cõmiſit annona quẽ thſaurariũ fecerat obla
toꝛumſc damnatõne ſempiterna pꝛeriperet. ne de vita

N1moꝛteſus puicacia moꝛeretur. ne moꝛs ſuſtinenda ꝓ

R

J omnium vita ſibi moꝛtem generaret eternam. Eregi⸗
one inſpice quanta eſt obſtinatio:quã diuina inclinatio

nõ eradicat. quanta duricia quam diuina manus non
emollit.quanta mentis ſoꝛdes quã lotio diuina nõ ab⸗

luit q;; tenaciter ineret macula:qua diuina cũ lintheo
abſterſio nõ abſtergit. In hoĩm conſideratõem om̃ino
ueniat ad quid pᷣt hũana iniquitas deuenire:vt nul⸗

lis pſuaſionibo ſignis amoꝛibo terroꝛibus pꝑmiſlionibj
poſſit a cõcepto malo conuerti.Miramur obſtinatõem
cayn.miramur irreuerentiã cham.miramur fraudulen
tiam et feritatẽ yſmahel.miramur hiſpiditatẽ ꝓterui⸗

anm eſau. miramur induratõem coꝛdis egiptij pharao⸗

nis:miramur ſciſmata dathan ⁊ abiron.miramur inui
diam fratrum ioſeph. miramur contradictõnem choꝛe
miramur filiũ ecechie contumacẽ. miramur idolatriaʒ
aaron:et ppli pꝛeludentis.miramur ſaulis pꝛimi regis
ſupbiam.miramur abſolonẽ ꝑſequentẽ patrem dauid.
miramur multos pꝛeteritos vtriuſq; populi inclitos ⁊
plebeios turpiter et obſtinatiſſime dvelinquentes. Sed
peccatũ iude quod chꝛiſtus tanta diligentiaconatus fu
it auerterę:ſtupoꝛibus et ammiratõmibo omies penitus
accerſit Sunt nempe nonnulli qui in conceptis ma⸗
lis iude damnati ſectantur inreconuerſo pede veſti⸗
gia:vt omnis ars ſuauiter reducendi argumentis nul⸗
lis inualeat. His ſane timoꝛibo configenda ſunt hoim
coꝛda.crucifigende ſunt mentes.his ſunt aculeis com/
pungendi.ne cum iuda deſcendant in ꝓfundum maloꝑ
et contemnant redire ad eum qin omnes errantes pie
atq; miris modis reuocare non deſinit. Mam ſapientia
dicit. Peccatoꝛ cum venerit in ꝓfundum maloꝑ cõte⸗
mnit. Pꝛofundũ maloꝝ obſtinatio eſt. induratio eſt. p⸗

teruia eſt. deſperatio eſt. cõtumacia eſt. rebellio mentis

eſt. An quod ꝓfundum cum quſpiam venerit: conte⸗
mit deum. contemnit ſeipᷣm. cõtemnit virtutẽ. conte

mnnit gloꝛiam.contemnit et penã.contemnit monitus

ſalutares.contemnit omnẽ ſemitam et compendia re⸗
deundi.Contemnit ſcripturã ſacram et quaſi fabulas
reputat poetaꝝ.Quis nouit quo merito iudas ſic me⸗

ruerit indurari.Quis ſub aliquo dvoctoꝝ pᷣſumat: ſi ce⸗
cidit indas de ſcholis dñi ſaluatoꝛis. Quis de duce con

ſidat:ſi cum via recta iudas errauit. Nulla ex ꝑte chꝛiſti
pꝛerogata eſt occaſio ſiue cauſa.nulla exꝑte coapoſiolo/
rum eius. In reuocationẽ eius omnia decentia chꝛiſti.
miſericoꝛdiã atq; iuſticiã facta ſunt.et non eſt auerſus
animus eius.neq; deleta malicia mẽtis eius. Hec ideo
Diximus vt agnoſcamus ad quantũ pᷣt diuina bonitas
inclinari:vt ꝓuolueretur pedibus pꝛoditoꝛis.et inquã⸗

tum biina iniqquitas indurari pt ommmode peeſentiã
contemneret ſaluatoꝛis, Munc rei geſte osdinem

repetamus. Enumquẽq; lotum chꝛiſtus lint leo quo
erat pᷣcinctus abſterfit:vt ex omni actõne nitiditas ꝑfe

cLta conſurgat. Abſterſit nunc pꝑedes ſcqʒ nros affectus a

maculis:qui abſterſurus erat ſanctoꝝ oculos a doloꝛib⸗
atq; piculs· Moc refert in apocalypſi ſe vidiſſe iohãnes
Et abſterget deus omnẽ lachꝛymam ab oculis eoꝑ. et
moꝛs vltra nõ erit:neq; luctus neq; clamoꝛ neq; doloꝛ
erit vltra que pꝛimo abierunt.Loti erant pedes ſed lin⸗
theo abſterguntur.in deſignationẽ defecate vite.ad de⸗
ſiccandũ humiditatẽ:qua ni ſepe molleſcunt affectus
in ꝓlapſione maloꝝ. Quam molliciẽ exhoꝛrendo pꝛeca
uebat ommpotẽs:cum dicebat ꝑ hieremyam ꝓphetam
bis qui de pplo dei tenebãtur in babilone quaſi captiui.
Fugite pple meus de medio babylonis:vt ſaluet vnuſ⸗
quiſq; aiam ſuam ab na furoꝛis dñi:ne foꝛte molleſcat
coꝛvẽm ⁊ timeatis. Lunc enim molleſcit coꝛ hoĩm atq;

affec:cũ amoꝛe cõtrahimur aut aliq̊ timoꝛe terremur

—.— — —— 2

helinzi⸗
ngb,
linthr
1 nfin
pemul
finh
natöem
udlen
1pteni⸗
Phero
mnrinni
ence
ſlirig
lfni legis
ndornd,
nelioo⸗
Gecl
natusſi
SWas
Ms
le eſi
hentiom,
ſnt vin
anleoun,
unmnle
tupten
1ſapienn
r
tigeſt
Wen
itecont,
tuti
it monins
Hendste
liſrts
nsſemn
netſ
Ndoce
tpteceſf
hrnfo,
tuchii
nenis
eſte⸗
Alonits
Ningvit
i
Nnm
o
noſe
Atns 4
No
Mhines
gwo
ſeslin
o de
fects
opeect
hun
pn
leſen
mot
en⸗

P a
7 Q
„ „820

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

ad malum aliquod pagendum. Sed chꝛiſtus abſtergit
humiditatẽa ꝑedibi.ne nt᷑i molleſcant affectus: vt ſit

virilitas et foꝛtitudo ad exequendũ que veritas iuſti⸗
cia iubent. Eoce abluti ſunt et abſterſi apoſtolici pedes
quos ſic eſſe decebat qui delaturi erant p vniuerſum oꝛ
bem pᷣdicando lauantẽe.vt nõ ſolum homo ſed deus ⁊ ho
mo ab hominibo crederetur:et in ipſo ſicut in doo viuo
et vero ſperaretur et ſuꝑ om̃ia dignius ab omnibo ama
retur. ulta opoꝛtebat fulgere mundicia:qui tam ma
gna tam ineffabilia debebant quaſi aĩalibus bomimib⸗

intonare-Tlere magnũ erat miſteriũ pꝛedicandũ.qñ pᷣ

dicatoꝛes diuina manus lauit atq; deterſit. Vereoꝛ di⸗
cere:ſed pia credulitas et chꝛiſti humilitas atq; ꝓfunda
dilectio me cõpellunt:vt pie credaʒ etiã ſup apoſtolicos

pedes ſua labiaolculando pꝛeſſiſſe:q;uis euangelica no

oauatur hiſtoꝛia. Sed necmmirũ: bumiho:a ci legimꝰ
ipᷣm feciſſe ꝓ nobis. Et neſcio vnde pꝛeterq; ab illa pia
oſculatõne ſit ſumptum atq; mos inoleuerit vſq; in ho
diernũ diem:vt maioꝛes cum lauerint pꝛemant oſcula
in pedibo ſubiectox. Muius lotionis pacto miſte⸗
rio ſaluatoꝛ veſtimenta reſumpſit atq; reſedit: vt no⸗
bis detur foꝛma vite agende vt poſtq; pꝓ pꝛoximo labvꝛa
uerimus ad oꝛnatum virtutũ ꝓpꝛium nos colligẽtes
reuertamur:et reſumamus uüllas actõnes quibo ſoli exi

ſtentes deo placemus.et reoꝛnemus noſmetipᷣos illis

ſecretis moꝛibo quos interdũ ꝓ alioꝑ vtilitate atq; ob⸗
ſequio intermiſimus. Et reſideamus quieſcẽtes in al
titudine nr̃e mentis cum ipſa itinerantes put diuinus
ducatus conduxerit ſiue ꝑmiſerit in ſuꝑnam patriam
in conſideratõe ciuium ſuꝑnox. Et terum delcenden⸗

tes ad abiſſos penales vbi tumultuat tetra famulia ine

iernum male incluſa p meritis. Abſoluendũ eſt inter⸗

dum a laboꝛibo coꝛpus:vt aĩa habeat copiam quieſcen⸗

di ab actõnibo eius. Nam coꝛꝑe implicata aĩa ex toto li⸗
bertatem nõ ſentit qꝛ ex coniũctione nature in illa tra⸗
hitur ad que coꝛpus intendit. Et difficile fit. q inclu⸗
ſum includentis actionib ⁊ motiba nõ intendit. Per
exceſſum eſſet ſuꝑna gratia infuſa deſuꝑ: vbi extoto ab
actõnibo eius natura ꝓhibetur. Et inſtituta natuta aĩa
nt᷑a animat coꝛpus.queod pꝛeter ipam nullis agitur mo
tibus. Quo quieſcente quieſcit hoim ſpũs. et pergit et
agit et loquitur ⁊ ↄtemplatur inuiſibiliter abſq; coꝛꝑis
motib:quod pꝛeter ſpm̃ nõ efficit coꝛpus. Naturã ha⸗
bet ſpũs in coꝛpe poſitus et extra ſpũalibus theoꝛijs in⸗
tendere:qᷓ;uis liberius extra coꝛpus. Sed nõ habet coꝛ
pus aliquid poſſe facere vel ſentire:mſi pñs fuerit ſpũs
in aliquibo ꝑ volũtatẽ in aliquibo pᷣter voluntatẽ ꝑ ſolã
ipᷣꝰ habitatõz. Sʒ oĩno coꝛpis motiboſintendẽtes etiã
virtuoſis quietẽ illo in tꝑe ꝑdiderũt.id quã redeundũ
et reſdendũ ſuꝑ menſam ab eternoparatam ineffabi⸗
lium atq; innumerabiliũ bonox exẽplo dñi ſaluatoꝛis:
qui veſtimenta reſumpſit atq; reſedit. Et eos quos ſta

tus altitudo decoꝛat.poſt actõnes humiles et virtuo⸗

ſas opoꝛtet reſumere que ſunt ſtatus atq; ſtatui accedẽ
ti conueniũt.et re ſidere ſuꝑ tribunal iudicij et cathedrã
doctrine. atq; ſupꝑ ſacnamentoꝝ menſam. Nam patres
veteris teſtamenti hoc idem fecerũt:quod chꝛiſtus mo⸗
raliter iunuit faciendũ.Qm̃ ſi quis ſenſu tipico eoꝛum
hiſtoꝛias indagauerit:et recitante littera nłe fidei ſen⸗
ſum atq; intellectũ contulerit:vel vt cautius dicamus
ex illis ſcripturis acceꝑpit.quod dicimus luce clarius pa
tet. Ypſax vero hiſtoꝛiax ſupplementa etiã plene legẽ⸗
tibus vere demonſtrant. Fecerũt ſiquidẽ hec pattiarche
pꝛimi duces ꝓpłi.iudices atq; reges.qui ſuis tꝑibus ex
ſtatibus atq; virtutibo dño placuere· Et cum reſediſſet
atq; recubuiſſet iterum dixit.. Saitis quid fecerim wo

bis. Quod dictum aut interrogatiue aut conſultiue

unt et agnoſcunt pfundũ miſteriũ qð ipᷣe ad eoꝑ pedes

exercuit. aut exercitat vt agnoſcant:vt ſit ſenſus. Sciꝰ½

tis.hoc eſt ſcire debetis que fecerim vobis. Si factũ il⸗

lius tpis queritur. genuſlexit. lauit. abſterſit. et vt pie

credimus. oꝛis oſcula pꝛeſſit. Unde ad ſcientiã ſuox mi
rabilium opm atq; factoꝝ nos ſaluatoꝛ inuitat. Quid
ergo fecit nobis p eo qð dicit:ſcitis quid ſecerim vobis.
Non pigeat recolere bñficia lonitatis diuine. Creauit
de nihilo cum nõ eſſemus:mihil ei dedimus. et ipe pᷣue

nit nos amando. Cui qmoꝛẽ nõ rependere inicianti cer
tiſſima damnatio eſt. Creauit nõ ad exemplare aliquox

pꝛecreatov. nõ impꝛeſſit in nobis alterius creature ve⸗

ſtigium:ſed ad imaginẽ ſimilitudinẽ ſuam ſcõm aĩaʒ

non ſcom coꝛpus ꝓduxit in eſſe. Coꝛpus vero et aiam
ſcoõm foꝛmã rõnis eterne atq; in vtroq; poſuit:q;uis di

uerſimode ſancte trinitatis veſtigiũ in aia:in memoꝛia
et intelligentia voluntate. Coꝛpuget aia. ſicut omnia
entitatẽ habentia.qꝛ ſunt. quia ſic ſunt.quia ꝓpter ali⸗

quid ſunt.quodãmodo trinitatem expꝛimũt Et memo
ria intelligentie volũtati potentias actus tradidit.et de
bita in quibus terminarentur obiecta. Et aie tradidit
libertatẽ:angelos ad conſoꝛtiũ.cetera vero ad ſubſidiũ
dedit:ircundedit nobis mandatoꝝ atq; iuſtoꝛũ decre⸗

toꝛum ſepes.ne ab ipᷣo efflueremur in vanum. Et cum

effluximus reuocauit nos.cum ſietimus tenuit.cũ tax
dauimus expectauit.factus homo ꝓ nobis.et nobis.et
bumanam naturã deitate decoꝛauit atq; honoꝛauit.nõ
angelos ſed ſemen abꝛahe.imo peccatoꝛis ade ſine pecca
to ſuſcipiens:nam abꝛaham ex antiqua oꝛigine ſemen
erat ade.conuerſatõem fecit inter nos velut homo abſ⸗
q; peccato.et pꝛerogauit exemplũ.Docuit nos via aſcẽ
ſionis in celum:et in montibo ⁊ planicie atq; loco cam
peſtri. In domib in ſynagogis ⁊ templo eructanit ver⸗

ba bona:et ſuꝑnam ab eterno pꝛefinitã doctrinã. Sa⸗

nauit languoꝛes.ſuſcitauit moꝛtuos.dimiſit peccata pe
nitentibus.et ꝑ potentiam quam exercuit in coꝛpibus
qualem aut qua potentian: in animabo ſanandis habe⸗
et oſtendit.mnia fecit nobis:que fecit in ſeipᷣo pꝛo no
18.
rim vobis.HNumiliter natus eſt. nec in ꝓpꝛia ede.cum
quo eſt egreſſa pauꝑtas:vilitas atq; deſpectus.Artiſſi⸗
ma loca inhabitans.qui celoꝝ ampſitudinẽ fecit. Vlagit
creatoꝛ angeloꝝ et beatoꝛũ leticia. Muteſcit factoꝛ diſer
tarum linguax.ſtringitur faſcijs tota faciendi libertas.
Diſpergitur ſanguine iuxta legis ritum:qui ſuꝑ legem
et dñs legis erat. Offertur in templo conditoꝛ templi.
fugit in egiptum ſecuritas angeloꝝꝑ ⁊ hoĩm. Pauet qui
demonũ venerat auferre eeren ea regibo rex re⸗
gum ⁊ dñs dvominantiũ.Eternus a tꝑali faciem auer⸗
tit ꝑ fugam· Tliuit in ꝑegre.qui ſuꝑnam patriam fecit.
HMabitat in domibo peccatoꝝ:domiſicatoꝛ mundi.Alie⸗
na ſtipe ꝑx maternum lucrũ:acu.colu.aut ꝑ paternũ ſe⸗
curi.aſcia. dolabꝛo.terebello queſitũ:ſiue ſtipe captata ꝑ
queſtum vita oĩm viuit. In iudeam rediens:viuebat
pidem. Bapticatus ꝓ nobis et nobis eſt. Dira ieiunia
paſſus:et tentatõnem male audacis ſpũs.? iſcurrens
abſq; ſubiugalibo abſq; curribo et nitidis equis nec niſi
ſemel in terris fuit delatus aliqñ.Tota vita ein s pauꝑp
tatis vilitatis lalvꝛis penalitatis veram geſtab t effigi
ꝓpꝛijs domicilijs ⁊ laribus carens:et teuitas diuituʒet
totentum cõuentus.Nihil mundane dignitatis in ſua
vita cõmiſcens:ne videretur humana potentia ſeculũ
pꝛeſens ad ſe velle cõuertere.Nulli nociuus:omnibus
put in ipo erat placidus ⁊ amabilis erat. Sed neceum

3

Orzie .

Alte memoꝛationis eſt verbũ:ſcitis quid ſee

GG

W NV

Aier

patiebatur humana pteruia. Sellas eathedras ſtrato⸗/
ria tapetia lectoꝑ molliciẽ ⁊K oꝛnatũ atq; veſtimentoꝛuʒ
nunq; legimus habuiſſe. Ceſariem geſtabat incultã. fa
ciem illotam.nec cultui coꝛꝑis intendit aliqñ.cetas pi⸗
ctas aut ſcematibo fultas nõ habuit nec archius clauſa
quoꝝ poſſeſſio denotat ꝓpꝛiũ.et charitati facit iniuxiani
que theſauricare oĩno nõ nouit:nmecclauibo vti. Quic/⸗
quid eſſe potuit hũane atq; mũdane ↄplacentie ſeu de/⸗
lectatõis atq; honoꝛis:a ſeipo chꝛiſtus abegit. Quicq̃d
wro potuiſſet eſſe virtutis ꝑfecte ſuſcepit. humiliatus
vſq; ad eteige pedes.a quibo ſurgens dicit aplis Sci
tis quid fecerim vobis: vtinã ſonet hec vox adhuc in au
ribus nt᷑is:vt ſciamus quid fecerit nobis. Et intellige⸗

batur in illa xoce qð ꝑfecturus ꝓ illis erat ⁊ om̃ibus gẽ

tibus:et ꝓ poſteris nobis atq; ꝙ venturis tranſeuntib
nobis.Pꝛoinde non ſilet illa vox.ſed ſp ab eo tꝑe quo

emiſſa fuit clamauit clamat atq; clamabit Scitis quid
fecerim vobis.Et addendo quid fecerit poſtq;; emiſit eõ
ſecrabat coꝛpus ſuum. Oꝛauit in ſudoꝛe ſanguineo. ca

ptus et ligatus eſt.tribunalibo traditus penis.et a pꝛo⸗
pꝛijs exactus cruciſixus eſt.moꝛtuus ⁊ ſepultus eſt:
reſurrexit ⁊ reuiſus eſt. aſcendit in celũ.et ſpm̃ ſanctum
largitus eſt Scimus ergo quid fecerit nobis.Ac ꝑ hoc

hec ſcientia velit nolit tenet omnẽ hoĩeʒ inexcuſabiliter

atq; totaliter debitoꝛem.Mec ſcientia ſcripta in tabulis
coꝛdis:in lamina rõis in cartha memoꝛie:a pꝑeccatis a⸗
uertit ⁊ innectit virtutib.Mec ſciẽtia dignũ celeſti ma
giſterio facit. Hec ſcientia de diſcolo facit diſcipulũ:et
de diſcipulo qũnq; mgtm. Mec ſcientia ſophiſmata que
q; nõ timet nõ veretur coꝛã regibo loqui:ꝑuipendit ter⸗
renos pꝛincipes.demones terret.ſcholaricat cum ange⸗
lis ⁊ eruit ab inferis.collocat in ſuꝑnis. Hec ſciẽtia que
rit ſollertẽ:petit actiuũ.deuitat ignauũ:gratũ vult.con
demnat ingratũ. Hec ſcientia tũc coaleſcit cũ opib va⸗
cat.tũc ꝑſicitur.cum totũ eſſe nẽm redditur ei qui ſcien
tiam a nobis expedit ſuoꝛũ factoꝑ dicens. Scitis quid
fecerim vobis. Et adiecit Uos vocatis me ma⸗
giſter dñe bene dicitis. Sum eteni. Magiſter erat
ſuꝑne doctrine atq; ſabiliũ oĩm:et dñs vniuerſoꝛum.
Tũc ſtatim humilitatẽ ſeruilem ⁊ hũilem ſeruitutem
quam coꝛã ipᷣis oſtenderat:ꝑ ſui comꝑationẽ ad exem/
plum eox factionis intoꝛſit dicẽs.. Si ego laui pedes
vros dñs ⁊ magiſter quẽ eſſe me vere cõfeſſi eſtis:let
vos debetis alter alterius lauare pꝑedes. vt qð fecit de⸗
us ſi pᷣt faciat homo:quod fecit dñs faciat ſeruus.qð fe
cit celi ⁊ terre imꝑatoꝛ:faciat quicũq; terre ſenatoꝛ.qð

fecit excelſus:faciat humilis.quod fecit mgꝗt̃ exequatur
Diſcipulus. Qõ fecit chꝛiſtus nullus dedignetur facere

chꝛiſtianus:vt vſq; ad pedes inclinetur huilitas chꝛiſti
ana:et abluat ſi quis pᷣt actu et theoꝛia ſoꝛdes ab hoĩbo
turpantiũ pcc̃o. Rationẽ humiliũ actionũ etiã
compatõne ſubnexit dicens. Amen amen dico vobis
qꝛ nõ eſt ſeruus maioꝛ dño ſuo.neq; aplus maioꝛ eo qͥ
miſit eum. Siſcitis hec beati eritis ſi feceritis ea VUt
luce clariuſ pateat qð ſuꝑius dixerit.ſcitis quid fecerim
rbis:vt ſclentia reducatur oĩno ad actũ quia nõ btũs
qui nouit ſed qui qð nouerit fecerit. Nam ipſe dñs ſal
uatoꝛ cuius irrefragabilis eſt ſentẽtia nõ dixit.btĩ eritiſ
ſiſcitis.ſed beati eritis ſi feceritis.Ad actõem monet⁊
ad vitã agendãa verbis et factis inuitat dñs ⁊ magiſter.
Actiua ſcientia quã dicimus chꝛiſtianã fructificauit ex
actu aut ex dulectõe ipius ⁊ agendax ꝑ ipam:ſi ꝓbabili
ter deficit agenda potẽtia.q;uis etiã ſint aĩe pᷣter coꝛpus
multiplices actões.ſurſum ferentes agentẽ: que pᷣter
coꝛpus ptinere pñt ad iſtaʒ ſententiã ſaluatoꝛis que di⸗
cit:btĩ exitis ſi feceritis ea. Sũt enĩ aliqua ſcienda que

terciuſdecimus

in actionẽ nullo modo deueniũt nec deuenire iubentue

aut cadũt ſub cõſilio factõis.Aliqua vero ſcienda in acti
onẽ᷑ veniũt ex pᷣcepto:que in actũ nõ deducere fabꝛicãt
in gehennã pallentes atq; teterrimas ſedes.ſed oꝛdina⸗
re in actũ lucidas parãt ſedes.Aliqua vero veniũt ercõ
ſilio:que ad actionẽ inflectere ad altioꝛes edes ſubue⸗
huntur actini. Vnde ðↄꝛ. beati eritis ſi feceritis ea.n
actionẽ nr̃am nullo pacto venire debet ſciẽtia miſteriox
cei:et altiſſimoꝝ oꝑm eius que opatus eſt abinitio vſq;
in pñs.et oꝑabitur vſq; in futurũ:quã habemus ꝑſidẽ
Ecientia vero mandatoꝝ dei ⁊ 9ↄſilioꝝ ⁊ moꝛũ pioꝛum
debet oĩno venire in actũ vtriuſq; hoĩs aut ſolu alteriꝰ
reliquo in oꝑe ſuccũbente. Manc ſcientiã expetiint ſalo

mon:vt in ea ipe fieret laboꝛioſus atq; actiuuſ. Inquie

enmĩ. Mitte illam ſapientiã de celis ſanctis tuis:et a ſede
magnitudinis tue:vt mecũ ſit et mecũ laboꝛet vt ſciaʒ

quid acceptũ ſit coꝛã te omni tꝑe. Ecit enĩ illa oĩa ⁊ in

telligit.et deducet me in oꝑib meis ſobꝛie.et cuſtodiet
mne in ſua potentia ⁊ erũt accepta opa mea.Que verba
ſiquidẽ ad intellectũ veritatis relata.ſcientia beatifica

Vetitur que tũc beatificat cũ deuenit ad actũ.Nam the⸗

ſaurus abſconditus et ſcientia abſcondita.que vtilitas
in vtriſq;. Mon ſolũ aũt abſcondita eſt ſcientia ſi nõ do⸗
cendo effunditur:ſed abſcondita eſt ſi nõ fit moꝛale qʒ
ſcitur Tleruntñ qᷓ;uis de ſpũſſancti licentia etiã ſeruata
littere veritate ad multa diſſerẽda in ſcripturis ſanctis
ex vna ſcriptura poſſit intellectus libere ⁊ vtiliter ꝑua⸗
gare.applicatã tñ locutionẽ in omnibo ſcripturs opoꝛtʒ
pintendere. Mam ſic ſaluatoꝛ de ſcientia hũilitatis vi⸗
ſus eſt diſſerere que in aĩo ⁊ in oĩibus actõibo eſt ſuo exẽ
plo ſeruanda. Pꝛemiſerat enĩ. Exemplũ enĩ dedi vobis
vt queadmodũ ego feci vobis ita ⁊ vos alijs faciatis:qꝛ
nõ eſt ſeruus maioꝛ dño ſuo:neq; aplus maioꝛ eoqͥ mi
ſit eum. Mos ſerui ipe dñs:nõ homo purus ſed deus et
homo verus.nos moꝛtales ipe immoꝛtalis.Nos ex ni⸗
hilo. ule ab eterno. Mos miſſiille vero mittens. Nullo
igitur tumoꝛe coꝛdis.nulla reputatõne ꝓpꝛie mentis.
nullo pauoꝛe rumoꝛis.nullo pauoꝛe foꝛinſeco retraha⸗
tur aliquid agere ſeruus vbi dñm pꝛeuium habet:neq;

Diſcipulus dedignetur mmgim ꝓſequi pꝛecedentẽ:neq;

ñilius pꝛeeuntẽ prem vbiad bonũ atq; virtuteʒ iter eſt
atq; gradatio.Neq; creatus ex nihilo et ex ſanguine di⸗
unno redemptus:nullis interpoſitõibo reuerſetur ſequi
hoĩem deum.pandentẽ iter ante nos:ſiueꝑ planuʒ aut
pfundũ:aut altum aut aſperũ aſcenſum ad virtutẽ ſe⸗
ctandam ⁊ conquirendã immarceſſibilẽ gloꝛiã:quã re⸗
pꝛomiſit chꝛiſtus diligẽtibo atq; ſequentibo ſe. Supbi
re diabolicũ viciũ eſt:nõ ſuꝑbire initiũ eſt virtutis Hu
miliari vero in deiectis actõnibo prudentia eſt atq; ſecu
riſſima virtus:nõ hũiliari ad que hũiliatus eſt chꝛiſtus

negacio eſt eius.Abhoeritio ⁊ vilipenſio moꝛum cheiſti

negatio certiſſima chꝛiſti eſt. Satis abhoꝛret. qui ſeque
lam auertit. Cõquerebatur iob de ſua vxoꝛe dicens.Ali
tum meum abhoꝛruit vxoꝛ mea.Alitus cheiſti doctrina
eius eſt qua nos ad hũilitatem agibiliũ moꝛum inuitat
Cuius alitũ abhoꝛret aĩa vxoꝛ:ꝑ fidẽ ſed deſpiciẽs chꝛi⸗
ſti humilẽ infirmitatẽ ⁊ voluntariã atq; infimã humili⸗
tatem. Vlera hũilitas ad quã nos ſaluatoꝛ inuitat
exceptuatõis regulas oino didicit: neq; in paſſionibus
ignominijs.obſequijs.actõibo.moꝛibo publicis ſiue pꝛi

uatis:aliquid exceptuabit aut excluſit aliqñ. Voꝛago in

ſatiabilis eſt hũilitas:in ſe recipiens inſatiabiliter aqua
rum riuulos:turbidos ſiue claros· Equanimiter ſplen
dentia ⁊ vilia ſuſcipit ad agendũ:cum infallibilis pꝛece⸗
otoꝛis nouerit voluntatẽ. Oneriferũ animal eſt humi⸗
itas:ſuꝑimpoſita nõ diſcernẽs.vtrũ deſpicabilitas aut

deen
lin
leg

n⸗
d
nnedi
ſehvi
olt
le⸗
.
h
ſeen
ſs
hoſi.
ne
nn
hikt
chin
nli
ltat
1s

in
s
en
leſ
ni
t

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

pꝛecioſitas ſit in eis. Vera hũilitas ſempꝑ ſibi ſecurita⸗ iße gfecte cudere nõ poſſumus.niſi de miſterio et te l=a

tem aſciſcit.vt inter picula et queq; deſpecta pꝛeeunteʒ
ducẽ irretrouerſibiliter ſubſequat᷑. Vidi canẽ ſuꝑ mer
gentes ⁊ inundates aquas ⁊ toꝛrentes ſequentẽ dñm:
et moꝛti ſe dare ſi nõ potuit ſequi.Et ꝑ ſcenũ ⁊ ſterqui⸗
linia ꝑ aſpera ⁊ plana dñm ſequebatur canis fidelis Ca
nis fidelis hũilitas vera.Qu etiã cum maledictis atqʒ

verberib nõ repetit domũ:appetens quodã inſtinctu fi⸗
gei naturalis magis veſtigare patronũ. Excellẽtia odo

A

—

ratus ſeꝑe nõ viſum ſeauitur quouſq; ſequatur ꝑ ꝓpꝛi⸗
um viſum:et ad vocẽ nõ viſi dñi ſe violentat ad curſuʒ
quouſq; ꝑueniat et in ſiliat in pꝛedã. lerberatus non
minuit fidẽ:nec ceſſat a gubernãtis ſequela. His tipis

j

„

vera hũilitas fit ad chꝛiſtũ.quã ſi ſcimus beati erimus

ſi fecerimus eam.
Ye credimus ꝙ poſt agnum tipicũ ⁊ pedũ loti⸗
p onem ad coꝛpis ſit miſteriũ aduentũ.qᷓ;uis ab
eæęeuangeliſtis aliter teratur oꝛdo illoꝑ q; geſtoꝛũ
rerũ. Sed nec abſurde creditur: ad ſuſceptionẽ tan⸗
ti miſterij ſiue ſacramẽti pceſſerit aplox mundatio. Ex
dit enĩ omni mũdicia pꝛeoꝛnatum feri ſuſcipe talia
ſacramenta volentem. Dicit enim apoſtolus. ꝙ qui
manducat et bibit indigne:iudicium ſibi manducat et
bibit. Magna eſt indignitas:vbi mundatio nõ pceſſit.
Oenſa nanq; paſcalis agni adhuc moꝛe ſolito ſtabat er
ceptis comelſtis. Et pane acimo vino remanſe/
rat ab eſu agni paſcalis:ex quibo chꝛiſtus ſui coꝛpis ſa⸗
cramẽta cõfecit:nec aliunde alius adductus eſt agmus
panis aut vinũ delatũ.Cathinus adhuc erat in menſa
in quo foꝛte intinxit buccellã ꝓditoꝛi poꝛrectã in ſignuʒ
cum ceteris coꝛpus ⁊ ſanguinẽ ſuum veriſſimũ daret.
vt iſta intinctio ſcõm aliquos facta ſit eo tpe quo cõſe⸗
cratũ eſt coꝛpus nõ eotꝑe quo comeſtus eſt agnus.vt
iudas a coꝛpꝑis ſacri cõione penitus nõ ſit excluſuſ.Nos
aũt oꝛdinẽ rei geſte aliter pſequẽtes pie dicimus ſalua

toꝛẽ recubuiſſe cũ ceteris apłis in comeſtione agni pa-

ſchalis:vbi ꝓteſtatus eſt de ſideriũ comeſtionis. triſti⸗
ciam paſſionis.vbi de ꝓditoꝛe nõ de perſona diſſernit.
vbi requirẽti iohanni ſoli ꝑ intinctũ panem ꝓditoꝛem
oſtendit.Dheinde lauit pꝑedes oĩm etiã ꝓditoꝛis. Dein
de reſedit ad menſam:et coꝛpus fecit ⁊ ſanguinẽ. et tra
didit omnibo aplis:necdũ ꝓditoꝛ iudas abſceſſerat.qui
etiã cum ceteris coꝛpus chꝛiſti et ſanguinẽ accepit.Nã
buccellam accepit in ſignũ ⁊ oſtenſionẽ ꝓditõis:tpe ſi⸗
ue hoꝛa qua comeſtus eſt agnus.coꝛpus chꝛiſti accepit
ad confirmatõem ſue damnatõis.qñ cum ceteris ſibi
dedit ieſus nõ ꝙ fibi chꝛiſtus ad damnatõnem dederit:
ſed ille ad damnationẽ accepit. Nolebat eniĩ chꝛiſt ipᷣm
obſtinatũ excludere ne ſibi ſoli cognitũ et iopanni cum
ſua excluſione notaret.quouſq; ꝑ manifeſtũ facinus ſe⸗

ipᷣm notauerit.vbi foꝛma pꝛerogatur omibo ne quiſpiã

quempiã ſibi ſoli cognitũ malũ quõlibet notet. auts o

ticipio ſacxamẽti ecludat:ſi alia iura pticipij certa ſub⸗
ueniũt.Non tñ ad cõmunionẽ admittatur: cuius vita
euidenter mala cognoſcitur.et peccatũ ſine delitura pec
cati aſſiſtit in patulo.etiã ſi talis cum multis ad ſuſcipi
enda ſacramẽta cõueniat. Yſto vero celebꝛato ſacramẽ
ti miſterio.cum om̃ibo ſurrexit a menſa.et volentibo hy
mnum dicere ſceleratus iudas abceſſit. Qui tñ ſtetit
quouſq; cognouit ex ſolitiſ:ad oꝛtũ cum diſcipulis ſuis
volente accedere ſaluatoꝛẽ Ad quẽ locum nõad cenacu
lum cum cohoꝛte atq; miniſtris iniquitatis ad dñm ca⸗
piendum acceſſit:quaſi certus de loco cõuentionis dñi
ſaluatoꝛis.Cõtrouerſias que vidẽtur extextu cõſurge
re aut textus qui videntur dirupti ſoluere:qꝛ moꝛibus
quantũ poſſumus intendimus nõ curamus. Ququis

et oꝛdine rei geſte aliquid pꝛetangamus. Mꝛoinde iſta
pauca pᷣmiſimus hoc miſieriũ ſacramẽti: qm̃ alibi de di

uinis miſterijs dicendi oꝛdo coaptat.

Terũ vero cũ diſcipulis ſuis a menſa ſurgens
i hymnũ laudis exſoluit cuius tenoꝛ ſcripture q̊
linguã latinam deuenerit cõmendatus non
extitit. Sed ex hoc mos inoleuit in ſancta eccleſia: vt
poſt comeſtionem a bonis? veris catholicis exſoluãtur
gratiaꝑ debite actões.Acꝑ hoc omnibo expedit indubi⸗
tate fide ſuſciꝑe: multa chꝛiſtus ieſus geſſit cũ aplis
atq; diſcipulis ſuis:que ipi aut euangeliſie nõ manda⸗

uerunt memoꝛie ſcripturax. ſed in vita et moꝛibo ſerua

uerunt. a quibo vſq; in pñtiaꝝ ad poſteros deriuata fue
runt. Mꝛoinde om̃es moꝛes ſanctos atq; honeſtos qͥs
nũe tenet eccleſia ⁊ eccleſiaſtici viri:de quibo nec euãge
lium neq; aplice actões neq; ſacrarum eplaꝑ textus elo
quitur: a chꝛiſti moꝛibo ab aplis ⁊ diſcipulis cuſtoditis
et ab ipoꝝ moꝛibo quos poſt chꝛiſtũ eas ſeruare docuit
ſpũſſanctus:ad nos pobſeruatoꝛes ſuccedentes velut
palueos indeficientiũ aquaꝝ effluxiſſe:certa et pia fide
credamus Scimus ex fide ſcripturaꝝ gełas egiſſe ante

et poſt cibum ad deũ ptem ſaluatoꝛẽ chaſtũ ⁊ hymnũpꝓ

tuliſſe in laudẽ ſed verboꝝ tenoꝛẽ ſcriptura ſacra nõ re⸗
citat:moneſit tñ nobis vt de ommbet ꝓꝑ ommb grẽas
agamus bonoꝝ oĩm largitoꝛi.ſed necad plenum vllo in
tꝑe potuit quis referre nedũ/ꝙ magnis ſed ꝓ minimis
Oſm̃e minimũ magnũ eſt ſi eſtimatur magnitudo do⸗
nantis:et alta mente conſideratur dignatio largiendi.
Oinimũ equatur magnis muneribo ſi donantur a pꝛo
cere:multo magis que dantur ab oĩm archote regnoxꝑ.
Nihil pᷣt dici paruuʒ aut modicũ qð datur a deo. HNinc
eſt ꝙ oĩa nos ad graꝝ actionẽ inuitant. Coꝛpalia ⁊ ſpiri
tualia recepimus et vſum ex eis captamus:et ꝓpꝛie di⸗
uina in humanitate atq; ſacramẽtis accepimus:et in p
miſſione.que nõ vidẽtur eterna. nus ex ſolo ver⸗
bo ſematicauit ſynnas.hymn ex coꝛde ſatiſfecit ex inte
gro.et reſonauit pꝛopꝛietate ſua in aures dñi ſabaoth.
Mymnus ex coꝛde reſponſio eſt amoꝛis. Solus amoꝛ
reſpondet amoꝛi.Nulla reſponſio theſauroꝑ equatur re
ſponſioni quã facit feruidus amoꝛ.Almoꝛis intuitu no⸗
bis collata ſunt cũcta. Nihil in donarijs ꝓcedendo pꝛe⸗
ceſſit a nobis Impenſa ſunt nobis oĩa nõ repenſa. Nog
nempenihil impendere poſſum ſed rependere. Solus
vero amoꝛ dñi theſaurũ habet abſconditũ de quo repen
dat pꝛimo donanti.nõ tñ de condigno ſed de magis pla
cito ſiue grato Nymnuſ coꝛdis qui vere noſcitur amoꝛ
pᷣuenit danda.poſt data ſtatim dantẽ laudibus effert.
Necnõ et ab extra exquiratur ſanctũ carmen cũ hymni
dici coꝛdis plena concoꝛdia. Et vltimi pſalmi dauid ad
laudẽ inuitant.et hymm foꝛnacis triũ ſocioꝝ danielis:
pꝛeoſtendentes ſiue docẽtes de omnibo referre gras et
laudes altiſſimo creatoꝛi.Alcꝑ hoc ſi oiĩm ſaluatoꝛ ⁊ dñs
hymnũ cum aplis dixit ſuo miro ⁊ nobis incognito mo
do:et nos głas ⁊ hymnos ſibi de om̃ibreferamus nio
poſſibili modo nõ curioſe querẽtes quid dixerit.ſufficiẽ
tem ſcientiã habentes qꝛ dixit. Om̃ia eni vrrba que in
ſcriptura ſacra edidit ſpũſſanctus quo etiã inſpirati lo⸗
cuti ſunt ſancti dei hoĩes aut eternitatẽ aut pᷣcepta ſiue
conſilia.ſiue geſta.ſiue futura.fiue moꝛes aut oꝛatões.i
aut grłaꝑ actõnes. aut petitõnes.aut virtutes cõmen⸗⸗
dant. aut vicia vituperat aut terrent. aut ſpem in ſupe/
ris ponunt:aut laudes diuinas exſoluũt. Hemũ vbi de
terminatũ aut ab eccleſia deſinitũ dicendũ aliquid nõ

occurrerit ſeu ignoꝛauerit hymmiſare volens:quicquid

de diuina ſcriptura de ſermonibo vᷣ̈bisdei ſanatdris
4

—p

nti. aut aplice ſiue canonice ſcripture vel quicq̃d pꝛius

in mentẽ venerit depꝛomatur et ꝓ hymno cõputabitur

deo grato.dicẽti ꝓficuo. Intentões enĩ a feruidũ aim
plusq; verba penſat altiſſimus. Etiã intelligit que non

intelligimus. Quo hymno dicto et ſermone

inſtructionum dininarum pᷣhahito.ſurrexerunt dicen
te dño· SGurgite eamus hinc. Et erierunt in montez

okueti. Ercitat oñs impio verbi ſui tepidas hboim mẽ

tes:et ſqualentes virtute miris ⁊ inuiſibilibd modis ſe
pe cõfoꝛtat ⁊ reuocat vigoꝛẽ:quem timoꝛ nondũ a pfe/
cta charitate dimiſſus expulerat. Stabant enĩ apli ve⸗

lut attoniti ex verbis dñi:qð in ꝓximo tradendus eſſet

coꝛpe ſimul a mente pallentes. Pꝛoinde dñs verbũ exr
citatiuũ emiſit dicẽs. Surgite eamus hinc. Qðõ et fa
ctum eſt. Mon dixit dñs ſurgamus et eamus:ſed ſurgi
te eatmnus.Mõ erat dñs conſternatus in aĩo:nec iacebat
timoꝛe cõpꝛeſſus.Nam nulla paſſio veniebat ad eum
niſi ꝑmiſſa venire ab ipᷣo ſqʒ qui a virtute diuina in om
nibo agebatur. Erectus erat animus cius:et ſuſpenſus
ſtabat ad magnificũ opus.Non ſuceumbebat aĩo paſſi/

onibo:quis coꝛpe voluerit plene ſubire. Surgere non
opoꝛtet aui mẽte nõ cecidit. Qui vero aĩo iacet:animo

ſurgat. Et qui coꝛpe coꝛruit de remedio ſibi pꝛouideat.

Qui nõ cecidit pꝛoſtratis audacius loqui pᷣt:et ſollicita
re iacentes.Nõ ergo dñs ad ſurgendũ ſemetipᷣm inui⸗

tat nullũ ꝓfecto nouerat caſuzʒ:ſed ad eundẽ cum alijs
ſe cõnumerat patus ſemꝑ adiuuare in omnẽ ſalutiferã
actionem. Surrexerũt a loco cenaculi vbi noua et ete
ta ſunt pacta. Relinquenda in fine ſunt omiia ⁊ ad mon
tem luminũ indeſicientiũ eſt ꝑgendum. Pꝛofectus ad

potioꝛa virtutũ in oꝑiba chꝛiſti ſemꝑ attenditur.vt poſt

actõnes miriſicas a poſt omnẽ iuſtieiaʒ oꝑm.alta ſecre⸗
ta petamus.montẽ ſq; lucis inuiſibiliter interlucentis

coꝛdibo amicantiũ veritati. Sed nihil relinquendũ niſi
compatõne maioꝝ:nec mutanda ſunt loca ꝓ libito.etiã

ſi diſpliceant vt inepta nt̃is actibo videant᷑.niſi aptioꝛãũ

locoꝝ fuerit ante facta ꝓuiſio. Signũ eſt leuitatis ⁊ in
conſtaãtis mentis indiciũ:dum impꝛouiſe loca mutant᷑.
Nulia mutatio ſit ad minus nec ad equale:ad id vero
qð pluris eſt rõ ſana concedit. Non ſit ꝓceſſus ad equa
les et maioꝛes delitias:ad minoꝛes vtiq; fiat. Nec ame
na ꝓ equaliter amenis aut magis dimittere dixi virtu⸗
tem.imo fragilitatẽ et vicium appellaui.Aſpera wro pe⸗
tere priuata delitijs dixi pfectum. Ciuitatẽ pꝛo ciuitate

domũ ꝓ domo.niſi pꝛo deuitanda noticia.ſine neceſſita
te vꝛgente. cõmutare opus eſt hiſtrionũ.pꝛo moꝛib xe
ro chꝛiſtianitatis eſt virtus. Multã deceptionẽ etiã in
his qui ſe a mundo abdicauerũt in mutatõnibo locoꝛũ

opati ſunt demones:et multe virtutes ab hoĩbus perie

runt. Quoꝝ aliquos deceperũt poſtendentes ſoliditus

bonum.qð nõ rõnabiliter exequẽtes reuocauerũt ad ꝓ
pꝛia.et facta ſunt in reuocatis nouiſſima peioꝛa pꝛioꝛibj
Et occulto ſeq iuſtiſſimo iudicio dei agitur:vt peioꝛ ſit
apoſtata et reſiliens a virtute:qᷓ; qui nõ admiſit ad foꝛ⸗
tia ſiue manus ad aratrum. Et petrus in canonica ſua
dicit. Melius erat illis nõ cognoſcere viam iuſticie qᷓ;

poſt cognitionẽ retroꝛſum cõuerti:⁊ ab eo qð illis tra⸗
ditum eſt ſancto mandato. Mecnõ in plurib actõnib:
hec ſententia locũ habet.Aliquos vagari fecerũt vanita
te videri atq; videndi:cum actibo qui videbantur virtu
te pollere. ſed a veritate pallebant oĩno: et ruinã inuiſi⸗
bilem fecerũt atq; iacturam. Mec potuit eſſe medela:qꝛ

inaniter gloꝛiandi ⁊ fame virus intrinſece coꝛ tuũ infe⸗

cerat.Aliquos ſepe tranſferri fecerunt de lods diuinis

cultibo aptis.pᷣſupponẽtes impoetabilitatẽ conſoꝛcij at⸗
qᷓ; ſodalis:aut poſtendentes melioꝛes ⁊ ducẽ ꝓuidioꝛẽ.

Et ignoꝛabant qaut ab impatientia mentis aut a van

tate ſpũs agebãtur nec fructũvirtutis ꝑceperũt in om̃i
vita ſna. Siccatur eni planta que ſepe traſfertur ante⸗
qᷓ; radices emittat:etiam ſi loco in optimo ſit plantata.
Cutius eſſet nempe modicũ bonũ in quopiã loco aſſi⸗
due opꝑari:qᷓ; ſepꝑe trãſferri melioꝛis reſpectu. Multi ho
intuitu pdiderunt bonũ:nec melius inuenerunt.Alliqs
welamine charitatis ad ꝓrimos retrouerterũt:et cũ pe⸗
reuntib pieruntAliquos ſpe ſubuentionũ velut pꝛo-⸗
uidos ad futura:reduxerũt ad ciuitates vl ꝓpe. Sup/⸗
ponunt eni illi laruales infirmitates adeſſe.pegrinos
opoꝛtere ſuſciꝑe et eſt om̃ino expediens multo fatigari
conamine itineris ſiue queſius.ob mẽtis diſperſioneʒ
vitandam ſed optimũ eſſe ſi cito queſita ſubueniunt.
Et facti ſunt ex multis ſuboꝛtis cauſis:de monachis ſe
culares.Et qui erant domeſtici dei ꝓpter ſilueſtricitatẽ
mundi:facti ſunt ſilueſtri dei ob domeſticitatem ſancti
Cautele ſpectaculũ ꝓ cura rei familiaris ad terram de⸗
poſuit rõnales aues. Et intellectualibo argumentis iã
celo vicinas recuruaurũt ad infima. velut vultures et
miluos ad cadauera beſtiaꝝ. Acutiſſimis argumentis
moliuntur immanes aduerſus incautos in tranſmuta
tione locoꝝ.et eo artius tentant.quo diuina placita ma
gis impedire nouerũt:aut in maioꝛa nephanda demer⸗
gere potuerũt.ſAduerſus que machinamenta cautela
maxima opus eſt.ne ſterelis aut nulla ſiue concilatiua
peccati ſit tranſmutatio loci. EGempluʒ chꝛiſti penitus
capiamus:qui de ſyonitica arce de hieruſalẽ ſepta mu⸗/
ris magnificis egreſſus eſt cum diſcipulis ſuis in mon
te oliueti:vbi non ſentirentur impedimenta ledentia.
Surgendum eſt abſq; odio ab his que minoꝛitatis ha⸗
bent genimina:et ad illa ꝓcedere que fructũ quietioꝛẽ
et vberioꝛẽ gignũt penitus nõ tardemus. Dons
oliue in quẽ chꝛiſtus ſeceſſit:ſepe fata miſteria virtuteʒ
inſubmergibilẽ a curis mundi ⁊ a defluentibo rebo di⸗
cit. Supfertur eni omnib liquoꝛib oleum.et ſi liquoꝛ
quiſpiã Rfrnhett aut ipᷣm ſuꝑiaciatur liquoꝛibo ſua
ꝓpꝛietate ſemꝑ enatat. Necnõ et leticiam mentis inſi⸗
nuat:quã in his que agimus aut patimur opoꝛtet habe
re atq; intermiſcere agendis. Et de chꝛiſto ꝓphetatus ẽ
ſermo. Elnxit te deus tuus oleo leticie.Allia la exulta⸗
tõnis habet.Pꝛoinde ſaluatoꝛ ꝓximus paſſioni ſed ſta

tim magis capiendus ad monteè viſitat oliuaꝑ vt aiole
to pꝛocedere ſe mſonſtret ad penas q́;uis alia cauſa quã⸗

dam triſticiã ad eum pmiſiſiet accedere. Ynuenimus

etiã mẽbꝛa capitis nei ſequẽtia ipᷣm atq; in paſſionib⸗
imitantia:letanter et magno tripudio acceſſiſſe ad ob/
pꝛobꝛia carceres ſiue pꝑenas:et pꝛo gloꝛia cõputaſſe toꝛ⸗
turam.et mentis iubilo moꝛtis ſententiam ſuſcepiſſe.
Qua progatione monefimus:vt in omnibo pꝛo chꝛiſto
factis aut toleratis internã leticiãs habeamus. Cetatur

legitimus miles belloꝝ ictus ſuſcepiſſe pꝛo rege: q́uis
eneite Eratönie Ahdſs gnſar⸗
qui pꝛoceribo ſeruire decreuit. Gaudiũ euſtimat inue/

niſſe penalia:qui totũ ſe altiſſumo mancipauit. Nouit
eni aliquid apud eum deperire nõ poſſe: nec ꝑdere aliqͥd
putat.ſi pꝛo chꝛiſto membꝛum aut tota vita coꝛꝑis adi
matur. Oagnã poxro fides ingerit de rõne leticiam. Erxr
hoc Yacobus in canonica ſua dicit. Om̃e gaudiũ exriſti
mate fratres cum in varias tentatõnes incideritis. Et
in apoſtolicis actibo ſcribitur. Ybant apli gaudentes a
cõſpectu conſilij:qmi digm habiti ſunt pꝛo noĩe ieſu cõ
tumeliam pati. Exemplo igitur chꝛiſti qui paſſurus in
ꝓximo exultatõnis olei exuit in montẽ.in agendis ⁊ to
lerandis et in abnegatõibus voluntatũ:mentis gau⸗
dio muniamur. Nempe incaſſum itur ſi in his que pꝛo

Ge Serd tt SPeſreN

— — —

nam
tſone
inn.
chisſe
niettats
1ſnet
n d,
Ntisii
neg er
nentis
Nwote

Ntamg

Ddmer,
Aaurel
nchatie
enits
Nta mu
in mon
ventin.
ts ho/
weo
Dorv
Mirrute
neb di⸗
figo⸗
alyſ
bͤinſ/
etbolr
tuo
ltet
ſſeiſa
Ntioe
o
nimus
ſionub,
adob⸗/
ſeeton
piſe
Gen⸗
totu
chnis.
Nie
inue,
Nouit
rgli
iocei
er
Etr
tes
ſuc
g n
37140
Gau/

.

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

cpeiſto iubemur agere cogimur atq; pati⸗oleum exulta⸗

tionis defuerit aut montẽ nõ viſitauerimus oliuarum
vt᷑ leticia exuberans condimentũ actõibus atq; paſſio/

nibo pꝛeſtet. Et wlut oleũ miteſcere facit vndas:ſicipe
leuigat paſſiones atq; videtur amenare toꝛturas. Igi

tur laudabilis ⁊ imitabilis eſt ſaluatoꝛis exitus in oliua
rum montẽ.in quo ſermonẽ diſcipulis fecit omnẽ con⸗
tinentem plenitudinẽ bonitatis:quem oꝛdo dicendi ali
bi ſertum tenet.

Onſummato wro ſermone quẽ in peſde mon/

c tis oliueti ſaluatoꝛ diſcipulis fecerat cum eis
egreditur a monte.tranſgrediens quendã toꝛ⸗
rentema cedris iuxta plantatis ſic noĩatum:et puenit
ad locum vbi oꝛtus erat meditatõi ⁊ oꝛõniboaptus. et

pꝓ tꝑe lachꝛymis fundendis amicus:in quẽ ſepe ſalua⸗

toꝛ cõuenerat cum diſcipulis ſuis. Multa peritia opus

eſt ex om̃ibo moꝛes colligere:ſed de celo miniſtrat altiſſi
mus intelligendi hoĩbus facultatẽ. Oꝛdo geſtoꝝ chꝛiſti
oꝛdinatiſſimus eſt:nec habet ex aliqua ꝑte calumniam.
Et iure diuinarũ cauſax.ſua geſta ſuccedũt.Tranſgre⸗
ditur toꝛrentẽ poſt ſermonem almiſicũ vt ſermo vali⸗

dioꝛ ex opib oſtendatur. Coꝛrens nempe ſubita et im⸗

pꝛouiſa ⁊ irrepabilis inundatio eſt aquax: nõ exvena ꝑ.

petua ſed eraquis pluuialibus wmiens cito defluens.

aqua modica ſiue nulla relinquẽs aluenm humectarũ
Tranſit ſaluatoꝛ toꝛrentẽ:libertate coꝛpis atq; mentis.
Et retranſit moꝛe latronico captus liber mente ſed coꝛ

poꝛe cõpeditus:ſua tñ voluntate nõ alterius poteſtate:
vt pꝛimus tranſitus ſit libera diſpoſitio animi ad fu⸗

tura toꝛmenta:ſcous ſit executio toꝛmentoꝝ:vbiq; mẽ
tis libertate ſeruata. Coꝛrens ſubitã et defluentẽ cito
tribulatõem inſinuat:de qua ꝓ chꝛiſto dauid multo an
te pꝛedixerat. De toꝛrente in via bibet: ꝓpterea exalta⸗
bit caput.Omiia bꝛeuitatẽ maloꝝ inſinuant. Non enĩ
durabilia ſunt mundi mala in aliquo:qm̃ homo diu du
rare nõ pᷣt etiã in delitijs:nedum hoĩem a vita ꝓpellũt
et tolerari non pñt.Reſpectu wero illoꝝ eternoꝝ ad que
nidelium ſuſpirat affectus: mille anni nec vna minucia
ſunt hoꝛe mergentis. Vere bona et mundi mala deflu⸗
unt velut in conuallibo toꝛrens.Tranſitur et nõ ſiſti⸗
tur in torrente.Toꝛrens ſepe deoꝛſuʒ defluit ⁊ homo pe
ditans tranſitvt ille nõ intumeſcat.ille moꝛã nõ faciat
ille deoꝛſum repente defluat:ille dextroꝛſuʒ aut ſiniſtroꝛ
ſum cito ꝑtranſeat.Defluxit toꝛrens tribulatõnum et
paſſionũ chꝛiſti:⁊ ipᷣe tran ſiuit ꝑ eum ad gloꝛiã·Quod
ad Hebꝛeos teſtatur aplus. Clidimus ieſum ꝑ paſſio⸗
nem moꝛtis gloꝛia ⁊ honoꝛe coꝛonatũ. Deſfluxit toꝛrẽs
tribulationũ aploꝝ ⁊ martirum. DOeflurit toꝛrens pꝑſe/⸗
cutionum imꝑatoꝝ regum ⁊ pꝛincipum ⁊ tirannox:ad
uerſantiũ oĩm regi xpᷣo. Et tranſierũt qᷓ; plurimi:gla et
honoꝛe coꝛonati.Oefſluxit toꝛrens pꝛimitiuoꝝ patrum
qui ſe ab omi mũdo abdicauerũt:colentiũ nemoꝛa.cru⸗

cifigentiũ voluntarie in abſtinẽtijs coꝛpa: et ipi ad cul⸗

men palmiferũ tranſierũt. Interſecat toꝛrentem qui
tran ſit:vt pars ab inferioꝛi ad ſua receptacula currat:
pars vero deſuꝑ veniens feſtine tranſeuntẽ nõ tangat.
Feſtine quixpe oĩs homo tranſit:cum vite bꝛeuitas oĩ⸗
no cito exire cõpellit. Vnquit enĩ Yob. Bꝛeues dies ho
minis ſunt. Et alibi. Dies mei velocius tranſierũt:qᷓ;
a texente tela ſucciditur.rxan ſitus ſemꝑ ad aliud eſt.
Oꝛoinde ſi tranſitur nõ ſiſtitur:ſi ſiſtitur nõ tranſitur
Et in via nõ in termino bibitur de toꝛrente Om̃es enĩ
in via ſumus ⁊ certiſſime ad pꝛeſinitũ terminũ ꝓpera⸗
mus.pbi eterne aut potabimur de toꝛrente diuine dul⸗
cedinis nõ defluente:aut inebꝛiamur ineternum aqua

tartarea ꝑmanente. Ecce ꝙ ſaluatoꝛ tranſit et retran⸗

ſit: vt paſſio coꝛpis veri ⁊ miſtici in quadam ſignincati⸗
one quid actum aut agendũ ſit exipſa ſubſiſtat. Hunc
eundem toerentẽ cedron fertur tranſiſſe dauid:cũ egre
deretur de hieruſalẽ fugiens a fade abſalon filij ſui. O
ꝓpter allegoꝛiam moꝛes moꝛibo cõiunguntur vt tribu
latio capitis ⁊ membꝛoꝝ adumbꝛato miſterio pcederet

in dauid.qui patienter illaʒ ſuſtinuit ꝑſecutionẽ. ctam

ſperans reuocationẽ. Qui omia diſponebat in manu al
tiſſimi a quo nihil ꝓcedit iniuſtuʒ:nihilq; ꝑmittitur in
ſeruis eius qð ad meritum tolerari nõ poſſit:et ꝙ cito
nõ tranſeat. vt eius electio ſalua fiat. Nam ꝓpter elcõs
deus ſepe aut hoĩes cito ſubtrahit:aut leue videri facit
qð ꝑ crudelitatẽ alioꝝ infertur:aut dies tribulatõnum
abbꝛeuiat. Optimũ eſt in moꝛibo tribulari ad ho:am et
pſecutionẽ comicam pati. Exhauritur enĩ aqua vite ſi
hũuũiliter toleratur. In eodem vero toꝛrẽte ſimulachꝛũ

turpiſſimũ combuſtiu eſt ab aſa rege hieruſalẽ:vt ofm̃is
turpitudo peccati ⁊ falſa ſimilitudo atq; ſimulatio male

vite paſſionibo ꝓ chꝛiſto ab hoibo ↄhuratur. Iſaac cum

foderet in toꝛrente:inuenit aqua viuam. Fodere in toꝛ
rente humilitatẽ ꝓfundãa ſeruare in paſſionibo eſt. CI¶In
de aqua viua exoꝛitur:quã ſamaritane id eſt eccleſie do⸗
minus ⁊ ſaluatoꝛ oĩm offerebat.Aqua viua gra indeſi⸗

ciens eſt. et ſuꝑna beatitudo atq; celeſtis. Expedit oĩno
fodere in toꝛrente:hũilem ſcʒ fieri eum qui pꝛo chꝛiſto
diſpoſuit:aut cogitur aduerſi aliquid tolerare. NRemit⸗
tit ad altiſſima:ꝓfunda humilitas in aduerſis.Quiaqͥ
ꝓfundioꝛ radix:eo arboꝛ ſurgit in altum. Et iuxta toꝛrẽ⸗

tem exploꝛatoꝛes quos in terrã ꝓmiſſionis miſerat mo
iſes abſciderũt palmitẽ lotri.ꝗqꝛ in tribulatõibo inueni/
tur vinea virtutũ:vnde chꝛiſtus vitis vere cõquiritur
At qꝛ ſignanter legimus ieſum egreſſum trans toꝛren

tem cedrox.hec arboꝛ magnũ nobis in moꝛibo tribula
tiomibus innuit ſacramentũ. Eſt enĩ alta ⁊ imputribi⸗
lis:cu odoꝛe fugantur etis ſerpentes. Coaptantur iſta
p moꝛes ⁊ merita his qui toꝛrentes tribulatõnum pꝛo
chꝛiſto tranſire diſponũt ſiue cogũtur · Si vero linguã
ebꝛaicam ſequimur.intellectũ alium capiemus.Nã lin
gua hebꝛaica cedron tenebꝛe aut obumbꝛatio interpꝛe

tatur.vt toꝛrentem tenebꝛaꝝ peccatoꝝ et ignoꝛantiaruʒ

tranſeamus.quẽ cum tranſimus et puemmus ad chꝛi
ſtum ſeu eccleſiꝗ. Poſt quẽ tranſitum ſaluato: ve
nit in oꝛtum. Elere puenit in delitiaꝝꝑ oꝛtum.quiꝓ ho⸗
minibus pati ⁊ moꝛi delitias cõputabat.Elenit in oꝛtũ
ꝓomnibo oꝛtus. Elenit in oꝛtũ de cuius moꝛte vita no
bis penitus oꝛitur. Elenit in oꝛtum capiendus in oꝛto
qui in oꝛiente volupꝑtatis plantauerat oꝛtum.in quo li⸗
berum poſuerat adam de terra iam oꝛtum. In oꝛtoa
diabolo capitur adam.et chꝛiſtus a iudeis ligatur in oꝛ⸗
to.vt ſit ſimilitudo ſatiſſactõis ad culpam. Oꝛtus ab
oꝛiendo eſt dictus. Et chꝛiſtus de nouo ſemp nouiter
credentibo oꝛitur. Oꝛtus ad quẽ ieſus ingreditur eccle

ſia eſt qui cõcluſus fertur. Scriptura dicit. Oꝛtus con

cluſus ſoꝛoꝛ mea ſponſa. De ſua eccleſia iſta verba eni⸗
gmatice loquitur ſpũſſanctus.ad quã miro et ineffabi⸗
li modo ingreſſus eſt chꝛiſtus. Ingrediamur ⁊ nos oꝛ⸗
tum cõcluſum ſepibo angeloꝑꝝ pceptoꝛum ⁊ conſilioꝛuʒ
dei. Vt cõcludamur diuinis ſepib neceſſariũ eſt.ſi ſalu
tem omnib poſitã obtinere contendimus. Tlagari ſi⸗

quidem ꝓ ꝑnicioſa licentia nõ pꝛemiũ ſed damnationẽ

ſoꝛtitur. Sunt delitie paganoꝝ ⁊ infideliũ.ſed nõ cõclu
ſe. Gunt delitie peccatoꝝ ſed nõ concluſe. Sunt vero⸗
rum chꝛiſtianoꝝ ſed concluſe. Ortus cõcluſus eſt padi
ſus eccleſie.vagari nõ licet. Delitie chꝛiſtianoꝝ debitos
fines habent.certis limitibo cõcludũtur. Incurſibo de⸗

monũ patet.qui nõ ſtat in oꝛto cõcluſo.Oiĩa in eccleſia

(Bon 4 Al . . 1 Sef.n⸗

. Kinens e r) 8 rrn

—

O:1₰ . Sereedn

.

decimus
“ 1 6 „— ſons 1 I) jn vz ſv

in diuinis legibꝰ concluduntur. Que aũt concluſa non in canticis ſequitur. Oꝛtus concluſus fons ſignatus,
ſunt: cheiſti eccleſia oino nõ ſunt. Oꝛtus concluſus Aectoꝛ verus intelligat fontẽ ſignatũ eſſe in oꝛto: non
oĩs eſt virtus.AN vicijs quodamoo cõcluditur virtus. extra. Fons iſte diuina largitas ſeu redundantia eſt. Et
alios confines oĩno nouit. Oti moꝛatur in illa nõ in⸗ ſons erat in ꝑadiſi medio:qui diuidebatur in quattuo⸗
greditur terminos viciop. Sed ad illam nõ celebeatur capita ad irrigandam vnmiuerſam terram. Seg ſignat?
ingreſius: q;diu in terra vicioꝝ moꝛa cõtrahitur. GSed eſt fons. Ham ideo cũcta ſignantnr ne cõfundantur cũ
ab illa fiat egreſus: ad regionẽ tenditur vicioꝑ. Memo ceteris et vt diſcernantur a ceteris atq; vt ſalue nant.
a vicio egreditur niſi oꝛtum ingrediatur cõcluſum. NHe Elige allegoꝛica: vide que legis moꝛũ miſteria. Oꝛtus
mo ab oꝛto concluſo recedit:qui nõ intret confinia vici eſt cõcluſus:fons eſt ſignatus. Sed quo. Signo cru⸗/
oꝛum.Cõcluditur etiã oĩſ virtus:regulis aut materis cis:vt nullus bibat niſi crucis ſignũ accipiat. Thau ſi⸗
veritatis. Oꝛtus cõcluſus oĩs canonica vita:que ſan gnari expedit: quos angelus exterminatoꝛ leruabat ille
ctoꝛum patrũ decretis cõcluſa tanq; ſepibb manet. Sʒ ſos et crucis ſigno. qui de fonte grap et viuine largita⸗
ve has ſexes diſſipantis. Dicit eni ſcciptura. Qui diſſi ties aquã bibere volunt. Fons ſignatus eſt ſacramenta⸗
pat ſexem moꝛdebit eum coluber. CEt chꝛiſtus oꝛat libus ſignis: Ount eni ſacramenta: ſacratiſſime rei ſi⸗
ꝓfuncde ad patrem in oꝛto cõcluſo. Non enĩ expedit ʒꝑ de gna. Signetus eſt ſone welut liber iohanni oſtenſus: ſi
uia queq; vagari hoĩem oꝛare volentẽ. Intrat deus hoę⸗ gnatus ſigillis ſeptem. Et fons eccleſie ſic occultis ſi⸗
mo in oꝛtũ concluſum non tñ ipe concluſus:et egreliA· gnis manat atq; miſterijs.Et bene fons in oꝛto in quẽ
tur nõ excluſus vbiq; ſuo ineffabili modo manet, NHec mngreditur ieſus fons ſq; eccleſie diuinã redundis gra⸗
legibo ipe ſubijcitur ſed ſuis moꝛiboa exemplis:ad oꝛti tiam.ſignatus dicitur:vt a fontiboceteris diſtinguatur
deliciax ſcʒ delectabiliũ et ſurſum ferentiũ virtutũ: hu⸗ nam aquã emanat ſanguinẽ. Etenĩ cum oꝛaſſet ieſus
manum genus inuitat vt in oꝛto ↄcluſo maneat a que in oꝛto mente ꝓfunda: factus eſt ſudoꝛ eius tanqᷓ; gutte
pculpam ꝓpꝛiam excluſit adam. Oꝛtus delitiaꝝ erat pa ſanguinis decurrentis in terrẽ Magnü ſignumeſt a ce
radiſus in quo modicũ ſtetit adam. Paradiſus in ntᷣa teris ſecernẽs ſignatum fons ſitiſte ſanguineus al,
lingua oꝛtũ ſonat. In quo multiplicandũ erat genꝰ? hu q; coccineus. Et hierichont ina meretrix ſignuͦ coccineñ
manum:et ab illa ad loca ſupceleſtia inferendũ niſi mi⸗ poſuit ad feneſtram ne cum ceteris male confuſa peri⸗
ſer peccaſſet adam:et ſe atq; totam futurã ſoem abil ret. Signũ a ceteris diſcernẽs ſanguis eſt chꝛiſti. Hoc
lo excluſiſſet in penas. Concluſus erat oꝛtus ille diui⸗ eni ſigno atq; ſacriſco:ab omi alio ꝓplo ſecernitur xo⸗
na ⁊ꝗ facili lege ne vetitũ ederetur:et eo fuit culpa graii pulus chuſtianus. Et in eodẽ ꝓplo pᷣferuntur: qui ſua
oꝛ:quo facilius diuinũ pꝛeceptũ poterat cuſtodiri. ũcc coꝛpa ſanguine ꝓprio ſignauerũt. Nullũ euidẽtius chri
ipe idem manet o'no concluſus in poſſibilitate redeun ſtiamitatis ſignu q; ꝓ chꝛiſto ſanguinẽ fundere. Hoc ſi
di. his dutaxat exceptis qui diuinitus ſunt ingreſſi quo gno ſignata erat multitudo ſignatoꝝ quã iohannes eu
rum niſi duos ex fide nõ nouit eccleſia. enoch videhcet angeliſta ꝑreuelatõem aſperxit. Habint padiſus oꝛien⸗
et he yam.qᷓ;uis multos tenere atq; cõcludere potuerit talis delitiaꝝꝑ oꝛtus plantaria ſua et arbores plurimas
ibi ? poſſit diuina potẽtia ſiue in coꝛꝑe aut extra coꝛpus inter quas oberrauit adã. Habet iſte oꝛtus ſuas emiſſi
vſq; ad diem iudicij aut ad aliud pꝛefinitũ tpus:ſiue in ones.habet malapunica.fructus pomopꝑ.habet aprum
mnocentes aut quos ſibi placuerit ibidem quodamodo habet nardũ.habet crocũ.habet ſiſtula.habet cynamo⸗
SöSmiare aut fouere gremio mollioꝛi.Quod credere a fiy muũ.habet vniuerſa ligna libami. habet mirram. habet
de nõ eſt abſonũ neq; meritoꝛiũ ſiue demeritũ. Oꝛtus aloe. habet vnguenta optima. Inter que recte viuit iu
concluſus.oꝛdo viuendi ꝑ oꝛiginalem iuſticiã:a quo li⸗ ſtus et ad oꝛdinẽ vite reuocatur erroneus.Hec ſiquidẽ
centiatus nemini patet egreſſus.a quo ſi quis egredi?ꝰ- cia miſterialia ⁊ allegoꝛica ſunt. Moꝛalia ſunt:multitu
tur:in aliquã labitur culpam ſed nõ impunitã Nam fa do virtutũ ſignatax in eiſ. Qin ergo legit intelligat. in
moſum ⁊ pꝛeuium diluuiũ inſinuat oñib poſteris.qð ueſtigandi materia legentibo dedimus. Deuitanda pꝛo
illi pꝛ mi hoĩes mundi oꝛiginalis egreſſi fuerant ab os⸗ lNiritas: ad alia feſtinare compellit.
to iuſticie oꝛiginalis:qui tam ſeuiter iuſtiſſime ſunt pu⸗ . Ed chꝛiſtus oꝛat in oꝛto:vt auferatur paſſio.ve
niti. Om̃is eni caro coꝛruꝑerat viam manBerus d 8 rũtamen ad ptis volũtatẽ ſeipᷣm di ponit. Hoc
cluſus oꝛdo viuendi ꝑ legem moiſaicã oꝛdò viuendioꝛ eni modo eccleſia ſeu fidelis aĩa oꝛat p oꝛto: vt
tus eſt.quẽ deus in pꝛimeuo conditõis hũane oꝛigina⸗/ ſponſi et ſponſe ſimilis ſit oꝛatio. Vnquit eni. SGSurge
li iuſticia circumcluſit.Cui ſeꝑe iſta manente.ſepẽ atce aquilo ⁊ veni auſter et perfla oꝛtũ meum et fluent aro⸗
rimam mandatop:ſacrificioꝛũ et cerimoniarũ circunde mata illius: Elt aquilo ſurgat petitur:videlicet et vt re
dit.Cõcluſio vero illa ſub peccato erat. Inqint em axo⸗/ cedat. Et chꝛiſtus receſſuʒ expoſiulat calicis. Et petitur
ſtolus.Concluſit ſcriptura oĩa ſub pꝑeccato:qꝛ nemoiu⸗ auſter icʒ gẽa calida ſpũſſancti et chꝛiſtus exgra ſpũſian
ſtificabatur ꝑ legẽ:qᷓ;uis infra ipam ſtaret incluſus. Et cti paterne ſe ſubdidit wolutati Receſſum eccleſia ĩom
ille oꝛtus cõcluſus:alium oꝛtũ in fide habebat incluſu mnis fidelis aĩa ſiderat frigicdi aanilonis:qm̃ ab aquilo
Vñ aplus ſequitur ad pᷣdicta. Pꝛius anteq; veniret ſi⸗ ne panditur om̃e malũ. grigiditas enĩ aĩe: innumera

des ſub lege cuſtodiebamur cocluſi:in ea fide que reue mala bonox negligeni iã opata eſt. Aquilo frigidiſſimꝰ
landa erat. Et hoc eſt qð Excechiel puidit.ꝙ rota velu eſt ad cuius flatu oꝛti nõ germinũt neq; cãpi. nec arbv⸗
incluſa erat in medio rote:ſqʒ fides incluſa in lege tem res aut herbe aut vinee.gemmas.floꝛes.ſiue fructus
poꝛe gratie reuelanda. Noniſſime vero cum nobis veus emittũt imo emiſſi epeunt. Et plerũq; ad flatũ eius
pater loqueret᷑ in filio fecit nobis in ipᷣo aliũ oꝛtũ:miro congelatur aqua. Sed oĩno contrariũ opatur auſter.
et ineffabil modo cõcluſum. Bonus iſte oꝛtus in quo Hec oĩa oꝑante natura didiem.et ab auctoꝛitate ſcri⸗
pcarnem a ſanguinẽ aut hũanum ſemen nullus eſt oꝛ pture.luſter flatus eſt ſpũſſancti. Qui ſi ꝑflat oꝛtum
tus. Et in carne et ꝑ carnẽ oꝛtus.nõ ſaluabitur niſi hic oꝛdinẽ ſiue ſtatũ viuendi ſiue om̃e qð noſcitur diuina

fuerit oꝛtus.Et ſic oꝛtus nõ videbit ſummũ bonum ni lege cõcluſum foꝛte inſinuat.Aromata fluunt oĩa vide

ſi vſq; in finẽ eum tenuerit:et ab ipᷣo emiſerit talis oꝛ⸗ licet chꝛiſto placentia redolentia fiũt. Omie qð eſt di⸗/

tus.Oꝛtus in oꝛto pſeueret in oꝛto:ſi celeſtẽ appetit oꝛ uina canonica regula concluſum oꝛtus eſt cõcluſus.
tum. Oꝛtus iſte concluſus fontẽ habet ſignatu.Ad qð Qui niſi ꝑfletur gẽa ſpũſſancti.aromata ſcʒ virtutes

2
Beer T. te S ſtar dbe

utng,
,no
et
gtto⸗
ſignat
urti
fin,
Derg
voann
u ſi,
batſll
ng,
wern
4 lej 6
eſigf
bͤlioſ,
oſinn⸗
Ebhen
hltnr
ſticſs
hgate
neſaee
neusetr
coccinei
uſa 8
te
Mbrro⸗
gliiſia
Vochr
oe ſi
nesen
ient
Wrs
S ennſi
Koprun
Gnamme
n hobe
enirit
ſiauei
molcen
elignrin

Nee

ſaye
it he⸗
oort
Butge

Nt NI

ytne
ttor
iſan
Ten
goio
mmera
ifim
calo⸗
Utus
jeibs
ſter.
eleni
Ktumm
uina
ce
ſtdi
ſus.
Utes

et eap acceptabiles actiones penitus non emittit. Aro⸗
mata nempe odoꝛomenra delectabilia ſunt. Nihil olfa⸗

ctui ſpũali delectabilius in hac vita:q; virtutum odos.
eteni ſupꝑceleſtibo ſubſtantijs rõnabilib placet. Vbiq;
virtus ⁊ actus eius de ſui rõne placent Boni ac mali ve
lint nolint bene iudicant de virtute:actibuſq; virtutis.
Batis ergo fluunt:que in ſuꝑna vecurrunt.Merundi
q; fluunt que om̃ibo iure placent. Alio vero ſenſu cum
experitur flatus aquilonis ⁊ auſtri wivmentia tribula⸗
tionis inquiritur ⁊ aſſiſtentia ſpũſſancti quoꝝ flatu ſan
cta odoꝛamenta decurrunt:et ad ꝓfectũ ſanctum cõue⸗
niunt. Cribulatio multa bona eduxit in lucem. & loꝛere
fecit ꝑſecutio ſanctos viros.Et ſpũſſancti flatus cõſir⸗
mauit coꝛda bonox. vt ꝑſecutio imminens. tolerantia
ſpirituſſancti aſſiſtens:catholicam eccleſiã diuerſis ⁊ in
numeris ſanctis fecerit germinare. Infinitas wro ani
mas varijs pullulare vircutibo aquilo pſecutionis per
gẽam auſtri.martires ꝑ ſanguinẽ ⁊ moꝛtem:auſter gra
tie ꝑ abdicationẽ et iuſie vite cenſuram: innumerabi⸗
les hoĩes in oꝛto eccleſie dum flarent. fluere iam fece⸗
runt.Aquilo pſecutõnis inuiſibilis excitate a ſathana
et inſurgentis a carne coꝛrupta aut ab iniquis homini⸗
bus irrogate in cognitõne ꝓpꝛie mfirmitatis atq; miſe
rie alam puenire ſuaſit.et fecit impatientiã inſitam ſci
re cuius contrarium ſe credebat. Latet vnuſquiſq; ſibi
quouſq; aquilonis flatus faciat erpiri. Et ſi conſurgat:
non a ꝑſecutione vincatur:nõ ſue ſed ſuꝑne cogno⸗
cet eſſe virtutis Heceſſarius eſt aquilonis flatꝰ.et qui
appetit in ſui cognitõnem venixe · Impfectiones in ho
minibus latent quas ſi quis poſſet aſpicere tolerabilis

eſſet aſpectus ſathanicus.Exreitata pſecutio fecit pate⸗

ſcere deliteſcens:vnuſquiſq; ſibi apparet patiens cõtu⸗

melia quieſcente. Et caſtus ſibi eſſe vigetur qui impu⸗

nationem nõ patitur:et eſſe fidelis qui nõ ſenſit inui
ibilia fidei bella. et inuiſibiles pugnas quas immittit
inuiſibilis pꝛedo.Auſter aũt ſecus aĩam clarere virtu⸗
tibus fecit.Aquilo conſtringit et congelat aquas.xet ti⸗
moꝛ dei fluxibilem mentẽ frenat.Auſter vero mali ti⸗
moꝛis congelatõnem reſoluit.boni flatus auſtrales.ad
oꝛti fecunditatẽ:videlicet ad eccleſie aut anime redimi⸗
tionem vtiq; ſepe pꝛoſunt.
Nhunc oꝛtum fſilij dei ptebatur aduentus a factus eſt
et ad ſingulos aĩaꝑ oꝛtos expetitur et impꝛetermiſſe ſit
Vnquit ꝓfecto ſcriptura. Vleniat dilectus in oꝛtũ ſuũ.
et comedat fructum pomoꝝ ſuoꝛũ. Elerba emgmatica
ſunt. Et completã pꝑetitionẽ dilectus oſtendit dicens.
Veni in oꝛtum meũ ſoꝛoꝛ mea ſponſa. Tlelut ſi diceret
Quog petiſti pfeci.Alut alio ſenſu. vt ſponſa inuitetur
vt in oꝛtũ ipſa veniat ſponſi dilecti cum adiectione illo
rum que in aduentu in oꝛtum noſcuntur eſſe pacta:ſcʒ

meſſui mirram cum aromatibo meis. comedi fauuʒ cũ

melle meo:bibi vinũ cum lacte meo.Ab humana natu
ra ꝑidoneos viros patriarchas atq; Wlvxtas chꝛiſti pe⸗

tebatur aduentus ad oꝛtum:ſcʒ ad ipam eandem hüa/

nam naturam quam in oꝛto ſcʒ in oꝛientali padiſo pꝛi⸗
mo plantauerat:ſeu ad iſraeliticam gentem quã velut
oꝛtum inſeruerat et circundederat ſepem legis: vt co⸗/
mederet fructus pmoꝝ ſuoꝛuʒ. Mic fructus ꝑ fructus
et ꝑ poma ſignificantur arlvꝛes.que hoĩes etiã ipſe ſi⸗
gniſicant NMon enĩ ſimplex eius expectabatur aduentus
ſed vt comederet fructũ pomoꝛum:id eſt arlvꝛũ ſuaruʒ
omeſtio appꝛobatio eſt cibꝛũ aut 2 delectabilia ſunt

gut qina vtilia eſſe noſcuntur: etiã ſi amaritudinem fe⸗
runt. Comeſtio incoꝛwꝛatio eſt eoꝝ denuo facta:que ſu

muntur ab ertra. Comeſtio chꝛiſti miſtica:eſt arpꝛoha/
tio electoꝛuʒ ſuoꝛum et incoꝛpatio ad ſeipᷣm. Comeſtio

3

pPe palſſione domini ſaluatoꝛis.

chꝛiſti appꝛobatio fructuum artvꝛum ſuarum. ſe; opm

illoꝛum. qui ab eterno pꝛedeſtinatia diuina mente ſciũ

tur:et incoꝛpatio ad ſeipᷣm. Idcirco ſignãter dicitur vt

conedat fructum pomoꝛũ ſuoꝑ. Singulis etiã aĩa hoc
ſedule vt dilectus in oꝛtum ſuũ veniat: et axpꝛobet ſi
fecit iuſtos aut dignos penitentie fructus. Sed dile⸗
ctus expetitus aut veniſſe ſe dicit aut ſonſam inuitat
vt veniat:qð vtrunq; illo cõpꝛehenditur verbo videlicʒ

vt aduentũ dicat iam factum aut aduentũ imperet per

agendũ:factum in ſponſo pagendum in ſponſa. Sed
quoquo modo ſe habeat oꝛdo rei cetera pᷣtermittentes
quid chꝛiſtus in oꝛto fecerit audiamus. Mirram meſ⸗

ſuit qꝛ contriſtatus eſt. ſudauit ſudoꝛe ſanguineo:calicẽ

p woluntatẽ ſuſcepit a patre. Comedit fauum et mel bi
bit vinum ⁊ lac qꝛ appꝛobauit et appꝛobat et incoꝛpauit
dulcedinẽ ntᷣaꝑ virtutum atq; actionũ dulcedine ſua et

puritatẽ vite nte atq; moꝛũ noſtroꝝ puritate altiſſima

ſua. Nam fauum nim cum melle ſuo.vmum nim cum

lacte ſuo ſua pietate aſſumpſit:cum oĩa lvna nra inſe⸗

parabiliter ſibi ſociauit.dans nt᷑is tvnis pfectionem ſu

is nullam diminutõnem vt apud omnipotentẽ vũ ſit

meritum capitis membꝛoꝝ et merita ntᷣa ſuis meritis

vnita conualeant:que ſine ipᷣo omnino deficiebant. —R
AUilla gethſemani hmõi miſterijs coꝛreſpondet.q̃

Vallis pinguedinis interpᷣtatur Minguedo refertur 9

flatum auſtri ſq; ad gẽam ſpũſſancti:cinus infuſione ca

tholica eccleſia et omnis vere fidelis aĩa viuit vita vir⸗
tutis et intus ꝑ charitatem extra ꝑ iugem opatõem fa

cit augmentum. Et Yacob et Eſau p bñdictione ma⸗
gna ſuſceperũt a patte yſaac qð in pinguedine terre bñ

dictio eſſet eox. Pinguedo terre opatio exuberans eſt:
que a gratia flante ꝓcedit. Ille in pinguedine terre ha⸗

bet benedictionẽ:qui ꝑopꝑa bona in virtutibo pficit. Et

aſer cum bñdiceretur a patriarcha iacob declaratus eſt

ꝙ pinguis eſſet panis eius et ꝙ delitias regibus daret.
Mabet eccleſia pinguem panem: coꝛpus ſcʒ chꝛiſti. Et

qui ſeipſos virtutibo regunt reges ſunt: et in iſto pane

delitiantur. Oinis etiã fidelis et ſideliter aia ꝑ rõmis

regnum vocata regina in iſto pane ſidei habet dlitias.
Et oliua nolebat deſerere pinguedinẽ ſuam vt impera
ret lignis.Quecũq; aĩa bonis aſſuefacta opibus et ar⸗
dentibus deſiderijs aucta.nõ deſiderat regnũ aut curã

gerere ſuꝑ alios:et velut impedimenta declinat alijs in

regimine cõmiſceri.niſi talis neceſſitas aderit.que ſine

peccato vitari nõ poſſit. Et qᷓ;uis quiſq; melioꝛ ſit ſi cũ

alijs qᷓ; ſi ſingillatim eſt bonus:non tñ ſi alioꝛuʒ curam
agit aut appetit impoꝛtune:cenſendus eſt iuſtus.Nul⸗
lus deſerat oꝛatõnis ⁊ deuotõnis ⁊ contemplatõis pin
guedinem impoꝛtune aut celeriter vocatus ad regimẽ.

Mꝛat enĩ chꝛiſtus ⁊ deuotõne agitur. Peleruann guain
epinguedinis.

uocat contemplatur pꝛeſentiam in va
Optimum eni eſt oꝛare in oꝛto concluſo qui eſt in val⸗

le ſpũalis pinguedinis. Et melius ad ſeqᷓ; ad alios ſine

certitudine altioꝛis ꝓfectus fieri. Sepe multi ꝓpter al

oꝛum curamregimen ꝑdiderunt ſanctaʒ pinguedinẽz

nec tñ alijs ꝓfecerunt.Nam non petebant arivꝛes fru⸗
ctuoſe oliue impium:ſed ſaltus ligna ſterilia. Ggructuo⸗
ſi ad ſterilem nulla conuẽtio.et deuoti ad indeuotum:
oꝛantis ⁊ vagi contẽplatiui et diſperſi.Holocauſtũ pin
gue fieri getebatur in pſalmo Tunc holocauſtũ pingue

ſit cum om̃e qð offertur chꝛiſto charitate aut gra ſpiri⸗

tuſſancti pfunditur. Et in alio pſalmo petebat dauid.
vt adipe ⁊ pinguedine repleretur aĩa ſua.vt exultando
laudaret oĩm conditoꝛem.cum dicebat. Sicut adipe et
pinguedine repleatur aĩa mea:et labijs exultatõis lau⸗
dabit os meum.Et eſdras poſt recitatõeʒ verlvx legis

L

toꝛtabatur.

ctum et exemplar opꝑm eius.

Vm eſſet in oꝛto tres elegit er vndecim. quos

c aſſumpſit ad altioꝛa ſecreta. goꝛam qinb eſt pꝓ

teſtatus ſuam triſticiam. quos ad ſecũ vigilan⸗
dum exhoꝛtatus eſt. petrum iacobum iohannem. In
qunbus pꝛetermiſſo qð miſtice agit᷑:magna ſunt nobis
oſtenſa ſacramenta ꝓ moꝛibo. Mam trinitatẽ quandam
opoꝛtet habere hoiem in magnis agonibo conſtitutũ:ſi
ne qua fruſtra ꝓcedit ad bellum: inuanum oꝛat.incaſſu,
theoꝛat aetuat. Pꝛim ueceſſaria eſi agendoꝛum no
ticia ⁊ pfundi vero lumine fidei: deinde debellatio ſeu e
ra ſupplantatio vicioꝝ:et aſſiſtens gra ſpũſſancti. Hec
trinitas in petro YJacob atq; iohanne oſtenditur. ſine
qua omnis actio nta deluditur. Quis eni iuſſa diuina
Pficiet niſi pꝛimo cognouerit. Quis ꝓcedit ad bellum:
ſi nõ cognouerit ſignũ tube. Si neſciuerit dueem ſub

quo miſitabit. Si vexilla regia ignoꝛauerit:vbi ſe colli⸗

get. Si pugnare atq; repugnare nõ nouerit nonne de⸗
ſiciet. Si nõ agnouerit inimicum quẽ percutiet. RcKut

quo ſe cauebit:aut ſup quem vibꝛabit conſgens haſtaʒ
Si cõmilitones neſciuerit qua pugnabit ſiducia. Si
Toctus nõ fuerit interdum inſidias pꝛeuidere.necnõ et
pꝛecauere impoſitas oĩnno ſuccumbet. Erpedit nempe

non ignoꝛare aſtucias ſathane. Sempꝑ nanq; colluctat

occulte.et ſibi aptos hoĩes viſibiiiter ad certamina mo

net. Qu legem dei chꝛiſti nõ agnouerit:quõ legẽ eiuſ
implebit.Qui dei voluntatẽ quam in nobis ⁊ a nobis

fieri chꝛiſto docente petimus ignoꝛat.quõ faciet. Si fo

ueas ignoꝛauerit vicioꝑ:incidet in eas. Si nõ nouerit

rudimeta virtutũ:nõ decoꝛabit᷑ ĩ eis. YIgnarꝰ nauigãdi
ſubmerget nauẽ:aut nõ ꝑueniet ad qᷣetꝭ poꝛtũ: et qͥ ne⸗
ſcit cauere ꝑiculũ:incidet in illð.
cũ hʒ:ſuffocabitur in poſſeſſis:et

uabitur:agnoſcens wro ẽ regione iñ omſib gradietur.

Auctare cum vicijs mmo illa magis expedit ſupplantare.

peccatox enĩ pondere pꝛeſſus:iniquitatũ ſaremna pᷣgra⸗
uatus beate vite nunq; videbit longeuum:niſi facta fu⸗
exit ſupplantatio vicioꝝ. Supplanta in te punite natu
re complacitũ.et eius abnega voluntatẽ. Supplanta
fragilitatem que tecũ in omm bono duellat. Supplan⸗

ta pigritiam: que tuum iam caput ſuꝑgreditur. Eſto vi

ctoꝛ tui chꝛiſto deſuꝑ pꝛeſtante leuamen:et eris ommũ
magniſicus triumphatoꝛ. Elelut peſſimũ immicũ ſta⸗

tue teipſum in camꝑo ſpalis certaminis aduerſus te-

ipᷣm et ſupplantare feſtina:et ommmis mundi amenitas

vertetur in fugam et terga dabit ꝓpere hoſtis antiquus
MQui ſeipᷣm in occulto agone adp:ꝛime deuicerit: nibil

bet obſiſtens. Mui ſcòm ſaluatoꝛis ſententiam odio

dabet aiam ſuam nõ doꝛmiet niſi luctando ſupplantet.
Perſeuerans odium aĩo ⁊actu quantũ facultas conce⸗
dit:impᷣtermiſſe ꝑſequitur inimicũ.Agit hoc odiũ ma⸗

lum Odium vwero euangelicũ de ſuo aduerſario magis
ſtrennue triumphauit. Mullus alicui eſt ſeipo nociuioꝛ
inimicus.Nec enĩ ab alio qᷓ;a ſeipᷣo quiſquis ſpũalia ſeu

eterna nocumenta ſuſcepit. Oundus et dialplus non

poſſidẽt alias artes in quibo ſe colligant.aut alios caim⸗

os certaminis habent:miſi aias quas mundus deledit
et dialolus querit ad penas.ac ꝑ hoc neceſſarium factũ

eſt ſuplantatiuam habere virtutem.
Gratiam vero que ſcientiam iuuat luctam opoꝛtet
eſſe pnñtem ſine qua vires hoĩm marceſcunt atq; virtu⸗

tes.Mam ſicut ſine verbo factum eſt mhil in rerũ crea

Et luctum Mun audientis ipſum pinguia comedere
cce ſaluatoꝛ in oꝛto.ecce cõſtitutus eſtin
villa pinguedinis ad nos:ad exemplũ vite agende.fru-

ui neſcit habũdare
Gũs pati penuriaz
oppꝛimetur ab illa. Ygnoꝛans vti conceſſis ꝓnuſſis pꝛi

p paterna imuua ſuniitertnſiab
nenti:qꝛ erat eius filius ininſtiſſime occidendus. et vt

„

tione:ſic ſine ipſius gratia factum eſt nihil in oꝛdine vp
te agende. Sed qᷓ;is diuerſis velis ipſa in mundi ma⸗

ri wlificet:tñ cum illa que grataʒ aĩiam deo facit.wrus

chꝛiſti agomiatoꝛ incedat. et ſibi toto aĩo inhereat: ꝗm;

nihil nou ꝓdeſſe ſuſcepta dona ꝑ gram miſi er ſuſceptis
fiat reſponſio meritoꝝ.Non gratiſicat hbiem deo id qð

accepit·ſed id quod debito ſeruitutis et poſſibili actione
rependit. Bona ſunt oia que pemoꝛẽa deo accepimus
ſed niſi homo in eis ſe iuſus actõnib gratum faciat:ad
accipienuiũ penam et iudiciũ intoꝛquentur. Sed ſatis
grata redditur aia creatoꝛi:ſi de plenitudine amoꝛns et
magnitudine volũtatis rependit.qð non valet de pleni

tudine opis. Inqunt enĩ aplus Gratia dei ſum id quod
ſum:et gratia eius in me vacua nõ fuit.Tunc eni ſuſce

pta gra non patitur vacuũ: cum ille qui acceępit ex ommi

le virtutũ vſibus et exercitijs ſe coaptat. Gꝛatia vero

qua innitimur qua ꝓficimus quã oculo fideli aſpicimꝰ
que adiunat ꝓuehit ⁊ dirigit:a patre luminũ eſt. et b
ipſo deſcendit. Semp recte volentibo adeſt. nemini de
ſicit.niſi ei qui pꝛimo ſibi voluntate defecit. ꝛompti⸗

tudo qua ſpũſſanctus volentibo illam infundit. omneʒ
excuſatõem cauſantiũ hoĩm dirimit.et accuſat ofmes

ad iudiciũ cogit. Ex defectu giam infundentis: nullus
habebit exceptõis aut excuſatõnis ſuffugiũ. Ammuta⸗

bilis eſt. infinite largitatis auctoꝛ:qui heri et ipſe nunc
et in ſecula ſeculoꝝ.defectus nõ recipientis aut tepide

magis augebit ad crimen. IOgitur trinitatẽ ſanctam in

noſtris agonibus aſſumamus.
DODꝛdo geſte rei vero ſic elucet. Sedet ſeoꝛſum in
oꝛto ſaluatoꝛ oĩm chꝛiſtus:cum ſanctis ⁊ electis teſtib

et triſticism mentis aperit vocalibverbis dicẽs.. Cri
ſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtem. Suſtinete hic et vigi
late mecum. Quid eſt ꝙ cepit contriſiari ieſus et me⸗
ſtus eſſe. Mon eniĩ erat er natura triſtis ieſus:neq; ſibis

cõmuniter accidentiboinuite poterat puenire triſticia
Sed accepit et ipᷣe triſticiã ad veritatem inſinuandam

aſſumpti hoĩs ⁊ compaſſionẽ oſtendebat de ꝑditis:qui

velut homo compatiebatur de ſua paſſione damnan⸗
dis. Int erimitur hic philoſophantiũ indocta doctrina

ꝙ ſapientes triſticia nõ pꝛemũtur. Eteni cum ieſus in

quo ſunt omnes theſauri ſapientie abſconditi:vſq; ad
moꝛtem ſe triſtari fatetur. Mia eſt triſticia chꝛiſti.et ab

ipſo ſancte ſuſcepta in oꝛto pinguedinis:vt in ipſo puni

retur quod in toraner male fuit letatus adam Et
imiliter triſtabatur ꝓ pᷣterita ⁊ immi

iniquitas erat tractãda iuſticis.vt turpitudo ſanctitas.
vt ſiulticia ſapientia. vt dedecus decus.vt pꝑditio ſalus.

vt latro impꝛobo.ſuoꝝ datoꝛ largiſſimuſ. Perſpectabat
. altiſſima mente oim loim pꝛeteritoꝝ pꝛeientiũ futu⸗

roꝛum delicta ? nefanda peccata. pꝛo quibus diluendis
opoꝛtebat ſuſtinere doloꝛes.in aĩo triſtari.et in carne pe
nari. Et pꝛo hoĩm ingratitudine triſtabatur: et acutius
confodiebatur ex iſta triſticia qᷓ; ex pena.Triſticiã acrio⸗

rem ſepe fecit in aĩa ingratitudo qᷓ; doloꝛ inflictuſ in coꝛ

poꝛe.Triſtabatur ⁊ anviebatur ſpũs eius:vnus exiſtẽs
ꝓ ommibo dolens:et qui tam bꝛein tꝑis ſpacio ad emen⸗
dam tot milium obligabatur annox. Scripta erat in⸗
uiſibili ſtilo in aĩa illa oim tꝑm momenta vt imagines
velinquentiũ necnõa peccatoꝝ varie quantitates ſimi
liter ⁊ qualitates numeri et intentõnes:tetraliter ⁊ lu⸗
cide refulgebant. Mam tetrũ tetraliter et lucide vide⸗

tur in claro. Tetraliter qꝛ obſcurũ eſt:lucide qꝛ ſicut eſt

notum eſt. Tenebat ipe meſiitudinẽ non tñ tenebatur
ab ipſa:pꝛo eo ꝙ exceſlentiſſmũ opus inuiſibiliũ aĩax

incluſarũ corpibo vaſtationẽ accepat nõ aliter repandũ

Gabt
ſap
ſtie

Nle

setnn⸗
nogſe
vetici
untent
Crogei
Wmmnan
4dtune
nieſns n
lürſchel
i
poponi
amnct
eimmi
, et vt
nctitae⸗
u
ctabee
kin
ſuencis
unepe
gebtis
iceno
lince⸗
euſti
Ganen
Nrit i
ri
ſim
eral
vicel
utef
ebaton
ſüͦcie
heni

.

pleno iure deuinceret. Mam in victoꝛia moꝛtis chꝛiſti

q; per moꝛtem ipſius et ſanguineʒ. Et erat erceſſus al-
ſumpte triſticie atq; meſticie:quam coꝛam ſe poſitis et
electis teſtib voce flebili oſtendebat. Que triſticia ſſia
gnitudineʒ aſtruebat amoꝛis: vt intantũ ſciamus nos
diligi: leticia triſtaretur p nobis. Nemo triſtatur niſi

de damno dilecti:aut de re ꝑdita que inherebat amoꝛi.

Et equa lance appenduntur in aĩabus hoĩm circa ean⸗
dem rem amoꝛ cum adeſt:cũ vero depditur doloꝛ. Cer⸗
minus aũt huic triſticie appo ſitus animũ in conſidera

tione ſuſpendit. cum dicitur vſq; ad moꝛtem. Sed ad

ſanioꝛes intelligentias aim cõuertamus:moꝛtem eter
nam omniuʒ.vnius moꝛtis victoꝛia ſupari credamus.
Ecõm apim ſicut vnius pcco moꝛti oẽs tenebamur

abſoꝛpti: ſic vmius iuſticia multi reuocanturad vitam.

Ooꝛs et moꝛs duro conflixerũt duello. Moꝛs chꝛiſtifi

ebat:vt deſtrueretur oim moꝛs. Moꝛs oĩm ſcʒ ab adã
vſq; ad chꝛiſtum:in omnibo gentibo firmauerat ſibi re⸗
gnum. Pꝛoinde teſtatur aĩa chꝛiſti vſq; ad moꝛtem:vi⸗
delicet quouſq; moꝛs chꝛiſti omnẽ moꝛtem ꝑiuſticiam

moꝛs oĩm abſoꝛpta narratur:et a victoꝛia deuicta victo

ria pꝛedicatur. Vnde ſcòm aplm Abſoꝛpta eſt moꝛs in

victoꝛia.Et ſequitur Elbi eſt moꝛs victoꝛia tua. Moꝛs

chꝛiſti oĩm moꝛteʒ abſoꝛbuit. Per ſerpentẽ mntroducta

eſt moꝛs:et ſerpens deuoꝛauit ſerpentem.am ſerpens
moiſi cum eſſet pharaoni in egipto ad ꝓdigia facienda

exoꝛtus:ex virga quam manu ſua dño iubente geſtabat

deuoꝛauit ſerpentes magoꝝ pharaonis. Et chꝛiſtus per
ſimile ſerpens dictus moꝛtẽ oĩm ſua moꝛte deuoꝛauit:

vt moꝛs omino abſoꝛpta ſit in victoꝛia. Noua ⁊ inaudi,
ta exercitatio iſta erat:vt moꝛs vinceretur a moꝛte: nec
non ex moꝛte vita conſurgeret. Er hoc erat iſta triſticia:
yvſq; ad moꝛteʒ. Et vt intellectus altioꝛ inclareſcat ſim/

pla erat moꝛs chꝛiſti:que duplicem noſtram deuoꝛauit.

Poꝛtem incurrerat humanũ genus a pꝛimo parente

p omnes ꝓpagata ꝓpagine:in aĩa ſimiliter et in coꝛpe

rei exꝑientia docente. Chꝛiſtus vero in coꝛpoꝛe non aia
vnicam moꝛtem accepit.qua debellauit et binam. Hoc

vero agere magni exercitij erat. Et quod mentibo alte

intelligentium plus accreſcit:moꝛs coꝛꝑis vnius hbbis
moꝛtem aĩaꝑꝝ ⁊ coꝛpm piter interimebat. QAuod tantũ
moꝛs coꝛpis aduerſus moꝛtem coꝛpox decertaſſet feciſ⸗
ſetq; victoꝛiã magne vtiq; fuiſſet potentie.ꝙ wro moꝛs
coꝛpis moꝛtem deuoꝛet aĩiarum:ipſarũq; vita ex coꝛpis

moꝛte conſurgat.hoc oĩm moꝛtalium ſcientiam ꝑtran/⸗
ſcendit:quod ꝓpen ſioꝛis et diuini miſterij ſide ſebilis
fuiſſe opiſicium nouumus.Triſtabatur ergo illa inſini

ta ⁊ amabilis aĩa vſq; ad moꝛtem:quouſq; videlicet no
uus moꝛtis occaſug antiquũ moꝛtis occaſum exclude/
ret:et occaſus occaſum ad vits reuocaret. Qm̃ qui fe⸗

ſtinat aliquid magni agere. triſtatur quouſqʒ; pficiat:et
triſticia et ſollicitudo in agentis aĩa ſe cõmiſcent. Inau
dita res.et inſolita exercitatio in qua contriſtabatur do
minus ieſus chꝛiſtus.nõ exeoꝙ deus erat ſed exeo ꝙ
carnem ſuſcepat.ſicut pᷣdictum de ipſo multũ ante fue⸗

rat ꝑ ꝓphetam. Contriſtatus ſum in exercitatõne mes.

et conturbatus ſum a voce inimici et a tribulatõne pec⸗
catoꝛis.
Ed obmittẽtes que dicenda parat ſuſcepta ma
s teria ex ipᷣa triſticia ſumamus tropologicam et
inuiſibilem actõnem. Non omnis triſticia lau⸗
dabilis:neq; omnis triſticia virtuoſa. Et multipliciter
ſcriptura meſtieiã compꝛehendit. Vleruntñ quedã tri⸗
ſticia noſcitur ad quam chꝛiſti eremplo aĩiam debemus
vſq;ʒquaq; cõuertere.Triſtatur non ꝓpter ſua ſed ꝓpter
aliena peccata. Lu vero ꝓpter tua lamentũ et doloꝛem

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

17 2
5

aſſume Ham quod leticia vana committiturnumq me
lius q triſticia vera deletur. Et quouſq; in aĩa ꝓpꝛijs ro

luintatibo abnegatos noſmetipᷣos nouerimus ⁊ mun⸗
do moꝛtuos.ipſiq; nobis aſpexerimus crucifirum.incõ
ſolabilem et inremotam triſticiã aĩa ipᷣa poſſideat. Ren
nuit omnis anima cõſolari memoꝛ facta triſticie chꝛiſti
et penalium opꝑm eius. Triſtari ſiquidem expedit eum
qui deliguit · et merentẽ eſſe qui cõmi ſit digna meroꝛi⸗

bus. Demp eni in loco tartareo non ex alio luctus in⸗
tranſibilis erit:q; ex delictis atq; peccatis.palis et nõ
ficta triſticia euaſit eternã. Et ſi padus et albula ex ocu

lis hoĩm peccatoꝝ lachꝛymabiliter pceſſiſſent quaſi nul

larecõpenſatio p penis remouendis eternis. Fucta eſt ·
nobis in neceſſitate triſticia vſq; ad moꝛtẽ: vt illam pa⸗/
rati ſinus pꝛompte ſubiſcere ꝓ vita: ſi hop alterum a
quopiam in optione daretur an ſuſtinere moꝛte: an de/
lerere in animo vel in actione virtutem. In his nem·
pe que habent aſperum ſenſum. nihil moꝛte triſtus in.
uenitur. Proinde vſq ad moꝛtem triſtitia fieri dicitur
cum qus p diuinis agoniboillam ſubire paratur. Chꝛi
ſius in moꝛte ſummũ ⁊ vltimũ ſacrificium fecit ꝓ no⸗
bis:et in figura et veritate appellatũ eſt ſacrificium w⸗
ſpertinũ. Et eſdras legitur merens: triſtis ſtetiſſe vſq
ad ſacriſicium veſptinum Triſtabatur piſſſima triſtitia
chaiſtus velut ardenter diligens cupiẽs liberare quem

Diligit. et digne placere dignis offerrre wolens ſemet⸗
ipᷣm in ſacriſciũ veſptinum.quo liberabatur humanũ
genus:quod ex creatõne diligebat et ex vnione quã fe⸗

cerat. Placitum vero paternũ pſiciebat ex aio quia de
ipſo ſcriptum erat. Holocauſtũ ꝓ peccato nõ poſtulaſti
tunc dixi ecce venio. Non vituloꝝ aut hircoꝝ:ſed ſacriſfß
cium chꝛiſti filij ſui querebat pater omnipotẽs. Inceſ⸗
ſabilis triſticia nos diuerberet donec fiat moꝛs ſacrifieij

veſpertini.quod tunc plene pagitur cum nil in aĩa et in
ſenſibus remanet.quod nõ ſit altiſſimo dedicatũ. Ete⸗

nim in ſacrificijs antiquop animalia mactabantur. Iun

ſacrificijs chꝛiſtianoꝝ occiduntur ꝓpꝛie voluntates atq;
perperam actõnes. Et vita nature offerendum animal

pꝛiuabatur:et vita culpabili quã ſuadet coꝛrupta natu⸗

ra:priuari expedit ſemetipᷣm offerre volentẽ in ſacriſici⸗

um vltimum ſiue veſptinum. Sed quoſq; aĩo fiat:tris

ſticia libens ab animo nõ recedat. Si fieri oĩno nega⸗
bitur triſticia eterna cruciabit inuite.Optimũ eſt triſti

ciam ꝑ triſticiam pꝛeuenire.per tꝑalem eternam Ooꝛe
hoĩm triſtabatur ⁊ loquebatur chꝛiſtus vſq; ad moꝛteʒ

triſtari ſe pandens:ad meditatõem ſue triſticie atq; ad
nt᷑ᷣam triſticiam aſſumendam:ſua expꝛeſſione verboꝛuʒ
nos inuitans.Ac ꝑ hoc oſtendit ſuo vertbo triſticiã vt ſci
atur. Ideo ſcire facit vt intendat aĩa nra in illas inuiſi
biles paſſiones que paſſionibscoꝛpis whementioꝛes p
culdubio extiterunt. Pꝛoinde verbum flebile amabi⸗
lis vox:triſtis eſt anima mea vſq; ad moꝛtẽ. Verbũ ca⸗
pitis ad ſeipim membꝛa tranſſoꝛmatiue conuertens:vt
ſit cõicatio inuiſibiliũ paſſionũ.etiam ſi ſanguis non/ꝓ
ſanguine funderetur.Ab hac cõione nullus ſecernitur
nec excuſatõnis ſuffugium inuenitur:q;;uis multi effu⸗
gerunt multiq; deuitauerunt ec plurimi nõ inuenerũt
pticipationem irrogatarum et ſenſibiliũ paſſionum.
Ingrediamur vt poſſumus in illud ſecretum ani
me chꝛiſti:que cõtriſtatur vſq; ad moꝛtem Endetriſta
tur. Qno fine triſtatur. Vſq; ad moꝛtem. Quo modo
ille inuiſibilis intellectualis ſol eclipſim triſticie paſ⸗
ſus eſt. VUnde lux que omnẽ aĩam colxrentem ſibi diui
nis facit choꝛuſcare ſplendoꝛibo leticijs ineffabilibo re⸗
plet. triſticie tenebꝛas aduocauit. Nam nihil ſibi donni⸗

nabatur inuite.vt omni celeritate qua vellet aſe poſſet

5
„ „N
SRO Prih

. „ £
CCE PO
(

repellere. Aduocata erat ab ipſo triſticia: iuſſa nõ imfvꝛ⸗

tuna venit. Bonũ eſt ad illam ꝑ contemplationẽ fieri ·

ſed melius p ↄmumonem fieri chꝛiſtiſoꝛmẽ. Chꝛiſtifoꝛ
mis eni triſticia: eternam poſt coꝛpis moꝛtem inuenit
pfecto leticiã. Idcirco ad ſuſtinentiama vigiliam: ſuos

—

electos inuitat dicens. Buſtinete hic et vigilate me⸗

cum. HMon querebat illos tres in ſuo eſſe pꝛeſidio. nec

dagd ſui cuſtodiam atq; tutelam eos volebat oñies eſſe in

tentos quos pauloante pᷣdixerat in eo ſcandalũ omnes
eſſe paſſuros: ſed eos ad tolerantiã a con ſiderationẽ eo

rum que ab ipo agebantur diſponebat. Suſtinet quis

cum chꝛiſto cum tedium nõ patitur exrepentinis euen
tibus: et ex ſubitis caſibo aĩa melius roboꝛatur:neq;ʒ ſuc
cumbit imminente piculo. Multa ſunt que hoies ſuſti

nent. et multi ſunt ſuſtinentes.ſed nõ cũ chꝛiſto. GSo⸗

dalem ad chꝛiſtũ expedit fieri virtuoſe atq; meritoꝛie ſu
ſtinentem. Suſtinentia eſt quedam expectatio futuro
rum. Suſtineamus cum chꝛiſto futura. Quãuis enĩ
exmundo abierit coꝛpe nobiſcũ tñ eſi viuinitate. pote/
ſtate. ſacramento. atq; dilectione. Suſtinet cum chei⸗
ſto qui uullo meroꝛe in expectatione cõtrahitur:nec tẽ⸗

poꝛis dilatio aĩam grauat. nec aĩam afficit dilara pmiſ⸗

ſio.nec in oꝛõne anxiatur ſi non accipit ilico qð affectat
et ſemp eodem modo ſe habet in his que ad eum et cir/
ca eum diuina ꝓuidentia fiunt. Centationibo non on⸗
pꝛimitur:qui cum vño ſuſtinet. Dicit enĩ ſcriptura. Fi⸗
li accedens ad ſeruitutẽ dei:ſta in iuſticia et tinoꝛe ⁊ p⸗
para aĩam tuam ad tentatõnem: et depꝛime coꝛ tuũ et
ſuſtine. Qui agonẽ diuine ſeruitutis ingreditur ſuſti⸗
neat.ſi qua confluentia mala et adiutoꝛij dilatio ? tꝑis
ncon deterreat ne a iuſticia decidat:ne a diuino amoꝛe di
ſceptet. Cerus ſuſtinens ad tentatõem aĩam parat. ne
cum venerit inueniat imparatũ: et velut impꝛouidus
ſubito elidatur. Et abſq; coꝛde p humilitatẽ depꝛeſſo ve
ra ſuſtinentia nõ habetur. Sequitur etiã. Suſtine ſu⸗
ſtent ationẽ dei. Coniungere deo et ſuſtine. Chꝛiſiuſcq;
dicit. Suſtinete mecum.Qui cum chꝛiſio ⁊ ꝓpter chꝛi
ſtum ſuſtinere aliquid recuſarunt:penas nanciſcuntur
eternas.ſacra dicente ſcriptura. Ve his qui ꝑdiderunt

ſuſtinentiã. Quam ꝑdidit qui ferre inſurgentia et obie

cta mala recuſat:qui cõqueritur qui de tꝑis dilatõe cau
ſatur. Qui ſeipᷣm ſenſualiter ? còpaſſiue ſe diligit om⸗
nino veram ſuſtinentiã abnegauit:nec cum cheiſto foꝛ
titer agonigante in ſudoꝛibo ſanguineis ꝑ virtutẽ ſuſti⸗
net. Senſualis enĩ amoꝛ atq; cõpaſſio cum diuino ago
niſta diuine agonem agente pꝛo nobis nõ ꝑmiſit fieri:
gquem detinent in veritate collegam. et virtuti ſuſtinen
tie libellum fecit dare repudij. Sed ad ſuſtinendũ cum
chꝛiſto.et recogitandũ eum quiꝓ nobis omnẽ verboꝝ
et actuum et verberũ aduerſus ſemetipᷣm ſuſtinuit cõ⸗
tradictionem:ſua irrephenſibilis ler omni rõne cõſtrin
git. Ex hoc quippe loquebatur dauid. Pꝛopter legem
tuam ſuſtinui te dñe.Lexchꝛiſti honeſta et irrepꝛehenſi
bilis eſt. ſancta eſt. iuſta eſt.veriſſima eſt.eternas a in⸗
compꝛehenſibiles ꝓmiſſiones habet ꝓpter quã ſuſtinẽ⸗
dus eſt chꝛiſtus:ſuſtinendũ cum chꝛiſto ⁊ ꝓpter chꝛiſtũ
Vlle vero ſuſtinet ꝓpter legem:qui pꝛopter euangeliu
chꝛiſti nil ferre recuſat.fraudem nullã amat. ex ipᷣo poſ⸗
ſe contingere. Ille ſuſtinet ꝓpter legẽ dei:aui ꝓpter eu⸗
angelium euangelicis virtutibꝰ nõ defecit. nde ꝓphe⸗
ta ſecutus adiunxit. Suſtinuit aĩa mea in verbo eius.
Quid eſt verbũ eius. Verbũ increatum. Omnia ſuſti
nenda ſunt ꝓpter verbũ increatũ:et in verboincreato
qꝛ omnia ꝑverbum facta ſunt:et ſine ipᷣo factũ eſt nihil
Bed p verbũ increatum om̃ia facta ſunt pꝛopter ver⸗
bum:et in verlv increato iuſte om̃ia tolerantur.Nõ enĩ

2

. tolerata in vero pñt aliquid boni adimere tolerati BRt
pꝑ verbum omnia facta ſunt et ſine ipo factum eſt nibil

quid deperire pᷣt ſummo artifici. Quid depire pᷣt omnia

pPerire pᷣt ei qui ommia fecit ex mhilo:et ſine quo mihil ſi
eri pßt ab aliquo. Et quod factũ eſt rediret ad nihilum:
niſi eſſet ꝑ qð facta ſunt omia verbum· In altiſſimis .
ambulabat confidenter aĩa dauid cum dicebat. Suſn⸗

nuit aĩa mea in verlv eius. Cuius eius. Ofipotentis
i. Qð eſt verbů ommpotẽtis dei. Verbũ incarnatuʒ
qꝛ verbum caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis Suſtine

amus ofia inſurgentia irrogata verba a verbera. et
ſi quid ſuſtinentie iuſte ſpecimen ſecum poꝛtat:in ver⸗

wincarnato ad qð om̃is ratio nos compellit.quia pꝛo⸗

pter nos verbum caro factum eſt. Fratres nõ in natu⸗
ra diuina ſed ꝑ gẽam in hũanitate ipſius ſumus. De⸗

it eni his qui credunt in noĩe eius ptãtem filios dei

fieri. Si filij dei. ergo fratres incarnati verbi. Guſtine
at frater cum fratre:clamat eni omiba nobis melioꝛ no
ſter. Guſtinete hic et vigilate mecum. Suſtinesmus

in verbo eius. Quod eſt verbũ eius. Clerbum ꝓmiſſio

nis eſt. Merito ergo ſuſtinendũ eſt:qꝛ que ꝓcedunt de
labijs eius nõ fadiet irrita. Jurat enĩ ꝑ ſemetipᷣm:quia
verbũ hoc faciet qð ꝓmittic. Pꝛomde ſuſtineamus in

verlo dei et cum verlo dei:ad iuſtinentiã nos inuitante
Alltas eni et ineffabiles ꝓmiſnones ex eius verbo ſuſce⸗
pimus que non irrite fient.ſi cum ipᷣo ⁊ in ipᷣo et ꝓpter
ipſum voluerimus ſuſtinere. Ad vigiliam eque inani⸗
mat vt ad internam ſpeculationem vigilia referatur vt
ggoniam eius atq; triſticiã et omnẽ congreſſione eius

gatq; ꝓceſſionem ad pugnam et dtellationẽ tetralum
mente ſedula ſpeculemur. configurati fimilitudimi tri⸗

ſticie agonie atq; imagini moꝛtis eius: ¶ Mis di⸗
ctis ꝓgreſſus ent puſillum ieſus quantũ iactus eſt lapi
dis:lepatus ab eis et ꝓcidit in ſaciem ſuam:et pfunda
mente oꝛauit dicens. Pater ſi poſſibile eſt: tranſeat ꝗ
me calix iſte. Ueruntamen nõ ſicut ego wlo: ſed ſicut
et tu.. Sit oꝛans pꝛima vice nullũ reſponſum in oꝛa⸗
tione ſuſcipiens.l vemit ad diſcipulos ſuos. tres ſq; pe

trum iacobum et iohannem: et inuenit eos dmien

tes. Et velut increpans eos:quos ad ſuſtinentiã ? vi

giliam induxerat. dicit petro. Simon doꝛmis. NMon o
tuiſti vna hoꝛa vigilare mecum:/qui te pauloante aſſe
rebas te mecum in moꝛtẽ venturum. Eligilate oꝛan /
te:vt nõ intretis in tentationem. Spũs quidem ꝓꝑm /
ptus eſt:caro auteʒ infirma. Item ſcõo reliquit eoas.

Et abijt. et oꝛauit eundem ſermone dicens. Et re⸗
uerſus ad viſcipulos tres domientes inuenit: qꝛ eoꝛũ

oculi vexmentia grauabantur. Et nihil eis dicens: ad
oꝛõneʒ tercio eſt reuerſus Et factuſ in gagonia ꝓlixrius

oꝛabat: eundeʒ ſermonẽ quẽ pꝛimoet ſcdo dixerat re⸗
Petens. Elbi tanta eſt ſuffuſus oꝛatõmis vx ſvxmentia:vt
ſudoꝛ efficeret᷑ ſanguineuſ ꝓfluẽs in terrã Cui angelus

apparuit. vt woĩem eum in agone confoꝛtãs. Sʒ quib

Vrbis eum alloqueret᷑.aut in qua effigie appareret: per

euangeliſtas minime claruit. Cum hoc oĩino mentesin
gmmiratõne ſuſpendat:ꝙ ſibi de nouo angelus appare

ret aut quomodolibet loqueretur:qui oñies nouerat ſe
cuũq; habebat. Sed hoc in idẽ redit ꝙ deuicta tentatõne
deſertiſibi angeli de nouo miniſtrabant:qui ab eo quo
creauerat impᷣt ermiſſe ſibi aſſiſiebãt.· Sed nouitas hc
nõ ex ſoꝛma dei ſed ex ſoꝛma geritur ſerui:hoĩſq; ſuſce⸗
pti. Pꝛeter illam validam ⁊ clamoſam oꝛõem quã chꝛi

ſtus in cruce compleuit:mullam ipᷣius ⁊ alicuius alteri

us efficatioꝛem a intentioꝛ oꝛonem legimus q; oꝛtalẽ
Dimittit wrus oꝛatoꝛ diſcipulos octo:dimittit et tres

eque innri
eerturne
ons ein
tetmliun
cucinttr,

Wene

dus eig
net b
ſetnter
olſ
ſuen on
mroſhe
PWinen
nennievi
nkenp
loonteaſe
Ulleton
ltempn
auteoe
hittgeedn
Dienea
inpkrus
ſemete/
entiart
gngelos
gut⸗
cleteper
enteoit
Apere
wente
nmrofe
eogle
itaot
hſuſe⸗
luͤche
9 Aen
orl
tettnes

—

——— —— — —

Pe paſſione domini ſaluatoꝛis.

et totum ad ſeipſum ſe colligit ab omnibo coꝛpe ſegre⸗
gatus ſub indeterminata menſura.videlicet quantũ ia
ctus eſt lapidis. Cautum fuit a ſpu ſancto: vt ſic euan
geliſta deſcriberet. Nam pꝛopius et longius lapis pᷣt ꝓ⸗
iſci:put valitudo minoꝛ ⁊ maioꝛ fuerit iacientis:quan⸗
titas et grauitas lapidiſq; piecti. Pꝛoinde melius ſub
indiſtincta menſura deſcribiturqᷓ; fi dterminata men⸗
ſura iactus lapidiſq; poneretur:vt nunqᷓ; tantuz in hac
vita chꝛiſtus ab aliquo elongeturq o aideum bo/
minis etiã peccatoꝛis ad ipᷣm non poſſit ſi woluerit ple⸗
ne conuerti fieriq; nticiem illius ꝓpfundiſſime oꝛoõnis:
qui ſe paterne ſubdidit voluntati vt pro nobis calicem
biberet paſſionis. Segregatus oꝛat in oꝛto ſalua⸗
toꝛ.Et ſolitum loci tenet ⁊ coꝛpis amicum habet mino

ribus ſitum.in quo monefacit nobis vt qui ad patrem

ꝓfunde diſponit mentis alloquium etiã in virtute cha

riſſimos intermittat:et quivellent in eadem actõne fo⸗
re conſimiles.pus eſt pſalmodie tpus hymnicandi
cum multis:et tꝑus quo verus oꝛans etiã vere oꝛantẽ

non ſentiat.Tꝑus quo ꝑ ſeipᷣm votum ſuum apud deũ

vnuſquiſq; deponat.Non ſemp in concentu aut in ſy⸗
nari eſt oꝛandum.ſed ſixoxiuuatur a voce ſpũs etiã iu⸗
uatur a ſpiritu. Melodia ſpirituũ vtilioꝛ eſt qᷓ; xvcum.

et ipſoꝝ concoꝛdia gratioꝛ qᷓ; vertoꝑ. Hec ſiquidem agi⸗

tur in melius in abſentia coꝛpmqᷓ; pꝛeſentia. Oꝛatio⸗
nem foꝛte feciſſent apli cum chꝛiſto ſi ſecum ad oꝛandũ
duxiſſet · Oꝛõnem eis indirit vt ꝑ ſe oꝛarent coꝛpe diſ⸗
collegatus ab eis. Qui ſoliloquiũ querit ad deum nil
iuxta ſe habere vlit natura ꝓpꝛia motũ habens imo pꝛo
poſſe deuitet ſiue rõnale ſiue irratõnale cõſiſtat. Vitan

dum etiã eſſet dum oꝛatur qð mouetur ab aura. AIm⸗/

pꝛouiſe habuerũt hmõi ſepe mentis ſpicula recuruare.

Siſanctus eſt collega quem hahes dimitteinterdum:

ꝓpter eternum.cui te mente collegare diſponis. Bonuʒ
ſempꝑ eſt oꝛationẽ oꝛõni coniungere:non aũt ſemꝑ vti⸗

le coꝛpus coꝛpi in oꝛatione ſociare.Elnuſquiſq; ꝓpꝛium
habet affectum cuius hũiliter petit effectum:et appꝛoę⸗

pꝛiatum defectum aduerſus quẽ interpellat:et vulnus
ſuꝑ quo petit cathaplaſma diuinũ. Abi fuerit inequa⸗
litas affectio num et locoꝝ erit aptiſſima ſolitudo Ubi
vnuſquiſq; ꝓpꝛiam ꝑ ſe cauſaʒ habet ad regem ꝑ ſeipᷣm
loquetur.vt excuſet obiectaʒ aut excipiat compendia re⸗
rum:aut ſua interceſſione quempiam tueatur. Diffun
dunt etiam plurimi oꝛõnem vt virtutis inuiſibile fiat
augmentum:vt refrenetur ſathan et conſimiles eius.
vt paretur aditus ad exercẽda diuina.Ac ꝑ hoc vbi ma⸗
ioꝛ erit affectus ad ſingula:maioꝛ erit deuitatio ſingu⸗
loꝛum. Secreti eiulatus ⁊ ſimplices rigoꝛem regis in⸗
uiſibilis inflererunt. Si dicente aplo ad rationẽ reddẽ
dam vnuſquiſq; ꝑ ſe conſtituendus eſt. ante ineuitabi⸗
lechꝛiſti tribunal:pꝑ ſe vnuſquiſq; cauſam ſuam ante di
iudicatõnis hoꝛam pficiat remotis teſtiba coꝛam ehꝛiſto
Pluriſicatur ſepe cũ ſocijs intellectus:et mens diſtra⸗
hitur et recuruatur. Pꝛopter oꝛõnem et intentõnem
eius fieri ſingularẽ:maxime dixi eſſe virtutis. In pſal⸗
modijs et hymnis et oꝛõnibo atq; hoꝛis in ſynari om̃is
ſingularitas condemnatur. Boni ſunt ⁊ ſancti catholi⸗
ci ritus.quos ſtatuerũt patres antiqui.Bona eſt oꝛatõ
que ab omnibo emittitur cum concentu:bonuʒ eſt cum

multitudine pſallere:obedientia enĩ ſeruatur ⁊ chari-

tas.Et quod vno dicente ab altero intromittitur: me⸗
dia charitate ſuppletur.Oum enĩ alternatim hymm
tur et pſallitur:vna res dicitur a tacetur.Necnõ ⁊ alter
natio pſalmodie plerũq; non ꝑmiſit in his que dicũtur
includere intellectũ aut illa moꝛari ꝑ modicum ad aſpe
ctum eius:ſed velut aqua fluminis que alia ſuꝑuemẽte

J₰

dulcedinis pꝛeſtat. Et dum alter alternans expectatur
vt dicat. cito labitur quod delectat. Et alternantium ex
moꝛa tedium pᷣcauetur.ne delectabiliter ſurgatur qo p̃
mitur. Et illa conſideratõne nimia pꝛolixitas aut bꝛeui
tas fiat.conſiderationẽ dictoꝝ et ineluſum ſapoꝛem in/⸗
hauſte omnino excluſit. Mon enĩ eodẽ momento mul⸗
ta et diuerſa recipit intellectus:aut in diuerſis delecta⸗
tur affectus. Succeſſiones enĩ tym ⁊ actuũ habent:ſi⸗
militer ⁊ vices. Zñ obedientie ſancte virtute.iſta non
aſſcribuntur ad crimen. magis vero effectum deo gra⸗
tuitum habent. Igitur poſt omnẽ ſynaxicam oꝛõnem
opoꝛtet fieri ad ſeipᷣm:et qui ad ſpecialem ꝑ obedientiaʒ
obligatur:et quiꝑ publicam chꝛiſtiane vite iuſticiaʒ et
conſuetudinẽ canonicam et antiquã patenter pſallunt
aut in oꝛatoꝛijs et eccleſijs oꝛant occulta neceſſitate co⸗
guntur ab alijs abſtrahi et ad ſeipos fieri.vt in cubilibj

mentium atq; cetarum gemant: cõpungantur 7 clau⸗
ſis labijs:coꝛdibo alte clament. Oꝛat inter arboꝛes ie⸗/

ſus:qꝛ inter arꝛes peccauit non oꝛauit adam. Inſpici

at et ſequatur oꝛantem ieſum:qin poꝛõnem aſcendere

in ſupna diſwoſuutt. LPꝛogreſſus pu ſillum pꝛoci⸗
dit in faciem ſuam. Bene ꝓcidit in ſaciem ſuam:quia
P ſuam noticiam deo dedit altiſſimas pꝛeces. Mꝛocidit

in faciem genuflexit capite inclinato: et in terram vul-⸗

tu defixo.MNam qualis erat conſiſtentia mentis in eadẽ

tranſfoꝛmabat a coꝛpus. Subiecta eni erat ꝑ oĩa chꝛi⸗
ſti aĩia voluntati paterne.Alius euangeliſta dicit Pꝛoci

dit ſuꝑterram. Zerrenos eni non celeſtes venerat libe
rare.Pꝛocidit ſuꝑ terram quia de terra terram huma⸗
nitatis afſumpſerat.quam de terra ipᷣe celeſtis venerat
erepturus· Homo de terꝛa. deus de deo erat. Pꝛocidit

ſuꝑ terram vt maledictio terminaretur ade.qua dictũ
eſt. terra es et in terram ibis. Ipſe de terra natus ade.

Pꝛocidit ſuꝑ terram:ſuꝑ humanã terram inclinatus.
querebat illam imponere ſuꝑ celum. ad quod poſſiden⸗
dum creata erat. Sollertioꝛi verbo alius euangeliſta
dixit. Poſitis genibus.Effectus et ſigna in ommiba ca

piuntur ex hocꝙ qualis eſt in virtutum actõibo anima

in coꝛreſpondentibo actibus ſtatuit coꝛpus.Alĩa pꝑ om̃ia

humilis:in oꝛõne motu geſtu et in omniba moꝛibo coꝛ⸗

pus depꝛimit et inclinat. Et caſta:cõuertit et ſenſus.et
omnes coꝛpoꝛeos lubꝛicoſq; motus ſua lege refrenat.

Matientia querimoniã reſonare nõ ſinit:et coꝛpus ex-

ponit ad penas. paſſionibo libera:fecit coꝛpus iniuria⸗
rum flumina ptranſire Charitate affecta detexit theſau
ros et coꝛpus et res in vſum tradidit ꝓximoꝝ nec eoꝝ
pꝛoſperis ex inuidia maledixit.nec ſigno vel vero queſi
uit ab aliquo dignitatẽ: deſpectis contenta ſodalibus.
deuitauit ꝓceros frequentare. Vtenſilia ꝓ neceſſitate
dũtaxat nõꝓ paſcendis oculis requiſiuit.Et omnẽ oꝛ⸗
natum coꝛꝑis ſub anathemate iudicauit. Mature contẽ

ta refugijs:coꝛpus oꝛdinauit in victu chꝛiſtifoꝛmis fa⸗

cta in ceibo et potu et aſperitatibo crucifixit. Ynfallibilis

eſt regula: qualem conſiſtentiq habet aĩa in talem ab
extra cõuertit et coꝛpus.Equidẽ et ꝑ ſimile conſiſtẽtig

„

exterioꝛ coꝛpis:ſignũ verũ aut fallax eſt cõſiſtentie mẽ⸗
tis. VUerum dixerim ꝓ his qui ſimulatõnibo carent:fal
lax vero ꝓ his qui detinentur ab eis.Bene autẽ ꝓcidit
in ſaciem ommis oꝛans.qui noticiam oĩm quam habet
rationis et fidei in humilẽ depꝛecationem conuertit.

Agoniſtarum chꝛiſti ſcientia ⁊ noticia quelibet nõ
elationem ſed humilitatẽ pꝛetendat omnimodã incti
natam ad obedientid oim penarum et moꝛtis. Ex hoc
ſoꝛma virtutum oĩm chꝛiſtus mente et coꝛpe pcliuus

ſupplex ſuam petitionẽ oꝛditur: monefaciens ommbus

—

“5?

Aiber terciuſdecimus

1 . . —
nobis vt dum anriatur co: noſtrum exaliquo.foꝛmã in tentium cedula exarata ſigrata nõ fuerit largitoꝛi. ma⸗ ror
ditam obſeruemus. Anquit enĩ. Parer mi ſi poſſibiie xime ſi pſiſtitur in ptendo. Et qꝛ neſcimus quid velit bit
eſt tranſeatq me ealix iſte.Yleruntñ non ſicut ego vlo impendere diues in omnibo diuma maieſtas: offis no hi
ſed ſicut et tu vis Motiuũ ꝓinde habet omnis oꝛatio: ſtra petitio in ſua eſt voluntate claudenda. Sic en ſal rin
et determinatũ aliquid omis oꝛans intencht a quo moa uato⸗ ipe pꝛedocuit vt oꝛando diceremus ad patrem: reg
uetur qui oꝛat. Oꝛeuiſus atq; pꝛefirus finis: moto⸗ eff᷑ ſfiat woluntas tua. Mec eni eſt omis gfecti hoĩs tota et n
omnig agentis. Igitur chꝛiſius vt homo ab aliquo fi/ indubitata pfectio.voluntatẽ habere in ommdo deifoꝛ⸗ Poe
ne ad oꝛandum mouetur. vt veus:a nullo quiſupꝛa ſen memꝛet factionib⸗ pficere ſi ſcientia certa ſeu fide noue pi
ſualitatem aſſumpte hũanitatis verificans. ui mou? rimus. In pleriſq; nanq; codicis euangelici ſcriptis di 0o
ti conſen ſit et ratio:q;uis ſe nõ exaudiri pnoſceret· Ex⸗ xiſſe repimus ſaluatoꝛẽ nĩm et in nt᷑is moꝛibo ducem g
pediebat oĩno vt ſenſuahtati mouenti ad petendũ ratio hanc ꝓtuliſſe ſententiã. Quia deſcendi de celo nõ vt fa jed
conſentiret.Aliter enĩ funderetur oꝛatio cuius effuſio cieoam voluntatem meam: lied woluntatẽ eius qui miſit Tu
totaet tote rationis eſt.nõ ſenſualitatis:quanq; cõtra⸗ me.lplłis vero heſitantibo de cibo eius cum eum ad pu ſerl
dictanch ptãtem ſemꝑ ratio ipa poſſideat. Ab inſtantt teum repperiſſent: reſpondit. Oeus cibus eſt vt faciaʒ ner
ſue incearnatõnis chꝛiſtus omnes futuras penas aſpia voluntatẽ eius qui miſit me: et pficiam opus eius. Et Ati
ebat in anima.ſed nunc ſup ronem incumbens pꝛo ſen alibi. Mon quero vwoluntatẽ meam ſed voluntatẽ eius iſe
ſualitate oꝛans. ſenſum paſſionis ab ipſa petit auerti. qui miſit me. Qui wro facit voluntatẽ dñi:omnẽ ſpiri h
KCuius peritione pacta:n eandem rationẽ id quod pes tualem affinitatem ſeu ꝓpinquitatẽ habet ad chꝛiſtum
,Z ſenſualitate woſtulauerat paterne wolutati hoc ſuum eſit ſo dicente. Qui facit voluntatẽ patris mei qui in c.,/
Datrz ni ꝓpꝛium poſtu latũ remittere melius decernenti. Pater lis eſt:ipſe meus frater ? ſoꝛoꝛ eſt. Magis ꝓpinquitate
mi ab eterno videlirxet deitate. Nater mi et nullius al⸗ ſpũali ab chꝛiſto aſtringimur:ſi ꝑſicimus Dunnaee 4 .
terius:ꝑ deitatis naturam. MPater mi:peternum amo ternam q; ex eo ꝙ aſſumpſit hũamitatem nram.d hoc
rem. Mater mi:qui oĩm pater beneficio es. Nater mi. è in ſuis ſcripturis exhoꝛtatur aplea. Pꝛobetis que ſit vo⸗
et oim:ſed mi plus q; oĩm.Allocutio pia. allocutio hu⸗ luntas dei buplacens et pfecta. Hoc idem ad Epheſios e
milis:allocutio amabilis:inflexriuam poſſidens onimno ſcribit. lolite fieri inpꝛudentes: ſed ĩtelligentes qᷓ ſit
Virtutem. Hanc allocutionẽ omnibo oꝛare volentibus vvoluntas dei. Nulla maio: impꝛudentiaq; ſcientie diui 42
pᷣdocuerat dicens. cum oꝛatis dicetis. Pater noſter. ne woluntatis habere carentiã: et intelligentia viatica 3
Beg ipſe ſingulari filiatõne atq; amoꝛe dixit. pater mi nulla maioꝛ qᷓ; ipius certa ſeu ꝑ fidem noticia nulla ve⸗ 1
et nõ noſter. Pater in greco:genitoꝛem ſonat in latino ro vtilioꝛ ſi deducatur ad actum. Quod pᷣnoſcens da⸗ n
Quigenerat aliquid diffundit in genito. Generaut uid:petebat anxie.lpius habere documenta dicens. Ho rna
omnia ſua potentia deus.et aliquid diffundit in geni⸗ ce me facere woluntatem tuam: quia deus meus es tu. arn
tis:non de iua ſubſtantia ſed ꝑſinnlitudinẽ quandam. Mon ſimplicem petebat habere ipius ſcientiã ſed acti⸗
n filio ſuo eterno totũ ſemetipᷣm infudit. qꝛ totus in uam.Nam in expeditõne voluntatis ipius omnis acti⸗ Urn
n pater.et totus in patre con ſiſtit filius. Ex his qduue uoꝛum eſt merces:ac contemplatiuoꝝ excellens exoꝛi⸗ ain
chꝛiſtus habebat a patre ipᷣm alloquebatur. Er his que tur pꝛemium. Sed multi cauſantur in excuſatione fal 1
accepimus a genitoꝛe oim deo ipᷣm ſupplices ⁊ ſupplici⸗ laci.ſcuto vitreo ſe tegentes ipſius negates habere no
ter exoꝛemus cephalice oꝛõni:oꝛatõnem nt̃am nos qui ticiam. ac ſi nõ culpate viuant.dum diuinam volunta ee
ſumus membꝛa iungentes. Sed inquit cheiſtus. Gi trem ignoꝛant. Sed aplus ad feſſalonicenſes. ſcuta ete
poſſibile eſt.Quid ſibi vult appoſita et dubitatiua con vitrea fregit. et ſe fallgciter excuſantes: vno verlv fecit (or
ditio.An veriitur in dubiũ:ſi ſuam potentiam aliquid appar ere culpabiles. Inquit eni. Hec eſt woluntas dei Co
ſubterſugit. Certum eſt ꝙ omnipotẽti oĩa ſunt poſſibi ſanctificatio vr̃a. Mandata vero ſacramẽta Virtuteſq; eſtr
lia:et nihil vult quod nõ poſſit.nihil pᷣt qð nolit. UẽVn / ſanctiſicant.et ꝑ illa nos facit et appꝛobat ſanctos om̃i⸗ . ctat
de poſſibile tranſfertur de potentia in voluntatẽ. vt ſi potens pater.que in ſancta eccleſia tubis viuis altiſo⸗ Aſ
Velit poſſit.nõ poſſit ſi nolit.Et inqniritur ſi decretum nantibo p fidem erx ſexiptura diuina didicimus.et diſce/ el
mutatur eternũ:cum eum ſic moꝛi fuerit ab eterno pᷣ/ re potuit om̃is adultus iudeus ſiue paganus vt nemi⸗ elan/
uiſum.Et ſi ſfirmum manet eternum conſilium: ſi hoc ni pateat excuſatõnis ſuffugiũ diuime voluntatis noto⸗ aceep
opus eſſet aliqua rõne mutandum.cum ſepe teus o rio aduerſanti. Oꝛat chꝛiſtus multa paſſurus ex huma lſſon
mutet.ſirmo ianente cõſilio.Alius vero euangeliſta no ſenſu. ab his liberari deſiderans.ſed decretum pꝛepo i
euidentioꝛi vero ſcripſit. Abba pater omnia poſſibi⸗ nit oino paternum. Mon reſcindantura capite mebeg. wemn
lia ſunt tibi:vt ex iſto tollatur illa cõditio.ſi poſſibile eſt rõne vel moꝛibo.Ad quod ſe ratio chꝛiſti ſubdit omnis Pvent
cum de potentia nulla ſit ambiguitas quin pᷣt que vult ſubdatur oꝛatio ratõms:vt nil velit oꝛans remouere in lnn
Igdeo alus euangeliſta vigilantioꝛi verbo dixit. Pater ſenſibus aſperum aut amenum inquixere.nmil dirigi ſuo amni
ſi vis tranſfer calicem hũc a me:vt oĩno potentia in vo iudicio.nil ſue conſentaneũ rationi. niſi quod diuina de (an
luntate tranſeat.et velle atq; poſie dinerſitatẽ nõ hate creuit auctoꝛitas.et qð ratio peteret chꝛiſtifoꝛmis . it
ant in diuinis.quia omnipotẽs deus non pᷣt quod non Confoꝛmitas vero nie volũtatis ad deum hac tri lan
vult:nec vult qð neqnit efficere. oteſt qð vult: vult partitione pagitur.vt velimus quod vult.et quod non iut
et quod pᷣt. Ac ꝑ hoc ſaluato: oĩm cheiſtus tale pᷣnoſcẽs vult oĩno nolimus.ad differentiã vero volutatis indiſ⸗ ten
miſterium.ex eo quod oꝛat:non dubitans potentiã. xo ferentia ſemp fiſtat Mec ex hoc quiſq; accipiat in diumna Pha
luntatẽ interpellat paternã: quod verba ſecuta declart xoluntate aliquid indifferens pmanere. nec ꝙ ꝑ vices lle
Veruntamẽ non ſicut ego volo ſed ſicut et tu vis. Hec rerum ⁊ tꝑm ipa mutetur.ſed ꝓ nrᷣa intelligentia ſic ac
eni omnis oꝛõnis eſt cõcluſio verioꝛ:vt nihil velimus cipi.qmi multa ſunt que vtrũ deus velit an non certam wie
nihilq; petamus.mſi qð dare velle credimus bonoꝛum ſcientiã non habemus.Omnia quippe que de cõfoꝛmi⸗ füon
oĩm largitoꝛem. Ampꝛoba eſt petitio que datoꝛis ſup/⸗ tate nt̃e voluntatis ad veum dici pñt.iſto ſermone clau m
greditur voluntatẽ. Digna exauditõne cognoſcitur:ſi duntur quo chꝛiſtus oꝛauit ad patrem vt nõ ſolum in mt⸗
ſupmittitur voluntati. Abba.nõ ſcripta cartha coꝛã deo tolerantia paſſionũ ſed in omnibꝰ xoluntas infallibilis mn
eſt. ſoꝛmanda petitio. Oilaniabitur in expꝛobꝛatõne pe⸗ ſua fiat. Ampoſſibile penitus erit ſic in veritate oꝛantẽ .

eoth.
Wacdi
8 eoi
toneft
dberene
ſolhnen
ſcute
p ſeet
nms
thtecg
g ofi
Alriſo⸗
dlle/
lemi
ſotof
ua
nen
ſebra
wns
rein
Gſo
de
Vetti
Aron
ndii
vina
Nees
ſcac
tann
mi
lou
In
lli⸗
nte

—

—

He paſſione domini ſaluatoꝛis.

non eraudiri. Mam ꝓpbeta querulus lamentabatur pꝛo
hirm dicens. Oppoſuiſti nubem ne tranſest oꝛõ. Mꝛ0
hibens penitus eſt.qð tranſitũ impedit euntis. Nubes

radiantis ſolis ad nos ſepe conſueuit tranſitũ impedi⸗

xe. Pꝛoſundi eſt intellectus noſcere illam nubeʒ que ad
oꝛõnem nrᷣam ſe obicem facit.et qualiter ſe obijciat: ex
pedit ſcire intente oꝛare volentẽ. Luce clarius mentib
hoĩm illuceſcat.bona vel mala ntᷣa cogitamina verba vel
oꝑa nihil habere obſiſtens.quin ante dininũ conſpectũ
pueniant.etiã anteq; fiant:ſed vſq; ad deũ tunc tran ſi⸗
re dicuntur:cum nihil ſecũ poꝛtant vnde impꝛobentur
Tunc vero quopiam obſiſtente nõ tranſeũt:cum ſecũ
ferunt vnde repꝛobentur. Nubes aũt quam deus oppo
nere dicitur ne oꝛõ tranſeat: oꝛantiũ eſt ſenſualis aut
retenta voluntas.Non enĩ ꝓpleta inſolerti aut impꝛo/

uiſo ſermone locutus eſt. cum nubem obſtaculũ oꝛõis
erxpꝛeſſit. Nam ſicut nubes ex exalatõne terꝛe atq palu
dum efficitur et viſibo obſtat ne vſq; ad ſuꝑioꝛa
vſitato moꝛe ꝑpueniant:et luci ſuꝑne ne partibo inferio
R ribus ſolitis ſplendoꝛibo fulgeat.ſic ſenſualis aut reten

umĩa

ta voluntas ſurgit ex carne.naſcitur ex terris. puenit ex

placitis.exit ex aſperis toleratis:aut vtiq; tolerandis.q̃

ad ſeipᷣam eſt. deum ad ſe querit inflectere:nõ ipſa ſubſi

— .

eri.Que niſi a rõne victoꝛioſa vincatur.et in diuinã ſe

tranſferat voluntatem.vt ipᷣa non nra fiat. nu bes obex

efficitur vt ad deum nt̃am oꝛationẽ tranſire non ſinat
Nõ tran ſit ad deum oꝛatio:que nõ in ſpe vtile aut in re
rexoꝛtat optatũ. Nubiloſa wo luntas eſt que ſuis directi

onibus inſiſtit et gaudet:que in diuine volutatis ſe nõ

tranſtulit claritatem. Pꝛoinde omnis aĩa ꝓ celeſtibus

certans cum oꝛõnem effundit et ſuam aĩa coꝛam dño

cum głꝛax actiones et laudes iure pꝛecedentes erſolue/

rit.aut nihil diſtinctum poſtulet.aut ſi poſtulauerit di⸗
ſtinguendo:totũ in diuinaʒ trahiciat voluntatẽ:qm̃ ipᷣe
melius nouit omne nobis expediens.qᷓ; feruidus ferui
de oꝛans. Sanius cum infirmoagitur: ſi nõ frigidam
et appetitam aquã ꝓ eſtu febꝛili:ſed bibat calidam iudi

cio medici. Eſtimat ſepe infirmus vtile quod eſt noxiũ.

ctat.Et infans tutius relinquitur in ploꝛatibus qᷓ; ſibi

Contra quẽ medicus altioꝛi ꝓuidentia ſanrit. vt quod

eſt vtile aut minus ledens conferat:denegat quod dele

ad ſolatiũ concedatur gladius quẽ petebat acutus.quo
accepto foꝛte lederetur a ſeipᷣo ꝑ manuductilem incau⸗

telam:et daret merito eiulatus et lachꝛymas Non aũt
accepto illeſus infantiliter gemit. cui conſolatio pꝛeter

leſionem feſtina ſuccedit. Nõ eſt nĩe ſcientie petere que
vtilia ſunt.Hoc etiã aſſerit aplus ad romanos. Quid

oꝛemus neſcimus. Solũ nouit artifex. quid ad cõple⸗
mentum erxpediat oꝑis. Ype infallibili ſententia pꝛeui⸗

dit vnde ꝑficere aut ꝑſiſtere opus habet.ex quo melius

oumnis nta ratio atq; oꝛatio terminatur. ſi abnegata ꝑ

oĩa in diuinã trahitur voluntatẽ. Ab eterno nãq; diſpo⸗
ſuit nouit atq; voluit bona data dare petentib:et melio

ra penitus qᷓ; ptamus. Perſoluantur laudes. pſoluan

tur gẽaꝝ debite actiones. Oint indelete receptoꝝ car⸗

the in nia memoꝛia. Inſpiciatur inuiſibile chyrogra⸗

phum obligatõnis nte ad deum p donis muneribuſq;

ſuſceptis. Videamus ſtipulatõnem ſolennem in ſenſu
coꝛdis ininſe contractam inter nos et deũᷣ: ſub qua hy/
poteca quantũq; cenſus reddidimus iuſtiſſimo exacto⸗
i:ꝛcui omnia pleno iure debentur. Hec ſi ſedule m ani⸗/
mo deuoluũtur iuſte damnatõnis ſententia om̃es pꝛe⸗

mit. vt etiã amoꝛis ſcintillam in veritate nõ rependeri⸗

mus ei.qui pᷣuenit amandoet de non eſſe in eſſe pduxit
Quid enĩ ex ntᷣa voluntate petemus Qusa inſiſtemus

audacia.cum ex aduerſo nobis ingratitudinis crimen

obſiſtat. Yuſte condemnatus er habitis ſuam non ha
beat voluntate:qꝛ nec habet iuſticiam in petendis. Hi⸗
cat igitur ſuꝑplex oꝛans.Oũñe.voluntas tua nõ mea ſi⸗

at. Non eni aliter ſane intelligentibo lxe petitio ſonat.qᷓ

vt miſcia dei concedat qð iuſticia denegat. Indubitã⸗
ter a diuma iuſticia impꝛobantur qui ꝓpꝛiam in oꝛan⸗
do pᷣferunt voluntatẽ. Er ſi quid humano ſenſu aliqñ
in oꝛõne ꝓfertur. nõ pſiſiatur erammo neq; verlv/ſed
chꝛiſti exemplo poſtq; ratio interpellauit ad regem ve⸗
lut ſenſualitatis amica ſine interpellatõne ſe ſubdat ſu
pno iudicio dicens. Clerũtamen nõ mea: ſed woluntas
tua fiat. Poſtulat inuiſibilis oꝛdo iuris T ratio aduo/
cans ꝓ ien ſibo in inſtanti fiat ſubdita infallibiliter om
nia diſponenti. Chꝛiſtus tota vite ꝑfectio et impfectis

aliquid impfectõnis in ſuis moꝛib pꝛerogauit a ſua p/
fectione nõ cadens.vnde nõ diffiderent.ſi ꝓ ſenſualita
te non tñ ex vicio interdum alquid poſtularent: dum
emiſſa poſtulatõne in woluntatem diuinam petitum re
toꝛ:quetur.

Ed vbi eandem poſtulatõnis ſententiam repe

8 tens ſaluato: oim cheiſtus mirum quiddã mẽ

tibus ntis accreſcit. ſc cur tot vicibus iterauit
ſenſualitatis exopimen. Sed ſi ſps attendimus pm⸗
ptitudinem:eo feruentioꝛ oꝛat in illo ſpũs:quo magis
ſenſus infirmabatur hũanus et ad ſubdendũ ſe do ra⸗
tio firmioꝛ:qᷓ; ſenſus ad reipuendũ qð erat aſperũ para
batur. Et ille muiſibilis ⁊ ꝓ ꝑte ſennibilis agon magis

ſfiebat ad oſtendendũ victoꝛiam rõnis. qᷓ; ad inſinuan.

dam fragilitatẽ humanitatis: vt ſemꝑ vnus et idem

mente conſtans mueniretur ſaluatoꝛ oim in humana
et inſita rõne:qui vnus eſt cũ patre ⁊ ſpuſancto in vni⸗

tate diuine ſubſtantie. Necnon et trinitas ſigmſicaba/
tur in omnibo geſtis eius:ideo triplicauit illam ineffa⸗

bilem et ſacratiſſima oꝛõnem. Et patri fundabatur oꝛa
tio:quam ſilius ipe in aſſimmpta hũanitate fundebat. 7
ſpiritui remittebatur cum dicebatur. Nõ mea wlun⸗

tas ſed tua pater fiat. In lege aüͦt ſcriptum eſt in oꝛe

duox vel trium ſtat omne verbu verum: pinde chꝛiſt⸗

ex tribus aſſumptis teſtibi totidem actibus eſſe verũ

alſerit qð agebat. Pꝛerogata eſt foꝛma oꝛandi ex geſti⸗

bus ſaluatoꝛis.Et tu cum oꝛaueris ſoꝛmam ſuſcipe ho/⸗

minis ꝓpter delicta ꝓpꝛia ad exiciale ſuppliciũ:cuu pati⸗

bulum ex foꝛefactis iuſticia preparauit:et cum interna
conſcientia pꝛemit ⁊ moꝛdet:ſeipᷣm intuere diiudicans

dicens merito hec patioꝛ. Nec audet aliquid in iudicem

irrogare calumnie:ꝓpꝛijs criminibus accuſantibo con⸗

globatim. Et maioꝛibus vꝛgetur doloꝛibus qꝛ deliquit

qᷓ; quia in interitũ vadit. Eius vero ſimilitudinem nõ

aſſumas.qui mala fect digna pena ſed moꝛte turpiſſi⸗
ma et de iudice querulatur. xhementius dolens qð pas

titur ſiue moꝛitur qᷓ; quod cõmiſit hmõi pena plecten⸗

dum. Talem tipum aſſumens etia ſi eraĩo fundat pꝛe⸗

ces:nubem habet oppoſitam. Tixo aũt pꝛimo veſntus
poſtulans magnã dei miſciam ſuꝑ magnam mieriaʒ
aſſequntur ſepꝑe petitõnis effectum. Maluato: pꝛi
ma vice oꝛõne pacta:nõ accipiens vt homo reſponſum
paſſibili hũanitati ſiue carni ſuſcepte ſe donans:vnio/

nem indiuiſibilẽ ſeruans vt homo verus pauens et te

dioſe afficiens reuerſus eſt ad illos tres quos in cbſer⸗

uatione reliquerat:et ſecum ſuſtinere atq; vigilare ſue⸗/

rat erhoꝛtatuſ· ¶ Et venit ad diſcipulos ſuos:et inuenit

eos doꝛmientes. Vide agoniſtam celeſtem: in terris
agonilantem ꝓ nobis:iam ab almis ꝓmiſſoꝛibo et ele⸗
ctis diſcipulis ꝑ ſomni altitudinẽ derehctum. Tlide rõ⸗
greſſoꝛes cum cõgrediente ꝓ nobis:qui etiã in conſide

ratione illoꝑ.que ꝓ eis et ꝓ toto humanogenere fiunt

—

„ .

ſſima pmiſerunt:et cumi

Paſſiori: ſeq tpe quo actus virtutis exigitur fallere ce/

Paſſioftu: ſeg et elee
perũt diſpoſira et ꝓmiſſa in cubilibo et priustis domib

*

uilti ꝓbiter militant ſine bello. vbi aut apta facie con
itur ininnieis. aut multitudine bellantin ſit cogrelſ·

— —

—HiercS.et ne e e eien iet⸗
ſus. ſquandatur facies. et animus ferroꝛe cocutitur et

eſtimata pbitas traſiſiuit in ſommu: ſicut qui euigilat
nõ habet q ſomniat Sed ſi hoc referimus ad id quod

—
.

ſupꝛa woſinmus hos tres diſcipulos tres ſignificare vir
tutes: abſonũ videtur. ꝙ virtutes in agonicante doꝛmi
tent. cũ ſine virtutibo aliquis agoniſare nõ poſſit. Sed
ſi ↄſideram acute qð agitur intellectus in ꝑtẽ aliã re-
ctoꝛqaetur. M doꝛmitant in agoniſante virtutes. ſz ve ⸗/

lut doꝛmiẽs eſt om̃is habita virtus in quibuſlibet ago-

nibus chꝛiſtianis. reſpectu illius auxilij qo deſup mitti⸗

tur:vnde fit victoꝛia ſi bellatur. Ac pꝑ hoc apliſ ſopoꝛatis

wro agonicanti cõfoꝛtans angelus de ſupnig apparuit.

Segd dicit dñs petro ſic.
vigiliã coꝛ
diens. Male obedit .
Nec ad voluntate pceptoꝛis ercubant in multis obediẽ?

dnis petro ſit. 1 Bimon doꝛmis. a
ge atch io nnſiſt Dimmoftinterhratur oe
e obedit qui doꝛmittpe ſalutifere actionis.

tia. Ded ve illis. Et multi ſacramẽta obediẽtie iuraue
runt ſed vegenerati ſunt:et abierũt abſq; potentia ? va
litudine ante facie dialli ſubſequẽtis. Pꝛoinde ſequi⸗
tur. Mõ potuiſti vna hoꝛa vigilare mecu. In hoc ſi/
dem ſermone membꝛa repndit capitis ꝓmptitudo.
et paſſionũ ꝗ tolerantie bꝛeuitas declaratur. Quid ſibi
vult hoc ꝙ ſaluatoꝛ petro cũ ceteris obiecit in facie. non

potuiſti vna hoꝛa vigilare mecũ. Si deus non dediſſet

potentia negligentid non increpaſſet. ultã ptatem

accepimuo:ſi credentes in chꝛiſto dei filij facti ſumus.

Er hoc iohannes inquit.Dedit eis ptãtem filios dei fie
rihis qui credunt in noĩe eins. Multa pᷣt chꝛiſtianus:

multa pt quip fidem dei eſt filius. Ygitur quare cum
chꝛiſto nõ vigilat petrus.quare cũ chriſto nõ vigilat cri

ſtianus. Quare cum di filio eterno ⁊ vero ꝓ nobis in

tpe incarnato nõ ſuſtinet dei filius ꝑ fidem gam ado
ptatus.Muic interrogatõni nulla vero reſpon ſio dabi
tur:ſi ſuffugiũ excuſatõnis inquixitur.Ald excuſationeʒ
ergo nõ intoꝛqueatur reſponſio:ſi dei ſententiã mereri
nolumus ſeuioꝛẽ. amplius excuſando qᷓ; accuſando deli

ctum. Certũ eſt deum nobis omnẽ dediſſe ſuffictentiaʒ

dag virtutis actus quos erigit. aliter auteʒ eſſet exactoꝛ.
Bi vigilia et ſuſtinentiã exigebat:ꝓfecto potentiã de⸗
derat hoc agendi. aliter nos ꝑ fallaciam caularetur. Sʒ

ꝙ nõ vigilamus diminutio eſt fidei:et defectus amo⸗

ris. Et charitas oĩa ſuſtinet: qua deficiente. defecere vir
tutũ eracti debiti actus. Sed amplius hocnt᷑is malis
accreſcit: cum ꝙ de vnius hoꝛe ſpacio apli nõ vigilaue⸗
rint increpantur. Hoꝛa bꝛeuis tpis ſpacium eſt. vt hic

bꝛeuioꝛi curſu accipiatur qᷓ; vna de vigintiquattuoꝛ qui
bus dies naturalis pagitur. in ſua ſpera regiratus ſol
a motu celi.ab oꝛiente in occidentẽ.ab occidente in oꝛi
entẽ.nõ ſuo motu ſed pꝛimi mobilis virtute reuertit᷑.
Ofme tꝑus qð ab initio creatõnis vſq; ad finẽ mundi
decurret:nec hoꝛam reſpectu eterne diei poterimus ap⸗
pellare. Andicibilis bꝛeuitas eſt hoĩm vita. imo qoð viui
mus velut athomus eſt in ſpera.Quid cauſabimur de
tribulatõnibo aut anguſtijs.aut fame.aut ſiti.aut nudi
tate.aut de vincul.aut de carceribo atq; flagellis. Quid
cruciatib. Quid de vniuerſis que cõtra hoĩs ſenſuʒ
hñt aſperũ ſenſum:cũ vita ntᷣa ſit modica hoꝛa qua cũ
chꝛiſto capite fidelia membꝛa nõ vigilare ſuſtinere re
cuſant hoeridas paſſiones. Sed pᷣtermittens hoꝛã ne⸗
gligẽter decurrere:ſine bono priuabit᷑ ſine fine Soller⸗

— 4 . .
.—. — . . W. N . . . „ —

non poſſunt. Sulti nempe dſo
et eum ipo diſpoſuerut tolerantii

20

ter aquertat que cum chriſto in paſſionib petit aſſeqſlei.

aut fieri p oĩa chꝛiſtifoꝛmis. qm oĩm hoĩm punctualis
eſt vita. aut audaeter dicam. quo vit tranſigmus bꝛe⸗
uej inſtans. Mam tpe qo in pꝛeteritů eſtelapſuʒ nõ viui
3 mus.onſiſtatũ eniĩ eſt inriſdictõibo moꝛtis.tpe vere
futuro nõ viuimus: q in eo qð nondũ eſt hoĩs vita nõ
ſiſtit. Pſti tpe viuimus qo maioꝛi velocitate in futurũ

tranluolat de pꝛeterito:qᷓ; bene curuatoa ſoꝛti ſagitta

emittat ab arcu. Quid ergo eſt ꝙ tam bꝛeui hoꝛa cum
chꝛiſto in ſuis placitis ⁊ nobis vtilibo nõ poſſumus vi⸗
gllare: atq; ſuſtinere ferẽda niſi ꝙ defectus eſt in nobis
amoꝛis atq; virtutis quo acceptã potentiam homo fecit
inutilẽ.nec iuſtũ exactũ reddidit de ſuꝑ exigenti.Ad ꝑa⸗
ſtoꝛes eccleſie atq; doctoꝛes terrifice dirigitur iſtucd
verbũ.idcirco dicitur petro iam totius eccleſie poꝛdina
to paſtoꝛi. Mõ potuiſti vna hoꝛa vigilare mecũ: In quaᷣ
ↄmiſſionẽ aĩaꝝ et curam ſup ſuam aĩiam acceperut. In
quo ſi vigilarent. coꝛpus T res ꝑ aiab liberandis erw⸗
nerent: ſicut chꝛiſtus ad moꝛte ſemetipᷣm expoſuit. Nec
theſauros conderẽt qꝛ chꝛiſti charitas theſauricare non
nouit.ontemnerẽtq; omn oꝛnatũ ſeculi:ſi vigilarẽt
cũ chꝛiſto ſup ſalutẽ generis huani. Mecu eni ideo di⸗
cit:qꝛ ſine ipo nihil poſſumus facere. Cõſtanter 1 pſe⸗
ueranter poſſumus nobiſcũ ⁊ cum ſodalibo huius iecu
livigilare. necnõ iniquitatis ? ſollicitudinis reꝑ laben⸗/
tium excubare pꝛe ſoꝛibo.ch m chꝛiſto qꝛ nolumus oino
nequimus.poſſen vtiq; ſi vellemus. Moꝛe demonũ
ſunt multi:qui nõ doꝛmiũt niſi ſupplantent:vtinã ⁊ ce
teri niſi diuinis pactis placitis:nõ doꝛmirẽt. Ele qui hbo
ram pꝛeſinitã nõ habet ad ꝑagenda diuina. Inquit eni
apłus: Hoꝛa eſt iam nos de ſomno ſurgere:nõ doꝛmire
Sed chꝛiſtus exhoꝛtari nõ deſinit: etiã dulciter in
dulgens qdex fragilitate homo deliquit. Eligilate et
oꝛate:vt nõ intretis in tentatõem. ld vigiliam ſuſii
nentiã ipe pᷣmonuit oꝛõnem vbi nuc addit: qm ꝑ ipam
et ex ipa et in ipſa et cum ipſa tota virtus? gctio noſtra
inualeſcit ⁊ creſcit:et auertit tentatõis introitum q́uis

ipius nõ ꝓhibeat actũ. Oemonũ eſt officiũ nõ ſemꝑ po
teſtas tentationẽ immittere:huũanitatis eſt tentameta
/ ſentire:ſpũs aũt nti ſiue volũtatis eſt tentatõm cõſen⸗

tire vel diſſentire. Angeli eſt in tentatõmibo adiuuare:

ſolius dei eſt ex toto tentationẽ auertere.ld tentatio⸗
nem vero intratur cum cõſentitur aut cũ efficitur: qʒ
tentatiue ſuggeritur. Quẽ introitũ om̃ ipotẽs deus ſoꝛ
tiſſimo vecte claudit ne intret qui ſibi fideliter oꝛando
deſeruit. Pꝛoinde oꝛandũ eſt ab oñib: vt nõ intremꝰ
in tentationẽ. Et in ſua et prima oꝛõne qua aplos oꝛa⸗/
re docuit hoc pᷣmonuit. Et ne nos inducas in tentatõʒ
Nam intrat inductus:et ſemꝑ inducitur intrõs. Mul⸗
ta de tentatõne hic alibi diximus idcirco ad pñs cur⸗
rit ad alia velociter nt ſermo. Sed hoc qð adiecit mul/
ta diſſertionẽ requirit..· Spũus quidẽ pꝛomptus eſt:
caro aut infirma. De ſuo ſpüũ et carne ſua dicebat ſal/
uatoꝛ.ſpũs quidem ꝓmptus eſt caro aũt infirma. an de
ſpũ et carne diſcipuloꝝx? Scem reiveritatẽ ꝓlatũ ver⸗
bum pt ad vtroſq; referꝛi. In chꝛiſto infirma caro quia
paſſibilẽ moꝛtale accepat.et ipᷣe illam ſubijciebat pa⸗
uoꝛibus ꝑ voluntatẽ. vt infirmaretur timoꝛe pene.quã
virtute deitatis poterat rowꝛare. In diſcipulis aũt ca⸗
ro erat infirma.ex peimox parentũ ꝓpagata ꝓpagine m
cuius ſemine infecti exãt. in quo et ex quo nõ infirma⸗
batur penitus caro chꝛiſti. Erat etiã caro chꝛiſii ⁊ aploꝝ
inſfirma ex defectu virtutis:qꝛ: q́;uis eſſet pmptus eoꝝ
ſpũs.nõ tñ adhuc eos cõfirmauerat ſpuſſanctus.Diſ⸗
Partite aũt iſta ſentire vere intelligentie nõ repugnat.
Ac ſi chꝛiſtus dicat. Spus quidẽ ſq; meus pmprus eſt

—

— —

2 —

Noni

Ptinite
Heqvi
gulteni
Dmire
iglareer
lontſ
ohemn
ſooen
mäis
öſenop
entanetn
entöen
tipare⸗
tentito
fituncs⸗
dloſe
onnco
öntn,
os n
fertarih
ol,
ſo ch
tinol⸗
lseſt
.
Land
tüpen
togvis
lt
ne ui
züt n
ren
frtna
opter
no eo
D
o

*

cgro autem ſcilicet noſtra inirma.
ro ſenſu totũ ad diſcipulos qð dicitur intoꝛquet᷑:ex his
gque chꝛiſtus ante pᷣdixerat. Eligilate oꝛate vt nõ in⸗
tretis in tentationẽ. qm̃ ſpũs vt᷑ ꝓmptus eſt vigilare
atq; ſuſtinere mecum:et me cõſiteri et nõ negare ſicut
pauloante diriſtis: ſed caro vta eſt infirma. et intmi ꝙ;
Pmptitudinẽ ſpũs vepꝛimit et retundit. Ecce durũ bel

uioꝛ:vt ſapliuſ de bilitet᷑. Ex quo

+

Cõmumioꝛi re

lum.ecce ineuitabile oino duellũ.ecce mirandus oĩno

ↄflictus ꝙ ab infirmitate carnis repꝛimatur nti animi
pꝓiptitudo. Qðò alijs verbis in poſterũ declaranit apls
AVaro eni cõcupiſcit aduerſus ſpm̃:fpũs autẽ aduerſus
carnẽ. Hec eni ſibi inuicẽ aduerſantur vt nõ quecunq;
vultis illa faciatis. NPugna hec ſentitur:oculis nũqᷓ; pa
tet. Bed que ſit pmptitudo ſpũs ? carnis infirmitas:
aduertamus. Pꝛomptus vſitatioꝛi vocabulo idem eſt

qð patus.Tũucergo ſpũs eſt ꝓmptus:cũ ad diuina bñ

placita fuerit ſine turbatõe patus. Hoc nanq; dicebat

dauid. Paratus ſum a nõ ſum turbatus vt cuſtodiam
mandata tua. Pꝛomptitudo ſpũs ꝑ ſanctam audaciaʒ

nõ ꝓcacem.pꝛocerũ aut quoꝛũlibet hoĩm faciẽ nõ vere⸗

tur ⁊ loqui vbi expedit nõ foꝛmidat:nihilopendit pꝛnas

et moꝛi ꝓ chꝛiſto ad palmiferũ culmen aſſcribit.et de vi

litate gloꝛiã. delectationẽ de rena:de abiectione gaudiũ

ſugit. et iocundioꝛ quo ſen ſibo aliquid ſentit aduerſum

et cõtra carnem impaſſibili bello confſigit. YInfirmitas

Wro carnis eſt ꝓnitas in malum.rerũ ſenſualiũ labẽ

tium appetitus:tedium bonoꝝ actuũ.agendoꝝ incurig.

Vclinatio vtiliũ aſperitatũ.vigiliax et oꝛõnum odiũ ſi⸗
ue fuga.doꝛmitionis amica.inutiliũ cõgregatrix.impoꝛ

tuna ꝓuiſio futuris.reſurꝛectio tarda vel nulla.pcraſii

natrix bonoꝝ actuum ex virtute: hiatus inclauſibilis ad
delectantia ſenſum: impatiens chꝛiſtifoꝛmiũ paſſionũ

Sup hanc infirmitatatẽ dauid dei miſcoiam imploꝛa⸗
bat dicens. Miſerere mei dñe qm̃ infirmus ſum. Mec
pꝛo infirmitate penali oꝛabat dauid: ſed cõtra infirmita

tem culpabilẽ. qua ſpũs pmptitudo repꝛimitur. Et ali

bivoce flebili declarabat. Infirmata eſt in paupertate
virtus mea. Omni remoto dubio notũ fiat: om̃is no

ſira potentia in firmatur in pauꝑtate gre ſiue virtutuʒ.
Et flebilis hieremyas ꝓ hieruſalẽ dicebat. Infirmata

eſt virtus mea. SGed hieruſalẽ peccata ⁊ ꝓphetaxꝝ et ſa⸗
cerdotũ ⁊ regũ cauſam hmõi ſupponebat vt peccatũ cõ

tractum ſubitoꝑ penitentiã nõ abſterſum infirmitatẽ
Aad peio:a cadendu inducat. Plaga celeriter nõ curata:
maioꝛem infirmitatẽ debilitatis appoſuit. Pꝛoinde in

lamentationibo ſequit᷑ Dedit me dñs in manu:de qua

nõ potero ſurgere. Nam ſepe diuino iudicio agitur: vt

qui peccatinfirmetur.et fiet ad pꝑeccata cumulãda ꝓcli⸗
0:: p . qu 4 r iñ rẽ
pꝛobũ ſenſuʒ.coꝛdiſq; duriciã.aut moꝛte puent in ma
nu demonũ includatur:de qua ſurgere nõ poſſit etiaʒ ſi

Vlit. Tltraq; quippe manus ſenſus ire ꝛobi et duricie

coꝛdis atq; dialvli quẽ acceperint.ita ſexeliunt.et talẽ la
pidem ſupponũt vt ſurgere nõ poſſit.ſic ſuo merito tu

mulatus niſi ſuſcitauerit qui quadriduanũ de monu/
mento vocauit.Ac ꝑ hoc oꝛandum eſt ſicut traditũ eſt

a chꝛiſto:ne cadamuſ in tentationẽ:qꝛ ſic ſvũs pmptus
eſt. caro periculoſa infirmitate langueſcit. Wis di⸗/

ctis ſaluatoꝛ agoniſta pꝛomptiſſimꝰ: ſcðo abiijt ad oꝛã
dum eundẽ ſermonẽ dicens. Inuariabilis eſt oꝛatio

chꝛiſti. Et foꝛma nobis in oꝛõe pᷣſtruitur ne mens oꝛan
tis labatur in multa. Mon fiat diuiſa in multa mens il⸗
lius:qui cupit obtinere qð roſtulat Variatio petitionũ
inſtabilis aĩe nota eſt:et rigidum fecit exaudire rvolentẽ
Et nullo reſponſo ſuſcepto referente ſcriptura mterpo⸗
lauit oꝛare pꝑmodicum:reuerſus tñ ad piam et vtilem

Pe paſſione domini ſaluatoꝛis.

actionem. Nam venit confoꝛtaturus diſcipulos: et in

termittere pꝛo vtilitatibꝰ pximox. marime vbi ſr ũa lia

della timẽtur. ne inui ſibilis ab inuiſibilibo inimicis te⸗

tur inopinate cõflictus. Et diſcretõis in ſignis eſt virt
actuʒ virtutis ꝓ actu virtutis alio intermittere. Oim
virtutũ amoꝛ habitus in aĩo ſemp ſiſtant. actus wro
pꝛo varijs euẽtib opoꝛtet eſſe diuerſos. NMon eniĩ inter
mittitur virtus.ſi neceſſitate vegente intermittitur:et
pꝛo virtute reſumitur actus. Bonũ eſt eſſe bnum: ſed

melius in bonitate tua opatione habere conſoꝛtẽ. In⸗

termittit oꝛõnem chꝛiſtus tedio nõ affectus oꝛandi:ſed

remedio alijs ꝓuidendi. Veniẽs ad diſcipulos inuenit

eos iterum doꝛmientes. Si virtutẽ in iſtis accipimus

eadem que ſupꝛa eſt pferenda ſententia. Si vero chꝛi⸗

ſti cõmilitones in his foꝛe voluerimus multã impfecti
onem ad chꝛiſtũ ntis mentibo miniſtrabit. cũ necad ex
hoetatõem chꝛiſti pꝛimã atq; ſcdam potuerũt v gilare.
Sequitur ꝓfecto. Erant eni oculi eop grauati. Ec⸗/
ce ꝙ remerguntur oculi altitudine ſomni: qꝛ caro infir

ma inualuit ſuꝑ altitudine ꝓmptitudinis ſpũalis. Et

mirũ:quod infirmũ eſt virtuti pualuit. oaptamꝰ eni

ſepe nos magis infirme materie: q; virtuti. Sed q̃ ſit

dey

iſta doꝛmitio: que ſit iſta grauitas videamus. Oiĩs do⸗/

mitio cuiuſcũq; coꝛpis:magis qᷓ; vite imaginẽ moꝛtis
habet. Et vt a coꝛpalibotanqᷓ; a ſigins ad ſignata ſpũa⸗

lia tranſeamus.execrabilẽ tipum hc doꝛmitio ſecũ p-ꝛ
tat.Doꝛmiũt qui vitã in pꝛoximo negaturi erãt vt ma
lum ſepe futuroꝑ pꝛelagiũ ſit maloꝝ.et peccatũ peccati
alterius ſit initiũ. Nam ſpũalis doꝛnntio eſt obtenebꝛa
tio ſenſuũ:et oĩs incluſio.ſuffocatio intellectus. pditio
memoꝛie.volutatis oppꝛeſſio.dimerſio contemplatõis
creditatõnis abolitio.et oꝛõnis carentia. incõſideratio

eterni atq; infallibilis iudicij. contra demones in caute

euangeliſta cõſcripſit:erant enĩ oculi eoꝝ grauati. Ocu
lI ſunt lucide intelligentie. timoꝛ 1 amoꝛ mtellectus et
affectus. qui daelels ſenſualitatis aut onere iniquis
f. Senſualitatis grauamen iob ad d de
clamabat Factus ſum mihimetipᷣi grauis. Ylle imo qᷣ/
libet ſibimet factus eſt grauis.qui nõ ab alio ſed a pon

la ſignum expoſitũ adipᷣoꝝ ſagittas: piculoxꝑ impꝛoui⸗

ſio. wvnoꝝ incuria:virtutũ abiectio inneſcia quies.inſen

ſibilitas aĩe. receptaculũ fantaſiax. Soꝛmitõis cauſam

tatis grauant᷑.

dere ſenſualitatis ex ꝓpagatione coꝛrupte nature graua
tur:et velut ſomno inſidioſo reſiſtere xolens ab eius

Ddulci violentia pᷣgrauatur.et recuruatur cũ certat ſuis

conatibo expꝑgiſci. Dulcis foꝛt is atq; inſidioſa eſt vio⸗

lentia ſomni: latetq; in nobᷣ nec inſurgit ab extra. Dul⸗
ciſſimũ eſt ſenſualitas pondus. coꝛrupteq; nature: q
yvnuſqu ſq; niter ſecũ poꝛtat:ſed nõ vnumquẽq; poꝛtã
tem equaliter grauat. nõ leuigatõne ponderis ſed gẽe
reſiſtentis· Mec pondus euenit ex nobis.ſed cõtrahitur
ex antiquo iniquitatum onere: ſicut declamat dauid.

Qm̃ iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meũ:et ſi⸗
cut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me. Caput mens ho⸗
mims ſepe dicitur:quã tunc iniquitates ſuꝑgrediũtur

qñ in hoĩs aĩa virtutibo pualent:et ex pꝛiſtina conſide⸗
ratõne recuruãt:que multotiens latent et credũtur qᷓ;ᷓ
ſint vt plurimũ leuioꝛes.Ex his nempe grauãtur oculi

nẽe mentis et tꝑe magni?⁊ neceſſarij agonis quieſciñ⸗
ſopoꝛati. Et ionas fugiens a facie dñi doꝛmiebat in in⸗

ferioꝛibus nauis ſopoꝛe graui.nec tempeſtatẽ ſentiebat
quã ſui cauſa naute ſeu remiges ſnſtinebãt. Gꝛauis eſt

nimis mens hoiĩs cũ fugit a facie dñi. hoc eſt ab eius xo

luntatis imperio. Grauatur valide. qui tempeſtatẽ non

lentit minantem ex omi ꝑte naufraugiũ.Aplor oculi

19 S

W

92n1R

Aiber terciu ſgecimus

ſupꝛa naturam fieri omnino declarat:nec veram fierin
timabatur. Etignoꝛabant qind reſronderent ei Dde
ſrondiſſe oĩno ignorat: qui deliquiſſe cõuincitur. et ſuf⸗
funditur verecundia: qui qð ꝓmiſit nõ fecit. Alte pꝛo⸗
mittens t in pmiſſione ſuccũbens legitina exꝛoſa
nõ habet. marime ſi facilis eſt ꝓmiſſio:aut ſi leue quod
erquiritur ab amico. Pꝛomiſerãt apli chꝛiſto ſocietatẽ:·
ipe vero facilẽ vigiliam erigebat.necaliquid impoſſibi
le erigit ab aliquo. Er hac vice ſaluatoꝛ nihil aptig
dirxit. ſed receſſit ipſis aſpectis.. Et oꝛauit tercio eundẽ
ſermonẽ dicens. Eundem ſermonẽ dixit: qui eundezʒ
et immutatũ aĩm poſſidebat:non ptinacia impetrandi
ſed anim firmitate nõ premouendd baſſione: ſed hꝛN
ſua confoꝛmi volũtate cũ patre pandenda. Calicis pete
batur atmnotio: dicebar nolle bbbere a ſitiebat. it v
mo dicebat nolle obedire. put ratio ſupioꝛi obediebart
virtuti pꝛompto animo exhauriebat Calixr mẽſura ſue

paſſionis erat.qua bibirurus erat vſq; ad fundũ:vt eti

ſomno grauabantur quo mentis oculoꝛuʒ ſegiicies in

ines electi qui adducti ſunt ad diſcretõnis annos:oꝛa⸗
nerunt ſequẽtes oꝛabunt ⁊ ſecuturi:ſed nulloꝝ o:õ mſi
virtute ſanguinis chꝛiſti verum ſoꝛtitur effectu. ꝛoin
de ſaluato: in oꝛoõne ſanginnem fundit. Sudat ſudoꝛe
ſanguineo:vt ſup:a naturã cõmun em hoĩm ſuũ dicat
eſſe amoꝛem.quoaquã in oꝛatõne ꝓ omnibo fundit et
ſanguinẽ. Et voluntarie moꝛitur ſic ſanguinẽ pſunden
do. Aelxmentiã vero lawꝛis eſtus inuiſibilis agonis
ſudoꝛ miſſus declarat. Nam ex latꝛe nimio ſimiliter et
ex eſtu:cõſueuerunt coꝛꝑa deſudare. Cum moꝛs vicina
fuerit:moꝛituros ſudoꝛ muadit. Sepe aũt dum natu⸗/
ra cum pena in aliqua infirmitate ofligit:ſi natura vin
cit.p ſudoꝛem ſanitatẽ reſiitint. udat in laloꝛibo chꝛi
ſtus quos a iuuentute ſuſtinuit. ſudat pꝛo eſiu validi

ſi h ſanguinẽ ieſu. Oꝛauit adam petens indulgentia m
poſt peccatũ:qᷓ;uis nõ ilico ſed in poſierũ. Oꝛauerũt o⸗

—.—
—— — —= Ll —

f————— — — — —.⸗ —

am in fundo dlareſceret erhauſto liquoꝛe. Hibit ſalua

to paſſionis pleniſſimũ atq; amariſſimũ calicẽ: nõ po

ſe ſed ꝓ ommbo qui moꝛtui erant. p dei gram occultas
virtutes facti pticipes miſterij paſſionis.ꝓ omnibo qui
tunc in mundo erãt:et pꝛo oñiibo qui nondũ nati erãät:
et ꝓ oñibo quos ſibi ab eterno gratificauit bibit.equa,/
liter a ſeipᷣo.diſpiter vero ſcom merita ſubiectoꝝ. Iſto
ſiquidẽ tercio agonia cũ ſenſu carnis ⁊ aĩe virtute acri⸗
us certabat.et longioꝛis tꝑis ſpacio pꝛotelauit ſermo⸗
nem:in aĩo tacite aut expꝛeſſe ꝑvocem. Neceſſitas aut
electatio:timoꝛ ſiue amoꝛ facit bbĩem qñq; oꝛare plixi⸗
us. Et oꝛat vehementius cum ꝑcipit aliquid ſupꝛa ſen⸗
ſum.aut cũ nititur deuitare qð cruciat:aut abigere qð
tentat ad caſum. Elehementia paſſionis tãta ex animo
fuit in chꝛiſtoꝛvt ſudoꝛ ſanguineus manaret in coꝛpe:
rigaretq; terrã.in qua flens genibo oꝛabat ad prem.
UMitueamur ſi poſſumus quid aĩa illa geſtabat:que oꝛã⸗/
do ſanguinẽ emittebat ex coꝛpe. Timoꝛ erat foꝛte con /
cumbens:ſed neminẽ inuemmuſex timoꝛe ſanguineos
ſcaturiſſe ſudoꝛes.ln erat amoꝛ quo ſalutẽ hůani ge⸗
neris feſtinabat efficere. An erat feſtinatio:qua prnam
voluntatẽ quã omnibo pᷣferebat volebat implere.An in
untabat ad exemplar oꝛadi ſudoꝛe ſanguineo qò nemo
in poſteris vnq; fecerit.An aliquid futurũ ſueceſſu tꝑis
ſigniſicabat:et velut caput aliquid in figura tranſmit⸗
tebat in membꝛa. Quid ergo dicemus. An tranſibimꝰ
ſilentio hmõi nouitatẽ. Libet potius ptranſire q; aliqd
dicere. Meramplius vellet amimus ſe tranſfſoꝛmare in
tam altiſſima actionẽ ⁊ ſimilẽ fieri et meditari ꝓpenſi⸗
us. Poteſtatiua fuit lec actio nõ nature:vt aĩa ſic affe
cta ſudoꝛẽ ſanguineũ ꝑ roꝛos carnis emitteret. Quaã⸗
uis naturale ſit vt cõpago nt᷑i coꝛꝑis ſanguinẽ nõ habe
at:naturale tñ nõ eſt ꝙ ſanguinẽ ſicemittat.Multa fa⸗
cta nouimus poteſtatiue in coꝛpib hoĩm videlicet ſen⸗
ſuum cohibitões ⁊ intenſiones ⁊ remiſſiones pꝛeter cõ
munem curſum hũane nature.quas ſi vellem diſcerni
tare ꝑ ſingula fabulatoꝛ nõ theologus apparerẽ. Sed
cum imptinentiũ diſſertione quantũ dñs nobis dona⸗
re dignabitur enodauimus hanc ſupnaturalem ⁊ miri
ficam actõem.nõ phiſim nec artiatrica cõmenta ſectã⸗/
tes.impoꝛtuna enĩ hic ſunt oĩa hec magis q; in luctu cx

thara ex omi coꝛda canoꝛa. Sudat ſaluatoꝛ ſudoꝛe ſan⸗

guineo volũtarie illum ſcaturiens:fundendũ ſanguinẽ
ex verberibo clauis lancea pᷣfigurans:vt oſtendat totuʒ
eſſe voluntariũ qð agebat.et nihil eſſe inuitũ.quod in
aĩa et coꝛpe tolerabat. Sudat ieſus ſudoꝛe ſangumeo:
vt oſtendat in coꝛꝑe quali agonia tenebatur in mente.

Bugat chꝛiſtus ſudoꝛe ſanguimneo vt oꝛõnem efficacẽ

belli. ſudat moꝛte vicina.qꝛ ventura in craſtinũ.necnon
chꝛiſti ſudoꝛe genus curatur himanũ. Sangiineus
eſt ſudoꝛ:gutte ſanguinis ſunt:et ſuturas martirũ pꝛe
notãt paſſones. DHecurrit in terrã ſudoꝛ ſanguineus:
et terꝛa rigatur viumo cruoꝛe:vt terꝛa noſtri coꝛdis tali
pinguedine fecundetur idcirco confoꝛmi miſterio in
villa gethſemani:que villa pinguedinis eſt. in terram
pinguedo ſalubꝛis effunditur. Cõuertamus aim
ad piam conſideratõnem.et wlut pñtem in ſpeculo eu⸗
angelij chꝛiſtũ intueamur oꝛantẽ poſitis genib necer
audituma pr̃e ſudantẽ ex vexmentia mentis et ſpũs.
et guttulis ſanguineis circũſuſum. Clideamus velut
repudiatum unpetitis. ac ſi male hoca dño poſtulaſſet.
Vnepte petitõnes negationẽ piter poꝛtant. Chꝛiſtus
petiuerat ſed nec inepte.vt nõ executioni ſua petitio tra
geretur Fontalis radius eterne lucis et ſapientie tota
vena. necin ſua petitõne quõlibet oberrabat.ſed nec ex
auditur chꝛiſtus ad hoc. ne tin betur ſi petitionẽ quã p⸗

tit nõ obtinet chꝛiſtianus. Geniculauit quindecm vici
bus hoc in ſero ſaluatoꝛ duodecim ãte duodecim in ab⸗
lutoõne pꝑedan, tribo veropietatẽ exoꝛando paternã. hi
charitas ? humilitas.hic pauo: et hoꝛroꝛ. hic vilitas et
abiectio. Nam vt vilis habetur cuius petitio nõ admit
titur. Et abiectio man ma eſt. dũ abijcitur in penis qui
nullo peccato deliquit. Hic chꝛiſtus coꝛpe inclinato. mẽ
te in altioꝛa ſe tollit. PDaternum ſtabat ante conſpectuʒ

gĩia ſancta chꝛiſti.qñ pater mioꝛe clamabat. Ypſa vero

oĩa clamoſius atq; validius loquebat᷑. Clideamus iu⸗
uenem hũc genuſlexũ.nunc deoꝛſum vertentẽ faciem.

nunc erigentẽ ad celũ.de ꝓfundis ſui coꝛdis clamanteʒ
et incuruatã om̃ino ꝑficientẽ oꝛationẽ.Anima ſuꝑ ce⸗
los poꝛro cõſcenderat.qũ ſanguis manabat ex coꝛpe.ri⸗

gans ſub oculis terram arentẽ et infecundã fructibus

ſancte vite.ſicut qui de celeſti atq; ſuꝑna virtute vene⸗
rat excolere vt fecunda paſtũ gratum plaſmatoꝛi et ce⸗

leſtibus ciuibo redderet. Signũ erat ſanguis decurrẽs

in terrã pꝛofu ſiomis aĩe chꝛiſti.ꝑ dilectionẽ ad hñnanam
naturã vt vita effunderetur ſuꝑ moꝛtem abſoꝛbendo
ipam. In ſanguine dccitur eſſe vita. erra moꝛtalis a⸗
damꝛet ex ea vniuerſalis cõtracta ꝓpago. ſup quã tota
vita chꝛiſti decurrit.vt hoc moꝛtale cõpoſitum abſoꝛbe⸗
retur ab ipᷣa. Geruens ebullitio ſeꝑe mittit ad extra. Et
quantũcunq; aĩa chꝛiſti charitatis igne bulliendo fer/
ueret in intimis:ſcaturitio ſanguinis monſirabat. Du
rum bellum et inunſibile in illa chriſti aia gerebatur. qñ
velut ex ꝑcuſſionibdꝑ poꝛos coꝛpꝑis eius ſanguis decur/
rebat in terrã. Oens mea ſemetipᷣam cogit inquirere ſʒ
non pᷣt.tñ ſcire poptat.ſi an oꝛabat ꝓlixius qꝛ ſanguis ex
ibat. an ſanguis defluebat ex coꝛꝑe.quia ꝓlixius ?1 xbe⸗·

, — — g =

— – =,☛l 1

☛,

— — —

De palſ ſione domini ſaluatoꝛis.

ſrinf ”YVMVU
mentius oꝛabat-Ecat ne ſanguis defluens oꝛois gecen mem bꝛa certantia.neceſſitatis the con. rtatirus aduue
ar⸗ ſio:an oꝛatio ſanguinẽ ſt cnuſabat Anma chꝛiſti ante mniet ptet qoagoniſia chꝛiſii tanc; tomo no tolerat: vt
Pnſ woꝛe:an ſanguis manans alam remittebat ad u. HG65 AQAuid vero angelus iſte virerit: p euangelicam ſeniptu
cte y4 aia chꝛiſti ꝓfundiſſime deum oꝛans coꝛpe vt ſuo in- hinqintur nte menti: vt pie credamus hmõi ange ñ cö⸗
ſder 2 ſkumento vtebatur.ad ſigna ⁊ad figuras vt ad oſtenni fſoꝛtationi verba decentia ꝓtuliſſe: ſicut decebat dicere .
ten ones eoꝑ que in aĩa ſua diuinitus ⁊ humanitus agebã⸗ angelum a deo celitus miſum:et ſuſcipe hoĩem i eſüm
e tur in redemptnem bũani generis. In virtute amo chaiſtum. cum demoniboa dialvlicis hoibus certaturũ
Conis ris et paſſionib, coꝛpis pſeuerantiaʒ docens vt vſq; ad Et qꝛvt homo nõ vt dei filius hanc confoꝛtatonem ac
llerek ſanguinis effuſionẽ a voluntate diuina nullatenus re, ceperat. verba foꝛtaſſis erant de amoꝛe paterno. de fir
Siein, cedamus:vt non ſolũ parati ſimus ſanguinẽ fundere ma victoꝛia.de reſurrectõne feſtina. de gloꝛia poſt ſepul
nharn ꝓpter deuitanda peccata. ſed etiaʒ ꝓpter virtutes agen/ chꝛum. ſicut de ſtella poſt vterum. de conſcenſione ſug
hunyn das fundere ſanguinẽ ⁊ ſuſcipe mostem. Sanguis pi na. & ſubiectione celeſtium terreſtrium 1 inſernop. et
bchi mi hoĩs.iuſti:ad deũ contra fratricidã clamabat de tera his ſimilia que cõfoꝛtare poſſent ſtrennue pugnaturũ
nnſe et ſanguis cheiſti oꝛonis et crucis pfuſus ad teram.ccõ MHec quempiam n ero: bitationẽ cõmoueat qaia plura
flenon tra omnes ad deũ clamat de terra. Igitur ve ingratis. iebat q; angelus: et in cõſpectuj altiſtimi ſe pararat vni
fens Algonitanti taliter chꝛiſto angelus de ſuꝑnis ap tap omnia deitati.et omnibo angelis penitus ipa nobi
rine daruit confostans eum. expte atq; miſſione paterna. lioꝛ:ſi nõ ercmimi aiag natura quam ipa er cregtone
nene Mirũ eſt qð dicitur. Cum chꝛiſtus dñs angeloꝝ ipſos habebat cu ceteris.attñ ex ſingulari gia qua omnib ſu
gsn ſemp habet pſentes. cur ſic dicatur. quaſi de nouo eius pperferebatur et er vnione deitati. Elnde igitur iſia co⸗/
An woterat a pate oꝛando ſuſcipe pluſq; legones dude teoꝛre talia haguntur:et ſubmittitur cõpꝛelvn ſio:qua ab
lsefn cinm angelop. ed omnis apparitio angeloꝑ de qua ſa⸗ iĩnſtanti ſue incarnatnis accepat. n ad hoꝛam com
culoer⸗ cer tertus eloquitur:ſiue in ſomnis atq; vigilijs. pꝑ ſpe⸗ pꝛelvnſionẽ pdidit chꝛiſtus: ſed tanqᷓ; via toꝛi bi locu/
ynectr ciem coꝛpalem facta credatur. Species vero coꝛpoꝛea tus eſt angelus. Et retractis aut quolibet miran⸗
ſi coꝛpis obiſcitur ſenſib.Pꝛoinde chriſto in foꝛma ho⸗ dis abſterſis ſudoꝛibo.l venit ad diſcipulos et inueni
veſut minũ cõſtituto angelus in ſubiecta figura de celo miſ⸗ eos doꝛmientes. Nucas wero ſcribit. pꝛe triſticia Et

merito qꝛ ſuccumbebant defectib.et deſiciebant pmiſ⸗

ſus ſenſibo eius apparuit:et vocem emiſit coꝛpoꝛeã p . H
laget lus lenni en t. t coꝛpoꝛes h ſis. Nec aſſoliti talia tolerãt.et fides petro tremulo pal⸗

eandem ſubiectã ſiguram cõfoꝛtans eum velut hboiem

Pſn in agomiby fatiſcentem: vt hmõi apparitio et cõſoꝛtatio pitabatur.ſi quis hic in quẽ crediderat quẽ triſticia vi⸗
dene tota referatur ad foꝛmn ſerui penitus et nõ dei. Ex qu- Qebant affectu. cui paſſioni foxte ipi animo cõmunica,
ue argumento magno factu eſt nobis ꝙ neminẽ deus in bant. diligebant eni eum: eos taliter diſigentem. Dili⸗
tien tentationibo tribulatõmibo derelinquit. vt non mini gentiũ miop ſe cõmunis eſt paſſio vel hilaritas.. Qui⸗
mn ſtret de ſuperis neceſlaria oino virtutem: et confoꝛtet bus dirit Soemite iam T requieſcite.] AFndulget ſal⸗
c angelice qui hane ſuccumbit: concedat de celis q; nã uatoꝛ infirme materie. Concedit abſq; vicio ſenſualita
linch, repitur in terris:vt et velut incoꝛpoꝛeus ⁊ impaſſibilis ti: quod impoꝛtumitate ſua depoſcit. Recoꝛdatur ſemꝑ
i⸗ coꝛpoꝛeus: paſſibilis ſuſtineat paſſiones. Ampaſſibi⸗/ dñs qm puluis ſumus et nouit ꝙ coꝛpus coꝛruptibile
ſnwe lis factus eſt angelus dum confirmationem accepit ad aggranat aiam:et ſigmentum nim inoblite cognoſcit.
quaſlibet paſſiones. Daſſibilis eſt homo a patitur: ſeld Pꝛoinde parcit infitmitati nõ ſociate malicie: ißamq;
noͤti cõfoꝛtatus a deo paſſionibo ac ſi nõ pateretur oino non tolerat quam aſſumpſit. Infirmam eni aſſump ſit cor
Kare cedit. Clamat hoc omis congeries martirũ: qui toꝛmẽ nem reiectoq; vicio. Innrmitates teſtes fũt penalita⸗
ſenu, ta ꝓ chꝛiſto in hoc ſeculo indicibilia tolerarunt qui nec tes ſeptem: quas wiuntute hpeſſus eſi Ecce cy diſeipu
wd ceſſerunt ad hoꝛam:ac ſi nõ paterentur Pati potuerũt litercio doꝛmiunt vbi marme apparet eopꝑ infirmitas.
onu vinci nõ potuerunt:ſempꝑ ferentibo foꝛtioꝛes:velut in / Et ſepe accidit vt neceſſitatis tpe pferendiq; teſtimo⸗
d paſſibiles: pendentes mipilo mostem. Felicio: eſt conldni nmnij.p virtute credita virtus deficiat. Ydcirco ad pſum⸗/
nmnez tio angeli qui habet a dño impaſſibihtatẽ:foꝛtioꝛ tñ ho⸗ ptionis poꝛtum nullus ſuam nauicml anchvꝛiget nec
minis. qui patitur ⁊ nõ cedit. Non poſſe pati et pati et ſiis velis penetret alta maris. Et de ſuis fantaſinatib
en vincere:ſicut excedens ⁊ exceſſum diuerſa qnalitate fe⸗ demiat nemo ſecurus.rina doꝛmitio diſcipulox tri-
i runtur Mam angelus non patitur cope quo caret mec plicem arglut defectũ.et eodem numero imagine moꝛ
Hauteretur etiã in aſſumpto: ſubſtantia etiq; ſepata auua tis cunpabilis repꝛeſentat. ſc contracte fragilitatis ert
i⸗ ſi eſt et cõfirmatus: ꝑenas ſentire penitus nequit. H ignoꝛantie inlxrentis. nenõ et priſtine cõſuetudinis.
, mo vero qui de celo accepit confoꝛtatõis annonã.et ſi quã qui nõ vicerit cum ſe credet erpgiſci remergetur.
n coꝛne patitur. mente nõ ſternitur. coꝛne pꝛeſſus anina Antiqua cõſuetudo aduerſus quam continuũ impa/
pſeuerat, inuictus ſubactus carne: aia vero impaſſihi⸗ ciſcihile bellum nõ geritur nec reſculpitur er aio. et fe⸗
lioe ks eſt. Quandam ſimilitudinẽ eſſe ꝓpoꝛtionẽq; inuiſi- rociſſimos viros arq; pꝛudẽtes iugo ſue ſerintutis op⸗
toen bilem terreſtriũ agoniſtaruʒ ciuium ſupnoꝛum. deus peeſfit. Beinge ſaluato: polt aliuantilamn ante,
ſtri pure oſtendit cum chꝛiſtũ confoꝛtauit ꝑ angelum. Et tem cötinuo intulit dicens. Iſufficit. et whitu nota⸗/
in capite pferebat: que ſecutura puidebat in membꝛis. re tenentes. aut nonũ eroluentes euentũ reſpiremus.
ſet⸗ Et chꝛiſtus caput eccleſie ſiue oim ntoꝝ ſuoꝛum fideli Mogificatur impauos nt̃ᷣa natura:niſi pdominetur in
um bhanc apparitionẽ angeli confoꝛtationẽ accepit in epta woluptas aut depeimat graue pödus Sed qon
i ſeipop membꝛis:timoꝛem ommibo auſerens paſſionis ſufficit mſatiabili ſanginſuge: neceſſitati ſufficiens eſt.
tur et moꝛtis:qm ꝓ nobis certat:et omnes celo nos cõ/⸗ Nouit enĩ deus qð ad tutelam nfunctoꝛiam ſufficit. et
neß foꝛtat altiſſimus. Vnguentũ capitis redundat in bar⸗ quod ſupadditur nõ ignoꝛat: ſed ponderat iuſia lance.
ſser bamiet om̃is gẽa chꝛiſtiad ſua membra deſcẽdit.zo⸗ Hufficientie verbũ om̃e ſupfluũ abrogat Odemnat.
inde angelus cõfoꝛtans caput oĩm chꝛiſtum. ſemp ſua SBupffuum aũt in omni re qua cormalſterviuntur elle⸗

cognoſcitur ſi aufertur:quod remanet ſufficientiã pꝛe /
tibo:fallit in coꝛpalibo. Nunq; ſi vna doꝛmitionis hoꝛa
ſufficeret et deinceps ſufficeret quicqᷓ; ad ſufficientiam
in coꝛpibo et eius vſibus ⁊ actõnib additur condenat.
XFlbi ſilentiũ ſufficit ſupflua eſt locutio. bi ouo ver/·
ba ſufficiũt:reliqua nõ expediunt. Quãauis eni ſaluatoꝛ
ab aplis vigili exquiſierit nature ſufficientiã aut debi /
tum non negauit et qd infirma caro poſcebat indulſit.
Hed oino exrpedit dare terminũ hmõi actionibo: ne ila
blandicies cõpaſſio emule ſanctitatis atq; virtutis laa
tentes in hoibus ꝓdeant. et ſub neceſſitatis verillo tur

piter nos inuoluant. Sed qm oĩm non eſt equa po⸗⸗

tio:nec eiſdem ſufficientia equa erit. Pꝛoinde difficile
ſemetipᷣm ꝓpter inlexrentẽ compaſſionẽ homo cognoz-
ſcet: niſi extra ſe diſcretũ habeat ꝓuiſoꝛem. Elerunti
longa expientia cuſtodita ? diſſoluta cõpaſſio ad aĩale

coꝛpus:in ſufficientia ⁊ ſupfluo diſcretum hoĩem fecit.

Subnectit cauſam ſaluatoꝛ dicens. Venit hoꝛa: ecte
ſilius hoĩs tradetur in manus peccatoꝝ Surgite eam
Ecce qui me tradet ꝓpe eſt. Hoꝛa venerat hoĩs ſeru:
non dñi dei. NMon habet chꝛiſtus hoꝛam ex foꝛma dei ſed
ex foꝛma ſerui.Que hoꝛa in paſſiom et oſtendẽde vir
tutis ⁊ eterni ꝓpoſiti declarandi.Geatus homo qui non

pᷣuenit hoꝛam in agendis ſi non pᷣtermiſit cum vemit.
qñ venit hoꝛa eius ſit paratus abſq; moꝛa. Elenit hoꝛa

ſcʒ traditõis chꝛiſti. Sequitur.. Ecce filius hoĩs trade

tur in manus peccatoꝝ. Venit hoꝛa:et ipᷣe venit in ho

ram. Pꝛedixerat enĩ matri. Mondum venit hoꝛa mea.
Pꝛedixerat cognatis ſcʒ fratribo alijs nõ diſcipulis.ẽ
pus meũ nondũ patum eſt. Pꝛefinitũ erat infallibilix-
ter:quo tꝑe tradereturligaretur.pateretur atq; crucifi⸗

geretur.Zradi nõ potuit niſi cũ voluit:ligari mſi cũ ꝑ⸗
miſit neq; pati pinas ⁊ moꝛtẽ niſi cũ conſenſit.Acceſſit

ille ad paſſiones:et paſſionib ſuꝑ ſe donnniũ dedit: pꝛo
pterea intulit.. Surgite eamus. Ecce qui me tradet
ꝓe eſt Voluntarie accedamus:ſumus eniĩ ulis virtu
tibus foꝛtioꝛes. Quaſi dicat.Aa me habẽt vnde me tra
dat iudas:et vnde me ligent qui cum eo veniũt. Elſq;
in pᷣſentiaꝝ hoꝛa nõ fuit. Nõ infans moꝛi debebat dum
eum querebat herodes. non puer nõ iuuemis. quouſq;

ſpacio viuendi mundo ꝑ ꝑſonalem vitã innoteſceret:

ne quedã deluſio crederetur.Nõ moꝛi debebat in etate

tenera ne interrogatus in reſpondendo etatẽ tranſcen
dere videretur:qm̃ om̃i tꝑe ab inſtanti conceptõis tan/

tundẽ ſapientiã habunt.lut ſubticẽdo fatintas ſen fan⸗
taſia crederetur. Si nihil fererit aut dixerit in ſigne tẽ
poꝛe vernantis etatis.et quo moles coꝛꝑis ſumebat au

gmentũ:nulla cauſa offenſionis ⁊ moꝛtis iudeis pꝛeſto

erat.Ante ꝑfectam etatẽ talia que poſtmodũ fecit: face⸗
re nõ debebat. Perfectio doctrine oꝑm ⁊ miraculoꝝ e
nondũ in virtutibi:ſed etiã vnũ ꝑfecte requirebat eta

tis. Condendũ erat prius euangeliũ eternũ.pᷣdicandũ
erat ante dei regnũ.erant oĩno facienda miracula:et vi

ta chꝛiſti declaranda virtutibus.ſua erant exempla pro

ganda ſequentibo:et in ipᷣo et ſuo diſciplinatu ommib⸗
danda erat foꝛma viuendi. Qui plenitudinẽ tꝑis erpe

ctauit incarnatõnis atq; natiuitatis: hoꝛã ſimiliter ex/

pectauit paſſioms et moꝛtis. Pꝛoinde dicit aplis. Cle⸗
nit hoꝛa:completa ſunt ommia. hoc ſolum reſtat ante re
ſurrectõis glam ꝓ humana natura complendũ. qð per

hoꝛa:eſt pperfectũ in oꝛdine vite agende hoꝛã debitam
in omnibo exꝑectare:nec illam effugere aut pterire ne/

gligentia cum aduenit. Qui neglectã aliquam pꝛeterit

ludibꝛia obpꝛobꝛia tradar in moꝛtẽ. ſepe aplis hanc
hoꝛam e pdixerat de qua nũc expꝛeſſe loquitur. venit

bosam:illam non reuidebit. penitus ineternuʒ. Pꝛete⸗·
reunt tꝑa nõ reditura:et hoꝛe introuerſibiliter tranſe,/
unt. Qui ocioſam illam tranſire pꝑmittit:nunqᷓ; eandẽ
recupabit aliqũ.Tenetur em in ſequentib tona ſacere

ſi qaua pt. et illa inreuocate in
ſens ſiue futurũ oĩno non re

em neq; actiones habet neq; fundamenta bonop. P;,
inde hoꝛa recupanda nõ redit. Cle igitur qui culpate il

lam aut debito non ſoluto tranſire ꝓꝑmittit. Et qui in

illa nõ fecit qað debuit.nihil fecit:etiã ſi bonũ eſt qõ fe⸗

cit. Sed ſi melius fecit hoc ſiquidẽ ſacere debuit. et erx
cuſatus manet:ſi ꝓ melioꝛi bnum aliquid intermiſit.

Sed multa diſcretõne opuseſt.actus reſpectu melio⸗
ris variare pꝑ hoꝛas:nec aliquis in hoc ſibi faciliter cre⸗

dat. Qui vero ferule obedientie veraciter ſubiacent in

his incedent ſecurius cum exactibo aliquid ꝑ hoꝛas va

riare nõ poſſint.ſuperioꝛis iudicio mancipati. Capitis
nĩi chꝛiſti ſollertiam inſpiciamus:qui hoꝛam exercendi

miſterij vacuam pꝑtranſire non ſinit. Dicit enĩ. Uenit

hoꝛa. Quaſi dicat aplis.nõ illam ptereamus.Hic me
paululum hoĩm incuria ⁊ ocioſitas :inſollertia decla⸗
mare compellunt. Meu qᷓ; multi hoꝛam diuinis actioę
nibus aptam pᷣtereunt.et eos incautos apta hoꝛa ptrã
ſit. et in omni vita ipoꝑ non reuocanerũt pꝛeteritum:·

nec illud bonum quod ſe ad agendũ pꝛebebat in hoꝛa di
miſſumAffuit hoꝛa exercende hũilitatis:et abſq; hu⸗
militate tranſire ꝑmiſerunt Ziffuit hoꝛa qua parabatur

fluuius lachꝛymar peccata delentiũ.que acceptabile ſa-⸗
cnficium ſunt. et abſch lacher mis imo ſteriliter lla ho⸗
ra defluxit.nec reinuenerũt ſimilem actionẽ.Affuit tẽ⸗
pus quo mens conteplaris intuitu ſe in alta leuabat.et
abſq; inuiſibili theoꝛia tꝑus illud pꝛeterijt. Et cum alio
in tpe wlluerunt mentẽ in alta ſuſtollere. inuite recur⸗
uabantur. Pꝛeſtat aliq hoꝛa eꝛandi facilitatẽ. Et mo
ra hoꝛam veduxit in hoꝛam et illa in aliam. et ſic p in⸗

ſollertiam aut incuriam tꝑa multa vacua defluxerunt:

quibo triſticia ſterilis ſepe ſucceſſit.Et his nempe fit ra-
tio multa ſimilia cognoſcendi:ſed vtinam pꝛecauendi.
Fruſtra eſt triſticia tempox labentium perditoꝑ. Repꝛe
hendi ſolum pñt aut in tabula damnata depingitpa va
cua:que pꝛeteritũ in ſuo iure ſuſcepit.coꝛrigi aũt nunq;

nec in cartha latiſfactoꝛis aſſcribi. Potius maleactum

per penitentiã ſequentẽ diluitur.q; recupꝑari poſſit bo⸗
num quod extitit ex incuria ſeu negligentia vl quõli⸗

neſcimus hoꝛam diuinam. Moꝛa nra eſt actionis: diuii

dicatõnmis eſt hoꝛa diuina. Inauit eni ipſe ſaluatoꝛ. i
gilate itaq; quia neſcitis diem neq; hoꝛam. Dꝛopterea
ſupꝛadictum eſt.nõ potuiſiis vna hoꝛa vigilare mecuʒ:
vt hoꝛa mes in hoꝛa vta vos vigiles inueniret. Nüc ve⸗
ro dicit. Elenit hoꝛa non ꝑmittatur vacua bonis operi⸗
bus ꝑtranſire.ne hoꝛa mes vos moꝛte interueniẽte dis
iudicet.non ad veniam ſed ad penam. Laudabilis eſin
02

uidentia et laudem habere in vita ⁊ pꝛemia magna

titur. que nec momentum tpis ſteriliter tranſire pmit⸗
tit. Paratum in hoꝛa eterna hoꝛa ſuſcipiet.et in hoꝛa

diiudicatõnis demonũ calumnias vilipendet

BSBequitur. Ecce filius hois tradetur in manus
peccatoꝝ. DHemonſtratiue loquitur.quia ſibi oñiia nu
da erant et nihil occultum in intelligentia eius. Crade
tur filius hoĩs.quia caro nõ deitas tradenda erat ⁊ vin
cuilis alliganda. In manus peccatox. vt reuelentur eo⸗
rum peſſime voluntates.innocentem afficiendo crude
liter. Et bene traditus fſuit in manue peccatoꝑ.quia pꝛo
pter peccatoꝛes traditur.s penatoꝛe traditur. in manus

nßtentis ecurrene ad pꝛe
ss ſiue fu lo non redit. Talis enĩ eſt conditio
tpis:vt in ſuo curſu ſemp tendat in mhilum. Nihilum

cnornt
unt
dpit
mmn
lennteſ
cobokta
Mnſ.
etmmt
irtut
mmitr⸗
Mone
ntſkin
Cnerefins
ſonifian
Gntſumont
ſedareco
ommedri
tevehoit
Torfuncd
ſoſitastu
etſoboeren
Karmad
nantiam
ſseſteſu
debetele
generetw
peunte no⸗
leſeans in
Covurus:
Chriſt
umteſünan
gimead
ecodrws
lendeſg
teihad
miſiap⸗
Exceod
patensf
nt Rect
lt toniy
lum wim;
chndarne
Eigbußse
Mphirne
mechuſti⸗
tgenano
Einnatats
Aunnep⸗
(enonen
n
Mletihe
ihrd
nudhunmn
tghedſcne
anceggte
nähoe
npe
nunmn
1 t
ipm
ſtren

=ẽ =

—

— —

pepalſſione domini ſaluatoꝛis.

dete,

peccatoꝛnm incircunmciſor traditur:ab eis in manus

pena exmultitudine hoĩm peccatoꝑ. Seu malarum in

nſe peccatoꝝ gentiliũ traditur. que traditio in ꝓthoplaſtis tentionum chꝛiſti ꝓditoꝛ facit ſepe cohoꝛtem. .ο ‧d
nc⸗ accepit initium. Surgite eam us. Tepidas excitat ſuiua hoꝛs ipi ſieam ſolam intueamur que ducem nephariũ
cere pꝛomptirudine mentes. et cognita voluntate paterna ſequitur.oſtendit menti multitudinem iniquox:quela
lpe intrepide ſe donat in penas.Alrgumento pꝛo monb eſt duce diabolo ꝑ nepharia queq; ducitur.quoꝝ aliqui gla
ito nobis: vt quod oino nouimus deumvelle leue aſſe· dios acutos poꝛtant linguam videlicet faclem male⸗/
lum rum ꝓmptoanimo capiamus. Hon ſunt timenda: in qᷓ dicam:ad ſeminandã diſcoꝛdiã T iniuriam irrogandam
Decg nos tradidit diuina ptãs Oeus qui nouit in tribulatio Unde pſalmiſta clamat. Et lingua eop iniquox gladi⸗
deil nibus tradere valet eriꝑe.nec diu detineri pꝑmittit qui us acutus. Sed gladius malox intrat in coꝛda ipſoꝛũ.
iin tradidit. Altiſſima bonitas ſeu ꝓuidentia dei: aut bꝛeui⸗ Atrocitas ſemp gladium poꝛtat: vt ne feriat incaſſum.
oſer at paſſones et tꝑa et modificat ſeuas hoim voluntates et vult ſibi certum fieri ſi tranſigit:et manu ꝓpꝛia vel⸗
eten aut preſiat in aĩa et coꝛpe valitudinẽ tolerandi. Oĩno let laniare quem odit. Tlicinaliter ⁊ non fruſtra pcutit
miſt. eſt neceſſaria nti anim ꝓmptitudo ꝓpter inuiſibiles ho gladiatoꝛ:et de ꝓpinquo vulnus infligit. Fuſtes ſiue li⸗
elo⸗ ſtes. qui ſi anime faciem cognoſcere pñt ex timoꝛe pallẽ gna poꝛtant qun a mentis inſania detinentur. Etenim
kae/ tem ſumunt audaciam et ignoꝛantur credentes oĩno iſta ſtultox arma fuerũt aut quib dñi verberauerũt ſer⸗
ntin poſſe dare conflictum. Si vero in nobis cognoſcũt au uos:et aĩalia cum hmõi agitantur inſtrumẽtis. ad one
e daciam: eoꝛum depꝛimitur. Nam ſepe in bellicis actib- ra deferenda. PP zeter id qð miſticũ eſt.⁊ quod dñi penã
pitis audacie hoĩm qᷓ ictus ferrei plus fecere. Omnẽ quip/ coꝛpalem exaggerat: moꝛtalia coꝛruptibilia poꝛtãt im /
eendi pe confundit de monẽ pmptitudo bene agendi. Et ani, pij contra lignum vite:eſt enĩ chꝛiſtus lignũ vite plan
Venit moſitas cauendi a malo eox machinamenta deſirurit: tatum in medio padiſi ſcʒ militantis atq; triumphan/
Dieme et ſubuertit rotas curruũ ipoꝝ. et ſubneruauit equos: tis eccleſie. Ipe lignũ plantatuʒ ſecus decurſus aqua-
1 ede⸗ et arma depũctauit audacia patiendi. Aufert dubia opi rum videlicet labentiuʒ ploꝝ:quod qui accipiet.in ꝑc⸗
ato mnantium. qm chꝛiſtus nõ neceſſitate ſed voluntate paſ⸗ cata et m penam non defluet. Ecce poꝛtant ligna cõtra
aN ptd ſus eſt:ſurgite eamus dicens. Pꝛo neceſſitate omnibꝰ factoꝛem ipᷣoꝝ impij peccatoꝛes:que ſa tis ſunt ignibus
entumn debet eſſe woluntas diuina. Igitur illa neceſſitas oĩno apta. velut in pꝛeſagium futuroꝑ:qm ipſi ab ignib inęꝰ
od generet wlentem atq; libentem. Surgamus omnes conſumpte ſempꝑ comburentur eternis. MBenouat dia/
bu, vocante nos chꝛiſto: ſurgamus a toꝛpoꝛis et negligen / lolus in mentibo et moꝛibus hoĩm pꝛima facinoꝛa: vt
lbator tie lectis. ſurgamus ab his in quibo nos male iacere co⸗ in quibus in pꝛeceps traſeret pᷣcedentes trahere confi⸗
gleſe, gnouimus: ſurgamus ad chaiſtiferas actiones. dat et poſteros. Eteni pꝛimi parentes in ligno vetito
bo⸗ Cbhꝛiſtus vero qui omnia nouit: maloꝝ iniquo⸗ coꝛruerũt. Sed verſa vice velut ſtulti ſerui et anima,/
fnitte⸗ rum feſtinantiam agnoſcebat. Pꝛoinde intulit. Ecce lia bruta his fuſtib ſunt arcendi. Neuixit in eis chayni
ret qui me tradet ꝓpe eſt. Ynſidioſe ambulat dux nephã na miquitas:qui fuſte fratricidiũ fecit. lrmoxꝝ vwero no⸗
dmsſio de coloxtis: quod nitatum ꝓpe eſt. Elr et adhuc eo lo⸗ mine offenſionis atq; defen ſionis officũ noſcitur qoꝑ
e recr quente ſc chꝛiſto cum aplis:nam reuerſus fuerat cum fecerunt in bonis ⁊ malis qui vere lucis arma pᷣſumpſe
Ermo tribo ad alios octo: l venit iudas ſcarioth vnus de duo runt. Qui vero ad nephanda pficienda iniquitatis ar,/
tſcin 4 gecim et cum eo turba multa cum gladijs et fuſtibus: ma ſuſcipiunt:aut cum expedit ꝓhibent qð ꝓhibet aut
rerunt muſſi a pꝛincipibus ſacerdotum. Ecce dux in pꝛeceps. multa ꝓtectõne atq; velamine ſe tuentur. Cötra
ſkeftu Ecce obſtmata malicia. ecce animus inquietus. et im⸗ lucem mundi laterne poꝛtantur faces. Non eni in il⸗
Alenh. patiens feritas.que niſi ꝑficiat concepta mala non do la luce videbant ſed pᷣ magnitudine ſua eoꝑ mentalis
Repe mit. Recepat pecuniam. quia chꝛiſtum iudeis vendide· cõfundebatur aſpectus. et reuerberabatur a radijs ſplẽ
Gieni rat.tanq; wenale mancipium:et vili expoſuit pꝛecio: ca⸗ doꝛis eiuſ. Nam et faciẽ moiſi clarefactam ex colloquio
tnon ram hoĩm vitam. Cohoꝛtem accepat: vt chꝛiſtus turba dñi ſui:antiqui patres in deſerto nõ poterant ſuſtnere
uunn Rrcunchcus We Por manibus elabi omnino nõ poſſet. Plus hic q; moiſes quem intueri nõ pñt imo nolunt.
ſirko/ Et gladijs et fuſtib et armis vt remouerent peuſſio⸗ Qñ̃ ſicut moiſes velo ſic iſte huanitate ſe velauit. Sʒ
Rr bus pꝓhibentes. Cum facib, et laternis.quia in wro lu quid ſibi volũt in nepharijs moꝛibo faces huiuſcemodi
ie mine chꝛiſti cecati penitus erant. Et nocte veniunt. ſi⸗ et laterne. Oĩim repꝛohoꝝ mens hoc ꝓpꝛiũ habet vt in⸗
neqe cut eterna nocte damnandi.detenti nocte peccati. Eli⸗ fallibil iter velit malum agere qð cõcepit. Ideo querũt
ebri de iniquitatis apparatum: que nihil omittit expediens repꝛobi artificio thetrũ lumẽ quo certe ſciant mala que
W ad ſuam nephariam actõnem. lgnoſce diuerſitatẽ ma faciant. Et ſcrutantur ten ebꝛoſo lumine intellectus la⸗
Mer⸗ loꝛum. quam chꝛeiſtus incipit tolerare atq; ſuſtinere in tebꝛas:ne quid mali lateat acab eoꝝ actione damnata
nech carne moꝛtali. Conſidera ꝓmptitudinem amoꝛis eius diffugiat: Et ſcrutantur iniquitates obſcura luce vt fa
Hüͤce Coꝛde manet impauidus:pericula non timet.moꝛtem ciant:ſed deficiaãt ſcrutantes ſcrutiniũ maluʒ. Faces lu
8oen non pauet q;uis caro aſſumpta ſubdita fuit terroꝛi.MNi⸗ men patulũ faciunt. Vlt aũt occultetur aut pᷣſeruetur
nicedi bil ghoꝛreſcit vt amoꝛ ſequatur affectum: qui ſoluʒ ge⸗ lumen ponitur in laternis ne ventoꝑ velementia extin⸗
lseſ nus humanum a piculis eternis ſuis toꝛmentis tranſi guatur. Sunt nanq; nõnulliab impꝛobitate nimis de
on ſe toꝛijs diſpoſuerat liberare Contemnit vehemens amoꝛ tenti:qui patenter ſcelera faciũt ⁊ mihil mali ab eis pꝛe
imepmmit cuncta picula:ſi preuidet nõ fruſtrata ſpe vota poſſe ſoꝛ⸗ terire videtur incognitũ vel intactũ et male faculenti
tin or tiri. Agnouerat nempe chꝛiſtus infallibiliter victoꝛiam ſemꝑ munao peſſimis actibo inclareſcunt. Ve faciferis
poſſe repoꝛtare de bello. Yntueamur in his malis ho/ atq; ad queq; ſcelera pagenda.nam faci ſcelerum ſucen
uns minum moꝛes:quos chꝛiſtus hodie ſpũaliter patitur: det eterna fax impꝛouiſa enax Plerich autez ſunt qui
fianu quos in pꝛiſcis tpibus etiã paſſus eſt. Oux nephande occulte ferunt in animo malũ cõcupiſcentie ignẽ:clare
Tmde cohoꝛtis pditoꝛ eſt. Om̃is ꝓditoꝛ in eccleſia conſtitui⸗ ſcientes mala que opari diſponũt:ſed timẽtes extingui
tayin tur ꝑ receſſum achꝛiſto.a quo recedens pꝛoditoꝛ factus quouſq; qð eſtimant ꝓbibens auferatur malã concupi/
tureo⸗ eſt. Accepit cohoꝛtem vt multitudine pficiat qð vnus ſcentiam nõ oſtendunt cum vero cognouerint ꝓhibi⸗
(rude nequiret. Elel multitudine autumat ſe tueri. Multi tum ꝓhibens laternam coꝛdis axeriũt:et ope complent
nüͤpro eni hoc erroꝛe detinentur vt excuſentur aut mitio⸗ ſit que aĩo tractauerũt · Sʒ ad chꝛiſti Penalaieuecintr.

Oiſſi erant miniſtri deteſtabiles apꝛincipibus ſacerdo

tum et ſcribis ſenioꝛibo ꝓpli. Erat in auctoꝛitate iniq/

tas. Omis nanq; iniquitas ab iniquitate maioꝛe iuſſa
ſuſcipiens otius atq; ſecurius ſeuit:et pficit ſcelera que

iubentur. Pꝛincipes erant ſacerdotũ nõ ſacerdotij: qui

mala iuſſa vderunt. Omne ſacerdotiũ ſcm̃. ſed nõ ois

ſacerdos. Gi ſanctitatꝭ fuiſſent pꝛincipes. iuiſſent ipi.
ad obedientiã pꝛincipi et regi gloꝛie atq; virtutũ:nõ mi
ſiſſent ſatellites impꝛobos ad ligandũ. Scribe wro in
mala legatione cõuenerant:lam ſolam que occidit ſe⸗

quentes. Adcirco ⁊ ipᷣi ad occidendũ iam ſe pauerant.

Hi vero luiſſent introꝛſum ad intelligentiã ſcripturaꝝ
inueniſſent vtiq; meſſyam:quẽ decepti expectant. Sed
ſolũ tenebant amaritudinis coꝛticem: medulla dulcedi
nis derelicta. Elementarij tantum erant ſunt.iudeo⸗
rum ſcribe:que vero elementa exarata cõtineant nõ ad
uertunt. Senioꝛes etiã populi aſſciſcebantur eiſdẽ in
nepharia iuſſione. Erant ſenioꝛes aut etate aut vera di
ſcretione iudicandi ⁊ diſcernendi quid expediat fieri de
his quoꝝ in lege non reꝑiebatur aperta ſententia. in po
pulo clarioꝛes aut ſcom grecum goguinn ſacerdotes:
qui pꝛe ceteris in ꝓplo pᷣminebant. Sed omies defectũ
patiebantur virtutis. vt etiã ipſi cum ceteris delirarẽt:
vt luce clarius pateat rõne dignitatiſ ſcientie vel etatis
non deeſſe viciũ aut inherere virtutẽ.Aliud quideʒ eſt
latens vilis ſenſiba nõ ſubiectum:qð vicium abigit.aſ⸗
ſequiturq; virtutem. Sed eo pnicioſioꝛ eſt iniquitas
quo ad eius effectum omnes cõueniunt: maxime cũ il⸗
loꝛum qui habent pond erare recta iudicia interuenit ꝑ⸗
uerſus aſſenſus.ad quos plebeioꝝ et totus aſpectus:et
agendoꝝ dependet effectus. Hec oĩa tunc in coꝛde: nũc
vero in moꝛilbo aggrauant chꝛiſti pꝛnam. Traditoꝛ au
tem et aries mali conuentus.l ſignum dederat /pa⸗/
cis his qui de capiendo chꝛiſto crudelem legatõem acce
perunt dicens. Quemcũq; oſculatus fuero ipᷣe eſt:te
nete eum. et ducite caute. Et cum vemiſſet: confeſtim
accedens et oſculatus eſt eum dicens.Aue rabbi.. Si
gnum dat ꝓditoꝛ:vt ſignanter capiatur quẽ oderat. Et
nunc actu ꝓrumpit in ſcelus:qð tam hoſtiliter et obſti
nate ferebat in animo. Pꝛemittit ſalutatõem ei quem
in moꝛtis damnationẽ inducit. Ampꝛoba iniquitas ſa⸗
lutat quẽ ꝑdit. Clocat magiſtrum cuius doctrinã con⸗
tempſit pcaciter. Neca verbis eius ab iſta ſeuicia fuit
aliqñ auerſus.Oſculatur ſanctum os et virtutẽ nõ ſen
tit: et ſibi diuinũ oſculum hoeꝛridum eſt non ſuaue. In
dicibilis erat illius inſuauitas mentis:que tantã chꝛi⸗
ſti ſuauitatẽ animo abho:rebat.Nec imitabatur animꝰ
cum funeruʒex anima intus moꝛtua extra eius coꝛpus
chꝛiſti tangeret ſanctum coꝛpus.Aduertant qui chꝛiſti
coꝛpus ſacramentaliter tangunt:et qui ſacramentis in
coꝛpe delibuntur qm̃ ſi fidei et amoꝛis deſit integritas
cum iuda ſoꝛtientur ſilem poꝛtionem. Mon enĩ extactu
ſacroꝛum coꝛpoꝛeo quiſpiam ſanctificatur: niſi mentis
mrmanus palpans accedet.. Inquit ad eum ſaluatoꝛ:
qui ꝓ ſalute hoĩs laboꝛare non deſinit:adhuc iudam ad
Penitentiaʒ vocans: et ad deteſtatõnem ſue impijſſime
actõnis.l Amice ad quid veniſti. Erx pꝛiſtina conuerſa
tione ſaluatoꝛ iudam appellauit amicum. necnon ereo
Pipſe amicari nõ de ſimit.ſi eum nemo ſaſtidit aut ſi re⸗
uertitur qui receſſit. YHuda oſculo filiũ hoĩis tradis. Coꝛ
ripit dulciter pditoꝛem introꝛſum remittit vt ſcelus
et modum quo pficit.ipᷣe conſideret.nam ſepe modus
vt facinus eſt in cauſa. ſculum amoꝛis eſt ſignũ. Mã
qui ſuauiat.videtur amare quem palpat.erit aũt pꝛodi
toꝛ ſi non amat. et falſum ſignũ in deſignatöne ſignati.
Falſus teſtis nõ erit impunitus. Magnum amoꝛis eſt

ð

teſtimonium cum adinuioem duoꝛum oꝛa pꝛemũtur.
Falſitas aũt omnis ſecluditura regno dei: et ad regna

dialvli ſemꝑ ſpectat cum pꝛioꝛe auctoꝛe falſitatis poſie⸗

rioꝛ auctoꝛ.ineternum niſi reſipiſcat arſurus. ſculu,
reconciliatoꝝ eſt indiciuʒ:qui hactenus ad inincem di⸗

ſcoꝛda bant:nmunc vero cũ illo viſcoꝛdia irrogatur. et ſan

guis funditur vinculo pacis. Yrrogatur moꝛs oſculo
vite. Inſtrumentũ virtutis: impietatis arma imitar.·

Bec eo ſceleratioꝛ omnis maloꝑꝝ auctoꝛ: quo agendi

modus nephandioꝛ.ſed nullus q; ille qui fit ſub vela⸗
mento virtutis. Suſcipit oſculum chꝛiſtus. et diſcipu
lum increpat. cuius actibo nõ conſentit.ſed ſponte vult
pati quod ſe paſſurum in carne ab eterno pꝛeuidit. At,⸗

tendamus patientie documenta cuius velamina ex⸗

uelantur in chꝛiſto:qui nec ammo motus ſuſtinet pdi⸗
toꝛem.vt quem habuit ante diſcipulũ: nunc ꝓnecaciiẽ
patiatur:et ei tanta hũiltate ſe donat: vt oꝛis oſculum

coꝛpoꝛiſq; amplexum ſuſtineat. Ecce veritas a falſitas
bonitas et iniquitas: hũilitas et ſuꝑbia. patientia ira.

charitas et inuidialiberalitas ⁊ auaricia.in actib nõ in
animis cõuenerunt. hꝛiſtus oĩm oꝛigo bnoꝑ in ſ—nis
virtutiboet moꝛibus ſemꝑ idem. Damnatus homo ſi /
bi falſo ꝓpinquat:agit ipe pati᷑ virtuoſus. attrita frons

et infrunita temeritas eſt.vt grra ſidei et amoꝛis inno⸗

centem detrudat in moꝛtẽ. Sed contemplemur atten
tius:quõ virtutes ſibi obiccta hoſtilia patiu ntur. Pꝛo⸗
pꝛium enĩ noſcitur eſſe vrtutum: conſerre immotum
anime ſenſum. Ad hec ſaluato: ſequaces ſuos inintat
vt virtutibo fulti ſint in omnb ſemp idem. Nam vir⸗

tus querit ex animo inuariabilem poſſeſſoꝛem

„

Cum vero iudas cũ ſi

ſicarios mente ſecura ꝓceſſit et vvce impauida loqui⸗/
tur quem queritis.vt ſe vltro mimicis offerat ꝓ hoꝛrẽ⸗
da moꝛte queſitum Oagna charitas que moꝛtis exclu

dit hoꝛroꝛem. Miranda ſecuritas: que inimicis ſponte

ſe donat. Ad hec caput nĩim animauit membꝛa. Scie

bat enĩ ipſe impaſſibilitatẽ poſt pam̃ ionem. id eſt vitam
poſt moꝛtem:gloꝛiam poſt ſepulchꝛũ indubitanter fu⸗
turam.lc ꝑ hoc cõſiderent omnes qui wolũt fieri chꝛi⸗

ſtifoꝛmes.et ſecuritatẽ aſſumant. ꝓpellant charitate tiꝰ

moꝛem et nõ ſit hoꝛroꝛi aſſumpta voluntarie vilitas hu
ius ſeculi.de qua gloꝛia celeſtis exoꝛitur. Nec vltronea

pauptas ingerat ꝓ rerum defectu faſtidium:cuius com

pi diuitias fructiſicant in ſuꝑnis. Caſtitas etiam vſtu⸗

lata tentatione non vertatur in tedium. cuius artbvꝛ in

gennnas. gemme in floꝛes.floꝛes in fructus ernmpũt
ciuinm ſuꝑno. Maſſio nulla deterreat. ad quã impaſſi
bilitas vera et eterna ſuccedit. Gruſtra pena conturbat
de qua delectatio naſcitur. Nec tirannox gladios paue⸗
ant quibus conſecrantur ad chꝛiſtum. Moꝛtis terroꝛe
non angitur:qui de moꝛte vitam cognouit ꝓdire ſuꝑp⸗
nam. Omne aſperum non conturbet ſi cruciat.aut adi
mit tenerum ſenſum.cum ex cauſa iuſta ſuxpoſita.inſi⸗

nita ſequatur amenitas. Pꝛeſtruit nos in ommby nt

gno letifero oꝛi chꝛiſti oſcu⸗
lum impꝛeſſiſſet.ſeceſſit cum ceteris.. Yllis vero ſtan
tibus. velut attonitis:a quadam occulta virtute diuiꝰ
na pcuſſis. chꝛiſtus ꝓcedens ad eos dixit. Quẽ queri
tis.At illi dixerunt. Jeſum nacarenum. Dinit ergo eis
ieſus. Ego ſum. At ergo dixit eis ego ſum. abierunt re
troꝛſum et ceciderunt in terram. Eltrum vero iudas
ſignum dederat ante hanc dñi vocem. miniſtroꝛũq; ca⸗,
ſum.diſſerere nõ eſt opus.ad vtrunq; ſe offert indiſtin/⸗ “
cte ſenſus hiſtoꝛicus. DPꝛoceſſit ad eos ieſus cum pauuo
re depoſito:cum in oꝛone non accepiſſet pꝛo ſenſu queſi
tum. Sed conſummata charitas foꝛas emittit timoeẽ?
Hoc ꝓceſſu ſuo chꝛiſtus vſq; quo verificat:qui ad ſuos

vioch
Pecp
mbuu
nispitt/

fſuctien

puoeflet
ſeneot
Cnenen
ſienuie
Plnat⸗
chosci
hobis m
Crtdeutt

.

Cnſpovi

Gad noet
Ancem
Nfranie
ſerisanna⸗
Quidind
ſfugeren⸗
is denti
leſonſio⸗

in rtate

virtates
tes moel
auſos det
ritoeim/
hocm num
ediuinan
t Ctter
eitſere⸗
ſtas NN
vwde dl
nocent
Girtut
tunt.Q
nerort
ſumn qun
l pfis
troꝛſumm
ſmoingen
ymenno
ngarmis
opieru
untfacies
elgone ſt
nn Ade
ſſeterente
n Hapn
ſeuntpe
nolit. &
nturnam
luſeni
abnteigs,

Mnctinne

Miccrten
ernentien
ſenonſzen
kan
nuise
gagntan
hit
liirr
tnſmne
nnahhe

Nuratten

tr Peo
mornn

Ininrat
um pir⸗

tioſeu⸗
d ſin
ulte didif
Meuen
tergoe
bieruntte
eroiucs
roriche
tincſtin

cumpee.

nli veft
ittimors
0 ſs
loni⸗
ptwer/
erclu
ſwonte
. Hae
1vitam
nterfu⸗
erichei⸗
itateti⸗
liasher
lrones
muscam
mu
abweſ
1Ympdt
inpaſi
gturbat
spabe,
tenoꝛe⸗
te ſup/
gutocii
ainfi
be n

pfis chꝛiſtnis: eum ſe ſponte ad picula obtulit inquiſitꝰ

Hec ꝓ auditoꝛibus dixerim chꝛiſtianice: aut chꝛiſtifoꝛ⸗

mibus chriſtianis: Pꝛo pauidis vero et minus ꝑfectio
nis habentibo conſulo fugam: deuitare picula. ne foꝛte
fracti penax ⁊ moꝛtis terroꝛe deficerent. Et melioꝛ tali⸗
bus fuga humilis: q; humano faſtu pſiſtere. Necnõ et
negacio humilis q; ſupba conſeſſio. Elbi vero nullũ ar⸗
gumentum eua ſionis affuerit captus inter toꝛmẽtap⸗

ſiſtat inuictus:et verus confeſſoꝛ inter obiecra doloſa.
Intentataʒ moꝛtẽ oĩno reputat vitam. agna etiam

nobis alt iſſime ſpei argumẽta donantur: cũ chꝛiſtus ꝓp

nobis moꝛiturus ſponte ſe obtulit inimieis:nec pꝛeco⸗
gnita veuitauit obpꝛobꝛia. Quid ergo facit amicis vt
cum ipᷣo viuant eum in veritate querentibo:qui inimi⸗

cis ad moꝛtẽ ſe ꝓdidit inquiſitus. Quidq eis qui eum

ad laudem ⁊ gloriã querunt ſuam:mqñ eis ſe ligandũ ꝓ/

tulit. qui ad cõtumelias ⁊ obpꝛobꝛia queſierunt. Quid
veris amicis:qui pꝛoditoꝛi amico ſe ad oſculum dedit.
Quid in bonitate querẽtib:qui male querentiũ noluit
effugere manus. Dicit ergoieſus· Quẽ queritis. Il
lis dicentibo ieſum nacarenũ:adiecit. Ego ſum. QAua
reſronſione audita ceciderũt retroꝛfum. plus enĩ fuit
in virtute qᷓ; in ſono vocis. Dedit voci eius pater voceʒ

virtutis:vt doceat ignaros.moꝛtuos ſuſcitet.infirmita

tes moꝛlvuſq; depellat. fuget dmones ⁊ inimicos male

auſos deterreat. Quid iudiciaria faciet ꝓ diſcretõe me
ritoꝛum:qñ ſic terruit cohꝛtem impꝛobã cum eſſet ad⸗

huc in numero morituroꝝ. Mon pᷣt humanitas ſuſtme

re diuina. niſi ſupꝛa naturam potentiã a creatoꝛe acce⸗
perit. Et terretur iniquus ad voceʒ iuſti:hoꝛrori ſibi eſt:
deiſcit ſe retroꝛſum. Dee eſt ſepe hoĩm nephanda puer
ſitas vt vnde vocari debuerint reuocãtur:et auertùtur
vnde cõuerti debuerunt.d hanc in ſinuationẽ et ſue
innocentie vocem debuerũt ad chꝛiſtum ſola pietate at
qꝙᷓ; virtute conuerti.ad quam retro miſerabiliter coꝛrue
runt. Quadrupliciter caſum fieri ſexe cognouimꝰ. Aut

antroꝛſum aut retroꝛſum. aut dextroꝛſum aut ſiniſtroꝛ

ſum. quoꝛũlibet fit deoꝛſum. Sed eum dumtaxat qui
ad pſis ſe nobiſcum obtinet pſequamur.Ceciderunt re
troꝛſum nõ velut ad lapidem ad offen ſionẽ antepoſitũ
impingentes ſed velut reuerberati a luce maioꝛi ⁊ a ve⸗
hementioꝛi potentia:cum laternis facibo gladijs et va⸗
rijs armis pᷣfulti.quibo innitebantur miſerabiliter quo
nõ viderant retrograde non tñ auerſa facie coꝛruerunt
nam facies eoꝑ q́;uis cum quodam intolerapili modo:

eregione ſtabat ad chꝛiſtum. Sed retro cadentes ſu⸗
pinatim ad celum. vt ſaltim cognoſcant virtutẽ deſuꝑ
eſſe terrentem:et de celo deſcendiſſe que venerant liga⸗
turi. Supinantur ad celũ cuius auctoꝛem in terra de⸗
ſpiciunt:p eo qð non cognoſcũt qꝛ mundus eum non
cognouit. Sed vt cognoſcerent: diuina potentia ſupi⸗
nantur:nam legimus iniquitatis T falſitatis auctoꝛes

noluiſſe aſpicere celum.ne dei recoꝛdarentur et manda

toꝛum eius.aut donoꝝ deſuꝑ deſcendentiũ:vt coꝛde cõ

puncti a malis conceptibo reſilirent. Secd iſti ad voceʒ
ñi coꝛruentes in terram reſeruantur ad celum:vt pꝛo

ſternentẽ eos ꝑ vocem cognoſcant eſſe diuinũ Cadunt

retroꝛſuʒ:quo ꝓſternunt᷑ penitꝰ nõ vidẽtes.qꝛ vel igno
rant quod faciunt aut quantũ ſit mali nullo modo per⸗
pendunt:aut damnationẽ meritam nõ aſpiciũt.Retro
actos caſus eos inſinuat:qui ab eo quod acceꝑerũt ꝑ ſi⸗
dei cognitionẽ ex mandato dñi et actioneʒ iuſtoꝑ opꝑm
reſipiſcũt. DOe q̃b petrꝰ in canonica ſua dicit. Meliꝰ enĩ
erat illis nõ cognoſcere viam iuſticie:qᷓ; poſt cognitionẽ
retroꝛſum conuerti ab eo quod illis traditũ eſt ſancto

mandato.Quotquot eni a iuſtis inceptis deficiũt ne⸗

Pe paſſione domini ſaluatoꝛis.

ſcij retro cadunt. Caſus omnino noſcitur eſte: a lvnis
rſicere vel auerti. Retroacto caſu de ſella heli multatuſ
letaliter fuit: qm ſuos filios nõ coxripuit delinquentes
qqui fractis ceruicibo erpirauit vt inflicta pena pꝛeactuʒ
malum demonſtret. Retrocadendo eypirare meruerat
quui poſtpoſuerat diuina mandata: c iuſticie oꝛdinẽ amo
rbus ni ioꝝ vt inde pena pꝛoueniat quo fuit cõtempta
iuſticia. Inimici etiam dñi ſemꝑ vt iſti conuertũtur re
troꝛſum. De quib pſalmiſta dicit. Et cõuertentur ini⸗
mici mei retroꝛſum. Immicus eſt dñi omnis qui ann/
cus nõ eſt verbis iuſticie atq; virtutis. Ynimici dñi ſũt
omnes amici mundi:qui ſe ad vitam alam virtutibus
et moꝛibo nõ reſoꝛmant. Inquit enĩ iacobus. Qui vo⸗
luerit eſſe amicus huius ſeculi:inimicus dei conſtitue
tur. Ingratitudo quos poſſidet. fecit abire delinquẽdo

male credendo atq; peccando retroꝛſum. Eſaias enĩ di
cit. Filios enutriui et exaltaui:et ſequitur.et ipſi aliena

ti ſunt retroꝛſuʒ.A deo ſe alienant cadendo retroꝛſim
qui fide nutant nec illam moꝛibo firmant. qui aliud qᷓ;

deum aut plus qᷓ; deũ.aut eque cum deo.in amoꝛe ani

mi colunt. Et qui dño dicunt expecta. Expectat cum vo

cat:Eſaia dicente. Cadent retroꝛſum ⁊ capientur:et la

queis inſolubilibo ligabuntur. Sapientes mundi qui
nec ad ſapientiam cheiſtiferã tran ſierunt:cõuertuntur

a deo retroꝛſum. Eſaias enĩ inquit. Ego ſum de us con
uertens ſapientes retroꝛſum:et ſcientiam eoꝑ ſtultam
faciens.Mundi ſapiẽtes cõuertuntur a deo retroꝛſuʒ:

cum ſemper ex ſcientia humano habita faſtu in peccata

labuntur:nec in anterioꝛa ꝓficiunt:et in illa penalia ca⸗
dunt que velut retropoſita ꝑſpicacibdoculis non vide⸗
runt. Si wero iſti qui male miſſi fuerant vt caperent ſal
uatoꝛẽ ad eum mutato crudelitatis animo acceſſiſſent
ſtetiſſent vtiq; recti. nec cecidiſſent in retropoſitã ter⸗
ram. Habebant enim: ante faciem ei ſtetiſſe potuiſſent.
quo debite non aſpecto retrofactus eſt caſus. Pꝛerogã

tur omnib exempla cauendi qñi qui non accedit ꝑ viã

iuſticie ad antepoſitam vitam. cadet omnmo iin rerro/
poſitam moꝛtem Perdiderunt audaciam ſed non ſeui
ciam crudelis legationis auctoꝛes. nec reſumere potu⸗
iſſent niſi vox que abſtulit reddidiſſet. Oꝛoinde l iterũ
offerens ad iniuſtam capturam ! Qun ſimiliter reſpon
derunt dicentes. Jeſum nacarenum. Eogem ſcz cru

deli animo quo ante querehant. Mon erat mutata ſeui

cia auaneß repeſſa fuiſſer audacia nec mala wluntae.
q;uis retunſa facultqs:qꝛ conſtinate hoim mentes non
auertuntur a malis.conuerſe ad oꝛnatũ virtutis.qᷓ;uis
interdum reprimantur eoꝝ peſſime facultates. Dicit
ergo eis ieſus. Si ergo me queritis ſinite hos abire.
Non eni decebat quempiã apoſtoloꝝ ſocium fieri paſſi⸗
onis ne ſequeretur damnabilis erroꝛ. vt alteriꝰ qᷓ; vni⸗
us ſanguis crederetur in pꝛeciũ.lide tñ virtutis ma⸗
gne conſtantiam.vide inter pꝛeſſuras inuictam homi⸗
nis aĩam.vt pia memoꝛia tribulationũ oblita ſuarum.
de pꝛoximis curam gerat.cum dicit.ſimite hos abire.Al
tiſſime virtutis eſt ſignum. cum inter pꝛeſſuras nõ ob⸗
ruitur ſenſus interioꝛ.vt etiam exterius pꝛodat officia
pietatiſ. Pꝛofecto ſept choꝛea virtutũ.nihil in vtnſch
actibus habet ademptum. Sed diſcipulis quodãmo⸗
do dimiſſis intactis.dumtaxat excepto qui ſindonem
qua ſolum tegebatur reliquit.qui tactus pfugit nudus
in chꝛiſtum triſtesl et ſtolidasl manus lirrationabili
audacia iniecerunta ligauerunt eum. quiwnerat ſol
uere compeditos. Fuerat eni ab eterno pꝛeuiſum vt ex
iniuſtis vinculis iuſta vincula ſoluerentur. quam pꝛe⸗

uiſionẽ nõ diſcutiendo laudemus.nt᷑is nempe pfectib

*

5

ipn ſeruiuit. Nigatut dñs et ſaluatoꝛ oim e manib ſcea·
leratis fumbo peccatoꝝ nr̃or.longe ante de ipo dicẽte ꝓ
plta. Funes peccatoꝝ circumplexi ſunt me. Et petrus
in canonica ſua dixit. Oñs captus eſt in peccatis ntis.

Ea qui pe die qua genus illuxit humanũ:nere ceꝑerũt

miſeri pthoplaſti funiculos.quibo in carne mundi conj/

ditoꝛ ligarerur et ipſi genimma ꝓbhoꝝ materia primit?
pꝓdurerũt. Et exeis damnata ꝓpago hmõi herbam que
neri ſiue contoꝛqueri poſſet ad vincula velut campus
repeobus cõtinue germinauit nec germinare deſiſtit:
vt inter peccata pꝛecedentium atq; ſequentium homi
num velut in quodam funis medio chꝛiſtus dominus
vincularer᷑. Mã pꝛo pꝛecedentibo atq; ſequentibo culpis

cheiſtus venit in laqueũ:et captus eſt in pedica ſiue de/
cipula peccatoꝝ:que ab exoꝛdio hũani generis erat poſi
ta ſuꝑ terram.ſuis tñ oculis nõ abſcondita. Nouit eni
vt aliquis ab eterno.ab inſtanti conceptõnis vt homo:

vincula paſſionis et cauſam. Mec fuit neſcie irretitus.
Longa ſunt iſta vincula que in pꝛimis parentibo ince⸗

perunt ꝑ milia vela labentiũ annoꝝ.quib ſemꝑ addi/-
tur a naſcentibꝰ ceteris:quis ipe ſit abſolutus a vincan
lis. Tlincula ioſeph atq; ſampſonis: vincula hiereme
ecechielis: etiã chꝛiſti vincula figurauerät. Sed
dum impia miniſteria huiuſcemodi agerentur. dixe⸗/
runt diſcipuli ad ieſum. Sũñe ſi percutimus in gladio.

Qui rñdit. Sinite vſq; adhuc. Quaſi dicat· Inter⸗
mittite vos ꝓhibere ledentes quouſq; patiar:qim̃ ad ali
os et in tꝑus aliud ſeruatur iudiciũ vltionis. Nũc tꝑs
eſt patiendi:tñ ſub occulta vindicta:qꝛ ceci ſunt: mani⸗
feſte vero vlciſcendi tꝑus aduenit. Sed jnec expecta⸗
to reſponſo dñi ſaluatoꝛis:l petrus exemit gladium. et
ſeruum pꝑcuſſit pontificis:et abſcidit auriculã eius dex/
tram. Erat aũt nomen ſeruo malchus. Tunc ait ieſus

petro. Mitte gladiũ tuum in vaginam. aut cõuerte gla
ium in locum ſuum. Om̃ies qui gladium acceperint:
gladio peribunt. Calicem quẽ dedit mihi pater.nõ vis
vt bibam illum:An putas qꝛ non poſſum rogare patrẽ
meũ:et ipᷣe exhibebit mihi mõ plus qᷓ; duodecim legio/
nes angeloꝝ. Quomõ implebũtur ſcripture ꝓphetarũ
qꝛ opoꝛtet ſic fieri. NPetunt ſcientiã ſiue licentiam di
ſcipuli ſi dñm ⁊ ſeipᷣos tuentur gladio.aut ſi ferro impe
tunt immicos. Sed interrogatur incaſſum:ſi antere⸗

ſponſum eritur in opus.Fruſtra petrus interrogat: dũ
ante chꝛiſti reſponſum ipe ꝑcuſſerit. Subite hoĩm acti

ones:nõ expectant iudicia legitime decernẽtes.Non de

diſſet ꝓfecto licentiam male agendi aut taliter ſe tuen⸗

di.qui male actum verbis increpauit in petro et ſacto
auriculã ſanauit in ſeruo.Leuitate vſus eſt pꝑetrus.qui
ante reſponſum dñi vulnerauit. Leuitas vicium eſt nõ
bene conſtitute mentis:que nunc in bona nunc in ma
la quodaʒ impꝛouiſo impetu ſepꝑe raptatur:que nec ſui
compos nec iudiciũ ſuꝑioꝛis expectat. Sed foꝛte pꝑetrus

calcaribo timoꝛis ad ſe amoꝛis ad dñm vꝛgebatur. qui
bus impulſis:dignum repꝛehenſione patrauit· Mõ eni

ſaluatoꝛ niſi male digna repᷣhendit. Nec ſemꝑ timoꝛis

aculeus aut amoꝛis vehementia:excuſat a toto vel atan

to. Pꝛoinde in omni re cautum opoꝛtet fieri ꝓ chꝛiſto
certantem: ne male his calcaribo vꝛgeatur. Sed ex ipo

rum interrogatõe.ac ex dñi repꝛehenſione luce clarius

patet: quid in talibo articulis ſit agenduʒ. Interrogat
diſeipuli ſi pꝑcutiunt gladio:vt nullus pcutiat in vindi⸗

ctam aut vim. remouendo illam:niſi chꝛiſtus conceſſe
rit. cinus nutus lex euangelica patefacit. Qni ſe tueri
vel alum nititur: inculpate oĩno tueatur. Sed tuitio

quidẽ pmittitur:nõ iubetur. Tlindicare aũt ommbo ꝓ⸗

hibetur dicẽte ſcriptura. Mihi vindictã et ego retribuã

Nec quũiſpiam a quoqᷓ eſt ſpirituali gladio ſerien,
dus:miſi quantũ iuſticia indubitata ꝑmuierit. eẽs eni
qui acce ꝑint gladiũ:gladio pibunt.Nullus auctoꝛitate

ſua gladiũ iuſticie ſumat. Quotquot acceperũt: gladio
diuine iuſticie perierũt.A¶ quo nemroth accepit gladiũ:
Anullo pᷣterq; a ſeipſo:et damnatus eſt. A quo pharao

et damnatus.A quo ninus:qui conchdit niniue.æ quo

nabuchodoneſoꝛ.a quo reges pſaruʒ atq; romanop an⸗
te chꝛiſti ſuſceptã fidem:qui et ſi eis ꝑliconſenſerunt.
eterna damnatõne a deo ꝓſcripti ſunt.nam nõ eſt gla⸗
dius iuſticie niſi a doo qui eum nemini mii cũ lege ſua

irrepᷣhenſibili et vera cõceſſit. Non eni niſi ſcom legem

et pꝑ legeẽ eſt gladius iuſticie ꝓducendus: multominus
ſica vel vltoꝛ.Qui vero acceꝑint:eterno gladio ſubiace⸗
bũt:Atrocioꝛ vero gladius nempe confodiet qui male
vtuntur gladio ſpũali. Sed non ſolũ cum gladio feri⸗
endo iniuſte culpa cõmittitur.ſed in accipiendo. Qð
vigilanti ver bo ſcriptura vſa eſt dices non om̃es qui fe⸗
rient gladio gladio ꝑibunt.ſed qui accepint.vt oĩno ſit
interdicta oĩs lurpatzpta. et a chꝛiſto cõdemnetur
om̃is arrogata iuſticia. E
na decreta:ꝙ a ſupioꝛibo inſerioꝛa dependeãt. Nemo igi

tur ſibi a ſe accipiat vindicariã aut iudiciariã ptatem:ſi

ad maioꝛem ſpectat collatio Conuerti gladium in

locum ſuum.a ſaluatoꝛe ꝑetro iubetur Locus cuiuſlibet
rei eſt.quẽ ſi bi oꝛdo infallibilis oꝛdinauit in quo uimmo

ta ꝓꝑmaneat quouſq; pꝑ eundẽ mutetur aliter decernen⸗
tem. Nam multa ſub inuariabili oꝛdine variantur put
neceſſitas ſuccedit aut oꝛdo cauſaꝑ. Etent om̃ia luis
locis viſibili aut inuiſibili modo.et ſi qua mouentur pᷣ
ter imꝑium oĩa decernẽtis· ipᷣo iubente ad loca pꝛiſtina

viſibilia ſiue inuiſibilia reuertantur. Nempe omig ma-

lefiunt ſi certus pᷣtermittitur oꝛdo. Trifarius eni eſt.
nature legis ⁊ gre.Locus gladij eſt vagina. Mon om̃is
caro locus gladij eſt.nõ coꝛpus hoĩs.ſed om̃e ꝑ qð inci
dendo educitur ad vſum vis. cum iudicio rõnis. Si
aũt hoĩs coꝛpus ꝓ tꝑe locus efficitur gladij.aut erit in

coꝛꝑe aliquid exoꝛtũ imptinẽs reſecandũ atq; curandũ

peritia medici.aut erit in coꝛpe culpa cõmſſa.in eodem

multanda cõſilio iudicis iuſti. Qð ergo eſt medici agri

cultoꝛ obmittat.qð vero eſt iudicis:piſcatoꝛ non faciat
Pꝛoinde iuſte dicitur petro.et omnibo ſpectantiba ad ſi

milem actionẽ. Conuerte gladiũ in locũ ſuum. &mies

en qui gladiũ acceperint.gladio peribũt:am eo ma⸗
lo qð fecetit tranſuerberabitur omnis homo. et ad cul⸗
pam iuſta multatio adnectetur Beg in eo qõ dex

tra pꝛeſciditur auricula.magnũ nobis pꝛeſtruitur ſacra⸗
mentũ.Nec credimus hoc factũ ꝓuidentia petri.vt ſolũ

ad illud membꝛũ abſcidendũ gladiũ aptitaſſet.Nõ enĩ

qui ꝑcutit conturbatus curat quemadmodũ laniet.ſed
ꝓut ferientis adeſt abilitas.et ſubeſt diſpoſitio patiẽtis

Eleruntũ diuina puidentia nequaq; caſu creditur ſa⸗

ctum.cum abſciſio dextre auricule ſeruilis: abſaſioneʒ
pᷣnunciauerit recte obediẽtie iudaice ſeruitutis.Ad au⸗

riculam refertur obedientia. ſicut pſalmus ait. In audi
tu auris obediuit mihi. Sed ad dexterã obediẽtia ꝓ ce⸗

leſtibo recta.quã oĩno ꝑdidit ſeruilis conditio iudeoꝛuʒ
Ojſñis qui pꝑdit rectam obedientiã que ſolũ ꝓ celeſtibꝰ

a creatoꝛe poſita noſcitur. auriculã dertram vtriuſq; vi⸗/
delicet actõnis ꝑdidiſſe cõuincitur.ſolum reſtituendaʒ
pchꝛiſtũ. Apᷣius tantũ eſt om̃ia reintegrare deperdita.
Mam chꝛiſtus iam circũdatus mala cohoꝛte.pfectus in
omnibo inimicis reſtituebat lbona ꝓ malis cum ſeruo
auriculã abſciſam reddidit. Seruus erat pontiſicis.nõ

pontiſficij Multi eni ſeruiunt in dignitatibo cõſtitutis

intuitu cõmodi non officij: perſonam nõ dignitatem

anciunt immutabiliter diui,

Ctef

wpaehl
pkonte .
fueun
oreltit)

eneiso
manc
naenplo
ir nerßi
geresgecte
mmmgfone
Guabelte
6sdonm n
mntit

cntntaaſee

Gnreptbati⸗
lemierchi
os btetan
ſaucatty

minqhtted

ſitdumihe
teligendi⸗
leneretted
tum duerer
doincaleſca
ſoꝛmunere
Wenav
eaiwnte
nerss inps
ſbospeeſtru
Ceiſocapite
niamce
Ntactere⸗

Wharei⸗

Ohriſo d
vere Nl
minuma
gllrisint
ſiſegler
wroagie
visyt bil
thr. Decl
yſcpog an
Wwlunta/
boyktoleere
Mrtsetin
nopripſebe
mnopeter
Enarbit
ſotbiurn
Rpino
Wwcrade
kaßzontne
Bin
Quremc
monmez
ſlsccie
Honrenn
Kin
mnaſt
Wt
Ntle

Nt
Mi
im

293

„— .— — —

Pe paſſione domini ſaluatoꝛis.

i ſetinn colentes: qui metito pꝛaue ſeruitutis ſpiritualia hona intuitua diuinis iuſſionib te auertens. Nam vbi diui
!Oiden pdunt. et ſperant fruſtra ſupyna. ero chꝛi⸗ na cognoſcitur facienda voluntas ꝓhibeatur phibens:
glctctate ſius cum ligaretur ſanauit auriculã atꝭ ontiſicis ſer· et dulci aio quodlibet bibatur afſarum. Omne penale
tit:gec . uo reſtituit: dum ad tolerandas penas ⁊ obpꝛobꝛia co⸗ crucians:equanimitate animi toleretur. Regimus da⸗
bit glachi, geretur. virtus pꝛoceſſura ex chꝛiſto aut ex martirib er uid regem egreſſum velut expulſum de hieruſalẽ: fugiẽ
voPherg toꝛmentis oſtenditur. Et nibil adeo ntam intelligentt tema facie filij ſui abſolonis. cin turpibo verbis male⸗
e am aperit. chꝛiſtum dei filiũ eſſe oſtendit. fidem cheiſtia cicebat ⁊ expꝛobꝛabat ſemei de cognitone ſaul. Quẽ cũ
kenrn,;, nam exemplo cõſirmat. nec apritudines ad agenda di auciiſſet et vidiſſet abiſai filius ſaruie.cõmilito pꝛobus
enſerunt ſroſint. nec pᷣter chꝛiſtũ deum cõmouere vebuit oĩim dauid:ad amputandũ maledicentis caput animo ? coꝛ
ͦeſt gͤ⸗ mentes ad credenda que incredibilia videbant.q; mar oꝛe ſe paribarandignum omnino arbitrans atq; dete
lege ſig tirum paſſiones cruces et tomen Onguis effuſus et ſtans:regem ſuum ſie expꝛobꝛabiliter ab maignior ho⸗
negem varia crudelitas moꝛiendi. put nim inſpic mine maledici: Ald quem rer ſupꝑ ſeipm inn andũ di /
tominus mus dum infirmatur dum patitur dum ligatur dum uinam pꝛeuidens voluntatẽ dixit. Qui mihiet vobis
bubiace moꝛitur reſtituit ſanitatem. et intelligentiã reparat ad filij ſaruie. Dimitte eum vt maledicat. Oñs enĩ pꝛece⸗
qui male credenda a ſperanda ſuꝑna. Elinculatur chꝛiſtus et au⸗ pit ei vt malediceret dauid. Et quis eſt vt audeat dice /
acioferi rem reꝑabat in ſeruo:vt repatio humani generis ma⸗ re:quare ſic fecerit. Dimitte eum vt maledicat iuxta p⸗
do. Q. le ſerui ex chꝛiſti paſſionibo tota pꝛoueuiat.Reſtituitur ceptum dñi. Juxta quoꝝ verboꝛũ ſententiã ſaluatoꝛ in
esquiſe, aguris dertera. intelligentia vera.obediẽtia recta.ex chi crepat petrum: i onefaciens vt in vaginam glagiü re /
N Gnoſit ſti cruciatibo oꝛitur. Qulla intelligentia verioꝛ atq; ſub conuertat. Et allegabat rationẽ in ſolubilẽ non pꝛeteri /
denneur limioꝛ qᷓ credere dei filium incarnari: qõ quoddã nihi bilis iuſſionis dicens. Ca icem quẽ dedit mipi pater nõ
Plterdii ſuit:vum ipeſe in vtero virginali colligeret Quid hac vis vt bibam illum. Omnẽ remouet cunctationẽ:ſug⸗
1 Venoe intelligentia ſublimius atq; rectius q; ißjm ꝓ bumano gillat rõnes aduerſas. oĩm claudit oꝛa loquentiũ. Pꝛo
gi ptätem genere credere velle pati. Oꝛeoſtendit etiã ex boc qun tinus omnẽ condemnmat amoꝛẽ. nullum ſuſtinet cõtra/
ſgogiumin tum dilexerit.quo auris obedientie in amoꝛe rependen dicentem: nullis ſenſualitatis acquieſcitur blandimen /
Gchiuſlxt do incaleſcat. Apſe patiendo patientie modum dedit et tis.cum ſupꝛa doꝛſum ponit onera iuſtus pater:et ami⸗
uoimm ſoꝛmam:et ad interrogata regulã reſpondendi cõſtituit cus ſecus conſulens aut agens habeatur itino munici
uemen VYpſe in cruce moꝛiens latroni aurem coꝛdis aperuit. Et plurib ante diebus petrus a beiſto eſt appellatus
ntur out quẽ ei confitentẽ ſibi cõtinuo aſciuit dicens.Hodie me ſathan: qui ipſi chꝛiſto ſuadebat vt 2 tenlis parcre
* cnm eris in paradiſo. Hec omnia quid exchꝛiſti paſſio tur Qu ſibi etin alijs nõ vult quo H ipe
enns nibus pꝛeſtruũt. Colligate imo coõuĩcte cum chꝛiſto ⁊ p a deo ſua vota ſuſcipiet. Elpin ert chꝛiſi qj cõ⸗
Rnn chꝛiſto capite martirum varie paſſiones: intromittunt foꝛmitate paterne Wolanzalis ine ibens patitur: cum
zoff nnd in aĩam credendi ſecuritatẽ roboꝛant fidem chꝛiſtů eſſe dicit. An putas q: non poſſum rogare ptem meum: et
andc veraciter eſſe dei filiũ.qui ad talia toleranda eos potuit ipe erhibebit mibi modo plus qᷓ; duodecim legiones
Wthii animare:incunctanter mentib offerunt. Terrena pꝛo angeloꝑ. Sed iam oꝛauit in oꝛto.et nec exauditus eſt.
in ofa chꝛiſto deſpicere. ſupna ſperare: mundo moꝛi. chꝛiſio i quõ ergo nunc dicit. et exhibebit mihi ec. Tunc p ſen /
nep adini uere. velut carbones viui extinctis cõuincti mentes ho⸗ ſualitate interpellauit.ad ptem quã ſtatim ſubdidit ra⸗
otönt Si minum accendũt. Aperitur ꝓfecto et ꝑdita reſtituitur tioni:rationẽ vero paterne ſuppoſuit voluntati.nũc vxe⸗
W auris intelligentie: atq; ad obedienduũ fit ipſa pcliuioꝛ: ro dicit ſi certandũ eſſet. ſi renitendum. ſi hoc nõ decre
nvenmai ſi ſedule inſpiciuntur martirũ paſſiones. Quod uiſſet paterna voluntas. ſi ptinus ipſa calicem non de/
WS vero adiecit ſaluatoꝛ.calicem quẽ dedit mihi pater non diſſet: nec ex hoc auxilio indigeo terrenoꝝ hoĩm.qui ha-⸗
hnottan vis vt bibam illum. aliam conſiderandi materiã exoꝛdi here poſſum exercitus angelopꝝ. nec duodecim aploꝛuʒ
ehonſcet tur. Oeclt pater filio calicẽ amariſſime paſſionis. qu?z? quero aurilium: qui habere poſſum duodecm legionũů
untlpalſ vſq; ad fundum exhau ſit. ꝓ eo quod pater dedit:cuius Sed expedit his paſſionibo coꝛpaliter ſubiacere: nõ re⸗
m Offits5 voluntati nihil ſtatuit pꝛeferendũ. Oꝛauerat iam in oꝛ niti. aut armis ſenſibilibo ſe tueri. Qui vero venerat ſi
mn eoma’ to vt tolleretur calix amarus:ſcʒ acerbitas paſſionis et ne armis ſeculum expugnare.oꝛbem tranſfoꝛmare ter⸗
etal l, moꝛtis.et inexauditus abſceſſit decreto maneñte pater rarum.cum demonibo habere cõgreſſum. et in uiſibileʒ
neogd no:vt ipſe biberet calicem paſſionis. Inquit ergo pe⸗ ei dare conflictũ.nec armis ſe tueri decebat.et qð erat
iturſtn trus. Pater dedit calicem mihi:nõ alij reddunt. Quis in paſſione voluntariũ longe ante puiſum.armis arce⸗/
benin ſi remouebit qõ pater decreuit eternus. Quis bibet quẽ ri penitus nõ debebat· Oꝛedocuit omes ſequaces chꝛi⸗
ſer Möͤmm ego bibiturus ſum. Qð mihi ſoli:nemini eſt cõceſſuʒ. ſtus.ipᷣm pꝑfecte ſequentes.vt mundi auxilia non que⸗
jlntu Oihi nõ alij calix redemptõis offertur. Non vis tu bo ramus nec vitare velimus que ab impꝛobis irrogant᷑.
hoſatſto mo quod vult deus. Non vis tu creatura qõ vult crean· dum nobiſcum puidentia diunna vtilirer agitur dum
teſttrr ſu toꝛ. Non tu ſeruus qð vult dñs. Si non bilo quis bi⸗ tribulati ad melioꝛa puehimur. ſi adeſt in ammo tolerã
bſofone, bet · Si nõ patioꝛ quis alius ꝓ humano genere patiet᷑. tie foꝛtitudo. Sed qʒuis liceat.humane puſiulanimita⸗
to Adan, Quare non vis vt bibam illum. Si nõ bilv: ſiti eter⸗ tis et inpfectionis enſtit. Poteſt enĩ puidentia vtilio
t. Inmnci na omnes afficientur. Amara eſi potio: ſed ſitim tollet ri humanũ auxiliũ queri.put paulus in actibo fecit. xen
fenn malis caloꝛibo eſtuatis. embꝛa coaptentur ad caput. turus romam ad vtilitatẽ eccleſie ſe pꝛeſeruans. Nam
lulſcnh Non rennuat calicem poꝛrectũ a patre:et omnẽ incre⸗ ineſtimabilibus pꝛecijs deus querit ntᷣas emere paſſio⸗
valeſtb⸗ pent bibere phibentem. Qui ad diuina impoſita impe⸗ nes et tolerata p chꝛiſto germinant ad ſupa.
nuſc vi/ dimenta ſuadet pꝛeſtat:ſimilis eſt diabolo: eti ſi pꝛe⸗ Hoc aũt qð ſecutug adiunxit.quõ ergo implebũ⸗
tuenda; tendat in verbis aut in moꝛibus pietatem: nec eſt to⸗ tur ſcripture ꝓphetaꝑ qꝛ ſic opoꝛtet fieri.non ad neceſſi
vperaite. lerandus:velut qui hominem auertit a vita. Nam qui tatem intoꝛquendũ eſt.quaſi chꝛiſtus neceſſario pate,/
fectusin obedientie diuine cuiq; ſeſe obicem facit ipſum a vita retur aut ꝓphetie ꝓphetice ad patiendũ chꝛiſtũ ſibi legẽ
mn ſervo diuertit. Eſt enim in diuina obedientia tota vita. In⸗ neceſſitatis imponerent.Ac ꝑ hoc chꝛiſtus non ideo ſic
ſe cepandus eſt ſi ſubeſt: ſi equalis penitus nõ ferendus paſſus eſt quia ſic pᷣſiguratuʒ aut ꝓphetatũ eſt.ſed ſicut
öſtituty ſi vero excedit:nulla rõne timendus quiſpiam quocũq; pati ab eterno diſpoſuit ſic ꝓplxtari auttʒus decermt.

vt potius paſſio cauſa fuerit ꝓphetie q;; ꝓphetica ſcripbtu
ra cauſa fuerit paſſionis. Nam iuris diuini oꝛdo poſce/
bat vt tanti regis miſteria in mundo futura.p ꝓphetas
idoncos multis ante actis tpibus inclareſceret. IAdeo
igitur implende dicebantur ſeripture ꝓphetarum. ꝓeo
ꝓ ea que ab eterno infallibiliter ⁊ neceſſario fuerant oꝛ
dinata:quia ſic deus volebat.mundo ventura ſcripture
ipſe pdixerant. Quod futurum erat in chꝛiſto ſcom rei
veritatem:pꝑ ſpm̃ſanctum ꝓphetis innotuit. Et verita

tem rei pꝛeceſſit veritas ꝓphetie implenda ꝑ paſſionem

dñi ieſu chꝛiſti. Pꝛoinde ſi non patiar fruſtrabitur ab

eterno in veritate ꝓuiſum: necnon et ſcripture que ab
eterno ꝓunſum pꝛedixerunt in tpe dilabente. futurnʒ in
plenitudine tpis ſubſequente ſimiliter fruſtrabuntur.
MWagna eſt ſcripturax ꝓpheticarum auctoꝛitas:in eis P

funda et velut impſcrutabilis veritas latet paucis no
ta priuſq; ſequatur effectus. Etad weritatem capitis to
tius coꝛpis ſubſequitur veritas. Nam omnia impleta
ſunt in capite que ipᷣm in carne in terriſq; geſturũ lonꝰ
ge ante ꝓplvte cecinerunt: vt nullo pacto trahatur in
dubium.quod etiam illa modica que complenda reſtot
in coꝛne ſuo miſtico complebuntur tam in his qui pde⸗-
ſtinati ſunt ad ſxreditatem eternam:q́ etiã in his qui
pꝛeſciti ſunt ad interminabilẽ penam:vocabulo fideſet
pticipatione ſacramentoꝝ hic viuentes.de chꝛiſti coꝛpe
videãtur.Adimpletio ſcripturaꝝ de cheiſto pꝛofecto in
chꝛiſto et in ſuo coꝛꝑe arguit eſſe complendas.et cõple⸗
mentum vnius arguit etiã alterius vt oꝛdinata ſucceſ⸗

ſione infallibili tym ſcripture impleantur in partibus.
vt totius eccleſie peracto miſterio:in coꝛpꝑe toto ſcriptu

re inplete noſcantur. Quomodo implebuntur ſcriptu
re pꝛoplxtaꝝ Mon aliter qᷓ; iuxta huiuſcemodi obpꝛobri
um.Qm̃ ſic opoꝛtet impleri:pꝛout fuit ante pꝛouiſum
SDic vero puiſum:pꝛout erat oĩno futurum. Difficile
vſq;quaq; cognoſcitur in ommib ſcripturis cudere vel/
le moꝛes. Quoda intraneo intellectu colligitur: ne ali
ter velimus ſieri ꝓ nobis aut in nobis nec tentemus
aliter agere:niſi ꝓut diuma imperia tacita vel expreſſa
dicta vel ſcripta edicto immutabili ſtatuerunt.Hec ſi ,/
quidem verba intellecta ꝓ moꝛibo: ſcripturis thxologi⸗
cis nos coaptant. Et vt verũ fatear:et coaptant ne wli
mus aliter viuere qᷓ; ipſe dicant.qm̃ illa ꝓ agenda pita
dixerunt:ſine quibus hominibus nulla ſalus. Opoꝛtet

aut omnino fieri: que dirigunt in ſalutem. Nec opoꝛ⸗
tet impleri cripturas pꝛo moꝛibo editas:vt ipſarum ho

noꝛ ⁊ veritas pamplius inclareſcat:ſempꝑ eni ante acti
onem et poſt actionẽ eoꝝ que cõſulunt ſiue iubent.eo⸗

dem modo ſe habent dignitas et veritas ſcripturarum

Beg ꝓ nobis opoꝛtet fieri:alias damnaremur nõ imꝰ
plendo mandata.vt vouentes non reddendo conſulta.
Si chꝛiſtus ab omm neceſſitate liber: opoꝛtune pꝛo no
bis voluit ꝙ in ipſo ſcripture ptinus implerentur: qui
legem et ſcripturas ſacras ſoluere non venit ſed adumn⸗
plere:quantomagis nos iuſtis moꝛibuſ debemus illaz

implere.quos moꝛtis interitus peccatoꝝ mucro dilani/

at. Et aſtutus dialolus querit quem deuoꝛet: qui et ſi
omnem infidelitateʒ abſoꝛbuerit:nec eius letalis ſitis
extinguitur. Operat eni ad ſuum hoerendum et pfun⸗/
diſſimum os etiã trahere cheiſtianos: iurta ſubtilem inꝰ
telligentiam illius ſcripture dicentis. Abſoꝛbebit fluui

um et non mirabitur. Mabet enĩ fiduciam ꝙ ioꝛdanis

influat in os eius. mnis infidelitas noĩe ftuuij:noi=ie

ioꝛdanis intelliguntur baptiſmate tincti. Etenĩ in ioꝛ⸗

dane baptiſatus eſi cheiſius.in quo iniciauit celeſtia ſa

cramenta. quibo etiam clauſum eſt empirreum regnü:

miſi ſcriptursꝑ iuſiis impletionibo reſeretur. Pꝛemit

nos miſeranda et alta opoꝛtunitas: vt ſanctas ſeriptu/

ras que moꝛibus dirigunt in ſalutem. moꝛibus implea

mus. Clauis ſanctoꝛum delata ſenſibus ſolum. celum
ſupernum non aperit: miſi ſacra ſcriptura pꝛo ſuo gradu
ſuſcepta repagulum poſitum moueat. Nam ſcripture
ſacre que oꝛqmnant et enundant opoꝛtunos hominum
mMmoꝛes:moꝛibus peraguntur atq; complentur. Et que

miſteria miſternjs: et que ſuperna ſupnis. PMꝛoinde qꝛ

implende ſunt ſcripture in capite atq; membꝛis:pꝛout

enunciant ſic opoꝛtet fieri. Hanc eandem opoꝛtunita,⸗

tem cum reſurꝛerit a moꝛtuis incluſis diſcipulis pate⸗
facit:vt omnino neceſſitas cui caput chꝛiſius ſe ſin bdi⸗
dit.membꝛa vera concludat:et ipſa opoꝛtunitas tran⸗
ſeat in virtutem.

et fuſtibus compꝛehendere me. Quotidie apud vos ſe⸗

debam docens in templo et non me tenuiſtis. Sed hec

eſt hoꝛa veſtra:et poteſtas tenebꝛarum. Hoc autem to⸗/

tum factum eſt: vt adimplerentur ſcripture ꝓphetax.
Captionis chꝛiſti moduset tempus ipſiue mminieinl
plus depꝛomunt:cum velut latro et nocturno tempo⸗
re cabitur qin nil ab homine per violentiam exigit. nec
Peeter Virtutes aliquid querit. Et dies in die palam ſie
bat:ad quem capienduʒ nec nocturna hoꝛa ſuerat opoꝛ
tuna. Sed quales in anino erant tempus malefactio⸗
ni oſtendit:quoniam omis qui male agit odit lucem.
Et furentes animi furiam continere no valen t: nec ali

oꝛui cruciatibus ſatiantur:niſi oculoꝛum pꝛeſentiam

pꝛeſtent. Ecce pꝛincipes et magiſtratus et ſenioꝛes per

lonaliter pꝛogreduuntur ad nephas:qui per male ſubie

ctos woterant cruda perſicere. Nam ſepe crudelitas pvile
lcere fecit animos generoſos:et dommanonem coegit

peragere officis ſeruitutis. Yra et inuidia plerũq; pꝛin⸗
cpes in ſubiectos. magiſiratus in famulos.ð ſenioꝛos in

amentes et iuuenes in ſurentes conuerterunt. Com⸗/

plent animos hominum cecitate vbi due iſte nebule ſu

Perueniuntt decentia in conditiombus et dignitati⸗
bus non ſeruentur.neci ecentia pꝛohibitionibus ſi⸗

leant. Ccce quid agunt nocturno tempoꝛe pꝛincipes et

magiſtratus et ſemoꝛes.quando aut coꝛpus opoꝛtunã
Abet captare quietem. aut animi perſpicaces veritatis
et fidei oculis intendere in ſuperna.vel ſaltim ex officio
mechtari vtilia pꝛonmoꝛum.aut quiete iniuſibili co⸗
Pont diuinas perſcrutare pagellas. Student etiã mẽ⸗

ꝛanulis vij.et inquieti ammo innocentes coꝛpoꝛe in⸗
quietant· Que miquitates hominum etiam ad poſie⸗
ros tran ſierunt.vt a quibus et que pertulit chꝛiſius pa

tiatur hodie wrus ſibi ſubſequens chꝛiſtianus.vt in

tantum ſepe reſidentes pleriq; in dei eccleſis in cummi⸗
ne dignitatis exoꝛbitauerũt· vt ſacris ſtudijs intermiſ⸗

ſis aſpirent atq; intendant perſecutionibus innocentũ

Plerüũq; nanq; vidimus et audiuimus quod ſine dolo
re et gemitibus referendum non eſſet. vt erinuidia ſi⸗
ue ira fuerint ſanguine fuſo gauiſi.cuius effuſione pꝛe /

eunt.canone pꝛohibente. dignitatem qua pollent non
funſſent adepti.Ac per hoc dauid ſanguinarius appella⸗
tus eſt.et ab edificatione domus domini repꝛobatus.
quem ꝓpꝛia manu neminem legimus occidiſſe niſi v./
ſum et leonem:et goliad philiſteum dei populo expꝛo⸗

bꝛantem.quem de dei licentia occidere carebat omnino
peccato. Incunctanter hoꝛrendum eſt. ꝙ ſupereminen⸗

tes in populis toꝛqueri videant.etiam iuſte contoꝛtuʒ.
Oultomagis abſonat.quod in pꝛeſentiarum queſtio⸗
narij faciunt iuſtum. Pꝛoinde ipſis pꝛmcipibus et ma⸗
giſtratibus tẽpli a ſemioꝛiy chꝛiſius voluntane captus

NQirit autem ieſus ad eos qui
venerant ad ſe pꝛincipes ſacerdotum et magiſtratus tẽ
pliet ſenioeo. anq; ad latronem enſtis cum gladiſe

Girnetpe
lrmwitn
eenporde
SAlgtum.
iemnorumm.
ſnundent
Hedto⸗

Celltort
Cehrarum
mnporsinn
Ceutapatrt
eeteneb⸗
ſfturſir
Etenebrer
Obiectanof
tenebꝛarun
titononoonr
Mo inliutn
n noeunt.
Genaiveeſea
Ncculas cun
Ectuuſtce
Uunierwun
ſgaerung
tondeo⸗
usſinse
ichaſinde
gutdomn
luſemnia
aamnalon
Prnahte
Peehentt
chliswren
rotmec
Ntoneprot

IC,
lſsenſtre

toltererte
lloimngo
Unneſcan
hennn
Kmmn
Cuigne
Kn
ncinnt

Cuminan

8ſerit
ennt
nn cehn
nogtacn
ſriptun
mmmum
r'Eraee
Loince
Riiprout
Mortunita,
lopete,
le ſobei⸗
litas tan⸗
ſtratug t

nnglacdi

nchros ſe⸗

Geatee

allem to⸗

Phetan.]

ldiuream
ho⸗ tempo
menggt, nee
diepglame
Alnemton
muleſncto⸗
att han,
enjtnergli

eſentian

noꝛes r
nge ſihie

raer.
en eee
Uaüͤckhenn
8ſenicwen
krunt. An
ſte nebeeu
et dntan
hMrortbneſe
epeinean
s Oportuni.

ces ventati

nmmereft
ſunſtihtean
Gentenima
ocoepei

nn poſee
tcheiſope
ſumtayrn
uni⸗
pfemi
rmocentu
Sſnedo⸗
pridaf/
ſorepre
llent ron
awpela
olutls,
veniſi
ſo erpro⸗
vomnino
eminen/
ntoꝛtuy⸗
gveſtiot
Setm
Coptls

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

expꝛobꝛat:ꝙ ad eum viliter erturpiter agitati moꝛe ſa⸗

tellitum ve nerint:ipſi facti ſatellites iniquarum et tur

pium voluptatum. Sed non ceperunt in templo docẽ⸗/

tem quotidie: turbarum verentes tumultum. Cepiſ⸗
ſent foꝛte: ſi vernoctantem velut diem agentem ſi gquaͤ⸗
do re periſſent. Altioꝛi autem miſterio factum eſt. ne

cheiſtus docens caperetur in templo.in quo nec et potu
it lapidari. Mam templum manufactum ſanctoꝛum vi

ſibiem foꝛmam in ſinuat in quibus chꝛiſtus ineffabi/⸗
li modo exiſtens.per aliquam manuductionem nõ tan⸗

gitur neq; patitur: neq; in eis ſenſibiliter colligat᷑. Eti ãa
litertas doctrine atq; verboꝛum dei pꝛeſigitur:ꝙ chꝛiſtꝰ

in templo docens non capitur. Terbum enim dei non
eſt alligatum:neq; concluſum fuit aliquando funibus

tirannoꝛum.Mon capitur in templo conditoꝛ magni tẽ

pli:nam veri amatoꝛ templi ſancta libertate potitur.

Sedc hoꝛa et iniquoꝛum poteſtas tenebꝛe ſunt: er
quo ſaluatoꝛ intulit. Sed hec eſt hoꝛa veſtra et oteſtas

tenebꝛarum.vt tenebꝛefactio mentis tenebreſactione

tempoꝛis innoteſcat. Nam tenebꝛarum hoꝛa eſt in qus
peccata patrantur. Poteſtas non qua fiunt vt perperaz
agere tenebꝛoſitas ſit er tempoꝛe:poteſtas qua malum
ꝑſicitur:ſit ex omni ſe tenebꝛis implicari. agne quip
pe tenebre illoꝛum oculis exponuntur: qui ſplendentia
obiecta non vident.pꝛotinus hoꝛa et poteſtas aderant

tenebꝛarum qui mundi lucem nolebant aut iuſto me⸗
rito non poterant intueri.Accidit ſepe ꝑtinaciter ab ali⸗
qua iniquitate detentis:ꝙ ſitam ante oculos vritatem
non videant. Et velut coꝛpoꝛalis oculus inualida et ex

cellenti luce ſolis ſine ſuo damno non figitur: ſic interi

oꝛ oculus cum viciatus voluntarie fuerit in luce verita

tis et iuſticie pꝛofecto cecatur. Cohoꝛs ergo ⁊ tri

buni et miniſiri iudeoꝛum compꝛehenderunt ieſum et
ligauerunf eum.Tunc omnes diſcipuli relicto eo fuge⸗
runt.Adoleſcens autem quidam ſequebatur eum ami⸗

ctus ſindone ſuper nudo:et tenuerunt eum. At ille re⸗
licta ſindone:pꝛofugit ab eis. Iniquis pꝛeceptoꝛibus
aut dominis obſequentes imqui cenſendi ſunt cum

iuſſa iniqua perficiunt:et eo iniquioꝛes quo paratioꝛes

ad malum. Ecce iſti miniſtri damnato pꝛecepto comp⸗/
hencũt. qui carne ceteris ſimilis deitate vero cetera cõ⸗
pꝛehendit: et ligant.qui venerat oñjes abſoluere a vin

culis peccatoꝛum.et a compedibus infernalis tirannij
extrahere comꝑeditos. Quia paulo ſupꝛa aliquid de li⸗
gatione pꝛotulimus:idcirco de ipſa hic comice diſſere⸗
mus. Compꝛehenditur et ligatur homo ſeu foꝛma ſer⸗

uilis:exiſtit liber foꝛmam ſerui ſuſcipiens.Oum compp⸗

henditur et ligatur foꝛma viſibilis:non paueat intelle/
ctualis imago. Sicut deus hber extra hbommem. et in

homine:ſic anima hbertatem a coꝛpoꝛe poſſidet.excepta
ligatõne nature, ꝓpter quam coꝛpus coꝛruptibile aggra
uat animam. Sed in affectionibus avolitis nequit vꝛ
erimiſi ſemetipſam ſuſpenderit voluntarijs laqueis.
Nibertatem ſuſcepit anima nõ coꝛpus. et pꝛeter ibNſum

pꝛopꝛiam vitam habet. et ab ipſo excepta viuit liberioꝛ.

Cum ipſo tamen aliquamdiu viuit et in ipſo non ta⸗
men per ipſum aut ex ipſo. Quod ſi vinculetur dilani⸗

etur confodiatur. omnes penalitates inſtantanee aut

ſucceſſiue ſuſtineat.ab illis anima non attingitur. NMò
enim quod in copoꝛe aut a coꝛpoꝛe agitur habet in re in
coꝛpoꝛea ſenſibilem actionem.q;;uis anima ſepe babeat
ex ſucceſſu affectionem:ſimiliter et impalpabilem paſſi
onem.Ligatur hominis coꝛpus:ſed non ligatur affectꝰ
Ligatur homo chꝛiſtus:ſed inuinculabilis manet dus
Sed tunc omnes oiſcipuli eo relicto fugerunt.
Tempoꝛe pſecutõnis a ſuis diſcipulis relinquitur chꝛi

ſtus. quos pꝛedocuerat. philo ceperat. cautos ſecerat: qᷓ
omnes ſe ſpoponderant ſecum in tribulationibus per⸗

manſuros. S melius nouerat chꝛiſtus quod larebat

ſtus pꝛedirit:non quod cetus ille pꝛsomiſit. Relinquũt
et fugiunt:relinquunt quia fugiunt:fugiunt quia relin
quunt.Hec verſa vice ſe cauſant. Qui relinquit deum

perdit ſecuritatem:ipſa dperdita conturbans timo? in

greditur:qii quos inuaſerit.vertit in fugam.et fruſira
ta ſeꝑe ſpe indubiam.Qui relinquit chꝛiſtum vitam re⸗
linquit:et querens viuere fugit in moꝛteʒ. Relinquẽs
chꝛiſtum viam rectam abhoeruit: timoꝛis agitatus a ſti
mulo:fugiendo vias ingreditur tenebꝛoſas. Proinde

per ſapientiam de iniquis dicitur. RBelinquunt iter re⸗

ctum et ambulant vias tenebꝛoſas. Relictoꝛ chꝛiſti vi⸗
tam negauit. Apſe ſiquidem ſecundum apoſtolum eſt
vita noſira:qua relicta omnis amaritudo ſubſequitur.
Minc per pꝛophetam dicitur. Tlide qᷓ; malum et ama⸗
rum eſt te rehquiſſe dvminum deum tuum. Iſto malo
nullum peius. Et amaritudo nulla ſeuerioꝛ in ſenſibus
adeſt.q; moꝛtem incurrere: maxime ſi ſubſequatur eter

na. Omnem obliquitatem fugiendo incurrit: qui chꝛei
ſtum reliquit. quem credimus altiſſumam veritatem.

De his ſiquidem ipſe pꝛedixerat. Ego ſum via veritas
et vita. Relinquit ſepe amicum malefidus amicus:be⸗
neſidus vero:etiam in moꝛte nõ deſerit.Deſicit in cha
ritate qui deſerit non deſerendum.Charitatis vero de⸗
fectus aduocauit timoꝛem: quia ipſe in charitate non
eſt.cum vero affuerat.conuertit in fugam ſub euaden⸗
di reſpectu. Sed ſepe incurritur.quod ipᷣo agitante vi⸗
tatur. Ac per hoc relinquere chꝛiſtũ eſt muenire ſathan
fugere vero in qusmpiam partem mſi per virtuteʒ ipe

non aderit. Sub alis magni dꝛaconis pꝛotectio facta

eſt. vbi percipitur quod timetur. Tutius eſſet ad modi
cum moꝛtis tolerare doloꝛes cum inuincibili vitaqᷓ; ad
modicum viuere pꝛeter ipam. Male igitur apoſtoli me

ditati ſunt fugam rehinquentes tamen vitã.Sed quo
fugerunt. In incertuma timoꝛe raptati. Non enim an
te preuiderant quo fugerent:qui moꝛi iam deliberaue⸗
rant cum chꝛiſto. Et tanq; inexperti de concuſſionibus
iniquoꝛum in ſeipis male confidebant: valere creden⸗
tes vbi virtus peritura parabatur. Tlelut volatilia in⸗

ter que iacitur lapis impꝛouiſe per incertas ſemitas ae⸗

ris volant et in ſummitatibus et ramulis arvꝛũ ſe tol-
lunt quas ante non pꝛeuiderunt ·ſic apoſtolicus choꝛus
fugiendo incertitudine refugij vagabatur. Merito cer⸗
tam hi non habent ciuitatem atq; refugij edem. quinõ
credunt hoſtili bello poſſe ſuccumbere. Quotquot bel⸗
loꝛum nouerunt euentum ante congreſſum confligẽt.
aut confligi pꝛemeditantur. Quod ſi alterum venerit

per certi loci fugam tueri pꝛeuident vitam. Ignari⁊ in

experti bellias actibus ſi patiuntur conflictum. aut mo
riuntur.aut vinculantur ab hoſtibus. aut ꝑ deuia ⁊ im⸗
pꝛouiſa ſe conuertunt in fugam. Subito deliberare de

remedio ingruente duriſſimo bello.pꝛotiuus eſt pauco
rum. Incertam ad tutelam capiunt viam.quos timoꝛ

repent inus inuaſit.et qui cum duce belli non contule⸗

re de remedio euadendi. Inter maioꝛa bellantium pe/
ricula computatur.cum ante omnem congreſſum dux

exercitus hoſtium venerit in copturam. Et vltra qᷓ; di⸗

ci queat durum eſt belluʒ cum pꝛimo capitur pꝛinceps

Nullum ſub celo a conditione grauius ex paucis aut

multis geſtum eſt bellum: qᷓ; vbi captus eſt chꝛiſtus fi/

lius dei.dominus mundi.pꝛinceps regum terre.dux in
moꝛibus.ductoꝛ in celum.inferni deſtructoꝛ.diſſipatoꝛ

moꝛtis · Nullus in hominiboy ab eo eſſe ceperunt ſub⸗

AA:

—

2*

nuditatem quam peimo male pꝛimi ſuoꝛum in noſtro

periculo incurrere parentes. necrecoꝛdatus amoꝛis cu
ius dulcedinem paulo ante hauſerat. inclinatus ſuper

vominicum pectus:et quam ſentire debuerat cum gu⸗
ſtauit et coꝛpus.

bus triumphatura pꝛotinus ſperabatur. Quod et fe⸗
cit in poſterum. Sed vbi diuiciarum amoꝛ acceſſit: et

ſub pedibus welut abiecta calcatur chꝛiſtiana paupertas

verla vice de nobis diabvlus triumphauit. o vemam

non tegeremur. quod voluptas et ambitio pꝛocurauit
ſed quod ipſa neceſſitas oꝛdinauit. Et tamen pꝛinceps

huius mundi nobiſcum iure dvecertans in nobis nõ ha
beret quicq; vnde deuinceret aut traheret ad hoꝛridas

ſedes: ſed mmnocue de ſuis manibus elaberemur quia
nec haberemus quo teneremur nec quo traheremur
ad penam. Matuit pauido fugendi libertas: cum veſti⸗
mentum reliquit de mambus detentoꝛis:ioſeph cum
partem pallij reliquit in manibus egiptie meretricis:
ille capturam euaſit. et ille pudicitiaʒ cuſtodiuit. Ad lv⸗
num et malum poteſt nuditas iſta conuerti. ſecunduʒ

veram intelligentiam agendoꝛum. ſinniiter ad vtrun/

q; poteſt iſta fuga redua.Nam lvnum eſt ꝙ manus ef⸗
ſugiunt iudeoꝛum.pt ſub eo tipo fugiamus et demonũ
ſed malum eſt quod fugitur deſerendo chꝛiſtum. De⸗
ſertus a chꝛiſto fugit qui eum fugiendo delerit. Quod
vero chꝛiſtus non fugit ſed pꝛompte ſe obtulit inimi-
cis/aliam dicendi ſuboꝛdinat rationem. Ad hoc enim
venerat quod et fecit:vt ſua captura male conuincula⸗/
tos abſolueret.et pꝛo noſtris captus peccatis vitaz mo
rum ? eterne beatitudinis.inferret. Dicit ſane ſcriptu
ra. Cheiſtus dominus captuse a ſatellitib moꝛ

tis:qui duxerunt eum ad annam pꝛimum. Suxrom.

nium et lux vera que illuminat omnem hominem ve⸗
nientem in hunc mundum.aqui via inobliquabilis eſt.
pꝛimo ducitur ad annam:quem ſi oberrantes duces
poſteritate iuſti oꝛdinis ſequerentur.ipſe duxiſſet ad vi
tam eternam. Mic interꝛogauit ieſum de diſcipulis et
octrina eius] Interꝛogat de diſcipuls in quoꝛum nu

mero rennuit calculari:et quos credit ebetes quia ſe⸗/

quuntur. Qui autem noꝛit et interrogando tentat aut *
neſcit et an nobiles vel gregarij ſint interrogat: er con
ditione diſcipuloꝛum ſentiat in magiſtrum. Mecnon in
auctoꝛitatem qua congregauerat intendebat: cum ſuo

iudicio pꝛeter decretum pontiñcum et ſacerdotum.ne/

mini liceret ſub noua doctrina diſcipulos aggregare.

Peoinde interrogat chꝛiſtum de doctrina. Ad pernicio

ſam inquiſitionem annas ſe contulir cum exqunrit. NMãa
inuoluere vult doctoꝛem non ſub ipſo docilem fieri nee

limius triumphauit: vbi relictus ab omnibus. ſolus
cum hoſie carnis et ſpiritus conflixit. Mullus trium/
phus nobilioꝛ:in quo bellat ſingulariter natus et ſolus
inter mꝛtuos liber. Clide inſignem inſignis ducis ex/
ercitum. cum duce capto totus arripuit fugam. vt ſibi
ſoli moꝛtis eterne aſſcriberetur victoꝛia. Sed duo er
paucis ſequebantur ligatum ab hoſtibus ducem: quo⸗
rum vnus a longe ſed ter de pꝛope denegauit Alter ado
leſcens amictus ſindone ſuper nudo. per quam deten⸗
tus ipſam in manibus hoſtium dereliquit: nec veritus

Ecce omnes coꝛpoꝛe fugiunt:
quia omnesa fide pariter coꝛruerunt. Mec pꝛetereun/
dum eſt.quibus et quot veſtibus apoſtoli refulgebant:
quod vni vno tantum accepit humane artis atq; peri/
tie wſtimento:ſolum coꝛio quo natura carnem et oſſa
inuoluerat tegebatur. In almifico bello dum initiare/
tur patint. quibus diiitijs apoſtoli ſouebantur. et qui⸗
bus armis hoſtes impios pꝛopulſabant. Erat profecto .
tunc in honoꝛe paupertas:et mundi abdicatio de hoſti-

ſe aptitabat ad illam:que non de terrenis ſed de celeſti

bus erat.nec ex homine.ſed ex deo Pꝛedirerat enim ipe

ſaluatoꝛ. Doctrina mea non eſt mea:ſeq eius qui miſit

me. Sedebat annas fribunalico moꝛe. tamen ſuperne
tribuniciam atq; deiſicam ipſe doctrinam foꝛmam iudi

cantis non diſcentis habebat. Ipſam vero inueſtigare

atq; ſcire volentem:opoꝛtet per omnia humilem fieri

/

neccontradicere ſi per rationes naturales atq; huma⸗

nas intellectui non clareſcit. Gide quippe non ratione

percipitur. Id iam agebatur ab iſto ſuperw querente ſi

aduerſus moiſaicam legem et traditiones templarias

et paternas.voctrina chꝛiſti aliquid intulſet. cum iam
ſaluatoꝛ arguerit eos:ꝙ tranſgreſſi ſint mandatum dei

pꝛopter traditiones ſuas. Ecce chꝛiſti doctrina humili⸗
tatis decoꝛe pꝛefulget:que cum ſit diuna ſub hominũ

„

iudicio ventilatur. Saluatoꝛ autẽ ad inquiſita reſpon⸗

det. Ego palam locutus ſum mundo. Ego autez ſem

per docui in ſynagoga et in templo quo omnes iudeicõ
ueniunt:et in occulto locutus ſum nihil Quid me in/

terrogas. Interroga eos qui me audierunt quid locu⸗
tus ſum ipſis. Ecce ipſi ſctunt:quid dixerim ego.
culta doctrina ſuſpitione pꝛofunditur.et viaum habet
annexum:ſi publicum timet. Non autem omnis occul
ta in ſinuatio ſancte doctrine condemnatur. que ſecura

„

manet ſi ducatur in publicum:que palam ſi

querit:que depꝛehenſa pudoꝛe ſi uffunditur. arguta non

habet vnde ſe iuſtis ſententijs tu eaĩ:eſt ꝓtinꝰ ꝓſcriben

exri non de⸗
uitat ne depꝛehendatur in macula cum ſit immaculata.
Neceſſitas et cauſarum varietas ſeꝑe cogunt.vt lucer
na quadoq; paucis luceat in occulto.que mallet in ma⸗
mfeſto. Pꝛotinus ſpectat ad ſanam doctrinam vt nihil
ſub velamine habeat.quod publicu m hoereat: quod de
pꝛehenſum pudoꝛe aut infamia vreretur Eed que om
nino velaminibus gaudet: latibula er angulos lemper

da ꝓmulgata etiã ab hie qui ſanctitate wollere vident᷑.

Tutius enim audireturiniqi pꝛopatule inlxſitanter
Vere Docentes:q; loni clamdeſtine dubia pꝛoſerentes.

abioluit s dubijs:palatina eraminata voctrina. QQu⅓⅝
circa ſaluatoꝛ ad inuinabilem reſponſionemet defenſi ⸗
onem pꝛo ſua coctrina ſe contulit cum reſpondit. Ego

palam locutus ſum mundo. Et tacens de diſcipulis ſo
lum appꝛobauit er manifeſto doctrinam:qm̃ immacula

te reſplendebat. Et quoniam per ſapientes conſueut

appꝛobari aut repꝛoban doctrina locum in quo ſapien⸗

tes iudeoꝛum cõuenerant ſubinducit dicens. Ego au⸗
tem ſemper docui in ſynagoga ⁊ in templo quo omnes

iudei conueniunt. Conuemebant in templo et in ſyna /

goga ſapientes et magiſtratus et ſcribe atq; pontifices
iudeoꝛum.inter quos chꝛiſtus altius a moiſe celeſtem

legem edixerat.a quibus ſepe agitata confutatis omni⸗
bus triumphauit. Et venerabãtur illam ſilentio a que
velut a clariſſimo ſolis radio cecabantur.Nam cũ mul
titudo ſapientum ſanitas ſit oꝛbis terrarum. ad udeo
rum ſapientiam: ſuam appꝛobandam remittit chꝛiſtus
octrinam. vt ſi ſopientes ſunt et audiernnt repꝛehben⸗
dant · ſi repꝛehendendum quippiam muenerunt. Si ſa
pPientes non ſunt.ſileant a pꝛopꝛia ignoꝛantia iam pꝛo⸗
ſtrati. Si ſapientes ſunt et amici.dicant que nouerũrt.
non amicitie gratia ſed veritatis gloꝛia. Mam vere ſapi

entes ſecundum veritatem non ſecundum amicitiam
omnino diffiniunt. Si ſapientes ſunt et inimici ad vwa
lidius teſtimonium interpello.vt pꝛopter ſapientiam
ſubmittant inimicitiam:et garriant ſi poſſunt in mani

Omnem excludit erroꝛem etiam animas audientium

feſtam doctrinam. Si vero non poſſunt aut taceant:
aut ſi iuſticiam ſentiunt:uſtis laudibus efferant. am

unhiictsr
hruEr
ſoumerpa
Cic ditenn
ſeſed odio
guierunt
nint Eel
ſvowitnin
Oyrſennhl
pnwwel
niumphu.
nemnmseſt
loqvereb
deram
letepacan
Derigerare
munis.n
frmana
t detrac
gs adue
anttvnon
manſit in
ueren⸗
baboset
ſferigzne
ain diriſe⸗
ldcens,
Mniteragen
uarsen
minoger.
Munqen
hrade
erappe
Ghiatune
Ccbiaren⸗
ttuscen
Cdiedni
ſnenan-
ſerglizet
ſlhonn
hunhn
ilſtnntp
mnder
fige
ſet
ſefeni
hben

b hommni
a reſn⸗
autez ſem
ideicd
undmein⸗

lidloen,

mego. Oe

lcumm habet
ommnis ocal
rpeſeng
hennon de

hndevlÄun

Nlrlucen

UMrinm
menibl
At gvod e
dteom.

hos ſonper.

Aguatavon
Nin plerten
blere nigeni
L inkrſtantn

Poſerenn
Bandettuin
Vetring Qn

emer deſena

Ponlt Cn
diſeſpolsſ

inmnn
conleut.

voo ſigen
,ChOee
No nmn

er inſfnu
onritces

eleleſem
tis ommn

ntios qua

mcd mI
dc

ut chaſtus

tnepeen

wnt Biſi
1 ane
oueruͦt⸗

jvereſahe

mictiam
iad
pentiam
tinman
taceant:
nt Mam

——
M 5õ

vbi niulti ſunt ſapientes: vbi cautio eſt doctrine. Clere
tur ſemper docens quos nouit aſſiſtere ſapientes:et cau
te loquitur ne depꝛelvxnſus in aliquo confundatur:et oc
cultum deuitat qui multis pꝛodeſſe gliſcens et loquẽs
in veritate fundatur. Ex hoc ſubiecit · Et in oeculto lo
cutus ſum nihil. Mam ſi in occulto locutus nihil: tibi
non poterit niſi quod palam locutus ſum om̃ino refer⸗
ri. Quod enim non eſt:non deuenit in aures niſi harũ
ſilabarum ſonus non eſt. Sed quoniam pꝛopꝛi⸗
us amoꝛ ſepe hominẽ fallit: I quid me interrogas. In⸗
terroga eos qui me audierũt:quid locutus ſum ipis.
Non me interroges quem purum hominem credis:et
a pꝛopꝛio amoꝛe deludi et oculo carnis intueris. non di
ſcipulos meos qui ob timoꝛem in pꝛopꝛia ſunt diſper ſi
ſed vſtros ſapientes qui me in ſynagoga et in templo
reſonantem vocibus eructuantem verba deifera perce⸗
perunt quid locutus ſum ipᷣis. Irrepꝛehen ſibilis eſt do

ctrina que ad iudicium remittitur emuloꝛum:et inob⸗

ſcurabili claritate reſplendet: que ad examẽ ponitur re/
pꝛoboꝛũ. Et iuſtiſſima er omm parte cenſetur que nul⸗/

loꝛum expauet trutinas vel foꝛnaces. Ecce ipſi ſeiunt
ciunt quidem non imitatõis amo
re:ſed odio confundendi. Sciunt.quia me loquentem
audierunt.non ꝙ ad illam dilectionis animo vigalaue

quid dixerim ego. O

rint. lelut ante iudicem ſtabat ipſe ſaluatoꝛ: et aduer/
ſus doctrinam teſtes emulos allegabat:ſciebat enim ſe
dixiſſe infallibilem veritatem. Inconfundibilis nem/
pe veritas eſt:⁊ arguta peramplius fulget. Hoc ſoꝛtitur
triumphum:cum aduerſarios habet chꝛiſtus: qui tota
veritas eſt:hoc intendebat pꝛo veritate doctrine cũ emu
los querebat in teſtes: vt aut ũlam exponerent quam

audierant veritatem: aut ſi aduerſaretur. ipſe ſub iudi/
ce replicando firmaret. Ad poſteros ergo huinſcemodi
diriuetur exemplum.vt doctrina non ſit pꝛiuata ſed cõ

munis.nõ occulta ſed publica. nõ op nata ſed veritate

firmata. ꝗᷓ nullis obtrectatõibo tremulat qᷓ nullos paue

at detractoꝛes.q̃ ſuos vbilibet cõterat inimicos:q̃ ma⸗

gis aduerſitatibo q́; tranquillitatibo eluceſcat. Hoc ſolũ

.

anthonomatice chꝛiſti doctrina poſſedit que nec mirũ ſi
manſit intrepida coꝛã anna. emulos ad ſui teſtimoniũn

querens: chꝛiſio capite defendente. cum coꝛam impera⸗
toꝛibus et regibo mundi non ceſſerit in membꝛis chꝛi⸗

ſtiferis: in eis ſpiritu ſancto loquente. I. Hec autẽ
cum dixiſſet vnus aſſiſtens miniſtroꝛum dedit alapam

ieſu dicens. Sic reipondes pontifici. Peſſimus eſt

miniſter: qui magis pꝛo rege qᷓ; pꝛo veritate decertat.

Inmiquus eſt ſeruus:qui ante domini pꝛeceptum iniu⸗

riam irrogat. Caret iuſticia miniſtra ndi etiam ſi iuſſus

pereutit: quem omnino nouerit innocentem. damna

ta gloꝛia detinetur:qui male agendi cauſa regis gratiaʒ

et optat apparere.oppꝛimendo iuſtum. IAlluditur a fu⸗
neſta iactantia: qui per iuſticiam ante regem inſinuat

pꝛobitatem. le ſeruis dominoꝛum amoꝛe male facien
tibus. Ele male iuſſa complentibus qui ad cumulum
g oꝛie dominoꝛum iniuriam nõ merentibus irrogant.
fupernam vtiq; perdiderunt. Ecce igitur malus mim⸗
ſter aui aſſiſtebat pontiſici non veritati: homini nõ deo

ſed pꝛo pontiſce percuſſit veritatem: et peo bomine ma

lo deum hominem alapauit:et pꝛo honoꝛe iniuſti domi
ni iuſtum hominem expꝛobꝛauit: percutiens innocen⸗

tiam deſerendo iuſticiam dicens. Sic reſpondes pon-

tiſici. Pꝛeſumptuoſus miniſter qui ad iniuriam ſui do
mini vertit ad quod ſuus dominus non aduertit.et ſe⸗
Pe diſſimulando pertranſit: vt manſuetudinẽ ſapiens
habeatur. Impius eſt qui ad iniuriam ſui ſuꝑerioꝛis

VHe paſſione domini ſaluatoꝛis.

adducit quod ad declarationem veritatis infertur. aut
ad excuſandam innocentiam eructatur. Oalus celus
ſerui ad dominum intulit ſepe ſine cauſaiacturam.lla
pat chꝛiſti faciem ommis qui veritateʒ expugnar: et qui
oppꝛimit veram iiiſticiam quam accepit. Quid chꝛi⸗
ſtus niſi bonum reſpondebat pontiſici. quod nequiter
aſſiſtens miniſter per alapam impꝛobauit. Sed furio⸗
ſus et infrunitus animus violentia non ratiomibus
vtitur:et factis non verbis iuſtis impꝛobat cum con⸗
certat. Ecce dominus ieſus diuine loquens:velut locu
tus nequiter impꝛobatur. Ad repꝛimendam noſtram
audaciam agitur vt manſuete toleremus: ſi ex huma/⸗
nis locutionibus impꝛobamurr.
Sed vide manſuetudinem patientis. cognoſce
ſapientiam reſpondentis.. Si male locutus ſum: te⸗
ſtimonium perhibe de malo. Si autem bene quid me
cedis: Judicium vult ſubire cum ſeruo:qui omnium
dominus eſt et iudex. Et ſecure aduerſus ſe teſtimoni⸗
um querit:cui puritas conſcientie ſemper adeſt. Mec ti
met verſutiam:qui poſſidet innocentiam. TCotum ſe
ponit in iudicio chꝛiſtus omnia inimicoꝛum examina⸗
tioni remittit coꝛpus moꝛes et verba.et ſi qua huma⸗
na ſunt eius in iuſticia vult appendi:appꝛobari aut im⸗
pꝛobari teſtimonijs ſatagit.cum dicit mimſtro. ſi male
locutus ſum teſtimonium perhibe de malo. Dicit ſcri⸗
ptura. Qui moderatur labia ſua: pꝛudentiſimus eſt.
Et ipſe tota pꝛudentia:et ad alios fons et oꝛigo pꝛuden
tie diuina moderatione labijs loquebatur: vt niſi per
falſitatem impietatis non paterentur ſua verba calum
niam. Quiſquis imitatoꝛ eſt huius moderetur verba
et ſermones antequam pꝛoferat et delimet antequam
dicat.vt poſſit ad examinandum etiam committereini
nucis. Si autem bene quid me cedis. Nemini bene a⸗
genti eſt iniuria inferenda:. neq; in perſong multandus
qui perſonaliter non deliquit· Mon retundantur verba
verbis.neq; verberibus arguantur:que iuſticia pollent
et omni carent dolo ſeu fraude loquendi. Quid me ce/
dis. Impie percutis innocentem.et hominem recte lo
quentem. Quid me cedis. Auſticia non ſuadet. a pꝛo⸗/
pꝛia malicia commoueris. Quid me cedis. EInde tibi
collata poteſtas. Mon enim pꝛeceptum ab eo cui ſubde
ris ſuſcepiſti. Tua ergo crudelitas te impellit. Quid
me cedis:remota cauſa delicti. Quid me cedis vera iu⸗
ſticia pꝛohibente. Sed ipſum deum iam iniuſte vexa⸗
tum ab impijs inquiramus.ur aliam non paras ma
xillam pꝛout in tuis ſermonibus docuiſti: vt tan opere
validioꝛ ſit ſermo doctrine.An commotus es animo
ꝙ tuus ſermo querulus ſonare videtur. an vr affectus
tedio dicis quid me cedis. Maxima hic in ſtruitur pati⸗
entia et ſapientia patiẽtis. Virtus magna eſt tranquil⸗
lo ammo pati.nec querulari ꝑer verba. Sed altius pen
ditur. ſi rat ione iuſte reſponſiomis a patiente ad bonuz
trahitur male agens:cum charitas ſeruatur in animo.
et ſuaui verbo pꝛoximus recompungitur. Et perfectuz
eſt in virtutibus ei qui te percutit inferre verba ſalutis
Et cum odio te feriat.tu charitate conſtringas.vt quẽz
pateris percuſſoꝛem.xcoꝛrectum poſſis habere conſoꝛ⸗
tem. In id tendebat ſaluatoꝛ. qui vult omnes homi⸗
nes ſaluos fieri ad cognitõem veritatis venire.et hunc
male miniſtrantem et in miniſtrum ſuperne vite con⸗
uerteret. Mec aduerſus eum odio mouebatur. quem
conabatur dulci allocutione verboꝛum de medio ini⸗

quitatis eripere.Ad ſeipſum hunc miniſtrum remitte⸗

bat ieſus vt conſideraret.ꝙ iniuſte infere bat iacturam
cum non inueniſſet calumnie cauſam.et cum eo argu⸗/

tione iuſta certabat dicens. Si aut bene locutus ſum
quid me cedis. Hoꝛma lxc patiendi diriuetur ad foſte⸗
tus conſtantie atq patientie necnõ et chantatis ſerue,
tar ad primum. vt ledens et apoians ad veritatẽ atq;
ſancta poſſibilitate trahatur. et oſtendat inique ledenti
yer bis paeiſficis e n iniuſticiaz ledit: qui ſi molli reſſon
ſione ſuaʒ iram extinguit. qm dicit ſcriptura. reſponſio
mollis frangit vel extinguit iram. ſermo durus excitat
furoꝛem. ſimul duo bona conger minant. vt virtus pa⸗/
1ſoꝛtitur pati

gnam penitentiam agat. Et vtriuſq; bon

ens pꝛemium: quia ſuſtinuit conuertit. Et reſipiſcẽs
a malo:penas malis dignas euaſit Interſerenda

hic oecurrit negacio petri.l qui eum a longe ſequeba⸗

tur: Inon tantum coꝛpoꝛe quantum mente: quam titu

batio fidei plene compꝛeſſeratet qmoꝛ ad chꝛiſtum. a ti
moꝛe hoĩm patiebatur inunſe conflictũ: qui verbis chꝛi

ſtum trina negatione vuefecit. Elile videtur: quod tan
ta ꝓcacitate negatur. Et ſub anatlxmate poſiut dei fili⸗

unn:quiomes vnerat reconciliare cum patre. Perua/
lide angebatur virga timoꝛis. qui ſe excoõmumicabat ſi

non cognouerat veritatem. Dixerat enĩ interroganti
chꝛiſto. Et ego dico tibi quia tu es chꝛiſtus filius dei vi

in: quam cognitionem veritatis non ab homine aut ab

angelo ſed ab eterno patre ſuſceperat.qui quempiaʒ do⸗
cendo non fallit. Ecce in quot maloꝝ pfundum poteſt
bomo deſcendere. vt pꝛo parte vite iabentis totam et
eternam deneget ipie vitam. An foꝛte occaſiones fue⸗

runt pꝛeter timoꝛis anguſtiam et fidei etrimentu:qoH
ancilla oſtiaria introduxit. Ancilla oſtiaria viciũ eſt gqua/
riciemvt ꝑ eam pꝛelatus in eccleſia introductus moꝛibꝰ
neget chꝛiſtum:et ſepe verbis in mendaciuʒ tranſferat
veritatem. An foꝛte quia frigus erat:et ad ignem ſe po-
ſuerat iudeoꝝ. Exterius frigus:interioꝛem frigiditatezʒ

in ſinuat:et ſpiruuſſanctiignem: ignis iudeop excuſſe⸗

rat. Et gallo dante vocem. et chꝛitto inter verbera ni

ſerante ab ipſo reſpectus petrus ſoꝛas egreditur: et fle⸗
uit amare. ¶ Dimittenda ſunt loca que noſcuntur cuu⸗
ſa peccati.et dimittenda ſunt conſoꝛtia que ſollicitant.
Egreciatur foꝛas:qui deliquit intus. Egredi eni foꝛas
Et melius eſt egre⸗
di: q; reſidere in domib iniquoꝑ. Sane tutius eſt va⸗

eſt:a male collegiatꝭ feciſſe diuoꝛcia.

gari coꝛpe:q; habere cõmune domiciliuʒ cum malignis.
Fletus vero amarus iure pagitur: qꝛ nihil amarius q;

negaſſe vñm chꝛiſtuʒ. Que negatio an ſit tota facta in
domo anne an tota in domo cayphe an in vna incepta et

in alia conſummata nõ ſit pntis diſſertionis Npil ent

addit aut adinut fidei.nihil demit aut apponit virtutis

wel vicij.alterum hoꝛum credere. Hegd ad ea que
nüc agüuͦtur in chꝛiſto iermo reuertit. Et miſit eu an
nas ligatum ad caypham pontiñcem. Elterq; ponti⸗/
fex.ille ceſſerat:iſte regebat.A pontifce in pontifce illu
ditur chꝛiſtus vt a ſacerdote aaron vſq; ad ſamuelem.
ad dei obpꝛobꝛium in ſacerdotibo nõ recte fuerit ambu
latum. Et a ſamuele vſq; ad chꝛiſtum eti templi pon⸗/
tiſices eroꝛbitauerint⸗G te
ui teſtamenti chꝛiſtus:pſeriptus fuit in vltimatis ob⸗
pꝛobꝛijs.Nunc vero inter pontifices ſancte matris ec⸗
cle ſie. Uno cedente per moꝛtem. altero ſubrogato
chꝛiſtus illuchtur: cum vilitate atq; paupertate con⸗
temptis:quas chꝛiſtus marime tenuit:honoꝛiby et di ⸗

ultijs inhintur. Ligatus mittitur deus bomo⸗ tenetur

X 1. „.
.
R„*9

et animi crudelitatem palliare tentabat.

t nunc pontiſiciũ veteris ⁊ no

,.

—,i+—n „ —

non quia teus ſed q: tomo ligatur. Amoe ligaturqi

ſe trahi etiam pmittebat.Non tenebatur fumbus. qu-
miris modis elementa ligauit: et mun ſibili vinculo li ,⸗

gata tenet tam diuerſa que nexuit l

ec ligatio pueritos

inſinuat moꝛes. ex eo ꝙ ligate videntur chꝛiſniere vir ⸗
tutes: vt nec erpedite ſed quod velut com pediti hoĩeg
ambulent viam cæi. Ligatio capitis nti membꝛop ſuox
malũ pꝛeſagiü fint. et qd agebatur roꝛpaliter in capite:
ſpualiter ad membꝛa efluxit. Et qo ipſe ſine ſui crimii
ne patiebatur.pꝛeoſtendit. crummn crinibus ligantes

qui debuerũt eſſe ſequasces. Siſtitur coꝛam cap

pha vñs ieſus chꝛiſtus.cum quo aduerſus quẽ conue/

nerunt ſacerdotes ſcribe et ſenioꝛes ppli. Ecce ſacer

tum ſanctitas vertitur in turpitudinẽ.ſcribarum ſcien

tia in erroꝛem.et in furoꝛem trahicitur matura ſenect*
cum onnes conuen unt contra veritatem: et innocen

ſionem norius. nihil ad deſtrnendum feliciter conſtitu⸗

de matura conſilia debent egredi.hoꝛum contraria pꝛe⸗

ſto fiunt. Tutrices eſſe debent innocentum ſanctitas .

ſeientia et ſenectug etſub alis illarum miſeroeum er,

— *

bet eſſe refugium. Hie in auitate veficientibus. neſci ,⸗
tur ad quos alios poſſit eſſe recurſus. Conuenerüͦt “

tem aduerſus ieſum damnata cõcoꝛdia.inter quos ſan

ctioꝛ diſcoꝛdia extitiſſet. Et ome illoꝛum

conſilium ertt

quomodo chaiſtum per apertam iuſticiam occidiſſent.
et non pꝛout erant homicide in occulto in publico voca
rentur:aduerſus innocentiam teſtimoma conquirebat
Seg nunq; innocentia verum teſtimomium babet add
uerſum:mam ſi habet. innocentia verg non eſſet. Me⸗

mo enim innocens iudicatur:aduerſi us quem iuſie e/

centes tacent weritatem. et ſubmittentes in udicio ſaq
ſitatem. Congregatus conuentus malignantin odig
eſtuabat in chꝛiſtuz: vt eum moꝛti trageret. Bnqui⸗

rebant teſtimonia vt celo iuſticie pun iretur. quem ipſi

celo inuidie ſectabantur.et iuſncie velamento inuidiazʒ

Etcum mul⸗

ti pꝛocaci animo impucdica lingua teſtimoninm contra

dominum loquerentur: conuenien tia non erant. p⸗

ferende ſententie. Teſtimonia falſa nulla ratione con

uennunt. vt innocens iudicetur. Et qui nihil repꝛefvn⸗

ſibile fecit. p teſtimonia cõuenientia iudicari n potuit

Vbi teſtimonis non conueniunt irrepꝛehenſibilis vira

fuit. Coruenientia vero teſtium. vitam argunt crinn⸗
noſam. Elua inmaculata no niſip falſitate aut tiraͤi⸗
dem condemmatur. MHouiſſime at venerunt duo fal
ſi teſtes. .SGed male nouerant ſententiã ſalcmonis.
quia fallus teſtis no erit impunitus. nec ab ipſa in aio
terrebantur ſed velut arreptitij de monũ loquebantur
in ventum. Qua lingua dooia et ſuneſta pꝛoclamant
inter ſe pꝛius hec dicere cõdicentes Hic diuit. Poſſuz
ſtruere templum xei · et in triduo reedificare illud.
Falſi erat qꝛ Stra writatẽ teſtificaturi aduenerat. Gaiſi
erant etiam ſi wrum dinſſent. dum nõ amoꝛe writatis

omnes hoies ſi verü dicunt dum ſalſum vicere cregũt
gut ſi odio aduerſus conſtitutum in iudicio agitantur.
Qõ verü eſt plerendu celo ventatis nõ gelo muidiep

feratur reſpectu iuſticie.non odioin iudicio conſtituti.

MQð falſum eſt. nulla debet roͤne depꝛemi. et q verum
eſt. vt eſt ſine admixtione cõtrarij dpꝛomatu r. Parua

cintillula falſitatis magne veritatis ſententie notam

atq; inſticie.ſed inuidia et odio traxbantur. Gal ſi ſint

deit velut mogici fermenti tots maſſem corriens.

Pumi
chaſunn
itemtn
uitte⸗
ſoſalid
wietntt
Pluseu
eugſic
inbuset
etnofil
Evcole

iludn

leneit

(enens
Puminw⸗
m;dlos

ſerſustel

(liſtentiP
aobſiſe
(Adirttini
utulſi,

Ptnonfan

enter fer

cumomni
cuiſvs in.
t nenuuens
icoitas v
Cempamte
Vwpruinee
biigeke
lenteracn
idos dr
Poinde
un ſal⸗
mnncn
lenerſa
Duanocu
tenlini
ſotulſta
gagerentn
lert H
luetann
btowenr
wotene ni
Ueaunloioe
iennrmn

Iu
Mhlkager

sniterto
Nmriſn
Keteſveton
Npnns
tſmncouofr
uncinan
pohnnn⸗
AWorenſe
napebent
inghon
ſſoce⸗

ſiſenan

ſetihroren.
Keſthlert
erchnſtitn,
Centipn
innrarnheet
Aancätes
N
Dlneferütag
terquosſn.
onſiſlonene
oreſciſene
bablcowe
qurebet
Im habeteg
n Elet. Ret
em uſte e⸗
Paleantinn
nincicot,
Grunrüzot
kert. Fun
aurgelnpt
eytoinonte
Cuanmpul
orutinconera
honerante
Enrore
hltprien,
foan noart
Cenitioypen
etgot tnni
utrgutr
Cenutr doſt
ni enonu
cabipnii⸗
ülegpekunn
n ochinnt
Lant oſce
ſſtarelln
Venerütgri
ſorennuts
Fiſlin
cere ceit
bomnidleg
Conſtitut.
goperun
Ur. Par
ſtie notun

üpene

rrrrrrr

De paſſione domini Galuatoꝛis

Nam iſti falſi teſtes etiam in parte vritatem dicebant
chꝛiſtum aſſerent es illa dixiſſe:ſed omnino in pꝛoferẽ/
di rectitudine fallebant᷑. chꝛiſtus enim dyerat. Sol/
uite templũ hoc:et in tribus diebus excitabv illud. Te⸗

ſtes kalſi dicebant. Hic dixit. Poſſum deſtruere tẽplũ

dei:ꝛet in triduo reedificare ulud. Sed vigilantioꝛi ver⸗
w alius euangeliſta diſſeruit illos eſſe falſos atq; men⸗

daces:qm̃ chꝛiſti ſententiã atq; dictum wrboꝛũ ꝑmuta

tionibus et additionibus ſubuertebant ZAit enim illoꝝ
recitans fal ſitatẽ. Qm nos audiuimus eum dicenteʒ.
Eso diſſoluam templum hoc manufactũ:et poſt tridu
um aliud nõ manufactũ reedificato. Clide igitur quan
ta vertoꝛũ diſſonantia ⁊ ſententie qᷓ; magna diuerſitas
que vere inſpicientibo luce clarius patet. Sed nõ erat

conueniens teſtimomiũ Yure cõueniens non erat:qꝛ

falſum in verbis et ſententia pꝛomebat᷑. Et aduerſus
rectuʒ dolus et fraus cõuenerant. Multa hic occurrũt
aduerſus teſtes falſidicos diſſerenda.ſed intueri chꝛiſti

conſiſtentiam magis placet. cui ex aduerſo ⁊ in facie fal

ſitas obſiſtebat: et cõtradictionẽ patiebat᷑ niuſte qui ni
hil dixit iniuſtũ. EInde inquit aplus.Recogitate eum
qui talẽ ſuſtinuit aduerſus ſemetipſum cõtradictioneʒ

vt non fatigemini animis veſtris deſicientes Quis pa

cienter ferre non debeat ſi ſibi aliquid expꝛobat᷑ in facie
cum omnis homo mendarxet poſſit plene mentiri.cum
chꝛiſtus in ſuis expꝛobꝛaret᷑ ſententijs qui tota writas
eſt nequiens ab illa omnino deficere: Sed magna eſt
iniquitas hominũ cũ tãto malo ſe colligat vt aduerſus

quempiam teſtetur ad necem: cũ irreuocabilis ſit vita

er hominẽ et mala nota criminie apponatur que inde
ebilis eſt. cum fuerit lata ſentẽtia.poſt quã dicere inno
centem ac purgare velle quẽ iudex falſis teſtiũ aſſertio⸗

mbus damnauit ad moꝛte: difficile atq; ridiculum eſt.

Pꝛoinde duo ſepe mala ex falſa teſtiſicatione pꝛoueni⸗
unt.ſſcilicet ꝑſonalis aut realis punitio:et infamia da⸗
mnati criminis que difficinter atolef. Suſtinet pa⸗
cienter ſaluatoꝛ et dñs nec ad obiecta reſpondet ſinſi⸗
nuans cum negantibo veritatẽ. non eſſe in iudicio diſſe
rendũ:niſi ſuꝑioꝛis iudicio arceant᷑. Semꝑ enĩ reſpon
ſio falſitatẽ ꝑpamplius exhauriret deilloꝝ coꝛdibus. Et
adderentur peccata peccatꝭ:et cumulus falſitatis excre⸗
ſceret. Sed nec ſemꝑ exemplo chꝛiſti fallacibus in pꝛo
bꝛis eſi credendum.vt falſitas non repꝛeſſa vritatꝭ ve
xilla rexoꝛtare ſe gaudeat:et innocens nocens et nocẽs
innocens vid eat᷑.ſed eſt humili aſſertione in ꝓbliqᷓ veri
tate auxilio iudicis:teſtium impꝛobationibo cõpꝛimen
da. Veruntamẽ alia ratione chꝛiſtus a ſilentio teneba
tur:quia non agebat᷑ ſub iuſto iudice cauſa eius Judex
enim et aduerſarius erat:pars erat atq; tribunal.Chꝛi
ſtus aũt erat omm humano auxilio deſtitutus:vt nul⸗
lus pꝛo ipſo auderet ꝓferre ſermonẽ.nec volebat pꝛoꝛo
gare reſponſiombo ignominiã crucis:quã erat pꝛotinuſ
ſuſcepturus.Paruipendebat velut magnammus et al
tiſſimi coꝛdis homo verba ſibi expꝛobꝛari ad facẽ.qui la
tronicã moꝛtẽ ſe paſſurũ ante pꝛeuiderat Pꝛenoſcens
expꝛobꝛationẽ ꝑ expꝛobꝛationẽ expꝛobꝛarxi.Nam expꝛo⸗
bꝛatio vera falſam expꝛobꝛationẽ expꝛobꝛat:et factũ ve
rum erpꝛobꝛat verbũ mendax- Et verbũ diumnũ ꝛexpꝛo⸗
bꝛat ſemꝑ humanũ. Mec perit vritas:ſi tempus pꝛete
reat. Ex chꝛiſti perſona loquebatur dauid cum dicebat
reſpondebo expꝛobꝛantibus mihi verbum.quia ſpe⸗
raui in ſermomibo tuis Mon reſpondebat tunc chꝛiſtus
expꝛobꝛantiba ſibi verbũ qð dixerat.aut eypꝛobꝛantib.
vitam eius atq; ſermones:l verbũ non reſpondebat
Begd quod in pꝛeſenti non erat pꝛomittebar᷑ adeſſe fu⸗

turum. Mam de ipſo fuerat ꝓpletati et reſpondebo ex⸗

pꝛobꝛantibus mihiverbum vt quoc pꝛeſentis fjeri w
lam tunc nõ reſpõdit

terat:futurũ penitus crederet᷑.
ſed reſpondit in poſteꝝ ꝑnouitatẽ ſcilicet in moꝛte oſtẽ⸗
ſam qua etiam a paganis creditus eſt filius dei:qin ne⸗
quit omnino mentiri· Beſponſum eſt per creaturas: q̃
de ipſo moꝛiente eſtate ſunt pꝑ inſolitas et hoꝛribiles a⸗
ctiones.Reſpondit ꝑ reſurrectionẽ a moꝛtuis et appari
tiones et aſcenſiones in celum:qð filius dei eſſet et fal⸗
ſum loqui nequibat. Oagnis ſe dederunt periculis te⸗
ſies falſi aduerſus eum teſtiſicantes quem pater oĩpo/

tens tuebat᷑:et ipſe vt homo ſperabat in ſermonibo eiꝰ.

Pꝛoinde tunc velut ad patrem loquebat᷑:nunc tacens
reſpondebo expꝛobꝛantibo mihi verbů. Poteſt autẽ fu
tura reſponſio ad diciũ futurũ iuſte referri.Cuncenĩ
omnibo ſibi verbũ ſuum expꝛobꝛantibo reſpondebit aut
expꝛobꝛantibus expꝛobrando reſpondebit et verbũ.Ni
hil ſibi nouit innocẽtia deperire:ſiue taceat ſiue loquat
Cauſa innocentis magis ſilentio qᷓ; clamoꝛibo agitur.
Et q;uis in humano iudicio ſupplicia ſepe luat in diui⸗
no ridebit. Et quoſ habuit ſupioꝛes:inferioꝛes ipſa cal
cabit. Sed quid faceret ſi loqueret᷑.cũ tacendo exa⸗
gitet furioſos Nam ſurgens pꝛinceps ſacerdotum ait
illi Nihil reſpondes ad ea que iſti aduerſus te teſtifſican
tur. Jeſus aũt tacebat . Surgit ob inquietudmẽ men
tis:et ſeuicia efficiebat᷑ ſeipſo ſuꝑioꝛ.Querebat reſpon
ſionẽ non ad credulitatẽ aut excuſationẽ:ſed vt captis

vpbis magis ex ipſa ſubuerteret. Sed tacebat ieſus mi

ſterio non timoꝛe:tanq; cognoſcens eum qui loquebat
in fraudẽ.Laudabilis hominis eſt pꝛudentia opoꝛtune
tacere:vbi omnino locutio efficitur impoꝛtuna. Et ho⸗
neſtius eſt tacere qᷓ; loqui:vbi ex omni parte calũnia pᷣ⸗
paratur et ad odiũ ſcribit᷑ quod pꝛoferf. Tunciteruʒ
male agitatus in coꝛde verbis exagitabat et chriſiuʒ di⸗
cens.l Adiuro te ꝑ deum viuũ vt dicas nobis ſi tu es
chꝛiſtus filius dei benedicti Adiurabat ignoꝛans deuʒ
viuuʒ per deũ viuũ.non ꝑ alium q; per eundem ipſum.
ſed purum hominẽ eſtimabat.quem ꝑ deuʒ viuũ adiu⸗
rabat.Adiuratio ſemper pꝑ maioꝛẽ ad minoꝛẽ depꝛomit
nunq; vero verſa vice ꝑagitur.ldiuratio eſt interroga
tio de re dubia ꝑ viuũ ſuꝑius:vt aut eius amoꝛe aut ti
moꝛe pateat certitudo.Adiuratio eſt inquiſitio alicuiꝰ
ſciende veritatis ſub reſpectu ſuperioꝛis poteſtatꝭ. Du
bitabat cayphas ne filius dei eſſet et ꝑ patrem filium ĩ
quirebat:vt ſaltem intuitu honoꝛis paterni ſiue amo⸗
ris ſi filius dei eſſet aſſereret. Sed quõhlibet cayphe ad/
iuratio capiatur.chriſtum arguit eſſe filum dei:et deuʒ
filium habere omnino decernit. cur cayphas adiurat
ſi eſt dei filius:niſi quia poſſibile credebat perſonã quã⸗
dam deũ poſſe habere patrem.et ſi non credebat hãc ꝑ⸗
ſonam eſſe chriſtum ex adiuratione ſua credebat deũ ve
rum omnino poſſe habere filium. Nec illa ſententia eũ
abſoluit que dicit. Ego dixi dijeſtis. et filij excelſi om̃eſ
uia ex hoc aduerſus omnes eadẽ eſſet exactio.Attamẽ
icut in collecto conſilio. cum vnius moꝛtẽ p:o oib ne
ceſſariam diceret.non a ſemetipſo dixit.ſed cũ eſſet põ⸗/
tifex anni illius ꝓphetauit.ſicet nunc foꝛte a ſemetipſo
non loquitur:ſed cum ſit pontifex verum fatur.quia de
us habet filium: quem adiurando non intelligens aſſe
rit eſſe chꝛiſtũ.An foꝛte aliquid latentis virtutis ĩ chꝛi⸗
ſto eſſe cenſebat.quem credebat deum viuum et veruʒ
amare vel timere:per quẽ ad veritatem incognitaʒ diſ
ſerendam adiurando cogebat. Vnde ſi nõ credebat ip
ſum eſſe filium dei:amatoꝛem ſaltim credebat eſſe vir/⸗
tutum. Mon enim ipſum per deum viuum adiuraſſet:
niſi ipſum amare aut timere credidiſſet. Nemo enim
quẽpiam per aliũ requirit niſi credat cum eo amoꝛe cõ⸗

—

Uiber tertiuſdecimus

ſiringi.aut ſub eo timoꝛe detineri: aut reſpectu cömodi nata voluntas:vt innocentie parcat. Non dimittet? xo

ex eo expectare ꝓpuentum. An foꝛte cayphas aliquoꝑ re luntate veſtra ex wera reſponſione placata. ſed eo amma
latione pꝑceperat chꝛiſtum ſe dixiſſe fülũ dei et hoc abib bimini hoſtilius: quo vexclarius illuceſcet.· Sed nõ di /
ſo in iudicio repeti ſatagebat.vt eius cõdemnatio mos? mittetis me a moꝛte liberum:cui in animo libero volui
tis ꝑ legem eſſet aꝑertioꝛ:et ipſe condemnans aut tra⸗ obnoxius ſubiacere. Et ſi non a iudeis aliũde chriſtus
dens pꝛe ſidi condẽnandũ a cunctꝭ haberetur imunio⸗ꝛ captaſſet vehicula moꝛiẽdi:paterna obedientia et amoꝛ
Yeſus aũut ſic adiuratus ne crederetẽ᷑ dum viuũ nõ noſire redẽptionis eum impellebãt ad moꝛtẽ. Dhetecta
diligere vl timere. pꝛetermiſſo ſilentio diſponebat da/ verbis chꝛiſti doloſa interrogatione cayphx: coꝛã omni
re reſponſum. magnũ argumentũ exemplũ relinjqns conſilio clara voce reſpondit. Veruntũ dico vobis.am
vt ꝑ deum inquiſiti veritate pꝛeuia ne ſileamus. .οed mogo videbitis filiũ hominis ſedentẽ a dextris virtutꝭ
ante reſponſum pauciſ verbis fraudulentiã caypłx dete dei venientẽ in nubib⸗ celi. DHixerũt ergo oẽs. Tu ergo
xit ieſus dicens. Oi vobis dixero non creditis mihi. es filius dei. Qui ait. Vos vicitis quia ego ſum Alibi
Si aũt interrogauero non reſpondebitis mihi neq; di pᷣmittit Tu dixiſti Marcus vero expꝛeſſe dicit! Ego
mittetis Ac ſi aperte dicat. Fruſtra ver; reſponſiomby ſum ec ſiquidẽ verba ſic ad precedentia contexun
nõ crediturus interrogat Et fraudulenter inquirit:ꝛin coõtinuatione littere atq; ſententie Si dixero vobis nõ
cxedulitati ſubiectus Mam vbi gliter de facto qo ingani creditis mihi:quia nũc iniuſte iudicoꝛ occultus dema
ritur nõ elucet:ſtandum et per fidem ſermonibus veri mifeſtus homo. Aſio vt reus iudici pꝛeſidenti:hbomo dia
tatis. Pꝛoinde ad ſubuerſionẽ omnino interrogat quu taxat reputoꝛ qe filius dei ſum. In imis iudicoꝛ:quiſp
non credere ante diſpoſuit. Et mos eſt pꝛeſidentiũ ini in ſupioꝛib⸗ imo ſupꝛemis partibus adſto. Adcirco di⸗
quoꝛũ inquirere dulciter offerendo ſecuritatẽ: vt aucdi⸗ co vobis ꝙ annmodo videbitis filiũ hoĩs quẽ purũ ho⸗
to qð querũt irrogent moꝛtẽ.Ale per hoc ſide pꝛeeũte de minẽ credentes vſezquaq; contẽnitis ſedentẽ a xxtris
medio:nihil rectũ agit᷑ inter wmines. eſt us aüt men Virtutis dei. pt vnũ et equalẽ credatis cũ patve filiũ: et
tes omniũ clare pꝛenoſcẽs:qð querebat᷑ abiecta credu hominẽ infallibiliter factũ ceũ ineffabiliter conceptũ
litate aſſcribebat ſi ubuerſioni. Er hoc aut ſi ubiunxit. Si natũ.et hominẽ deitati vnitũ.diuinitate imotũ:ſed hu
autẽ et interrogauero: nõ reſpõdebitꝭ mihi. Qõ nihi! manitate in ſupioꝛa ſubuectũ. Clidebüt omnes boniꝰ
aliud ſonat facta cõiunctione verboꝛu. Di dixero robis mali chꝛiſtũ dei filiũ quẽ lvni amauerũt mali contẽpſe
verum non creditis mihi:ſi aũt interrogauero verũ nõ runt: boni ad gloꝛiã. mali ad terroꝛẽ et penam. Qõ et iio
reſpondebitꝭ mihi vt ex eadem damnata radice pꝛoue hannes in apocalipſi accepit. Et videbit omnis oculus
niat verum dicenti nõ credere:nec ver in reſpon ſione et qui eũ pupugerunt. Sedebit quieſcens: qui nũcin
reddere inquirẽti. An foꝛte ꝙ vnũ ex alio naſcit. ꝙ q rez labꝛibo agit. Sedebit iudicans:qui iudicandus adſtat
rum pꝛoferenti non credit: nec ipſe interroganti pꝛofe⸗ Segebit ad dextras:qui in ſiniſtra iniuſte multatus ẽ
rat writatẽ. Pꝛoculdubio cayphan wluiſſet interroga SHegebit ad dextrã virtutis dei:qui ad ſiniſtrã dialoli /
re ieſus. vt interrogando inſtrueret et lu craret᷑ animaʒ ce poteſtatis moꝛti adiudicatus eſt. Sed quomõ viſu⸗
eius et circũſtantiuʒ omniũ: niſi quia pꝛeuidebat illos ri erunt qui tunc nulla ratione credebant. Quõ viſuri
ad falſitatem et mendacia pꝛolapſuros Mꝛotinus etiã ſunt infideles. qui moꝛtui ſunt fidei luce carentes. Tii
poſtulat rectus oꝛdo iuſticie vt reus in iudicio conſtitu debunt ne ꝑ fidem futuri ſeculi qui hac caruerunt.xn
tus.aut penam ſubeat:aut libertatẽ obtineat veritatezʒ fidem aliã aut hanc ſeculũ futurũ habebit q; hoc. Ren /
fatus.Penam ſi digna penis cõmiſit. libertatẽ a iudis nuens o's non habuit. An erit ſucceſſus alterius fidei
cio et a pena:ſi liber a criminibo fuit. Sed ꝑrei linguaʒ ad hanc fidem.Aln a malis auferet᷑ enigmatis ſpeculũ.
rei veritas claruit: ex quo illoꝛũ fraudẽ detegebat ieſus et videbunt chꝛiſtũ ſicuti eſt Pꝛofecto nihil hoꝛũ vel ſi
addendo per verba neq; dimittetis Pꝛofecto cognoſce mihũ erit in malis. Sed quodam miro et nunc ineffa⸗
bat ieſus crudelẽ tirannidẽ et tiranincã crudelitatẽ: cũ bili modo certificabunt᷑ coꝛda maloꝝ chꝛiſiũ eſſe quem
per veram reſponſionẽ et interrogationẽ eũ nõ dimiſſu dei filiũñ negauerũt.et ſentient ſupꝛa ſe iudicẽ incredus
ros penitus aſſerebat. Quid ergoa pfidis iudeis tãtus li atq; fideles iniqui quẽ aut fide nõ receperũt.aut rece
verboꝛũ circiitus querebatr᷑.cũ omnino ab eis innoen ptu damnatis moꝛib) irritauerüt. Dextera virtutis
tis eſſet vlut iniquitas condẽnanda Cur iudices terre dei tota eft filtj.oĩpotens et equa potentia tota cum deoo
ni multas et varias reſponſiones a reis coꝛaʒ ſe oſtenſe patre. oĩpotens et equa iuſticia:quã habere ſe oſtenſu?
conſtitutis inquirunt.cum in quamcũq; partẽ reſpon⸗ mundo pꝛenunciat. Quã habere oes mfallibiliter ſciẽt
ſio inflectat᷑ reus paratur ad rũpheã nec diſponunt par qui eum ſemetipſos fallendo hice contumaciter contẽ⸗
cere ꝑ miſericoꝛdiã.cui etiã p iuſticiã moꝛtẽ aut penã ir pſerunt. Aduentus eius in nubibus futurũ eſſe cõ⸗
rogare non poſſunt. QAuid eñ enim tot verbis reuerſa⸗ memoꝛat:non vt in nubib pluuiahby aut obſcuris ad
re innocenteè in iudicio conſtitutũ niſi vt aut in cautela ueniat · ſed virtute gloꝛificati et deiferi coꝛpoꝛis:in nubi
lingue aut moleſtijs agitatus.id pꝛoferat qo intentiõi bus lucidis velut in tribunalb ſedens terre ad iudica
male iudicantis cõueniat. Elnde dicet᷑ ſentẽtia qua da dum in aere moꝛe nubis efficiet ipſe vicinus Mõ enim

dicantis videatur cõfeſſi calcabit amplius terrã:neq; iudicaturus in montibo re

mnetur innocentia.et actio iu alcabit? erra in mon
ſidebit: neq; locabit tribunalia terrꝭ.ſed iudicabit de ge⸗

onerei et innocentia iniuſia puerſitate rei: necnõ ⁊ cru

delitas iudicis ſimul iuſie videant᷑ et pena innocentis. xreo celo:velut in nube ſedens omnes in terris poſitos.
Quare gůt hoc verbum chꝛiſtus adiecerit ſcilicet neq; qui de celo celeſtis ed terras adueniens a terrenis ĩpꝛo
dimittetis:mentẽ excitat ⁊ amoꝛẽ fouet. Querebat ne bandũ iudiciũ ptulit. Similẽ vero ſententiã diſcipul
chꝛiſius dimitti ne paterer.qui ad hoc venerat in hanc interrogantibus de cõſummatione ſeculi: ſaluatoꝛ ipſe
hoꝛam vt omnino moꝛeret᷑. Si dimitti nolebat cur ſe reſponderat dicens. Et videbunt filiũ hominis veniẽ
non dimitti cauſabat Qur refſectebat in iudicẽ cũ non tem in nubibus celi cũ virtute multa et maieſtate.
vi ſed volũtate ꝓpꝛia teneret. Cur aſſcribebat ad pot eſta Hec me credo fallit pia credulitas: vt per celi nubes an
tem iudicis qð in arbitrio erat ſue poteſtatis. Sed illo geli ſiue ſupne virtutes intelligant. qui leuitate natu⸗
rñ voluntatẽ inemendabilẽ oſtendebat:ac ſi infallibilit re coꝛpibus ſuperferuntur terrenis: in quibus ⁊ cum q̊

dicat. Si verũ dixero non emendabitur hoſtiliter obſti bus iudicaturus adueniet qui indicatus in terr ab bo⸗

nintu⸗
Nlars
mnuia
forenunh
natrih⸗
puirveene
Gnontun
ktoni
geſcutlig
hoytmoren
nerltatu
in Nec nul
Peſetcdu⸗
Cenimnu
icorwet
nmeglont
nrcheſtian
mwentotge⸗

funtiudica

less ſeie
Ntris derte
Dhanus
pattisſtant
lus ſimnlu,
Ou i⸗
wan mul⸗
Wuminnubiu
Cotpfatm
lͤſonae wut

onodidas

Modem
eugenttrod⸗
Kümnſarmn
Whunmant
Propent
Mhninona
Sſoneca

ſoſedirero

ltesſed
lesebicbos
citsquigeg
dlecronenn
ſrentoonen
Tyncpainax
Mrmnuar.
Nini wrtitin
Rhumplustn
lumtneme
oeltqu⸗
Mmhlr Era
nhenltr

tet
mm
lnödi⸗
owlui
hriſtus
tamo
Nelect
domni
bis am
Wirug,
Tnenge
mAi
ctlCoo
hterunf
wbono
1eNn
onodi⸗
ilg.
lercode⸗
Deräbo⸗
atns
e lüͤet
nceptü
Niſedhu
nes wnnn
icontepſe
Mero
oplus
Ginücin

negſtat
Utatus?
Darwi .

wö Nſun
Qöviſuri
rendes. C
tewunt
Bloe N,
lenoſte
toſcerni.
Aoräveſſi
nuntinefſt
jeſſe quen
̈ inerod
itabtee
yvirtotis
Icum doo
oſtenſu⸗
ſter ſoet
et conte/
i cſe co⸗
ſeuris d

Einnudi
d iudici

Möenimn
wontpre

cäbit dete)
ſs wſte

iſoiapel

luatoribt
nis vene

nubes an
ate natc⸗
e uim
anebtn

minibus derelictus eſt. Celi nubes exaltantur a terra:
exaltatus in omnibus et ſuꝑ omnia terrenos terribili

ter iudicabit. At erat moꝛiturus: ita et iudicaturꝰ. De
moꝛte nanq; pꝛedixerat. Cum exaltatus fuero a terra:

omnia traham ad meipſum. Quod euãgeliſta ilico ex⸗

poſuit dicens. Hoc autẽ dicebat ſignificans qua moꝛte

eſſz moꝛiturus.quia per exaltationẽ a terra in ligno cru

cis:vt non in terra ſed in laribus aeris moꝛeref᷑. Pꝛo⸗
inde ſicut ligno pendens in aere inclinato capite pro ofẽ
bus vt moꝛeret᷑ tradidit ſpiritum.ſic in aere coꝛpoꝛe a
terra exaltatus:iudicabit mundũ ſibi ſubdituʒ vniuer⸗

ſum. Mec nubes ad opem quererent altimode iudican
tis:ſed ad quandam tolerabilem viſionẽ populi iudicã
di Etenim nubes que ipſum aſcendentem in celo ſuſce
pit:ſui coꝛpoꝛis fuit opꝛtunũ vehiculũ.ſed quoddã mo
deramẽ gloꝛiſicati coꝛpoꝛis:quo mediante apoſtoli poſ⸗
ſent chꝛiſti aſcenſum ꝓpenſius intueri.ſic nubes tẽpe⸗
ramento tpis illo facient:vt iudicanti tolerabiliter vi⸗

deant iudicantem. Pꝛonunciabat etiam ieſus alios ex
iudeis fideles eſſe futuros:qui chꝛiſtuʒ viſuri eſſent ad
patris dexteram reſidentẽ. Dhe quoꝛũ numero fuit ſte-

phanus qui poſtq; dixit chꝛiſtum ſe vidiſſe ad dexteraʒ
patris ſtantem:lapidem in ſeipſo ſuſcepit. Necnõ pau⸗
lus ſimilia vidit:cum in illo triduo fuit raptus in celũ.
Quog de ipſo in poſterum ſcripſit dicẽs. Sedet ad dex
teram maieſtatis in excelſis.Aduentũ eius exinde fu⸗
turum in nubibus a veritate nõ abſonat quid in pꝛedi⸗
catoꝛibo fiat:magis vero ꝑ nubes pꝛedicatoꝛes intellige

re cõſonat veritati:iuxta illius ſcripture ſententiã. Hã

dabo nubibus deſuper:ne pluant ſuper eũ imbꝛẽ Tunc
vero deus nubes a pluuia pꝛohibet:cum peccatis populi
exigentibus doctoꝛes a pꝛedicationib arcet Merentur
enim ſepe homines occultis peccatis ſuis vt nõ audiãt

verbum dei· aut quia poſt auditũ credituri non eſſent.

Per expientiam rei euẽtus patuit ꝙ chꝛiſtus ad ca
lumniã non ad credulitatẽ interrogabatur: in om̃i re
ſponſione calumnia ſibi fuiſſet obiecta. Nam tunc oẽs

furioſe dixerunt Tu ergo es filius dei Mon velut cre
dentes ſed yronice atq; deriſoꝛie chꝛiſti ſententiã repetẽ

tes quibus ſaluatoꝛ fida voce reſpõdit dicens. Vos di
citis quia ego ſum Vos dicitis quo animo qua fide q̃
dilectione noſtis:ſed ego melius noui. Sed quacunq;
intentione dixeritis:verum dicitis.quia ego ſum.
Tunc pꝛinceps ſacerdotũ ſcidit wſtimenta ſua dicẽſ
Blaſphemauit Yniquis inimica eſt veritas et eoꝛum
animũ vertit in furiam cum dicit. Et pacientia iuſti ve
xat pamplius furioſum. Ecce pꝛinceps ſacerdotum au
dita weritate mentis ſententiam paſſus coꝛpis veſtimẽ
ta pſcindit.quia ex malo mentis habitu in turpem actũ
erumpitur. Et coꝛde diuiſus: diuiſas a doo pagit actio⸗
nes. Scindit veſtimẽta pontifex et ſacerdotũ pꝛinceps
quia ſcindendũ penitus erat pontificium et ſacerdotiuʒ
iudeoꝛum. Sciſſio veſtium diuiſionẽ ſiultam in moꝛi⸗
bus arguit:et copulam denegat caritatis.QAuod apud
iudeos inoleuit quando aliquid deteſtabile audiebant
veſtimenta ſcindebant:ab eo tꝑe quo iacob audita filij
ſui ioſeph hoꝛrida moꝛte ſua vſtimẽta pꝛoſcidit. Et da
uid audita turpiter facta moꝛte pꝛimi vncti regis ſimili

ter. Ct paulus et barnabas in licaonia veſtimenta etig

pꝛoſciderunt. Qui pontifex collega factus diaboli ꝗ nõ
doꝛmit niſi ſupplantet confeſſionẽ chꝛiſti verã in falſam
et blaſphemiã ſuo ſenſu conuertens.et quaſi dicta te⸗
ſtium plus apendens impetu malo actus:tonanti vo
ce aſtantes loquitur dicens. Blaſphemauit. Quid ad
hue egemus teſtibus. Ecce nunc audiſtis blaſphemi.
Quid vobis videtur Pioꝛum pꝛincipum eſt reoꝛum

et non intendere ſed extenuare delicta: ne videant᷑ pꝛo/
pter delicta vitam velle perdere conſtrictoꝛũ Et ne ma

ledicendi pꝛeſtent audaciã:cum patet extra wolũtas ad

auferẽdam rei hominis vitam. Impioꝛũ vero et pꝛius

auiditatem in reum necandum oſtendere:vt teſtib cõ
tradicendi pꝛeſtetur audacia:et populus contra reũ in⸗

clamitet moꝛtem.quã ante wellle prenouit et pꝛinciem
Ecce caſhas omni fera crudelioꝛ conſiliatoꝛ moꝛtꝭ cõ
um vxut reum in iudicio conſtitutũ.veritateʒ

tra chꝛi
in blaſpbemiã vertit Et quod eſt eternum: de nouo nõ
dicit eſſe compoſitũ.Eleritas erat qð chꝛiſtus dicebat

Eternum ei erat nõ ex tempoꝛe qðõ ſe dei filium aſſere⸗

bat Manc conſeſſionem velut blaſphemiam pꝛolatam
ex oꝛe chꝛiſti.quam ipſe accepit velut ex oꝛe rei.ad ſui ꝑ

ditionem intoꝛſit:quam multo amplius qᷓ; dicta teſti⸗
um in cã valere decernit. Pꝛoinde velut in chꝛiſti moꝛ⸗
te feſtinus adiecit. Quid adhuc egemus teſtibuſ.Ecce
nunc audiſtis blaſphemiã. Nulla eſt indigentia teſtiuʒ:
vbi rei eſt aperta confeſſio. Valet rei cõfeſſio aduerſus

ſeipſum ſine teſtibus.Teſtium vero aſſertio ſine rei cõ

feſſione:ſepe defecit. Ecce nunc audiſtis blaſphemiam

Ecce nunc audiſtis ꝙ coꝛruptibilibus homo ſibi arro⸗

gat veitatem.et ĩmoꝛtalitatem moꝛtalis et tempoꝛalis

eternitatem ſibi appꝛopꝛiat. Ecce audiſtiſ quia vnitatẽ

multiplicat.cum vnũ deum viuũ ⁊ verũ alium deũ‚ ge⸗

nuiſſe fatetur·et habere filium qui non gignit Semꝑ

enim hoc ſubterfugit.pꝛeterqᷓ; in paucis electiſ iudeoꝝ

mentibus:generationẽ in deo eſſe eternã abſq; qð dei⸗
tas a trinitate recedat Et q́;uis vmus dei cultus apud
eos fuiſſet vſq;quaq; retentus ad trinitatem credendã
pluribus credendi aditus nõ patebat Nec intelligebãt
quomodo fieri poſſet generatio ſine ſoꝛdibus. Heũ au
tem hominẽ fieri nullus arbitrabant᷑ indicijs vꝛentes
cõpoſitionẽ in ſimplici cõmixtione poſſe fieri naturaruʒ
aut conquiſitionẽ vnius in alterũ:nullo modo creden⸗

tes. Et q;uis in his vera eſſet eoꝛũ ⁊ opinio atq; credu
litas:tamen cecabant᷑ in intellectibus ſuis Qm̃ eſtĩ di
uinis ineffabili modo generatio ſine ſoꝛdibus.vnio ſi⸗/
ne cõpoſitione deitatis.aſſumptio humanitatis ſine cõ
mixtione aut conuerſione vnius in alteram naturaruʒ

nec a ſimplicitate deitatis factus eſt receſſus.neq; deuſ
compoſitus eſt atq; geminatus ↄmixtus humane natu

re neq; in illam conuerſus.Quod iudei nullo introitu

in hoc ſecretum intrantes:chriſtum ſe dei filium dice⸗
re ſummã blaſphemiã aſſerebant. Eſt autem blaſphe⸗

mia impꝑtinentiſappetitio ſuper dignitatem: arrogatio

impꝛopria reputatio ſupra ſenſum.aſſertio ſupra cõdi
gnum· Ommiãs autem exceſſus blaſphemie conſtituit᷑:
cum quod eſt dei attribintur homini:aut cum quod eſt
hominis dicitur eſſe dei. Vtrũq; vero ad id qð chriſiꝰ
dixerat ferebatur. Sed ne cayphas totus nocens ſolꝰ
in hoc iudicio deliquiſſe videatur.ſibi aſſiſtentes q̃d ſu
per blaſphemiam et aſhemum decernãt interrogat
in criminibus ponderat ſic vt pena blaſphemum diuer
beret. Judex qui ꝑuertere iudicium ſatagit. eos dum⸗

tarat interrogat quos ſibi nouerit in malo cõcoꝛdes in

de reſrondere pꝛo voto Judex vero iuſtus exquirit op
poſitam partem.Non expedit in iudicio ſuper reum ex⸗
quirere odioſos.nec eos interrogare in iudicio cõtra re

um quieum impretermiſſe venant᷑ ad moꝛtem: quam

poſſe inferre in ſue vite ſolacium vertunt. Nam ſepe vi
ta imiquoꝛum:de innocentum moꝛte tripudiat. Sʒ eoſ
querat ad iudicium pꝛoferendum quos nouerit amoꝛe
iuſticie.non amoꝛe priuato aut odio teſtimomum da⸗
re. ECredit cayphas multoꝛum aſſertione ſe contegi

cum aſſiſtentes quid eis videatur exquirit. Sed eo gra

Aiber tertiuſdecimus

derunt omnes ſibi male conſcij in damnando iuſto

concoꝛdes. reus eſt moꝛtis Hoc eſt ex hoc ꝙ impꝛe/⸗
ſentiarũ dirit moꝛti nunc ſubiacet ſtatim moꝛte plectẽ
dus eius vita pꝛotinus pꝛoꝛoganda non eſt Mam moz⸗

tis reum eſſe velut alios homines chꝛiſtum eſſe crede/

bant. et ipſam nõ poſſe vitare merito vamnate nature.
Bedq nunc reum moꝛtis aliter eſſe diffiniunt. vt ſi na /
tura pamplius differꝛet: iuſticia punitiua non differat.
Hed non aderit infirmitas: ſua eum nunc iniquitas P

mit. Si moꝛiturus eſſet lecto cecubans:nunc patibu⸗
lo ſuſndatur. Si cum paceè funeret: nunc penis exa⸗/

ctus intereat. Si quõ tempus anni: menſes ebdomia/

de ſibi vire fomitẽ miſirarent: ad hunc hodiernũ diem
auo iſte blaſphemus ſeue moꝛiat᷑ arcent᷑: Anſpicite iu⸗

ſticiain eſſe calcatam. virtutem depꝛeſſam. rationẽ ob/

rutã: vt omnes magiſtratus et ſapientes et ſenes in iu
ſti moꝛtẽ conueniant:et neminẽ inueniri qui pꝛo imno
cente cõſurgat qui bñficium excuſationis aut tempus

cefenſionis expoſcat Quid miramur vnum hominem

in magnis aut paruis criminibus poſſe delinquere vel
errare, cum omne iudeoꝛum conſilium nouerimus ex
inuidia diaboli deliquiſſe. ac etiam ex vno damnato per
moꝛtem ſapiẽtes homicidas peſſimos factos. Que au
tem ieſu con ſiſtentia erat. cum ſolus erat innoces iter
tot impꝛobos ↄſtitutus. Mec omnia penalia erant:ſed
hoc magis erat doloꝛis augmentũ ꝙa writate diſtoꝛte
rationes errabant:et ſal ſeilicet omne iudeoꝛũ con ſiliũ
conditurũ omnẽ aliam gregariã plebem ex toto infatu⸗
atum erat. Jeſus aũt non clamabat aduerſus impias
voces.nec repꝛimebat ſubdolas linguas anio cõſtans
moꝛtem expectabat in voto: pꝛomptitudo mentꝭ aſia
bat intrepida.et ipſe paratus erat inconturbate illã ſu⸗
ſcipere:diuine magnanimis cum contra eum moꝛs in
tot vocibus reſonabat. Mirum ſentire de dei filio vidẽ
te tetras effectas imagines quas foꝛmauerat:non qli⸗

bet fuſcatione.ſed illa qua creatura contra ſuuʒ pugnat

auctoꝛem Mirum de chꝛiſio tacente magis ſuam ſub⸗
mittendo potẽtiam iniquoꝛũ moꝛibus variatis: iuſtos
ſuos omnino non variat. multomagis et chꝛiſius ſem
per in moꝛibus eius. Non enim venerat chriſtus ĩ ma⸗

nibus iudeoꝛũ.aut ſe capi pmiſerat vt decertaret vᷣbis

cum negantibus veritatem. et cum obꝛutam habenti ⸗
bus rationẽ.neq; ſua inuiſa potẽtia mutare cecreuerat
pertinacium mentes:nein ſua cauſa liberũ videret᷑ au⸗
ferre arbitrium. qo humane nature pꝛo tanta digiuita/
te conceſſerat · Pacientia in iſto miſterio et virtutibus
opus erat:quas ſecum poꝛtabat ſeculi ſaluatoꝛ cum au⸗
dita moꝛtis acclamatione tacebat. Sed anteq; mo⸗

ti per iudeos adiudicatus. moꝛtis ſentiret aculeũ: pꝛi?

ſuis penis ſaciari querentes eypuunt in faciem eius ve⸗/
lut in faciem abieetiſſimi et viliſſimi hominis cui exani
mo verbis et actibus expꝛobꝛabant. Erpuerat autẽ ſal
uatoꝛ lutum fecerat vt in lucem reuocaret hominem
cui natura negauerat. nunc wro pꝛocax impudentia iu
deoꝛũ faciem ſputis polluit ſaluatoꝛis Alctus enim ab⸗
iectionis erat eoꝛum que dicebant᷑ cũ erpuebat in facie
acſi dictoꝛum vilitas ſputoꝛum vilitate damnaretur.
Et iob ad ſui vilitatem lamentabiliter aſſcribebat cum
cæ abiectis atq; plebeis adueꝛſum ſe inſultantibo aſſere
bat. Et faciem meam conſpuere non verent. Acſi ama
ro anĩo dicat. Ita ſum ab altitudine ſiatus mei ad ima
eiectus:vt ad vilitatis exaggerationẽ etiaʒ indigni ho

mines meam faciem expꝛobꝛando vileſaciendo erpu

ere non foꝛmident· Et qm̃ conſueuit in ſaliua hominis
ſapientia pꝛenotari.que de capite ad coꝛpis interioꝛa de

fendit. et in facie attendit᷑ tota noticia bominis:coligi
tur ꝙ ex ſtulta ſapientia hominu chꝛiſti vera noticia re/
pꝛobetur Er welauerumt faciem lquam peimo conſpu
erant. Clelatio faciei facta noſatur in deriſum SHegc il⸗

los repꝛobos inſinuat qui mallent peccando non vide⸗

ri:pocius deum non habere noticiã. Et colaphis eũ ce⸗

ciderunt. olaphus in id tendit vt ex actu inferat pe/

nam: magis vero adũbꝛato miſterio: vt fidei qua chꝛi⸗

ſto iungimur iudeoꝛũ ꝑtinacia maledicat.Ac etiam cru

gelitas paganoꝛũ in ſuis tiranis illam ſit conata diuer
berare atq; ſuccidere: cum ante ſuam conuerſioneʒ oẽs
in chꝛiſio credentes quos potuit ſupplicio dire moꝛtis

affcripſerit. NMam colaphus eſt percuſſio ſupra collum.
Collum autem eccleſie fidem inſinuat: ſicut in cantic

legitur. Sicut turris dauid collum tuum. Et collona
q; coꝛpus capiti iungitur:et ecde ſia per fides chriſto ca⸗

piti copulatur. Zurris in alta ſuſtollitur: fides vero ad
altiſſima oꝛdinatur. Et moꝛũ credentiũ marim notaʒ
pꝛenunciat colaphicatus chriſtus: qm̃ credẽtes qᷓplu⸗

rimi et magnis et hoarendis criminibus fidem qᷓ chri⸗

ſto iungimur.et varia moꝛum nuerſitate diuerberant.
AQAiiſj autẽ palmas in faciem eius dederunt dicẽ⸗

a tes Pꝛophetica nobis chꝛiſte guis eſt qui te p
cuſſit Expalmata chriſti facies:id qð ſepe dixi

mus pᷣoſtendit. Sed vt omnis compleatur deriſus in
domibus iudeoꝛum ꝓphecia qua ille pppuluſ inter cete
ros iam effluxerat in chꝛiſto capite deridet᷑ cum dicitur

2.

Pꝛopletica nobis quis eſt qui te percuſſit. Nec poſteri
a pꝛioꝛibus diſcrepabant qui occiderant pꝛophetas ve⸗

riſſima prophetantes male tractauerant illum: quiab

vtero pꝛopheta conſecratus extiterat.⁊ quotquot a deoo

miſſi fuerunt: a malefidis iudeis regibus proceribo et

plebeis ſupplantati ſunt. Munc ad eoꝛum iniquitatis
cumulum in propheta prophetarũ et inſpiratoꝛe verits

tum veritatem prophecie contemnunt:verident et eõ

fundunt dicentes. Pꝛophetica nobis quis eſt qui te pꝑ⸗

cuſſit. Acſi pꝛophæcia careret anima ſaluatoꝛis.ſiue tan⸗

.

ta ſit ignoꝛantia iudicis ꝙ culpam neſciat vlinquent:.

et ꝙ neſciens culpam non inferat penam. Et pnicioſa
licentia ꝑuagetur iniquitas:ſi uidex ignoꝛat quẽ puni⸗

at. Sinuliter et ſi neſcit patiens ferientem: juſtã ne⸗
quit rependere vicem· Credunt nanq; nonnulli velut
infrunitum conſilium iudeoꝛũ.oculos domini faſciolis
ignoꝛãtie obuelaſſe.vt nec ipſe ſpeculatoꝛ deſuper aſtet

atq; conſideret facta maloꝛum:et qð pro tpeimpunep
tranſit. qd in dei cognitionem non venerit. Et tpalis i⸗

punitas inde proueniat: velut deuſ velata facie repro

vrum mala non videat. Sed mẽtita eſi iniquitas eis

aliter dicente pſalmiſta contra illos qui pꝛoprie aut eni
gmatice talia crediderunt et dixerunt.non videbit do⸗

minus:meq; intelliget deus iacob· Quid enim eſi dice⸗/

xre nõ videbit dominus niſi quia mala gue fecimus aut
ignoꝛat aut non conſiderat omnino. Et he ſententie ſe
verſa vice reſpiciunt: cum dicitur dñs non videbit.
phetica nobis quiſ eſt qui te percuſſit. vt in vtroc; igno
rantia pretendatur:vt maleſactoꝛum impunitas ſub⸗
ſequatnr. Contra hos vero tuͦ nequiter opinantes ipſe

pſalmiſta ſubſequitur. Intelligite hec inſipientes ĩ p

alo et ſtulti aliquando ſapite. Qin plantauit aunẽ nõ
audiet. Qui finxit oculum no conſiderat Qui coꝛripit
gentes non arguet. Qui pocet hominez ſcientiam. Et
indeciſe contra ignorantiam in chriſto ponentes adiũ⸗
xit Sominus ſcit cogitationeſ hbeminũ:quoniam vane

ſunt. Ei nouit cogitationes nouit et actiones. Si co⸗/
gitationes varias hominum ſcit:ꝛet eum qui percuſſit

agnouit Equali enim noticia male cogitãtem et praue

— S
=
S=.
=
=☛2
=
—

= = –
= S
= =
—
= —

=——
=
202
+ = *

=—
= =
= =—
— –——

Pproroine

(onainc

Nunagus
rcopſen

imnib⸗

gina ſimun
A verbert
Propkrtart
co non vi⸗
ciont wrar
locognol
uni ſec gun
lotigeuent
gwmoguͤche
Poprerſuam
Ntaut ci
lentosed
Aümer. G
Wtat. In
s Cran
at dten
miniito
tinus wl
Dutän
digntite
tunmopo
Molyit. i⸗
leſum aen
nno. O
nſie Mo
rikoe pon
nrarnch
hanneſa
Kptomen
ngene
lnlhrge

enn
(onſpat
Sec
dn iden
weüce
ſent pen
nna ehꝛi⸗
tmeru
a dwer
nonezois
te mortis
oolum.
um ante
Crane
zchnſtocar

des wod

rini notn
etesilon
enchei
Nierbennt,
ſemntdice
eſtcgiteg
höſepe din

Fenſis n

meercete
m dictur
ecpoſten
hetaspe/

miqniob

Nvotado
erct
ſwiavitans
atoꝛe vents
ridentet t

eſtonite
gis.ſbeten e
Wlinqerte

Erprieſt
tque poni
giuſtine
Holi ert

nitſtal?5
ſucereſet

1ponsi
cerepro
gvitus eis
gneanteni,
iehit d/
jmeltdice⸗

freimoelte
ſentennee
wiebit.9
vnocſ

hunitno ſh

tunrerſGe

pimnwiſt,

tabrenS5
nicoett

ſtiam. E

De palſione domini Soluatoꝛis

agentem de alto cognoſcit. Pꝛeſciuit cogitatiöes hom

nũ:qm̃ vane ſunt Quid enim vanius in cogitationibꝰ
hominũ qᷓ; chꝛiſtum credere aliquid ignoꝛare. Quid in
deriſione ferocius qᷓ; qð ſcienter faciunt ꝑ pꝛox heciã ex

quirere.Nam ꝓphecia omnis ad non vila pꝛeterita ſi⸗
ue futura referetur:nõ ad ea que preſenter maniboꝑa⸗
gunt ur oculiſq; vident᷑. Sed hec deriſio pꝛophecie ad
ipſos iudeos impioſ retoꝛta cognoſcit᷑vt facti omm po
pulo in veriſum.et pꝛophetis veracibus non eredenteſ
a mendacibus decepti. veritate pꝛiuati:miſerũ in mun
do eperiantur eriiũ. Et qm̃ chꝛiſtũ tanqᷓ; ꝓglxtarũ oĩ⸗
um writatem vlauerunt. iuſto dei merito ſuper ipſoꝝ
coꝛda velamen cecitatis et ignoꝛantie manet expanſuʒ.
et niſi ad chꝛiſtũ fide atq; dilectione ꝑtranſeunt in hac
Vita nulla ratione tollendu. Sed in ſine ſeculoꝛum ele
uabitur oino velamen bonis merito iuſte credulitatis

in gloꝛia. incredulis vero cum iuſtio dei iudicio affligent᷑
in pena:qu quia velamine appoſito credere noluerůt.
idcirco ꝑſentient quotquot chꝛiſti faciẽ velauerunt aut

in ſimilibus actionibus his aſciſciti ſunt. Illoꝛum cri⸗
mina ſimiliter ẽ penam exaggerat.ꝙ pꝛophecia verbis
et verberibus ſit deriſa. vt qui codices tenẽt et relegũt

pꝛoplxtarũ vritatem inſertã oĩno legendo intelligen⸗

do non viderant:nec bona ꝑdita donaq; pꝛomiſſa inſpi⸗
ciunt vt acquirant. Nec penas mcredulis debitas legẽ⸗
do cognoſcunt.ſe auertant a malis quoꝛũ merito irro⸗
gant᷑.ſed gurgitem maloꝛũ implendũ ſimili malo mul

toꝛũ credentiũ iniquitas creſcit in amnẽ:vt enſtiment
pꝓppemodũ chꝛiſtum habere vlamma ſuper faciẽ:qð aut
pꝛopter ſuam eximiã dignitatẽ mala noſtra non cõſide

ret aut ab ignoꝛantia detentus ignoꝛet.aut neutro pre/⸗
uentus:ſed ſi qua pagimuſ velut eum non ledentia nil

eſtimet. Sed non aduertũt qð ſcriptura de ipſo incla⸗

mitat. In omm loco oculi dñi cõtemplant᷑ bnos ⁊ ma
los.Et alibi. lultus aũt dñi ſuꝑ facientes mala:vt ꝑ⸗
dat de terra memoꝛiã eoꝛũ. Inuelabiles ſunt oculi do
mini ſi boni et mali aſpectum eius non effugiũt. Pꝛo⸗
tinus vlamen non patitur ſemper oculus inſopitus.
DOultũ delirat humana impꝛobitas ſi pꝛopter diuinaʒ
dignitatem non credit conſiderationẽ.aut cum ignoꝛã⸗
tiam a pponit ei qui ab eterno anteq; fierent cuncta co⸗

gnouit. Necnõ ad delirationẽ damnabilẽ ꝑtinet:ſi non
leſum a criminoſis ꝑ vltionẽ iuſtã ipſos ledere nõ cre⸗

damus. Qm̃ deus vltionũ dñs.de vltionũ libere egit
qꝛ ſine paſſione aut reſpectu ſui:criminoſos libere amo

re iuſticie punit. Et maioꝛ dignitaſ eſſe cognoſcitur pu

nire peccata:qᷓ; iulta pꝑmanere.Nec ignoꝛare peccata cre
dendum eſt qui omma nouit· Tloꝛaginoſum pꝛofe⸗
cto verbum eſt pꝛo deo ⁊ adueꝛſus homines peccatoꝛes
multa cõplectens.cum dicit pphetixa nobis quis eſt q̃
te ꝑcuſſit.NRelvat in varia verbum iſiud Si quis eſt q̃
deum offendit. Sed in multis offendimus omneſ. Et
omnis homo mendax. Et non eſt qui faciat lonũ:nec ẽ
vſq; ad vnũ: Et ſi offendentẽ nouit offenſus.et ſi deus
hominẽ nouit creatoꝛ creaturã:nam quis et te hmo et
deus iniquus et iuſtus. Quis eſt qui te ꝑcuſſit. Nemo
manu palpabilem tetigit deitatẽ· Sed angelus in celo

illam ſuo modo ꝑcuſſit cũ poteſtate pꝛopria delectatus

id appetiuit qð eſſe non poterat. Magnus impetus fa⸗
ctus eſt ad ꝑcutiendũ.qᷓ;uis non ſit inflicta iactura:ciũ
qoõ dei pꝛopꝛiumm erat in ſe tranſſferre angelus nitebat᷑.
Bimili atq; diſſimili modo pꝛothoplaſti niſi ſunt in pa
radiſo impet ere deitatẽ:cũ ſicut eloym eſſe dialolo ſua⸗

gente in animo voluerunt Et hic omnis eius coꝛpalis

et ſpualis eſt iniciata ꝑcuſſio.vt illa culpa delenda dei fi
lium expeteret incarnari· vnde ad manualia oppꝛobꝛia

ſe tinpiter wntinm eſt: ppeccatoꝛes in toſterũ et co⸗

latre. atq; diuerſis criminibo maculoſi faciem dñi pcuſ

ſerunt verlo deriſiõis tacite ſubadnero.pꝛophetica no⸗

bis quis eſt qui te percuſſit. Sed ſicut nouit dñs qui

ſunt eius:ſic repꝛobando cognoſcit omnes aduerſarioſ
eius.d quid deuenit hominũ feritas et auerſa iniqui
tas.vt ſub huiuſcemodi tipo dicere wllit cum peccat. ſi
eſt ſcientia in excelſo. ur querit de ſua nequicia quiſpi

om pꝛopheciã cum patrati ſceleris cert habeat ipſe ſci⸗

entiam. Sed omnis male agens penã ſentiẽdi ſua cri⸗
mina queq; cognoſcet:qui ꝓꝑpetrando illa ignoꝛauit aut

ignoꝛare ſe fintit. NPoꝛro iudei moꝛtem chꝛiſti differ
re periculum autumantes:poſtq; in illoꝝ fuerat diffini⸗
tum conſilio illum moꝛti obnoxiũ ſubiacere:nec haben
tes quõ poſſent ſententie moꝛtis tradere poteſtate trãſ
lata in romanũ imperiũ. aut falſoreligionẽ monſtran⸗
tes:ne pꝛopter inuidiã viderent᷑ ſententiaʒ inferre ſuꝑ

chꝛiſtum. Mane facto.initoq; conſilio principes oẽs

ſacerdotũ et ſenioꝛes populi contra ieſum vt eum moꝛ
ti traderent vinctum adduxerunt eum:et tradiderunt
poncio pylato preſidi vt exactus ab eo ipſoꝛum fucate
credita innocentia ſeue moꝛtis exꝑientia puniref᷑. Trã
ſiuit in ſomnis noxin chriſto apoꝛiato pꝑtotiens:et deri

ſo atq; pcuſſo multotiens.et ira fecit alnquos iudeoꝛuʒ:
ad irrogandas chꝛiſto iniurias vigilare. Nam ſepe ↄtin
git vt alium ledens in coꝛꝑe pꝛopꝛio primo ipſe ledat᷑
qᷓ;uis ſine cunctatione ſemper demna manima patiat᷑

Et nec vertatur in dubiumꝙ nocere alium cupiens.

pruno ſentit laboꝛando et deſudando iacturã ? vigilias
ſuſtinet ſue diſpoſitioni aduerſas:vt alteri noceat. Nẽ
pe multa incõmoda circũueniunt ledere cupientẽ ante
q; ledat.necnon et ledendo leditur:cũ laboꝛat ille q̃ ver
berat aut debitũ nature ſibi ſubtrahit dũ vigilandoma
la cogitat inferre ille qui odit. et quies optata deperit:

cum vnus aliũ celo nocendiimpetit. Vnde toꝛquẽs et
toꝛtus coꝛpoꝛea ſeꝑe pena plectũtur.qᷓ;uis magis ĩ coꝛ⸗
poꝛe ille qui patitur:in anima vero toꝛquens mag ipſe
toꝛquetur.Nam qui ꝑ impoꝛtunitatẽ atq; iniuſticiã ali

um ledtt: ſenſibiles atq; inſenſibiles interioꝛeſ incurrit
in tenebꝛas:exterioꝛibus et eternis niſi reſiliat reſeruã

dus. Wane autẽ facto in oꝛdine ſolis terꝛã deſupꝑoꝛi
entis:ſed nox pꝛofundiſſima erat in coꝛdibus iudeoꝛuʒ

. Et q;uis coꝛpoꝛa vigilarent ad coꝛpoꝛeã lucem.ad ſpũ⸗

alem vero animabus interlucentẽ letaliter doꝛmiebãt
damnato iterato conſilio. Zradiderunt preſidi:autoꝛi⸗
tate romana hieroſolimis pꝛeſidẽti Nec ſaturati penis
illatis moꝛtem eius anxie ſitiebant. Aur in ſimul in cõ
ſilio cõdicentes qð tradẽdo preſidiaccuſando ſibi obij
cexent:quo preſes iuſte moueret᷑ moꝛtis pꝛoferre ſentẽ
tiam. Et huiuſcemodi deliberatione facta omnis mul⸗
titudo ſurrexit.et duxerunt eum ad pretoꝛium pylati.
Pretoꝛium aũt erat ſcom traditionẽ antiquã ciuium
romanoꝛũ locus iudiciarie poteſtatis vbi et eoꝛum ſe
ebat exactio:ſeu locus in quo pretoꝛ cũ ſapientiba et po
pulo cõueniebant ad aliquid diſſerendum. Eed pꝛeto
rium pilati ſic hieroſolumis diſpoſitũ erat. vt er ipſiꝰ fe

neſtris allocutio poſſet eſſe ad extra poſitum populum

ſi neceſſitas poſiularet. Similiter pꝛout in alijs vicis
ſit ↄgregatio:vt diſſerendoꝛũ oꝛdo poſcebat. ¶ Eed
pꝛincipes ſacerdotũ et omne iudeoꝛũ cõſiliũ pretoꝛiuʒ

pilati nõ intrauerunt ne contaminarent paſcha quod
tune in tpe celebꝛabant. Clitabant enim iudei er antiq
traditione in tali ſolennitate ingredi gentilium cdes.

Semn enim iudei vilibus cerimonijs intendẽtes: in
magnoum maloꝛũ woꝛaginem ceciderunt. Marima il
loꝛum cecitas:et peruerſa conditio. Verebantur cõta⸗

D3

Aiber tertiuſcecimgs

finare paſcha ſi pꝛeſidis intrarent pꝛetoꝛiũ. ſed nõ væ /

rebant᷑ ad moꝛtem iniuſte deducere dũm omnium chꝛi

ſium aduerſus quẽ nullã cauſam moꝛtis inuenerãt:ni
ſi quã illi ex animo imponebant.C ontaminauerũt pa⸗
ſcha et omnẽ eoꝛũ ſolennitatẽ fedauerũt:cum tã crude
liter in chꝛiſti dei filiũ exarſerunt. Yam fedauerãt aias
oglio.et inuidia et falſitatibus deturpauerant:vt nil ꝓ⸗
geſſe poſſet mũdicia exterioꝛ cum homo interioꝛ totus
eſſet in culpa. GFruſira nitit᷑ foꝛinſecus ſe comptare mo

ribo:hoꝛrẽde in intimis maculatus. Et abſtinẽtia exte⸗

rioꝛ tendit in nihilũ ſi animuſ interioꝛ impetu vadit in
pꝛeceps. Pilatus autẽ cũ ieſum cognouiſſet in ſuum

pretoꝛiũ intromiſſuʒ foꝛis aũt expectare iudeos.velut

octus in agenda et diſcutienda cauſa reoꝛuʒ et iudicio
diſſerendi:hunc quoq; tolerans moꝛẽ iudeoꝛũ ipſis ex⸗
tra po ſitis eſt locutus dicens. Quam accuſationẽ af⸗
fertꝭ aduerſus hominẽ hũc Ad ſapientiã pꝛeſidis ſpe⸗
ctat et ad cuiuſũibet iuſticiã pꝛeſidentis reum oblatum
non iudicare pꝛo voto afferentiũ:miſi pꝛobabilis accuſa
tio afferatur. Proinde ſollerter hic pilatus inquirit et
oꝛlinarie pꝛocedit in cauſa: cũ ab offerentibo reum ad/
uerſus eũ accuſationẽ expoſcitl Lunc iudei ſanctitatẽ
et falſam iuſticiam ſimulantes: et ꝙ nõ wlut innidi eñ
ſue iuriſdictioni tradiderant reſponderũt. Si nõ eſſ

hic malefactoꝛ:non tibi tradidiſſemus eum. Ac ſi dice

rent. Mon mouemur inuidia. odio nõ agitamur. net ſu
mus in ſuo facto precipites anteq; tibi tradidiſſemꝰip⸗
ſum diſcuſſimus:vidimus malefacta eiꝰ maledicta co⸗
gnouimus. Mil aliud ſed ſua maleficia tibi eum per te
iudicandum tradere nos cõpellunt. Igitur aperte co⸗

gnoſce ꝙ ſi hic malefactoꝛ non eſſet: tibi a nobis tradi

tus tunc nunq; foꝛet. O iudeoꝛũ damnata pꝛocacitas:

que ꝑſequi non deſinis innocentẽ:que ſuis non ſaciaxꝭ
obpꝛobꝛijs:que veritate carẽs et iuſta cauſa querele ad
cõmenta fallacie te cõuertis. In quo malefactoꝛ aduer
ſus quem pauloante coꝛã caypha tuis falſis teſtibo de⸗
feciſti. In quo malefactoꝛ qui vſtꝑ decalogũ immacu

late ſeruauit. In quo malefactoꝛ qui veſtra legem non

venerit ſoluere ſed adimplere. In quo malefactoꝛ qui
ad vos reſidentes in moiſaica ſede reuerentiã maãdauit
turbarũ:ne per veſtra malefacta debita obedientia rũpe
retur. In quo maleſactoꝛ veſtroꝛũ curatoꝛ infirmox.ſa
nitatuʒ donatoꝛ et vſiros moꝛtuos de imperio moꝛtis
eripiens vt vos vocaret ad ſidem.et coꝛda weſtra ꝓ eter
na reſurrectione ad ſeipſum iuſte cõuerteret. In quo
malefactoꝛ qui vobis pꝛedicauit regnũ celoꝛũ et repꝛo⸗
miſit eternũ. In quo malefactoꝛ quẽ nullũ potuit ma⸗
culare peccatũ. Elbi ſunt homicidia eius.vbi ſeditiões.
vbi furta. vbi rapine.vbi extoꝛ ſiões violente.vbi adul⸗
teria. vbi ſtupꝛa. vbi inceſtus. vbi delictũ aliquod: exqͥ
conſtituitur homo reus. In quo malefactoꝛ qui oĩbus
venerat relaxare delicta In quo malefactoꝛ bonoꝝ oĩim
conditoꝛ et creatoꝛ In quo maleſactoꝛ qui abeo qð eſt
deficere nequit qui ſummũ bonũ eſt et omne wnuʒ ab
ipſo pꝛocedit.Aln ideo malefactoꝛẽ iudicatis qui puruʒ
hominẽ creditis nec in illo creditis deitatẽ. Sed ſi deũ
eſſe non creditis ſibiq; loquenti ſaltim opibus cregite
qui talia fecit que nemo añ eum facere potuit. Et ſi o⸗
ines patres tuos ab adam in pꝛeſens.ſi omnes patri
archas atq; ꝓphetas quos credis iuſticia pꝛeditos. ſan⸗
ctitate pollentes etiã vt homines ad iſtũ chꝛiſtũ vt ho⸗
minẽ cõpares.vt lumen ſtellax auroꝛale vel luna cum
ſol apparuerit:ſic illoꝛũ ſanctitas reſpectu chꝛiſti homĩs
omnino palleſcet. Cur pꝛeſumpſiſti iudeoꝝ implacabi/
lis feritas cũ chꝛiſto in iudiciũ ingredi ur non timui

ſti malefactoꝛem dicere apud pilatũ pꝛeſidẽ: cuius viita

4 .
.

—*

omnino neſciuit criminis labem. Eur cothmutaſti in

mBendaciũ veritatem vt puerſo coꝛde puerſitate loane⸗
6

di benefactoꝛem malefactoꝛẽ in iudicio appellares.

ne tua turba vulgaris exclamauit viſo miraculo bñ oĩa
fecit. et tu nunc coꝛã pꝛeſide aꝑta falſitate ĩpetuoſis vo⸗
cibus malefeciſſe cauſaris. Monne turbe dixerant alio

viſo miraculo quia ꝓppheta magnus ſurrexit in nobis.

quia deus viſitauit plebem ſus. Necnõ et alio viſo mi⸗
raculo turbe in monte ſaciate dixerunt quia hic eſt vere
Apheta qui venturus eſt in mundũ.et tu nunc nephan

da voce inclamitas ipſum dicens malefactoꝛẽ in mun⸗

dum. Mam oĩs malefactoꝛ in populo iudeo conſtituif⸗

aut contemptu legis nature:aut contẽptu leg moiſai⸗

ce. Pꝛofecto neutrã iſie homo contẽpſit quẽ tu maleſa

ctoꝛem cõſequeris. In alijs vero nationibo malefacto⸗
habetur:qui iuſſa pꝛincipũ ciuileſq; leges duxerit in cõ
temptũ. Sed nec chriſtus ſpectabat ad alias nationes

qui natione carnali ꝓfecto mdeus erat:in qua lege ma

lefactoꝛ omnino nõ erat Sed ſuꝑuacuũ eſt chꝛiſti verã

innocentiã excuſare pocius hominũ maliciaʒ accuſemꝰ
quiad tanta mala pꝛolabi poſſunt:vt negent veritatem
falfitatem oĩno pꝛemittant: et ad id deuemãt qð retra⸗
ctare nõ poſſint. Nam hominẽ extra iudiciũ malefacto
rem aut reum quõhibet appellare aduſtio eſt inſamie et

qñq; lebilis: cum firma vita ſteterit innocẽtis. Cũ ve
ro in iudicio vt malefactoꝛ quis cõſtituit᷑ qñq; lata ſen
tentia pena ſubſequitur que nullis remedijs abꝛogaf:
vnde vꝛit infamia toꝛquet et pena. Quid igitur fiet illi

qui ad iudiciũ pꝛotrahit.falſis accuſationibus impꝑetit

cuius immaculata eſt vita. et ſentẽtia ſequitur vnde vi

ta pꝛiuaf. Sed ſcom iuſtũ legũ iudiciuʒ qõ vniuerſale
aut indefinitum non recipit nemo cõdemnari conuin⸗
cit᷑: ni ſi crimẽ ꝑticulare aut pꝛobabile obijciaf. Pila

tus autẽ in hac cauſa iudeis iuſtioꝛerat et leges noue-

rat romanoꝛũ:que tunc ꝑ vniuerſum oꝛbeʒ velut iuſti⸗
oꝛes ſumma obſeruantia ſeruabant᷑. Que leges nõ da
mnabant reum niſi de particularibus diſſertis crimi
nibus iuſta pꝛobatione conuictũ. Perſiſtit inquirẽs q;
uis littera taceat:quid diſſerte aduerſus chꝛiſtũ obijci
ant iudei.et qui eum ſibi tradiderant. Sed ne in hac
cauſa iuſtiſſima ſuccumbere viderent᷑:ſe ad falſa cõmẽ⸗
ta conuertunt. Mam moꝛis eſt puerſoꝛũ.falſitatem ver
bis eius facere numeroſam:qui auctoꝛitate ſe anĩo di
ſecuerunt. Reinquiunt enim lingue doloſe dicentes.
HMuncinuenimus ſubuertentẽgentem noſtrã.et ꝓ⸗
hibentẽ tributa dari ceſari:et dicentem ſe regem eſſe.
Ecce fingunt audaciã mente deiecti. Amponũt falſa in
fallibili veritati:p impꝛobitatẽ inſiſtunt iuſta impoſtu⸗
ra carentes:a ſubuerſi a diabolo dicunt chriſtum domi
nũ ſubuertentẽ. Non eſt ſubuerſio vbi ad deuʒ oꝛdinat
cõuerſio. Elenerat enĩ omnes ad deũ conuertere. Hoc
ſiquidẽ vita moꝛibo factis dictis in veritare atqʒ inceſ/
ſanter clamabat:vt ipſi cõuerterent᷑ ad dñm. Et ꝑ pꝛo
phetas ſuos velut ꝑ conſonss voces ſibi inuicem ſucce
dentes ad cõuerſionẽ veram atq; veritatis noticiam.
multo et pauloante iudeoꝛũ ꝑfidũ populũ inuitauerat
In iüllis nanq; xpſetis hoc potiſſime agebat vt populłꝰ
et pꝛincipes iudeox conuerterent᷑ ad dñm:ſicut eoꝛum
ſcripta que hic inducere longũ eſſet vere intelligentib⸗
manifeſtant. Nunc vero dei filus humanatus in id tẽ
dens appellat᷑ ipſe ſubuerſoꝛ. Humana quippe iniqui/
tas ſepe contrarium virtutis illoꝛũ quos odit obiecit ĩ
facie. Plerunq; aũt et veritatẽ in vicium:aüt falſa opi
nione aut fallaci crininatione mutauit. Non ſubuerte

bat gentem: quam cõuertebat ad legem Non ſubuerte

bat gentẽ veſtraz cui nauam ſcalq parabat aſcenſionis

77
LR

,41

S

incclun
genach/
nusſa⸗
uleco
orcr o
zupon
fonr⸗
benimne
lonalere
Platuret
fnohibu⸗
threlpet
nrpercerr
thunetd
neusitf
Umntaut⸗
lliſecrets!
lttucin
ſecaduert
Hedpo
lntiscogen
letradian
legem we
Utusain
mittebat.
huumlitat
lerſiltnd
lenlguud
Coltum ſu
fnen goas
ſeuead
mhasi
dertemte
Udwie
Cyiſtoch
gebentv
Tcheit
tenereſi
tumoꝛt
tebak.
ſationeyl

Vere ſunt,

etſegeroa
ſulcturui
ſoninreltg⸗
iidſerebat⸗
Nnwſram
6ttſenta
lglotaſc
etſentu
rurpeni
tnng
wamyrip
Chetunt d
Peunſn
unnoci
Nrrtplatu
lOnimun
nengent
ſonimnnen
kſtſn
mirer
Umtgnett
Uan
ndl

nalegema
cheſtiwrz
Beranſend
Nrigtem
itcder
ümaleher⸗
Kinſeme
Netis Küͤte
ſcglatgſen
io abeogek:
ſturhietili
s impetit
ryngen
pniuerſole
iconwin⸗
K. Pn
egesnore⸗
zMet iun
leges ton
iſſertoamm
tinciieih
cheſtichie
d nenbee
ſalacöni
ſitutemur
zſeanio di
icentee,
oſet /
remeſſe.
ſt ſalſain
ninpoſtu⸗
um demi
oint
tere Dor
lch ineel
Ctpoo⸗
item ſue
ſoticun.
utaben
nr ,
euteoun
Aloennt
slnidti
e iniqu,
ohiecti
ſala opi
ſuberte
ſubuette

enſionis

—d õ

De paſſione domini Baluatoꝛis

in celum vnde nec ſubuerti poſſet a regibus qui vos to

ciens captiuauerãt:et de terra pꝛomiſſia non veſtrꝭ me,⸗-

ritis ſed vſſtris culpis exigentibo ſubuertebãt. Nimis
pateris bone ieſu:cui virtus in viciũ ab impꝛobis verti⸗
tur Et durs. eſt cinuſpiã hominis paſſio:cum innocen⸗

tia pꝛo crimine computat᷑. Oagis eni ex his qᷓ; ex coꝛpxo
reis flagris mens ipia configit᷑.Et plus q; flagella coꝛ/⸗
pus animã iſta diuerberant Sed mitius ſuſtinet q̃ tri
bu nal expectat diuinũ:ad qð magis qᷓ; vxrbis tacite ap
pellatur. etiã ſi nolit ille qui patit᷑ nec tributa dari ceſa⸗
ri pꝛohibuerat:ſed reddenda ceſarea ceſari interrogan/⸗
tibus ipſe predixerat. Et ad vitandũ ſcandalũ cũ eſſʒ li

ber:per petruũ ſtaterẽ regi ante pſoluerat.Et cũ eſſet rex

regum et dñs dñantium ſe regem eſſe nunqᷓ; aſſeruit:

pocius aũt fugit cũ turbas pꝛenoſceret venturas ad eũ
ex miraculo magno motas vt regẽ ſibi eum pᷣſicerent:
qui ſecrxeta poteſtate de paucis panibo tantam hominũ
multitudinẽ ſacauit. Mon libꝛant verba homiĩes aĩoſi:
nec aduertunt vtrũ mendaciũ an ꝓferãt veritatem.
Sed pilatus hanc anioſitatẽ intelligens.et ex ante re⸗
latis cognoſcens inuidiã iudeoꝛũ:eis ſcõm ipſoꝛũ legẽ
retradidit iudicandũ dicensl Accipite eũ vos:et ſcom
legem veſtrã iudicate eum· Immunis volebat eſſe pi
latus a iudico huius hommis innocentiſ:cum eum re
mittebat iudicandũ legis iudicio iudeoꝛuʒ. Et neſcio qᷓ
humilitate agebat᷑ vt legem ⁊ auctoꝛitatẽ in chꝛiſto vel
let ſuſpendere romanox:cũ nollet inquirere aut Diffini
re anquid ſuꝑ chꝛiſtum. Goꝛte pꝛeſagiũ erat ꝙ pꝛopter
chꝛiſtum ſuſpendende aut remittende romanox leges

foꝛent. quas tempoꝛe ſeue paganitatis ediderãt:aut nõ

ſpectare ad ſeculares pꝛĩcipes de chꝛiſtianis poſt chꝛiſtũ
ampuus iudicare. Seu pꝛenoſticon fuit ꝙ auctoꝛitas
terreni regis atq; humane legis ceſſura erat auctoꝛita⸗
ti diuine atq; euangelice legi · Non enim heca pilato ꝓ

chꝛiſto q́uis ipſo ignoꝛante niſi adumbꝛato miſterio a

gebantur: vt ſcõm legem moiſaicã non ſcom romanaʒ

d chꝛiſto in iudicio ageret. Moiſaicam legem iudei ſe

tenere fatebant᷑:quã a deo datã eſſe in monte ſinai ꝑto
tum oꝛbem quadã ſidei noticia et relatione veridica fe⸗

rebat᷑. In qua et ſub qua mira dei pꝛouidentia et diſpẽ
ſatione vbiq; terrarũ etiam poſt depoſitionẽ permiſſi vi

uere ſunt iudei:que legẽ euangelicã tenebat incluſam:
et ſecreto chꝛiſtum in ſuis geſtabat viſceribus mundo
naſciturũ.tunc vero iam natum.u legi pilatus etiaʒ
non intelligens quid hoc ſecreti haberet:tanta reuerẽ⸗

tia deferebat vt diceret Accipite eum vos:et ſcom le⸗
gem veſtram iudicate eum O ſi iudei a pilato pꝛedo⸗

cti redijſſent ad coꝛ:et legem cum ꝓpletis vigili mente
legiſſent. ſcᷣm illam iudicaſſent chꝛiſtũ: ꝓlecto decre

uſſſent penitus eſſe deũ dei filum homine vrum: ? du

cerentur penitentia ꝙ tradidiſſent vt honninẽ reum
Sed quem ꝑ moiſaicam legem moꝛti adiudicare non

Ppterant vt ipſi bene prenouerant ſe falſo ad religioneʒ
conuertunt dicentes! Mobis non licet interficere quẽ

q; Ineuulſi biliter homicidiũ chꝛiſii moꝛtẽ geſiabat
in anmo qui de interfectione clamauerũt · Non enim

dixerat pilatus accipite et interſicite: ſed dixerat iudica

te. Qm̃ multi ꝑ legem iudicant᷑ atq; varie plectuntur
ſcom exigentiã delictoꝛũ.qui tamen non ſupſtante di⸗
gno crimine moꝛtis ipſius euadunt ſuppliciũ. Sed iu⸗
de pfidi ſolum de interficiendo loquunt᷑ Quare auüt di
cebant interficere non licere. Aut enim honeſtate feſti.
aut ratione tranſlati dominij:ſed hoc ad eos pilatus re
ſtituebat cum dicebat accipite Tleruntamẽ quadã alia
ſagaatate doloſa vexabant᷑ qua dicebant penitus non li

cere vtputa ꝙ a turbis et ceteris pꝛeſentib et futuris

—

SðZ

haberentur immunes:ſi non abipſis ſed a gentibo au⸗
toꝛitate iuſticie romanoꝛũ chꝛiſtus publice moꝛtis ſen⸗
tentia puniretr᷑.Alisem vero ſecretioꝛe cauſam euangeli

ſta ſubnectit dicens vt ſermo ieſu implerer᷑ quẽ dixit ſi
gnificans qua moꝛte eſſet moꝛiturus. Pilatus his
auditis illoꝛũ impoꝛtunitate ad chꝛiſti examinationem
oꝛdinario iure ſe contulit.et de tribus accuſationibo fa⸗
ctis vnã tm̃ veritus:ſuꝑillam chꝛiſtum dũtaxat exann⸗
nat Introiuit igitur in pꝛetoꝛiũ pilatus:et vocauit ie

ſumet dirit ei. Tu es rex udeox Cauebat ſibi pilatus

qui ex mandato romam umpi pꝛocurabat iude.ne rex
aliquis ꝑ ſubdolam actionẽ inſurgeret qua ipſe cauere
nõ poſſiʒ.et ne romano impio auſferretur ꝓuincia:ſimi⸗/

lit er et iacturã ꝓpꝛiam verebat᷑. Ex hoc a ielu ſi rex eſt ex

quirit:pꝛimis duab accuſationiba pꝛetermiſſis.Pꝛeſi
ſerat enim in ſua mente pilatus ſe chꝛiſtum rege ꝓpꝛis
lingua confeſſum aut moꝛti tradere aut roma mittere
puniendũ. Spectabat ſane ad eum ex cõmiſſione tibe⸗
rij ceſaꝭ romaniq; ſenatus:ne iudea quã roma in dedi⸗
tionem acceperat ab aliquo inuaderef in qua ſibi ꝑmi⸗
ſiſſet aliquid incaute moliri: capitali ſententie ſubiace⸗
bat.Pꝛoinde non ex toto vilpendit verbũ:cum tm̃ in⸗
terrogat ſi rex erat chꝛiſius hominũ iudeoꝛũ. Jeſus au

tem caute reſpondit interrogatus interrogans. Ate⸗
metipſo hoc dicis.an alij tibi dixerunt de me Mec chꝛi

ſtus qui ommia nouit velut ignoꝛans interrogat.ſed vo
lens iuſta ratione pilatum in ſus examinatiõe repꝛime
re acſi recauendo dicat. Si a temetipſo cogitaſti me fo

re regem:cõmuniſ iudex tranſiuit in partem quo facto
ſempꝑ eſt ſuſpecta ventilatio rei. Sia temetipſo hec cau
ſa ſumpſit initiũ:miuſtum eſt vt cogitatio preſidũ per
examinationẽ exquirat᷑. Mon eſt iuſticie preſidis:vt fm
ſuas ſuſpitiones abiq; rumoꝛe vel fama ſeu ex accuſati⸗

one preuia quid in iudicio querat. Si aũt alij dixerunt
tibi de me non me interroges:ipſi teſtiſicentur qui me
accuſauerunt.Accuſanti non reo incũbit pꝛobatio:tm̃
defenſio cõpetit reo. Auſte atq; modeſte videbat᷑ pꝛoce
dere pilatus:iuſtius aũt agebat et chꝛiſtus. Si vero

tentabimus ingredi interrogatiõis ſecretum: alio ſple/

doꝛe fulgebit ipſa ſententia Oꝛdo rationis expoſcit ⁊ iu
ſticia vera requirit vt oĩs interrogatus cauſam et ratio

nerum interrogationis agnoſcat:aliter per incaptionẽ et

incompacte loqueretur. Pꝛima enĩ virtus reſponſiõiſ

eſt:interrogationis cauſam ſciuiſſe Mecnõ honoꝛ ⁊ vir

tus eſi interrogati:ſi interrogantẽ de his que nõ nouit
interroget. Fecit hoc chꝛiſtus q́uis ommia noſcet ĩ mi
ſterium et exemplũ vt ſi qua ratione interrogaretur re

interrogaret ipſe pilatuʒ: vti ſi dicere velit. a temet

ipſo hoc dicis edicito:et reſponde bo tibi. ſi autẽ alij dixe
runt tibi de me congrediantur mecũ et reſpondelv eis
Necnon aliter reſpondenſdũ erat ſi a ſemetipſo.aliter ſi
ab alijs imbutus exquireret chꝛiſtum regem eſſe pilatꝰ
Nam ſia ſemetipſo dixiſſet pilatus chꝛiſtus quare iſta
cogitatio ſubintraſſet ſuis interrogationibus extoꝛſiſ⸗
ſet. qua cognita ipſum aut cõuertiſſet ad ſeipſum tanqᷓ;
hominẽ alta et vera cogitantẽ:aut eum confudiſſet ver
bis in ſua ꝑpſfidia remanentẽ Si aũt alij dixiſſent ex oꝛe
pilati querebat audire cum quibus habeat et quo iure
in hac cauſa congreſſum. Nouerat enim omnia: ſed in
terrogat vt homo ante hominem conſtitutus. o
deſtia pilatus vſus eſt et ſuaui pꝛudẽtia vt pꝛius reſpõ
deret interrogatus quã reſponſum acciperet pꝛimo in
terrogans. Manſuetudo viri pꝛeſidis qui non ex anĩo
ſed ex iuſticia pꝛocedit in reum verba dicit et audit ĩter
rogat et reſpondet:et pꝛo accuſationibus excuſationuʒ
pꝛeſtat audaciã Et pilatus Nunquid iudeus ſum ego
DO 4

Liber . tertiuſdecimus

trat. Poteſtas eius poteſtias eterna que non auferet:et

Hens tua et bonti iderunt te mihi. Quid rei “ .
Gens tua et bontifices tradiderunt te mihi. Quid ſeei tat Pore ieciea no corrumpek. Unde regnuͦochei

ſii Er quadam benignitate loquebat᷑ pilatus tũ inter

rogatus veru reſrondebat et humanitate miti agebat
in chꝛiſtum.quã ſi vſq; in finẽ cauſe ipſe ſeruaſſet.moꝛ⸗
tis non dictauiſſet vllo modo ſententiã. Et huane ſub
diabvlo ſeruitutis funſſʒ dilata redemptio:quouſq; chꝛi
ſtus aliter accepiſſet cõpendia moꝛiendi. Sed eius per
uerſitas quia non manſit vt cepit:moſtrũ accelerauit re
mediu m. Reſpondit ergo pilatus ad interrogata ieſu.
Nunquid iudeus ſum ego Vt oĩno excuſare ſe velit:ꝙ
a ſemetipſo chꝛiſtũ eſſe regem non dixerat neq; cum eo
fuerat obuerſatus vt moꝛes et vitam eius agnoſceret
aut qð ab illo audierit ſe factum regem. Pꝛopterea ſe⸗
cutus adiunxit. Gens tua et pontiſices tui tradiderũt
te mihi. Ad ipſos retoꝛquet iudeos obiectũ crimẽ ieſu:
quaſi chꝛiſto interꝛoganti reſponderet NRmemetipſo te
regem eſſe non dico quia iudeus non ſum. Gẽs tua de
qua natus es et tui pꝛincipes ſub quibus populus diri

gitur iudeoꝛũ:aut gene tua ⁊ pꝛincipes tui ſi te illox aſ
i

ſeris regem. ſeu ipſi te regem aſſerũt veluſiue:aut te to
lerare nolentes tradiderunt te mihi ſub iſta delatiõe ꝙ

impꝛobiter regem te foꝛe predixeris.qð ſi non es quid

feciſti. Diſceptat cum chꝛiſto erquiſitiuo moꝛe pilatus
interrogans ſi quid fecit:ꝙ in tantũ odiũ venerit iude⸗
oꝛuin vt eum ſibi tradiderunt iudicandũ. Qua ſi dicat

Bilte non aſſeruiſti regem qð ipſi tibi obijciunt aut ſi
non es qõ moꝛes tui in ſinuant. abiect? emm a mundo

maorꝛibus vtebatur ieſus Quud feciſti Quod eſt crimẽ

in lege tua. Quid aliud cõmiſiſti aduerſus gentẽ tuam
aduerſus pontifices ſacerdotes qui te in hanc miſeꝛi⸗
am induxerunt. Non te querebam in iudicio ſiſti: neqʒ
mihi es a mea gente delatus.de te vltra omnes viuen⸗
tes mira multoꝛũ relatione percepi te vtiq; viuere per
mittebam.digmitas romanarũ legum liberũ te ſinebat
tribunal noſtrum nihil te habet aduerſuʒ:de nihilo ⁊ a
nullo pꝛeterqᷓ;a tuis pontincibus pꝛecauſarꝭ. Quid er⸗
go feciſti.Latet ne aliquid pꝛeter obiecta que vera non
iudico.que pꝛobatione deficiunt vnde aduerſus te tu⸗
multuet gens iudeoꝛũ. Quid feciſti vt aut te iuſte con
demneʒ vel dimmittã immunẽ.Affectabat enim pilatus
chꝛiſtũ dimitteꝛe atq; ſedare iudeos:idcirco a chꝛiſto ex⸗
quirebat qͥd egerat. A pilato ſuſcepto reſponſo ꝙ nõ
a ſeipſo ſed a iudeis ſuaſus chꝛiſtuʒ ſi rex erat exegerat.
Lrelſpondit ieſus.Regnum meum non eſt ex hoc mun⸗
do. Si ex hoc mundo eſſet regnum meũ:miniſtri mei
vtiq; decertarent vt non traderer iudeis Nunc aute re
gnum meum non eſt hinc Ueritus fuerat herodes tẽ
poꝛe chriſti naſcentis magoꝛũ audito pꝛeconio vbi eſt
qui natus eſt rex iudeoꝛũ aliquem regem natũ qui ſuũ
regnum vellet omnino pꝛeripe. Et cum noue ſtelle au
diuit auribus nouitate: quaſi maius imperiũ ſuper euʒ
venturum expauit Nunc tꝑe chꝛiſti moꝛtis imminent
ſimilia pilatus extimuit. Sed nec reſpondit aut apolo
gicauit niſi fugiendo herodi.erat enim infans cui non⸗
dum tempus moꝛtis obuenerat nec ipſe debebat in iu⸗
dicio nõ requiſitus aſſiſtere:maxime cum nõ ad rei ve⸗
ritatem oſtendendã ſed ad moꝛtẽ ſubeundã ab illo im
pio quereret᷑. Nunc homo factus pilato ꝓ ſeipſo et pꝛo
iam moꝛtuo herode reſpondet ꝙ de regno terreno non
timeant regem ſe eſſe:rxegnũq; non tꝑale ſed eternũ ſe
habere conteſtans· Regnũ habere chꝛiſtus ſe aſſerit ſed
non de hoc mundo:quia non ab homine ſed a deo.non
de hoc mundo quia non terrenum ſed celeſte.nõ de hoe
mundo:quia non coꝛruptibile aut moꝛtale.non tranſi

toꝛium: ſed incoꝛruptibile ſemp eodẽ modoſe habens

et ſine fine manſurũ.Et in damiele pꝛedictum iam ſue

ſte ieſu ſi non de hoc mundo Eſt ne alius mundus cui
regendo pꝛeferaris. Eſt ne tibi aliud regnum qo dimiſe
ris vt in hanc miſeriã deuenires. Pꝛoinde regnum eſt
ſenſibilis atq; viſibilis mundi cui pꝛefecit hominẽ pꝛo/⸗
thoplaſtũ vt irrationalibo dominareĩ᷑: qui ſine contradi
ctione fuiſſʒ oĩbus dñatis ſi in eo qð acceperit ipſe ſte⸗
tiſſet. Et ad id deueniſſet ſucceſſoꝛ tranſductus ſi nõ ex

infecta radice ipſe fuiſſet exoꝛtus. Sed ſicut multatus

eſt pꝛimus:eque multatus eſt ponerioꝛ O q;uis remã
ſerit pꝛeeminẽtia nature virtus deperiſt obedientie et
obedientia pluriũ irrationabiliũ in inmciciã verſa eſt.
Et elementa ſumpſerunt aculeũ leſionis. NHoꝛũ ſiqui⸗
dem omniũ ſcilicet domini ſubiectoꝛũ:erat ivſe domi⸗
nus et rex verus. Sed ab altioꝛi regno rex erat ipſe cen
ſendus.Mam eſt aliud regnum muiſibile coꝛpaliev ocu
lis et impceptibile coꝛpoꝛeo ſenſu:iuxta quod domimus
ſabaoth ipſe vocatur:id eſt rex ⁊ dñs exercituũ inuiſibẽ
lium angeloꝛũ qui nunq; in hac miſeria pegrinati ſunt
Eſt ergo regnum chꝛiſto dei filio:ſed non de hoc ꝑfun⸗
ctoꝛio mundo.Abnegat regnũ mundi huius ſcilicʒ coꝛ⸗

rupt ibilis et coꝛrupti: quia omne qð eſt in hoc mundo

eſt cõcupiſcentia carnis concupiſcentia oculoꝛũ ſuꝑbia

vite:nec ſuꝑ iſta regnare ſed deſtruere cõpetit filio dei.
Regnum iſtud regnũ eſt moꝛtis: ſicut dicit apoſtolus.
Megnauit moꝛs ab adam vſq; ad moilen:qin eſt foꝛma

futuri ſeculi.etiam in eos qui non ꝑeccauerũt:quã ſi il⸗
lam coꝛpis et anime diuiſionẽ intelligimus regnamt ⁊
regnat regnabitq; in hominibus quouſq; ſeculuʒ iſtud
pꝛefinito fine claudat᷑. Chꝛiſtus autẽ non regnũ moꝛtꝭ
led vere vite conſtituit:qð in ſe habet a cui vult ipſe cõ
cedit· Vnde regnum eius non eſt de hoc mundo:ineui
tabilis.Regnum mundi regnũ eſt ꝑeccati.ſub cuius ti
rannide omnes naſcunt᷑ qui generant᷑ ex ſemine:dũta/

rat exceptis ſanctificatis in ventre aduerſus qð apoſto?ꝰ
clamat Mon regnet peccatum in veſtro moꝛtali coꝛpoꝛe

qð deoꝛiginali abolẽdo ꝑ baptiſmũ eloquit᷑ aut de actu⸗

ali qð libera volũtate pagitur:qð de raro aut fere a puu⸗

cis vitatur. Tlenerat enim ipſe peccata cuncta deſirue⸗
re:non ſup ipſa regnare ꝗundatur mundus ſup nihilo
ratione niaterialis oꝛiginis:et de nouo per creationem

ſumpſit iniciũ. Sed chriſtus dei filius habet ſine pꝛin

cipio regnum. Sed mirum et mentibus noſtris in⸗
gerit queſtionẽ ꝙ pilatus chꝛiſtuʒ humane interrogat
chꝛiſius vere diinne reſpondet Non enim pilati capaci
tas rationis in altiſſimo ferebat᷑:ſed iuxta ſenſum hoĩs
humanũq; moꝛem ſi rex eſſet achriſto dommno inquire/
bat. Ipſe vero chriſius reſponſum dabat diuinum. Ti
debar᷑ foꝛte chꝛiſtus ſub velamine reſpondereꝙ a ſub⸗

ſtrato interrogationis pilati ſua reſponſio diſcrepabat

cum omnis vera reſpon ſio ad ſubſtratũ interrogatiõis
intendat:vt queſtioni ſatiffaciat et querẽti. Niſi foꝛte qꝛ
de regno gloꝛie loquebat᷑ qð in mũdo iſto reperiri neqt

agd quod regnum ipſum etiam preſidẽ reſpõſione altiſ/

ſima inquirebat.vt deſpiciens pꝛocurationẽ quã a ceſa
re romano acceperat:pꝛocuratoꝛ eteꝛni regni pꝛo ſeipſo
efficeret᷑. Mecnon decebat diumũ reſpondere diuine q;
uis humanus interrogaret hũane. Hon expediret ſub
mitt ere ꝓpter tpꝑale habens eternitateʒ:neq; ſemp ſtul⸗
to reſpondendu ſcom ſuam ſtulticiam cenſet᷑. Non re⸗
ſpondet chꝛiſius diuine neq; humane bꝛeui vrro mul

te compꝛehẽſionis cum pilatus interregat quid feciſti.

am̃ diuine infinita hominum cõpꝛehẽſione patrauit:
humane vero multa fecit infinite virtutis.que nõ erãt

buiuſcemodi diſſertionis habite cum pilato. Sed bꝛe

lilopent
mundo
ot
Emittem.
eteivces
lsouumun
ſtnanne
ltemmt
vetruerer
uniatennn

mhoflal
Vrppretad
Hunpugrn

apocap
Uenregnu
gunſuumt
puemue
gum men
ommortis
Cig guenn,
ecandus
lum omnes
nommsen
leſtium atq
ſtebiturgn
lelens tern
luinereels⸗
ſegebat Oh
Ubverptſoen
kenobieathe
Nlogo dod

NN
ensdrnd

bar Cwr
Rſabezl
ſio diſino
Hiiuſtoden
ſuis eroeb
eripſapſ

mnyel e
lkmretipſen
lncout⸗
Ebhaolete dit
ferar A
finoneſt

ſtummmt
dwentmon

fHunpra non

Mepnainici
Unoncun
Tünechonis⸗
ſuatſartu
ermundäe
oone cheiſn
gnaret Rep
ſſeprtirnt
epitrecin
W
ntigane
kudipſe

kte
10 che⸗
lus cui
dmiſe
lmeſt
iero⸗
nrradi
beſte,
noer
ltatus
Stema
entieet
iſg eſ,
iſiqui⸗
edomi⸗
lecen
lcyoen
minus
uſbei⸗
tiſunt
Nan⸗
nczc
emundo
ſüpbis
filo d.
oſtovo,
bem
Niſi⸗
nuut
Bſtud
Umort
N
denen
Paninst
mnedüͤta⸗
Hdapſor
ncopor
tracu
egpeus
deſtven
ipmhio
anonem
ſnepen
nbin
bennoper
iapoci
mn wis

iſone⸗
tin nect
nealete
vigcn
poſepß
hbineqh
lier ib
ſoſol⸗
ſon ter
winul
trauit:

ͤerät
ed bee

De paſſione domini Saluatoꝛis

uilo que reſpondit de regno ᷣ ſuum nõ erat penitus de
mundo hoc: quomiã ſi regnum ſuum eſſet de hoc mun
do. cõmilitones vt pꝛo regibus aſiolent decertarent: ca
lamitatem huius traditiois atq; iudicij ne ipſe ſubiret

et ne iudeis tradentibo traderet᷑ · Mõ infert chꝛiſtus põ

dus criminis in pilatum: et paruipendere videt᷑ ꝙ ſibi

fit traditus iudicandus: ſed in iudeos qui eum pilato

tradiderant iudicandũ. Pꝛoinde nam dicit. decertaret

ne traderer iudeis. vt iuxta eoꝛũ petitionẽ iudicer et pe
nam ſubeam iudicatus: vt pateat ꝙ ſi pereat innocens
magis fallaci accuſantiũ qᷓ; iudicis eſie crimen. Et ha⸗

bere poterat de alio regno legiones innumeras inuiſi⸗

bilium pugnatoꝛuʒ:quas etiã denegauit ſe velle in ſuo

pꝛincipio captiõis. Mꝛoinde affirmado ſubnectit. Nũc
gutem regnum meum non eſt hinc. Clere illo nunc re
gnum ſuum in mundo non erat:qui in mundũ adue⸗/

nerat miuſte iudicandus. Nunc quis wlũtarie iudicoꝛ
regnum meum non eſt hinc. Non habet ibi regnuʒz vbi
quis moꝛtis imperium ſubit. Sed nunc ad tunc vſq;

quaq; pueniet. aut ad nunc tale tunc ſubſequetur in ꝗq

iudicandus iniuſte iuſte omnia iudicabit. Et ↄgnoſcẽt
eum omnes dñm vniuerſi cui a domino in celo et ĩ ter
ra omnis eſt collata poteſtas:et omne genu flectetur ce
leſtium atq; terreſtriũ ⁊ infernoꝛũ.et omnis lingua cõ

ſitebitur. quia ipſe eſt rex regum et dñs dominantium

ſedens eterne ad dexteram dei patris in maieſtatis glo⸗

ria in excelſis. Ac per hoc illo nuncregnũ ſuuʒ hinc eſſe
negabat Obiecit ſaluatoꝛ humanitatis foꝛmam demo

mbus:vt ſpecie deluderent᷑ ne filius eſſet dei. Hac ean⸗

dem obiedt hominibo ne crederet᷑ filius dei: mſi eo me
rito quo diuina pꝛouidentia occulte vt crederent maul⸗
tis hominibo iterluxit.Quã tm̃ foꝛma pilatus aſpici⸗
ens: ſcom illam chꝛiſtum ſuis interrogatiõibus agita⸗
bat. Erat nanq; magnũ diuini ſacramenti miſterium:

ꝓt ſub eadẽ foꝛma diabolus ⁊ homo collega eius in chꝛi

ſto dei filio fallerent. Nec tamẽ in eo ꝙ falluntur vt fal,⸗
li iuſto dei iudicio merebant᷑ chꝛiſti veritas a tramitib-
ſuis exoꝛbitabat.eſellerat diatolus humanã naturaʒ:

et ipſa ipſe cum ſuis complicibo fallebat᷑. Nec erat iniu⸗

ria vel deceptio:ſi cum eadẽ quam deceperat foꝛma ha⸗

beret ipſe congreſſum. Pꝛoinde ſtupendũ erat audire:
nunc autẽ regnum meum non eſt hinc. Ergo regnum
ſe habere dicebat ſcõm aliã foꝛmã:pꝛeterq; mũdo mon
ſtrauerat. Ad altioꝛa reſponſio iſta ſe tollit.nunc regnuʒ
meũ non eſt hinc:vt ſi non eſt nunc omnino fiet in po
ſterum.nam nondũ eccleſia collecta de iudeis et genti⸗
bus erat:nondũ moꝛtuus erat in cuiuſ moꝛte virtutũ
etiam vita noſcebat᷑. Mondũ fluxerat ſanguis ex latere:
nec aqua iniciatiua ſimiliter et effectiua baptiſmi efflu⸗

xerat. Nondum etiam ſub celo et in hoc mdo nouitas

reſurrectionis et chꝛiſtiferi regni claruerat NMondũ miſ
ſus erat ſpirituſſanctus:in cuiuſ virtute diſper ſi apoſto

li per mundũ atq; diſcipuli in omm populo et lingua et

natione chꝛiſium ſic iudicatũ dei filium pꝛedicarent vt
regnaret ipſe per fidem in coꝛdibus hominũ eo ſenſu qᷣ

ipſe pꝛedixerat. xegnũ dei intra vos eſt vt etiam in ipſi/
us virtute cõſtitueret᷑ eccdle ſia in oꝛbe terꝛarum que di⸗

citur ꝓpꝛie regnum chꝛiſti. Sed nec per hoc intelligen⸗

dum eſt ꝙ eccleſia que dicitur regnum chꝛiſti ſit de mũ

do velut de ipſo exoꝛta vel facta.quia hec hieruſalem no
ua non de mundo ſed de celo deſcendit:ſicut iohannes
in apocalipſi vidiſſe ſe aſſer it. Vidi ciuitatem nouã hie
ruſalem deſcendentẽ de celo:et cetera. Sed eſtin mun
do non de mundo Nec etiam animus autu met chꝛiſtũ
eccleſiam ſuam tanq; regnuʒ eternũ atq; decoꝛis ⁊ glo⸗
rie conſtituiſſe aut poſuiſſe in mundo:cum ipſe per ſidẽ

catholicim vicarios autoꝛitate ſua fungentes regnat

in oꝛbe terrarum.aut cum ſibi ſubdita ſuit in ſuis vica⸗
rijs gloꝛia ceſarũ:ſed tm̃ hinc tali oꝛdine credamus re⸗

gnum eſſe virtutũ ineternũ gloꝛie regnum coſumma⸗
to mundi miſterio traſferendũ. Et ſumma veritas hoc
compellit aſſerere ꝙ in mundo dñandi libidine regna⸗
re volentes non habent partem cũ chꝛiſto:cuius regnũ
non erat de mũdo. Accedant ad hanc diſceptationeʒ
omnes qui chꝛiſti nomine cupiunt ſe cenſeri.. Stetit
ieſus ante pꝛe ſidem Quõ ſtetit. VUt reus ante iudicẽ
exactus:rxedditurus debitam rationeʒ. Quo anio. Im⸗
mobili foꝛti conſtantiſſimo umꝑturbato:ad excipiendã
ſententiam non ad liberatione parato:gliſcenti conde⸗
mnari pocius q; abſolui:qui omnia retro ante duũtaxat
ſalutem noſtra poſuerat. Quo vultu. Honeſtate fulgẽ
te.clarente leticia.carent e pꝛocacia.in quo non appare⸗

bat pudoꝛ aut verecũdia malefacti:nec illum timoꝛ pe⸗
ne ꝑmodicum ſqualidauerat. Caput non inclinauerat
aut exexerat:ſed conſiſtentiã conſeruabat a natura ?1 ex

ſolidis et ex ſolitis moꝛbus inherentem. Mon tremu⸗

la verba q;uis pauca pꝛodebat non ceſpitabat lingua:
nec murmur in gutture reſonabat. Et cum ſciret moꝛ⸗⸗/

tem eſſe vicinam ex omni ſe aſtabat intrepidus: pꝛimo

quẽ aſſumpſerat hoꝛa captionis abiecto pauoꝛe.Nõ va

riabat coꝛpis geſtus nec ꝑmutabat nutꝰqᷓ;uis iuxta edi

ctum pꝛeſidis ꝑmitteret ſe ducenti. ne tali varietate a

pꝛeſide wlut ab aſtuto crimen obiectum ver eſſe crede
ref᷑:qut ineſſe timoꝛẽ in anima ante moꝛtẽ. Solẽt enĩ
iudices et pꝛeſides qui multa conſiderant:ꝑ geſtus vel
nutus coꝛꝑis pꝛo vel contra ſentire de reo. Non circum

ferebat oculos ieſus ad ſeipſum totuſ collectus exiſtés

et tm̃ pꝛe ſidi pꝛo ſuſcipiendis penis volebat eſſe obno

xius. Sic pꝛofecto erat in exactionibus:pꝛout in ꝓpꝛijis
actionibus chꝛiſtus. Quomodo ſtetit Interpellantibꝰ

et fideiuſſoꝛibus carens.nec aderant parentes cum re
demptione quoꝛũ alter moꝛtuus erat.altera in pretoꝛi
um nondum aduenerat cui nec redemptionẽ ſuſpecta⸗
bat. Pꝛo chriſto nãq; fuerat ꝓphetatum qñi pater meꝰ

et mater mea derel querũt me:dñs aũt afſuinpſit me.
Stetit ſolus abſq; amiò et notis:quia ſingulariter ſo
lus quẽ mundus non cognouit Scriptura enim dicit
Ac ſi filius hic chꝛiſtus clamaret ad patrem. Longe feci
ſti notos meoſa me. Et ibidem. Elongaſti a me amicũ
et pꝛoximũ:et notos meos a miſeria. Excipite foꝛmam

conſiſtentie mirifoꝛmẽ:et ad pꝛerogatam imitatiõis et
dilectiõis imaginem refoꝛmamini. Nec pudeat ſi ad iu
dicium trahitur homo:cum tractus ſit a quo eſt condi
tus homo Nec in animo moueatur ſi cũ culpa vłal ſq;
homo ſiſtitur ante hominem:cum chꝛiſtus abſq; crimi⸗
ne ante pꝛeſidem ſteterit peccatoꝛẽ. Intendite ſibentes
et audite chꝛiſtum regnũ mundi ꝑ omnia deneganteʒ.
In quo mentibue hominis interlucet quales appetat
ſectatoꝛes · Pilatus his auditꝭ adiecit. Ergo rex es
tu. Chꝛiſtus reſpõdit. Tu dicis.quia rex ſum ego Si
logicauit pilatus ex verbis altiſſimis ſaluatoꝛis: et chꝛi
ſtum regem eſſe ammirando aut affirmando ſeu inter
rogando cõcluſit. Que verba quoquo modo pꝛoferant
ſententiã ſimplam ſonant.nec credamus pilatum ver⸗

ba paruipendiſſe ieſu:regnum ſed non de hoc mũdo ſe

habere dicentꝭ imo magnipẽdit et admiratus eſt. Et ve
lut numen audiuit hoc verbũ qð claret ex ſequentibus
cum ſtatim chꝛiſtum woluerit tradere lbertati. Chꝛiſiꝰ
autẽ confirmauit pilati dictum qui cõcluſerãt ergo rex
es tu. Magis autem confirmauit et ſuum:quia dixerat
de hoc mundo non eſſe regnum ſuum. Proptereg di⸗
xit tu dicis quia rex ſum ego.Vigilanti ſtucho per quia

Aiiber tertiu ſdecimus

non per ꝙ ſcriptum eſt dictum chꝛiſti: cum replicat ad

pilatum.tu dicis quia rex ſum ego.Tu dicis aut ammi
rans aut credens quia rex ſum ego: etiam ſi ſubinter/
roges quia rex ſum ego. Et ego in hoc natus ſum ⁊ ad
loc vem in mdum:vt teſtimoniũ perhibeã veritati.
Ut interrogationis et reſponſionis oꝛdo texatur pꝛout
verſa vice inter pilatum v chꝛiſtum agunt᷑ per quandã
non ſcriptam aut tacitam interrogationẽ pilati. Littera
eſt ſupplenda:vt hoc qð chꝛiſtus adiecit ſcilicʒ ego ĩ hoc
natus ſum debita ſerie coaptet᷑. Audiens nempe pilatꝰ
ꝙ chꝛiſtus ſe regem ſermone intrepido aſſerebat. et ꝙ
regnum ſuũ de hoc mundo nõ erat:tacite in animo aut

verbis exqui ſiuit a chꝛiſio· Si regnum tuum nõ eſt de

hoc mundo cur in hunc mundũ vemſſti.cur in hanc mi⸗
ſeriam delapſus es.cur hanc calamitatem incurꝛere vo
luiſti.vt ab huius mũdi pꝛincipibo tam turpiter tracta

reris vt patiaris etiam obices falſitatis. Ydolatra erat

pilatus et foꝛte ipſum credidit quandaã celicolam crea⸗
turam. aut vnum de numero deoꝛũ effigiatũ in homĩe
ſicut ipſe romanoꝛũ erꝛoꝛe deluſus deos colendo crede
bat. lut quendam inſignem virũ er antiquis inter nu
mina raptum.pꝛout romulũ credidit hactenus popu⸗
lus romanoꝛũ:munc vero neſcio qua de cauſa in iſtis in
ferioꝛibus deuolutũ.Heſitabat in homine iſto pilatus
et quare in hunc venerat exigebat: ammirans ſi numẽ
a le creditum erat.cur in humana effigie apparebat Si

lomo ſublatus ad ſuperos cur ad ima regreſſus Si po
tens cur ſe ligari aut capi ꝑmiſerat. Si ſapiẽs cur hac

calamitatem ſibi futuram non ante pꝛeuiderat Si rex

cur mundo ineptus apparebat. Si nullius virtutꝭ cur

tantũ pꝛeſumpſerat. Di homo ceteris ſinnls vnde in
alio mundo regnum habebat. Si deus ſummus aut

vꝓnus de dijs:cur aut quomodo verus homo factꝰ? erat.

Si ſepata ſubſtantia cur vnionem cum carne ſuſcepe⸗
rat. Oi ex ſpiritibus ſuꝑioꝛibuſ aut tetralibus:cur a ſu
perioꝛibus emiſſus Oi ab inferioꝛibo cur ab eis ſecerni
permiſſus. Erat enim ommiũ quedam indocta ↄgnitio
apud vꝛbem roma qua pilatus exierat:⁊ deus ſummus
et dij et ſubſtantie lucide atq; tercles credebantur do⸗
gmaq; dabatur. Pilatus etiam gentilium falſitate de⸗

ceptux magnoꝛũ credulitate ferebatur in chꝛiſtũ: qua
dicere cogebat᷑. Si non eſt de mundo regnum tuum.

neq; tu eſſe conuinceris.Cur igitur te in hoc obpꝛobri

um induxiſti.cur es in mundo.quid ergo facis in mun
do. Eui chriſtus tacite aut expreſſe heſitationi e regi

one reſpondet dicens. Ego in hoc natus ſum et ad hoc
veni in mundo vt teſtimonium perhibeã veritati. Oĩs

qui eſt ex veritate:audit meam vocem. Elidetur chꝛiſtꝰ

puati queſtioni aut heſitationi tacite vel expꝛeſſe dediſſe
reſponium.et cauſam ſui aſſignaſſe aduentus.cum di⸗

cit ego in hoc natus ſum.Ad hoc chꝛiſtus q́uis non ſa/
tus natus fuerat tempoꝛaliter carne ſuſcepta:et in mũ
dum venerat vt teſnmoniũ redderet veritati. Sʒ quo
teſtimonio eſt digna veritas.cum ipſa omni rei entita⸗

tem habenti teſtimoniũ feꝛat Nam omnis res exiſtens

ſola weritate cõſiſtt:et ab ipſa eſſe ſuſcepit. Qd teſtimo
nium dahitur veritati. cum ipſa reddat etiam teſtimo⸗

nium falſitati. Mam aliter qᷓ; per veritatis teſtimomuʒ

falſitas non cognoſcitur. Qð teſtimoniũ accipiet veri

tas.que ſeipſa conſiſtit.que nemini cedit.que oxpꝛimi
nequit.que p aduerſa clareſcit · Qð teſtimonium dabi
tur veritati. que ipſa deo viuenti teſtimonium reddidit

Et ſi dici poſiet deum deficere:ipſa nõ deficit.Teſtiſica⸗
tur ipla de deo quia eternus eſt:qui ſi deficeret etiã ipſa
teſtiſicaretur. verum eſſe nõ eſſe quod deficit. Teſiiſica
tur ipla de pꝛiuatiõe rerum:quis verum eſi non eſſe qð

eſſe non omnino ſuſcepit. Et ſi aliqua entia defecerunt
aut quomodolibet cõmutata feruntur. veritas teſiimo
nium perhibet · verum eſſe nõ eſſe qo deficit: et aliter qᷓ;
fuerit eſſe qð cõmutationẽ accepit. YOpſa ommibus in⸗
uiſibilibus et viſibilibus teſtimonium donat.entibus
et non entibus tonis et malis beatis et miſeris.pmanẽ
tibus et deficientibus.pmutatis ⁊ umꝑmutatis ſuo te⸗
ſtimomo ſubuenit Adiuuabitur ergo paruis lununtbe
dariſſimũ lumen ſolis. An veritas aliam veritatezſuo
teſtimonio fulciet. Eſt veritas chꝛiſtus: ipſo dicente.
Eso ſum via veritas et vita. Que igit᷑ veritas eſt cui

chꝛiſtus veritas teſtimonium dabat. Totus mundus

teſtiſicatur veritati:clamant omnia veritatem. boni et
mali diligunt veritatem. um ſe rerum oſtendit ꝓpꝛie
tas reddit teſtimomiũ veritati. Magis vero ipſa oibus
teſtimoniuʒ pꝛeſtat.Ain chꝛiſtus quia vt homo natus
et in mundo coꝛpoꝛeo ſenſu cum hominib cõuerſatus.
incõpꝛehen ſibili deo teſtmonium dabit.An quia non
multo ante pꝛedixerat iudeis.ſi manſeritis in ſermone
meo vere diſcipuli mei eritis ⁊ cognoſcetis veritatem
et veritas liberabit vos ipſi veritati hberatrici teſtimo⸗
nium perhibuerat.aut daturus aduenerat. Sed ne le⸗
gentium animos ſuſpendamus.eo ſenſu ⁊ modo loq̃n

di ſciamns hoc dictum ſicut ante predixerat mũdꝰ me

odit:quia ego teſtimoniũ ꝑhibeo de illo:quoniam ope⸗
ra eius mala ſunt.Nam non expediebat chꝛiſium dare
teſtimonium veritati ꝙ eſſet aut bona eſſet.ſed contra
ulos teſtimoniũ ferre:qui ab illa velut inſcij aut velut
conſcij aberrabant & uia cõſuſio falſitatis veritatis eſt
teſtimoniũ. Et falſarios quoquo modo conuincere:no
ſcitur dare teſtimonium veritati Nempe omnipotens
eus ad vſum mundum creauerat :inuiſibila vero cre
auerat ad amoꝛem.Homo autẽ in ſeipſo peruerſus in
amoꝛem peruertit et vſum.vt ita fatear vtenda dilige

ret.et diligendus vteretur:cõtra quod apoſtolus ad co

rinthios loquitur. Non contemplantibus que vident᷑
ſed que non vident᷑. Que enim videntur tꝑalia ſunt:
que aũt non vident᷑ eterna ſi unt. Falfitas enim eſt rerũ
cõmutare naturam:et edicta peruerſare maioꝛũ. Huic
falſitati chꝛiſtus vita et moꝛibus et doctrina ſe obicem
faciebat.ne amoꝛet vſus ſe ad inuicem pmutarent: vt
vſus iuſtus eſſet in ſenſibilibus rebus et amoꝛ ad ĩui⸗
ſibilia firmaretur. Jam fere totus errauerat populus
iudeoꝛum:mec chꝛiſtum intelligebant in eoꝛum lege ꝓ/
miſſum. Chꝛiſtus ad hoc natus erat:vt incluſa veritaſ
ſui aduentus in mundo veniendo clareſceret.et ſi trã⸗
ſirent ad ipſum: velamen auferretur a coꝛdibus iudeo⸗/
rum. Quod et factum eſt in his qui tranſierunt. Po⸗
puli gentium in idoloꝛũ cultura mentalibusocuus ce
cabantur Ded chꝛiſius ad hoc natus eſt vt in el? virt u
te idola et tẽpla conſiructa coꝛruerent.et vnius dei no
ta fieret veritas quã idolatrie falſitas impꝛobabat. Et
deſpiciendo damnauit que mundus amabat. patiendo
appꝛobauit que mundus hoꝛrebat: et illam veritatem

ocuit per quam aſcenderei in celum. et ad beatitudinẽ

pueniretur.qua homines abipſa deuiando inquirunt.
Ommnes ꝓpemodum diligunt beatam vitam. led abi⸗
la fugientes querunt eam.quia veritatem ignoꝛat aut
contemnunt que inoblique dirigit et nouit eam. Nec

hoc teſtimoniũ ad illam verit. mnt o
que ſunt conſiſtunt.ſed ad illam veritatem qua vita
pagenda deducitur: vt ad eternam beatam nobiſq; pꝛo⸗
miſſam poſt iſtam veniatur. Muic chꝛiſtus teſtimoniũ
perhibuit in ſeipſa vita et moꝛibus illam ſeruans do
tens verl in montibus in campeſtribus in ſinagogis
ei domibus templo eidem teſtiſicans in miraculis et

tate refertur qua ſunt oĩa

ppllie

eſutreen
E l
cejlunt
creuſc
unquel⸗
ummngu
litolsst
nneipſot
Nerauntr
rebuntt
eſiftand
ſiavown
Mecnos
nüwntea
Poneſactan
ordad eun
nlercheſt
famatoꝛes
Ntens. Ct
n Duard⸗
bus digera
lit vocem

tehadet

bileauriun
Erfautv⸗
womoerwr
dencoouon
gtum ſonat
nceſenteti
Hium Rridr
leauc d
Utadedide
gwirendi
titateon
inmorde
ptionisi
ſonlein
mamari
hicreita
gberronren
heſtoꝛib
lundamna
Corwmnmn
emmolee
Nnnationie
funpoiunsn
sgnclerit

Piſnument

ſuinr Cre

imetag

Enfmn
lopentve
—

ſecengt
teſtimo⸗
Aller qh
nbugin
entibus
cmnane
ofote⸗
umunb⸗,
iatezſuo
dente.
eſt ui
mundus
n bonier
ncht prie
Ploibus
0 natug
erſatus,
Nuis non
kennone
niun
Atdümo⸗
Sednelen
nocdo ſn
t mücne
oniamor,
ſium dare
e conera
ut velun
rtatiseſ
ncereno⸗
wipens
aWode
Auerſusin
endadilie

ſolus ad

guepicent
pelanſont:
nimneſtteri
lori Hoe
aſeobien
Gturennn
Horad ii

ſoudeo⸗
nt. No⸗
ocuns ee
nervürti,
ius deito
ſperenh
entaten
Ntlucſt
ngoiront,

ſd ebO

eit aut
mn. Nee
ſunt oid
Gavn
hſcgeo⸗
Umonc
ns
ragoo'
Nolu

t opelts
eh
ſirentaſ
ctfitt

pꝛodigijs multis.in paſſionibus et moꝛ te ſepultura et
reſurrectione aſcenſione almiſica in miſſione paracli
ti. Et ſubſecuta chꝛiſti membꝛa in oꝛbe terrarum teſtiſi
cata ſunt vbiq; per paſſiones et ſanguinem et moꝛtem
in choꝛuſcatiombus miraculoꝛũ.in euerſione templo⸗
rum que idolis fuerant dedicata. in deſtructione ſtatua
rum in quibus demones introgreſſi decipiebant illos
qui idolis imolabant:atq; confidebant in eis ꝙ res hu

mane ipſoꝛum pꝛouidentijs agerent᷑. Nec hanc quam
accepeꝛant veritatem cui per omnia teſtimoniũ dabant
ceſerebant tirannoꝛum terroꝛe nec acerbitate penaruʒ

a teſtificando ceſſabant. Vnde a dei filio deſcenſum eſt
In quo ventum eſt vbi pegrinatuʒ eſt quid actum eſt.

Ante quos examinatum eſt vt chꝛiſtus redderet teſti⸗

moniũ veritati. Inſpicite o moꝛtales incarnati ver⸗
bi palefactam hiſtoꝛiã geſta eius et dicta eius ad alios.
alioꝛũ ad eum.vt intimo mentis intuitu noueritis q̃li⸗
ter per chꝛiſtum teſtimoniũ ⁊ quali ſit redditum verita

ti:amatoꝛes cuius ad ſe pertinere omnino conteſtane

dicensl Et omnis qui eſt ex veritate audit vocem me⸗
am Durum aut dubium eſt verbum niſi expoſitioni⸗
bus digeratur cũ dicit. Et omnis qui eſt ex veritate au
dit vocem meam. Mam omne qð eſt inq;tum eſt a veri
tate habet vt ſit:ſiue ſenſibile ſiue inſenſibile.ſiue viſi⸗
bile aut ĩuiſibile.ſiue rationale aut irrationale illud ſit
Et ſi ad homines dumtarat verba reſtringimus:om̃is
homo er writate eſt quod eſt. nec omniſchꝛiſti rocẽ obe
diendo audit. Mam audire chꝛiſtum audientium obedi
entiam ſonat et fidem credentium. Sed alius eſt quo

pꝛioꝛ ſentẽtia claret Dixerat pꝛimo ſe perhibere teſtimo

nium veritati:dicit et poſtea. Et omnis qui eſt ex verita
te audit vocem meam. Perhibebat ipſe teſtimoniũ ve⸗
ritati:videlicet illi que agendam vitam ad beatam con⸗
quirendã infoꝛmat.et de ſeipſo qui veritas erat ex q̃ v/
ritate qui eſt ex fide:qui eſt ex amoꝛe cõmotus nouerit
in moꝛibus natus.Ev qua qui cogntoꝛ factus eſt dece⸗

ptionis incluſe in apparencia mundi amaritudinis abę

ſconſe in dulcedine labentis vite dulcedinis obuelate

in amaritudinibus ſeculi:audit vocem meam.id eſt mi
hi credit obedit et ſequitur. Quam vocem. Qua ſcilic,

aberrantem reuocat ·qua penitentibus parcit.qua iuſtꝭ
queſtoꝛibus eterna regna promittit.qua vocat electos
qua damnat et repꝛobos.DHe qua per pſalmiſtam dicit᷑
Vlox domimi ſuper aquas id eſt ſuper conuertẽdos.Nã
aque multe populi multi quos chꝛiſtus vocatnie mare
damnatioms excipiat. Et alio loco pſalmiſta ad obediẽ⸗
tiam huius vocis omnes inuitat dicens. Modie ſi xocẽ
eius audieritis:nolite obdurare coꝛda veſira Hodie tẽ
pus eſt mũdi a tempoꝛe chriſti vſq; ad finẽ ſeculi. Clox
eius ſemper clamat:ſilet nunq;. Vox chriſti euangeliũ
eius eſt nunq; a clamoꝛe quieſcẽs.qð diuerſis tonis at
q; inſtrumentis ad rectam vitam et vitam eternã oẽs

inuitat. Et regnum eius eſt ſuper ſuſcipientes euange

lium eius. In quo verbo de regno eius pilato clarũ de /
dit reſponſum:qð pilatus huiuſcemodi locutiõis igna⸗
rus penitus im animo nõ aduertit. Mam vere regnum
chꝛiſti non eſt de hoc mũdo:ſed ſuper ſuſcipientes ⁊ au⸗
dientes euangelium eius ꝙ homines per crucis miſte⸗
rium et agendam vitam ſub directione celeſuũ virtu⸗
tum auellit a mũdo:vt ſinita moꝛtali vita inſerat ſum
mo celo. MNon diſplicuit pilato veritatis verbum:qð
et impꝛobus amat.Hoc enim habet veritas dignitatis
inter ceteras virtutes pꝛecipium:vt eam ſuus emuluſ
diligat atq; laudibus efferat.Omnis quippe qui ma/⸗
le agit:amicus eſt veritati Et ſi fallere vult nõ falli ma
uult.Et iniquus dominus veritatem in ſeruo requirit

Wð
H *
..

. *

De paſſione domini Baluatoꝛis

gallax homo filium vxoꝛem familiam vniuerſam que⸗
rit habere wracem. Clamat omnia expreſſis et tacitꝭ ro
cibus writatem. quaml pilatus laltipendit in altitudi
ne coꝛdis ſui:et ad ipſam amoꝛe cõuerſus illectuſq; dul
cedine vocis eius quid ipſa ſit chꝛiſtum interrogat di⸗
cens Quid eſt veritas Meq; vnq; pilatus talem audi
erat oꝛatoꝛem aut diſſertoꝛem ommũ dicendox. Et foꝛ
te ꝑmodicum tangebatur coꝛ eius a hbertata pꝛobatio⸗
ne verboꝛnm eius:quo circa intertogat quid eſt veritaſ
Cuius diſſertionem ſi audiſſet ab eo qui coꝛam eo ve⸗
lut homo reus in iudicio cõſtitutus aſtabat.foꝛſitan eũ
ſuperna claritas infulſiſſet:foꝛteq; rebellaſſet tiberio ce
ſari per vniuerſum oꝛbem diuine regenti. cui ſi credidiſ
ſet liberaſſet omnino dñm chriſtum.deſcẽdiſſetq; de ſe⸗
de factus de iudice iudicatus:de pre ſide reus de ſuꝑſtã
te chꝛiſtum imitatoꝛ chꝛiſti.de domino ſeruus de tiran
no collega et pꝛocliuis animo ⁊ coꝛpoꝛe chriſti pedes fu
iſſet amplexus. Mon ipſum vinculatum miſiſſet hexrodi
non affeciſſiet verberibus.non adiudicaſſet fieri petitio
nem umpꝛobam iudeoꝛũ.non dictaſſet iuiuſta.tam ſe⸗
uam in chꝛiſto moꝛtis ſententiam ſuſpendiſſet. iudicas
ri pocius ſimili ſentẽtia elegiſſet:qᷓ; iudicare dñũm chꝛi
ſtum. Sed quibo occultis qmeritis aut manifeſtis no
bis tamen ignotis.aut qua ci pꝛouidentia non merue
rit de veritate certum a chriſto expectare reſponſum q̊/
dammodo ignoꝛamus:qᷓ;uis ex geſtis aut pie preſum⸗
ptis ſuboꝛtas cauſas merito ꝑpendamus.Nam dũ pi⸗
latus chriſtum ante ſe ſtantem interrogationibus ven
tilaſſet:extra pꝛetoꝛium pilati impꝛobiter aſtans popu
lus iudeoꝛum.pilatum clamoſis vocibus incitabat ma
xime pontifices ſacerdotum ſacerdotes ſcribe phariſei
cum ſenioꝛibus populi:qui ſuſpectũ pilati et chriſti col
loquium autumabant.ne chriſtus pilatum deciperet ſa
gacitate vertbvꝛum.ne confuſionem a chꝛiſtoiudeo pa⸗
teretur homo gentilis velut indoctus peritia moiſace
legis:ſicut ipſi iudei pilato aſtutioꝛes in lege confu ſio⸗
nem a chꝛiſto diſputando ſunt perpeſſi.id pilati auteʒ
animũ liberãdi viam ſubito pꝛeoccurꝛit:et velut muta⸗
bundus in animo iam mente ſuſpenſus ad dilationeʒ
impatiens non expectato reſponſo egreditur ad iudeoſ
non odio veritatis quam ſcire queꝛebat aufugiens.ſed
meditatus compendium vt abſolueretur innocens in
iuſte ſibi traditus iudicandus. Ende ſequit᷑ Et cũ di /
xiſſet ſcilicet interrogandol quid eſt veritas:iterũ exi⸗
uit ad iudeos Mam ideo iterum euangeliſta conterit.
quia pauloante in prima dilatione chriſti exierat:attoꝛ
quens quam chꝛiſto vellent obijcere impoſiuram Nũc
iterum egreditur aſſerens ſe nullam in eo inueniſſe iu
dicationis cauſam Et ait ad principes ſacerdotum et
turbas. Ego nullam cauſam inuenio in hoc homine
Alloquitur pilatus adhuc ſane mentis exiſiens princi⸗
pes ſacerdotũ et turbas vt omnes liberationi chriſti cõ
ſentiant:qui traditioni eius pariter conſenſerunt. Pu⸗
blice pilatus chꝛiſtum excuſat:quem publice iudeoꝛuʒ
ſinagoga condemnat Quam ſignanter pilatus contra
iudeos pꝛo chꝛiſto teſtatur dicenſ.Ego nullam cauſam
inuenio in hoc homine Ego qui gentilis ſum:natione
lugdunenſis ciuiſq; romanus:non inuenio cauſem pe
ne vel moꝛtis iſtius quem meas tradidiſtis in manus
Si ego non inuenio vos qui iudei vos qui compatrio
te quid mueniſtꝭ. Ego iudex ſum:vos criminatoꝛes at/
q; accuſatoꝛes eſtis. Non ad accuſatoꝛem ſed ad iudicẽ
ſpectat examinare cauſas reoꝛũ. Non eſt qii chriſti cau
ſam extenuet eſt qui omnino intendat.non tamenvnꝰ
ſed tota vniuerſitas pontificum et ſacerdotum ſcribax
et ſenioꝛum.nobilium et gregarioꝛum omniũq; turba

rum hieroſolimis habitantiũ: vnum coꝛpus falſi accu⸗
ſatoꝛis effecit. Aura nulla concedunt etiam perſonam

teſtis aſſu mere delatoꝛem. Quid in iſto inueneritis re
flectatur in vobis: ego autem nullam in eo cauſaʒ qua
plectatur inuenio. ec credendum eſt delatoi qui ad
obiectum crimen pꝛobando defecit. neq; ſtdum: ſi ad
cauſam peobandam ſe poꝛrexit in teſtem. Scẽ m legeʒ

moiſi teſtis pꝛimum lapidem debebat mitteꝛe in plectẽ

dum vere w' falſe conuinctum: ſcom qud nec iudei pre
ualebant in chriſtum. Sed iudicãdus erat chꝛiſtus le
gibus romanoꝛum:que nunqᷓ; decreuerunt aut perimi⸗
ſerunt delatoꝛem ex eadem cauſa poſſe tranſire in teſtẽ.

Pꝛoinde pilatus tuetur cauſam conſtituti rei.quã pꝛo

innocentia magnam: pꝛo iniquitate nullam eſſe ↄogno

uit dicens. Ego nullam cauſam inuenio in hoc homie

qua in perſona ſeu alia realitate ledatur. Non inquire⸗
bat pilatus in chꝛiſto cauſam bonitatis: ſed iniquitatis
Pꝛimam non inueniſſet quia pꝛotinus infinita:ſecun
dam non inueniet.quia penitus nulla. Magnum te
ſtimonium ad memoꝛiã poſteroꝛũ ꝙ homo gentilis tu
toꝛ reipublice pꝛocuratoꝛ iudee legatus ceſarꝭ totiuſq;

ſenatus cultoꝛ idoloꝛum ignarus diuine legis: nihil in

pꝛophetis aut pꝛophetijs agnoſcens. et dat chꝛiſto teſti
monium ꝙ in eo nullam inuenit crimins notam:nul⸗
lamq; condemnationis cauſam. Et bene dieit in hoc ho
mine: ut ſingularitate loquendi ab omnibus diſcernat

in quo nulla iniquitatis aut pene irrogande cauſa:quia

ipſe ſolus inter homines qui peccare non potuit. Ald cõ

fuſionem hominum inflectitur ſuꝑboꝛuʒ. etiam aliqua
ſanctitate pollentium ꝙ chꝛiſtus ſub examine idolatre
gentiliſq; iudicis tranſigere voluerit vitam ſuam. In
huius humilitatis pꝛofundum nondum væſcendit qui
cunq; ſibi aliquid eſſe videtur aut qui ſeipſum in agen
da direxit:iudicem ſuoꝛum actuum alium non inqui⸗
rens aut pꝛecauens inſpectoꝛem non pꝛo vitanda lau⸗
de ſed pꝛo examinatione cauenda. Qui detinetur a glo⸗
ria pꝛopꝛie complacentie:uitauit tam maloꝛum q; bo
noꝛum ſubire iudicium. Sed in chꝛiſto nulla inuenta
eſt cauſa iniquitatis.quia eſſe non potuit:mecvlla chꝛi⸗
ſti volũtas potuit ad malum aliquod munſibile inclina⸗
ri aut ad aliquod quod fieret per coꝛpoꝛis inſtrumenta
in quod maie voluntatis imperio traherentur et mem
bꝛa:in quibus omnis erat ad rationem perfecta obedi⸗
entia et rebellio nulla. Et mhilominus examinatus in⸗
terrogatus eſi innocens pꝛonunciatus eſt. Sed vbi
alicuius ex inuidia et odio eſt facta delatio quẽ vere cul
pa nulla contaminat cum deficiunt ad clamoꝛes: et ad
condenda de nouo mendacia ſe cõferunt delatoꝛes. Vñ

ſequitur. At illi magis inualeſcebant dicentes. Com

mouit vmuerſum populum. docens per vniuerſam in⸗

deam:incipiens a galilea vſq; huc Sinagoga indeoꝑ
mente confuſa voces emittebat gregatim contra chri⸗

.

ſtum alte confuſas non tamen quin in eis aduerſus eũ

.

alia delatio reſonaret. Vlerum quippe dicebant ſed ſub

intentione fallendi:bonum ſubinferebant.ſed volunta

te nocendi et quod erat fas vertebant in neſfas. Quod
erat mire virtutis pꝛo damnanda iniquitate coꝛam iu⸗
dice inferebant: aſſerentes quia cõmouit populum. Cõ
mouit ſane populum in mente pꝛopter altitudinẽ ver
bi ſui ac per doctrinam mellifluam:quam etiam operi⸗
pus validabat.Cõmouit populum in virtute miracu⸗
loꝛum atq; ſignoꝛũ:quibus ſimilia nec talia nullus ho⸗
minum fecerat ante eum. õmouit animos hominuʒ
ad ſpem ſuperne vite micians piam nouam: atq; noua
compendia exoꝛdiene aſcendẽdi. Cõmouit ad imitatio
nem quem obliquari neſcit. Cõmouit ad vite nouita/

2 Liber kertiuſ⸗ decimus

tem. Tlere cõmouit hominum mẽtes cum illas in tan

tali admiratione ſuſpẽdit et animauit q;plurimos etiã

coꝛpoꝛe ad ſequelam. õmouit homines qui omnium

motoꝛ eſt. Cõmonuit non potentia ſua cui reſiſti non po
teſt. ſed in ſinnlitudine hominum factus mira ſuaſiõe

cin ſtãte in homine arbitrio libero vnuſquiſq; poteſt bo
ni 1 doli capax aſſentire vel diſſentire. Non enim in cõ⸗
motione populi ad optima queq;ʒ virtutiſ violentia ſed
ſuadibilitate vſus eſt Mõ deus cõmouit exire filios iſra

el v egipto vi coactiua:ſed pꝛomiſſione melioꝛis cum
eua ſione peioꝛis. Non qui capacibus ratione inſtet bo⸗
na:ſed qui mala irrogat per violentiam ſatagit.Cõmo
uit igitur populum non verberibus ſed verbis:non ce⸗
dibus ſed ſermombus wrris. Poſtea ſequitur: docens
per vniuerſam iudeam. Ecce actus iuſtus et ſanctus ⁊

irreprehenſibilis geſtus vocere neſcientem docere vti⸗
lia ſedulum auditoꝛem virtus eſt docere:quã ipſi verte
bant in crimen. Cõmouit et docuit. Cõmouit populuʒ
non ad ſeditionem:ſed ad hominum moꝛum ipſoꝑ im
ꝑturbabilem pacem Docuit.non erroꝛem:ſed infallibi
lem veritatem. Et hec omnia inretunſa pꝛauitas iudeo
rum vertit in amaritudinem ſceleris:et contra chꝛiſtuʒ
in delatione falſa pꝛoducit. Sed iſta delatio teſtimo
nium eſt laboꝛis.quem chꝛiſtus pꝛo iudeis ſuſtinuit pe
deſter incedens. oꝛe non tacẽs cum docuit per vniuer⸗

ſam iudeam:incipiens a galilea vſq; hieruſalem. Ce⸗

pit a galilea vſq; hieruſalem Aſcendendo docet:nã do
ctrina chriſti facit hominẽ in ſuperna conſcendere. e
pit a galilea velut a minus doctis hominibus:vt pede⸗
tentim perueniret ad doctos hieroſolimis conſtitutos.
Non autem cepit a hieruſalem:ne videretur illoꝛũ ſa⸗
cerdotum et ſcribarum fauoꝛe alijs predicare. Heq; do
ctrina chꝛiſti tradenda erat fauoꝛe aut aſtutia mũdano/

rum.ſed etiam his aduerſantibus erat populo pꝛomul
ganda:vt magis eoꝛum aduer ſitate atq; impugnatiõe

qᷓ; eoꝛum ꝓpiciatione clareſceret. Nihil poꝛro in huma
nis querebat habere preſidij. Cepit a galiles ꝑpueniens
hieruſalem. Elna rota interpretatur:altera pax. In ro
ta rotatur exiſtens:et procul pellitur quies rota rotan⸗
te. Mec capitur coꝛpoꝛis requies ſeu unpturbabilis ſo⸗/
mnus:ſi exiſtitur in quouerſum rota voluta.Sed mũ
dus eſt rota volubilis:in quo velut in rota violenter in
toꝛta non de ſignatur ex oculo punctus.nec in parte ali
qua intuẽtis deſgitur viſus:nec quies adducitura di
lectoꝛibus eius· Hieruſalem pax eſt:que terrenam inſi
nuat et ſapernam. Proinde chriſti doctrina cepit ĩ ga⸗
lilea et pẽruenit in hleruſalem vt ſciamus abſq; dubio
chriſti doctrinam tempoꝛaliter lataʒ tendere in eterna.
enunciatam in mundo aſcendeꝛe in ſuperna pꝛomulga

tam ? non retenta volubilitate ad incõmutabile tonũ

ꝑducere imitantes. Oq; alte loquebantur iudei. eoꝛũ
tamen que dicebant ignari:et ſuper ommium bnoꝛuʒ
retributione digniſſima: vt velut ſeditiones populi pu⸗
nirentur iudicem inflectere nitebantur Quid in pomi
ne iſto ex his verbis calumniaminio iudei ſi vobiſratio
aliqua dominat᷑:ſi non a vobis omnis receſſit humani
tas edicite Queritis ne ſolum ſubuertere chriſtum. et
approbare docendi opus ſimiliter et doctrinam. An ni⸗
timĩ damnare tantůmodo opus docendi cum preſer⸗
uat e chriſti atq; doctrine. An quomodolibet molimi
ni chriſtum pumtione damnare. Si chriſtum querit⸗
moꝛtis damnatione proſcribi: ſaluate aut efferte laudi
bus opus virtutʒ. Nam docere ſeu docuiſſe opus eſt iu
ſticie. Meditatio eſt mentis: lalvꝛ eſt coꝛpoꝛis. Et ſaltiz
vocendo ſex vocis inſtrumenta lalvꝛant. Huiuſcemodi
lalvꝛ premiuʒ ſit:ſed calumniam nõ meretur. Si wro

inpime
Nuolon
nio onn
puius d
hiſetlo⸗
prolttn
fonaud
Convenit
laubas
Clti,
hukteconn
endoo
Pwſrun
Cntrawe
ſoetetecn
Lntatem.
ſea perue
Nebantu
ſtominin
s ſuper
tam ale
Peratac
mnocen
geretur.
lt gollli
luset.
ntute om
enummetse
phalleaſu
fanoum
s vdifun
leſudage
gnumpen
tiamſim
ret innor.
diſcoꝛgen
temtione
atiucican
Utplstus⸗
twcemen
lurchriſtye
Mohecinil
Ametſubh
Nltatewie
Puliorichet
Pant ni
Enron Et
Mer Kſeredr
mocuse
Munkent
gſumon
Puno
ſin ,
kamen
on
mann
reſt
Uer en
nule

Gintan
noseti
oumnium
inon
ſuaſie
wleſt w
mmncö;
entuaſe
ſlosiſin
us cum
nſtet w⸗
töno
Gnon ce,
I: Mens
ſinctuse
eereyti⸗/
ſſinne
twppaluz
iplopim
Iunnfahibe
asindeo
mchſtu;
toteſtmo
ſtimuit pe
berpniner⸗/
Alem. Cen

ret:na d

moere, te

ayt pela

ſütutos.

illoꝛi ſa,
eqw
AWödanoe

Wopmol

npognare
woin hunn
ei puenimm
laper Pro
Srotntwunn
Irbabißſl
. Halni
Violentern

in pone ai
ucrurd i
renum idi
CpiigaD

ſchdabio
neen
ofmulga
Prni
fagei eoel
m ped
ſwpolpa
6 intorn
wbituno
ſt baman
chrſtomet
Hann⸗Annnt
morſr,
n nolim
ate hult
Psseſtiu
Erlalei
uſenmott
Siam

De paſſione domini SGaluatoꝛis

impingitis in doctrinam: vnde noſiis malam. Nonne

pauloante in nocturnis tenebꝛis q́;uis facibus ⁊ later
nis permodicum pellerẽtur. veſter ammus de hominis
buius doctrina interrogando defecit. cum ipſam audi‚
uiſſet ſoꝛe publicam non pꝛiuatam palam non occulte
pꝛolatam. Oi audiuiſtis quid calumme impomt. Si
non audiuiſtis cur contra ipſam velut neſcij ad iudiciũ
conuenitis. Si docendi opus eſt iuſtum et doctrina ve
ritatibus fulget:quid voces veſtre tumultuant contra
chꝛiſtũ. Nonne voces veſtre aduerſus vos ſunt catha⸗
bulte confodientes coꝛda pariter et verba. qm̃ chꝛiſius
ocendo celeſiia labꝛauit in vobis. Monne intelligitis
ꝓ veſtrum cõmentum qð aduerſus chꝛiſtum pꝛofertis
contra vos in vero iudicio retoꝛquetur. O q; ab inter⸗
no et eterno bono deſiciunt:qui cõmutant in mendaciũ
veritatem:et beneficium in malefiaum tranſferre pꝛo⸗
pꝛia peruerſitate conantur. Et in hoc iudei inualeſcere
dicebantur euititione mala I conatu moꝛtifero:vt chꝛi
ſtum in iudicio ſuperarent. Et inualeſcebant perampli
us ſuper pilati vocem.qui chꝛiſti coꝛam iudeis innocen
tiam allegabat:vt vox vnius tumultuantis populi ſu/⸗

perata clamoꝛibus atq; mota ſuccumberet: nec pateret

innocentie locus.quo libertatẽ repoꝛtanſa udicio egre
deretur. Sed pilatus audita noua obiectiõe criminis

et galileam ſuis auribus inſonuiſſe ꝑcunctatur ſi gali/

leus erat ieſus ſuis tribunalibus conſtitutus Et rei ve
ritate comperta conabatur illum a ſuo iudicio fieri ali

enum.et ad alium iudicem tentauit illum inferꝛe:peo

ꝙ galilea ſuo dominio non ſubſtabat Quãuis ſcoᷣm ro

manoꝛum leges ſi capitur reus ibi ſubeat penam dolo⸗
ris vbi fuit patratio criminis.et ſub ulo multetur iudi

ce ſub quo rempublcam cõturbauit aut quippiam di⸗
gnum pena cõmiſit Sed pilatus ad herodem reueren
tiam fimulauit:vt a iudicio chriſti manus ſuas ſerua/
ret innoxias. Et herodẽ ꝓpter nõ poſitas cauſas ab ipſo
diſcoꝛdem placaret in homine galileo:quẽ ſue pꝛeſiden
tie ratione ſue tetrarchie ſubiacere cenſebat ſibi tradi⸗
dit iudicandum. ꝓpterea euangeliſta dicit! Et vt ↄgno
uit pilatus ꝙ ſub herodis poteſtate eſſet remiſit eu ad
lerodem:qui ⁊ ipſe hieroſolimis erat illis diebus Nõ
erat chriſtus ſub poteſtate cuiuſpism hominis cõſtitu⸗
tus:nec in illo erant ratione oꝛiginis ſine moꝛis:quib-
beret ſub hominũ poteſtate conſtringi:niſi pꝛout ſua

xolũtate volebat ab hominũ poteſtate arceri. Elnde er

go ad iuriſdictionem herodis chꝛiſtum pertinere pilatꝰ
agnouit.niſi quia ignoꝛabat chꝛiſtũ eſſe deum exceptu⸗

ate natum. Er iuchcabat hominem purũ ex patria gali⸗

leũ:et deferebat in homine tanto imo deo vro regi ter⸗

reno.qᷓ;uis eſſet altiſſime actionis ignarus.Nam ommſis

vera reuerentia et amicicia perfecta in chꝛiſto ⁊ pꝛopter
chꝛiſtum conſtituitur et tenetur Et futuroꝛũ erat pꝛe⸗
ſagium : terreni reges in concoꝛdiã venerant pꝛopter
chꝛiſtum. Sed que pafſionis crudelitas.que immani⸗
tas criminantiũ.que inconſideratio pꝛeſidentium que
huius non rei ſed tanq; rei conſtituti paciẽtia ꝙ ſic mit
titur et remittitur.ſic inter duos iudices ventilatur et
inter pꝛeſidem et regem eius cauſa diſcutitur. Non re
luctat multa voluntarie patiens ab iniquo vel equo cõ
mittuet firma veritas examinari a pluribo gaudet. Et
nullũ iudicem innocentia timet:et irritito coꝛpoꝛe ſua
libertste potitur Et coꝛpoꝛis compedes non pꝛeiudicãt
VYite immaculate.Chꝛiſtus remiſſus eſt ad herodẽ tan⸗
q; gallleus reuſ ad dominũ galilee:vt ipſe in eum decer
nat qð vera iuſticia dictat. Et diuina pꝛouidentia factũ
eſt que ila que vult loco et tẽpoꝛe ſacit cõuenire in vnũ
VYt hrodes illis diebus intereſiz hieroſolimis ad cõple

mentum paſſionis chꝛiſti. ad teſtimonium writat. ad.
confuſionem iudeoꝛum:ꝙ etiam hlerodes non inuenit

ð puniret in chꝛiſto.Quod ſubſequens ſcriptura de⸗
dorat. Merodes aũt viſo ieſu gauiſus eſt valde.Erat
enim cupiens videre illum ex multo tempoꝛe.eo ꝙ au
diniſſet multa de eo.et ſperabat aliquod ſignum vide⸗/
re ab eo fieri. YInterrogabat autem illum multꝭ ſermo⸗
nibus. At ipſe nihil reipondit Eliſo ielu herodes exul⸗

tat pꝛe gaudio. Merito enim cauſe gaudium eſt videre

ſed nec illo gaudio geſtiũt quo dilectoꝛes eius:ſed gau
dio curioſitatis quo gaudent qui ciuitatibus delectant᷑

Elerum de chꝛiſto gaudium nunq; ſenſerũt iniqui:ni⸗
ſi abiecto quo iniqui erant chꝛiſtifere virtuti. &poꝛtet
abſcindi legit ime gaudere volentem. Vt doꝛmiens ri⸗
get et gaudet qui curioſe letatur Deſiderauerat nanq;

chꝛiſtum videre rex herodes ex multotempoꝛe pꝛopter
ea que audierat ſperans ſigna exillo videre magꝭ qᷓ; ra⸗
tionem veritatis et virtutis agnoſcere.nam veritas ⁊
ratio pꝛodigia et ſigna pꝛecellunt. Signatũ ante ſe ha⸗
bebat herodes:ad qð multa ſigna in veteri teſtamento
fuerunt ante monſtrata.in quod ſi luce fidei aſpexiſſet
vero gaudio fuiſſet emnino perfuſus:nec ſignũ a chꝛi⸗
ſto videre tentaſiet dumtaxat ſignato contentus.Ei⸗/
gna nanq; aliud oculis: aliud menti noſſre inſinuant.
Seg quem ſigna pꝛeſignauerũt erat ante coꝛpvꝛiſ ocu
los:ſed ipſe mente non nouerat. Eclipſim patiebatur
interioꝛis lucis.ld ſignatum nempe omnia ſigna reſe
runt᷑:quo intellecto fruſtra ſigna queruntur. In vanũ
ſunt vm bꝛe cognita veritate.Non ſunt neceſiaria veſti
gia querentibus quempiam:ſi veſtigiãẽs oculs impre⸗
termiſſe tenetur. Omnia ſigna deficiũt ſignare ieſum

Et ad maioꝛem noſtri gratiam ipſe ſe nobis obtulit pᷣ⸗

ter ſigna q;uis eum multa pꝛeceſſerint. Et interroga⸗

bat ieſum heꝛodes multis ſermonibus. Interrogant

multi vt diſcant: qplurimi interrogant vt eyploꝛent.
Interrogant multi quia ſcioli:vt ipſi ſcij fant. Sʒ ple
riq; interrogando tentant. Quo autem ſtudio interꝛo⸗
gatio fiat:reſponſum exigit Et qui multis ſermonibus
aliquem interrogando exagitat non ſuſcepit a primeua
reſponſum.aut ſapiens vult multipliciter interꝛogan⸗
do videri:aut multifarie confundere mentem interro⸗/
gati pꝛetentat. O vero multis ſermonibus chꝛiſtũ in⸗
terrogat herodes.aut vnius rei reſponſionẽ multis ſer
monibus int errogando querebat:aut multis interro⸗
gationibus in pꝛolatis ſermonibus ſcire ſiue audire di
uerſa ſatagebat. Cuius curioſitatem et mentis vanita

tem ſaluatoꝛ aduertens neq; ſignum coꝛã eo fecit:neq;

ad ſua interrogata reſpe ndit. Non enim faſtidioſis ani

mis pandenda ſunt alta miſteria:neq; faciẽda ſunt co

ram ſectantibus vanitatem Neq; ſaluatoꝛ venerat per

oſtẽtationem facere:aut moꝛe pꝛeſiigiatoꝛis reſeꝛare di
uina. Nam vere ſapiens nihil per impoꝛtunitatẽ facit.
neq; inutiliter agit et loquitur.tempus obſeruat et lo⸗
cum.et cui et a quo et quid a qua intentione aliquid fa
cere vel dicere inquiratur pꝛimo cõſiderat:ne actio ſua
ſiue locutio emiſſa fruſiretur. Quantomagis ſaluatoꝛ
onmmium chriſtus qui hbominum intentiones nouit et
coꝛda.Et quantũ vtilitatis potuerint inſerre ſigna vel
verba ſemper ante cognouit. Pꝛeſciebat enim ſe inuti
liter ab herode inquiri:cin ſi reipondiſſet ad votum nec
ipſum venturum ad viam veritatꝭ pꝛeuiderat.nec cau
ſam pꝛogande paſſionis ſigno facto aut emiſſo reſpon⸗
ſo volebat inferre.neq; coꝛam gentilibus aliam ſubne⸗
ctere cauſam moꝛtis.pꝛo eo ꝙ per incantationẽ et ma⸗
giam multa poſte fieri gentiles omnino credebant:ve⸗
lut merito idolatrie in talibus a N mombus ſepe delu⸗

S

ſi. Et ſibi deputatum fuiſſet ad crimẽ p poteſtate diuix

na feciſſet. Et vbi innocẽs velut nocens et criminibus
ſeruiens fuiſſet moꝛte damnatus agis autem ad ſu
am innocentiam cõpꝛobandam et iudeoꝛũ condemnã⸗
dam pꝛoteruiã excuſat ſeua gentilitas: in chꝛiſto nul/
la reperitur iniquitas. Sed chꝛiſio coꝛam herode tenẽ
te ſilentium ꝛinclanntat inſaciabilis crudelitas iudeoꝝ.
Einde ſeqintur Stabant autem pꝛincipes ſacerdotũ
et ſcribe conſtanter accuſantes eum Patet ꝙ a domo
p lat i vſq; ad domũ herodis pꝛincipes lacerdot ũ et ſcri⸗
be cheiſtum nocendi animo fuerunt perſecuti: vt ſi ela⸗

pſus aut emiſſus erat de manu pilati:ab ſerodis iudi , /

cio tergiuerſare non poſſet abſq; moꝛtis ſuſcepta ſentẽ
tia. Cꝛoinde pꝛincipes et ſcribe accuſaturi aduenerant
Vnde ſtabant pꝛocaci vultu animo efferato cõſtanter
accuſantes eum. ltinam alio verto vſus euãgeliſta fo

ret· aut ille qui euangelium de greco traſtulit in latinũ

et dixiſſet gtinaciter:non conſtanter · Nam conſtantia
nomen eſt virtutis virtus que non competit homim
bus odioſis aut ad mala conantibus.ptinacia vero pꝛo
pꝛium eſt maloꝛum:que nomen eſt vicij. ipſa viaum
conec malum pficiat non quieſcit. Sed ſiabant conſtã
ter quna contraſtabant ad chꝛiſtum:querẽtes falſis cri ⸗
minationibus ab eoꝛum conſpectibus per moꝛtis ſen⸗
tentiam abvlere. Et accuſabant eum. Ded foꝛmãũ dela/
tionum hic euangeliſta nõ replicat. Sed üllas credimꝰ
que fuerunt ante pilatum et tanto plures atq; iniquio
res annexas: q;to eos ne berodes eum abſolueret am⸗
plioꝛ timoꝛ angebat. Mam a pilato dimiſſus erat. Si
eum libere dimiſiſſet herodes ſuffugeꝛet a iudeis hiero
ſolimis cauſe tribunal:ante qð potuiſſent chꝛiſtum vl⸗
terius cõuenire. Quamobꝛem exagitati a rabie occidẽ⸗
di manibus ꝓpꝛijs interfeciſſent gradine lapidum: aut
velut appellantes ab his iudicibus moꝛte plectendum
et compeditum ſub fida cuſtodia et cum delatione cau
ſarum romam deſtinaſſent ad ceſarem. Hec emim erat
iudeoꝛum damnata conſtantia: vt chꝛiſtus moꝛti pꝛoti
nus traderet᷑.et velut filij moꝛtis vitam non ſinebant
viuere ſuper terram. Sed etiam coꝛam ſerode delatio

imiqua defecit:que et herodem ad ſententiam pꝛoferen

dam inflexit. Eed ſpꝛeuit illum herodes cum exerci⸗

tu ſuo non tamen ꝑmotus accuſationibus iudeoꝛum

ſed quia ſignum non fecerat neq; pꝛotulerat ad interꝛo
gata reſponſum. Elilipendit enim herodes quia ſignuʒ
non viderat. neq; verbum ab oꝛe ſuſceperat quẽ eſtima
uit fatuum:aut moꝛtis terroꝛe pauentem ſeu homineʒ

pꝛeſumptuoſum in ſuis moꝛibo atq; vita qui nunc ve⸗

lut unpetitus defeciſſet in cauſa. Jure videbatur hero⸗

di vilipẽdere huiuſcemodi reũ:quem cõpꝛehendere ſi⸗
gno non poterat neq; verw. Meputauit en nullius eſſe
virtutis:qui coꝛam eo in ſignis defecit et verbis. Sed

pꝛofundum cõtemplationis mẽtibus hominũ pꝛeſtat.

qqð diuina ſapientia ſtulticiã et potentia infirmitatem ĩ

terreno iudicio voluit reputari. vt ipſe chꝛiſtus fieret
obpꝛobꝛium hominũ:abiectio populoꝛum.et deriſio re
gum. Et illu ſit. indutumq; veſte alba remnſit ad pila⸗
tum. Et facti ſunt amici lerodes et pilatus in ipſa die.
Nam antea inimici erãt ad inuicem. IVlludit regis di⸗
gnitas chꝛiſto regi. ſed eo fit indigna hominũ dignitas
quo ſuperioꝛi dignitati preſumit illudere. Et indigni⸗
tas digna cenſetur quo vilipendit nature conſoꝛtẽ.q;q;
opinione hominũ et ſucceſu reñ conſiſtat inferioꝛ.Nõ
eſt veroꝛũ regum illudere in iudicio conſtituto:ſed da⸗
mnare cõuictum reum aut abſoluere innocentẽ Sed

ad exaggerationẽ paſſionũ chꝛiſtiet contumeliarũ ettia

reges terre infatuati ſunt. Hec ſiquidem uluſio pꝛeter

ccxſignatur herodes eiuſq; .
etate carentes alba veſtis illa figurat.a auibus chriſto

illuditur ad preiudicium illudentiũ. Magna illuſio ſp
noſcitur facta chriſto. cum eius virtutes humano fa⸗

chhꝛiſti penam pꝛeſagium eſt maloꝛũ: reges terre pꝛin⸗/
apeſq; populi et alta ſeculi ſapientes uluſerunt atq; il⸗

ludunt ſapientie chꝛiſtianemecnon et ſtulticiam repu
tant ſimplicitatẽ altiſſime fidei noſire. Et eſtimant ne
ſerodem qui voluntarie mundo fieri vult abiectus:co
rona regum terꝛe in claritatem coꝛone abiecte pꝛo chꝛi
ſto vite quam habet ineterno depoſito nempe non no⸗
uit. In regem iniquum etiam aſſiſte ntes ſepe conſen /

tiunt. Et qualis rex talia et latera eiuſ. Minc eſt ꝙ hero

des chꝛiſio illuſit cum exercitu ſuo.Ad cumulũ obpꝛo⸗
bꝛioꝛum accedit:ꝙ cum herode illuſit eius exercitꝰ. Et
ad damnatam imitationeʒ aſſcribitur ꝙ ſubditi regi ad
moleſta conſentiunt. Alluſus in veſte aiba indutus re⸗
mittitur ad pilatum. Alba quippe veſtis inſinuat inno
centiam patientis. Et adumbꝛato miſterio fideles pa⸗
ſteros per fidem conneros caritate contextos. abluen⸗
do in languine dominice paſnonis:et agmiumm aculati
innocenter occiſi. Quod iohannes apoſtolus in ſua re⸗
uelatione ſuſcepit cum interrogationẽ fieri ſaluandoꝝ
ſpũ intueretur. Et reſpondit vnus de ſenioꝛibus di⸗
cens mii. Mi aui amicti ſunt ſtolis albis. qui ſunt. et
vnde venerüut. Et diri illi. Somine tu ſcis. Et dixit mi
hi. Hi ſunt qui venerunt & tribulatione magna:et la⸗

uerunt ſtolas ſuas.et albauerunt ess in ſanguine a⸗

gm. Nam omms albefactio et candidatio ſaluandoꝛum
facta eſt in ſanguine agni immaculati.Eed aliud tipi⸗
cauit in eo quiad deriſionẽ illam inuenit.?lledo eſt co

loꝛ oculis minus aptꝰ:et alba wſiis alios cenegat adeſ

ſe coloꝛes.et diuerſitate coloꝛum multicolo⸗ vſtis effi

citur delectabiliter et pulcre intuentium oculis ſe obie⸗

ctans.que in altioꝛem mtellectum ſublata varietatem
pꝛeſignat ipſa virtutum:qua poꝛnatam eccleſiã dauid

ce eterno et eterne aſtitiſſe pꝛeuidit dicens.Aſtitit regi

na a dextris tuis in veſitu xeaurato:circumamcta va⸗
rietate. Poꝛro hic non dicit in alba veſte ſed in aurata

deſuper ſcilicet caritate contexta et virtutum varietate

perfecta. Nec ſemper credendũ eſt albedinẽ in ſacra ſcri

ptura in lonam relabi partem. MHam cum paulus apo⸗

ſtolus iniuſte percuti iuberetur: ſic diriſſe refertur. Wer
cutiat te deus: paries dealbate. Dealbat/ paries eſt quẽ
nulla figura pero:n at varietate coloꝛum ad cuius aſpe

ctum amenitate trahantur oculi contuentium. ꝛoin

de pꝛincipem illum dealbatum parietem appellauit qꝛ

contra lege miuſſerat illũ cedi: quaſi non eſſet in eo vir

tus aliqua ſeu cognitio legis vere vpicta. neq; moꝛum

varie coloꝛata figura. Quã ob veſtem qualis erat talis

uſq; ſequaces. Et virtutum vari

ſtu reſpuuntur cum contemnunt᷑ ea que docuit:et que

pꝛo nobis tanta dilectione ſuſtinuit atq; fecit. Remntti

tur ad pilatum velut ad iudicem proprie regionis: in q̃
ſibi volebat deferri iniquus herodes. Credebat ſane pi
latus ſe ſeruare ummunẽ auferendo ſententiam ſuper
chriſtum in quo nullam cauſam male actioms inuene
rat. Et cõtriſtatus eſt: cum ſibi chriſtum remiſſum ab
herode conſpexit. Sed nimirum ammu legentiuʒ pul
ſat cum chriſtus tam viliter inter mũdi pꝛincipes agi⸗
tatur. et velut ſubiugale animal aut mutuu vſuale mit
tit ur remittitur et examinatur et accuſatur:et mihil ma

li feciſſe cõuincitur.nemo tamen audaciam liberandi p

ſumit:a delatoꝛibus non ceſſatur nullus pro chriſto imn
terpellationis aſfumit officium. O. cheiſtus agit ur in/
ter pꝛeſides atq; reges nulla cauſa damnatiomis muen

ta mnocentiam oĩmedam erguit ſaluatoꝛis que in w⸗

hnen

ſterum
Telhtayt
chalſum
gtguit na
amalaca
finiginte
nupergee
mmml
ſyrlnter
rattſi
ſechriſtust
. peiſo ma
Phangum
eoſn

Hupaman

jopbrtebat

Ppentate
lcertüpo
Uomanepo
Gpſeqaiun⸗
gverentiun
ſipꝛudent,
lochꝛifiot
lbusrepue
nclgcogn
Domncognit
gimnsinctn
Uagsöde
Dlnoncde⸗
Acücc
Pſigem
oſten
mnicicin
reſertane
Ainhoci
Ciſon
ſaramiae
Clointere
unäiee
ſeur racſ

ſiſerpn

hus, Gen
ehtrutibea
Hofkdlen
Maſtusn

cprs
Mlltqis
ihmn

ertoron e
mndftei
ranemn
taftengn
hlnnenoe
laſmn
ukuun

kinineg
dimn

al
kaini

N

tatc,
imrepa
mant ne
ectus:co⸗
pochei
non no⸗
conſen⸗
eſicptero
Obpro
entE
iregiec
Gutus te⸗
qt inno⸗
beles poy
abluen⸗
maculati
infuare,
uandop
Grbas di
idra
1dntmi
genaethe⸗

Pngbinege

ondoꝛum
ſolivdtſpi
toeſt co
gat gae
ſtis effi
sſecbee⸗
Atietadem
nä dari
Mitiregt

marmncta ve

edinaunnta
myenene⸗
inſuaiſen

paplusa

fenur Per
niegeſt le
ſchiusoße
m. Proin

pelt
tinconr

mmoeum

ent lals

tum Doin.
o chrſo

Aluſoe

enokAH
tete
Femtn

onisinq
vatſanepi
uim ſuper
io invene
iſtentb
emmizpol
ſapes ol⸗
ſalemt
tnlin

kewundi

Ctur ini
tinlen
veinn,

J

De paſſione domini Baluotoꝛis

ſterum ad tiberium ceſarem per apices et oꝛetenus eſt
delata vt etiam ipſe tiberius romano ſenatui moneret
chꝛiſtum inter deos eſſie colendũ.necnon et perfidiam
arguit male ſceptra tenentium:qui ſe ad inuicẽ ad agẽ⸗
da mala concoꝛdãt.Mec iudicari poſſunt vera mũdi do⸗
minia:inter que veratur innocẽtia. nec libera fibi patet
via:per quam poſſit euadere.Ad tuitionem innocentũ
ſunt permiſſa et inuenta iuſta dominia. Qualia igitur
ſunt inter que perit vita immaculata Caret veritate q̃
ledit:aut ſi poteſt non liberet innocentem. Patitur ſa⸗
ne chꝛiſtus inter mundi pꝛincipes penaliter: et cum ob⸗
pꝛobꝛijs manuducitur. Et cõſtans alta virtute ad im⸗

pꝛobandum.obiecta non loquitur. Aſtat diuine ac hu⸗

mane ad ſalutẽ hominũ pagendam expoſitus. Alteru⸗
tra remiſſio facta de chꝛiſto pꝛocedit ex ignoꝛãtia remit
tentium.quia neq ipſe a pꝛincipibus cognitus:et mũ
dus eum nõ cognouit.neq; aliquid eoꝛum que ſunt eiꝰ
Supꝛa mundũ et altitudinẽ et ſapientiam mundi:ſie
ri owꝛtebat in agnitionem eius intrare volentem. In
perplexitate non exigua erant heꝛodes ⁊ pilatus quia ni
hil certũ poterant diffinire de chꝛiſto vt non credamus
humane potentie datam ſcientiam diuinoꝛum:niſi ad
obſequium fidei non ſcientie intellectus ſcire chꝛiſtum
querentium captiuet᷑. Et in deiecta potentia et ſubmiſ
ſa pꝛudentia tacente lingua obpꝛobꝛijs adiectis:altitu⸗
do chꝛiſti oſtenderit inter reges. Et eo altioꝛ ſane ſapiẽ
tibus reputatus eſt:quo magis incognitus extitit.illa
videlicʒ cognitione qua faſtus humanus innitur quia
ſolum cognitione fidei dum ꝑegrinationem hanc pera⸗
gimus inclareſcit. Sed chꝛiſti paſſio inter geſta mente
magis q; calamo tractanda eſt· Et pacientia eius contẽ
plationibus tradenda eſt: non litt eralibus elementis.
Amicicia vero celebꝛata inter hominẽ regem et —
pꝛeſidem pꝛopter chꝛiſtum:futuros q; plurimoſ reges
pꝛeoſtendebat cõuenire debere in vnum. Nulla tamen
amicicia eſt wra:niſi cuius chꝛiſtus eſt cauſa. Non aũt
refert quoniam mali ad inuiceʒ amici facti ſunt:quoni⸗
am laudaãdus eſt chꝛiſtus.ob cuius cauſam penitus fa⸗
cti ſunt.SOed intellecta ſenſu ſathanico ſterilitatem pᷣ
fert amiciciarũ mundi.ex quibus nullus verus eſt ſru⸗
ctus:inter quos interimitur.aut non exoꝛitur virtus.

Nam ſi herodes atq; pilatus amicicia vera colligati fuiſ

ſent. tradidiſſent innocẽtiam libertati et vnus alteri oĩ
no fuiſſet pꝛeſidio:ne inter eoꝛum iuſtus collaberetur
manus. Sed amicicia que inter homines vertitur qui
nec virtutibus amicantur:infrunita dilectio ſeu ↄuen
tio eſt dicenda.Que autẽ fieri mala deſanxit et facit:et
peruerſitas moꝛum ⁊ confuſio equitatis Oiſceptatiõe
pocius opus eſſet inter eoſ qui amicabiliter ad mala cõ
uemunt:quia ſi non aliter ſaltem eſſet minoꝛ numeruſ
iniquoꝛum. Pilatus autem conuocatis pꝛincipibus
ſacerdotum et magiſtratibus et plebe exiuit ad eos ſo⸗
ras:et dixit eis.Obtuliſtis mihi hominem hunc quaſi
auertentem populum. Ecce adduco eum ſoꝛas coꝛã vo
bis interrogans.vt cognoſcatis quia in eo nullam cau

ſam inuenio ex his in quibus eum accuſatꝭ:ſed neq; he

rodes.Nam remiſi vos ad illum:et ecce nihil dignum
moꝛte actum eſt ei. Emendatum ergo illam dimittã
Nec ita inadnexe credendus eſt chꝛiſtus miſſus a pila
to hexrodi:neq;ʒ ab herode pilato remiſſus.quin aut per
pꝛopꝛios apices aut per ſecretarios relatoꝛes alteruter
delatoꝛibus vſus ſit:huiꝰ expoſita cauſa tanqᷓ; rei. Quã
obꝛem herodes ſuſpendit iudicium:nec acquieuit accu⸗
ſationibus iudeoꝛũ. Nunc eadem reauditis verbvꝛum
baiulis vel herodis apicibus lectis in nullo cunctatus
ontionem omnium pilatus aduocat iudeoꝛum: et ad

eos ſoꝛas egreditur. Erat enim in conclaui cum chꝛiſio
quoniam ſuam innocentiã tuebatur:et pie atq; iuſte fe

rebatur in ipſum.oꝛis autẽ iudei ſtabant quna legꝭ in
terioꝛa et ſecreta non nouerant:et extra poſiti erãt a lu

mine writatis et ab omni colluſtratione ſeu actiõe vir
tutis Zid quos pilatus foꝛas egreditur:nõ wlut adhuc
eoꝛum malis aſſciſcitus.ſed enunciãs mala in quibo po
pulus ille a wonis ſtabat excluſus.et aperte ſub diuo wo
lebat eos repꝛimere ꝙ fruſtra loquebantur in chꝛiſtum
que innocentem reppererat in conclaii. Egrediebatur
pilatus velut iudex ad iudeos foꝛas ſed ignoꝛans in af⸗
ſirmationem chꝛiſti ſententie quam añ pꝛedixerat.quo
niam iudei qui vocati fuerant eſſeq; debebãt filij regni
eijcerentur foꝛas:vt in exterioꝛes tenebꝛas mitterent᷑.
Qui egreſſus ſic pilatus alloquitur maioꝛes et plebẽ.
Obtuliſtis mihi hominem hunc quaſi auertentem po
pulum.Qus ſollerter pilatus verba liberatiomis eru⸗
ctuat:qui chꝛiſtum auertentem non dicit ſed quaſi N õö
enim pilatus hanc terminationẽ veram cẽſebat ꝙ chꝛi⸗
ſtus populum a bono aliquo aut a rectitudine auertiſſz.
Mꝛoinde ſic loquitur quaſi auertentem.non:auerten⸗
tem. Ecce adduco eum foꝛas. Demõſtratiue loquitur
pilatus:et effectu perfecit.Na in hac concertatione er
lꝛum pꝛimo chꝛiſtum in veſte alba illuſum ab herode
remiſſum pilatus iudeis oſtẽdit.chꝛiſtum coꝛam ipſis
interrogans ad maioꝛem excuſationem crimims obie⸗
cti a iudeis perfidis ſuper illum:vt ipſi aperte cognoſce
rent ꝙ cauſam pene leuis aut moꝛtis in illo non inue⸗
nerat.ſuper illis de quibus erat poꝛrecta delatio.Ad iu⸗
dicem non ſpectat ſuggeſtione partiſ pꝛeterqᷓ; in delatꝭ⸗
pꝛobatione vera firmatis vel pꝛomulgare ſententiã ſu⸗
per reum. Quo ſenſu ſuam aſſertionem firmabat pila
tus. Ego nõ inuenio cauſam in hoc homine:in his in
quibus eũ accuſatis Exalijs incognitis vel non factis
mihi eum iudicare non licet:et ad validationem aſſer/
tionis ſue inducebat herodem dicens.ſed neq; herodeſ
Ex quo chriſti puritas peramplius elucebat.Quoniaʒ
duo diſertiſſimi pꝛincipes cauſam moꝛtis in chꝛiſto wi
modice pene pꝛo cõmiſſo crimine:indagatione ſcilicet
pꝛotinus inueniri non poterant. Dicit enim ſe nullam
inuenire cauſam:vt omnis nota criminis auferat᷑. Et
nihil includit qui vniuerſalem negationẽ inducit. Nec
ante hos pꝛincipes ſuis falſis delationibus potuerunt
iuridica foꝛma pꝛeualere iudei:pꝛeualuerunt autem cũ
iudiciaria poteſtas iuris figura relicta ſe flexit in partẽ.
Sed cum pilatus in ſue aſſertionis robur atq; firma⸗
mentum aſſumit herodem ad oſtendendã innocentiã
ieſu.ſic verba connectit ſed neq; herodes.nam remiſit
illum ad nos:et ecce nihil dignum moꝛte actum eſt ei.
Vlt ſic contexatur oꝛdo verboꝛum.Ego coꝛam vobis in
terrogo ne vobis ſuſpicio ſurrepat:ꝙ alia cauſa qᷓ;a iu⸗
re cõmotus ipſum velim tradere libertati nec vos ima
ginatio falſa deludat ꝙ in conclaui ſecum pacto conue⸗
nerim vos in pꝛobatiõe deſicitis.iudicari ergo ſine ſua
conſeſſione nõ poteſt. Pꝛoinde coꝛam vobis interrogo
ſi in quo deliquit.Nã adhuc in eo non inuenio cauſam
moꝛtis. Et ne vobis abſonum videatur ꝙ cauſam da⸗
mnationis non inuenio.et ne quia ſolus exq̃ſienm cau
ſam credatis me ſoꝛte deceptum.coꝛruptum amoꝛe vel
pꝛecio in inquirendo experientia debita tacuiſſe:remiſi
ad herodem.Qui eum iuxta pꝛudentiam regalem exa
minans.qui rexeſt altioꝛi fungitur titulo:tetrarcha eſt
galilee. Galileus eſt homo iſte:ſuoꝛum ad eum magis
qᷓ; ad me clareſcit noticia ſubiectoꝛum. Homo iſte quẽ
moꝛtiadiudicari depoſcitis amplius in galilea qᷓ; hiero
lolimis conuerſatus eſt cuius facta pꝛius in herodis qᷓ;

— . .ðõ

in meam debuere obuenire noticiaʒ Sed nech ipſe in
boc homine in his in quibus eum accuſatis cauſam da⸗
mnationis inuenit. cuius rei cauſa remiſit illũ ad nos
vt eum abioluam in cuius iudicio a vobis pꝛimo tradi
tus eſt Ecce nihil dignum moꝛte actum eſt illi Demõ
ſtratiue ioquitur pilatus innocentiam chꝛiſti aperiens.
et ꝙ nihil vignum moꝛte actum ſallicet inuentum eſt
in illo:etiam per herodem apud quem in hunc homine
maledicta clamoꝛibus intuliſtꝭ. Qui q;;uis illuſerit nõ
damnauit: neq; dictauit in illo vllius pene ſententiam
Emengatum ergo illum dimittã. Mic verbis ſuis inci
pit exoꝛbitare pilatus: cum emẽdare ſe velle vixerit in /
nocentem. Ad quem declamare pmodicum ſatis libet.
Hi eſt innocens quomodo emendabis. Si emenda⸗/
bis: quomodo innocentem totiens pꝛoclamaſti. Si e⸗/
mendabis innocentem: deuias a iuſticia. Si innocen⸗
tem artaueris: a veritate pꝛotinus oberraſti:cum nullã
in eo cauſam te inueniſſe ſepe pꝛedixeris. Srondebat
iudeis ſane in hoc verbopilatus vt ſi eum ad moꝛt ſen⸗
tentiam non compeſcerent · ꝙ eum argueret verbis in⸗
crepatiõibus repꝛimeret. verberibus cederet.mancpa⸗
ret exilio. ꝓpulſaret eum de finibus iudeoꝛũ. Sed nec
excuſaretur quin ſubiaceret crimimby.ſi per exigue ve⸗
xaſſet innoxium. Mon enim concedit vera iuſticia:vt in
omnibus innocens etiam indulta moꝛte pena modica
toꝛqueatur Mec a xelcto immunis eſt iudex.penas ma
loꝛes ſubmittens ſi per omnia innocẽtem penis immi⸗
tioꝛibus toꝛquet. Sed cum pilatus tm̃ polliceret᷑ emẽ⸗
datũ ieſum moꝛte non irꝛogata:exarſerunt velut ignis
iudeoꝛum ſinagoga maledica. Et tunc vniuerſa turba
mente cõfuſa et infrunita voce exclamauit: cruciſige eũ
MHic pꝛima ſinagoga ceca et omnis turba hominum iu
deoꝛum cheiſtum petiuerant moꝛte puniri per crucem.
Ante hanc hoꝛrendam a tetram vocem q́;uis expeterẽt
chꝛiſti moꝛtẽ:non tamen genus moꝛtis edixerãt. Nũc
vro moꝛturo genus moꝛtis inclamant:vt nec contẽ/
ti penis niſi turpiſſima moꝛiendi foꝛmã inducant. Tũc
enim cruciſigi patibulis erat inhoneſtiſſimũ gen? moꝛ⸗
tis. Quod ideo faciebant vt in chꝛiſtum caderet male⸗
dictio dei ⁊ legis moiſaice aledictus enim erat a deo
in lege moiſaica omnis qui pendebat in igno Que ma
ledictio iniuſte damnatum etiam nõ tangebat tunc tẽ
poꝛis ſcom iudicium veritatiſ. q;uis tangeret ſcom ceri
monias legis. que plurimas immungdicias inſerebat:
multominus et chꝛiſtum obfuſcaſſet maledictio digni
carentem culpa ſupplicij. Sed in hac exclamatiõe ma⸗
ledicta turba geminauit et vocem. Nam pontifices et
miniſtri clamabant dicentes. Crucifige crucifige eum
Dicit eis pilatus verbum quod ante pꝛedixerat Acci

pite eum vos et crucifigite:ego non inuenio in eo cau⸗
ſam Mon liberat chꝛiſtum pilatus:ſed in manibus tra
gere nititur emuloꝛum. Mec ſic tradendo liber fuiſſets
crimine. ſed cognitum innocentẽ wotuiſſz tradere liber
tati qdq; fuiſſet minus apexte culpabilis ſi iudicandum
reddidiſſet tradẽtibus:q;; ſi lege romana ſeu autoꝛitate
ſecunda iudeoꝛum ſuggeſtione ſuper eum ſententiam
tuliſſet de moꝛte. Non ſatz eſt liberum fieri a erimine ſi
non ledat: ſi non cum poteſt innocentid tueatur. Su⸗
pra quippe pilatus dixerat in pꝛima delatione ſeu ince⸗
ptione cauſarum: accipite eum vos:et ſcom legem ve⸗
ſtram iudicate eum. Nunc autem qm̃ genus moꝛt in⸗
ſinuant: etiam de genere moꝛiendi remittit in eos. Ac/

cipite eum vos et crucifigite.Altq; iudeoꝛum ſuperbioʒ

retundebat. ꝙ intantũ exceſſerat vt iudiciet pꝛeſidi di⸗

ctarent contra chꝛiſtum deteſtabilem modum pene. Fa

ANiber tertiuſdecimus

ctum eſt in eis ſuperbia ſuadente contra conſuetudin?
pꝛeſidum atq; delatoꝛum. Nam dlatoꝛu tini eſt verita⸗
te teſtium pꝛobare genus aut notam obiecti crimims:

pꝛeſidum vero auctoꝛitate legis vel pꝛopꝛia iuſte aſſere

re genus moꝛtis: aut iurta exigentiam culpe inferre pe
nam aliam debite vltionis Hec pꝛeſidum eſt cauſam ꝓ
bare obiectam:neq; delatoꝛum vllius pene vel moꝛtis
ſuper reum pꝛoferre ſentẽtiam. Pꝛoinde foꝛte pilatus

cheꝛiſtum eque yromice retradebat. Tutius autem cre⸗

dimus pulatum auferendo ſententiam ſuper chꝛiſtum

ſe velle ſeruare immunẽ. Quaobꝛem dixit. Accipite eũ

vos et crueſigite.ego wro nõ inuenio in eo cauſam: vt
aperte dicere velit. Elos accipite et crucifigite:quoniaʒ

ego qui non inueniocauſam moꝛtis:nec inuenio impo

nende crucis Poꝛro iudeoꝛum prauitas niſi chꝛiſium

eliminet non quieſcens impoſturam in puro tm̃ homi

ne ab hominibus non ferendam in ferũt ſuper chꝛiſtũ
dicentes. NMos habemus legem et ſcoõm legem debet

moꝛi. quoniam filium dei ſe fecit. NMitũtur iudei arma

ti celo furoꝛis. celum leg inflectere ſuper chꝛiſtum vt
ignominioſam moꝛtem incurꝛat qun pauloante cũ pila

tus dixiſſet eis: accipite eum vos et ſcom legem veſtra
tiudicate. xeſponderant. Mobis nõ licet interficere quẽ⸗

qᷓ; Munc excitati peram plius odio ſuper chꝛiſtum: pila
to dicunt. Nos legem habemus:et ſcoõm legẽ debet mo
ri. Elt ſic reſpõſioni pilati obciant. Si tu cum ſis pꝛe⸗

ſes nobisa romano imperio conſtitutus:non inuenis
in eo cauſam ſcom romanas leges vnde moꝛiatur.n oſ

legem habemus ſcom qua marxima ſubeſt cauſa vnde
ſit moꝛte turpiſſima moꝛiturus: qui filium dei ſe fecit.
Si verba reſerantur ad intentionem aut intẽtio retoꝛ

qqueatur in verba mentiuntur iudei:et eoꝛum eis men⸗

titur miquitas. NMon enim chꝛiſtus filium deiſe feeit er
tempoꝛe qui ab eterno non factus ſed genitus eſt ex pa
tre: ſed tm̃ hominem autumabant deitatis vnione ne⸗
gata. Nec chꝛiſtus aliquando vt homo ſe aſſeruit dei fi⸗
lium:ſed quia homo ꝓpter nos factus erat.filius dei nõ
in aliquo deitate mutata: ſed in mehus pꝛo nobis hu /
manitate aſſt umpta. Cum ergo pilatus audiſſet hune
ſermonem: magis timuit Sermo ſupꝛa ſenſum et in
tellectum humanum erat: ſiue veritate ſiue mendacio
fulciretur. Yremendus ſermo erat ad timoꝛem adiſci⸗
ens auditoꝛes: vnus homo ſe faceret aut eſſet filius
ci· Aut etiam ſi recta fuiſſet pꝛonuncigtio ſermonis ꝙ
hbumayitatem aſſumpſiſiʒ filius dei. Sed nunqᷓ; iudei
niſi aliqui ipſoꝛum per fidem ingredi potuerunt miſte

rium trinitatis neq; paternitatem aut filiationem eter

nam agnoſcere:meq; ſubmittere altitudinẽ intellectus
vt deum hominem factum niſi oculo ſidei aliquãdo vi
derent. Pilstus vero aſſolitus cultui doꝛum in dum
ꝓerumet magnum vt omnes intendens hoꝛrende ꝑ⸗
timuit. cum dei filiatio intonuiſſet de homine ſuper
terꝛam. et magis de rei veritate ignarus iuſtiuſq; de mo
do pertimuit:q; ſi agnouinſſet per ſidem miſterij verita

tem. Et foꝛte peruarie mente actus celicam virtutem

ce celo delapſam. vt aliquid in eo quod ſuum ſub erfu⸗
geꝛet intellectum ſuſpicatus:expauit Et ingreſſus in
pꝛetoꝛium iterum dixit ad ieſum. Vnde es tu. Reſpon

ſum non dedit . Pretoꝛium ingrediebatur Pilatus

velut diligens iudex cauſas reoꝛum oꝛdinario et qui⸗
cto moꝛe percunctans. Et velatoribus minus cre⸗

gens interrogabat chriſtum. qui ſibi aſiabat vt reus:
Dicens.

Vnde es tu. Judeoꝛum ſermone commo/
tus: quia ſe fecerat filium dei. ſic Chꝛiſtum interro⸗
gat:quoniam deus vel dij ſunt de ſuperis non de terra.

Ei⸗
ime
ſtus.
gae
mun
grat
ponin
liusen
nnueel
nt. Q
geratp
ſvetuce
erſime
ſotici
nſus:ſ
paen
ebat
lebatv
matere
naſcen⸗
Qn
kocuin
ttams
nhie
etciu
terro⸗
ſehue
gehet.
xhn
liſetc
lerrnes
Aney
ſiveſ⸗
ecat
en;
eo

ſuetuche
eſt writi
enmins⸗
uſte aſfere
inferre
tcauſmp
el mortis
Ke pllgrug
utem are⸗
achriſtum
Ropteei

deuſene.

eiquoniaz
hbemoimnt
enſicheſtun
Mrotfſ bon

tſuper cef

nleenderr
Wrioceiarne
er cheſtm ve
loantecipt
nlegemufri
werfeerni
tchoſtompi

cge dirttno

Umſopre
ſon inuenis
Honarur.nol
auſa vnoe
diſe ſecit.
tcno reto:
mes men⸗
Dlder

ftus ctan

nononee
elſent wiß

1 Klus dind

Nobis hau
unſet

ſentumerin

ſiuenunctan
nmormn Nan

ureſer flun

oſemotin

nunĩ tude

jerunt miſte

nonetneter
mntellectus
Uiquidor,
min Rumm
horrendeg
Uwine ſupe
ſuſcdema

jſtenjerii

Hummſebrefnn

1 nncreſte

minns ar
bit tels

ge cotnmm
umn intern

Et ipſi romanos deos tanq; ſupnas virtutes colebant
ima et humana regẽtes. Pꝛoinde querit vnde ſit chꝛi⸗

ſtus. Et foꝛte tradiderat obliuioni qð chꝛiſtus interro⸗

gatus ſupꝛa reſponderat ꝙ regnũ ſuum nõ erat de hoc
mundo.Ex quo trahebatr᷑ ꝙ etiam ipſe de hoc mũdo nõ
erat Sed mirandũ ꝙ ſcom obiectionẽ factã chꝛiſto eũ
non interrogauit pilatus:vt diceret.ſi dei aut cuius ſi⸗
lius erat.ſed geneꝛationẽ reflexit ad patriã vt queꝛeret
vnde eſſet Quã patriã ante cognouerat:quia galileus

erat. Quãobꝛem eum remiſerat ad herode:et terrã ſci⸗

uerat pꝛo eo ꝙ ſupſcripſerat in titulo nacarenus.con

ſuetudo tamẽe laudabiliſq; mos iudicũ eſt ſepe atq; di/
uerſimode interrogare reũ:vt in clarã obiecti criminis

noticiã veniant. Necnõ aliter pilatus in cauſa fuiſſʒ ex⸗

oꝛſus:ſi chꝛiſti oꝛiginẽ pfecte nouiſſet. Arguebat tamẽ
pꝛudens in animo:et ꝓclamatũ ſermonẽ tacite reuol⸗

uebat.Qñ dij de ſuperis ſunt:non de terꝛa Pꝛoinde q̃

rebat vnde chꝛiſtus eſſet Si referebat᷑ interrogatio ad

materiam carmis· vt vnde caro eius eſſet moꝛe ceteroꝝ
naſcentiũ non erat ex ſemine ſed ex ſpũſſancti virtute.
Qõð tranſcẽdebat hominũ intellectus: poſſet eſſe ca⸗
ro cuiuſpiã hominis pꝛeterqᷓ; ex traduce. Si ad ſubie⸗
ctam aĩe materiã non erat reſponſio eis qui creatoꝛẽ ex

mqilo nunq; credere potuerunt. Si ad oꝛiginẽ: patria

et ciuitas note fere omnib erant Neſcio ad quid iſta in
terrogatio referebat᷑ vnde es tu.quã iuſta taciturnitas
ſequebatr᷑.An foꝛte ad partes infimas et ſupernas intẽ⸗/

gebat interrogando pilatus:vt q̃reret ſi inf mis aut

de ſuꝑnis eſſet vt de altera partiũ daret᷑ reſpõ ſio:⁊ᷣlddi
diſſet cõtinuo interrogãdo pilatus ſi de inſimis aut de
terra es.cur dei filiũ diceris te feciſſe. i de ſupꝛemis
eſt ne verum vt ſis filius dei. Et cuius Sũmi. Youis

ſiue ſaturni atq; ſimiliũ deoꝛũ quos colebat indocta et
ceca ſuꝑſticio romanoꝛũ Sed cum ſic tm̃ interrogare⸗

tur vnde es tu:ieſus reſponſi m non dedit ei.Ac ꝑ hoe
ideo non dedit reſronſum:qm̃ qᷓ;uis curioſa eſſet inter⸗
rogatio altiſſima penitus erat:excedens pferentis men
tem. Sed nec danda reſpon ſio:ei qui ſupꝛa intellectuʒ
ſuiipſius interrogat.Nec humano moꝛe loquẽdi potu⸗
iſſet chꝛiſtus ſatiſfeciſſe pilato: niſi pꝛimo mentẽ eius

cõuertiſſet ad fidem. quã conuerſionẽ tumens hu ma⸗

na potentia et romanoꝛũ ſciẽtia impita penitus nõ me
rebat᷑.Caſſa quippe reſponſio dicit᷑ip quam non ſatiſſit

queſiioni ſiue querẽti. Stulta quodãmodo et imperti

nens erat interrogatio pilati:ad quã digna non crat re⸗/

ſronſio chꝛiſti dei Scriptura enĩ ſancta dicit. Ne reſpõ

deas ſtulto ſcem ſtiulticiã ſuam:ne ſibi ſapis eſſe vide⸗

atur. Merito tacet chꝛiſtus:quia interregauit et ſiultꝰ.
Non dat reſponſum ieſus:qð non intellexiſſet pilatus.

Et tempus obſeruat in ſuis moꝛibo cum tpalibo homi⸗

nibus chꝛiſtus Nam ſcriptura diuina dicit: tmpus ta
cendi et tempus loquendi. Tunc pilatus ſe ↄtemni
achꝛiſio conſiderans:humano faſtu altitonauit in ver⸗

bisl dicens. Tu mihi nõ loqueris. Meſcis quia poteſta

tem habeo dimittere te et poteſtatem habeo cruciſae⸗
re te Tu qui vt reus aſſiſtis mihi nõ loqueris pꝛeſidẽ
ti. Tu d cuius culpa exquirit᷑ mihi non loqueris autoꝛi
tate iudiciaria inquirenti. O ſi cognouiſſet per fideʒ pi⸗
latus quã wrbo pꝛonunciat illam ſecundà in trinitate
pſonaʒ nõ tanto tumoꝛe loqueret᷑:ſed ei humilter ſub⸗
deretur. Sed elatus autoꝛitate regiminis obijcit chꝛi⸗

ſto velut indignans tu mihi non loqueris. Et ſe credẽs

agi per altitudinẽ atq; plenitudinẽ poteſtatis dicit Ne
ſcis quia poteſtatẽ habeo dimittere te et cruciſigere te
Ac ſi patenter dicat. Quare non loqueris mihi tibi tali
ter pꝛeſidenti.ſed tacendo contẽniſ qui ſuper te moꝛtis

et vite habeo poteſtatẽ liberandi atq; plectendi.Propi⸗

cium me tuis verbis deberes efficere vt cruce remota
libertati te tradam qui poteſtatẽ poſſideo vtriuſq;. Hic
chꝛiſtus abegit ſilentiũ.qm tempus loquẽdi aduenerat

et reſpondit hũiliter impito tradendo doctrinã vt eum

reuocaret a faſtu et ab erroꝛe quo tenebatr᷑ ipſe deluſus
qui ſe ſoꝛe credebat ꝓpꝛie poteſtatis. Elndel reſpõdit ie
ſus Nõ haberes poteſtatẽ aduerſus me vlla:nin tibi da
tũ fuiſſet deſuper. MPꝛopterea qui tradidit me tibi ma⸗
ius peccatũ habet Mon eſt vt multi credunt iſta colla⸗
ta poteſtas ad ceſarem referẽda:ꝙ pilatus ſuꝑ chꝛiſtuʒ

iudicandũ autoꝛitatẽ a ceſare accepiſſz. Mec enim ceſar
illam alicui potuiſſet iuſte cõferre:qm non ſubdebatur
iuriſdictioni alicuius regiminis criminis nota carens.
Et liber erat a ſubiectionibus hominũ qui ſupꝛa hoĩes

natus erat:et ipſos venerat ꝓpꝛia paſſiõe ſaluare. Sed

tceus pater deſuꝑ permiſſiue pilato pꝛeſidi ſup chꝛiſtuʒ
tradidit poteſtate: vt p oibus moꝛti traderet. Et nõ de
ſup ſed de ſubter erat autoꝛitas ceſaris.ſed deſuꝑ dũta⸗

xat eſt oĩm creatoꝛis qi pilatũ cheiſtũ ad moꝛte iudica
re ꝓmiſit. Pꝛopterea quia odio cõmotus et ſuccenſus
igne malicie tradidit me tibi maius peccatum hahet:q;
tu qui ad omniũ vtilitatẽ deo permittente me iudicas.
Plus peccat delato: iniquus q;ᷓ iudex iniuſtus ſi iure le
gum aſſertione falſoꝛũ teſtiũ cogi iudicare reũ. Si iu

dexqᷓ;q; impius aliquẽ nõ queſiuiſſet ad penã: crimmo
ſioꝛ eſt delatoꝛ qui tradidit ad iudicia innocentẽ q; ille qᷓ

iudicat. Mon eni innocens in iudicio ſiſteret᷑ miſi fuiſſet
dlatoꝛ iniquus:cũ iudex malus contentus tm̃ ſuis fa⸗

ſtibus ſtaret. Judex eni populi animoſitate cõpulſus

oĩno delinquit:udicans innocentẽ. Sed mitioꝛ ẽ cul⸗
pa comꝑatione tradentꝭ. Et qᷓ;q; hincet inde rationes
effulgeant:et patrona ſentẽtia ſaluatoꝛis nutantes qᷣe
tat animos.:et hoc credere nõ cõpellit cum ait.Pꝛopte⸗
rea qui tradidit me tibi maiuſ peccatũ habet Ele igitur

conditioni miſere iudeoꝛũ:quoꝛũ peccatuʒ ad moꝛtem

chꝛiſtum iudicantis exceſſit. Nam ipſi ieſum poncio pi⸗
lato tradiderunt:non ipſe queſiuit. Apſi vocibus incla

mabant vt traderet᷑ ſupplicio ſeue cruc:quẽ ipſe abſol⸗

u ere ſtudio nitebatur. Necnõ ⁊ refert᷑ huius pꝑeccati cõ

paratiuus exceſſue:ad qͥſcunq; qui egerint ſimiles acti
ones Et exinde querebat pilatus dimittere eů. In

religionẽ ſe cõuertit pilatus et chriſti verba retoꝛſit in
verum.pꝛoinde querebat dimittere ieſum:ſemꝑ enim

ad chꝛiſti verba pilati ferocitas vngebat᷑. Elnctus erat

chꝛiſtus a quo liniebat᷑ pilatus et dulciter chꝛiſti reſpõ⸗
ſio penetrabat animũ eius:et ſibi ꝓpiciabatur niſi iude

oꝛum pꝛocax audacia ꝑſtitiſſet. Nã Ncognito a iudeis

ꝙ pilatus chriſtum wllut innocentẽ volebat tradere li⸗
bertatil clamabãt dicentes. Si hunc dimittis non es
amicus ceſaris.Omnis qui ſe regem facit cõtradicit ce

ſari Ad omnia mala cõmenta iudei ſe cõferunt et adi

uentiones falſas inueniunt:vt chriſtũ deleãt ſuper ter/
ram. Incutere conãtur pilato ex ſupioꝛe timoꝛe:ſi chꝛi
ſtum abſoluat a crimine wl a pena Et eius preſidentie
derogãt ꝙ non reuereatur ſupꝑioꝛis ſui ceſarꝭ maieſtatẽ
neq; iura ſuſcepti honoꝛiſ atq; amicicie plene cuſtodiat

ſi chriſtum inultũ moꝛte dimittat quaſi chriſtus ſe re⸗
gem ſaceret contra ceſarꝭ voluntatẽ. Sed erat vſq;qq;
certiſſimũ iudeos eſſe ceſaris non amicoſ:cui non amo

re ſed violentia ſubdebantur Et nunc ad obpꝛobꝛium
chꝛiſti fingunt ſe agere cauſam eius. Sed mos eſt ſoli

tus peſſimoꝛũ vt interdũ ſubmittant minus odiũ pꝛo
maioꝛi:et cum minoꝛi emulo paciſcuntur vt eius auxi
lio exoſo magis poſſint inferre iacturam. Sic enim iu
deoꝛũ a diabulo exagitata malicia tunc agebat vt

–8

Liber

rentur ceſari amicari et agere cauſam eius qui eoꝝ erat
moꝛibus et animis inimicus: vt eius fauoꝛe chꝛiſtũ oc
(ciderent: cui ex animo immicabant᷑ pamplius. Sed fal
ſam delationẽ replicant cũ dicunt. Omnis qui ſe regeʒ
facit. Nec emm chꝛiſtus ſe regem fecerat:ſed turbas eũ
facere wolentes effugerat. Mec opus erat de nouo ſe re⸗

gem facere qui rexregum et dñs dñantiuʒ extiterat ab

eterno:eritq; per omma ſecula ſeculoꝛũ. Nec cõtradixe⸗
rat vnq; ceſari cui ſuaſerat exhibere tributa. Sed peſti⸗
fer mos eſſe noſcitur repꝛobor cũ a veritate deficiũt: ne
in cauſa ſuccumbant falſitates imponũt. Et cum tam
pꝛocaciter accuſaret a pꝛincipib⸗ ſacerdotũ et ſenioꝛibꝰ

populil nihil reſpondit. Tunc dicit illi pilatus. MNon au

dis qnta aduerſum te dicunt teſtimonia. Et lideol nõ
reſpondit erieſus ad vllum verbum: ita vt miraret᷑ pꝛe
ſes vllementer Mon reſpondit chꝛiſiꝰ accuſatoꝛibo fal
ſis. augmentarent eni exreſron ſione vitũ falſitat?: cũ
ad wram reſponſionẽ in malo ptinax falſaʒ repꝛobatio
nem obijciat:et verbis a concertantibus verba trabun⸗/

tur et reſponſionibo reſponſiones accreſcunt. Et mos ẽ

ſapientis non pugnare verbis cum negantibus verita
tem:aut non aiſentientibs veritati. Aſtabant pꝛincipes

ſacerdotũ ſenioꝛes populi pertinaci animo contra chꝛi/

ſtum:nec ſe ab aſſumpta iniquitate flectebant. Et con
tendere cum ptinacibo ſeuiũt magis et multa falſa ver
bis certando mueniunt:ne tacendo confuſi videantur.

Sominus autẽ ieſus nemini pꝛeſtitit materiam delin

quendi. Pꝛeſtitiſſet ſireſpondẽdo certaſſet.maxime cũ
ſciret moꝛe hũano non poſſe verbvꝛũ atq; reſponſionuʒ
colluctationibo pꝛeualere:potẽtia vti nolebat· Juſticia
ſua et innocentia et veritas rationis nõ reſpondebãat ſi
bi:pꝛeualente malicia obiectantiũ. Judex aũt ſub quo
huiuſmodi cauſa agebatr᷑ qq; conaret᷑ aſſentientibo iu⸗
deis eripere eum: tamen de facto declinabat in partem
Et timens diſplicere volebat male placere: male auteʒ
placente ſubmittebat᷑ que clamabat pꝛo chꝛiſto veritaſ
rationie. Mec chꝛiſtus rependendo atq; recipiendo re⸗
ſponſa volebat pꝛoꝛogare ſuppliciũ pꝛo ſalute omnium
noſtꝛũ.Mimia enĩ caritas qua nos deus ab eterno dile
xit: pꝛo opoꝛtunitate noſtra loqui et tacere docebat. Et
amoꝛ deuitat ad cepta noxias quaſq; moꝛas. MPilatue
qui chꝛiſti cauſam fouere videbatr᷑ incitabat chꝛiſtuʒ ad

obiecta dare reſponſa dicens. Non audis quanta aduer

ſum te dicunt teſtimonia Vlti.lut audis aut obaudis
Si audis:quare ſi innocẽs es non hec obiecta refellis
Ouare tuã innocentiã reſponſionibo non tueris.ſicut
iſti accuſationibus varijs ſufferant Mon audis em̃i tua
cauſa ventilar vita diſcutitur.Contẽnis famã neq; infa
miam curas Aut foꝛte nõ expaueſcis moꝛtẽ quã omnis
ſenſus moꝛtaliũ refugit. Mon audis quanta videlicʒ q;
magna crimina tibi obijciunt. NMec verent᷑ in facie tibi
obſiſtere. Mic teſtimonia pꝛo ſceleribo et peccatis atq;
crimimibus accipiunt᷑:non pꝛo verbis et ꝓbationibus
teſtium ꝓductoꝛũ. Mecnon et pilatus querebat verbuʒ
chꝛiſti erpꝛobꝛans de latores:pꝛout ipſi et obiecta reue⸗
rentia expꝛobꝛabant. Et quia ioſum nunq; copioſe loqͥ
audierat id agebat vt accẽſus ſolito celo cum ſuis emu
lis in iudicio loqueretur. tum delectatuſ dulcedine ver
bi eius.tum eius arologiam in examine vbi vtriq; ver
ba pꝛoueniunt querẽs:qm̃ tuebatur innocentiã ſanctã
eius. SGed non reſrondit ad vllum verbũ tam teſtifi⸗
cantium q; pilati:vt etiam miraret᷑ pꝛeſes Sed non ſo
lum hunc ſed omnes in ammiratione trahit ſilere ver
bum:et non reſpondere verbum. Mirabile ſilentium
vbi ſilens habet tanta pꝛoferre. Sed tacet iudicandus
qui cũ iudicaturus eſt in fine ſeculoꝛũ.aduemet ſus vo

erat Et homo ille diuine in omnibus agebat᷑:quẽ n
decebat cõtentionibus deſeruire. Nam et ſicut indige⸗

tertiuſdecimus

ce vnica terribili laudabiliq; omnes moꝛtuos repente
ſuſcitabit. Miratur pꝛeſes quia tacet chꝛiſtus:et ꝙ nec

apologicando reprobat delatoꝛes. Mratur quia videt

chꝛiſtus ſemetipſum negligere in quo mens eius in al
ta ſe tollebat.acſi de mundo non eſſet.qui hominũ iudi

cia contemnebat. Et totum credendũ eſſe diuinum:ꝙ
ad verbũ humanũ nõ reſpõdebat diuinũ. Incarnatũ
quippe verbũ aliã aſſumens naturãa mateicpſne non
quẽ non

bat teſtimonio pꝛo ſeipſo:omnibus opus erat ad delen
dam infamiã. Et q;q; deuſ non mutaret᷑ in homine nec
in deo eſſet homo mutatus.ſed vtroq; in pꝛimeua ſer⸗
uato natura. pocioꝛ tamẽ ꝑ exceſſum erat foꝛma dei: qᷓ
foꝛma hominis ſerui. Et que pocioꝛ erat gubernabat et
dirigebat in omnibo qᷓ;uis in ſenſibus non oꝛganicaret
aſſumptum.Ac per hoc verbum incarnatum nihilopẽ⸗/
debat verbũ de latiue pꝛolatũ ne videret᷑ aut crederet᷑ eſ
ſe diuinũ:ſi reſpondendo magnipendiſſet humanum.

NMon caret aliqua dignitate ad qð dignitas reſpondet ⁊

celſitudo regalis. ed indignum erat vt chꝛiſtus pti⸗

nacibus reſpondendo eoꝛũ verbis tribueret dignitatẽ
aut eſtimare pꝛo grandi qð ſibi pꝛo nihilo erat. Noue⸗
rat etiam iudeoꝛuù ꝑtinaciam:et pilati animũ ad iudeo

rum placita faciliter inclinabilẽ infallibiliter preſciebat
Pꝛoinde veritas meꝛito reſponſa non dabat iudeis ve
lut hoſtiliter obſtinatis et pilato et iudeoꝛũ placito iudi
cium puerſuro. Et ammiratio exſtupoꝛe in animo pila

ti naſcebatur.et vagabatur anceps animus eius.neſci⸗

ens quis et qualis eſſz qui teſtimonia falſa delatoꝛes et
delationes famam pariter et infamiã ignobilitatem et
gloꝛiam dedecus et honoꝛẽ vitam humanã et moꝛtem
equo anĩo equa facie equis moꝛibus contẽnebat:et hoc
arguebat pmaxime deitatẽ vt miraretur pꝛeſes. Pila⸗
tus aũt omninol nitẽs ieſum tradere libertati eis cõ

ſuetudinẽ religioſam et piam appoſuit dicens. Eſtau

tem conſuetuùo vobis vt vnii dimitta vobis in paſcha
quem vultis Habebat pilatus nanq; quendam virũ
nomine barraban inſignẽ ſcilicet in malo vinctũ in car
cere ꝓpter ſeditionis crimẽ ⁊ homicidiũ:qui ſceleratioꝛ
omnibus vinctj erat.quẽ pilatus cũ chꝛiſio in optionẽ

cedit:vt boni et mali cooperatione facta. ;uis inter wo

num et malũ cõparatio vera non cadat bono libertas.
malo ſupplicium adderetur Et cum pilatus ſpaciũ eli
gendi concederet. pꝛincipes ſacerdotũ et ſenioꝛes popu
li pſuaſerunt populis et concitauerunt turbam: vt pe⸗

terent barraban Et exquirente pilato quem vellent de

puobus dimitti petiuerunt barrabam lberũ fieri:chꝛi⸗
ſtum vero ſeua moꝛte damnari dicentes Tolle hüc
dimitte nobis barrabam. Aterũ aũt pilatus locut? eſt
ad illos volens dimittere ieſum dicens Quid igitur fa
ciam de ieſu qui dicitur chꝛiſtus. Illi aũt ſucclamabat
dicẽtes Crucifige eũ. At ille tertio dirit ad illos. Quid
enim mali fecit. Nullam cauſam moꝛtis inuemo in eo.
Coꝛripiam ergo illum et dimittã At illi inſtabant vo⸗

cibus magnis poſtulantes vt cruciſgeretur. Et inuale

ſcebant woces eoꝛũ.Tunc pilatus ſciens ꝓpter inuidi
am tradidiſſent eum. et videns ꝙ nihil pꝛoficere pote⸗
rat. ſed magis tumultus fieret in populo:et volens ſa⸗
tiſfacere populo dimiſit illis barrabam. Et accepta aq̃ᷓ
lauit manus ſuas dicens. Innocens ego ſum a ſangui

ne iuſti huius:vos videritis. Reſpondens aut vniuer⸗

ſus populus dirit. Sanguis eius ſuper nos et ſuper ſi
lios noſiros Super contextus oꝛdo hiſtoꝛie q;;; non
omnibus contexentibus eque ſonet. nõ tñ moueat au

ditoꝛes: dum ſi non ſeruatur oꝛdo littere ſed ſeruatur

Rl
grei
on
hel
i
mmafn
ggtion
eſtwe
lorele
hchei,
Ouep
Goie
tot mo
petic̃
henerat
fiein⸗
ſiftctt
amphn
leieſu
ſectam
imocs
cheiſe
guerſ
nanc⸗
debe
Gel
titu
oheh
ſtuemif
lateſe
ſclietas
Preterf
ö
iwunc
Wos
aidp
tibu
tioe
teo
ladi
ſuſtl
ſeeh
picen
eſſeni
tujn.
wetune⸗
lengag⸗
iſid
umh.
ſenhun
lconen
Hfer
Hidn
ndice
Holer
Econe⸗
Plgenn
W
lpitye⸗
Ndent
ſisſi⸗
mnt
ſe
tmer

t⸗
lſ

teyner
pidef

nüiudi
hnumeq
Arnati
us non
e non
ncige;
A Nen
minenee,
wg ſer⸗
n di
vmnbdet
NGaricaret
nnihſoo⸗
(eereef
Nunmenunn.
reſonce
hrſtusgi
1 dgnitar
ut. Poet
füad icen
rpreſeiehat
ltiuceisw.
ctoiudi
nimnondh
lne,neſci/
tores et
tatem et
monem
varee.
es Pia
tati esc
ene⸗ Cton
inpeſtt
um
inctünner
iſeelentin
in optione
iointertv
ſpauͤl
Nres wpil
miytpe⸗
ellent de
ad
Olehoc
ſocut'eſt
igturſu
elinabit
osQuid
enoineo⸗
wbant w⸗/
Einmt
gterinmic
ere pre
voens .
ccepta
neſnan
ſeyniver

eate

De paſſione domini Baluatoꝛis

oꝛdo ſententie.et vnuſquiſq; ſuo modo ſuboꝛdinet:ſi
a rei veritate non excidat. Sed oĩa iſta conflata in vnũ
penã chꝛiſti exaggerant et accreſcunt malicie iuleoꝛum
v neq; pilati religio neq; iudeoꝛũ religioſa conſuetudo
chꝛiſtum exceperint a toꝛmentis: et ab ignommioſiſſi⸗
ma moꝛte ſeuiſſime crucis.onſuetudo bona cũ in cõ⸗
patione venit in iuſticiã opatione qm̃ ad iniquos optio
eſt woꝛrecta qui ppcius hominẽ homines tradentem exi⸗
cio reuocauerunt ad vitam digna moꝛte plectendum:
q; chꝛiſtum agentem cauſam pꝛo omniũ vita moꝛtaliũ
Quẽ pocius crebꝛis et maleſonis vocibus necauerunt
En pilati religio ſatis placet qᷓ;ins firma nõ ſteterit qui
tot modis et totiens libertati tradere nitebat᷑ quẽ ſepe
pꝛedicauit oĩbus innocentẽ:in quo notã querele nõ in
uenerat neq; pene. In quo totiens eraminata igne iu⸗
dicij nulla iniquitas eſi reperta. Crebꝛa exammatio iu⸗
ſti facit ipſum ſeꝑe clareſcere qui eo amplius nitet:quo
amplius ipſe diſcutit᷑ Geminate crudeq; voces de cru⸗
ce ieſu delectatũ odiũ in longa pena pꝛonunciant:et af⸗
fectum anxium in oppꝛobꝛio condemnati. Concitatio
imo cõtaminatio turbe in homicida ꝑetendo tradẽdoq;
chꝛiſto deiectum in pꝛofundo maloꝛũ animũ ſonat qui
ꝑuerſus alios peruertere omni actione conatur. Ideo
nanq; pꝛincipes et ſenioꝛes populis barrabã petere ſua⸗
debant:chꝛiſtũq; tradere vt ſe multitudine tuerentur
Sea eo ꝑiculoſioꝛ eſt iniquitas quelibet qͥ gaudet mul
titudine iniquoꝛũ:et ſe credit immunẽ quo plures ſoci
os habet in crimine.Sed nullã cauſam in eo ſe pilatuſ
inueniſſe crebꝛo pꝛedixerat.ſed cauſam traditionis ſcie
bat eſſe inuidiam:que nunqᷓ; quieſcit quouſq; ſit deleta
felicitas nam ipſa neminẽ vnqᷓ; alium habuit hoſtem
preter felicitatẽ Nullus ea eſt ſeuerioꝛ inimicus q̃ͥ nun
qᷓ; ſiſtitur niſi pꝛoſperitas retundat᷑.Cunc ſolũ quieſcit
inuidia cũ in alijs aderit plena miſeria. Pꝛopter qð pi⸗
latus videns — pꝛoſicere poterat.ſed tumultus
amplioꝛ excitabatur in populo:ira et inuidia concitan⸗
tibus mentes.et vocum erat conſuſa et hoꝛrẽda clama
tio et dumtaxat chꝛiſti moꝛs in linguis ⁊ vocibus oĩm
re onabat:accepta aqua lauit manus innuens ꝙ eum
iudicabat inuitus.et chꝛiſtum appellauit publica voce
iuſtum:quẽ iudei vt reum ad ꝑniciem ſectabant᷑. Re⸗
ferebat autem culpam et penã ad iudeos dicens. Vos
videritis.Quandam aliam ineffabilẽ iuſticiã intellexit
eſſe pilatus cum diut.vos videritis. Senſus eſt verbo
rum.Clos me ad iudicandũ hominem innocentẽ im⸗
poꝛtune cõpellitis ſed cum pena ſuſtinebitis huius ſce⸗
leris agnoſcetis. Hic memoꝛ erat pilatus verboꝛũ ieſu
qui ſibi dixerat ꝓpterea qui tradidit me tibi maius pec⸗
catum habet. Conſuetudo erat pꝛeſidũ manus ablue⸗
re in huiuſcemodi iudicijs vt haberẽtur immunes:vt
lotio manualis innocentiam totius cauſam oſtẽderet.
Sed nec abluebat aqua quem culpa ſeua damnabat.
Sed deceptus in hoc pilatus ꝙ ſibi aſſcripſit innocen⸗
tiam dicens.innocens ego ſum iudicans innocentem
Begd eoipſo nocens efficitur quo ſuo iudicio traditur
ericio non delinquens· Mempe ꝑtinax rabies iudeoꝛuʒ
pilatum ſuo moꝛe vel poſſe abſoluens in ſe atq; in futu
ram pꝛolem ſententiã ꝑperam et tante crudelitatis ex⸗
cepit.vt ſanguis chꝛiſti flagellis aut moꝛte aut eius vi
ta delenda fidei exquireret᷑:iudicio eſſet ſuper eos ⁊ ſupꝑ
filios ſuos: Maxima eſt hoſtilitas iudeoꝝ que in eandẽ
damnationẽ qua erant patres filios induxere: vt nõ re
oꝛũ ſed qð plus excedit fieret obligatio ꝑerſonalis non
dum exiſtentium:ſed etiam futuroꝛũ Sed neſcio quo
demerito tam occulto ſit iſta obligatio ſubſecuta·ſeu q̃
fuerit iſta tam ſecreta iuſticia vt tantũ ſcelus ſubeunde

vindicte patres deo iuſte ꝑmittente potuerint nonduʒ

natos ſilios obligare vt nõdũ ad naicituros pꝛoximi tẽ
poꝛis ſed vſq; impꝛeſentiarũ pꝛofluxerit iſta damnatio
vt illi meruerint indurari.Necnõ poſt quadraginta an
nos illa etas manum militantem ſenſerit romanoꝛm:
et qui deinceps meruerint nõ vocari. Ac per hoc pꝛout
exceperunt ſententiam.ita in vita ipſoꝛũ nouimus ob⸗
uemſſe:etiam cum pena que reſeruat᷑ eterna. Tunc pi
latus dimiſſo barraba et lotis manibus implacabilẽ ſe
uiciã iudeoꝝ intelligens adinuenit modum aliũ liberã⸗
di.vt ſcʒ flagellari faceret et illudi: ꝙ ſaltem iudei eius
verberibus ⁊ oppꝛobꝛijs ſaciati annuant liberari ieſum

LPꝛoinde flagellaint eum. vt ex alijs relationibus ſu

mitur. pꝛout moꝛis erat pꝛeſidum romanoꝛũ: ligatũ
ad quand aule columna.Anteq; ligarent ad columna
exeuntes eum veſtimẽtis ſuis quo flagellato ⁊ a co⸗

lu mna ſolutol milites plectentes coꝛona de ſpinis im

poſuerũt capiti eius.et wſte purpurea ſiue coccinea cir⸗
cũdederunt eum:et veniebant ad eum et ceperunt ſalu
tare dicentes. Alue rex iudeoꝛũ. Et ꝑcutiebant arundie
caput eius:et dabant ei alapas.expuentes ſcilicet faciẽ
eius:et ponentes genua adoꝛabant eum Et ſic flagel⸗
latus et aſpernatus iudeis oſtendebat᷑:vt ſaltem com

paſſiõe cõmoti velint tradere libeꝛtati Exijt ergo ieſus

poꝛtans ſpineam coꝛonam et purpureũ vſtimentum.
Et dicit eis pilatus.Ecce homo. Cum ergo vidiſſent

eum pontifices et miniſtri:clamauerũt dicentes.Crus

ciſige crucifige eum. Expoliatio columna. flagella ſpi⸗
ne purpura ſiue coccinea veſtis ſalutatio ꝑcuſſio arũdi⸗
nea capitis alapatio et ſpuitio in faciem genuuʒ poſitio
penam accumulant. Sed neſcio ſeuiciam miniſtroꝑ ſi
ue ſatellitum.cum nõ fuerint iudei ſed romani.qui pie
credendi ſunt conſenſiſſe cum pꝛeſide in liberatione ie⸗
ſu.ac etiam cognouiſſe pꝛeſidis voluntatẽ quichꝛiſtum
male tractabat muite:mecnon et voces ipſius audierãt
quibus tociens pꝛoclamat innocentem.Et nunc ſiqui
dem ſciebant ꝙ ideo iuſſi fuerant flagellij vt iudeoꝛum
ferocitas ſedaretur.Poſſibile tamen erat ipſos mini⸗
ſtros ſathanico ſpiritu inſtigari:malas tamen hominũ
conſiſtentias ex ſuis geſtis atq; inſtrumentis incunctã
ter accepimus.Expoliatio innuit immititatẽ vt ſubia⸗
ceat wrecundie ꝙ autẽ ſunt peccatũ ſubiacebat decoꝛi:
ſed vſſtimenta ſiquidem ſunt tegumẽta coꝛpoꝛis ob ve
lamentũ pudoꝛis et tutamentũ a frigoꝛiboaeris. Qui
wro ſuis expoliatur veſtibus ꝓpꝛijs tipico et adumbꝛa⸗
to miſterio in id incurrit:vt alioꝛũ iniuſticia pꝛeualẽte
rationibus et tuitionibus ꝓpꝛijs denudetur. ſic vel eſſe
poſſit in cauſa.vnde ꝑ iuſticiam excuſet᷑ꝛaut aliquid vñ
a malis immitibus mutuat᷑. Sed pꝛout ſuis veſtibus
expoliatus patʒ pudoꝛi:ſic rationibus ſuis pꝛiuatus iu
ſte videt᷑ addicrmoꝛti vt nulla impoſiti criminis ſit ex⸗
cuſatio:ſubeunde pene nulla pꝛotectio Columnas edu
ctionis et directionis nouimus ignis et nubis:quibus
eductus et pꝛotectus eſt populus ex egipto quas diuĩa
bonitas finxit:quibus nihil erat ligabile nã pꝛeterqᷓ; vi⸗
ſui ſen ſibus alijs ſubiecte non erant:vt in vna caritas
in alia velata writas ſignaret᷑ vna in die in nocte alte⸗
ra pꝛebebat ducatũ.Et ſepe diana deſuper a ſole ⁊ ad tu

telam inimicoꝛũ ne conſpicerent fiebat a tergo. Et pbi

quieſcebat fiebat caſtrametatus populoꝛum Hec autẽ
ideo dirxerim vt ſciamus que ingratitudo illis colũnis
mirabilibus ſit repenſa. NHam columnis beneficij:repẽ
ſa eſt columna toꝛmenti. Sed non ſine occulto miſte⸗
rio chꝛiſti ligatio extitit ad columnã cuius pꝛofecto hec
talis eſt natura qð recte exiſtens erecta quodlibet deſu
per pondus accipiens firmatur pamplius:ſi ceperit in
P2

4 % .
BAY

LTLiber

partem flecti:pficit er paruo ruinã.Columna chꝛiſtus
erat eius veri ſuntq; ſequaces:qui tribulationum pon⸗
geribus ſolidantur perſectis. Sed cum extoto ad paſ⸗
ſionem reſert᷑ ineuitabile ſupplicium dicit.nam qui li/⸗
gatur ineuitabiliter tolerat penas inflictas Sus enim
vluntate chꝛiſtus ligat᷑:vt etiam pꝛo nobis ineuitabi⸗
liter pateret᷑ ꝙlagella ſunt toꝛmenti non eruditionis
in chꝛiſto. Seg ſiue eruditionis ſiue vltioms atq; ſup
plicij agitur in capite qð membꝛa pati deberẽt. Et to⸗
to coꝛpoꝛe caput inclitum penas luit. Inter ſpinas he⸗
rentem coꝛnibo arietẽ vidit abꝛaam:in qua viſiõe chꝛi⸗
ſtum enigmatice ſpinis coꝛonatum aſpexit. Sed exoꝛ⸗
te fuerunt in maledictionibo pꝛimi parentis.cui dictuʒ
eſt ꝙ terra ſpinas et tribulos germinaret ſibi: quibo in
pꝛennito tempoꝛe pungendus erat filius dei. Et mun⸗
di diuitias ipſe ſaluatoꝛ ſpinas exponens parabolas ap⸗
pellauit. Ac per hoc qmi pꝛincipes iudeoꝛũ deſiderio pl/
habendi aut ſecularia non amittendi. cheiſtum vſq; ad
coꝛonam ſpineam pꝑduxerunt.vt vndiq; punctura cõſi
ſteret in capite gloꝛioſo:et pꝛo dignitate regali quã ex al
to contulerat populo iudeoꝛũ coꝛonam ſpineã accepit ĩ
meritum. Purpura illa non ad honoꝛem ſed ad deriſio
nem ꝑtinet.ſed coccinea erat pꝛo de ſignatione illoꝛum
pꝛeſentiũ et futuroꝛũ qui nunq; ſanguine ſaciant᷑:et co
nant᷑ ediſicare in ſanguinibo ciuitatem.Altioꝛi autẽ in⸗
tellectu illa clamis coccinea et purpurea qua circunda⸗
tus in deriſum a miniſtris penarum fuit:martirũ paſſi
ones pꝛeſagio pꝛemõſtrabat.quibus velut contexta cla
mide que tm̃ fert᷑regibus apta circuũdandus erat.ver⸗
tenda tamen in gloꝛiã:qñi purpurea erat.Aue dicebãt
ei:cui ex omni ſe competit aue aliſſq; cõferre. Nam ſibi
ſalus:et pꝛeterq; ab ipſo nemini ſalus eſt. Mira vero e⸗
rat deſponſatio tanq; homini pereunti qui ſe ſaluare nõ
poſſz:deſpectiue optabatur ſalus. Et pꝛoferebat᷑ oꝛe m
ledico:qð ꝓpheticum erat Et loquebantur neſcij verbũ
magni miſterij.ꝙ a poſteratione literaꝑ nomine pꝛige
parentis hoc verbum ſumpſit inicium:et ab angelo fu⸗
it impoſitum vt ſub hac foꝛma verboꝛ almã virginem
ſalutaret in inicium ſalutis mundo reſtituende velut ĩ
manu femine:qm in manu femine fuit pꝛerogata dam
natio.Alrundine facta ꝑcuſſio vacuitatem pꝛeſanxit ho/
minũ imquoꝛũ qui calamitatem animi patiuntur. dũ
in alium hoſtiliter inſiliunt:et velut arundo vento agi⸗
tata in illam partem feruntur quo popularis aura ſiue
demon inflans impulerit· Et qui vulgarem fauoꝛẽ ca⸗
ptare contendunt:aut aliquo a dei veritate flectunt᷑ aut
deuiant a iuſticia arundine caput chꝛiſti percutiũt. Qð
a contrario ſenſu de baptiſta ſaluatoꝛ loquens diſſeru⸗
it dicens turbis. Quid exiſtis in d ſertum videre Arũ⸗
dinem vento agitatã. Arundo vento agitata inconſtan
tiam hominũ pandit:ac etiam ꝑ ipſam ad omnia mala
et impertinẽtia noſtri coꝛdis facilis inclinatio de ſignat
Sed arundinem chꝛiſtus geſtabat in dextera et auelle
batur interdũ vt caput exilla feriret᷑: vt ab ĩpꝛobis iu⸗
deis atq; paganis erroneiſq; philoſophis atq; ĩ ſide de⸗
ficientibus chꝛiſtianis. Omnia geſta chꝛiſti ꝙ incarna⸗
tus eſt. ꝙ natus eſt.ꝙ ſit cõuerſatus.ꝙ foꝛtiter paſſus
ſit. ꝙ foꝛtiter et victoꝛioſe moꝛtuus eſt. ꝙ poꝛtas effre⸗
git auerni. ꝙ ſe ſua potentia ſuſcitauit.ꝙ eduxerit ab in
feris animas.ꝙ aſcenderit ſuper omnes celos et ſuper
altitudinẽ omniũ angeloꝛũ.ꝙ miſerit ſpũm.ꝙ mundũ
in foꝛma hominis iudicaturus ſit. hec omnia tollunt a
foꝛtitudine dextere ipſius cum calamũ intus vacuum
in dextera e ponunt:et ꝙ non ſint tantis miſterijs ple
na ſed vacua.neq; credũt ꝙ deitas res huiuſcemodi fu⸗
erit oꝑata. Poſuerunt ergo arundinem in dextera chꝛi

in chꝛiſto crederet atq; diceret ꝑ

tertiuſdecimus

ſti: vt foꝛtitudinẽ infirmitatem Rlenitodnn vacuitatẽ
us populus ommũ

infideliũ et male ſapientiũ a hereticoꝛuũ Et ex eadẽ arũ⸗

dine ex eadem vacuitate male credẽdo caput chꝛiſti hoe
pcuſſerint pꝛout in eis eſt imꝑcuſſibilem deitatẽ. Ala⸗

patio ad id refert᷑ ſimiliter expuntio faciei.qð ſupꝛa in a⸗
lia ꝑcuſſione maxille pꝛetulimus. Qui ad exaggeratio
nem tanti obpꝛobrij atq; vilitatiſ impuſtri geniculant
ante chꝛiſtum. pꝛeter id ꝙ moꝛe puerili chꝛiſiũ ſubſan/⸗
nant et deludunt illuduntq; immatice vt nihil deſit a⸗
ſpernationis atq; dedecoꝛis:in magnam cõſiderationẽ
miſterij fidelem animũ vehit.qm hec ſunt magna pꝛe⸗
ſagia. ꝙ cheiſti obpꝛobꝛia deiectões ⁊ apoꝛiatiões eſſent
adoꝛanda in poſterum:et aſſumenda ſudoꝛib et agoni
bus ab his qui celeſte regnũ captare certarent atq; mũ
di huius habere victoꝛiam. Et in nomine ieſu flecten⸗
dum erat adoꝛatione moꝛali et miſtica omne genu. Et
velut omnis figura tranſibat et tranſitura ſperatur in
euidentiã et claritatem.ſic et hec illuſio in veritateʒ vt
magis ſint in honoꝛe chꝛiſti abiectiones apoꝛiationes
atq; obpꝛobꝛia pꝛo ſalute credentiũ qᷓ; ipſa creatio cete
roꝛum.Mon enim in eo ꝙ creati ſumus adipiſcimur be
atam ⁊ intermmabilẽ vitam:ſed per chꝛiſti obpꝛobꝛia q̃
ſenſus humanus refugit.⁊ indocta ratio pꝛeterq; fides
chꝛiſtifera non cognoſcit. His ꝑactis decreuit pilatus
aut de conſenſu iudeoꝛũ chꝛiſtum tradere libertati: aut
ſuper eum moꝛtis pꝛoferre ſententiam:l Adduxit ergo
foꝛas ieſum ſic illuſum:circũdatum coccinea clamide
coꝛona ſpinea coꝛonatum.ſceptrũ arundineũ dextra ge
ſtantem vt ſaltem hec viſio hominis ſic abiecti coꝛda
cõpungeret iudeoꝛũ:vt nec eis amplius cure foꝛet de
moꝛte quẽ tanta vilitas cõpꝛimebatl Et ſedet pꝛo tri⸗
bunali in loco que dicitur licoſtratos:hebꝛaice autẽ ga⸗

bata. Sedente aũt illo pꝛo tribunali:miſit ad ilũ vxoꝛ

eius dicẽs. Mihil tibi et iuſto illi. Oulta enĩ paſſa ſum
hodie ꝑ viſum ꝓpter ipſum In hac muliere innocen⸗
tia chꝛiſti et malicia diaboli cõuenerunt: et diabolus ex
malicia ſuggeſſit pꝛo innocentia Verũtamẽ quocunq;
oꝛdiente innocẽtia chriſti claruit:ſed nec diabolica ma⸗
licia inualuit. Tlolebat hoſtis antiquus redemptioneʒ
humani generis impedire.quia patres in limbo iã exul
tare cognouerat:qui vxoꝛi pilati fribiliter apparuit ter⸗
rẽdo ꝙ qui apud ſuum virum aſtabat vt reus innocẽs
erat et iuſtus:cuius damnatio ad mortem eſſe non o
terat ſine hoꝛrenda vltione pilati. Pꝛoinde tibi conſu
le atq; viro vt iudicium omnino ſuſpendat:ne ille tecũ
inopinata damna patiatur. Adit diabolus primo muli⸗
erem quã vt plurimum nouit eſſe pꝛocliuem.et ad pa
tranda mala impediendaq; bona idoneũ inſtrumentuʒ
cũ quo moꝛti ppetue genus humanuʒ affixerat Scie⸗
bat etiam et pilatum ad illam plus debito amoꝛe liga⸗
ri. Amoꝛ autem confeſtim eraudit ꝙ amatuſexpoſtulat
etenim primũ virum per feminam in amoꝛe ligatũ di
alvlus circũuenit Ex pauefacta nouitate mulier viden
di ſimiliter et audiendi ſuggeſtioni moꝛe ſemineo cre/
dens accerſitum quendã referendariũ pꝛeſtructum vi
ſionibus dirigit ad pilatum: aut libruʒ miſit verba hu⸗
iuſcemodi continentẽ. Mihil tibi et iuſto illi. Mira res
q omnes preterq; iudeos innocentiam chriſti clamaͤt
Clamat pꝛeſes.herodes actibus pandit.demon per vi⸗
ſum inſinuat mulier confitetur. nuncius referendari⸗
refert. Nihil tibi et iuſto illi. vt non ſolũ innocentia ſed
iuſticia chꝛiſti:preconiũ auditus in iudicio habeat. lꝰ
enim eſt iuſtum fieri q; innocentem. Innocentia ſiqui
dem tutatio eſt a malo:iuſticia nempe virtutes et earũ

actus plures accumulat.Quid eni ſonat talis aſſertio:

nihi
ſingu
Cular
htcon
vott
utel
temn
lo Q⸗
Heleſec
ſoͤſeie
hutpe
ſiilti
Momm
Tefiape⸗
lntentia
ſentim
inpune⸗
uncere
Mmg
ſiendon
viſum⸗
ommmin
ſuaden
narum
inexpn
uſtum.
ſemme
uognon
Plurdein
Rerevan
ſum ⸗
da ud
diden
Kargar
teren
voſce
neten
Erdir
Lolle
ſtrum
lxmmus
ytave
loconen
ſioen ſ⸗
euoo⸗
teſentenn
Chvidiot
Cereiſab
umtpnin
ſtenaria
ferunmpt
enfi
ſotnsinci⸗

.

lterec
ſinn
ſtennin
trinln
Pinncnn
kilt
mͤer
neh ſente
ſh⸗ lude⸗
Mochr
Wtel
ten or

tnumet

Ultats
dmniä
barĩ
ſitwe
A,
dina⸗
eratio⸗
culant
ubſan⸗
dſit a,
tione
nn pee
geſſent
tagoni
mä
ſecten,
n.Et
Arur mn
atezyt
ationes
No te
ſomurde
Mobig
letihfices
t plats
ettorne aut
unitergo
(lmige
wuroge
ti coꝛda
ſoꝛet d
d dii
Ade ga
Wö
paſaſum
einnocene
diulvlus er
uocung
Alolica mas
emptionez
fftviä erul
parlitte
ginnoces
ſenon ww
lihi onſi
eileteri
nomuli⸗
etad pa
mentod
Gce/
alle⸗
nla
ſei di
iervicen
ineo deen
gaumd
Verbe hu⸗
iunnd
ſti n
onſen.
unn
Cntin n
teat /
tufigun
etearu
aſerno⸗

De paſſione domini Saluatoꝛis

nihil tibi et iuſto illi. Uerba ſunt magniendench per
ſingula:et ſententia elicienda de verbis. Nam ad foꝛuʒ
cauſarum nullus niſi cauſatus iuſte pꝛoducit᷑. Nec de⸗
bet conueniri in iudicio crimine carens et nulli obno⸗
xius creditoꝛi.nec aliqua conuentio eſt inter pꝛeſidem.
aut aliquam iudiciariã poteſtatẽ tutoꝛẽq; reipublice.vl
toꝛem malefactoꝛũ:et eum qui de nullo conuincitur re⸗
us.Quo ſenſu vxoꝛ virum alloquuitur NHihil tibi qui ad
malefactoꝛũ vindictam poſitus diceris.et iuſto illi qui
nõ foꝛefecit.Nihil eſt vnde in tuo iudicio iuſtus ille de⸗
beat pꝛeſentari:aut tuam ſubire ſententiam ex obiectis
Nihil tibi eſt cauſe:vt illi iuſto aliquid inferas pene Ni
hil omnem iuriſdictionem in chꝛiſtoa pilato euacuat.
Ac ſi aperte dicat.Reſigna iudicium.ſuſpendo omnino
ſententiam non efficiaris in viro iuſto pꝛoferendoſen⸗
tentiam crimineſus.nõ enim ſi maculoſe iudicaueris:
impune trã ſibis. De mala pena expectat minatoꝛ te cõ
fundere quem ignoꝛas. Multa enim paſſa ſum hodie ꝑ
viſum ꝓpter eum. Paſſa ſum multa videndo non ſen⸗
tiendo in pꝛeſenti.ſed in cõminationibus de futuro ꝑ
viſum:quia oſtenſum fuerat ei.Apparuerat ſibi bonoꝝ
omniũ impeditoꝛ:foꝛte in aliqua ſubiecta materia. diſ⸗
ſuadens chꝛiſti moꝛtem ſub futurarũ interminatiõe pe
narumꝛ:et illã angebat vt diſſuaderet et viro.An ei ſuo
inexplicabili modo oſtendebat chꝛiſtum innocenteʒ et
iuſtum.quem non debere punire pilatũ.ne ſieret in o
ſterum calamitas iudicis damnatio innocentis. Sed
quoquomõ per viſum territa paſſaq; fuerit.nõ expedit
wlut de incertis concertando diſſerere:paſſam certum
eſt ex euangelio fuiſſe illam vxoꝛem pꝛeſidis ꝓpter chꝛi
ſtum. Pꝛoinde territa conabatur a ſententia pꝛoferen⸗
da reuocare pilatum. non velut chꝛiſtum diligẽs ſed ſi⸗
bi tremefacta pꝛemetuẽs.Ex quo duo maxima ſed cõ⸗
traria innoteſcunt:ꝙ innocentia chꝛiſti licet nõ indigẽ
ter enituit:et ꝙ inſaciabilis pꝛedo pꝛedam perdere pꝛe
noſcens habitam atq; ſperatam chꝛiſti moꝛtem impedi
re tentauit. Erat autem paraſceuen hoꝛa quaſi ſexta.
Et dirxit iudeis. Ecce rex veſter. Illi autem clamabant
Tolle tolle cruciſige eum. Dixit eis pilatus Regem ve
ſtrum cruciſigam.Reſponderunt pontifſices.Non ha⸗
bemus regem mſi ceſarem. Tunc ergo tradidit eis illũ
vt crucifigeret᷑. Milites vero exruerunt eum clamidem
coccineam.et induerunt eum veſſtimentis ſuis Egreſ⸗
ſus eſt foꝛis pilatus et cultu coꝛpoꝛis et exterioꝛi appa⸗
ratu.quo romani pꝛeſides in reos conſueuęrant ꝓfer⸗
re ſententiam:et iuſſit poni tribunal in quo ſedit.in lo⸗
co qui dicitur licoſtratos. Nomen loci aperte conuenit
acte rei:ſublimitas enim interpꝛetatur.ltra intelle⸗/
ctum hominũ aſcendit in ſublime pilatus:cũ pꝛeſum/
pſit moꝛti adiudicare ieſum. Et factum eſt ſublime mi
ſterium:vt pꝛo iniquis omnibus iudicaretur vnus.et
iudicaret᷑ ianotus et iuſtus iniuſte:in fine ſeculox oĩb⸗
notus iudicaturus iuſte. Oꝛiebatur ſublimitas ineffa⸗
bilis ex paſſiuo iudicio ſaluatoꝛis:vt ĩfirmitas hominũ
ſublimtatem pertingeret angeloꝝ. Locari nanq; in hu

iuſcemodi loco pilatus facit tribunal:ſuper quo aſcen⸗

dit iudex abſoluturus aut damnaturus innoxiũ. Sed
pꝛimo congreſſu iudicij demonſtrans iterum chꝛiſtum
ſic iudeis enunciat. Ecce rex veſter Adhuc geſiat pilatꝰ
animũ et libenti animo compatitur ſuper chꝛiſtuʒ. quẽ
anteqᷓ; ſententiam pꝛoferat iterum tẽtat eripere de ma
nibus iudeoꝛum:cum dicit ecce rex veſter: ſuis verbis
wlens chꝛiſti pꝛetendere vilitatem. vt tumoꝛem aufe /
rat de coꝛdibus iudeoꝛum.et ipſoꝛum mitigetur impii/
etas:vt non ſit in illoꝛum cura.vtrum viuat aut moꝛi⸗
atur tam abiecta cõditio. Ecce rex veſter quem ſub hac

delatione mihi pꝛeſidi tradidiſtis vinctũ. Quid ad hec
in eum veſter deſeuit animus. Inſpicite flagellatus ẽ.
alapatus eſt. conſputus eſt.pcuſus eſt.in deriſione aut
ludibꝛio coꝛam wobis aſtat indutus · Eſt ne iſta regalis
atq; imꝑialis purpura quem timetis Arundinẽ maniui
geſiat. Eſt ne regale ſceptrũ quo veſtri reges hactenus
vos rexerunt.et qua ceſar auguſtus tremere facit popu
los nat ionum. Elacua eſt calamus eſt:infelicitatẽ ma⸗/
gis qᷓ; pꝛoſperitatem humanam mn ſinuat. Quid igitur
xobis adhuc impia ſollicitudo perſiſtit vt wlitis trade⸗
re moꝛti qui nulli nocuit. In ſe ĩualidus eſt. infirmus
et impotens eſt. pꝛout volui caſtigaui:nihil valuit infer
re tutaminiſ.eſt ne coꝛone ſpinea regiũ diadema. Ecce
rex veſter quem oditis quẽ timetis:odio et timoꝛe agi⸗
tati moꝛtem inculpabilem veſtris clamoꝛibus irrogatꝭ
Quid vobis intulit mali.quid vero poteſt inferri peri⸗
culi Seipſum iuuare nequinit interregatus tacuit: ex
pꝛobꝛatus in verbis ſuis verbum expꝛobꝛationis non
reſpondit. Ecce rex veſter quem fruſtra timetꝭ: cui hãc
calummiã ꝙ regem ſe dixerit. irrogatis ligatus eſt cõpe
ditus eſt:traditus deſpectui.aſtat mihi et vobis capite
inclinato. Si regem ſe dixit:ecce inclinatus Si rex ve
ſter fuit: ecce in iudicioapplicatus eſt. Si rex eſſe wolu⸗
it:ecce qualis rex eſt. NMam talis eſt:qualem in ludibꝛio
pueri conſtituunt. Et tãto iſte in hac parte deterioꝛ:q̃n
to penas et obpꝛobꝛia patitur. Ille ſalteʒ tipico regno
atq; cõuiuijs exultat ad tempus qᷓ;uis de ponatur Ecce
rex veſter quid decernitis. Eſi ne ſaciati obpꝛobꝛijs eiꝰ
contentamini adhuc penis eius.vultis ne a malo ꝓpo⸗
ſito reſilire.ne ſubſequatur in iuſtiſſimũ ericium eius.
lli autẽ clamabant tolle tolle cruciſige eum. Ecce cru
delitas impacientis et cruenta impacientia que nõ pa
titur pilatum complere aut pꝛolongare ſermonẽ. Hoc
enim impacientia pꝛopꝛie pꝛopꝛium habet annexum.
vt cum audit loquentẽ implicita mterrupta. nec ince⸗
ptum ſinat complere ſermonem.ſed ilico impedit.aut
ex aduerſo conſurgit.et qð odioſus furoꝛ pꝛecogitauit
in animo eructuat:et qðin re non poteſt ſatagit clamo
ribus complere. Moc ſiquidem oſtendit irre mota pfi⸗
dia iudeoꝛum:qui vnanimiter omnes clamare ceperũt
tolle tolle cruciſige eum. Pꝛoꝛogaſſet foꝛte ſermonem
in hac cauſa pilatus:niſi funeſtis et impoꝛtunis clamo
ribus pꝛeuentus tam cito fuiſſet. Etenim obſtinata p
uerſitas iniquoꝛum nollet audire veritatem rectumq;
ſermonem:ne foꝛte in bono molleſcat et in pietatẽ ipſa
conuertatur impietas Vnde iſti hoꝛrendis clamoꝛibuſ
in quibus crucis ſupplicium reſonabat pilati ſermonẽ

omnino pꝛepediunt.et malo pꝛeſagio futuroꝛũ gemi⸗
nant ſeuas voces:et quales tunc erant ſimiliter et fu⸗

turi tales geminatio pꝛetendebat.Nam chꝛiſtus tollẽ⸗
dus erat ab eoꝛum ſide atq; dilectione:ſic et tunc peni
tus ablatus erat. Et qõ tunc iudeis affuit in preſenti:
ſic et pꝛouenit in poſterum. Nec tamen ab illo pꝛeſagio
ſecludunt᷑ hmines cuiuſcunq; religionis pertinaciter
peccatoꝛes Hec geminatio iniquarũ wocum ablationẽ
chꝛiſti enunciat a iuſtis moꝛibus et a fide.necnon tolle
tolle crudelem feſtinantiã et feſtinam impotentiam ar
auit iudeoꝝ:qinbus hoꝛroꝛi erat aſpicere ieſum chꝛiſtũ
ſed tolli petebant ab aſpectu coꝛtoꝛeo:pꝛout ab animo

pꝛiſcis demeritis ablatus erat. Sed vea quibo chꝛiſtuſ

tollitur:nunq; enim equale in recõpenſatione percipi⸗
ent Nõ aũt inuite a quopiã chꝛiſtus tollitur niſi pꝛimũ
ille incautus poſſeſſoꝛ admittat:ſine ſuo dãno alijs de⸗
lectatus ipſum ante a coꝛde reiciat. AInfeſtabat᷑ pilatus
vetatiuis clamoꝛibus:chꝛiſtum tollere ab aſpectu coꝛ⸗
poꝛeo ⁊ inferre patibulo.Erat enim ab ipſoꝛum animo

3

crne

iam excluſus. Ira et inuidia. furoꝛ et odium intus ſpi⸗
ritum et rationem a extra ſenſus coꝛpoꝛeos ſepe a con⸗

dita natura peruertunt vt recta in ſenſibus etiam non

ſit ipſa natura:vbi regnãt furoꝛ et odiũ ira ſiue inuidia
Onuum quippe ꝙ chꝛiſtum iudeis erat pena videre: p/⸗
inde vociferant tolle tolle. Mos enim tipicus iniquoꝝ
eñt denegare moꝛibus quem ab anio abegerunt. et moꝛ

ti ꝑer crucem adiudicari petebant:de cuius vita crucia⸗

bantur in mente. Dicit eis pilatus. Regem veſtrum

cruciſigam Mutatio quedaʒ exoꝛitur an pilatus ſupꝛa
oſtenderit deriſiue chꝛiſtũ:dicens.ecce rex vſter. Nũc
ipſis eum poſtulantibus crucifigi dicit. regem vſirum
crucifigam:qua ſi crediderit eſſe regem. Sed feſtinata
inclamatio iudeoꝛum ſiue deriſiue oſtenſum. aut vere
regem creditum ipſum denegat.omnemq; conuiuen⸗
tem pꝛeter romanum ceſarem quem inuite ferebant:

ſed comparatione chaiſti tolerabilioꝛ ceſar erat. Pe⸗

ſponderunt nanq; pontifices Non habemus regem ni
ſi ceſarem QOmnem regẽ ſuper eos regnare repugnãt
in verbis:ceſare ſole contenti:vt pilatum inflectat ad

nefanda iudicia pꝛoferenda Et vt ad ceſarem poſſit eſſe

appellando recurſus:niſi chꝛiſtum moꝛtis lata ſenten
tia feriat. Et tantum clamoꝛem in hoc pꝛotulere iudei:
ꝙ alium regem niſiceſarem non habebant Mam abſq;
ꝙ chꝛiſti moꝛtẽ in clamoꝛe huiuſcemodi pꝛetenderũt:ĩ

futuro tempoꝛe ſi exigeret opoꝛtunitas parauere ſuffu

gium. Cognoſcebant nempe iudeoꝛum pontifices ꝙ in
nocens erat et ꝙ pꝛopter inuidiam ipſum tradiderant
iudicandum in manibus pꝛeſidis miſſi hieroſolimaʒ a
ceſare romanoꝛũ.qui pꝛeſes ſepe liberare fuerat eniſus:

aſſerens voce publica innocentiam eius. Zimebant ſi

bi et caute loquebant᷑ pontifices iudeoꝛũ.ne in poſterũ
de hac iniqua ſententia fieret inquiſitio a ſuccedente pᷣ
ſide:aut ab alio ſuper hoc a ceſare delegato.Ald excuſati⸗

onem ipſoꝛum ⁊ ad velamentũ malicie vſq;quaq; ſuffi

ciens videbatur.ꝙ ſolum honoꝛem auguſn ceſaris te⸗
nuiſſent. damnationẽ dumtaxat petentes qui ceſarꝭ de
rogaſſet honoꝛi:aut qui conregnare ſanxiſſet ſiue vſur⸗
pare dominium ſuper ceſarem.aut preter ceſaris volũ⸗
tatem. Sed male optionem iſtam in ceſarẽ deflexerũt
repudiantes omnium conditoꝛem ⁊ pꝛincipem regum
terre.nam ſub romanis ceſaribus hieruſalem eſt ſub⸗
uerſa.que ſub omniũ rege ſacerdotalis atq; ciuitas re/

galis eſt aucta:et ceſi ſunt a ceſare qui deteſtantes chꝛi

ſtum ceſarem elegerunt. Et fere in omnibus actioni⸗
bus pꝛauitas iudeoꝛum:ſua mala ventura pꝛenunciat.
Tunc omni ſpe liberationis adempta: nec libenti voto

valens pilatus chꝛiſtum eripere de manibus iudeoꝛuʒ

male mollefactus.a writate au ditum auertens.a iuſti
ciq ſancta declinans vſq; ad hanc hoꝛam habita pietate
relicta in impietatem verſus.dictauit per crucem moꝛ⸗

tis ſententiam ſuper chꝛiſtum et ſuper latrones:quos

merito iniquitatis ipſoꝛũ geſtoꝛum chriſti ſcribere non
curarunt.idcirco ſub certa foꝛma non credimus. Sed
nec iſtam incurism inaduertentie imputemus euãge⸗
liſtarum ſeribentium:ſed diuine pꝛouidentie guberna⸗
trici omnium.que nihil permiſit in euangelio ſcribere
impertinens:mihilq; dimiſit expediens. Vleruntamen

illam ſoꝛmam vervꝛũ ſententie huiuſcemodi fuiſſe cre
dimus. qua pꝛeſides et reges iudices atq; rectoꝛes ſo/

lent reos conuictos ſiue ↄfeſſos.et ſuboꝛtis diſcuſſiſq;
cauſis in ſuis ſedentes tribunalibus iudicare:ſed facto

credito indiſcuſſo modo relicto exclamare pamplius li
lvt. Hed immanitas geſte rei enoꝛmitas facti impoſ

ſibilitas fandi penitus pꝛohibet. EInde faciemus eroꝛ⸗
dium. ꝙ homo deum iniuſtus iuſtum peccatoꝛ ſanctũ

tertiuſdecimus

et iudicandus iudicaturum omnino iudicet velut reũ.
Vnde captabimus exclamationis materiã. Nam vbi
omms virtus et veritas eſt confuſanbi nulla iniquitas
defuit. Quoniam equalibus mihitibus numero:virtuſ
et vitium ſeꝑe concertant. Quo iure in hãc miſerie val

lem chꝛiſtus deſcendit aſtans ſuper omnem dignitatez

et multitudinem angeloꝛum. vt iudicaretur ab homĩe
inter homines moꝛe reoꝛum. Sed hanc deploꝛationeʒ
alius locus habet. Cunc ergo adiudicauit pilatus fie⸗
ri petitiones ipſoꝛum:et tradidit eig illum vt cruciſige
retur Quid eſt o pilate.quid te faſcinauit. Quis tui

gnimi pietatem infecit. Quis a veritate te abſtulit. qs

te aduerſus innocentiam tanq; aduerſus emulam ex⸗
citauit.Quis te pꝛouocauit in partem cõtrariã. Quis
te inimicum ſecit ieſu pꝛo quo liberãdo vſq; in pꝛeſens
totiens laboꝛaſti Vnde facta eſt iſta mutatio vt chꝛiſtũ
a mũdo crucis moꝛte pꝛoſcriberes.An te malefeciſſe co
gnoſcis ꝙ pꝛo chꝛiſto liberando certauerꝭ. An eſt aduer
ſus chꝛiſtum noua introducta delatio. qua pꝛobata exa
minatione ſolenni:cogaris moꝛtis pꝛoferre ſententiaʒ

An te mine terreuerunt populi iudeorum.An ceſarem

expaueſcis ſi innocentiam nõ confundis.An coꝛrupta
eſt pꝛecio.fracta odio.amoꝛe ſubuerſa.pꝛece peruerſa.
vulgata iuſticia pꝛeſidum romanoꝛũ.Cur nunc puer⸗
tis iudicium qð vſq; ad hanc hoꝛam illeſum ꝓpe tuum
modum in chꝛiſto ſeruaſti. Poꝛro culmini romano in⸗
iuriam facis.et notam ponis in ceſare maculam in glo⸗

ria tua. confundis pꝛeſidentie fidem. ſubuertis oꝛdinẽ
iuris.quicquid eſt honoꝛis atq; pudoꝛis euacuas.male

agendi tui ſiminbus exempla diſponis. dilanias leges
omnihus ſcientibus te reddis infamem.et eo cterioꝛ

de te volabit infamia quo iſtius innocentiam pluries ꝓ
clamaſti:et te in eo cauſam nullam moꝛtis et pene inue

niſſe coꝛam pꝛincipibus ſacerdotum et plebi fuiſti con/
ſtanti audacia pꝛoteſtatus. Cur nunc facto dãnas quẽ

ante verbo tuebaris. An es tuoꝛum oblitus verboꝛuʒ
ꝓt te tam leui et ſubita mutatione confundas.?ln iura

mentum pꝛeſtitum de iuſticia ceſari ⁊ ſenatui romano

immemoꝛie tradidiſti. An tuoꝛum deoꝛum iram incur
rere non exhoꝛres quam incurrere ob iniuſticiam ſepe
metuere romani quos et punitos legimus. cuma iu⸗
ſticia defecerunt. auctoſq; cum ſeruarunt immaculataz
Jure contra te armarentur omnia elementa: quomiaʒ

eoꝛum pꝛout in te agitur confundis auctoꝛem erito
tibi virtutes omnes et ſingule adue:ſantur. vicia omia

complectuntur. oꝛ-do nature moꝛum atq; iuſticie te re⸗

pellit. eo ꝙ innocentiã pꝛopter inimicicias laniaſti. Ad

auid leges: ad quid iura. ad auid preſidentia pꝛeſidum

Ad quid ceſarum celſitudo Ad quid tribunalatus regũ
terre: ſi apud tutoꝛes hominum plebeioꝛum a reipubli
ce defenſoꝛes innocentia et puritas vita immaculata
non poſſunt tute conſiſtere. quia etiam et confundunt
qui ſi non aliter ſaltẽ enſibus debuerunt tueri. Aldiudi

cauit ergo fieri vetitionem ipſoꝛum. Ecce pernerſum

iudicium q iudicatur innocens moꝛi non ſcõm rei w
ritatem: ſed inimicoꝛum petitionem. Qulla deteſtabili
oꝛ atq; inanioꝛ reruerſitas iudicis. q́; non ob cauſam:

ſed ad votum emmoꝛum condemnare reum: nam illis
audacia et nephanda erultatio et ad peioꝛa pꝛolapſiõis

materia. Hinc pꝛout pendet in iudice deſperationis oc⸗

caſio pꝛeparatur et iuſtis euadendi fiducia tollitur: cũ
in ſimilez cauſam aduenerint. Vle regi. ve pꝛeſidi.væ iu⸗
dici decernenti:quooum coꝛ patet retitionibus iniquo
rum. Tle auribus ad quas ingreditur emula et iniaqua

petitio. Que autem erat petitio iudeoꝛum:wt chriſtus

moꝛte tunc turpiſſima punuetur. Ideo male actus pi

latue
liceft
niſiu
nine
lifione
ſuisel
umin
ablrroe
teſente
galocu
ſolitum
neckene
qhant
nus a
prione
iEr
famnon
gentiun
eclpiat.
arura
cumig
damm⸗
eis era
gnaſun
cheiſtt.
belore
timpen
tumque
Koneta
We
Apong
ng⸗

ert

en-
ſide
ſon
ſpoe
latu
tetun
bocut
ſus⸗
Qoo
Quon
lceg
hetort
lerſegon
lonſvee
Kiltern
ſoncolo
ſosadfr
Uitad
fnane
fün
uutpe
Nehereh
doyegf
lbens⸗
Rnin
lum
in
Minie
Gni
ſgmn
almn

lottes,
hump
icgoitgs
Nwirut
eneyal
nitate;
bonſe
gtlonez
tus ſie⸗
rucige
Wusti
ſtolit. s
lunet
1,Quis
peelens
tcheſſtij

iſſe co.

ſtaduer
ata erg
enta
lceſarem
CCrupte
pernerſa.
unepuer
petuum
manon,
mingo⸗
0Min
1o. male⸗
leges
Neroꝛ
Mwcesp
Nneinde
fmiſticon
dünas al⸗
verborz
. Aniora
hitommano

ram incur

ciun ſepe
uma i

ngculatz.
bhoni

eriio
inofin
jele te⸗
ſti Ad
eſcum
oregu
epubli
geulata
Undunt
Pioci
lerſum
nneiN
teſubti
cnnſun
tumnis
nisoe⸗
tur: ch
iwrin/
jniquo
jniqus
hnſtes
Cvopt

De paſſione domini Baluatoꝛis

latus tradidit eis illum vt cruciſigeretur. Tradidit ſci⸗
licet iudeis illum ad voluntatem:militibus vero et mi⸗
niſtris ad executionem ſententie. Milites autem ⁊ mi
niſtri compꝛehendentes eum audita ſententia:exuerũt
eum clamidem coccineam atq; purpuream: quã in de⸗
riſione circundederant.et induerunt eum vſtimentis
ſuis:et ducunt illum vt cruciſigerent. Sed aduerten⸗
dum in hac parte legẽtibus.ꝙ ab eo loco quo chꝛiſtus
ab xrode redditus eſt pilato vſq; ad expeditionem la⸗
te ſententie:multa eſt vertoꝛum varietas et anticipati⸗
ua locutio et eiuſdem repetitio ſepe facaa. Quamobꝛẽ
ſolitum narrandi ordinemnon vſq;quaq; ſeruaui con⸗
nectens veram rei geſte ſententiam pꝛepoſterationes
atq; anticipationes verꝛum pꝛout euangeliſte tradũt
vnus addens quod alter dimiſit. pꝛopter omnium in
aptionem dimittens perſpicacioꝛibus ingenijs oꝛdina
ui. Expoliatur deriſiua veſte chꝛiſtus crucifigendus: et
iam non deriſiue velut in ludibꝛio ſimulantiũ atq; ſin⸗
gentium agit ur:ſed in veritate crucis penam et moꝛteʒ
excipiat. Suis vero veſtibus reinduitur et cum his mi
natur ad moꝛtem.vt etiam quicquid eſſe poteſt chꝛiſti
cum ipſo a mundo pꝛoſcripto pꝛoſcribatur a cum ipſo
damnato damnetur:nec ſiquidem reliquie cheiſti vt ĩ
eis erat remanerent hominibus ſuper terram. Et ma⸗
gna ſunt quidem obuoluta miſteria in expoliationibuſ
chꝛiſti ſimiliter et cũ vſtimenta reſumpſit que hic diſ
uelare pꝛoliritas me non ſinit. MParata erat enim inte/
rim penalis machina ligni.et omnia inſtrumenta ꝑena
rum:que ſubminiſtrantibus iudeis milites acceperũt
et onerauerunt ſanctũ doꝛſum valido ligno crucis. Et
deferebat onus graue tanq; ſubiugale animal.ſed neq;
ad tranſitiuam vtilitatem ſicut ſubiugalibus ſepe con⸗

tingit. que de pꝛopꝛijs oneribus ſepe comedũt: imo vt
appenſus in pondere ſuo pereat. Vñ baiulabat ſibi cru/⸗
cem velut yſaac ligna.et quibus comburendus erat:ni

ſi deſuper dominus aliter decreuiſſet. eruntamen iſti
non pepercit pater qui ſub pondere pꝛeſſus in ipſo con⸗
fixus moꝛtuus eſt. Sed mira ieſu humilitas ꝙ ſic one
ratus incedit ad ſuam ignominiam ſuper ſe poꝛtare iu⸗

betur:quem coꝛpoꝛe abſentem ſpiritu pꝛeſentem ſic al⸗

locutus ſum. Domine quo vadis crucis pondere pꝛeſ⸗
ſus.aridi ligni pondere pꝛegrauatus.Ald quid poꝛtas.
Quove plantabis illud. Locus quo duceris ſaroſus õ.
Quomodo plantabis. Quis irrigabit.Aridum eſt ra⸗
dices non habet. ex quibus a terra ſumptus humoꝛ ſu⸗
matur in ramos.Terra ſitiens eſt damnatoꝛum et in⸗
terfectoꝛum locus.nunqᷓ; virgulta fuerunt in ea:ligna
conſueuerunt eſſe conſira in iuſticiam damnatoꝛum.
Adulterine plantationes ſunt.non dant radices altas:
non collocant ſtabile fundamentum:nmon extendũt ra⸗
mos ad fructum ſed ad toꝛmentum. non habent folia
pulcritudinis ſed deſpectionis atq; dedecoꝛis:nõ habẽt
fructus.ad eſum vtiles:ſed ad veſcendum pꝛe doloꝛib⸗
diſſuaues.non matureſcunt ad vſum:ſed vt vitã extin
guant penitus indureſcunt.Quareigitur defers domi
ne hanc lignoꝛum ſarcinam. Mõne noſti ꝙ affigeris in
eis vt affligaris in om̃ibus membꝛis coꝛpoꝛis. En cru
ciaberis in eis vt fies omni populo in deriſum:demum
expirabis in eis. Sed poꝛto lignum pꝛopter wtitum li
gnum:penale lignum pꝛopter vetitum pomum. Poꝛ⸗

to lignum vt vincam in ligno inuiſibilem hoſtem:qui

vicit in ligno.Noꝛto lignum:vt preter humanas ar⸗
tes ex ipſo faciam gradus aſcenſionis in celum. Moꝛ⸗
to lignum ſuſpendendus in illo:vt omnia traham peni
tus ad meipſum.MPoꝛto lignum moꝛtis ⁊ vite.Roꝛto

lignum experiẽtie pꝛedamnate. Poꝛtabat ſaluatoꝛ ari⸗
dam ligni machinam:in qua moꝛiendo trium hatu⸗
rus erat:debachaturus inuiſibiles poteſtates. Hec ſiq
dem machina plus in virtute qᷓ; in ſigura pactura erat:
et inuiſibilem inuiſibilium bonoꝛum habebat effigiem
et oſtenſura erat vitam toti mũdo per vnius hominis
moꝛtem. HBaiulabat ſibi crucem ieſus ad ſuam penam
atq; toꝛmentum. Et egreſſus a facie pilati qui einn ad
hanc moꝛtem damnauerat.per medium hieruſalẽ agẽſ

tanto fuerat a turba honoꝛe ſuſceptus.et acclamatus a

7

4
iter:in qua paucis ante diebus ſuperſedens ſubiugali

populis et a pueris hebꝛeoꝛũ:quaſi ſaluatoꝛ eſſet. Nũc

Vlut ſubiugale ſubiectum oneribus cũ obpꝛobꝛijs ex⸗

traducitur ſociatus duoꝛum numero damnatoꝛum ae
ſi latronum collega fuiſſet. Et exultabãt impij qð de iu
dicio victoꝛiã repoꝛtaſſent gaudentes funeſta leticia:eo
ꝓiniquitas ſuper innocentiam in foꝛo atq; pꝛetoꝛio ter
reni pꝛe ſidis pꝛeualuerat. Sed ve omni exultationi:q̃
ab iniqua radice pꝛocedit. Jeſus vero ducebatur extra
ciuitatem welut pꝛoſcriptus a mundo:quẽ nec ipſe mũ
dus ſibi malefidus agnouit ꝙletus erat iuſtis ꝙ ſic in⸗
ualuerat ſeua hominũ prauitas:et ꝙ altiſſima innocen
tia rexoꝛtabat a iudicio ſententie falſitatẽ.lebant etiã
qui nondum ab humanitate receſſerant ſaltem tenen⸗/

tes cum chꝛiſto ipſius nature in cõpaſſione conſoꝛtiũ:

ſolum in illa die letantibus quos pꝛauitas atq; crudeli

tatis iniquitas compꝛimebat. Milites et miniſtri hu-

ius damnate ſententie ſuggerentibus pontiſicibus ſa⸗
cerdotum ne oꝛiretur in citate ſeditio neq; tumultuſ
in populo.et chꝛiſtus eoꝛum elaberetur de manibus ꝓ/⸗
pter mutabilem animum turbe:cogebant ipſum greſſi
bus feſtinare. Et mos eſt iudicum ſic inbere. ſatellituʒ
Vro ſic agere videlicet feſtinare reum:ne aliquo ſuper⸗
ueniente caſu ſententiam latam effugiat Et cum exiſſʒ
ciuitatem feſtinatus ipſe feſtinus.quem amoꝛ non vio
lentia ducebat ad moꝛtem:vt homo gradiens nihil ſi
mulatum agens ex verberibus debilis. et ex pꝛemente
ſarcina gemens foꝛte non iuxta voluntatem impellen/⸗
tium pꝛoperabat acceſſus. Quamobꝛem ciuitatis po:
tam exeuntes angariauerunt pretereuntem quempiã
ſimonem cyreneum venientem de villa patrem alexan
dri et ruf:vt tolleret crucem eius Mõ pie ſiue huma⸗
ne ſed impie ac crudeliter factum eſt ad moꝛtꝭ accelera
tionem.et ad declinamenta contrarij. Ydcirco chꝛiſtũ
eronerant:vt incedat velocius. Simonem angariant
vt poſt eum vadat ocius:tanq; robuſtus et foꝛtis noui
ter oneratus. Multum refert in hoc tractu vpopante⸗
ſe huiuſcemodi yponaſticari.cum vigilanti verbo ab eu
angeliſtis naſcatur incertum. Et chriſtus crucem baiu
lans egreditur hieruſalem.ad quam ſimõ veniebat de
villa:qui non premeditatus chriſtum ſic oneratuʒ ob
uium habuit. Chriſtus vero cuncta prenoſcens illi pre
ſcius obuiauit quem non rogauit crucem accipere:ſed
ab alijs illam tollere iuſſus imo angariatus eſt:nec per
miſſus hieruſalem ingredi.de qua chriſtus exibat ꝛo
funde penetrare opoꝛtet qð in his actionibus obuelat᷑
et qð in tanta comitiua chriſti hominum atq; mulierũ
diuerſimode comitantium.ſolus nomĩe pꝛopꝛio ſimõ
hic deſcriptus per filios nominatur.et crucem poꝛtanſ
chriſtum ſequitur preeuntem.qua depoſita chꝛiſtus in
illa cruciſigitur. ⁊ ipſe ab angaria liberatur:vt intuetur
geſta non patitur ſed in animo foꝛte compatitur. Si⸗
mon iſte tipus eſt gentilium. Obediens ſiue obediẽtia
ſimon interpꝛetatur. Credidit ad predicationem chꝛi⸗
ſti populus nationum:et qui pꝛedicationem apoſtolox

4

1
O * —

Auiber

illoꝛum peramplius eſt dilata crudelitas pꝛimitiue cre
dentium in cheiſto viuente ac moꝛiente ceperunt cum
adoꝛauerunt magi. cum credit centurio cuius a chꝛiſto
ſides laudibus exaltata eſt:anteqᷓ;eius puerum reſtitu
eret ſanitati. Cum crediderunt gentiles quidam in tẽ/⸗
plo con ſilio philippi:querentes videre ieſum Cum ali
us centurio cum cruciſixoꝛibus cruci aſſiſtens:viſo ter

remotu et ſignis exelamauit dicens. Vlere filius dei e⸗/

rat iſte. Poſt miſſionem vero ſpuſſancti plena qq; nõ
tota gentium eſt ſecuta poſteritas.MPopulus nempe in
weritate credens obediẽs appellatur. De quo ꝑ pſalmi

ſtam multo ante ꝓphetatum extiterat: populus quẽ nõ
cognoui ſeruiuit mihi:in auditu auris obediuit mihi.

Cyreneus erat iſte genere qui interpꝛetatur hereditas:
a qua iudei ſuoꝛum merito peccatoꝛũ excluſi gentibus
per ſidem et merita data eſt. De quib hereditarijs in
lreditate gentilibus romanis ſcribit apoſtolus dicẽs.
Vpſe ſpũſianctus datus atq; receptus teſtimoniũ red
dit ſpiritui noſtro qm filij dei ſumus.ſi filij et heredes:

heredes quidem dei coheredes autem chꝛiſti. YBpſe ſiq⸗

dem ſaluatoꝛ pꝛedixerat de iudeis repꝛobandis et gen⸗
tibus admittendis.auferetur a vobis regnũ dei:et da⸗
bitur genti facẽti fructus eius. In veteri autem teſta⸗
mento cum diuidenda eſſet terra pꝛomiſſionis:ꝑ ſoꝛtẽ
mandauit illam dñs diuidi dicens:vt ſoꝛs ceciderit ita
diuidetur hereditas. Supꝑgradientibus intelligentiã
literalem ſoꝛs iſta eſt diuina gratia.ſupueniens mieri⸗
coꝛdia mittentis et pꝛeparationẽ per obedientiam reci⸗
pientis.quam quiſq; ſupꝑer ſe recipiens habebit heꝛedi⸗
tatem non perfunctoꝛiã ſed eternam.non terrenaʒ ſed
omnino celeſtem:de qua petrus in canonicaſſua dicit.
Benedictus deus et pater domini noſtri ieſu chꝛiſti: q̃

ſcom magnam miſericoꝛdiam ſuam regenerauit nos

in ſpem viuam per reſurrectionẽ ieſu chꝛiſti ex moꝛtuis
in hereditatem incoꝛruptibilem et incõtaminatã ⁊ im⸗

marceſſibilem conſeruatam in celis. Veniebat de villa

ſimon ad ſacerdotalem et regiam cuitatem::in illa ſua
negocia peracturus. Multo tempoꝛe iam audierũt po
puli nationum ſinagogicam digmitatẽ vnius dei cultũ

tm̃modo tenentem:et longo ante tempoꝛe facta in illa
pꝛodigia. Quamobꝛẽ pleriq; ſunt facti pꝛoſeliti. Sed
tunc populus gentium chꝛiſtum obuiam habuit: cum
chꝛiſtus ſinagogam de merito ſuo dimiſit. Nam ⁊ gr

ſtoli hanc ſententiam clareſcere tm̃ fecerunt:cum iude
is eos blaſphemantibus atq; pſequentibus intulerũt.
Vlobis opoꝛtebat pꝛimũ loqui verbum dei.ſed quoniã
repellitis illud et indignos vos iudicatꝭ eterne vite.ec⸗
ce conuertimur ad gentes:ſic enim pꝛecepit nobis do⸗

minus.Poſui te in lumen gentibus vt ſis in ſalutem

vſq; ad extremum terre.Aludientes autẽ gentes gaui⸗
ſe ſunt.et gloꝛiſicabant verbum domini: crediderunt
quotquot erant pꝛeoꝛdinatiad vitam eternam.Ac per

hoc ſaluatoꝛ omniũ non ꝑmiſit pꝛoſelitari pppulos gen

tium:ne fierent gelenne ſilij duplo qᷓ; iudei anmno et
opere cõtumaces:ſed eis obuiauit per miſteriũ ſue cru⸗
cis impoſite doꝛſo eius. Eleniebat de villa cyreneus ho
mo iſte.Avilitate villa ꝓpꝛie appellatur. vilia enim ibi

paguntur officia:nec vꝛbanitatibus floꝛet Poꝛro in vi

libus operibus ydoloꝛũ cultura gentes occupabantur.
Deg veniens ad ciuitatem vbi vigebat vꝛbanitaſ:etiã
melius et vꝛbanius impᷣmeditatus inuenit Elrbanioꝛ
chꝛiſtus omnibus cerimonijs et moꝛibus iudeoꝛũ. Et
ielioꝛ chꝛiſtus moiſe atq; ꝓphetis.et euangelium eius

omni ſcripture pꝛeeminet:et moiſaicam legem ſuꝑgre

ditur et pꝛophetas. Pꝛout auteʒ ſimon inopinate chꝛi

.—

tertiuſdecimus

ſtum obuiam habuit.ſic et gentilis populus eo tempo

re credidit: quo ſe credere non pꝛeſciuit. Diuina ſiqui⸗
dem diſpoſitione non hominũ:omnia fidei et ſuperne

vocationis miſteria peragũtur. Pater autẽ hic erat ale
xandri et ruſ. irum immodũu ꝓ inſolito moꝛe pater
a filijs non a ſuo patre vt innoteſcat deſcribitur. Sed
qm̃ alexander et rufus in contionem venerant diſcipu⸗
loꝛuin chꝛiſti:apoſtoloꝝq; facti diſcipuliatq; college.no

„

ti erant etiam in eccleſia tunc ex fama virtutum. Jdar

co marcus multo poſi paſſionem chꝛiſti euangeliũ ſcri⸗
bens hunc ſimonem a filijs pꝛenotauit. Viuebant enĩ

illo tempoꝛe quo marcus euangelium rome ſcribendo
dictabat documento apoſtoli petri. OHagis autẽ hoꝛum
nomina filioꝛum:ad niſſterium gentilis populi ad chꝛi
ſtum conuerſi deſeruiunt. Alexãder alleuans tenebꝛas

aut auferens anguſtias tenebꝛax interpꝛetatur. In te
nebꝛis erat gentium populus et vndiq; anguſtabat᷑ ab
eis:veritatem ⁊ legem ſanctam non nouerat nec viam
peruentionis in celum. Sed tunc tenebꝛas allenauit
abſtulit cum in chꝛiſtũ pꝛedicãtibus apoſtolis credidit
de quo longe ante per yſaiam vaticinatum eſt. Gentiũ
populus qui habitabat in tenebꝛis vidit lucem magnã

ſedentibus in regione vmbꝛe moꝛtis lux oꝛta eſt eis.

Ruſus vero ſanatio aut refectio noſtra dicitur. Inſir⸗
mabatur imo iacebat infirmus populus gentium.a bo

noꝛum inedia expugnabat᷑:ſed chꝛiſtum obuiã habens
ſanatus atq; refectus eſt. Et in tipo gentilis populi di⸗
ctum eſt a chꝛiſto cuidam quem infirmũ ſanauerat.ec⸗
ce iam ſanus factus es:iam noli ꝑeccare. De refectiõe

wro iſto pꝛeſagio dixerat dauid Super aquam refecti⸗
onis educauit me:qui non ſolum pꝛo ſeipſo ſed pꝛo gẽ⸗
tili populo etiam in enigmate loquebatur qui ad fideʒ

et ad dei miſericoꝛdiam venturus erat. Mec nempe ob⸗
uiatio que coꝛpoꝛibus e regione gradientibus ſacta eſt

diuinaxꝝ virtutum et inuiſibiliũ bonoꝛum miſteriũ ar⸗

guit.nam fide ceteriſq; virtutibuſ obuiatur chꝛiſto. O

vero ciuitatem ingredi non permittit᷑.opus eſt diuinuʒ

qᷓ;uis occultum.ne in id quiſpiã ingrediatur:a quo chꝛi

ſtus repꝛobatus egrediat᷑. O autem ad angariam cruq
cogitur operatio eſi demonum in altũ relata miſterium
Nam eoipſoqꝙ gentium populus chꝛiſto per fidemob/
uiando credidit.aduerſus credentes turba demonum

inſurrexit:et incitauit tirannos mundi principes. effe⸗
rato celo intendit Qui ad cruciatus innũeros dei mar

tires angariauerunt:qui woꝛtauerunt poſt ieſum dei fi⸗
lium crucemeius.MNec omnis angaria per violentiam
et coertionem alioꝛum addicitur:plerũq; accipitur vo/
luntate. Nam violentia quam regnum celoꝛum patit᷑
non ſemg ab extra exiſtentibus infertur. ſed vltroĩ mi
licia celeſti agoniſte periti ſibiipſis violentiam inferũt.

et angariant ſeipſos ad tollendam crucem ſuam: ſequẽ

tes ieſum iuxta mandatum ſuum qð inexceptuate po⸗
ſuerat. ſi quis vult venire poſt me: abneget ſemetipſuʒ

et tollat crucem ſuam et ſequat᷑ me: Sed in hocꝙ iſte

crucem ieſu poſt eum baiuiat merita diſtinguuntur a
gratia: et actiones noſtre ab effectibus ſaluatoꝛis. Poꝛ
tat ecclefia collecta de gentibus crucem ieſu poſt eum:
quia omnis paſſio quam propter chꝛiſtum eccle ſia tole
rat chꝛiſti eſt· Nam omne qð quis ꝓpter aliũ inuite aut
vwoluntarie patitur:eius eſſe dicitur pꝛo quo toleratur.
Nec meritum habet in eo ꝙ eccleſia multa in martiri⸗

bus perpeſſa eſt a tirannis.aut ꝙ ſibi voluntarie in con

feſſionibus intulit:ſed pꝛo eo ꝙ pꝛo chꝛiſto ſuſtinuit.et

ſibi pꝛo chriſto ad captandum regnum celoꝛum violen
tiam fecit.Ac per hoc omne bonum qõ pꝛo chꝛiſto aut

at
ſti
Et
ſenca⸗
leſo
nubus
ſrio
toaut
noutt⸗
teſe
leclt:c
peel
ſapun
ſium
Pimus
ſenti
unit
ſerius
Cofüi
niciſſt
eſiſeo
medi
Dduuin
tater
iecto
prorl
ſcute
Peua
hogen.
nnlite
tes ang
itum⸗
tuse
ſwinn
mine
nus h
teniſ
inchꝛ
lutſ⸗
Eren
ſimonn
peteri
komint
toqu
guentes
lhiſtun
ctumene
ößenan
lnawl
gubuse
uſano
ſu
Mlledn
Comer
Holteſe
ſosw
keleſt
nonla⸗
lteſnn
ſoo r
ooch
luav
ſhn
ſet

t

nho
ſigi⸗
Nerne
gi
gter
Sei
pa⸗
ge. no
Hlar
aſcri⸗
nten

bendo

weum.
Achei
nte
bak ab⸗
vwam
tecidit
Dentiä
magnd
deſt eis⸗
t Inir
luma
betens
puli di⸗
n, e/
facöe
efern/
oge⸗
ſe;
WMode
ſacheſt
ſieriüart
heiſio
idibino,
lochet
ſumaend
hiſerium
emob⸗/
monum
Ns effo/
wimar,
1teiſ/
ntion
ur vo⸗/
ſaen
woimmi
pierüt.
nſſeae
uteho/
etpſur
Ngſ
Untura
ie Po:
eumt
ſatoe
ſe aut
utor.
artitit
in con
litet
poolen
ſoaut

—

De paſſione domini Galuatoꝛis

patiendo aut aliter agitur chꝛiſti et agẽtis a gratia chꝛi
iti:quia ſibi tribuitur.et vt agatur ipſe gratiam tribuit
Et pꝛecium iuſtum in retributione pꝛemioꝛum per mi

ſericoꝛdiam ſuam noſtris actiombus equa lance iuſti⸗

cie poſuit. Nec alicuius eſtimatiõis eſſet.niſi ſuis actio
mbus ſoclaret:vt cõmunicatio actionũ chꝛiſti cum no
ſtris lalutarem effectum tribuat operibo noſtris.Agen
tis autem eſt:quna libera voluncate id quod placitũ dei
nouit exequitur. Libera enm voluntas agẽdi noſtra fa⸗
cit eſſe que facumnus Sed poſt eum baiulatoꝛ crucis in
cedit:quia chꝛiſtianoꝛũ agoniſtica vita eum ſequi᷑ non
pꝛecedit.Naratur nobis alia diſſerendi materia:cũ ge⸗
ſta huiuſcemodi ante conſpicumus. Trinitatem patreʒ
filium et ſpumſanctum eternam eſſe fide ſancta ſuſce⸗
pimus.que tunc innotuit iuxta acute capacitatem no⸗
lcentium:cum creaturam rationalẽ de nihilo in eſſe p⸗
duxit Et iniciatum eſt tempus poſt omnia que ſunt po
ſterius ſubſecuta. Eternus eſt cum patre et ſpirituſan⸗

cto filius.nec pꝛius habet neq; poſteriꝰ: ſed creaturahiſ

viciſſitudinibus variatur. Ende poſt creationẽ ſtatim
eſt ſecuta quedam damnata poſteritas.vt angelus irre
mediabiliter ĩcelo:et homo remediabiliter in paradiſo
diuina mandata contemneret.Pꝛeit ergo ieſus eterni
tate quia deus:poſt quẽ genus humanũ a creatione ad
iecto modico interuallo cum cruce ꝑeccatoꝛũ in pꝛimis
pꝛothoplaſtis acceſſit.nam ſi peccati nõ fuiſſet actio ſub
ſecuta:etiã ſi natus non tamen chꝛiſtus fuiſſet occiſus
Peccatum ergo radix amariſſima cru fuit.Poꝛtat er
gogenus humanum poſt ieſum crucẽ:quia peccata cõ⸗
miſit.vnde crucifixus eſt.Ad quam ferendam demen⸗
tes angariauerunt ꝑſuadentes cõtemnere diuine pla⸗
citum voluntatis.in qua crucifixus eſt deus et abſolu⸗
tus eſt homo Sed ꝙ ſimon non cruciſigitur ad impoſ⸗
ſibilitatem et inſufficientiam redẽptionis per purũ ho
minem ꝑtinet.non emm purus homo potuiſſet aut ge
nus humanum ſemetipſum crucem ſuſtinẽdo redime
re niſi deus eſſet qui pateretur in homine:cum hoc qð
in chꝛiſto deo agitur genus humanum in pijs ſidelib
vlut ſimon coꝛpoꝛeis oculis intuetur atq; compatitur
Ecce ypopatenſe ſimeonis in templo. Ecce ypopatenſe
ſimonis in moꝛtis articulo. Miſtica ſunt que diximus
pꝛeter intentionem ſuſcepti operis. Sed ſi ebes legen
tium intellectus non fuerit in moꝛes hominum facile
retoꝛquentur.quoꝛum pꝑſpicuntati qð eſt poſſibile relin
quentes:ad rei geſte oꝛdinem reuertamur. Mꝛeeuntẽ
chꝛiſtum imo vt credo a ſatellitibus ligati ante dedu⸗

ctum:exoneratum a cruce ambulãdi velocitate.ſed cru

ciñgendum in illa moꝛt acerbitate:ſimonemq; poſt eũ
iuxta vel depꝛope crucem baiulantem. duoſqʒ; latrones
quibus aſſciſatuſerat turba plurima ſequebatur:vnꝰ
cauſa non ratione ceteroꝛum VUnde vigilanter euãge⸗
liſta dicit.. Sequebatur autem eum turba multa po⸗
puli et mulierum:que plangebant et lamentabant᷑ eũ
Conuerſus autem ad illas ieſus dixit. Gilie hieruſaleʒ
nolite flere ſuper me.ſed ſuper vosipſas flete et ſuper fi⸗
lios vſtros.quoniam venient dies in quibus dicent.
beate ſteriles et ventres qui non genuerunt:et vbera q̃
non lactauerunt.Tunc incipient dicere montibus ca⸗
dite ſuper nos:et collibus operite nos Quia ſi in viridi
ligno hec faciunt in arido quid fiet. Sequelas multo⸗
ciens chꝛiſtus habuit hominũ atq; mulieruʒ. ſed varia
cauſa varioq; affectu:ſed nunc altioꝛ cauſa tot fecit adeſ
ſe ſequaces. Sed dumtaxat deterioꝛ phariſeos atq; põ
tifices ſacerdotum:qui tãtum finem optati encij vt in
fallibiliter aſpicerent ſequebãtur.Aliqui vero tot ſigno

rum vltra omnem humanam potentiam factoꝛum cõ

ſcij exiſtentes:ſi quid in moꝛtis articulo faceret pꝛo ſei⸗

pſo viſere querebãt qui tot ſigna in alijs fecerat.q etiã

tres moꝛtuoſ reuocauit ab inferis mira conſideratione
tenebantur.ſi volebat ipſe ad tartarea loca deſcendere
a quibus alios reuocauerat.Aut ſi aliqua inſolita potẽ⸗
tia de illoꝛum manibus laberetur. aut ſi aliter per ſigna

innoteſceret:aut quali patientia quali vultu.qua conſi
ſtentia ſi moꝛeret᷑ in ipio actu moꝛiendi perſiſteret. Si
hunc deus requiret deſuper ſi ſibi aliquid noui adueniſ
ſet:qui tot noua fecit in ſeculo:qui nouam vitam mun
do ſic labefacto monſtrauit. Si quiſpiam pꝛo ipſo con

ſurgeret ſi noua ſeditio aut tumultus pꝛo ipſius liber⸗

tate oꝛiretur. OPoꝛro curioſitas multos adduxerat ĩ ſe⸗
quelam. Quoſdam vero pietas hũana mouebat ad hu
iuſcemodi ſpectaculum conuenire maxime mulieres:qᷓ
rum quodam inſtinctu nature magis pius eſt ſenſus

pꝛonioꝛ in lacrimas.cum aliquoꝛum vidermt aut audi
erint paſſiones et ſeuas conſpiciunt nouitates.Et ſepe

intantũ earuʒ ſenſus humana pietate atq; compaſſiõe

molleſcit: vt ſepe quos non cognouerint neq; viderint
poſitos in afflictione deploꝛent Et neſcio vnde plerũq;

fletus eius effidtur dulcis.et lacrimas querunt mate⸗

riam effundendi.necnõ virgo mater incognita ſed ma
ria cognita mater multos ad hanc ſequelam moꝛibus
non verbis adduxerat:vt viderent moꝛes eius in moꝛ⸗
te filij eius. Erat poꝛro mirandum virginem inſolitam
publico niſi dum erat cum filio deuitantẽ aſpectus ho⸗
minum.conſoꝛtia mulierum.ſilentio frenatam. virtu⸗
tibo fretam. viduatam viro.derelictam virili conſoꝛtio
cum ſibi vterinis ſoꝛoꝛibus et alijs mulieribus crucifi
gendum filium ſequi. cum mos mulierum non ſit vel

le videre filios trucidari⁊ executionem illius ſententie

que filium crudeli pena ſiue moꝛte diuerberat. Otupe
bant autẽ omnes qui nouerant huius hominis ſic ad⸗/
dicti matrem. ꝙ etiam in tante pꝛeſſure anguſtia ſilen⸗
tiũ ſeruabat:chꝛiſtifoꝛmis facta qui cũ malediceret᷑ nõ
maledicebat.et cum pateretur non cõminabatur: nec
aliquid impatiẽcie ſiue tedij reſonabat. Que om̃ia ma
ter tenebat diſtricta cenſura Galluntur tamen qui pie
tatis cauſa et eliciendi ab oculis audientium lacrimas:

aliter concionando declamãt. Doluit pia mater:ſed ni⸗

hil geſſit impertinens. Multeq; mulieres pietate atq;
compaſſione ferebant᷑ in illam:ꝙ filio vnico priuabat᷑ ⁊

ꝙ hoꝛrendius velut res turpiſſima moꝛte damnandus

ſequebanturq; ieſum pietate matris:atq; viderunt ſi⸗
lium cruciſigi.et animã exalare. Vmpſcrutabilis obijci
tur cauſa cõmouens ꝙ multitudo populi et mulierum
chꝛiſtum ad videndũ eius ſpectaculum ſequeretur. et

es varia quo moꝛti adiſciebatur:qui plurieſ coꝛda mul

toꝛum pꝛedicando atq; mira faciẽdo cõmouerat. Et ſi⸗
cut in delatione dixerunt iudei ꝙ populum cõmouit do
cens ſic cõmouit ⁊ moꝛiẽs:idẽ in oĩbus chꝛiſtus docẽs
et moꝛiens.Necnon et ſecreto tractu chꝛiſt poſt ſe mul
titudinem ropuli ſexus vtriuſq; trahebat:vt viderẽt ſi

gna magnalia vt boni cõfoꝛtarent᷑ ⁊ mali confunderen⸗
tur:vt agnoſceret᷑ caritas qua dilecti fuimus.pꝛecium
quo redempti ſumus:vt appꝛobaretur innocentia:co⸗/
gnoſceret᷑ iniuſta ſentẽtia vt audiretur ſeptifoꝛmis do⸗
ctrina crucis.cõpꝛehenderetur in chꝛiſto patiens con⸗

ſtantia mentis:et deitatis pꝛofeſſio audiretur:vt vide

retur quomodo et cui compatiunt᷑ inſenſibilia elemen
ta:in quiem tm̃ rationalis creatura deſeuit. Sed mulie

res plangebant et lamentabantur. Plangebant com⸗

paſſione ſilij ſiue matris. Et lamentiabantur:quoniam

EH

2
NR„y ,
c.

l

in illo die in hieruſalem contra chꝛiſtum iniuſta fuit la⸗

ta ſententia. Plangebant ſuper chꝛiſtum pie mulieres
gqui feſtine vucebatur ad moꝛtem vite donato? Et ſa⸗
nitatis reſtitutoꝛ:cui nulla dominabatur iniquitas vñ
taliter moꝛeretur. MHemoꝛes erant bonoꝛum que ipſe
ſepe pluribus fecerat:et nullius eius conſde mali Sul
cedo ſermonum eius non erat alulita. et pietas vultuſ
eius in memoꝛia ſequentium adhuc erat: impietatem
pꝛeualuiſſe in iudicio ferebatur. vnde hic derelictus ab

omnibus ſic tradebat᷑ in moꝛtem. Et vt conſideratio-

m hominum plus accreſcat:nemo pꝛo ipſo fertur emi⸗
ſiſſe ſermonem Ded pꝛeualẽte inluſticia virtus in peſ⸗
ſundationeʒ deuenit. alibus mulieres acte pꝛoſpicijs

plangebant humanitus ſuper chꝛiſtum:et ſeuam homi

nis lamentabantur adeſſe foꝛtunam id quas ſaluatoꝛ

conuerſa mente ſollers.in ammo claruſ.agoniſta intre
pidus.vtilia ſemper docens cautelam adhibens ꝓ futu
ris quoꝛum erat omnino pꝛecognitoꝛ:dixit Gile hie⸗
ruſalem nolite flere ſuper me Gilias hieruſalem axpel
lat:tanq; in illa genitas atq; natas.Nã ex antiquo mo/
re loquendi gemtoꝛum ſuoꝛum atq; natoꝛũ mater oĩs
ciuitas dicit ur. Pꝛohibentur flere ſuꝑer chꝛiſtum.quia
nec opus habet compaſſiõe humana:mec reuocatio ſen
tentie ſiue moꝛt ex lacrimis omnino pꝛoueniet. Sed
nec plangendum ſuper eum qui woluntarie patitur. et
qui poſſit elabi de manibus miniſtroꝛũ:nã neq; pilatia
iudeis male ſuaſi ſententia chꝛiſium cogebat in moꝛtẽ
Dictabat chꝛiſtum moꝛi illa ſententia nõ cogebat.nec
copia militum ⁊ miniſtroꝛũ inferre chꝛiſto violentiam
fotuiſſet:quos ipſe poterat vno verbo conterere vel ter⸗
rere.Nulla reſtis ſuffeciſſet ad vinculum:ſi voluiſſet ef
fugere.loluntarius ſiquidem accedebat ad moꝛtem:
qᷓ;uis vi trahi ab aſpicientibus crederet᷑ Quocirca mu
lieribo dicit. Nolite flere ſuper me:ſed ſuꝑ vosipſas fle⸗
te. Nolite flere ſuper me qui ſponte ſubeo moꝛtem. qui

leti et vite imperium habeo cui mhil deperit moꝛiendo.

cuius ſuſcitatio facilis:quem pater eternus nõ derelin⸗
quet neq; permittet ingredi coꝛruptionem:quem poſt
triduum tremefacta terra citiſſime ſuſcitabit. Sed ſu⸗
per vosipſas flete.Hoc non ſolum adillas mulieres ſe
quentes refertur.ſed ad totam hieroſolimam ciuitateʒ
in qua chꝛiſtus moꝛtis pꝛoſcriptionem tam iniuſte ac⸗
ceperat:in qua nemo fuit qui pꝛo chꝛiſto ſe oꝓponeret
atq; clamaret contra perfidiam ſacerdotum:aut allega
ret ipſius innocentiam niſi gentilis iudex qui etiã ma⸗
le iudicando defecit. Sed verba dicebãtur ad illas que
ſequebantur plangentes. vt earum numero tota ciui⸗
tas ſuturo periculo includatur. Mos enim eſt ſacre ſcri
pture numero paucoꝛum ſiue vnius multitudinẽ ſe⸗
pe concludere.necnon ⁊ plerunq; vni miſſo nũcio aut
aliquid aſſerenti:tanq; multifudini reſpõdere.Nec enĩ
intelligamus in illa chꝛiſti allocutione illas aut vumta
xat mulieres intelligi ſed etiam magis viros:quoꝛum
funeſtis clamoꝛibus moꝛs chꝛiſto irrogata cognoſcitur
et quoꝛũ neglectu non fuit iniuſticia pꝛopulſata. Sup
vos flete hieroſolimite. Super ſe fleat ciuitas hieꝛoſoli
ma.quia ꝑꝛout avobis crudelis iniuſticia eſt egreſſa ſic
in vos niſi penitentiam dignam egeritis ſeua pena de⸗
ſeuiet. Mã idcirco ad fletum penitentie illas inuitat:vt
futuram pꝛecaueant vltionẽ Mec enĩ tali odio chꝛiſtus
agebatur in eos:vt vellet ferire. mag; autem id agebat
vt tam crimẽ hoꝛrendum penitudine cum lacrimis la/
uaretur: ne inueniret quos haberet vlciſci. Erxilioꝛi enĩ
ſenſu in his verbis agitur vt magis ſit flendum ſuper
pꝛe ſidentem iniuſtum:q; ſuper iuſtũ occiſum. Et am⸗

tertiuſdecimus

plius eſt vallanda doloꝛibus iniquitas pꝛeualens:qᷓ; in
nocentia iniuſte ſuccumbens. Nam bonitatis poſſeſſoꝛ
tim̃ coꝛpoꝛe pꝛemi poteſt:iniquitatis actoꝛ in vtroq; cõ⸗
funditur. NHihil adimitur iuſto qui etiam per moꝛtem
euadit et carcerem:et libertatem citouolam amma ipſa
ſoꝛtitur. Yniquus vero ſuper ſe iniquitatis muſeria et
ſi non coꝛrigitur continua meſta deploꝛet. ꝙG̈0lant ſuꝑ

ſe miſeri peccatoꝛes.et eo amarius:quo ſe credant eſie

felicioꝛes. Non plangant ſuper iuſtos:qui eo beatioꝛes
fiunt.quo amplius in hac vita toꝛquentur. Senegat
his verbis dominus noſter ieſus chriſtus ſuper virtu⸗
tis alumnos eſſe plangendum ſi quomodolbet huius
mundi aduerſis agantur.wlut ſuper eos quiarduis a⸗
gonibus palmferum culmen attingunt:ſed ſuper his
qui pꝛopꝛijs criminibus ad inferos nempe deſcendũt.
Suhper omnia vero plangendum eſſet in exhauſtibili⸗
bus fontibus lacrimarum de ipſa hominum prauitare
qua imo quia ommũ creatoꝛ offenditur. Vltiq; malum

eſt ꝙ iuſtus iniuſte patitur. vtiq; malum eſt ꝙ iniquuſ
preualet aduerſus eum: ſuper ommia peius eſt ꝙ regi

omnium diſplicet᷑. Sed neq; ita ex iſta ſaluatoꝛis ſen/⸗
tentia cenſendum eſt.ꝙ omnino fletus cõpaſſionis ar
ceatur.cum et iob dixerit ꝗglebam quondam ſuper eoqͥ
afflictus erat:et cõpatiebatur anima mea pauꝑi.Sed
comꝑpatione vnius ad alterum hoꝛum dominus loqui
tur vt magis flendum ſit ſuper iniuſticiam qᷓ; ſuper q̃
lemcunq; tempoꝛalem miſeriam. quia illa deo emula:
plerunqᷓ; pꝛeſentem et eternam penam nanciſcit᷑· Iſta
fulta virtute deo grata ex iſta excerpta immarceſſibileʒ

gloꝛiam plene ſoꝛtitur. Sed hanc deploꝛationem mi⸗
quitatis ⁊ iniuſticie honnnum que deo contumeliã ge⸗

nerat et agenti certum ſupplicium:hieremias vaticina
tus aſſeruit et petens amaro animo dixit.Quis dabit
capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum.

et ploꝛabv die ac nocte interfectos filie ꝓpli mei. Quis
dabit me in ſolitudine diuerſoꝛiũ viatoꝛum. Derelin⸗

quam populum meum recedam ab eis.quia omnes

adulteri ſunt:et cetus pꝛeuaricatoꝛum extendeꝛunt lim
guam ſuam quaſi arcus mendacij et nõ veritatis. Cõ⸗

foꝛtati ſunt in terra.quia de malo ad malũ regreſſi ſunt
et me non cognouerunt dicit dominus. Conſonãt iſta
vrba ſententie ſaluatoꝛis:qua mulieres ad ſuper ſeip⸗
ſas et ſuper earum filios remittit vt ploꝛent:quia pꝛo⸗
pter inherentem maliciam non pꝛopter coꝛpalem miſe
riam eſt plangendum.Adnectit enim fletus a ploꝛatio

nis cauſam:quia omnes adulteri ſunt et cetus preuari

catoꝛũ.Adulteri pꝛofecto erant iudei.pꝛo eoꝙ a dei tho
ro receſſerant:rigoꝛem vere fidei non ſeruantes. Et q̃⸗
dam congregatio facta exant pꝛeuaricationis mãdato⸗
rum dei. Et extenderunt linguam ſuam qua ſi arcũ mẽ
dacij contra chꝛiſtum: falſitates quas ipſe non dixerat
imponentes. Et ſuffocauerunt in iudicio vrritatem: vt
vna ſubmiſſa. reliqua vero tacita chꝛiſtus moꝛte crude
liſſima damnaretur Qui confoꝛtati in terra cõtra chꝛi
ſtum vocibus inualeſcentes et de malo coꝛdis ad malũ
operis ſunt egreſſi.vt chriſtus a mundo huiuſcemodi
proſcriberet᷑ꝛet nõ cognouere imo cognoſcere noluerũt
chriſtum qui verus dei eſt filius:ſicut dixit ab eterno:
per ſeripturam ommpotens pater eius.Luce clariꝰ pa⸗

tet ꝙ hic pocius iniquitas qᷓ miſeria deploꝛatur. Mee

profecto ſententie deriuantur ad quoſq; alios peccato⸗
res deům quomodolibet offendentes.qui ſuper ſemet
ipſos inconſolabilem doloꝛem deberent inducere. atq;
marillas et oꝛa lacrimaruʒ riuulis irrigare: vt nulla eis
eſſet conſolatio ſuper terram donec indulgentie atq; re

miſt
Wolt
funti
nemal
foꝛenn
ſututa
tionis
Ceoꝛun⸗
ſros. C
diuimna
contin
litiſed!
teramt
rulalem
Hedne
gendus
enimer
Ploꝛare:
neman
te. de
mitans
ſoꝛey
ſtimo:
lle tac
pacisrl
Perteni
neſtin⸗
uocola
cit Quo
leſterles
nonacn
uith
Gw
aia
i den⸗
etio⸗
ſtyirt
tummt⸗
tiſtean
ſnapee
gente
ſto
bularon
minere⸗.
noytion
lihreſern
nerſa
luntoimn
Merpero
tcſquo

Nnnmoh
nfanft
ſonend
Auohnte
Dumune
Lopini⸗
trin,⸗
ſlounſe
Utenwe.
hſlttent
henn

in

prautare
cönmln
Plniqpaf
eſing
Noris ſen⸗
hfinkn
X
upi Gel
nuslogoi
Pperij
emula:
f Sa
eſſiblle,
em im⸗
elge⸗
MWa
is da
marom.
ei.Quns
Derelin
id omnes
denunrln
tatis K/
greſſiſunt
ſonit iin
perſepp
guis po⸗
lmmie
oloutio
Prepari
witto⸗
Ct⸗
cato⸗
tämẽ
direrat
emet
ce
nachei
Mmmli
ſenoei
plverit
etemo⸗!
ln p
1 Mer
eluto⸗
ſemet
atc;
laeis

ichre

mm urrrrrrrrrr

De palſſione domini Galuatoꝛis

miſſionis peccatoꝛum aſtipulatio haberetur. Et q;uis
multe mulieres eſſent que ipſum a galilea ſecute fue⸗
rant:ſolum ad hieroſolimitas videtur direxiſſe ſermo⸗
nem:quoꝛũ maioꝛ numerus in quo claudebat ipſe mi⸗
noꝛem.autem adiecit ſuper ſilios vſtros ad penam
futuroꝛum ferebat᷑:ad confirmationem illius impꝛeca
tionis quam ſibi exquiſierat coꝛam pilato populus iu⸗
deoꝛum dicẽs:ſanguis eius ſuper nos et ſuper filios no
ſtros. Et rata facta eſt illa ſententia et iuſtis demeritis
diuina iuſticia decernente. Nunc autem ſaluato⸗ illam
confirmare videtur cum mulieribus plangentibus di
cit: ſed ſuper wosipſas flete et ſuper finos veſtros Si li
teram tm cõſideramus foꝛte hoc ideo dicebat quia hie
ruſalem tradenda erat encio a pꝛincipibus romanoꝛũ.
Bed neq; ipſe chꝛiſtuſ cum ſuper hieruſalem fleuit crxe
dendus eſt fleuiſſe oculis ſuper edificia ſubuerrẽda: nõ
enim erat dei filij reſolutionem compoſitoꝛũ lapidũ de⸗
ploꝛare:nec ad hoc venerat:ſed pericula et ingratitudi⸗
nem animoꝛũ pꝛo quibus etiam penam venerat tolera
re.id quam deploꝛationẽ remittit mulieres hieroſoli⸗
mitanas:quas wlut ſibi compatientes alloquitur. Et
foꝛte vxoꝛes erant qᷓ;plurime illoꝛum viroꝛũ qui de chꝛi
ſti moꝛte dolebant:ſed non pꝛeualentes maioꝛi nequi⸗
cie tacuere.llio autem ſenſu hieruſaleʒ ſilie anie ſunt
pacis:que ſuper nullo affici lamentis doloꝛibus debent
pꝛeterq; ſuper quod dei diſplicẽtiam generat.Nihil enĩ
meſticia dignum niſi peccatum. Rationem autẽ retoꝛ/
quẽdo lamentationis et fletus in ſe ipſe ſaluatoꝛ anne
ctit. Quoniam ecce venient dies in quibus dicent:bea⸗
te ſteriles et ventres qui non genuerunt :et vbera que
non lactauerunt. Mos eſt hommum vltime afflictoꝛũ
qui tm̃ iſtam non aliam vitam conſiderant huiuſcemo
di verba pꝛoferre:vtinam nati penitus nõ eſſemus.Et
quia vndiq; aguntur anguſtijs.nec adeſt copia euaden⸗
di. beatiſicant quimundi huius miſerias nõ viderunt.
et illos extollunt laudibus:quibus generãdi non affu⸗
it virtus nec officium nutriendi.Ad gurgitem miſeria
rum ſpectat lucem mũdi huius noluiſſe vidiſſe:atq; be/
tificare ſteriles et non alẽtes pariter ⁊ nõ natos.Tunc
incipient dicere montibus cadite ſuper nos:⁊ collibus
operite nos.Hec omnia quocunq; modo ab euangeli⸗
ſtis pꝛoferant᷑ optatiua ſunt:et ad id reſerunt᷑ qð in tri⸗
bulatione maxima poſiti aut vidẽtes ineuitabiliter im
minere:vellent inuenire latibula.et optant voꝛagines
montium colliumq; cauernas.Hec omniaconant᷑ ple
riq; referre ad tempus:quo hieruſalem a romanis fuit
euerſa. Qõð intantũ reoꝛ inquantum ſeua et hoꝛrenda
punitio immanitatem cõmiſſi ſceleris pandat arguat.
Alliter vero ad altioꝛa me altioꝛ vehit vt pocius pꝛo die
iudicij quo detrudentur in infernum ineuitabiliter pec

catoꝛes peedixerit iſta ſaluatoꝛ: quod de iuda meternuʒ

damnato lyſterne pꝛedixerat. Melius ſibi fuerat ſi na⸗/
tus non fuiſſet homo ille Qð verum eſt per iſtam aſſer
tionem de cetu omniũ damnatoꝛũ.et qð dictum de iu⸗
da cognoſcimusꝙ ſaluatoꝛ mulieribus eſt locutus in
vnam conuenire ſententiã: vt non naſci ſit melius qᷓ
damnari.et beatam eſſe ſterilitatem et inalitionẽ.aꝛ vel⸗
le oppꝛimi montibus ⁊ collibus operiri:qᷓ; detrudi eter
naliter in infernum. Poſſunt etiam per has mulieres
chꝛiſtum ſequentes quas pie ſaluatoꝛ alloquitur abil⸗
lo tempoꝛe vſq; in finẽ ſeculi futuri pꝛedicatoꝛes intel⸗
ligi.quibus tipice ſuadetur vt ipſi ſeipſos deploꝛent:flẽ
do mittentes ſemina regni dei: et alios fletum doceant
et lamentum:ſuper patratis ſceleribus magis qᷓ; ſuper
domini paſſionẽ. Quam deploꝛaſſe ſceleribus non coꝛ

rectis et non emiſſis lacrimis et ſingultibus ſuper eis
fletus eſt infantium:et muliercularum plangentiũ ad

fabulas poetarum. Alut enĩ recitari audiunt epitaphia

varie ſeu ſtrẽnue moꝛtuoꝝ. Magis vero vixerim lamẽ⸗
ta ſomniantiũ:qui cũ vigilauerint in riſum per ſomnũ
viſa conuertunt. Et mirum me vidiſſe ſepe recolui au⸗

dita chꝛiſti paſſione multos etiam repꝛolvs pꝛoꝛupiſſe

in lacrimas:quas vt elicerem ab oculis audientiũ con⸗
cionaãdo ad populum:ſtulte neſcio an perite per pia ver⸗
ba ſepe tentaui.Quod et feci ſicut fere ſolitũ eſt omni
bus qui declamat:maxime ab illo tempoꝛe ſiue die quo
eccleſia chꝛiſtum per ſua officia recolit crucifirũ. Cunq;
ad ꝓpꝛia remeaſſe illos aſpicerem chꝛiſti paſſionibus et
lacrimis ⁊ virtutibus valedixiſſe cognoui.et de priſiina
conuerſatione nihil mali fuiſſe ademptum nec fleuiſſe
facinoꝛa: ꝓpter que paſſio fuit collata quã fleuerãt Qui
bus et ſimilibus ceteris gratius eſſet atq; ſalubꝛius qᷓ
paſſionem:paſſionis elementa fleuiſſe. Ypſa ſiquidem
peccata que preceſſerant et que futura chriſtũ pati ſua
vwluntate fecerunt.ſuper quibus doloꝛibus et meroꝛi⸗
bus affici neceſſarium eſt:etiam ſi ſuper paſſionem nõ
tamen impie ſed pie bominum anima letaretur. Quẽ
fletum per pꝛedicatoꝛes ſuaderi debere in tipo mulierũ
ſpũſſanctus per hieremiam pꝛophetam aſſeruit.Audi⸗
te ergo mulieres verbum domini:et aſſumãt aures ve

ſtre ſermonẽ oꝛis mei ⁊ docete filias veſtras lamẽtatio⸗

nem:et vnaqueq; pꝛoximã ſuam planctum.quia aſcen
dit moꝛs per feneſtras noſtras:ingreſſa eſt domus no⸗
ſtras. Moꝛs peccatum intelligitur:quod per feneſtras
varias appetitionum quas aperit peruerſa voluntas:
et per quinq; incautos coꝛpoꝛis ſenſus ingreditur: Cu
ius rei cauſa fletum iubet fieri et lamentum. Quadaʒ
etiam comparatione ſui:peioꝛa mala ventura pꝛenun⸗
ciat cum dicit.Quia ſi in viridi ligno hoc faciunt.quid
in arido fiet. NPer ſimilitudinem non per pꝛopꝛietateʒ
ſaluatoꝛ tunc loquebatur ꝓprietatem volens ment ho
minum introferre. Viride lignum ad tempus ſue con
uerſationis inter homines retulit.aridum vero ſubſe⸗
quens.Necnon et viride lignũ retulit ad ſeipſum. ari⸗
dum vxro retulit ad omnem hominum cetum peccato

rum ſiue iuſtoꝛum. Senſus ſiquidẽ huius eloquij ſic

elucet. Si ertempoꝛe quo mundo traditus ſum viſibi
liter conuerſari.tot ſunt exoꝛta pericula vt iniquitas re
gnum habeat innocentia pꝛoſtrata ſuccumbat.quid er
go erit in poſterum. cum ſtrages odio mei nominis cre
bꝛeſcent.cum aduerſus euangelium meũ totus arma⸗
bitur oꝛbis. Si in viridi ligno chꝛiſto ieſu dei filio hoc
faciunt.quid fiet in bominibus qui aridi a radice boni
operis etiam bone voluntatis ſunt. Si a mundo ꝑin⸗
iuſticiam preciditur viride lignum. qua iuſticia rema⸗
nebit et aridum. Si punitur vt malefactoꝛ mediatoe

dei ⁊ hominum homo chꝛiſtus ieſus dei filius hbomo ve

rus:quomodo mũdi mala ⁊ calamitates euadet iuſtus
ſiue iniquus.liride lignum chꝛiſtus etiam ſola virtu
te radicis:ſuppoſitat enim eum verbum eternum.Cli
ride lignum chꝛiſtus ex ſpirituſancto cõceptus eſt. Vli

ride:quia deſficere neſcit.qui etiã ſua parte moꝛte mul-

tatus potenter ipſe ſurrexit. Eliride lignũ chriſtus:ſub
cuius vmbꝛa quieſcit malis ardoꝛibus eſtuatus. Vliri⸗
de lignum chꝛiſtus.cuius folia verba in ſeculum ſeculi
non marceſcunt.liride lignum chꝛiſtus quod planta
tum eſt ſecus decurſus aquarum folium cuius non de⸗
fluet:et omnia quecunq; faciet ſemper pꝛoſperabũtur.
Aauarum ꝓfecto decurſus:et pꝛofluentia populoꝛum.
Vnge in apocalipſi dicitur:aque multe populi multi.

K.

Ajber

Juxta quos chꝛiſius per carnis aſſumptionem planta⸗

tus:quia incarnatus eſt· vt labentes per moꝛte que m/

tercapedinẽ neſcit:et per peccata que fragilitas aut ma⸗
lcia humana impꝛetermiſſe cõmittit habeant qð capi⸗
ant ne labantur. Clideant lignum: chꝛiſtum ſcinicet qo
teneant ne fluant in mare damnationis eterne. Foliuʒ
quidem eius ꝑmirum viride dicitur: ſi nunq; defluet.
geolium eius eſt euangelium eius. Nunq; defluet quia
ineternum eſt:nunq; defluet quia immarceſcibile pem
tus eſt. Et omnia pꝛoſperabuntur que faciet.quia om̃i⸗
potens eſt:et voluntati eius nemo re ſiſtere poteſt. Se
lignum viride pauloante pꝛedixerat: cum diſcipulis ſu⸗
is in mõte oliueti pie ſermocinaret᷑. Ego ſum vitis ve⸗
ra: vos palmites. Sed viride hoc lignum palmites qs
emſerat ſcilicet apoſtolos perdidit:quia ommibus dilci
pulis valido moꝛ endi timoꝛe perterritis ac fugatis in⸗

ter hoſtium manus ſeuas male tractando ſolus ipſe re

manſit. Quid ergo fiet in arido ſi abſciſi ſunt palmitet

a viridi ligno. Ham enim ariditas in his qui loni cre⸗

debantur aderat: ſcom ſentẽtiam ſaluatoꝛis. Si quis
in me non manſerit:mittetur foꝛas ſicut palmes ⁊ axe
ſcet. Mon igitur apoſtoli manebant in chꝛiſto: qui iam
mente abvlita fide negau erant chꝛiſtum. Petrus autẽ
trino negationis verbo inficiatus erat. Sed non venit
in apoſtolos equa ſententia:vt in ignem eternum mo⸗
re ligni aridi mitterent᷑. Subuenit eis occultis modis
et meritis: gratia ſaluatoꝛis. Sed in arido quid fiet.
Qo ad pꝛefatam ſententiam ſequit᷑ colligent eum et
in ignem mittent et ardet vt ex pena culpam pꝛenotet
et ex vtriſq; mala futura pꝛonunciet Tliride lignũ chꝛi
ſtus ceſſit nemini:pꝛe timoꝛe aut pꝛe aliquo intermia⸗/
to periculo In arido quid fiet cum ſcom ꝓpheticum ſal
uatoꝛis in ſine ſeculoꝛũ areſcent homines pꝛe timoꝛe
expectatione que ſupueniet vniuerſo oꝛbi. Omnis vo
ariditas quã ſic ſaluatoꝛ pꝛenunciat. aut ex inſufficien⸗
tia hominum eſt. quia ſcõm apoſiolum non ſumus ſuf
ficientes cogitare aliquid ex nobis multominus ⁊ age⸗
re.ſed omnis ſufficientia noſtra ex do eſi:et de iure ſub
iecte materie in mihil tendimus quia ex mihilo creati ſu
mus.ex creatoꝛis autẽ intuitu ſumus qð ſumus:⁊ agi⸗
mus bona que facimus. Aut eſt ariditas ex hominũ pti
naci malicia:qui ſeipſos pꝛocaci actione humoꝛe gratie
arefaciunt. Aut ex maloꝛũ fragoꝛibus ? terroꝛibus tirã
noꝛum:quos homines expaueſcũt Aridi pꝛofecto ſunt
homines qui a ſeipſis non habent vnde aliquid boni fa
ciant:et habent vnde mala committant atq; deñciant.
Quoniam autẽ viride et aridum vera contrarietate vt
cetera contraria diſtinguunt.ſi chꝛiſtus viride lignum
eſt:antichꝛiſtus aridum erit. Pꝛoinde vt intentio chꝛi⸗
ſti eſt: ſubnectantur et verba Si in viridi ligno chꝛiſto
hoc faciunt:in arido antichaiſto quid fiet. Sed nec reſe
ratur quod dicitur ad chꝛiſti coꝛpoꝛis ꝓpꝛij paſſiões: vt
ex eis velit tanq; maioꝛibus compati paſſionibus aridi
ligni. Non enim magnipendit ſaluatoꝛ niſi ex cauſa iu/⸗
ſti ſiue iniqui coꝛpoꝛis paſſiones. Nec ex hoc querit coꝛ/
da hominũ aduertere in doloꝛem. ꝙ antichꝛiſtus autqͥ
libet iniquus vel iuſtus ſit qᷓ; chꝛiſtus maioꝛa paſſurus:
ſed conflictationes eccleſie in varietatem pſecutionuʒ
ſub diuerſis tempoꝛibus et regibus futuras pꝛenunci
at ſeuioꝛes. Argumẽtum magnum eſt future cladis q
tam de omnibus diſcipulis atq; apoſtolis q; etiã de mu
lieribus nullus ſibi reman ſit ſidei veritate coherens.
excepta virgine matre ac etiam latrone:qui ſecũ in cru⸗
ce pendens credidit. Magna pꝛotinus ſtrages vbi dux
ſolus relinquitur:et ipſe tandem adicitur moꝛti.Cru⸗

tertiuſdecimus

delioꝛum et inuiſibilium futuroꝛum maloꝛum facta p⸗
poꝛtione credentiumad quod tunc in chꝛiſto ſub chꝛi
ſto agebatur pꝛeſagium erat Elerba ſiquidem ſcriptu⸗
re diuine magis ſunt in ſententiam conſonã geſte rei
in intentionem dicentis ab expoſitoꝛibus aut intelligẽ

tibus tranſferenda qm diſcutienda per ſingula. pꝛo eo

ꝙ ſacra ſcriptura omne genus loquendi cõplectitur vt

aut explicite aut enigmatice percipiatur quod dicitur.

Ad iniuriarũ autem redundantiã perficiendam:cũ du
ceretur ad occidendum ſocietatem habebat latronum.

Vngde referturl Sucebantur autẽ et alij duo nequam
cum eo:vt interficerentur O ſeueritas et obpꝛobꝛio⸗
ſa conditio vt ſocios nequam habeat:qui nunq; wlluit
quod non poſſet efficere: nunq; fecit ni ſi pꝛobatum in
foꝛnace iuſticie.. Et venerunt in eum locum qui dicit
caluarie locus:hebꝛaice autẽ golgatha Et depoſita cru
ce de doꝛſo ſimonis vt affigeretur in illa ieſus:et paſſio⸗
nis ad irrogandam aſperam moꝛtem. inſtrumentis vn
diq; pꝛeſto fact.anteq; ſatellites manus ad crucifigen⸗
dum apponerent:l dederũt ei vinum mirratum bibere

felle mixtum. Et cum guſtaſſet noluit bibere Clinum

mirratũ cum felle pꝛemittit᷑ anteq; fodiatur: vt ſinguli
ſenſus ſingulas habeãt paſſiones Et lingua aue docue
rat dulcia verba vite recompenſationẽ habeat in vino
mirrato alicuius animalis amariſſimo felle mirto Im
placabili odio iudei oderant linguam illam:quam tali⸗
bus oꝛdinauerant amaricari ſapoꝛibus. Hemoꝛes enĩ

erant:quoniam dãnatos illoꝛum moꝛes arguerat. Ci⸗

tius etiam autumantes eum moꝛi huiuſcemod liquo
ribus pꝛeuenerunt.ex felle adhibito pꝛeoſtendentes:q̃
niam interius repleti odio amaro erant Amaritudineʒ
continet illa veſicula:et ex vlla parte atq; in animali ali

quo non dulceſcit. Sed ſi nõ me fallit optime credo ꝓ
centauram heꝛbam que felterꝛe pꝛopter inſertam ama
ritudinem a pleriſq; vocatur vino amaro ad amaritudi

nem augendam peruerſo ſtudio miſcuere:que ſoꝛdidiꝰ
inuẽta fuit qᷓ; fel cuiuſlibet animalis quomodolibet tru
cidati.Mõ autem refert credere quid hoꝛum fuerit dũ
multiplicatis habentibus aſperum ſenſuʒ chꝛiſti paſſio
peraugetur:et innoteſcit peramplius inſaciabilis perſi⸗
dia iudeoꝛum. Longe ante dauid in chꝛiſti perſona pꝛe⸗
dixerat. Et dederũt in eſcam meam fel et in ſiti mea po
tauerũt me aceto. inum mirratum dicitur aut quia
mirram habebat immixtam:aut quia velut mirra ſapie
bat amarum.Admixtio fellis:adinixtio amplioꝛis ama

ritudinis erã

rebus illam habentibus ex natura:ſiue vt ſanius om̃i⸗
no credamus iſta omnia in ſuis ꝓpꝛietatibuſ affuiſſe in
deſignationem eius. ꝙ electa vinea ſcilicet ſinagoga iu
deoꝛum in omne genus amaritudinis inuiſibilis ſit cõ
uerſa:et pꝛopinauerit chꝛiſto coꝛpoꝛis moꝛtem omnẽq;
legis oꝛiginalis iuſticie pꝛeuaricationẽ. Et nihil deo

amarius per diſplicentiam offertur. nihilq; homimbug
ad periculum amarius reſeruatur:qᷓ dei derelictio ipſi
uſq; pꝛocax offenſio. Chꝛiſtus autem cum guſtaſſet: no

luit bibere. Guſtauit cheiſtus omnes paſſiones. ſed nõ
abſoꝛbuit. quin reliquerit ſequacibus poſteris:nec alv⸗

ſeuit moꝛtem que oꝛiginaliter pꝛouenit ex parentibus

primis. Quamq; enim ſua paſſione noſtra peccata de⸗

leret. reconſiliaret et patri.non tamẽ moꝛtem abſtulit

nec paſſiones vt non eſſent abſoꝛbuit. Relinquendep
fecto erant diuino et infallibili decernẽte Rcreto moes
hominibus et paſſibiles paſſiones: cum quibus huma

na natura certaret ad premium: euadeꝛetq; ſupplicium

t Aut totum hoc qð de amaritudine ꝑ mir
ram fel et acetum dicitur ſit expꝛeſſio amaritudinis ex

etat
ſiin
n
reret
tum!
mnen
ſiemn
venit
lſube
tumh.
oitbi
inteln
pooban
Hece
ſwnut
katin.
iuſcem
ſtumpr
ſeccog
odiene
minif
tedar
reian
mune
luiſſe
peinen
lction
tem E
nemen
tandhe
ſerepe
tomc
err
Unſe
coote

nen
ſce
nea
loͤnm
jem
onep
oot
lumt
noet.
lhnten
lterni
lſfroone
letutan
Cokeere
terheron
ungun⸗
hoonm
Utercrn
Adann
iliage
Piacten
Teheſt
Priset
epplane
ſtn h
Algn
lrri
ſnnk

ctape
bchi
nptu⸗
erei⸗
ellige
poed
turyr
thr,
ci du
Mumm.
aam
obr
Bwhie
Aum in
an det
wſinarn
etpaſſo
ſenttopn
aßſgen
mbibere
Cnnum
Utfingon
uedave
tin wo
lro Jm
umtali
ebeni
t. Ci
liguo
ntesrqh
wmdine
Ww
Cedo
uumanm
mmartudi
eſorctide
oltertrn
fuertdi
iſtipaſto
hiispeth
fſonapeer
timeap
utque
rmſopie

Nisng

ſepmir
nts er
oſctin
wiſſein
Gogan
loſitc
ommniqh
nihildeo
mmnbus
inoin

luſetmo.

. ſ 10
nec⸗ v/
enthus
atn del
bſtolit
enep
omoes
hums
pncium

et angeretur timoꝛe que amoꝛe pꝛimo non ſteterat. Et
ſi impaſſibilis ex chꝛiſti paſſionibus atq; moꝛte huma⸗/

na natura facta fuiſſʒ ꝙ nullo modo pateretur aut mo⸗

reretur ſuꝑbiſſet pamplius:que paſſibilis manẽs tan⸗
tum ſuperbiuit vt diuina mandata ſuperbiendo conte
mneret.et nihilopenderetur ſides qua ſuꝑna mereret
ſi ex moꝛte chꝛiſti hominibus in hac impaſſbilitas ad/
ueniiſet. Nam vt non moꝛerent᷑ homines euãgelio col
la ſubdidiſſent magis qᷓ; ob ſidem beatitudinum bono⸗
rum honoꝛabilium ſuꝑnoꝛum. Guſtauit cheiſtus ⁊ no
luit bibere:ne et econuerſo ſenſu chꝛiſtum a paſſionib.
intelligamus abſoꝛptum.Nec etia bibendo videret᷑ ap
pꝛobare maleacta ledentium:et ſeuientium iudeoꝛum
Nec etiam ſi ad penitentiã ipſi ceteriq; iniqui venire di
ſvonũtarrogata obpꝛobꝛia ⁊ peracta hominũ ſcelera tra

lecit in odium. Pꝛoinde chꝛiſtus guſtat:non bibit hu

iuſcemodi amaritudines.Tu igitur ſi qinppiam mole⸗
ſtum pateris vlut ſapoꝛem dumtaxat appoſitũ guſtui
ſic cognoſce:non aũt in ventrem mentis per memoꝛiaʒ
odiendo traijcias. Inſpice qualia ocula apponunt᷑ bo/⸗
mini fatigato:homini ab hominibus pꝛo ipſoꝛum ſalu
te clamãati.Ecce qualis eſt refectio hominis in carne fe
re iam lapſi. Elide cõpaſſiones oſtenſas homini de hoc
mundo in pꝛoximo migraturo um autem bibere no
luiſſet poſt guſtum decernente centurione. ſacerdotuʒ
pꝛincipibus infeſtãtibus. pꝛoceſſum eſt ad impijſſimã
actionem:videlicet ad cruciigendum omniũ redẽpto
rem. Et inter cetera euangelica ſcripta que ammiratio
ne meum animũ pulſent hoc potiſſimũ eſt:ꝙ tantũ et
tanti hominis cruciſixionis miſterium dumtaxat om̃ii
ſerie pꝛetermiſſa edicitur factum. Sed nõ abſq; occul⸗
to miſterio:ita modus ab ommibus euangeliſtis extitit
intermiſſus.De quo tutius q; ipſis nemni crederemꝰ
An foꝛte vulgata noticia qua ſic damnati tradũtur exi⸗
cio temperauit manum:me inſererent in ſcripturis cru
ciſirionis modum. Seu ſpũſſanctus ſic voluit:vt con⸗
ſiderat io non expreſſa per additamentũ pia meditatio⸗

ne ad meritum ſidelium remaneret. Inquiunt enim

cõmuniter omnes euangeliſte Poſtq; autem cruciſ⸗
xerunt eum diuiſerunt veſtimẽta eius Ecce ꝙ crufixi⸗
one poſita et prehabita in aliud obpꝛobꝛium deuenitur
moduſq; additur.Allius autem dixit Et cruciñgentes
eum diuiſerunt vſſtimenta eius:et latrones vnũ a dex⸗
tris et alium a ſiniſtris Alius idem dicit vbi crncifixe⸗
runt eum Et cum eo alios duos hinc et hinc: mediuʒ
autem ieſum Ecce omnes pꝛetereunt oꝛdineʒ aſſerũt
affixionem aut ne videant᷑ verbis narrando ſuccumbe⸗
re.aut quia vbiq; terrarum atq; regnoꝛum notum eſt:
qualuer executioni traditur iuſticia pꝛeſidum.et quali
ter latrones ⁊ homicide ceteriq; nequam decreto legũ
et regum:aut inferendo moꝛtem aut mutilatione mẽ⸗
bꝛoꝛum aut erubeſcentijs pumuntur:vt nõ credamus
aliter cruci affirum:qᷓ; conſuetum fuerit affigere coꝛpo⸗
ra damnatoꝛum. Et aliquid qð expꝛeſſum nõ fuerit ve
ridica plerunq; relatione innotuit:et eccleſia catholica
pia credulitate ſuppleuit· Sʒ quid aliud pꝛeſumendũ
de chꝛiſti cruciſrxione niſi ꝙ crucem aptauerunt quo a⸗
ptius et crudelius poſſent ieſum in illa cõfigere. Et eñ
expoliauerunt omnibus veſtimentis ſuis vt nuditas eſ
ſet ad obpꝛobꝛium et facilioꝛem redderet ad toꝛmentũ
Sed quid viderunt tunc erat quid nunc noſtris conſi
deratiõibus pꝛebet ꝙ ad penam ſubeundã expoliatur ie
ſus dei ſlius omnia ſuis et confoꝛmibus decoꝛibus ve
ſtiens. Sed vt nobis totus oſtendatur nihil operiens
niſi ꝙ creatura ſuo captu nõ recipit.vt ſicut nudus coꝛ

—,—6 2:4.

poꝛe monſtratur dum patitur:ſic ⁊ ipſum verum deum

omni amoto vlamine intuitiue in eteꝛna gloꝛia videa

mus. Pꝛefert nudum m paſſione coꝛpus:vt ad nuduʒ

verbum in deitate viſuri veniamus. Idcirco in paſſiõe

fit pꝛerogatio nudi coꝛpoꝛiſ:qm̃ ad claram ⁊ nudam dei
viſionem aliter non peruemtur:niſi eius merito paſſio
nis.MNudatuſq; furibunde capitur ⁊applicatur cruci:q;
uis in nullo renitens ad omnia ſe tractabilem pꝛebeat.
Diſtenditur in crucem coꝛpoꝛe ieſus.magis in animo
ad homimes caritate diſtenſus:vt etiam ſui cruciſixoꝛeſ

non excluderent᷑ a caritate fontali Etenim oꝛauit p eis
Diſtenſoq; pꝛeſio ſunt claui:et mallei deſuper feriẽtes
in manu valida affigentium. Quivt atrocius et erpe⸗
ditius hanc inpietatẽ perficerent vt in alicuius piã me
ditationem venit trifarie ſunt diuiſi:vnus dextram ma
num. alter ſiniſtram. tercius pedes ſupꝑpoſitos peruali⸗
de diſtendentes ictibus crebꝛis et validis reſonantibꝰ
ſuper clauoꝛum capita configebant.priuſ vnam deinde
aliam:demum pedes credamus eſſe cõfixos. Penitus
hoc tenendum eſt:ſatellites illos gerẽde rei omnẽ apti⸗
tudinem inueniſſe. Accedat igitur ſecure pia credulitaſ
et pietas credens.et qð aptius viderit teneat:dummo
do a religione vera non diſcrepet. Pꝛemebatur et con⸗
figebatur imiſericoꝛditer illa caro:et illud coꝛpus eratĩ
illa hoꝛa in ſeua paſſione ab omnibus derelictũ. Et etiã

ipſe chꝛiſtus ſemetipſum reliquit in penis:vt nec leui⸗

garent᷑ virtute deitatis ſed magnanime ferrent᷑. Soni
tus generatus ex colliſione claui carnem dommicã pe⸗/
netrantis et mallei deſuper ferientis foꝛtiter reſonabat
in auribus aſtantium:magis autẽ in coꝛdibus diligen⸗
tium doloꝛibus rebvabat.lctitabat malleus clauos ad
configendum dñicum coꝛpus coꝛda vero diligentium.
maxime theotochonis validius feriebat. Sẽtiebat chꝛi
ſtus doloꝛes in carne:ſed necanimo mouebatur. Dile⸗
cti ſui potiſſime vnica.inexplicabilibus penis in anima
fodiebatur:et ſingultibus ⁊ lacrimis eiulatibo irreme⸗
diabilibus chꝛiſto patiẽti ſic crucifoꝛmis aſtabat Quis
et quãtus aut qualis planctus eſſet aut decuiſſet qᷓ; ſcri
pto edicere pꝛeterire ſilentio vtilius ratus ſum:ne mi⸗
nus q; fuerit ſcribens pijs mentibus quibus pꝛo chꝛi⸗
ſto fletus eſt dulcis:flendi ⁊ meditandi amplioꝛa pꝛeci⸗
dam materiam:aut excedens qð fuit non vera deſcribã
Jeſus autem nec caritatis oblituſinec ad rependendũ
qð malo gratiam tardus:nec abſoꝛptus doloꝛibus etiã
dum crucifigitur pꝛo ſuis crucifiroꝛibus interpellabat
ad patrem dicens.l. NPater dimitte illis:neſciunt enim
quid faciunt Sciunt quia cruciſgunt: ignoꝛant quẽ
cruciſigunt Romani enim erant aut de gentibus inar
cumciſis miniſtri et milites pilati qui hoc miſteriũ exer
cebant et nutriti ſub cultura ꝑfidie que dicebatur ſer⸗
uitus idoloꝛum:nec aſſueti erant vaticinijs pꝛophetaꝝ
vt coniecturare poſſent aliquãdo dei filium in carne de⸗
buiſſe venire:vnde omnino neſciebãt quem crueiige⸗
bant.Quamobꝛem miſericoꝛditer ſubuenit eis gratia
ſaluatoꝛis.et omnis culpa eſt mitioꝛ faciliuſq; mereret
veniam:que ab ignoꝛantia qᷓ; que a malicia ſumit exoꝛ⸗
dium. Meſciebant enim quid facerẽt:quia preſidis mã
dato parentes iuſticie opera exequi arbitrabantur. Me⸗
ſciebant quid facerent:cum fidem credulam adhiberẽt
diffamationibus iudeoꝛum:et eis placere geſtiẽtes ani
moſius penis chꝛiſtum afficiunt. Magna ignoꝛantia te
nebantur quia credebant debitum qð erat iniuſtum:⁊
innocentem vt ſceleratum hominẽ patibulo affigebãt
Pꝛoinde chꝛiſtus conſtitutus in penis agitatus a ma⸗
lis repletus doloꝛibus.ſed caritate vigẽs:pꝛo eis inter⸗

60

Liber

pellabat ad patrem. Pater ignoſce illis:neſciunt enim
quid fadunt. Quia ſi iudei odio et malicia:iſti xro me
officio et obedientia cruciſigũt. Judei quippe pꝛopꝛijs
manibus non fuerunt huius atrocitatis miniſtri ,0
teſt autem exchꝛiſu magna benignitate compꝛehendi:
qð etiam iudei ad hanc interceſſionem pꝛo conſequen/⸗/
da indulgentia ꝑtinerent:illi dumtaxat qui chꝛiſtũ nul
lo modo cognouerunt. Si vero ſcientes in iſtam oꝛati
onem veniſſent:fruſtra remiſſionis ſeu dimiſſiõis can⸗
ſam inueyiſiet ſaluatoꝛ:quia neſciunt quid faciunt. Eſt
ſiquidẽ.quia:ſemꝑ redditio cauſe.Quomodo ergo ſci
entes que fiebant et faciebant aut conſentiebant in ne⸗
ce filij dei. ad iſtam oꝛationẽ potuiſſent pertineꝛe:cũ tm̃
de ignoꝛantia ſit redditio cauſe. Quomodo etiam igno
rantes potuiſſent excludi gentiles ſiue udei.cum ꝓ pec
catoꝛibus oꝛaret et velit oes homines ſaluos fieri. ru
cifixo chꝛiſto et crudeliter in cruce pendẽte ſibi in pena
ſimili ſed cauſa diſpari:homines aſciſcuntur. Et cru⸗
cifixerunt cum eo alios duos latrones vnum a dextris
alium a ſimiſtris lvt chꝛiſtus puerſa intentione agen⸗
tium eſſet in medio damnatoꝛũͥ. Magis autem credat
factum diuino miſterio. Sed hoꝛrendum piaculumꝙq;

cum latronibus tam acriter plectitur: qui nunq; ipſoꝝ

lauerna poꝛtauerat.Eleruntamen ad aceruũ penarum
chriſti augendum etiam miuſte leges in ommbus fue⸗
rũt.ex enim iuſticie dicitur vt qui ſimilem cum alijs
vitam ſuſcipiunt ſimilem ſentiãt in legibus diſciplinã.

Ac per hoc chꝛiſtus in penis et cum ſceleratis debuit de

putari:ne innocẽs in pena factus ſimilis impijs in cul⸗
pa credatur omnino fuiſſe cõſimilis:nec nocentes da⸗
mnari debueꝛant cum innocente ſeu iuſto ne conſoꝛtio

eius pꝛo eis innocẽtia crederetur. Sepe nanq; agitur

ꝙ iuſtus ſociatus iniquis eoꝛum mala obtexit in parte.
Recõuertitur autem et ſepius: ꝙ iniquoꝛum ſocietas
iuſtis infamiam dedit Fuit autẽ pꝛedicta ieſu infaſta ſo
cietas:et cum ſceleratis deputatus eſt: vt nihil chꝛiſto
credatur ex ipſo aliquid pꝛouemiſſe foꝛtuitum. Cruciſi/
xio latronum chꝛiſto ſocialis: pꝛeter oꝛdinem rei geſte
ad ſecretioꝛa oſnum pandit.Latro inceſſoꝛ eſt viarum:
aliena per notam violentiam rapit et ſepe hominem in

terficit:quia inuenit renitentem:ſiue quia veretur quz

expoliat accuſantem.Angelus cadẽs vnus eſt latro:ſed
penam poꝛtans eternam veniam non meret᷑. Impꝛope
rauit enim occultis modis filio dei nec ſe peccaſſe õgno

uit vt ad penitentiã volueretur. Genus humanũ der⸗
tralis eſt latro:cui miris et occultis modis chꝛiſtus mi

ſericoꝛdiam fecit. Mag aũt in iſtis latronibus duo ge⸗
nera diſtinguuntur hominũi peccatoꝛi. Vlli per dei oe⸗
cultam miſericoꝛdiũ reuertũtur ad vemã: habita cogni
tione delicti. Ac etiam illi qui per irrepꝛehen ſibilem iu⸗

ſticam dei demeritis pꝛopꝛijs exigentibus nõ conſeq̃n

tes veniam:xremanent ſua obſtinatione damnati. Ged
vtriq; latrones quia ſe latrocinantur inuite a deo.et ſi⸗

bi pꝛopemodũ violentiam faciunt cum ea quibus a doo

ſe auferũt ipſo nolente cõnmittunt. Sed iudexequalis

et medius chꝛiſtus iuſticia ĩmaculata decernet.quãſin⸗

dulgentiam penitentibus cõferat:et in qua pena repꝛo

bos etiam tacendo relinquat. At vbi crucifixerunt ino
centem et duos nequam:ieſum dei filium nõ intelligẽ

tes altitudinem rei geſte.de mandato pilati per trium⸗

phalem titulum a reliquis diſtinxerũt. Juſſerat enim

pilatus vt ſibi apponeretur cauſa qua crucifixeus erat:
quam iuſſit ſuccincte ſcribi elemẽtis hebꝛeis grecꝭ atq;

latinis.Cauſa vero huiuſcemodi erat. Jeſus nacare⸗

nus rex iudeoꝛum.Que in quadã aſſidula ſcripta erat

tertiuſdecimus

et appoſita humano ingenio ſiue ſtudio ſuꝑ caput eiuſ
amote pauliſper: non ꝙ caput ipſa contingeret. Quiti
tulus ideo cauſa dicitur:quia ob hoc crucinxus eſt:quia
ſic eum iudei accuſauerant tanqᷓ; ſe ſacientem regẽ ipſo
rum.Que cauſa cum perlecta foꝛet a multis tam hoꝛa
poſitionis qᷓ; in modicis ſuccedẽtibus hoꝛis pontifices
et phariſei gratulabantur nec moleſte ferebant de appo
ſita cauſa:ſed de ſuccincta ſcriptura.quam nõ humano
ſtudio ſed diuino miſterio ſic iuſſerat ſcribi pilatus: ti⸗
mentes futurum obpꝛobꝛiũ:ne mũdo inclareſceret ꝙ
regem pꝛopꝛium cruciſixiſſent ſatagebant addi vt no⸗/
tioꝛ per additionem fieret cauſa damnati non ꝙ delere

tur que erat appoſita. Nam ſequitur. Scripſit autem

titulum pilatus et poſuit ſuper crucem. Erat autẽ ſcri⸗
ptum Yeſus nacarenus rex iudeoꝛum. Hunc ergo ti⸗
tulum multi legerunt iudeoꝛum.quia pꝛope ciuitatem
erat locus vbi crucifixus erat ieſus.Erat aũt ſcriptum
hebꝛaice grece et latine. Yeſus naçarenus rex iudeo:ũ.
Dicebant ergo pilato pontiſices iudeoꝛum Noli ſcribe
re rex iudeoꝛnm:ſed quia ipſe dixit rex ſum iudeoꝛum
Nõ ſcripſit pꝛopꝛia manu pilatus titulum.nec appoſu⸗
it:ſed vſus eſt loquendi vt quod ſubditi ſiue miniſtri pᷣ
cepto maioꝛis faciunt:ipſe qui pꝛecipit facere videatur
Alius appellauit tantũmodo titulum.vigilantioꝛi ver⸗
b marcus dixit:ſcilicet titulus cauſe.Titulus a titane

nomen accepit.vt luceſcere quod agebatur aut diceba-

tur faceret.cauſa vro erat ob quam chꝛiſtus crucifixui

erat. Cauſa wrro ſuberat ſed iniuſta et omnino erx delati

one falſa.nõ tamen titulus et cauſa iudeos abſterſit a

crimine:aut ab huiuſcemodi moꝛte ipſos reddidit im/

munes. Sed nec erat cauſa quam pilatus inſcripſerat
ſed erat dei eterna voluntas vt redimeꝛetur homoqad
tempoꝛalia conuerſus ab eternis errauerat. Exaratus

titulus erat Yeſus nacarenuſ rex iudeoꝛum. Geſus.ſic
enim prenunciatus fuit ab angelo. Et vocabis nomen

eius ieſum. Et ex effectu cõpetebat eidem. nomẽ quip⸗
pe dicitur ſalutare:ipſe dumtaxat eſt qui ſaluandos ſal

uat. Macarenus ex terra qua nutritus eſt:et interpꝛeta
tio vocabuliaſſerit in parte quod eſt. Nam ab omni la-

be mundus mundanſq; purgãdos.ſanctus ſanctoꝛum
omnem ſanctificandũ ſua virtute ſanctiſicans:vnctus
vnctiõe ſpũſſancti eterna. Et pius factus eſtomnibus
pie conſecratus ex roto diuinis ipſe imo diuinus et de⸗
us ex patre homo ex matre deitati exomnibus conſecra
tus:vt mhil ad ſe ſed ad patrem omnia retulit.et p hu⸗
mano genere ſe conſecrauit in ara in qua per aſperum

ſenſum coꝛpoꝛis perqidit ſenſum Elirgultgrius eſt vir

gam cedentem populos ſemper habens. Et virga dire
ctionis eſt virga regni eins:ſcindens mate ſeculi laben
tis hominibus iuſtis.et caſtigans pharaonicos digniſ⸗
ſimis hoꝛribilibo plagis. Floꝛidus eſt vernantiſſimus
flos aſcendens de radice ieſſe in odoꝛem cunctoꝛum vi
uentium. qui viam quam floꝛens in mundo monſira⸗
uit ſequi atq; diligere non abhoꝛrent. Mec ſiquidẽ eru⸗
ctuat interpꝛetatio nacareni. Bex iudeoꝛum. Moc ipſe
non dirxerat: ſed in delatione falſo ſibi fuit obiectũ. Ele⸗
runtamen rex veriſſimus erat omnium regũ dominus

dominantiũ:qui nemini pꝛeripuit iura regnadi:ſed ab
eterno in ſoꝛma dei erat dominus vniuerſi. nihilq; ſibi

ademptum cum in foꝛma factus eſt ſerui:ſed amplius
actum eſt vt habebat foꝛma dominabilis.nunc etiam

habeat muta foꝛma ſeruilis. vt nec ſit alius et aliud rex

regum et dominus dominantium qᷓ;ab eterno vnige⸗
nitus dei filius in tempoꝛe homo factus.Tanq; in hu,⸗
manis pꝛudens pilatus et pꝛecauẽs in futuris: lingue

tip
ina
lingo
met
elaet
unc
topeog
te ple
gua ſur
ſetebart
Paimo
Hecun
jant vt
turopo⸗
leretur.
mitteba
lvo ſuae
Arome
ſactum
ter. quo
tuluz ce.
q; din
ſocus
tatem
raqvi
polon
logeti
entes
dintter
ſeſegert
ſſeraeten⸗
ſcarepe
(aW
Cem
wsne
nunc
n
giag⸗
neca
lum
Ef
ſene
it ui
ſunſis
ſo. Gee
teſmns
t Mon
Gvireute
talgfae
Prſtbiag
ſenawp

mhenite

doneſee
Crumn
Gammnie
ſeienn
Ptißee
gas nnn
lterein
Witns
riemn
linen
nsd
ntpbi

tenct
Quiti
ſtan
eſpſo
n ho
ficeg
umano⸗
s: ti,
ceret
N d
PDere
tguem
t ſcri⸗
egoti⸗
ltatem
nptum
eori,

Mſceſee
en.

tappoſ
munſtni⸗
videatue
ntioriwr;
Satitane
1t decebe;
rhcifint
ercrhti
ſtenſita
it im /
tiplerat
wod
Mraras
Heſus ſi
lShomen
vme gni⸗
undosſel
interprens
bommile
Unetorum
opnets
ommmbos
ho et de⸗/
onſea
etphu⸗
ſerum
eſpir
gadire
Mülaben
dignic⸗
iſſimus
veum
ſonſtta/
ceeru⸗
ocie
ti Cee⸗
omminus
lile
ig ſhi
olus
etiamm
iudrer
nnigen
inha
inore

nmeenrernrrrnnegnrgearere

—— — —

triplicis elemento titulum fecit inſcribi Qð magis di

uima inſpiratione factum:velut caiphe pꝛopleciam.Nã
lingua hebꝛea lingua oꝛiginalis erat.⁊ eo digna quo pꝛi
ma:et in illa locutus eſt chꝛiſtus.et mundum docuit qᷓ
neſciebat. Que in dunſione gentium per loquelam ſo⸗
la in populo ad dei cultum ꝑtinente remanſit. Gꝛeca ve
ro pꝛopter ſcientiam a ſapientiã grecoꝛum ſua dignita
te pollebat.Nam greci ſapientiam querunt.Latina lin⸗
gua ſuper omnes alias romanoꝛũ imperio et diſſertiõe
ferebatur. Ende ter Jeſus naçarenus ſcriptum erat.
Pꝛimo elemẽtis hebꝛaicis:quia ipſe de genere illo erat
Secundo grecis elementis:pꝛopter eos grecos qͥ ade-
rant vt referrent.Tertio elementis latinis vt excuſare
tur apud ceſarem ſiue ſenatum:ſi moꝛs chꝛiſti ſibi obij
ceretur ad crimen. Igitur pilatus ſuper caput chꝛiſti p
mittebat excuſationem. In his tribus linguis apoſto⸗
lus ſuas tm̃ ſcripſit epiſtolas.vnam ad hebꝛeos.aliam
ad romanos. duodecim ad grecos. Et magis pꝛeſagio
factum eſ::ꝙ in his tubus linguis ieſus appellatus eſt
rex.quoniam omnium nationum pꝛofecto eſt. Hũc ti⸗
tuluʒ cum legiſſent iudei tam hoꝛa qua ſuppoſitus erat
qᷓ; deinceps:quoniam pꝛope ciuitatem erat cruciſxiõis
locus ad quem facilis erat egreſſus et regreſſus in ciui
tatem. Et multi exierunt cauſa viſendi pendẽtia coꝛpo/
ra:qui ducta non ſociauerant. Et murmuratione ino
pulo iam deuoluta.pꝛincipes populoꝛum adiere pilatũ
rogationibus depꝛecantes.et argutis ſermonibus ſua
dentes:vt aut dleret titulũ aut ſuperadderet.quia ipᷣe
dixit rex ſum iudeoꝛum. Sed magna fuit pilati non ex
ſe ſed ex dei virtute conſtantia vt nec deleret quod ſcri⸗
pſerat:nec adderet qð iudeoꝛum pꝛauitas ſubmiſſa fal
ſitate petebat. Iniuſtaet in fal ſitate fundata petitio ſe⸗
cum negationem poꝛtat q;q; ſepe quod petit obtineat.
Et ammiratione magna ſuſpendimur.qꝙ tandem pila⸗
tus non denegauit iudeis fieri chꝛiſti moꝛtem:et tamẽ
nunc tituli denegat abolitionem ſiue additioneʒ dicẽs.
Auog ſcripſi ſcripſi Plus enim erat chꝛiſtum adiu⸗
dicaſſe moꝛti.q; tituli adgere aut abulere ſcripturã. Sʒ
nec aſcolonita potuit delere hunc titulum et titulatum
cum audiret a magis.vbi eſt qui natus eſt rex iudeoꝛũ
Et fruſtrato labvꝛe ſudauit necãs pueros:chꝛiſtum poſ
ſe necare ſe credens. Nec pilatus chꝛiſtum delere potu
it.qq;uis ſententiam moꝛtis expauefactus aut male per
ſuaſus emiſerit.quoniam die tertia reſurrexit a moꝛtu
is. Sed nec pꝛeſumpſit amplius ſuper impoſituʒ titu⸗
lum. ſiue in parte cognoſcẽs quod erat.aut neſcius cõ⸗
teſtans pꝛeſentia propheticanſq; futura Ecte ieſum ſta
tim mundo editum ſequitur titulus:nomẽ rem fama
q; virtutes. Vbi eſt qui natus eſt rex iudeoꝛũ. Ecce mi
racula facientem:regem vult eum turba pꝛeferre. u
per ſubiugalia ſedens cum hieroſolimam ingredit᷑: rer
iſfraela populo pꝛoclamatur. Ecce moꝛiens rex iudeoꝛũ

impenitenter inſcribitur:vt etiam exeo ꝙ homo vnicuſ

deo naſcens viuens et moꝛiens credatur rex ommüů ſe⸗
culoꝛum. Et nihil ſibi ex his que paſſus eſt fuiſſe de re⸗

gia maieſtate ſublatum. Et addenda erat in poſterum

ſcriptura tituli triũphalis.non eo ſenſu quo pꝑetebant
pontifices iudeoꝛum:vt chꝛiſto in delatione obiecta fal⸗
ſitas. nunc literis lingue triplicis ſcriberetur. ſed veri⸗
tate rei:vt qui tunc ſcribebatur rex iudeoꝛum nunc ſit
penitus omnium nationũ Quod iohãnes in ſuo femo
re ſcriptum alta contemplatione conſperit. Et habet in
veſtimento et in femoꝛe ſuo ſcriptum:rex regum.et do⸗
minus dominantium. Non eo iure quo magi clamaue
runt:vbi eſt qui natus eſt rex iudeoꝛũ:quo pilatus in⸗

iuſticia irrepꝛehenſibilis ex toto eſplence⸗

ni Boluatoꝛis

ſcripſerat nec rogatus amouit.acſi penitus eſſet eo iu⸗
re rex eſt et dommus vniuerſi:cum diuina non huma⸗
na ſint iura dominationis domini ſaluatoꝛis Ac per hoc
neſcius ſiue gnarus pilatuſ quod ſcupſerat omnmo fir
inauit:ſpirituſancto deſuper hominũ acta libꝛute qui tã
per ignoꝛantes qᷓ; ſcientes ſua miſteria inter homines
et in hominibus operatur. Et acta minoꝛa minus cre⸗
denda fieri arguunt ſepe maioꝛa. Nam ſi pilati decretũ
non potuerunt mutare udei.quomodo mutabũt ꝙ ie⸗
ſus non ſit filius dei. Si hominum opera incõcuſſa fir⸗
mantur que deus eternus ſtatuit quomodo mutabun
tur. Conati ſunt iudei ne chꝛiſtus eſſet filius dei:cona⸗
ti ſunt ⁊ titulum quo rex ipſoꝝ dicebatur auferre. Sed
neutrum potuerunt.quia vtrunq; fuit eterna ratione
fir matum· Oagna hominum peruerſitas in hoc colli⸗
gitur: vt nocentes ex omni parte iudicari atq; videri ve
lint penitus innocẽtes.riminoſius enim eſt velle ini
quitatem regulis floꝛibus oꝛnare iuſticie qᷓ; delinque
re impetu voluntatis. Et inſaciabilitas repꝛobe mentꝭ

apte colligitur que nomen peſſimũ impomit illiſ etiam

quos peremit. Moꝛiebatur in cruce chꝛiſtus woluntati
traditus iudeo:um nec ipſius ſaciebatur: quin diffama
re vellent per titulum. Hi wro colliguntur ex his q̃ ti⸗

tulum hunc impugnabant et cauſam. Qui chꝛiſto dei
ſilio ecernam non tribuunt poteſtatem et generationẽ

a patre aut qui filium dei credunt tẽpoꝛe minoꝛatũ:aut
in humana conuerſum.Necnon et illi quiaſſumptum
hominem non credũt eterna et diuina maieſtate ſeu po
teſtate potiri.nec dei ſilium credunt factum hominem
ſeu hominem deum: omnium regum regem deſignan⸗
tur et illi qui omnia non placita dicunt iniuſta etiam ſi
cat. Muius we
ro pagani ſeu gentilis hominis firmitas ubſequoꝛum
chꝛiſti arguit firmitatem:vt nullis interceſſionibo aut
querelis ꝑmutetur qð noſcitur vera ratione ſanxitum.

Plus enim eſt veritas appendenda q; omnis querula⸗

tio aut applauſio ple beioꝛuʒ:ſeu terroꝛ aut pꝛomiſſio re⸗
gum ⁊ quoꝛumcunq; pꝛincipum terrenoꝛum. Etenim

Vritas ab his ſed hi a veritate non liberant Replicatio

quidem ſimilis verbi quam edidit reſpondendo pilatꝰ
conſiderationibus animũ tangit. Nam quid ſonare vi
detur:quod ſcripſi ſcripſi. Verba ceciſa ſunt:ſed ſupplẽ
da pꝛo intentione dicentis. Quod ſcripſi ſic ſcripſi vt
ſcom preſidentiam noſtram mutare non liceat. Decet
enim pꝛeſidem ita pꝛeindeꝛe quod dictat:ne cogatur ex
impericia retractare q dixerit. Ooꝛe pꝛeſidẽtis quia
ſic erat loquebatur pilatus.et tanqᷓ; homo pꝛedoctus 2
pꝛouidus in agendis: vt quia pꝛeſes mutare non debe⸗
bat.ne plebe de ipſo propter inconſtantiam ridiculum
faceret. Et pꝛeintendebat pꝛouidentiam ſeruando con
ſtantiam non pmutare titulum tanq; male pꝛouiſum
ſed velut in aula pꝛudentie pꝛeoꝛnatũ. EInde auod ſcri
pſi in tabula:pꝛins ſcripſi in pꝛudẽtia. Quod ſcupſi li⸗
teris prius ſcripſi in iudicio rationis. Hec replicatio af
firmationem et impenitẽtiam penitus habet:vt quod
ſcripſi non penitet me quia ſcripſi. Nec ſcõᷣm iſtam eui
dentioꝛem verboꝛum conſonantiam atq; ſententiã fa⸗
ctus eſt: vt diceret. Quod ſcripſi confirmo ratifico ap⸗
pꝛob aut remouere nolo.ſed ait qð ſcripſi ſcripſi Moſ
antiquus eſt qui fere apud om̃es inoleuit er vſu. et cũ

aliquid queritur aliter dici aut fieri. aut extoto dirimi

quod dictum fuerit ſiue pꝛeactum.quod ab iratis ani⸗
mis ⁊ ab his qui ſcm iuſticie regulas om̃ia diriſſe aut
feciſſe ſe credunt:ita reſpondet quod diri dirxi.feci ouod
feci:vt ex abundantia irati animi aut rationem ſe habe

Aiber

re credentis ita verba congeminet. Quod autem hoꝛů
fuerit in pilato non eſt noſtrum diſſerere. ſed tm̃ eius

laudare conſtantiam: vt quod ſcripſi quia ver eſt ideo
fſcripſi. Pꝛoceſſit foꝛte geminatum verbum ex anio m/
dignato aduerſus ſubdolã impꝛobitatem: vt quod ſcri

pii ſcripſi. Quid ad vos pertinet vltra querere. com/
pleui veſtra vota:pendet in cruce veſier exoſus. Oi ma⸗
le peregi ego iudicaboꝛ a ceſare. Si malũ eſt quod ſcri⸗
pſi quia ſcripſi:ego ſubiaceto nõ vos obnoxius vltioni.
QAuid ad vos quid pꝛeſes hieroſolimitan? a ceſare mii⸗
us in hac parte decernat. Cleſtrũ eſt audire atq; vide⸗
re:meum vero eſt decernere cauſas a titulos damnato
rum. Moc vero qui legit intelligat.quod ſiue littera to⸗

tum pꝛoferat ſiue indigeat ſupplemento: ꝙ ſenſus ma⸗

gis conſentaneus veritati et diuine voluntati ehciatur
q;q; in ſacra ſcriptura ꝑ hominẽ dicta wel facta reſerant
Mam in his que dicta et facta in ſcripturis ſacris ab ho
mimbus referuntur. in pleriſq; maxime repꝛobat alia
ſepe fint intentio agentis ſiue dicetis: alia pꝛouidentia
ei deſuper iuſte omnia decernentis Declaramus autẽ
qð pꝛo veritate hiſioꝛie tendebãt in eum omnes crude⸗
li miniſterio:et vacabant deriſiombus impie pꝛo pieta⸗
te pendentis Aſexta vero hoꝛa facte ſunt tenebꝛe vſqʒ
in hoꝛam nonam vt timẽtes omnes fere abſierrerent

nec lux pꝛeſtabat conferens ad lecturam. Ei nona vero

cum fugatis tenebꝛis lux adeſſet hec cõcertatio facta eſt
Decoꝛatis autem patibulis coꝛwꝛibus damnatoꝛum
et cauſa poſita ſuper chꝛiſtum:milites pilati ad veſtimẽ
ta dolentis et pauperis diuidenda ſe còuertunt. Et pꝛi⸗
mo pallium ſuum ſcindunt in quattuoꝛ partes·et acci⸗
pientes tunicam qua ſub pallio vtebatur quam omni
no inconſutilem et integram in nullo diuiſam et omni
diuiſioni cognoſcentes ineptam:vlut rem pulcram in
toto ⁊ competentibus vſibus aptã.turpem vero in par
tibus ſciſſis aptis vſibus non tendendam illam peni⸗
tus ſunt veriti eam taliter diſponentes:vt eius eſſo cui
ſoꝛs deluper ab eis miſſa concederet. Quod euangehi⸗
ſta ſic refert! Milites ergo cum crucifixiſſent eum acce
perunt veſtimenta eius et fecerunt quatuo: partes vni
cuiq; militi partem. Et tunicam. Erat autẽ tunica in⸗
conſutilis deſuper contexta per totum. Dixerũt ergo ad
inuicem. Mon ſcindamus eam:ſed ſoꝛtiamur de illa cu
ius ſit. Elt ſcriptura impleatur dicẽs. Partiti ſunt ve
ſiimenta mea:et in vſtem meam miſerunt ſoꝛtem. Et
milites quide hoc fecerunt Cruciſixis tribus: milites

accipiunt wſtimenta. Sed de veſtimentis chꝛiſti non

e wſtimentis latronum euangeliſta cõmemoꝛat cum
dicit. acceperunt veſtimenta eius ſcilicet chꝛiſti cuierat
pꝛopoſitum recitare miſterium. Et fecerunt guatuoꝛ
partes:non ꝙ chꝛiſtus tot tunicas ipſe habuit ſicut lite
ra ſonare videtur ꝙ vnuſquiſq; haberet partem et vni
cam tunicam. Mam ſequeretur ꝙ ſex veſtimenta habu
iſſet.vt ſaltim vnum fuiſſʒ diuiſum in quatuoꝛ partes
et tunica vna pꝛo quolibet ⁊ tunica inconſutilis de qua
euangeliſta expꝛeſſe loquitur qð nefas eſt refetre.non⸗
dum pꝛo veritate firmare. Sed ſic habet pius et catho
licus intellectus.Acceperunt veſtimẽta eius:et fecerũt
quatuoꝛ partes de pallio ſcilicet quod deſuper phariſai⸗
co moꝛe ferebat. Et vnicuiq; militi mutuo moꝛe diui⸗
dendi ſe inuicem ipſi dederunt partem.ſcilic; quartam
diuiſionis iure competentem. et tunicam inconſutileʒ
illi dumtarat:cui pꝛouenit ex ſoꝛte. Pꝛopterea euange/⸗
liſta de illa ſerioſius ait. Erat aũt tunica incõſutilis: ſci
licet illa que vni militum er ſoꝛte pꝛouenit. Anconſuti
lis que non er panno inſciſo aut diuiſo in partibus cõ⸗

tertiuſdecimus

ſuendis integrãtibus tunicam facta eſt:ſed indiuiſa ar

tificiali opere in ſua integritate ſurrerit quam ſoꝛte pia
mater eius ſpirituſancto pꝛedocta in miſteriuʒ fecerat

futuroꝛum Mon enim vacabat magno miſterio. cui nõ

legimus in diuinis voluminibus ſimile veſtimentum

que diuiſa omni cõmoditate carebat Integra vero ma
nens ad quod erat facta ſeruabat:ſcilicet vtile tunicale

Qð autem dicitur deſuper contexta per totum. aliqua

erant ſuperpoſita in decoꝛem veſtis.atq; vt eſſet in ſei⸗

pſa tenacioꝛ:ſuxer quam pꝛudenticonciho atq; concoꝛ⸗
dia milites aſſiſtunt ad miſterium eis incognitum pee
ſignatum dicentes. Si diuiditur nulla vtilitas in cõ⸗

muni. appꝛopꝛiate vero nulla:nam modica manebit n
partibus vno ſilo continuato et rethiculato tota ptrn⸗
hitur. Reſoluta in partes:et partes in particulgs reſot

uentur. Moꝛe aliarum veſtium videmus nõ eſſe ↄſtru
ctam. Et ſubtiliter et circũquaq; inſpecta:non inuemẽ
tes vnde diuiſioms cultellus apponeretur. dixernnt.
NMon ſcindamus eam:meq; violenta manu aliquis no⸗

ſtrum illam ſibi vendicare pꝛeſumat. Nec contendamꝰ

in veſte qui ſumus in iſtius moꝛte cõcoꝛdes.ſed ſoꝛtia⸗
mur de illa cuius ſit:diuidi non poteſt communis eſſe
Poteſt laboꝛibus noſtris ⁊ milicie noſtre iſia debetur no
ſtro domino vendicamus illam.ſed cõmune dominiuʒ
redigatur ad pꝛopꝛium:et qð eſt omnium ſit vnius ta⸗
mſen in manu arbitris non tradamus. neq; ſuper ne⸗

gocia noſtra conſtituamus quempiam iudicem: ſed do

minus vxſtis huius conſiituatur per ſoꝛtem Dixerunt
ergo ad inuucem. Mõ ſeindamus eam: ſed ſoꝛtiamur de
illa cuius ſit. Nam iententia ſalomonis eſt. Contradi⸗
ctionem compꝛimit ſoꝛs:ei inter potentes quoq; duiu⸗
dicat. Quod et factũ eſt vt ſcriptuia impieref, Nec cre⸗
damus ſcripturam dauiticam huius partitiõis atq; ſe

ctionis cauſam ſuiſſe.vt ideo veſtimẽta chꝛiſii diuidan

tur atq; diſiribuant p ſoꝛtẽ. quia ſic ſcriptura pꝛecdirit:
ſed quia ſic futurum erat dauid pꝛophetarũ eximius
pſætauit. Moꝛum veſtimentoꝛũ diſpartitio magnũ flu⸗

men eruditionũ effundit. Modica veſtimẽta chꝛiſti no

bis pauptatem inſinuant:et copis inculti oſtendit iu⸗
diciumn. vt etiam diuiſo pallio tunica diſtributa ꝑ ſoꝛtẽ

vt nec auren ſeu argentea cona neq; crumene plene e
dentes· nec calciamenta in iſta diuiſione fuerunt: vt ſei
atur cei filius non queſiuiſſe talia ſuꝑ terrã: exceptis d

bus ſe factum hominẽ oſtendere opoꝛtebat:nec condi⸗
diſſe moꝛe hbominũ teſtamentũ tempoꝛaliũ rerum ſed
virtutum. ſuper quibus non filios aut fratres carnis.
ſiue quoſq; pinquos:ſed tñi ſuos ſubſequos mundo
moꝛtuos reliquit leredes Nec ſibi cure fuit diffinire de
materialibus rebus:vt ſciatur qualiter ex hoc mundo

tranſire cbeat legittimus chꝛiſtianus. Nibil omnino

chriſtum ſibi appꝛopꝛiaſſe cognouimus ſuper terram.
He celo enim venerat.et deus verus erat et ad celeſtia

et ad ſeipſum hominem aſſumpſit:quem geſtabat. Fu

iſſet quippe ad dedecus deitatis atq; aſſumpti hominiſ
ſic cheiſtus tempoꝛalia queq; captaſſet. O eius rediſt
ad olpha eius vt qualiter pauper natus ſic et moꝛ
tuus eſt. Nudus rebus et voluntate habendi ingreſ
ſus eſt: ſic pꝛogreſſus et ſic egreſſus eſt. Veſies filij

dei aſſumpta humanitas eſt. Quattuo partes facte

ſuut quattuoꝛ militibus diſtribute. Etenim in qua⸗

tuoꝛ mundi partes humanitas Chꝛiſti per fidem di /
ſiributa eſt:et non ommibus ipſa. ſed vũtaxat aui mili⸗

tauerunt in milicia noui regis. Tegehant chꝛiſtũ veſti⸗

mẽta ſed expoliatus eſt:vt e oĩno nobis ſint patefacta

yt
fet
ti
me
gete
teſta
en.
om.
ctre
omn
moch
moe
ſoma
umvr
goin⸗
ſempo
tolbue
ter aut
Aſen
rican
ſtime
cum
ſeind
vidu
Que
olu⸗
ime,
ſbime⸗
nsue
leeſuam
niiaae
enen

litmern

lobden
Uten
ertere⸗
letundi

his ſig
pugne

tus.

ſignif

mino
oꝛdo⸗
ſonem
quoni
ſeibe
ligrati
Cſtito
ge diu
tgsate,
etn
ancezr
fien
ſe

dichdit

teptor
bogren
ſets
lonef
nnong
Gmm
gun⸗
hnrh
ſfe

din

luiſa
Re⸗ Pn
ſecen
,uinö
entumn
kroma
Unicale
dliqua
tin ſei⸗
oncoꝛ⸗
um we
in
Mnebitin
nptn,

lsteſol

ſeöſen
innems
herunt.
grisno⸗
tendand
d ſorna
unis eſte
Abeturno

Drrinig

tyniuste
ſuper ne
em: ſeldo
Drerunt
lomur
ntmi/
c diin⸗
Kde
ce
ditidhn
preirit

ermigs.

nmagnüf
tacheſtinn
pfengt in
tnpſoi
lepeneh⸗
tuntrt ſi
erceptio
Her condi
erum ſa⸗
Catnns,
fmuncdo
finirede
mmunde
Lommmno
ttenam.
geeleſti
hut f
bonni
le teiſt
(et worf
di t
ſeſtegfi

fcendi
ni fnli
üineni

. diuiditur. Vnica eſt in vnico deo:et in vni

de paſſione do. Balua.

miſteria. etamoꝛ q̊ͥ nos ab eterno dilexerat. Diuiſa ſunt

vt nunq; in wlamentum vltra cõueniant.Nam neq; vl
terius cooperienqus eſt chꝛiſtus:ſed peramplius in glo
ria reuelandus. NHouimus er fide omnia opera et miſte⸗

ria eius:moꝛes atq; doctrinaʒ. Et totus patefactus in

gere expirauit. Veſtimenta cheiſti ſcripture ſuntveteris

teſtamenti et noui:que bis quadrifarie diuidunt᷑.in le⸗

gem. hiſtoꝛiam. doctrinam ſimpliciter docentẽ et Phe⸗
tiam. Ad legem moiſi tempus.?ld hiſtoꝛiã:ioſue iudicij
et regum. id doctrinã:codices ſalomonis. Ad ꝓphetiaʒ

omuies ꝓpłxte. In nouo autem teſtamento et Puiuſce⸗
modi diinſio reperitur. Ad legem:euangeliũ.ad hiſtoꝛi⸗
am actus apoſtoloꝛum.ad doctrinã epiſtole pauli atq; ca

mnomce:ad ꝓpłxtiam apocalipſis iohannis. Harũ parti⸗
um vnuſquiſq; p ſuo captu partem accepit:vt etiã ma⸗
gis in vna qᷓ; in alia quiſq; reꝑiatur edoctus. Et etiaʒ p
tempoꝛe iſta nouimuſ eſſe diuiſa: ſcom ꝙ homines ſuis

tpibus domino celi ſtrennue aut tepide militarũt.Ahl/⸗

ter autẽ ſcripture vtriuſq; teſtamenti diuiduntur qtuʒ
ad ſenſus quibus ipe diſſerte tractant᷑in ſenſum hiſto
ricum.allegoꝛicũ. anagogicum.et moꝛalem. Et velut ve

ſtimenta coꝛpus:ſic iſta obtegunt chꝛiſtum.A quibus
cum exiitur tipice diſuelatur. Iterum. nõobtegit cuʒ

ſcinduntur. vt vnuſquiſq; ꝓ ſua capacitate intelligat di

uiduntur:et iuxta illam chꝛiſtus dei filius intelligatur.
Quoniã autẽ in ommi opere figuratus eſt cheiſtus. ⁊ ob

uolutus miſterijs:tempuſ mundi oꝛiginalis partemve
ſtimentoꝛum habuit. Tempus indiſiincti mundi ſi naz

ſibi retinuit. Tempus diſtinctionis tam circumciſio⸗

nis quaʒ legis:ſuam foꝛtiter appꝛeſvndit.Tempus gra
tie ſuam plenam accipiendo poſſ. edit. In omnibus his
milicia quedam pagitur. vt ſuo modo certauerint atq;
Eecertent qui deo eterno viuoet vero in ſuis moꝛibo mi
litauerunt:et vſq; in finem ſeculi militaturi ſunt. Nam
iob dicente: milicia eſt vita hominis ſuper terrã. Magiſ
autem dixerim: ꝙ deo ſeruiens ſemꝑ foꝛtiter militat ſu⸗
per terram. Mam ſi milites qui vſſtimenta chꝛiſti redu⸗
xerunt in ſrolia nondũ crediderunt. defertur tamenin
his ſignificationibus oꝛdini milicie. etiã ſi iniquitas re⸗

pugnet pſone.nam aliud eſt ꝑſona hominiſ:aliud eſt ſta
tus wl oꝛdo qui ad pſonam accedit. Ac bonus oꝛdo vnũ
ſigniſicatũ inſinuat.etiam ſi perſona oꝛdinẽ habens cri⸗

minoſa pmaneat. nõ enim ex iniquitate pſone curatur
oꝛdo miſterij:quanqᷓ; magis oꝛdo refulgeat lonitate per
ſone:nec quicqᷓ; pio et ſano ſenſu exiſtimare repugnat.

quoniam mundi partes oꝛiens et occidens auſter et a⸗/

Augoagunn regni filij ſunt venturi:ad quas lona chꝛi⸗

i gratie ſimiliter et gloꝛie puenerunt. Veſtimenta emĩ

chhaiſti lvna ſunt vtriuſch vite. Tunica wro incoͤſut lis
que diuidi nõ potuit: noſtre fidei argnit vnitatẽ. Uni⸗
tsas autem omnino indiuiſibilis eſt: necnõ et ſiguiſicat

chaꝛitatem que diuiſionẽ omnino nõ recipit. Vnitas ſi

quigeʒ noſtre fidei: ſcindi nequit. Poteſt nempe homo
Aaſide reſcindi. ſed fides nõ poteſt vllo modo pſcindi.õᷓ
eſt fides et fides:necq́;uis exipᷣa multa credamus ipſa

.

ca eccleſia oꝛ⸗
thodora. VUna etiaʒ ptin charitas ?: q́uis multi ab ipᷣa
pꝛogrediant᷑ effectus. Nam ſi a ſide et a charitate vna ef
fectus multi pcedunt.neutra tamen diuiditur. wlut ſo
lis radij qui numeroſitate ab ipᷣo refulgent ſeruãt tamẽ
in oꝛigine vnitatẽ:non enĩ ſol diuiditur etiam ſi radij.
Anum eſt coꝛpus luminis:etiam ſi multiplicentur ra⸗
dij lucis. Mec tunica fides vicʒ eſt chꝛiſti: ſed multis nõᷣ

omnibus pnuenit in ſoꝛte. Apls nanq; dicit. Mõ ommũ

eſt fides. Similiter et charitas que chꝛiſti eſt poteſtate
donandi:multis nõ omnibus ꝓuenit in ſoꝛte. Vtraq;

tamẽ deſug eſt cõtexta per totum. Hane coͤterturã meri

to appellauerim. martyrum et eccleſie paſſiones et cun
cta opera:que fidei et charitatis cõſtituunt pulcritudi⸗

nem aſtruunt firmitatẽ. Auget pfecto diſſertionis diffi
cultatem. ꝙ nõ ꝓbitate militis.nõ iudicio arbitrantis.

nõ auctoꝛitate deſuper decernentis nõ alio federe:ſed ſo
lum ſoete puenit in ſoꝛtem. ignoꝛante autẽ cõijtionem
ſoꝛtis.vtrum deberet aceipere qui accepit.Titubant eni

omnes ſoꝛtem mittentes ſi de quo agitur cui pꝛoueni⸗
at. Et vnuſquiſq; appetit ꝙ ſibi nõ ſocijs ſoꝛs tempera⸗
ta cõcedat.et amoꝛ tunc dirigitur ad ſeipm:necretertur

ad ꝓrimum. Et vno accipiente fruſtratur cõditio cetero
rum: de fie charitate illaſq; nolentibuſ tam neſas eſt
dicere. qᷓ; etiqʒ firmiter cogitare. Sed hec omnia dubia
remouentur: ſiapoſtoli ſententiã huic actioni penitus
cõiungamus. Poꝛro inquit. mnes quidem currũt:
ſed vnus accipit bꝛauium. Omnes currunt vnus acci⸗

pit. fruſtrati ſunt ceteri:quoꝝ vnuſquiſq; ea intentione

currebat vt poſſet accipere.· Multi ſup vno queſito ſoꝛ⸗
tes mittunt. Vni ſoꝛs ſignata puenit.Accipit ille gau⸗
dens:reliqui a deſiderio defraudant᷑Abſonum eſſet a ſᷣ
de catholica ꝙ gratiam ſiue gloꝛiam ſicvnus accipiat:et
omnis alia contio ſit inanis. Sed vnitas accipietis nõ
perſone ſed electoꝑ omnium pꝛeſtruit vnitatẽ:ſimiliter
et vnus qui accipit ex ſoꝛte.Aliter in caſſum ad gratiam
et gloꝛiam niteremur:ſivnus acciperet in pꝛiuatõe cun
ctoꝛum. Pꝛoinde omniũ electoꝝ vnitas ſignatur in eo
qui accepit ercurſu velocioꝛi. et in eo milite qui tunicaʒ
habuit ex ſoꝛte tangẽte.Nec moꝛe humano ſoꝛs in gra⸗
tia ſiue gloꝛia eſt penſanda.ſed ſoꝛs in his eſt diuina di⸗
ſpoſitio:qua occultis modis nouit his quos ſuos eſſe p⸗
ſciuit cõferre gratiarũ et pꝛemia meritoꝛũ.Qð vero cur

rentes aut ſoꝛtem mittentes titubant. affectant:et cui

wtum ſuccedat ignoꝛant. ad id refertur qð in apocalipſi
dicitur. Vincẽti dal manna abſconditũ et dalv illi cal
culum candidum.et in calculo nomen nouũ ſcriptum:

qõ nemoſcit niſi qui accipit.et nemo ſcit vtrum ſit di⸗

gnus odio vel amoꝛe. Vnde quãuis dubitemus: ſpere⸗
mus vitam eternã. Ignoꝛamus tamẽ vtrum debeamꝰ
accipere:cum ſolum quis accipit certus erit. Ylludebat᷑
ab omnibus chꝛiſto in cruce pendenti.et vre omnis vi
litas ſibi obijciebatur in facie: nami pᷣtereunteſ blaſphe
mabant eum.mouẽtes capita ſua ⁊ dicentes. Vah qui

deſtruis templum dei. et triduo reedificas. ſalua temet

ipm. ſi filius dei es deſcende de cruce Nec mirum ſipᷣ⸗
tereuntes blaſphemabant:quia nõ ſubſiſtunt.vt agno/
ſcant inuiſibilem veritatẽ. Legunt plures diſcurſu coꝛ⸗
dis oculoꝝ et lingue:ſed nõ figunt animũvt qð latet in
ſcripturis intelligãt. Pꝛetereuntes occulta lona pꝛeter
eunt:nõ aſſiſtunt oꝛationib et virtutibo coꝛã deo vt eis
fontem veritatis et intellectum mentis aperiat. Pꝛete⸗
reuntes enim ſunt. Pꝛetereunt iudei.nec in ſcripturis

„

ſubſtiteruutvt chꝛiſtum poſſent inuenire.remiſerat eni

chꝛiſius iudeos ad ſcripturas. vt in ipis ſubſiſtendo nõ
pꝛetereundo ſcrutarent᷑: quoniã ipᷣe teſtimoniũ Phibe⸗

bant de cheiſto. Sed pꝛeteribant. Nunc wero ptereunt
illum quem crucifixerunt. vt nec cõmunicarewlint paſ
ſionibus eius:aut participes fieri redemptionis eius.

ſed mouent caput velut paralitici atq; frenetici:quibus

diſſolutio eſt in membꝛis et obnubilatũ eſt iudiciũ rõis
Votus capitis leuitatem animi ſignat in coꝛtoꝛe: in in
firmis vero noxiam paſſionem. Mouerunt atq; moue⸗
bant caput ante pꝛeciuʒ pendens omnes qui in fide nu

tant et ſeipos in ſenſib⸗ amant:⁊bhoeꝛrent hoꝛridas ſa

lutiſeras paſſiones:et amoꝛe pꝛetereunt chꝛiſtũ pᷣeun⸗
tes ad pretereuntia pꝛeter chꝛiſium. Sed qui pretere⸗
QR

22

4

unt crucem moꝛtem eius: nõ pꝛeteribunt iudiciũ eiꝰ
Et arguendo impꝛoperabãat. Elah qui deſtruis templũ

cei:et in triduo reediſicas. Si hoc poteras quare teipᷣm
nõ ſaluas: Gilij hominũ te poſuerũt in cruce. ſi tu filius
Tei es: oſtende te ſuper hbomines deſcende de cruce. Non
enim dicebant credentes ſed blaſphemantes: et corde

ſim liter ſermonibus deridentes. Mõ curabat cheiſtus
umpꝛoperia.nec mouebatur animus eius.vt per oſtenta
tionem quippiã faceret: vt nec tam validus occultã po⸗

tentiam vellet demonſtrare deriſus. Mec hominũ violẽ
tia cruciſirus erat quoniã ſua pꝛeiuit omnino voluntas
vnge nec ſe ſuggeſtione deridentiũ hominũ deſigebant
Mon credunt ſenſualitatis ꝓpꝛie amatoꝛes ꝙ ſponte qs

wlit ſenſu toꝛqueri:ſed quuq; p poſſe ſenſui aduerſa de⸗/

.

uiret. Quo decepti chꝛiſtum purum homineʒz eſtiman⸗

tes.etiam toꝛmenta ſi poſſet declinare volentẽ. Quam

obꝛem qui ꝑſuadent crucis deſcenſum ꝓpter aſperũ ſen

ſum. ſimiles ſunt diabulo. qui ſimilia dialolo dicũt: hoc

enĩ dialolus chꝛiſto dixerat in deſerto. Si filius dei es.

dic vt lapides iſti panes fiant:et de pinnaculo temphi:

mitte te deoꝛſum. lbiq; tentatio. ſed umpꝛoperium nõ

in pꝛima. ſed hic tentatio: cui omnis aſſociataleſt deri⸗

ſio.. Similiter et pꝛincipes ſacerdotũ illudentes cum

ſcribis et ſermonibus dixerũt.Alios ſaluos fecit:ſeipᷣm
nõ poteſt ſaluum facere. Si rerx iſrael eſt: deſcendat nũc
de cruce et credimus ei Illuſi a dialo:illudere homi⸗
nibus ſatagunt. Qui iuſns illudit:mente deceptus eſt.

et letargiam patitur. Agitatur a diabolo aut a dementia
qui cõſtituto in pena ulludit. Nondum iuſto ⁊ iniuſte pa

tienti. ſed etiam ſi deliquit ſatis eſt ad omne toꝛmentũ:
ꝙ iuſte vel iniuſte homo vite pꝛiuetur. Pꝛincipes ſacer⸗

dotum magne ſe vilitati cõmiſerant: qõ illudebant ho/

mini ꝓxime moꝛituro.Abſonat a dignitate fulgentibuſ
illudere pena damnatis. Et maioꝛ ſeuitia vlciſcentis in⸗
imici eſſe cõuincitur. cum impꝛoperat vel illudit ꝓ ſcri⸗
pto per iudicem:qᷓ; ſeuam inferre ſuo emulo vltionem.
Et dicebant. Alios ſaluos fecit:ſeipᷣm nõ poteſt ſaluum
facere. Poterat ſeipᷣm ſaluum facere qui alios fecerat.
ſed ꝓpterea patiebat᷑ hãc coꝛpoꝛis calamitatẽ:vt nos ſua
ꝓſcriptione ſaluaret. Sed nõ credebãt ſaluandi adeſſe
virtutem ei:qui ſemeipᷣm in pena dereiiquerat. Deſcen
ſum petebant crucis in argumentũ potentie ſiue virtu⸗
tis:et falſo ſondebant creduhlitatẽ ſi de cruce ꝓſiluiſſet
nam altioꝛis fuit virtutis atq; potẽtie.ꝙ moꝛtuus et ſe
pultus reſurrexit a moꝛtuis:et nõ crediderũt ei. Oe re⸗
gem iſrael nominauerũt.ad exaggerationẽ eſt iniurie:p
eo ꝙ turba ſibi hieruſalem ingredienti rex iſrael accla⸗
mauerat. Sed hec iluſio iuſtaʒ meruit ſuo tempoꝛe vl/
tionem.moꝛe pueroꝛũ qui heliceo ꝓphete cõtumaci ani⸗
mo et aſpero illuſerunt:nam ilico duo vrſi de ſaltu ꝓpin
quo egreſſi:lacerauerũt quadragintaduos exeis. Quid
vero hieroſolime ciuitati ad vltionem ꝓuenerit a roma

nis pꝛincipibus.adhuc hiſtoꝛia explicat:et lingua hom
narrat.lddebant autẽ.. Cõſidit in deo:liberet nunc eũ
ſi vult Erat fides iudeoꝛũ:ꝙ deus nõ derelinquit ſan⸗
ctos ſuos.Quamobꝛem ipᷣi dicebant. Si ſanctus eſt:
ergo cõſidit in domino:nõ enim eſt ſanctus abſq; cõſi⸗

dentia eius. Oeus vero ꝓpicius eſt omnibus qui inuo⸗
cant illum in veritate. Pꝛoinde.Aut iſte ſanctus non
eſt. et nõ cõfidit in domino aut ſoꝛte confidit.ſed qꝛ ſan⸗

ctus nõ eſt: nõ liberat eum deus.Al deitate ad regemiiſ⸗
rael.a dignitate regia in cõmunem et vulgarem homi⸗

nem deſcenderunt. vt experimento dereliquende crucis
ſi quid et quantũ apud deum valeret cognoſcerẽt. Pꝛe
dictum ante fuerat ſi filius dei. ſi rex iſrael eſt: deſcedat

de cruce.nunc vero.ſi in domino cõſidit ex virtute cõſi⸗

dit liberet eum nunc deus. Si enim eius eſt ſanctus. et

ſi ſuper eum voluntas inclmatur ipᷣius.vt cõpꝛehende⸗

re poſſent:qᷓ; magna in cõſpectu dei ſue virtutis eſſet au

ctoꝛitas. Mon reſrondet ex facto aduerſis et curioſis ho⸗
minum votis:qui diuina ſectatur et ſatagit adimplere
mandata. Et ꝓpe modũ irremediabiliter depꝛauati dei⸗
tati conabantur inferre deriſioneʒ:aut nõ credendo di⸗
uine generatõnis miſteriũ cum dicebant. Dirit enim
quia filius dei ſum Si dixit. verum dixit: qð omnino
ſubterfugit iudeoꝝ mentes eternam generationem in
deo. Nec potuerũt cõpꝛehendere in deitate diſtinctionẽ
aliquam perſonarũ.et timentes pluralitatẽ deoꝛũ. pꝛo⸗
pter vnitatẽ quã weriſſime aſſerunt.creatoꝛis trinitateʒ

in diuinis ommimode negauerũt. illis dumtarxat exce⸗

ptis:qui hoc credere occultis meritis a dommo ſuſcepe⸗
runt. Nam ſi eternã generationẽ in diuinis altitudine
fidei cõſperiſſent:facile fuiſſet aduertere ꝙ filius hoĩiem
induiſſet.⁊ deſcendiſſet in inferioꝛes partes terre. Sed
ad pꝛimũ clauſus oculus fidei.in ſecundũ penitus non
aſpexit.Alc ꝑ hoc qð dicit᷑dixit enim quia filius dei ſum:
neq; pꝛincipes ſacerdotuʒ atq; iudei ceteri credebat hoc
fieri aliquãdo poſſibile. Sed neq; hunc ex hoc credebãt
filium dei.vt eoꝛum iudicio merito hec et peioꝛa pateret
velut qui diuma pꝛeſumpſit et impoſſibilia fieri poſſibi⸗
lia ſuo verbo monſtrauit:ſi dixit filius dei ſum. Ollude
bant autem ei et milites:et accedentes acetum illi offe⸗
rentes dicebant. Si tu es rex iudeoꝝ:ſaluũ te fac Mec

illuſio militũ nõ ex odio ſed ex vſu maloꝛũ ſatellitum ꝓ

cedebat:quoꝛũ conſuetudo eſt inſultare damnatis. Vle
rius autem arbitramur illam pꝛoceſſiſſe de cõplacentia
iudeoꝛum.vt quoniã illi deridebant:iſti eis malo placi⸗/
to volebant eſſe cõſimies. Multã miniſtrauit mundo
perniciem iniquitatem plurimã germinauit.in malis

Vele placere malis:ſiue late aut tenuiter habere partici

pium cum iniquis.. Idipᷣm autẽ et latrones qui cruci

firi erant cum eo:impꝛoperabãt De duob dicitur quo

dam moꝛe loquendi: ſolus vnus efficit.qð alius euã⸗
geliſta clare diſſeruit dicens.. Elnus autem ex his qui
pendebant cum eo latronibus blaſphemauit euʒ dices.
Si tu es chꝛiſtus:ſalua teipᷣm nos Elide blaſpixmie

quaſi a multis neglectam ſpeciem: ponere ſub dubio q

eſt certum. Blaſphemia eſt dicere cuiqᷓ; ſi tu es.qð ille in

veritate eſt. In regem certuʒz populi eſſet damnats blaſ
phemia. dicẽre: ſi tu es rex. Et ſapientẽ expertum voca⸗

re cunctanter:derogatõnis eſt actus. Omne dubiuz de
qualitate bona certiſſime inſxrente blaſphemia irrogat

in habente. Goꝛte obijceretur. Aderat ignoꝛantia: defi⸗
ciebat ſana credulitas. Sed hec pamplius blaſphemiaʒ

faciunt.cum ignoꝛatur ꝙ venire in noticiam debuit:aut

cum nõ creditur. qõ credendum veritas ipᷣa definiuit.

Elelle inclinare ad indecentia quempiam.iuſtum ad in

iquitatem. cõſtantem in bonis operibus virum ad fragi

litatem velle deflectere.aut poſitum in alta ſedevirtutũ

ad yma ſeu aduerſa velle detrahere: blaſplxmie crimen

appoſuit. Sed qui conſtans in animi vittute conſiſtit

mhilopendit verba blaſpemantium: et ſibi cognitus.
alijs incognitum fſieri paruipendit. Huiuſcemodi blaſ⸗
phemia iaculabatur inchꝛiſtum:cum dubitanter et ex⸗
ceretur. Si tu es cheiſt?: ſalua temetibm
et nos. Quid ſi cõditionalis et dubitatius eſt iſta locu⸗
tio? Sed oĩ remoto dubio chꝛiſtus erat.a in ſeipo ſalu?
erat. cui nõ dñabatur pena vel doloꝛ:qͥs ipᷣe ꝓpꝛia volunt

pꝛobꝛatiue di

—

ate ſuſcepat. ʒ latrones nec mẽte nec coꝛpe ſalui erãt
OBlente non:erant enim in vmbea incredulitatis inclu/
ſi. Et ab ipſo ſaluatoꝛe didicimus qui crediderit ſaluus
erit:qui wro nõ crediderit cõdemnabitur. NMec coꝛpoꝛe

lonih
cheiſtu
lemner
lberta
dinm
lohur
plecti
mileſ⸗
hlliar
name
pulue
auerl
ahuec
plrmi
peobe
lolatni
Ntinch⸗
tem. xr

munese

galaſe
ſerere
btſa
efe
p
lium
luche
tiam
quiin
tum
lxſitas
wmmine
timeswer
ta viuen
loͤopen
lemdam
matione
ſumto
Fnouc
büuſtian
laneyit
noriam
kerer pen
Pacto⸗
defmiuſte
ſeſibe⸗

tuser
ſence
ſetan
istv
mplere
dn di
do d
temm
mmino
memin
nctoni
N o⸗
imitare;
it ere,
ſoſeepe,
titolne
olwiem
e.BDed
tusnon
Diſum:
ebärboe
Cededa
Mpateret
erioſſibi⸗
n Ylce
milliocken
ſe Mee
Hitum p
tis, Ge
Mcentis
Moadi,
AWund—
dinmais
derepartiet
guicrval
dicturdo
Dalugenif
nerhiecei
ltelzdics
ebooßeme
lbdubocs
es gölein
Unnatab

tumwe

dubizde
läirroget
gtine kf/
Pirmi
buitaue
Afininit⸗
umadin⸗
had ftag
leprturl
ſecinnen
ecorſiſtt
cognius,
mut
Utereten/
etermm.
ſtrloene
ſvbl
lofot
immlt
ſlu erat
tointlu⸗/
t ſaluca
3 oeor

dee poſſione do. Balua.

ſalui erant:quia pꝛopter demerita rei ublice decernen /

te iuſticia configebantur in penis. Et ſalutem coꝛpo⸗
ns ille miſer gliſcebat. neſciens quanta poſſet eterna ſa
lute donari. Et ex coꝛpoꝛis pena mereri innocenti et dei
filio in patibulis ſociatus:ſi lumine ſidei nõ fuiſſet a⸗
uerſus. et cin collega in culpa in pena cõpar:in fidei vir/⸗
tute man ſiſſet cõſimilis. Quod alter latro dextralis co⸗
gnouit et tutoꝛ in ꝑems factns eſt chꝛiſti male conſcien⸗
tie reatu cõpunctus ſe iuſte mereri clamabat:et noui⸗
ter renatus in fide.cõtra collateralem ſociuʒ audaci ver/

ww inſiluit. pie chꝛiſti domini partem ratus ad quod ſe⸗/

quitur. Reſpondens autem alter:increpabat illum di
cens. Meq; tu times deum: qui in eadõ damnatione es.
tnos quid ẽ iuſte.nam digna factis recipimus:hic ve
ro nihil mali ſecit Elelut iter duos plos cõſtitutꝰ.aut
chꝛiſtus elatum et ſemetipᷣm eſſe culpabilem ignoꝛan⸗
tem.et nolentẽ ex iuſticia pati que meruit et cupientem
libertatem ꝓſperam in terrenis. et omnino inſidum de
diuims. chꝛiſtumq; blaſphemijs laceſ. centẽ.alterum we⸗
ro humiliatũ et ſibi cõſcium male vite:pꝛo qua iuſte ſe
plecti publice fatebat᷑.et incredabat ĩ culpa et pena cõſi⸗
mlẽ ſed iam factũ diſſinnlẽ in virtute. Dic etiã alter ni
hil iam exigebat amplius ſuꝑer terram:ſed regna ſuper⸗
na mente atq; woce captabat. Mi pfecto ſunt ludeox po⸗
pulus atq; nationum. Nam iudeoꝛuʒ populus latronis
auerſi:cõuerſiq; gentium populus tipum tenet. Nam
adhuc iudeoꝛum populus cheiſtũ laceicit in vicijs ⁊ blaſ
plxmias irrogat: et ſentẽtialiter verbis latronis vtitur
expꝛobꝛantis. Sed cõuerſus populus nationum ꝓpter
idolatriaʒ iuſte ſe damnari cognouit. et infuſa luce aſpe⸗
xit in chꝛiſtum. credens ſi upꝑomnes homines innocen⸗
tem: veum verum de deo vero hominẽ factum inter ho⸗
mines cõuerſantem. Sed libet huius latronis per ſin⸗
gula ſua dicta diſcutere: atq; q́;dtum fas eſt meritum diſ
ſerere quo pꝛeuentus tam invltimis cõſtitutus increpa
bat ſane cõſcium in culpa ſimiliter et in pena.quo iam fi
de factus ſuꝑioꝛ.⁊ ſeipo inuiſibiliter maioꝛ:et ligno coꝛ
poꝛe pendens.in ligno fidei mente pendebat. et coꝛpoꝛa⸗
lium penarũ oblitus.diuino feruefactus amoꝛe coꝛam
iudice inter medium dependente ſ odalem arguere:ace⸗
tiam inſtruere nõ wretur dicens. Neq; tu tines teum
qui in eadem damnatione es:Nõ times deum. quẽ vni

tum carni deum eſſe nõ credis: Non times teum. queʒ

heſitas id eſſe quod eſt:Nõ times deu m.qui oppugnas
hominem innocentem qui blaſpixmias irrogas: Mon
times deũ:iam moꝛte vicinus.cui omnis ſpes eſt adem/
pta viuendi qverbis blaſphemis malapficis.cũ ligno af
firus opere iam nõ poſſis: Mon times deum. qui in ea⸗
dem damnatione mecum qui timeo es aut in eadeʒ da
mnatione penarũ coꝛpoꝛalium cum deo es. qui coꝛpoꝛe
aſſumpto inter nos pendens pꝛia patitur voluntate.
Nos dquidem iuſte ſcilicet patimur.quia vnde coꝛruimꝰ
a iuſticia:inde pſoluimus penas.ld cõſiderationẽ ma/
leacte vite remittebat iſte cõſoꝛtiuʒ.vt reuocaret ad me⸗
moꝛiam mala que fecerant: vt dignam malefactis aſſe/
reret penam:quã ligno affixi ferebant. Immemoꝛ nan
q; hactoꝛum ſcelerum. omnẽ penaʒaſſerit indecentem:
et miuſte inferri dicit omne to⸗ꝛmentũ. Pꝛoinde latro
iſte ſubiecit. NHam digna factis recipimus. Digna ſunt
toꝛmenta ominũ male factis:et irrepꝛehenſibiliter mma
le viuenti decens eſt extrema calamitas. Dicam ſeueriꝰ
imo wrius. Magis dignu m ꝓfecto dinoſcitur diutine
tineri. aut cito iniri reum ſupplicio:q;; viuere in pec/
cato.et pena multari: qᷓ in culpa letari. Nempe in vni⸗
uerſi pulcritndine plus clareſeit. Dictat irrefragabili⸗
tervers iuſticia.vt penam culpa inueniat. Sed quia nõ

quentem nouerat latro iſte oꝛdinez diuine iuſticie. que

.

malum aliquod in vltum eſſe nõ patitur: ad quam affi⸗
ciebatur amoꝛe.qᷓ;uis coꝛpoꝛe toꝛqueretur. Et licet ab⸗
hoꝛreret ſenſus exterioꝛ interioꝛ vero iuſticiam quã cõſi
ciebatur amabat. Et quaſi oblitus penarum: verbis pu
nientem iuſticiam extollebat. Pꝛopꝛium enim eſt vera
ratione vtentium ꝑamplius vero hominu electoꝛum di
ligere atq; laudare iuſticiaʒ: etiã ſi ex illius ecreto aſper
rime toꝛqueãtur. NHam ippe naturalis oꝛdo iuſticie inter
lucens rõnibus hominum dictat crimina ſine pena nõ
eſſe. que munſibiliter ſemper eſt pꝛeſto: quis interdum
viſibiliter differatur. In magnis cognitionibo hic toꝛ/
tus homo ferebatur: qui ſe iuſte digneq; pati pfitebat.
Vagna pars eſt vnie apud deum:hoc asnoſcere ſimili
ter et fateri. Attollebatur ſublimius homo iſte. cü chꝛi⸗
ſtum agnouit innocentem: quem iuder ad moꝛtem pu⸗
blice cõdemnauerat. Quoniam difficilimu eſt cregere
aut dicere ſine culpa.quem ludex oꝛdinarius ad aliquã
penam damnat vt reum. ſeu cum aſſertione teſtiuz aut
acclamationibus wpuloꝛum:nam ſi nõ teſtibus atta⸗
men clamoꝛibus totius populi damnatus eſt cheiſtus.
Et quem totus populus poſtulauerat validis vocibus
crucifigi:latro iſte dicit.hic vero mihil mali fecit. Vnde
hic latro agnouit ꝙ mihil mali fecit. cum quo nõ fuerat
cõuerſatus.quem ante foꝛte nõ nouerat.qui nec ad do⸗
ctrinam aut ad ſequelam chꝛiſti acceſſerat ſed ſtudue⸗
rat operationibus latronũ.vnde iuſte patie batr᷑ exitiuʒ.
Qua ſibi hec irrepſit noticia ꝙ chꝛiſtus mali fecerat.
Quid. Quia certe nec ſcire poterat quoniam deus erat
Vnge cõſpexit.ꝙ chꝛiſtus nihil mali fecit. Inquã pie:
ſi foꝛte digne chꝛiſtus dominus illuxit ei. Nõ enĩ alun⸗
de accepit qᷓ; ab eo quem aſſerebat moꝛiens innocenteʒz:
et ꝑfuſus fidei pietate dicebat ad ieſum. Vemẽto mer
dum veneris in regnum tuum. Clide qᷓ; alte ingreditur
latro pendens.vt aliud credat in regnum pꝛeterqᷓ; moꝛ
tale caducũ:et wlit illius eſſe regni cola. qui ab iſto ſer⸗
ra moꝛtis ſecabatur. Et miſteriũ pꝛofitebatur in chꝛiſto
eternum atq; diuinum:quanqᷓ; e excarne tempoꝛali⸗
ter crederet moꝛiturum. Et hoc iquidem totum ꝓfite⸗
batur ex petitione quã faciebat ad regnum:ad quod per
pontem moꝛtis chꝛiſtum tranſire videbat. Cotus hie
cõuertitur ad chꝛiſtum:et ei pꝛo alia vita ſe donat. Hui⸗
mira nimirum fides.qui ſolum chꝛiſtum deriſum et de
relictum ab hommibus vicinum moꝛti.et ipᷣe moꝛti vi⸗
cinus deum wrum et hominẽ conſitetur:a nemine do⸗
ctus.a nullo pꝛemonitus. Et vbi fugiendo negant qui
eius doctrinam audierant miraculaviderant.et in cibũ
pauloante ſumpſerant coꝛpus eius de manibus ſanctiſ
ſimis eius:iſte ſolus cum tacente virgine cõfitetur. vt
in his meroꝛibus tam hoꝛrendis ſocius ſuit virginis in
fide atq; doloꝛe:chꝛiſto in pena conſi milis.a collatrone
virtute diſſimilis.chꝛiſti cõfeſſoꝛ:atq; ſue innocentie fa⸗
ctus tutoꝛ. Sed hi latrones ſuis diſparibo meritis am⸗
miratione mentes hominũ pulſant: ſi quo merito vn⸗
cõuerſus aut quo demerito alter auerſus.vnuſ in facto
axpꝛobatus et voce a chꝛiſto:alter vero chꝛiſto tacẽte re⸗
pꝛobatus ertiterit. Nam chriſtus equaliter reſpiciebat
cõpenales ſuos. mediuſinter eos pendebat affirus pa⸗
tibulo:nec pᷣaccipiebat perſonam alterius. Quid eſ
vnus irrogauit chriſto verbis blaſphemiam alter ſuſce
pit. pro illo moꝛiendo tutelam. Vnus cognouit iuſtici⸗
am ipoꝛumq; puniente; nequiciã laudauit:alter impu⸗
ne viuere pretentauit. Erat ne ſoꝛte ad iſtos in xpo ali⸗
qua inequalitas. Hoc credere dico neſas. Quid ergo.
Dicam audacter qð ſentio. ꝙ nec cõuerſo ſuffecit meri⸗
tum ſuum:ſed auerſum demeritum ſuum iuſte deiecit.
D 2

4.

Aiber terciuſdecimus

Mullus cõuertitur niſi ex gratia:mullus damnatur niſi
er demeritis diuina dictate iuſticia. Qõð ergo demeritũ
illius nõ credidit. Quod vero dementum atq; vnde:
illi qui credidit: Meritum cõuerſi nõ leginus. quid in
occulto habuerit ipe neſcimus. demeritu vtriuſch coſpi
cimus: quia latrones erant. bomines vticq; male vite.
An verincatur illa ſentẽtia quem deus vult indurat· et
cui vult miſeretur: Sed in toꝛtuoſioꝛem incidimusqᷣ
ſtionem. cum deus acceptoꝛ perſonarũ nõ ſit:et cum el⸗
ſent ambo homines peccatoꝛes. chꝛiſtum eque coꝛpoꝛeo
viſu aſpicientes.iuxta eum eque pendentes.quoꝛũ vnꝰ
in cõuerſatione chꝛiſti alterum nõ pꝛeuenerat quia neu
ter viuens habuerat vnde vnus üloꝛum meruit cõuer
ti. alter vero meruit indurari. Quo merito vnus miſe⸗
ricoꝛdiam accepit.alter in iuſta damnatione reman ſit.
Seg aiiter hec aut ſimins queſuo nodoſa non ſoluitur.
niſi dei miſericoꝛdiaʒ et iuſticiam aſpiciamus: et lberas
bim voluntates. Mam deus ex mia donat peccata con⸗
uerſis:et ex iuſticia tribuit pꝛemia. ſiue ſupplicia merito
rum.Mõ ergo iſtoꝛum eſt cõuerſio aut auerſio celebꝛa⸗
ta ex chꝛiſti pꝛeſentia coꝛpoꝛali quam habebãt equaliter
nõ ex viſu quo ipᷣm intuebanturmõ ex verbis eius pam
plius virectis in alteruʒ · ſed ex libera voluntate.qua ille
credere voluit ille vero incredulus manſit. quem ſicut
illum der miſericoꝛdia expectabat: ſed nõ credentem re

.

liquit diuina iuſticia repꝛobatum. Ad cõuerſum autem
latronẽ chꝛiſtus alta pmiſſione reſpondit. Amen amẽ
dico tibi:hodie mecum eris in paradiſo lmenverbum
eſt veritatis. Vnde infallibili pollicitatione latroni pen
denti atque conuerſo paradiſum chꝛiſtus moꝛiens re⸗
pꝛomiſit. Pꝛoinde cognoſce quid conferre poſſit. reſur⸗
gens et regnans: qui moꝛiens talia donat. Quanta eſt
largitura libertas.ſi tãta cõfert extrema captiuitas.Mõ
autem in hac ꝓmiſſione paradiſum ſc locum ad oꝛien/
tem. a quo exulauit adam intelligamus repꝛomiſſum:
quoniã illo hodie latro poſt chꝛ iſtum deſcendit. eid lim⸗
bum pꝛeceſſit chꝛiſtus hoꝛa nona moꝛiẽdo latronẽ. Se
cutus eſt latro qua ſi veſpere: crurifragio celebrato. uʒ
ergo vtriuſq; anima q;uis nõ eadem hoꝛa chꝛiſti ſcʒi lg
tronis ad limbum deſcenderit.a quo chꝛiſti anima non
egreſſa quouſq; plene a moꝛtuis reſurrexerit. pꝛotinus
credendũ eſt:ꝙ in illo paradiſo terreſtri die illo neutriuſ
anima fuit. nec chꝛiſtus in anima ſolũ et ditate deſcen
dens ad limbum latronis animam tranſtulit in paradi
ſum. ſed ad eum in liml fecit illum deſcendere. vt cum
animabus ceteris extrahendis fieret in ſequela. Pie eu
tem ⁊? nõ incõgrue credi poterat: ꝙ cum illam amnimarũ
multitudinẽ de limbo chꝛiſtus volens reſurgere a moꝛ⸗
tuis eduxiſſet. ꝙ in terreſtrem paradiſum induxerit. vt
adam cuʒz miſera ſolvle ſua reuocaretur in ſignũ eterni
federis atq; paciſ:a quo per inobedientiã exulauerat. Et
tamdiu amma ade ibidem cum ceteris ſeruarerur. quo⸗
uſq; chꝛiſtus coꝛpoꝛaliter celoꝝ alta cõſcend eret: poſt ſe
illam turmaʒ letantiũ animarũ ſubuecturus. Etenim
illo de loco aſſumendum erat ad ſuperna celeſtia huma
num genus ſucceſſione felici. miſi adam ſuperbia ꝓpꝛia
exulaſſet. et ꝑpetuata ꝓpagine culpa illa veriuarer ad po⸗
ſteros. Mec abſonat a pia credulitate culpa deleta ꝑ chꝛi
ſium ꝙ inde anime aſſumantur in celum:vnde aſſumẽ
Ae fuerant ante peccatuʒ. Mõ ſolum ille que illo in tem⸗
poꝛe aſcenderunt chꝛiſto aſcendente.ſed que quotidie ꝑ
miſericoꝛdiã afſumũtur:vite peracto fine ab ipo regna⸗
te. Congruũ poxro eſt. vt animevideant locum a quo in
agam humana natura per tam longa et aſpera exilig ex⸗
uulauit:vt pariter miſericoꝛdia et iuſticia dei peramplius
cognoſctur. Sed quoquo modo ſe habet oꝛdo rei aut

hoc quod dicitur hodie ad tempus refertur quo chꝛiſtuſ

iſta cõpleuit. et ammã eius paradiſum ommiũ delectabi

lium opoꝛtet intelligi:vt plene ſoluatur.qð vicitur.ho/⸗

die mecum eris in paradiſo. Quoniã autem lucas qui
ſolũ hoc recitauit.in greco euangeliũ ſcripſit:expedit ab

illa lingua huius vocabuli ſumere interpꝛetationẽ. Da

radiſum ſiquidem hebꝛei:oꝛtum wero greei dicunt.Da

radiſus etiam ad eden ſitus refertur qð delicie interpꝛe

tatur.vt nõ incõgrue dicatur latromi. hodie mecuʒ eris
in oꝛto delitiarum:ſcʒ ꝙ in omnibʒ delicijs eris mecum

exiſtens.aut in terreſirem paradiſum te deferam hodie
carpens iter. Necnõ et limbum ad quem chꝛiſti et latro

nis anime deſcenderũt delitiarũ oꝛtum poſſumus appel
lare.nõ enĩ pena ſenſus tenebantur incluſi q;uis a vera
patria eſſent excluſi. Seruabatur in eis diuina iuſticia
vt qui actu nõ deliquerat.nec ſenſibiliter puniret·. Nec
credamus illoꝛũ patrũ exemptas animas a coꝛpoꝛe dele
ctationibus fuiſſe pꝛiuatas:quas in carne vendo ſeꝑe
ſuſceperant.Nec moꝛtis necemſtate factum eſi vt moꝛiẽ
do et ad limbũ deſcendendoeſſent culpabilioꝛes:vt his
pꝛiuarentur internis gaudijs. quibus in carne gaude⸗
bant. Quomodo noe potuit alloquia diuma ſuſcipere.
quin mente iubilaret. Quomõ abꝛaam in diuinis affa⸗
tionibus nõ exultauit in anima. Quanta leticia ipſum
credimus circumfuſuʒ cũ angelos ſuſcepit hoſpicio.cũ
deus illum ipᷣm ꝓbauit in filio.cum vidit arietẽ inter ve

pꝛes in quo cognouit ad ſuam redemptionẽ. chꝛiſti futu

ram omnimodã paſſionẽ. Quanto iacob exultauit tri⸗
pudio cum videns dñm dixit:vidi dñm facie ad faciem
et ſalua facta eſt anima meacum luctans oꝛationibo cũ
angelo nõ dimiſit eum quouſq; accepiſſet benedictionẽ
cum inuiſibilẽ climationẽ aſpexit a terra vſq; ad celos.
et angelos ſurſum atq; deoꝛſum chmare per ꝑ ulaʒ. De⸗
lectationibo inenarrabilibus repletus eſt moiſes:cuʒ ſiu⸗
bi deus amicabiliter loquebatur. Nec omneſ ꝓplxte ills
magna miſteria vid erũt atq; cognouerũt fine intermis
delicijs:quas humana lingua eippᷣiicare nõ poſſet. Quo⸗
modo ichannes delectationibus diuinis pꝛiuatus fuiſ⸗
ſet in limiv·qui nondũ natus exultauit in ptero.Acper
hoc neq; emre debet in dubium : c in illo ſinu aulerren

tur interne delicie quibus in ſeculo poſiti fruebant᷑cum

nec peccare aut demereri poſt moꝛtem potuiſſent vnde
tollerentur. NMec poſtq; illos diuinos affatus ſuſceperãt

taliter ante moꝛtem vixerunt vt poſt moꝛtẽ merito pri

uarentur. De illis dumrarat dicimus: qui ad patrũ ſi⸗
num in anuna veſcedere. Deinde locũ hũc merito quẽ⸗

dam dicimus paradiſum et oꝛtum deliciarũ: vt petitio⸗
ni cõpendentis ſit taliter facta reſponſio:qð in ſinu pa⸗

trum cum aa chriſti ſe redigens velut in quodã cũ chri
ſto fuerit paradiſo. Sed vt ne fallamur varia varie opi⸗/
nantes paradiſi noĩe opoꝛtet intelligi oẽm inui ſibilẽ cõ⸗
ſolationẽ: ſcʒ illã quam aĩe a coꝛpoꝛibo abſolute aut in⸗
tercluſe coꝛpibo ſubmiſſis coꝛpoꝛeis ſen ſibo ſeu extra coꝛ
pus exeuntes ante illam plenitudinẽ beatitudinis inef /
ſabile ſupne patrie poſſent vſqᷓ; vigne ſuſcipe. Quoniã
igi᷑ neceſſario ſit tranſitus a coꝛpalib⸗ ad ſpiritualia vt

veritas diuinarũ ſcripturarũ eluceat. litterali ſcriptura⸗

rum ſenſu. paradiſi nuncupatione illũ locũ.quẽ deus a
pꝛincipio plantauerat in oꝛiente ad eden intelligimus:
tranſlatione vero facta intelligẽtera ſenſu ad intellectũ
inuiſibiliũ delectationẽ merito dicimus. nam ſicut in il
lo quicqᷣd eſſe potuit coꝛpalis amemitatꝭ atq; ſuauitatis
pᷣter gloꝛificationẽ coꝛpis fuit. ſic ꝑ tipicũ ſenſum quic⸗

quid eſſe poteſt ſub celo deliciarũ ex illo ſentimus:aut

er parte ſic eſſe cognoſcimus. Nulla wero cõſolationum
inuiſibilium coeternatio verioꝛq;ᷓ eſſe cum chꝛiſto. Et

4
.
6
ltt
.
nu
Nu
ctun
ſye
ptif
pir
ſitter
ſuse
mag
liart
mmat
mag
ney
tes.
res
cur
nec
tuti
lnee⸗
peerp
Mer
gaand
Pad⸗
cum

Bo

Zung
ſentiel
rſen
tionan
lice ſ
eper
lonim
ndoc
kecta,e
Ceet
ſt
ſe

luſnaa
et⸗ee⸗
e le
coſepe
lmons
Rhis
Gauen
lchere.
nigaſfe
aiptum
bſpiciorci
teinterw
baſtifntn
mutrtri
dem
onibyci
ciction
WG.
e Der
Mesechzſ
ſcpbrtent⸗
jneinterne
vfet Qp,
Nenn Neor
unſenn
hebattonm
iſenente
b ſuſtepart
nertoprn
pumuß
ennoghe⸗
t keutio⸗
aſinapa.
Käcöͤchri
Nneopt
tiſtbilc⸗
Nte alen
Heltraco
inisinef/
„Quoma
tüneliayt
ſſcnprunn
gue us
cligmus.
linnekecun
1 ſut
ſattuts
ſumni,
nlert
ltionun

S

paulus cllpiebat ſolin et eſſe cum chꝛiſto. Erimebatur
pero a coꝛpoꝛibus ille anime ſcʒ anima chꝛiſii vnita dei⸗

tati:et anima latronis eidem adſerens per fidem ⁊ cha⸗
ritatem. Et qui adſvret deo vnus ſpiritus eſt cum eo.
Et mutuo ſe viſuras ommmode parabant: vt chꝛiſti di
ctum merito wrü eſſet hoche mecum eris in paradiſo.
Atqui pꝛo eo ꝙ paradiſus ille terreſtris locus dict? eſt
deliciarũ.locutione cõuerſa quaſſibet delicias ſcriptura
paradiſum appellat: iuxta illud quod de rege tyri per ece
chielem dicitur. Tu ſignaculũ ſimilitudinis eius ple⸗
nus ſapientia: pfectus decoꝛe in delicijs paradiſi fuiſti
unq; wro rextyri ſuꝑ quem lamentũ mandato dñi fa

ctum eſt. fuerat in paradiſo terreſtri. ſed alias habuerat

ipᷣe delicias appellatas noĩe paradiſi aut illis cõſimiles.
vt ipe rer fuerit velut in delicijs paradiſi.et quodammò
ꝓpheta enumerat illas delicias. ſicut legenti ſubſequẽs
littera manifeſtat. Igitur ſi dicuntur alie velicie paradi
ſus etiam ſepe vſitato vocabulo moꝛeq; loquendi.qᷓ;to⸗
magis cum chꝛiſti amma inneniri atq; intueri eſt deli⸗

ciarum paradiſus vberioꝛ. Gtabant iuxta crucem ieſi
mater eius et ſoꝛoꝛ matris eius mariã ele

matri eret maria
magdalene .Subticuit iſte matrem mariã ſcz ſalome:

ne videretur amoꝛe humano wl laudis affici ad paren⸗

tes.qu adeſſe nõ dubitamus. et multas alias mulie⸗
res chꝛiſti diſcipulas:quas euangeliſte interſerere non

curarunt. Sed ecce amicecrucis. pro eo amice ieſu. ſed
nec amice crucis. quia in illa to-quebatur et moꝛieha⸗

tur ieſus:ſed wlut comparticipes aut communicare xo
lentes paſſionibus eius. Stabant pꝛope arboꝛem pro/

pter wmum: et iuxta patibulum pꝛopter iuſtũ. SGed
mater eius mente plabBocund ſewainr minin,C⸗

quanq; pꝛeſſa doloꝛibus perſpicaci coꝛdis aſpectucõtem
plabatur illam. atq; pᷣſentia et fu tura miſteria ſancta e
cum illuminandus eſſet mundus in ſplendoꝛibus eius

Beg nos poſteri cum illis pꝛioꝛibus contemplatiuo a⸗
moꝛe quid donat intelligere ſectatoꝛibuſ poſteris:vt ſit
cõmunicata cognitio cum ſequentibus pꝛimis. Si cru⸗
cis illius intuemur materiã lignum aridum eſt:vt oẽs
reſurgant per lignum ſicut omnes in ligno coꝛruerüt.
Et faciliter erãt donanda peccata.nec durabiles in hac

Vita hominũ paſſiones:wluti cum ab igne cito cõſnmi⸗
tur lignuʒ. Huiuſcemodi lignũ geminã ſcimus habuiſ⸗

/

ſe radicem:vnam occa ſioms que fuit pꝛimoꝛũ parentũ

pꝛopꝛia et deteſtanda woluntas. qua nõ domino iuſte p/

cipienti ſed male ſuggerenti reptili cõſenſerunt:aliã na⸗

ture quã in creatis arbꝛibus ſicut in hminibus eſt ſer

uata ꝓpago. Perpetuata eſt ꝓpago humani generis vir

tute traducis: et cum illa oꝛiginale delictũ. Oerpetuata

eſt pꝛopago lignoꝛũ:vt in ligno appenderetur remediũ
Seg quid homoad lignũ: Que cõmunicatiovniuſad
alterũ: VUtiq; magna nimis. Nam inſenſibile poꝛro eſt

lignum ⁊ omnis homo dũ peccat inſenſibilis eſt ad deũ

qm ſi ſupꝛa ſeipᷣm inveritate ſentiret.penitꝰnõ peccaret

In ligno ĩſenſibili xpᷣs patir p ĩſenſibili delinquẽte.Nõ
ſentit lignũ diuinũ ponc quod habet:nec homo dũ rec
cat ſentit munera creatoꝛis. Caret vita ſenſibili atq; ra
tionali omne lignũ.necnõ et vegetabiii ſi pꝛecidar a ra⸗
dice.ſic et homo ab omni wera vita moꝛitur male peccãſ
ac per hoc reſtondet in ratione inſtrumentuʒ paſſi ionis
homini peccatoꝛi. Si figuram aſpiciamus arte bominũ
introductam triangulata eſt in tribus bꝛachijs ſane poꝛ
recta. Quoniã trimode pagitur omne malum:ab eovi
delicet ꝙ opoꝛtune vel impoꝛtune in mentẽ hominũ ve⸗
nit.Opoꝛtune ſiquidẽ dixerim:cum cogitatione volun
taria panticipatur malum. Imxoꝛtune vero.cũ anima
ſeꝑe reluctat:quanq; in fine ſuccumbat.Ab eo etiam ꝙ

cti. Similiter fragilitas et ignoꝛantia

affectio iam ſeip̃am delectabiliter ſcalpens in his que co
gitando ſuſcepit. a tercio cum cecata lumine rönis ob⸗
ruta tenebꝛis pꝛeſtat aſſenſuʒ:qin iuxta id qð male age⸗
re cupit etiã ſi nõ ſequatur effectus dignu en pena ple
et malici
minans triangulũ facit. Et in his poteſt eſſe remiſſio
triangulum crucis:ſi vltra nõ ꝓcedat peccatoꝝꝑ hominũ
pꝛauitas. Oic eni peramos legimus dictum ſuper tria
ſcelera daturus eſſet dominus omnib veniã. ſup quar⸗
tum wro quempiam nõ cõuertere:fieret nempe quar⸗
tum ſi impenitentia ſequeref᷑. Crinitas increata in illa
cruce ſua virtute et in vnione trine perſone aſtabat. et
creata trinitas hominis in illa redimebatur: et damna⸗
batur trianguluz peccatoꝛũ. Oe wro in poſterum inole⸗
uit quaſi quadrangula foꝛma crucis.de tituli appoſitio⸗
ne ꝓuenit. et de miſterij ratione. nam ſuppoſitus titulꝰ

guartum bꝛachiũ fecit: qui ſuper caput poſitus ptende⸗

batur in altum. Et diuine factum eſt vt brachiũ in ſub
lime woerectum eſſet titulus writatis.quia in altiſſimis
ſpeculationibo nõ m imis:et in patria nõ in via were co⸗
gnoſcitur deus. Erat welut iuder bꝛachium cum titulo
qð ferebatur in altum. ac ſi vellet indicere:de ſupnis eſt
qui patitur.de ſupernis eſt dominus et rexr ommiũ regũ
et in ſuperis eſt non in infimis cognoſcendus. Ratio
etiam miſterij aſtruebat.vt a prefato triangulo in qua⸗
drangulum veniretur: ꝓpter hominũ moꝛes qui quat⸗

tuoꝛ virtutibo diſwonuntur. Ec quadra figura omnibꝰ-

eſt ſolidioꝛ:vt ꝑfecca ſolida hominũ vita cõſtitueretur
ex cruce. Et pten ſiones interioꝛis hominis in illa pfire
ſunt:quoniã opoꝛtet animaʒ deſcendere ad loca tetralia
in directione timoꝛis ⁊ pauida fieri.ne ad illa deſcendat
meritis dignis penis: pauido atq; ineuulſibili cõtem⸗
plari mentis intuitu per eternũ irremediabilẽ damna⸗
toꝛum penam. Et ab hoc abiſſali et intermmnabili malo
ad cõtrarium ſuperius fiat aſcenſus in vitam et gloꝛiaʒ
infinibilem beatoꝝ. Pꝛotenſio crucis ad ima:ptenſio⸗
nem anime fiat ꝑ aſpectũ mentis ad loca tartarea. Pꝛ0
ten ſio ſuꝑioꝛ cõtemplationẽ puehit in ſuꝑna. Obi iuſti
cia:hic miſericoꝛdia plene fulget. Bine pten ſiones in la
tera quaſi ale galline omnes pullos filioꝝ bominũ nea

olitante dialvlo rapiamur: puocant ad tutelaʒ. Etſub

vmbꝛa iſtarũ alarũ opoꝛtet cõfugere.doneca nobis traſ
eat omnis iniquitaſ:vt ſub dextera perfecti.ſub ſiniſtrꝗ
imperfecti diuino aurilio ꝓtegantur. Cumillis aſtanti⸗
bus iterum cõtemplemur in tam hoerida cathedra vo⸗
luntarie quieſcentẽ:deum verum et hominẽ verum. In
illa nanciſcentẽ nobis atq; ꝓ nobis delectationẽ ex pena
gloꝛiam ex ignominia. honoꝛem ex obpꝛobrio.victoꝛiaʒ
ex ſuſceptis vulneribo:ex calamitate plenitudinẽ. liber⸗
tatem ex vinculis ex tempoꝛali moꝛte vitam ſempiter⸗

—

aM

nam. Quem nõ claui:ſed vnus eius in homines diffu⸗

ſus amoꝛ ſic tenebat affirum. Et nimiru ꝙ carne moꝛn
ens ſpiritu viuentes demones debellauit:et iure.nõ po⸗
tentia cum inuiſibilibus hoſiibus decertauit. Er pecca⸗
to wterata natura renouatur in ligno. Et vnus ꝓtoto
oꝛbe cõcertat:necnõ et in carne uicto. paxoꝛitur terre
ſtrium oꝛitur atq; celeſtiuʒ. ulta interne cõtuitionis
materia miniſtrabitur.ſi ſiabimus iurta cruceʒ amoꝛe
coꝛdis.et cum ꝓponitur aut expedit coꝛpoꝛe circumfe⸗
rentes.vtwlut in ipᷣa in homine vtroq; redempti:ſic in
vtroq; homine baiulemus. Erat mater iuxta cruceʒ cõ⸗
templatiuis doloꝛibus et amoꝛe: tacenſq; tacebat. non
heſitans in his que per filium agebantur. Erat ſui filij
per omnia et ſuper omnes cõſocia paſſioni: vt pꝛo coꝛ⸗
hoee toꝛto etiam ipſa in amima et coꝛpoꝛe toꝛqueretur
Et in directione ſpirituſſancti et angeloꝛuʒcuſtodia fle⸗

3

bat eiulabat dabatq; ſingultũis amaros: et penã huius
affixi deploꝛabat cauſam Et videbat ꝙ non ex tranſtu
ſoſemine q nõ erat:non er deo quia impaſſibilis erat:
ſed ex carne dũtaxat quã ex ipa ſuicepat:patiebat᷑ natus
et cruci ꝑ hoim miuſticiã applicatꝰ.et tato dolebat ꝓfun
duq;to pipicacius nouerat cruciatũ. Et qõ noſtrũ extat
cauia peccatum. Et ipa ipius nati ſui dupliciter ſe noue

„

rat cauſam pene. Una ſiquidem cõmum cum omnihu

mano genere: poꝛro expediebat ſibi cuʒ toto humano ge
nere redemptio per crucem. Mõ emm ab humano gene
re virgo mater abſoluebatur vt nõ indigeret benenicio
filij q ꝓcurabatur per crucem: iuxta quam ſtabat ſicut
pꝛope redemptoꝛem- Et flebat vberrime: e ſicut cereri
opoꝛtebat illam redimi per crucem et ſanguimnẽ nati ſui.
Alia ſiquidem ꝓpꝛia et ſingu laris erat. p eoq tanta toꝛ⸗

—

menta carne pꝛeſtauerat ipa paſſibilẽ: chuis totius ꝑec⸗
cati expertem. Stat iuxta crucem obpꝛobꝛij atq; penaru
quia eua ſtetit iuxta ſuaue lignũ. Clidit illa pꝛima oim
mulier qð wnum eſſet. vidit virgo virginũ ꝙ crux vti⸗
q; melioꝛ futura futuris credentibo eſſet: quia illud da/⸗
mnationt. iſia germen edidit in ſalutem. Et illud lignũ
wnum ex natura. lignum vero crucis poti ex gratia: ſu⸗
pergreditur omnino gratia chꝛiſtiana naturã. Elidit il⸗
la quod eſſet monũ corpoꝛi ad veſcendũ:ſed nõ ilico aſpe/
xit qð eſſet coꝛpoꝛi et anime in poſterũ ad toꝛmentum.
AViglit virgo regia. cognouit mater ectleſia ꝙ lignũ cru⸗

cis ſalutẽ anime.penam vero coꝛpoꝛi tempoꝛe irroga⸗
ret: tandẽ vero gloꝛiam. Stetit üla iuxta lignũ qo pul/
crxum oculis videbatur. ſtat alma ſtat contio cheiſtiana
iuxta crucem deſoꝛmem oculis: turpemq; cõſiderationi

carnaliũ. Clidebatur illud lignuʒ aſpectu delectabile: ſed
tactu letiferum erat.Apparet crux aſperrima omni aſpe⸗

ctui.ſed cum tactu moꝛtem irrogat: effectu gloꝛie vitaʒ
onat. Aſſiſtebat virgo cruci:et ſuo cõſigebatur cum na

to. Gteterat cruda eua iuxta vetitum hgnuʒ:et delecta⸗
batur vetita guſtando cum viro. Stetit illa ppe arwꝛeʒ
interdictam.non ex aliqua mala indita qualitate. Sed
obedientiã aut veram inobedientiã deſignantẽ.vt cogno
ſceretur in arboꝛe fructifera dominus:qui ad eternã frui
tionem electis inaudita et inuiſa ſeu incognita paraue⸗
rat. Stabat virgo mater ſtat eccleſia ſancta pꝛope arlo⸗
rem benedictam.per quã benedicitur pius amatoꝛ eius.
et ſuſtinens illam in coꝛpoꝛe cum offertur:p quam im⸗
pletur vera iuſticia. per quã pfecta obedientia exhibetur
per quã repꝛobatur.quis eius eſt immicus: ſicut ait apo
ſtolus. Munc aũt flens dico inimicos cruciſ chꝛiſti:quo
rum finis interitus. Poſuerat deus iuſtũ edictum in li
gno.nec velut te re mala parentes pamos ab eſu eius
voluit abſtinere:ſed dñs in illa cognoſci et meritũ obe⸗
dientie in re modica fieri:vt eterna pꝛemia ſequerẽtur.
Que cõtempta tanto fuit maiis demeriti:quãto po/⸗
tuit facilius cuſtodiri. Ad quod lignum appꝛopinquaue
runt et male ſuaſi guſtauerunt.credentes vt dij fieriſa
pientes.ſcientes bonum et malum:de cuius fructu hau
ſto per modicum aperti ſunt oculi veguſtantiũ.nõ ꝙ pꝛi
us apertos oculos nõ haberent.ſed quia cognouerũt bv
noꝛum honoꝛabiliũ nuditatem:qᷓ;uis ante in coꝛpoꝛe in
erubeſcibiliter nudi eſſent. Et ſecuta eſt damnata poſte⸗

ritas:p eo ꝙ fuit inobediens noſtra pꝛioꝛitas. Multis
milibus elapſis anmis plantatum eſt pꝛe oꝛdinatiõe di

uina hoꝛridum lignũ ad cruciatum chꝛiſti capitis noſtri

et miſtici coꝛpoꝛis eius:ex quo omnis penalitas chꝛiſtia

na ſumpſit exoꝛdium atq; conſecratur in illo.Et ipſe fa⸗
ctus eſt fructus eius:qui fruetum arteis ſcientie boni

et mali pꝛimis parentibo interdixit. Et e regione nonuuũu

poſitum eſt edictum vx de fructu eius omnes ſane men

terciuſdecimus

tis exiſtentes omnino cõtingant. Sed necdum fructuʒ
eius ſed penam eius excipiant vt pꝛetendit ſententia ſal
uatoꝛis. Di quis vult poſt me veire:abnegat ſemetipᷣm

et tollat crucem ſuam et ſequatur me. Bona fuit arbo⸗

illa:et in malum et in ſcandalũ facta eſt. Mala eſt de ſuo

genere omnis pena:et in bonum ⁊ defenſionẽ ꝓ pietate

pacientibus verſa eſt. Stabat enim iuxta crucem virgo

Stetit et ſtat oꝛthodoxa eccleſia iuxta penam aſſumptã
voluntarie vel illatam quanq; de ſe malã.ſi vero ꝓ iuſti⸗

cia toleratã: ſvnum gloꝛie pariturã. Et in hac ꝑegrina⸗

tione eccleſie ſeʒ palmarie in virtutibus ſplendet.um
vero puenerit ſumme fulget.ꝙ ex hoꝛrendis ⁊ malis cru
ciatibus a tyrannis tot martyres habuit atq; pᷣmiſit:et
in voluntarie aſſumptis cõſeſſoꝛum atq; ſanctoꝛuʒ tur⸗
mam innumerabile fecit. Ex arlvꝛe illa bonoꝛum nudi/
tas eſt ſecuta:ex iſta gloꝛie decoꝛa veſticio. Ex illa pudoꝛ
ſeu erubeſcentia ex iſta honoꝛ et gloꝛia. Exilla in mẽbris
prouenit deteſtanda libido:ex tactu vero huius plenitu
do capitur caſtitatis. Ex illa oculi ad cõfuſionem ſe mu
tuo intuentiũ ſunt aperti:ex iſia oculoꝛũ ad aſpectũ glo⸗
rie palpebrule ſubleuantur. Exillius guſtu credentes
fieri vt dij infra homines ſunt redacti: quod dauitica
confirmat auctoꝛitas.homo cum in honoꝛe eſſet non in
tellexit:cõparatus eſt iumentis inſipientibus ⁊ ſimilis
factus eſt illis.ex iſtius ꝓ iuſticie guſtu ꝑ adoptioneʒ et
gratiam fiunt homines filij dei:atq; tran ſitur in conſoꝛ⸗
tium angeloꝛum. Erilla credentes fieri ſapientes ſtulti
facti ſunt:ex ſtulticia vero crucis omnes eterna ſapiẽtia

inclareſcunt.Per moꝛtẽ illaʒ incurritur:ꝑ iſtam in pec
catis moꝛtuus reuiuiſcit · Ac per hoc ſtandum merito iu
xta crucem. Sed exagitatur animus plura cõquirere at
qʒ; diſſerere:circa crucis miſteriũ.Attendam quid poſt

plantationẽ illius ligni quid dictum ſit pꝛimis parenti⸗

bus creatis.quid vero poſt inſtitutã crucem dicatur na⸗

ſcentibus atq; intelligentibo ceteris. Dictum eſt de ar⸗
boꝛe bona:ſi de illa comedetis rei cõſtituemini.de cruce

vero dicitur:mſi crucem et penã que mals eſt dilexeritii

pᷣuaricatoꝛes efficiemini.Nõ ꝙ de illa tanq; de re mala

datum ſit interdictuʒ:neq; de cruce tanq; de re bona xo⸗

ſitum ſit pᷣceptum.ſed de ula re bona ſecutum eſt malũ:

puerſa intentione vtentis. Sic recõuertente vera iuſti

cia redemptoꝛis:de pena mala exoꝛtuʒ eſt bonum iuſta

intentione patientis. Dictum eſt ilus:ſi hanc artoꝛẽ gu
ſtaueritis moꝛte multabimini. dicitur de iſta ſi crucem
et penam ꝓpo ſitam ꝓ iuſticia negaueritis:in eternum
damnabimini. illius tactu ex iſtiuswro intactu:ꝛmoꝛs

hoꝛrenda ſubſequit᷑. Qui ex illa guſtauerũt moꝛtui ſunt
et totam poſteram ſobolem moꝛtis articulo aſcripſerũt

OQin wero iſtam ſuſcipiunt poſt penã et moꝛtem ad glo⸗
riam reuiuiſcunt. Moꝛtui ſunt illi:quis quod erat ſua⸗/

ue coꝛwꝛi guſtauerunt. reſurgunt gloꝛioſe:qui ſe aſpe⸗

ritatibus coꝛpoꝛis crucifigunt. Exules illi facti ſunt a

paradiſo per lignum: per crucem omnes exules reuo⸗
cantur in regnum. Facta eſt arvꝛ illa ſcala deſcenſionis

in baratro:crux facta eſt ſcala aſcenſionis in celuʒ. Sed

nec crucem mtelligamus dumtaxst illaz lignoꝛũ machi

nam:ſed omnẽ penam ꝓp ietate ac iuſticia toleratã Si

mmliteret cõſtantem iuxta crucem matrem:eccleſiaʒ ca⸗
tholicam et anim quampia ſideliſſimã agnoſcam?. Id

circo maria cleophe et magdalena et diſcipulꝰ?:matri vir
gini aſciſcunt᷑. Aſperit aũt pendens libratoꝛ amoꝛis atʒ

coloꝛum.et meritoꝛum omniũ ponderatoꝛ aſſiſtentem
virginẽ.quã nunq; appellauit ex vocibus matrẽ,et diſci
pulum plus vilectum q; viligentem:et ipos ſolummoò
aſſatus eſt. Ende ſequitur.¶ um vidiſſet ergo ieſus
matrem et diſcipulũ ſtantẽ quem diligebat. Omnes

tuctig
ntiaſa
etiom
arlve
deſio
Netate
nvirgo⸗
umptä
piuſti⸗
grina⸗
Kum
ncen
miſitet
g tur,
mnudi,
1pudoe
mebrs
penitu
nſemu
cügor
demes
Mlitica
etnonin
ſimiis
ptionezet
inconſo⸗n
res ſtulti
ſopiite
n inpec
entonn
reregt
d w
Daend
Grora
d
i. Kauce
düerenti
Tremmalt
bebonape
jeſtmeli
wia uſti
numiuſe
arlvꝛega
ſincem
ternonn.
emo⸗
wiſunt
npſerüt.
adgo⸗
at n
iſeaſpe⸗
tiſones
es evo/
enſons
1 Sel
umachi
. H
geſin⸗
Gnn
mruyr

nonggg
icnrent
Aoſ
unmnd⸗

leſus
mnes

—

de paſſione do. Balua.

aſtantes videbat ieſus. nec aliquis ab eo erat inuiſus:

ſed hos tantum dicitur aſpexiſſe. ꝓpter ſermoneʒ qui ad
eos factus eſt.. Dirit ieſus matri ſue. Mulier ecce ſj liꝰ

tuus. Deinde dicit diſcipulo. Ecce mater tua Pulſan
tur ammiratione omniu legentiũ ſiue audienti men⸗

tes.ſi quo motu quo ſenſu qua ratõne qua poſſibilitate
quavro auctoꝛitate iſta dicuntur ꝙ diſcipulus tranſeat
in filium virginis. et virgo habet purum hominẽ filiuʒ
que nõ genuit niſi hominẽ deum.et ſint due matres v⸗

mius hominis. qõ vnq́ natura humana nõ habuit. ſit
ſilius ex virgine:qui de coꝛruptis parentibus natus e⸗

rat ex ſemine. Et quid eſt ꝙ tantũ hos duos affatus eſt.

Impoſſibilia quidem ſunt hec:ſed nihil impoſſibile deo

Verum eſt ꝙ chꝛiſtus ſic dixrerit. quod wrum eſt dile⸗
ctus chꝛiſti diſcipulus ſcripſit:et ſemus quia verum eſt
teſtimonium eius. Pietate ſimiliter et oꝛatione opus
eſt:ad ingrediendũ tale ſecretum altuq; miſteriü. Mu⸗
lier et nõ mulier.p eo ꝓ non mulier.ſed ſuper angelos⸗
homines et mulieres ſuperexcedens. mulier accepit a ſi
lo.quem cum eterno patre vnicũ poſſidebat:pꝛeterven
trem quem ante in carne habebat ipᷣa nepptem. Sed in
quo filiationis genere iohannes virginis factus eſt fi⸗
lius:aut eius mater facta eſtvirgo: Mõ hic natura fauet
nõ conceptio nõ partus obſequitur.nõ ingreſſus in vte
rum vt denuo renaſceretur. non adoptio pꝛo hereditate
in tempoꝛalibus poſt ſequenda nec mutatõne aut explo
rata voctrina. nec iſta diſſerenda fuerant wrba chꝛiſti.
MNec facta eſt locutio vt ſit quaſi ſed remota ommi fuca⸗/
tione vertoꝛum. ſſic a chꝛiſto legimus dictum. mulier ec
ce filius tuus.vt omni excluſa ſuperfluitate vrboꝛum:
ſecretum miſterij penetremus. Eccleſiam oꝛthodoxam
cruci aſſiſtenſtẽ omnimo reuelato miſterio intelligimus
in maria. Omnem ſingularem animã nouimus in io⸗
hanne. Filius in greco nomen eſt amoꝛis. Omnis igit
chꝛiſtifere crucis amatoꝛ. in amoꝛem tran ſit eccleſie:vt
merito ſilius id eſt amoꝛ eccleſie nuncupetur.xet ipa chꝛi
ſti adoꝛans et venerans paſſiones:matrẽ ſe cõſtituat ſi⸗
militer et venerantis.et crucis amatoꝛ matrẽ eccleſiam
habeat: que ipᷣm in cheiſto genuit magis qᷓ; illam que il
lum ex ꝑeccato damnatũ mundo ſuſcepto ſemine gene
rauit. OMutatur hic maternitas et filiatio er verbis chꝛi
ſti ſub arlvꝛe ſancte crucis.quoniã natura tranſit in gra
tiam.et gratia nobilitat pfecto naturam:nõ ꝓvna com
mutetur in alteram. Mala mater eua coeru pte nature:
lona eccleſie almifice mater gratie.Datur mater gratie
pꝛo matre nature. anet mater nature: manet mater
er gratia. Erat enim iohanni mater maria ſalome in o⸗
dine ſuccedẽtis nature.eſt mater ſibi virgo in oꝛdinev
re gratie. Eſt mater eua cunctoꝛũ per traducem nature
eſt eccleſia mater omniuʒ ſidelium: p infuſionẽ mauiſibi
lis gratie. NMõ deſinit eſſe iohannes ſilius coꝛrupte ma⸗
tris:quia imperio clyiſti factus eſt filiusvirginis.nec po

teſt nõ eſſe filiusvir ginis.quia fuit ante filius coꝛrupte

matris.quoniq pꝛiu eſt qð carnale: deinde quod ſpiri⸗
tuale eſt aut eſſe woteſt. Orotinus nõ deſperemus quia
vnus idem homo eſi per naturam.cbꝛiſtianꝰ per gratiã
et per vnam lominis filius.per alteram dei filius appel⸗
latus.loluit etiam chꝛiſtus in cruce pendens anteq;
moꝛiens:ꝑ omnia ſuã poſtendere charitatẽ.et q;tũ di⸗
gnitatis humane nature contulerat:vt ſi rma ſpes eſſet
remeationis ad patrẽ. Unde ſi dedit poteſtatẽ filios dei
ſieri his qui credũt in noĩe eius. ꝙ no per naturã ſed pe⸗
nitus eſt p gratiam.eur nõ dediſſet nobis q eſſemus fi
lij matris ep. ꝙ fit per gratiam nõ per natura⸗ Pluse⸗
nim eſt ꝙ ſumus fratres eius ex patre:qᷓ; ꝙ ſumꝰ ex ma

tre. Plus er eterno veo:qᷓ; ex tempoꝛali parente. Mõ de⸗
dignatur chꝛiſtus humanũ genus pꝛopter naturaã cõdi
tam que lbona fuit.nõ ꝓpter coꝛruptam que in vicio tur⸗
puit.nõ ex criminibus quibus inuoluimur. quomam ſjᷣ
vlimus ipe velit nos ex vtroq; parente. tam ex eterno:
qᷓ; ea que fuit ex tempoꝛe ſuos per gratiaʒ eſſe germanoi
vt vna cum ipo eterna ſit nobis hereditas. Mira natu⸗
re mutatio:nõ tamen tranſmutatio. Mira inductio ſi⸗
hoꝛum: ſed in mirabilibus hoc mirabilius inclareſcit
gratia nõ extinguit naturã: et natura nõ cõfundit inſi⸗
tam gratiam. Eltriuſq; iura ſeruantur in homine.natu
re ſcz in qua natus eſt:et gratie in qua renat? eſt. Et er
hominibus coꝛruptibiliter natis filios fieri poſſe incoꝛ/
ruptionis:nullatenus dubitemus.Et de in libidine cõ
ceptis in filiationẽ poſſe ingredi honeſtatis.Ac ꝑ hoc im
mutabili edicto innuitur ꝙ plus qᷓ; traſlatio facta eſt de
natura in gratiam. et addita eſt gratie maternitas ad ſi
lum naturalem: ꝙ ſub fomentis et erudimentis viua
tur ſecunde matris. pꝛima nõ abvlita ſed ſubmiſſa. quia
nẽo cũ venit in gratiã deſinit eſſe homo ſed retinẽs o ꝑ
natur accepit. qlitate mẽtis ⁊ moꝛibo coꝛpis ſuꝑ hoĩem
p gratiãviuit:nã plusqᷓ; homo q̊s ẽ ꝑgratiã qͥ tm homo
fuerat per naturam. Diuino igitur iure plus debemus
gratie q; nature.et plus illaʒ enerari atq; diligere in no
bis:q; id qð natura fecit in nobis.Nam illum wrum ſi⸗
nem boni quem omnis anima rõnis capax quodam in⸗
ſtinctu naturali plus gliſcit qᷓ;uis quodam erroꝛe obice
ab illo illuʒ fugiant appetentes:nam pꝛima natura ma⸗
ter. ſed gratia mater ſecunda conſequitur. Et hoc eſt qo
ex natura mater. cuʒ dextram regni atq; ſiniſtrã petiſſet
pꝛo filijs nõ accepit: quia nõ nature ſed gratie ſupna de⸗
betur hereditas. Quamobꝛem ex illa hoꝛa accepit eam
diſcipulus in ſuam Er illa hoꝛa ſcʒ qua chꝛiſius p ma⸗
tre reddidit matrẽ:aut mater nature addidit matrẽ gra
tie.Diſcipulus matrem virginẽ in ſuaʒ animo reueren
ti:capite inclinato ſuſcepit. Nec quiſq; humane pietatiſ
õpaſſione virginis exiſt lio dei acci⸗

—

amoꝛe ꝓ cõpaſſione virgin i, ſilio dei⸗
pPeret m gebedei. et ꝙ pꝛo moꝛiente chꝛiſto p ſucceſ/
Re ten

endus eſſet iobannes. Quoniã chꝛiſtus nec ſe
virginis filium denegauit. et indubitatam reſurrectõis

pꝛoxime fidem alma virgo tenebat. Pꝛoinde talis

nõ erat opoꝛtuna ſucceſſio.nec ita virgo doloꝛibo aufere⸗

batur:vt talia que agebantur miſteria ignoꝛaret. Chꝛi⸗

ſtus wro nõ ꝓeo ꝙ moꝛiebatur hoc ſenſualiter velhu⸗
mane. ſed in eo qð deus verus ineternũ viuens diuine
pꝛo magno miſterio decernebat:vt nature virtus 7gra
tia demimm eterna felicitas adderetur. Hec ſub cruce ꝑ.

pendentem in cruce decreta ſunt atq; firmatavt crucis

miſterium ſulgeat. Nec tantũ intueamur ligni figuram
ſed quaſi ineffabile atq; inuiſibile ſacramentũ a ſeculis
abſconditũ nunc in tali tempoꝛe reuelatum. Celebꝛgta
ſunt hec in virgine matre. virgine filio:in vna femina v⸗
nocq; viro. O amlv ſunt virgines nõ excluditur.quin in
hanc filiationem poſſint wmire coꝛrupti: quoniam vir⸗
go eſt eccleſia in electis. Oe vero duo vnus maſculini ſe
xus altera femmini. diſtinctũ in his ſexibus humanum
genus ꝓ his qui ſaluandi ſunt aſtruunt:vt nec nefas ſit
credere.ꝙ equalitate ſaluatur. Proinde amãda eſt crux
amange ſunt chꝛiſtiſere paſſiones. Cuʒ chꝛiſto cruci ſi
mus affiri. vt duuna in nobis et honoꝛanda miſteria ce⸗
lebrentur.et in nobis gratiam plus qᷓ; naturam omni⸗

no veneremur: et viuamus nõ vt naturaliter.ſed velut

a gratia generati vt plus in mente pꝛeualeat ꝙ pꝛeſtitit
gratia qᷓ; natura:et in moꝛibus magis fulgeat vita gra⸗
tie q nature.. A ſexta auteʒ hoꝛq tenebꝛe facte ſunt ſu⸗

4

NKmme

per vnmerſam terramh: vſq; ad hoꝛam nonam. Ecce ꝙ
aer obducitur tenebꝛis obſcuritate vſtitur: in teſtimo/
nium ſceleris ꝙ innocens moꝛitur. Eclipſatur cõtra na
turam ſol. quia cõtra iuſticiã patitur wrus ſol et actoꝛi
vite moꝛienti nobilis lux condoluit. Et quodam iure
vindicte date ſunt tenebꝛe mundo ignoꝛanti. Quom
am mundus dei filium non cognouit. Et hoꝛridas te⸗

.

nebꝛas iudei patiuntur: qui obtenebꝛati mente dei fi⸗
lum damnauerunt. Olim egiptijs obtenebꝛatis filijs
iſrael lux fuigebat. nunc vero veria vice peragitur: vt i/
pfſis obſcuratis in fide. Lux ſidei chꝛiſti gentes inſul/⸗
lerit. He tenebꝛe pꝛeterid quod viſibiliter in exteriori⸗
bus geſtum eſt: in altioꝛa mentes hominum tollunt.
Nam miro modo voluit tunc deus circumcidere oculoſ
hbominũ cum tenebꝛis denſis.ne viſus in obiecta foꝛin⸗
ſeca vagaretuc ſed vt ingrederetur ad coꝛ: ad conſidera⸗
tionẽ eoꝛum que agebantur dei filio et in ipo agebãtur.
Et diemverterunt in noctem:vt intentioꝛ fieret cõtem
platio archanoꝛũ. Impeditur ſepe interioꝛ oculus a per
ſpicuitatibo ſuis:cum exterioꝛ vagatur in luce coꝛpoꝛea.
t cum remittir exterioꝛ viſusaintenditur interioꝛ ocu
lus.Mouerunt hec alta ⁊ ſubtilia meditantes.quivt rei

veritate que tantũ animo interlucet acutius videãt:pal

pebrant ſuper oculos coꝛpoꝛis ne aliqua exterioꝛa cõſpi⸗
ciant. Et natura videntes induſtria ceci fiunt. Diffimie⸗
runt nempe ſancti et natura periti: noctem qᷓ; diem eſſe

.

ſpeculationibus aptioꝛem. Et quendã ſanctoꝛũ legi de

oꝛtu ſolis aliquãdo fuiſſe cõqueſtum:ꝓ eo ꝙ cõtempla⸗
tionem ſolis inuiſibilis et intelligibilis impediret. In⸗
durxit igitur dominus tenebꝛas ſuper oꝛbem. vt nec ali⸗
quid intuerentur oculi.ne mouerentur et pedes. vt in
quiete coꝛpoꝛis et pꝛiuatione foꝛinſeci lumĩs.ſedule me
ditarentur hi qui ꝓpe. ſimiliter et qui longe dei filij paſ⸗

ſionem: ſimiliter ⁊ omnẽ miſterij actionem. Sed mul

ti ꝓpinqui atq; remoti qui tunc nec cõtuiti ſunt. aut cõ⸗
templantes potuerunt in noticiã deuenire: deuenerunt
in poſterum. Et ex illis tenebꝛis annotato tempoꝛe quo
facte ſunt magna lux ſidei in coꝛdibus hominũ interlu⸗
xit.quia ſicut tenebꝛe eius ita et lumen eius.luius ve
ritas patuit cum curioſitas athenienſiũ tenebꝛaruʒ ho⸗
ras fecerit annotaruex eo ꝙ ſtupoꝛ obrepſerat.ſolem cõ

tra nature oꝛdinem eclipſari. vt nõ pars ſolis ex inter/

poſitione lune. que totum tota etiam obex facta eclipſa⸗
re nõ poſſet:ſed totus diuina potentis ſit cõuerſus in te
nebꝛas. Qui tunc vltra capere non valentes ꝓ ignoto
eo fieri decreuerunt:ſicꝙ future memoꝛie caracterib
mandauerunt.ld quam ciuitatem pꝛedicatoꝛ gentiuʒ
veniens cum ariopagitis facto cõ reſſu.doniſium con
uertit ad fidem cauſam palmarem diſſerens: cur pero⸗/
mnem terrarũ oꝛbeʒ illo die tenebꝛe ſunt diffuſe. necnõ
quem illi veum ignotuʒ dicehant. notum eis diſcreint:
vt ſemper illarum tenebꝛarũ memoꝛia cum aduenerit.
ad cõſiderationẽ internã mentes hominũ referat.vt cõ⸗
templẽtur miſteria dominice paſſionis:cum in tenebꝛis
pſpicacius videant᷑ lumna et opꝑera veritatis q; in ſplẽ⸗/
doꝛe lucis cuiuſlibet coꝛpoꝛalis· Multã nouimus in coꝛ
poꝛeis vtilitate:in ſpiritualibo autem nullam. In illis
multi euigilauerũt ad chꝛiſtum:et multa in virtutibus

et diuinis theoꝛijs.et pꝛo moꝛibus agende deuitandeq;

vite ↄpꝛehenderũt:in iſtis multi repꝛobi facti ſunt.Lux
Vera ſectatoꝛibus veritatis in tenebꝛis lucet:ſed ille te⸗
nebꝛe coꝛpoꝛales atq; in quibus vita carnalium agitur.
eam cõpꝛehendere nõ potuerũt. In creationis exoꝛdio
diuiſit deus lucem a tenebꝛis.Lucem ſiquidem appella
uit diem:tenebꝛas vero noctem. Poꝛro nox nomen eſt

gentilium wetaruʒ: vt deriuatione aut ſignificatione
ueniat a nocendo. Qwro nocet eſt malum. mhil enim
niſi malum nocet. Sed abſit a cultoꝛibus veritatis: ꝙ

deus aliquid mali creauerit aut oꝛdinauerit in pulcritu
dine vniuerſi. Quanq; eĩ tenebꝛe pᷣcedent lucẽ.nox diẽ

nõ tamen ex hoc malum ſunt iudicande.alioquin indi⸗
careturipᷣe creatoꝛ et vniuerſi oꝛdo cauſaretur qui tali
alternatõne peragit᷑.vt nunc dies fugatis tenebꝛis nũc
norx abſconſis radijs lucis adueniat. Et deus vidit cun⸗
cta que fecerat:et erantvalde bona. Expedit quãdoq; no
ctem adeſſe ſiue tenebꝛas:et aboleri diem et lucem ali/
quando ſuper terram et ſic cõtinue alternari. Mabet ſu⸗

as vtilitates coꝛpoꝛea lux vt cognitioneʒ in actionibꝛ et
rerum viſibilium pꝛeſtet. Et diſcreta vt ſunt: omnia ſa

cit ipa videri.enebꝛe autẽ ſimiliter ſuis cõmodis deco
rantur.nam in rebus imaginalibo intelligibilibus inui

ſibilibus ad quaſ motu coꝛpoꝛis aut actõne coꝛpoꝛea nõ
eſt opus.ad indagationẽ iparum aptitudinẽ operan:·
et a laboꝛibo diurnis ſeu ab his que aguntur in luce qe-

ſcere coꝛpoꝛa hominũ faciunt.Et dulcis ſomnus ad cõ⸗
modum coꝛpis capitur:cum emiſperium ſuperius tene

bꝛis obuelatur Quãobrem preter id ꝙ omnia cõdolue

runt actoꝛi vite in carne moꝛientiet teſtificata ſunt nõ
hominẽ purum ſed etiam deum verum magna vtilitate

illo in tempoꝛe induxit dominus tenebras ſuꝑ terraʒ: vt
obtenebrato coꝛpe pius mente videatur. Que ex ſexta
diei wꝛa excluſiue vſq; ad hoꝛam nonam incluſiue mam
ſiſſe feruntur.ſcilicet trium hoꝛaruʒ ſpacio ſolem tulifſſe

indecentem eclipſim ex oꝛdine.curſus ſolis et lune:de⸗

centem vero quia ſic creator omniũ voluit. Trium aũüt
hoꝛarum ſpacium trinitatem increatam innuit.que to
taliter tota erat in homine qui patiebatur:qᷓ;uis ſolius

filij carnis eſſet aſſumptio.a iudeis velut luxa tenebꝛis

ignoꝛata. Et in his tribo hoꝛis tres ſunt ꝓpulſatevirtu
tes ſed potiꝰ in hominibo eclipſate in quibus ad deũ ani
ma peccatis moꝛtua reuiuiſcit:vt eſt ſides ſpes et chari /
tas fructuoſa Et tres in anima hominũ ſunt ebetate po
tentie.vt ꝓpter hominũ ſcelus huiuſcemodi cõmittere
tur ſcelus:vt in carne moꝛeretur altiſſimi filius.Qð au
tem de tenebris dicitur ꝙ facte ſunt.ſcʒ a duobus eun
geliſtis:ab alio ꝙ tenebꝛe facte ſol obſcuratusſedvnũ
prouenit ex altero vt ex obſcuritate ſolis que cepit hoꝛa
ſexta tenebre ſequerentur vſq; in hoꝛam nonaʒ in qua
chriſtus voluit expirare anteq; tenebre pellerẽtur: poſt
erſpirationem ilico ſigna cetera ſunt ſecuta.! Circa x /
ro hoꝛam nonam inceptam nondũq; cõpletam excla⸗
manit ieſus voce magna dicens. Hely hely lamagabata
ni. Hoc eſt. Heus meus deus meus vt quid me dereli
auiſti Erclamat ieſus ad patrem nõ in foꝛma dei ſed in
foꝛma ſeruili:vt homo in doloꝛibus poſitus moꝛtiq; vi/
cinus. Et pro ſe dolens loquitur quaſi cauſam erigeng:
cur in nocens ſic derelictus in penis. Helyet lamacaba⸗
tani lingue læbraice ſunt vocabula que obmittentes in
terpretationẽ quam euangeliſta vterq; addidit ꝓſequa⸗
mur. Momo chriſtus eſt qui loquitur deus meus.crea
tione deus. meus vnione vt qd dereliquiſti me. ln foꝛ/
te ſibimet cõpatitur. et flebili voce ſe derelictum excla⸗
mat:An cauſam inquirit. cum ippe cauſam qua derelin?/
queretur nõ dederit: An ammuatiue loquitur. vt quid
eſt id ꝓpter quod tam vile dereliquiſti me. Magis autẽ
direrim. vt vlit notũ fieri quare fuerit derelictus: quia
nõ ſuo ſed humani generiſ merito fuerit derelictus. o
ce magna exclamat: qui magna toꝛmenta patitur. Vo,/
ce magna:quia iniuſticia quã patitur magna. Tloce ma⸗

2*

gna coꝛpor

s: ſed plus in virtute. Voce magna: cui pene

noͤ⸗
erat
gut
nent
moa
hiog
loccd
euon
ptnusd
Cur d
lonen
jopt
winae
pſalme
chiiſtu
temed
mmeoꝛun
ſomge
eſquie
tatarn
fum.a
mniaſ
tiad
ſtono
lio op
loave
ſolum
lteret
ſiettv⸗
prinet
lermecn
gushe
ſeted⸗
oWe
Ohrih
Ptin
cͤe
ſtus
was
toꝛor
ſoce
ptoc
luſtie
hetu
ppri⸗
Poue
fnnote
batur:
ttusin
ſſos
letns
lemur
enoe
nimd
taey
tenn
lictu
Der⸗
.
tine
Mirar
nae
⸗

inn

mep
enim
is:
critu
rdi
luch⸗
itali
8 nüc⸗
tcun⸗
Nno.
Wrſu
onſbpet
Nnniaſa
ldeo
dus mei
weeano⸗
operank:
leden/
oddi⸗
lustene
coͤdolge
ſuntn
ptllitate
enezeyt
erſer
geman
tuliſe
ne:de⸗
meüt
beto⸗
Wias
wmodas
ſaehinn
AAdümi

Getchant

ketetareſd

cömmettere
nsQöen

buseuun
Pſechi

epither

B in e
ur w
CAUN/

11erla⸗
eobata
dreli⸗
diſedin
ortiq
feneſe⸗
nuctbu
entestn
pſecvat
ns cren
Anſor,
mn ende
dreln/
vid
ſeiuti
gtali

nõ preualebant:niſi quantũ ipᷣe volebat. Nõ enĩ adhue
erat virilitate coꝛpoꝛali effectus. Voce magna.vt eum
audiant atq; ſciant in cruce pendentem et de pximo mo
rientem:quem ſuauiter vbiq; docentem pertinaci ani⸗
mo cõtempſerunt.Elult audiri per altitudineʒ vocis ab
his qui obtecti tenebris ſere aut nõ foꝛte videbãt. Sʒ
hoc qð voce magna intonat attendamus. Cõgeminat
deus meus deus meus.velut coꝛpis anime creatoꝛ:cui
vtriuſq; debuit eſſe cura.cui in anima⸗ coꝛpoꝛe obediuit
Cur dereliquiſti me: Signanter de ſe loquitur:cum de⸗
us neminem in ſe ſperantẽ dereliquerit · Hinc eſt qd de
ipᷣo ꝓphetice pᷣdixerat ante dauid:primo ſe derelictuum

deinde alios nõ derelictos erclamitans. Inquit eni m

pſalmo.cuius titulus eſt:pro ſuſceptõne matutina que
chriſtum inſinuat. Deus deus meus reſpice in me qua
re me dereliquiſti.longe a ſalute mea verba delictoꝛum
meoꝛum. Statuamus in altitudie mentis noſtre chri
ſtum quid habet ex eo qð deus.quid ex eo homo veruſ
eſt.quid er eoꝙ coꝛpus miſticum ſcilicet eccleſiam coap
tatam habet:et ſcintillabit nõ per modicum nõ ad ple/
num.quid in iſtis ſermonibo latet. Ex eo ꝙ deus eſt o⸗
mnia ſumme tenet.equaliſeſt per omnia patri:nihil pa

ti aduerſi poteſt. Paſſiones ille diuinã naturam in chꝛi

ſto nõ attingebant:neq; derelinqui poteſt. aut ſibi auxi⸗
lio opus eſt. Predirxerat ꝙ eſt cum iudeis diſceptando
loqueretur.et qui miſit me mecuʒ eſt.et nõ reliq uit me
ſolum:quia ego que placita ſunt uli facio ſemper. Simi
liter et diſcipulis.pxime anteqᷓ; cageretur dirit. Ecce ve⸗
niet hoꝛa et iam venit vt diſpergamini vnuſquiſq; in pro
pria:et me ſolum relinquatis.ſed nõ ſum ſolus quia pa
ter mecum eſt. Exeo vero ꝙ homo eſt et miſticum coꝛ⸗
pus habet:inclamitat. Petit chꝛiſtus vt homo deum in
ſe reſpicere.vt innocentiã eius aſpiciat et equitatẽ: et ꝙ
omnes cur patitur intelligant veritatem. Mõ petitur a

chriſto diuinus in eũ reſpectus vt liberetur a penis:ſed

vt iuſticia pene ipᷣius capitis in iuſticiã miſtici coꝛpoꝛis

cõuertatur. Qð et factum eſt. Nam iniuſticia qua chri /
ſtus nõ dignus pati patitur:facta eſt iuſticia miſtici coꝛ⸗
poꝛis indigni ſaluari qua ſaluatur. Clamat igitur ſalus

toꝛ omniũ chꝛiſtus intenſum affectum mentis gemina
voce manifeſtans.deus meus deus meus reſpice in me
pro coꝛpe meo futuro:vt iniuſticia que in me agitur ad
iuſticiam p ſalute meoꝛum fidelium:ſcʒ mei coꝛpis deri

uetur. Qðò auteʒadiecit.quare me dereliquiſti: ſicut er
ꝓpria voce in cruce clamauit nõ ex ignoꝛantia proceſſit.

Nouerat enim ſane quare dereliqueret᷑ in enis.ſed vt

innoteſceret ceteris ꝓ quibus talibus ſupꝓpſicijs toꝛ’que

batur:ot etiam moꝛeretur. Nam ideo chriſtus eſt dereli

ctus in penis.ne nos derelinqueremur in peccatis:vt i/
pſius derelictio ſit noſtra liberatio peccatox. IJdeo dere⸗

lictus in penis ſuis:ne nos derelinqueremur cum pate⸗
remur in noſtris. Ideo derelictus in peniſ tempoꝛaliter

ne nos ete rne in inferno damnaremur. Cempoꝛalis e⸗/

nim illa chriſti derelictio:ſuos fideles exemit ab eterni⸗
tate penarum. Derelictus eſt coꝛpꝑaliter per modicuʒ ad
tempus:iſta tamen ex fide reſartura ſperamus. Dere⸗
lictus eſt in penis.vt ex ipᷣis delectatio noſtra naſcatur.

Derelictus in moꝛte:vt ex illa nobis eterna vita pueni⸗

at. Dre ictus ipᷣe innocens cauſam agens in cruce ſalu⸗
tis noſtre.ne nos peccatoꝛes et miſeri turbaremur aut
miraremur.ſi aliquãdo pro ſpe ſuꝑnoꝛum in agonibus

martyres audiuerimus derelictos:aut ſi quiſpiam pſe⸗

cutionibus eractus pro chriſto ppo ſita ſpe relinquat᷑ ad
tempus.Quoniã hoc habet oꝛdo diuine iuſticie in veris
ſidelibus vt derelicto coꝛpoꝛe rolvꝛetur ſpiritus interi ⸗

oꝛ.et gratia data in paſſionibo inclareſcat:virtus in ſuis
actibus fulgeat.et eum nõ ceſſerit mims ac toꝛmentis
cum non abſterretur a moꝛte vlut ꝑ quandam agonis

iuſticiam dei etiam miſericoꝛdia hoc agente:vitam con⸗
ſequatur eternam.c ꝑ hoc nullus querele ſumat auda
ciam.ſi ſibi ob quippiam derelinqui videretur: cum no⸗
ſcamus in penis quouſq; moꝛeretur chriſtuʒ dei filium
derelictum. Quis nõ tolerat patienter iniurias ⁊ quaſ⸗
libet perſecutiones.cum chriſtum audimus in cruce de
relictum: Quis nõ pro ſeipᷣo libenti animò patiatur.cũ
ipe ꝓ nobiſ derelictus ſic patitur: Quis querulabit᷑ per
modicum aut pamplius nocens ſi penis exagitur. cum

chriſtus dei filus omnino innocẽs.derelictus in penis

talia patiat᷑. Quis tenelle cõditionis et carnis immur⸗

muret cum affligitur. cum chriſtus de ſpiritu ſancto cõ⸗

ceptus derelictus in cruce cõfigitur. Quis mente non

quieſcat ne exclamitet oꝛe foꝛinſecus. cum audit excla⸗

mariꝙ derelictus eſt chriſtus. Quietem menti ſilenti⸗
um oꝛiappoſuit omnibo quõlibet patientibo:cum excla⸗
mauit deus meus deus meus:vt quid dereliquiſti me.
Qõ vero ꝓ ſuo coꝛpoꝛe miſtico aut ꝓ toto humano ge⸗
nere loquatur ſcriptura in pſalmo ſubſequens manife⸗

ſtat longe a ſalute mea verba delictoꝛum meoꝛũ.Nõ ha⸗

bebat chriſtus delictũ neq; peccatũ.ſed delicta humani
generis ſua fecit:pro quibus ita paſſus eſt.velut ſi fuil⸗
ſet obnoxius. Vnde iſtaveritas ex his verbis elicit᷑. Ver
ba mea cauſa delictoꝛũ meoꝛũ longe ſunt coꝛpis mei.vt
delicta hominũ e meg feci/pꝓ quibus velut ꝓ meis pa⸗
tioꝛ in hac hoꝛa ſic derelictũ coꝛpus longe faciũt a ſalute
vt omnino aculeo moꝛtis diuerberer.Alter enĩ non mi⸗
nus vtilis ſenſus in his verbis includitur: quare me de
reliquiſti quia verba delictoꝛũ meoꝛũ.verba ſcʒ derelicto
rum hominũ meoꝛuʒ de quoꝝ numero ꝑ carnis aſſum/
ptionem factus ſum:longe ſunt a ſalute.Non enim ha⸗

bent vnde ſaluantur.carent vnde ſaluti appropinquent
nõ exaudiuntur cum inclamitant.aut quomõ clament
ignoꝛant:quia derelicti primoꝝ peccato parentũ. Mul⸗
ta etiam ex ꝓprijs adiecerunt.nõ foꝛmant vnde ſaluen

tur:ideo ꝓ derelictis meis.ne in ſempiternũ derelinquã
tur in hac hoꝛa in ſeuis penis tu pater dereliquiſti me.
Isgitur derelictus eſt pro derelictis:quoꝛum verba lon
ge erant a ſalute ſua. Veruntamẽ ſiue intelligat᷑ hec ſcri
ptura ꝓ delictis et peccatis.in hanc ſententiã cadit:vt
verba delictoꝝ chriſti. nõꝙ ipe cõmiſerit.ſed qð ad pur⸗
gandum aſſum pſcrit:longe ſunt a chriſti ſalute.Pre⸗
ter hec aliter tractantes dicimus in intentione prius ti⸗
tulum includentes pro aſſumptione matutini: ſeu pꝛo
cerua matutina. Orabat multa patiens ꝓ aſſumptione
matutina.vt ſcʒ deus pater eum reſpiceret ad reſuſcitã
dum iam moꝛtuum in hoꝛa matutinali:quẽ in meridie
vt ommno moꝛeretur reliquerat. Pro cerua wro que
cito tranſilit idẽ chriſtus qui cito ſurrexit.aut quia ipſa
renouatur cõmeſtione ſerpentũ.ſic chriſtus renouatuſ
eſt cum demones moꝛiendo deuicit momoꝛditq; infer⸗
num:vt ſtatim reſurgeret a moꝛtuiſimmoꝛtalitatis ſto
la renouatus. Qð autẽ in pſalmo ſequitur: quietat fi⸗
delium mentes.deus meus clamalv p diẽ et nõ exau⸗
dies:et nocte et nõ ad in ſipientiã mihi. Clamauit oꝛãs
carnis petitiones ꝑ diem writatis.et nocte aliene inſi⸗
delitatis ſcʒ hominũ pſecutox.nec exanditus eſt:qdð ſibi
ad in ſipientiã factum nõ eſt. ſciehat enĩ quare ſic dere⸗
linquebatur a patre. Nihila deo aut ab hominibo chri⸗
ſto ignoꝛante fuit in ipo peractum. Nec etiam cauſaʒ et
rationem eoꝛũ que agebantur ignoꝛabat.Qð wero mo⸗
dica interpoſitione vrtvx facta ſubintulit. in te ſpera⸗

◻

liber

hnerunt et nõ ſunt cõfuſi. patres antiquos dauid cõme⸗
moꝛat in ꝑſona chꝛiſti preloquens:quos deus pater de

p̃ſſuris nimijs liberauit. Mam liberauit noe de altitudi⸗

ne mundantiũ aquax. abraam ab omni malo vſq;quaq;
ꝓtexit.nõ dereliqᷣt iſaac:adiuuit in varijs agonibo ſpe ia
cob ſeruauit ĩ egipto ioſeph.tutoꝛ ei? fuit ĩ carcere.moi
ſes et aaron a duricia eripuit duriſſimi pharaonis: et lõ
gum eſſet enarrare omnes ꝑ ſingula. Hoc idem filius
ſyrach ad argumentũ eruditionis cõmemoꝛat. Reſpici⸗
te filij nationes hominũ et ſcitote:quia nullus ſperauit
in domino et cõfuſus eſt. Quis ꝑmanſit in mandatis
eius:et derelictus eſt. Aut quis inuocauit illum:et de⸗
ſperit eum. Hec quidem omnia chꝛiſto cõueniũt: et ni⸗
hilominus derelictus. Proinde de ſeipo quaſi gemenſ
exclamitat.eo ꝙ eſſet a deo pre ceteris patribus dereli⸗
ctus.Ego aũt ſumvermis et nõ homo:obpꝛobriũ hoim
et abiectio plebis. Mon veſtitur coꝛpus vermium a na⸗
tura.vt aues plumes animalia pilis piſces ſquamis.et
corticibus arbvꝛes:nõ ab artevt homines pannis. Shed
quid: Ex omni parte derelictũ eſtermibus. Juuant ſe
mutuo ipᷣa volatilia pennata.et pulli a genitoꝛibo alun⸗
tur tempoꝛibus diffinitis:et plerũq; a cõtrarijs grega⸗
tim ſe tuentur et alternatim ſe inuitant ad eſcas. Hoc
idem animalia ea marina et natantia faciunt. Vermis
autẽ plus eſt in ſuo genere derelictus.Et nec eſſe poteſt
ſimilitudo infirmioꝛ:qᷓ; cõparari vermi. Proinde dicit.
Ego aut ſum vermis: videlicet velut vermis non vllut
homo reputatus.aut in pꝛeſſuris adiutuſ. Homo enim
erat: et nõ hominũ ſe ꝓpter nimiã abiectionem dicebat

Quamobrẽ adiecit: obpꝛobrium hominũ ⁊ abiectio ple

bis. Sed hec derelictio infinitas hec abiectio.nõ ad inſi
pientiam fiat nobis.vt alte penſemus quis eſt iſte qui
derelictus eſt:ob quam cauſam ſic abiectus eſt.quid no
bis iſta derelictio pᷣſtiterit quid a nobis exigat in penis

derelictus a patre. In his multa vigilia opus eſt. mul⸗

ta cõſideratione agendũ.ne minus debito inneniamur
in repꝛehenſionibus huiuſcemodi efficaces. Sed quod

deinde per Eſayxam ꝓphetam ad hieruſalem. hoc dicitur
chꝛiſto p eccleſia ſua:hoc eſt ecele ſie merito chꝛiſti ſui ſic
a patre ꝑſecutiombus derelicti. Ad punctum in modico
dereliqui te ⁊ in miſerationibꝛ magnis cõgregalv te.in
momento indignatõnis abſcondi ſaciem meã parũper

a te:et in miſericoꝛdia ſempiterna miſert ſum tui.Hec

chꝛiſto derelicto cõueniunt.Hec eccleſie collecte de gẽ⸗/
tibus · lec ſinagoge cõuerſe in fine ſeculox.ec quibuſcũ
qʒ cõuerſis peccatoꝛibus.hec omnibus ꝓ chꝛiſto in hoc
tempoꝛe vmbꝛoſo patiẽtibꝰ mala dumtaxat.nõ alio me
rito niſi quia derelictus eſt chꝛiſtus.vt cum ad punctũ
fit a creatoꝛe ſua diſenſatione derelicto ⁊ in magnis mi
ſerationibus ad ipᷣm cẽgregatio ſiat, cum facieʒ abſcon/
dere videtur pati mala permittens.cum indignari vide
tur miſericoꝛditer ſeuiens:pactis agonibo ſempiterne
dans ſupernã gloꝛiã miſeretur. Id autem qð dictuʒ eſt
helyam vocat iſte.et videamus anveniat lxlyas liberans
eum · de ignoꝛantia cruci aſſiſtentiũ et nõ intelligentiuʒ
linguam chꝛiſti ꝓuenit:qui nomine lxly deum patrẽ in
uocabat. Et ſepe fit: vt defectu male intelligentiũ vnuʒ
interpꝛetetur ꝓ altero.pꝛoinde plerũq; defectu intelligẽ
di erroꝛ ꝑeſſimus ſequitur:et obuenit moꝛum deteſtan⸗
da puerſitas. Poſtea ſciens ieſus quia iam omnia con⸗/
ſummata ſunt:vt cõſummaretur ſcriptura dicit.. Si⸗
tio Fere iam in chꝛiſto omnia completa erant toꝛmen

ta et miſteria paſſionis.hoc reſtabat pᷣdicente ſeriptura:
ꝗante moꝛtem ꝓxime venturã ſciens potaretur aceto.
Nec ſcriptura vt ſepe dixrimus cauſa erat vt taliter pota⸗

terciuſdecimus

retur aceto. ſed vt ſcriptura ideo conſummaretur:quia

ſilius per ꝓphetam hoc pꝛedicere fecerat:ꝙ ipe ſicut abe⸗
terno puiſum erat ·in ſuſcepta carne ꝓ nobis fuerũt im

pleturus. Inquit poꝛro ſcriptura:que paſſionis tempo⸗

re in chꝛiſto ſitiente cõſummanda erat. Et dederunt in
eſcam meã fel:et in ſitimea potauerunt me aceto. Si⸗
tis chꝛiſti ↄpaſſione amimos audientiũ mouet:ſi ſitiuit
in coꝛpoꝛe ꝓ ipoq; clamauit. Sed nec videturꝙ clama⸗
uerit ꝓ auferenda ſiti coꝛwꝛea.qui omnẽ cõpamionẽ ad
ſuum coꝛpus diruperat · et ſibi erat omnino incõpaſſibi

lis factus:vt etiam ad moꝛtẽ voluntarie feſtinaret.Nõöÿ

eſt fas.credere coꝛpoꝛis queſiuiſſe fomenta:qui ipᷣm taʒ
pꝛompte tradebat in moꝛtẽ. Sed neca veritate abſonat
ſi ſitiuit.cum multis agitatus moleſtijs etiam ſitis paſ
ſibilitatem aſſumpſit in carne cum ceteris ad cumulũ
paſſionis:et in teſtimoniũ aſſumpte carnis.Sed hoc a
weritate oĩno diſcrepare videtur.ꝙ ad refocillandaʒ ſitiĩ
ipe ſitio dixerit.ſed foꝛte voxilla enunciauit ꝙ patiebat
nõ queſiuit remediũ.Admuratiõe magis attollimur.et
introuehimur. in maioꝛa ſecreta ꝙ verbum coꝛpoꝛi cõ⸗
petens anime cõmodauit:et expꝛeſſit per coꝛꝑis vocem

vhementem anime ſue noſtre ſalutis affectum. Scie⸗
bat enim ſalutẽ omniũ ammarũ.ab eterno enim deus
creare homines et ſaluare diſpoſuit. Et nõ ex accidenti:
quia deus erat.ei ſitis affuit animarũ.nõ emm accidũt

accidentia creatoꝛi.ſed qð erat eternũ atq; ſecretum hu

manatus filius modo ſitiuit in carne tempoꝛe paſſionis

videlicet quando celebꝛata ſunt miſteria noſtre ſalutis.

Nec decebat tale deſideriũ alio in tempoꝛe aperiri.niſieo
tempoꝛe quo redemptõnis noſtre pꝛeciũ per moꝛteʒ et
ſanguinem ſoluebatr᷑.quanq; figuris et enigmatibſep.
in teſtamento veteri ſit oſtenſum: ꝓphetiſq; reuelatinn.
Mirum ergo ꝙ fons ſitit.omniũ aquarũ redundantia.
ſitit qui omniũ ſitim venerat tollere:patitur qð ab alijs
volebat auferre· Ynuitauerat ipᷣe mulierẽ de ſamariavt
ab ipo expeteret aque cyphum ne ſitiret ineternum. et
nunc patitur ſitim:non niſi quia caput noſtrũ p nobis
ad patrẽ.ſitio alte clamat.Pꝛo nobis omnibus loquit᷑.
ſi ſitire cõteſtans velut caput ꝓ membꝛis. Et deſideriũ
gqð humanũ genus habet aut habere debet ſelatis pae
itim

ipe chꝛiſtus expꝛeſſit in cruce.Et ſitim expꝛimens ſitim

a nobis expoſcit.vt ſi nos ſitit:et nos ſitiamus ad eum.
MHoc enĩ pſalmiſta pᷣdocuit. Sitiuit anima mea ad deũ
fontem viuum:quando veniam et apparebv ante facieʒ
domini.Necnõ chꝛiſti ſitis aſpiciebat in moꝛtẽ:vt etiam
moꝛi ꝓ humano genere w hementiſſime affectaret. Et
illius ineffahilis de ſideriſ væx illa ſitio erat iudiciũ. quo
voluntatẽ paternã cito pficere nitebatur que in id ex ſuas
paſſione tendebat.vt cõfunderetur inuiſibilis pharao⸗
nis imperium:vt expoliaretur ex pꝛeda.quam nõ ſua p⸗
bitate ſed aſtutis.et humana fragilitate tenebat. NMon
enim hominem ſeu humanũ genus cõgreſſu belli ſeu p
bitate deuicit nõ iuſta lege certandi. Poꝛro impꝛobus
pꝛedo erpoliandus erat:qð deſiderabat expolians. Ace⸗
tiam in refoꝛmationẽ defoꝛmatarũ imaginum illud deſi
deriũ ferebatur: vt refoꝛmarent᷑. ad quod foꝛmate tem
poꝛe creationis extiterant. Pꝛopꝛium eſt bene inſtituen
tis magiſtri ? lona inſtaurantis nõ quieſcere:nmiſi reſtau
ret ſi perit aliquid ex euentu. Et ſollicitoꝛũ nuncioꝛũ
eſt gliſcimen auouſq; in mente pficiãt.Acceperat in mã
datis a patre filius eternus in tempoꝛe nuncius vt re/
uocaret errata. reſtauraret deperdita et alte manſiones
replerentur in ſuperis eximis atq; depꝛeſſis: et cõueni/⸗
rent in vnum beatificum finem multitudo ciuium ſup⸗
noꝛum ⁊ lalvꝛioſe ꝑegrinantiũ hominum. Hec ſiquidẽ

ch⸗
bce
cu
ple⸗
nss
tuler
gdat
iſth.
noſee
uor⸗
bus.
tuser
aer⸗
ſusch
wappe
enimn
meace
woyte
geretu
minis
ſtaen
giami
bereſ
neco
giam
ritaten
ſtos⸗
ſeucal
linepe
ſbiwn
1ooe
eteord
Man
tam
agen
nua⸗
Di
do
gen
ſtus
chꝛiſ
ceno
iohen
noluit
ſsac⸗
kenſe
martir
idie
mnum
thier⸗
Lumnet
ſoen
ſeſti
node⸗
ſuitg
dictu
mern
Obſte
Npei
Uern
Nd
tun
den
fen

Ureqri
atibe
erüein
en⸗
krunrir
to. Gi⸗
ſiſteinit
cama,
fone
Opaſſibi
Aret. ö
lipmtg;
egblonut
ſtspa,
comulc
Nedeg
nzſiti
Pareba
Uumureer
deori co⸗
s weem
m. Bcier
enimds
1Kaentt⸗
umecaüt
retumhr
epaſſionis
reſaluts,
tini nſien
mortezet
atiboſepe
Waron.
undanta.
deali
eſamarieyt

etemumn
frionohis⸗

bus tif
aſeri
lutone
Uenoſitim
gocdeum.
menadai
ante heez
Ewrtete
Ctoret, C.
Niii o

tierſi

phargo)
pöſoap/
. Pon
Niſeup.
eobus
2. Acen
loadeſt
matetemm
ſttnen
pfſirefnn
noncinf
tot inmd
o ntle/
ſones
oveni⸗
hnſup,
ſcuici

de paſſione do. Balua.

chꝛiſtus iam moꝛiens ſitiebat.. Vas ergo poſituʒ erat
aceto plenum. Illi autẽ ſpongiam plenã aceto.iſopocir⸗
cumponentes ohtulerunt oꝛi eius Vas paratum erat
plenum aceto et foꝛte ꝓpꝛie acetabulum erat ad paſſio⸗
nis augmentũ:ex certa malicia magis qᷓ; caſu foꝛtuito.
Illivero ſpongiam impleuerũt aceto.Hanc enim lpi de
tulerant ſerioſa impietate.qᷓ; ſic paratã habebãt.vt nec
ad ciuitatẽ recurrere foꝛet opus:que ſua ꝓpꝛietate oſten
dit quales erãt qui in eius paſſione cõuenerant. Cauer
noſa enim eſt et ex omni ſe cum immittit᷑ imbibit illa li
quoꝛes:vt intus et extra appoſitis madefiat ipᷣa liquoꝛi
bus. Sic enim erat iudeoꝛum damnata cõditio. vt in⸗
tus et extra cõtra chꝛiſtum amaritudinis pleni eſſent et
cauernoſi ad ſuſcipiendũ inuiſibilem regulũ:et aduer⸗
ſus chꝛiſtum malignitatis omne cõmentum. Verbave
ro appoſita ſcʒ iſopus amarioꝛẽ potum effect. Quãuis
enim medicinalis ſit:amaritudinẽ habet in guſtu: maxi
me aceto ꝑmixta. Et aſperſoꝛiũ aque ſieri ſolebat er iſo⸗
po. vt ex ſpongia oꝛi apponeretur potus.et ex iſopo aſper⸗
geretur p deriſionẽ aceto etiam chꝛiſti vultus.quaſi ho⸗
minis ex laboꝛe ſudantis. Qð autem mattheus euange
liſta erpꝛeſſit et cõtinuo currenevm er eis acceptã ſpon
giam impleuit aceto.et impoſuit arundini a dabat ei bi

bere. ſimiliter et marcus in hoꝛa cum iohanne et actio⸗

ne cõcoꝛdat dicens:currens aũt vnus et implens ſpon⸗
giam aceto.circumponenſq; calamo potum dabat ei:ve⸗
ritatem huius ſeue potationis inſinuat.Attollebat᷑ chꝛi
ſtus a terra per crucem:vt etiam opoꝛtuna eſſet arundo
ſeu calamus:ad offerendũ otum oꝛi eius. Cum arun⸗/
dine ꝑcuſſum eſt chꝛiſti caput.et cum arundine offertur
ſibi pptus amarus:vt in omnibo oſtendatur iudeoꝛũ et
toꝛquentiũ chriſiũ omniũ bonoꝛũ omniũ tota vacuitas
et eoꝛum ariditas a virtute necnõ ex vltione cito futura

Nam ab ariditate nomẽ ſumpſit arundo:vt inſtrumẽæ

tum hoc paſſionis mala ſignificatione atq; pᷣſagio:male

agentibus omnino cõueniat. Calamus calamitatẽ inſi

nuat.qua nulla maioꝛ qᷓ; nõ impleri de xpᷣo:aut de ipᷣo ꝑ

delictum vacuũ fieri. Vlacua em in interioꝛibo eſt arun⸗

do:et pꝛeciſa cito areſcit. Sed intenta cõtemplatõne le

gentibus in dubiũ vertitur. an ſemel tantũ ſeu bis chꝛi
ſtus fuerit amare potatus:nam ex mattheo ⁊ marco bis

chꝛiſtum potatũ legimus.ſemel anteqᷓ; cõfigeret᷑ in cru⸗

ce nõ petentem:et iterum circa hoꝛam nonam.cũ ſcom

iohannem clamaret ſe ſitientẽ. In pꝛimo cum guſtaſſet
noluit bibere. in ſecunda vero dicitur. cum accepiſſet ie⸗
ſus acetum etcetera. In pꝛimavinum mirratũ cum fel

le:in ſecunda vero tantũ acetum expꝛimituꝰ Proinde

mattheus de pꝛima potatione dicit. Et venerũt in locuʒ
qui dicitur golgata.q eſt caluarie locus et dederunt ei
vinum bibere cum felle mixtum.et cum guſtaſſet nolu⸗
it bibere. Et ſtatim ſequitur. Poſtq; autẽ cruciſrerunt
eum et cetera. De ſecunda vero poſt q̃ttuoꝛ voces a chꝛi
ſto emiſſas.cum in quinta voce ſecundũ iohannẽ dixriſ⸗
ſet ſitioꝛidem mattheus intulit. Et cõtinuo currens v⸗
nus ex eis acceptam ſpongiam impleuit aceto:et impo⸗

ſuit arundini et dabat ei bibere. Similiter et marcꝰ vt

dictu m eſt. Cur ergo iſti duo euangeliſte bis potum cõ
memoꝛant:niſi quia bis aſſerunt chꝛiſtum potatũ.Nec
obſtat anticipatiua locutio ſicut euangeliſte ſepe faciunt
vt pꝛius aliquid enuncient: poſt modicum ſerius cum
interpoſitione etiam geſta declarent.Nõ eni expediebat
vt de vna modica et breui actione fuiſſet locutio bipar⸗
tita.niſi bis fuiſſet actio ipᷣa repetita.maxime de miſte⸗

rio paſſionis:vbi velociter omniũ euangeliſtarũ ſermo

percurrit.vt nullius actionis repꝑetant ſemel dictum:ni
ſi actio ab autoꝛibus reꝑetatur. Nam ſi tantũ circa hoꝛã

nonam potatũ aceto credimus. que fuit iſta neceſſitas.
vt ilico cum chꝛiſtus puenerit in loco cruciſirionis ante
omnia potatũ felle mirratoq; vino euageliſta comemo
raret: Qð et marcus idem dicit. Et ꝑpaucunt illu in gol
gatha locum.quod eſt interpꝛetatũ caluarie locus. da
bat ei vinum mirratũ bibere:et nõ accepit. Et ſtatim ſe
quitur. Et cruciſigentes eum etcetera. Et crucifixione

Wwſtimentox diuiſione deriſionibo et deluſiomibus.ipꝛin

cipum et ſacerdotũ.militum atq; latronũ tenebꝛis in⸗
terpoſitis.iterum circa hoꝛam nona clamantẽ atq; ſiriẽ⸗
tem:alius euangeliſta nõ aſſerat aceto potatũ eſie. Sʒ
nõ immerito de hoc creditur ſicut de geſtis ⁊ dictis alijs
ſaluatoꝛis.aut qð vnus obmiſit alter dixit:et vnus di⸗
xit quod alter obmi ſit. Et ex hoc textus euangelij verita
te inſpecta colligitur.qð de pꝛima potatione vbi vinum
mirratum cõmemoꝛatur et fel.mattheus et marcus di
xerunt.De ſecunda in qua tantũ acetum offertur.etiaʒ
mattheus et marcus lucas et iohannes explicite diſſe⸗
ruerunt. Et ſic illa ſcriptura cõſummata credatur:vede
runt in eſcam meã fel. In primavidelicet quado ipi nõ
erpetiti: nec chꝛiſtus ſe adhuc ſitire clamauerat. Et in ſi
ti mea ſqʒ cũ ſitio dirt:potauerũt me aceto.Alcetuʒ fuit
natura vinũ. ſed alteratione aceſcit ad amarũ efficitur
guſtui:cui dulcia ſepe placent. Sic ent homines natura
lom ſunt.ſed fiunt ex hoꝛrendis affectibus et coꝛruptis
moꝛibus peccatoꝛes et aceſcunt:vt etiam diuino palato
ſint amari. leruntamẽ ſi bis hoc factũ et ſemel dictuʒ
aut bis dictum et ſemel factum legamus atq; credamꝰ
a me hoc in loco bis diſſertũ eſt:ad oſtendendã acerbita
tem dominice paſſionis.et credulitatẽ humane iniqui⸗
tatis. Quid autem de hae re tenendũ.me atq; ceteros
teneri ſancte matris eccleſie recõmitto:queſtionesa pu
gnas et dubia in meis operib ommino deuitans. Cum
ergo accepiſſet ieſus acetum dixit.Conſummatum eſt.
Pꝛedixerat aplis ante ſaluatoꝛ. Et cõſummabunt᷑ om/
ma que ſcripta ſunt de filo hbominis. Cõſummata ſunt
omnia que pᷣdixerũt eum.que nunciauerũt chꝛiſtũween
turum.naſciturũ ꝓ nobis:cõuerſaturum nobiſcum et
pacturũ.dicturũ paſſurũq; tanta etiã ꝓ nobis:et moꝛs
ſtatim ſubſequitur.in qua cauſe redemptõis noſtre mi⸗/
ſterium cõſummaĩ.Cõſummatũ eſt vita chꝛiſti: ſecun
dum placitũ ſui patris. Impletũ eſt paternũ imperium
pfectum eſt filiale obſequiũ.Adimpletũ eſt deſiderium
patrũ:deſtructum eſt demonũ dominiũ violentũ. Con
ſummauit vt pꝛimus recitat ꝓphetarũ creatoꝛ omnium
deus omnia opa ſua die ſexto:et die ſeptimo requieuit.
Sic chriſtus in cruce ſexto die omnia opa recreationis
perfecit:et requieuit ſabbato in ſepulchꝛo. NPerſecit noe
archam in centũ annis quã vno cõſummauit in cubito
vt in eo genus humanũ ſaluaret᷑ibi dumtarxat octo ani
mabus reſeruatis.Cõſummauit chriſtus in cruce ſalu
tem totius humani generis.ſi merito iuſto fuiſſet acce⸗

pta in pcedentibo cunctis:ſimiliter et ſuſcepta in ſequẽ⸗

tibus ſingulis.Quã ſalutẽ in cruce: velut noe in archa
et crucem et paſſionẽ aſperã in vnitate fidei cõſumma⸗
uit. Et cõſummatio ↄſummationi appoſita eſt in cruce
Predixerat aũt dauid. Cõſummetur nequicia peccato⸗
rum.nunc vero cõſummata eſt.quoniã nulla maioꝛ ne⸗
quicia q;ᷓ dei filiũ interſicere:et celũ legis inflectere ſup
quempiã innocentẽ. Sed qð crediderũt penituſnequi
uerunt.nã ſi moꝛtuus ſemel excarne:viuit ineternũ ex
virtute dei. Sed nihilominus cõſummata eſt nequicia
peccatoꝝ.Non enĩ humana ſeu maloꝛũ nequicia poſſet
in peioꝛa phiberi.necnõ in omni peccato genere bminũ
malicia foꝛefecit.et nihil eſt mali qð pᷣterierit delinquẽ /⸗
do. vt pꝛeter omma illa ſenſibilia ⁊ ſpiritualia malaq̃ in

miris modis aguntur:etiã vſq; ad negationẽ dei colen
do idola et ſimulachra celeſti milicie atq; ſideree cultũ
ceo debitũ exhibuerit. ꝓut dei bonitate piecta vbi nequi
cie cõſummatio facta eſt..ibi facta fuerit iuſticie:vt chꝛi
ſta patiente atq; moꝛiente ſit cõſummata nequicia. non
Pterminũ peccaroꝛũ ſed p exceſſum maloꝝ operũ. Yta h
chꝛiſtũ eſt cõſummata iuſticia in opere redemptõis hu⸗
mane: p paſſione moꝛtis atq; penarũ· Mam ſicut pecca⸗
tum cum cõſummatũ ſuerit generat moꝛtem: ſic moꝛs
chꝛiſti cum ↄſummata fuit:deſtruxit ipa peccata: eterna
generans vitam. Ende chꝛiſtus cũ ſcripturis cõſonavo
ce clamat. cõſummatum eſt vt eodẽ tempoꝛe atq; miſte
rio ſit nequicia ꝑ exceſſum. et iuſticia ꝑ dei filiũ conſum⸗
mata.Quod ipe dauid ſpiritu ꝓphetico longe ante ſe vi
diſſe pteſtatur dicens. Omnis cõſummationis vidi ſi⸗
nem. Multas nouimus cõſummationes: ſed tantũ il⸗
las quas oꝛthodoxa intendit eccleſia intendamus. Cõ⸗
ſiderat alma mater eccleſia cõſummatiõʒ nequicie quã
abhoꝛret.a qua omnibus filijs ſuis dat cautelã et inter⸗
minat᷑ iugiter ne cõmittant. Cõſiderat cõſummationẽ
iuſticie.ꝑ qua ſaluari ſe gaudet:et omnibo ſuadet vt di⸗
ligant. Cõ ſiderat pe narũ eternarũ cõſummationẽ quã
metuit:quã filijs ſuis ſub terroꝛe vt deuitent mala ꝓpo
nit.Cõſiderat cõſummationeʒ eterne beatitudinis.cui
pegrinando ſuſpirat:quã ſuis alumnis vt bona pficiant
ſub ſideli pollicitatione oſtendit. Et cõſummationẽ hu⸗
ius ſeculi conſiderando expectat.vſq; ad quã militando
inuiſi bilibus et viſibilibꝰ bellis:et velut in marinis flu/
ctibus agens dei filium ducẽ et defenſoꝛem gubernato ⸗
rem et bonoꝛũ omniũ largitoꝛẽ ſe habere gratulat᷑. Ho⸗/
rum omniũ cõſummationẽ finis eſt chꝛiſtus cõſumma
tionem quãlibet diuerſimode a ſe agens. In ipᷣo cõſum
mata eſt nequicia ꝑ exceſſum:cũ occidit᷑. Ipe ſemetipᷣm
fecit noſtrã iuſticiã:cum iniuſte damnatur. IJpᷣe penarũ
eternũ habet iudiciũ:quomiã pater omne iudiciuʒ dedit
filio. Ypᷣe queſiuit p omnibo gloꝛi ſempiternã.vt nul⸗
lus damnetur niſi quẽ ipᷣe deſpexerit:nulluſq; ſaluetur
niſi quem ipᷣe reſpexerit. Ipſe cõſummatione faciet ſe⸗
culi:qui fuit iudicatus in ſeculo. Hec ſiquideʒ ſunt me⸗
rita paſſionis eius:in qua exiſtens in cruee coꝛpoꝛewlut
in alto loco ſuꝑlato hominib exclamat dicẽs. Cõſum⸗
matum eſt.Apoſtolus etiã ad hebꝛeos ꝓ parte in hãc co⸗
incidentiã venit:cum ad hebꝛeos ait.Decebat enim eũ

ꝓpter qauem omnia et ꝑ quẽ omnia.qui multos filios in

gloꝛiã adduxerat.actoꝛem ſalutis eoꝛũ ꝑ paſſionem cõ⸗
ſummare. Vt auteʒ hec cõſummatio de qua chꝛiſtus in
cruce loquitur.mentibus fidelibo inelareſcat:altius in⸗
tendamus ad ꝓphetasveteres recurrentes.ld quos cũ
ſcriberet hebꝛeis recurrit apoſtolus.quanq; p modicum

aliter in ꝓpleta et in apoſtolo.aliter littera ſonare videa⸗
tur:ſed ſenſus potius q; littera capiendus eſt. Inquit

enĩ apls dictũ recitans ieremie. Ecce dies veniut dicit
dominus:et cõſummalv ſuꝑ domũ iſrael:et ſupꝑ domũ

iuda teſiamentũ nouũ.Nouũ teſtamentũ diſtinctuʒ eſt
a veteri in multa diſtinctione atq; differentia: datione.
loco.tempoꝛe.cauſa.ſacrificijs.cerimonijs.ſacramentis

obſeruatõnibus:traditionib pmiſſionibus.oꝛdine.o⸗

pere. dignitate.intelligentia.virtute.miſterio.executiõe
atq; fine. Quod inceptũ chꝛiſti vera incarnatiõe pactũ
chꝛiſti natiuitate.vita doctrina pmiſſione teſtimonijs
et miraculis ſacramentis et paſſione penarũ et moꝛtis
cõſummatum. Nam ipye ibidem idẽ apls ait. Vbi enim
teſtamentuʒ eſt: moꝛs neceſſe eſt intercedat teſtatoꝛis.
Teſtamentũ enim in moꝛtuis cõfirmatuʒ eſt: alioquin

nondum valet dũ viuit qui teſtatur. Quamobꝛẽ chei⸗

ſtus altitonat moꝛiens:ꝙ teſtamentũ nouũ cõſumma⸗

— .

tum ſeu cõfirmatum eſt ſua moꝛte intercedente.Nã in
vteri lege diſpoſitio et cõfirmatio teſtamẽti erat in ſan
guine.et indulgentia ⁊ remiſſio peccatoꝛũ vt leuitici ſcri
ptura manifeſtat: et apls aſſerit ad hebꝛeos. Sica noui
teſtamenti confirmatio ſeu cõſummatioa chꝛiſto facta
eſt in ſanguine ſancto ſuo melius clamante ꝓ nobis: q;
ſanguis abel aut vituloꝛũ aut hircoꝛum et quoꝛumcũq;
animaliũ veteris teſtamẽti.DPꝛoinde quomã nõ in plu⸗
ribus oblationibo placitum erat deo.nec expediebatur
a veritate peccata vt purgatio digna eſſet ad regnũ:vna
oblatione ſinpᷣius ipie chꝛiſtus omnia cõſummauit.vt

idem apls loquitur. Ena enim oblatõne cõſummauit

in ſempiternu ſanctiſicatos. Cõſuetudo regum et pce⸗
rum mundi eſt impꝛeſſione ſigni ſiue ſigilli in fine ap/

po ſiti facere fideʒ ſcriptis.in quib ſuis executoꝛibo atq;
cõmilitonibus dona ſeu pᷣmia largiũtur:et ex appoſitio⸗
ne illa cõſummata fertur merita ſeu grata largitio. Ata

et chꝛiſtus teſtamentũ nouũ agende vite ſuperneq; ſx⸗
reditatis crucis paſſione ſignauit.et confirmauit in illo
cõtenta appoſitõe ſigni aſperrine crudis:in quavolunta

rie ab apparitoꝛibo moꝛtis ſe ꝑmiſit affigi. Et iteru cla
mans voce magna ieſus ait. Pater in manus tuas cõ⸗

mendo ſpiritů meum.Et hec dicẽs:inclinato capite tra

didit ſpiritũ Vox eſt moꝛientis hoĩs et traſmigrantis
de mundo:qui derelictũ in coꝛpoꝛe ad hoꝛam ſe adam co

gnoſcens.Oixerat enim:vt quid dereliquiſti me.Ad ſu

am animã ſe ↄuertit pie oꝛans.ne derelinquat᷑ in anima
in coꝛpoꝛe derelictus.exemplũ remittens ad oſteros vt
pꝛo interioꝛi homine depꝛecatio fiat. ſi exterioꝛ omnino
pati cogatur. Qð de iure iuſticie neceſſariũ eſt coꝛrum⸗

pi.fruſtra fit interceſſio ad ſeruamen et incoꝛruptelam

expetere ptinus iuſticie derogaret. Yob ſententiã opxoꝛ⸗
tet phabere memoꝛie qua dicebat Scio ꝙ moꝛti tradaſ

me:vꝓbi domus cõſtituta eſt omni viuenti.Ac per hoc ſi
omnibus ſiatutũ eſt ſemel moꝛi:quid refert quo iure q̊
actu moꝛs ipa pueniat cum quõlibet homo moꝛiaf᷑. De
bitum moꝛtis quo cuncti tenent᷑ aſtricti exſoluitur. Et

ꝓre nenlrahc Wuere ſi quas pꝛeces eſt velle immuta/
ie pmutare. Clidens igit chꝛiſtus paterno decreto
atq; luapte ipim dcebat debitũ moꝛtis erſoluere ſciens
ꝙ cũ oꝛauerit vt obtineret carnis petitiones.et vt cali

bile ꝑpmutare.

amariſſimus tranſferretur et ſe pauloante clamauerat
derelictum. ſe ad cõgruũ et poſſibile cum rogaminibus
tranſfert. ſcʒ vt ſpiritus reſeruetur a pena:poſtqᷓ; coꝛpus
diuino vecreto in illa relinqueret. Igitur moꝛe chꝛiſti
nõ ex peccato paterno vel ꝓpꝛio:ſed voluntate moꝛientis
pꝛo nobiſipis interpellemus ad omniũ deũ patrem.nõ

vt nos eximat ab ineuitabilibus malis nõa decreto ne⸗
peccatis et

ceſſarie moꝛtis: ſed vt pſeruet a delictis nc
ab eternis penis.Gacilius enĩ eſt immunẽ ſi

tis et eterne in inferis nõ detrudi:q; a tempoꝛali et inſtãõ
tanea moꝛte ſeruari. Sepe nanq; illa deuitant iuſti at;
pfecti.Moꝛi aũt ineuitabiliter omnibo eſt ſtatutũ.vt eti
am vite actoꝛ moꝛtiſq; deſtructoꝛ ab illa nõ eſſet exem⸗
ptus humana carneveſtitus.et ſeneſcendo illã guſiaſſet
ſiꝑ crucem nõ fuiſſet extinctus. Relinquat᷑ ergo exte /

rioꝛ cura coꝛpoꝛis.nec pᷣſumptio tendat in libertatem ab

quiba immutabilẽ der omnipotentis iuſticia autumamꝰ
Prefixus eſt a chꝛiſto omnibo poſitis in agone modus

oꝛandi: vt nõ petamus q nõ eſſet daturus. aut wlim?

auerti.a nobis quanqᷓ; ſit aſperum qðad gloꝛiã pᷣparat:

nec effugere ꝙvniuerſali lege iuſticde oẽm hominẽ mul

7

tat. Eſſe vigerent omnino ertra lege nature:qui ab eiui
vniuerſali gaudio vel toꝛmento inuenirentur erſoꝛteg.
Interuehamura nobis in nobis. sbiecta coꝛruptibili

en
tui
rien
lio.
geo
b
Kel
un
ſup
peete
AInimm
lelur,
iacegt.

nean
ilahiuea
lantadi
ſtunde
Dpſt
wose
mend
Uge
etol
gnn
ina
ciao
anin
erch
ſuar
ſimo
ſuam
ntam
eſſe ſan
ſiuuand
ſatgen
homine
ntumnſe
Mrd
gaſſep⸗
(isel
ſtason
ſanmn
menti

dicate

busin
neig
ſtugel
omnes
ͤnen
Uoaie
wonie
len

ſummit
umetpee⸗
lunſſeip,
uontpang
egtio. T
hennce
mauitingo.
ucpplonn
Vrſderic
s tuus,
tocgptetnn
Aimngentn
nſeccama⸗
ime, zufn

tinaninn

wſerayt
vonnino
cerpmn/
vuptelam
ndoe
Rtidacad

pereſt

quouneͤ

morai, De

litnr E
leimmota,
rho Darto

ere ſtene
Aytat
domnavent
Enude
i cor
or cheifi
nogentig
Ntremn no

tetone

Neatiset
wapecta,
Mletinſti
tiſtiatg
ri⸗ren
ſetlgemn

guſſet

etgoeet
aturemc⸗
eitn
Mevenen.
dtg
Genlin-

nemul

hicheiuf

ſortes

6⁶

rdne peniſi; deſpectis: noſtra intima altiſſimo cõmen⸗

demus. Et facti per omnia cheiſtifoꝛmes mundo mo⸗⸗
tui ꝓpꝛia woluntate mundo quotidie aut in puncto mo⸗

rientes neceſſitate nature punite anmnã attollamuſad

eum offerentes illã ſibi cum pꝛecib:vt pᷣſeruet a ma⸗

ritum meũ.Facit enim veriſſima charitas

lis. Ignoꝛamus animarũ noſirarũ vepicula. et quas in

gredientur vias omnino neſcimus:nec aſpeximus ali⸗
quando receptacula in quibus recipient᷑ terminata vita

pꝛochui.hoc ſolum penitus reſtat. vt ipᷣas viuentes ⁊ in

extremis poſiti:ſactoꝛi earũ in ſimilitudine ſina humili
ſupplicatione tradamus. Mam coꝛpus nõ habet viuere
pꝛeter ipᷣam.qð cum ipᷣa ſenſibilẽ vitã accepit. habet gũt

uniina viuere peeter coꝛpus:q;uis in illo cum infunde⸗

retur. ꝓpꝛium eſſe ſuſcigeret. Quid ergo cure nobis qð
iaceat autvbi relinquat᷑ coꝛpus exanime omni deperdito
ſenſu:Ad quid ſollicitudoſ uperflua. quid toleret vt mo
riatur. cum omnino ineuitabiliter moꝛi cogatur: Sed
ad ſpirituʒ pꝛeimtendere neceſſariũ ſit qui ſempiterna
rita pfruitur: et nulla extinctione finitur. Atq; nõ creda
mus chꝛiſtũ pauefactuʒ ex pena pꝛo culpa patri ſuo ani⸗
mam cõmendare.nam immunis a culpa nõ abſterreba
tur a ꝑena:ſed ꝑ omnia ſe pſtratus eſt bominẽ recogno⸗
ſcere deum patrẽ.etiam in extremis ſiuevltinns cõſtitu
tum. vt in moꝛtali coꝛpoꝛe nõ amplius loqueretur.quia
inclinato capite patri tradidit ſpiritum que cõmendaue
rat. Et ommbus fieret luce clarius. ꝙ wrus bomo eſſet
qui ſic fuit occiſus. Similiter ⁊ moꝛiendi eremplũ cete
ris dereliquit. Nam in illo cõgreſſu vbi doloꝛ tam acerri
me cum natura diuellit.ꝙ moꝛs ſenſuʒ penitus adimit
nil aliud potioꝛis aut talis habemus refugij.niſi vt aĩaz
tanta dignitate creatam tam alte pieq; redemptã inhe⸗

ſitanter domino cõmendemus:qui ſolus potenſeſt hoc

epoſitum incolume cõſeruare. In altioꝛa vehitur ani⸗
mus cum legimus chꝛiſtũ patriſpiritum ſeu animmã cõ

mendaſſe. quia nulla dominabat᷑ aduerſitas quem nul⸗
la grauabat iniqtas.Et qð agebat aut dicebat ad ſeiſßm

et ſeipo.nõ erat neceſſitas ſedxoluntas.Ac per hoc ma
gnum latet in hac cõmendatõne ſecretuʒ. Erat nempe
in anima chꝛiſti vnita ꝑ omnia deitati ſcripte tota noti⸗
cia omnes anime de ſuo ſanguine redimende. quas vt
animã ſuã ad gloꝛiam diligebat:pꝛo quibo in lachꝛymis
et clamoꝛe valido exauditus eſt ꝓ ſua reuerentia. Quas
ſuam animã patri cõmendans in ipᷣa omnes patri altiſ

ſi mo cõmendauit. Et omnes ſaluandas animas wlut

ſuamvnam animã fecit.de qua patri dixit:cõmendo ſpi
i itas ꝙ alteri eſt
eſſe ſuum. Proinde ſupeminenſcharitas chꝛiſti omnẽ
ſaluandam animã: ſuam animã faciebat. Sed nec ob⸗/
ſtat ꝙ animã pꝛotulit nomine ſpiritus: quoniaʒ vtroq;
nomine anima in ſcriptura ſoꝛtitur. Nec credamus ſpi⸗
ritum ſanctũ in hoc nomine ſpiritũ:ſed ſpiritũ qui eſt a⸗
nima domino cõmendaſſe.Neoꝛ autẽ pia fide caput hic
oꝛaſſe ꝓ coꝛpoꝛe.caput vero ⁊ coꝛpus pſonam faciũt vnã

cuius eſt amma vna. Senſu igitur huiuſcemodi chri⸗

ſius oꝛat.velut coꝛpis eccleſie cum ipo capite chriſio eſ⸗
ſet anima vna ſeu ſpiritus vnus:vt amoꝛis eius wx⸗
mentia vnione charitatis et fidei. ſacramento miſterij

dicat chꝛiſtus patri de ſpiritib omnibus ſibiadherenti⸗
bus in veritate quaſi de ſpiritu vno.cõmendo ſpiritum

meũñ.quoniã dicente apoſtolo:qui adjxret deo:vnus ſpi
ritus eſt cum eo. Velut cedula quedã rationalis ⁊ viua

omnes pᷣdeſtinatos ſcriptos habens.anima chꝛiſti fnit
comendata patri:vt nõ ꝓp cõtinente fuerit emiſſa oꝛatio
quia iam ſaluus erat.cõpꝛehenſoꝛ autem fuerata cõce⸗
ptionis inſtanti. ſed ꝓ cõtentis emittebat᷑: vt paſſionis
ſue et moꝛtis.meritum hoc haberet:vt quos anima xpᷣi

preteritos preſentes in tuncatq; futuros dilexerat:ſal⸗
uarentur. Hemo autem ſuſpitione aliqua moueatr᷑: ſi pᷣ⸗
deſtinatio ab eterno immutabilis eſt. ad quid cheiſiꝰ ſu⸗
ſtinet paſſionem. ad quid ꝓ his pdeſtinatis oꝛationem
dumtaxat eſfundit:cum repꝛobati neq; paſſionis neq;
oꝛationis poſſint p eterna vita eſſe participes. quoniam
pᷣdeſtinatio ſic extitit ab eterno pꝛomſa:vt chriſti dei ſi⸗
Iij pbumanatione vita paſſione oꝛatione moꝛte nõ alter
cõpleretur. Mac woce alte lateq; diffuſa:emiſit ſpiritum
ſeu expirauit. aut inclinato capite tradidit ſpiritũ. Quo
quo modo dicatur poteſtatẽ inſinuat moꝛientis,. quoni
am nõ neceſſitate aut violentia moꝛtuus eſt: ſed volun
tate ꝓpꝛia et poteſtate emiſit a coꝛpoꝛe.ipamq; licentia⸗
uit ad tempus.et coꝛpus remanſit examme exiſtente ta
men deitate per veritatẽ vnionis in vtroq; diſtincto:vt
nequaq; credatur deitas cum aĩa deſerinſſe coꝛpus.aut
qð ſolũ eſſet in coꝛpoꝛe aĩa derelicta.ſed cũ aĩa ſint ĩ lim
wcũ coꝛpoꝛe in patibulo atq; ſepulero.ſolũ aĩe a coꝛpo⸗
re:a neutro autẽ fuit in illa moꝛte celebrata diuiſio dei⸗
tatis.ſiquidem infinitas hoc agebat.vt duobus diſtin⸗
ctis vnitis ſiue diuiſis inſepabiliter vniretur. Sʒ mo⸗
riens clamat pualide:potentiam ſue virtutis oſtendẽs
Et quanto doloꝛe quãtoq; amoꝛe de nequã ſeculo rece⸗
debat:quem mundus nullo pacto cognouit: oſtendit.
Clamoꝛ ille doloꝛis magni fuit iudiciũ. Etenim ſiue cõ
fixus fuit in coꝛpe:in mete autẽ cõfodiebatur ſeuius ab
ingratis. Et amma illa ꝓ omnibo dignis primis. oĩbo
dignis ceteris doloꝛibus agebatur dumtaxat ꝓ ommiba
ſatiſfactura patri.ex doloꝛisvehemẽtia qua equabat imo
excedebat digna et exceſſiua cõpenſatione foꝛefacta cun⸗
ctoꝛum Impellunt ſepe homines altiſone clamoꝛe dolo
res.Almoꝛ idipᷣm agit.vt ꝓrumpat in vocem:et eo clami
toſam quo interius angit. Ineffabili amoꝛe perfunde⸗
batur anima chriſti.quia iuſſa paterna cõpleuerat.vſq;
ad moꝛtem factus obediens:quia liberabat vna moꝛte
ſua innumeras animas moꝛtuas in peccatis de illa pote
ſtate tartarea.ſub qua tenebantur inuite.ceteriſq; clau⸗
debatur aditus ne iterũ introirent: ſi ex fide wmirẽt in
meritum paſſionis. Quanto ꝑfundebatur amoꝛe. q;;to⸗
q; gaudio in penis etiam moꝛiens exultabat anima ſal⸗

uatoꝛis ꝙ tot ſibi per moꝛteʒ aſciuerat animas quas de

us creauerat in ſimilitudine ſua in plenitudie tempoꝛis
factus in ſimilitudine noſtra:quas etiaʒ diligebat ſicut
ſeipam maioꝛe virtute precepti quo dictum eſt pxrimũ
wlut ſeipᷣm a proximo debere diligi. Nempe chriſius a⸗
nimabus omnibus ꝓrimus factus eſt curans vulnera
mea et infundens deſuꝑ miſericoꝛdie oleum et iuſticie
vinum. ac etiam ſuo ſanguine ſancto ſanans:et omneʒ
fidelem animã ſibi prorimã fecit.nõ noſtro merito: ſeqᷓ
ſuo dono. Proinde amans exultat. et exultans ardẽter
amat : tot ꝓximis moꝛiendo ſubuenit.Et mirum au⸗
chitu ineffabile dictu incõpreſvnſibile cogitatu. ꝙ vnus
homo eodem tempoꝛe ſimul et ſemel ſit beaatus et mi⸗
ſer:triſtis et gaudens. amans et dolens. vt ex eo dole⸗
bat amabat:ex eo amabat vnde dolebat. Solens moei
agmabat.amans moꝛiebatur:moꝛiens exultabat. Incli
nauit caput:magnũ miſteriuʒ innuens in rebus pteri
tis et futuris. Erecta ceruice cõmiſſum eſt:vnde mul⸗
tatus eſt. Et ſublenata ſuperbe mente agitur: vnde con
temptus eſt. Proinde moꝛitur viceuerſa inclinato capi
te. Qui caput inclinat:ſubiecta oculis reſpicit. Et chri⸗
ſius vultum declinauit ad terrã:ex qua ſcom carnẽ ſum
ptus erat. Et erat in illa cõdendus:quanqᷓ nõ reſoluẽ⸗
dus in puluerem. Sed nõ credamus terram iſtaz que
pedibus ſubiecta calcatur chriſtum dominũ aſpexiſſe.
ſed defixit vultum ad yma ſicut valefaciens mundo.ſeu

turpiter licentiatus ab impijs:et aptitudinẽ faciens ho

mimis ſic moꝛientis. Et caput inclinauit in moꝛte:in ex
piationem erectionis ad vetita. Et ſuaſit obedientiam.

reuerentiã docuit humilitate in operibo vſq;quaq; mõ⸗

ſtrauit:cum omni peracto miſterio inclinato capite expi

rauit. Sed quomodo expirauerit. nõ aliter credimus:
mſi vt voluit ⁊ potuit. Et potuit quod voluit.et voluit ſa
ne qð potuit:qð vera perſeuerationeꝑerfecit.Cui autem

tradidit ſpiritum capite inclinato: Eterno patri cun cõ⸗
mendauerat:vt nõ ſolum in coꝛpoꝛe ſed a coꝛpoꝛe ſepa⸗

ratus eius ſpiritus eſſet obediens. Etemm decreto pa⸗
terno deſcendit ad limbũ:et reuerſus ad tumulum rea⸗
nimauit exanimatũ. Ecce nouum factum eſt beilum in

oꝛbe terraruʒ. inſolituſq; triumphus inu ſitata victoꝛia
in multoꝛũ pꝛeſagiuʒ ſimiliũ futuroꝝ: magis autem in
noſtre redemptionis effectum. Factus eſt inter celeſtezʒ
ducem.dei ſcʒ filium humanatũ.et illum pꝛimo inobe-
dientem cetum inuiſibilis ſeuuſq; cõgreſſus:vbi omni
no diſpariter atq; diſfoꝛmiter certatũ eſt. Et ictus bello

rum incõparabili diſſimilitudine ſunt infixi:cum pꝛeli⸗
um cõmitteretur in celũ inter creatoꝛẽ et intelligentias
ſeparatas a ſe creatas: Quarũ altera pars in deum alte⸗

ra dumtaxat in ſeipam aſpexit: in ſeipᷣa et a ſeipᷣa et ꝑ ſe/
ipam ſuo arbitratu diuino remoto viuere gliſcens rebel
lauit actoꝛi in ſeipᷣa male intruſa.eta delicjs eternis me
rito ſue iniquitatis excluſa.iuſte cõflicta.miſerabile irre
uocabiliter tulit exiliũ:altera parte cum victoꝛe deo beg⸗

te impꝛedabiliter remanente. Obi nihil coꝛpoꝛaliter et

ſenſu foꝛinſeco geſtum eſt:incoꝛꝛeus enim deus de in
coꝛpoꝛeis ſubſtantijs quas creauerat in coꝛpoꝛe trium
phauit. Sed ſuꝑbia odientiũ deum ſemꝑ aſcendens.te
tros exagitauit cõflictus.vt quia deum exiſtentẽ eterne
nõ vicerãt:cum homine iam creato in illa ſuꝑioꝛa vnde

ruerant tendente.ne cõtingeret omnino inirent cõgreſ

ſum. Ynuidia vero vbiq; comes ſuperbie igne unpelſen /
te de ſub celo in paradiſi loco ſubdolum atq; breue com /
miſſum eſt bellum.vbi exhibita eſt deceptio in figura:cũ
nõ illa inui ſibilis que decepit. ſed ſerpentina in qua de-
cepit oſtenſa eſt. Et quanq; nihil per violentiã ageretur
tamen per deceptionẽ et fucationẽ verboꝛum conflictus
a deo iuſte homini dedit miuſte in paradiſo cõflictum.in
fligens omnis generiſ moꝛtẽ:vbi pure ſpiritualis in aſ
ſumpta foꝛma coꝛpoꝛea cum mixta creatura certauit.Er

quo per verba male ſuadentis.per tactũ male ſuaſi iam

inobedientis in anima et coꝛpoꝛe:iuſta eſt ſecuta dam⸗

natio. AIn plenitudine vero tempoꝛis creatoꝛ certantiũ

certaminũq; iuder carne veſtitus.cum ſpiritu creato ra
tionabili a carnis wlamine nõ oppꝛeſſo:venit habere cõo⸗

greſſum. Et mirum in modũ: moꝛiens triumphauit.p

cuſſus coꝛpoꝛevulnerauit in ſpiritu plagatus ab bomini

bus plagauit demones.dolens vincebat patiens ſuꝑa⸗
bat:derelictus debellabat. Inuiſibile bellum erat ex par
te certantium ſenſibilia etviſibilia erant vulnerq:ex pte
miniſtroꝑ deifci coꝛpoꝛis talia patientis. Pꝛoinde coꝛ

pus exanime reliquit in cruce vllut ſcutum in alte poſi⸗
tum:vt viderentur ſtigmata in vtriſq; belloꝛũ. Ynclina

to vero capite liberũ et victoꝛioſum cum ouatu eterno

Patri tradidit ſpiritũ.nõ vt in illo inſtanti aſſumeret in
ſuperna: ſed vt ad eius placitum ad illa inferioꝛa deſcen
deret. vbi pia illa et antiqua familia tenebatur incluſa.
vt tolleret illam ꝓ ſpolijs et manubus ꝓ victoꝛia: quem
fecit per articulum moꝛtis.Ac per hoe quid hoc bello mi⸗
rabilius:in quo triumphauit moꝛtuus: ſpolia repoꝛtat

occiſus cõfligiturviuus.fugit qui moꝛtis exhibuit ictus

Quis vnq; ad pꝛimũ exiſtimare poſſit. vt dux quia moꝛ
tuis daret victoꝛiam, etiam exercitui non certanti. Aut

terciuſdecimus

acarne pertuſa et occiſa ſpiritus illi damna paterent
Virtute coꝛpoꝛis vulnerati? Quis vnqᷓ; audiuit ꝙ ſpiri⸗
tus nõ a ſibi vnita carne atq; moꝛtua vinceretur: Non

enim potentia deitatis in hoc certatũ eſt:nam ſi ſic ſup⸗
flua fuiſſet carnis aſſumptio. Non attigerunt in illo bel

lo deitatem inflicte paſſiones:qᷓ;uis amima voluerit pꝛso
nobis poꝛtare doloꝛes. MHõ enim potuerunt illi hoſtes in

uidi.chriſti anime inferre triſticia:qᷓ;uis ab eis male ſug
geſtis miniſtris ꝑmiſſuʒ fuerit.in coꝛpoꝛe facere poſſe ia⸗
cturam.Nec redemptu eſt genus humanum ex moꝛte
anime chꝛiſti que nõ fuit.nec ex paſſione deitatis q̃ eſſe

nõ potuit:ſed ex moꝛte coꝛpis ꝙ ſuggerente diabolo ma
nus ſeua cõfixit. Sanguis ſeruatus nõ fuſus cõſueuit
hominibus dare victoꝛiã.hic verſauice ꝑpagitur:vt ſanz

guis effuſus innoxius in duce.victoꝛiam pigris etiã cõ⸗

militonibus pꝛeſtet. Quid enim ꝙ infirmitas dei virtu
tem atq; firmitatẽ diabolivſq;quaq; ſubuertit: Sed au
ſus fuit apls dicere· Qð infirmũ eit dei foꝛtiuſeſt homi

nibus.Audacter ꝓtinus addam. Qð infirmum eſt dei
foꝛtius eſt demonibo.Libet igitur exclamare. O anima⸗

ta infirmitas:que moꝛiendo ſupꝛa nature potentiam re⸗

ammauit moꝛtuos.O beata imbecillitas que pꝛeter v⸗
ſum beatificauit et miſeros.O carentia humane poten

tie que omnibus ſupernaturalis potentie atq; virtutis
copiã fecit. QO debilitas derelicta:que per diſpendiũ moꝛ
tis omnibus eterne vite directicium dereliquit.· Oà effe
ctio egens:que cũctis abſtulit egeſtatẽ. fatiſci foꝛma
tionum:ꝙ fatiſcentibus attulit firmitate. O grangeaa
gemens:que gemitum moꝛtis venit auferre. O ebetu⸗
do herens:que ſupernã hereditatẽ voluit ommbus ebe
ſcendo cõferre. Oiactura grauie:que ſic ſubuenit om /
nibus iacturatis. O labeſcẽs lux ex palloꝛe ſedentibĩ te
nebꝛis interluces. O moꝛs moꝛte vincens:facta oibus
vita viuens.O natura naturans.omnia iura ꝓfecto ſe
mel introfacta ꝓ redemptox vita perpetua. obeſans
obes obici nobis moꝛti ne maneret eterna.O palmaris
palloꝛ:p quem palmes pallens eterno vigoꝛe viget.

qualitas inuiſa. O quatitas infinita:p quam qualificat᷑
inequalis.et paruus ſumma quantitate refulget. O ra
tio ſic raucens:que peccato rauds tribuit iura loquẽdi.
O ſapientia ſtulta:que ꝑ ſtulticisʒ crucis credentes xo⸗
luit ſaluos fieri. O tabeſcens tabes:per quã coloꝛ gratie

redditurꝓ natura. O tapinoſis oſtenſa ꝑ moꝛtem:per

quam exaltatur oppꝛeſſus et actio ſuꝑba cõſunditur. O d O ę
thaumatus moꝛiens:per quem mira facta ſunt omni,½½
excedentia ſenſum. O tlxos occumbendo theoſians o
mines. O ttan eterne patiens eclipſim ad hoꝛam. a te

creatam tytanẽ.in tui quadam ſimilitudine foꝛmãs:vt
cxredentibus pie tytanniçares eterne. O vappa o vappi⸗

dus ſic reputatus ad hoꝛam:vt reinuenires deperditg.
maloſq; a malicia ꝓpria hberares. O veſanus ad hoꝛam

vſpeꝛa veſperaſcens in hoꝛa moꝛte ſanãs qð infirmitas
ant iqua premebat:et feciſti tuis occaſu ſeue moꝛtis ve⸗

ſpere cum mane diem eternũ vnum. O voxr alta moꝛi⸗
ens:que omneʒ ſponte reuocauit errantẽ inſtruxit igna
rum.et prerogauit omnib viam moꝛum. OQ yxenodorꝰ
homo:qui peregrinos homines per moꝛtẽ non diſpone
bas in ſupernã colligere ciuitatem. OQ ygia que vt ofmſii
bus dares quod es:in ligno infirmare voluiſti. O celuu/⸗
tam gelans honoꝛem paternũ:gelans iuſticiã weram. eex
lans qui propter cõplendam redemptis domũ dei eter⸗
nam a moꝛte te comedi permiſiſt. O coca que in altis
tone multiplicisvocis de ſiuiſti in moꝛtẽ capite inelina,/
to. In cuius lamentatione vel ſigno vlum ſciſſum eſt
in duas partes a ſummo vſq; deoꝛſum:terra mota eſt
et petre ſciſſe ſunt.⁊ monumẽta aperta ſunt. Jam ſole

bſ.
mal
ſign
neau
Auut
ſaſto
ſtori⸗
tencet
ſncen
lote
Drune
nnn⸗
auern
noteſt
nimon
mtur:
iust⸗
ſtumne
Hince⸗
ſtuman
partes
etwelu
elam
ſciſtun
meni
llloꝛun
geliun

ſelit

oꝛcoꝛl
hiparo
ſteinnte
ſumm d
ſumedt
R
rorar
ſaſ
mar
guid
cutie
hmne
bat.
moe
lin
nloi⸗
tioye
noe
glpoe
lamas
luneti
tomtent
tngenn
giſgo
Miale
Urcumne
Gerun
omnis
lgredl
ſnis
mmer
tnrete
terr⸗
ſn
rnn
kung
lenn

Nentiante
le perterpe
mmane ween
tqpituts
ſeniüe
hult⸗Oefe
Gtiſeifoen
grangene
Oelrtu/
bus elr/
enit om/
mndhite
Ktaos

apfecoſe

Oobeſans
Oholnang
wypier
novelſf
er O
1vi.
lentesw/
lorgratie

Aemewer

vitnr Q
mommmii
oſanoh
mn ote
Nemäsr
gove

Tpetcſt.

A vum

firetats

bens /
1n moi
Uutigra
enooor-
ndiſpore
etoß/
Slr
vnumn
iwicter
je Atin
eineſta

ſümeſt

notneſt
m ſole

deoe palſſione

obſcurato manente ſtatim cheiſto moꝛtuo:ſigna pluri⸗
maſunt ſecuta. vr cõgerentur honunes perſidi credere
ſignoꝛum atteſtatione pꝛo chꝛiſto:qui ex ſua pꝛedicatio

ne credere noluerunt. Nam pꝛimum poſt chꝛiſti moꝛtẽ
euangeliſte ſignum aſſerunt templalis weli per mediuʒz
ſciſtionem. Ouo nanq; wela in templo ſalomonis er hi⸗
ſtoꝛijs legimus. vnum infra ambitum templi qð pꝛo⸗
tendebatur ab vno pariete vſq; ad alium quod wllabat
ſancta ſanctoꝛum. Et aliud quod in facie temphi erat.
quod eius vlabat ianuas. quod alterum iſtoꝛum. qut
vtrunq; ſcriptura dicente credimus eſſe ſciſſum. ad re⸗
ndendam vicem ꝙchꝛiſti faciem templi pontifices ve
auerunt:vt reuelatus miſterijs vmbeiſq; fugatis pꝛio⸗
ris teſtamenti axerta luce fidei credatur in chꝛiſtu. Ete
nim omniũ patrũ enigmata et oꝛacula ꝓphetarum reue⸗
lantur:cum moꝛte chꝛiſtus cõſummatus eſt. Ex boc p⸗
tinus reuelate ſunt lcipture.quomaʒ opoꝛtuit pati chꝛi⸗
ſtum nõ pꝛo ſeipo ſed pꝛo nobis:et intrare gloꝛiam ſuã.
Hinc et apls in poſterum diut. cum tran ſieris ad chꝛi
ſtum auferetur velamen. Sed ſciſſum wlum in duas

partes: aperturam mediam fecit. Vbi pars ibi etiaʒ eſt
et velum:et vbi altera wi velum pars et pars vlumet

wlum. Sciſſura ſiquidem media eſt: ſi in duas partes

ſciſſum eſt. Parsvna iudeoꝛũ eſt:quoniã adhuc eſtvela

men in coꝛdibus ipoꝛum iudeoꝛum.et ſuper faciẽ moiſi
illoꝛum ſcʒ qui nõ tranſierunt ad cheiſtum. Altera inni⸗
delium:qui nõ velamen moſaice legis ſed idolatrie ⁊ in

fidelitatis ſuꝑer ſe habet et obſcuratum manet inſipiẽs

coꝛ eoꝛum. Sciſſura dumtaxat cheiſtianoꝛũ eſt.nõ mi⸗
hi pars⁊ pars:ſed ſciſſura neceſſaria eſt per quam oculo
ſidei intueamur de chꝛiſto reuelata miſteria. Et nec ſciſ⸗
ſum dicitur ab ymo vſq; ſurſum.ſeda ſummo vſq; deoꝛ

ſum. vt diuina virtute deſuper dominante nõ humana
de ymis agente:templi obuelatio id eſt ſecretoꝛũ miſte/

rioꝛum reuelatio ageretur. Ac per hoc non credamus in

ſciſſi veli partem et partem. ſed per ſciſſuram ingredia⸗
mur interioꝛa wlaminis.et nec clarius patebat ꝙ quic

quid actum noſcitur ab adam vſq; ad chꝛiſtum in perſe,

cutionibus et peregrinatiombus et lavꝛibus iuſtoꝛum

hance moꝛtem vnici filij dei pꝛo nobis moetui oſiende,/
bat. Et oſtenſiones facte moiſi ceteriſq; ꝓplxtis: in bac
moꝛte ſciſſo velo reuelantur. Remoto igitur wlo ingre

diamur dei templum:et videbimus ſapientiã ſalomo⸗

nis in edificatione templi militantis eccleſie.in ediſica-
tione celeſtis patrie:vbi nõ auditur malleus tribulatio
nis percutiens.nõ ſecuris moꝛtisvlterius inadens: nõ
aliquod ferramentũ quod poſſit inferre toꝛmentũ. Cli

deamus intus et ertra templum poſtq; remotum eſi ve
lum. et intelligamus cõuenientia cherubicam ſcʒ duo⸗
rum teſtamentoꝛuʒ per alas cõtemplationis mutuo ſe

tangentium et per alas ꝓtectionis parietes templieos
qui ſaluati atq; ſaluandi ſunt et ediſicandi tanq; lapideſ

viui ad cõpactionem parietũ duoꝛum. ſcʒ eoꝛum qui ex
circumciſione wnerunt:et illoꝛum qui ex preputio cre⸗

diderunt in chꝛiſtum. OProblirxitas nimia nos teneret:ſi
omnia miſteria templi welleʒ ſciſſo velo diſſerere. Gecd
ingrediatur in templum diſuelatum per chꝛiſti moꝛtẽe·
ſi quis ſanctum ocium nouit. Terre autem motus nõ
immerito factus eſt: cum terre factoꝛ in carne moꝛere⸗
tur.et examinaretur terra nobilioꝛ. Coꝛpus ſaluatoꝛis
exterra oꝛiginaliter per antiquã damnatam traducem:
ſed in ſua parente proxima aue ipm mundo edidit reſo
naram. Tremuit terra in datione legis:ad terroꝛemeo
rum qui puaricaturi erant. Cremuit moꝛiẽte chriſto vt·
ſentiretur in vniuerſo terrarum oꝛbe iniuſticia moꝛtis

do. Balua.
eius. Et eo coꝛca bomn inu tremere debuiſſent: quo pvi
ta bonnnuʒ actoe vite moꝛte crudelinme plectebatur.

Tremuit terra:ferre nõvalens qð plebs iudaica ſuſtine

bat.Cremuit velut pauens ad inſolitas actiones in hoc
tranſfoemans ſuo tremoꝛe omniũ ſidelium mentesvt
credant et cõtremiſcant:quoniam pro imuſtis iuſtus ꝓ
impijs pius pro peccatoꝛibus ſanctus ꝓ hominibus in
carne paſſus eſt deus. Petrarum ſiue ſaxoꝛum ſciſſio ac

clamatio eſt rerum inienſibiliuʒ: actoꝛ vite iniuſte da⸗
mnatur. elcclamauerunt iudei altiſonantibus wocibus
chriſti moꝛtem nuncvro pecre per ſciſſuras quaſi paper

ta labia cõtra ulos inclamitant. Et vbi hommes in hac

iniuſticia pro writate tacent. ſaxa ſciſſa loquũtur. et ſuo
modo puocant dura coꝛda honmnnũ vt ſemdantur:et re⸗
cogitent eum qui talem ꝓ omnibus ſuſtinuit paſſionẽ.

Vonumenta ſiquidem multoꝛum ſunt aperta longea
remotis et de proximo defunctoꝛum:et apparebant illa

iam reſoluta cadauera cõſumpta in pulpis diſcompagi⸗
nata in oſſibus et foꝛte plura ſcatentia wrimibus.et pa⸗
tebant omnuũ oculis intuentium omni remoto deſup
poſito lapide ſepulturis:llis dumtaxat exceptis quoꝛij⸗
cadauera erant integra atq; amma cum vomino ſurre⸗

ctura. Sicq; ſteterunt ab illa moꝛtis hoꝛa qua tremefa/
ciens terremotus intonnit: vſq; in hoꝛam qua dominui
ab inferis rediens.reaſſumpto coꝛpoꝛe in coꝛpoꝛe reſur⸗ J

rexit. Que quideʒ cum domino ſurrexerunt:et que eu⸗

angeliſta hic recitat tunc fecerunt. Nõ autem credendũ

eſt tunc chriſto moꝛtuo ilico ſurrexiſſe. et poſt reſurte⸗
ctionem intraſſe hieruſalem. vt a

illa ſunt ſuſcitata et poſt reſurrectioneʒ iam vſq;quo vul
gatam ciuitatem intrauerunt et multis apparnerunt.
Henturio autem et qui cim eo erant cuſtodientes ie/
ſum viſu terremotuet his que fiebant timuerunt val

tio raſſe hieri warerent multis: ſecd
cõtinuo chriſto moꝛtuo motu terremotus ſciſſa ſunt ſa
xa:et aperta ſunt monumenta chriſto reſurgente. Sic

de dicentes. Clere ſilius dei erat iſte Alius autẽ aliun-⸗

de centurionẽ exprimit a

tem centurio qui ex aduerſo ſtabat.ꝙ ſic clamans expi⸗

mmirari dicens. Tlidens au

raſſet: ait. Clere hic homo ſilius dei erat Alius etiaʒ ſic

aſſerit. Elidens autẽ centurio quod factum fuerat:glo
rificauit deum dicens. Tlere hic homo iuſtus erat. æen
turio qui centum pꝛeerat militibus.hic pauefactus in
trinſecus et iam oꝛdinatus ad fidem.ex his que ageban
tur erterius:in religioneʒ cõuerſus ait. Vere hic bomo
finus dei erat. Artabatur er multis centurio vt diceret

ei filium:quem vt hominẽe cuſtodiebat affixum. Nã ſo

lem cõtra naturam viderat obſcuratum. vt nulla ſolita

ex lune interpoſitione iudicaretur eclipſis quoniam ſol
in noſtro emiſperio in maioꝛi altitudine ſue ſpere dege⸗

bat. Luna wro iam diem quartumdecimũ. ſi ue reuolu⸗
tionis totum egerat:et e regione ſperarum erat oppoſi⸗

ta ſoli.vt magis terra interponetur inter ſolem et luns
qᷓ; luna inter ſolẽ et terram.

Audiuit ipᷣm cheiſtum voci⸗

bus altiſſimis exclamaſſe.cum ſpiritum tradidit patri:

—

ꝙ nunq; natura cõtulit homini cõtinuo moꝛienti. Sen

ſit pꝛremunſſeterram inſolito motu. quaſi nõ eſſet ſo⸗

minibus potentig in rectitudine ſubſiſtendi: vt etiam

ipoꝛum et equoꝛum quibus in fidebant. viderentur in
diſſolutionem redire cõpages. Sed amplius concuſſa
texra fuiſſet amplius eum patientia moꝛtis⸗ ſerenitas

intollerantia ſeue moꝛtis et cõſtantia et firmitas me⸗

moꝛie. in his que loquebatur cum indulgentiam erxrox
ſtulauit ꝓ his qui eũ toꝛquebant:et latroni paradiſuʒ ꝓ

miſit:et matre non moꝛte pterritus diſcipulo cõomen⸗
dauit. Senſit terram non ſolum trementem ſed de⸗

Ailiber

biſcentem in ſaxis:et antiqua et noua patefieri monu/⸗

menta. His a alijs mente act/ etvalide tremefactus di
xit. Vlere fil dei erat iſte. Alliqd fidei expꝛeſſit ſed in ma

ioꝛi parte defecit. cum ſub pꝛeterito tempoꝛe dixit erat:

quaii credidiſſet ſolutam eiſe per moꝛt em dei ſiliationẽ

Perfectum quid expꝛeſſiſſet in fide:ſi diriſſet. Vlere fi⸗

uus dei eſt iſte. Non enim diuina ſiliatio ſoluebatur per
illam aſſumpti coꝛpoꝛis moꝛtem. Gloꝛificaiunt etiam de⸗

um:qui ſic ſuum fuium in moꝛtem tradiderat. Gloꝛifi⸗

cauit um credens deum: penitentia ductus ꝙ pꝛeſidi
maie paruerat. Er dixit oꝛe publico iuſtuʒ: quem tanqᷓ;
iniuſtum moꝛtiſq́; reum iudeoꝛum ſeua turba damna/
uerat. Oic vero pꝛolata cõnectanda ſunt verba. Vere
hic homo iuſtus ſilius dei erat. Similiter et complices

centurionis tremefacti et ammirantes dxxerunt.et me⸗
ruerunt indulgentiam venientes in noticiam fidei. me

rito illius oꝛationis chꝛiſti. quia in pꝛincipio cruciſixio⸗
nis dixit ad patrem. Paterignoſce ullis:nõ enim ſciunt

quid faciunt. Ecce magnum miſterium:quod in natiui

tate chꝛiſti et in moꝛte iudeos gentiles credendo pꝛece/⸗
dunt. Mam in natiuitate pꝛeuenerunt magi qui eũ ado
rare ab oꝛiente venerunt.in moꝛte romani: qui ab occi⸗
ente pꝛimitus crediderunt. Erat enim centurio cum
centuria. de milicia romanoꝛum. Elterq; tamen ꝑ ſigna

moti ſunt:illi per lucem fulgenteʒ: iſti per vocem alte in
moꝛte clamantem. Illi per radiantem ſtellam:iſti ꝑ tre/

mulã terrã. Alli per nouũ ſydus nouiterilluminatũ:iſti

per antiquum ſolem mirabiliter obſcuratum. Talibus

naſcendo talibuſq; moꝛiendo ſignis decebat dei filium
Declarari et ifideles ad fidemveritatis adduci:. Olli ado/

rauerũt matre tenente puerum:iſti cum matre confeſſi

ſüt dei filium. Illi de pꝛoximo natũ:iſti ia illico moꝛtuũ

vt oꝛientales et occidentales et intermedij conueniant

credendo in natiuitate moꝛteq; chꝛiſti: vt credentes ſal

ui fiant. nnſericoꝛdia ſunmi dei. Sed iudei non dede /

runt confeſſionis vxocem quamuis mente tremerent.
imo reliquerunt in cruce cõfirum:quem damnauerunt

tanq; reum. Et pertinaces nolebant oꝛe confiteri:vnde

animo pungebantur. Ende ſequitur. Et omnis tur/

ba iudeoꝛum qui ſimul aderant ad ſpectaculum iſtud et
videbant que fiebant:percutientes pectoꝛa ſua reuerte
bantnr Alſeculo et vſq; in ſeculum non fuit tale ſpecta
culum:ꝙ tantus taliter moꝛeretur. Spectaeulum ma⸗
gnum in quod deſuper pater.de terris mater.angeli.de⸗
mones.homines moꝛtui et viui.patriarche atq; ꝓphete.
amici et emuli varia intentione ſpectabant. Et percutie

bant iudei ſua pectoꝛa tremefacti maioꝛa vrentes peri⸗

culo non chꝛiſto fide vniti. vt poſtulantes indulgentiaʒ
deuitarent. Percuſſio illa pectoꝛum non erat emen⸗
datio ſed ſolidatio ſcelerum:vbi per fidem non conuer⸗
tebantur ad chꝛiſtum. Et reuertebantur ad domos nõ
autem ad ſeipᷣos. Reuertebantur ad domicilium pꝛo⸗/
pꝛium: ſed non reuertebantur ad dominum. Percuſſi
ammiratione perculſi ſtuwꝛe admoniti ſignis: excitati
pꝛodigijs nec pꝛouocabantur vt cõuerterentur ad dũ.
Mam ſi cõuerſi:nõ reliquiſſent tale coꝛpus cruciſixum.
et facti fuiſſent animo confoꝛmes: cuius ammo extite⸗
runt exoꝛtes· Deuota vero familia chꝛiſti quanq; fragi⸗
lis ſexru amoꝛe crucifixo aſſiſtebat excepta virgie ſide ca⸗
rens.⁊ in animo timoꝛe perculſa diuidebatur in ſitu vt

aliqua pars depꝛope que adherebat ardentius: aliqua de

longe pꝛoſpectanſ aſtaret. VUnde ſequitur. Stabãt au
tem noti eiusa longe coꝛpoꝛe ſcilicet magis vero men
te deficiente fide in deitate manente. quia de carne ſpiri /

tus abſceſſerat vt non crederetur idem viuens et mo⸗

riens chꝛiſtus:qui quamuis in animaet coꝛpoꝛe diuide
retur ad tempus deitate ſemper idem exiſtens in nullo

manebat diuiſus.Longe a cheiſto fieri nõ ſpacijs ſed in
fidelitate atq; affectibus aut moꝛibus cõtrarijs efficit᷑.

Erant ib muheres multe que ſecute erãt ieſum a ga⸗
lilea miniſtrantes ei. Inter quas erat maria magdale⸗

na et maria iacobi minoꝛis.et ioſeph mater et ſalome.et
ater filioꝛum gebedei:et alie multe:que ſimul cum eo
aſcenderant hieroſolimam Mulieres erant ſequẽtes
magiſtrum. cui tanqᷓ; pauperivite neceſſaria quibus e⸗
gere voluit miniſtrabant de pꝛopꝛijs facultatibus.ſpe⸗
rantes bonoꝛum chꝛiſti et collegij eius eſſe particiꝑes:et
liberari a malis· Audierant enim magnam elemoſinaʒ
foꝛe virtutem:et ipam deberi pauperibus non diuitib.
eis ratio iuſticie ſuadebat. Et etiam ſenſerant doctrina
captata per aures.et omni experimento pꝛobabili ſum⸗
mam in chꝛiſto nouerant paupertatem:cui nulla poſſeſ
ſio· nõ aliqua domus.non cenſus ex lucro.nõ firmatavi

ta ex ſtudio nobilium ſeu diuitum amicoꝛũ. Et ipe pau

per magis ſumebat a pauperibus opem·quãuis ſi diui
tem aut nobilem aliquem adijt: non ſtipem aut opem
ſed fidem auctionabatur. Necnon et he mulieres ar⸗

chimatrem virgineʒz vrebantur: quam videbant ſuper

omnes feminas virtutum omnium claritate pollentẽ.

Perito hec virgo mater. quia mulier ſequendi filium

alijs mulieribus pꝛeſtabat audaciam. Soꝛoꝛes wrrovir
ginis ipam ſequebantur poſt filium. congratulantes ei:
quia tanta pꝛole videbant ipᷣam ditatam.nunc wro cõ⸗
dolentes eidem:quia vnico filio pꝛiuabatur. Et etiam

filios ſequebantur cum chꝛiſio quos omnes videbant
omnia reliquiſſe.atq; chꝛiſtum carne pꝛopinquum vita
et moꝛibus ſubſequentes:quoꝛum amoꝛ etiam allicie⸗
bat et matres quouſq; per ſpiritum fanctum in ſpiritu⸗/

alem affectum purgatus tranſiuit omnis humanusa⸗
moꝛ. Mixta erat cauſa ſequele in ſoꝛoꝛibus virginis.quo
uſq; deſuper ſpirituſſancius earum animabus illuxit:

et retraxit humana omnia ſiquidem ad diuina. Diſci⸗

pula etiam magdalena que chꝛiſtum ardentiuſamabat
poſt matrem.non deerat paſſioni:que tam altas a chꝛi⸗
ſto affectiones in mente ſuſceperat. Sequebatur ipſa
magiſtrum cominum atq; dilectum et ſuam matrem.
quam poſt filium in dominã et magiſtram ammo etrei

veritate ſuſceperat. Vide ꝓceres et magnates dminũ

mundi tam turpiter moꝛtuum lamentãtes.Elide pꝛin
cipes conuenientes ad funus. Elide aſſiſtentes reges
tanto donuno expiranti. Stant a longe noti:et mulie⸗

res dominum moꝛtuum ſuneraliter ploꝛant. Cerunta

men ꝙ ſeui homines non agunt:mſen ſibilia cuncta per
ficiunt. chꝛiſto moꝛtuo ſuperueniebant latrones aut
non talibus exacti penis.vt cicius cum chꝛiſio moꝛeren
tur:aut qꝛ ſic ſeuiter vt chꝛiſtus affiri non fuerant. Ma⸗

gis autem exiſtimandum quoniam chriſtus voluntarie

non pena moꝛiens non paruo miſterio eos moꝛiens vo
luit pꝛeuenire ·. Judeiergo quomam paraſceuen erat.
vt non remanerent in cruce coꝛpoꝛa ſabbato: erat e⸗
nim magna dies illa ſabbati. rogauerunt pylatum. vt

frangerentur crura et tollerentur Peſſima ſuperſtitio

iudeoꝛum:qui opinabantur cõtaminari diem ſabbatuʒ

ſi ſtarent in patibulis coꝛpoꝛa damnatop. ſed cõtamina
tionem mẽtis ipoꝛum nonvidebant qui chꝛiſtũ iniuſte
damnauerãt. Sed hoc ipᷣi allegabãt pᷣſidi ſq; reuerẽtiaʒ

ſabbati.coꝛde wero magna malicia tenehat᷑: ne ꝓpter ſig

facta xpᷣo moꝛiẽte ĩ ſabbati qete tumult/ in ꝓplo naſcere

tur ⁊ exviſo in cruce coꝛpe turba facile mobile mouref,
et pᷣcauebãt ad illud coꝛpi reuerẽtiã fieri ꝓpt ſis terrẽtia

Proind
cfrorun
Hiloꝛum⸗
gvotinet
lgonem
Fultus tv⸗
iwpulgon
nori pr

iot⸗

cutalatro⸗
ſulchme
ſotibus

Aherutn.

1pfbere
Enneſt
um et
pitr. io
tum.et
un moꝛtun
zenamfic
ne. Eren
ſſeillum
Ceuern
miſſiꝛet p
mo wnen
erat. Adie
lam moꝛtv
lomlances
usetaqua
Uesetiurta
gerwe
Dinidus
oꝛpaser
vemſer.
ſticorpue
ſuediige

Pryulent,

diuina,
vero ſactt
gbale dur
cturaftan
tum funſe
1plato ⸗
haweven⸗
owwune
llefoiſern
fungentesl
Fünumqa

uncooen

„

RMöegdem
clebott
Mungtoren

Nlon⸗
Coqgonme
ſhot der
Canſa n⸗
ſtplera:

wedinie
innl
Nehsſgin
li eſfo.
eſumage
Amgege
. ſlome et
lulcumen
1ſehetes
iqubuge⸗
rteeſwaet
llenaſfmn,
diutiby⸗
Wetrimg
blbllifumg
nuhapoſſe
firmatavt
Crye Pan
aaͤwis ſidini
em autopenn
Wolieres ,
ebantſipe
Utae leni,
hvendi lun
Nes wropir
tatulantesei
lonc wrocd
, Cretiam
opigehant
gum niea

Rann ace

Winſhürron
Monannse

hirgnnise
mnabos Aerr

Diunne, Dia
lentiuſennubu
mnalas ache
uebeturſpe
Mumn matrenn

ammoetrki

Hutes ummi
Clepen
entes ehes
hirt mulien
1. Weruntn
Cunem per
nmones u
ſomoeeren
lenpt
wwumarie
morens vo
ſceen entt,
Nozetal e

Petun et.
ifrin

canmnd
iuiniuſe
lebe retngz
ne ppten ſe
ponuſcere
enoure
ſoteniti

Se paſſione domini ſaluatoꝛis.

Mooinde decernebant ſibi cautiffſime ↄſulentes: vt cru
ciſiroꝛum coꝛpa tollerentur. Mos em eſt reipublice p⸗
uiſoꝛum:eum viuum vel moꝛtuũ auferꝛi de medio:pꝛso

quo timetur futura cõmotio. Jam eni videbant in re⸗
ligionem cõuerſos chꝛiſti crucifiroꝛes: et intuebantur

vultus hoĩm et mulieruʒ ſignoꝝ nouitate mutatos: et
in vulgo verba trementia reſonabant.velut maioꝛum
maloꝛũ preſagia futuroꝑꝝ. ex quo male pauefacti iudei
magis q; reuerentia ſabbati volebant ꝙ frangerentur

crura latronum. vt tali moꝛtui acerbitate penarum ſi⸗
mul cum chꝛiſto iam moꝛtuo tollerentur videlicet ab
aſpectibus hoĩm:ne alij coꝛpi reuerentia fieret pietate
turbarum. Et verebantur ne ipo pendente amplioꝛa ſi

gna ꝓfluerent. Q pilatus fieri placita iudeis aſſertio

ne conceſſit. Interim vero anteqᷓ; pilati aſſertio et iu⸗
deoꝛum petitio executõni crudeli militũ miſterio man⸗

derẽtur. ioſeph ab arimathia acceſſit pſonaliter ad

pilatum. xet petiſt coꝛpus ieſu. Miratus autẽ pilatus

lam moꝛtuus eſſet:nec petenti et referenti cõmodans
dignam fidem: verum eſſe didicit ab accerſito centuri/

one. Er exinde ioſeph pilatus cõceſſit coꝛpus ieſu. vt

ipſe illum tolleret et qua vellet honoꝛificentia ſepeliret.

Eleuerunt ergo milites a indeis petiti. a pꝛeſid vero
miſſi:et pꝛimi quidem fregerunt crura.ſcʒ ad quem pꝛi
mo venerunt ſimiliter et alterius qui cum eo cruciſaꝰ

erat.ed ieſum vero cum veniſſent. vt viderunt eum

iam moꝛtuũ:non fregerunt eius crura.ſed vnus mili

tum lancea latus eius aperuit:et continuo exiuit ſan⸗
guis et aqua. Crurifragio facto ilico moꝛtui ſunt latro
nes:et iuxta iudeoꝝ petitionẽ de patibuls ablata ſunt
coꝛpa et incurioſe humata. Scom abiectionem ꝓ cri⸗
minibus moꝛientiũ fuiſſet abſq; dubio ablatum chꝛiſti

coꝛpus et viliter abiectum.niſi ioſeph ſua petitione p/
ueniſſet.quam fide allegans ⁊ teſtimonio firmans chꝛi

ſti coꝛpus a militibus remanſit intectuʒ. ad ſepelendũ

ſue diligentie reſeruatum: quanq;illud coꝛpus diuina
puidentia in omnib ſeruaretur.et foꝛte non pꝑmiſiſſer

diuina ꝓuidentia qð hũana pᷣſumpſiſſet audacia. nñ
vero facta fuerit a ioſeph petitio coꝛpis ad pilatum:ali⸗
quale dubium generatur. Sed reoꝛ illam factã anteqᷓ;
crura frangerentur.nam cũ tollenda eſſent coꝛpa abla⸗
tum fuiſſet chꝛiſti coꝛpus iuxta ipoꝝ edictũ:niſi ioſeph
a pilato de coꝛpe illo diſponendo accepiſſet licentiã Qð
vero euangeliſta vicit. ꝙ ſero factum eſt de ſepultura:
nõ de petitione tenendu.niſi de coꝛpe chꝛiſti a puato ſpe
ciale fuiſſet mandatum.quod nec credendũ cum crura
frangentes latronũ fregiſſent et chꝛiſti niſi iam moꝛtu
um repperiſſent. Poſſumus et aliter nẽm et legentiuʒ
animum quietare: q;uis de crurifragio euangeliſta lo
quendo pᷣueniat. et ſero facto ioſeph interſerat petitõeʒ
vt nõ eadem hꝛa qua crura ſunt fracta ſit etiã depoſi⸗
tio celebꝛata ſed ꝓꝛogata ſero.quo magis decens erat
dam natoꝛum coꝛꝑa ſepelire:et tunc acceſſiſſe ioſeph ad
pilatum.vt obtenta licentia ſepeliret coꝛpus ieſu. Sed
quoquomodo huiuſcemodi res ſe habeat ſententie nõ
obuiat pꝛetactoꝝ: quoꝛũ eſt oꝛdo terxendus declaranda
q; cauſa.Mõ ſolum erx alio ſed ex lege moiſaica nõ debe⸗
bant vltra diem in patibulis ſuſpenſa coꝛpa remanere.
nam in deutronomio ſcriptũ eſt:qñ peccauerit homo ꝙ
ſit moꝛte plectendus et adiudicatus moꝛti appenſus fu
erit in patibulo:non pmanebit cadauer eius in ligno.
ſed eadem die ſepelietur.quia maledictus a doo omnis
qui pendet in ligno. Non tñ iſta lex piudieabat in facto
ad romanos plectendi poteſtate tranſſata: idcirco iudei
venturi ſabbati reuerentiã ſubmittebant. Qd ehꝛiſto
crura fracta nõ ſunt diuina ꝓuidentia ſactuʒ eſt. cuius

rei figura in agno pꝛeceſſit. de quo ſic dictum eſt. os nõ

cõminuetis ex eo.nõ ꝙ ſigura illa ſic fieri coegerit. ſed

quia ſic futurũ erat in figura pceſſit.Ad mognum etiã

coꝛꝑis miſtici ſaluatoꝛis pꝛeſagiũ:cinus oſſia id eſt viri ꝑ

fecti nullis tribulatõnibus atq; diuerſitatibo in aio aut

moꝛibo fracti ſunt.ſed ſemꝑ ad omnia pati vſq;ad moꝛ
tem inuincibiles et inſuꝑabiles pmanierũt.nam quan
qᷓ; coꝛꝑe victutũ in anima et moꝛibbo nunqᷓ; fracti.Aper⸗

tio aũt lateris facta lancea militis rememoꝛat pꝛeteri⸗/
tum: quod dum factum fuit et fluxit hoc inſinuauit fu⸗
turimm:et futurum deuenit in pñs et factum eſt pꝛeteri
tum.et velut in fieri expectatur indubtate futurũ. De

latere ſiquidem ade foꝛmata eſt eua:et hoc in aptione la

teris chꝛiſti rememoꝛatur pᷣteritum pꝛefiguras hoc qʒ

erat futurum.et futurum ante tũc aſſeruit pꝛeſens fa⸗

ctum:qm̃ ex ſanguine atq; aqua redempta eſt foꝛmata
eſt et lauatur eccleſia.qꝛ ſanguis exiuit ⁊ aqua.ſanguis

in redemptionẽ:ſed in ablutõnem aqua defluxit. Vn⸗

de foꝛmatur eccleſia ex latere chꝛiſti.vt eterne vnicm
atq; dilectam a chꝛiſio ſe dicat.et foꝛmatam in moꝛbo
nõ ab alio q; ab eterno dei filio redemptã ſe ſuo ſangui⸗

ne recognoſcat. Et quanti pꝛecij apud deum conſtiterit

appendat in trutina ſue mentis: et ſedule aduertens
quanta dilectione ſtabat imognoſcibiliter in conceptu

altiſſimi redimentis.qui ſanguinẽ voluit illam redime

re ab eo quo ligata vinculo et captiuata humana natu
ra tenebatur. Et quantũ diſplicuit culpa qua ſanguis

diuinus ex homine deo viuo et moꝛtuo ita dflunt.õ
enĩ parua quatitate cõſiſtimus ſi ꝓ nobis dimnus ſan
guis effunditur.lqua vero nõ cum ſanguine mixta in
aiſtincta ꝓfluvit. Neq; ſiquidem potuiſſet ab aſpicientu⸗
bus cõpꝛehxndi:ſi mita cum ſanguine dflunſſet. Sʒ

ilico aperto latere exiuit ſanguis in menſura determi-
nata ſoli deo cognita ſed nõ nobis.n foꝛte totus ſan⸗
guis effluxit ex illo diumo co:pe m ſignũ totius amo⸗
ris effuſi:poſt quem humoꝛ aqueus eſtegreſſus. Sed

ſi quo modo fuerit qqua cum ſanguine nõ defluxit mix
ta.nec diſꝑptita vena:vt diuiſa vena ſanguinis ab aque

vena eadem hoꝛa ſimul ex eodem foꝛamine defluxiſſet.
Sed pꝛius ſanguis:deinde aqua diſtincte ſtillauit.
alto miroq; miſterio factuʒ eſt.vt pꝛius egrederetur er

eodem coꝛpꝑe redimens pꝛeciũ:deinde aqua:in qua re⸗

dempta ſignaretur multitudo ꝓplox: Sunt eni anaque
multe populi multi. Sed vna eſt aqua que deflurit ex
latere nõ multe aque.qꝛ tantum vnus eſt populus ſan/⸗
guine chꝛiſti redemptuſ.ille dumtaxat qui credidir qui
ex fide de latere chꝛiſti ꝓceſſit:qui ſolũ dicitur ppulus
chꝛiſtianus. Mon alij multi populi a quibo cheiſti fides

etiã pꝛedicata recepta nõ fuit:quiba inanis diuinus fa⸗
ctus eſt ſanguis.Qð et eccleſia oꝛthodora digna obſer⸗
uatione ſeruauit.vt ſacramento conficiendo coꝛpis et
ſanguinis aquã miſceat:fidelem populũ in aqua ſigna

tum ſanguine ſancto redemptũ vnum cum chꝛiſto ſie⸗

ri alta fide denuncians. Et ſi om̃es mundi populi deue⸗

mrrent in chꝛiſtifer fidem qꝛ omibo ſemꝑ pꝛeſto eſt woſ.
ſibilitas veniendi.ſi volendi atq; credendi veritas non
ceeſſet. ſolum vnus populus diceretur.quia vmtas po

puli ex eo tantum ꝙ vnico ſacrificio et cultu diinoꝛ uʒ

diſtinguitur. Et qui ad fidem chaiſtianã ptinent. vnus
populus fidelis ſunt.vt non ſint aque ſed aqua que ma
nauit ex latere:aque pꝛiuſq; aqua vero poſiqᷓ; Et ocapo
ſtolus ait.vnus panis ⁊ vnũ coꝛpus multi ſumus:om
nes qui de vno pane et vno calice ꝑticipamus.Et alibi
Eteni in vno ſpu omnes nos in vnij coꝛpus bapticati
ſumus:ſiue iudei ſiue gentiles ſiue ſerui ſine liberi. Et

ad Epheſips. Ypſe ſcilicet chꝛiſius eſt pax nr̃a qui E

ðB
92

4

vtraq; vnum. Et ibidem. Unum coꝛpus et vnus ſpiri
tus ſicut vocati eſtis in vna ſpꝑe vocatõms vte.vnus de
us vna fides vnum baptiſma. vnus deus pater omniũ

qui ſuꝑ omnes ⁊ ꝑ omnia eſt in omnibo nobis. Exqui⸗
bus omnibo vnus tm̃ dicitur populus iure ꝓploꝝ diſtin
ctus:qui ſignatus eſt in aqua que ꝓfluxit ex latere:non
in aquis que multe feruntur numeroſitate populoꝛum
Hecebat ꝓtinus ad futurum miſteriũ ex aꝑto latere
ſanguinẽ ⁊ aquam fluere poſt verã chꝛiſti moꝛtẽ in coꝛ⸗
poꝛe:qm̃ rõne moꝛtis eius in martiribo ſuis eccleſia cre
uit in ſanguine:in aqua vero poſt moꝛtẽ eius:plena eſt
ſecuta mundatio.Mecnõ in eccleſia palmaris victoꝛia
in ſanguine facta eſt ⁊ in moꝛte:cum vſq; ad illam inclu
ſam pro chꝛiſto voluntarie moꝛtuo in ſanguims effuſio
ne nouimus eſſe certatuʒ. Apertum dicitur latus non
vulueratuʒ:qm̃ vulnus pꝛeterq; in viuo coꝛpe fieri ne⸗
quit.Non eni vulneratio ꝓut rerum expientia ſonat.

et mos vſitatus alloquitur ſuꝑ inſenſibilia cadit:pcuſ⸗

ſionem ſciſſionem ſeu aꝑtionem ⁊ his ſimilia.ipᷣa ſunt
apta recipe.Magis aũt nouimus moderamen ſpũſſan
cti in ꝓlatione huius euangeliſte vt ſic pꝛoferret vnus
militũ lancea latus eius aperuit.vt aperto latere cogno
ſcamus dilectionẽ coꝛdis vſq; ad moꝛtẽ:et ad illum in⸗
effabilem amoꝛẽ eius ingrediamur:quo ille ꝓceſſit ad

nos:.Et accedamus ad coꝛ eius.coꝛ altum.coꝛ ſecretuz.

coꝛ omnia cogitans.coꝛ omnia ſciens.coꝛ diligens.et ꝑ
apertam poꝛtam fiamus ſaltem in amoꝛis veſementia
coꝛdifoꝛmes:et mente intremus ad ſecretum ab eter⸗
no abſconditũ nunc in moꝛte quaſi aperto lat ere reue⸗/

latum:et aptio lateris apertionẽ pᷣoſtendat templi eter⸗

ni.vbi oĩm exiſtent inm ent plena felicitas. Pꝛoinde ſi
bi ad negligentiã uinputet:qui nõ ingreditur ſi apertuʒ
nouit introitum. Cum aũt eſſet ſero ioſeph pilati obtẽ

ta licẽtia de ſepultura dñi diſponere ſatagebat· Hic nõ

conſenſerat verbo nec aĩo conſilio iudeoꝝ.quanqᷓ; non
reſtitiſſet in facie mente territus ⁊ velut toꝛrentem ma
gnum irremediabili impetu defluentẽ cognoſcens aĩm
iudeoꝝ cui decreuit credere.magis q; verbis ſteriliter

repugnare.Non enĩ adhuc feruoꝛ amoꝛis et fidei chri⸗

ſti ieſu:eius interna ꝑfuderat.Timebat enĩ extra ſyna⸗
gogam fieri:magis vero moꝛtem. Sed euge ſibi ſi pꝛo
pter ipſum chꝛiſtũ ipſum crudeli moꝛte pꝛeiſſet.vt in⸗
nocentia tacens.et iohannes baptiſta ꝓloquens. Sed

hunc in aliquo iuſte repꝛehendere nõ poſſumus:quem

tanta ſerie lucas euangeliſta cõmemoꝛat dicens. Ecce
vir nomie ioſeph qui erat decurio vir bonus et iuſtus:
hic nõ conſenſerat conſilio et actibꝰ eoꝝ ab arimathia ci
uitate iudee:qui expectabat et ipe regnum dei. Officiũ

ſuum recte cõuemiebat miſterio ſuꝑ hoĩes decem curaʒ

habens in ſeruicio reipublice: vt quaſi decem precepta
ſeruans.iuſtus et bonus eſſet fide cõuerſus ad chꝛiſtuʒ
exꝑpectaret regnum dei:quod vere credentibo chꝛiſtus

ipſe ꝓmiſerat· MHuic aſſociatus eſt nicho.demus.qui eti

am occultus erat diſcipulus ieſu:qui in pꝛinapio pꝛedi
cationis chꝛiſti ad ipᷣm nocte venerat. Mirum de iſtoꝝꝑ

diſcipulatu occulto:cum confeſſionẽ coꝛam hominibus

chꝛiſtus exegerit. Ende ſi veri diſcipuli:quomocdo oc/⸗
culti. Si occulti quomodo veri:Cur hanc infirmitatẽ

ſecxetioꝛeʒ fecit in his cum alios ante ſe binos et binos
pꝛemiſerit. Cur ſuos diſcipulos inoecultos et manife⸗
ſtos dimiſerit. An ſi eis ſaluatoꝛ occulte loquebatur nõ

erabat miſteria veritatis.An dixit aliud in occulto
quod in manifeſto ipᷣe non dixerit: cum ſuam doctrinã
mandauerit ſup tecta et ꝑ oꝛbem vniuerſum publice pᷣ

dicari. Aln erit aliqua ſimulatio in moꝛibo cheiſti. qð er⸗
roꝛ eſt credere.An erant iſti ꝑſpectioꝛes alijs cum qui⸗

terciuſdecimus

*.

bus chꝛiſtus moꝛe dominox haberet aliqua ſecreta tra⸗
ctare. Sed fateoꝛ chꝛiſtum non indigere conſilijs: ni⸗
hil ſecretum habuiſſe cum hominibo eſſe tractandum:

pꝛeter ſecretum ab eterno abſconditũ. miſterium fide⸗

lium fidelibus oculis ſuo tꝑe reuelanduʒ. Pꝛoinde qðᷣ
reuelandum diuinoet eterno conſilio fuerat. humano
non indigebat.nec pꝛo aliquo euentu rei occultatio hu⸗
iuſcemodiopus erat.Eleruntamẽ reoꝛ in his diuinam
ꝓuidentiam ad futura:et patientiaʒ ſuꝑ his qui adhuc
chꝛiſtifero amoꝛe non feruent. Futurum enĩ erat vt ali
qui tꝑe ſeue ꝑſecutionis ad hoꝛam ſe occultarent eſſe fi⸗
deles in ſubſidiuʒ plurimoꝝ:opoꝛtunitate pꝛeſtante in
ſanguine atq; moꝛte pati publice teſtiſicari pꝛo chꝛiſto.
M qui ꝑcurrit geſta martirum: hoc quod dicimus non
ignoꝛat. Et charitas vera ſufficit ad ſalutem: etiã ſi nõ
ſit ita ſeruens atq; pfecta:quod excludat penitus omnẽ
timoꝛem.imoꝛ nanq; pſecutionis ⁊ moꝛtis etiã ſan⸗
ctos viros plerũq; deterruit. Sed nec ꝑ hoc repꝛobari
meruerunt ſi doloꝝ metu ſepe abſterrebantur:et ſi non

queſiti deuitabant agones fugiebant facies tirannoꝛuʒ

et pꝛincipum:et perſecutoꝝ gladium abhoꝛrebant:et ſi
ſpecus et antra petebant:et ſi occultas habitabant ſepe
cauernas:dum a pſecutoꝛibus inuenti aut traditi et pe

nis exacti tenuiſſent in animo fidem.et confiterentur

werbis intrepidis chꝛiſtiferam veritateʒ. ultos enim
legimus ſe occultaſſe ad tempus alioꝑ vtilitatibo ſe ſer
uantes:opoꝛtunitate vero ſuꝑſtite toꝛmenta ſubiſſe p
chꝛiſto.et multos coꝛde pauido fugientes:inuentos tñ
letiſſime pꝛo chꝛiſio moꝛtis excepiſſe ſententiam. Hec
quidem in his duobo occultis diſcipulis autumamus

qui ad chꝛiſti ſepulturã cõuenientes.l ioſeph mercatuſ

eſt ſyndonem ad inuoluendum chꝛiſti coꝛpus: et libꝛas
fere centum mirre et aloes ad vnguendũ detulit nicho
demus. Cum vero debitis inſtrumentis ad defigen⸗
dum coꝛpus veniſſent ad crucem. ipᷣm deſixerunt et de
poſuerũt illa reuerentia qua valebant. Que hic obſer
uatio clauoꝑꝝ intrantiũ et exeuntium ꝑ dñicam carnẽ:
Quis qualiſue planctus:videre ſeculox oĩm reguʒre⸗
gem vexlut foꝛefactoꝛem de cruce deponi.reuolui mani
bus modice familie aſſiſtentis:tractari mambus mt᷑is
coꝛde cum ipſo crucifixe atq; defixe nunc arte doloꝛe in⸗/
trinſece mentie cum ꝓpius ipſa vulnera pſpiceret. Cui
erat etiam et tangendi atq; oſculandi libertas.cui pie
credo aderat et volũtas. Que plangendi cauſa. que hic

r-

iure copia lachꝛymaꝝꝑ ꝙ vnica vnici mater in hanc cala D
mitatem deuenerat:vt cogeretur illum tam turpiter

moꝛtuũ tangere.ſic aſpicere ſine crimine vulneratum
plagatum vndiq; huidum vtiq; atq; pfoſſum valide.
Cui dum crucifigeretur aſtitit.et ꝑcepit auribus blaſ⸗
phemias emuloꝝ. Dum alte clamaret audiuit: dum ſi
tiuit non valuit vt mater patienti filio poꝛrigere dulcẽ

a.
.

potum. Dum etiam moꝛeretur caput inclinatum aſpe

xit. et coꝛde doloꝛis tranſuerberato aculeo fere perſenſit
quem in aliquo iuuare nequit.Nunc vero doloꝛis au⸗
gmentum ſemetipſum in ſuo materno et virginali gre
mio reclinatuʒ.et officia ſe pꝛo funera cogitur muolue⸗

re moꝛtuum ex aliena ope ſibi pꝛeſtitis lineis.quem na

tum infantem inuoluit vilibus pannis. Et ad amari/
tudinis cumulum contra moꝛem matrum ipſum cogi
tur ponere in alieno ſepulchꝛo.quem puerum vagien/
tem in paupere pꝛeſepio reclinauit. Et vbiq; diſerte lo⸗
quele ſilentium. Jbivagiens infans fandi impotene.
hic moꝛti factus exranimis omnino non loquẽs.Ad an
guſtiarum faſciculum ipſa contra omnem vſum arta⸗
tur etiam ꝓpꝛijs manibo dveferre atq; tradere ſepulture.

non tamen aliud ſed amoꝛ quo filio ligabatur artabat.

S
lci
lia
to
ul
ſieſ
che
inle
tun
neke
lalu
gvo
woun
nint.
alin
trut.
ettol
pult
lo.
eeat
ſtue

hene
ſbila
late⸗
bere
tun
reb
ſec
len
coꝛ
enid
in te
adp
eſen
ſimi
niſiſt
bati
ſaen
nus.
toſan
len
ptan
num
mnoo⸗
nnk
Weo
non
diar

pul

Utracitie

Confternr
Mualtosenin
Ultanboſee
ntm ubiſeg
Moentootſ
entiam. De
RNWa
ephmemeſ
Wsetly
d Nrltmin
rig ſn
Nürnunter
Oebitolc
Mamnana .
Aintegzten
ruoletmani.
nunbos rs
Utte Den
Opeme (i.
lertzs e
Auſa. tehr
rinboncag

umn turpter
pullnerucumn
ſumvelice.
unbus ble⸗
uit dumſt
rigere dale

Pnntrn ſe.
ſceſetenft
M an
tvtninn

gturnvole
Nisgoenin
uanon
jiptomc
um vogien/
Gnſarl
linpokenn
is Nin
kſepulu,
ur onlu⸗

De paſſione domini ſaluatoꝛis.

Quis hic planctus. Que cauſa plangendi. Que abie⸗
ctio regis mundi. Que derelictio amicoꝛuʒ. Quis mo
dicus comitatus:Mibet potius ad conſiderationẽ/deuo/
tis relinquere: qᷓ; exinanirxe inexinanibile verbis. In⸗
ctum et cum lintheis de ſindone munda circumligatũ.
Lieſu coꝛpus ꝑ manus hox traditur ſepulture.in ſepul⸗
chꝛo ſcʒ ioſeph quod ſe fecerat excidi in pꝑetra: vt petra
in petra ſepeliretur.adumbꝛato miſterio ſed conuenie/
tia magna.! In quo nondum quiſq; poſitus fuerat:
ne reſurgens alter ab ipſo crederetur. vt poſſit inferri
calumnia ex pfidia iudeoꝛuʒ. Oꝛtus enĩ ſed non ille in
quo oꝛauerat fueratq; captus:et in oꝛto monumentuʒ
nouum ꝓ hoiĩe nouo.vt ſepultura incarnatiom conue⸗
niat. Nam dũ incarnaretur poſitus eſt in vtero virgi⸗
nali:vbi nondum quiſqʒ; poſitus fuerat.neq; ponẽdus
erat. Sic et in ſepulchꝛo nouo poſitus fuit:ante quem
et poſt quẽ nullus diuino miſterio poſitus extitit. Se⸗
pultus igitur eſt dñs ieſus:petra in petra.nouus in no⸗
uo.vniuerſoꝛum dũñs in alieno ſepulchꝛo.l ſicut mos
erat iudeis. lſuos moꝛtuosl ſepelire. Petra erat chꝛi
ſtus:ſuꝑ quam fundatur nłe fidei ſtabile fundamentũ
Et ſepeliebatur in petra ſqʒ in coꝛdibus hoĩm.vt petra
duris ꝑ fidem ſepeliendus hoc ſidei ꝑacto.vt hoĩes ma⸗
licia inſenſibiles velut petra recipientes viuam petram
ad vitam reuiuiſcerent:et fieret petrarum ꝑ inſtrumẽ⸗
ta fidei et virtutum.quadrataꝝ edificatio ſuꝑ chꝛiſtum
qui ſe fideli eccleſie ſue ſubiecit ſolidum fundamentuʒ
ſicut petro pollicitus eſt veriſſimus ſermoeius.Et ſuꝑ
hanc petram edificab eccleſiam meam. Et inter inſen⸗
ſibilia tale celebꝛatur miſterium: vt merito vnius volũ
tate ꝓpꝛia inſenſibilis facti alterum vero inſenſibile red
deretur Erat nempe inſenſibile coꝛpus chꝛiſti exanima

tum:vt velut alia coꝛꝑpa exanimata ſenſitiua virtute ca

rebat.Elerũtamen ad hoc vt ſepe factum eſt voluntate
ſe cõduxerat.Nec ipſum vnita deitas ammabat. Inde⸗
cens eſt deitati de ſeipᷣa coꝛꝑa oꝛganitare aut ſentire per
coꝛpus.Sepultura lapidea.ex natura deficiebat ſenti⸗
endi virtute. Mittitur igitur inſenſibile chꝛiſti coꝛpus
in tumulum inſenſibilem et mutuo ſe nõ ſentiunt: ſed
ad pꝓoſitum coꝛpus anima redit et agnoſcit et ſentit ve
re ſepulchꝛũ:qð nec ipᷣm in ſui natura mutatur.ante
ſimiliter et poſt ecdem modoſe habens. Impoſſibile

niſi ſoli deo:rerum mutare naturam. Sed quod cele⸗
bꝛatum non fuit in illa theca petrina. poꝛro ad futuros

ſideles cum chꝛiſtus mundo innotuit ſexuabatur Su
mus enĩ omnes filij ire atq; omnes dumtaxat in vte⸗
ro ſanctificatis exceptis naſcimur natura peccatoꝛes:et
inſenſibiles ſumus ad diuina cariſmata:mon enĩ coꝛru⸗

pta natura ꝑ naturam gratiam ſentit.neq; ſentire glo⸗-

riam ſperat· Quamobꝛem chꝛiſtus ad tꝑus factus eſt

in coꝛpe inſenſibilis coniunctus inſenſibili ſepulture ſi

gniſficatione tipica:vt inſenſibili homini ꝑ peccatricem
naturam ſenſibilitas veroꝛum bonoꝛũ tꝑalium et eter⸗
noꝛum:illius inſenſibilitatis merito redderetur ꝑ gra⸗
tiam. Et ecce petrina theca. Ecce petra exciſa: de qua po⸗
pulo dei plemtudo et aquarum copia magna defluxit.
Ecce petra remmon:ad quã vt euaderent ſe beniamin
filij contulerunt. Ecce petra: que iob riuos olei refunde
bat. Ecce petra ſancta:xefugium peccatoꝛibus erinacijs
Ecce petra:in qua dum anxiatur coꝛ hoĩm ſi ad illam ꝑ
fidem refugit exaltatur. Ecce petra ad quam male nr̃e
peccatoꝛuʒ ſoboles alliduntur. Sepultus eſt nouus ho/
mo in monumento nouo:vt eruamus veterem homi
nem:et induamus hunc nouum qui ſecundum deum
crearus eſt, YIncedamus viam nouam quam ipſe initi
auit in nouitate vite qambulsntes qſouſq; nouitatem

celeſtem beati capiamus. Sepultus eſt in alieno ſepul
chꝛo:quia ꝓpꝛio carerevoluit et carebat:Mec ſibi in hu/

manis aliquid ꝓpꝛium fecit:qui ſemctipᷣm venerat ho⸗/

minibus donaturus. Mec ſibi ꝓuidit aliquid pꝛo futu⸗
ro:vt etiam cura ſui coꝛxoꝛis derelicta: de ſepultura de⸗
cederet non pꝛouiſus. Ampꝑtinens eni erat.vt ꝓpꝛieta
tem quereret in terrenis qui venerat de ſuꝑnis:et pꝛo

nobis factus egenus. ab ineunte infantia pauperem et

liberam vitam a mundanis rebus tenuit:quam etiam
moriendo ⁊ in ſepultura monſtrauit.vt nec ſuis linthe
aminibus inuolueretur.nec vngeretur vuguento dep
pꝛijs confecto theſauris Nec curam viuens habuit quo
moꝛtuus humaretur.nec cuiq; moꝛtalium dixit pen⸗
dens viuens et moꝛiens vite inopiam et in omnibus
paupꝑtatem extremã. Aduolutus lapis ad oſtium mo⸗
numenti. pꝛeſignat adhuc pfidiam iudeoꝛum: et du⸗

riciam eoꝛum qui non crediderunt.qui nec a malis ope
ribus ceſſauerũt. et in coꝛdis duricia ꝑſtiterunt. Hic la

pis appoſitus eſt per hoſes remotus pꝑ angelos. Vlnuſ⸗
quiſq; ſibi pꝛofecto perſidiam et duriciam facit ſed nec
amouetur niſi ſuꝑna virtute. Oꝛans et moꝛtuus chꝛi

ſtus conſiſtit in oꝛto.vt ex oꝛatione ſua et moꝛte nobis
inuiſibilis oꝛti virtutum plantaria oꝛiantur:et ingredi

mereamur oꝛtum ſuꝑnarum delitiaꝝ melioꝛem.quam

qui conſtitutus ad deo pꝛimis parentibus fuit in eden

Mulieres vero chꝛiſtum deuote in vita ſequentes con
ſiderare ſepulchꝛum aſſiſtebant e regione ad ipſum ſe⸗
dentes:pꝛefigebant eni in aĩo ſi ꝑmitterentur ꝑnocta⸗
re cum moꝛtuo:quod et foꝛte feciſſent·niſi militum cu⸗
ſtodia fuiſſet appoſita:honeſtatis cura has excubias tẽ⸗
perauit.Aut ſi remote vt euenit inde quacũq; cauſa fu⸗
iſſent.diſponebant diligenti conſideratõne pꝛehabita
ſepulchꝛum iterum viſitare. Et reuertentes paraue⸗
runt aromata et vnguenta.et ſabbato ſiluerunt ſcom
mandatum.] Parauerunt vt amoꝛis feruoꝛ decebat.
Et his rebus affectũ animi oſtendebant et magna mi⸗
ſteria ex ipis deriuabant ad poſteros. ſed ſabbato ſilue⸗/
runt ſcom mandatum legis.vt etiam in bonis opibus
non ꝓcedatur ad hibitum ſiue votum legis regula pᷣter⸗
miſſa.ſed omia oꝛdinate ſcoᷣm dei legem fiant ex nobis.

SBepulto dño ſequitur ad connexionem geſtoꝛum. qd

iudeoꝛum tanta ſollicitudo ſed ceſſanter ꝓuida ſemꝑ
addidit quod efficere nequiuit. Cõmouit igitur pꝛinci⸗
pes ſacerdotum accedere ad pilatum. VUnde altera oie
que poſt paraſceuen eſt conuenerũt pꝛincipes ſacerdo⸗
tum et phariſei ad pilatum dicentes. Dñe recoꝛdati ſu
mus.quia ſeductoꝛ ille dixit adhuc viuens. poſt tres di

es reſurgam . Yube ergo cuſtodire ſepulchꝛum vſq; in

diem tercium.ne foꝛte veniant diſcipuli eius nocte ⁊ fu
rentur eum et dicant quia reſurrexit a moꝛtuis. et erit
erroꝛ nouiſſimus peioꝛ pꝛioꝛe. Ait illis pilatꝰ. Habetis
cuſtodiam.ite⁊ cuſtodite ſicut ſcitis. Illi auũt abeuntes

munierunt ſepulchꝛum.ſignantes lapidem cum cuſto

dibus.. Si hoꝛam et tpus huius conuentionis inſpi
cimus et acceſſionis ad pilatum.pꝛout eccleſia comme
moꝛat repugnant cerimonie iudeoꝝ videlicet ꝙ in tam
magno die ſabbati poſt paraſceuen ad pilatum occeſſiſ⸗
ſent. et cum militibo gentilibus tractauiſſent de cuſto⸗

dia ſepulchri. Mec eoꝛum infeſta ſollicitudo incuſiodi-⸗

tum coꝛpus dim iſiſſet ꝑx noctem. Sed hoc qð dicit al⸗
tera die de die moꝛtis intelligitur.in illa ſq; hoꝛa qua ſci
uerunt eſſe ſepultuʒ. Que de iure alterius future diei
er feſti reuerentia et cõputatoõne antiqua iam erat. Sʒ
ſi alteram diem in re vt ſonat in voce volumus intelli⸗
gere. mirandum cur tantuʒ diem ſabbati nominaliter
nõ expꝛeſſit. Et foꝛte fecerut p nucios qd ipi Rioetliter

4
☛

contradicentib⸗ cerimonijs facere nequiuerunt. SGed

oꝛdinem rei geſte nõ amplius ꝓſequentes cuius igno⸗
rantia periculum noſtre ſidei non imponat:quod factũ
eſt dumtaxat ſuccincta diſſertione traceemus. Magna

iniquitas hoĩm magna vilitas iudeoꝝ ꝙ etiam moꝛtuũ

criminare non ceſſant.ſeductoꝛem cheiſtum coꝛam pꝛe
ſide appellantes. Satis enĩ egerant:m ab ipo falſis ac⸗
cuſationibus impetuoſis clamoꝛibo moꝛtis ſentẽtia fe⸗
cerant condemnari. Sed qui odit ex ammo etiam ini⸗

micum quem interfetit aut leſit.ſemꝑ obpꝛobꝛioſe cõ⸗

memoꝛat:vt quia iniuſtũ ꝑſecutus eſt ipſe iuſtus appa⸗
reat. Et hec eſt irremediabiter odioſa conditio.cum ini
micum ꝑſequitur vel efunctum:et coloꝛat odium coꝛ⸗
dis ſui ex iniuſta macula quã impoſuit innocenti. Sed
ſemꝑ maloꝛum conſcientia. quia nequiter egit trepidat
et ne pateat malum qð iniuſte cõmiſit:inimicum etiã
moꝛtuum quotidie nouis accuſatõibus pꝛemit. Et fal⸗
ſi criminatoꝛes delationes falſas quibo pꝛeualuerũt in
hoſtem. quem ad iudiciũ conuenerunt ſemꝑ repetunt:

ne ſilendo confuſi viderentur. alauerut hunc vi⸗

uum ⁊ moꝛtuum ſeductoꝛem. Sed nec eos ſeduxit:ꝙ
ipoꝝ bono ab ipo ſeducti fuiſſent nam in eternam ſoꝛteʒ

eoꝛum fuiſſet acta ſeductio. Sed manſerũt mundo te⸗

naces:vt nec auellerentur ex verbis. Verũtamen au⸗
tumo: ſic locuti fuerint magno pꝛeſagio futuroꝝ.ã
viuens ſeduxit ad doctrine veritatem.ied vtiq; paucos
poſt moꝛtem vero innumerabilẽ hoĩm plebem.vt etiã
mundi huius imꝑatoꝛes et reges in illam ſeductioneʒ
Venſſe crediderint ſe foꝛe beatos.O beata ſeductio:in
qua qui ſeducitur gaudens ſe fuiſſe ſeductum: dolet tã
diu ab huiuſcemodi ſeductione dilatum. O vera ſedu⸗
ctio:que omnes conuicit erroꝛes:et ilico mente cogno⸗/
uit infallibilem veritatẽ. O ſecura ſeductio: que ſedu⸗
ctum abduxit a ſathana et regi oĩm aſciſciuit.que clau⸗
ſit baratrum patefecit ⁊ celum. O vtinã omnes ab hoc
ſeductoꝛe inſeducibiliter ſeduceretur.Allegant iudei ſe
ductoꝛis verba ꝙ tercia die ſurrexiſſe pꝛedixerat. Sed
ſi ſeductoꝛis fuerunt:cur oꝑe cõpleta noſcuntur. Sur
rexit enĩ iuxta verbum ſuum. Dꝛo omnib eoꝝ nequi⸗
cijs recurrunt ad pꝛeſidem:vt facilioꝛ ſit iniquitas vbi
adeſt auctoꝛitas.Et vocant dñm:cui voluntate nõ ſub⸗
duntur.Mꝛopꝛium eſt ꝑpuerſoꝛum etiã laudare quẽ odi
unt:vt ꝑnciant ipſi qð nequiter cupiũt. Inquiunt eti⸗
am. Ju be ergo cuſtodiri ſepulchꝛum. Quid facient re
ſurgentem cum tument in ſepulchꝛo latenteʒ. Sed va⸗
na ſollicitudo caſſaq; cuſtodia:vt cuſtodiatur a furto di
ſcipuloꝛum reſurrectio moꝛtuoꝛum. Sed hoc cõmen⸗
tum in eoꝛum relatum eſt triſticiam: qm̃ cuſtodes ipᷣis
reſurrectionis leticiaʒ nunciauerũt. Verũtamen de pi/
lati licentia ſignatuʒ eſt monumentũ. vt fertur ſigillo
ipſius et prineipis ſacerdotum adhibita diligenti cuſto
dia nulitum:ne intercluſum coꝛpus diſcipuli furaren⸗
tur. Sed hec omma erant future reſurrectionis teſti⸗
monium maximuʒ pꝛebitura· Interim parant aroma⸗
ta mulieres. vt venientes hoꝛa poſſibili vngant ieſum
Non eni eſſe poteſt. in abſentia dilecti ocioſus legitimꝰ
amoꝛ.et poſt moꝛtem exhibet dilectis obſequia ſeruitu⸗
tis. Et amoꝛis vehementia que ſepari nõ vult. eſtimat
difficlle moꝛtuum: quem ex om̃i ſe dilexerat viuum. Et
veneratur ſeꝑe reliquias eius:qui diſcerpſit amatus.
Et iam moꝛtuus viuit dilectus in anima diligentis:et
amans ardenter querit omne quod dilecti poteſt reno⸗
uare memoꝛiam. Sed quis qualiſq; dies qualeve tꝑs
quid agebatur: cum chaiſtus coꝛe in ſepulchꝛo iacebat
abſconditus.et aĩa in limto ſtabat cum patribo. Gaudi⸗
um omnibus angelis erat in celo:qm̃ chꝛiſtus pꝛo omè⸗

E

quartuſdecimus

nibus peccatoꝛibo penitentiam dignaz fecerat. fructum
q; pꝑenitentie dignum· Gemebat in inferno illa turba
larualis:qm̃ videbat ex latere diu detentã predam. quã

volebant antiquitate tempoꝛis eſſe pꝛoſcriptam.in pꝛe⸗

dam victoꝛis celici retoꝛqueri. Et dolebant ꝙ caſſo lalv

re pegerant. vt tam velociter moꝛti traderetur: quia ꝑ.
eum expoliati ſunt quem cruci nudum affigi ſuaſerũt.

Et augebatur deꝑdita pꝛeda triſticia. Exultabat anti⸗

qua turba illa parentum.pꝑ quos chꝛiſtus traduce car⸗
nis deſcenderat.qui videbant impleta pꝛomiſſa et pꝛe⸗

ſagia futuroꝛum et oꝛacula ꝓphetarum. Et intueban⸗

tur gaudio inenarrabili illam ſacroſanctam animã dei⸗
tati vnitam pꝛo illo tunc ſimilem eis ab ergaſculo car⸗
nis exemptam in medio ipſoꝛum alludentem eis/pan⸗

dentem ex intuitu ꝙ eos deſcenderat liberare et extra⸗
lere de illo lacu miſerie atq; de cuſtodia tartaroꝛũ.Aſpi
ciebant illam ineffabilem lucem.que oꝛta erat eis ſedGd
tibus in regione vmbꝛe moꝛtis:que denuo et longe ali

ter pꝛeter illam intelligentiam et ſidei claritateʒ quam

a deo viuentes acceperant interluxit. ſecuritate omni⸗
no concepta ꝙ eſſent vna cum ipſo de illo receptaculo

pꝛogreſſuri.
Erplicit liber terciuſdecimus de paſſione domini ſalꝰ
uatoꝛis.
Incipit liber quartuſdecimus de reſurrectione do⸗
mini ſaluatoꝛis.
Eracta in limbo
ebita moꝛa. et moꝛtis veritas
per ſepationem amime a coꝛꝑe
p per ſpacium tot hoꝛarum iure

patebat aderat qꝛ tꝑus vt ex⸗
pletis laloꝛibo moꝛtis peracto
miſterio poſt ligni penalẽ victo
riam.qua victus carne virtutt

ſactus eſt victoꝛ:vt nouitas celeſtis ꝑ reſurrectionẽ in
chꝛiſio capite inchoaretur. Pꝛoinde chꝛiſti anima ſacro

ſancta deſtructa lege tartarea inferni vectib reſolutis:

relictis cum demonibus ꝑeccatoꝛibb dignis detentam
diu ptãtem ſub tenebꝛoſo imperio merito ꝓpthoplaſtine
pꝛeuaricationis lucida poteſtate iure ſoluti ſanguinis pᷣ
cij triumphans eduxit:et coꝛpus repetit woluntarie qð
ſponte reliquerat nõ wlmentia paſſiomis:quanqᷓ; in
coꝛpalibus penis ad tꝑus ipſa ſeceſlerat et reanimatin
animatum:recaleſcit frigida caro.vnarũ humoꝛ ebul⸗
lit.vitalis ſpũs in omni ſua ꝑte inſeritur:et anima tota
in toto et tota in omnẽ coꝛꝑis partem reuertitur.ea ce
leritate qua in conceptõne deitas amma caro inſimul
ꝑ vnionem ad conſtitutõnem huius hoĩs cõuenerunt:
pꝛeda inui ſibilium animaꝝ in loco.aut vage vt anma
chꝛiſti decreuerat cõſtituta. Et eadem celeritate pꝛoſili
uit de clauſo atq; ſignato ſepulchꝛo in magnifico terre⸗
motu ad terroꝛem oĩm ⁊ memoꝛiã ceteroꝝ atq; ad exci⸗
tationem cuſtodũ:vt ipſi omnino fierent reſurrectõis
teſtes:qui ne tolleretur fuerant facti cuſtodes. Sed re
citem.l angelus dñi deſcendit de celo:cinus aſpectus e⸗
rat ſicut fulgur.et veſtimenta ſicut nix Mꝛe cuius etiaʒ
timoꝛe ſicut et terremotus exterriti ſunt cuſtodes et fa
cti ſunt velut moꝛtui. Oe pꝛe timoꝛe reſurgentis aut
angeli apparentis ſiue terremotus cõcucientis exterꝛi⸗
ti ſunt cuſtodes factiq; velut moꝛtui.timoꝛem infideli

um arguit.pꝛe ſubitatione potentis virtutis.cum ſenꝰ
tiunt inſolita fieri ſuꝑid quod a natura ⁊ ratione poteſfft
appꝛehendi:et deficit quod tantum humanum eſt cum
in actum diuina prouemunt. Et ſi iat adhe ſio fidei et

“

mo
Tens
fonll
requrk
eſe
wpre
fiump⸗
noꝛſon
leſacni
cttit
ſetrieir
umm.
noum
toerci
ſurit.
Cpiam
mmo
kecepte
vfum
hunc;
dicim
vitaln
tusen
toume
ullum.
belsce⸗
tuus:not
Inatos
ſimmito
ſerit ar

ſiabitn

et ſech
ſicutan
gerat.
lutim
aotion
ſplengo
ſepulch.
ſonlln
Urlng pe
Morient
Reins
eſe coſo⸗
orpeel
Guien
Dentat
opeegr
Mntet
wseſta
Tigun
Matee
ſenoge
furert
chiely
tis H
lEn
ſonch
ſunn
ecipe
init

Gctunt
turbe
n qus
inpee,
ſoltn
duiag
ſerüt.
taneit
Ecr
Ner
weben⸗
mid,
o N
ban⸗
eteen⸗
A
isſets
onene
dum
te ofnti⸗
eptnano

Dminiſal

one

bo

writas
Acnne
omure
ert

ſened
aleio.
vepitte

ctione in
ima ſav
eſolucie:
meentam
pheſine
inis
gtie go
nc; n
motin
ebul
gatota
cace
nſinnn
nenmnt
Gum
poli
lenei
eroe
rectös
Gelte
ctuse⸗
hoetig
jesetſe
nont
Ctern,
6
,
weſt

flm

geie

.

uamoꝛis:in ſecuritatem vertitur timoꝛ. Mullos enĩ vult

deus a timoꝛe terrente diutine detineriniſi quos inue
nſſet eſſe rebelles:nec tranſeunt motu coꝛdis in id ad
quod pie a ſuꝑna virtute vocantur. Eteni ſepe deus ter
roꝛibus vocat.et hmõi actiones ac adixſiones a nobis
requirunt:vt in finem poſitum ab eterno credatur ſic

eſſe qð agitur. Nihil ad calumniam deus agit necerpul
ſionem ntaʒ ab eo facit: cum opatur que ſenſus noſter
boꝛreſcit:magis quũt accedendi ad eum in his inuitato⸗

rium pꝛerogat. Cum vero ſic inuitati nõ tranſeunt ti⸗
moꝛ ſuꝑ hos ꝑpamplius inualeſcit: et velut moꝛtui pa/
uefacti redduntur. Sed ſollers eſt verbum et ſollertes
inquirit ad eius intellectũ cum nõ moꝛtui cuſtodes ex⸗
territi referũtur. Nam qui velut moꝛtuus dicitur nõ⸗

dum moꝛtuus eſt:ſed ſimilitudinẽ moꝛtis habet a moꝛ

tuoꝛum videtur geſtare figuram:non tñ mucrone mo⸗
tis exciſus:et conſuetudo loquendi plus qᷓ; writas hoc
induxit. Sed in eo modo quo dicitur nrᷣa inſtruentia
capiamus: Omnis infidelis atq; ſeuus peccatoꝛ in ani

ma moꝛtuus eſt: miſi reſipiſcat eternã moꝛtem ꝓtinus
recepturus. Mon tñ moꝛtuus dicitur ex moꝛe quo quis

vſum pdiderit ſenſuum q;uis in pectoꝛe ſpũs palpitet.
hunc velut moꝛtuum appellamus. Doꝛmientem etiaʒ
dicimus imaginem moꝛtis habere: cum viuat et caloꝛ
vitalis in toto coꝛpꝑe ferueat. Sed qm̃ tunc rõms ſopi⸗

tus eſt vſus et ieniuum ſiſtit actio ceterox: velut moꝛ⸗

tuum appellamus. Cum vero talis ebetudo ceſſauerit:

nullam moꝛtis ſimilitudinẽ ineſſe ſancimus. Sic infi⸗

delis peccatoꝛ vſq; ad exicium charitatis eſt velut moꝛ⸗

tuus:non tamen irreuocata ſententia eterna moꝛte da
mnatus.OQð ſi pſeuerat ille ininſibilis languoꝛ nõ in
ſimilitudine ſed in veritate moꝛtuus erit. ſi aũt abceſ⸗
ſerit argumentũ ſpiritualis curatõnis non vlterius ge
ſiabit moꝛtis imaginem. Et accedens reuoluit lapidẽ
et ſedit ſuꝑ eum. Deſcendit ad reſurrectionis locum

ſicut ad mcarnatõnis habitaculũ a doo miſſus ipᷣe deſcẽ

erat. Deſcendit vtiq; terribilem habens aſpecium ve⸗
lut impetuoſum fulgur:ad inſinuanda ſubitam illumi⸗
natiouem credentiũ et illam inuſſibilem lucem que in

ſplendoꝛibo ſuis varias intercapedines habet. Venit ad

ſepulchꝛum pꝛidie moꝛtis nũc reſurrectõnis immoꝛta

lis illa creata natura empirrei celiciuis.hic nunqᷓ; pere

grina pꝛo meritis denunciare reſurrectionẽ voluntarie

moꝛientis et ꝓpe reſurgentis meternũ non monturi:

vt eius qð poſſident atq; denunciant. nos oſtenderet

eſſe cõſoꝛtes ſi volumus eſſe credentes.Tertet ſexe ful

gur pꝛe ſubita actione ipius etiam choꝛuſcantis. Eodẽ
q; tipo angelus terruit: vt nouiter credentes quodam
oſtentu terribili ammurentur. atq; reuerberentur interi

us pꝛe amplitudine tante lucis. MNecnõ et velut fulgur

repente ſides reſurrectõis irradiat. Quis aſpectus cla⸗
rus eſt credentibo atq; ſuauis.in quẽ mentis aciem nõ

defigunt inſideles:ſed terrentur apparitõnis ſubita no
uitate:et terebuntur ineuitabiliter acrius cum in fine
ſe nouerint eſſe deluſos et excluſos a veris gaudijs re⸗
ſurrectionẽ altiſſmam nõ credentes. Et animalia ege⸗
chiel vidit incedere in ſimilitudinẽ fulguris choꝛuſcan⸗
tis. Sunt animalia terrena:ſcʒ homo leo vitulus aqui⸗
la. Sunt et ſubceleſtia que et deferendo regni euange⸗
lium:choꝛuſcando et mundũ ſubito et illuminando di⸗

ſcurrunt in ſimilitudinẽ fulguris chozuſcantis. SGed
nec ipoꝛuʒ merito tantus ſplendoꝛ:ſed virtute delatus
Nunc iterum ex celo venit celeſte animal fulguregʒ ha
bens faciem: vt terreni et celeſtes in vna reſurrectione

cõueniant.ex qua naſcitur reſurrectio beatoꝝ: et oſten⸗

gtur in terra natis eſſe poſſe ꝑticipium cum celeſtibo.

„

„

e Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

Et quod egechiel vidit in quattuoꝛ: nunc in vnitatem

vnius fidei.vnius euangelij.vmus beatitudinis conue

miſſe credat.Et rpi aduentũ extremũ fulguris aſpectus

tTenunciat:qui erit ipſo dicẽte ſubitus velut fulgur. Ni⸗

ualis albedo veſtium: gloꝛiam candidam reſurrectönis

oſtẽdit. Nihil niue candidius:nihil illa clarius. Reuol⸗
uit angelus lapidem.vt fidem faciat cuſtodibo: ꝙ chꝛi⸗

ſtus veraciter reſurrexit. nec coꝛpus eius diſcipuli eius

ſunt furati:qui ſtantibus cuſtodib nõ veniſſent paui⸗
di enĩ hĩes adhuc erant. Sed deſcendit celica virtus
ab humano abſoluta timoꝛe.nec ſepulchꝛi verita cuſto
des:que nec furatura coꝛpus aduenerat.ſed vt reſuſci⸗
tati hoĩs remouendo lapidẽ oſtenderet veritatẽ. Celi⸗
ca virtus cuſtodit ipᷣa ſepulchꝛũ donec inimicis cuſto⸗
dibus ſidem faciat. Similiter ⁊ duotis mulieribo que

ſepulchꝛum ad vnguendum impo:tune coꝛpus vene⸗-

rant viſitare. Nam ſuppoſitus lapis duriciam incredu

non remouetur.vt reſurrectionis nouitas inclareſcat.

litatis oſtendit. que niſi ab inuiſibili et ſuperna virtute

Beget in dxtera. vt in reſurrectione chꝛiſti membea
cum capite dextera paterna eius merito amplexetur: et

abſoluamura leua.ſuꝑ quam doꝛmiuit vſq; in hanc ho-

ram cum ꝑpetuata damnata ꝓpagine miſer adam.Aſ⸗

ſerit aũt aiter et alter euangeliſta duas celicas affuiſſe

virtutes.vna caput altera pedes ſepulchꝛi cuſiodiens.

vt oꝛe duarum ſeu duplici teſtimonio fulti chꝛiſtum re

ſurrexiſſe credamus.vt vnus etiam angeloꝝ caput cu⸗

ſtodiens naturam diuinitatis alter pedes obſeruans.
veritateʒaſſumpte atq; ſuſcitate carms inſinuet. Qui

venientib ſummo diluculo mulieribus reſponderunt

chꝛiſtum reſurrexiſſe. nouitate celeſui viuere aſſerentes
Et confoꝛtant ipſas expaueſcentes pꝛe timoꝛe vultum
defigentes in terram. velut inſolite videre angelicã cre
aturam. quam non expauiſſet reſuſcitati mater. ſi nõ fa
tigata doloꝛibus debilitata membꝛis cum alijs ad ſepul

chꝛum ipſa veniſſet. An foꝛte ideo ſietit nõ veniens qꝛ

iam filius reſurgens moꝛtuus ipam pᷣhonoꝛauerat ve⸗

lut pꝛe ceteris in ſui moꝛte doloꝛe pfuſamꝛ:et dilis enteʒz

argentius et expectantem anxius reſurgentem. Et pꝛe⸗
honoꝛanda erat in reſurrectõne virginitas que in incar
natione ipᷣm ad hoc ſuſccperat:vt pꝛo nobis moꝛeretur

atq; reſurgeret. Et dignu erat vt que natum pꝛius ipᷣa

pꝛioꝛ adoꝛauit atq; ſola ſuſcepit de terris: pꝛius aſpice
ret regreſſum ab mferis. Ipſa ſiquidem angelop et ho⸗

minum iam ſacta regina.et ſuꝑ omnes virtute pꝛeful⸗

gens meruit in nouitate celeſti altius honoꝛari. Id di⸗

xerim ante omnes alpicere filium reſurgentẽ: no quia
mater ſed quia charitate pollentioꝛ. Et qina om̃ia oꝛdi⸗
nate diſponit.iure ſeruandi oꝛdinis hanc ſingulareʒ in

virtutibus femina reſurgens a moꝛtuis pꝛimitus ſuãꝗ

exhibendo coꝛpalem pꝛeſentiã honoꝛauit.terminũ dan
do ſingultibo cuius coꝛ doloꝛis machxra pfoderat.. Sʒ

tres mulieres venientes vnguenta dferentes aroma⸗/
tum pluris in deuotione qᷓ; pondere.ſummo diluculo

memoꝛes magni appoſiti lapidis:nõ immerito heſita⸗
bant ad inuicem conferentes.! Quis reuoluet nobis

lapidem ab oſtio monumenti. Moꝛa qua mote ad ve⸗
nmienduũ tenebꝛoſa erat.nam dum adhuc tenebꝛe eſſent

weniunt ſed oꝛto iam ſole ad monumentum ꝑpuemunt.

Nanm incipere omes amme tenebꝛas nõ repellit. pꝛofe⸗

ciſſe ſpectat ad lucem. Confabulatio pꝛetendit gmoꝛeʒ
cum videre querunt ſepultum. Pꝛeoſtendit infirmita
tem. cum de lapide remouendo queruntur. ſed innuit
inagnitã ſingularitatẽ. cum reſonat inter verba. quis

renoluet nobis. jac ſi ſole quererent. et ſi eis dumtaxat
non alijs eſſet chꝛiſti reſurrectio a moꝛtuis opoꝛtuna.

.
4

66–
6
4

7

Weg peruementes introeunteſq; in monumentum.

viddent reuolutum lapidem. quia vbi humana vir⸗

cus diffidit. virtus ſupna perficit de celo pꝛeſtat auriliũ
bis qui pie de humanis atq; terrems diffidüt. Et ob/
ſtupuerunt: Inon tamen ob remotionẽ lapidis: quan⸗/
tum ꝓ vacuitate ſepulchꝛi. gSemp obſtupuit humana
conditio: cum aliqua conſpent fieri ſupꝛa ſenſi um. Et we

lut neſcientes quid de coꝛpe factum eſſet ſtupoꝛ oppꝛeſ/

ſerat: quibus ſupm ciues blauda woce loquuntur velut
adhuc peregrinig in terris: quas expectant habere cõci⸗

ues in ſuveris. Conſternate ꝓtinus erant: et vultum

pꝛe triſticia in terram defirerant. Quam vultus pꝛocli
unitatem moles inſidelitatis unpꝛeſſerat. GFides reſurre

ctionis:pꝛimum hoim mentes erigit ad ſugna. Soluʒ

adhuc terrena ſapiebant:que vultum in ima eiecerat

vultus quippe hoĩm cognitönem impoꝛtat. Sed me⸗
lius iob longe ante pꝛenouerat cum dicebat. Lux vul⸗

tus mei non cadebat in terram. Pꝛimam ſiquidem an

geli vocem ſecuritatis emittunt dicentes. MNolite ti ⸗

merc. Pꝛopꝛium eſt angeloꝛum confoetare nutantes
et pꝛeſtare ſecuritates cimn diuma ꝓuidentia in terris

ſepe facit eos aduemire legatos. Sed omnino eſt demo

num aduerſa conditio etiã cum ſe gmittente deo in lu⸗

cis angelos tranſſigurant:vt non lecuritatẽ ſed inferãt

ſepe pauoꝛem.et in dubijs implicent nõ abſoluant.Ac
p hoc multi crediderũt archana ſuſcipiſſe de Uens qui
per eos qui ſe traningurt in angelos lucis.illuſiones

ab inferis ſuſceperunt. Pꝛimũ eſt ciuium ſuꝑnoꝛuʒ re⸗
mouere timoꝛes:et abigere tenebꝛas ignoꝛantie. DPꝛo⸗

inde reſurrexiſſe denunciant ieſum: quem velut moꝛtu
um carentes lumine fidei requirebant. Et vdicuͦt. HMõ
eſt hic · Quia impoſſibile fuit a ſepulchꝛ anguſtijs de⸗

tineri. nec petrina theca retinere potuiſſet coꝛpus deitati

vnitum: quod etiã anima ſimnliter vnita ab inferis re⸗

diens animauerat. Mon eſt hic: nõ coepis ſubſtantia ſʒ

qualitate mutata. Et ißm notum fieri in gallea denun

ciant. ſicut ante moꝛtem ſepe fuerat pollicitus. Derfici
unt legati ſepulchꝛi omnẽ legatione in intelligibili ſen

ſu eis a reſurgente impoſitam.et in memoꝛia reuocant

verba dñi ſaluatoꝛis.aue fidelter mente retenta tene⸗
bꝛoſitatem incredulitatis auertuntcum vero labuntur

infidelem relictũ efficiunt.. Recoꝛdamini poꝛro inqui

unt qualiter locutuſ eſt vobiſcum adhuc in galilea cum
eſſet dicens. Quia opoꝛtet filium hoĩs tradi in manus
hominum peccatorꝛet crucifigi. et tercia die reſurgere.
Et recoꝛdate ſunt verboꝛum eius. Et de nutantibo di⸗
ſcipuiis ne amplius heſitando cõtriſtentur. et de petro
vertice apoſtiolici cꝛi.ne trine negatõnis ſit memoꝛ pᷣ
cipuam curam gerunt:cum ipſum ſingulariter nomi⸗
nant dicentes. Ecce locus vbi poſuerunt eum. Sed
ite dicite diſcipulis eius et petro: quia pꝛecedet vos in
galueam. Ybi eum videbitis ſicut dixit wobis Ecce le
gati celeſtes reſurrectionis ꝑ omnia virtutem oſtendẽ
do.locum rememoꝛando quod ꝑ ieſum fuerat ante pꝛe

dictum:et monent vt ꝑgant ad aplicum choꝛum:cuius

clamoſo concentu ipia reſurrectio ꝑ vniuerſum oꝛbem

reboatura erat. At ule exierunt cito de monumẽto cum
timoꝛe et gaudio magno nunciare diſcipulis ſuis. Et
nunciauerunt hec omnis illis vndecim:et ceteris o⸗
bus.]Erant enĩ diſcipuli cum apoſtolis:qᷓ;uis apoſtoli
pꝛerogatiua p chꝛiſtum conceſſa fulgerent. Et ſepe apo

ſtolos diſcipuloꝝ legimus noĩe appellatos: diſcipulos
vero apoſtolico noie nunqᷓ; functos. Sed par cura erat
angehls de aplis atq; diſcpulis:quos omnes ſub diſci⸗
puloꝛum noĩe nuncupauit. quod et mulieres pꝛout ac⸗
ceperunt ab angelis edixerunt. Quod autem in marco

2

legitur. inuaſerat eas pauoꝛ et tremoꝛ:et neminiquic

rr=

.

4

4

—

q́; direrunt. timebant eni. Intelligendu ꝓtinus. ꝙ
nemini quicq; dixerunt.pꝛeterqᷓ; aplis et dicipulis. de

quibus tant ũ acceperant ab angelis in pꝛecepto. Non⸗

dum erant alijs q́; duectoꝛibꝰo tam alta pandenda miſte

ria. Eſt nempe celeſtis puidentie atq; xeritie chꝛiſtiane
noua rudibus non reuelare miſteria. et carnalia ſapien

tibus ſpiritualia occultare. quouſq; ſo:mam diſcipulo⸗

.

rum accipiant in ſcholis gratie: pternuſſa pꝛudentia car
nis iugiter excubantes. Erant aut he mulieres. maria

magdalena et ſalome et cleoghe. et iohanna et cetere jq

cum eis erant.que viſa in ſepulchꝛo auditaq; ab ange⸗
lis apoſtolis nunciauerũt:que viſa ſunt apud illos qua
ſi deliramentũ ſeʒ verba iſta et nõ credebant illis.Ten⸗
ti apoſtoli adhuc infra cacereʒ pure humanitatis ⁊ ſen
ſualitatis incluſi:et chꝛiſti verhoꝑ immemoꝛes aut cir⸗
ca iulla penitus infideles:veſana credunt: que ſuꝑꝛa na/
turam facta referuntur et angeloꝝ inſolitam viſionem
atq; loquelam autumant eſſe ſtulticiaʒ. Nec dumtaxat
ipſoꝝ fuit taliter he ſitare. ſicut ante ambulanteʒ ſupꝛa
mare crediderunt eſſe fantaſma:verum eſt etiã omniũ
qui non ſunt alta fide ꝓtecti in ſimilibs vacilare: poti⸗
uſq; delirare dicentes credere.q; ꝙ verum dicunt ſana
mete referre. agdalena vero que amabat ardemius
ardentioꝛbus amatoꝛib ex diſcipulis eſt locuta:petro
videlicet et iohanni·velut mente capta doloꝛib et deſi
gerijs videndi dicens. Tulerunt dñm meum q mo⸗
numento:et neſcimus vbi poſuerunt eum. Anxietate
atq; rapacitate loquendi eius qð dicit actoꝛes.nõ expri
mit.quos iudeos magis vero ipos angelos referentes
atq; ſepulchꝛũ obleruanteſ.in ſua mente intelligamus
eſie ſublatos. Que petrus a iohannes mente hupida 7
cum ſemigaudio audientes ad ſepulchꝛum vnammes
cucurrerunt:qᷓ;uis in currendo coꝛpoꝝ nõ fuit equa fa⸗
cilitas cum ad ſepulchꝛu m citius iumoꝛ coꝛpe diſcipu⸗
lus adueniſſet:led in monumentũ pꝛioꝛ non introiuit
ſed qui poſterioꝛ nõ tam concito gradu venit. Elbi pꝛe⸗
termiſio allegoꝛico ſenſu:magnaʒ in moꝛibo nouimus
rõnem. Sepe nouiciavirtus cum pꝛoſeſſa contendit.et

quanq; videatur nouitate feruentioꝛ: ꝓfefſa vero expe

rientia ſolet eſſe ꝑfectioꝛ. Pꝛobata ex pꝛiſtinis moꝛib⸗
virtus er conſuetudine vileſcendi citius ad humilia in
clinatur:et moꝛi noſcitur eſſe paratioꝛ.quod petrus an⸗
tiquioꝛ in monumentũ humilitatis ⁊ moꝛtis ſecurius
mngreciens figurauit. Geruet ſepe muſtum cum ex toꝛ⸗
cularibvexhauritur.ſed in quam qualitatẽ deſinat igno
ratur:quod aũt diu quieint in vegete oſtendit in quam
firmauerit qualitatem. Fumat nouiter accenſus ignis
et flam mam exalant palee ſimiliter et malleoli:ſed ſia⸗
tim apparet que materia fouet ignem. Multi nouiter
militantes magno voluntatis impetu cucurꝛerunt in
pellum quaſi ludos putantes ictus teloꝛum. cum autẽ
ſenſerũt impetũ equoꝝ ⁊ equitantiũ duros lacertos.et
acumina metalli ſplendentis hoꝛride timuerunt.et aut
terga vertentes aut occumbentes glacijs certatoꝛum

aduerſarijs dederunt victoꝛiam. Jure aut militari ſepe

pꝛobati aut deuitant iapienter impetum emulo:ũ aut

repoꝛtant certandi pꝛobitate victoꝛiam. Eſt et in vno

m fide bella deueniunt. aut ſubitos agones ſuſcipiunt

agonicato pꝛo chꝛiſto rexerire virtutem nouiciam atq;
pꝛobat am. eſtin diuerſis certatoꝛibo conſiderare ſimi
lia. Mulla maioꝛ in moꝛbvirtus q; ingredi monumen
tum abiectionis deſpectõnis atq; edecoꝛis. hummnlita⸗
tis ⁊ moꝛtis:quod nouit agere virtus no inherens no⸗
niter ſed pꝛobata. licet ſpirituſſancti gratia lubito poſſit
inferꝛe virtutem.etiam his qui nouiter aut impꝛouiſe

4

Pooſ
facal
turtis
tituba
paet
keteſe
lerelo
wriorh
tecig
wnum
etcerte
thdinie
duome
keletat
luntum
loſugar
ſurrecteo
gntaind
eſfadile
cat ſaet
tunt
ſtificät
Hcri⸗
ciabat
aſtruit
tenetu
efecta
ſuentn
tur. Ge⸗

Celorur
alew
Mwe

accep⸗
cum
vean
coh
tum
ſton
rar
tes
Len

ggal

ſepu
Uſczi⸗
foeisa
dudi.
Babe
Celebꝛ⸗
incoch
nuump
etiden
bimo⸗
arume
lia
Bid
Forn
Pariſ
amore
eum .
bipch
kratde
tio

Muim⸗
Mpor

Aon

eminigne
gtice
Cpuhede
Mro. Pon
encamnſte
chriſtiane
diipolo
dentin gr
Res. Waria
nr
chab en
llncn
Anntunstſen
nozesauree
dueſirum
Aumpifonen
Terdentn
blante ſlen
eſtetäonni
Mallae wi
mdiuntſn⸗
bararcentis
Kocengn
valpetd
T
1. unere
As. noelpri
leſetentes
Nelngamns
enurida
mnNImes
öͤfunt eguaſn
ehe diſep,

enon introtne

veni. Cbipe
oubo novirns
ſaconrenret
pfeſfiarewe

eiſtinis men

d hemlen
vodrnenm
Nortekcns
Imcumnattan
te dinuſo
endenoun
ceenſuo hs
ſaliokſehſ
Ohlliuitt
Murtrunt in
n aumaute
olgceroset
crunt et ut
Ctatotun
tmuomnſer
muloi nt

Ganm
Nidnnn iaG6
eneeſmi

monumen

barnmht
ſrrensnO
ubtorſt

improit

—
—

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

Peo ſalute:quod in pluribus martiribb nempe legimus
factuʒ. Elerũtamen qui audacie ſancte atq; potioꝛis vir

tutis exiſtit.plerũq; animauit infirmu et erexit animã
titubantem:et habuit in virtute conioꝛteʒ: quem ante
pauentem aſpererat. Pꝛoinde apud agonixatoꝛes de⸗

bert eſſe pꝛecipuum:non pauidos ſed audaces velle ha⸗
bere collegas. Mam petrus introiuit in monnmeutum
pꝛioꝛq; iohannes. cuius animatus exemplo ingreſſus
eſt et ipſe poſterioꝛ. Bonum petro quia pꝛioꝛ introiuit:

lonum iohanni ꝙ ſocium impauidum habuit.Bonum
eſt certatoꝛi ꝓ chꝛiſto talem habere ſocium:a quo ſollici⸗
tudinis non pigritie ſumat exempla.! Intrantes hi
duo monumentũ vacuum inuenerut. Pꝛofecto ſur⸗
rexerat miriñce:qui humane fuerat tumulatus. Sed
tantum lintheamina cum ſeoꝛſum ab eis poſito inuolu

to ſudario inuenerũt. Explicita lintheamina liberam re⸗

ſurrectionem et explicationẽ a vinculis moꝛtis inſinu⸗
ant:inuolutum vero ſudarium huius reſurrectõmis in
effabile atq; ab humano ſenſu incõpꝛehenſibile ſigniſi⸗
cat ſacramentũ. Et cum nil aliud inueniſſent:credide
runt videntes.Nondum eni ſciebat ſcripturas ſq; te⸗
ſtiſicãtes:l quia opoꝛtebat eum a moꝛtuis reſurgere.
Ocriptura vero chꝛiſti reſurrectionẽ in multis denun⸗
ciabat. Ipſius quippe ſcientia firma credulitas:fideʒ
aſtruit oim a chꝛiſto geſtoꝑ.ſed cum ipᷣius memoꝛia nõ
tenetur ſibi non adhibetur credulitas.Ex quo in hunc
defectum vergitur:vt quod eſt futurũ quouſq; factum

fuerit non credatur. aut ſepe non woſſe fieri plus creda⸗
tur. Sed cum hi duo apſi hec vidiſſent: nec viſioneʒ an
8eloꝛum viderint. et locutionẽ audierint vt mulieres:
ad ſemetipᷣos continuo ſunt reuerſi:hoc eſt ſecum inter

na meditatõne vacantes vel ad domum vnde curſum

acceperant Sepe quippe recõpungitur mens bumana
cum queſita non inuenit: aut muenta compꝛehendere

nequit.Ad contexendum aũt oꝛdinem rei geſte.quan/
do hi duo ad ſepulchꝛum currere inceperunt mulieres
cum eis iterum ſunt reuerſe:credẽtes potius cum apo⸗
ſtolis aliquid certius inuenire:viſendi nimio amoꝛe fla

grantes. Et cum mhil pꝛeter id quod viderent reuide⸗

tes his duobus recedentibus et ipᷣe pariter receſſerũt.

ALento pede pꝛe meſticia gradientes: pꝛeterqᷓ; maria ma
ggalena:que amoꝛis cat ena ligabatur. ne abſcederet a
ſepuichꝛo. Et ſtabat ad monumentũ foꝛis ploꝛans.

tabat foꝛas vlut a ſide reſurrectõnis excluia: quo⸗
uſq; in illam reintranſierit bonitas ſaluato:is. Stabat
foꝛis a diuinis excluſa.Nil tam foꝛinſecum qᷓ; a fide ſe⸗

cludi. Stabat foꝛis:a monumento nouitatis celeſtis.

Stabat foꝛis s monumento vbi chꝛiſti eſt reſurrectio

celebꝛata: in quo incunctanter viderat exanime coꝛpus
includi. Et certa de moꝛte. de reſurrectõe nutabat. Di

rum ꝓfecto certa de moꝛte.dubitabat de vita.cum vnꝰ
et idem ſit qui moꝛitur et reſurgit.vt ſicut nõ potuit ſi⸗
bi moꝛs niſi ſuapte dominari: ſic nec potuit ab inferis
anima coꝛpus reanimatum atumulo detineri. Si hu⸗
milia et infirma chꝛiſti credimus: credamus et ſoꝛtia.
Si diuina credimus:credamus ſimiliteret humana.
groꝛmam dei et foꝛmam ſerui.et ex vtraq; chꝛiſti geſta:
pari fide in ipſo credamus. Stabat maria immobilis
amoꝛe:nutabunda fide. Foꝛis ſtabat et ſi ex ꝑte aliqua
eum noſceret aduentantẽ.memoꝛ dilectõnis oſtenie ſi
bi ꝑpchꝛiſtum:ꝙ ſibi non deficeret in hac hoꝛa qua vera
erat reſurrectio celebꝛata.Penitus dubitabat de reſur
rectione: validius de amoꝛe ſecura. Concertabant in
anima mulieris huius amoꝛ fides Amoꝛ ꝓtinus erat
in pondere.ſuccumbebat penitus fides.Almoꝛ eius de
agmoꝛe chꝛiſti non heſitabat:ſed reſurrectõmis manebat

tremula ſdes. Ydcirco amare ploabat amoris ſtimulo

agitata.et ipᷣm accenſa viſendi reſurgentẽ ab inferis p⸗

rumpebat in lacheymas. Que verba inter lachꝛymas
reſonabant. Que cogitationũ certamina voluebantur

in coꝛde. Quis nouit edicere.quis modos explicare po
tuit impatientis amoꝛis. Quis illam ardentem litem

cum dilectus cum dilecta in coꝛde concertat cum que⸗
rit cum queritur cum dolet abſentiam. cum pꝛeſentiaʒ
erigit. cum cauſatur tarda molimina cum ſi epectare⸗
tur non ipſe tardaret cum appendat in trutina om̃e qð
dedit:cum nihil ſe dicat ſibi retinuiſſe.ſed oĩa ⁊ ſeipam
in ptũte tradidiſſe dilecti:quis vnq; potuit talia palam
facere. Solum hec verus nouit amatoꝛ.et qui omnia
dilectõnis iura conſperxit. Pꝛoinde iſta diſcutienda ve⸗
ris amatoꝛibus relinquamus. Ploꝛans hieruſalẽ plo⸗
rauit in nocte ſue tribulatõis.ploꝛat magdalena in die
reſurrectõnis.vt maio: ſit cauſa ploꝛatus in die feſti de

bitam non ſuſcepiſſe leticiam qᷓ; tꝑe tribulatõnis ſuſce

piſſe iacturam. Ploꝛans foꝛis ploꝛauit et lachꝛyme illi⸗
us in maxillis eius:non eſt qui conſuletur eam exom̃i⸗
bus charis eius· Rigabat oꝛa agdalena lachꝛxymis
ſimiliter et maxillas: nec conſolationeʒ ab angelis neq;
a complicibo apoſtolis nec a matre dilecti. penitus ca⸗
piebat. Et hi omnes ſibi vtiq; cari erant. Habet hoc p⸗

pꝛium ex toto inherens amoꝛ. et ab alio pꝛeterqᷓ; ab eo

cui inlxſit ſolamen omnino non capiat niſi ſolueretur
vinculum quo ligatur.et deherens nouiter inlereret. vt

ex nouitate dilecti foꝛſitan exultaret. Sed aia que chꝛi

ſto inlæſit ex amoꝛe veraciter pꝛeter eum et ſine ipᷣo nõ
ad leticiam ſed cuncta vertuntur piter in toꝛmentum.
Et dum fleret inclinauit ſe et pꝛoſpexit in monumen

tum.] Inclinat amoꝛ ſepe altitudinem coꝛdis humani

etiã ad una ſectanda ⁊ ſuꝑbuʒ humilẽ facit.nec eſt tam
vilis aut abiectus mos.quẽ inherens dedignatur amoꝛ
Conuertit amoꝛ coꝛpus et membꝛa in artem et aptitu
dinem inquirendi. eum ſc; quem ſibi ſua cathena con/
ſtrinxit. Anclinat ſe amoꝛ et ꝓſpicit.ſperans ſemꝑ vi⸗

dere quod gliſcit. nec vno reſpectu contentus. viſendi

actus ingeminat.Aſpexerat ante magdalena ſepulcheũ
et iterum intuetur moꝛe dꝛagmam ꝑdentis.qin ſepe re
petit inquiſitõibo locum.inquo pdidiſſe ſe credit. KRKtmo
ris impatientia nouos geſtus multiplicat.et mibil di⸗
cit abiectum quod ſibi equauit in voto. Sed nec om̃i⸗
no fraudata queſitis duos aſpexit angelos ad ſolamen.

magis vero ad teſtimomũ inquiſiti. Supꝛa nempe pᷣ⸗

tulimus.quid dualitas iſta ſigniſicet. Sed interrogãt
opoꝛtune impoꝛtunãa ſedulam et ſollicitam rigantem
marxillas ſuas.lachꝛymis magdalenam. Et dicunt ei.

Mulier quid ploꝛas. Quid eſt quod interrogant peni

tus ipi quod nouerant.Mec eos latebat.dulcis ipſa plo

ratus. Sed interrogant vt ignem accendant ardenti⸗

us quo ardebat.: Reſpondit eis velut familiaribo ſue
mentis.ac ſcientibo vota planctus. Quia tulerunt do
minum meum.et neſcio vbi poſuerunt eum. Neſcit
in quos referat ablatõnis crimen.ſed excerto doloꝛe de⸗
terminatoq; queſtu dubia verba pfert. Similiaq; wer
ba cum nunciaret aplis diut. Eodem modo eodẽq; affe
ctu ſemꝑ loquitur de re cui factus eſt vnus amoꝛ.Qui
cum factus eſt rei ſubiectus.illam ſupꝛa ſeipam vocat
dñm ſuum ex amoꝛe. Illa chꝛiſtum dñm conſtituerat
quo ſenſu loquitur:quia tulerunt dũm meum. Tachex
moſis vocibo dabat interroganti reſponſa et refrangẽs
ſingultibus vocem rei quanqᷓ; non eſſent.Nõ determi⸗
nabat actoꝛes.neq; angelis.neq; iudeis neq; cuſtodibꝰ

neq; diſcipulis. neqʒ; aliquibo noĩatis faciebat ipſa furti

huiuſcemodi impoſiuraʒ. Sufficiebat eni ſibi Narfe,
D H 4

. .
— 5 . . „

Aililer quartuſdecimus

ſtaſſe dvoloꝛem:innotuiſſe queſitũ votum indicaſſe que⸗ viſis non letabatur.paruipendebat audita.chꝛiſtus ad veu
rentibus cauſam expoſuiſſe ploꝛatus:abſq; ꝙ in multa votum ſe obtulit inquiſitus:vt letaretur que in plurib⸗ en
verba moduʒ quem ignoꝛabat aſſerendo deflueret· Riee letandi copiam refugiebat. Et in plus chꝛiſt? huic mu⸗ mnen
ſtringit doloꝛ verba:et cum loquitur ſepe ↄfuſam emit lieri retribute leticie fecit aureſſem:vt queſitus vt ho⸗ ꝛtul
tit vvcẽ. Ged acrioꝛi acerbatur doloꝛe ꝙ quaſi ablatio/ mo. conſolaretur vt deus. Et tamen queſitus auferen⸗ tul
nis certa:poſitionis in alia parte domini ſui neſcia vNiide Qedſ triſticie facit exoꝛdiũ:dicens.. Mulier quid ploꝛas ſ eu
batur. Unde dicebat. Er neſcio vbi poſuerũt eum. Ad Querit vt homo qui omnia ſciebat vt deus. Nouerat nt
huc in ſenſu humano nõ in altitudine fidei mulier iſta cur ploꝛabat ſed interrogatio amplioꝛes pꝛouocabat ad cene
pſiſtit. Et vere neſcia:veram neſcientiam ſuo verbo ꝓp⸗/ lachꝛymas. Tu quidem chꝛiſte hanc mulierem ſecreto ſiſtier
nunciat. Tlerius nil neſcitur:qᷓ; nõ cognoſcitur factum tractu mentis magnetino moꝛe traxeras ad amoꝛem. vus
Et quod non eſt neſcia certa neſcitur: loquitur ipa ne⸗ tu inuiſa cathena ſuauis dilectionis ligaueras.tu imbu reinſe
ſcia veritatem. Quoniã nec vbi poſitus eſt.qui ſua po⸗ eras amoꝛe coꝛ eius.Tu ſignis tu verbis commouens anuſa
teſtate reſurgẽs a moꝛtuis.vbi vult eſſe poteſt.ſua vir tu peccatoꝛum remiſſione purgaueras.Tu ipᷣam tibi ta ſopien
tute vadens non aliena roteſtate delatus. Poꝛro impa ctus ꝑimiſſione ligaſti:tu amoꝛis tui aſcia omnis rei cõ/ uireſe
tientia mẽtis impatientiã coꝛxoꝛi facit. nec ſinit amoꝛ cupiſabilis delectationẽ ab eius animo abieciſti Tu te tum
impatiens coꝛpus quieſcere.ſi per eum aliquid in coꝛpo ſibi folum dediſti ad gaudium federe ſempiterno:tu ſu cetiſt
re queritur. Querebat magdalena coꝛpus dñi ſaluato ſcepiſti lachꝛymas eius:nec abhoꝛruiſti oſcula labioꝛuʒ ſvisan
ris.non contenta queſitionibus mentis:coꝛpoꝛeis que eius.tu illam dimiſiſti vt a te pomnia iret in pace.u aſtant
ſtionibus ſatagebat.Alffectio enĩ ſua in animo in ſen interpellatus iudereius aduocatus eſſe potius voluiſti bon
ſibus vti ipſo volentibus erat· Idcirco agitabat et coꝛ⸗ ne impediretur contemplatio dulcis eius cum illam ſe tſe
pus circũquaq; ſe vertens: ſi poſſet videre queſitum. dere cognoſceres ad tuos diuinos pedes.pꝛo te fatigan
Ende cum lec dixiſſet:conuerſa eſt retroꝛ-ſum Qua te ſoꝛoꝛe· Cu lachꝛymas ipſa vidente fudiſti ad germa⸗ ſ
validitate amoꝛis defuncti coꝛpoꝛis agebatur hec muli⸗ nicum funus.tu eam ſignis atq; ſignatis tibi ſcõ amo⸗/ S
er:q oculos vt videat a ciuibus patrie celeſtis auertit. re per omnia colligaſti.Nunc pꝛiuatam ſolitis tu inqui ſen
Muid in coꝛpoꝛe delectabilius ad videndum:qᷓ; ange⸗/ ris.mulier quid ploꝛas.Mõ ex toto inten ſibilis aut im⸗ dler
licos et beatos ſpiritus cum foꝛmam obicibilem ſenſi⸗ memoꝛ fa ta eſt mulier vt quid amiſerit non cognoſcat ig
bus ſumunt. Nam ad hanc viſionem quaſi in extaſi fa⸗ et niſi reinueniat quanto ſit doloꝛe donanda.Tu in iſta ſali
ctus eſt abꝛaham. et veneratus naturam cum tres vi⸗ plantaſti fidem:qua affecta in parte te querit.tu ſpem tibi el
diſſet:vnum adoꝛauit pꝛonus in terraʒ. Delectatus tas eius ad ſuperna wehiſti. tu radicaſti ptinus in eius ani⸗ o
li viſione iacob apparentem ſibi angelum cum eo oꝛa⸗ mo charitatem: u rigas illam vt crementum ſuſcipi⸗ nner
tionibus ne diſcederet luctabatur Oinltos legimus in at in munſibilibus aquis. Charitas a te in ipia diffuſa kac
veteri teſtamento huiuſcemodi viſione letatos:nec ali in te ab ipſa refuſa.hic ad monumentumtuum ligataz Do
ud tunc querentes.dum viſio illa pſiſteret. Hec muli⸗ tenet.illam ploꝛare facit. Quid ergo eſt quod interro/ dren
er ab angelis auertit vultum:vt poſſit caſu credens vi gas.quid ploꝛas.u cauſa queſtus: tu canſa ploꝛatus. kui
dere quem querit ſe conuertit ipſa retroꝛſum.Oulciſſi Tu inquietas illam. tu ab angelis illam auertis. tu vi⸗/ ſe⸗
mum eſt confabulari cum angelis:altitudinẽ atq; ſua⸗ uere in pace nõ ſinis. Tu illam delectari rebus ate cre⸗
uitatem humane lingue oñimno pꝛecellunt. Et ipi hanc atis non permittis. u ad amoꝛis tui impatientiã ad⸗
mulierem ad loquendum inuitant:blandis et compaſ⸗ duxiſti vt nec conſoletur in his que videt.niſi te quem che
ſiuis ſermonibus blandiuntur:et exquirũt cauſam.xo⸗ non cognoſcit cognoſcendo videat.videndo cognoſcat
lentes inferre ſolamen. Ipſi cum ea loqui delectare vi⸗ Quigd ergo bone Yeſu interrogas dilgentem atq; di⸗ en
dentur. ſed aliud ſibi pꝛe amoꝛe iocundius eis vertit ſca lectam.quid ploꝛas. Sed ad hoc interrogas vt erudi⸗ non
pulas:vultumq; vertit inquieta retroꝛſum:et a verbis as:vt finem imponas lachꝛymis eius.quam ad te con⸗ cun
eoꝛum auertit inſaniens et amoꝛe amens auditũ. Se uertiſti per penitentie lachꝛymas et oſcula pia eius vt hun
quitur amoꝛis ipſa nat uram:quiſe non in naturam re./ reſtaures in illa æperditam fidem. in qua ipſam ſal/ bar⸗
rum ſed in placitum trahicit. Quamuis chꝛiſius omii uam eſſe ſamiſti.Et plus addit ad amoꝛis et pij dolo⸗ tehen
angelo ſit ipſe nobilioꝛ:cuius nobilitatis quia deus ob⸗/ ris argumentum:l quem queris. Ypſe queſitus erat ſſere
lita maria.viuentem vt deum et hominem vere reſuci qui querit qui queritur.et ipᷣe ſe volebat offerre per ve⸗ torpln
tatum non vt erat:ſed hominem moꝛtuum inter moꝛ⸗ re fidei noticiam inquirenti. At illa exiſtimans e oꝛ⸗ Metze
tuos requirebat. Quo ſit moꝛtuo aptioꝛes atq; vahdi⸗ tulanus eſſet dicit ei. Domine ſi tu ſuſtuliſti eum dici⸗ poſit
oꝛes erant angeli ad ſolamen.et ad eius vſum dilectio to mihi vbi poſuiſti eum:et ego eũ tollã. Exiſtimatio guttet
nis:que ſenſu auditus atq; vilus percipi poteſt. Et gra huiuſcemodi foꝛte ab oſtenſa effigie cauſabatur. Yllam Aroei
tioꝛ menti rationabiliter eſſe vebet viuoꝛuʒ maxime an ſiquidem credimus oſtendiſſe ieſum. aut quia in oꝛto ten
geloꝛum:qᷓ; moꝛtui affabilitas. Sed quod gratius eſt erat monumentum.aut ꝙ magdalena ploꝛabat vt alte tusig
in natura ſeꝑe minus capit᷑ ab amoꝛe.qui fertur in pla⸗ rius non crederetur aduentus. miſi eius ad quem arti⸗ turge
cito non nature ſed ſepius accidentis:apud quem ſepi/⸗ culariter ſpectaret. pia tamen exiſtimatio fuit nec ab eo ſcen
— us agitur iudicio vtilitatis et delectationis plus qᷓ; iudi abſona ꝙꝙ in ipſa vicia eradicando:virtutes inſerendo ꝑ iſtim
Qdo rationis. Sed ne diuſcule talibus delectationibus egerat.et repullulantem infidelitatem nũc venerat ab tular
moꝛer: vtilioꝛ intellectus offertur. Statuit ab eterno laturus. Tenebantur tamen ocuh foꝛte cõmento dia⸗ ctyn
diuina iuſticia:vt anima que nullis creaturis citra deũ lli aut pia diſpenſatione ieſu.ne ſubito mniecti agnoſce er
conſenſerit delectari ipſe ſe ad fruit ionem impendat rent.quem amma eius amoꝛe magis q; vera fide que⸗ ne
Ac p hoc magdalena auertens vultum ab angelis.¶ cõo⸗ rebat. pꝛo eo ꝙ viuentem inter moꝛtuos requirebat. Prep
uerſa retroꝛſum. viditq; ieſum ſtantem. et non ſciebat Et non pꝛeſtans teſtiſicatiombo an geli fidem. mereba on
wieſus eſſet: ſcitura tamen in pꝛoximo lonitate que/ tur non aſpicere veritatem. Ende in obiectam oculis e
ſiti: poꝛro verſabarur adhuc in tenebꝛis ignoꝛãtie. Sʒ foꝛmam anima decepta non vera exiſtimatione ſe tra⸗
mirg et laudanda diuine recompenſatio lvnitatis: vt didit. ſed meretur erroꝛ facilter vemam. quia ſenſibus Een
exterioꝛibus non interioꝛbus incipit. Et ſenſualis q; Pin

quia querebat ſedula.q; nullis ſe cõſolabatur oſtenſis.

ſſtug d
l1plunb⸗

vt ho⸗
uferen

Poberat
bata
ſegeto
nnkn.
hnncnens
Entbit,
nereic⸗
ſti T
ernoruſe
allhen
npaf
noſolni
mmileme⸗
tefiten
dgennn
ſ mnor
Stuinqui
ggutim
noſeat
TuiM
tn ſem
igani⸗
ſuſcipif
Dffucz.
mligen,
inteno⸗
Portne,
is, tupi⸗
oate ae⸗
enri e
teqem
gnoſee
natqd⸗
Ntawcti
teton
eiusyi
ln ſo⸗
wo⸗
userat
werye/
Sgo
vmdoo/
inoro⸗
Pan
ſoo
ytale
marti
eegheo
cncop
rateb
da
oe.
ſegten
irhut⸗
Hertu
aulis
etrat
lioĩ

———— 7 —

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

intellectuaiis eſt ad curam facilio: cuipeq; minoꝛis:qui

vero er intellectu ſeu in ſpiritu oxoꝛitur.difficilẽ ⁊ tem⸗
peraneam curam habet culpeq; maioꝛis.Humiliter ta⸗
men ſed inconſiderate iſta mulier hunc quẽ exiſtimat
oꝛtulanum alloquitur:ſubijcit ſe in verbis credito vt
oꝛtulano ex amoꝛe que ſiti dicens. domine ſi tu ſuſtuli⸗

ſti eum. Dominum wcat plebeium abiectiq; miniſte/

rij virum:ad hanc humiliationem queſiti dilectione co
gente inconſideratam locutõnem emittit. Si tu ſuſtu

liſti eum. Que cauſa eſſe potuiſſet:vt qð querebat coꝛ⸗

pus qð tuliſſet oꝛtulanus. Non ſuberat cauſa.ſed amo
re inſaniens loquebatur impꝛouide magdalena. Oe ſi
cauſa ſubeſſet.etiam iſta ſuis ſtimulis agitata minus
ſapiens oquebatur cum petit edici. Non huic queren⸗
ti reſerandum erat.ſi ablationis cauſa ſubeſſet. Et mi⸗

rum.qꝙ hunc quem oꝛtulanum credit: alloquitur vlut

certiſſimum ſui deſiderij cognitoꝛem. Habet in moꝛibo
ſuis amoꝛ impatiens vt ſepe credat omnem hominem
aſtantem ſua vota cognoſcere:et in doloꝛibus verſatus
ab omnibus cum cauſa ſe cognitum credit. Adcirco ve
lut ſcientibus factum et cauſam omnibus loquitur ꝓ⸗

ut nunc feciſſe nouimus magdalenam:cui coꝛpoꝛe ab⸗
ſentes ſpiritu pꝛeſentes verboꝛum bellum indicimus.
Si doꝛtulanus tuus eſt notus ſi tua vota nouit. cur eũ
aſſertione determinata non alloqueris. Di autẽ igno⸗

tus cur ei non edireris quem inquiris.ſed inquis. ſi tu
ſuſtuliſti eum. Quem eum. Si oꝛtulanus ignotus

tibi eſt.tua vota non nouit: neſcit quis nam ſit.quem
tam diligenter inquiris. Quem eum interrogas. ac ſi

pꝛeſente ipſo illũ eum in monumẽto clauſiſſes. Quẽ
eum.Quid iſte ſi oꝛtulanus eſt.de quo queris agnouit
Bed optime neſcia loqueris.quia non patrem nõ fra⸗
trem non ſfitium non amicum terrenum inqumis. ſed

eum qui eſt et qui venturus eſt. et dum ſic pꝛofertur.ſi

ne agnominatione fuiſſe ſciatur. Sed credis ne tu mu
lier omnibus ſicut tibi tuum familiarem eſſe amoꝛem
Credis ꝙ omnibus ſicut tibi tuum eſſe doloꝛem vt di
cas: ſi tu ſuſtulſti eum dicito mihi vbi poſuiſti eum.
Quis intelliget eum quem fraugendo ſingultibus vo
cem impꝑetu deploꝛandi oꝛa rigando lach:y mis expꝛeſſe
non nominas. Sed fruſtratius iſta mulier verbis ⁊ lo
cutionibus vagabatur quanqᷓ; dumtaxat coꝛpus terre⸗
num inquireret:cum impotens viribus tollendi finge
bat audaciam.quia nec illa mulier coꝛpus illud vt que⸗
rebat exanimatum graue per molem poꝛtaxe ſola potu⸗
iſſet:cuius ipſa fuit de poꝛtitoꝛibus ad ſepulchꝛuʒ. Nec
coꝛpus chꝛiſti modica ſeu imperfecta:ſed cõmumi et cõ
pleta et decente quantitate conſtabat. Eed amoꝛ im⸗/
poſſibile ad poſſibile ſua opinione reducit. et quod ne⸗
quit efficere poſſe credit. Ceca et impꝛouida pꝛotinus
amoꝛis audacia:qᷓ; poſſit efficere plus pꝛomittit. Quo
autem iſta mulier detuliſſet ſi abſiuliſſet et coꝛpus peni
tus ignoꝛamus. Magis autem ipſam locum quo dela⸗
tura eſſet pꝛeuidiſſe non credimus.elus omnino ſine
ſcientia in eius anima bulliebat Sed qui oꝛtulanus ex

iſtimabatur: erat qui querebatur. Sed nec ſirum ad oꝛ

—

tulanum creditum maria renebat a pectum:et incertis
et vndiq; viſibus vagabatur.merens et eiulans: quia
nec pꝛotendebat reſuſcitatum:nec reperiebat defunctũ
Incerta mente et varijs coꝛpoꝛis motibus effluebat:
excepto ꝙ a ſepulchꝛo recedentibus omnibus ipſa ſola
non recedebat. Jeſus autem qui eam conſolaturus ad
uenerat. ſimiliter reſtituturus ad fidem ipſam. nomi⸗
natiuo verbo alloquitur dicens. Maria. Hec ſiqui⸗

dem vox expꝛimens nomen eius penetrauit aĩam eius

plus in virtute ad ipſam exiſtens qᷓ; in ſono edite vocis

Sola ſolita. ſolum ſolite audiuit oquentem: ac per vc

cognoſcens ſolitam vocem:recepit et fidem. Elnde cõ
uerſa illa dicit ei. Rabloni.quod dicit᷑ magſter. Quo
conuerſa:.Ad loquentem. Quia cum pꝛimo cõuerſa re⸗
troꝛſum videns vt oꝛtulanum ſua interrogatione com
pleta reconuertit oculos ad ſepulchꝛum:aut vndiq; gi⸗
rabat aſpectũ:ſperans ex aliqua parte ſibi apparere que
ſitum. Nũc ſiquidem audita voce queſiti ad eum ſe ite⸗
rum reconuertit motu coꝛpoꝛis pamplius autem mo⸗/
tu mentis in fide veritatis. Et wocat magiſtrum qui di
ſcipule nomen expꝛeſſerat. Non inuenimus ieſum ali⸗
quam mulierem ſed neq; matrem. niſi hanc ⁊ ſoꝛoꝛem
eius ꝓpꝛijs nominibus appellaſſe. Que vt ex adiectio⸗
ne verboꝛum ieſu compꝛehendere poſſumus.non con⸗
tenta verbis:ſed aptitudinem coꝛpoꝛis vt ſolita erat ad
pedes oſtendit vt tangeret.l Quiieſus ait Moli me tan
gere. NMondum enim aſcendi ad patrem meum. Clo⸗

lebat enim tangere maria magdalena. ſolitis appetens
gaudere contactibus:adhuc reſurrectionis vt erat non

tantipendens eterne reſurgentem coꝛpoꝛe gloꝛificatuʒ
volens vt tracta eſt moꝛtalem a paſſiombus ſubditum
Et quanq;ad vocem eius fide conuerteretur in eum:
non ilico ipſum per reſurrectionem altioꝛis conſiſtentie
cogitabat. Pꝛoinde ieſus cauſaʒ intactus adiecit. Nõ
dum enim aſcendi ad patreʒ meum. Vlerba ſunt iſta
implicantia rudem intellectum: ſed explicantia fidenb-
veritatem. Cangi nolebat ad ſenſuum conſolationem:
quanq; ſe tangi ꝑmiſerit ad reſurrectionis oſtendendã
omnimodã veritatem:ne coꝛpus impalpabile non qð
in ſepulchꝛo iacuerat crederetur. Quia nondum ad pa
trem aſcendi. Er quo erat omnibus pꝛedeſtinatis vtri⸗
uſq; hominis donanda pacatio nec querenda ſeu donan
da erat amplius ꝑ eum huiuſcemodi conſolatio ſuꝑ ter
ram.vt de ipſis mutuis coꝛpoꝛis geſtibusa quoq; poſ⸗
ſit eſſe gauiſum:ſed in ſupernis apud patreʒ ſuũ ſi qua

ſunt aut eſſe poſſunt in vtroq; homine ſolamina reſer⸗
uantur: vbi hominũ tactus tanq; in ſpirituali coꝛpoꝛe
optime ꝑomnia fulcietur.merito reſurgentis.qui pen⸗/
dens in cruce in tactu habit aſperuʒ ſenſum.vt ſeque⸗/
retur pena pleniſſima moꝛiẽtis. Non queras in me mu

lier ſolita tui anim aut coꝛpoꝛis fulc menta in mehoꝛa

tibi et ceteris ſunt cõmutanda fidehbus.vt non in ter⸗
ra querantur vlterius.ſed cum ad patrem meus fuerit

celebꝛatus aſcenſus non dei filij qui ex deitate non mo⸗
ritur nec reſurgit:nec ad patrem velut ab eo deſciſſus
nũc reaſcendere velit.ſed chꝛiſti bominis qui moꝛtuus
fuit in carne:nunc ab inferis et a tumulo exaltatus.et
in eadem carne ad eternum patrem in modico aſcenſu
rus: Sed nondum aſcendi trabea carnis indutus.quã
accepi ex virginali vtero cum qua conuerſatus in mun
do:cum qua affixus in ligno. cũ qua iacuiin ſepulchꝛo
cum qua gloꝛificata reſurgens aſpectibus tuis appareo
cum qua ſunt tibi et electis meis pꝛemia beatitudinis
alta donanda. Sed cum aſcendero ad patrem vbi erat
gloꝛificatoꝛum coꝛpoꝛum verus tactus.ſed hic pꝛo bea⸗
titudine nullo pacto me tangas.Mon ſunt ſub celo ad/
huc pꝛeſtande beatitudines ſed donande virtutes. Ne⸗
mo hic beatiſcandus:niſi ad patrem cum aſſumpta car
ne aui deſcendi vt aſſumerem pꝛioꝛ ipſe reuertar. Expe⸗
diebat omnino ad patrem regredi cum carne a quo per
deitatem nunq; diſceſſerat: et parare locum ſicut ipᷣe pᷣ⸗
dixerat. Et manſionum diuerſitate tributa:tactus bea
tifice gloꝛie verus erit.Alia ratione maria tangere ſata⸗
gebat. et alia ratione chꝛiſtus illaʒ abigebat a tactu. Il
la motu ſenſus adhuc in ſenſibus vjgens:poꝛtans moꝛ
tale nõ ſpũale coꝛpus. Sed ad deſignanda beatitudinẽ

ℳ₰

non eſſe in infmis ſed in ſuperis apud patrem ilama

tactu pꝛohibebat ieſus: vt in hac ſola muliere que pec/

catrix extiterat inſtrueretur eccleſia militans colligen⸗
da de gentibus et peccatoꝛlbus iuſtificandis ꝑ gratiam

nec in hac vita in chꝛiſto pꝛemia beatitudinis querat

necq; ↄſolari ſed tribulari af fligi crucifigi et pꝛiuari ame
mitatibus ſenſuahbus decoꝛari virtutibus appetat ſup

terram:beatificari vero cum chꝛiſto in celeſtibus apud
patrem. Mon eſt in carne moꝛtali competens beatitudi
nis taciꝰ:⁊ oꝛdinata poſſeſſio.Pꝛoinde a tactu gloꝛiſica
ti coꝛpis pꝛohibetur moꝛtalis adhuc ⁊ ſubiecta miſerijs
magdalena in documentũ et pꝛeſagium ceteroꝛum:vt
non in via et iam in chꝛiſto beatitudinis pꝛemia: ſed ex
ipſo et in ipſo et cum ipſo et ꝑ ipſum et ꝓter ipᷣmvirtu
tes et virtutum exercitia inquiramus·. In patria vero
ſuꝑna pꝛemaa infinite gloꝛie cum erimus apud patrem
ad quem vt manſiones debitas pꝛeparet et competen⸗
tia loca credentibus pꝛotinus et poſt paululum aſcen⸗
ſurus erat et chꝛiſtus.Qui magdalenã pꝛo tunc et pꝛo
illa intentõe a tactu remotam illam tranſmittit ad fra
tres ſuos apoſtolos:quos ex charitate fratres poſt re⸗
ſurrectionem appellat:oſtendens ꝙ ꝓpter reſurrectio⸗
ms claritatem ad eos ⁊ ad fideles ceteros non perdidit
pietatem. Clade aũt ad fratres meos:et dic eis.Aſcẽ/
do ad patrem meum.et patrem veſtrum. deum meum
et deum veſtrum. Aſcendo ad patrem meum per na⸗
turam:veſtrum ꝑ adoptionem et gratiam. Patrez me
um cum quo mihi eſt in deitate vera equaluas:patrem

veſtrum ſub q̊ͥ vobiſcũ eſt mihi vera fraternitas. Prem

meum et veſtrum. Homo ſum et vos homines eſtis.
In hoc vnum atq; ↄmuuem poſſidemus patrem. MDa
trem videlicet creatione.amoꝛe.beneſicio. dono. Sed
qm̃ deus ſum meus eterne:qm̃ hoĩes puri eſtis veſter
ex tempoꝛe.Deum meum et deum veſtrum: vt vng ſit
capitis et coꝛpoꝛis in deo et ꝑ deum eterna beatitudo.
DSeum meum cum quo mihi par eſt vna deitas. deum
veſtrum ſub quo vobiſcum eſt mihi eadem non diuer⸗
ſa humanitas. Magnam indidit chꝛiſtus nobis ad ipᷣm

fiducie veritatem:magnam pꝛotinus eternoꝛum com

munionem.imo ineffabilem atq; interminabilem vni
tatem. cum patrem deum vna cum ipſo dixit eſſe com
munem. Mecdum in his verbis omnem fidem aſrem
reſurrectõnis ꝑfecit:vt ſicut deus iuus eum cuſtodiuit
in penis. animam euulſit ab inferis. a tumulo coꝛpus.
ita et nos reſuſcitabit quia etiam noſter eſt deus.ꝛe⸗
rogauit vere credentibus ſperande gloꝛie infaindilem
veritatem et pacem habere conſtituit in aduerſis.vt ſi
cut eum ſuus pater in omnib gloꝛificauit ita vos qui⸗
bus deus pater et deus eſſe ab eterno preuidit. Ecce cõ

ſtituitur magdalena inter homines pama nũcia ſancte

reſurrectionis et ipᷣa pꝛioꝛ inter moꝛtales atq; coꝛrupti⸗
biles efficitur pꝛeconiſſa:vt ninnciet his qui hanc reine
rectõnem ꝑ vniuerſum oꝛbem pꝛoclamaturi erant.Et
chꝛiſtus oꝛe ſuo ipam pꝛimã ſue reſurrectionis euange
liſtam facit:de qua ſeptem demonia inuiſibiliter et po⸗
tenter expulerat.vt pꝛo peccatoꝛibus moꝛs eius creda⸗
tur et celebꝛata ſurrectio: vt nec infidenbus ad fidem
conuerſis nec peccatoꝛibus ad gratiam firme reuerſis
credatur adim gratia verbi. Mec a diuinis miſterijs pu
tetur excludi etiam ſexus femineus: et infirmioꝛ natu⸗
va non depꝛumit eum cui arridet virtus et gratia fulcit.
Conlſolatur deus pater ⁊reſurrectio filij mulierem q̃ ha
ctenus funt in ciuitate peccatrix:et nũc quaq; illis nò in
fecta contagijs:erat enĩ nibilominus infidens.Et in il⸗

la dat reſurrectionis pꝛeconmiñ vt confoꝛtet tunc inſide
lem apoſtolicum choꝛum: vt pꝛo peccatoꝛbo credamus

quartuſdecimus

chhꝛiſti ieſu tam alta miſteria celebꝛata: iuxta qð petrus

in epiſtola ſua inquit.Benedictus deus et pater donn⸗
ni noſtri ieſu chꝛiſti.qui ſecundum magnam miſericoꝛ⸗
diam ſuam regenerauit nos in ſpem viuam per reſurre
ctionem ieſu chꝛiſti ex moꝛtuis in hereditatem incoꝛru⸗
ptibilem et incontaminatam et immarceſſibilem con⸗
ſeruatam in celis:vobis qui in virtute dei cuſtodmmi
fidem in ſalutem paratam reuelare in tꝑe nouiſumo.
ee ſiquidem firmat cum ſe reſuſcitatum oſtendit.et
ad patrem et cõmunem nobiſcum deum in bꝛeui acceſ⸗
ſurum ſe aſſerit. Hec dicens ieſus:ab oculis magdale/
ne diſparuit Ylla in baſe repoſita fidei a qua dimota ex
titerat egreditur oꝛtum ilico reliquit ipſa ſepulchꝛum
nec vltra ſe inclinauit vt aſpiceret: nec amplius ſi ad⸗
huc eſſent vel receſſiſſent requiſiuit angelicos teſtes:
de reſurrectione credula de queſita iocunda. et vt iuſſa
Tomini et magiſtri ꝑficeret animo et coꝛpoꝛe feſtinauit
Et cum reuerteretur ſuas conſocias in itinere infra ſe⸗
pulchꝛum et hieruſalem conſternatas animo lentogra

dientes veſtigio adinuenit. Qnas etiam ſociali diſere

tione retento pede atq; interpoſita ſeſſione dum iſta cũ

maria fiebant neſcientes credimus expectaſſe. Sicin⸗

ſimul verſus hieruſalem venientibus: illi iocundanti

lulis triſubus pꝛe doloꝛe. ieſus occurrit dicens auete.
AIlle autem acceſſerunt et tenuerunt redes eius a ado

rauerũt eum. Occurrit ieſus eum ſedulo amoꝛe que
rentibus.et ſollicitam curam gerit.ne anime dilatione
frangantur. ſeſtino remedio fragilibo opus eſſe cogno⸗
ſcit ne ſpes dilata in deſperatõnem tota mutetur: et ne
pius animus habitũ impietatis aſſumat:Cura eſt chꝛi
ſto de infidelibus vt adducat ad fidem hcet omnes non
veniant: cadentibus ab habita virtute vt reſurgant q;
uis nõ omnes pariter releuentur: de his que aguntur
virtutibus ne labantur quanq; inuemantur nõ om̃es
in his eque ſtabiles et in operibus efficaces: de his qin
a virtut ibus non deficiunt in amphioꝛa pꝛonciant ied
tamen omnes eodem ſpiritu non feruent. Et vt pꝛofi⸗
cientes ꝑueniant.ſuis miris modis in ſecreto et muiſi

bili ſenſu occurrit.et ſua pietate ſuffultit in occurſu hu/

liuſcemodi dicit.Auete.lenitudinem pacis ad abdica
tion ꝑturbationis inſinuans.et plus mentiq; ſenſib⸗
coꝛꝑis ipſe ſaluatoꝛ occurrit.vt coꝛpe oculis vrbo mẽ
ti voce in aurib tranſfuſa loqueret᷑.vt coꝛpoꝛea et mu⸗
tua viſione anima inuiſibiliter munſibil fide de reſurre
ctione firmaretut.Occurꝛit ſaluatoꝛ viam huius mun
di pauide gradientibus:quia ipſe via in qua melioꝛ eſt
ducatus:vt relicta ſeculi via.illam que in patriam pꝛo⸗
uehit gradiamur. Et pacem loquutur: cum obuiatoꝛis
moꝛe ſalutat.Auete. Quod hebꝛaica lingua verbuz eſt
pacis.At ille tenuerunt pedes eius. Quomodo tenue⸗
runt. Oeniculando ante eum. ob reuerentiam et amo/
rem · Et ſe tangi nunc ieſus ꝑmittit ad oſtenſionem et
certitudimem reſuſcitati eoꝛpoꝛis:quod marie denega⸗
uerat in oꝛto in abdicationem ſenſualis delectationis.
Geſta enim chꝛiſti nunc denegata uunc conceſſa.nunc
pꝛohibita nunc pꝑmiſſa magnam nobis aſtruunt miſte⸗
rij rationabilem varietatem.vt vnum et idem qð vno
tempoꝛe denegatur alio conceditur atq; ꝑmittitur defe
ctum in queſito indignitatem in querente. ineptitudi
nem in modo.impoetunitatem in tempoꝛe.indecentiã
in re dum negatur impoꝛtare credamus.cum vero con
ceditur his caruiſſe atq; oꝛnari contrarijs firmiter au⸗
tumemus:nec pꝛo tanto diuinum mutatur conſilium
ſi opera varientur. Nouit enim diuina pꝛouidentia ſi⸗
ne dolo noſtris vtilitatibus conſulens:qualiter ⁊ qu an
do et quid nobiſcum diuerſimode ſit ggenduʒ. Er nuc

2o
oi
reuſ.
ſemm
anicna
mapen
l .
wohe
leſt
ſtitei
gitillis
tbush
reinfid
ölrſie
dubioti
hle ſitd
famiart⸗
cloſioꝛ
Cltitſal
re.Qus
eiſdem
terprer
mulitor

„gnano

ſo ſeuiſ
quibus
tefutni
Hocue
llmireg
los afoꝛ
tum eua

ere rep

tes ingte

dicit ad
cipis q

riam d.
kterno
eni fact
weecar
merow
duſit pf
om do⸗
ineternuu
egvalitat
Nbosabf
umeuaen
Nenitoe
I Ugtürg
Woſelin
flosgao
Unteieſin
rſcheet
Nireſpr⸗
tonis.
uiturn
Cnnsnnn
i lllmn⸗
tenver
en
pie
wnn
ſoehe
gehe

peng S „ . ni nen ſingulariter et amaro animo petrus iohannes
ANn pꝛocliue muliere tangunt eroſeulantur ominicos be tanen ing ad ſepulcheum necieſum aut angeloo ed
des:et ad ſolita reuertitur magdalena. Et recognoſcut quiai n cum lintkraneg enn⸗
nſenmn set da tolles idere affixum. et in theca tantum monumentũ vacuum cum lint ranmmdbo pvi⸗
rteſur reſuſcitacum:quen viderant cruciaffirum. et in gere meruerũt. Et illi audientes quia viueret. et viſus
ine ina recluſum. Et reſuſcitatus in coꝛpoꝛe in ilarum gerre mert enndientes gula Dueres
lceu adule Keſer ſhzte liue coꝛpoꝛe in ani⸗ eſtet ab ea non crediderunt quia et ipſi acceſſerant ⁊ ni
W nimahes Flerre alttar orlnorliue a t in va hil viderant. Regebantur moꝛe illoꝛum qui cum anxie
tmn e euneius erhfanter Camettrd mema⸗ tate alloqui gliſcunt.quiq;uis quod dicitur verum ſit
nünn lida fide mentis:pteſtantes iin ge ne torhie en⸗ quouſ; videat ſdem pꝛeftare couſunt. Se dmirum
tte Rirrn entaad eeroe nan n eis meritono⸗ ꝓ iſta mulier ad iſtos marime ſe traſæbat alism nõ no/
ice Karenrreroneeiceampeneremur. ctantes. Tuc uimus cauſam muſi quia ipſa nouerat eos magis amoꝛe
ucd Brailierpianeutngmnge de chꝛiſtoa mẽ feruentes aut cros aerirec wldꝛe P bs Mihus be
nuker eb Zhanamtund⸗ ercluditur:ille videlicet qui tituba mulleres gaudebant ipſi quaſi ne lee . antur. Er
ugann kai fide aut illam tremulaʒ facit. Nullus norioꝛ timoꝛ mos eſt cum plures amatoꝛes in vno di o pꝛe cete/
lloſig rE ndeaent la . ſtis eius in nt̃am ſaluteʒ ris amando cõueniunt:ad ſe inuicem p us requirüůt
J ̃ heſitare de chꝛiſto:atq; de geſtis eius nian 3 Et ſiveriſimile animal ad ſuum ſimile lungit mnoeio
0 uſti Dubio cõmoueri. Radix bonox fides:ſine qua impoſſi⸗ Et ſi veriſimile animal ad ſui ungit:amo⸗
ucn. . ſimiles plus aſtringit. Quib·
ri bile ſit deo poſſe placere. Cetere virtutes ex ipſa velut naturg in amoꝛe magis abaliquibus diſcurrnturin
fiun ramia radice conſurgunt. Hiuius radicis cõmotio peri / auditis ab aliquibus ſtatur abaliquibu curntur in
incertum: ſed ibus ad querendij. Interea
e mmne culofioꝛ eſt q; ramoꝝ. Mꝛoinde timoꝛem qui eam con⸗ mncrtln Kahceiri ititer kugebanturlellt d nenna
olenogn cutit ſaluatoꝛ reſuſcitatus excludit dicens. Molite time dDum iſta que ſupꝛadicta ſunt ag a peume
inen. . RUE ci lieribus angeloꝝy vſq; dum eſt chꝛi⸗
ildit⸗ re. Quod etiam ſui legati ad ſepulchꝛuʒ angelici teſtes locutione ſacta n bierutarhaſlnn cacernn ft went
dumſci eiſdem mulieribus cum viſitarent ſepulchꝛum ſimli⸗ ſti apparitio tercia ſubſe eiiloerſh fſtin ge
oclndant militonum nõ obliuiſcitur.qᷓ;uis ſecum in tam alta u anatone wonriteunmna in cergotum et decreto pilati ve
uule Sia nan wtich coorrarent cum ſolaen pee imoꝛe mn cuſtodirent a furto coꝛpus poſiti fuerant ad ſepulchꝛũ.
Beine lo ſeuiſſimo relinquentes:ſed Euran eonintgarn herſt õä Kunciauerunt peiheienn
enine Auibus ibet multeribus talia nchare Been buͤt ſacerdotum omnia que facta fuerant: et illi congregati
ſdicrun arriln meiaſr eant mn ganleamn. bi vmebit. 1 conſilio cum ſenioꝛibus accepto.pecuniam copioſam de
keah Hocidem angeli nauloante Baſerzin Mnshulur⸗ erunt militibus dicentes. Dicite: quia diſcipuli eius
lorer ne almi regis benigmtas: qui relictus in bello ſuos Ranni. nocte wnerunt etfargertim eunn noee wemientib
meſtchei dos foꝛmidoloſos fugitiuoſq; ſocios fratres nomii ie Et ſi woc auditum fuerit pꝛeſide: nos ſuadebimus ei:⸗
mesnon cum euaſit.et nouitatem celeſtem eis in ſuo cone o äl petunia:ſeceriit
ſurgantqz dere repꝛomittit DHucis excelſi ulege gin ernne ſcut crant edocti. Er diumgaiect derhinn iſtud apud
e agannur tes ingruente bello tempoꝛe H r tia pein indeos vſe; in ochernü diem. Culioes erant ſe pul⸗·
nnd offes dicit ad eos tenuiſſe õ emmer tia pein dpri non cosponis quani pzo cuſtodiendo coenose aif
Ne hocn cipis qui poſt preſſuram caumaq; be drum. Gi W etſene Sepnepetmn a zandtt omminoinablarum co⸗
vncanten riam de ligno de tumulo de lege grtbert den ogenitus pros ſiquidẽ non potuit cuſtodiri:quin ex indita virtute
Ernenuf rorno parra continuo fares ope anl abe tem /½ cuſtodu abiecta perpenſione reſurgeret. Meq; cuſtodes
toet ntif enĩ ſactus eſt in multis fratribus et ſu cep deliũ niu? hyumana mduſiria piudicare diuine potentie potuerüt
veluruhu poꝛe carnis traduce in parentem in ſaoreſe frattes. Er Etqztis poſiti eſſent de pꝛoindentia iudeo⸗um pontiñi·
Gadabaia mero wluit eſſe matrem cum am riticioſum faſit cum. ne diſcipuloꝛum ſurto paterentur ipſi calummazz; ℳ₰
ibtin rrattannigem rogntandl Ekeumnloe nos pouiſione poſtera excellentius pꝛeuidit altiſſimus vt 26 * † à
mont gium: dominanck faſtum depꝛeſſit. E os in fraterna ipſi eſſent peimo iudeis teſtes veriſſime reſurrectionis 4
AA e ineternum ſecum pꝛeuiderat eclatren tenteiſi Auifuerant adhibiti ad excubandum contra opinatum
Nriin vhNenee ene tennoregno dſen non tamẽ ſu furtum coꝛpis. ſed ſemp ſibüpᷣi mentitur iniquitas. et
ſohn naaabiirſun etſpnenemd wint com pꝛimo; cõmentum maligni ſuum retoꝛquetur in caput:et ſepe
eſorii enbechg frtendimenn ul epoe ſt natos non iniquis in contrariã reflectitur ꝑtem quod ad vota com
1po⸗ genito equo fraterno iure viuere poſſe po lalſeenn pnunt. Plerunq; in aſtucia ſua mundi ſaptentes dñs
bauce⸗ in natuna qua deus: non in carne in qua ſingulariter na Pompeeirnditꝛvt vndle credunt elabt inde tapiantun.r
dugae tus:ſed in gratia et goꝛis pꝑ viuentem ſpirituʒ quem in de letari ex eo triſtentur. O quanta iudeoꝛum ponti
detbiheſ filios adoptõis effudit. Hemꝑe ab earum oculis diſaa vnde . O.EU. — (ien pt ill B
ſiios odoptis eſfudit. Nempe d ſi ficum debuit eſſe confuſio quantuſq; doloꝛ: vt illos aus⸗
mn rente ielu auod eis bredner eletitent maneren ſzt dirent reſurrectionis illius teſtes quos contra furtum
n Flaer nunctare dpetonis viſonetRcma:n pohverit ſtatuerant eſſe cuſtodes:et ſcirent illum viuere.quem
mmnt. dñi reſurgentis et leticiam eis in galilea future appari / tanto ſiudio moꝛtitradiderant. Ericiale malum iio⸗ u3
me tionis.! Er venientes inuenerut vndecim aeaba verabat animos. cum timerent illum in vita noua ſu⸗
nn tos. Ouoo paimo weut geiaickſernenticzl en rioꝛem: et fruſtratam eſſe omnem induſtriam quam
. qulcut magòalenamerto nini ditreſtibne ſ zmrertt ſuam necem ediderant. Et nulla peſtis animos ho⸗
nrmnſe, de ei marime ab euangeliſtis rribein rafnriecti minum tam ſeue depaſcit.qᷓ; cum ſciunt ꝓſperari poĩa
n vris ninclaherit veritarem. mmianr entollnerttenm inimicum: quem nullo pacto volunt amicum. marime
tun aſe via eum viderunt occurrentẽ.audierint et loq n cum redditurerpſecutione ſublimnoꝛ. Malmiſſent „
— etienuerint eins o es. er nfecra inclingtoͤne G io dei nõ intuliſſe necem:qᷓ; ipᷣm ex moꝛte reſurgere. Pꝛo
e inſde veritaris adoꝛauennt ſaRtem. E neto tinus enĩ ſerris emulis leditur.ſi aduerſarius exillatis
r dun pia pmihione marie pumtmat wermilſa ſi eele⸗ malis amplius inclareſcit. Pontiſices et ceteri hecau⸗
nier a tas nunciandi et viſa eemta oietendiqne Pe dientes ad chꝛiſtum penitentis agentes to ta intentöe
nnd lalloquio ſnader vern eſe aue vidernt uo pKrpeinta debentes conuerti potius ad falſa cõmenta moꝛe ſolito
hnaſi lis qui cum ea fuerant ad ſepulchꝛum. cum ipla pein.
ticue L

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

eis ediceret viſionem vidiſſe ciuium ſopnox. Lugebãt

14

ſunt conuerſi.Nam ꝓpꝛium eſt depꝛauatoꝛũ bominum

vt ex bonis ad mala ex melioꝛibus ad peioꝛa. ex optimis
ad peſſima conuertantur:et relicta veritate.ſe pallio fal
ſitatis obnuant. Elnde audientes hc congregati ſunt.
non in charitate ſed m miquitate iterum contra chꝛiſtũ

ſalſitatibo pugnare tentantes:et ſumpto damnato con

ſilio.teſtes pecunia coꝛruxerunt.in mendacijs inſtruen

tes:ꝙ ſopoꝛe depꝛeſſis coꝛpus a diſcipulis eſt ſublatum

Et ſecuritatem ꝓmittunt a pꝛeſide ipſi pemtus paue⸗
facti.et territi animo falſam fingebãt audaciam ſed me
rito deluduntur:cum mendacium aliquo veriſimili ne

ſciant coloꝛare:nam omne mendacium quod creditur:

coloꝛatur ſimilit udine wri.Pꝛoch Si doꝛmiebãt.quo

modo viderũt quod teſtificati ſunt. Que leges doꝛmi⸗
entes admittunt in teſtes. Quis teſtiſicabitur: qð nõ
videt. Et ſi foꝛte crederetur ꝙ ſomniando vidiſſent:in

ſomniantibo cõtinuo eſt deluſio. Et ſi doꝛmiendo in ſo⸗

mnis viderunt:cur ergo ad rem tam eis contrariam ex

citati non ſunt. Solent pꝛoꝛſus in ſomnis aduerſa vi⸗
dentes ſubito excitari. Et ſi excitati cur fures non fue⸗

runt ilico pſecuti. Si vigiles ꝑnoctabant: cur inermi⸗
bus non reſtiterunt armati: Nempe per omnia ſunt a
ta mendacia nil ſimile veri habentia:vt in eos in vitaß ⸗

lſenti ad confuſionem: in alia vero ad condemnationeʒ
omnia reducantur. Sed attrita frons pfidoꝛum non
confunditur.niſi cum nolens ſibi aduerſantia patitur.
eminata malicia naſcitur renouate: cum nolunt au⸗

dire nouitatem celeſtem iniciatam in chꝛiſto. Et cum
ex pecunia conantur infringere veritatem argumentũ

exiciale omnino colligitur:cum celeſus et eterne vite
inicium velut non exiſtens obruitur. Inſaciabilis vo⸗
rago malicie:cui male agendi argumenta non deſunt.
Et ponderoſioꝛ in animo qᷓ; in trutina fuit ipſa pecu⸗
nia:que teſtium animos ad falſa flectenda commouit.
Heſſima cupiditate illoꝛum ammus angebatur:vt ac⸗
cepta pecunia reſurrectioni chꝛiſti ipſis audientiboap/
pꝛobate ꝑ angelos male ſuaſ turpius inclinati conarẽ⸗
tur inferre calumniam:et conuertere in mendaciũ ve⸗

ritatem. Iuxta quod male pꝛemomti ꝑ vniuerſam ci⸗
uitatem tale cõmentinn publice diuulgauerunt:et pꝛe
dicatum eſt tam crudele mendacium et veritas turpi⸗

ter coꝛruit in plateis:de quibus vſura et dolus in ma⸗
lis conatibus non defecit. Et diuulgatum eſt apud iu⸗
deos tenaciter vt vſq; in hodiernum diem coꝛpus cre⸗

dant fuiſſe ſublatũ.aut ex peioꝛibus pꝛeſumant in chꝛi⸗

ſtum· Quid igitur nequius eo qð nunq; quieſcit a ma⸗

lis:vt cum vna via male agendi pcluditur· velut aqua⸗
rum impetus etiam in ꝑtem aliam diriuetur. Hoc ſi⸗

quidem depꝛauatoꝛum eſt ꝓpꝛium. Quid criminoſius

qᷓ; ꝙ diffuſa pecunia tempoꝛalis fecerit diffundi menda

cia ſup oꝛbem.et ipᷣa coꝛruptibilis coꝛruperit hominum

rationem.et moꝛtalis exiſtens ad vſum data moꝛtalibꝰ

vitam denegari fecerit mmmoꝛtalem:videlicet ꝙchꝛu?
omnium vita et beatitudo honoꝛum non ſurrent a moꝛ
tuis. Sed velut res inanimata et inſenſibilis fuit fur⸗

to poꝛtabilis damnoſo futuroꝛum in preſagio factum
eſt. cum rememoꝛatõne peiſcoꝛum: incum bente aua⸗
ricia confundatur vita moꝛtaligapſa regnante tiranni⸗

ſet et omnino peccatũ ipſa ſupſtite obꝛuatur et virtus
et ſerpente vt putrida tabe.mendaciuʒ pꝛo veritate cla⸗

reſcat. Clerũtamen ſicut non deerat inpijs ſollicitudo

puerſa quomodo confundere poſſent nouitatem cele⸗
ſtem:ſic et pijs non deerat ſollicitudo querendi ſi repe⸗

rire poſſent vllatenus reſurgentem: vt petro a ceteris
ſegregato in neſcio quo loco quem ſcriptura ſilet. dñs
apparuerit. et confoꝛtauerit in fide coꝛ eius.et finem de
derit in fidelitati et lachꝛymis eius. Qhi regreſſus all

quarxtuſdecimus

ceteros cum gaudio:apparuiſſe dominum nunciaint.
Quod vbi auditum eſt aliquibus diffidia ſacta eſt. ali⸗

quibus ſpes.aliquibus conturbatio quaſi ſingularita⸗

tem apparendi cauſantibus:aliquibus pꝛoficiſcendi ꝑe
gre ſi obuiũ hrẽe potuiſſent. Quia quo mag reſurrexiſ⸗

ie ferebatur: viſendi creſcebat auiditas zode duo

ex diſcipulis coꝛpoꝛe ditiſſi a ceteris.relinquẽtes hie⸗
ruſalem reſurrectõnis diel in emaus cum triſticia coꝛ
dis inceſſu coꝛpis ferebantur conferentes ad inuicem
lamentatiuis ſermonibus que in chꝛiſto tirannice ge⸗
ſta cognouerant:quibus ſe ſaluatoꝛ moꝛe peregrini via
toꝛis adiunxit dans ſe triſtibus ſocium pia curioſitate
pꝛolatis verbis aures accõmodans quaſi neſcius rela⸗
toꝛum:et tenens effigiem alienam a cognitione loquẽ⸗
tium eo merito quo ipſi de ipſo heſitabant ipſos de ſer⸗
monibus vt remoueret erroꝛem pcunctatus eſt dicẽs
LQui ſunt hij ſermones quos confertis ad inuicẽ am⸗
bulantes et eſtis triſies. Expertus in ſemetipo erat de

quibus interrogat.:et non ſolum alte nouerat ſed didi
cerat experimentali ſciẽtia de quibus inquirit. Sed ve⸗

lut magiſier interrogat que ipſe cognouit:vt diſcipu⸗
los non tam in ſcito ſed inſtruat in ratõne ſciendi.a
gua dignatio ſaluatoꝛis qui de ſe loquentibus aſutit:

vt in amplioꝛa poſſe reepxre ſi actus fecenmus melio⸗
res.argumentum indubitate conſurgat Nam ſi loquẽ

tibus pꝛeſtitit pꝛeſentiam coꝛpoꝛis:actiuis amatoꝛibus

pꝛeſtabit pꝛotinus pꝛeſentiam deitatis. Et in effigie pe
regrina ſe poꝛrigit peregrinis. vt nõ perfecta eius in hac
Vita poſſit eſſe cognitio.innuens ſiquideʒ vt et vita no
ſira ſit quedam peregrinatio ſup terram: vbi tantuʒ ſit
neceſſaria vſucapio non delectatio. et connerus amoꝛ
in pfunctoꝛijs granis oꝛbis Ecce vadens in gegre vſq;
dumtaxat appoſitoꝛum capit in ſtabulo incurie cetera

termttens:nec eum ſollicitudo moꝛoſa ſed itineraria

plus moleſtat. Oagnum ſacramentũ in moalbusſt um

pſimus cum poſt reſurrectionem chꝛiſtus velut pere⸗
grinus apparuit: vt oſtẽſa nouitate celeſti pegrinatio
ipla vita hominũ reputetur. Et tota veroen fideliũ de⸗

ltinatio in hoc fiat vt quod ſemel oſtenſum noſcitur in/

tentione atq; in moꝛibus id agatur. Sed vera ſiquidẽ

illa eſt que in adm uenta ſemper nunq; in relicta retro⸗
uertit aſpectum. et nihil de vita pꝛeſenti ſibi ꝓpꝛium fe⸗
cit:excepto quo regulata natura fulcitur. Hoc enim ſo⸗

lum ommbus eſt in iure.quod vero excedit in wlunta⸗

tate non neceſſitate.nec iure naturali peragitur. et illo
non voluptuolſe vel macule.Sed moꝛe mendicario ſic
vadens mn peregre vſus eſt. nec venllum cuiuſpiam glo
rie fixit in terra.in qua peregre mouebatur ſed illa que
poſſunt notum facere plus obtexit. De ſe diffidens nec
habens bꝛachium in coꝛruptis diſciſſus a ceteris exom

ni ſe totus in vitam incõmutabilem introuerſe pꝛogre

ditur pallio vetuſtatis exutus.quo mundi ciuis indu⸗

tus agnoſcitur.illa vilitatis et nouitatis veſte ſe obnu

ens:qua pꝛediti non huius ſeculi ciues ſed eſſe celeſtes
ſpectis a mundo fulgoꝛibus inclareſcunt. Pꝛeter aſti
titionẽ in effigie peregrina· interrogatio de collatis ſer⸗

monibo animos ad aliud trahit. Sed qui ſunt ſermo⸗

nes in via cum triſticia ſic pꝛolati nõ vt ignarus inter⸗
rogat:ſed vt potius repᷣhendendo inſtruat.Nam quan⸗

q; in via ſumus.dubij de chꝛiſto nõ debent eſſe ſermo⸗

nes.quoniam heſitare de chꝛiſto non dubia ſed certiſſi⸗

ma conſtat eſſe damnatio. Et quis vera ratio vſus

mos ſolitus.chꝛiſti miſterijs conſentiant:fides vera ſu
pꝑgreditur omnium iſtoꝛum iudiciũ.cin firmier aut tre⸗
mule adſvſimꝰ. Pꝛoinde ſi firmiter. cur dubij aut que⸗
ruli aut pleni amaritudine ſunt ſermones. Cur coꝛ in

netr
Hen
chriſto
palenti
eentin
amliue
nimnent⸗
mmpun
ſcils d
Knecel
ſnicem
turinuig
nenetol
enute⸗
Mammar
lebantur.
eeltes.
oiſtic

epantin

ſaer eue
les. Men
noͤgueri⸗
moꝛlbue

isplus
(cognitae
fffigie pt

ſgemtee

cſibitco

lscogni
Vera ſimmd
fumpenn
nallinse⸗
ſeo inan
tamhad
mnuite
itſeda
uerit
hieruſa

grest

gür ab
lus es
ignoꝛn
lus dun
etinten
mnomen
ſimolyvi
Solls ,
um abe
lno cruc
Ptumon
Cpagain
ſobſtant
Windin
Mlasi,
ſeragran
lsabin
kutetem
tisſolns⸗
umw
ſinnn
lngen
loſiti
lunf
lgtet
momm

N dſape
ſdenci
bus aſtt
mus melo⸗
umſi oori
motoabis
neffigep⸗
on hoc
et vita no
tantuz ſit
Ius amno
Rheyſq
weceten;
linerang
oabsſonn
Velut pere
Egunenop
ificehi
voſervrin⸗
denſi
lcta reno⸗/
Peaumſe
enim⸗
wnte⸗
r, et o
icano ſic
puamgeo
ila ave⸗
icens net
enoerom
ſepvopre
is inau
eſeobnnn
eleſtes
Netertſi
larissſet⸗/
1 ſamo
nointen⸗/
nquan⸗
ſeimo⸗
ltertiſt
to vins
zpere ſu
aut tre/
urve⸗

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

penetralibus fluctuat. Cur animus anrie querulatur.

BSi autem tremule ſidei argumenta ſuſcepimus. cur
cheiſto facmus impoſturaʒ quaſi agenti infirmiter nec
valenti ꝑficere quod ſpopondit Yuſte illi arguendi erãt
et vt increparet addendo doctrinã dñs inquiſiuit. er
amplius ſiquidẽ arguendi ſunt qui poſt tanta fidei mo

nimenta coꝛde in fide nutantes. in verba dubia ſepe ꝓ⸗

rumpunt:et plus exaggeratur ipᷣa conditio.ꝙ dubius
ſocius dubiũ querit.cum mutua ſit locutio inter duos
vt nec alter alteruʒ repꝛimat aut ſolidet ſi vacillet: ſed
inuicem ambulant. inuicem diſſentiendo a fide loquũ⸗
tur inuicem triſtãtur. NMam triſticia dubietatis eſt ger⸗
men:et ab illa velut a ꝓpꝛia radice cõſurgit. Sed illi ad
huc nube inſidelitatis et dubietatis obtecti.quoꝝ oculi
etiam machinamẽto malo ſed diſpenſatõne diuina te⸗
nebantur arguti:arguunt quem reputant pegrinũ di⸗
centes. Tu ſolus ꝑpegrinus es in hieruſalem et nõ co
gnouiſti que facta ſunt in hieruſalem his diebus. In
crepant interrogati terciᷣ ſocium. quem nõ ex ꝓpoſito
ſed ex euentu ſuſceperunt:eius ptinus cognitõe caren
tes. Nempe atq; omnifarie verum eſt. ꝙ qui chꝛiſtum

nõ querit exwto ſeu determinato ꝓpoſito:ſempꝑ fit aia
moꝛibus et amumis ⸗ cagiationibuif allenus. Et in

his plus q; coꝛpe ꝑegrinus apparet. Effigies ſiquidem
cognita eſt: ſed effigiatus ignotus aut modus quo alia
effigie ꝓtinus effigiatus eſt. Nemo ignoꝛat pegrini ef⸗
figiem:ſed vera facies ignota conſiſtit: ſi cognita ilico
ceſſabit conditio peregrina:et erit quaſi colonea aut ci⸗
uilis cognitio.ſic in chꝛiſto oĩm factoꝑ vere cognoſcimꝰ
vera ſimiliter impꝛocata ꝑ noĩa ipᷣin vero et actoꝑ mo⸗
dum penitus ignoꝛamus. Quia vero videbatur eis ꝙ
nuliius effugeret ſcientiam qð geſtum erat in chriſto:

ideo inquiſiti de ſingularitate ignoꝛatie quam ipᷣim tan

tum habere mirantur. vt ſolus nõ referatur ad id quod

in ciuitatem ſolus aduenerit ſoluſq; in his dieb affue⸗,
rit:ſed ad id ꝙ rem tam omnibo notam ipſe ſolus igno-

rauerit:aut poſt omma facta nũc de remotis ꝑtibus in
hieruſalem ſolus appulerit. Sed bene in hoc arguunt:

wYres tam nota nullius de bebat vitare noticiã: alterius
auũt ab ipoxr intelligentia quaſi arguendo dicunt. Tu ſo

lus es pegrinus in hieruſalem. Eleritatem altiſſimam
ignoꝛando dicunt. Qm̃ ipſe ſolus in pt̃e verbum. So

lus duarum filius naturaꝝx. Solus eodem tpꝑe in celo
et in terra. Solus eodem inſtanti btũs et miſer. Codz
momento in ſuꝑno thꝛono ⁊ crudeli patibulo. Solus
ſimul viatoꝛ et cõpꝛehenſoꝛ. Solus deus et homo ſim ½
Bolus ſingulares gradiens vias.Al celo curſoꝛ ad vte
rum.ab aluo virginali ad ſpeculabile ſeculũ:ſponte ſub

iens crucis obpꝛobꝛiuʒ. Inſenſibili coꝛge introuectus
in tumuluʒ:exuta carne in aĩa petens limbum: inde ad
coꝛpus inde ad ſenſum. Inuiſe incogmite nota cum vi
ſa obſtantia penetrans.demum ſcandens in celũ. Eo⸗
lus in diſtinctis duobus lociſq; diuerſis exiſtens vnus
Solus in monte alte contemplatõis: ſolus equoꝛinas
peragrans ſemitas.ſolus tranſfiguratus potẽter. So⸗
lus ab inferis reuocans iam aſtantes: ſolus donans li⸗
bertatem necis.et omnis penalitatis naturam pᷣpedien

tis ſolus amatoꝛ hoĩm. Solus ſimul diuerſoꝛũ hoſpici

oꝛum hoſpes:ſolus immoꝛtalis natura:moꝛtalis carne

aſſumpta. Solus immoꝛtalis potentia: dumtaxrat vo⸗
luntate moꝛtalis. Solus in bello:ſolus in victoꝛia.ſo⸗

lus in triumpho. Solus in moꝛte moꝛtẽ vincens. o
lus in ſoolio. Solus in trinitate filius. Solus in hna⸗

nitate:pficiens que nõ capit ſenſus humanus. Solus

in omnibus mirefactis:vt vere de ipo ꝓphetatũ extite⸗

rtt. fingulariter ſum ego donec tranesm. Muta his ſi

2

milia huiuſcemodi ſolitudinis verbum:quod diſcipuli
cheiſto velut ꝑegrino incogmto ꝓtulerunt vt etia ipſi
diſfidentes quem ꝑegrinum eriſuimabãt dixcrint igno⸗
ranter. Interrogat iterũ chꝛiſtus dices.( Que MWo
ro in ſeipſo exꝑtus erat que ſcire tentabat: ſed querii cõ
feſſionẽ verlo vt docendo abſcidat erroꝛm dam net du
biam nidem. At illi ſubinferentes dixerunc· De ieſu na
careno qui fuit vir ꝓphta potens in ope et ſermone:co
ram deo ⁊ omni pplo. Et quõ eum tradiderunt ſummi

ſacerdotes et pꝛincipes nii in damnatõnem moꝛtis: et

crucifixerunt eum. Nos aũt ſperebamus qꝛ ipſe eſſet re
dempturus iſrael. Et nunc ſuꝑ hec om̃ia tercia dies eſt
hodieꝙ hec facta ſunt.Sed et mulieres quedam ex no
ſtris terruerũt nos que ante lucem fuerunt ad monu⸗
mentum:et nõ inuento coꝛpe eius venerunt dicentes
ſe etiam viſionem angeloꝝ vidiſſe qui dicũt eum viue⸗
re. Et abierunt quidam exniis ad monumentũ: et ita
inuenerunt ſicut mulieres dixerůt. Jpm vero nõ inue
nerunt. Quanqᷓ; geſtoꝝ referant veritateʒ in magna
nte diffidunt.et minus debito credunt. eum ꝓphetam
dDumtarat appellant.qᷓ;uis addiderint potentiaʒ oꝑis et
ſermonis coꝛam deo:cum ipᷣe penitus deus eſtet carne
aſſumpta in ſimilitudine hoĩm factus:et habitu inuen
tus vt homo Aut foꝛte iſti nunqᷓ; crediderũt verum eſſe
bumanatũ deum aut de relurrectione difni ſi credide⸗
rant abiecerũt. Idcirco de ipſo vt de cõmum ꝓpheta im
uicem colloquùtur. Motentiam tñ oꝑis in miraculis:
ſermonis vero in doctrine altitudine poſuerunt. oꝛãꝗ
deo.velut eius amicus ab ipo acupiens giam. et omni
ꝓplo ꝓpter famam atq; ſequelã. Et traditionẽ iubijciut
cxucem et moꝛtẽ pactam damnata potentia ſacerdotũ.
Adijciunt ſpem qua in chꝛiſto poluerũt· vt ipᷣe redime⸗
ret ꝓut ſepe ante pᷣdixerat irraeli icam geme:ſed minuſ
ipᷣm ad ſeipſos ſecreuerant.qñ̃i redempturus omes v
nerat natones.et appꝛopꝛiabant illi ppio qð erat oĩm po
puloꝛum. Qð ſymeon in tempio ipm tenens in vlms
ꝓhetauerat:dicens ſe vidiſie ſalutare.qð deus pareue⸗
rat ante faciem oim ꝓplox.it tñ whementioꝛ eoꝑ du⸗
bitatio.et anxioꝛ cum peregrino querela. cum tercla die
ipᷣm reſurrexiſſe nõ viderint:huiuſcemodi ante moꝛtẽ
ꝓmiſſa facta ꝑ chꝛiſtum ad aim reuocates. Et mos pus⸗
ſillanimum eſt.vt que nõ viderint facta nõ credant.et
que nõ intelligunt ſieri poſſe nõ credant. et que ipi ne⸗
queunt in eſſe pueniſie cauſantur. Fit in nonullis ex⸗
tra plurimis rebus velut in carentibo luce coꝛpea.vt qð
non vident eſſe nõ putant. Quo ſenſu hi recitant du⸗
bia iſta de chꝛiſto. Acceſſum mulierũ referũt ad monu⸗
mentum dicentes ex ntis. vt plena notetur communi
tas et equa pticipatio vtrit ſq; ſexus ſub redemptoꝛe o⸗
mnium chꝛiſto.in quo non eſt maſculus neq; femins.
Ec de duoby petro et iohanne dicůt ex ntis. vt enia cha⸗
ritate atq; cõmunitate chꝛiſti credatur congregatũ fuiſl⸗
ſe collegium. vt nõ ſolum res ſed ꝑſonas conſtet fuiſſe
cõmun es.Terroꝛ quẽ aſſerunt puenerat tm̃ ex nouita
te relate rei et coꝛpis nõ inuenti.aut adhuc reſurgentis
lvis ignoꝛati.Semꝑ eni hoĩes ſubito nouitate terren⸗
tur quouſq; qð dicitur inoleſcat. marxime ſi ſupꝛa ſen⸗
ſum eſt nouitas. Et ignoꝛantia turbatione timoeꝛm et
admiratõem inducere cõſueuit. Patet etia iſtos nore
ceſſiſſe in ꝑegre ꝓfecturos.quouiq; petri et lohannis de
non inuento coꝛꝑe innotuiſſet relatio. et poſt apparitio
nem petri diuertẽtis in locum ſecretũ vbi ſibi chaiſtus
apparuit. Narratione p verba cõpleta geſtoꝑ: chꝛiſius
etiã adhuc ab eis non agnitus illox arguit ſtulticiaʒ et
animi tarditatem dicens. O ſtulti tardi coꝛde ad cre
dendum in omibus que locuti ſunt ꝓpbete. Nonnehec

owetuit pati chꝛiſtum:et ita intrare in gloꝛiam ſuam.

Stulticia inerdia coꝛdis magis vero dicitur animi ebe
tudo:ne intelligat cum aderit qð eſt intelligendũ.ne ali
unde animus ppenditur: qua remota intellect? fulget

quartuſdecimus —
S X*nαn T, ⸗ſa

teritoꝛum geſta et oꝛacula claudentibus loqueretur.

t⸗̃ a tꝑe quo moiſes mundo claruit oꝛdiretur.ſed ab eo

lumimibus veritatis. Hanc mentibe illoꝝ cheiſtus in

eſſe cognoſcebat:quam merito reprehendit.Nunqᷓ; enĩ
repꝛehendiſſet niſi ſeiuiſſet eos ab ea detineri.que tunc
maxime ſit in vicio:cum animꝰ pgt fieri ſtudiolus.Pꝛo/⸗
tinus oppoſitũ ſtulticie ſtudioſitas vera eſt.Ac ꝑ hoc in
nuitur chꝛiſtum ſuos ſequaces velle vacare ꝓplxtis. et

diuinis theoꝛijs intendere. Et ſapientia dicit. Sapien

tiam oĩm antiquox exquirit ſapiens:et in ꝓphetis vaca
bit. Pꝛoinde ab ehetudine ſiulticie detineri: inter vita⸗
bilia computatur. NHam ſcriptura dicit· Cum ſtulto ne
multum loquaris. Aure in locutione vitatur: in coꝛde
factus ebetioꝛ. Arguit etiã illoꝛuʒ coꝛdium tarditatem

in ꝓphetis credendo veracibo. Jure culpatur tarditas
in credendo:ſi qui loquũtur.noſcuntur eſſe veraces:et
ſi que ratione nõ capiuntur trahiciuntur in fideʒ. Cre⸗
dere q; intelligere vſq;quaq; noſcitur eſſe facilius. Nõ

enĩ adhibetur tꝑus ad tempus ad ſtudiũ:nec interpꝛes
requiritur in docendis. et ſulcatos litteraꝝ caracteres
ante oculos nõ expedit exhiberi. Cito enĩ credulitate ca⸗
pitur quod nõ intelligendum et ratione diſcutiendum

ſed dumtaxat credendũ aſſeritur. Inde quippe fit ꝙ eo

iure repꝛehenditur tarditas quo culpatur et marime re

pꝛehenſionibi ſubiacet.cum ex ipſa nulla bona ſed pluri

ma damna ꝓuemant.De illa ꝓfecto dixerim.qua duce
fide vel ſtudio veritas in intellectũ trahicienda tradat᷑:
aut nõ appꝛehenditur virtus expediens. In aliquibus
etiã tarditas cõmendatur:ſcõm apoſtoli iacobi ſenten

tiam. Sit ommis homo tardus ad loquendũ.et tardus
ad iram. Sed hic a chꝛiſto illa repꝛehenditur tarditas qᷓ

ſub vmbꝛaculis fidei nõ quieſcit.nec feſtinat ſe in ſcri⸗
pturarum et ꝓphetaꝝ fidẽ trahicere:ſine qua nulla wre
ꝓcipitur veritas:nec eis fide nõ adhibita pᷣt fieri pietas
Poꝛro ex hoc colligitur ꝓphetas dñi fuiſſe veraces.ve⸗
raq; ꝓtuliſſe de chꝛiſto oꝛacula:et ſi qua chꝛiſtus in hoc
mundo viſibiliter geſſit in carne ab eis ante pᷣdicta:cũ
chꝛiſtus reſurgens a moꝛtuis eam inexepauerit diſcipu

los tarde credentes.Abijcienda eſt tarditas que viciuzʒ

nõ feſtinat expellere: nec nititur adhibere virtutẽ. Vli⸗
tuperanda tarditas ad expediens:vbi moꝛs nec ſua mo⸗
limina tardat:et natura tpe et vita ꝓpꝛie ꝓcedit in finẽ
et mhil ſiſtit in rebus:qð ſuis legibusa deo poſitis ve
locitate nõ pergat. Sola tarditas hoĩm eſt in culpa:cũ
mente auriga virtute ac moderatis moꝛibo non ꝓfici⸗
unt. Ged quod chꝛiſtus adiecit de opoꝛtunitate patien
di poſiet animos dubijs queſtionibd conturbare: ſi ſibi
aliqua fuit dñata neceſſitas et ꝙ aliter non potuiſſet in⸗
trare in gloꝛia.miſi ante talia pateretur. Pꝛoinde om̃e
dubium auferatur de coꝛdibo hoĩm chꝛiſiũ non ita paſ⸗
ſum fuiſſe quin aliter potuiſſet redimere redimendum
aut in ſuam gloꝛiã conuolare.ſed quod fuit decentius
redemptoꝛi aptius ſane redemptis.hoc opoꝛtumius fu⸗
iſſe credamus.vt opoꝛtunitas non ſit neceſſitas quin
aliter:ſed decentiam ꝓuiſam potius taliter aſſeramus
incogmtam nobis miſi ex fide:quouſq; gloꝛiaʒ ꝓ nobis
emptam ſanguine capiamus VUt aũt chꝛiſtus aſſereret
pꝛophetas fuiſſe veraces et facta clarioꝛ eſſet argutio:ce
pit eis ſcripturas interpᷣtari. Yncipiens a moile et om
vibus pꝛoplłetis interptabatur illis in ommibo ſcriptu⸗
ris que de ipſo erat.Tradunt hebꝛei peimũ oĩm pꝛophe
tarum fuiſſe moiſen:et ante illũ nullum pceſſiſie pꝛo⸗
phetam. Pꝛophetauit eni de pꝛeteritis ⁊ ſuturie. Sed
nec intelligenduʒ.cum chꝛiſtus clare de ſcripturis pꝛe⸗

tpꝑe quo oꝛſus eſt quo geſta hoĩm chꝛiſtum in ſuis paſſi
onmibus figurantia inceperunt.:vt quanqᷓ; illas ſcriptu⸗
rarum interpᷣtatões quas ꝑgendo chꝛiſtus diſſeruit eu

angeliſta non ſcripſerit: ita tñ dixiſſſe meis offertur ob/

tutibus.vnde foꝛmã illius ſancte argutiue interpꝛeta⸗

tionis ſumentes dicimus.O ſtulti et tardi coꝛde. MNõ⸗

9

ne cum deus ade doꝛmientis foꝛmaret euam ex latere.

hanc pᷣſignauit in chꝛiſto quam recolitis paſſionẽ: cum
ſomno moꝛtis doꝛmiret in cruce.quod in illo ſan guine
defluente de chꝛiſti latere mater oĩm fidelium foꝛmaba

tur eccleſia.velut in illo et ex illo a deo mater ommiũ vi

uentium foꝛmata eſt eua.vt ſequeretur gloꝛia rede
pti coꝛꝑis virtute atq; merito capitis moꝛientis Non⸗
ne cum abel iuſtus in agro a fraterna cum fuſte iin
it interfectus inuidia:figurauit chꝛiſtum quem triſies
vertitis inter verba.qui abinuidia iudeoꝝ quoꝛum fra
ter ꝑ carnem effectus erat interfectus eſt ligno crucis
in agro mundi vbi ſalutem oĩm pacturus aduenerat.
Nonne noe ab vndis validis agitatus in ligno: chꝛiſti
paſſionem ꝑ quandã vmbꝛam aſſeruit. Nõne nudacio
noe facta in tabernaculo ſuo pꝛe incaluitione vini acce⸗
pti exvinea quam plantauerat illam crucis chꝛiſti nu⸗

ditatẽ oſtendit.que facta eſt ptinus examoꝛe quã gere

chꝛiſti ꝑegrinationẽ monſtrauit:fectat ad paſſionem
mũdo neri ꝑegrinam. Mõne immolatio qua abꝛabam
hbens faciebat de filio: traditionẽ eterni nilij ab eterno
patre in moꝛtem expꝛeſſit. Nõne aries inter vepꝛes coꝛ⸗
nibus herens chꝛiſtum inter ſpinas crucis pendentem
premonuit.Nõne idem aries immolatus et iſaac libe⸗/
ratus pandun in chꝛiſto paſiam carnẽ:et liberã ab om⸗

nibus paſſiomb⸗ xeraten vne ꝑſequens eſau iacob
oꝛloſioꝛ chꝛiſti paſſionẽ iudeis

vnde paſſus factus eſt glo
aſtruxit. vnde gloꝛio ſioꝛ viſus eſt ꝑ gloꝛi reſurrectõis.

bat.ad quam creauerat fimutteſfretena ſ abeeke L

HNõne venditus ioſeph inuidia ger manox: chꝛiſti en

ditionem adumbꝛata figura pꝛedocuitj Nõne idem io/⸗

ſeph cum appeteretur ad nephas reliqint palliũ in ma-
nu egiptie meretricis:relictam chꝛiſti carne in cruce at⸗

GqqJ ſepulchꝛo pꝛeſignauit. cum conſentire nollet damna
te cõcupiſcentie iam adultere ſynagoge idemq; poſitus

quo redempti ſumus mundati atq; purgati ꝑ quandã
futuroꝝ imaginem longe ante monſtrauit. Nonne ſus
Penſus ſerpens eneus in heremo ad cuius aſpectũ moꝛ

in carcere innocentia ſuccuntente ꝓ tꝑe miuſticia pꝛe-

ualente.mũ eductus factus eſt dñs in tota terra egi⸗

pti.et egiptiaca lingua mundi ſaluatoꝛ appellatus eſt.

ea que facta ſunt in chꝛiſto ꝑ moꝛtem et reſurrectionẽ
in vmbꝛa pꝛenotauit. MNõne

Mone plurima moiſi geſta in p⸗
pꝛia ꝑſona chꝛiſii paſnonẽ et gloꝛiam reſurrectõis inſi
nuant Monne agnus occiſus ad eypeditionem ſilio⸗
rum urael de egipto.ſicq; aſſus ſicq; commeſtus· ſicq;

eius ſanguis ꝑ woſtes et liminaria poſitus:moꝛtẽ chꝛl⸗
ſti cuius ſanguine liberamur ꝑ figuram inclamitat. Mö
ne ſanguis oim animalium oblatoxꝝ in quo fiebat expia

tio populi et cuiuſil bet delinquentis:chꝛiſti ſangumnem

ſi a ſerpentib leuabantur ſonox mundo nuũciauit chꝛi⸗

ſtum in heremo mundi pendentẽ:ad cuius fidelẽ aſpe⸗
ctum moꝛbidi facti a ꝑccatis et q monibus liberantur

Hone moꝛs aaron ſum mi ſacerdotis in mõte hoꝛ.chꝛi⸗

Tſii moꝛtem ſacerdotis eterni in caluario monte futuraʒ

9

in vmbꝛa Rccſſe Tronne raab meretrixpꝑ coccum in ſi⸗
gno poſiutum. ſen
miſterio eccleſiam collectam de gentibo cum idolis me

retricantem:liberatam in chꝛiſii ſanguine que in ſigno

P.α . G CaN X 8 *r V11α ₰ RRN AR

a de rT 3 ) Es Al

Te. : Darw 1. V. 6 pfir „7. .
X* Aiar GH α

etipᷣam ſuotq; liberans adumbꝛato

MA e en h

ditim
ſritat
egide

ſibiß
er mo

moeie

nngch⸗
tnut
Ctſolont
ſepan
Nlaup⸗

one

Hadpe
Cein
lemnon
iue dech
nituaa
tdieme
Pploi
ſentin
teEso⸗
Ettinc

in ſecun
lipes co
Verſuse
lem gue
neimpte
tteretſe
t Eg⸗
ſulcepet
nechcag
vitepe
ingue
umd
Pedun
temi
mens
tate cu
pmoꝛt
eeſimn
Marm
ot A
lte et
Amute
lenqur
ionen
tbeſten
ipond
kudp
Konam
Aoamin
lees
moltis
ttisin
ſulae
l Ki
llon
Me⸗
umei
in
ue
fte
lien

tetonniri

fuſteſdiſ
Aemtrſſs
Pouorumnfn
lgo tucs
adteyen,
nlbororchif
One nuceso

oriten
Ggin
n

—

one pnigeeg

nattogbeer
1pafioncen
äababam
betano
Wescon ⸗
8endentem
etiſanclbec

lbberib on

ngelncd
Nſionendee
ireſunenig

Crichallin.
Nöneiten
tpalliäinou

neinaneene
nollet dann

gemg wfu⸗

mnioſtrupe⸗
lotatenuag⸗

wellnumct
reſuunetoi
ſigetung
nertiß ſin
tonmn fo⸗
nl ſu ſcqz
o ce —
lmunt és
ſebaretwan
ſangounem
npunti
Morneſht
lino⸗
icuutthui
olbenmun
ekerhil
re tung
um inſ
ummbrr⸗
ſoleene
en ſo⸗

0 O

la

197
1/

) 1
2

—=

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

ſibi poſuit pꝛeuiaba:. Nonne ſam pſonis paſſio a dalila
et moꝛs quam ſpũ inſpirante ſponte ſibi obtulit.piures
moꝛiẽs q; viuẽs e immicis interimẽſ.paſſionẽ xpi a ſy
nagoga. et moꝛtẽ quã ſuapte ſuſcepit.q̃ factꝰ victoꝛ in⸗
ferni deſtructoꝛ moꝛtis antiq̃ ſecreto miſterio in ſe woꝛ⸗
tauit. Monne pſecutio quã paſſus dauid a ſaule atq; ab
abſolon ſepe fiut. q̃ factus excelſioꝛ paſſionẽ chꝛiſti quã
ſic pati woluit ſuis ꝓceſſibus indicauit. Nõne pſecutio
quam paſſi ſunt lelias heliceus ceteriq; ꝓphete. nõne in

terfectio cacharie inter templum et altare. ſectio eſaie:
paſſionem et moꝛtem dñi multo ante tꝑe nunciarunt.

Bed pꝛeter ea que vmbꝛaticisfiguris geſta narrantur
que in ꝓpheticis ſermonibo ꝓclamata:ſi non omnia ſal
tem nõnulla ptinus adoꝛdiamur. Mõne moiſes pꝛopſæ
tice de chꝛiſti moꝛte locutus eſt iſraeli dicẽs.Et erit vi⸗
ta tua qua ſi pendens ante oculos tuoſ.Timebis nocte

et die:non credens vite tue. Elita factus erat chꝛiſtus

populo iſraeli ac omni natiom que ſub celo eſt. ſi volu⸗
iſſent in illam ꝑ ſidem et amoꝛem intendere.ipſo dicẽ⸗

te. Ego ſum via veritas et vita. Monne iſta vita pepen⸗
dit in cruce.ad tempus moꝛiens ante oculos iudeo:ũ.

ſed timentes noctẽ aduerſitatis incurrere et diem pꝛo

ſperitatis pdere quam habebant huic vite nullatenus
crediderut. Nõne nunc impleta eſt ꝓphetia dauid quã

in ſecundo pſalmo poſuit.Aſtiterunt reges terre ⁊ pꝛin⸗
cipes conuenerunt in vnum aduerſus dominum etad/
uerſus chꝛiſtum eius.ita vt eum moꝛti traderẽt ꝑcru⸗
cem.quod genus moꝛiendi tunc erat hoꝛrendius. Non
ne impleta eſt eiuſdem pꝛophetis quam de moꝛte ſimi⸗
liter et ſepultura paulo poſt in pſalmo tercio ipſe ſubie⸗
cit. Ego doꝛmiui et ſomnum cepi:et reſurreri qm dñs
ſuſcepit me. Nõne quia non poterat ab inferis detineri.
neq; carne in ſepulchꝛo coꝛrumpi:ſed reſurgere ꝑ viam
vite pſalmus quintuſdecimns enarrat.Qm̃ non dere⸗
linques aĩam meam in inferno:neq; dabis ſanctum tu
um videre coꝛruptionem. MNõne derelictõnem foſſionẽ
pedum et manuum. veſtimentoꝝ diuiſionem atq; ſoꝛ⸗
tem ipſius pſalmus viceſimus inclamitat. deus deus
meus reſpice in me quare me dereliquiſti.vt vna clari⸗
tate cum euangelio in geſtis et dictig ad crucem reful⸗
geat.nõne reſurrectionẽ ab inferis:et triſticiã veſptinã
ꝓ moꝛte matutinam leticiam ꝓ reſurrectione pſalmus

viceſimuſnonus enunciat. One eduxiſti ab inferno ani

mam meam: ſaluaſti me a deſcendentibo in lacum. Et
poſt. Ad veſperum demoꝛabitur fletus chꝛiſtq ſcʒ moꝛi⸗
ente.et ad matutinũ leticia ipſo reſurgente. Longũ eſſʒ
ad multa condenda volumina omnes pſalmos euolue
re:in quibus dauid varie.veraciter a miſtice chꝛiſti pſe⸗

cutionem paſſionẽ ⁊ moꝛtem et reſurrectionẽ vaticina

tus eſt.nõne ſalomon varijs enigmaticis verbis dum
in ꝑpſona ſponſe loqueretur de dilecto. atq; ad ipſum ver
ba depꝛomeret: miſteriũ crucis paſſionis et moꝛtis et
gloꝛiam reſurrectionis aperuit. Nam pꝛo tota paſſione
quam in coꝛde volebat inſigere ait.ꝙaſciculus mirre di
lectus meus mihi:inter vbera mea commoꝛabitur. Ex
multis cõnexis lignis faſciculũ facimus ex multis tole
ratis in ligno crucis factus eſt in coꝛde memoꝛabilis fſa
ſciculus amariſſime paſſionis. Et pꝛo dulcedine ꝓ no⸗
bis effuſi ſanguinis dictum eſt. DHotrus cipei dilectus
meus mihi:in vineis engaddi. Pꝛo ſingularitate autẽ
vite chꝛiſti et ꝓ vmbꝛa crucis ſub qua poſſit requieſce⸗

re malis caloꝛibo eſtuatus.et ꝓ dulcedine que de amari

tudine illius patibuli carpitur:etiam ſcriptum eſt. Si⸗
cut ma us inter ligna ſiluaruʒ ſic dilectus meus inter
fflios huim. Sub vmbꝛa illius quem deſiderau eraz ſe⸗
ldi.et fructus eius dulcis gutturi meo.nõne cum inui⸗

4

tatur ſronſa in foꝛaminibus petre in cauerna macerie ſi

gnificabatur eccleſia inuitanda:vt conuerſaretur per fi⸗

dem et dilectionem in vulneribus paſſi chꝛiſti. Quo⸗

modo ergo mnuitaretur niſi chꝛiſtus paſſus in veritate

crederetur. Surge amica mea ſpeciola mes et veni: co
lumba mea in foꝛaminibo petre in cauerna macerie ο

tra ꝓtinus chꝛiſtus eſt foꝛamina ſiquidem ſunt vuine⸗/

ra manuum ⁊ pedum ceria coꝛpus eſt chꝛiſti. quod
ſolubile ab anima factum eſt. auerna eius apertio eſt

lateris:quam vnus militum lancea fecit ex qua nobis

ſanguis et aqua ꝓfluxit. Monne cum eadem ſponſa dile
ctum nominat rubicundũ. chꝛiſtum denunciat ſangui
ne cruentatum.nõne cum ſe dicebat aſcenſuraʒ ad pal⸗
mam eiuſq; appꝛehenſuram fructus eccleſiam omnino
eſcripſit:que aſcendit ad palmiſeram victoꝛiam crucis
cuius edit fructus omnibꝰ dulcioꝛes. Sed vnde victo
ria niſi de cruce et de moꝛte.Vlnde fructus niſi de reſur
rectione.Quid clarius qᷓ; quod de cruce vltra ſcriptum
eſt SGub arboꝛe malo ſuſcitaui te.ibi coꝛruptaeſt mater
tua.ibi violata eſt genitrix tua. Sub arbvꝛe malo ſuſci⸗

tata eſt eccleſia.poſtq; in cruce chꝛiſtus fuit moꝛte ꝑem
ptus in qua ſeuiter et ſic paſſus eſt.ſub qua coꝛrupta et
Violata eſt ſynagoga:que mater eſt ex an tiquo eccleſie
nouter erantigee ſulti et tardi coꝛde.nõne ſine ſu

catione verlvx in libꝛo ſapientie ſcriptum eſt.q in chei
ſto pleniſſime geſtum eſt. Circũueniamus iuſtum qm̃
inutilis eſt nobis et contrarius eſt opibus noſtris.iĩm⸗
pꝛoperat nobis peccata legis:et infamat in nobis pecca⸗
ta diſcipline noſtre.Pꝛomittit ſe ſcientiam dei habere:
et filium dei ſe nominat.gactus eſt aũt nobis in tradu
ctionem cogitationũ noſtraꝝ. Grauis eſt et iam nobis
ad videnduʒ:qm̃ diſſimilis eſt alijs vita illius et immu
tate ſunt vie illius. Tanq; nugaces eſtimati ſumus ab
illo:abſtinet ſe a vijs nt̃is tanq;; ab immundicijs. ꝛe⸗
fert nouiſſima iuſtoꝛum:et gloꝛatur patrem ſe habere
deum. Elideamus ergo ſi ſermones illius veri ſint et
tentemus que ventura ſunt illi:et ſceemus que erxunt
nouiſſima illius. n enim eſt verus dei filius: ſuſcipiet
illum et hberabit de manu cõtrarioꝑ. Contumelia to⸗
mẽto interrogemus illum et ſciamus reuerentiã ipius
ꝓbemus patientiam eius:moꝛte turpiſſima condemne
mus illuʒ.Mõne quippe eſaias aptiſimis oꝛaculis chꝛi
ſti paſſionem moꝛtem ſepulturam et reſurrectionem
ſpũſancto afflatus aſſeruit.vt velut ſi euangelium lege
rimus cum illius ſcriptura legimus clare conſpicimus.
nam pꝛo cruce dictum eſt.Dabo clauem domus dauid
ſup humerum eius: et aperiet et non erit qui cleudat.

claudet et non erit qui axeriat. lauis ſupꝑ humerum
crux eſt appoſita doꝛſo eius:cui verſa facie ad koles cru⸗
deliter fuit affirus. Et ſtatim ſequitur. vcilitas paſſio⸗

ms apertio celi electis nunq; cudenda: repꝛobis vero
nunq; aperienda:et reſeracio inferni ad eductõnem ſan
ctoꝛum a nemine tunc irmanda:et ipſius clauſura da⸗
mnatis ineternũ nõ remouenda. Mõne pꝛo lbera expo⸗
ſitione totius coꝛpis ad vulnera. et faciei ad alapatòes

Depilatönes et increpatõnes et ſputa. de ipſo ſcriptum

eſt. Coꝛpus meum dedi ꝑcutientibus:et genas meas
dedi vllentibus: faciẽ meã non auerti ab increpantib⸗
et conſpuentibus in me.nõne immediate pꝛo victoꝛ:ia
moꝛtis et gloꝛia reſurrectõnis adiunctum eſt. HLñs de
us aunliato: meus:ideo non ſum confuſus. Ideo po⸗
ſui faciem meam duriſſimam:et ſcio qm non cõfundar
Nonne pꝛo vilitate.abiectõe.deſpeciione ipſius dictuʒ
eſt. Eidimus eum et non erat aſpectus eius. Et d ſide
rauimus eum deſpectum et nouſſimuz viroꝛum. irũ
doloꝛum et ſcie ntẽ infirmitatẽ. et abſcondttus vultus

ʒ

2772

ꝛe mrAK6

eius et deſpectus. vnde nec reputauimus eum. Monne

pꝛo ſubleuatione noſtroꝛum facnoꝛum dictum eſt. ve⸗

re languoꝛes noſtros ipſe tulit: et doloꝛes noſiros ipſe
poꝛtauit. Monne pꝛo apertis percuſſiombus eius dictũ

eſt. et nos putauimus eum quaſi lepꝛoſum: percuſſum
a deo et humiliatum. Nonne quia imquitates et ſcele⸗
ra noſtra non ſua lec fecerunt additum eſt: ipſe autem
vulneratus eſt pꝛopter inquitates noſtras:attritus eſt
pter ſcelera noſtra. Et fructus ſanitatis nobis ex eius
infirmitate pꝛoueniens ſtatim adiunctus eſt. Diſc pli⸗

na pacis noſtre ſuper eum: cuius liuoꝛe ſanati ſumus.

Monne quia humana natura vnde pꝛo iniquita tibus
ſatiſfaceret non habebat: et chꝛiſto impoſita fuit ſaliua
facinoꝛis ſcriptum eſt. Et dominus poſuit in eo iniqui⸗

tatem omniũ noſtrum. Mõne pꝛo eius voluntate ſpon

tanea paciendi dictum eſt. oblatus eſt quia ipſe voluit

vt non credatur inuite ſeu violentatus ab impijs hãc

ſeuam ſuſtinuiſſe ab emulis paſſionem. Nonne ad ex/
pꝛimendum magnitudinem humuilitatis et manſuetu⸗
dinis eius:ouis et agni ſimilitudo appoſita eſt. Sicut
ouis ad occiſionem ductus eſt.et quaſi agnus coꝛã ton
dente ſe obmuteſcet.et non aperiet os ſuũ.Nonne ibi⸗/
dem pꝛoinde et paternum decretum in moꝛte eius ſcri
ptum eſt ꝓpter ſcelus populi mei.percuſſi eum:vt agno
ſcat humana natura tam magnum amoꝛem circa ſe in
eterno patre ab eterno fuiſſe: vt redimeret ab eterna
moꝛte ſeruum:tempoꝛali percuteret ſine peccato filiuʒ.
Nonne ſtulti et tardi coꝛde recohtis ibidem ſcriptam li
berationem iſrael quam nondum factam deploꝛatis:et
non ſolum iudeoꝛum ſed ceterarum penitus nationuʒ
vt pꝛo ſepultura ipſius ⁊ moꝛte hoꝛum ſit liberatio ſub
ſecuta. Et dabit impios deo patri in hbertatem ꝓ ſepul
tura et diuitem pꝛo moꝛte ſua:vt impij ſint populi na⸗

tionum:quia cultu vere pietatis carebant. Diues fuit

populus iudeoꝛum:qui legahbus ſacrificijs ⁊ cultibus
diuinis et cerimonijs plurimis ſe diuitem aſſerebat.
Itemq; vt pꝛo ſupplicijs toleratis.vt plurimoꝛum cre
datur redemptio et hbertas etiam tranſgreſſoꝛum: per
ſtricte adiectum eſt. Ideo diſptiam ei plurimos et foꝛ⸗
tium diuidet ſpolia. pꝛo eo ꝙ tradidit in moꝛtem aĩiam
ſuam:et cum ſceleratis deputatus eſt. Et ipſe peccata
multoꝛum tulit:et pꝛo tranſgreſſoꝛibus rogauit vt nõ
perirent. Nonne pꝛo omni bello peracto et pꝛo ipſius
ſolius ſola victoꝛia pꝛo omni effuſione ſanguinis et
pꝛo ammiratione angeloꝛum:omniumq;ʒ alma fide vi
dentium ſcriptum eſt. quis eſt iſte qui venit de edom.
tinctis veſtibo de boſra. Iſte foꝛmoſus in ſtola ſua gra⸗
diens in multitudine foꝛtitudinis ſue. Ego qui loquoꝛ
iuſticiam et ꝓpugnatoꝛ ſum ad ſaluandum. QAuare er⸗
go rubꝛum eſt indumentum tuum. et veſtimenta tua
ſicut calcantium in toꝛculari.Toꝛcular calcaui ſolus:et
de gentibus non eſt vir mecum. Calcaui eos in furoꝛe
meo:et conculcaui eos in ira mea. Et aſperſus eſt ſan⸗/
guis eoꝛum ſuper veſtimenta mea.et omnia indumen

ta mea inquinaui. Dies enim vltionis in coꝛde meo:

annus redemptionis mee venit Mone hieremyas mo
re manſueti agni chꝛiſtum victimatum expreſſit. Ego
quaſi agnus manſuetus qui poꝛtatur ad victimam. Eli
ctima fuit chꝛiſtus:cuius interpellatione vel ope victo⸗
ria bellatoꝛibus datur NMonne ſne vmbꝛa loquendi idẽ
hieremyas lignum crucis in coꝛpus chꝛiſti mittenduʒ
aperte pꝛophetauit:venite mittamus lignuʒ in panem
eius.et eradamus eum de terra viuentium et nomen
eius non memoꝛetur amplius. Et pꝛo libera reſurre /
ctione dictum eſt. Tu autem domine ſabaoth qui iudi
cas iuſte.et pꝛobas renes et coꝛde.videam vltionem

3

nartuſdecimus

tuam ex eis.tibi enim reuelaui cauſam meam. Nonnt
in perſona chꝛiſti etiam loquitur ac ſi celeſtia re liquiſſe
et ſe ſponte tradiderit in manibus emuloꝛum. Beliqui
domum meam:dimiſi hereditatem meam. Dedi dile/
ctam animam meam in manibus inimicoꝛum meoꝛũ.
Et pꝛo ſeuicia ſynagoge que moꝛti poſtulauit ipᷣm ma⸗
gnis vocibus indicari ſine interpolatione ſubſequitur.
Facta eſt mihihereditas mea quaſi leo in ſilua et dedit

contra me vocem. Monne pꝛophetando ſaluatoꝛem ce⸗

cinit affuturum ſaluaturuʒiſraelde quo diffiditis iam
feciſſe huncq; vagum inceſſiſſe pxr mundum: quouſq;
ſubiret patibulum ſaluatoꝛ noſter in tempoꝛe tribulati
onis. Vnde ſaluatoꝛ:niſi ſuſcepta moꝛte reſurgeret. Et
Krestimtonem eius ſine pꝛopꝛijs laribus unmediate
ubiecit. Quare quaſi colonus futurus es in terra:et q̃
ſi viatoꝛ declinans ad manendum. Quare futurus vir
es vt vagus vir foꝛtis.qui non poteſt ſaluare. Et quan
qᷓ;vt diffidens ſcriptura loqueretur:tamẽ ſtatim de w⸗
ra liberatione ſecuritatem poteſtatis adiecit. Tu auteʒ
in nobis es domine:et nomen tuum inuocatum eſt ſu
per nos:ne derelinquas nos. Nonne idem hieremyas
perſonaliter figuraʒ tenuit.ac ſichꝛiſtus pꝛo pꝛeſſuris

tolerandis loqueretur ad patrem:a quo ſue liberatõnis

accepit oꝛaculum. Tu ſcis domine recoꝛdare mei et vi⸗
ſita me et tuere me:noli in patientia tua ſuſcipere me.
Scito quoniam ſuſtinui pꝛo te obpꝛobꝛium. Inuenti
ſunt ſermones tui:et comedi eos. Et pꝛo ſꝑe reſurre⸗
ctionis:paſſionis verbum in gaudium vertebatur · Et
factum eſt mihi verbum tuum in gaudium et in letici⸗

am coꝛdis mei: quomam inuocatum eſt nomen tuum

ſuxer me domine deus exercituum. Et ꝙ penitus in p⸗
tectionem populi dandus eſſet deſuper liberatione pꝛo
miſſa paterna.poſt ſequitur. Et dabo te populo huic in
murum ereum et foꝛtem: et eruam te dicit dominus.
et liberabo te de manu peſſmoꝛuʒ et redimam te de ma⸗
nu foꝛtium.vbi aperte colligitur liberatio capitis ⁊ mẽ⸗
bꝛoꝛum.O ſtulti et tardi coꝛde. Nonne deus oſtendit
hieremye in opere figurali qualiter chꝛiſtus cum coꝛpo
re ſuo:reſurrectioni ex moꝛte donandus erat.cum ipiuʒ

in domum figuli iuſſit deſcendere ad ocularem viſione

operis eius:vt ibi cognoſceret moꝛtem et reſurrectio⸗
nem capitis et membꝛoꝛum.Elerbum quod factuʒ eſt
ad hieremyam a domino dicẽs. Surge delcende in do

mum figuli.et ecce ipſe opus ſuper rotam ſaciebat.et

diſſipatum eſt vas quod ipſe faciebat manibus ſius:cõ
uerſuſq; fecit illud vas alterum ſicut placuerat oculis
eius vt faceret.Hec ſiquidem ſimilitudo:indagatõmi/
bus animis moꝛt emet reſurrectionẽ pꝛonam pandit.
Nonne iudeoꝛum cogitationes atq; conſilia de chꝛtſii
moꝛte complenda.et chꝛiſti piam querelam in ſua per⸗
ſona vt factum in chꝛiſto cognommus idem hieremy⸗
as aperuit. Et dixerunt. Tlenite cogitemus contra hie
remyam cogitatõnes.Non enim peribit lexa ſacerdote
neq; con ſilium a ſapiente.neq; ſermo a ꝓpheta. Venite
percutiamus eum in lingua:⁊ non attendamus ad vni
uerſos ſermones eius.lbi ſtat im pia eius ⁊ iuſta que⸗
rela ſubſequitur.et velut homo exquirit conſilium.At⸗/
tende domine ad me et audivoces aduerſarioꝛum me/
oꝛum.Nunquid redditur pꝛo bono malum. quia fode⸗
runt foueam anime mee. Recoꝛdare ꝙ ſteterim in con
ſpectutuo.vt loquerer pꝛo eis hbunum:et auerterem in⸗
dignationem tuam ab eis.Et quod paſſus eſt ab phaſ⸗
ſuyr principe ſacerdotum in domo domini:perſecutio⸗
nem quam chꝛiſtus habuit a principe ſacerdotum.pꝛo⸗
pter verbum veritatis luce clarius monſtrat. Et lamẽ
tatio quam hieremyas pꝛotulit de ſeipſo abumbꝛato

4

Atunn
gog
tislan
doh
Pultaor
ſuete
tqn
virvi⸗
eius.
tantn
ta die
contr.
llitm.

mort
neqa
ſtus p

Ubus.
tontra
locan

busa

Elgn
inn
Po⸗
Pere
ctior
hoer
loca
heg⸗
etcle

leert

lemo

guech⸗
latg⸗
ſpelch

turctco⸗
cnns⸗

entact

minnge
hutner
bode
lem ſe
wen
Antant
nmnne
Cerrn
fnann

eſirunont
gre⸗Cren
tuindn
1.Kuang
atunctit
nherenne
o peſirig
vellkerrörie
emneierpi
Uſaiee me.

V. nen
reluere,

ebatur⸗ Et

etinletici ,/

mentuum
entusin e
Nrationeſeo
uiohnein
ar dominde,
umtedem
Cpiros: m/
s oſtenatt
dmctv
un ;
temn vinone
neunecto⸗
vdſtenzeſ
eKencen
ſciebeter
lbusſuocd
erat oonis
incagnönn
am wndt.
iu dcuſ
rMr;
heremp
ontrahee
lſaerote
a Vente
usodrni
luſoe
ſumdn
orun
ſet
amnn
eneremn
ebob
nttcuri
tumnpo
Erkene
butnbeno

——

mMiſterio de chꝛiſto pꝛeferebatur. Ac ſi chꝛiſtus de ſe lo⸗
queretur ad patrem. Sedunſti me domine 7 ſeductus
ſum. foꝛtioꝛ me fuiſti et inualuiſti.factus ſim in deriſuʒz
tota die. Omnes ſubſannant me: quia iam olim voci⸗
ferans iniquitatem et vaſtitatem clamito. Et factus
eñ mihi ſermo domini in obpꝛobꝛium et in deriſum to
ta die. tatimq; pꝛo literatione per reſurrectionis glo
riam: apte ſubiecit. Cantate domino laudate dominuz:
quia liberauit aiam pauperis de manu maloꝛum. Quo
mam autem pꝛophetauit aduerſus ciuitatem in nomi⸗
ne domini omnia mala que ventura erant ſi uper eam ꝓp⸗

pter leccata maioꝛum et multitudinem iniquitatum 5
pPeiſicipes et ꝓpim adiudicatus eſt moꝛti: quanqᷓ; moꝛs

non ilico ſequeretur. Sic nempe in chꝛiſto nouimus
actum:cum iuſta et vera et futura de hieruſalem et ſy⸗
nagoga cerneret. Honne hieremyas in medio ciuitꝗ
tis lamentabiliter dveploꝛans excidium ciuitatis de ſei⸗
pſo lamentationem compilans paſſionem moꝛtem ſe⸗
paulturam deſcenſum ad inferna. clamoꝛem chꝛiſti pꝛo

ſua et ommum liberatõne verbis vVarijs et enigmaticis

atq; miſticis. lamentabili deploꝛatõne monſiraut Ego
vir videns paupertatem meam in virga indignationis
eius.me minauit et addurt in tenebꝛas et non in luceʒ
tantum in me vertit et circumuertit manum ſuam to⸗
ta die. letuſtam fecit pellem meam et carnem meam
contriuit oſſa mea. Edificauit in giro meo:et circunde⸗
dit me felle et doloꝛe. In tenebꝛis collocauit me quaſi

moꝛtuos ſempiternos. Tetendit arcum ſuum: poſuit
me quaſi ſignum ad ſagittam. Hoc etiam ſymeon iu⸗

ſtuo ꝓp vtauerat:cũ ipᷣm adpuc paruulu teneret in ma
nibus. Ecce poſitus eſt hic in rumam: et in ſignum cui
contradicetur. Subdit etiam: factus ſum omni popu⸗

lo canticum eoꝛum tota die. Repleuit me amaritudini
bus:inebꝛiauit me abſinthio. Dabit percutienti ſe ma⸗

—

xillam: ſaturabitur obpꝛobꝛijs. Clenatöne ceperunt me
quaſi auem inimici mei grat:: lapſa eſt in lacu vita mea

Poſuerunt lapidem ſuper me:inundaueru nt aque ſu⸗
per caput meum. Dir perij. Et immeiate pꝛo reſi urre
ctione adiunctum eſt. quod ad petitionem et inuocatio

nẽ eius qui ad inferna deſcenderat fuerit celebeara. In

uocaui nomen tuum domine de lacu nouiſſimo:vocem
meam audiſti. Ne auertas aureʒ tuam a ſingultu meo

et camoꝛibus.¶ ppꝛopinquaſti in die quando in uocaui

te:et dixiſti ne timeas. Judicaſti cauſam anime mee: re

demptoꝛ vite mee Quaʒigitur lucide wrba iſta de his
que chꝛiſtus paſſus eſt ſonuerunt. Et q; clare⸗ ope in⸗
uocata paterna deſtructa lege tartareg lapide ſuperato

ſepuichꝛi moꝛtis deuicto imperio reſurrexit. O ſtulti et

tardi coꝛde. Quid pꝛo paſſione atq; reſurrect ione dici

clauus potuit:qᷓ; quod hieremyas pꝛope finem ſue la⸗
mentationis expꝛeſſit. Spiritus oꝛis eius chꝛiſtus do⸗
minus captus in peccatis oirteandenttue vVm
bꝛa tua viuemus in gentibb. Quid nudacius

is ver⸗
bis dici potuit que diligẽter diſcuſſa paſſionem moꝛ⸗

tem ſepulturam deſcenſum ad inferos reſurrectioneʒ

ab eis libertate tibus miſticis et varijs vocib⸗
cantant Nonne pꝛophetauit exechiel ꝙ per eipſum do⸗
minus liberaturus oues quas mali paſtoꝛes male tra⸗

ctauerunt ofino venturus erat. qui fecit vt verus pa
ſioꝛ animam pꝛo ouibus ponen Nonne miſſio dame⸗
lis in lacum leonum pꝛopter legem dei quam inteme⸗

Nonne ipſius liberatio:rxeſurrectionis indiciũ fuit E
ne quia quidem daniel bel deſtrurerat draconem in

rate ſeruauit:eius fuit pꝛenuncia paſſionis et c
er⸗

fecerat ad clamoꝛem populi vice alia in leonum lacum

extitit intromiſſus. et cum manſiſſet intactus dierum

5
2G: spre &» Wr

ſeipio pꝛeiagiaui

lie latronis impꝛoperati
paſſione foꝛtitudinem in

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

ebdomada. liberatuſq; pꝛoclamatum eſt magnum eſſe
ceum danielis:qui ſic illum ſeruauit illeſum. chꝛiſtum
contingentia clarefecit. O ſtulti et tardi coꝛde ad credẽ
dum que pꝛoplvte pꝛedixerunt. Nonne liberationẽ quã
adhuc factam non creditis: et reſurrectionis vitam in

tercio die vnde omnibus vere fidelibus reſurrrectio e

ra tribuitur. ocee ꝓplxta letanter futuram aſſeruit. Cle
nite et reuertamur ad dommum quia ipſa cepit ſalua
bit nos. percutiet et curabit nos. viuificabit nos poſt du
os dies. In die tercia ſuſcitabit nos. et viuemus in cõ⸗
ſpectu eius. NMonne de deſtructone moꝛtalis imperij:et
de his quos edurit ab inferis non adumbꝛato ſed aper⸗
to vert clamauit Ero moꝛs tuao moꝛs.ero moꝛſus tu
us inferne. quia moꝛtem moꝛte ſuperauit. nec omnes
etruſos extraxit ab inferiſ.ſed quos ab eterno deus pa

ter pꝛeoꝛdinauit:et qui momoꝛdit non totum ſed par⸗

tem abſcidit.Nonne ſaluationem guam omnes appe⸗
tunt iohel per chꝛiſtum ante dixit. in monte ſyon et hie
ruſalem eſſe futuram. In monte ſyon et hieruſals erit
ſaluatio ſicut dirit dominus:et in reſiduis quos domi⸗
nus vocauerit nde igitur ſaluatio niſi per moꝛtẽ chꝛi
ſti:qua liberaremur ab omni moꝛte que omnem ſalug⸗
tionem ademerat. Nonne comminatio facta per amos
puo iſrael obumbꝛatice ſuppoſitam cautam habuit:
quam vere habitura erat ꝙ cheiſtum argento vendidit
Sußper tribus ſceleribus urael et ſuper quartum non

cõuertam eum.eo ꝙ vendiderit argento iuſtum pau⸗

perem pꝛocalciamentis. Illa enim cõminatio venditi⸗

onem et moꝛtem iuſti et pauperis habebat in eaula. Mõ
ne idem amos odium iudeoꝛum et abhominationez in
chꝛiſtuʒ quia eoꝛum arguebat delicta A loquebatur per⸗

fecta vnde chꝛiſtus ext itit interemptus edocuit. Odio

habuerunt in poꝛta coꝛripientem.et loquentem perfe⸗
cte noni ue. Werſorntio ahdſe contra edom.
qui ſanguineus dicit

r pꝛopter infectionem iniquita
tem in oꝛtem chꝛiſti vmbꝛatice pꝛeoſtende/
bar ſfionne ionas aptiſſime in fugitiuo naufragio et in
abſoebitione atq; tridua detentione in vtero et vomitu
ipſius a piſce:chꝛiſti paſnonem et moꝛtem et triduanã
ſepulturam et reſurrettiouem gloꝛioſ. longe ante in
onne quia ſic opoꝛtuit pati chꝛiſtũ
percuſfſionem mantie ipſius miceas ad confuſionẽ fi⸗
onne naum patientiam in
eſurrectione chꝛiſti n e

ſu domini ciuitatem increpat.aperte commemoꝛat 6
ne abacuck ſuper cuſtodiam ſpeculatioms ſue chꝛiſtum

contemplabatur in cruce: in cuius coꝛmbus virtutenrn

eſſe pꝛoduxit. Nonne ſophomias per pꝛeparationem ho
ſtie qua ſanctincandi erant electi atq; wocati. hoſtiam ſa⸗
lutarem coꝛpoꝛis chꝛiſti oblataʒ in cruce pꝛo his quos

ab eterno pater pꝛedeſtinauit erpoſuit. Nonne ipſe

idem cum ſeuiciam ciuitatis hieruſalem pꝛincipum et
ſacerdotum atq; plebeioꝛum expꝛimeret: chꝛiſti repꝛo⸗
bationem et paſſionem et moꝛtem incluſit. Ele pꝛouo⸗
catrix et redempta ciuitas columba. nõ audiuit vcem
nõ ſi uſcepit diſeiplinam. In domino non eſt confiſa.ad
deum ſuum nõappꝛopinquauit. Principes eius in me
dio eius: quaſi leones rugientes. Judices eius quaſi
lupi veſpere:non relinquebant in mane. Pꝛophete eiꝰ

yeſani:viri infſideles. Sacerdotes eius polluerunt in⸗
iuſte:egerunt contra legem Dominus iuſtus in medio
eius:non faciet iniquitatem. Hec ſiquidem verba per⸗
ſpicacibus maliciam et ꝓpꝛietatem illoꝛum qui contra
cheiſtum conuenerunt ſine nube declarant. et euemiſſe
ab his infallibilem chaſti paſſonem et moꝛtem libera⸗
tionem vero gentiü et oim credentii. poſt reinnegoͤeʒ

ſi quis legerit ſubſequenter inueniet Monne aggeus
pꝛeoplvta de templi renouatione in ine g9:et de como⸗
tione celi et terre atq; de aduentu deſiderati a cunctis
gentibus. per figuram et quoddam enigma chꝛiſti nati
intatem paſſionem et moꝛtem ſimiliter et reſurrectio/
nem pꝛetexuit. O ſtulti et tardi coꝛde et credendũ aper
tiſſima dvicta pꝛophetarum Monne omnia que videbat
cacharias cæ ieſu ſacerdote magno certo miſterioꝑ om
nia chꝛiſto conueniunt:qui vere ieſu omnium ſaluatoꝛ
ſacerdos magnus factus ineternum: ſemetipſum obtu
lir deo patri. Nonne humilitatem duam m delatura ſui
coꝛpoꝛis a ſubiugahbus oſtendit pꝛout acta eſt ante pᷣ⸗
dixit. Erulta ſatis filia ſJonnubila hieruſalem. Ecce rex
tuus veniet tibi iuſtus et ſaluatoꝛ. Vpſe pauper et mi⸗
tis et aſcendens ſuper aſinam: et ſuper pullum filium
aſine. Etiam argentoꝛum triginta chꝛiſti venditionem
non tacuit. Et appenderunt mercedem meam triginta
argenteis. Magnũ planctũ moꝛtis eius aperuit. Mõne
idem cacharias plagas manuum: percuſſionem ipſius
velut paſtoꝛis diſper ſionem gregis. apertis wocibus ce
cinit. Quid ſunt plage iſte in medio manuum tuarum
Ert dicet. His plagatus ſum in domo eoꝛum qui dilige
bant me. Framea ſuſcitare ſuper paſtoꝛem meum. et ſu

per virum coherentem mihi dicit dmmus exercituum

Percute paſtoꝛem:et diſpergentur oues grege Mon⸗
ne malachias per toleratum domini lawꝛem notam fe
cit pꝛoplxtice toleratam domim paſſionem. Quns ve⸗
hementioꝛ labo: q́; in paſſiombus moꝛi.ſionne ſub no⸗
mine angeli chꝛiſtum venturum ad templum et pi/⸗
gationem completurum filioꝛuʒ leui verbis multis et
miſticis pꝛeteruit Sed vnde purgatio finoꝛum homi⸗

num. niſi per moꝛtem illius qui bominum non potuit

habere peccatum Ecce q́; magnam nubem teſtimonio
rum haſvemus appoſitã ſuper miſterio pamſionis et moꝛ
tis. et ſuper gloꝛia ſancte reſurrectõis in nte beneficiuʒ
libertatis: que teſtimonia ſi ab eoꝛum vmbꝛa diſſeren/
do ſingula veniſſemus in lucem atq; coaptionem ge⸗
ſtoꝛum domini ſaluatoꝛis abſq; dubio non comica ied
ampla fuiſſent congeſta volunmmna. Mec ſcriptura ſacra
euacuanda credatur diſſertione verboꝛum. altioꝛa enim
cõtinet qᷓ; ſpeculetur intellectus humanus:que ab ipio
non cõſpecta creduntur. Mec in hac parte pꝛetunmmmus
ſic et eo oꝛdine quo chꝛiſtus duobus diſcipulis diſſeru⸗
it diſſeruiſſe: ſed teſtimonia poſuimus non per ſingula
monetauimus viſſerendo: ne impꝛopꝛietateʒ aliquam
necteremus non affirmantes eum tenuiſſe oꝛdine quẽ
ſaluatoꝛ interpꝛetando tenuit. maxime cum euangenuca
pagina illum ſilendo pꝛetereat. ſed tenuiſſe oꝛdineʒ ſeri
pturarum. et pꝛout eccleſia ſuboꝛdinat. numerum pꝛo⸗
pixtarum.Non etiam omnia teſtimonia poſuiſſe gratu
tulamur. quoniam multa ſub velamine manent et coõ
pꝛehendere illa nequimus: tamen ex his paucis ma⸗
teria paratur ad plura diligenter querenda per codices
ſcripturarum ſanctaruʒ. Et in his dumtaxat poteſt cla
refieri per ndem:pie querentium intellectus.a igi
tur rephendi de tarditate credendi nonſtimeant. Qind
cunctetur in paſſionis et moꝛtis et reſurrectioms chꝛi
ſti credulitatem venire:cum tam numeroſum ⁊ pium
concentum in his geſtis aſpexerit ſcripturarum: quem
concentum nemo doꝛmire fecit. Adhuc enim ſcriptura
rum voces geſta et gerenda concoꝛditer enarrando cla⸗
mant. Sed cum chaiſtus ſcriptures que de ipſo erant
interpꝛetando loqueretur nõ retardabat inceſum: vt

loquendo incederet.et incedendo oceret. Etemm cau

ſa noſira via q;diu durabit eccle ſiaſtica ſcriptura men/⸗
ſlunatur. et eccleſia intelligendo pergit vt nõ pꝛo mauè⸗

quortu decimn

ſione ſed pꝛo eruditõne vie:vt deueniamus in patriamn
factam penitus ſcripturam credamus. Et ille diſſeres

illi audientes appꝛopinquauerunt caſtelio quo ibant
diſcipuli ſcilicet intent one chꝛiſius vero vt innorelce⸗
ret le ſocium uineris fecit. Hipil ſibiet caſtello pentus
erat. Quamobꝛem finxit ſe longius ire et iuſiet om

nino longius ab eis per fidem. et coꝛpoꝛe declnaſſet in
quam voluiſſet viam:miſi ab eoꝛum tuiſſet pia charita/

te detentus. Nec huiuſcemodi ſictio notam habet pec⸗
cati atq; delicti:nec repꝛchenſiombus quoꝛumcũq; ho⸗
minum ſubiacet:ſichꝛiſtus qui ommia nouit antcqᷓ; fi⸗
ant his diſcipuhs ſe tali pacto tacito ſociauit.vt ſi exar/
deſcerent amoꝛe in eũ auditis tam altis declaratõn b-
ſcripturaꝝ ſi eſſent hoſpitalitatis feruidi amatoꝛes ſi ho
minem noticia peregrinum ex charitate vt notum fra⸗
trem luſciperent cum eis in hoſpicium diuertiſſet:alias
graderetur. Nec perperam ſingit qui vult hominem in
virtute aut ſcientia experiri. ſi experiendi aptitudinem
captat:dum non querit aut tentat deoꝑere.ſed incogni
toꝛum dare ſcientiaʒ. ingit ſeꝑ paterſamilias.vt ſiub⸗

iectoꝛum percipiat bonitatem. GEmgit diſcipulo ſept ma

giſter: vt noſcat quid ſentiat ⁊ vt erudiat amplius.gin
git ſepe mater paruulum ad terram deijcere ſiliuʒ quẽ
poꝛtat in vlnis vt ipie tenacius hereat. Mon ſunt ma⸗
culoſa ſigmenta moꝛum honeſtate ſeruata. et dum poſt
modum urrogantur additamenta ſcientie ſiue virtutuʒ
leu quecunq; incrementa bonoꝛum. Pꝛoinde chꝛiſius
non fingebat in fraudem cum pꝛoceniiſſet vlterius pꝛo
ut geſtu coꝛpoꝛis oſtendebat:mſi illum illi pia rogatio/
ne coegiſtent. Vnde coegerunt eum dicentes. Mane
nobileu dñe:qm̃ adueſpꝑaſcit et inclinata eſtiam dies.
ed quõ cogitur chꝛiſtus.qui nullis.ptatiba ſubiacet.
Penitus pijs pcibo 1 oꝛõlbus huihb, detinebant. Hoc
quippe mõ iacob angelũ detinebat: cũ angelus diceret
Diumute me auroꝛa eſt. Cui iacob econtrario reſponde
bat. Mon dimittam te: mſi benedixeris mihi. Mon ma⸗
nu aut alia coꝛpoꝛali potentia iacob detinebat angelum
mſi ſumbus oꝛatõnum atq; pꝛecaminum. Simihbus
reſticulis moiſes dominu hgauerat:cum ipie dominus
moiſi loquebatur dicens.Dimitte me vt iraſcatur fu⸗
roꝛ meus contra eos:faciamq; te in gentem magnam.
Peccauerat dommo populus in vitulo aureo:cin domi
nus iuſte volebat ualci:ied vt in exodo ſcriptura cõme⸗
moꝛat:moiſes dommum pꝛecibus et pijs rogaminib
et humilibus aſiertiombus detinebat. Non ergo violẽ
tia:ſed oharitate atq; pia oꝛatione.chꝛiſtus cogitur et te
netur oꝛabant iſtum velut ſocium peregrinum. cuius
allecti eloquendi dulcedine ſecum manere guſcebãt et
peroꝛabant ad manendum ſubinferentes tempoꝛis le⸗
gitimas rationes quia hoꝛa eſt veſpera.et dies inclina⸗

tur ad noctem.que cõmoditatem ſemper abſtulit pius

pergendi. Sed pec verba pꝛoferebant ad pꝛofectum ho
minis peregrim:quem ſi cognouiſſent verſa intentio⸗
ne dixiſſent · Sed nos qui fide nouimus quem ilh fra⸗
cto pane cognouerunt: oꝛationem noſtrã iſtis ſubmiiſ⸗
ſis cauſis recta intentione faciamus. Dulcis eſt violẽ /
tia quam infert ſincerus amoꝛ:et humilis ſupplicatio
ſepe fecit aſſentire rogsatum. Et vltra pergentes pꝛeca⸗
tiua lachꝛyma fetit redire retroꝛſum. Et gratag eſt coa /
ctio:quem pure virtus appoſuit.lgit nobuicum ſalua⸗

toꝛ ommum chꝛiſtus: vt his artibus atq; violentijs co

gi velit. Sed qui nouit pꝛeces effundere. cauſem ſubè⸗
mittere nõ ignoꝛet. Fitq; nobis neceſſaria man ſio chꝛi
ſti. quomam dies noſtra tendit ad veſperum mane ec
veſpere factus eſt dies vnus:et tota hominũ vita mane

fit et veſpere. Mane ſiquidem in luce virtutum oꝛite

orumnfig
entſcetaſas
tonmemin
Prtointen
eſelnogi
nliuaprſub
paloſtm
mplnaßn
e linan⸗
onſon nn
etdommt
ſveyimin
nechaſus
henusn
ia rogotio/
tes Cane
amdees.
ddſabaeet.
bem oe
Wus dicent
o keippnce
h. Ponma
at mmgelen
. Bimbrs
pſedommn
ralcator
im mugnonn
Ureorch Nmi
nptonscinee
rogiNmh
vonetgonwe⸗

glogturtꝛte

nnum de
eglittira
tennpounte
diepnnni
äbtepnos
vpkuonnt
Kimento⸗
beniiftn
ſoſekn
cseſpo⸗
bſupparo⸗

nres welg

dumn ſila
olentiſo

zulem tu

nmnfocht
mane e

intanmn

hdei ſole iuſticie:conſurgente veſpere cum tentationũ
tenebꝛis ꝓpinquamus.Hec credimus fuiſie aliquã vi⸗
tam iuſtoꝛum:que tentationum et pugnarum ſalteʒ in
uiſibilium veſperam non haberet. .zοde cum adue
ſperalcit his argumentis cogendus eſt wdminui vt no⸗
biſcum maneat ne cadamus. SGepe nanq; mane ſicut
viridis vrba tranſimus:cum aliquid bom debniter fg⸗
cimus. Et mane ſepe floꝛemus in apparentibus bonis

et tranſimus motibus noſtris: ſed veſpere decidimus

in peccata.induramur cõſuetudine.areſcimus penitus
a virtute. Idcirco peroꝛet qin nouit vt nobiſcum chei⸗
ſtus m mẽèat:quomiam adueſperaſet. Et nos male apti
huiuſcemodi veſperaʒ ſuſtinere:niſi nos rogati atq; co⸗
acti man ſio tueatur. Oane tempus eſt iuuentutis: ve
ſpere ſeneſcentis. Mane tempus eſt gratie: veſpere tẽ⸗
pus eſt pugne. Mane conuerſionis.veſpere pꝛobatio⸗
nis. Mane aſcenſionis:veſpere tempus deſcenſionis.
Mane clara cogmitio:veſpere vmbꝛatica. Mane cogni
tio per ſidem:veſpere cogmitio per naturam. Wane co⸗
gnitio in deoꝛveſpere in ſeipſo. Quam ob cauſam cum
ſic adueſperaſcit dięs vite pꝛeſentis:eſt maxime chꝛiſti

manſio nobiſcum fieri opꝛtuna.Egrediuntur ſepe lu

piad veſperam vt inuadant greges ouium redeuntes
ad caulas.et querunt ſi aliquam inuenerint ſeparataʒ

agrege ſubterfugientem paſtoꝛis oculos canumq; la⸗

tratus:quam cum inuenerintin coꝛpus voꝛando trahi
ciunt. Et hi wloces ſunt:vt etiam ſub ſigura chaldeo⸗
rum mones lupis veſpertinis velocioꝛes eſſe dicun⸗
tur. Et eos qui iugum ſanctum iuſte impoſitum rum⸗
punt et vmcula iuſticie vt in nephanda labatur lupus
ad veſperam ſepe vaſtat:ac per hoc cum taliter velpere
fit. ſatagamus lucem chꝛiſti manere nobiſcum: qunaſſi⸗
ne ipſo nihil facere nouimus nec valemus. Ecce tene⸗
tur dñs pꝛecibus pijs vt benedicat ad gratiam vt Nucta
toꝛ obtinuit.Tenetur ne iraſcatur ad penam:vt dux o

puli ſecit. Tenetur ne illudamur aut damna patiamur

ad veſperam:vt hi diſcipuli ſatagerunt. Congeminant
moꝛe cauſam hi pulcerrima oꝛatione quanq; ignoꝛent
eum quem oppido depꝛecantur.et inclinataʒ diem eſſe
ſubinferunt. Et vere totius mundi diem nouimus in
clinatam et ad occaſum omnia vergunt:et vniuſcuiuſq;
hminis dies aſcenſum habet atq; decliuum. Sed de
inclinationeqᷓ; de aſcenſione vnuſquiſq; redditur certis
oꝛ.quoniam eoipſo quo naſcimur vergimur ad occaſuʒ
At qui moꝛe diei qui ſole oꝛiẽte in noſiro emiſperio agi
tur: inuiſibilis ſeu intellectualis conſtitutus eſt dies.
am ab oꝛiente ſole ſurgente vmbꝛa obiecti ⁊ recti coꝛ
poꝛis ꝓtenditur in occaſum Sed quo amplius ſol aſcẽ
dit ipa vmbꝛa bꝛeuiatur:et ſi ſol tam aſcenderit vt fera
tura radijs dyametraliter ſuper coꝛpus om̃ino vmbꝛa

perit. ne extra coꝛpus in partem pꝛotendatur. ſed tan

tum ſit reflera ſuper ſubiectã ipſi coꝛpoꝛi terraʒ. Cum
vero ſol a medio emiſperij pꝛogrediens inclinauerit in
occaſum dies emiſperialis incipit inclinari. et vmbꝛa
coꝛpoꝛis in oꝛientem pꝛotendi. Quo ſol magis acceſſe⸗

rit ad occaſum. eo magis in oꝛiente vmbꝛa pꝛotenditur

VDonece ſub vndis heſperijs ſol occiderit:tunc nõ vm bꝛꝗ

coꝛpoꝛis:ſed plena nox vbiq; in ſuperioꝛi noſtro emiſpe
rio erit. Sunt igitur vmbꝛe mane. ſunt 1 vmbꝛe veſpe

re. Vmbꝛe matutine in ipſo ſolis oꝛtu ſunt penitus lõ

gioꝛes in aſcenſu bꝛeuiantur. donec vltra coꝛpoꝛis ter⸗
minum non pꝛotendatur. Elmbꝛe veſperi in ipſo deſcẽ

i ſolis ſunt bꝛeuioꝛes: ſed quo magis deſcenderit lon⸗

gioꝛes fiunt donec nox vndiq; ſubſequatur. Ad nocte⸗

ſcendum erxinclinatione diei per inclinationẽ ſolis ipſe

ſol pꝛius a vallib et locis cõcauis abeſt, deinde a collib

4

Pe Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

perlumen ſuum deſcendendorecedit. eum autem s c⸗

cuminibus montium ſolis deſcendentis radij abicon.
duntur: noctem plenam diemus umminere. Sicq; ſta
tum militantis eccleſie vſq; in pꝛeientiaruʒ poſſumus
deploꝛare:et ſtatum qᷓ; plurium animarum que diem ſi
dei aſpexerunt. Oꝛitur quippe lol iuſtcie ſine qua ſalui
eſſe non poſſumus ab oꝛiente ſidei:ſed in oꝛtu ipio on⸗
ga videtur vmbꝛa malefactoꝛum que in occidentem p
tenditur:quoniam ad eternam moꝛtem ⁊ ſempiterni

occaſum malefacta deducũt. Sed quanto amplius ſol

iuſticie aſcenderit per amoꝛem anim et actionem coꝛ/
poꝛis in emiſperio noſire vite ipſa maloꝛum vmbꝛa bꝛe
uiatur. vt etiam cum deſuper nos ipſe ſol fulſerit nulla
vmbꝛa in partem aliquam pꝛotenia videatur: excepto

ꝙ adpuc viuimus vita coꝛpoꝛis ſuper terram. ECum ve

ro ſol iuſtige non ſuo curſu.ſed noſtro demerito verge⸗
rit in occaſum:noſter virtutum dies inclinatur recon⸗
ſtituuntur vmbꝛe in oꝛientem verſum.et eo longioꝛes
quo ſol deſcenderit amplius.Eo peioꝛes veſpertine qᷓ;
matutine:quia contra cogmitam agitur Veritatem. Al⸗
le decreſcebant ſolis acenſu:ite vero ſolis deſceniu in⸗
crementa ſuſcipiunt. Qρuid enm nephandius cumin

mente hoĩe ol occidit iuſticie.atq; inclinatur in anima
venttas rationis ſeu tendit in occaſum ratio veritatis.
Mericuloſa eſt inclinatio diei: peſnme ſunt vmbꝛe ve⸗
ſperi hinuſcemodi. Mι ode hieremyas oicebat. Qe.

nobis:quia declinaint dies:lõgioꝛes ſacte ſunt vmbꝛe
veſperi. Pꝛopterea pijs pꝛecibus fuſis lachꝛymis do⸗
minum exoꝛemus:his armis ſibi wiolentiam mciamus
et pꝛofunda oꝛatõe cogamus manere nobucum dicen
tes.mane nobiſcum domme:quoniam adueſperaſcit et

inclinata eſt iam dies. Et intrauit cum illis in caſtel⸗
lum:atq; neſcio in cuius paratum hoſpicium. Intrat

muitatus rogatus et a pia eoꝛum charitate coactus: p
ficitur ꝓpter quod ſe ſocium dederar. Ante cõplerur qd
longe poſt iopannes in apocalipſi deſcripſit. Ecce ſtoad
oſtium et pulio. Si quis audierit rvocem meam et ape
ruerit mihi ianuam: introibv ad illum et cenalo cum il⸗
lo.et ipſe mecum. Stetit ielus ad oſtium coꝛdis ipſoꝝ
er per altiſſimos verbvꝛuʒ ictus ſcripturas interpꝛetan⸗
do pulſauit. Aludierunt ulli ardenti animo wocem eius:
nõ quaſi eius qui erat: ſed quaſi vocem eius qui de ipo
verbo pꝛomebat. Et aperuerunt ianuam coꝛdis tam ſe
rene doctrine.non ꝓpter eum quem adhuc peregrinuʒz
habebant.ſed pꝛopter eum quem ipfi querebant. et P
quo⁊ de quo videbatur peregrinus verba conferre. At
ille cenam mentisin ſide plus q́; coꝛpoꝛis cõmeſtioneʒ
requirens cum illis recubuit cenaturus. Olliq; ſcitum
ſed non tanto miſterio vt euenit detinebantur adhuc

machinamento. ne vere cognoſcerent quem ſecum dis

uerterent peregrinum. fidem ramen verbis altiſonan⸗
tibus dabant. Et vt fides plena firmaretur de chꝛiſto:
lxſitatio heſitabat.. Et factum eſt cum recũberet cum
illis. accepit panem et benedixit et fregit et poꝛrigebat
illis. Et aperti ſunt oculi eoꝛum:et cognouerunt illum
Et ipe euanuit ab oculis eoꝛum Mon ſolum hoſpicio
ſed etia reficiendus cibo ſuſceptus eſt peregrin us Lar⸗
ga enim in ommibus charitas plus poꝛrigit qᷓ; pꝛomit⸗

tit:mec cõtenta vni neceſſitati appoſuiſſe remedium ſi

alia pꝛemit:quouſq; ſuum exoneratur cellarium ſempg

aponit Nec plena ſloſpitalitas ſuſcepiſſe hoſpicio.ſj ad,
erit hoſpui ſames. Coꝛpus ſub tecto ſuſepie cibum .

potũ apponit eſurienti.qui verus eſt hoſpes. Sed ip̃is
recumbentibus feſtinat ieſus maioꝛa qᷓ cceperit recon
ferre.ac ſue hoſpitalitatis et allogie antidotũ dare. 0

inde accepit panem moꝛem ſolitum ſernans: et bncirit

B 2

„

oat

Z

er fregit er moꝛe et poꝛrigebat illis:non vt inuitatus ho
ſpes led vt verus domin us menſe. Tunc aꝑti ſunt ocu
li eoꝛum mentis in fide.coꝛpoꝛis in viſione:et cognoue
runt illum in fractõne panis:quem mundus nõ cogno

uit in pꝛoceſſu ſue humilitatis. Ecce quantum valuit

quieta et irrecontradicta diumoꝛum auditio.quantum
Diſcipuloꝛum pꝛoſeuca.quantum hoſpicij et menſe lar⸗
ga preſtiatio: vt his diuina cognitio adderetur. Quo⸗

modo inquam cognouerunt ablato ſcilicet a coꝛde vela⸗
mine infidelitatis et ab oculis remoto machinamento
dialoli: quo tenebantur ne ipᷣm in perſona cognoſcerẽt
Et ſtatim defuit effigies peregrina:et chꝛiſtum in perſo
na pꝛopꝛia cum qua obſeruati fuerant cognouerũt. Et

reumoueatur ambiguitas ſiue opinio vt plurimi refe/
runt. ꝙ vnus iſtoꝛum diſcipuloꝛum fuerit lucas: cuius

nomen ſubticetur moꝛe ſcriptoꝛum qui pꝛopꝛia nomi⸗

IIna tacent. Mam ſi lucas fuit:ergoa chꝛiſto euangelium

Didicit. et chꝛiſtum ante cognouit:qui remoto machina
mento iterum cognonit. Et hic er eius dil⸗ cipulis me⸗
moꝛatur. Si vero lucam omnino diſcipulum pauli al⸗
ſeueremus et ab eo euangelium didiciſſe hic omnino
quendam alium et non lucam ſociũ cleopix fit neceſſa
rio vt credamus:quod vtiq; verius autumamus. Si⸗
gnum foꝛte apparuit in fractione appoſiti et benecdlicti
panis:et benigna ſaluatoꝛis largitio:in his duobus di/
ſcipulis hanc virtutem operata eſt. Quonmiam cum pa⸗
ne chꝛiſtus poꝛrexit et geam. vt inco agnoſcerent que
ante non nouerant. Mec vnq; ſine gratia in veritate ſu⸗
mitur verus panis:qui vuus ad vitam de celo deſcen/
dit. Magna largitas laluatoꝛis: melioꝛa exhibet q; ro⸗
getur. Petebant iſti ſecum peregrini huius in holpicio
habere pꝛeſentiam: quam modicum extiterat cõceſſiſſe.
niſi ſuipſius preſtitiſſet plene noticiam. Qua firmiter
pꝛeſtita: ſtatim ab oculis eoꝛum euanuit. Non ſunt ſu⸗
perflua opera ſaluatoꝛis nihilq; reſecabile habent. om/
mnia ſiquidem facta ſunt ad menſuram et regulam: nam
ſi plus erxpediuſiet ad reparationem perdite atq; nu⸗
tantis fidei: de pꝛeſentia ſua temꝑis ſpacio plus dediſ⸗
ſet. Ged eos ante tam valide inſtruxerat irrefragabili⸗
bus teſtimonijs ſcripturarum: quod per modicum oſtẽ
ſa clare pꝛeſentia. ad plenum in ſide ilioꝛum animos:iſo
ldauit.Hoc dumtaxat pꝛeacturus aduenerat non am
plius coꝛpoꝛaliter poſt reſurrectionem cum moꝛtaub
conſolari. Sed quo euanuit. Illo quo volebat.ſcuicet
quo ferebatur dote agilitatis.que donum ci eſt gloꝛifi⸗
cati coꝛpoꝛis.vt ſubito poſſit quo velit et ſe offerre aut
auferre hominum obtutibus quando vent. VUnde ſubi
to ſtupoꝛ ſanctus obꝛepſit:et mutato doloꝛe dixerunt
ad inuicem. Monne coꝛ noſtrum ardens erat in nobis.
dimm loqueretur in via. et aperiret nobis ſeripturas.
Ardebat in via coꝛ iſioꝛum.quia cum diuino igne ice⸗
debant a quo innocue in animo incendebantur: et vre⸗
bantur dulciter pꝛopter ignita eloquia ſcripturaru. ma
xime cum ab eo velammibus exuelabantur. Et ignitü
eſt vehementer eloquium dei:quod ardenter diligit ſer
uus dei. Ygnitum eloquium audientem ſedule ammã
ardentem atq; feruentem pꝛotinus facit. Statim fuit
appoſitus cene finis.ſacietas omni commeſtioni coꝛpo

rali terminum fecit. Obliti ſunt coꝛpoꝛalium ſpirituali

bus iam refecti:repudiauerunt coꝛpoꝛis meniam pigri
tiam abiecerunt. Et ſurgentes eadẽ hoꝛa regreſti ſunt
hieruſalem lona ſcilicet nunciare que viderant.vt cõ
ſolatio que ülis per huiuſcemodi viſionem erat pꝛopꝛia
fieret cum ceteris ipſoꝛum relatione communis. Elir⸗
tus eſt pioꝛum gaudia fidei conferre cum ſocijs: et ſpi⸗

itualiter let ari cum his qui ſenſualis leticie applaudi⸗

„—–
r.

quartuſdecimus

menta non capiunt. Sed non omnis ſpiritualis con⸗/
ſolatio eſt pandenda:et ex intims publicum petere no/
ſcitur eſſe ſtultoꝛuʒ:imo claudenda ſunt talia infra clau
ſira inuiſibilia noſtre mentis: ne facta delatõne plus q́;
ſit eſtimetur in nobis aut ſi ꝙ auram inaniter captet.
Cuſtodia eſt datoꝛum: oꝛis firmare clauſuram. Ampꝛe

dabiles pꝛotinus ſunt ignoꝛate diuitie:attamẽ panden

da cognouimus que in heſitantibus roboꝛant fidem et
que ad alioꝛum directionem nouerimus pertinere vybi
lomi perditio aut noxium quippiam non pꝛoueniat dila
toꝛi. Hed iſti de communi domino et magiſtro veniũt
relationem facere ad conſeruos:et ad condiſcipulos re⸗
ferre geſta magiſtri:vt communis leticia omnium letã
tium ſit in domo:et ex referentibus pluribus fidei teſti
monium inualeſcat. Quã pulcre textus eloquitur ꝙ re
greſſi ſunt hieruſalem de qua fuerant egreſſi. Sed cum
triſticia et diffidentia ſunt egreſſi.cum leticia et plenitu
dine fidei ſunt regreſſi.a pace pꝛotinus egreſſi diffiden
tes de chꝛiſto ad pacem regrediuntur de ipſo per fidem
gaudentes. Et inuenerunt congregatos vndecim et
eos qui cum eis erant dicentes:ꝙ lurrexit dñs vere et

apparuit fimoni. Per veritatem aſſerebant pꝛopter

ea que audierant ab ipo de interpꝛetatiombus ſcriptu⸗
rarum. et de incaleſcentia coꝛdiũ.quia ſolius ſin eſt coꝛ⸗
da calefacere pꝛo ſupernis. Maxime autem in veritate
firmabant pꝛopter ea que viderant. Pꝛoinde ipſi nar
rabanit que geita erât in via: et quomouo cognouerũt
eum in fractione panis. OUra res ſed pꝛetereunda ſi⸗

lentio.ꝙ panis hoſpitis hoſpitibus appoſitus a chꝛiſto
fractus iuipꝑſius cognitõnem dedit. Si quis hoc rima

bitur magna reperiet abſcondita ſacramenta. num
tamen ſulentio non concedam. ꝙ frangendo panes lati
auit turbas. Grangendo panemiſſuum ſubſtantiauit in
coꝛpus.quo duodenam turbam vt almeno celeſii re⸗

fecit. rangendo panem reſurrectiomis iue cognitionẽ

aperuit. Omne verbum der ſpiruuanis eſt pams. 'ra⸗
ctio panis in montibus. ad vitam agendam declaratio
eſt icripture.Hinc pſalnuſta dixit. Secla:atio ſermonũ
tuoꝛum illuminat. et intellectum dat paruulis. Et de
hoc a ſenſu contrario per carentiam hieremyas dolens
inclamitat. Maruun perierunt panem et non erat qui
frangeret. Paruuli enim ſunt qui per fractõem aut ex⸗
poſitionem ſcriptire vocantur ad fidem. qinbus ſtermo
claratus velut pams fractus tribuit intellectũ. Mar⸗
uuli ſunt:ſunt et multi qui frangentẽ doctoꝛẽ reperire
non poſſunt.non tamen ſemper defectu querentui ſed
malngnantium ſepe doctoꝛum. Panmis fractus in cena
confoꝛtat bellum. abſtergit a crimimbus et donat incre
menta virtutuʒ.et traiectus in nobis tranjcit nos in de⸗
um. Panis fractus in hoſpicio reſurrectiomis nouitatẽ
Dilcipulis palam fecit. vt ex ipo vitam ſigmificanda om
nino ſentiamus. vbi panis chꝛiſtus velut fractus ſed
non fractus omnibus in hac ſibi vita confoꝛmibus tri
buetur ſecundum pondera meritoꝛum Fractus panis
non deſinit eſſe pamis.eadem enim veritas ſubſiantie
que in toto erat ſeruatur in pareibus.etiam ſi non ſer⸗
uatur equalitas quantitatum. Sermo diuinus etiam
fractus declaratus aut expoſitus idem apud oẽs:quan⸗
q́; non equaliter appꝛelxmus. Et cum tranſſubſtantia
tus frangitur ſimpis manet iubſiantia. nec minuitur
aut augetur ſi non equals quantitas partium reſultat
in oculis fractis.pariibus accidentis:ꝗractus panis in
patria ſimplus in ſe pꝛeſtat pꝛo tanto fractus.vt ſol in

radijs multiplicatur.et ſimplus et indiuiſus exiſtens.

ſed ſepe apparet diuerſitas luminis ex diuerſitate ſuſei

—

Urſbif

pientiuin coꝛpoꝛum obiectoꝛum.ſicut ꝑ ſimnle teſtatur

al
ru
tip
doo⸗
ſſter
Ku
tatio
goet
Gnia
ish⸗
bes⸗
ltan
ergel
litati
ſurget
turine
um
etiam
opib⸗
areſu
ſtuchn
rentil
plem
ret.
eſtne
Uurnu
loꝛum
tocum
chartta
inumr
nendir
doo
coen
mun
kon
dſſe
mur
ſip
ch
ſurg
ntur
ante
Ulus
deche
mnulocd
adeen
ſeone⸗
Cpirſi⸗
ſurin
hnrnon

Ulibas
monapp
nus
mngn⸗
ſtie⸗ 1

pohee
ſenprin
Uleſtcce
1 vertare
eipfſiner
Gnouerit
eunc
1 cellio
Wwctuma
Unum
anes lari
maud
Celelti rer
vognitons
Anls. F,
1Rhrato
oſeinoni
ulo.'Erdr
oo dend
nerat gn
emn auta
busſerme
ti r
e nſenne
mtui ſn
n lena
lat incre
nosin de
nouitate
cancion
nus ,
mbusrt
us anis
abcanre
ſroner,
nusetonn
diollan
nutn
enunviri
mteſuta
Spanonn
rt
lens⸗
ue ſuſch

elcſce

atoſtolus ſiellama ſiella in claritate differre! Gum lee
autem loquitur:et cum eſſet ſero die illa vna ſabbato⸗

rum. et foꝛes eſſent clauſe vbi erant diſcipuli congrega

ti pꝛopter metum iudeoꝛum:venit ieſus et ſtetit in me

io eoꝛum et dicit eis. Par wobis. Ego ſum: nolite ti⸗
mere. Conturhati vero et cõterriti exiſtimabant ſe ſpi⸗

ritum videre. Et dirit eis. Quid turbati eſtis: et cogi

tationes aſcendunt in coꝛda veſtra. Tlidete manus me
as et des meos:quia egoipſe ſum. Palpate et videte

quuia ſpiritus carnemet oſſa non habet: ſicut me vide⸗

tis habere. Et cum ſec diriſſet:oſtendit eis manus re
des· Gauiſi ſunt ergo diſcipuli viſo domino. Repullu
latam ſidem chꝛiſtus ex verbis reualidabat.ſimiliter et
ex geſtis. Et eromnib firmare decebat fidem tanteno
uitatis.qꝙ quis integraliter et ex omni ſe etnon alius re
ſurgat a moꝛtuis:que ꝑ argumenta debita dum firmã⸗
tur in capite ſic in membꝛis euenire remoueatur ambi
guum Hinc ſit dum iſti geſta et audita et viſa referunt
et iam dies in ſuo curſu ꝓceſſerat: chꝛiſtus iſtoꝝ dictis
opꝑibo fidem facit. Nec quieuit nouus bomo reſurgens
a reſurrectionis hoꝛa ſed infatigabiliter apparitionibus
ſtuduit: varijs locis atq; ſui coꝛpoꝛis foꝛmis ſe pie que/
rentibus ad fidem roboꝛandam obijciens: vt etiaʒ in cõ
plemento diei fidem argumentis apertioꝛibus ſolida⸗
ret. Semper enim adeſt tempoꝛibus in quibus caſus
eſt noxioꝛ.Nocturnum pꝛotinus tempus magis qᷓ; di⸗
urnum conſueuit eſſe timoꝛi:et facilioꝛ pꝛobatur picu⸗
loꝛum eſſe congreſſus ⁊ inualeſcentia ſeꝑe maioꝛ. Ct ſe
ro cum erat ⁊ timoꝛ iudeoꝛum fecerat claudi foꝛes.vbi
charitate et concoꝛdia ſancta conuenerant.conferentes
inſimul de tanta nouitate magiſtri: qui foꝛibus ſic ma⸗
nentibus.ex dote ſubtilitatis iui coꝛpoꝛis ac non remo
tis poſtibus ad eos ſubito fecit ingreſſum aſtetit in me
dio eoꝛum ad equalem partidpationem et viſionem cõ
munem diſcipulis ſe condonans:et eos ſalutat ſaluta⸗
tione qua eos alios docuerat ſalutare. Etenim dixerat
diſcipulis ſuis. In quamcunq; domũ intraueritis pꝛi⸗
mum dicite: pax huic domui. Non erat immemoꝛ effu/
ſi pꝛecepti.nec reſurrectione ſua euangelica erat mutã
da doctrina. Sed quod docuit fecit idem qui fuerat re⸗
ſurgens a moꝛtuis.non tamẽ iterum paſſibilis aut mo
riturus: ſed altioa ſenſu reſurgens denunciat pacẽ: qu
ante moꝛtem docuerat nunciare. Nullum duriusa gra
uius bellum q; de diuimis ha bere certamen. Er kxſitare

de chꝛiſto in dictis et operibus:exicialis eſt pugna. Tre⸗

mula chꝛiſti fides eterne moꝛtis exhibet ictus: pax mul
ta docens decens. Anceps eſt omne quod agitur: niſi ſi
des inconcuſſa feratur in chꝛiſtum. Cum igitur nõ an⸗
cipitifide tran ſitur in illum. pax plena atq; perfecta cau
ſatur in nobis.Pꝛoinde chꝛiſtus dicit. Pax vobis. Ex
hinc noſter quieſcat animus fidei non amplius relucte
tur:ſibi ſe ſubdat.deponat argumenta ebellandi.natu⸗

ralibus rationibus non intendat. ſcuta conſuetudinig
non apponat.Lotum eſt diuinum quod airun ole

nus egoipſe ſum.qui vobiſcum cõuerſatus.qui vos de
maligno vocaui:quem audiſtis pꝛedicantem.quem vi⸗
diſtis ſupꝛa naturam vſum et arrem miracula facientẽ
qui in medio veſtri fui ſicut qui miniſtrat:qui paui ali⸗
mento celeſti qui vſq;ad pedes veſtros humiliter incli
naui:quem captum vidiſtis:quem malefidi dereliqui⸗
ſtis in manibus peccatoꝛum. Ygitur nolite timere idez
ſum qui fui.penalitate omni depoſita. maieſtatis gloꝛia
tota ſuſcepta. Nolite timere: in coꝛde vſſtro de mea re⸗
ſurrectione nutantes.Nolite timere amphus de ude⸗
is: non eſi abbꝛeuiata manus mea.que vos liberarenõ
poſſit:qui potenter ipᷣis inuitis reſurrexi ab inferis. Nõ

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

me tenuit demonum turba larualis:non mogni monu
menti cuſtodes:non theca petrina non lapis ad monu⸗
menti oſtium ad nolatat Erce ianuis clauſis ad xos in
greſſus: ſicut clauſa virginitate de vtero matris egreſy/
ſus. Molite timere ſi vobis ſenſum moꝛs adimat.eſt q8
reddere poſſit qͥ hodie ſurrexit ab inferis. Vt quid clau⸗
ſi pꝛopter metum iudeoꝛum. Si vitam meam me xo⸗
lente moꝛtem irrogando tulerunt:ipᷣam wtenter re⸗
ſurgendo recepi. Non ſit vobis amplius timoꝛ moꝛtis
quod enim factum eſt in capite veſtro:pꝛoculdubio ſet
in coꝛpoꝛe meo. aput veſtrum deus pater me conſti⸗

tuit:coꝛpus meum vos eſtis. Sed illa clauſura quand,z
eſſet ob metum.non tamẽ fuit pꝛiuata miſterio. EtenDe

per illam dos ſubtilitatis innotuit:et q́; magnum ſit do
num gloꝛificati coꝛpoꝛis.onturbati ſunt vero et con⸗
territiquia tantum coꝛpus poſſe per aliquas nimulas
ingredi non credebant ianuis manentibus clauſis.nõ
attendentes coꝛpus noſtruʒ quanta poſſit felicitate do⸗
nari· Sed exiſtimabant ſpiritum eſſe quod eoꝛum ocu
lis axparebat:in his que ſupꝛa naturam potenter diui⸗
na virtute fiunt eoꝛum ammi non ferentes:ſed eos ar/ D
gumento ſenſibili dominus recompingit pꝛearguens
quare in animo varientur. Et dixit eis. Quid turbati
eſtis:et cogitatõnes aſcendunt in coꝛda veſira. Non eſt
iuſta de his que dicuntur turbatio: vbi veritas ſen ſibo
patet.Non eſt ſane directionis:vt cogitationes que tã
tum terrena ſapiunt ad altitudinẽ coꝛdis humani aſcẽ⸗
dant.Quid de chꝛiſti coꝛpoꝛe tanqᷓ; de terreno coꝛpe co
gitatis.Ain ignoꝛatis deitati vnituʒ.Quid. An deitatis
Ptentia non creditis.ꝙ qui creauit ex mihilo poſſit edu
cere de ſepulchꝛo. Aliquid tamẽ differenter querere cõ
moneſimus:cum cogitationes dirit aſcendere. Aſcen⸗
gũt quippe cogitatõneſ:cũ quicquid eſt minus hoie ver
ſatur in coꝛde.Deſcendunt cogitationes in coꝛda: cum
quicquid eſt maus homine aut celeſte ſeu foꝛma virtu⸗
tis mens humana ſecreto intuitu cõtuetur. Oꝛiuntur
ex equo.cum nobis confoꝛmia et equalia immaculoſe
cogitamus. Ex imo quidem ima de chꝛiſto cogitantib
aſcendebant cogitationuʒ varietates ad coꝛda. Sed ex
perimento coꝛpoꝛei ſenſus has cogitatõnes ſaluatoꝛ ex
cluſit. Clidete manus meas ⁊ pedes meos.quia egoipe
ſum. Malpate et videte:qmia ſpiritus carnem ⁊oſſa nõ
habet.ſicut me videtis habere, Iid aſtruendam hdem
viſum inuitat ⁊ tactũ:vt viſus intueatur coꝛpus oſten
ſum tactus:vt dyaphanitas excludatur. Mam obiectũ
viſus ratio diffinit eſſe coꝛpus ſuperadiecto coloꝛe. aut
ipſe coloꝛ exiſtens in coꝛpoꝛe:obiectum vero tactus ipᷣa
ſoliditas coꝛpoꝛis aut coꝛpus ſoliditatis. Ac ꝑ hoc quo/
niam piſus poſſit coꝛpus dyaphanum aſpicere ſub co⸗

loꝛe aut coloꝛem in coꝛpoꝛe tranſparente ad veritatem

ſolidi coꝛpoꝛis inuitatus eſt tactus:vt ſimul iuncti coꝛ/

poꝛis veritatem aduertant. Sed cum dicit videte ma

nus et pedes arguit pꝛo confoſſione clauoꝛum:vt inno
teſceret veritas paſſionis:et ꝙ ipſe qui paſſus omnino
regreſſus fuit ab inferis. cum vero ſubintulit palpate
et videte ſimul tactum ad reſurrectionis veritatem p⸗
uocauit et viſum: quia ſi ſepetactum poſſit decipere vi⸗
ſus.nunq; tamen viſum nequiret decipere tactus. Uel
vt euidẽtius loquamur. In viſu ſepe homo cipi poſſz
credens ſolidum quod eſſet dyaphanum. dum obiectůᷣ
intangibiliter pꝛoſpectaret.tactus vero in coꝛpoꝛe falli
nequit. palpando emm nouit coꝛpoꝛis veritateʒ. Et ca
ro et oſſa ſoliditatem habent. Quamobꝛem chꝛiſtus di
cit. Nolite credere cum me videtis ſpiritum videre: qꝛ
ſpiritus carnem et ofſa non habet. ſicut me videtis ha⸗
bere. Et oſtendit eis man?et pedes et latꝰ. vt aſpicerẽt

S 3

Aiber quartuſdecimus

vulnera quia ſanata: et aperte in manibus ? peabus et
latere cognoſcerent ſigna clauoꝛum.et iam pactam bel⸗/
lican pugnam Eltrum autez apoſtoli viſioni coniunxe
runt tactum ſcriptura non erpſicat: quanq; iuſte aſſe⸗
rat pia credulitas: cum amoꝛe vepementi ferrentur in
cheiſtu m. qui eos pie ad robur fidei muitabat ad tactů
Gauiſi ſunt ergo diſcipuli viſo domino. Enge triſtabã
tur: inde letantur Ende fleuerant inde gaudent. Qui
non habitus cauſam meroꝛis: reinuentus leticiam pꝛe
ſtat. Reſurgens gaudere facit: qui moꝛiens inuitabat
ad lachrymas. Adhuc autem illis non credentibus et
mirantibo pre gaudio: dixit. Habetis hie aliquid vt mã⸗
ducetur. At ill obtulerunt ei partem piſcis aſſuet fauũ
mellis. Mon credebant adhuc viſioni non pꝛeſtabant
figem vtactui. quoniam ſupꝛa ſenſum hominis eratid
quod agebatur. et coꝛ humano pauoꝛe ſolutum tardi⸗/
us diuinis aſſurgit. et inſolitis actionibus ſupꝛa natu/
ram ſenſuum cõſuetudo reſiſtit. Et ingreſſus ſolidi coꝛ
poꝛis in locum vndiq; clauſum peramoplius tenebat in
dubuimAboꝛigine poꝛro mundi vſq; in pꝛeſentiarum
ſimiliter actum non euenerat. Et plebeioꝛum intelle⸗/
ctus nondum inſpexerat: quid in coꝛpoeibus gloꝛia re/
ſurrectionis pꝛeſtare potuiſſet. Et adhucexgeſtis pena
libus et plenis meroꝛibus eoꝛum animitenebantur at
toniti. Et pigritanter conſurgunt animi valido terroꝛe
compꝛeſſi. velut ſi quempiam ſubito excitaueris ꝓfun⸗
de wmientem tanq; attonitus audiet: ſi ſtatim et in⸗
terpoſite eum fueris allocutus. Non tamen credenduʒ
g omnes ab iſta incredulitate tenerentur. Pꝛotinus
non tenebatur petrus cui alibi iam dominus apparue⸗/
rat:neq; diſcipuli qui eum in panis fractione cognoue
rant. ſed ceteri qui eum nondum in aliqua effigie cõſpe
xerant. Et ſi his de reſurrect ione non erat ambiguum
erat foꝛte dubium de ingreſſu: ſolidum coꝛpus parie
tes ſolidos penetraſſet. Nihilominus q́uis tremula eo
rum eſſet fides. pꝛe gaudio mirabantur. Et mirum in
modum. ꝙ de vna re gaudium eſſet et dubium. Segd
teſitabant ne quod agebatur ptinus verum eſſet. Gau
debant autem vebementer ſi omnino ſiceſſet: miraba/
tur vero modum quem non mtelligebant. et ꝙ ſupꝛa
naturam geſta ferebantur: ſed nec fruſtra tarda creduli
tas. etenim vt firmaretur argumenta maioꝛa ſuſcepit.
Nam chꝛiſtus ad manducandum aliquid expoſcit non
famens vel indigens. abſoꝛta enim erat iſia penalitas:
ſed vt diſcipulos ab omni dubio in reſurrectionis fide
ſolidaret: cum veritas carnis atq; pꝛopꝛietas manducã

do monſiraretur. Habebant apoſtoli partem piſcis aſſi

et fauum mellis. Clel vt ſecurius eloquamur: quomaʒ
æ talibus apoſtolis cura non erat: ab hoſpite cuius erat
cenaculum grande ſtratum: fidenter et amicabiliter po
poſcerunt.Ab hoꝛa enim cene hoſpitandi et petendi apo
ſtolis conceſſa erat audacia:et hec domino parauerunt.
ſedenti ad eandem menſam:in qua cum eis paſcha mã
ducauerat. Et e regione coꝛonali apoſtolis ſtantibs ſal⸗
uatoꝛ ieſus ſine ſimulatione comedit. et traiectum ci⸗
bum coꝛpus potenter diſſoluit atq; cõſumpſit:nmon di⸗/
geſtiuo moꝛe vt nature requiſitum adderetur ſicut an⸗
te reſurrectionem vt homo moꝛtalis iam fecerat:ſed ve

lut qui modicum conſumptum.et vanefactum magni

poteſtate caloꝛis. Coꝛpus enim reſurgẽs feliciter velut
ſpiritus eſu non indigebit.comedere autem poterit po⸗
teſtatiua virtute infatigato ſtomacho ad dirigendü nec
ad egerendum vlla neceſſitas ſubadderetur. Exclude⸗
batur pꝛofecto in illa cõmeſtione deceptio quam phito⸗
niſſa in ſamuele ſauli fecerat pꝛimo regi populi iſrnelig:
quoniam ſi foꝛma illa quam phitoniſſa neſcio qua ſi⸗
**

ctione ſauli fecerat oſtendi ad comedendum fuiſiet era⸗/
cta nullo modo potuiſſet neq; quodcunq; machiname⸗
tum ſimnle dialvlico miniſterio adinuentum. Et neim
pij aut malefidi hanc in poſterum calummam potui/
ſent inferre. ſcilicet ꝙ incantetiomibus phitomcoꝛũ aut
miniſterio demonu ſimnle coꝛpus apoſtolis fuiſſet oſtẽ
ſium. ſaluatoꝛ omnium deus. tutoꝛq; virtutum pꝛoui,
dus in futura aliquid eſibile comedere poſtulauit. wera
citerq; comedit. Ded nec pꝛetereundum ꝙ tam diſcre
tus eſt cibus:vt non panis non caro non aliquid aliud
cõmeſtibile niſi tantum piſcis aſſus et fauus fuiſſet ap

poſitus. Vlerũtamen ne inepta opinione falleremur: ſi

chꝛiſtum talia poſtulaſſe ad ſignandum ſacramentũ
magni miſterij arbitramur. Ant eqᷓ; pateretur ſeu moꝛe
retur atq; relurgeret cum lactucis agreſtibus comme⸗/
ſtus eſt aſſatus agnus:poſt reſurrectionem vero cum
melle piſcis eſt aſſus oblatus. Agnus cũ lactucis ama⸗
ris refertur ad patres veteris teſtamenti:qui viuentes
in amaritudine vite multas tribulatõneſq; paſſi ad lo/
ca quaſi tartarea deſcenderunt. vt ipſoꝛum paſſio in aſ⸗
ſo agno ſignata etiam moꝛiendo lactucis agreſtibo ad/
deretur:dum nondum poſſent in ſuperna conſcendere
Pilcis aſſus poſti relurrectõnem comeſtus noui teſta⸗
imenti fideliter ndeles inſinuat:quoniam ſi paſſio ma⸗
gna in aſſatione pꝛeſiruitur.nõ limbus mmſerioꝛ ſed glo
ria ſuperna ? ine ffabilis dulccdo ſubſequuur. Hinc eſt

ꝙ fauus mellis ano piſci ſociatur. Sed agnus in terra

pilcis in ſecretioꝛi elemento naſcitur et nutritur. vt ex
terra ſolida et firma ſit paſſio fluxibilis vero et cito ce⸗
dens ſignetur mauo elemento. Agnus ante reſurrecti⸗
onem cõmeltus per certuudine velut res ſubiecta ocu⸗
lis capitur. Piucis vero poſt reſurrectionem eſus in ſis
de irretitur:dum non conſpicientibus oculis hamus

ſub vnda ante thete laxatur: vt paſſio ſit in certitudine
reſurrectionis et gloꝛie meritũ ſit in fide. ᷣauus ſiqui⸗
dem mellis integer non excuſſus fomentum ignis et
dulcedinem poꝛtat.et quod lummis eſt fomentuʒ apũ
operatione dulcedinem habet incluſam. Nam celebꝛa⸗

ta gloꝛia reſurꝛectionis in capite.illuminantur mentes
in nde. Ende dulcedo peropitur:cum pius hominum

intellectus fidei lumine illuſtratur. Et cum mandu⸗

caſſet coꝛam eis ſumens reliquias dedit eis ¶ Cum mõ
ducaſſet coꝛam eis non manducantibus.vt attentius

manducantem reſurgentema moꝛtuis conſpectarent.
Etenim attentioꝛes erant conſpicere geſta chꝛiſti non
intenti ad eſum.nec viſus in plura diuoluebatur. Cũ
vero veratiter comediſſet eis poꝛrexit reliquias.vt ex
eis edẽtes ipſum comediſſe fierent certioꝛes. Ex come⸗

ſtione ſiquidem aſſoꝛum agni et piſes pꝛiſcoꝛũ atq; no⸗
uoꝛum ſignatur vnum eſie meritum paſſionis.quoniã
omnaa pꝛilca ſiue futura trahiciuntur in chriſtum. et ca
licem ipe bibit omnium fidelium paſſionum. Et ſolus
iple pꝛo omnibus penas tulit.dans in ſeipſo pꝛemium

omnibus paſſionibus toleratis et tolerandis. Qð au⸗

tem apoſioli comedunt ſimul cum chꝛiſto agnum poſt

—

reſurr ectionẽ reliquias ſumunt cum chꝛiſto ⁊ ſub chei

ſto et in chꝛiſto pꝛeteritoꝛum ſanctoꝛum atq; nouoꝛum
et ipſoꝛum paſſionum ſeu meritoꝛum indicitur vna cõ

munitas. Mos in chꝛiſto pᷣſtruitur ſic agente vt ſi glo⸗

ria reſurrectõis accepta certificauit infirmos animos
per ea que ſunt vere cõmunia indigentia.quoꝛum mi⸗

nime tentus erat.ita nemo ſua ſanctitate in alta ſuba/
ctus.condeſcenſuʒ deneget ad eos quos nouerit fluctu

are. Nec quia ſurrexit a vicijs adhuc eoꝛum funicuiis ir
retitos animo claro deſpiciat. aut enim fuit aut erit aut
eſſe potuit de numero vinculatoꝛum.Necnon et qð in

—

ſione

reſttocd⸗
nſcencer⸗
voni teſtg
pfouu
oeſedgo
rhneck
intern
tur. pt er
tato ce/
unrerti
eclaoel⸗
ſvonſi⸗
hamos
eruuncine
Uuusſiamn⸗
mn igniset
nentuzapc⸗
m celeben⸗
turſwentes
orminunm
im moncu
Cunmms
L attenncs
ſwanannt,
chrſtinon
hatur, Ci.
noo, er
Gecome⸗
S,von
ſtumeta⸗
Etſons
Qöan
nunn o
ſub ce
nopoun
rurync⸗
keytſgo⸗
o mnmnos

goeumm

ven fuan
ſunculstt
Gtenro
net 1

„ *r“

vno fauente ſuperna gratia celebꝛatum eſt. poterit et in

altero ſimiliter celebꝛari. vero ipᷣe pꝛius comedens
aplis dedit reliquias ad ſimilia que paſſus eſt ipe inni⸗
tat:vt ſi fecit nohbis expediens et quod voluit:et nos qð
reliquum eſt faciamus. Elnũ eſt opus paſſionis in chꝛi
ſto:reliquie ſunt fideliũ cetere paſſiones. Et dirxit eis.
Hec ſunt verba que locutus ſum ad vos: cũ adhue ſy
ſem vobiſcum. Qm̃ neceſſe eſt implere omnia que ſcri
pta in lege moiſi ꝓpletis et pſalmis de me. VYſta ſiqui
dem ſupꝛa expoſita ſunt.et neteſſitatem nõ chꝛiſto ſed
nobis ineſſe diſſertum eſt. Tunc aperuit illis ſenſum
vt intelligerẽt ſcripturas. . Supꝛa ſcripturas exponẽ⸗
do de ſeipſo in itinere ipᷣe interpꝛetatus eſt.nunc ad in⸗
telligendum abſq; wocali expoſitõne aperit intellectuʒ.
Tunc pꝛotinus aꝑtus eſt interioꝛ hoĩs ſenſus:cum ſe⸗
rene cognoſcit que ſupꝛa cõmunem hoĩm ſenſum ſibi
aut alteri demonſtrantur. Pꝛecellit oino donum intel
ligentie doctrine collate ꝑ verb um · Poꝛro etiã doctoꝛe
non indiget: qui vt intelligeret dona ſuſcepit. Equideʒ
et in his que traduntur in voce:ſpũſſanctus intelligen
di gẽam oreſtat:aliter eniĩinuanum ſonaret vox ipſa do⸗
centis. Sanctas quippe ſcripturas velatas magnis mi
ſterijs p ſe nemo cõſpiceret:niſi ſingulariter adeſſet in⸗
telligentie donum. Et in veteri teſtamento legimus
pluribo vt intelligerent ſenſum aperuit. Yoſeph cum
eſſet in carcere:vt ſomnia ſomniantiũ intelligeret dona
ſuſcepit.et eductus de carcere interpꝛetatus eſt magni
miſterij ſomma pharaonis.Oanieli etiã dedit intelligẽ
tiam vt ſomnia ⁊ viſiones aꝑte cognoſceret Solus de
us pᷣt ſenſum hoĩm aperire:vt alta intelligendo conſpi⸗
ciant. Non aũt omnibo deus intellectum aperit: ſed his
qui auulſi ſunta ſteriliba ſcientijs et delectationibo pꝛa
uis. Sic enĩ dñs ꝑ eſaiam dicit. Quem docebit ſcienti
am:et quem intelligere faciet audituʒ. Alblactatos a la⸗
cte:auulſos ab vberibus. Sepe aũt que daturus ⁊ qui
bus eſt pꝛo tꝑe atq; loco reſeruat:pꝛout dum erant iſra⸗

elis nlij in egipto vt intelligerent ſenſum eis non ape⸗

ruit: quouſq; ilos diuiſos ab impꝛobis ſuo ducatu in

manu moiſi ꝑ deſerta tranſduxit. Juxta quod in deute-⸗

ronomio legitur. Et nõ dedit vobis deus coꝛ intelligẽs
et oculos videntes et aures que poſſent audire:vſq; in

pꝛeſentem diem. Maloꝛum quippe ſocietas ſepe fe/⸗

cit dona differri diuina.et loca delitiarum incolas ſuos
diuinis muneribo pꝛiuauerũt.Diſſecari a malis ⁊ agre⸗

ſtis hoĩm vita: ꝓcurauit intelligentiam archanox. Et

iuſte pꝛecãti dedit dñs co: intelnigens ſalomoni. At vbi
ſaluatoꝛ ſenſum eoꝝ ad clare intelligendũ aꝑuit: opoꝛ⸗
tunitatem ſuoꝛum miſterioꝝ in carne geſtoꝛuʒ ſecutus
adiunxit. Qm ſic ſcriptum eſt. Et ſic opoꝛtebat pati
chꝛiſtum et reſurgere a moꝛtuis tercia die.et pꝛedicari
in noĩe eius penitentiam et remiſſionẽ peccatoꝑ in om
nes gentes incipientibo ab hieruſalem. Sepe dixiſſe
me memini nullam neceſſitatẽ aut opoꝛtunitatem chꝛi
ſto dominari:alioquin nõ ex miſericoꝛdia ſed ex iuſticia
et neceſſario:ex chꝛiſto ſalus hoim adueniſſet Mihil enĩ
ad pꝛemium cogit:niſi iuſticia Mihil opoꝛtunat ad actũ

niſi neceſſitas Hec ſcriptura pꝛeacta de chꝛiſto im tam

inacte pꝛo nobis feciſſe cogebat:cui narura ſuperfereba
tur ipᷣe non ipᷣa vlla lege ſibi:dñs ipe ſcripture. ſcriptu⸗
ra non dña chꝛiſti AYdcirco ſcriptum erat.quod eſſe ſcri
ptum ipſe fatetur.qm ſic erat ipſe futurus: ex que fecit
plene facturus. Pꝛenuncia erat ſcriptura ſacra talium
futuroꝛum.non tñ futura pꝛenunciatõe illa veniſſe ne⸗
ceſſitate conſtabat:vt chꝛiſtus iſta nõ egerit et paſſus
fuerit quia ſcriptũ:ſed quia talia facturus erat ideo lon
ge vel de pꝛope ante ꝓpſxtatum.MNon eni gratis redem

ſpe c

—

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

ptieſſemus. neca libera woluntate. ſed a neceſſitate pa⸗
tientis. Attamen qð ſcribitur facrum opoꝛtunitate: nõ
ad redemptoꝛem ſed ad redemptos potius referatur.
Quanq; tñ ſcriptum ſic ſit: aliter q; ſic ipm feeſſe po⸗
tuiſſe credamus. Moinde pati et reſurgere a moꝛtuis
tercia die: ſolum voluntas fuit agẽtis. Opoꝛtunitas ve
ro extitit liberandi damna patientis. Pꝛedicatio renitẽ

tie noiĩe ſuo et remiſſionis peccatoꝝ in omnes gentes

opoꝛtunitas eſt iuſticie hoĩm. et miſericoꝛdia creatoꝛis:
non autem hoĩm neq;redemptoꝛis qm̃ nullus illa ne/
ceſſaria opoꝛtunitate penitentiaʒ agit aut chꝛiſtus pecca
ta remittit vt aliter fieri nequeat:ſed iuſticia neceſſario
penitentiã exigit.et remiſſoꝛ iuſtus libera voluntate pec
cata remittit.vt ſi futura eſt ſalus opoꝛtet ꝑ penitentiã
deiiuſticiam pꝛeuenire:peccatoꝝ vero remiſſio ex dei pꝛo
miſſione ſi ubſequitur. Apertius vero interptatum opo⸗
tunitatis verbum congruitatẽ ſonat. vt ex parte rede⸗
ptoꝛis atq; redem pti credamus peracta cõgruere. Qfm̃
ſic opoꝛtet fieri:congruitate vtriuſq;:nõ neceſſitate mo

rientis atq; reſurgentis. Penitentia diffundenda in o⸗

mnes gentes verbo clamatõis omes deliquiſſe demon⸗
ſtrat. vt ſi ad omnes penitentia ſit dicenda in omnibus
fuiſſe culpam vꝛgebat iniquitas:necnõ et omnes poſſe
penitentiam ſaluos ſieri nõ eſſet ambiguum. cum ſta
tim adnectatur remiſſio ccatoꝛuʒ.que nec plus d be⸗
turiudeo qᷓ; eis qui gentilitatis noĩe diſtinguũtur aut
a quib iudaicus ꝓplus circumciſione atq; lege ſecerni⸗
tur. Omnes enĩ peccauerunt et eguerunt remiſnone
peccatox.ſiad chꝛiſtum ꝑ penitentiã ↄuertantur. Que
velut conſcie magnoꝛum ⁊ imnumerabiliũ ſcelerum ne
deſperent. eis chꝛiſtus peccatoꝛum indulgentiam repꝛo

mittit. In noĩe poꝛro ipſius ſæc fieri chꝛiſtus ipᷣe decer⸗

nit qm̃ ex noĩe ieſu ſalus indicitur angelo diſſerẽte: ma
gis vero poteſtatiue ſalus efficitur: qiñ ſibi a patre om
nis collata poteſtas.?i hieruſalem fit huiuſcemodi pꝛe⸗
dicationis exoꝛdium:vt miſterio ſfinis pꝛimoꝛdia pꝛedi
cationis conueniant. Hieruſalem terreſtris viſio pacis

Dicitur: illam vtiq; ſigurans vbi interminate pax vera

tenetur. NHecnõ verbuʒ ad eternam cõmonefaciens pa⸗
cem:in pace vtiq; ſuſcipiendum eſt. Carens pace docẽs
exira cani ſimilis eſt· inquietus vero auditoꝛ quod dici
tur reputat impoꝛtunũ et inſanit vbi doctrina edicitur
ſanioꝛ. Ad firmioꝛem vero noticiam ꝑactoꝛum. ddicit
eis iterum ieſus Pax vobis. Pacem ſepe replicat qm̃
nihil in coꝛdibus hoim ſuauius:nihil in moꝛibꝰ aptius
in virtute nihil altius in beatitudine totum erit qð pol⸗
ſidebimus.Qn ſupꝛa dixerat pꝛedicare opoꝛtere peni⸗
tentiam et remiſſionẽ peccatoꝝ in omnes gentes:ilico
ipſa die reſurrectionis ſuos apłos applicat deſtinatui ſi⸗
cut extitit deſtinatus a patre dicẽs. Sicut miſit me p
ter:et ego mitto voſ.Ac ſi aperte dicat.Gicut me pater
miſit mundum actione redimereat HH ſupos
viam vite nouam cudere legem. moꝛes hoĩm renouare 2
vocare ꝑeccatoꝛem ad penitentiam pꝛeſtare ommbꝰ gen
tibus rennſſionẽ omniũ peccatoꝝ:ſic mitto xos hc pa⸗
lam facere vniuerſis:vt ommis etas et ſexus omms na
cio ceteriq; plus inſignis atq; plebeiugad ſupernã vi⸗
ſen eonetri ſuperſtitione ſeculi vamtate relictis fide
ritate talibus ſtipulatõnibus moueantur. SGed
nec auctoꝛitatem hanc noluit in noteſcere. veritatez et
ptãtem indulgendi dedit hominibꝰ:qui defoſſos in ſce⸗

conuerti:ſi pſonaliter chꝛiſtum non poſſet adire, ꝛo⸗

inde vicem ſuam chꝛiſtus aplis cõnnſit. magis qut pꝛe⸗
cauens ne aliter quns a crimimbo relaxaretur. aut quis

ſibi crederet peccata remitti qᷓ Fititnſiancta Ei rne

—„
9„

.

leribus ad optima reuocabat. ne qiis cauſaretur nolle —

2 „* C8— Rℳ ₰ „

4

—e
4

decernat. In virtute ſpirituſſancti auctoꝛitatem inuiſi
bilem pꝛeſtat.:. Hoc cum dixiſſet:inſufflauit et dixit eis

Accipite ſpiritunanctum:quoꝛuʒz remiſeritis peccata re⸗

mittuntur eis. Et quop retinueritis: retenta ſint. In
ſpirauit in pꝛimo hoĩe ſpiraculũ vite:inſufſlat nunc ſpi⸗
ritum optime vite: necnõ ipe reſurgens a moꝛtuis ſpi⸗
ritus reſurrectõis inſufflat. Mos eſt benefici ea que nu
per accepit cõmunicare cum charis. Et q;uis ſpfñ tune
reſurrectionis nõ dederit: ſpiritum pame reſurrectõis

indulſit:vt homo poſſet reſurgere a peccatis. Hac ipſe

reſurrexit moꝛi eni in peccatis ipſe non poterat in qin b⸗
et omnes moꝛimur: a quibus vt reſurgamus inſuffla⸗
uit et ſpm̃:in cuius virtute fieret remiſſio peccatoꝛum
Quoꝛum peccata remiſeritis. remittuntur eis: vt niſi

reſurrectid iſta pꝛecedat:ſecunda puemiat in tormentũ.

—

Mꝛdinate aut factum eſt. vt ad remiſſionem et reten⸗
tionem peccatoxꝝ pꝛecedat largitio ſpirituſſancti:vt nun

qᷓ; aliter credantur peccata remitti aut retineri ab hoĩe

vncto.niſi pꝛout vtrunq; aut alterum ſpuſſanctus effe
cerit. OQm̃ non eſt vnctus homo qui remittit vel deti⸗

net vincula peccatoꝛum: ſed qui de ſuꝑnis ſolus nouit

incognita p homines hoĩm coꝛda: et quanta contritõne
et attritione coꝛda terantur indecepte cognoſcit. Fallũ

tur ſepe q;plurimi ſibi remitti peccata gaudentes. cum
verbum abſolutionis.et manuum impo ſitionẽ accepe

non remittat ſiue retineat:nec credat poſſe

runt ab his qui ſacerdotio potiuntur.quibus ſpirituſ⸗
ſanctus deſuper non indulſit. qm̃ vidit obſcondituʒ in
coꝛde criminoſi defectum quem qui pꝛeerat in terra pe
nitus non aſpexit: aut foꝛte de ſpũs ſancti licentia debi⸗
to plus pꝛeſumpſit. Trutinare iuſtis ponderibo hoim
ſcelera atq; conſcientias ipſioꝝ mole contritas nõ homi⸗
nibus datũ ſed ſibi reſeruauit altiſſmus. In ſide agi⸗
mus in iſta eccleſia militantes: ſed in certitudine nos
agit omnipotens. Igitur conſulte atq; mandato factũ
eſt nobis. vt ſi ſpuſſancti virtute pꝛecedẽte ſit remiſſio

peccatoꝛum:qui auctoꝛitate fungi ſe gaudet ſecus qua

ſpiritumſanctum pie crediderit velle peccata crimina

ce pſicere q; ſine voce ſpũs ipᷣe perficiat/Et ꝓpter pieta
tem in reum quem videt ſuis pedibus pꝛouolutuʒ.im
pietatem non exerceat in deum quem deſuper habet in
ſtiſſimuz: quod fieret ſi faceret quod facere iuſtiſimus
nollet. Nou erit pꝛimo ſe anteq;ſup reum vecernat ſi
auctoꝛitate debita fungitur. ſi plene depꝛehenderit cri⸗
mina criminoſi:et ſigna recognitõnis in reo ad faculta
tem aſp:ciat:et tũc ſententiam pꝛoferat ſiue ſuſpendat.
MReus auũt cum certus eſſe non poſſit quid in eum ſacer
dos efficiat. et quanta ſupeum deſcenderit benignitas

ſpirituſſancti ſtabit in fide ſuſpenſus.ſemetipm certa

ratione depꝛehendens ſi quanto doloꝛe ꝑpfunditur male
geſtoꝛum ſi adhuc in amma pꝛeludit tenebꝛoſa imago:
ſi quid pati velit et illa non cõmiſiſſe ſi quam diſponit
aduerſus fntura cautelam:ſi quibus oꝑibus aut quam
patratoꝛum lanxit emendam.et ſi quod eſt om̃is facul⸗
tatis in ſe agere pꝛeintendit.et iuxta hec aut ſecus ſpũs

ſancti gratiam aduerſus ſe credat ꝓpiciam atq; remotäa

Wec dumtaxat congregatis diſepulis abſq; thoma di⸗
cta conſpicimus. Ideoſequitur. homas aut vnus
de duodecim.qui dicitur didimus:mon erat cũ eis quã⸗

do vemt ieſus. Iſtud diſpenſatiue factum agnoſcimꝰ

vt vnius abſentia certioꝛ in poſterum redderetur pꝛe⸗

ſentia ſaluatoꝛis: et ad ſanctarum cicatricum inuitare⸗
tur palpatum.qui preſens in die reſurrectionis nõ fue
rat et ſua læ ſitatio poſt reſurrectõnis certum pꝛeconiũ
nim heſitare ꝓpellit:mec ob impietatis ptinaciam ſe di/
xit mſi viderit crediturum. ſed obregimen ſpũſſancti

oꝛdinantis commoda poſteroꝛum:et ob vehementiam

gmoꝛis quam gerebat ſciendi reſurrectõis huiuſcemo⸗
di veritatem. Seꝑ vhemens amoꝛ ad aliquid nondũ

ageptum deludi tunmens credulitatẽ adhibere retardat.

ſiue experimenta ſiue ſigna ſubueniant. Sed pie recõ⸗
pingendus eſt iſte nec immerio caruit primoꝛdio re/
ſurrectionis.qm̃ non erat ipᷣe cum ceteris qñ ieſus ap/⸗
paruit. Semꝑ multationẽ patitur a cõmunitate ſecer
ni:et cõmunitati debita pꝛemia ſingulariter gradiens
non accipit. Qui cum reuerteretur ad cenobium ſan⸗
ctum a confratribus audiuit Tlidimus dũm. Bona
cenunciant contigiſſe fratribo congregatis:quia fere in
explicabile dicitur qᷓ; lbonum et qᷓ; iocundum ſit fratres

habitare in vnum. Quã bonum vt dicunt vidimus do

minum. Et quanq; ſingillatim adeſſe poſſit hominib
lvnitas:pꝛefertur tñ que cum multis habetur.et ad cõ
firmationem eoꝛum que ſingillatim videntur in cauti⸗
one referũtur.et ipſa celebꝛatur experientia reſurrecti⸗
ue nouitatis:et in ipa fiunt palpationes ⁊ gaudia ⁊ oſtẽ
ſiones belloꝛum.et poteſtatiua cõmeſtio:et datio ſpiri/
tus in remiſſionem fidam peccatoꝛum atq; culperum.
Segd thomas ſlc audiẽs pie dolet.iraſciturqʒ ſibi ꝙ in
tali viſione non fſuerat ipie cum ceteris:crediturum ſe

denegat reſurgentem.mſi aſpiciat viſu palpet et tectu.
LInquit eni. Miſi videro in manibus eius firuram cla
uoꝛum.et mittam digitum meſ in locum clauoꝛumet

mittam manũ meam in latus eius:mon credam. .u
pꝛa diyximus vnde thomas volebat a tarda credulitate
detineri. quem aut credimus ꝓphetam,aut omnino do⸗

tem reſurrectionis ignoꝛanteʒ. Di ꝓpłeta pꝛenouerat
foꝛte chꝛiſtum reſeruaturum in coꝛꝑe cicatrices ſed ma

gis totalis reſurrectionis ignarum que omneʒ defectũ
innatum atq; illatum in coꝛꝑe beate reſurgentis exclu⸗
dit.quanq; miraculoſe miſtice apiq; derogatione beate
reſurrectionis credamus.ipᷣas chꝛiſtum in ſuo coꝛpoꝛe
reſeruaſſe. Mira pꝛeſumptio huuus hoĩs.qui niſi er pa⸗
cto credere non diſpomit. Seruus dño diſcipulus ma⸗
giſtro. creatura creatoꝛi.hmo deo conditionem indicit
Nec chꝛiſto ꝑ fidem coaptare ſe ſatagit.niſi pꝛius experi
entiam pꝛeroget. In ſide agimus.in fide noſira ſunt
pꝛemia. In fide pꝛo pꝛemijs inida meritoꝝ. Ratio et ſi
des ad merita nõ conueniunt. Gides et exꝑientia incre
menta excludunt ſubumium pꝛemnox.et nihilominus
niſi aliquid experientie ad fidẽ pꝛemnũ nõ obueniat.ſidẽ
dictiſomnino adhibere recuſat· Sed hoc factũ nouimꝰ
vt ad quod eſt vere pꝛeuium fidena fundamento ſidei
doceremuw Pꝛomde ſequitur. Et poſt dies octo ite⸗
rum erant diſcipuli congregati thomas cum eis. Ve
nit ieſus clauſis ianuis et ſietit in medio et diit eis.
Mar vobis. Sepe tractata iterare nõ eypedit. ſed nu⸗

merus dierum venit in cauſa qui ob hoc octauus deſcri

bitur.in quo chꝛiſtus heſitanti thome ſubuemit. qꝛocta
ua eſt regnant iũ vbi fides omnincex perpetua viſione

ceſſabit. Deinde dicit thome. Infer digitum tuũ huc

et vide manus meas:et affer manu m tuam et mtte in
latus meumꝛet noli eſſe incredulus ſed fidelis. Elide
pꝛofundum clementie ſaluatoas. vt quod diſcipuius

et ſeruus ſibi pꝛo conchtõe pfixrerat exequitur magiſter

et dñs quaſi legi quam homo effecerat wluerit ſubiace
re. ſed ſiquidem voluntate. quia ſic eum curaturus in il
lo poſteris pꝛouiſurus ante puiderat ſicq; uinpleturus
aduenerat. Id thome oſtendit quod ſuxꝛa diſc ipulis.

quanqᷓ; ad ſingulare thome decretum ſingulariter ipſe

pꝛouiderat: cum ad manus palpandas digituz ad latus
manum eius erpoſcit Qd vtrum thomas tetigerit ſeri
ptura non eyplicat. Magis pie iñ credimus inſpexiſſe:

KkE
2=?
ſo⸗
talt
R ſon
do
gte
ſcrip
toob
ettv
mer
ehete
vr
ſoa⸗
lume
isl
Peli
(Weetl
ſ
ſamg
gedit
Elet
iſto⸗
MItur!
Perg⸗
Juan
Ngoas
impro
ł Unle
cod
itate
Action
dum
bus!
eſti⸗
erit
tita
cree
ſop
cun
ur
mul
atq
Pptur⸗
D
ſatta⸗
umn
leinn
Wn
ll
pſiſen
ito
t1ne
ikſt⸗
masy
iſet.
dion
nen
ſüca
nfe⸗
ſt
iſis

fentiun
ſeen⸗
ongi
tanit.
Nererõr
dio le⸗
ſus 1
teſeter
diens
in ſn
Born
aferein
Lfranes
dinnod

rincarti⸗
eſornci
udingſi
Atioſpir
honn,
Pbion
turumte
er tactn.
fmmm
uorumne
m. Ba
tebultate
nmnow⸗
nopetat
oſedma
deai
tiserclu
one bente
nocorpoe
iniſterpe⸗
Ppulustna
ſem incnct
pauseiri
noſira ont
Paroatß
entignnae
hblommmnes
Geniarſi
güroum
nento ſte
eoocto is
mes Ge
et dytas⸗
cit.kun⸗
guosaten.
n N
one
ntrühve
mmitrein
blahurs
trſchie
turtsini
hpeeuns
pſeptle,
arterppe
3AOluns
gentſon

iſberte

Ratq; ad omnirotentiaʒ verbi dñi ſaluatoꝛis potenter di⸗

ſcipulum in ſi ſe ſubito ſuſcitatũ.Neq; phas eſt credere

foꝛamina in illo coepe reman ſiſte ſed diuina puidentia
taliter cicatrices quediſcipulis potuiſſent oſtendi.et ad
confuſionẽ impioꝝ atq; maloꝛum cum omm coꝛpoꝛis

gloꝛia vſq; in fſuturum iudiciũ reſeruari Et plus in hac
nte mihi ſubuenit eccleſie pia credulitas qᷓ; quarumq;
ſcripturap auctoꝛitas.Reuocauit chꝛiſtus poc argumẽ
to ab infidelitate diſcipuluʒ: et cõmonefſecit diſſertõne
verwꝝ dicens. MNoli eſſe incredulus ſed fidelis. Nõ im
merito ſed neceſſario eſſe incredulũ dñs diſſuadet.a
bet en incredulitas adnera ſupꝛa modũ hoerenda ꝑicu⸗
la:vt qui eſt incredulus ſic etiã et rebellis. CInde moi⸗
ſes ad aquas contradictõnis ꝓplm appellauit incredu⸗

lum et rebellẽ dicens. Audite rebelles et increduli. Sʒ

q́uis in ſerie verboꝑ pᷣmittatur rebelles.in rei veritate
rebellio ab incredulitate cauſantur: vt pꝛius in fide mi
noꝛetur aut in toto deſiciat qui rebellat. Rebellare aũt

e eſt aduerſus ſeipᷣm diuinum excitare furoꝛem et iu

ſtam perniciem ꝓmereri. Hebellat ptinus qui nõ ſane
credit:qui directionibo iuſtis verto contradicit et facto.
Et feſtinatioꝛe moꝛte multatus eſt aaron: et terre pꝛo⸗
miſſionis ſibi eſt denegatus introitus eo ꝙ oꝛi dñ pꝛo
batur incredulus. EUnde dñs ad moiſen de aaron dicit
Mergat aaron ad populos ſuos:non em intrabit terrã
quam dedi filijs iſrael. eo ꝙ incredulus fuit oꝛi meo ad
aquas contradictõnis. Et moiſes ꝓplo incredulitatem
impꝛoperat ꝙ nõ crediderũt exploꝛatoꝛib qui fructus
attulerant de terra ꝓmiſſionis.et quodãmodo pauefa⸗
ctio deſierat. Pꝛopꝛiũ eſt incredulitatis ad agenda tepi

ditatem inducere. necnõ pauefacere inexptos. Rectis

actionib caret incredulus:et neſcit quo tramite agen⸗
dum ſuſcipiat:et leſitans tremebunde infideliter operi
bus ſe pꝛeſtabit. Sic eni ſcriptuʒ eſt. Qui incredulus
eſt inũdeliteraget. Et abacuck. Qui incredulus eſt nõ

erit recta in eo aĩa eius vt nec recta ſit in intellectu ve⸗

ritatis aĩa nec affectũ iuſte dilectionis habeat.quẽ in⸗
credulitas deſpicienda cõpꝛeſſit. Et mmcredulis nõ in ce
lo pars:ſed in ſtagno igne ardente et ſulphure qð eſt ſe⸗
cunda moꝛs.ic ꝑ hoc irrefragabili argumento percipi⸗

tur ꝙ incredulitate depulia veceat eſſe fideles.qm̃ ocu⸗
li dñi pietate ad fideles terꝛe feruntur. Et hicet vbiqq

multum laudabitur vir fidelis. Girmatus diſſuaſione
atq; ꝑſuaſione diſcipulus et abſq; e aliquid eum ſcri⸗
ptura feciſſe commemoꝛet chꝛiſto reſpondiſſe teſtatur.
BDñs meus et veus meus. Hec cõfeſſio in eam qua
facta eſt veritatẽ.omnẽ incredulitatis excluſi erroꝛem:
cum ipᷣm chꝛiſtũ in carne reſurrexiſſe conſpiceret alta fi
de innixus.etiã eum deum ſuum et dñm fateretur. lei⸗
pſum mente arguens ꝙ de re tam vera diu heſitauerit.
Sed pꝛiſcoꝝ dubiũ cum huiuſcemodi argumẽta ſum⸗
pfiſient: poſteroꝝ coꝛda in fide ſolidauit. Yeſus aũt ſo⸗
lidato he ſitanti diſcipulo:de fide magna diſſeruit dicẽs

thome audientibo ceteris. Quia vidiſti me thoma crxe

didiſti. Deati qui non viderunt et crediderunt. Tho⸗
mas vidit et credidit ꝓpter quod et locutus eſt. Niſi vi
diſſet nõ credidiſſet.ſi nõ credidiſſet nec locutus fuiſſet
dus meus et deus meus.Mec ipᷣm in ꝑte oꝛbis ſibi cõ⸗

tungente: vſq; ad effuſionem ſanguims et moꝛtẽ coꝛpis
pdicaſſet. Sed quid vidit. Carnem dumtaxat. Quid

confeſſus eſt· Suꝑ omnia excedens qð oculus ipᷣe con
ſpexit. Nam deitatem ex carnis viſione videtur funſſe cõ
feſſus Sed nec inſpecta etiã incoꝛruptibilis caro ad dei
tatem pꝛeſtauit aſſenſum:qᷓ;uis dicat aplus. Ynuiſibi⸗
lia eni deia creatura mundiꝑ eaque facta ſunt intelle/⸗

ca conſpiciuntur. Diuerſi enĩ ſunt harum ſcripturax

Reſurrectione domini ſaluatoꝛs.

H

ſenſus. Aliud ꝓtinus in mente thomas aſpexit operan⸗
te ſibi gratia dñi ſaluatoꝛis:vnde credulitas in ſeipo re
uiuiſcere cepit:et alte motus eructauit altiſſimuʒ ver⸗
bum. Ged quia in illa carne reſurrectionẽ pfectam il⸗

luſtrata mente cognouit:non humanuatis aut carnis
virtute ſed deo viuo et vero tribuit. Jdcirco in extaſi
quaſi factus:in lxc verba pꝛorupit. Ons meus et duuus
meus. Clerutamen ſubrogatis argumentis vemt in fi
dem. Idcirco dñs beatiſicat omnes credentes pꝛimiti⸗

uos qui argumenta nõ habuerunt. necnõ et poſteros

qui carebunt.qm̃ remotis rõnibus et argumentis foꝛ⸗
titudo fidei ꝑpamplius inclareſcit. Poꝛro beatitudo iſta
patres primitiuos et ad chꝛiſtum poſteros vere creden
tes incluſit:qᷓuis ſub pᷣterito tꝑe ſit facta platio. Oul⸗

ta ſigna facta in conſpectu diſcipuloꝑꝝ ad reſurrectõnis

argumentuʒ iohannes euangeliſta comemoꝛat que in
ſuo libꝛo ſcripta denegat eſſe.ſed euangeliſte alij iam de

ſcripſerant.et ſi non omnia imponitur aſſerendi ſilenti⸗

um ſimiliter⁊ diſſerendi:ne qui pᷣſumant in euangelio
ponere quod notarij euangelici nõ ſcripſerunt. Et qua
q; multa alia tñ non ſcripta. et ſi nõ ſcripta explanatio
inhibetur:cum pia fides abſeq; piculo poſſit illa multa
ſub nube complecti. Sed hec et oĩa que de chꝛiſto ſunt

ſcripta in hoc fine conueniũt· et totius ſcripture hic eſt
terminus vltimus cõſtitutus:et credamus quia ieſus

incarnatus.natus.conuerſatus paſſus.moetuus et ſe⸗
pultus:regreſſus ab inferis celumq; cõſcendens eſt ve⸗
re filius dei. Et credentes nõ ſumus immeriti nec fi⸗
des ſuiipius ipſa finis.ſed vitam habeamus eternaʒ in
noie eius ſq; creditiieſu. ab eterno filij dei ab eterno p

nobis in tpe filij hoĩs facti.ſalutẽq; ſic penaliter et ſtren
nue opꝑati.vt ſalus omnibo vere credentibo in nomine

eius tota ⁊ ꝑfecta ineternũ ꝓueniat.Argumentis mul

tis erat declaranda hec nouitas.ꝙ coꝛpus a ſepulchꝛo et
ꝙanima receſſit ab inferis:nec decebat ſem per deliteſce

re:qui ſui noticiam venerat cõferre moꝛtalbo/ꝛoin⸗
de.ieſus ſe manifeſtauit ad mare tiberiadis. Tem⸗
pus actus locus teſtes et modus hoc miſteriuʒ magnũ
in fide atq; in moꝛibo clamant. cum eternus voluit hu⸗
manatus in tꝑe fieri: ommia que deinde geſſit fecit in
tpe necnõ et momenta tpis nris vtilitatibus pagit. Et

tpus addit ad tempus: vt ſit omino poſterius qð ſequi

tur ad pꝛius:et amenioꝛibo beneficijs vernat tꝑus qðõ ſe
quiturqᷓ; quod dicimus pꝛeteriſſe. Vnde cũ ieſus iam
ſe pluries reſuſcitatum aplis oſtendiſet locum dumta
xat non pſonam diuarians:vt locus ad mare tiberiadis
penitus diceretur: manifeſtauit ſe nõ alium:nam idem
in omnibus chꝛiſius. Sed an ad oculum an ad intelle

ctum an ad vtrũq; manifeſtationẽ factaʒ cognouimus

Ad oculum poꝛro facta eſt. cum vere verũ ſuum coꝛpus
oculis diſcipuloꝝ obiecit. non aliter obuelatũ aut effigi
atum q; qð de ſepulchꝛi theca retraxerat. Intellectui ve
ro ꝑ fſidem innotuit. Non enĩ iohannes vixiſſet dñs eſt
nec ꝑetrus ſolidus coꝛpe ſe donaſſet fluido elemẽto ſub

mergi non pauidus.niſi aĩio per fidem eſſe dñm cogno⸗

uiſſent. Sed quibus et qualter ſe dñs manifeſtat ꝑ fi⸗
dem ſcripturas veteris teſtamenti et noui ad vtilitatẽ
ntam pariter cõuertamus:vt tpali manifeſtatõne pre⸗
habita conſequamur eternam. In pſalmo ſiquidem le⸗
gimus. Qui ſedes ſuꝑ cherubin:manifeſtare coꝛã effra
vm bemamin et manaſſe. In his tribus hominibo ab
oꝛigine noĩim ⁊ exgeſiis honoxꝝ vniuerſitas deſignatur
quibus in hac vita manifeſtatio diuina confertur. Non
dixerim illam omnino que reſeruatur in patria: nec ilã
que pꝑ contemplatõnis ſtudiũ quadam ineffabili guſia
ta dulcedine ſuꝑerogatõnis dono multis cõceditur.ſed

Ulam que fidei et aliarum virtutum ope infertur: vt hec

ſit dei oimq; rerum manifeſtatio ipius et ipſaxꝝ iuxta ca
pacitatem pfecta et inheſitata cognitio. Hoxꝝ vero triuʒ

poſt natum legimus beniamin in cnius partu ſua ma⸗

ter extrema vite ſ uſcepit. QAuamobzẽ cum alitera mo/
riente matre:a patre vero beniamin ſcʒ filij dextere no⸗

men accepit. Poꝛro fülij dextere hi ſunt.qui omnia que

faciunt aut querunt ad amoꝛẽ ſupnoxꝝ referunt: vt ni⸗

hil velint agere habere vel querere gue nõ patrie ſupne

coueniant. Supna patria in deſignatõne ſua Exteram

tenet. ſiniſtra vero patriam terrenã et infimam pꝓfert:

quod in ſituatione iudicij extremi ſatis aperte cogniſci⸗

tur: cum electi ad vertram repꝛobiad ſiniſtram oꝛdinã⸗

tur. Er de regina ſczeccleſia oꝛthodora dicitur. Aſtitit re
gina a dextris tuis in veſtitu deaurato. YIgitur qui fili
ſunt ſuꝑne patrie terrena deſpiciunt.et ne quomodoli/⸗
bet tpaliter implicentur tota virtute contendunt:et ſo⸗
lum ad ea que virtutis ſunt ſ atagunt. Atqui et ipe ben⸗
iamin alia interptatione virtutis filius appellatur. NMa⸗
turali nempe moꝛe fertur filius in parenteè. Etenĩ om⸗
nis homo ſic creatus eſt. cum diuinaʒ in ſe ſuſcepit ima⸗
ginem. vt in virtutem velut in matrem ineuulſibili
amoꝛe feratur. Siquidem filij paruuli exiſtentes ma⸗
terno lacte aluntur donec ſolidioꝛi cibo fuerint aptioꝛes
et excubant ad maternaſmammillas ſollicite ploꝛatus
atq; ſingultus cũ ſuxerint terminantes et abſtergit ma
ter in filijs ſoꝛdiunculas incaute contractas: et decan⸗/
tat feſcennias ſepe ſepius vt quieſcant: et pannis fre⸗
quenter inuoluit ⁊ faſcia. ne tenella membꝛa ledantur
AVrrephenſibilis mater eſt virtus et tales filios parit.
Hoc eni eſt pꝛimũ eſſe virtutis: vt ſine iuſia rephenſio
ne conſtituat. Et nutrit lacte paruulos: eos videhcet qͥ

nondum pfecte ſpũaha ſapiũt ſed glſcunt Qð aplus

paulus in vrrtute cõſtitutus nutritoꝛ ſic ſuos in chꝛi⸗
ſto filios nutrlebat dicens. Et ego fratres nõ potui w
bis loqui quaſi ſpũalibus ſed quaſi carnalibo tanq; par⸗

uulis in chꝛiſto lac vobis potum dedi nõ eſcam. nondũ
eñn poteratis intelligere. ſed nec nunc quidẽ poteſtis.

Eſt eni lac virtutis pꝛima exuditio fidei vt in chꝛiſto ꝑ⸗

fecte credatur. Et hi puuli ſunt in chꝛiſto qui credunt
in ipſo nondũ er ammo tpalia cõtemnentes. nec exeis

ſuboꝛtas contentiones effugiunt. ignoeantes quid ſit
vere abdicationis miſteriũ.et que ſit ad chꝛiſtuz plena
confoꝛmitas.et poſt hanc vitam quid pariat. Spũales

yero filij quibus ſolidioꝛẽ eſcam virtus cõtribuit ſunt.

qui non ꝓ viſibilibus bonis vſq;quaq; contendut. WMa
bet ipa virtus climaticos filios: nec eos qui in infimo
gradu graciuntur væſpicit. ſi ad altioꝛes velle aſcende/

re ipſa cognoſcit. Sed puul ad mammullas virtutis
excubant. vt ꝓ capacitate alantur. Et mundi miſerias

cerminant:cum in virtute leticiam conſolatõis accipi⸗

unt. Quod ſibi ꝓueniſſe dauid pſalmiſta fatetur. Se

cundum multitudinẽ doloꝝ meoꝛũ in coꝛde meo: con/⸗

ſolationes tue letificauerunt aiam meaʒ. Mon enĩ tam

E

varia eſt multitudo doloꝑ: illam conſolationẽ virtu⸗
tis quantitas nõ excedat.Abſterguntur filij a ſoꝛdibus
a virtute:pꝛimũ nanq; officiũ eſt virtutis a continctis
tergere maculis. Cantat coꝛam puulis feſcẽnias alma

mater ꝓcurans ipᷣis optatam requiem. cum pꝛo amo⸗
re ſuꝑne patrie ſuadet omnia tolerare atq; quietos in

ipſa et ꝑ ipam in ſeipᷣis et ad alios fieri.vt nil puerſum
Ppcedat ab eis. MHoc ꝑ eſaiam ſumma virtus enunciat.
Quieſcite agere puerſe. Rememoꝛat interdũ faſcennã

do hec pia mater eos quos ab exoꝛdio aluit: et quanta

paſſi fuerunt ſepe cantat. et quam palma fuerint aſſe

cuti deducit in carmen vt ſi quiwiam aduerſi ꝓueniat

quartuſdecimus

patientiam habeant ex exẽplis:et pamplius habeant e⸗
—, „ „·—GW e . „ .
ꝓpmiſt. is · Et eos inuoluit pannis:ſicut vite actoꝛ mant
do moꝛiturus naſcens. inuolutus eſt in natiuitatis ex⸗
oꝛdijs. Panni ꝓtinus ſunt ipſe humane vilitates atq;

miſerie.quibus etiã inuite inuoluimur. quas ſemꝑvir
tus ante oculos nre mentis ꝑ conſideratõem ſtatuit et
hie ſupbiendo labamur faſcie pſeuerantie circa ſuos fili
os illos ſtringit. Sed ſilentio nõ pꝛetereat. ꝙ naſcente
beniamin mater in partu moꝛitur: et ipſe dextere ſiue
virtutis filius nuncupatur. Aſtant due matres: car⸗
nis videlicet et ſpiritus. Mater carnis caro eſt. mater
vero ſpũs eſt virtus.vna ꝑ naturam:altera ꝑ gratiam
conſtitintur. VUna ſuſcepto humano ſemine: altera fit
ſemine verbi. Per vnam peccatoꝛes mundo naſcimur
p alteram iuſiiſicamur. Sed cum in virtutis filiano/
nem tran ſimus ꝑ gram.id fit vt moꝛiatur in nobis qð
premebat ꝑ coꝛruptam naturam. Alc ꝑ hoc quotquot in
beniamin deſignantur: merito in pñti ꝑ altitudinẽ co⸗
gnitionis in futuro ꝑ actum fruitionis diuinam mani⸗
feſtationem ſuſcipiunt. Manaſſen vero natũ legimus
in egipto a ſancto ioſeph poſt ſuarum tribulationũ lau⸗

dabile complementũ:vt in oꝛtu eius ipᷣe pater ex re no

men dederit appellans eum manaſſes dicens. Obliui⸗

ſci me fecit deus oĩm laboꝝ meoꝛum.et domus patris

mei. Pꝛoinde manaſſes obliuioſus mmterpꝛetatur. Nõ
ommis obliuio vna:ſed illa quam ſcriptura ſacra com⸗
mendat. Oicebat ſe oblitum ioſeph ſuoꝝ labvx. domus
qᷓ; paterne. ſi hec obliuio bona nõ eſſet tantus patri⸗

archa nunqᷓ; iſta dixiſſet. gloꝛianter obliuionis ſilio no⸗

men dando. Non aũt mentis obliuionẽ credamus que
memoꝛie defectũ impoꝛtat. Mam ſioblitus erat laboꝝ

domuſq; paterne.quõ noĩabat cum nihil veternunata
ſententia de pteritis loqui poſſit lngua. niſi ꝙ ei dicat
fixa memoꝛia.Si wero pꝛeterita referebat.quõ oblitus

erat. Si oblimonẽ fieri dicimus maloꝝ adeptione bo⸗
noꝛum.et bonoꝛum adeptione meliox. velut ſi quiſpiaʒ
infirmus ſamtatem aſſequitur infirmitatis dicitur ob⸗
litus nõ ꝙ interdum non habeat in memoꝛia: ſed quia
ſanus nõ patitur in pſona et nihilopendit ridenſq; illaʒ
cõmemoꝛat· vera coꝛpis ſanitate pfungens. Et velut
miles in regez electus nõ obluniſcitur militaris ſtatus:
ſed velut oblitus illum puipendit in poteſtate regia cõ
ſiitutus.ſicqui diuinam manifeſtationẽ aſſequi concu
piſcit. obliuiſci opoꝛtet oĩm terren oxꝝ:in quibo lalvꝛ eſt.
et afflictio ſpũs.et bonoꝝ tpalium adeptione virtutum
et ſpe firmiſſima ſuꝑnoꝝ. Sic ſps ſanctus p os dauid
futuram inuitabat eccleſiam. Aludi ſilia et vide et incli
na aurem tuam:et obliuiſcere ꝓpm tuum et domũ pa⸗
tris tui. Eſt et obliuio que ſenſum remiſſionis peccato
rum cõſequitur:ſcʒ iniuriarum illataꝑ a ꝓximo obliui⸗
ſci poſſe. Palmiferum culmen iſia nanaiſcitur: et quan
to in hominibo rarioꝛ.tanto ꝑpfectioꝛ.et ſi nõ abraderet

penitus a memoꝛia. fel tamen amaritudinis nõ pſiſtat

in aia. El elut enĩ oblitus habetur qui ſic ſe habet ad le
dentem primnm ficut ad non ledentẽ: ſed gratioꝛ. ſi ſi⸗
cut ad diligentem. Etiam ipm effraym in egipto natuʒ
ſcriptura cõmemoꝛat:cum ſiatim nato exre pater wca
bulũ dedit dicens. reſcere me fecit deus in terra pau
pertatis mee. Satis creuerat in egipto ioſeph quã ter⸗
ram ſue pauptatis appellabat pꝛo eo ꝙ venditus a fra⸗
tribus. ab egiptijs emptus. illam intrauerat. SZine cri

mine in carcere poſitus non de ꝓpꝛijs ſumptibꝰ ſtipen

dia vite captabat.ſed intantũ diuina pꝓuidentia creuit:
vt egipti ſaluatoꝛ et dũs diceretur. Pꝛoinde ſcðo ſuo
filio effraym nomen impoſuit:qui lingua nia interpꝛe⸗

tat ur accreſcens. Sed ꝗᷓ ſit vera crelcentia: chꝛiſti veraã

4

na
w
tis
llte
uit
ſcete
ſeere⸗
eter
pyar
tres⸗
ciaſc
ſens
jgeſt
ſeſtn⸗
ſeton
cbacit
laliek
ſettur⸗
hasſe
lente.
delice
tres
nesa
inani
ſede
eteꝛn
gis dr
enide
lit den
Petatea
Paupd
tetrer
Uitie
ic⸗
vite
Ap
peol

0
ſcet
te⸗
jöae
tion
mag
pꝛece
tutis.
conſo
tur. C.
Ellis,
ſta C
leber
mvele
dermn
ei
moleae
cumg
Pirtute
tuteg
onen
D
alente
ſigen
irdie
tetnn
untc
W

Cgrog

ter ernen
1.Obiini
mus paens
etarur.
ſoericen
Vr,Dne
ths potn/
o ſlono/
mus que
nt bbox
erpmunata
ger dicn
öobtus
eptione bo⸗
ſiqviſpi,
diaturob;
dathie⸗
ndenſczulg
.Et wrt
aroſtane:

gtenegace.S

equi conen
bloloreſ,
pirrutom
os dli
gect ind
wmüpa⸗
W
no obiius
ureten
praeret
noͤgſtine
abetcſe
torſiit
ptonunh
oerwwd
bqͤter
fui
Hine rl
ipſtien
ugeul
ſcdo ſio

taee
eſee .

manifeſtationem merito ſue actionis expectans:ſacra

vwolumina ꝑſcrutemur. reſcit in anima fides trinita⸗
tis in pꝛeſagium liberatõnis eterne:prout in ſomno vi⸗
dit exiſtens in carcere pincerna pharaonis. lidebã in⸗
quit coꝛam me vitem in qua erant tres ꝓpagines cre⸗
ſcere paulatim in gemmas:et poſt floꝛes vuas mature

cere:calicẽq; pharaonis in manu mea.Tuli ergo vuaꝰ

et expꝛeſſi in calicem quem tenebam: et tradidi poculuʒ

pharaoni. Elitis hec eſt diuina et vna ſubſtantia:in qua
tres ꝓpagines ſunt.ſcʒ tres perſone eiuſdem ſubſtantie

eiuſdemq; nature.que in ſemetipᷣa incõmutabilis ma⸗
nens paulatim coꝛam vere fidelib creſcit in gemmas:
id eſt in ſancta deſideria.et in floꝛes id eſt in opera mani
feſta:et vue matureſcunt cum fructus noſtri opis ad p

fectum pꝛoueniũt:expꝛimuntur cum ſegregatur vinuz

ab acinis.videlicʒ cum iuſticia ſecernitur a peccatis. In
calice funditur:cum fit iuſticia in certa menſura. Et of⸗
fertur pharaoni cum ſeruus ſuo dñoin placitis actioni

bus ſeruit. Necnon ⁊ in chꝛiſto qui eſt vitis vera ipᷣo di/

cente.ego ſum vitis vera.tres ꝓpagines ſunt tres vi⸗
delicet ſubſtantie in vna ꝑſona deitas anima ⁊ caro. Et
tres hoĩm ſtatus tendentium in ſalutem velut pꝛopagi
nes a vite ab ipſo ꝓgrediuntur:qui augmento virtutis
in anima iuſta inuiſibiliter creſcunt· Creſcit etiã is.qui
ſe deo dicauit in paupertatis amoꝛe.vt in ſpiritualibus
eterniſq; diuitijs augmenta maioꝛa ſuſcipiat. vt eo ma
gis diligat pauperem ſieri q; cupidus locupletari. Sic
eni de ſeipſo ioſeph patriarcha dicebat. Creſcere me fe⸗
cit deus in terra pauꝑertatis mee.Creſcit quis in pau⸗
pertate cum eam habendo plus diligit · Creſcit quis in
pauꝑtate cum quanto m illa voluntate paratioꝛ atq; a
terrena ope expeditioꝛ:tanto impꝛedabiles virtutuʒ di
uitie ꝑaugentur. Creſcit homo ſepe firma in eternis di
uicijs:quanto hic plus deficit a tpalibus bonis Oꝛdina
uit etiam omnipotens multos ꝑ tribulationes ⁊ aduer
ſa plus creſcere:qm̃ ꝓpꝛium eſt virtutis aduerſitatib.
pꝛoſperari. Vnde de filjs iſrael legitur.ꝙ quantomagis
oppꝛimebantur:tantomagis multiplicabãtur atq; cre⸗
ſcebãt.Optime radicata noſcitur virtus que creſcit in⸗
ter aduerſa.et dum ſeueri fluctus inſurgunt:in altioꝛa
ipᷣa conſurgit. Et ex ſacris geſtis aceepimus er inunda/
tione aquarum arcam in ſublme perlatam:vt quanto⸗/
magis aqua excelſos montes exceſſerit tanto arca ipos
pꝛecelierit.quod figmiſicatiue trahicitur ad examen vir
tutis.vt virtus tunc ſuperferatur: cum ad ima diecta
conſpicitur.unc pamplius creſcat:cum oppꝛeſſa vide
tur.Cunc attollatur in altis cum videtur circundata p
callis. Creſcit omnis qui fideliter in templo dei mini⸗
ſtrat. Et hocipſum eſt crxeſcere quod a fideliter miniſtra
re.hocipſum miniſtrare facit et creſcere.pꝛout de ipſo ſa
muele legiturꝙ creuit et dñs erat cum eo.quia ſideli⸗
ter menitkranit in templo coꝛam hely cui mater obtule⸗
rat.et ipſe iam oꝛacula diuina ſuſceperat. Sed nec qꝛ
mole coꝛpoꝛis creuerat deus erat cum eo.quamobꝛem

cum gigantibus magis ipſe fuiſſet. Sed quia creuit in

virtute cum tempoꝛe nobilius:qᷓ; in tempoꝛe cum vir⸗
tute.Pꝛopꝛium eſt electoꝛum ad diuinam mamfeſtati
onem ſpectantium. vt plus in eis virtus creſcat q; tem
pus:et in tꝑe magis fiant virtute pꝛoceres.qᷓ; coꝛpoꝛe p
cellentes. Quod iob ad amicoꝛum obiecta reſpondens
incrementum virtutis non coꝛpoꝛis augmentum oppo
ſuit dicens.Ab infantia creuit mecum miſeratio. Que
rit etiam iuſtus deus hoĩes creſcere in his que perdide⸗
runt:vt eoipſo ad diuinam mamifeſtationem apti fiant
quo perdita ipſa recipiunt.Muius rei veritatem aperte

cognoſcimus:ſi ſcripturas teſtamenti veteris perſcru⸗

De Reſurrxectione domini ſaluatoꝛis.

tamur· NHam in regum wolumine legimus ꝙ dauid ro/

lens miſericoꝛdiã facere cum amon vt cõſolaretur eum

ſuꝑ moꝛte paterna: ipia ſuaſu aſſiſtentium malox inter
alias iniurias mediam barbam radi fecit miſſis nũcijs
Quod cum comperiſſet ipᷣe dauid iuſſit eos manere in
iericho donec creſcerent ipſoꝑ barbe. Si hanc figuram
late diſcutimus:materia loquendi pꝛotenditur. Et hoc
ipſum quod perditur ⁊ expectatur vt creſcat inquiratur
Barba enim hominis virilitatem ſignificat.per quam
manme pꝛimo facierum obiecto viri a mulieribus di⸗
ſcernuntur:que quanto in hominibus placet tanto am
plius in mulieribus diſplicet:vt non et ſicut in mulie⸗
ribus ipᷣis ⁊ aſpicientibus eſt ingrata.ſic in bminibus
grata conſpicitur. Dꝛoinde virileʒ ſexum intelligumus
cum barbam in facie humana videmus Sed vrrilis ſe
xusqᷓ; muliebꝛis conſucuit eſſe conſtantioꝛ in ꝓmiſſis
et foꝛtioꝛ in agendis:atq; impauidioꝛ ad aduerſa. Qui
tunc in huiulſcemodi rebus mediam barbam ſathanica
oꝛdinatione amittit:cum moꝛe femineo molleſcens de
ſiſtit obſeruare pimiſſa. et que voto firmauit inconſtãs
factus pꝛeuaricatõe deiecit.infirmus in bonis agendis
tepeſcit.et velut eſfeminatus pauens trepidat vbi non
eſt timoꝛ. Nam timoꝛ nõ eſt in virtute neq; in eius ac⸗
tionibus trepidatio:ſed virtuoſum ſieri eſt plena ſecu
ritas.et felicitas quedam virtutis iuſſa feciſſe. Nec de⸗

beret eſſe dicatum deo timoꝛi a mundo explcitum ſieri

Et hoc effeminati potius perhoꝛreſcunt:vt magis time

ant explicari.qᷓ; a mundi compedibus implicari.Et ve⸗
lut foꝛmidoloſa mulier a bello et actione fugunt virtu⸗/
tis:et abſterrentur maximo metu audire pꝛecepta vir⸗

tutis. Igitur pꝛotinus in debarbatis effminate ami⸗
me deſignantur.et molles effecti:dicente axoſtolo neq;
regnum dei poſſidebunt. Sed rex dauid iuſtit hmõi vi
ros manere in iericho.donec barbe ipſoꝝ creſcerent.nec
ſinebat intrare hieruſalem.vbi viſio et manifeſtatio re
gia plaudebatur. Sic ſaluatoꝛ omniũ chꝛiſtus eos qui
bus ſe mamifeſtare diſpoſuit.ſi virilitatem animi perdi
derunt:tam diu in defectibus mundi manere pmittit:
donec creſcat amiſſa virilitas.Nec hieruſalem id eſt ſta
tum pacis intrare ſinit. donec appareat euidenter in fa⸗
cie virilis audacitas: et ex pꝛomptitudine ſpũs carnis
infirnmitas roboꝛetur. vt mollis caro non mollia: ſed ſpi
ritus quod eſt firmum et validum in virtute ſequatur
Sed creſcentia que omniuʒ noſcitur complementum
eſt illa qua quis creſeit in gratia et cognitõe chꝛiſti: qua
nos creſcere petrus apſus exhoꝛtatur dicens. Creicite
in gratia et in cognitione dñi noſtri ieſu chriſti. Creſci⸗
tur in gratia dei ſemꝑ dum cum effectu operum augen
tur deſideria melioꝛum:et amoꝛ tepiditatem excutiens
fit in ſeipſo validioꝛ. et in cognitione chꝛiſti fit creſcendo
pꝛoceſſus.cum tñ p firmam inlvrentiam fidei aĩo ⁊ coꝛ
poꝛe efficimur chꝛiſtifoꝛmes. His enĩ triba hominibus
fieri.diuinam manifeſtationẽ ex ſacra ſcriptura conſpici
mus:quibo adnectuntur hi diſcipuli qui venerant mo⸗
do piſcari:quoꝝ vita ſi ꝑ omnia diſcutitur hoꝛum trium
ſigmificatiombo coaptatur.Filij eni erant dextre ſuꝑne
q; virtutis:quia pꝛo ſuꝑna patria captanda ommi virtu
te certabant. Et erant obliti omnium terꝛenoꝑ ⁊ paſfi⸗

onum atq; laboꝛum pondera velut obliti omia ſuppoꝛ⸗

tabant ſemꝑ in virtute creſcentes.quouſq; ꝑ moꝛtem
et ſanguinem. atq; alijs circumſepti penalitatibo deceſ⸗
ſerunt. quibo facta eſt chꝛiſti mamifeſtatio ad mare tybe⸗
riadis:quam ſcriptura ſic facta cõmemoꝛat. Erant ſi⸗
mul ſimon petrus ⁊ thomas qui dicitur didimus et na
thanael qui erat a chana galilee:et filij gebedei et alij ex
diſcipulis eꝰ duo.Oicit eis ſimon petrꝰ. Vado piſcari.

Ilber

Hicunt ei. Venimus et nos tecum. Et exierunt aſcẽ
derunt in nauim: et illa nocte nihil peendiderũt.] Do/
na eſt ſimultas iuſtoꝛum. quia in omni actione conue/⸗
munc:nec contendunt ad inuicem cum aliquid agen⸗
dum ꝓpomtur: led ſemper vnus alium ſequitur ſi iuſta
ecernat woluntate. GFiunt vnanimes ad expediens con
iungentes coꝛpoꝛa:et que nouerint dilcernere ſermo
ne ſponte ſe offerentes operibus ꝓſequuntur. Mihil in
hommum vita iocundius q; lonoꝛuʒ ſimultas. et inter
ipſos grata conſen ſio. Quod et daund dicebat. Ecce qᷓ;
lonum et qᷓ; iocundũ: habitare fratres in vnumn. Loaui
tur hic pꝛimo petrus dicens. vado piſcari:ſocios non in
uitans: ſed ſponte ſe offerunt. venunus et nos tecum.
vt ſolum ꝓpoſuiſſe ſufficiat inter eos qun charitate iun
gantur:et ſtatim ad agenda pꝛomptitudo ſubſequitur.
Relictam artem ad tꝑus petrus in tꝑe repetit.nõ auidi
tate lucrandi ſed vite captandi compendia foꝛte men
dicandi aptitudo defuerat. Mam vertas et opinio:tunc
de chꝛiſti reſurrectione pugnabant. Et quod vere factũ
fuerat. et incredulitas impacifice certabant. Necnon et
diſcriminibo magis aſſcribebantur:reſurrectõnis noui⸗/
tatem firmiter aſſerentes. Pꝛopterea neceſſitate vꝛgẽ
te petrus ſibi ⁊ ſocijs pꝛeuidens artem ſolitam reiterat
ad videndum:cui omnes aſſentiunt tanq; de re que nõ
vergit in ꝑiculum animaꝝ. Attamen non omnis arsa
relinquentibus repetenda eſt maxime illa que omnino
vicium in actione ſua tenet adnexum et que recedenti
bus a ſeculo in illo conſueuit facere recidiuũ:etiam que
mentem agendo umplicat ad repetendum pfectis inter
dicitur velut nephas. Sed hcitears que relinquitur
in neceſſitate repetitur: ſi carebat vicia anteq; rehque⸗
retur. Et quanq; ommis ars ſit nature ſupplementum
et ſubueniens argumentum: non tn ad expedientiam
euangelij atq; decentiam ſi uffragatur. Nec omne qð ar⸗
tis nomẽe aſſumpſit iuſte ars dici poteſt aut vicio caret:
cum ars tanq; nature ſupplementũ et expediens argu⸗
mentum debeat honeſtis moꝛibus cõuemire. ſuis indu⸗
ſtrijs fouere rempubhcã carere turpitudine dolo frau⸗
de: vt ita facienti cedat in luerum. Vbi vero nec iſta in
arte ꝓueniunt.ſolum vtitur nomine:ſed artis veritate
pꝛiuatur. Itaq; repetit petrus et ſui conſocij piſcatoꝛiaʒ
artem. eo foꝛte ꝙ pꝛemebat neceſſitas.aut quia ocioſi⸗
tas debebat excludi. Hec eni ſunt faciende artis potiſſu
me rationes. Elerutamen ſi hanc piſcationẽ ad miſie⸗
rium retoꝛquemus id innuit vt rationabilium piſcium
nõ irrationabiliũ deinceps eſſet ꝑ aplos atq; diſci pulos
celebꝛanda piſcatio:et quad pia deceptione p verboꝛũ
diuinox rhetia hoies tralerentur de pelago damnatõis
in litus etermtatis. Sed cum piſcari voluerunt nõ ſo⸗
lichtatem litoꝛis tenuerüt: ſed aſcenderunt nauim ſem
per in equoꝛe fluctuanteʒ. Nihil eni boni in hoc mundo
ſine fluctibus agitur. Et in nocte piſcibus tendentes
in ſidias:cum mare ſub vnda dauſtris retinacibo occu/⸗
paſſent:nihil pꝛendiderunt. Eltiq; reſpondit miſteriuʒ
veritati et veritas vmbꝛam elummat: quia nihil appꝛe⸗
henditur in nocte peccati et ignoꝛantie. i vero p ima⸗
re pꝛeſens ſeculũ intelligere volumuſ.et ꝑ noctem eius
negocium qõ ſemꝑ pambulat in tenebꝛis:lalvꝛ eit ſte⸗
rilis et om̃is in ipſo facta ſudatio doloꝛ eſt et afflictio ſpi
ritus. Et cum ad extrema vite deueniunt: quia in ſecu⸗
lo ꝓpter ſeculum negociantur moꝛentes nihil appꝛehẽ
dunt. Et pſalmiſta pꝛeuiderat. Doꝛmierunt ſomnum
ſuum:et nihil inuenerunt omnes viri diuitiax in ma⸗
nibus ſins. Et factum eſt hoc magno pꝛeſagio futuroxꝝ:
vt miſi iuſſu dñi aliquid in diſcipuloꝝ rhete non wmat.
nec eis ꝓfuit ars et hoꝛa ſolita capiendiet piſces vemũt

quartuſdecimus

in rhetia. et velut decepti includerentur in lineis clau/
ſtris: qm non eſt pꝛedicatoꝛis quanq; verba connectat
et pficiat rhete verbvx. captet dicendi hoꝛam expolite lo
quatur audiaturq; libenter. audientes animas cape at⸗

q; includere infra clauſtra diumoꝑ verboꝑꝝ vt credantet

moꝛibo aliter viuant.niſi dñs iuſſerit: cuius ꝓuidentia
inuiſe aie capiuntur:quaꝝx numerum ſolus ipe cogno⸗
uit:que tals capture miſterio pꝛeelecte ſunt ad ſaluteʒ
Et niſi ſumma veritas ſuis oꝛdimibo illuceſcat. non eſt
in hoim actione ꝓuectus. Pꝛoinde ſequitur. Mane
aũt facto ſtetit ieſus in litoꝛe:non tñ diſcipuli cognoue
runt qꝛ ieſus eſſet. . Sequitur et poſt ſequitur in oꝛdi⸗
ne dier T noctis alteruter vnũ alter et quaſi circulariter
ſe reuoluũt.vt oꝛdo inditus luci et tenebꝛis variari nõ
poſſit niſi fecerit ille qui condidit. Igitur mane factuʒ

eſt in oꝛdine ſuo.et tenebꝛas remouit ab oculis.et chꝛ⸗

ſtus ſtetit in litoꝛe ſcõm oꝛdinem ſuum.qui oꝛdinate ꝑ
ficit omnia et diſponit. ſed viſus nõ eſt agnitus: qꝛ nec
veritas fidei atq; rerum in lumine coꝛnali cognoſcitur.
Et q;uis res coꝛpoꝛee in lumine videanturapſax tñ ve⸗
ritas in mente oſtenditur: vbi lumen ſolis ſtellax ſi⸗
ue lucerne opitulatur. Et ſepe factum eſt. vt ſecularib

negocijs implicatiminus imo frequenter ne diuina co⸗
gnoſcant. Et pcella huius mundi dum in virtute non

toleratur tam turbat ſchapham nte actioms vt diuine
cognitionis lumen impediat. Etenĩ diſcipuli piſcatõni
bus inplicati a marinis turbinib agebantur. et umme
moꝛes erant. vtrum illo mn tꝑe chꝛiſto cura fuiſſet de eis
quia ſuis fidelibus nunq; oculum ſue ꝓuiſionis auer⸗
tit. Dicit ergo eis ieſus.Pueri: nunquid pulmentari

um babetis. Reſponderunt ei. Non· Dixit eis. Mittite
in derteram nauigij tmete: et inuenietis. Non ignoꝛat

quod ieſus interrogat:ſed reſponſum querit vt in meli
us inſtruat. Sciebat enĩ eos vacuam nocteʒ et caſſos
habuiſſe laboꝛes. Et velut vacuos pueros appellat in /

terrogans. aut qꝛ ſic dimiſſia malicia facti erant. Nun/
quid pulmentariũ habetis. Ad omne liquidũ terreſire
aquaticũ aereum eſibile refertur pulmentarij vocabu⸗

lum pꝛeterq; ad panẽ. Sed denegant diſcipuli pulmẽ
tarium ex aqua cepiſſe.qm̃ in hoc ſeculo non reꝑitur ali⸗
quid coꝛpoꝛeum.pani vite in eſu cõueniens. Nam et ſi
multa coꝛpoꝛea ſepe oꝛdinantur ad virtutum optimas
actiones. non tñ pami vite ꝓpoꝛtionabiliter coaptantur
Hec idcirco dixerim:qꝛ pulmentũ cum pane ſociali eſu
exquiritur. Erat poꝛro in litoꝛe panis viuus qui celo
ceicendit. et querebat ſi ſibi pulmentariũ digne quodã
modo ſociabile haberetur. Querit ipe in hominibo pꝛo
ipſis nõ pꝛo ſeipſo adeſſe virtutes. Segd cum d ipſaꝑ
carentia rũãdeturdat de habendo pꝛeceptũ ſiue conſili⸗

.

um dicens. Mittite in dexteram nauigij rhete et inue⸗

nietis.· Meq; eſt ſeculum et totus mundus in maligno

pofitus eſt. ſed habet dexteram ſuam vite nĩe nauigiuʒ
in quam ſi rhetia nta ⁊ſtudia mittimus. capturam in⸗
ſignem et vtilem faciemus. Nempe nauigium quo nõ
cenſum mare ſulcamus virtutis eſt artificiũ et eccleſie
factum miſterium. que alteram dextera habet q́ᷓ; mum
dana conditio. Poꝛro mundana ſeu humani generis a
vera cognitione alienata conditio ſuam dexteraʒ id eſſe
eſtimat. cum ſibi arridet mundus cum vndiq; pſperita
tibus vernat. qð de ſe falſe rerum oꝛdinatõne pendenti
bus dicitur. Beatũ dixerunt pplimn cui bec ſunt. Dicu nt
qui tpaliter delectãtur. beatum pplm cuit tempoꝛalia ple
ne aſſiſtunt. et hanc ꝓſperitatem dexterã putant. ed

qui ſupnis afficiuntur aliter cantant. Beatus cuius do
minus deus eius. Sed virtutis artificiũ eccleſie; mi⸗
ſtierium aliam dextera nouit. illam videlicet qua mũdi

Ma
fre
gal
ſtit
ret⸗
foct
vent
ritat
ſege
mun
bus
(uI
berat
vf
ſtust
ſniſtr
püaton
meme
vi
onnni
ticulg
ctiof
print
ſcont
dxte
in bo⸗
ebꝛ
omm
agena
mMana.
muse⸗
Puho
lamw
infan
fuſſa
lent
in
ſe
tiue
pot
io vp
luſſea
bene
Gina
ſiver
ctoꝛit
toꝛjujn

diſo

tera.
Uire⸗
entian
ſitter
ſen
feene
cundn
teraun
lpitin
wope
Nmeri,
lonnn
limn
ſem
N
tue

n,
nect
elo
peet
luntet
tentig
gno
ſlutez
ſoneſi
ane
none
Nd
lerter
Nrirind
neſtanz
ehr
Wünnten
Gcenee
Mnoſot,
aptier
ſtelin ſn
Koubntn
Dibinco
ltutenon
pt dioine
ſbiſcatöni
retumme
ſſet das
nis gler⸗
mentari
Ate,
nagnont
Runmei
zet los
wpelat in⸗
tant. Pon⸗
lü teneſte
Ii waaber
polipolni
tegtura
Pamerſi
m openms
oapruntr
eſoanlieſt
nidrce⸗
gne gvoci
ninity po⸗
nwipfar
geconſl/
geetine,
n munnn
ſe uugtcj
puummmn/
n con
ictateſte
etch nen
nigenen
tetzcſ
ipptrii

mala patitur.qua ventis aduerſñitatis im llitur: vt ef/
fretato pelago velociter in oꝛtũ ſalutis adueniat. Mon

gaudet nauigiũ ſole meridiano in maris altitudine cõ
ſtitutum:et tranquillitatẽ maris vt aduerſitatẽ abhoꝛ/
ret. Periculoſum eſt ſibi a tempeſtatibo nõ moueri:ſed
hoc ſolum dexterã ſe gratulatur habere:vt a vehemẽtia

ventox agatur in poꝛtum.Non ſuſcipit gaudiũ de ꝓſpe⸗

ritate mundana: nec eccleſia in floꝛido ſeculo gloꝛiatur.
ſed erultat in deiectione.in depꝛeſſione reſurgit. ui ſi
mundi amenitas arriſiſſet nõ triumphaſſet in martiri
bus neq; in illoꝝ altitudine gloꝛie letaretur.Ac per hoc
cum mundi conditõe virtus et eccleſia e regione cõten
derat vt qð eſt dextera vnius alterius ſit ſiniſtra:et qð
vni ſiniſtram alteri dexterã faciat. In quam iubet chꝛi
ſtus diſcipuloꝝ rhete iactari: vt qð ante vel retro vel in
ſiniſtro latere nõ venit in rhetia:in dextera omnino ca⸗
piatur.Hanc pꝛo ꝑte dexterã ſupꝛa in dextere filio com⸗
memoꝛauimus:que nec a ſenſu hic capiendo diſcoꝛdat
qm virtutum oĩm vniuerſaliter vna eſt ratio. et vnus
omnibo cõſtitutus eſt finis.q;uis ad ſingulare ſeu par⸗
ticulare certamen. ſimiliter ad viſibilẽ ſiue inuiſibilem
actionẽ multa ſit conſtituta vel adnexa diuerſitas. Gʒ
ꝓtinus veroꝛum fideliũ hec eſt dextera: quã in canticis
ſrponſa cõmemoꝛat dicens.Teua eius ſub capite meo et
dextera illius amplexabitur me. Necnõ et mulier foetis
in hoc miſterio nens a colo ſiniſtre ꝑtis neturam inuol
uebat in fuſo quia manu dextera tenebatur. Dꝛoinde
omne nẽm ſtudium actionis in dextera et p dextera eſt
agendum.MNam veritas et fructus eſt huiuſcemodi.et
mandatũ eſt dñi qui nos poſſe inuenire qð iuſte queri⸗
mus:et iuſte iubet querere vt inueniamus. Ande dilci
puli obedientiã ilico mandato ungentes: puiciũ ſigna⸗
tam multitudinẽ inuenerunt. Nam hoc in bonis actib
infallibiliter agitur:vt obediẽtia iuncta pᷣcepto penitus
iuſſa eiat.Er iuſtum pꝛeceptũ actõem obedientie va
lentioꝛem facit.vt pꝛecepti ⁊ obedientie pᷣlena confoꝛmi

tas in debitis actionibo ſemꝑ nanciſcatur effectum:qui

aliqñ iubenti aliqñ obedienti aliqñ vtriq; iuſte tribuit᷑.
Nec ex incuria pꝛetereundũ eſt cni virtus efficiendi ei
tius tribuatur:qm̃ in his que pꝛecepit dñs feciſſe ſibi
potius obedienti referendũ ſit. Nec quis inaniter de ſu
is virtutibo coꝛam dño gloꝛietur ꝙ magis ad effectum
iuſſa deduxerit ex pmptitudine ſue voluntatis:qᷓ; er im
perio imperantis. Plus enĩ in oſn bono qoð agimus di⸗
uina virtus oꝑatur in nobis vt fiat.qᷓ; nta queq; actio

ſiue voluntas.qð ipſius ſaluatoꝛis plena cõfirmiat au⸗
ctoꝛitas.Sine me inquit nihil poteſtis facere. Et adiu
toꝛium nẽm ad effectũ agenda deducens:eſt in nomine

dñi qui fecit celum ⁊ terram: nõ ex nobis qui ſumus ex
terra. Hinc etiã dicit aplus.Mõ ſumus ſufficientes co⸗

gitare aliquid ex nobis tanq; ex nobis ſed om̃is ſuffici

entia ntᷣa ex deo eſt. Qui enĩ bonũ ex ſe cogitare nõ ſuf⸗

ſicit:ex ſe ꝑfĩ̃cere omnino deficiet. Et ad Philippenſes

idem aplus ait. Deus eſt qui oꝑatur in nobis velle et ꝑ
ficere ꝓ bona voluntate. Sed in his que hoĩes etiaʒ ſe⸗
cundum deũ̃ imperant ad effectũ aliqñ pꝛecipientis in⸗
terdum obedientis virtus excedit.vt eius merito qð pᷣ

cipitur fiat.cuius coꝛam deo gratioꝛ eſt ſanctitas gepe

Wwro pari virtute contendũt:ꝙ ſolus deus libꝛat ponde
ra meritox · Et in ſanctoꝝ patrum geſtis cenobiticox et
alioꝛum laudabiles contentõnes inuenimus:qꝙ mira⸗
bilium factoꝝ virtus aliqñ in pᷣceptoꝛem.aliqñ in obedi
entem pia contentione ferebatur. Et ſepe de vtrocq; ſa⸗
ne cognoſcentes ꝑiter ſentiebant. Sed in hac obedien
tia qua diſcipuli chꝛiſti pꝛeceptũ fecerũt dicitur. Miſe ⸗

runt ergo rhete:et iam non valebant illud trahere pe

——

De Reſurrectione domini ſaluatoꝛis.

“

multitudine piſcium. ira virtus pꝛeceptoꝛis et obe /

dientis ꝙ talis ſequatur effectus:vt alter impediatur?æz
actus.qni tanta multit udo piſciuʒ venit in rretiarot ad
extrahendum vires diſcipuloꝝ excederet. Et vere ſupꝛa
ipſoꝝ virtutẽ ſubſecuta eſt hoim conuerſio poſt reſurre⸗

ctione m. Mec fuit aliqñ aut erit quoꝛũcunq; doctoꝛum

etiã ſanctitatis altiſſime poſſe hoies de plago damnati
onis ⁊ iniquitatis extralxre:aut de fundo limoſo eripe:
vt ad litus eterne ſtabilitatis attraherent:miſi dumta

xat ille virtute cuius facta eſt captura. Sed ille diſcipu
lus quẽ diligebat ieſus factum iupꝛa vires intellectu ꝑ
ſpicatioꝛi cõſiderans trahenſq; mambo cum fumborhe⸗
te impotenterq; lawꝛans aquilonos oculos direrit in li
tus:et pꝛe impotẽtia trahendi huius opis cognouit acto
rem. dicens petro DhDñs eſt Ecce omes oꝑati ſunt ad
rhetia in mare laxanda.om̃es in trahendo laboꝛant.et in

fra ſemetipos pꝛe ſubitatione mirãtur: non vt om̃es cu
ius ſit hoc factũ virtute conſiderãt nec omnes in facto
virtutẽ pᷣceptoꝛis aduertũt.qꝛ nõ omnibo vt actio cõſi /

deratio eſt equalis:nec quib vna eſt ꝓpoꝛtio in ope.ea⸗

dem ꝓpoꝛtio eſt in mente.lerũq; vero actionib exce
dentes interna veritatis ſpeculatõe minoꝛantur.velut

in hoc loco iohannes ſiue in coꝛpali exercitio cum ſocijs
equaretur.ſiue ſuccumberet:pꝛimo tñ omnes in cogni
tione veritatis exceſſit:vt diceret petro dñs eſt. Quid

eſt enĩ dicere dñs eſt.niſi cur tantũ in trahendo thetia

laboꝛatis.cum piſcium captoꝑ multitudo pꝛeponderet.
Hoc nõ eſt factum nt᷑ᷣa virtute:nam nihil cepimus no⸗

cte pᷣterita labꝛantes.Dñs eſt.ille qui iuſſit in dextera

nauigij rhete laxare. Ype igitur eſt.qui nos expectat in
litoꝛe. Ypſe ſecit in rhetia ntᷣa piſcium multitudinẽ ad⸗
uenirẽ:ipᷣiuſq; virtute trahemus in litus. Hoc docente
dilecto:moꝛe ſolito reammatus eſt diligens· Semper
recaleſcit in vere diligentib amoꝛ:et diligentẽ impaui⸗
dum ad picula ſeꝑe facit:et nihilopendit labvꝛes ancipi⸗
tes.Hinc eſt ꝙ mon petrus cum audiſſet qꝛ dñs eſt:

tunica ſuccinxit ſe. DHilectus a ieſu ipᷣm cognoſcẽs nũ⸗/

ciat de ieſu· Diligens vero ieſum ad ipᷣm venire impa⸗

tienti amoꝛe decertat.nec conſilio vtitur ſocioꝝ nec er

quirit in veniendo conſoꝛtiũ:vndarum ꝓfunda non ti⸗

met nõ deliberat quid accidere poſſit dum illum conſi

derat quẽ ſuꝑ omnia diligit.Nõ expectet ſocium: qui fe
ſtinat ad dñm. Periculoſa eſt huiuſcemodi expectatio:
cum nos expectat dñs Recipiantur ſocij cum ſequũtur
ſed nec remoꝛentur qui expediti ſunt ad ſequelam. ur
rendum eſt cum vocamur:non tardandũ vt tepidi ꝓſe⸗

quantur.Ad regem ꝓ cauſa placita milites feſtinantes

de tardioꝛibo nõ ſciſcitantur. Studeat vnuſquiſq; mili
tans de ſe gratam regi exhibere militiam: nec reſpectu
tepentiũ remoꝛetur equum.vbi ꝑ ſe videt expedire poſ⸗

ſe ꝓ rege. Maxime ſi vnuſquiſq; ꝑ ſe rationẽ reddit al⸗ D

tiſſimo:p ſeipᷣm pꝛimo ſeruire feſtinet. Nec multo cõſi
lio eſt opus.cum ꝑ fidem aut certitudinẽ in ntam ſcien

tiam diuinum placitũ venit· Retardat amoꝛis molimi
na conciliari cum ceteris. Impellitur feſtinãtijs verus
amoꝛ.et validis diretõnib tendit. Pꝛouidere picula ꝓ

uidentie eſſe noſcitur nõ amoꝛis. Qui pericula futura
p ſingula puidet amoꝛem tepeſcere fecit. Et ſepe fuit pe
riculum tale puiſum.quod nunqᷓ; euenit aut affuiſſet
agenti.Pauoꝛ et amoꝛis feruoꝛ im pacate contendunt

Ille mala ꝓuidet.hic efficere poſſe pꝛomittit. Ille de

omnibus dubitat hic omnino confidit. Quãobꝛem ſi⸗/
mon petrus cum audiſſet quia dñs eſt.non conſilians
veſtiuit ſe tunicam.non illam quam ꝓhibemur eniſten
quam ſe depoſuiſſe ſeu expoliaſſe in canticis dei ſponſa

enge

Aiber quartuſdecimus

dicebat: ſed illam que interdum impedit facileʒ actöem
quam cum homo mactione non ſiſtit. reinduere poteſt
ſine detrimento virtutis. Seu illam dixerim: que no⸗
ſtram turpitudinem tegit. Petrus vero nudus erat vt

expeditioꝛ eſſet ad ræte tralendum. Pꝛopꝛiuʒ eſt enim
recte agentium:ab im pedientibus expediri.Nam om̃is

qui in agone contendit ab omnibus ſe abſtinet: ſcʒnon

cecentibus aut aduerſantibus in agone. Atqui nõ ſine
magno documento agendoꝛum factum eſi:quod in ver
tice apoſtolici choꝛi dum piſcarẽtur diſcipuli et rhete tra

ſerent legimus nuditatem. Quoniam nullus nudioꝛ

debet eſſe a rebus vt exꝑeditius piſcationem pſiciat ani
marum:qᷓ; qui chꝛiſti vicẽ gerit in terris. Ipſe pꝛimus
exempliñcare tenetur quod in hoc ſeculo chꝛiſtum geſ⸗

ſiſſe cognoint: qui nudus natus nudeq; viuens expolia
tus veſtibo crucifixus atq; moꝛtuus eſt. Piſcationi ani⸗

marum intendens a rebus nudus exiſtat. vt nec pꝛexe⸗
ditus coꝛpoꝛeis ſpiritualibuſq; poſſit intendere nec ex⸗
emplo rerum ſecularium vinculo implicatus inficiat:
quos a ſeculo verbo pꝛedicationis et vere ſanctionis a⸗

uertit. Succinctio vero petri depoſite tunice dum do⸗

minum in litoꝛe adeſſe cognouit. in virtutis oꝛnatum

trahicitur quo nudus ſe comptat:ne deſpicabilis appa⸗

reat coꝛam domino. um ſe in mare piecit: fidem aſtru

it quam habebat in chꝛiſtum. Etenim alias in mari per
ipſum reſeruatus fuerat a pꝛocellis· Necnon impaui/
dum oſtendit ſe factum: cum vꝛgeretur calcaribus ab
amoꝛe. Timoꝛem ſepe abſtulit verus amoꝛ. Et in cano
nica iohannis dicitur. Cõſummata charitas.foꝛis mit
tit timoꝛem. Verũtamen queſtionem animo ingerit .ſi
bonum erat miſteriũ: cur reliquit. Erat pꝛotinus: nam
iuſſu dñi captionem piſcium fecerant. Seu licitum eſt
rehnquere miniſteria et coꝛpoꝛis actiones. vt altioꝛibo
contemplationibo intendatur: potiſſime ſi ſunt qui hu⸗
iuſmodi miſteria pſequantur. Relinquebat enĩ petrus
conſocios: qu perſicere poterant quod ipſe reliquerat.
Et periculis marinis peruemit ad cheiſtum cum alij na
uigio pueniſſent Diſpar eni eſt in moꝛibus via qua p/⸗
uenitur ad cheiſtum: q;uis ſit vna in fidei ſundamen⸗
to. Et aliqui periculis.aliqui cautelis.aliqui laboꝛibus.
alij contemplatõnibus. alij exercitijs. alij argumentis
varijs ad chꝛiſtum ꝑueniunt. Sed in mentibus homi
num de hac diuerſixate nil obꝛepat: ſi puemire contin/
gat. Poꝛro in anguſtum eſſent concluie virtutes.ſi dũ
taxat in moꝛibo vnica eſſet via. Sed exiſtens vma fun⸗
damento:facta eſt multiplex in agendis. Ded hi diſci
puli. non longe eranta terra. miſi ducentis cubitis.
Hi hos cubitos ad geometriam referimus dubia eſt lo

cutio. ſi autẽ ad tranſlationũ in latinũ factum de greco.

ſit nobis tractandi ſermo ſecurioꝛ:qmi via maris ad lit⸗
modico ſpacio tendebatur.ſcʒ ducentis cubitis: quoꝛũ
ſpacium natandi pericia ſeu ſub vndis fixo veſtigio.aut

leuigato nauigio vt veniatur in poꝛtum facile trani ua⸗
datur. Quo iſtoꝛum modoꝛum petrus ad litus vbi chꝛi

ſius erat aduenerit: ſcriptura non explicat. Scire ve⸗

r tantum ipᷣm pꝛe ceteris ocius pueniſſe ſufficiat. Nu

merus vero ſpacij ducentoꝛum ſcʒ cubitoꝝ: miſterium
indudit et moꝛes. Etenim centum pꝛimus eſt nume⸗
xus qui tranſit in dexteram:et calculantium peritia non
inuenitur in leua:qui in minoꝛi digito in modum cir⸗
culi recontoꝛto ꝑpficitur ſuper pammam.Et cum alije p⸗
ximus ſimiliter inflectitur:ſecundus centenarius con/
ſtituitur. Et decas decem omnis centenariue habet in⸗

cluſas Pꝛimus igitur centenarius in minoꝛi digito cõ

ſtitutus eos dicit qui de populo iudeoꝛum per obſeruã⸗
tiam decalogi peruenerunt ad eternitatem cheiſti. Se

6⁶

„.—

cundus vero eos qui de eccleſia oꝛthodoxa ſaluantur.

vterq; tamen per vecalogum ſoꝛtiti ſunt ſalutem. Sic
etiam actiui et contemplatiim ad decalogum aſtungun⸗

tur. Et quanq; cõtemplatiui ſuperferantur actiuis: da⸗
mnoſa eſſet eis interna et altiſimoꝛum contemplatio

ſpꝛeto decalogo. Homines mulieres clerici et laici pꝛe

Alati et ſubditi per decalogum pꝑtinent ad numerum du
centoꝛum ſi peruenire ad dexteram ulam cupiunt:que
in illa in qua iſti numer perficiuntur circulari eternita
te ſignificatur. Elt ergo deſcenderunt in terram. vi⸗
derunt pꝛunas poſitas et piſcem ſuperpoſitum: et pa⸗
nem. Inon tamen igni ſuꝑpoſitum ſicut piſcem. Sic

pꝛunas piſcem panem apoſtoli ſic ſtatuiſſent: non pꝛo
noua viſione ſic ab euangeliſta qui aderat diceret. Nec

etiam cum dominus interrogaſſet eos vtrum pulmen
tarium haberẽt:reſpondiſſent non. Sed ahunde ignis
panis et vilisc a ſtudio et opꝑere piſcatoꝛum.abeo ſci⸗
licet qui ſe nunc iſtis ſeptem tercio delaturus aduene/
rat. Ignis amoꝛ: piſcis captus ſub vndis fructus qui
de tribulatione carpitur. Piſcis ineptus ad eſum. niſi
aptetur in igne.Gructus in frui eſſe nõ poſſet:mſiamo
re toꝛreretur. Panis tota eſt vita.quem ſuo modo ap⸗
poſuit panis vite. Sed exquixitur communicatio atq;
vnio debita operum capitis et membꝛoꝛum. vt ex alte⸗

ris altera viriutẽ petfectionis accip:ant.Pꝛoinde. ait

ieſus.Afferte de piſcibus quos pꝛendidiſiis nuũc. Hoc
eſt opera veſtra meis operibus iungite.vt anume veſtre
non auris veſtra meritum iuſte actionis et diuini pla⸗
citi ſoꝛtiantur. Ex eo enim ꝙ opera noſtra diuinis operi
bus aſciſcuntur factionis atq; retributionis pꝛemium
nanciſcuntur. hꝛiſti vero merita dum noſtris meri⸗
tis vitam tribuunt.in ſeipſis non peramphius inclare⸗
ſcunt.Gonoꝛum noſtroꝝ ꝓtinus ipſe non indiget. nec
egens vſq; ab aliquo quid accepit.et ſiquidem ſignata
et tempoꝛalus ⁊ocutio ſaluatoꝛis nobis aliquid aſtruit
ſacramentum.Ait emim ipſe ſaluatoꝛ.Afferte de piſcib⸗

qquos pꝛendidiſtis nunc. Nam alio tꝑe multis piſcatio

imnbus ab ipſis apoſtolis alquid non exegit. ſed de piſca
tione que facta dicitur nunc. Etenim hoc nunc pꝛeteri⸗
tum habet pafſionis et reſurrectionis in capite:futurũ
vero reſurrectionis membꝛox expectat.mter que tem/
poꝛa noſtra opera coniuncta diumis merentur quantũ
beatitudinis ſint habitura poſt diem extreme reſurre/
ctioms.Hoc nunc obedientiam dextralem exercuit. vt
ſolum ulla opera ſuis velit chꝛiſtus aſciſci que a leua in

dexteram veniunt.que pꝛo eternis non pꝛo tempoꝛali⸗

bus fiunt. Et ad hoꝛum amoꝛem nos apoſtolus excitãs

ab iſtis auertit. Non contemplantibus nobis que vidẽ

tur ſed que non videntur. Que enim videntur tempo
ralia ſunt.que autem non videntur eterna ſunt.. Tuc

aſcendit ſimon petrus.et traxit rhete in terram plenuʒ

magnis piſcibus centum quinquaginta tribus. Pe⸗
trus thete traxit in terram ſuper cuius confeſſione fun⸗
data eccleſia noſcitur vt merito ſidei cognoſcamns ſa⸗
lutis poſſe deuenire in poꝛtum.᷑l nutabundo elemen⸗
to. trabuntur piſces in ſolidum elementum. Hoc enim
ſaluato: iubendo vult volendo iubet.vt nutantes in tẽ
poꝛalibus bomines.in ſoliditatem credendo et meren⸗
do perueniant. Moc enim eſſe eterni patris woluntateʒ
ipſe chꝛiſtus aſſeruit Pꝛopter quod etiam in hunc mu
dum.a ſummo celo egreſſus ipſe deſcendit. Quia deſcẽ
di de celo non vt faciam voluntatem meam . ſed wolun⸗
tatem eius qui miſit me. HMec eſt woluntas patris mei
qui miſit me.vt omnis qui videt filium et credit in eũ
habeat vitam eternam. petrus nauim reaſcendit de

qua pꝛoſiliuit in mare. varietatem in operibus optim

Oed
ut n
muta
re.n
dere
tisern
ſoeis in
Gimus
lum dr
fem no
uias ve
etcente
operom

ku
ſemer
ſummee
gorneſ
len eſt⸗
nula. .
öylas
Apuate
xeimag
Et qu
lunt. m
fitewet
uitmee
domoſe
cumcun
funt oan
Conſtant
Cosmman
tumentt
hacvu⸗
receog
xaltat
wentin
guina
ginen
mum
nus
quifiq
intelti
nonco⸗
noꝛum
gostuo⸗
ghigemn
len ſinea
Qonia
Meſolica
Aunnch
Poniäſo
loagtuert
Conon

inance

Ponumn.
Perfeat V
ab mhe,
min
enno
ſarmn
wnmns
N
ſeſtimt
Ceſfnode

ſetmſiang
dnon
miariong
1 Ner el
voince an
niie Po
numenſtt
Nünni l
mnpen
peemuum
irts meri⸗
1 indaret
niger nee
ein ſinata
id airut
nedptb⸗
lis ptlaro
ſeddep
uncpeten,
dpitefutui
erqtetene
Nuurqoantd
me relurner
crercut
Gesleunin
lemponuli
lohetis
cvevic
ter temd
nt. Tu
hun penc;
bas. Pen
ſionefun⸗
ſanmnoͤſi
oelemen
Pocirin
ntes nte
er neren⸗
wluntate,
hunc nu
Alin dſe⸗

odtedientis oſtendit:vt in his wlit exercitatum fieri pꝛo

ut wluntatem cognouerit impetrantis. Nunc opera

mutare diuerſa nunc autem relicta repetere:nunc age⸗
re.nunc contemplari. nunc vnum intermittere et ali⸗
ud exercere:nunc cauere pericula.nunc ſe periculo moꝛ⸗

tis exponere: vt nil agat pꝛopꝛio motu motus ſed ma⸗ .

ioꝛis imperio actus. Nam ſicut ſupꝛa de ſaluatoꝛe teti⸗

gimus.ꝙ non ſuam voluntatem facere in hnnc mun⸗

dum deſcenderat.ſed paternam. ſic nos chꝛiſti wolunta

tem non noſtram in actionibus pꝛoſequamur. Quan⸗
titas vero piſcium continua? diſcreta ſcilicet ꝙ magni
et centum et quinquagintatres erant: ad magintudinẽ
operum et ad eoꝛum oꝛiginẽ retoꝛquetur. Magni quip⸗/
ꝑ dicuntur electi nõ a ſeipſis ſed a magnitudine acqui
ſite mercedis:velut abꝛahe dominus loquebatur. Ego
ſum merces tua magna. Et quoniam ipſoꝛum laus et
gloꝛia eſt apud deum in eccleſia magna. Magna ſiqui⸗
dem eſt militans eccleſia. omnis alia concio parua vel
nulla. Magnitudinem vero ecdeſie triumphantis nũ⸗
q; vllus expꝛeſſit. De vtracq; vero intelligebat dauid.
Apud te laus mea in eccleſia magna. Eo igitur electi
dei magni ſunt:quo in eccleſia magna iuſte la udantur.
t quoniam in hac eccleſia magna chꝛiſtum confeſſi
ſunt.magni vocantur. vt idem pſalmiſta dicebat. Con⸗
fiteoꝛ tibi in eccleſia magna. Et iuſticiam dei pꝛedica⸗
uit in eccleſia magna. Magnus enim eſt qui in magna
domo ſecundum domimi placitum potuit etiam modi⸗
cum cum perſeuerantia operari. Et que magno animo

fiunt parua eſſe non poſſunt.etiam ſi parua actõnibuis

conſtant. imoꝛ etiam domini apud eum ſuos ele⸗
ctos magnos effecit. Scriptum eſt enim · Quiautem
timent te: magni erunt apud te. QAuia eoipſo quo in
hac vita dei timoꝛ mentem hominis ad recte credendũ
recteq; videndum humiliat:apud deum in immenſum
exaltat. Et tam magnos facit in gratia qᷓ; paruos ſe te⸗/
nent in conſcientia. Diſcreta vero quantitas in centuz
quinquagintatribus piſcibus conſtituta: radicem oꝛi
ginem et fructum bonoꝛum operum aſtruit. Si nume
rum hunc indagatione ſubtili diſcutimus:habet pꝛoti⸗/
nus numerus ute triplicem diſtinctionem. ſcilicet tria
quinquaginta et centum. vt in trlbus fides trimtatis

intelligatur.ſeu tres ille virtutes viuiñice ſine quibus

non con ſiſtit hominum ſalus.que ſunt radix et oꝛigo lo

noꝛum operum.ſine quibus nemo placuit deo.etiam ſi
quatuoꝛ alijs virtutibus per omnia claruiſſet. Has ſi-

gquidem dxerim.fidem firmam.ſpem ſolidam. eharita⸗

tem ſinceram. Quis vnqᷓ; abſq; his altiſſimo placuit.
Quoniam ſine fide impoſibile eſt placere deo. Quis ſi
ne ſolida ſpe ſupernoꝛuʒ meritoꝛie terrena contempfſit.
Quanq; enim plurim philoſophi cõtempſiſſent tem/
poꝛalia ſpem ſupernoꝛum ſolidam non habentes meri⸗
to caruerunt. Spes enim noſtra vt ait apoſtolus peni-

tus non confundit. Quis a charitate alienus iniciauit

aliquando tonum:ſine qua nihil eſt in noſiris operibus

tonum. Quis initians perfecit: vbi ipſa defecit. Quis
perfecit vbi ipſa non aſtitit. larius iſia lucent in ratio
nabili mente: qᷓ; poſſent ſcribi aut verbo pꝛoferri. m⸗//

nia inuanum et in nihilum tradit apoſtolus:ſi charita⸗
tem nõ habet. Numerus vero quinquaginta: ad remiſ⸗
ſionem pertinet peccatoꝛum. Etenm in veteri teſtamẽ
to annus iubileus erat in quo multa relaxabantur. Et
pꝛopter quinquaginta iuſtos dominus ſe dicebat parce
re ſodomitis et loco pꝛopter eos· Et quinquagenarius

ſupplicans helyam ignem vltionis euaſit: Et quinqua

geſimo die a reſurrectione datus eſt ſpirituſſanctus:in

De Reſurrectione dommini ſaluatoꝛis.

quo remiſſio peccatoꝛum. Centenarius autem nume/

rus ad decalogum pertinet:quia ex decies decem ipᷣe cõ⸗

rum decem pꝛeceptoꝛum. Et decies replicata id annu⸗
unt vt vnumquodq; pꝛout pꝛomulgatum eſt affirmati
ue ſeu negatiue deducatur in actum: decies replicatꝰ
denarius cumulat centum:qui derxtralis eſt numerus
meritum ſuperne patrie vbi chꝛiſtus in dextera dei eſt
patris in ſinuat. At ternarius numerus virtutuʒ quin⸗
quagenarius ſcilicet remiſſio peccatoꝛum. centenarius
ſicut executio mandatoꝛum radicem et oꝛiginem ? fru⸗

ctum perpetuum habent bonoꝛum operum. Et cum

tanti efſent duplici quantitate: non eſt ſciſſum riete 5

ſurgit. Poꝛro decem faciũt in ſua ſigniſicatione ſume

multitudine piſcium. Alias legimus ꝙ rumpebatur

rſxte Ke tnulticuchite piſcium. Mon eni qui electi ſunt
in ecc

virtutem ſcindũt.in qua pꝛo ſuperna patria capti ſunt.
Et qui trahiciuntur in illam:vnitatem per omnia ſer⸗

uant. NMon enim eſt ciuitas illa dunſioms:ſed vnionis
et pacis.. Dicit eis ieſus. Elenite pꝛandete. Vlocat
ad eſumieſus ſuos diſcipulos vt cum ipſo ſua beatitus⸗
ine per ſuam miſericoꝛdiam et per meritum paſſionis
data noſtra operatione queſita:eternaliter ꝑfruamur.
Er cum ſederent diſcumbentes in litoꝛe: nemo diſfci
bentium audebat illum interrogare. ru quis ee: ſcienꝰ
tes quia dominus eſt. Non enim erat lxc ſcientia er
oculoꝛum alſpectu aut obiecto coꝛpoꝛe. ſed ab inſita in
animo veritate. Sepe chꝛiſtus aliquoꝛum oculis coꝛ

obiecit.ſed nec tam cito agnitus eſt:quouſq; internis p

eſia et in moꝛibus ſciſſuram conſtituunt. Nõ pꝛe·
ſumunt diuiſionẽ:qui vniuntur in chꝛiſto. Neq; in ſcri
ptura diſſentiunt diuina in eius fide veram fimultateʒ
habentes. Mam ſi electi ſunt:non ſcindunt neq; ſcindud
tur. Et eoipſo electi ſunt:quo ſcindere aut ſcindi nolu-
runt. Et capti ad dexteram nauigij fideles contrariss
non ſeparantur in partes:nec fidem aut eccleſiam ſiue

infuſionem veritatis illuxit. ꝛoinde quna mente ſce

bant verbis quis eſſet non interrogabant. Et venit
ieſus et accepit panem.et dabat eis:et piſcẽ ſimiliter.

Vlenit ieſus miniſtrando non aliunde poſt diſcu bituʒ

ipſe panis vite. Gructus membꝛoꝛum in piſce:quoniaʒ
velut piſces degunt ſub aquis. ſic membꝛa chꝛiſti ſub

tribulationibus mundi. Oanis et piſcis venerunt in

erat enim ibi:et accepit panem moꝛe ſolito frangens.et
dabat eis vt ederent:ſimuliter et piſcem.fructum ſclli/
cet capitis et membꝛoꝛum.Fructus capitis in pane:qꝛ

eſum:et communicata paſſione ſimiliter et merito: in

eternum non eſuriemus.l Moc iam tercio manifeſta⸗

tus eſt ieſus diſcipulis ſuiſ: cum ſurrexiſſet a moꝛtuis
Tercio non oꝛdine apparitionum cum fuerunt multo
plures: ſed oꝛdine dierum cum apparuerit. pꝛima die
reſurrectionis.et octaua.et iſta.que a pꝛima quota fue⸗

rit ignoꝛatur. Facta eſt autem iſta manifeſtatio diſcipus⸗

lis ſeptem:vt omnes in hoc mundo in ſeptifoꝛmi gra⸗
tia ſpiriſſancti degentes.eternam manifeſtationem in

patria ſuperna ſuſcipiant: Oare vero tiberiadis tribus
lauo eſt. teſtimonium verum perhibens et perquurens
Pꝛopꝛium eſt maris eſſe in ſuperſicie mquietum:⁊ tri

bulationem inferre nauticijs.Cyberiadis teſtimoniuʒ

interpꝛetatur. Et in tribulationibus teſtiſicari de chꝛi⸗

ſto:virtutis eſt martirum imo virtus eſt perfectoꝛum.

Teſtimomia diuina perquirere ſolidamentum eſt vite

necnon ipſa cognoſcere ſapientem et pꝛouidum facit.

Nam teſtimonium dommi fidele. ſapientiam pꝛeſtans
paruulis. Et teſtimomia i credibilia facta ſunt nimis.

vt in cognitionem veritatis ab hominibus veniatur.

dei cognitionem teſtificantur:vt in illam cognitionem
veniamus.ꝙ creauit nos placito ſuo.et ꝙ incarnatus
redemerit ſanguine ſuo:et ꝙ velit nos eſſe beatos in re
gno ſuo. Eriſtunt autem iſta teſtimonia in ſcripturis:
quas perquirere cum lumine fidei et intellectu ſideli pᷣ

ſtant paruulis veritatem a teſtiſicantur nobis de geſtis

de credendis cauendis diligendis atq; agendis:et in qͥ/
bus maxime ſpes moꝛtalium inualeſcat Et creatura vi
ſibilis atq; inuiliſibilis de diuinis teſtimonium perhi ⸗
bet.Hinc apoſtolus ait. Inui ſibilia dei a ceeatura mũ⸗
di per ea que facta ſunt intellecta conſpiciuntur. Et in

ſapientia ſeriptum eſt. A magnitudine enim ſpeciei et
creature:cognoſcibiliter poterit creatoꝛ hoꝛum videri.
Ergo ad mare tiberiadis ad habundantiam tantoꝛum
teſtimonioꝛũ facta dicitur manifeſtatio ſaluatoꝛis:mẽ⸗

te plus qᷓ; coꝛpoꝛe atq; tam in coꝛpoꝛe qᷓ; in mente Xũ
ergo pꝛandidiſſent. dicit ſimoni petro ieſus. Symon
iohannis diligis me plus his DHicit ei. Etiam domine
tu ſcis quia amo te. . Sumptus erat in ſilentio cibus

Nunc adoꝛitur ieſus verticem apoſtolici choꝛ queſtio/

ne pulſare:vt ceteri erudiantur in illo.Et poſt cogniti⸗
onem atq; ſcientiam.quia ſciebat ꝙ dominus eſt:quan⸗

tus ſit effectus inquiritur. Sciẽtia enim boni ad illud

mouet amoꝛem: nihil enim diligitur niſi ſub ratione

bni:quanqᷓ; multi in dilectione fallantur.Cognoſci au

tem bonum opoꝛtet:anteq; diligatur. Et ſi diligere bo⸗
num expedit ſi eſt vtiq; fas.quopluris bonum eſſe ſcie⸗
tur erit amoꝛ ardentioꝛ. Sumpto cibo de amoꝛe oꝛitur
queſtio.vt etiam refectione ſuſcepta ſermo ſit de virtu
te:ne homo interioꝛ pꝛiuetur cibo ſuo ſi exterioꝛ alitus
eſt. Cibus poꝛro interioꝛis hominis:eſt virtus ⁊ ſermo

virtutis. Indicitur ſimoni queſtio:ſi ieſum plus cete⸗
ris diligat. Pꝛudens interꝛogatoꝛ:ſed nec reſpondens

incautus. Pꝛudenter interrogat quod ipᷣe pꝛenouerat
vt oꝛe ſiat confeſſio in ſalutem.ab eo a quo in damnati
onem oꝛe fuerat facta negatio. Et iure plus ceteris dili

gat:quoniam ceteris plus negegauit. Et quoniaʒ erat
a chꝛiſto ſuper omnem eccle ſiam in capite conſtitutus

ſibiq; tradite claues:decebat eum alios dilectione pꝛei⸗
re. Pꝛoinde ſi plus amet ſaluatoꝛ interrogat. agna
cautela vtitur reſpondendo petrus:ceteris ſe in amoꝛe
pꝛeferre non audet:ſeipſum non alios ſcire fatetur.No

uit ſe amoꝛis virtutem non ponderare animos ſingu⸗

loꝛum:vefert ſocijs ex comparatõne ipſos in ſua reſpon
ſione non iudicat:ſe diligere dicit.ſed plus diligere ta⸗

cet.Quid enim nouit ſe alicui hominum ſimilium in

virtute illa pꝛeferre. Ecce omnes apoſtoli diligebant,

ſed quis ipſoꝛzum nouerat an plus ipſe diligeret: cum

vnuſquiſq; ſe crederet totum impendiſſe amoꝛem. S

nedum in amoꝛe quis in quacunq; virtute audeat ſe p⸗
ferre: ſi habet in illa conſoꝛtem. Vbi vero non eſt in vir
tute conſoꝛtium comparatio ſopietur:quoniaʒ in vno
poſſeſſio.in altero carentia iudicatur. Et hoc petrus ita

reſpondet Etiam domine tuſcis:quia amo te. Ac ſi aper
te dicat. Domine certum eſt quia amo te: ſed an plus

iſtis amem ignoꝛo. u ſolus non ego noſti amoꝛes om
nium hominum ponderare tu qui noſu meum ſimilię-

„*

Er .

Et quoniam ſunt via in viram beati qui ſcrutantur te/
ſnmonia dei:que quia ſupꝛa ſenſum honnnum m rabi⸗
lia eriſtentia ideo illa ſcrutatur anima iuſti viri. Et ad il
Ia coꝛdis inclinatio a domino poſtuletur. ſed non cũ aua
ricia:ne plus q; expediat ſapere velimus:quod apoſtolus
pꝛohibet. Non plus ſapere qᷓ; opoꝛtet ſapere: ſed ſapere
ad ſobꝛietateʒ. Reſonant in pſalmis ſupꝛapoſite voces
vt dei teſtimonia ꝑquiramus: que ula eſſe dxerim que

nartuſdecimus

ter et ceteroꝛum. agno documento domini ſerui edo
centur.ne vnus alteri in ſimili virtute ſe pꝛeferat cum
petrus ſi plus diligere ſe coꝛde credidit. verbis penitus
non expꝛeſſit. aut ſi non credidit plus amare humiliter
tacuit.lc per hoc redargutus eſt helyas qui dicebat ſe
.ſolum idola non adoꝛaſſe.cum audiuit a domino verbũ
Heliqui mihi ſeptem milia viroꝛum in iſrael qui non
curuauerunt genua ſua ante baal. Sed petro pꝛima re
ſponſione completal dicit ieſus· Paſce agnos meos.
Ac ſi dicat. Si diligis me.agnos meos vtiq; dilige ope
re ſiquidem dilectionem perficias.vt illas paſcas exem
plo vite alimento doctrine.oꝛatione a lupoꝛum moꝛſib
tuearis.Dicit er nerum. Symon iohannis diligis
me. Appellat eum a parentali ꝓpagine ne extollatur.
qui tanta inſtruitur diligẽtia ſaluatoꝛis vt eum diſtin/
guat.quia foꝛte ſimon alius erat ibi.vnus de illis de q⸗
bus ſupꝛa dictuʒ eſt. Et alij ex diſcipulis eius duo. Nec

quempiam apoſtoloꝛum et diſcipuloꝛum vocabulum

ſiue diſtinctio.quoniam apoſtolos ſepe ſepius diſcipu⸗

gat non vt ignoꝛet aut ne veruʒ ſit quod ſimon petrus
ante reſpondit.ſed vt confitendo ſepius mereatur am⸗
plius. Etenim ſaluatoꝛ omnium chꝛiſtus ſemper ſuis

ſidelibus parat oꝛdinem plus merendi. Eandeʒ quam

ſupꝛa reſponſioneʒ reddidit petrus plus de ſcientia chꝛi

ſti q;; de ſeipſo confiſus:vt ſi diligo vel non diligo.quid

los nominatos inuenimus. Iterato ſaluatoꝛ interro⸗

me interrogas.Tu domine melius noſti. Et ſi diligere

videoꝛ:a meipᷣo foꝛte decipioꝛ.Et ſi quod videtur amoꝛꝛ

non eſt amoꝛ. Quid me interrogaſ.Tu domine certiſ⸗
ſime noſti. Ait ieſus. Paſce agnos meos.] Inueniu⸗
es etiam et ineruditos ſub eccleſiaſtica paſtura opoꝛtet
inducere: neq; agni nouelli repellendi ſunt a paſtu ca⸗
tholico.ſi velint cum pꝛofeſſis ouibus in fide et moꝛib⸗

commoꝛari. Dicit ei tercio. Symon iohannis amas
me.ontriſtatus eſt petrus.quia dicit ei tercio. amas
me. Et dicit ei. DSomine tu omnia noſti. tu ſcis quia a⸗
mo te. Dicit ei. Paſce oues meas. Interrogat tercio
ſmonem ieſus.vt tercio reſpondens a trina negatöne

ſe purget. et plene oſtendatur dilectio. quoniam in chꝛi
ſto tota trinitas etat.vt pꝛima interrogatio referatur

ad patrem.Secunda ad filium. tercia ad ſpiritumſanꝰ

ctum. Sed contriſtatur petrus.non de verbis domini

—

que delectabatur audire loquentem. magis vero quia

recoꝛdabatur.ꝙ quanto magis cimn chꝛiſto ſe moꝛitu⸗
rum pꝛomiſerat. tanto magis eum dominus pꝛedixe⸗
rat negaturum. Inde tacitecogitans de eo quod ſe dice

bat diligere peramplius heſitauit. In id argumentum
aſſumens ideo dominus totiens a me ſi diligo exigit.
quia vel caſurum. aut foꝛte iterum negaturum:ſeu as
moꝛem in me non eſſe plene cognoſcit. Et plus tribu
ens chꝛiſti cognitioni.qᷓ; ſue confeſſiomi. de chꝛiſto conꝰ

ſidens de ſe diffidens contriſtatus eſt. Mia eſt illa tri⸗
ſticia qua ſe homo timet eſſe quod credit:et heſitat in ſe
ipſo de his que ſibi vera videntur. Quamobꝛem tercio
interrogatus latius ipᷣe reſrondit dicens. dñe tu offia
noſti. Sapientiaʒ atq; ſcientiam incompꝛehen ſibilem

chheiſti omnia compꝛehendentẽ. petrus in hac reſponſio
ne fatebatur.aſſerens qꝙ omnia nou erat. Si om̃ia noo

uitmihil ſubterfugere pᷣt ſcientiã eius.Nihil occultum
pᷣt eſſe autnertinhomnund⸗ nil cogitari tam ſecretius

pt:qd in palã ſibi nõ veniat. Vnde timoꝛ. vnde hoꝛro;:

vnde coꝛdis cuſtodia.vnde cautela.vñ rectifieatio mẽ⸗

tis iure in hominib⸗ naſcitur.ſi om̃ia nouit.Et ſapiẽtia .
clamat. Et omne coe intelligitur ab illo. Pꝛoinde con /
triſtgtus petr ſic arguit. Dſje ſi omia noſti viſibilia et

.— 1

tes:n
xrent.
moebie
gopive
gis u
measp.
weme
wtie
ci
niamg
tiam b
preckiri
ne fere
gimin
amoep
ſlo Ql
peochr
necöple
eſſes iu
Autemf
getet⸗
fiemns
Mitun
guise
ſtüer
anin
ſum
ſusc⸗
quos
tomſ
ter ſut
dicit i
gebas
etateſe
bioiug
wunte
lebaris.
toimee
leReret
lumſen
kendes
aabit
tllder;
liono
o.vn
epn
mnnein
wawie
fetnni
endip
ſiendi
teum
ein
Miro

Vd eo
Ne
Wnmenſ
mis dls
teunſin
lodo, ſer
hnhben
pus ſin
Mor nenon
Imon Mros
hereneur enne
lenper ſie
ne Cenn
eſeientuchi

rdilgo. nd

rſdilgen
Geruremno
nine certiſ⸗
Iurenn
iaraopetet
ta aſa
deetmoat⸗
nnis inngs
tercio amns
tuſcisquint,
enoget terco
bnanegatöe⸗
voniaminchn

tio reſertet

ſpintumn,
etbis inini

is wero nan

le moatu/

us oecte,

ol ſedice
Gumentunm
ſigo erigit.
nmſenet
tpbvs mba⸗
zchenſo
en ilntri
irſtanſ.
dbenta
dietu ofnnn

trnſtien

reſvnſo

Hioſfinſi/

qꝛ amo te.Quid igit᷑me interrogas.Quia amo noſti.
Elerbum certitudinis poſuit p ſeipſo. Certum eni ſibi
videbatur diligere. Si amo noſti · ſi nõ amo noſti:ſic pe
nitus nõ expꝛeſſit. tacuit cõditionem. certitudinem di⸗
xit quam ſibi videbatur habere. illamq; ſcientie diuine
ſuppoſuit.de qua peramplius qᷓ; de certitudine ſua pſen
tiens.ne foꝛet falium quod ſibi videbatur verum. õ⸗
triſiatus eſt:nõ aduerſus chꝛiſtum in aliquo cõturbatꝰ
Er ſeipo nõ ex ipo capiebatvnde triſtaretur. Ec cum di
riſſet tercio amo te:audiuit ab eo. DPaſce oues meas.nõ
tuas.nò tyrannoꝛum mundi. nõ ꝓpꝛia voluntate gradiẽ
tes:nõ paſcua querentes pꝛo placito voluntatis nõ ad/
herentes paſtoꝛibus alienis.non diuidentes ouile non
moꝛbidas qua merito culpe ſeparantur a grege:ſed me
as videlicet viri meo per omma manopatas meis veſti
gijs quantũ poſſibile et fas eſt erommibus inſvrentes.
meas per amoꝛẽ et ſanguinis redemptionem:que meã
vocem audiunt et paſtoꝛem alium nõ ſequuntur. Ecce
ꝙ potius diligẽtibus cura ↄᷣmittitur animarũ. Etenm
in illa virtus amoꝛis plus q; ſapientia operatur. Quo⸗
niam qui chꝛiſtum in veritate nõ diligit nec per ſapien⸗
tiam bene gubernabit dominicũ gregem. Deinde petro
pꝛedixit quid eſſet ꝓ ipo paſſurus.vbi amoꝛis certitudi⸗
ne ferebatur in illum:vt nõ ſolum amoꝛ oſiendat᷑ in re⸗
gimine ouium.ſed in tolerantia ꝑſecutionuʒ:vt nec ipᷣe
amoꝛ poſſit amplius in virtutibo ꝓgredi qᷓ; moꝛi ꝓ chꝛi⸗
ſto. Quicquid eſt amabile pꝛeter chꝛiſtuʒ abhoꝛruit: qui
pꝛo chꝛiſto expoſuit vitam. Pꝛoinde amoꝛis inquiſitio⸗
ne cõpleta ſaluatoꝛ adiecit. Amen amen dico tibi.cum
eſſes iunioꝛ cingebas te et ambulabas vbi volebas.cũ
autem ſenueris extendes manum tuamꝛet alius te cin
get. et ducet te quo tu non vis. Hoc autem dixit:ſigni⸗
ncans. qua moꝛte eſſet clariſicaturus deum. Libertate
vtitur homo et ſuis mouetur cõplacitismaxime cũ ſan
guis ebullit tempoꝛe iuuẽtutis quouſq; obedientie chꝛi
ſtifere ſibi iugũ imponit.ſubq curuat᷑ doꝛſuʒ.inchinatur
animꝰ:vt vel ſibi mala cõtra coꝛpoꝛeũ ſenſuʒ aſperũ ſen⸗
ſum ĩferat.aut ab alijs illata volũtarie patiat᷑:.quãq ſen
ſus carneus patiendoreluctet. In hoc ptinus omnes
quos vere afficit trahicit chꝛiſti amoꝛ.vt vel cõtra tene⸗
rum ſenſum mala inferant.aut ab alijs irrogata patien
ter ſuſtineant:iuxta quem intellectum dominus petro
dicit in veritate repetita cõteſtanſ. Cum eſſes iumoꝛ cin
gebas te:et ambulabas vbi volebas.um iuuentutis
etate feruens.cum vlut indomitus vitulus, nondum
pio iugo colla ſubmiſeris.te ad tua volita pparabas.et
voluntate potius qᷓ; virtute.placito magis qᷓ; rõne mo⸗
uebaris.ambulabas quo volebas.nõ quo virtus aut ra
tio impe lebat:et ope diuina mutatum eſt in te ſcriptu⸗
re decretum. Adoleſcens iuxta viam ſuam graditur. et
cum ſenuerit nõ recedet ab ea.quoniã cum ſenueris ex⸗
tendes manus ad ſuſcipienda toꝛmenta. et alius te pꝛe
parabit ad penam te ducens quo ire ſenſus carnis natu
raliter refugit. Sed ſi ꝑena inuoluntarie toleratur: me
rito nõ videtur afferre. Ygitur ſi tu petre ibis quo non
vis. vnde tibi meritum erit.cum magis ꝓueniat volun
tate paciendi.q;; acerbitate penaruʒ: Eſt ſiquidem i ho
mine iudicinm rõnis.qua ꝓchꝛiſto iuſta occaſione acce
pta voluntarie ſe pꝛeſtat in penam. quam ſemper mole⸗
ſte tulit tenera hominũ caro que nunqᷓ; de ſui natura pa
tiendi penas pꝛeſtauit aſſenſum ſed trahitur etiam re⸗
nitens in ſanctis aut vixis aut interioꝛis hominis ꝑ iu⸗
dicium rationis.aut in alijs ꝑ maioeis violentiã poteſta
tis:cuius ſi voluntas exquiritur pati velle denegabit o⸗
mnino.Nam ⁊ animalia ſenſu rationis carentia p poſſe

de paſſione

inuiſibilia facta a, diſtoſita cogitationes et verba: tu ſeis

do. Balna.

ceuitant aſperas penas:et ſepe trahuntur inuite atq; ſe
cundum ipoꝛum naturã vocibus penas cum aduertut

aut alijs renitentijs denegant.cõtra naturã coꝛpꝛei ſen

ſus abboerentia male pati. vt etiam ad bonum ignoꝛa⸗
tum ſeu nutrimentum aut ſiabulum nõ niſi ꝑ violen⸗
tiam trahi poſſint: ſi a libertate a natura eis inſita deri⸗

uantur. Quo ſenſu petro dictum eſt:et cõſimilibus di⸗

ci poteſt.ducet te quo tu nõ vis.Quod euangeliſta io⸗

hannes interpꝛetatus eſt de moꝛte in qua petrus amo⸗
rem chꝛiſti ſeruans deum honoꝛincauit vt ipius vulga⸗
tum martirilogium mamęfeſtat. Et ne petrus moleſte

aſperum dictum acciperet: ſemetipᷣm chꝛiſtus tradidit

in extinplum: dicens ſibi. Sequere me Aperte oſte⸗
dens ſuam voluntate:ipᷣim animans ad paſſionem. Se
quere me:paſſuʒ voluntarie:moꝛtuum iponte. In quo
etiam ſenſus carmis cum ratione certauit: pati rolens
moꝛitimenſ.Sequere me:in quo fuit in ꝑacto certami
ne ſpiritus pꝛomptus:caro autẽ infirma. Sequere me
iudicio rõnis vt cum tempus tue paſſionis aduenerit.
non deuites aut effugias penas:et blandiens teneritu⸗
dini carnis.nõ abhoꝛreas moꝛtem. Prout ex littera ſo⸗
nat aliquod iter agebant cum ſurreriſſent a pꝛandio.
Et ſequens coꝛpoꝛe petrus ieſum. cõuerſus a tergo vi⸗
dit diſcipulum illum quem diligebat ieſus ſequentem
qui et recubuit in cena ſupꝛa pectus eius et dixit ei. Do
mine quis eſt qui tradet te Hec omnia pꝛo iohannis
noticia referuntur:qui ſe per geſta nõ ꝑ ꝓpꝛium nomen
explicat. Munc ergo cum vidiſſet petrus:dicit ad ieſuʒ
Domine.hic autem quid Agitabatur in animo petruſ
qð ipᷣe ſolus exquiſitus fuerat in amoꝛe ſibi ſoli de moꝛ
te ad ſequelam ipᷣe ſingulariter inuitatus. Pꝛopterea
cum vidiſſet cõdiſcipulum ſequentẽ.alij foꝛte dimiſſi a
domino iuerantviam ſuam.aut tacentes aſtabant:dicit
de illo ad ieſum. Hic autem quid: Hac interrogatione
perquirens.ſi qua moꝛte ipᷣe moꝛietur:ſi wlut ipe cinge
tur ab alio ⁊ ducetura quo nolet.Non querit petrus vt
inuidens:ſedvt noſcat ſi eum in paſſione ſicut in chꝛiſti.
cõuerſatione debeat habere conſoꝛteʒ. Pꝛopterea ieſus
talia requirenti eum repꝛimendo reſpondit. Sic eum
volo manere donec veniam. Quid ad te:Tu me ſeque⸗
re Curioſe mẽtis eſt. cum quis caſuʒ a ſuo demino ha⸗
bet impoſitã de cauſa ſocij velle requirere:quouſq; ſuam
plene perfecerit. Nimis pᷣſumit in dominũ ſeruus:ipᷣm
exquirens quid welit in ceteris.Officij atq; iuns lonoꝝ
ſeruoꝛum eſt exequi mandatum ſuſceptum:nõ ſuperio⸗
rum ſecreta rimari quid mandent ad reliquoſ. Non enã
equa in re vll pondere onera oneriferis animalib impo
nuntur.Neq; omnibus cõmulitonibus regis vna bella⸗
di ſtatuitur acies:ſi vndiq; hoſtes inſurgunt. Et ſepe fa
ctum eſt in hoſtilibus bellisvt pars militum remaneat
ad ſarcinas dum bellatur. Et decreto dauid factum co⸗
gnouimus ꝙ cuſtodientium ſarcinas et bellantium. de
captis ſpolijs eſſet equa poꝛtio. Regis eſt mittere in a⸗
cies milites:et pꝛeſeruare quos velit.Nõ eſt ſerui:de ce
teris cõſeruis domini exquirere voluntatẽ. Oꝛopterea
repꝛimit dominus petrum:qui curioſe queſierat. Sic
eum wolo manere donec vniam. Quid ad te ptinet ſci⸗
re.quid wlim.quid diſpoſuerim de conditionibo ſingu⸗
loꝛum: Quid ad te de cõſulendo quid faciam. de ſcẽdo
quid hic diſcipulus faciet: Quid ad te de actõne conſer
ui: Diſtincte ſunt actiones diſtincta ſunt merita. Per
ſeipᷣm vnuſquiſq; damnand? damnationẽ accipiet: nec
leuioꝛ erit pena cõſoꝛtio damnatoꝛũ. VUnuſquiſc; per ſe
rationem reddet coꝛaʒ ineffabili tribunali:nullius cau⸗
ſati ſocietate iuuabitur. Auſticia vniuſcuiuſq; ſuꝑ eum
erit:in alterum nõ mutabitur. Non variabunt᷑ nieritd

4

iber

ſinguloꝛum. Yuſticia vnius: merces vel peccatum non

erit alterius.QAuid igitur ad te: Cu me ſequere. Tu cõ

modo tuo tu tua vtilitate me ſequere:qui quomodoli⸗

bet me ſequentes m fallibili via dirigo in ſalutẽ · Quid
ad agoniſtas de ceteris agoniſtis agnoſcere. cuʒ pꝛopꝛia

pena wel gioꝛia nõ minuatur aut augeatur accedente ſi⸗/

ue deſiciente cõſoꝛte: axime autem exeo retundatur

omnium chꝛiſio militantiũ curioſa pſumptio inueſtiga
re de ceteris:quoniã ſummus agonum poſitoꝛ ita infal
libili ꝓuidentia. decentia irrepꝛelenſibili agones bommi
bus oꝛdinauit:vt ſemper maie ſit aliter. nunq; bene pe⸗

nitus niſi taliter put ipe pꝛouiderit. Mõ ad ſcientiaʒ cu⸗
rioſam ſed ad ſequelam iuſtam a domino inuitamur.cũ

illa excluſa iſta incluſa petro dicat᷑. Quid ad te.Tu me

ſequere:recto veſtigio coꝛdis cõfoꝛmitate moꝛum.

vni dicitur ad ſequelam: omnib⸗ eſt ad regulã. Sed di⸗
ſcipuloꝛum impecicia eos fecit aliter qᷓ; dñs dixerit:heſi⸗
tare:cum ex verbis ſaluatoꝛis iopanm diſcipulo immoꝛ
talitateʒ aſſcriberẽt · Quoniã exijt ſermo inter fratres

et cõdiſcipulos:ꝙ diſcipulus ille nõ moꝛitur Quã he⸗

ſitationeʒ impertinente ipᷣe diſcipułꝰ te quo erat abegit
cum ipe verba ſaluatoꝛis repetendo expoſuit.ꝙ hoc dñs
dixerat:ſic eum wlo manere in diſcipulo immoꝛtalita/⸗
tem nõ aſſerebat. Et nõ dixit ieſus nõ moꝛitur:ſed ſic
eum volo manere donec vniam Hoc quod ſaluatoꝛ di
xerat.ſic eum volo manere ſimilitudinẽ ab extra nõ ha⸗
bet expꝛeſſam · ſed habet aut affirmationẽ in eo ꝙ pꝛedi⸗
citur.inte rnam ſimilitudinẽ in eo ꝙ ſic poſitum eſt de⸗

cretum:wt ſicut pꝛeuidi ſic facio. Sic eum wolo manere
ſicut mea ꝓuidentia in meipᷣo decreui.donec veniã: quo

uſq; videlicet de ipo ſicut ꝓuiſum eſt aliud facism· Nec
quempiã moueat ꝙ ad eum nouuſ aut ſingularis a chꝛi
ſto determinatur aduentus:cum ad electoꝛum animaſ

egredientes de coꝛpoꝛe ipᷣe benignus adueniat.Non enĩ

Vniendo patitur atq; lalvꝛat:neq; locoꝛũ ſpacia venien⸗
do retardant.lus enim fuit in carne veniſſe ſatagiſſe

in terris ĩ cruce moꝛiviſitaſſe inferos.reſurrexiſſe a moꝛ

tuis:qᷓ; aduenire ad animas electoꝛum cum a coꝛpoꝛib

ſeparantur. maxime ad illoꝛum animas quos ab omni

mundo ex omni carne in mundo degens.ad ſe ſingula⸗
ri electione vocauit.quos ſuos nominauit apoſtolos in
omnem deſtinauit oꝛbem pꝛinciꝑes eccleſie iudices con
ſtituit ſeculiqui ſecum in tentationibo ꝑmanſerunt per
ſanguinem et meꝛtem de ipo teſtificati. Sed hoc quod
de iohanne ſingulariter dixit.ſic eum volo manere: con
tra illud indicitur quod petro dixerat.ſignificans ꝙ eſſet
coꝛpoꝛis acerba moꝛte moꝛituruſ. Interrogantiq; de io
hanne ſaluatoꝛ ipᷣe reſpondit. Sic eumvolo menere:nõ
ſicut te moꝛi. Incoꝛrupta carne viuet.ſine pena ettoꝛ⸗/
mento moꝛietur:ſic exꝑectabit donec ad ipᷣm veniam et

aſſumã.Quid ad te de paciſica moꝛte ſua. Quid ad eũ

de aſpera moꝛte tua.Non ex hoc iohannes dictus eſt im
moꝛtalis.ſed nõ ſicut tu ipᷣe moꝛietur:ſed omnino mo/
rietur. Nec impꝛobe me mouet pius quidam in hoc ver⸗
walius intellectus. Pꝛedictum erat petro ꝙ moꝛi cru⸗
deli moꝛte debebat.inquirẽti de cõdiſcipulo tacite. ſi eo⸗
dem tempoꝛe eodem loco eodemq; genere moꝛtis moꝛi
turus eſſet:ieſus ipe reſpſondit. Sic eum volo manere
donec veniam:quaſi dominus petro dicat. Non eo tem/
hꝛe quo tu moꝛietur.ſed ſic manebit incolumis donec
Vniam. ſcilicet in maioꝛem cognitionẽ hominũ et eccle
ſie per apocalipſim et euangeliũ eius.que ſibi ſum mani
feſtaturus:ipᷣeq; ſcripturus eſt. Nullus enim euangeli⸗

ſtarum vt ipe tam ab alto euangelium tonuit aut tam

aperte diſſeruit eternum dei verbum in tempoꝛe fieri in
curnatum. Et quod ab olijs euangeliſtis pꝛeſcribentiho

terciuſdecimus

hiſtoꝛiam chꝛiſti fuit obmiſſum:ipᷣe ſuppleuit. Jpe apo

calipſim vbi eccleſie ſunt cõſcripta miſteria:chꝛino reue
lante cõſcripſit.ex quibus ieſus in maioꝛe noticiã homi

num venit. Mondum tempoꝛe petrieuangeliũ eius ⁊ a⸗

pocalipſis ſcripta erant:ex quibuſtanta chꝛiſti pꝛouenit
noticia populo chꝛiſtiano. Nam apocalipſim icripſit in
ꝓathmos ſub domiciano. Epheſi ſcripſit euangeuũ ſub
traiano. Et petr? moꝛtuus eſt anno triceſimoa domini
paſſione.iohanes vero amplioꝛi cõfectus ſenio:ſeptua⸗
geſimoſexto anno a domini paſſione intrans ſepulchꝛũ
fuſa oꝛatione requieuit.Petrus rome:iohannes epleſi
Metrus ſub neronenohannes ſub traiano vltimu dieʒ
clau ſit· Propterea dñs dixit. Sic eum volo manare do
nec veniam. Tamdiu volo eum manere:donec ꝑea que
per eum ſcrihenda ſunt in plenioꝛem noticiã hominum
wniam. In ſcripturis enim canonicis euangelicis ⁊ a⸗
poſtolicis poſterioꝛ eſt ſcriptura iohãnis:que qualẽ no⸗
ticiam de filio ver eterno et increato.et in tꝑe incarna⸗
to.per euangelium et de ſuis atq; eccleſie niſterijs per
apocalipſis noticiã dederit:dicat ipſa eccleſia qᷓ ſuſcepitx
Quoniam hic eſt diſcipulus quiteſtumoniũ ꝑhibet de
hio:et ſcripſit hec Et ſcit et nouit eccleſia in fidei veri⸗
tatel quia verum eſt teſtimoniũ eius . Ocripſerant au⸗
tem tres euangeliſte euangeliũ:ſcripſerant pꝑetrus iaco⸗
bus iudas canonicas ſuas ſcripſerat apls epiſtolas ſuas
ſcripſerat lucas aplicas actiones:ſed necdum iohanneſ
manũ aptauerat ad ſcribendũ. In ſcribendo enim nouiſ
ſimus aplox ommiũ vigilauit. Quo ſenſu exiſtimo pie
dictum.ſiceum volo manere incolumẽq; viuere donec
in noticiã pie credentiũꝑ apocalipſim et eius euangeli⸗

um veniam.nõ ꝙ nõ moꝛatur: ſed vt dñs ꝑ eum ſic no

tus veniat reſeruetur. Pꝛomiſſam ſepe ilam inſignem
apparitionẽ in galilea dominuſ ieſus mandauit effectui
cum decreuit diſcipulos in galileã pergere quã anre a⸗
poſtoli et diſcipuli expectabant. Vnde ſtatuto tempoꝛe⸗
Lvnde cum diſcipuli abierunt in galileã in monte:vbi
cõſtituerat illis ieſus. Et videntes eum adoꝛauerunt:
quidam autẽ eoꝛum dubitauerũt. Et accedens locutuſ
eſt eis dicens.Data eſt mihi omnis poteſtas in celo et
in terra Exxoce aut ex aliquo indicio ꝑceperunt apoſto

li atq; diſcipuli.ꝙ apparitionẽ feſtinã in galilea ſicut ſexpe

pꝛomiſerat erat in breui dominus cõpleturus:qᷓ; pluſqᷓ;
quingentis fratribus factam refert aplus.in monte ſcʒ
thaboꝛ pꝛout cõſtituerat eis ieſus:vt in eodem monte
vbi facta eſt ante paſſioneʒ tranſfiguratio gloꝛioſa. poſt
reſurrectionẽ fiat tam in ſignis appriatio: et credat᷑ ideʒ
eſſe ieſus quiꝓ nobis moꝛtuus eſt et reſurrexit. Nõ ex⸗
pꝛimit euangeliſta nomine ꝓpꝛio montem thalvꝛ ſed ex
ſupplementis euangelij plene ſuſcepimus ipᷣm eſſe mõ
tem.quem ad apparitionẽ tam inſignem atq; ſolenneʒ
cõſtituerat illis ieſus:vbi adoꝛauerůt maieſtatem chꝛi⸗
ſti regreſſam ab inferis et egerunt gratias ſue diſpenſa⸗
tioni ꝓpter apparitionẽ magnificam eius in ſpirituxere
humilitatis ꝓcliuio coꝛpoꝛis inclinatõne coꝛdis in fer⸗
uoꝛe ſidci in charitatis ardoꝛe cõferentes in coꝛde verto
tenus aſſerentes.quoniã hic eſt magiſteret dominus q̃
eos in nouã vitam vocauit qui eos celauit ⁊ docuit:qui

pꝛo eis et omnib paſſus moꝛtuus eſt et reſurrent.Ele⸗

ra enim et ꝓpꝛia cuiuſq; ꝓceris eſt adoꝛatio a ſubiectis
exhibita:cum virtus eius et actio virtutis in credulita⸗
te atq; pᷣconio exhibent᷑.Nõ enim adoꝛat in writate qui
quod eſt nõ credit.et qð credit nõ ꝓfitetur.aut qui ꝓfi⸗
tetur qð nõ credit in homine:aut cõſitetur qð in illo nõ

eſt. Apli vero ſiue diſcipuli adoꝛauerunt eum cum actio

nibus gratiarum:quod iuſtũ erat et actum de paſſione

chꝛiſti et reſurrectõe cregentes. Legim? nempe chꝛiſtũ

—

nte
ctio
reſut
ſtontt
obſua
jömet
ii
ſonen
ſtilat
karetu
ſuosf
tollitu
ggted⸗
gltioꝛn
teinm
upaki
wro wer
lens ſu
monte
muite
umac
mioꝛc
losin
izinn
ſamar
inten
ſintwr.
gentee
writaci
venera⸗
t filios
chari
uccio
busſ
tume
adoꝛ
jeſus
noſtr
dabit
lei re
Vriſo
hovi
aſperen
ſtterta
ſtiueſ
Clectis
leadoꝛ
tnenec⸗
husyn
ginhui
facon
hoͤeſtv
llseſte
bando
nter
Nucton
loͤſttu
itonn
eſttont
ttbuti
Nnocn
toaf
hiſte
et
Wrumn

IFenn

Nce

heins,
dmen
lenpſten
ingettüd
ſs Dunni
moſeptue,
ſepulchni
nniesepfrfi

Mhimade

9mmanared
lec peagne
—
Geligs r,
lale no⸗
Ne imcarna⸗
ſterns er
Nud tulcept
Ud grd
n hdeiwn⸗
rpennrane
Aetmsie
Plſtolgolins
miohannef
Oenuim non d
Onſtimote

ſuete wet

geangeli/
eum ſieno
n ignem
aurteſtecui
goanneg
motempr⸗
n monterbi
Aoraueruntt
henslocutul
ſtne in celoet
Cruntanſe⸗
lleaſtourke⸗
rus:ihpl
inmorreſg
gem monte
llonoſ poſt
tarcgar de,
ent. oͤer⸗
alweſecer
Pn eſem
ſtatemche⸗
ſedigenſa⸗
nſprowte
is iſett
cotgef
twminns
Wait gol
ſunent ⸗
os ſbieans
ingeteltn⸗
utreen
ſantelipt,
coinlond
llio
rſſicte
pe cheſti

rrmme

doe pgaſſione
ante paſſionẽ et moꝛtẽ pluries adoꝛatum. Poſt reſurre
ctionem vero ſimiliter ſed nõ totiens:vt non maioꝛ ſit
reſurrectione factus:qᷓ; fuerat anteqᷓ; pateretur. Ab in⸗
ſtanti ſue intarnatõis viatoꝛ extitit et cõpꝛehenſoꝛ. Nec
obſtat ꝙ apls ad philippenſes ſcribit:ꝙ ſit apud ſemet/
ipm et ceum patrẽ ex paſſione vel moꝛte factus eximio;
Eñſt ſiquidem dicereꝙ adoꝛatio adhibita ſibi ante paſ⸗
ſionem ſit ꝓ gratia:poſt reſurrectionẽ vero ꝓpter gloꝛiã
ſit illata. Pꝛotinus iuſtum erat vt chꝛiſti maieſtas ado
raretur in monte:qui ad montẽ eternũ.montẽ ſanctũ
ſuos fideles conatur inducere. Nam in ſuperioꝛibo at⸗
tollitur mens cum chꝛiſtũ in veritate adoꝛat.nec in veri
tate dominũ adoꝛare poteſt:mſi ſupꝛa eſſe coꝛpoꝛeũ ad
altioꝛa cõſcendat. Pꝛemiũ habet euangelice rote cõten
te in medio rote qui acceſſit in galileã.que rotatio nun⸗
cupat᷑:ſi rotari woluerit vt euãgelica rota rotabit. Qui
Wro vere aſcendit in cõſtitutum virtutum montẽ inno
cens ſanxietur:quoniam innocens manibo aſcendit in
montem.Qui autẽ in altitudine virtutis dominũ ado⸗
rauit abiecit idolatriã credulitatis ⁊ moꝛtis. diuina plu
rima cognouit archana exceſſit ſeipᷣm. factus eſt ſubli⸗
mioꝛ quo in adoꝛatione ꝓcliuioꝛ. In terra viuens:ange
los imitatus eſt. Sed nec alibi ſalubꝛiter adoꝛat chꝛitꝰ
q; in monte quem ipe cõſtituit.quanqᷓ; didaſcalice cum
ſamaritane fuerit dictum.ꝙ neq; in monte garicin neq;
in templo hieroſolimis cõſtituto:ſed in ſpiritu eſſe wi⸗
ſint veri adoꝛatoꝛes. Montem fidei et ſpiritualis intelli
gentie.montẽ diuine luminis et interlucẽtis in animo
writatis cõſtituit vere fidelib ieſus:in quo adoꝛat᷑ ſua
veneranda maieſtas.et cultus iuſtus et latria deo patri
et filio et ſpiritui ſancto. differenter et miſtice in ſpe et
charitate ꝓ beneſicio creationis et redemptõnis ⁊ intro
ductionis in gloꝛiã ſuam in ſingulis electis et in omni⸗
bus ſaluandis:cum mundi miſterium fuerit cõſumma
tum ab omni catholica eccleſia exhibet᷑. Et huiuſcemodi
adoꝛatione coꝛde a oꝛe cõfitetur atq; teſtatur: quoniam
ieſus eſt filius dei.via veritas ⁊ vita.ſalus et redemptio
noſtra:rex regum et dñs dominantiũ.Quidã aũt ipox
dubitauerũt.nõ vndecim columne quas ſuper baſem ſi
dei refundauerat in multis antefactis apparitionibbet
varijs argumentis: ſed aliqui eoꝛum qui adhuc ſeißjm
nõ viderant nec palpau erãt. ſi baberet carnẽ et oſſa nec
aſpererant comedentẽ. Nec mirum ſi in magnis natura
liter tamẽ factis a paruis animis dubitatur. Et diſpen⸗
ſatiue ſaluatoꝛ dubitari ſe ꝑmittit:vt expꝛobꝛato dubio
adiectis argumentis heſitans ſolidiꝰ firmet᷑. Et in mon
te adoꝛationis et latrie ab omnibus nõ equa ſoꝛte ſenti
tur.neq; parilitas eſt intellectibus et affectib hominũ:
q́;uis vm ſit cõſiſtentie loc. Una eſt eccleſia oꝛthodora.
q in huius adoꝛatõnis monte ſignata eſt:et omnibo eſt
ipa cõmunis.ſed omniũ in ea militantiũ atq; credentiũ
nõ eſt vna ſentiendi ꝓpoꝛtio. Sed accedens ieſus locu
tus eſt eis:tarditatem animi atq; coꝛdis duriciã expꝛo⸗
bꝛando dicens. Data eſt mihi omnis poteſtas in celo et
in terra. Omnibus loquitur firmis atq; nutantibus et
auctoꝛitatẽ pꝛodit quã a deo patre ſuſcepit.ſcʒ ꝓ omniũ
coͤſtitutus eſt dominus vt auferat᷑ omniũ dubium:ve
lut omnipotens potuit a monumẽto reſurgere. Nihil
eſt boni et cõgrui:qð nõ poſſet efficere cui omnis eſt at⸗
tributa poteſtas. Attamen pᷣter id qð potuit ſemetipᷣin

reuocare ab inferis. et virtute ꝓpꝛia reſurgere a ſepul⸗

chꝛo oĩs ſibi donata poteſtas in aliud ſe ptendit:vt etiaʒ
chꝛiſtus homo vnitus deo ſit omniũ dominus cõſtitu⸗
tus.et heres vniuerſarũ animarũ et coꝛpoꝛũ ſpiritualiũ
rerum et coꝛpoꝛaliũ.eternoꝝ et tempoꝛaliũ.angeloꝛum
et hominũ.electoꝛũ et repꝛobarũ.vt quia humiliauit ſe

do. Balua.

metipᷣm in carnevſq; ad crucis ignominioſam et aſperã
moꝛtem deo patri factus obediens.deus exaltauit ilum
et degit illi nomen qð eſt ſuꝑ omne nomen.vt in noĩe
ieſu ſibi dato.pꝛo eo qð ſaluatoꝛ eſt oim omne genu fle
ctatur celeſtium terreſtriũ et infernoꝛũ.vt nihil ſit in ce
lo et in rerra et in inferno:qð non calcet atq; peſſundet
ſua tremenda et alma poteſtas. Genuſflectunt coꝛã ieſu
in celo angeli.a ille a coꝛꝑibus ſeparate ſubſtantie. cum
deum et hommẽ in vna ꝑſona vnerant᷑ et adoꝛant illã
eis in deitate ſuꝑlatam humanitatẽ.et colunt latria in⸗
effabili amoꝛe incõpꝛehenſibili gratias infatigate agen⸗
tes:vna cum ammabus iam introductis ad ſuperos e/⸗
terne atq; beate gaudentes.quoni cheiſtus homo vni⸗
uerſoꝛũ atʒz ipoxꝝ factus eſt dominus:nõ inuidentes hoĩ
nibus quoꝝ acce pit natura neq; dolentes ꝙ nõ accepit
angelicã. Genua flectunt et flectere iure dtent homies
in terra degentes colentes eum ſolum ſuꝑomnia chꝛi⸗
ſtus deus.obiecta omni ſpurcicia idoloꝛu et deoꝛũ mul
titudine impꝛobata ſpiritualib et coꝛpalibus rebus m
ditionẽ ſuam qeductis:vt in neutris quicq; pꝛeter eius
imperiũ fiat. Et omniſterrena poteſtas ſubdita fiat chꝛi
ſto:cun in celo et in terra omnis eſt collata poteſtas. Nec
ſibi arroget quecũq; altitudo moꝛtaliũ in ſua poteſtate
domimũ:quonia ſuũ eſt ab illoq; dependet cui omniſeſt
donata poteſtas. Meq; reges terre⁊ pꝛincipes populi ſui
wlint eſſe iuris atq; virtutis.vt ſuisvoluntatibo viuãt.
ſuiſq; legibus pᷣſumant gubernare ſubiectos adſerente
repugnatia euangelio ſancto eius:quoniã omnis pꝛin⸗
cipatus et potẽtatus in ſuo regimine ſuo factus eſt ſub

ditus cum omms ſibi ſit in terra poteſtas.et oꝛiginali⸗

ter ab illo eſt omne iuſtum dominiũ.cui omnis data eſt

poteſtas et omne imperiũ ſibi factũ eſt iure ſubiectũ xe/
neretur atq; adoꝛet ſcabellũ ſanctum eius ꝙ eſt eccleſia

ſancta eius:in qua qui ſua vice pᷣſidet in iuſticia ⁊ aucto

iecta. Que vero ſibi iuſte pᷣſidenti ⁊ decernẽti repugnãt

ritate veritatis.omnia ſceptra mundi debet habere ſub⸗

aut ab infidelitate aut a tyranmide aut ab heretica pꝛaui

tate:et cõtumaci inobedientia detinent᷑. Genuflectunt
demones q credunt et cõtremiſcunt:et velut eius ſatel

lites ꝑpficiũt imperiũ ſanctũ eius. Nouiſſime aũt recũ

bentiboillis vndecĩ appuit ill.et expꝛobꝛauit incredulita
tẽ illoꝝ ⁊ duxiciã coꝛdis:quia his qui viderat eum reſur
rexiſſe a moꝛtuis nõ crediderũt Mouiſſime ſcilicet die
quoab eis ꝑ aſcenſionẽ in celuʒ coꝛpoꝛaliter ſepatus eſt

recumbentibvndecim ſcʒ in illo ſacro cenaculo qõ erat

in hieruſalẽ exſpectabant in illa die diſcipuli dñi ſaluato
rem.qui ſuo modo nunc apparebat.nunc ſe occultabat:
et quia nondum venerat racumbebant.unc axparuit
illis ieſus. Et mirum ꝙ ipis a ſummo diluculo in con⸗
templatione ſeu oꝛatione aut bonoꝝ collatõne vacanti⸗
bus:ieſus nõ apparuit.Oum vero comedebãt aduenit.

vt luce clarius pateat nõ hominũ exercitatoꝛũ virtute:

ſed ſua benignitate ſuamvelit pᷣſtare pꝛeſentiã aut aliud
inferre ſolamen. Opoꝛtebat omnino ꝙ hominibo dare
tur intelligi.ꝙ ſi que ſunt in eis virtutum debite actio⸗

„ —
. Nſerſlo

nes chriſti pꝛemia vel pᷣſentiam nõ merentur: niſiq;Stũ

et quãdo vult ipe cõferre benignus· Necnõ ideo recubi
tus hoꝛa ſaluatoꝛ aduenit:vt veritas aſcenſuri coꝛpoꝛis

monſtraret᷑ ex ciw. Etenim cõueſcitus eſt ex his que ap

poſita ſunt ſuper pauperculã apoſtoloꝑ menſam:quibuſ
illam accurare cura nõ erat. Ecce puidens illis et poſte
ris dñs vult eſſe immunes a deceptione credentes ⁊ in⸗

credulis viam abſtrahendi.cum aſcenſionis die in coꝛ⸗

pus ſuum comedendo traijcit cihum: ne alius ꝓ alio di

ceretur. Cura fuit diligens chꝛiſto diſcipuloꝛũ animos

dimittere in ſua fide pacatos: intrepide apeg vuo
2

1α S; c

2— 0

Liber

—

Au A, 6 Son „. Ju, 06.6. Nal

quartuſdecimus

.
pꝛedicarent qõ viderant oculis manibuſq; tractauerãt laque mente cõſpicitur:coꝛde tenetur. Viſio enim pa⸗ .
quos in vniuerſum mundum dirigit ad doctrinã diſpo/ cis interpꝛetata eſt. Pꝛofecto letum exitum habet: qui ii
nit ad vite ſacramenta cõferre dat foꝛmaã:ianue baptiſ⸗ a pace virtutis fecit initium. Et paciſci facti ſunt filij o
matis ſine quo ſuſcepto vel vbi nõ poſſit credito.nõ po⸗ ei qui attente ſeruant que a chꝛiſto ſeruari iubentur. ſo
teſt eſſe ſalutis initiũ.Et ad hoc cõmeſtione cõpleta ie⸗ Beg hec ſunt que ſeruare ſcõm euangeliuʒ apoſtoli do nu
ſus locutus eſt eis dicens. Euntes in mundumvniuer cyerunt.alienum fieri ab idoloꝛũ cultura.et vnumquẽ⸗ ni
ſum:pᷣdicate euangeliũ omni creature. DSoceteq; om̃eſ q; credentem ſe pᷣſeruare a vicijs:que natura ratio mos ſen
gentes.bapticantes eos in nomine patris et ſilij ⁊ ſpi⸗ VYlſus lex gratia writas repꝛehendit/Socuerũt non the⸗ t
rituſſancti:docentes eos inſeruare omnia quecũq; man ſauricare in terra ſed in celo per mandatoꝛũ cuſtodiam: . 8
daui vobis. Qn crediderit baptigatus fuerit: ſaluns nõ diligere que videntur quia tempoꝛalia ſunt et cadu⸗ 8
erit. Qui wro nõ crediderit:cõdemnabitur In vni⸗ ca.ſed diligere que nõ videntur virtutes ſcʒ et bona cele len
uerſo habitabili mundo gentes in electis regionibo ha ſtia:que aut eterna et beata diſwonũt aut ipᷣa eterna con nan
bitabant alique pꝛeter leges excepta lege nature. quam ſiſtunt hocnerunt mundi nouitatẽ ex mipilo:quem fal mut
deus in coꝛdibus hominũ ſcripſit: a qua tergiuerſando ſa philoſophoꝛũ opinio putat ternumcoorderi quo⸗ Wo
nullus penitus poteſt ſi ad etatem iudiciarie rõnis ſeu modo inuidia dialli moꝛs intrauit in oꝛbem terrax.et zwſ
diſcretionis puenerit excuſari. Alique legibus hominũ quomõ merito ꝓthoplaſti damnationi eterne iuſte te⸗ owe⸗
agebantur.lnqui triumphabant in oꝛbe terrarum: vt nebamur aſtricti:ne qui ſuꝑerbirent ꝙ nõ egerent miſe dedi
aurea roma que totum mundum ſuo imperio ſubiuga/ ricoꝛdia deii Hõcſerunt quomodo aliunde humano ge bunm
re certabat.Aliqua militabat ſub lege moſaica. Sʒ nec neri nõ poterat eſſe remedium niſi per verbum increa/ tum
ſub lege cõſtitutis aut lege carentibo erat nota vel apta tum cum fieret inereatum.et penas in ligno pꝛo ligno bilin
via ſalutis ad quam omnem rationalẽ creaturam deus ſuſtineret ſanguinẽ funderet: moꝛtẽq; ſubiret ꝓ omni⸗ den
creat:quanqᷓ; omnis illã nõ aſſequatur occulto vl ma⸗ bus caro factum/ocuerunt paupertatẽ celibem vitä: negt
nifeſto dei iudicio iuſio pᷣpedita. Euangeliũ aũt eternũ cõiugalem caſtimmoniã.neminem ledere omnibus velle ſalu
creditum atq; ſeruatũ ꝗð ſaluatoꝛ edidit tranſmittit in pꝛodeſſe:p iniuria iniuriam nõ keiene. Secintunt ab⸗ ger⸗
illam:ꝙ vult notum fieri hominibo ꝑ idon eos viros a renunciare ꝓpꝛijs volũtatibo tollere ctucẽ.chꝛiſtũ ſequi une
chꝛiſto ſelectos plebeos.humana ſcientia imperitos nõ nõ que ſua ſunt querere:ſed que ieſu chꝛiſti/ ⸗ocuerũt Se
fungentes aliqua dignitate terrena. ne aſſcr:beret᷑ cau⸗ perfunctoꝛiam gloꝛiã non querere:ſed glo:iari tantum ſamt
ſa tanti miſterij· alijs qᷓ; diuine virtuti.quibus a chꝛiſto in dominica cuce Dacneriſt homines ſupꝛa ſeipᷣos ſie⸗ gen.
lam debente in ſuperna cõſcendere datur plena legatio ri:ſacramentalitet viuere.diuina mandata ſeruare.ſtu⸗ ſibidd
imo iuſſio ineuitabilis imponitur:vt euangeliũ qð ipſe dere virtutibus.Et ꝙ nulli debeatur iniquitas:ſed cha⸗ won
in paruis hieroſolimitanis ⁊ galilaicis locis hominibus ritas omnibo ſit reddenda. Et ꝙ reſpublica et res pꝛin⸗ kecter
pꝛedicauit·ipi omniba homimibus debeant pꝛedicare.vt cipum nunq; melius q; in writate iuſticia et charitate leme
nõ ſit terra vel locus vbi ſit bominũ incolatus quieuan ſub chꝛiſto dei filio cõſeruatur. Et ꝙ ibi miſeria:vbi mũ tenn.
gelicas tubas nõ audiat:quoniã fides que hoĩes ſaluat di pꝛoſperitas. Yhi gloꝛia vbi niſeria benferttnr ſerun ani⸗
eſt ex auditu. auditus autem per verbum dei. Sed nun dam naturam conditam. cõtra natutã coꝛruptaʒ ſupꝛa kom
quid dici poteſt vt excuſabiles ſint quia nõ audierunt. humanum vſum.ſupꝛa ſenſum. Socuerunt homines tion
Egquidem.in omnẽ terrã exiuit ſonus eoꝛum:et in fineſ in carne angelice viuere.Docuerunt ſecrxetos ſieri a na ſter
oꝛbis terre verba eoꝛum. Doceteq; omnes gentes. Il⸗ tura beſtiali.Docuerũt gentes a genitura recedere. In gult
las videlicet que foꝛmã humilis diſcipulatus accipient terra natos in ſuperna poſſe cõſcendere.Et vt breuiter ture
Non enim capiunt doctrinã eterni euangelij: niſi qᷣ di⸗ perſtringam:docuerunt quid credendum. quid ſperan⸗ neß.
ſcipulatum humilẽ in coꝛde atq; moꝛibus in cõtradicte dum quid amandum:quidue tenendum quid agendu. peta
ſuſcipiũt. Etenim euangeliũ foꝛma pacis:ad inquietos Wec ſiduidem dominus apoſtolos docuit. De his qui⸗ keen
ſieri cõmunicabile nequit.Docete ꝓtinus ieſus inquit dem dicit.Docentes omnes gentes ſeruare:quecunq; trret
ſeruare omnia quecũq; mãdauixobis.Nõ vult ſaluatoꝛ mandaui vobis. Et adiecit foꝛmã baptiſmi quieſt ſalu⸗ ſi⸗
ꝙ vnum iotavel apexa ſua euangelica lege pᷣtereat.quin tis initiũ.qui cathecicat quos abluit ſuperno carectere: nn
coꝛde aut opere ꝓut lex ipᷣa diſuinguit in actionẽ veniat: quam foꝛmaſn pꝛeterire nõ licet.ſeruare omnino neceſ le
ꝓt que ſolum ſeruanda ſunt coꝛde ſeruentur.que moꝛi⸗ ſarium factum eſt. Saptigantes eos in nomine patris n⸗
bus nõ obmittantur cum dicit.Docete ſeruare omnia et filij et ſpirituſſancti. Pꝛecedit doctrina baptiſmum. 8
quecũq; mandaui vobis.Nõ autem verbum hoc ⁊ ſic in Nam qui bapticatur pꝛimo cathecicatur:quãuis in par Uran
diſtincta ſententia in omnibi obligat omnes ſingulos uulis qui naſcuntur ex hominibus chꝛiſtianis catheciſ⸗ gqſu
qui omniũ eſſet vnavirtutum ꝓfeſſio.nec eſſet latitudo mus mente impꝛeſſus ꝓpter incapacitatẽ penitus non .
euangelij.que reges et pꝛincipes magnos paruos.ſoꝛ/ pꝛecedat.ſed in ſide firma eccleſie ab aſſiſtentibo reſpon tln
tes et debiles diuites et pauperes.ſapientes ⁊ indoctoſ detur pꝛo ipis:qð gratum credimus ipᷣm ſuſcipere ac ſi Kos
nobiles et plebeios.caſtos ⁊ cõiugatos.ſi credulitate ad perfecte eſſentetatis. Spirituſſanctꝰ in hoc inſtruxitec ths
ipᷣm veniãt appꝛehendit.ſed ꝙ ipᷣm ſeruent in coꝛde ꝑ fi cle ſiam:vt in plenitudine fidei ſue oblatos a parentibꝰ tins
dem et dilectionẽ:in moꝛibus per placitam virtutuʒ et paruulos baptiſaret. Sed quos baptiſat paruulos etpꝓ Nunn
ſtatuum electionẽ. Nam cum pꝛecipit celibatũ matri⸗ fectos in virtute trinitatis intingit.nam nomen patris eriter
monium nõ cõdemnat:et velut coꝛpoꝛis mẽbꝛa nono⸗ et filij et ſpirituſſancti trinitatis eſt virtus in qua rege⸗ tenw
mnia idem officium ſeruant.quanqᷓ; ꝓpꝛium attributũ nerandus immergitur:vt in virtute patris qui creauit wott
pꝛo poſſe vnumquodq; conſeruet.et totam coꝛpoꝛis ma filij qui redemit . ſpirituſſancti qui diffuſus eſt ⁊ anima Neunn
chinam ꝓpenſius diligat:ſic per fidem integrã vniuerſa nit ad agenda credẽtes. Qui debet ſaluus fieri abluat᷑. Imbun
euangelij ſerie cuſiodita vnuſquiſq; qð ſcõm euangeh/⸗ cõgruum eſt enim vt a virtute ad ſaluteʒ oꝛdinetur in Wvoel
um elegit. in moꝛibus et virtute cõſeruet. Et mandauit terra:qua ſaluatus perfruetur in gloꝛia. Quanta igitur ſeno
eisvt inciperent a hieruſalẽ:quia pᷣdicando euangelium ſit virtus baptiſmi atq; nobilitas: nomen perſonarum hor
qð ad eternam pacem audientes vocat et oꝛdinat.a pa⸗ in quo cõfertur in ſinuat. Et ſicut abſq; baptiſmo non ohen
ce tempoꝛis debebat incipere nõ a pace mundi.ſed ab il⸗ permittitur ſalus.ſic abſq; iſto noĩe nõ erit baptiſmus. dun

hinpe
tetrqni
nt ii⸗
ntnrl
Nolide
mne⸗
niomos
tonte⸗
tockm:
etcad⸗
wnaccdle
ng don
gemſel
tequo⸗
erruper
lſte te⸗
entmiſe
mmnoge
dincteg;
Ro lgno
tpommit
demviti:
lbus wle,
eruntabe
eſtüſegni
Hoclerit
itunugn
bipoo ſe⸗
lare ſtu/
ſeacha⸗
tes puint
Gharitate
abimi
runt ſecun
pecgſupn
t vmines
fienana
eere⸗ Jn
breunter
e hisui
uecung
ieſt⸗
mrectere:
nonereſ
fepatrs
tilmam.
is inper
8Calxan⸗
nitus fon
lvteſcon
ſwreirfi
ſrurtee
Prenchn
uboctp
enpetno
gunteke
11enun
riabbef,
triptut
fonrumn
ſno ſont
eſmns,

de reſurrectione do. Balua.

OVagna inquiſitio alti miſterij nobis offertur. ꝙ ſaluã⸗
dos chꝛiſtus in virtute trinitatis xolint aquis unmergi
quam inquiſitionẽ hic pꝛeterire ſilentio vtilius iudica⸗
ui:ne opus legentes pꝛolixitate faſtidiat. Necetiam qui
compꝛehenſi fuiſſent exacti ſubito penas ſubire pꝛo chꝛi
ſto ꝓpꝛij ſanguinis pꝛodeſſet intinctio: niſi hoc nomen
aut vircus trium perſonarum adeſſet.Ad nihilum om⸗
nia valent:niſi nomen huiuſmodi per fidem inuiolabi
lem robvꝛentur. Et qui bapticari dicunt᷑ a flamine nec
virtute gratia et effectu huius nominis caruerũt. Cu⸗
ius nominis adherenſcarentia:nõ in ſalutem magis au
tem traiecit in pnas. Quomodo autem ſalus aut dam
natio incunctanter pueniat:ſubſequenter ſaluatoꝛ ape⸗
ruit.Qui crediderit ⁊ bhaptiſatus fuerit ſaluus erit:qui
vero non crediderit cõdemnabitur. DHirigebat ſaluatoꝛ
apoſtolos pꝛedicare verbum vite verbumq; ſalutis: qð
opoꝛtebat audientes per credulitatem recipere. Pꝛoin⸗

ge dicit. Qui crediderit ſq; verbum ex verlv. vero pwer

bum in verbo de verwet abluetur pꝛopter verbum credi
tum:ſaluus erit. Multi ſiquidem in hoc vertv damna⸗
biliter errauerunt:ſolum ſidei ⁊ ablutionẽ baptiſmi cre
dentes ſufficere in ſalutem. Et in domibus accidie atq;
negligentie hoſpitati ſunt. dicentes ex iſta ſententia pꝛo
ſalute nihil aliud opoꝛtere.cũ chꝛiſtus poſt iſta duo cre⸗
dere et baptiſari.ſine interpoſitõne verlvꝛum dixerit ſal
uus erit:et nec appoſuit aliud iuguʒ coꝛwꝛaliũ actionũ.
Sed nõ aduerterunt ſpirituſſancti per icobum expꝛeſ
ſam ſententiãides ſine operibus moꝛtua eſt eis ſiqui
dem qui addere fidei opera potuerunt: ſed neglexerunt
ſibi de huiuſcemodi ſentẽtia impꝛobe blandiẽtes. Qui
wro nõ crediderit cõdemnabitur. Gieri cõtumacẽ cum
recte a rectiſq; vocamur ad fidem damnationẽ infallibi
lem operatur. Qð enim creditum aditcit credenti ſalu⸗
tem:negatum cõtrarium patit.Negatur qð nõ credit᷑
quia negatur eſſe credendu. Qui nõ cꝛedit negat.dum
hominum intellectus nõ ſubditur ſidei.ſed innititur ra
tioni:quam ſubſtratam nõ habet atq; oſtenſibilem mi⸗
ſterium credendoꝛum. Juſte igitur damnantur incrxe⸗
duli:ſi in credendis eſt ſalus. Et ex hoc verwſuggillan⸗
tur oꝛa oĩim loquentiũ iniqua:qui credunt quẽpiam ſi⸗
ne fide ꝓpꝛia vel eccleſie potuiſſe ſaluari. Ne gunſ im
pietatẽ ad pietatẽ conuertat.vt welit coꝛde credere.aſſe⸗
rere verbo ſaluos eſſe qnattuoꝛvirtutum expolitiſſimos
tractatoꝛes ſeq; infra illarum limites coartantes circũ
fultos nobilitate moꝛum:ſi tribus viuificis virtutibuſ
nõ fulſe runt. Signa vero credentium MWjuit ſaluato⸗
adnectere:vt fidelium et inſidelium etiam in hac vita
eſſet vera diſtinctio. Nõ ꝙ ſignum virtuteʒ maioꝛẽ aut
minoꝛem effecerit:ſed virtus optima fecit ſigna que il
los qui crediderint hec ſequentur. In nomine meo de⸗
monia eiſcient.lingius loquẽtur nouis:ſerpentes tollẽt
Et ſi moꝛtiferum quid biberint nõ eis nocebit. Supꝛa
egros manus imponent:et bene habebunt Jurxta qð
ſcripta ſunt hec habuit eccleſia pꝛimitiua.nunc vero po⸗
tius ad moꝛes hominuʒ ſunt deuoluta:vt eiectio demo
num. linguarum nonitas ablatio ſerpentium. innocuũ
exiſtere a ſuſceptowneno:inſirmoꝛum cõualeſcentia cũ
tempoꝛe in eceleſia dei tropologice ſint reperta. Hoꝛum
wro tropos inquirere illoꝛum eſt.qui ſcripturã ſacram
et euangelicam hunnliter venerantur et cautis paſſibuſ
ambulant circa illam: ne tropus tropum impediat. etv⸗
nus alteri nõ repugnet. Er vt hoꝛum ommũ velociter
ſermo currat: eiectio demonum ſit.cum homoa ſeipſo
intromiſſa virtute pꝛoicit quod deliquit. aut ab alio re⸗
mouet ꝑeccatũ ſiue virtute oꝛationis aut ſuaſione ver⸗
wꝛum:ſeu cum in nomine chꝛiſti malignosa nobis o⸗

pꝛe nouit ſecũ in ctermgloria feriyniſmoemes Pocliitg

rando facimus declinare. Quod dauidvtiq; faciebat ds
cens. Declinate a me malgni:et ſcrutabvꝛ mandata dei
mei. Et ille requieſcet in monte ſancto dei:ante cuꝰ cõ⸗
ſpectum ad nibilum deuenit malign?. Mouitas lingua⸗
rum ad nouitatem pertinet vite.in qua cantamus dño
in hymnis et pſalmis et gratiarum actionibus canticũ
nouum.ꝓpter magna mirabilia que oſtẽdit nobis. Ne⸗
q; ad illam anteqᷓ; linguarum cõfuſionem pertinent ele
cti:nec ad illud antiqunm qo per linguã homines inqui
rebant ſcilicet huic ſeculo cõfoꝛmari.ſed in nouo homie
nouiter lingua hominũ eſt vnica querens intelligibili⸗
ter vnum verum deum:et quem deus pater miſit ieſuz
cheiſtum.et per nouam turrim ſcʒ crucem quam adinui
cem perſpicaci intellectu ſe cognoſcentes ediſicant:qua
ſecure itur in celum. Et querunt et inquirunt wnu no
uum:nõ huic ſed ſuꝑne patrie vita et moꝛibus coapta
ri. Abſtulit ſerpentes qui omnes anfractus abhoꝛruit.
nec deceptiombus gaudet: ſicut ſerpens ille antiquus
humani generis matrem aſtute decepit. Nec graditur
ſuper pectus totus inclinatus ad yma. nec inſidiat᷑ cal⸗
caneo ꝑſeuerantie ſue:aut parat calumniam ꝓfectibus
alioꝛum. Et ſerpentes qui pertinent ad ceraſticum ſer
pentem et toꝛtuoſum qui in via mandatoꝛum dei obli⸗
quitatem pꝛetendit in ſemita cõſilioꝛum coꝛnua impu⸗
gnationis exercet ꝓuidentia ſancta deuitat. Meq; diſſi⸗
pat ſepem diuine legis vt a ſerpente moꝛdeatur.Eriſtit

innocuus a veneno qui ab auditu malo manet incoꝛru⸗

ptus.vt nec minantiaverba deterreant.nec blanda ſedu
cant:mec ꝓmiſſa cõmoueant. Et humilitate ſubnixus.
oꝛatione fultus:veneno heretice atq; ſenſualis doctrine
q;uis audierit nõ eſt leſus. Quoniã ſepe coꝛrumpunt
bonos moꝛes colloquia pꝛaua.Credẽs firmiter: ab his
pemtus nõ ledetur. GFecerunt infirmos cõualeſcere im
poſitione manuum. qui exemplo bonoꝛum operum.ad
melioꝛem vitam alios ꝓuexerunt:aut iuxta pauli ſentẽ
tia inſfirmum in fide ſuſceperũt. Et ſcõm etiam ſenten
tiam ipᷣius in actibus apoſioloꝛum:opoꝛtet ſit uſcipere in
firmos. Et ipe fact? eſt infirmus infirmis:vt inſirmos
lucrifaceret. Et theſſalonicenſes hoꝛtabatur infirmos
ſuſcipere. Et quãuis coꝛpoꝛe factum fuerit.in ſpiritu po
tius loquebatur:vt qui poſſint curent infirmos in vir⸗
tutibus.aut pꝛe infirmitate ſeu fragilitate carnis ſuc⸗
cumbentes peccatis:qð ad galathas apoſtolus ſcribens
ſieri aperte monſtrauit dicens. Fratres et ſi pꝛeoccupa
tus fuerit homo in aliqͥ delicto xos qui ſpirituales eſtis
huiuſmodi inſtruite in ſpiritu lenitatis: conſiderans te
ipm ne et tu tenteris. Quid auteʒ ſecundũ tropum eſt
ſuper egros manus imponere vt bene ſe habeant:qᷓ; om
nem adhibere opem ſpiritu infirmis vt reconualeſcant
Quod apoſtolus ſuis verbis cõſonat ſententijs ſaluato
ris. Et per pꝛopſxtas negligentes paſtoꝛes arguit dñs:

L Ea quod erat infirmum in grege nõ cõſolidauerunt.

t ne apoſtoli diffiderent de pꝛomiſſis:ſaluato ſocieta⸗
tem ſue virtutis et potentie vſq; in finem ſeculi pollici⸗
tus eſt. ¶ Et ecce vobiſcuʒ ſumvſq; ad cõſummationem

ſeculi Vere ſic eſt:et aliter q; dixerit eſſe nõ poteſt. Re⸗

ceſſit:et nobiſcum eſt. Receſſit coꝛpoꝛe:pꝛeſens eſt ſpiri⸗
tu.Neceſſit carne:pꝛeſto in virtutibo eſt. Non receſſit a

ſuo coꝛpoꝛe diuinum caput:neq; cõpactum coꝛpus ſibi⸗

q; cõnerum patitur ab ipo ſciſſuram. Etenim vnio inſe
parabilis facta eſt. Et quod eſt maius audacter affirmẽ

quoniam coꝛpus chꝛiſti quod eſt eccleſia eſt in celo per

vnionem ad caput ꝓut ippe in terriſ per vnionem ad coꝛ

pus. Eſt ipe nobiſcum per pᷣſentiam ſue omnipotentis

maieſtatig: ptegensa erudiẽs omnes et ſingulos quos

3

Liber
eñ nobis indubitata ſecuritas. ſi chꝛiſtus nobiſcum ad
bella pꝛogreditur. ſi dux eſt belli quia et cognouit ago⸗
nes: neq; ſuas copias ad anceps bellum expoſuit. de quo
neſciret pꝛouenire victoꝛiam. ultus nobiſcum incedit
exercitibus inuiſibiliũ angeloꝛũ. in opus miſterij ſui et
in auxilium coꝛpoꝛis ſui. q;uis ſeipo poſſit omnia plene
tueri et pſternere cõtrarias poteſtates. Sine cauſa du⸗
bium ſine ratione timoꝛ in nobis eſt ſi eſt iße nobiſcuʒ
et cum ſingulis noſtrũ.Quid trepidamus invtroq; cer
tamine. ſi nobiſcũ eſt qui triumphauit de mte. Qug⸗
xe coꝛ noſtrum fantaſias patitur et pauet vbi deſicit pa⸗
uoꝛ. ſi pollicitatem illam firmaʒ tenemus ꝙ ſemper ſit

iße nobiſcũ · ec volumus ſub ipius militare vexillis: Hõ

recedamus ab vnione caſtroꝛũ que ipᷣe diſpoſuit quoꝛũ
acies infallibili ſapientia oꝛdinauit:vbi certatur muiſi⸗
biliter aduerſus gereas poteſtates quarum eſt bellũ ho⸗
ſtilius vbi eſt colluctatio aduerſus carnem et ſanguinẽ
vbi hoſies patimur quos dicimus eſſe domeſticos.qiia
inimici hominis domeſtici eius vbia pſeudo chꝛiſtiano
ſubdole impugnamur vbi opoꝛtet ſuſtinere viſſimiliter
cõuiuentes: vbi videmus pꝛeusaritatõnes ſi gelum dei
habemus in animo tabeſcentes· Maioꝛ autem nobis in
fertur aggrediendi bona facultas.nobiſcum chꝛiſto dño
exiſtente vt nullus cauſetur de arduitate virtutum.nul
lus im poſſibilitatem alleget in diuinis pꝛeceptiſ atq; cõ

ſilijs: ſi nobiſcum dominus operatur · Quoniã ſicut ſi⸗

ne ipo mihil poſſumus facere:ita cum ipo mhil eſt boni
quin valeamus implere. Mouerat hoc apls qui dicebat.

Omma poſſum in eo qui me confoꝛtat· Et firmans te⸗

nens pollicitationem quam chꝛiſtus apoſtolis fecerat
quam adeſſe in ſeipo cognoſcens coꝛinthios commone
bat.An experimentuʒ queritis eius quii me loquit᷑ chꝛi

ſtus? um chꝛiſto penitus erat:qui in ipo loquebatur.

Et interpꝛetatio nominis emanuel qð eſt nobiſcum de
us:inſinuat ꝙ nobiſcum eſt chꝛiſtus. Pꝛeceſſerat actu
figura ꝓphetia hoc qð ſaluatoꝛ dixerat adeſſe nobiſcũ.Nã

iudith ꝗᷓ typũ tenebat eccleſie cũ amputaſſet holofernis

caput ⁊ repetaſſet ad ꝓpꝛia:dixit Apꝑite poꝛtas:qꝛ nobiſcũ
de? qui fecit virtutẽ. Mõ illa ſic de holoferne triũphare
potuiſſet. et totum exercitũ eius conuertere in ſtupoꝛẽ
niſi deus cum illa fuiſſet. Sed nec eccleſia ⁊ ſingularis
anima de aduerſarijs poſſet habere victoꝛiam: niſi quia
nobiſcum eſt chꝛiſtus. Et pſalmiſta letanter enunciat.
Hominus virtutum nobiſcum. Ideo dominus virtu⸗
tum nobiſcum:cum in bellis pꝛompti ad actionesvirtu
tum perualidi cõſiſtamus. Et per Jeremiã cum delcen
ſurus in babilonem eſſe dominus repꝛomiſit dices.NMo
lte timere.quia vobiſcum ſumyt ſaluem vos:et eruam
vos de manu eius. Ecce in cõfuſione bello in actionevir
tutum dominus vult eſſe nobiſcum.vt ſaluet vt eruat
vt pꝛouehat hoc pacto dumtaxat:ſi velimus eſſe cum il⸗
lo. Quod açarias filius obed alloquens aca regem iude
aperte diſſeruit. Hominus vobiſcum: quia fuiſtis cum
eo. HNon aliter noſtro cõmodo chꝛiſtus vellet eſſe nobi /
ſcum:miſi cum illo ſide obedientia et charitate nos eſſe
vellemus. Eſt et ipe nobiſcum in omnib ſacramentis:
quia ex hoc ſacramentavocantur.quo in ſeipᷣis continẽt
ſanctum ſanctoꝛũ ieſum chꝛiſtum dominũ noſtrũ. Ma
xime in illo ſacramẽto quo terrena ⁊ coꝛruptibilia in car
nem et ſanguine m.occulta et indubitata poteſtate con⸗

uertit.faciens coꝛpus ſuum:et omni familiaritate ma

nuductione atq; ſumptione omnibus diebus vſq; ad fi
nem ſeculi poſſit eſſe nobiſcuʒ. Nõ ꝙ peracto mundi la⸗
bentis nõ ſit ipe nobiſcum:ſed beatioꝛi modo cõſumma
to miſterio in perfecta claritate intuitione cõſpicua in ſu

perna patris erimus nos cum ipo. Et cum poꝛdinaſſet

quartuſdecimus

ſaluatoꝛ ſuam eis coꝛpoꝛalem ablaturus pꝛeſentid cito

mittere ſpiritũ ſanctum:diſcipulos ſuos in ciuitate hie
ruſalem illius miſſionẽ iubens woluit expectare dicens.
Et ego mittam ꝓmiſſum patris mei m vos:vos autẽ
ſedete in ciuitate donec induamim virtute ex alto . Qð
idem euangeliſta ſcribens apoſtolicas actiones alijs ver
biꝶ expꝛeſſit.. Et cõueſcens pꝛecepit eis a hieroſolimis
ne dicederent:ſed expectarent ꝓniſſionem patris qus
audiſtis per os meum. Quia iohannes quidem bapti⸗
cauit aqua:vos sutem bapticabimini ſpiritu ſancto nõ
poſt multos hos dies Pꝛomiſſio patris ſpirituſſanct
eſt quam licet ꝓpleta extiterit a nullo expꝛeſſius et ſtipu
lacius audierunt quam per os chꝛiſti:qui ſolus nouerat
eternum eterni patris archanum. cuius miſſionis eq̃ᷓ
cum patre ſe oſtendebat auctoꝛem. Etenim quia ſpiri⸗
tuſſancius ab vtroq;/ ꝓcedit. pꝛomiſerat deus pater mit
tere ſpiritum ſanctuʒ in manu ꝓphetarum et chaiſti ſilij
ſin:nõ recipientiũ merito fed largitate donantiſ. Quã
pꝛomiſſionẽ in ciuitate regia ciuit ate ſacerdocij ciuitate
ꝓphetarum.vxoluit adimplere.ꝛoinde ſaluatoꝛ iuſſit u⸗
los in ciuitate manere donec adimpleretur pꝛomiſſio:et
ipi veſtirentur virtute ineffabili ſpirituſſancti:qua indu
ti poſſent intelligere omnẽ explicitevritatem. Et tuen
tur atq; illeſe armati fideli audacia timoꝛe depoſito ꝓce

derent ad reges terreet pꝛincipes ꝓpłi.ad omnes gẽetes

pꝛout eis a chꝛiſto decretum poſitum erat. et pꝛedicare
que mundus nolebat docere quod abhoerebat. et indi⸗
care crucis miſterium.qð gentibus ſtulticia iudeis ſcã⸗
dalum erat. Oecebat eos donum eterne pacis in pacifi⸗
ca ciuitate recipere:vt moꝛes fierẽt cum ceterno dono cõ
coꝛdes. Pacifica vocabatur ciuitas interpꝛetatione no⸗

minis nõ operis actione:nam chꝛiſtũ velut inquieta vo⸗

cibus adiudicandum illum cruci: moꝛti tradiderat. Et
opoꝛtebat ſuper aquam iohannis aliam ablutionẽ indu
cere:in qua nõ coꝛpus intingitur ſed vterq; homo ſancti
ficatur. De cuius ablutionis virtute atq; miſterio: ſer⸗

mo alibi me expectat. Et edicto poſito vt in ciuitate ma

nerẽt eduxit eos foꝛas in bethaniamdeinde in montẽ

oliueti Educit eos foꝛas.vt per obedientie viam dedu
cat in montem.vt videãt in carne aut coꝛpoꝛe chꝛiſti vl
timam actionem ſcilicet ꝙ ferretut in celum:per moꝛti⸗
ficantem obedientiam hoininũ voluntates et actus um/

pꝛopꝛios repꝛimentem.xid cõtemplationis montẽ ſu⸗
os ſubſequos chꝛiſtus educit. Mõ enim in alta ꝓpeius:
ſed moꝛtificatus ſenſus aſcendit. Et in archanis chꝛiſti

miſterijs cõuerſari nõ poteſt mens nõ ſubdita dirigẽti

Er cum eſſent in monte omnes qui cõuenerant cogno
centes in ſupernavelle cõſcendere quadam in mente ſu
ſcepta de ipo fiducia et ꝙ omnino ab eoꝛum ſe wolebat
auferre cõſpectibus:et ꝙ ſolitum chꝛiſti et familiare col
loquium tollebatur nec vlterius futurum erat ad vſuʒ
in hac vita moꝛtali quadam de ipo aſſumpta fiducia:in⸗

terrogauerunt eum de fine ſeculi et reſtitutione iſraeli-
tici regni dicentes. Domine ſi in tempoꝛe hoc reſtitu⸗/
es regnum iſrael Que interrogatio qualis fuerit.qua
lem cautelam pꝛebuerit:ne aliquãdo ſimilis interroga⸗
tio fiat ex chꝛiſti reſponſione clareſcit. Non eſtwſtrum

noſſe tempoꝛa vel momenta que pater poſuit in ſua po
teſtate Poſtqᷓ; in ſuo aduentu chꝛiſtus non poſuerat
mundo finem.nec regnum eternum ex toto donguerat

interrogant ſi erunt in aduentu ꝑenitus ſpirituſſancti.

quem ex patris et filij ꝓmiſſione ſperabant. Interroga
tioni ſuperuacue:per negationẽ ſapientiuſreſpondetur
Er negationem pꝛeſtat queſito queſitoꝛ impertinẽs:et
inutilit qᷓrenti diſeipulo magiſter ſapiens nõ reſpondet
Nõ ſciſcitet miles caſtren ſie: tantũ ſcire ſpectat regia

P*
er
in
tim
quo.
ſeuh
Cari
leleri
licuſt.
noun
ſaqe
ſöpn
Pirteu
ſoliae
keſine
ncule
3 8 mo
guat
mamr
Um
cllfa
benen
Nrati
Nuine
nito⸗
lſec
e
Ming
llt

de reſurrectione do. Balua.

tide maieſtatem. Q eſt paterne maieſtatis archanũ:mo⸗⸗ nec fieri ſcios:in his que eternus pater occultat. Eteni
ehie tahs nõ querat in ſuam deuenire ſcientiam. Qõ ſcien⸗ conatus mentis in his ſemper fruſtra ſi udauit. Spirit?
Neng, tie adicitur inutile factum eſt · neſciſſe tutius dixerim.· ſancti virtuubus ſtudeant inſigniri.verlo et opere teſti⸗
at magisvero ſi damnum mtulit aut inferre potuit pᷣſcien ficari ꝓ chꝛiſto.ſecunduũ euangeliũ ſanctũ eius in omni
le ti. ruſtra interrogat creatura deum:qui libenter docet tempoꝛe atq; loco et m omm cõuerſatione. Moꝛtaliũ ta
nsor minẽ ſcientiam. Mlus enim nouit docere qᷓ; nos di/ lia ſunt opera militantiũ. vt phibeãt teſtmoniũ quoniã
timms ſcere valeamus:et docet vtilia etiam nõ rogatus. Oine ipᷣoꝑ ſolus chꝛiſtus eſt dñs. Et ꝙ wre chꝛiſtus eſt deus
nocvs her Eſanam dicitur. Ego dominus dous tuus doceste exiſtens in cels:qui tam electos milites atq; teſtes ha
bapti, Pptilia. Que igiturvtilitas de pſcientia futuroꝛum: Aut bet in terris eſtinabat ieſus aſcenſum vnde cum lxc
tonnö faceret ſuperbire aut deſperare aut tepide viuere vies diriſſet: eleuatis manibo ſuis benedint eis. Et factü eſt.
dnet ſuper cterra. Qui ſemetipm hominibus reuelauit in car dum benediceret illis receſſit ab eis et ferebat in celum
Süſim ne.:ſc que ſita ſi nouiſſet vnilia foꝛe querentibus ſimili et videntibo illis eleuatus eſt:et nubes ſuſcepit eũ abio⸗
olen ter reuelaſiet. Etenim multa fuis vatibus reuelauit:q̃ culis eoꝛũ Benedint eis. quia iuſti erant: quia benediꝰ
fonuc, pꝛeuidit in vtilitatem hominũ vergere. Non denegauit ctio domini ſuꝑ caput iuſti.Senedixit eis mambo eleua
nuſtn inuidus aut timens pꝛeiudiciũ in futurum:ſed velur rẽ tis:quia deſuꝑ eſt benedictio electoꝛũ.Et dum benedice
gerne occultari vtilem. manifeſtari damnoſam. Non eſi homi ret eis receſſit ab eis auferẽs coꝛpoꝛale pꝛeſentia:et bene
i num alta ſecreta rimari: nec plus ſapereqᷓ́; owetet. Et dictioneʒ plenitudinis amoꝛis et gratie derelinquens.
nten occulcatio futuroꝛum que omnino ſperatur adeſſe ven⸗ Vlnum abſtulit alterũ dedit:ſi cõtriſtauit in vno letiſi⸗
hn tura:homines cautos facit atq; timentes. Et cautius ex cauit in altero.Gerebat᷑ in celu:vbi quia deus erat nun⸗
lilten pectatur de neceſſitate venturum ſiignoꝛatur de tempo q́ᷓ; quoq; reliquerat. Eleuabat aterra quã nõ relinque⸗
ulſki re. De iure mens hommũ ad futura que wniunt ſuſpo⸗ bat vitate:q;uis reliquiſſet et coꝛpoꝛe. Nõ tamẽ alena
ohiſtoe ditur omm die ſi nullum habet incerto. Nec omnimo⸗ ſed pꝛopria virtute ferebatur. Mec obſtat ſoliditas veri
baluntn dam denegationem chꝛiſti reſponſum impoꝛtare creda⸗ coꝛpꝑis:quin ſic ferret᷑etenĩ habebat agilitatẽ in dote coꝛ
W ben mus:ſed illam dumtaxat que noſtro placito noſire poc⸗ pus qð ꝑ omnia gloꝛioſuʒ erat:et etia in ipo dimmitatis
poſtone currenti pꝛeuiſiom repugnet.Quoniã multa enunc plenitudo coꝛpoꝛalit᷑ habitabat.Et nubeſ lucida ſuſcepit
nes gets queſita reuelabit in poſterum: que iuſtis vlamimbo p/ eũ.nõ advehiculũ ſen ad auxiliũ opoꝛtunũ.ſed ab oculis
precſen⸗ ſenter occultat.Cempus vro et momentũ ad actõnes eoxſq; intuentiũvt includeret᷑ ĩ celũ excluderer a mido
et inci/ que in eis fiunt wotius referuntur vt magna et parua q eum nõ cognouit:ſed wlut reũ turpiter et crudeliter
ceio ſi/ occulta ſcom ineffabilem ꝓuidentiam in ſua poteſtate crucifixit. Et aſſumptus eſt honoꝛifice a patre qui eum
inpuaßß permaneant: ſeu ſi nõ decreuit aut ſi vſq; decreuit in ſuo miſerat:exultantibo angelicis choꝛis atq; mirantibus ꝓ
Wnoc tempoꝛe reuelare. Paterna vero poteſtas in quaſecreta ſuꝑ eos ferebat᷑ pegrina caro.et elementatũ coꝛpusſuꝑ
noneno⸗ ſunt poſita poteſtatem filij aut ſpirituſſancti nõ excludit ſubſtatias ſepatas et ſimplices tollebatur:quanqᷓ;vt de
lnetator ſed ſic vt homo curioſe querentibo hominibus reſpon⸗ us illis eſſet ipᷣe ſimplicioꝛ. Et ſedet collocatuſa patre
Gerat. Ct debat.Nam neq; in poteſtate in ſcientia vel opere:inue⸗ a dextris omnipotentis dei Ad hominẽ poꝛro refertur
cioneina nitur in ſumma trinitate diuerſitas. Ac per hoc ſi nõ eſt aſcenſio aſſumptio in celum.ſeſſio ad dexterã.quomã vt
vmnofnen noſtrum ſcire futura que pater poſuit᷑ in ſua poteſtate: dei filius ſemp ibi erat:et de nouo huiuſcemodiacciden
iſtenoſer noſtrum tamen eſt ad illa vntura vntutibus pꝛeparari tia nõ ſuſcepit. Nec immobiliter ſedet ad dexteram ſed
eiitatennu Pꝛouide ſaluatoꝛ adiecit. Sed accpietis virtutem ſu⸗ in potioꝛibus pꝑtibus empirrei celi: ſic ineffabiliter hono
e in nort peruenientis ſpirituſſancti in vos. Et eritis mihi teſtes ratus eſt. cum vero apli audaci conatu oculox intuerẽ
pamm drenr in hieruſalem et in ommi iudea et ſamaria:et vſq; ad vl tur in celum. a duobo angelis ſibi aſtantibo in foꝛma vi
echeiſtn timum terre. Qui mittebat deſuper ſpiritum ſanctum roꝛũ amictis ſtolis albisvelut diem feſtũ agentibo in no
rmer, quo nihil occultius futuroꝛum poterat ꝓpalare ſecretũ: ue ſolenmo aſcenſionis tanq; ab amicis dulciter argu⸗
tactusimn ſed hoc vtile. illud inutile fieri bominibus pꝛeuidebat. untur: ne inuanũ attollant oculos. ne deſperatõne fran
monreſi Carius fuit ꝙ gratioſe cõceſſit:q; ꝙ ſcire ab apoſtolis et gantur ne meſticia contepeſcant. Quonia ipe idem qui
n weis ceteris denegauit. Plus enim eſt gratia ſeu pᷣſentia ſpi⸗ nunc ſic triumphanter aſcendit iudicaturus vmiet: cũ
nocat rituſſancti q; quelibet pꝛeſcientia futuroꝛũ.Hinc quoq; mũdi finis aduenerit. Hec cum audiſſent in ſpiritu hu
orhit nouimus ꝙ ſpirituſſanctus apoſtolos nõ omma docuit militatis et igne charitatis ꝓni animo inclinati coꝛpo⸗
agto ſed que in eoꝛum et eccleſie future ceſſerunt vtilitatem re adoꝛauerunt chꝛiſtũ deũ dominũ maieſtatis ⁊ gloꝛie.
eſa qð paulus ad Coꝛinthios refert. Omnis manifeſtatio magiſtrum a redemptoꝛẽ de ipo depoſitis heſitatiomb
wa . ſpiritus datur ad vtilitatem. Cuius virtus quam apo⸗ ſolitis:impꝛimẽtes oꝛa veſtigijs pedũ eius vbi ſteterat
ſeſde 4 ſtoli acceperunt fuit recte docere ſine repꝛehenſioneviue aſcenſurus.Et latria et adoꝛatione in monte illo exhibi
Nlineci re ſine mercede rerum tempoꝛaliũ pꝛedicare. operari mi ta.regreſſi ſunt hieruſalẽ ad expectandũ pmiſſum iuxta
mulng racula.facere ſigna. innouare ꝓdigia:et in ſanguine at⸗ mandatũ dñi recedentes a monte quivocat᷑ oliueti:tan
fullaii⸗ q; moꝛte teſtiſicari pꝛo euangelio et nomine chꝛiſti. At to ſpacio venentes qᷓ;tũ iudeis fas eſſet in ſabbato am⸗
Neſti⸗ quia ſuperuẽturus ꝓmittebatur:aliquid de eius gratia bulare. Et introeũtes in cenaculũ aſcenderũt ad ſupio
erſtn in apoſtolis extitiſſe denunciat. Quo ſenſu ait angelus ra.quoniã in virtutibo et moꝛibo illuʒ imitabant᷑ aſcen⸗
ſnan ad mariã. Spirituſſanctus ſuperueniet in te:quẽ in ſan ſum:quem in celum pauloante chꝛiſtũ viderãt pegiſſe.
renthi ctiñcatione vterina iam quodammõ recepiſti. Aut ſup⸗ Vbi ſiquidẽ oꝛabant vnanimiter.qm̃ in oꝛatione opoꝛ⸗
ſErſtun uenturuſ dicit᷑.quia nõ de infimis ſed de ſuꝑnis eius eſt tet pſeuerare ſupnam gratiã expectantes. Et gaudebãt
rinſinſo gratia:ſiue quia vere humane vel infime iterũ infundit gaudio magno ꝓpter ea que viderant:et diuinum mu⸗
lpwti. diuina a ſuꝑna natura. Et eritis mihi teſtes:qꝛ xos ab nus qð expectabãt. Et ſepe ingrediebantur in templũ
Dnaletktt initio mecu fuiſtis. Et quecũq; audiui a patre meo:no laudantes ? benedicentes deum:qui eſt benedictus per
Nuſtnen ta feci vobis. In hieruſalẽ in qua moꝛti fui ꝑ crucẽ dam omnia ſecula ſeculoꝛũ Amen. B
ſrrenchi natus. In ſamaria vbi repꝛobatus.Et in vltimis terre Erplicit liber quartuſdecimus de reſurrectione domi
boncetur vbi nondũ agmitus. Igit᷑ qui eaptare ſupna cõtendunt ni ſaluatoꝛis. .
mniget acuitatem retundãt ꝓpꝛij intellectus. Molite eſſe vates HMV zE 4

Liber
Incipit liter quintuſdecimus de iuſticia cheiſtiana.

Oſt chꝛiſti do⸗

ctrinaʒ que in eius veiſicis
moꝛibus et ſuper naturali
vita et geſtibus nobis mõ⸗
ſtrata eſt per ipᷣm chꝛiſtum
vnigenitum dei filium do⸗
minum noſtrũ magiſtrũ et
redemptoꝛẽ: factum nobis
in inferioꝛibo via vite. qui
erat et eſt et erit in ſuperio
ribus et in inferioꝛib vita. diuine atq; humane ipiam
operantem: ad ſimplicem et verbalem doctrina humili
ſtudio veniamus. Et tantũ verba tractantes que mam⸗
feſte vitam moꝛalem atqʒ chꝛiſtianam infoꝛmant. et ex⸗
pꝛeſſam et imitabilem veritatẽ oſtenduntalla vro que
altitudinẽ diuinoꝛum miſterioꝝ diſputationũ diſcepta
tionum delectationũ interrogationũ reſponſionum in/
nuunt dumtaxat in hoc ſuſcepto tractatu dimittentes.
Que niſi aliquali violentia et extoꝛſione ad moꝛes nõ
poſſent inflecii.quia nec noſtrum eſt aliter diuinam tra
ctrare ſcripturam:miſi ſcõm intentionẽ diuine lapientie
ſic tradentis. Et q́uis multa nobis ſit a ſpiritu ſancto
de diuerſitate tractandi licentia.ne iſtam aquam ſaluta
rem a pꝛopꝛio alueo ad aliqua demia deriuemus:ſub in/
terminatione inhibetur. Senſum et intellectũ opoꝛtet
accipere a ſcriptura:nõ dare impꝛopꝛiũ aut applicare im
pertinenteʒ. Impꝛopꝛias et impertinẽtes expoſitiones
et coaptationies:ſcriptura ſancta nõ recipit. le autem
doctoꝛi qui ſibi vult ſubijcere ſcripturam intelligentiã:
et intellectum ſuum nõ ſubiſcit intelligentijs eius. in

get certa mendacia violabit inuiolabile violentabit im

j

2 ½ Q I-Prr en ent.

rTrrr
m.an

quintuſdecimus

ſtatum quodammõ tenet oſtenſiue in ipᷣa natura. Ete⸗
nim ex oꝛigine vocabuli appellatur iuſticia ſtatus.vt ſit
ius quedam potentia cuiuicũq; virtutis in deo ſimiliter
et in creaturis:ac etiam quedam decentia fiendoꝛũ: be⸗ g
nefactoꝛum vero excuſatio tacita vel expꝛeſſa. Sed iſto B65
intellectu pꝛetermiſſo nõ faciliter cognoſcibili dicemus yl
Et iuſticia naturalis rationabilium creaturarũ oobſerua ſuoll
tið teoꝛia et actu diuini ſtatuti iuris et oꝛd inis. Que ꝑ ſtie
quandam ſegregatam a ceteris ratione nature rationgas — cſt
l ſolum innotuit/quam tcet ii nuno tempvꝛis curſu o⸗ terc
mnes perfecte ſeruauerũt in celo ſimiliter et in terra:ta den
men ille qui omnia fecit et creaturis rationabilibus in? ⸗ rbi
didit in celo cum remanentibus angelis remanerevo⸗ er
luit. In oꝛiginali mundo per pꝛedicationẽ ade pꝛimi ho teal
minum puaricatoꝛis ſed reconuerſi. ac alijs miris et oc⸗ tele
cultis modis retinuit:cum ipᷣo deleto nõ deleuit:· æum *
linguam cõfunderet ipam nõ confudit/rcũmciſione i
data ipaʒ quodammodo renouauit:vt credulitas abꝛae
ſibi ad iſtam cõputaretur. In iſaac et iacob refulſit. o
ſeph in egipto cuſiodiuit:pꝛius ab ipo animo et moꝛibꝰ in
toccernien moiſi nõ eſt iuſpenſa:pꝑ chꝛiſti le éK⁊Kz 4
gem et gratiam pamplius Gürmata Ba aura
qualiter ab alueo ſun magnifici curſus/ceriuata ꝑ riuu/⸗
losipᷣa manente ſemper in electis hominibus atq; in e⸗ dr
lecto populo dei ꝑuenit vſq; ad gentiles que multain up
regimine reipubuce oꝛdinarunt. Oeruemit vſq; ad na⸗ m⸗
turales philoſophos et alios ſapietes.qui ſcriptis de ipᷣa
multa tradiderunt:q;uis in ipa et alijs virtutibo exoꝛbi ſnn
tauerint in intentione atq; moꝛibus vt longe fierent a mmn
fine ꝓpꝛio ſanna pirenr e E noeſt ſuſcepti ope⸗ Ney
ris alter tractare de ipa iuſticia.niſi ꝓut expoſtulat pura o
religio chꝛiſtiana:ac pꝑer hoc ſic ipam libet edicere. Juſti⸗ APr

cia chꝛiſtiana et inuiſibilis et theoꝛica operatio atq; viſi mitti
bilis actio ſuper natur et leges:et diuim oꝛdims ininſi bitu

mobile. ac etiam tanto magis reputabitur fallax: quãto iter in ommb ſumma cuſtodia. Pꝛoin⸗ ſaic⸗
ingebite tractat ſcripturam que ſummã noſcitur wrrax. de verba hec a poſterioꝛibo diſſerentes ſcom cuſtodiã di⸗ nn
VYgitur ab his verbis oKreiornklofſi⸗ eroꝛdium ſuma uini oꝛdis in inuiſibili ſenſu intellectui nõ ſane applics / No
mus que ꝓtulit quado ad iopannem pꝛimo bapticandꝰ bimus ſiſõc excepto ꝙ ipam et omnia que ꝑci / . n⸗
aduenit.Humuiliter reluctante iohanne baptiſta ie non pit recte intelligat.tantũ in hoc iuſticia chꝛiſtiana intel⸗ m
dominũ ſed ipᷣm debere a domino baptixari: ſtatim ſalua lectum vt intelligatur ab ipo:vt nõ exoꝛbitet alia intel/⸗ lep
toꝛ ſubintulit. Sine modo:ſic eni xecet implere omnẽ ligendorectitudinẽ intellectus atq; veritatẽ eius quan⸗ chꝛi
iuſticiam. Humilitatẽ pꝛimo inſinuans qua ſubdebat᷑ dam dicimus eſſe iuſticiã. Sed hec nõ eſt que homineʒ anit
aquis. ac etiam omnẽ virtutem cum qua pugnaturus pficit. Oemoꝛie impꝛopꝛie tradit᷑ niſi eo ſolo nunq; ob/ tael
aduerſus diabolum. viſibiliter per carnem hunc mun⸗ liuiſcatur ipius.ſiue ꝙ nõ multiplicetur:ſed illoꝛuʒ tan⸗ mur
dum uuranen nõ in altitudine potentie ſue aut ar tum memoꝛetur. que poſſunt exꝑedire habenti memo⸗ PBre
gumentis doloſis. ſed per iuſticiaʒ ſibi diſponebat dare riam/edã poteſt dici iuſticia mnemſoꝛie:nõ multipli⸗ reaſt
coõflctum / vt ab vno iuſto pꝛo iuſticia liberatiſine dubio cari ſed taneũ memoꝛarivtiliũ fus autẽ ſiue volũ fuge
iuſtificare mur per fidem in gratia ipius: gloꝛiemur ir tatis iuſticia eſt que hominẽ petficit ſi eſt. ſi nõ mrerk ſob
ſpe gloꝛie dei/. Oed mitatiue verba iſta diſcutientes mo ctus atq; malis additus ſepe meeE re affect/ Poert
res moꝛibus cõiungamus.vt ſicut ipᷣe decenter imple⸗/ et volũtatis iuſticia chꝛiſtiana:oꝛdinis perfectio.in amo ſim
turum ſe dixit et fecit omnem iuſticiã:ita et nos pꝛout re atq; in velle. Sane ommis qfectus aliquo amoꝛe ve⸗ Mlisa
poſumus impleamus. Omnis nãq; iuſticia eſt vbi ni⸗ ſitur.ſeuũ aſiquid vult voluntas. Mam in ipa vmuerla⸗ krſon
hil mali admuttitur: wui &itur mibil: quam in pꝛima lis inſticia dictatur.Omnia ꝓpꝛiam ſeruant naturam: Mtere
oꝛigine cotuentes deus eſt. In deriuatione vero cõſpi⸗ ſeruant vbiq; ſuam elementa naturaz. ita eſt aſficetur pe
cientes:alius erit ſermo loquendi. Juſticia increata de⸗ qffectus ãd a rfnd er amoꝛ habebit obiec i. Accedit au tlan
us eſt: et ſui part icipiũ ttadidit pꝛimo ſubſtantijs ſepa⸗ tem oꝛdo et osdinat in hommnbus charitate. Et philo⸗ õ
ratis.deinde cõpoſitis. Sed nulli alteri creature ante: capta ſponſa hicit. Oedinauit in me charitatem: vt ma itati
neq; tunc meq; deinceps.que nam ratione carent: ipam ioꝛa magis minoꝛa minus diligamus. et indignis diligi werſe
pariic ipare nò poſſunt. Ipa nempe rationalis eſt virt. denegemus amoꝛem. Mam amoꝛ aut ſuperfertur reidi Zi
Sic appellata eſt iuſiicia naturalis. nõ omnis natu? lecte aut ſubijcit:aut equatur. Juſticia wro amoꝛis eſt ſann
ra ipam ſuſcipiat in ratione: q;uis ipᷣa rationabilia oꝛdi / ippᷣius adequatio ad dilectum.vt Decplus iigareraut fuſs
net per rationem. Nec credendũ eſt ꝙ ipa iuſticia ſit na⸗ minus:q; ſua digitas exigit. Hec quidem inſticis nun oͤſen
tura.neq; natura iuſticia.niſivelimus in illud ingrediꝓp q; exparte noſtra perficietur ad deum:neq; in hoc ſeculo i
fundum intelligentie. ꝙ deus iuſtus omnia iuſte fecit: neq; in futuro. Nam licet in iſtavita diligamus ipᷣm qᷓ;
et ſicut quedã iuſticia eſt ipa creata natura ex ſenſu atq; tum poſſumus:in alia wro tantũ ꝙ nõ poterimus am⸗
intellectu.ꝙ ius diuine potentie ſapientie atq; lonitatis plius.hic tamen nec ibi tanti diligitur q;tũ eſt dignus:
— A bPDr-. 7 P X.
ſuſhN —— Terirer —ſe.

2

Ne.
De

dcpſit
mlliter
Nüͤtke
eliſt
cemus
lrn
Aen
norm
tertatg
busin
nerew⸗
Penmitv
tbetoc
l⸗Kum
o abege
Nl. Jo
tmor
choſtike
Wwenſn
tap nun⸗
Zarhne,
e multain
had m
pris did
lberorbi

Kerenta

e
Ulatpura
e Facti
Atch
iſ
Woin,
Cuſtoctäd
neappla
nig gvea
ſkananret
aliinteh
elnocuan
he bommire;
hnunizob
loruztant
ntimemof.
ſe
dim ſe.
aſtec
io.inamno
anoren
IVnnveriu
bnuten.
Tccdtun
E
temwtfui
noſc
nurrerdl
morioe
Cnrant
ncanun
weſecllo
16 fm /
ſvignust

.
h⸗
„A 1. 2
„ 4

6 ℳ

vt etiam hanc iuſticiam amoꝛis non perſiciat virgo vel
angelus. Ygitur nullus amoꝛ ſupfertur deo. nullus e⸗
quatur ad deum: ſed omnis ſubijcitur per inequalitatẽ
eo. hed quoniã oꝛdo iuſticie ab aliquo inuiſibiliter at
ꝙ; viſibiliter plus nõ exigit q; iuſie poſſit exactus ipᷣe cõ

ferre.ᷣ iuſticia chꝛiſtiana ⁊ perfectio in amoꝛe oꝛdinis erit

vt hic diligamuſ deum qᷓ;tum poſſumus.ibi wro tantũ
diligemus:ꝙ nõ poterimus amplius/Iec pꝛofecto id⸗
ſticia hic perfectos:in ſuperis vero facit beatos. Ac ꝑ hoc
cuſtoditus oꝛdo iuſticie in affectu dentabat amoꝛes ce⸗
teros atq; limoſos et ab impuritatibus purgabit amo⸗
rem.et adequabit ad ſua equalia:ſuppomit vero inferio⸗
ribus. Et ſupinabit ad illud ſuperius per nõ circumuo⸗
lutum aſpectum:cui equalem nullo modo poteſt exhibe
re affectum. Repꝛeſentabitur ab oꝛdine intellectui.in⸗
tellectus vero affectui repꝛeſentabit omnia dilectõis iu⸗
ra.ſimiliter et dilectoꝛũ pꝛogatiuas oſtendet:vt amoꝛ
per iuſticiam ampliuſinardeſcat. Claudet infra ſuos ter
minos voluntatem.vt nolit qð noht:quod nolle iuſte
ſequeretur. Et frena laxabit ad volita:vt wlit que omni
no mandat religio chꝛiſtiana. Hec ꝓculdubio inuiſibi⸗

lis chꝛiſtiana iuſticia. id nolle quod religio ꝓhibet: et id

Velle quod cõſulet atq; iubet. Hoc enim foꝛte quiſ dicet
ꝗ iuſticia naturali cõſurgit atq; moſaica cõcederim: ſed
ſuper naturam et leges eſt voluntas quã iuſticia chꝛiſtia
na oꝛdinat/õ p̃ꝛohibent natura et lex rependere malis
vicem:ſed pꝛohibet iuſticia chꝛiſtiana. YInquit euim ipᷣe
ſaluatoꝛ. Si nõ dimiſeritis:nec pater veſter celeſtis di⸗
mittet vobis.Et apls. Molite reddere malum pꝛo malo
neq; maledictuʒ pꝛo maledicto/Mõ ꝓhibet lex moſaica
talionem.ſed ꝓhibet religio chꝛiſtiana. et in aliquo/niſi
per rectoꝛes reipubliconõ reſeruat:hoc vero ſolum per⸗

mittit ad tuendã innocentiam et refrenandam impꝛo/

bitatem Mõ curat de interno amoꝛe natura nec lexr mo
ſaica.dummõ coꝛpoꝛe ſeruias ſed curat iuſticia chꝛiſtia⸗
na:vt ſeruetur nihil ſit meriti apud deum mſi diligas.
Mon repꝛobat natura odium neq; moſaica lex dummõ
nõ ledas. repꝛobat chꝛiſtiana: etia ſi coꝛpoꝛe ſeruias. Et

multa ꝓmittunt iuſticia naturalis atq; moſaica: que b/

ceptis atq; cõſilijs iuſticia pꝛohibet chꝛiſtiana.Auſticia/⸗

chꝛiſtiana eſt que nihil impuritatis admittit:? nullam
animã alie nat a recto. Ipᷣa eſt oꝛdinatus amoꝛ.oꝛdina⸗
ta affectio.recta intentio.ſtatus anime cuſtodia ſuſcepti
muneris:cõtemplatio potioꝛis.indefoꝛmata imago at⸗
q; refoꝛmans defoꝛmata ſeruata ſimilitudo et perdiram

reaſſumens.cuſtodia interioꝛis hominis iudicatrix atq;

fugatrix malarum intentionuʒ atq; actionim:ſol intel⸗
ligibiliter lucens.lux fugans cccatoꝛũ tenebꝛas.oꝛdina

tio et regula moꝛum operum et actiuoꝛũ iuſta et hone⸗
ſtiſſima mediatrix omnium relationũ:linea inobliqua⸗
bilis ad agenda fundamentũ omniũ ſtatuum. omniũ
perſonarum.que in hoc mũdo inculpate viuere querũt
interemptrix vicioꝛum.nullum vicium diligens.nulli
applaudens:leo in ea furens virtutum inuentrirx. ocula

tũ animal ante et retro armatura tegensgladius tranſ

uerberans que reperit aduerſa diuine atq; iuſtiſſime w⸗

ritati. Ipᷣa eſt que ſola pꝛopter deum initiat pꝛoſicit et

xerficit. Ypa eſt vite lignum:qð qui guſtat nõ moꝛitur.
Ipa innocentia que timoꝛem nõ patitur. Ipa gladius
flamme? ac verſatilis ligni vite. Ypᷣa oblatio abel:vnde
iuſtus extitit in duplici tempoꝛe appellatuſ. YJpᷣa nos in
cõſpectu domini iuſtiñcauit. Ipſa fabꝛilis qua remedij
archa extitit fabꝛicata. Ipſa colũba que nõ requieſcit in
coꝛpoꝛibusa operibus moꝛtuoꝛum ſq; pꝑeccatoꝛum. Ipᷣa
nuncia pacis in ramo viridi oliuarum. YIpa moiſivirga
pꝛo terroꝛe dialplici pharnonis et virtute ſignoꝛũ. Ypa

Ate LP e Gr

.SXä r-ſars en.

4 P Yale —–

de iuſticia chꝛiſtiana

„ „ „ 4

mare diuidit iniquoꝛũ atq; peccatoꝛu 3:wt tranſeant ſan⸗

cti dei. Et vt bꝛeuiter dicta ⁊ẽ omnia dicenda ꝑſtringam

cheiſtiana iuſticia apponit ſuꝑ naturalem et oꝛiginalem
iuſticiam. ſupꝛa lege; habundat. omnẽ excedit omnem

aliam ſibi aſciſcit. Ypa ſolum eſt que habet ꝓcurat atq;
largitur quicquid poteſt eſſe virtutis ⁊ gratie.et que ſo

lum tendit in regnũ ſuꝑne gloꝛie cuius eſt apertioꝛ poꝛ:⸗

ta. Juſticia perfecta chꝛiſtane mentis eſt noſſe deum.

Dicit enim ſapientia. Noſſe enim te cõſummata iuſtis

cia eſt:et ſcire iuſticiam atq;virtutem tuam radiy eſt im

moꝛtalitatis. Yuſticia eſt inuiſibilis operatio:que retri⸗

butionem ſuicipit. P ſalmiſta enim hoc aflerit. Et retri
buet mihi dominus ſcom iuſticiam meam:et ſcõᷣm pu⸗
ritatem manuum mearuʒ retribuet mihi. Juſticia me

ritoꝛia ſolum et pꝛimo eſtvoluntatis que ſemper adeſſe

poieſt:nam ipᷣam vlle iuſticia eſt. Et etiam operis ſed ꝑ.
ſe uta nõ ſufficit ad debitoꝛum ſolutioneʒ. nec placat in⸗
uiſibilem exactoꝛem ⁊ iuſtum niſi pᷣfuerit iuſticia volun
tatis:que ſufficiens eſt de ſoluendo ſi ꝑ impoſſibilitatẽ

nea inobliquabilis et rectitudo imperuertibilis.et oſtẽ
ſio reſecans ab actione ſuperfluũ atq; impertinẽs:et de
monſtratio infallibilis remiſſi.ꝙ vſq; ad tactum recte li
nee nõ peruenit. Pericia enim cuiuſſibet artis peracta
linearibus inſitrumentis eius qð dicitur oſtenſionẽ ad
Vtrũq; oculum facit. Cidemus emm ꝙ appoſita linea
ſuper ea que regulanda artificibus ſubiacent oſtendit
excedens et nõ contingens equalitatem linee.vt artifex
cum dolabꝛo excedens ſuperfluum et impertinens reſe
cet:aut ei qð remittitur apponat vt lineaʒ tangat. AYpᷣa
eſt ꝑpendicularis oſtenſio ad recte cõſtruendum ſpiri⸗

tualium operum parietem. Dimittit fabꝛicatoꝛ ꝑpendi

culum appoſitum ſupꝛemo lapidi.ſuꝑedificauit parietẽ
vt ad erectam rectitudineʒ coaptet lapides ediſicandos
vt totiens hincinde cõmoueat donec ꝑpendiculum la⸗
pis iudicet᷑ rectꝰad pꝛepoſitã rectitudinẽ hñ ſituſ. Sed
quoniam in agentibus atq; agendis vlut vniuerſalis

virtus ipa requirit᷑:libet eam ſenſu alio diffinire. Juſti⸗ rT 2 P

cia fiquidem actualig in ommboagentibus recta irrepꝛe

henſibilis atq; laudabilis actio. Juſticia facti operis e⸗

cium.loci..tempoꝛis atq; modi.que tinc veraciter ĩpa ſi⸗
et.cum aliquis operabitur qiippiam a ſuꝑba voluntate

cõmotus.extra menſurã potentie atq; ſapientie ſue ne⸗

q; ab eis remiſſius aget. Quocirca luſtꝰ iudicabit᷑ vſq;
quaq; in actibus ſuis:et repꝛehenſione carebit qui ſuas
in agendis nolet excedere vires.nec pᷣpeditas patietur
habere aut remiſſas hoc eſt veritate ſemota.quoniã ma⸗
le poſſe facere atq; ſcire infirmitas eſt et erroꝛ: qui enim

——

fecit vltrã qᷓ; potuit atq; ſciuit.ſi modus ſoquendi quod

dicitur patitur nõ fecit iuſticiam. Qui nõ fecit atq; re⸗
mſſius fecit bona que potuit atq; ſciuit:nõ fecit iuſticiã.
Magna etiaʒapparens iuſticia eſt. nõ ſe ingerere in his

que a natura et a potentia et a peritia negantur: neq; re
miſſum fieri animo et opere in adeptis atq; conceſſis.
Iniuſtum opus a iuſto viro regulas ſequente iuſticie
nunq; erit:quia nõ aggredietur impoſſibilitatẽ habens
et infactibile atq; irregulabile.Alb iniuſto iniuſtum ino/
gredietur negocium. Et ſi alquando iuſtum nõ de illa
cõtracta iuſticia qua iſte iuſtꝰ nõ eſt:quia ipᷣe iuſius non
eſt. ſed de virtute cõmunis iuſticie per cuius lineam ad
alios plerũq; pꝛofecto agitur. Iniuſtus et alienoꝛuz ra⸗
ptoꝛ alios fures iuſte ſuſpendit cõtra naturãſagentes ſo
domites mandauit incendio. Adulter ſeminauit in ſi-
miles: pꝛoditoꝛes pditoꝛum capita truncauerũt. Et iu⸗
ſtum opns eſtvt puniatur delinquens atq; inague⸗d5

5 . 5
.. , Fanet. a0 un ſos

eh 9

nõ eſſet iuſticia operis. Juſticia ſiquidem operum eſtih

“ „ N 2.

.. — ——.—

. 1

nnch

iniuſtus actoꝛ pemtus nõ miuſtat. Erit igitur iuſticia fa

Liber

ſepe faciet qui in ſeipᷣo iniuſtus. Indifferenter qui peſt
et vocet:docuit iuſticiam et virtutẽ et actiones pias:re
uocauit errantes erexit lapſos cõtemptoꝛes coꝛripuit.
His omnibus pꝛ iuatus ino imuſtus ad ſeipᷣm exiſtẽs
et coꝛam deo cõpeditos alios cõpeditos abſoluit.non ex
eo ꝙ cõpeditus erat:ſed ex auctoꝛitate iuſia qua ipᷣe ful⸗

gebat. Pzomde nõ caret iuſticia opus iuſtum. nec ſibi

irrogabitur macula ſi ab iniuſto pcedat: quia ſi facienti
nõ cedit ad meritum in ſe tamẽ opus eſt wrum. Que
cunq; de ſui natura bonitatẽ habent annexam: inturpa/
bila ſunt.Ab agente nõ turpaturveritas:etiam ſi a dia
wlo diceretur. Non fedatur bonũ nature in quocũq; na
ſcente:q;ʒuis de parentibo peſſimis oꝛiatur. Et ſi q ſan⸗
ctum eſt ab immiquo tactũ manet quod eſt: et liberare iu/
ſtum nõ poteſt iniuſticia. etiaʒ ſi a iuſto fiat. Yuſtũ opuſ

cti operis.ſi regulis iuſticie nõ carebit: et

lomcas deſit Juſtus dicitur a iuſticia nõ a naturac;uis

ipᷣa natura quanda iuſticiam oꝛdinis habeat. Inuiſibili
ter aut viſibiliter actualem eſſe opoꝛtet: qui vult iuſtus
a iuſticia nominari. Yuſticia ſiquidẽ et latoꝛ eius ſi pꝛa
ctici ſunt gladium poꝛtabunt, et omnia inſtrumenta fa⸗
bꝛilia exoꝛdientes ab eo tempoꝛe: quo in noticiaʒ venire
incipit ſtatus iuris ſeu bonitas oꝛdims qui omnẽ iuſtici
am includit. Igitur piectus in hanc miſeriã per nature

ccoꝛrupte cannalem aduerſus ipᷣm gladium et ſcutum ꝓ

tectionis aſſumat. Eſt enim domeſticus hoſtis et mili⸗
tat impꝛetermiſſe in coꝛpoꝛibus noſtris.quem r exercu⸗
tere difficile.pꝛotegi difficilius:vincere vro difficiimũ

iudico. Percutere igitur opoꝛtet iuſticie gladio naturaʒ
coꝛruptam vwllut hereditariũ inimicum er delicto pater⸗
no. vt noſtrũ ſuſtineat gladiũ qui paternũ acceperit am

plerum.urum nanq; habet omnis in hac miſeria na⸗
tus cum nouerca natura cõgreſſum:que omnẽ hominẽ
conatur in foueam vicioꝛũ ⁊ in baratrum damnatõnis
immergere. Sed reddere cõuenit ſuis ꝑcuſſionibus vi
cem:et pꝛimo iuſticia feriat omne aduerſum qð inuemt
in quo eſſe accepit.vt quod male admiſſum eſt in parẽ⸗
tibus pꝛimis:gladio iuſticie feriatur in naſcentib poſte
ris.Capiat ergo quis aliquando ſi poteſt in ſeipo coꝛru⸗
ptam naturãa ſibi rationibus virtutibus atq; diuini im⸗
perij emulam:et ſub iudicio ratioms examinet.et vn/⸗
de quid ſit quomodo perpetuetur in nobᷣ ſub flagellati
more faciat confiteri. Deinde ipſaʒ iuſticie gladio feriat
et ad eius iacula pꝛotectionis ſcutũ apponat:que ab in⸗
tellectuali homine ante tribunal ratõnis cõuenta ſic di
cere viſa eſt. De in ſeipo ꝓthoplaſtus infecit:et ingreſ,-
ſum habuiiuris oꝛdinea voluntate ipius ꝓpꝛia non ob
ſeruato. Inobedientia creatoꝛis mee pullulationis exti
tit germen . ſi quid ſum inquiris non vnica diffinitione
me pandam.etenĩ nequeo:ſed per opera me querentib-
aperiã. Ego wro ſum ſenſualitatis pondꝰ a grauitas ag
grauatio.rõalis anime: depꝛeſſio rationalis intellectuſ⸗
obliuio memoꝛie.incõſideratio gloꝛie atq; penarum.et
inuoluntaria ignoꝛantia.ebetudo atq; ꝑpplexitas mentis
ſuffocatio ſpirit? atq; rebellio.infirnntas atq; fragilitas
in toto inſanabilis delectatio viſibiliũ. et ipox mch o⸗
ruptibilium appetitus:animalis atq; bꝛutalis ꝓgreſſus
recuruata int entio ſomni nõ neceſſaria nutrix.dea ven⸗
tris.pigricia in bonis.tedioſus in oꝛdie mos:inutilis ac⸗
quiſitio. moꝛtis actio.ſterilis vita. lubꝛicatio voluntaria
et inuoluntaria carnis. inclinatio ad malum et pꝛompti

tudo.claudicatio impertinens. diminutio boni natura⸗

lis.nõ tamẽ ex toto deſtructio impedimentũ agende vi⸗ .
te atq; acquirende virtu tis retrogradatio gloꝛiã.pꝛoceſ
ſus niſi ſiſtaturad penam. inobedientia in bono plena

quintuſdecimus

tedio.leticia vero plena in malo.inimic virtutũ:dialvli
vicioꝛum amica pariter et ſomentũ Quam philoſophi
naturales et omnes mũdi lapientes ſic ꝓceuere atq; ta
liter eſſe nulla rõne viderunt.q;uis ipam in ſeipis exper
ti fuerunt atq; perpeſſuet etiam in alijs inſurgentes ab
ipᷣa defectus agnouerũt. Solum wro ſtudentes in ſco
lis fidei mandatoꝛũ dei:ipam in veritate potuerunt o⸗
calo mentis aſpicere. Perpetuatur vero i nobis diui⸗
na et occulta dictante iuſticia in pꝛimis parentibus da/
mnata ꝓpagine cuius vt potuimusvbi tractauimus de
iuſticia dei declaraumus rationẽ. Arripiatur ergo iuſti⸗
cie gladius et in omnibus geſtis eius nõ ꝓhibeatur a pg
cuſiione ipius.ipᷣa enim iuſticia videt:quoniam eã ſem/⸗
per emulam habet Et cõtra ipam duplicetur atq; tripli
cetur gladius.vt pꝛimus ſit gladius amoꝛis dei.ſecun/
dus tumoꝛis dei. tercius verbi dei. Quibus q́;uis nõ to⸗
ta interimatur. tamen ita cõfundatur vt cum exurgit in
pꝛelium a iuſtica recipiat ipa cõflictum. His enim gla⸗
dijs armatur noſtra iuſtida:nec ſibi cõpetunt aptioꝛes
Qõ genus armoꝛum vtilius ad ꝑcutiendum in natura
coꝛrupta cum ipa bellando pꝛeſtat nobis impedimenta
noꝛiũ.qᷓ; amoꝛ dei qui ad omnia pꝛeſio fit et actiuus qᷓ
ſunt ad beneplacitum dei: Quid aptius ad ipam reper⸗
cutiendum cum inclinat ad malum. q; gladius timoꝛis
ei qui coꝛpus et animã pᷣt perdere in infernum: Quis
ſplendidioꝛ gladius atq; lunacioꝛ ad ipam cõfigendam
cumvires interioꝛes obnubilat. extra verba ſermones
dei quoꝛum declaratio mentem illuminat et intellectũ
paruulis pꝛeſtat/i um wro ipᷣa blanditur et in noſtro ſi
nu quieſcit.cum ruit in noſtros amplex.et ad intra vr⸗
ba ſua venenate dulcedinis amabiliter ſtringit. cũ oſcu
la poꝛrigit velut meretrix impudica cum ſagittam pha⸗
retre ſue ꝓtrahit ex occultis.cum allicit.cum alludit cũ
remurmurat in aſperis · cum querit amena ſcutum iu⸗
ſticie tunc appone. De quo ſapientie dicitur. Poferes .
ſeruitutis ſue ſcutum oꝛationẽ.Ad oꝛdinem iuſticie pes⸗
nitus ſpectat. vt qui ſibi neq̃t ſufficere: ꝙ maioꝛis que
rat auxilium. Memo ſufficit repugnare aduerſus natu
ram coꝛruptam:niſi p eo deſuper dimicetur.aut a ſuu⸗
na gratia pꝛotegatur:que non datur intelligentibo niſi
oꝛationibus poſtuletur. Scutũ ſatis idoneum ęrit oꝛa⸗
tio:aduerſus inceſſabile bellũ nature = .
ſcuto aduerſus aduerſarios vt legitur palipomenõ. ſe
pꝛotegebat populuſ dei circumcluſus ab hoſtibus dicẽs
Cum ignoꝛemus quid agere debeamus.hoc ſoluʒ habe
mus refugij:vt oculos noſtros ad te domine dirigamꝰ?.
Et dauid.uminuocarem exaudiuit:et in tribulatõne
dilataſti mihi. Et al bi. Cum clamarem ad eum erxau⸗
diuit me:dedit in obpꝛobꝛium cõculcantus me. Et alio
bi. Ald ipſum oꝛe meo clamaui:et exultaui ſub lingua
mea. Et exaudiet dominus vocem depꝛecationis mee.

. Ero tota plena eſt ſcriptura huiuſmõi oꝛaculis:;q ne —
minem in virtute inuocantẽ eum dereliquit/Gcũtum

aliud impenetrabile omnimode ſecum ferat:de quo di⸗
cit apoſtolus ad epheſios. In omnibus ſumentes ſcu⸗
tum fidei. nam fide nõ tremula ꝓtegi expedit aduerſus
coerupte nature ſagittas:ſine dubio autẽ ſcutum fidei
reperitur inter arma iuſticie ꝓ eo ꝙ ſaluari volumus ne
quimus niſi pꝛius iuſtiſicemur. Yuſtificatio eſſe nõ po/⸗
teſt miſi per fideʒ: et credulitas abꝛae reputata eſt ſibi ad
iuſticiaʒ. Pꝛeter hoc ipa iuſticia monſtrat.ꝙ id qð nõvi
detur: ꝙ rõne nõ capitur. ꝙ credatur fideq; teneat᷑. ſed
nõ ſec ad rem noſtram cõſerunt:magis ſiquidem iuſti⸗
cia hominem iuſtificare volens cum ſuum adletham vi
det de ſeipᷣm diffiſum. de deo vult omnino eſſe cõfiſum
Et dialvlo qui amicus eſt nature. coꝛruptea choꝛifero

. 2. J nr
ρDʃ᷑GHe e
Qer22 = p

*8-

an
D
it⸗
7
ctio
inſu
toꝛl
tate⸗
lena
n
6
d
eti⸗
lcfi

ſe
ſtage
tnot
tueti
tuma
ter in
nes p.
ſalnat
dcet
foꝛte
ipam
uige
amme
. E
Mra
tuiina⸗

umie

an
4 naqr
busa

ee rian

ſimun
noͤiue
inimic
tie :
ſihn
guodi
lenerit
ſeetion
ſententi
inpeece⸗
ethabite
Metern
wmninne
Gettra
Guerſat
n terpo⸗
guidlig
oſisgt
eeue
moſe
ere
ſtdmn
eptet
undr
uini
„ Witiat

G.-

nnenn
etuns
m rep,
limons
mnQus
endzm

rmones
telleeti

tro ſi
tumr/
ſioſeu
npha
Nctcä
tuminl
beros
licepe/
nis gle

6 Mtn

taſio⸗

tboni

glun
Neni

nͤſe
Pdils
zhate

Pam

Htone
ctau/
Etali⸗
ingon
omee,

Mun
odi⸗
ſcu⸗
ems
ſcei
lone
ö/
ſbicl
no
eſed
uſti
m
n
fero

— , ſp

“ 4 .1.

de iuſticia chꝛiſtiana

apoſtoloꝛum iubemur vt reſiſiamus in fide. Sic etiam
dictum eſt per ꝓphetam. Juſtus ex fide viint. nõ coꝛpoꝛa
liter ſed ſpiritualiter: ne interficiatur a coꝛrupta naturq
Vsitur ſcutum fidei opponamus ippi nature,Ad perfe⸗
ctionis vro uiſticie cumulum aſſumantur inſtrumẽta
in ſua arte fabꝛili. Mꝛofecto nouit omnis operis fabꝛica
toꝛ quibus ad fabꝛicam indigeat inſtrumentis p varies
tate operis.aliquibus ad remouendum. aliquibo ad ro⸗
lendum. aliquibus ad dolanduʒ.aliquibus ad ſecandũ.
aliquibus ad quadrandũ. aliquibus ad dirigendum. ali
quibus ad erigendũ.aliquibus ad ſubtollendũ.aliquib⸗
ad cõtoꝛquendum.et ſimiliũ que artis nouit peritia. ſic
et ipa iuſticia poſſidere debet inſtrumenta fabꝛilia in opꝰ
edinicij ſpiritualis:cuius eſſe noſcuntur euncte virtuteſ
Poard iuſticia plena nõ ent ſi virtꝰ aliqua deſit que poſ⸗
it adeſſe.ſane aũt iuſticia erit ſi aſſit:necnõ⸗ ſi abſit vir
tus que adeſſe nõ poteſt. Ipa enim iuſticia incõuemen
ia et impoſſibilia nõ requirit.et virtutis eſt ſtabilimen
tum ad impoſſibilia et incõuenientia nõ initi. Actuali⸗
ter in hac parte ꝓ iuſticia loquimur: quia in affectu om
nes poſſunt per dilectionẽ adeſſe virtutes/claret ex ſoc
ſalnatoꝛis ſentẽtia moꝛaliter ad nos relata p nobis:qm̃
cet nos implere omnẽ iuſticiam.Ac per hoc vndiq; o⸗
poꝛtet a iuſticia circundari. VUnde iobp ſuo vſtimento
ipᷣam aſſompſerat dicens. Juſticia indutus ſum. Vlle
quidem induitur iuſticia qui omnem fui conſiſtentiam

amnme atq; coꝛpo:is ſie aliquid turpe appetat vi faciat te⸗
git. Erenim ad wlamentuʒ turpitudinis ſunt peimo ad
Hhibita indumenta. Et in pſalmo dicitur. Sacerdotes
tui induantur iuſticia. ne in tanta ſublimitate cõſtituti
appetant aut faciat quod eſt N in libꝛo machabe
oꝛum legitur.qꝙ ionathas ſacerdos induit ſe ſtolam ſan
ctam. Sancta quippe ſtola eſt:que iniquitatẽ non reci⸗
pit. Et apls ad eplæſios. Induti loꝛica iuſticie. Loꝛica

nãq; multis anulis intexitur:ſic iuſticia multis virtuti/

bus atq; operibus virtutibus perſicitur/ Et in ececiele
legitur deus dediſſe hieruſalem vſſtimenta multicolo⸗
ria:indeſignatione varietatum operum iuſticie/ Cert I
ſimum atq; firmiſſimũ: ꝙ iuſticia dei noſtram iuſticiaʒ
nõ iudicabit. Yudicium nãq; punitionis ſemper contra
inimicos ꝓfertur iuſticie. Nempe legitur in libꝛo ſapien
tie:ꝙ deus cum iudicabit aduerſos induet ꝓ thoꝛace iu
ſticiam. Et in Eſais ſimiliter. ꝙ inguet ꝓp loꝛica inſticiã
quod idem ſonat. Igitur indutus deus iuſticia quẽ in⸗

uenerit ipᷣa indutum non iudicabit iudicio pene. ſed di⸗

WMνſ. „2.
A - F 5
. G

I-r. . —

61— 4. „
„
96 (-r*;
71- — ð

ſcretionis pene pꝛo collatione gloꝛie:iuxta ſcripturaruʒ
ſententiam. Nam oculi domini ſupꝑ iuſtos:et aures eiuſ
in pꝛeces eoꝛum. cet iuſti hereditabunt terram ſcʒ ſupꝑpnã
et habitabunt in ſeculum ſeculi ſuper eam. Et in memo
ria eterna erit iuſtus:ab auditu malo nõ timebunt. Et
dominus diligit iuſtos. Et iuſtus de anguſtia liberatus
eſt. et tradetur impius ꝓ eo:neq; penitus extra ſeipᷣm ex
cõuerſatione laudabili.quis fiet ad alium niſi eius oꝛdo
in terponatur in federe. Ipius oꝛdo exquirit vt diligat
qui diligi querit:et diligatur qui diligit. Cõtrarium ve⸗
ro iniuſticiã erit. Sed nemo eriſtimet ꝙ iuſticia in vm//
bꝛoſis atq; lunoſis moꝛibus:q;uis eque qui diligitur di⸗
ligat.MNõ enim eſſe poteſt iuſticie pulcritudo:vbi amoꝝ
eſſe noſcitur turpitudo. Vicem amoꝛis coꝛrupti reim⸗/
pendere amoꝛi coꝛrupto non eſt iuſticie aut equitatis:
ſed damnate cõcupiſcentie atq; libidiniſ. Quno enim
eſſe poteſt iuſticia in amoꝛibus quos veritas damnate
In moꝛibus autem perditis atq; a diuina lege damna
tis ſimiliter iuſticia in eſſe non poteſt. vt turpiter obſe⸗/
quẽti atq; coꝛrupte in ſimili aut in alia turpitudine re⸗
pendatur 8.

C.– Wo 7— . PPr Pe*— —rBP- . 5

aut pꝛeſtitutũ iiramenn·

tum aut pꝛomiſſam fidem in his que veritas pꝛohitbet

iuſticiam non appellaueris obſeruꝗre:magis wro ſi ſer⸗
uantur imuſticiam dixeris. Mõ niſi ad rependendũ ho⸗

neſta honeſtis.et ſeruandũ licita licitis:iuſticia ipa con⸗

ſentit. Aduerſatur iniquitati ſana iuſticia:et maloꝛũ de
ridet ꝓfeſſoꝛes. Quomodo reſonabit in oꝛdine vniuer
ſi.vt alteri ſeruiens in crimine exquirit ab eodem ꝙ ſibi
ſimiliter in crimine ſeruiatur: Qui pꝛimo alicin lerui⸗
uit in crimine fecit vnũ opus imquum.ſi antidotũ repe
tit fecit et reliquum:ſi vrro redditur ab expedito addi᷑

tercium. Quo iure dicetur iuſticia.vbi cõcurrunt vnuʒ
aut duo leu tria peccata: Eicut lux nõ reupit tenebꝛas
ſed fugat.et tenebꝛe a luce fugiunt nõ ipᷣam ſuſcipiunt.

ſic iuſticia peccatum nõ recipit ſed depellit:et peccata
fecto et iuſticia nullo federe ſe cõſtringunt. Moꝛe lucis
dicitur purgata iuſticia purgationẽ faciens nephando⸗
rum nec maloꝛum moꝛum eſt hoſpita ſed necarrix.et q̃
a writate aut lege diuina damnantur vltro aut bellice
abire cõpellit:aut ad mentem pena maloꝛum damnat
auctoꝛeſ. Pꝛoinde luce clariꝰpatet:vũ funeſtis amoꝛibo
atq; perditis moꝛibus iuſticiã nullum poſſe habere con
ſoꝛtium.Omnia vero hec apoſtoli cõfirmat vna ſenten⸗
tia:cum ſecundo ſeriberet ad coꝛinthios.Que participa
tio iuſticie eum iniquitate: Quaſi erpꝛeſſiſſime dicere

vlit:nulla. Quippe iuſticia eſt in amoꝛibus ab ganmin

vicioꝛum turpitudine defecatis.ut iuſticia ſit diligere

miles in natura repudiatavero ſi affuerit culpa:et dare

atq; reddere ſimiliter et repetere dilectionem alteruter

H

inter eos quos ſuper naturam altioꝛ nectit gratia. ꝓPpa

ſiquidem verba iuſticia trutinat.ne velut impertinen⸗
tia publicum petant:aut expedientia taceant. Virtus
eſt ſilentium:ſed caret iuſticia.ſi loqui neceſſitas aut ve

itas cogit. Bonum eſt rectum verbuʒ ſi ſuo tempoꝛe p
feratur. Et hoc ſalomon dicit. Mala aurea in lectis ar⸗
genteis:quiverbum loquitur in tempoꝛe ſuo. Ampoꝛti⸗

na locutio collaphicauit ſepe iuſticiaʒ. Yuſticia ſane oꝛi
hominum cuſtodiam poſuit et ſtateram:vt nec tacitur⸗
nitas eſſet.aut verbuʒ niſi ad tempus ſtatutum. Et ad
alium exhibita cõuerſatio: etiam in verbis expedit vt a
iuſticia reguleturx.Nã recta iuſticie regula caret delicto:
et id intendit ne delinquatur. Vnde pſalmiſta ex iuſti⸗
cia deliberauerat euſtodiam lingue dicens. Dixi cuſtodi
amvias meas:vt nõ delinquam in lingua mea. Alle nõ

.

delinquit lingua.qui nec tacet dicendum nec tacenduʒ

— — — — . — . —.

loquitur: et læc eſt lingiie initiatiua iuſticia. Ille poꝛro
nõ delinquit in lingua ſua.qui aduerſus ꝓximum non
loquitur dolum ſed veritatem: dolum dico deceptionis
et fraudis aut incaptionis ad nefas. Ille non delin⸗
quit lingua:qui loquitur verba electa.Hinc ſalomon di
cit.Argentum electum lingua iuſti. Argentũ ſonoꝛum

74* —

ſpectatad verbum:vt ſit eraminatum omnino quod di

citur. lſe nõ delinquit lingua in locutione iuſticia pᷣter

miſſa qui loquitur cimn pꝛoximo veritatõetiam ſi loquẽ
tem damna plurima ſubſequerentur. nam ꝓptervtilita
tem ꝓpꝛiam ſi loqui verſata cõditio poſtulat nõ ſubmit⸗

tatur falſitas aut veritas taceatur.ad deuitandum incõ

modum ꝓpꝛium vel quaſi pꝛopꝛium/Illẽ no delinquit
in lingua ſed vera iuſticiam ſeruat:qun n
ſitate aut ꝓſperitate cõtra deũ aliquid loquitur.Auid
vir iuſtus ⁊ rectus ac timens deum iob feciſſe narratur
nec quicq; cõtra deum locutus eſt:nec in omnibus tri⸗
bulationibus ipᷣe peccauit labijs.ſed natura parem iuſti
cie hactenus ꝓferebat que patientia noſcitur eſſeipſa e⸗
nim ſcõm aplim iacobum opus perfectum habet.Dice⸗
bat enim. Dominus dedit domiuus abſtulit. ſicut dño
placuit ita factũ eſt:ſit nomen domini benedictũ Ideirco

unq; in aduers

D
„*

4

— Fan „₰

W

verba iuſticie loquitur qui diuinas percuſſiones ſuſcipi⸗
ens in aliquo cõtra deum remurmurare non nouit. ſed
nomen eius atq; puidentiam in ommibus benedicit:vt

nõ ſolum hoc ꝓpter deum faciat:ſed vt pꝛoximũ nõ ſcan
dalicet per impacientie verbum ſed pacientie pꝛeſtet ex⸗

eñmplum/nec in ꝓſperitate verba extollentie pfert. aut de

ſpicit lingua quem ſuum reputat in hac vita minoꝛem:
nec naturalis oꝛdo iuſticie indituſ nec religio chꝛiſtiana
vt ſermo pꝛolat ad ꝓximum.aut in pꝛoximũ.aut de p/⸗
xumo.ſiue cum pꝛorimo falſitate careat.nõ in ſinuet ali⸗
quando ommno.iudiciũ falſe impoſitionis abiciat.aut
ſi qua poſſent ad iniuriam coaptari:et nec deſpiciatur aſ

ſiſtens pꝛeſentia. nec ablentia licentiam cõferat ad con⸗

uicia ſed ponatur digit oꝛi:ne quiſpiam dicat qð abhoꝛ⸗
ret audirxe.neq; taceat qð interrogatur honeſtum: aut ſi
leat vtile abſq; ꝙverbis exigatur qui nouit iuſtum man
datum. In ſcriptura ſacra indicitur: vt qð gratis accipi⸗
cur gratis detur. YJubet etiam ipa iuſticia vt nõ ſoluʒ in
pꝛeientia ſed etiam in abſentia dignus dignis phonoꝛe
tur ſermonibo:ſi hoc exquirit ſuppoſita cauſa. Et nemo
ex iuſticia poteſt verbis ad illa exigi.ad que nollet eractoꝛ

ipe conſtringi: nõ etiam tedeat audire que dirit. et roga
ri ꝓ quibus rogauit. Et ſi negata per eum ſibi denegan⸗

tur per alium:ratio iuſticie quieſcere iubet. Ampꝛobus
fatoꝛ antidota tolerans ſedabitur iuſticiam meditatus.
Amicus iuſticie ad reipublice requiſitus cõſulta.ſcom
inſite atq; inherentis virtutis quantitatẽ tacebit aut lo
quetur.et ſeipm et omnem ſuperioꝛẽ equalem ⁊ inferio
rem ꝓ ipa cõtemnet:aperiet os ſuũ pꝛo republica in ſin⸗
gularibus nemineʒ reueritus:etiam laceſſitus imurijs
cõputabit ad gloꝛiam.alapatus meritũ dicet.qui dignꝰ
habitus eſt ꝓ iuſticia pati:nõ offendat pꝛo republica ſpe
cialem qui offendi nõ meruit. Ita diſponat ſermones
ſuos in iudicio:vt nõ ledat verboꝛum incauta ſeu odio⸗/
ſa aut qua multis credit placere ſententia. quem excu⸗
ſat innocentia. Iniuſtum enim eſſe aſſeriturvt a verbis
alioꝛum patiat᷑:qui a ꝓpꝛia iniquitate non leditur. Zid
cõſilia interrogatus illam ſeruabit ſententiam. Si tibi
intellectus eſt reſponde pximo.ſinautem: ſit digitus tu
us ſuper os tuum.ne foꝛte capiaris in verbo indiſciplina
to et cõfundaris.vt iuxta menſuraʒ ſapientie atq; intel⸗
lectus:ſit ſermo in cõſilijs moderatuſ. In omnibo ſane
rebus vti loqui neceſſitas cogit.id limam iuſticie ante
qᷓ; ꝓferantur ſunt himandi ſermoneſ.cum retractate nõ
poſſit emittens.ex eoꝛum enim natura pꝛolati manent
irreuocabiles:vt plerũq; percuſſioni quam fecerunt nõ

roſſit eſſe medela nec excuſatio placans leſt HS
do actualis quam membꝛox officijs exhibere opoꝛtet in

alium atq; ſuſcipere pulcra eſt ⁊ lona:ſi iuſticia pulcre fa

cit.ſinautem:omnis actualis aptitudo eſt turpeeRN

tudo nanq; regendi que plurbus et nõ omnibus cõpe⸗
tit. ſubiecta iuſticie pulcherrimũ regimẽ facit.et irrepꝛe
henſibile iudicium pꝛofert a cognitoꝛibo veritatis: qᷓuis
a vulgaribus et ab his qui plectunturjmulta iniuſta re⸗
flectantur in iudicem. Ignoꝛat ſepe vulgaritas writa⸗
tem.et ideo turba vocatur. quia pꝛeter ipam facile tur/
batur et turbat.plexus aũt iuſte nihil ſpeculatus in gra
tiam chꝛiſtianaʒ irrogabit animo ſeu verlo iuſticiã decer
nenti:ſed nõ turpatur iuſticie pulchꝛitudo.ſi a plexis et
vulgarius laceſſitus eſt iuder qui pꝛimo aptitudinem
iudicandi atq; iudiciũ per veram iuſticiã declinauit. Di⸗
ctabit ſane iuſticia pᷣſidenti atq; omnibo in culmine re⸗
gimims cõſtitutis: vt nõ parcant indigno. Et iuſtici⸗
am coturbans a iuſticia còturbetur. dignus autem con
ſiſtat honoꝛe:et multa multetur pena quem ad aliquod
turpe excitauit iniquitaſ. cõmunitas sut multitudo de

quintuſdecimus
linquens coꝛrecta facilem indulgentiaʒ repoꝛtabit.neq;
opus eſt iuſticie vt multitudo delinques ſi reſilt. ꝙ de⸗
tur exitio:cum ex eo ſinguli ſingulariter puniantur.vt
multitudo imperturbata ſeruetur. 4
uabitur ſi tota plectetur:Et ſicõtrarium habet quecũ⸗
q; iuſticia.hoc ꝓpꝛium habet iuſticia chꝛiſtiana.que altio⸗
u locata coꝛniculo nõ iudicabit per dicta teſtium: ſi con⸗
trariam certitudinẽ habebunt aſpectus. Juſtica enim
ſine weitate non graditur.pꝛoculdubio graderetur aut
nõ eſſet:ſi verba ventoſa certiſſimo aſpectui anteferret.
Nõ accipit in iudicio aptitudo iudicandi perſonam pul⸗
chꝛe facta decoꝛe iuſticie:ſed ipᷣa indigentibus ſe iuſticia
donat.ad hos enim eſt ab auctoꝛe omniũ oꝛdinata.et cũ
ipa ſit reparatio depꝛeſſoꝛum:ſimiliter et ne depꝛimant

ſe obicem facit. Pꝛouiſoꝛ nãq; ſuꝑ cuſtodiã ciuitatis ti⸗

mens hoſtes irruere.illam pꝛimo reparabit in circũitu

teqᷓ; turrium altitudini adderetur/gitur verã iuſticia
pꝛecedentiũ ſꝑ ad magis indigẽtes e ipᷣa pꝛoclimoꝛ.Nõ

partem que facilioꝛẽ hoſtibus pꝛeſtaret ingreſſum: anꝰ

nouit ipa nature gratie carnis amicicieq; cõſoꝛtem: vt

peccãtes viuere pmittit impune. Nam ad ſimiles in na

tura nõad diſſimiles ertat oꝛdinata. Lexiuſticie qᷓ mul⸗
tat voluntarie delinquentes.his poſita nõ eſt qui ſcõm

naturã nõ agunt. alioquin omnia punirẽtur. Eliuit leo
de raptu.lupus et animalia multa mutuo ſe inuadunt

et rapiuntin quibus nõ lalvꝛau erunt. ſimiliter et volu
cres aueſq; rapaces. Et quia ſcõm naturõ ꝓpꝛiam faciũt

per iuſticiaʒ impunita iſtunt coꝛrectiua ſeu

punitiua nõ reſpicit ex natura ſed ex voluntatis arbitrio
peccatoꝛes:vt etiam immunes habeãtur infantes ſimi⸗
liter et amentes.et decrepiti pueriliter ſenes.Nõ nouit
iuſticia ſuum mucronem extrahere de vagina. neq; ſagit

tam de pharetra:vt feriat nature ſed malexoluntatis a⸗

ctiuos. Pꝛoinde iuſticia non parcit iniquis ſimilibin
natura.Nam hominẽ vindicat et homo bominẽ ꝑiuſti⸗

ciam ferit nõ tamen exeo ꝙ homo eſt quem deus fecit:

ſed pꝛo eo ꝙ peccatoꝛ eſt qð ipe cõmiſit.nihilommnuſ nõ

punit iuſticia malum ſeu peccatum qð pꝛiuatio boni eſt

ſed ipius auctoꝛem qui homo penitus eſt Etiam ſpter

annexam nature gratiam chꝛiſtianã iniquis chꝛiſtianis

iuſticia chꝛiſtiana nõ parcit ⁊ wra regentium aptitudo
iuſticie decoꝛata monilibus in peccatoꝛes chꝛiſtianos a⸗
crius ſeuit.Nam ipᷣi nature fuit lex ſeripto poꝛrecta inſu
per et eſt addita gratia chꝛiſtiana.ſuadebit ergo natura
lis oꝛdo naturalis iuſticie vt qui plus accepit in mune⸗
re cognitionis atq; iuuaminis puniatur pamplius ſi de

. ●

liquit:ꝙ q;iis ſempꝑ non fiat a homine iudice ab eterno

tamẽ pꝛetoꝛe non pꝛeterit.Cognitio legis noſcitur eſſe

magna:iuuamen maius grat a chꝛiſtiana in aus publi⸗
ce offendentes nõ relinquet inultos chaiſtiane atq; pu⸗

blice honeſtatis iuſticia. Sed nec a pſide chꝛiſtiano per
iuſticiam decernetur in delinquentem chꝛiſtianuʒ quia

chꝛiſtianus quod non natura ſed habet ex gratia. ſed
quia iniquuſ eſt:qð habet ex cõcepta et appꝛopꝛiata mali

cia. Mam hec gratia per gratiam pꝛerogata credentibus

naturalem iuſticiam oꝛdinẽ non arefecit.ſed in hac reli⸗

gione gratiſicata ꝑpamplius virefecit.quoniã benignus

iniquoꝛum vltoꝛ et vminus vxllet. ſi nõ aliter ſaltem
reipublice chꝛiſtianitatꝭ ciuitatũ regnoꝛũq; rectoꝛeſeſſe
purgatos ad ſuperos inferendos:et cum extrema dies

omni viuenti aduenerit atq; celebꝛabitur generale iudi

cium.nollet inuenire quos haberet ſerire per ſuam ſibi

iuſticiam reſeruatam/Carnis ꝓpinquitatem vera iuſti/⸗

cia pꝛeſidentiũ in republica nullo pacto wretur.quoniaꝗ

nemo cõſtituitur miniſter iuſticie ex ꝓpinquitate aut ꝓ⸗/

pagine carnis:ſed in eo erationalis eſt creaturs. Et ſi

. —Aαο . — , R
1— S 7 —- —AA kr eoes- -GV

non
tiec
usl
lius
loon
ymo
ltore⸗
tieche
ltiser
Plust
polan
pꝛout
fractue
hincet
eſtſolu
inpate
iiuſt
coſange
terind
Eertun
pousa!
beraſe
ſtiſſim
tentis
mann
nente,
nimin
paratt/
bagaotie
nefcu!
fnagis
eſtſim
minen
humma
Pfüi⸗
venö
r
inde⸗
tas:e
q en
Imp

bat in

teag de⸗

buiſſe
ſeum
ſt. pꝛo
Vin
giswere
les ſuſt
Mterag
dunnten
Dnuse
etfuete
digt⸗
lpam.
dunos
luſtos,
ſscopn
Clgat
Aer ve
ſooniae
laent
Nbhon
Wa
Ckone

N-

rgd
nurp

quer
ealtoo
nſicon
genim
eturane
teſenet,
ampal,

Külſtg

Wretei
Haman
ltneisti⸗
eniin
nem
nenh
l
Nlesinne
ge mel⸗
corſcön
Qurle
nugdune
teretwln
umciit
Ctia ſen
rbitrio
es ſimi⸗/
Pönonit
lecgſagit
utansa
mnipin
nie giuſtn
Nusſeet
hmnnufn

tolwniek⸗

mn
heiſtanis
aptruco
ſtanose,
reetuinſi
vonatura
nmune,
ius ſide
cterto
ſüreſſe
apubli
gicppo/
ianoper
lpeid
nn.ſe
Nunnt
enubus
hatteliſ
ncnns
leng
neſeſe
mos
leii
unſi
1 iuſi/

de iuſticia chaſtiana

non nouit indulgentiam dare vinculo nature atq; gra⸗
tie chꝛiſtiane cõneris:multominus dabit cõiuuctis ne⸗
xu aut tranſductione carnis.nõ enim magis nectitur ſi
lius patri ſilia matri frater fratri q; bomo hoĩ. nec pater
filio mater filie. et neceſſitudini neceſſitudo q; homini
homo:nec qᷓ; chꝛiſtianus chꝛiſtiano. Oꝛoinde ſi nõ part⸗
citur ex iuſticia iniqs colligatis in nature federe aut gra
tie chꝛiſtiane: ſic nec dabitur delinquentibo wenia cõiun
ctis ex quacũq; ꝓpaginis copula.nec fauebit eiſdẽ pam⸗
plius tribuetq; honoꝛes aut placita:ſi qua pꝛeter hac co
pulam potioꝛ virtus nõ meruit. Ipa ſiquidem iuſticia
peout punit inobliquabilis eſt in neutram partem. am⸗
ractuoſe incedere neſcit: lucis natura potitur.nõ aque
hinc et hinc diſcorſibilis inter montes:qð puniendum
eſt ſolum reſpiciens cum quo a rerum entitate habuit
impaſcibile bellum. Nec punit per aptitudines hominũ
ipa iuſticia:que nec obliquo calu adueniente filium aut
cõſanguineum punit ſed iniquum/aul nãq; pꝛimus
rex in dei opulo nõ peperciſſet per luſticiam ſilio ſuũ im
perium cõtemnenti. quia guſtauerat ante pꝛefinitũ te⸗
pus a patre xege:mſi populus eum de ſuis manibus li⸗
beraſſet / Mec ſalomon pepercit fratri adonye rem imiu⸗
ſtiſſimam poſtulanti:quin in eum moꝛtis dictaret ſen⸗
tentiam/Et idolatria populi dei per iuſiciam datam in
manu nſoiſi wlut in populi duce.ſic enim eſt ipᷣo decer⸗
nente multata:vt frater occideretur a fratre. Gicut e⸗
nim iuſticia nõ eſt ex trãſduce wlut caro ꝓpagmis ſic nõ
parcit hominibus excarne linealiter ⁊ tranſi nertante ⸗
pagatis etiam quantumcũq; ꝑpꝛopinquis:nec ei eʒ be⸗
neſicia ſua donabit indignis. Et ad taliter paopindqtios
magis q; ad homineſaffici: caret ratione iuſticie. Maio⸗
eſt ſimilitudo cõmunitatis et veritatis hominis ad ho⸗
minem:q; patris ad filium aut filij ad patrem. Mec eſt
humanitatis iuſticig que oꝛiginalem iuſticiam ſequitur
ꝓ ſilius aut ĩ eog ſiceſt magis q;; ꝙ homo eſt diligatur.

vt nõ puniatur linquens: aut pꝛemietur. ſi ſecunduzʒ
ꝓ homo aut ſcoᷣm veritatem annexam nõ erni

inde iudicium erit alterutruʒ in cõiunctis ſi aſſit in iqui
tas:et miniſter iuſticie alter fuerit cõiunctoꝛum
ꝙ; perſarum atq; medoꝛuʒ ad omnes immutabilis erat
Vmperatoꝛum ſenatoꝛũ iuſticia romanoꝛum nõ pꝛeſta
bat indulgentiam q;tamcũq;:ſi cõtra eos patrata iniqᷓs
tas veclinabat. Fertur quidam ſenatoꝛum filium ha
buiſſe legittimũ elegantem atq; ab ipᷣo dilectum. qui de
lictum cõtra auguſtoꝛum ac ſenatoꝛum decreta cõmi⸗
ſit.pꝛopter quod cum er foꝛmata iuſticia ociloꝛum am⸗
ꝛum cecitate puniretur.dolentes cuncti pꝛo filio ma⸗
gis veroꝓ amoꝛe atq; honoꝛe paterno ꝓcurabant aut le
ges ſuſpendere aut aliter a cecitate filiũ pꝛeſeruare:qðᷣ
pater agnoſens inquit. Et xvobis aſſentio: cum honoꝛe
dumtarat ſtatute iuſticie. Cum duo ſunt oculi eruendi

vnus eruatur in patre alter vero in filio reſeruetur: as—

et factum eſt/Ac per omnium conditoꝛ deus magis ſuã
diligit creaturam qᷓ; quelibet creatura diligat aliam ſiue

ipam. Si nec ipe pepercit peccantibus angelis.et mun

dum oꝛiginalem ꝓpter pꝑeccata deleuit:et ſemp punit inꝰ

iuſtos.et coꝛrigit per iuſtieiam emendandos/Coniuga⸗
lis copula nõ auertet aut euadet iuſticie penam.ſi vnus
cõiugatoꝛum deliquerit cõtra pꝛefiram iuſticie regulã:
alter vero vt miniſter habuerit trutinare iuſticiam. Et
quoniam nõ expedit ꝙ vnuſquiſq; ſic pumendi officiñ
babeat. ſed determinatis rectoꝛibus reipublice reſeruat᷑
nihilominus tamen ad punitionem delicti ob iuſticiam
hmiſſum eſt in lege moiſi atq; chꝛiſti ꝓpter certaʒ foꝛni⸗
cationem.ꝙvnus cõiugum poſſit alterum deuitare.ſixe

– . 7 44 A«N.ars ..—. ℳeã * — —2. *=

S

ro ipe foꝛnicatus nõ fuerit et aſſuetus. iuſtaʒ dictabit in
vroꝛem ſententiam que ſuum cõtempſit imperiuʒ: nec
habebit amicum ſolium iuſticie tenens qui wre iuſticie
fuerit inimicus.Nulli autem hominũ aliquis extra deũ
vera iuſticia eſt magiſq; iuſticia.carioꝛ aut amicicioꝛ eſſe
debet. Mõ coꝛrumpeturab amicicia iuſticia ſed iuſticia a⸗
miciciam ſuboꝛdinabit:aut puniet aut deuitabit iniquã.

Elmicus iuſticie ſub ipius freno amicabitur pꝛeſidi.nõ

enim cõturbat honeſtos et patulos moꝛes vnde fatige
tur animus pᷣſidentis: nec pꝛeſtabit cogitandi materiã
quomodo ſe muniat ad vindictam.Almicus iuſticie gu⸗
bernatoꝛi reipublice ceruical quietis tradidit:nec excita⸗
uit a ſomno. Hon ꝓpulſatur ex ſua cauſa eius cubiculuʒ
auribus wxro ſilentium fecit.Amicus pꝛeſidis iuſticie
honoꝛem vnius augmentauit ex altero.Almicus regis ⁊
nõ iuſticie ſeꝑe ꝑ cõſidentiam turbauit quietum: deho
neſtauit publicum ſtatum. Is regi fiat miuſticia inimi

cus:qui nõ regi regenti ſed in malo homini eſt amicus.

Et notam poſuit in gloꝛis regis:qui ex ſua cõfidentia fo
refecit. Auertet vultum a tali amicicia nobilis heros:et
in ſpeculum iuſticia ſine macula ſpeculabitur. Et tanto
ſeuerius ꝑena plectet delinquentẽ amicum: qᷓ;to magis
Kliutruntinann in amico.et amicum in iuſticia reuereri

Amoꝛ etiam reipublice que per iuſticiam gubernat᷑ttan⸗ r- .9 petr
to debet eſſe wlxmentioꝛ in regente q; particulariũ quo 73

cunq;:quãto ipᷣa reſpublica eſt homine quolibet particu
lari valentioꝛ. Elt ſupꝛa factum eſt.nõ ſolum amicũ ſed
etiam ſilium ſi dictat ꝓpter patratum ſcelus iuſticia tra
dat exicio aut pene digne dignum.potius qᷓ; velit ex de⸗
fectu iuſticie rempublicam cõturbare. In nullo tantũ
in aptitudine regimims reſpublica inquietatur. q;;tum
ſi pꝛopter pꝛiuatum offenditur publicum.aut ſi ſubmit

titur quod eſt iuſtum/ Ve nech ciunctis aur anncis

a rege dabuntur officiales honoꝛes iuſticie. ſi aptitudo
a bona natura nõ fuerit aut a ſtudio ↄquiſita magis aũt
dabunt᷑ remotis a talibus copulis:ſi eis ad aptitudinẽ
aderit bonum virtutis is er
micos pꝛeſidentiũ nomine edixero.iuſti pꝛeſidis regis
nullus erit amicus:niſi vrus emulatoꝛ iuſticie. Quo
autem dico etiam maſos eſſe amicos domeſticos inter⸗
dum pꝛe ceteris intellexerim nõ amicos. Hoc enim no

men ꝙ amicus quis verus eſſe nõ poteſt:ſine vera iuſti⸗

cia Monveñdet pꝛo aliquo aſicui rectoꝛ iuſticiam que di
uino iure omnibus in pace debetur. Nõ erit ſpecialis:q̃
iure naturalis oꝛdinis omnibus eſt cõmunis. Non erit
tepida ex ꝑte rectoꝛis:que feruet ex igne charitatis. Mõ
erit quam nõ intendit qui fecit/ Jneuacuabile factum
eſt per linguam. inenarrabile 4 ſcripturam.qð turpat
iuſticiam appendentes incaut
ſenſibilitatem ipᷣoꝛuʒ:nam cum humana natura cui ap
poſita eſt ad viuendum iuſticie regulaſſemper frangit iu
ga.rumpit retia legis.nequit infra cancellos mandato⸗
rum concludi.ſepes incendit tranſilit vallum. tranſgre
ditur oꝛdinis murum.nõ vno modo ſed multiplicibo et

occultis. Inde pꝛo pᷣteritis malis multe ſcripture ſunt

exhibentes leges ſed de nouo ſemper ex hominibus ve⸗
na iniquitatis inceſſanter fluens erupit.cui ſemp opoꝛ⸗/
tebit ꝑ iuſtas leges obſiſtere ac denuo noua decreta no⸗

2

anie ne quis exoꝛbitet cum a⸗

—

7Tr

ſEPn. — — —Ator

—6
248

4
„
* e AHrrr

. — 2°B.. 41 5——1. / H

uare: quod reſeruatur iudicio rationis pꝛeſtante cauſaʒ

fluxu iniquitatis. Ympoſſibile penitus eſt futura ſicut
pꝛeterita videri ab homine ſolum puro. Ygitur quoꝛu
intereſt gubernare rempublicam aut per dictamina ſi⸗
ue per miniſteria legum ſi a o rationis donum inſitũ
ſuſceperunt.aut per ocia et ſtudia et ſudoꝛes animi que

ſierunt expedientem regimini eritatem cudent ſemper

ut qð expedit ad irre? Cs

. — —0 .—.
„ . A Ae
E 2- 2 π* 3

—7 WP —.—
— r -m rr.
7

nurrs e - .-rP.- S

rum facta pe

“

iber

iuſticie leges ad vindictam malefactoꝛum: ad laudẽ ve⸗

ro bonoꝛum. Ratio emmm viua hominis pꝛe ſidentis ob
uiabit malis boniſq; fauebit abſq; ꝙ leges ſcriptas aſpi⸗
ciat. Impoſſibile omnmino eſt omma in mẽbꝛanulis aut
codicibus cõtineri:ꝓpter maloꝛum inundantiũ varieta
tem. et nouitatẽ bonoꝛũ.ſed aſpiciendũ ſemp erit in illã
intelligibilem iuſticiam interlucentem menti bus homi
num. nõ exaratam per calamũ. uius regule ſunt omni
no infallibiles: incedentes recte ſcom oꝛdinem rõnis.
Et modificabitur quod ſcriptum eſt· ſimiliter et appoſi
tio fiet ſcõm rerum atq; negocioꝛum varios euentus:

quos legum cõditoꝛes dum ſcribebantur videre nequi⸗

uerunt. Sed ꝓpter pꝛeſidentium ſepe defectum qui nõ
aſpiciunt oculo mentis et dilectione coꝛdis in gratiam
chꝛiſtianam:que vere illuminat hommẽ illummare vo/
lentem plus qᷓ; quid ſit per aliquam ſcripturam. expedit
plerũq; firmare taliter iuſticie legesvt iparum miniſter
intranſmutabiliter adminiſtret. Et q;uis plura bona ex
tali firmitate ſequantur nihilominus hec mala euenire
nõ reuocatur in dubium:ꝙ iuſtus ſepe poꝛtabit iniqui⸗
tatem iniqui et iniquus iuſti pꝛemiũ nanciſcetur. fieret
autem minime:ſi viua hominis ratio nõ obliquata per
nephas poſſet addere ſeu pꝛovarie caſuum emergentiũ
ſuſpendere leges. Juſtius pꝛofecto mundum homo re/
geret diuina ratione tenente dominium.ſi ſemper con⸗

templaretur naturalis atq; intellectualiſ iuſticie oꝛdine

qᷓ; dictam ſcriptamq; rethoꝛice legem. Et nihil tam di⸗
gnum in republica affirmauerim euenire:q; ſi bono re⸗
ge atq; duce illuminato gratia chꝛiſtiana gubernandus
populus regeretur. Hinc ſalomon dicit. Aufer iniquita

maculis ſuis.Acutus gelus iuſticie vindicarius eſt nec

tem de vultu regis:et firmabitur iuſticis thꝛ'onus eius
Pꝛopꝛie pꝛopꝛium eſt gratie chꝛiſiiane omnem impie⸗
tatem auferre.idolatrie.ixe.inuidie.ſuperbie.auaricie.
filargirie.tepiditatis.lubꝛicitatis.voꝛacitatis caſtrimer
gie:que maculam peſſimaʒ in regum gloꝛia ponunt. Et

inter cetera lona pꝛomiſſa eccleſie que nunc eſt fuit iuſti
cia pꝛeſidentium Eſaias emm dicit. Ponam ppoſitos

tuos iuſticiam. Habet etiam ipᷣa gratia omnem annexã
pꝛouniſionis punitionis et diſpenſationis virtutem/E
nihil in republica infelicius infelicitate regentiumletiã
ſi non deſit wnitas legum. Foꝛinſece querimonie atq;

clamoꝛes inſinuant.quãta ſubactus populus patiatur

ab inkfelicitate regentium. vt ſepe nõ poſſit eſſe remedij
iuſticia legum:aduerſus quos opoꝛtebit ſepe cõſtringe⸗
re viuar um iudiciuʒ rationum/Ex his nãq; defectibus
ſcilicet noua varietate peccantium et infelicitate regen/⸗
tium imperatoꝛes iuſti olim tradiderunt licentiam no⸗/
uas condendiiuſticie leges:vt maloꝛum varietas leguʒ
varietate pu niretur.et infelix auctoꝛitas iparum vigoꝛe

frenaretur/quod ſepe ſit: niſi trannidis inualeſcat pe⸗
nitus ſupꝛa legem que iuſti regiminiſ omnem oꝛdinem

exterminauit/Eramiſſabit ſſaſuductoꝛ iuſticiẽ cãnſa⸗
entia et libꝛamento equitatis pꝛobabit:
vt nõ tantum iudicet pꝛopter sctum:quantũ etiam ꝑ⸗
pter affectum et modum.euioꝛ aut acerbioꝛ inferatur
ſcõm oꝛdinem iuſtiiuris.qui parcere aut rercutere ſe/
cundum magis et minus iuſie cognouit. In perplexita
tibus do minabitur animo ſuo.nec mouebitur ab acuto

B ſelo iuſticie qui ſepe fertur in pꝛeceps:cuʒ temperato ce⸗

lo erit confabulatio eius.celus itaq; acutus iuſticie dici⸗

tur: cum ſtatim vellet punire deſictum.et turpanteʒ cri⸗
minis notam notabiliter iudicare cum &dignatone

trantis.quem iſico et pꝛotinus vellet confundere iacu⸗

Iis ſuis.qui iuſticie oꝛdinem non eſtreueritus in mo?⸗
ribus ſuis:magis vero ipſam quantuʒ in ſe ſuit fedauit

quintuſdecimus

malefactoꝛem maleficientem no vidit/ſed a tali gelo de
tentus. non inſpicit aliam intrinſecãz penã quã malefa⸗
gtoꝛ ptulit dum cæliquit.cũ eoipſo quiſ q; puniatf interi⸗
us.quo conſentit facere aut perſicit facinus: dum pꝛiua⸗
tur lumine conſcientie ſue ⁊ veritatis.tenebꝛas patitur
peccatoꝛum.inimicus virtutum efficitur diuoꝛtium e⸗

tempus exꝑectans.ſẽd eodem momento quo agitur cul
pa vellet infigere peſam aut ipſoinſtanti quo audit ſi

tus iuſticie celus inflixit irremouibilem penam/quam
in poſterum reperit non fuiſſe iuſticiaʒ:quia ſepe ille qui
ſuſtinet in eo quod plectitur culpa caret.et factum eſt
iniuſticia per ſubitationeʒ facinus ſuper facinus: quod

terni regis perferens et ſanctoꝛum/Et kenanf acu⸗
il

fuit celus acutus. Sed quis refundet vitam in
moꝛtuo homine? Quis reuocabit animam in cadaue⸗
re:Quis recompaginabit membꝛa truncata:Quis re⸗
pꝛiſtinabit per ignem in cinere reſolutum: Cauebit au⸗

tem ꝓ poſſe ne hec fiant. gelus iuſticie tenperatuse
vltio

quidem temperatus celus iuſticie cõſtans erit ad vlti
nem non leuis:firmus non ſubitus.cautus nõ impꝛo⸗

undus.Mec amabit exitio tradere delinquentes et tra⸗

det:tamen dolens pꝛo infelicitate ei ſinulis in natura.

Tempꝑeratus celus iuſticie querit potius abſoluere qᷓ;

dSamnare:ſi iñ hunc faunoꝛem habere innocentigm poſ⸗

ſet. nec e regione clamaret iniquitas Nõñ agitabitur a
relatoꝛibus voluntarius.vt in quemilibet reum dictet

cito ſententiam.inueſtigabit relatoꝛum vitam.referen⸗
di modum:et pꝛout poterit ſuauitateʒ animoꝛũ. Scru⸗

tabitur in animo verba dicentium et geſtoꝛum appen⸗
dentias·ſtudioſe perquiret intentionem aninn:tempuſ
et locum et oꝛdinẽ rei geſte. Si odium aliquando aut
amicicia ſeu conuerſatio aliqua participatio fuit: et ho⸗
rum cauſas nohitatem et antiquitatem tempoꝛis et cir
cumſtantiarum penitus ſcire temptabit. Et ſi damni⸗
ficatio per ſimile aut per diſſimile fuit aliquando inter
eos necnon et ſi cauſa aut aliqua radix inuidie ſeu ama⸗
ritudinis fuit.hoc in accuſatoꝛibus.hoc in teſtibus om⸗
nino inuenire conabitur:ãũdiẽt rumoꝛes exploꝛabit fa⸗
mam et aſſuetudinem vite ac cõuerſationis per inqui⸗

ſitionem applicabit ad nnresſe qduenerint interceſ⸗

oꝛes ſimiliter inueſtigabit. omnia libꝛauit lance iuſti⸗

cie:iudicium anteq; pꝛoſerat aꝑppendet pꝑluries in ſtate-
raſt a iuſiciẽ ratio dlctat tp Rr ſub celo in rebo crea
tis tanta diligentia ſit tractandum.et gubernandum di

ligentius inter omnia:qᷓ; homo pꝛopter quẽ facta ſunt
omnia. Mec ita celeriter eſt tradendus exitio ad imagi⸗
nem dei conditus homo.nec ſubito mẽbra debet perde⸗
re homo:p quo redimendo deus factus eſt homo. Quo
modo membra ſubito cõdemnabit celus acutuſ.quem
ſuum templum ſuum vendicauit gelus diuinus qui eſ⸗
e dicitur ſpirituſſanetus. Ninc ſane dicit apoſtolus.An
ignoꝛatis auoniam membꝛa veſtra templum ſunt ſpiri
tuſſancti. Sed hec apoſtoli ſententia ſolum cõpetit ba⸗
ptiſatis. Audacter affirmem. Et ſermo veſter eſt de iuſti
cia chriſtiana:que oꝛiginalem excedit atq; moſaicam cõ
ſuetudinem populoꝛum et gentium et omnium natio⸗
num. Quamobrem iuſticie celuʒ peramplius opoꝛtet
fieri temperatum:ſed non fluctuandu ad omnem homi
nem chꝛiſtianum ſeu infidelem.celus iuſticie tempera⸗
mento indiget vt omnis ratio weritas atq; oꝛdo dictat.
qꝙ omnibus hominibus iuſticia:et nulli debeatur iniu⸗
ria Gẽd cõſpſo homini ad iudicium conſtituto irroga⸗
tun iniuria:ſi per rationem et rationalem indaginẽ nò

r.. 1 . PrC t.
P2 — ſer- — ſ- — =— ℳAr. 4

r 1= D =1 .=-C.- 7 Pri- ;5 — dP.- ſ.

J2.— — &. —.. G„ u,
OS *£. „

.

.

7
7

ſociaun

tiinp⸗
I
etaul
mnoetu⸗
ſinos

.
glse

Cendtſe:
ſuht
Rnempbi
Uptorbe
tabttſect
keromn
Gentei
Clrone
turpttt
Curlon
lesadt⸗
pogoc⸗
Apoſto⸗
Petisſe
ſacet
inwon
cauſi
eiqui
niſtre
tionn
gum

ſin
ſanis
dum
minem
write
Nientenn
lohvin
lumenei
Coriarn.
tormmin
Cümn
wiite
vulgan
Writate
repulg
lren

7,

tilius autem intuetur temperatus celus chꝛiſtiahe iuſti

r
W c/cie cum ſuos mimſtros ſubexcitat ne pꝛopter ſententiã
4 Toͤe⸗ eer lenlenti
ND .7,

imaleft
Ainten,
mmpeinn
buk
me⸗
Pelſegg
fcnumei
Nptnmon
n caue⸗
Qusre
Cncbta⸗
S
mmakie
Snöͤinpve⸗
mteset mn
Sin mrutn,
bſobeeqh

erie NNr.
Wa
emn dicrtt
n reſkren
zi. Gan/
mappen⸗
mtendal
Candoatt Ce.-
ſuitetv⸗
nwriercr
Eeſidamni
vandonfter
de ſeuann⸗
eſtbuson
poubirſi⸗
per inguis
r intere
thnce uuſi
SIten
mandund
nſi
o Ad ireni
bet pete
vmno Qo
Utuſrem
innenieh
ſolugi
nrtiorn
bhettha⸗
raſrinſi
hſaemd
Ummmuto
Popett
nentormn
tenpenaf
Wo detet.
rurinin
vincht
mind

1 b

da bit. parcet omnino inquietis. dimittet abire impune

celerem in non velinquentem inducat deſperationẽ. et
foſt alvſita celeriter vitameterna damnatio ſubſequa
tur ad quam nullſa reuocatio ſubſequetur. Et blaſphe⸗
mabitur dominus dominozum: pꝛopter acutum aut in.

tempꝑeratum elum iuſticie Vnſroeumn ſitir

hominum regentium populos a dominantin ſceptra te
nentium aliquem reuocauit ab inferiſa demonbus di
ſociauit.reuocauit ad penitentiã damnatum. aut intro⸗
duxit in ſupernum regnum. Non ergo iuſticia delet fie⸗
ri in pꝛeiudicium:que pꝛerogafa eſt in remedium. Mon
łet Reri cauſa Dammiiationis: que generalis e virtus
et cauſa ſalutis.Nec tã indiſcuſſe occidencreſi homo ꝓ q̊
moetu'eſt de/ hõ. Hec impꝛouiſe fundendeſt ſarigeiig
puanusꝙ cuius leratione diuinus ſangimis us.
NHec ſuſpendendus eſt cũ fure in ligno:pꝛo q chꝛiſtus ſin

ſpenſus eſt in Patibulo. Hec incõſiderate tradendus in⸗

cendijs:

Tendijs: peo quo eruendo cheiſtus wnerat ab eterins.
rgo merenti per iuſticiam moꝛtem iudex ind ulgentiã

„

rempublicam ſine ratione vxxantes laxabit homccidis.
raptoꝛibus latrombus ſtupꝛatoꝛibus frenae Nam ten⸗
tabit ſedicioſos devrbe depellere. falſatoꝛes quarumlibet
rerum non plectentur auctoꝛitate iuſticie. paciſice vi⸗
uent et intrepide ſuper terram qui modis patulis etoc⸗
culcis nocent alijs: Secura erit malicia que ideo puni⸗
tur vt tuta ſit innocentia. patrocinabitur iniquis iuſti⸗
cias Monne pᷣſtate indulgentie criminoſis.fecerũt plu⸗
res ad pꝛolapſionis et magnoꝛum maloꝛum cõtagium
pꝛouocari: Ergo fruſtra eſt aſtice c: Wtius
apoſtolum audi. Nam pꝛincipes nò ſunt timoꝛe loni o⸗
peris ſed mali. Elis auteʒ non timere poteſtatem. lvnũ
fac et habebis laudem exilla: dei enim miniſter eſt tibi
in bonum. Si autem malefeceris time.non enim ſine
cauſa gladiuʒ poꝛtat: dei enim miniſter eſt. vindex in irã
ei qui male agit. Ex quo luce clarius datur intelligi mi⸗
niſtros iuſticie a deo eſſe.et nõ ſine cauſa gladium puni
tionis habere:ſed ad tuendum innocentiam refrenan
dum maliciam.et puniendum I nd.
Igitur non parcet omnino temperatus gelus iuſticie.
ed ſuperſedebit omnia querens tacite ſecum voluens.
ſanis fulcietur conſilijs ne pꝛopter reum interfſiciat ne
dum ledat quomodolibet innocentem: et abſoluat bo⸗
minem quem certum eſt eſſe innocentem. ſed cõſpecta
Vritate poſſibile dictabit ſententiã abſoluenteʒ aut pu⸗

nientem:ſecunduʒ celum iuſticie tem erereni ices,
entis

lus huius radiantis per oꝛbem virtutig et intełluc
in mentibus hominum attentius reſpicit ipius iuſticie
gloꝛiam:q; popularem hominum famam. Mam ſi gela⸗
toꝛ miniſter iuſticie apud ſe in vinculis haberet detru⸗
ſum quempiaʒ inſignem ex genere facinoꝛum fama nõ
ex veritate notrunſe quo ſi traditus eſſet exicio fama
vulgaris indeliberabilis iudicante domino ſequeretu x/
Veritate pꝛecognita eliget potius nõ acquirere aut perde
re vulgarem hominum auram.q; iuſticie gloꝛiam macu
lare:que neminem damnat:quem culpa non maculat.
uid plerunq; in acuto gelo aut in temperato contra⸗
rium euenit.vt iuſticie miniſter gloꝛiam iuſticie vulne⸗

R

ret pꝛopter vulgarem hominum famam:appetitoꝛes e⸗

nim vulgarium laudum, deuiauerũt facile a iuſticia. Et

in ommi cauſa iudicij ſepꝑe delinquit.qui non chriſti ſeg
hminum nomen habere concertat/lũriũmi pꝛoſecto

—. .. .. 7
31 6 „ . —
T- 1— . — „* vMWy Prr- ) ſp- 1 27

de iuſticia chꝛiſtiana

exquiruntur que poſſunt exquiri facti fengentia ub,

ſunt atq; fuerunt qui letati ſunt de numero interfecto⸗
rum et de mutilatis membꝛis gloꝛiam poꝛtauerunt: ſe⸗
ueritatem animi attribuentes iuſticie in pꝛouidentiam
cautele furoꝛem celo iuſticie moꝛtem pꝛopꝛiam afleren
tes vtilitatem reipubtice wlut beſtiarum nihilopenden
tes hominum vitam. Plurimi autem m peioꝛa iabun⸗
tur qᷓ; ecernat acutus vt non ſit gelus ſed liuoꝛ.non ce
lus iuſticie ſed auaricie honoꝛis et gloꝛie.plerunq; autẽ
inuidie aut libidinis dominandi: cui nulla poteſt adeſſe
iuſticia bene regendi. De tyraninſ quidem hic ſermo
tacetur. apud quos nulla poteſt eſſe chꝛiſtiana iuſticig:
nuozum vſurpata eſi potentia. Tota enim pulchꝛitudo
ltten fundamento et auctoꝛirate con ſiſtit rationa⸗
lis et iuſte potentie. De qua re longus ſermo cõteyitur:
vbi agitur de equo iure dominandi. Sed contra quoſ⸗
cunq; iniuſte regentes ſacra ſcriptura immiſericoꝛditer
clamat niſi methania fiat. Et inſallibilis ſapientia dicit
Audite reges et intelligite. diſcite iudices ſinium terre
pꝛebete aures vos qui continetis multitudines. et pla⸗
cetis vobis in turbis nationum.quoniam data eſt a do⸗

mino poteſtas vobis et virtus ab altiſſimo qui interro/

gabit opera veſtra et cogitationes ſcrutabitur.quoniam
cum eſſetis miniſtri regni illius.non recte iudicaſtis ne

J

C. I..A. 2 4 ——

— Knrn 1 V 1*

„

4
O

òð

v. Dn r
- .

( J

q; cuſtodiſtis legem iuſticie neq; ſecundumvoluntatem

cei ambulaſtis. Hoꝛrende cito apparebit vobis:quoni
am iudicium duriſſimũ in his qui pꝛeſunt fiet. Exiguo
enim cõceditur miſericoꝛdia:potentes autem potenter
toꝛmenta patientur. Non enim ſubtralxt perſonam cu
iuſq; dominus qui dominatoꝛ eſt omniũ:nec reuerebi⸗
tur magnitudinem cuiuſqᷓ;. Quoniam puſillum et ma

gnum ie fecit:⁊ equaliter eſt illi cura de omnibus PDo⸗

teſtatem daria deo verba iſta declarant.quoꝛum ſe

tia nullum patitur dubium.ſed iuſtam potentiã omni ⸗

particeps rationis intelligat.quam omnipotens donat
tyrannicamvero ? miuſtam nemini contulit: ſed aliquo
iuſto et occulto merito vſurpari ꝑmittit. Yuxta iob ſen
tentiam. Negnare facit hypocritam:pꝛopter peccata xo
puli.Et ipſa aut omnis poteſtas iuſta non eſt.ſi a domi
no non habet quod eſt:aut per illam euangelij regulam
quo iure debet omnis homochꝛiſto deo eſſe ſubiectus/
Virtus ipᷣa apta regimini ab omniũ creatoꝛe confertur.
ſcilicet audiendiſoiſcernendi cernendicauſas inueſtigã⸗
di. Juyxta iob ſententiam. Et cauſam quam neſciebam
diligentiſſime mueſtigab indicandi pꝛouidẽdi ſauciãdi
ſupꝑſedendi:ſed qui talentum contulit qualiter fuerit ex
penſum diſtrictã rat ionẽ exquirit. Pꝛopter quod dicit
Interrogabit opera veſtra:ſi coꝛam deo et veritate iuſti
cie ſunt facta. Et cogitationes ſcrutahitur.vt infallibili
ter teneantur intentiones omnium regentium popu⸗
los ad dei examen imperuertibile reſeruari.vt qua intẽ⸗
tione ſceptra tenuerint iudicauerint aut denegauerint:
et ſi quid fuerit intentione regendi ſiniſtrum poſt iuſtũ

r H- M ee

—
Ke — 4 — 5

nten PD- Pre

„½à

. J I·Jr-

—

eramen ad meritum ſupplicium cnciatur Bint tria
que maxime diuina ſapientia in regentibus et guterna
toꝛibus reipublice deteſtatur:peruerſum iudicium con
temptus iuſtarum legum et dinine voluntatis aiſerſio
Vſta enim ſunt contra que ſu p oſita ſententia clamat.
Inquit enim. cum miniſtri eſſetis regni ilius:non re
cte iudicaſtis
tur voluntatis.ceſſante vero et pio iudicio rationis:x
nõ recte iudicat.qui pꝛeſtat aures mendacijs/qui leui⸗
ter credit.qui auram hominũ ſequitur qui opinionẽ te⸗
net.qui nõ examinat.qui coꝛrumpitur ob rem. qui mo-
mouet᷑ ob cauſam. Et in deutronomio ſcriptum eſt poſt

*

enõ recte iudicat qui arbitrium ſequi ( . rr- r-

WH

Per- —oer- —

V-„ e, AWα .4. „
L-z (rr r

Liber

iudic um electionem. Non accipias perſonam nec mu⸗
nera:quia munera excecant oculos ſapientuʒ.et mutãt
verba iuſtoꝛum. Juſte qauod iuſtuʒ eſt exequeris. Nam
recte iudicare nõ poteſt:qui perſonam aut munera in iu
dicio reſpicit.et maledictõni eterne aſſcribitur.qui pro
pter munera in iudicio percuſſerit innocentem. Ibidẽ

ſcriprum eſt. Maledictus qui accipit munera: vt gxA⸗

cutiat animam ſanguinis innocentis/Recte non iudi⸗
cat iudex et pꝛinceps. qui percutit innocentem er mu⸗
nere:quem innocentia tuetura crimine. Samuel con⸗
ſtituit duos filios iochel et abia. iudices in berſabee.qui
nõ ambulauerunt in vijs paternis iuſtis et ſanctis.ſed

ceclinauerunt poſt auaricia: acceperũtq; munera et per⸗

uerterunt iudicium. Non ergo recte iudicat:quem aua⸗
ricia maculat. Ipᷣe ſane affectus munerum iudicem per
uertit in animo:et iuſticiam peruertit in iudicio/ Et per
pꝛophetam miclxe tercio.DHominus pꝛincipes nõ recte
liudicantes arguit dicene.Audite pꝛinciꝑes iacob: et du
ces domus iſrael. Nunquid veſtrum eſt ſcire iudicium.
qui odio habetis bonum et diligitis malum.qui violen⸗
ter tollitis pꝑelles eoꝛum deſuper eis.et carnem eoꝛũ de⸗
ſuper oſſibus eoꝛum:Qui comederunt carnem populi
mei:et pellem deſuper eoꝛum excoꝛiauerunt ⁊ oſſa eoꝛũ
cõfregerunt. Et paulo poſt ſubdit. Audite pꝛinceipes do⸗
mus iacob.et iudices domus iſrael:qui abbominamini

iudicium et omnia recta peruertitis.Pꝛinciꝑes eius in

um pꝛincipum qui populũ expoliant non gu bernant. bo⸗
num odiunt malum amant:Quomõ rectum erit iudi

muneribus iudicabant. Auomodo ergo rectum iudici
cium.cum ſubiectum populum ſpoliant bonis. et pꝛo iu

dicio ſuſcipiunt munera: vendunt iuſticiã. et plura ſuſei
piunt ꝓ cauſa diffinita vtilitas repoꝛtata⸗ non iun

dicat qui recta ꝑuertit:et qui in munerib iudicant.ab

alueo recto iuſticiam eiaies recte iudicat qui de⸗

clinat in partem.recte iudicaret ſi nõ declinaret. Nam il
lud ꝑculdubio rectum iudiciuʒ dicitux. qð nec rõnẽ nec
oꝛdine nec veritate nec iuſticia caret.vbi leges iuſte:iu⸗
ſte implentur et ſuſpendunt᷑ aq; ſupplentur a rõne viua
iudicis inter aſpectus veritatis et oꝛdinis:et nihil aliud
reſpicit niſi qð iuſticia exigit. Rectum iudiciumvere nõ

eſt:qð ſupꝛadictoꝛũ aſſiſtentijs rerſ⸗ ed obſtrictuis
cõtra miniſtros iuſticia malos diuina ſapientia loquit᷑

cum legem iuſticie illos arguit nõ cuſtodire.Ait enim.
Neq; cuſtodiſtis legem iuſticie: quã opoꝛtet miniſtros
iuſticie cuſtodire. AIpa lex multiplexeſt:ſedvnica ſola eſt
que omnibus in ſuis actionibus cõgruit/d quoſiq
hic ſermo noſter artatur ad iudices:ad ipbs tantum ex⸗
pedit extendere de lege ſermones.Tex nãq; iuſticie ſem⸗
per iudicem aut pꝛincipem ligatuʒ tenet in iereſcatſens
inuiſibilis amoꝛis vſq; ad imperiũ moꝛtis: ꝓpter ipſius
pulchꝛitudinẽ iuris. Quam legem nõ cuſtodiunt qui
pulchꝛitudinem intelligibilẽ iuris nõ intellexerunt aut
nõ dilexerunt.quam nõ cuſtodiunt qui naturam iuris .
gertune gfn ſi quis leuitatem ignis terre vellet appo⸗/
nere.aut igni terre addere grauitatem iura in elemen/⸗
tis puertere niteretur. Si quis vrſi naturã leoni wllet
aſſcribere etvrſo cõcedere leoninã:iura in animalibnõ
ſeruaret. Qui vero denegaret alicui ad qð ſibi natura in
ſuo iure ligatur:in quibo ipſa nobilis ſuis naturatis eſt

debitrix.legem nature ꝓfecto nõ cuſtodiret. Vlle igitur

pꝛotinus legem iuſticie nõ cuſtodit:qui dat cu nõ debe⸗

tfur. aut denegat cui debetur beneficiuʒ iuris/ Altioꝛ i ſen

ſu in toe pꝛofundum deſcendentes pꝛeſen verbinn cõ⸗
tra malos pꝛincipes chꝛiſtianos eloquitur qui legem iu

qleuintuſdecimus

ſticie diuine atq; immaculatiſſimi euangelij non cuſto⸗
diunt neq; ſciunt. et magis firmant cuſtodiam ad ipox
decreta quamuis interdum bona ſed pluries coꝛrupta ⁊ꝰ- .
turpia.q; ad euangelica dicta ſiue mandata. Mec lex ſo⸗ D
lum omnem habet iuſticiam. quã ſaluatoꝛ hanmi pꝛe-
coni ſuo ac baptiſte ſe pꝛedixerat impleturum llud o Ein
ſtremo malum annexit ꝙ omnis mali eſt cauſa non ta⸗ tenn
men efficiens ſed deñciens. ſcilicet nõ ambulare ſecun⸗ aic
dum domini voluntatem.pꝛo eo quod dixit. neq; ſecun B bonn
dum voluntatẽ dei ambulaſtis quexoluntas omni tem l
oꝛea mũdi oꝛigine hominibus iunotuit per verba. per , punn
ſigna. per ſcripta. per angelos.per demones de qua tan? mwen
to hic loquar breuius:quanto loquẽdi diffuſius in ſcr l
ptura eſt pꝛeꝛogata materia. Sed pꝛout ad pꝛepoſitos ſpo
in republica loquimur:etiam magis noſter ſermo arta gut
bitur/Sed omnis poteſias a deo eſt et ipſe oꝛdinauit ſn
pꝛopter pꝛimum cõtemptum homines per homines gu Munq
bernari.regi coꝛrigi et inſtruiatq; puniri.voluntas igi⸗ din
tur eius ad pꝛincipes eſt vt ſubiectum populum adulũ DLat
regant finem pꝛeſinitum: pꝛopter quem deus creauit. iſnn
et pꝛincipibus ſic voluit eſſe ſubiectum/ Mon ergo pꝛin⸗ lflfſ
cipes eſtiment homines eis per naturaʒ eſſe debere ſub⸗ mun
iectos:cum quibus ſimiles habent oꝛtus atq; cõceptus ommn
Et pꝛeter pꝛimum parentem qui de terra· ſecundũ qui tern
ce coſta.et nouum hominẽ qui ſcõᷣm deũ creatus eſt de mine
ſpiritu ſancto.oĩs alius homo eſt velex humano ſemine l
in materno vtero coagulatꝰ:nec ab alio aliud habuit cõ⸗ ſc
ceptionis aut natiuitatis initiũ.Nõ ergo inter bvmineſ juſte
pꝛincipes et hoĩes ſubditos pꝛeterqᷓ; ꝙ vnus regit alter
regit᷑ tanta debet eſſe diuerſitas vbi naſcendi ⁊ moꝛiẽdi
tanta ſeruatur cõmunitas/quã cõmunitatẽ ad inſinuã⸗ toen
dam et demonſtrandã regibo humilitatẽ:p ſalomonem item
ſapiẽtia declarauit. Sum quidẽ et ego moꝛtalis homo. lema
ſimilis oĩbus ex genere terreno illius qui pꝛius factus DAd
eſt.et in ventre matris figuratus ſum caro. nouẽ men⸗ N
ſium tꝑe cosgulatus ſum in ſanguine ex ſemine wvĩs: — derr⸗
ex delectamento ſomnij cõuenientis. Et ego natus cõ⸗ nan
munem accepi aerẽ.et in ſimiliter factam decidi terram buns
et pꝛimã vocem ſimilẽ omniũ emiſi ploꝛans. In inuo⸗ ran
lumentis nutritus ſum:et curis magnis. Nemo eni ex “
regibus aliud habuit natiuitatis initiũ EInuũs ergo in tem
troitus eſt omnibo ad vitã:et ſimilis exitus. Igitur cõ⸗ terp
ſtitutus in auctoꝛitate nõ obliuiſcat᷑ cõmumitatẽ natu/⸗ 1e
re.nec ſuꝑbiat animo ſi pᷣfertur in iudicio et ſibi ſubdir nnri
ſimilis homo. Nam liberos natura fecit.iniquitas vero ie
ſeruos cõſtituit:et peccatum fecit bomines hominũ iu⸗ l
dicio ſubiaeere nõ cõmunitas ipᷣa nature. Uolũtas dei ne
eſt: vt in tranquillitate animi et humilitate coꝛdis com n
paſſione mentis hoĩes iudicentur. Et rex aut dominus
perſonam iudicandi hominis in animo ſuſcipiat: dũ oꝛe di
aut ſcripto diiudicat.quia ſimilẽ culpam aliquando ha⸗ tuti.
buit:aut habet aut habere potuit aut habebitMec quiſi ſenlt
qᷓ; pꝛincipum ad ſuam gloꝛiam ſed diuinam: debet rege⸗ ⸗
re ſubiectum ropulũ.Galſus eſt legatus aut ſubdelega — ſmneſ
tus iudex:ſi ſihimet nõ pꝛimo mittenti. domino gloꝛiaʒ Ppil
mercaret᷑. Regi ſeculoꝛum omniũ ineternum regna uit üiqi
debetur omnis gloꝛi regum pꝛincipum ac rectoꝛũ.Le⸗ X
gati ſunt omnes tenentes ſceptra iuſticie: pewero ſolus cum
eſt. legans tacite wl expꝛeſſe. Voluntas dei eſt vt diſto⸗ ſtan
natur tempoꝛale regnum ꝓpter eternum.et fiat tempai wcip
rale ſidicium vt deuitetur eternũ ab his qui indican/ tit
furan penis eracti moꝛtiq; viciniſe male feciſſe cogno⸗⸗ lnet
ſcunt et tempoꝛaliter plexi eternam vniam gaanr⸗) mon
cramẽtis ſe muniunt. eternã penã deuitare cõtendut. i
W2 — „.—ern 1 2 Aoer.-
1„ — r — —— * LAI F.rD α ſrir „*

Lenmn i **- „ 1 a9..— . — — 6α . 2

De iuſticia chꝛiſtiana

n aſ OQõð multociens libere peruagantes homines interñci paate pagere:vera iuſticia eos reuocat ad emẽdam.que
had ſo⸗ untur mutuo. rapiuntur ad tartareas ſedes. et in pun) Pſſibilitate non caret. Si autem poſſibilitas non con
WV cto ad inferna eoꝛum anime pertrahunt᷑:aut libera po⸗ ſentit inuitat ad penitentiam veram que ſi contemni ⸗
ce lerſe teſtate gaudentes ſilente iuſticia peccata peccatis adijci reſeruat ad penam. Muius rei ſamuel iuſtus iuder po⸗
nni ee unt. diuinas offenſiones multiplicant: vt etiam mere⸗ puli atq; pꝛopſæxta exemplum humile pꝛerogat:ſic con⸗
Gnc antur pleriq; vitam impenitenter finire/Eloluntas dei cionatus ad populum Dixit aũt ſamuel ad vniuerſum
Anont eſt vt hmines ab eius arceantur iniuriq non welut a le iſrael. Ecce ego ſenui et incanui:itaq; conuerſatus coꝛã
Weſtan dente ſeipſumagent iniuriã aduerſus ipſum. Mecnon. vobis ab adoleſcentia mea vſq; ad hanc diem ecce pꝛe⸗
lapſecnn cum penis exagunt᷑ iniqui atq; ſubiacent ineuitabili le/ ſto ſum Loquimmim coꝛom dñoet coꝛã chꝛiſto eius:vtꝑ
Umnitem gum iudicio.ceteri audientes compeſcuntur ſeꝑein ani wuem cimnuſq; tulerim aut aſinum. Si quempiam ca⸗
wiba der mo:et opere retrahunt᷑ a maof untas diuina in eo lummatus ſum ſioppꝛefſi aliquem. ſi de manu cuiuſqᷓ;
n . peincipes mundi reſpicit.et ſcõm ſuam woluntatẽ eos munus accepi:et contemna illud hodie.reſtituamq; vo
usinſen appetit ambulare:vt ſe cognoſcant dei eſſe miniſtros bis. Et dixerunt Hon es calumniatus nos neq; oppꝛeſ
neppſtag de iuſticia dei faciant vwoluntatem dei:cum iuſticia ſit ex ſiſti: neq; tuliſti de manibus alicuiuſ quippiam. Oixitq;
ſenoen ipſo. ꝙ ſi ex ipſo non eſt.nõ iuſticia ſed iniquitas eſt. q̃c⸗ ad eos.Teſtis eſt mihi dñs aduerſus vos:ꝛet teſtis chꝛi
ocfmit quid ab ipſo non eſt:et omne donum dei tractandum 7 ſtus eius in die hac quia nõ inueneritis in manu mea
vnmnoge ſcom volutatem i. Pꝛoinde in iudicijs nunq; erꝛabit quippiam. Et dixerunt. Teſtis. Ecce iuſticia boni pꝛeſi /
nw nunq; repꝛeſendi poterit iure iuſticie virgam tenẽs: ſi dis iuſte iudicãtis. qui ab eo iudicati populi volit ſubi
lmntii dei ⁊ non ſuam aut hominũ ſecutus fuerit voluntatem re iudicium ſi cõmiſiſſet delictum:paratus ad reſtituti
Vornit Dicit pſalmiſta Clirga directionis virga regm tui: dile onem ſi abſtuliſſet et ad emendam ſi feciſſet calumniã
ſaonn riſtiiuſticiam et odiſti iniquũitatem. Ygitur ſi virga di Eripſe in ſe nihil conſaus volebat a populo gube:nato
Arſin rectionis eſt virga regm eius. directionem vult fieri ꝑ coꝛrigi aut iuſtificari:qui eſt iuſtiſicatus ſine delicto in/
dconns mundi rectoꝛes in regnum eius: et hanc tenere vult uentus. Magnum ſignum eſt pꝛobate atq; interne iu
untit omnes qui tpaliter mundũ regunt: cuius ipſe ſupere⸗ ſticie axpꝛobatio maxima iuſte ſentẽtie ꝙ vulgi clamoꝛ
Aunbeſtd ternus eſt dominus. Juſticiam diligit:quia iuſtus do⸗ non inſurgit in pꝛeſidem: pocius vero ꝙ pꝛoꝛumpit in
moſenir minus iuſticiam dilerit: dilectio vrro actus voluntatis laudem,. obetiam cõtra impꝛecabatur ſi deuitaſſet cõ
bebut Et ber ſapientiam dicitur mundi rectoꝛibus. Diligite uenire in iudicio cum ſubiectis. Si cõtempſi ſu bire iu
* luſticiam viligit:aui ſolum pter pſam omia kaar in acuerſum me Qui enim faciam cum ſurrerent ad iu
Nraleer tñ ipſam in cauſis diffiniendis iudicijs pꝛoſeredis at⸗ dicandum deus. et cum queſierit quid reſpondelv illi.
nnru tendit: qui etiam ideo iuſticiam diligit. quia ommiũ cre Nunquid non in vtero fecit me Qui me et illum o 65
luſtnud⸗ atoꝛem ipſam diligere nouit. Odit autẽ dominus iniqͥ ratus eſt:et ſoꝛmauit in vulua vnus. Ecce boni pꝛeſidẽ
Ctmotem tatem:quia equitatem vidit vultus eius. Odium au⸗ tis iuſticia humilis et bene regentis humilitas iuſta. q
isbond, tem ad ipſam eãdem ꝑtinet voluntatem pꝛo qua eſt ſu non recuſat iudicium cum ſeruo atq; ancilla: et hox faci
uus uns pꝛa declaratum: neq; ſcom voluntatem dei ambulaſtis ebat ſciens diuinum in omnes adeſſe iudicium, Et ſi
nopenen Fniweroregesnotzümbinant iem wluntatẽ dei qui. feciſſet ſeruo et ancille calumnia: ante ſatiſfactione ne⸗
mmne hin terrenum regnum pꝛout poſſunt non dirigunt ad ſup⸗ ſcire ſe dicit iuſium dare reſponſum Quoniam coꝛam
onutnsi num: nec ob hanc cauſam gerunt in populis nationi altiſſimo mundi domimi atq; ſerui pꝛo iudicio ſunt eq̃
Cclitanm bus pꝛefecturam.nec diligunt iuſticiam ſed tꝑaleʒ glo les.vt nec qui fecit in alios iudicium poſſit deuitare di⸗
Jntno riam atq; famam nümiſmata fiſca: ꝓpꝛiam pſonam et uinum:ꝓpterea dicit. Quid faciam cum ſurrexerit ad
ſemoenier amiciciam malam:et odiunt equos homines et equita iudicandum deus. Quaſi dicat. Non erit diuerticuluʒ
ſſöatzoin tem.iniquos vero diligunt et iniquitatem.ad quos pꝛe fugiendi:neq; latibulum euadendi. Tergiuerſandi vᷣo
oinrci⸗ ter poſitam alia pena ſubſequetur:quia foꝛtioꝛbus foꝛ⸗ nulla erit abilitas. Quid igit᷑ reſpondebo ſi ſeruo et an⸗
tatenat, tioꝛ in ſtat cruciatio.Inde ad reges et iudices declama cille non ſeruaui iuſiiciam.et ſi poſi fraudem et calum⸗
ſbiſubof tur in pſalmo. Et nunc reges intelligite:erudimini qui niam non feci emendam.cCertum nand eſt. quia non
itos wo iudicatis terram.Ad intelligentiam diuine voluntatis pꝛeteriet quin dũm ſeruum maletractantem non reiu
minuiid/ omnis creatura rationalis inuitatur: iuxta ſententiam chcet dñs qui dominu et ſeruũ creauit cliter:et in ven
itnsi apoſtoli dicentis. Intelligentes que ſit voltas dei bo tre illos eodem modo fomauit qin creatoꝛ eſt vnus.
WscoN na beneplacẽs et perfectapmaxime illa creatura cui ad⸗ Credant ſomines iuſta ſide: omnirpotentis ocnii ma⸗ , 70 nt Pe .
wminus eſt diſpenſatione diuina in oꝛbe terrarum aliqua pꝛefe⸗ gis eſſe ad populum q; ad prepoſitum. Pꝛefert᷑ enĩ po⸗
dare ctura.Erudixi pꝛimo opoꝛtet in alios ferentes iudicia: puli multitudo vnitati regenti:nec pꝛopter regem con
ancoe ne aliter iudicẽt q; vllit qui male iudicata iiſtiſſime re/ ſtituitur populus.ſed pꝛopter populum conſtituit do⸗
ſti iudicabit.Ourus eſtet terribilis ſermo: per tpale atq; minus:et rex queritur iuſins vt regat᷑ acephalus. Nã
Nht es funeſtum iudicium elle ſe diuino atq; clariſſimo ineui quot reges in veteri teſtam̃to diuina pꝛouidentia ſunt
ſrek tabiliter obligari. Dauid ad exrhoꝛtationem dicit Bea⸗ electi ad regnum populoꝛum:nõ populi pꝛopter reges
ogbin ti qui cuſiodiunt iudicium:et faciunt iuſticiam in om̃i facti ſunt. Et nunq; populos non obediuerint regib
teſnentl tpe. Ille ſane cuſtodit atq; cuſtodiuit iudicium pꝛoferẽ inerepatos: ſed ꝙ reges non bene rexerint legimus ren
Crl dum:qui ſequitur internum atq; diuinũ. Ille vero iu⸗ eñſos Et regum ſcripta et pplxtarum hoe inceſſanter
ſticiam in omni tempoꝛe facit:qui nulli peteti denegat: clamant ſcrutatoꝛibus veritatis: cuius teſtimonijs ſi
8 ſ⸗ nec ipſam ſubmittit in tꝑe in loco non abſcondit nec ꝑ vellem quam pꝛotuli armarem ſentẽtiam. Erpectatus
onn uertit· aut turbat aut turpat ex aliquo. Si qua verò dNi cito finis peregrinaretur a nobis. ſi ita ſerui cõditioneʒ
nn cta et dicenda ſunt de iuſticia regum atq; iudicum ter⸗ in manu poneret dominoꝛũ ad tempus:vt rationẽ pꝛo
nn n renoꝛnmad iudices eccleſiaſticos et pꝛeſides ſua cõue ipſis non exigat cum ipſoꝛum fulgida vita ſinit. Non
ſtant, nientia referunt᷑vt ſcõᷣm ipſam tanto mundius agant enim iuſtus exactoꝛrationis reddende dominoꝛum at
eue quanto eos ſacramentoꝛũ altioꝛ pulcritudo peroꝛnat. q; ſeruoꝛum diuerſam penſat naturam animarũ. Elna
undi HBed qm difficilimũ eſt vtroſq; pꝛeſides ommia inculj noſcitur eſſe natura: quis ſit diuerſitas voluntatum.
. * &σα r) .. 2 — 5
i „g -)
7 A. znrr ☚. 1x) . /
.r 7“ r — 2 7 P P) . er=

Liber quintuſdecmus

HMec in domino pꝛeſidente aut rege regente maioꝛ anĩa

erit atq; nobinoꝛ:et in ſeruoet regulato minoꝛ atq; de
ſpectioꝛ. Mec fluuius diimmi ſangumnis fluensa oteſta⸗
te mittentis ſuos riuulos magis ad dños aut reges q;
ad eos qui reputantur infimi veriuauit. Cauest igitur
qui per iuſticiam tangit filum: potentioꝛem ſe patrem
babentem. Terreat᷑ intime vñs ſeruum imque pertra⸗

4 5„

ctans:timoꝛe illius qui ſuper eum habet ineuitabilẽ po ſ

vult eſſe ſubiectum. Cum autem ad pꝛoximum egreſ,

ſus fuerit requiſitus:ſeu requixere acu aliter iple coge
tur mediatrix erit iuſiicia chꝛiſtiana: caritate atq; Nxrita

te velut ſupernis atq; deiferis comitibus tociata. Sta⸗
tuit auidẽ inter requirentes et requiſitos: honcſta vti⸗
lia et ad rem ſeruicia ꝑtinentia/Et dabit weritati ſiate⸗
ram:vt omnia ponderet iuſta lance: ſiue artis ſiue cõ⸗
mercij ſiue pſonalis obſequnj fuerit quod tractatur. ⁊

* falſitate omnia mundabunt᷑ veritate libꝛante qo gerit᷑

teſtatem. reatoꝛ igitur omnium equalis dñs atq; re⸗ ommam eritate libꝛante
4 aritas autem virtutem loꝛicandi accipiet a iuſticis. 7
loꝛo amoꝛis frenabit oꝛa hominũ vt nolint vecꝑpe quo/

demptoꝛ omniũ. Moꝛd lis hominũ iuſticia qua inuicẽ

.

conuerſantur ſi non regnat in intimis vt plurimuʒ in

ext ernis obliquatur:vt ſicut eſt iniuſtus affectus oino

facit iniuſtos effectus: mſſi deſuper terreat iuſticie bumni
ens actus. Mam timoꝛe iuſticie ipſius erit potens uni

effectus:vbi latens eſt iniquus affectus. Hec erit aũt

tominum actualis iuſticia vt actus ſint legales nõ di/

co legis moiſaice:ſed euange lice· EUnde ipſius chꝛiſtia

ne iuſticie pulcritudo cheiſtifera oꝛnabit coꝛpoꝛis mot?⸗
ne ſint ſubiecti et beſtiales ratione carentes. cultũ di⸗
uinum oꝛdinabit ſcom voluntatem eiuſ qin cultum re
quirit Hec vero eſt colendi atq; ſeruiendi plena iuſticcia
vt taliter ſeruiatur ei atq; colatur a ſubditis dominus:
qualiter ſeruiri ac col mandauerit. Eteni gentiles vdo

latrie alumm ſic ſuis dijs atq; ydolis ſeruierunt ⁊ colu

erunt:pꝛout ab eis perceperunt in eceptiuis reſponſio

nibus. Zerreni etiam pꝛoceres ſcom iuuſticia

uis tales exigunt mene ES vero chꝛiſtiano cenſetur
ſciplina ſcripta repeziunt opera
diuine iuſticie:que ipſi deo ꝑer cultum expedit reddere
ꝛnabit habituʒ coꝛpis iuiticia chꝛiſiiana vt nihil ha⸗/

nomine. in chꝛiſtiana d

beat pperammniin ſupfluum.nihii appꝛobiabile vanita
ti:ſed qð decet hominũ ſtatus in de ghatione miſterij
Er deinde ad neceſſitatem ſolum cõmenſuratum faci⸗
et et coꝛwoꝛum quãtitati ſcõm loca calida et frigida:aut
regionum ex tempoꝛe necnõ ex aere varias qualitates
Nec ꝑpmittit ipſa iuſticia hiſironicum habitum chꝛiſtia
no:aut habentem ſcemata nouitatum/Mandabit etig
nõ ſolum per moꝛes ſed per habitum:a innidelibo chꝛi⸗
ſtianos eſſe ſecxetos Abſonum aũt fit a iuſticia chꝛiſtia
na:multicoloꝛia eſſe vſtimenta.inſinuãt enim animuʒ
multis varietatibus ſubiacere: qð non deqʒ chꝛiſtianũ
animum quem in ſolo chꝛiſto decet eſſe pꝛefirum: imo
cum ipſo in ſola cruce virtute confirum/ erbim auͦt
neceſſitati et opoꝛtunitati atq; honeſiati. cõmenſurabit
ñn ſocietatem degente inſupinabit ad deum vt ipſum
con ſideret deſuper inſpectoꝛem:ſi hominem non habet
ſua facta inſpicientem. Et ſi coꝛam hominibus in ma⸗
lo patrando iuſticiam pudoꝛem atq; verecundiam poſu
it. chꝛiſtiana vo celeſtes ciues docuit reuereri

iuſticia hominem eſſe bonum et vbilhbet idem vt qualẽ

eum publicum ſic et pꝛiuatum habeat:ſec ab re permit
tat fieri ocioſum. Videt enim iuſticia in ocio ſterili ſuo

rum complicum flendum exilium: et expoſitũ ſagittis

demonum et iaculis vicioꝛum. quem nitebatur per ſe

atq; virtutum tutelam eripeꝛe adactabit eum ad vtilia

minus vero implicantia menten/ Stucum wero ſapi
entie ſanctarumq; ſcripturarũ nòaſſero de genere actu
ekeiſatabit iuſticia chꝛiſtiana concite ad interioꝛa

quem interdum adduyit in actum: vt ibi ſedulus con /

templetur homo et viuat. et memoꝛetur et intelligat

atq; diligat. Homo enim pꝛeterq; angelus omni crege
ture excellentioꝛ factus eſt⸗Er ſemper iuſſicia monefa?/-

cit ibi hominẽ eſſe debere magis aſſiduum: vbi r fidẽ
aut quãcunq; virtutem aptius intendere poteſt in deũ

In coꝛpe ſane vires:in animo ſunt virtutes/uſiſciiã
chꝛiſtiana totum rationale ſubiectum ꝑ omnia cheiſto

vt ſeipſos opoꝛtet diligere: et trãſfoꝛmabit ininſibili di
lectionis arte animos cõtrahentium quomodolitbet vt

pꝛium. ſic etenim omnes illeſe krnapuntine

ipſis ſit vna voluntas.et cõmunis ſeruetur vtilitas. et
animus vnus in animũ tranfferatur alterius.et pꝛoxi⸗
mi cõmodum reputet ſuum.ipſius damnũ eſtimet ꝓi⸗
0τπ11 ſi

quideẽ iuſticia nexualis que inter perſonax relatiuas re⸗
lariue opidoq; requirit᷑:omnes nexibiles ⁊ relatiõe mo

rali viuentes iure certo et infallibili nectit. Ipſa nem

pe chꝛiſtiana iuſticia paretes ad filios poſt naturalis iu

ſticie inclinationem quodam grocioſo reſpectu gloꝛie o .

mni ꝓpꝛia deſpecta vtilitate inclinatione inclinat:flios
parentibus per gratie moꝛes ſubdit ad obedientiam fa

ctam:vt honoꝛent actu coꝛpig muneꝛe neceſſarie ſubuẽ

tiomis ad ſuſtinendũ ſenectam et fatuitati aduenienti

vniam danarf Pla viros vxoꝛibus iuſta intẽtione
cõneccit reſpectu ſoe et ben
nt ſed iuſte diligant:quis eadem eſt natu⸗

ne vilipende
= ne illudant q;;iis ſit durn magis inffrmo: ſua
der ne tecipiant quia fides eſt vna. Inſiruit ne wlut

equus et mulus in quibus non eſt rationalis intellectꝰ

umpetu libidinis rapiantur:in ens quas rationales eſſe
mt vroꝛes ſub viri

ſciunt et feminas chriſtianaſ/A

regimine, ne ipſos falſo amoꝛe diligant. debito reuere⸗
antur honoꝛe ne iuſta contemnant imperia maritoꝛũ.

Vniuſtis in animo non pꝛeſtent aſſenium:et in opere

cietatis et beneſicij pꝛolis.et monet

nullum effectum/ pſa frãtres fratribus ligat vinculo

gratie firmioꝛis q́; vinculo carnig eris federe
melioꝛi qᷓ; federe nature confederat:vt etiam interduʒ

—.

pꝛeſtata offenſio non diſiungat. Et multitudinẽ inter

dum magnam vnitim ꝑſeuerare faciet ſub modico te⸗
cti culmine:q;ᷓ in ſpaciolo lari fedus nature non ten uit
rios et nouercas parentali moꝛe in guberna⸗
tiõe atq; nutritura ſedulaq; cuſtodia.in pꝛiuignos atq;

priuignas dum ſubſunt wlut ad ꝓpꝛios natos inclinat/

puinnos et puinnas ipſis ſicut parentibus pꝛopꝛijs p⸗
cipue dum lex federis copulat et conſtringit honeſia et
Adita ſubiectione ſuppoluit Yyſ⸗ Parilitate quadã nõ
inequali amicis coniuxit amicos. reiecta mercede abie/
cto timoꝛe omni amoꝛis turpitudine propulſa de fini⸗
pus:abſq; cirographo in honeſte fidelitatis paciẽtia ſir⸗
ma vt vmus lvni reſpectu etiã mala plurima tolleren⸗
tur: priſcarum iniuriarũ reſutata memoꝛia licita et re⸗
lata ſubuectione humanoꝛum diuinoꝛũ vero clara cõ
ſenſione indiſſolubili propter deum vinculo caritatis.

Wñdommos ſerms propenſius facit intendere.vt e⸗
os non .

1deſpiciant in eo ꝙ ſerui ſunt. quia ſimiles in na
tura penitus ſunt:et gratiam chriſtianam non merito
ſed omnes per gratiam ſuſceperunt. et quoſ habuerũt

agd propꝛia ſeruitia foꝛtes et iuuenes cum ad illud per/
ueuneꝛint non abhoꝛreant:ſed foueãt debiles atq; ſenes

SS eruos autem facit ſius dominis adheꝛere fide firma

caritate non ficta. non ſpe mercedis ſed decentia oꝛdi⸗
nis. lege liberalitatis in ſeruitio debite honeſtatis. In
omnibus attend entes verum et ommum domini duͦ

N

ein
ne⸗
it
ſtel
bus
gto⸗
ſtae

ſitae
cogt
er
equi
ricq̃
tiane
lerla
gabe
leſt
locon
laer
ſucin
ſtoch
ſticia
oetl
etſun
tumm
ſente
ſie⸗
petr
greſen
keiuch
ſin
iuse⸗
rere
tisi
Ed
deu
ſor
luſt
per

ritie

ptae
lipo
Abet
kere.
umno
ental
Aten
Pins
mnent
one
koſee
Pin
hitſe
tise⸗
toof
icil
ſmi
Vir
me
ny
61
wid
kan

megec⸗ H
heag
PBN
n Sn
lcſtapnn
tiſtatee
ſne c,
n
gert.
tca⸗
lltet
Nüitgger
Lapon
eſineran
En
tinaster
litöen
Ppſdnn
Nungin
tughen
linmſſos
tentunt
ſreeſcbe
dbenien
Hintitore
„more
eſt ngeu
ſtmo⸗ſn
ne wlot
ntellect?
naleseſte
ſub .
lo teuete⸗
marttori,
dtin opere
ſ
Eris fcere
n intendg
dineinter
moctiotet
nontenuit
1gbern,
ſgnooarq
inchmnt/
oprioß
vneſtnet
llagano
le abie/
ad fini
ütiiſaa
ltollren
limer
oclnnd
Carttetis⸗
ee te⸗
Nesinne
hnmmerto
brerit
leder
Nezſees
ſteftm
Gent

n

do conſentit/
cra ex lawꝛibus repoꝛtanda diſtinguit. Ipſa cõſiderat/

2

ei ſeruiunt quem cõmuni vocabulo appellant patronũ

ne pꝛopter tpalem offendant eteꝛnum/pſa reges eru·
dit in regimine populoꝛum:populos humuliter ẽ hone

ſte ſubdit ad regimina regum opſa homines homini⸗
bus ciues ciuibus vicinos vicimis negociatoꝛes negoci
atoꝛibus artifices artiſicibu emptoꝛes venditoꝛibo iu⸗

ſta lege atq; honeſta conerſet e coi ſecenieri in eo

Smina uut pꝛimoꝝ recoꝛdatione parentum intet
eos ſeruetur equalitas.in eoꝙ ciues ſunt ciuilis cõmu
nitas:in eo ꝙ vicini ſubuentio cuſtodiaet honeſtas.in
eo autẽm ꝙ tranſinutationes rerum fieri opoꝛtet pꝛo/⸗
pter neceſſitates ſonnnũ illam veritatem iuſticiam et
equitatem.ſfidem operum atq; verloꝑ vnus ſeruet alte

ri:qᷓ; alter ab altero vellet ſeruari ſibi. Ponrtinrpi =
ler

cra non recipit aut per nephas non querit et acquurere
per falſitatem aut mendacium nõ eſtimat lucrum: ſed
graue damnum in perditione virtutum Tucri eni nul⸗
lus eſt fructus vbi animi ꝑditur virtus. Ipſa lucra re⸗
wꝛtare a turpibus rennint: lucrari ob turpia nullo mo

ſtudia ruſticoꝛum et artiſicum coꝛpoꝛe deſudantium et
ſtudia ſapientiũ in amimo laꝛantiũ et ſuſtinet ipia iu⸗
ſticia inequalitatem atq; diuerſitatẽ pꝛemioꝛũ ſicut et
operũ vt nec tantũ ſuſcipiat ruſticus coꝛpoꝛe deſudans
et ſtimulo boues agitans dum verſatur in ſulcis:quan⸗
tum ſapiens doctus aut legiflatoꝛ in cella ſedens ſtilo

ſententias ſcribens:dum verſatur in libꝛis atq; ſcriptu

ris/MNec eodem momẽto eque merebitur ars fabꝛilis:
vt 4 ericia cauſe ciuilis atq; legalis. Et q;;q; iudicanti et
pꝛeſidenti et decernenti ex iuſticia inhibeatur nõ vende⸗
re iudiciũ:ex eadem tamen conceditur extenuanticau⸗
ſas iuſte culpatoꝛũ iniuſte accipere pꝛemiũ. Et tãto ma
ius ex iſta qᷓ; ex alia latoꝛioſa pericia.quãto ſepe in coꝛpo
re reſeruatur membꝛum aut effugitur inhoneſte moꝛ⸗
tis imperium.dummodo legis iuſtum ſit patrocinium
et deuitantur ſeꝑ multa pericula et in poſſeſſionem re
deunt que videbãtur amiſſa.vnde iure pꝛsoueniũt ma
ioꝛa qᷓ; ex alijs pleriſq; ſudoꝛibus lucra dũtaxat ꝙ leges
iuſticie a pꝛopꝛio alueo non deriuentur: neq; in iudicio
peruertantur lucri cupiditate atq; concupiicentia glo⸗

De iuſticia chꝛiſtiana

rie/ecnõ pꝛohibet chꝛiſtiana iũſticia omnmibus iuriſꝑe
ritis vt cauſas iniuſtas ad tuendũ non ſumant:aſſum⸗
ptas rẽnuant. offerẽtes ceſſare cõmoueant ſi ante libel⸗
li poꝛrectum litis conteſtũ:calumnia iuramento aut qͥ
libet puneto cognouerũt aſſumptas cauſas veritate ca
rere.Alioquin triplici contritione conterensur quia de⸗
um offendunt omnium inſpectoꝛemęet accipiunt a cli⸗
entulo munera.et ei cõtra quem agunt inferunt dãna:

ad reſiituendũ quibus obligat chꝛiſtiana iuſticia:ſi am
Mia ſcom

plius pꝛoceſſerint in iniuſta cognita cauſa

menſuram etatis valit udinem coꝛpis animi virtutem

pꝛouehit tenere pueros ne deſic ant in via.ſi plus debi

to fecerit laaregzrte agitat iuuenes ne detineant
ab inertia et animi virtute marceſcant/pᷣacifice pꝛotra⸗

hit ſenes cum lumine rationis et indulgentia declinã⸗
tis etgie rn feminas verecundia vehemẽtiori qᷓ; vi
ros frenat.ne ſi equalis eſſet audacia tota turparet᷑ pu/

dicicia et ſalutis ſtudium obicem pateret᷑ peſſimum: ſi

ſimili audacia in viros ipſe pꝛeſumerẽt ſicut in eas ip⸗
ſi viri preſumunt pſa iuſticia coqptat eas ſcᷣm virtu
tem atqʒ fragilitatem:vt alique viuant in decoꝛe incoꝛ

rupto nature:alique tradant᷑ coniugio ad beneficiũ pꝛo
lis ⁊ humane ſocietatisjad multoꝛũ conuementiam in
vnione caritatis. DPlerũq; vero tradantur in diſcoꝛdan
tium federe ad vinculum pacis.Alique ſolute a lege vi

Xdℳrnmtn. -—
W bn k. CQ.— Se . — * Borrd

. —
7 2 1 . n

ſeu ſubuũentio q; ad alios Homines.niſi ſcialiter eſſet
ſeceſſitas ꝙ; tunc non faceret illa nature cémumitae:

ſed que ſubintrauit ſpecialis neceſſitas. In eo autem

—

ri:oneſte viuentes viroꝛum leges non repetunt. Alliqᷓ

iterum et cetera et deinceps ſi expedit retardantur per
matrimonij leges placitis in eis. ne vꝛantur igne cõcu⸗
piſcentie a tq; libidmmis:et ſequatur pꝛeter iuſticiam tur
pis commixtio atq; coꝛruptio carnis. Aliquas abſcõdit
mũdo aliquaſobtexit welamine pulle Opſa iuſticia chꝛi
ſtiana omnibus ſe coaptat ſicut euangelica doctrina vt
idem ſit modus et oꝛdo loquendi: quod nondũ in hoc
euangelium diffiniuimuſ. IYpſa pꝛofecto eccleſiaſucos
viros et omnino a mundo abdicari atq; viduari volen
tes in eccleſia oꝛdinat:et qualis debeat eſſe ipſoꝛum vi⸗
ta declarat Opſa pꝛelatos eccleſiaſticos ſubditis domi
natione non alia ſed pia et thoſebica dominatione pre⸗
ponit:ſubditos pꝛelatis eadem pietate ſubnectit.Et qᷓ;
uis non ita per omnia fiant que mãdat et oꝛdinat chꝛi⸗
ſtiana iuſticia.nihilominus in ſe firma manet et vera:⁊
ꝙ non fit non eſt culpa iuſticie ſed noſtre nequicie volũ
tatiſq; peruerſe.Nam ſi omnes hemines oculos clau⸗
derent ad delectabile lumen ſolis.non tamen ſol minꝰ
ſuis radiaret in radijs:nec vmbꝛam ſuſcipit ſi non con
ſpicitur.nec clareſcit pxramplius ſi videtur. Sic eodeʒ
modo in ſe atq; ſuis intelligibilibus ratiombus manet
chriſtiana iuſticia:etiam ſi nullus eſſet qui faceret iuſti⸗
cie oꝑera. Omnis virtus habet intelligibilem claritatẽ
et infallibilem veritatem:que ob defectum bene actiuo
rum aut ob impꝛobitatẽ male agentiũ nunq; in ſua na
tura palleſcit:imo ſemper euenire ſolet vt virtus a con
trarijs magis inclareſcat.et eo ſplẽdidioꝛ appareat quo
iuxta poſitum habet aduerſum.
Caapitulum II O”MM
Reuiloquio multa conflauimus.ſed pꝛolixioꝛi
b ſermone de conflatis aliqua digeramus:vt ſta
tus iuſticie chꝛiſtiane pateat oibus qui de chꝛi⸗
ſtiana cõmuni vita ſcientiam querunt. Meceſſitudineʒ
qua relatiua pꝛima conditio refeꝛtur ad muicem patris
ad filium.filn ad patrem:ſic iuſticia chꝛiſtiana declarat.
Pater homo.aut homo pater:duo inſinuant cũ dicun⸗
tur. Elnum ad ſeipſum alterum ad aliud. homo ad ſei⸗
pſum quilibet.ad ſinium vero pater.d ſeipſum nullus
eſt filius neq; pater ad ſeipſum homo ad alium non re
fertur:miſi conſideratione nature cõmunis et ſimilis.
vnde tota naſcit᷑ inter homines dilectio naturalis. In
ter ho mines et animalia dilectio naturalis eſſe non po
teſt:quia nulla ſimilitudo nature rationalis vnde red/
ditur et recipitur incipitur et rependitur ſubſtantia di⸗

lectiõis. Et dignius eſt atq; nobilius hominem eſſe qᷓ;

patrem et filium eſſe.nam homo nomen eſt ſubſtantie
pater vero neceſſitudinis aut relatioms. O hemo ſit
ſolum oꝑatur deus cum oꝛdine nature: ꝙ ſit pater pꝛo
pagatio qua fit ex ſemine homo.ρ ater ad hominc:ho
mo non refertur ad fihium:pat er quoq; nõ refert᷑ ad ho
minem. In eo tamẽ ꝙ dicit ur homo pater duplex erit
relatio.q;uis vnus dicatur impꝛopꝛia:vt homo qð no⸗
men eſt ſubſtantie referatur ad hominem cõmunitate
nature:pater referatur ad filium reali relatiõe. Nullus
nempe homo eſt in eo ꝙ filium habet ſed pater. Et ne
mo pater eſt in eo ꝙ homo eſt: ſed quia filium habet Et
nullus homo eſt quia patrẽ ha bet:ſed filius. In eo ve⸗
ro ꝙ homo refertur ad hommem cõmunitate illa natu
re.Non igitur mag ad filum aut ad patrem erit amo⸗

Nter refertur ad finum. fſius q patrem. erit amor
actus et erhibitio ſpecialioꝛ:pꝛout in oꝛdine ꝓpagatio⸗

nis humane. Ita vnus vmus eſt filius: ꝙ nequit eſſe
CLi 2

EA 2

–
20 7

Liber quintuſdecimns

ter in filio potẽter poteſt efficere:ſed hoꝛtabitur verbis
eum inuitabit bonis exemplis et in expedientia rei: cen

alterius. Et natura ita in oꝛdine ſuo vni cõmiſit alen⸗
dum atq; fouendũ eo ꝙ filius eſt ſpecialis qð non oĩb-
alns. q;uis ſit homo nature cõmunis:eo ꝙ ex inſtinctu
quodam occulto nature in experientiam ducto hanc le
gem animalia terreſtria et volatilia ſeruant. Ac per hoc
lomo pater magis diligit atq; diligere debet hominẽ fi⸗
lium quia homo rationalis eſt q; ꝙ ſilius eſt: qo ipſa ra
tio ſpei qua filius nutritur a parentibus docet. Nutri⸗
unt atq; nutriri mandant parentes natum mfantẽ ra⸗
tionis expertem vagientem fandi impotentem.opera/
di virtute pꝛiuatũ.expectantes in ſpe qad etatem vni
at rationis:qui quãto laboꝛe atq; ſiudio enutritur ipſa
rei erperientia magis clamat. Qui cum ad annos in q
bus vigoꝛ rationis conſueuit inſurgere.ac etiam plus
addito tpe permittẽte deo adhibita nutritura ꝑpductus
fuerit:ſi omnino ratione careret qð pꝛobabiliter noſce
retur. et excepta effigie virtus illa non adeſſer humana
nonne infra beſtias talem natum cõputarent parentes
nec eum diligerent pocius quia filius carentem virtu⸗
te ſeu ratiõe qua vt homo fulgere deberet. Magis vero
dolerent quia ſic natus eſt:et tanto ſtudio ad nutrien⸗
dum atq; fouendum deſudatũ eſt. Pꝛeferrent ſibi one
riferum amimal in amoꝛe in con ſideratione vtilitatis.
quem pꝛetuliſſent oĩibus animalibus quantũcunq; vti
hbus. etiam damna inferẽtibo ꝓpter vſum humane ra⸗
tionis Quantus ſit doloꝛ tibi talis eſt oꝛtus vbi amen
tia in homuubus ſequitur. vbi totaliter ſuffocat᷑ ratio⸗/
nis iudiciũ.vbi hec ſunt doloꝛ quotidianus inclamitat
Et ſalomõ dicit. Nec pater in fatuo filio letabitur. Et
iterũ. Ira patris eſt filius ſtultus:et doloꝛ matris que
genuit eũ. Et alibi Doloꝛ patris filius ſtultus. Et tra⸗/
derentur tales ſubito aut paulatim exicio niſi crederer̃
hominem occidere qð eſſet homicidiũ facere.qð penitꝰ
opoꝛtet timere. Si autem deo ꝑmittẽte quod eſſet im
poſtibile non gmittente: vnq; in oꝛdine ſuo exoꝛbitaret
intantũ natura ꝙ humanũ ſemen in loco coagulatiõis
atq; generationis ſuſceptum ad figuram carnis aut al⸗
terius ſpeciei animal ſoꝛmaretur.oꝛtũq; ſic exiſteret ra⸗
tionali anima carens. animalis nõ mutata ſigura.neq;
ſubſtantia:certum eſt ꝙ parentes filium haberent. ſed

hominẽ finum non haberent.nec hoc animal magꝭ dili

gerent quia filius eſt:q; ſi homo fuiſſet.Et ſi haberent
aliquem verum homm filium abſq; dubio ratione di⸗
ctante pocius amarent in ulo humanitatẽ non con ſide
rata filiatione q; in iſto animah filio filiationem nõ ha
hita humamitate. Iſta vero vtrum contigerint aut cõ⸗

tingent non eſt noſtrũ diſſerere: tamen veriſſimum eſt

poſſe contingere Mihilominus Iuce clarius pandut po⸗
cius homine diligendũ q; filium q; parentem.ſed quo⸗
quomocddo ſe habeat oꝛdo rei iſias duas neriones ſeu re
lariones.ſi altera earum relatio dici poteſt.et hominũ
parentum et filioꝛum ad regulam et relationes chꝛiſti
ane iuſticie deducamus:addentes ad has et alias chꝛi /
ſtianitatem. vt in omnibus ſit iſta conſid eratio triplex

pꝛo agendis:humanitatis neceſſitudinis a chꝛiſtianita
tis/Igſtur homo pater cheiſtianus homim fi io chꝛiſti

anò hamanitus pateꝛnaliter chꝛiſtianice referatur vt

lagis moꝛum q; poſſeſſionum habere velit heredẽ: et

omnimode Eru eum ad ſiatutum ommnium bea⸗

cum finem. Studebit ꝑpꝛotinus et ius cõſerua⸗
in filio diuinam imaginemqᷓ;ᷓ paternam.ex illa nuc;
homines ſumus:ex paterna vero quandam ſimilitudi⸗
nem figure viſibilis gerimus. Ex illa tota noſtra intel⸗
ligibilis pulcritudo cõſiſiit:ex ſimilitudine nihil vemit᷑

ſinon allire get ſedulus pater in filiot ad eandẽ ma

neat imaginem qua vt homoeſſet accepit. Nee

ſuram adiiciet diſcipliſe. lſpiciet pater mium elegan⸗

tem et ſapientẽ et conſolabitur: quia gloꝛia patris eſi ſi

lius ſapiens.Elidebit eum inter ahos inſignem et leta

pitur. ſed hoc modicũ dixerim miſi virtus chꝛiſtiana de⸗

fuerit. Male pater de filio gaudebit in tẽ poꝛe.ſi ob im⸗
pꝛobos moꝛes baratrabilur in infernum: chꝛiſti

Aciente Nirtute o nutriat pater ſinum ad ſeipſum.
ſed ad deum qui patrem creauit et finumſicc ad ſuum

honoꝛem aſſcribat ꝙ filij ſui ſunt: magis vero gaudeat
ꝓa deo creati ſ rgenct intendat vt magi ante
deumq; ante ſeipſum maneant Goroſet es
res humanos filij patres: et ab ipſoꝛum infantia vtiia

et moꝛibus patrie velint atq; verberibo ſepe cogunt eſle
retooer ſi modicũ exoꝛbitauerint turbulẽta facie ar⸗
guant.iracundis verbis coꝛripiant. Et alios aptioꝛes ꝑ
imperium reſerant m exemplum: vt in eis reaccendt
ad placitos moꝛes Kiamn Conſtcrabunn ſepe totꝰſta
turã perſone Et ſi defuerit in eis optata in homimbus
quantitas:ſi obliquitas affuerit oculoꝛum.ſi decẽs nõ
erit flauitas capilloꝛum.ſi omnia membꝛa ꝓpoꝛciona⸗
ta non fuerint:ſi coloꝛ ineptus.ſi balbutiens in lingua
reſonabit.ſi mutitas.ſi ſurditas.ſi cecitas.ſi ariditas.ſi
claudicatio.ſi ſterilitas aſtiterit.ſi pauoꝛ inſidebit ĩ ani⸗
mo.ſi non erit audax ad pugnam ſitolerabit ex puſilla
nimitate illatam muriam vtiq; contriſtabũtur paren⸗
tes:et inſurgent animo contra deum ⁊ querimonie vr
ba in eum ſepꝑe diffundentmaledicent ipſi naturep eo
ꝙ in aliqua parte defuerit· Et conabuntur intent? wr
bis et peritia artis alioꝛum exemplis adhibitis ſepe ma
giſtris auctoꝛem deum vincere ⁊ m filijs oꝛdinem mu⸗

tare nature delaturam totius coꝛpoꝛis ſepe pꝛoſpicient/

eſuper a latere ante et retro/vt ſi placita delatura non
fuerit tentabunt mutare ꝑ eoꝛum audaciam immuta⸗
bilia per naturam Tradent eos muniſterijs iuxta etatẽ
atq; conditiões ſiue militaribus ſiue ſcripture ſiue ar
tis aut alterius negocij. Et ſolum inhiabunt vt cũ eis

aut poſt eos moꝛtuos ipſi poſſent in hoc mũdo vmbꝛas
tico eſſe diuites:et terrena felicitate kigese. ẽdõ mi

ſeri parentes imo wſſtroꝛũ filioꝛũ atrociſſimi ꝑpempto⸗

res. Iſia odioſa mala in filijs non negãt eſſe homines

aut nilios.aut weros chꝛiſtianos ſi aſſunt.nec iſta in fili

is expetita bona ꝑuertunt has neceſſitudines ſi non aſ

ſunt. Cur enim factum eſt matrimoniũ niſi fnopte b.
lem.pꝛole igitur habita mariti cur abhoꝛrentur. Iſta
lona quare queruntur Non enim iſte inepte coꝛxꝛum

q̃litates aſſilentes in hominibus aut indiſciplinatões

adherentes in patrialibus moꝛibus obſuterunt nõ ho
mines eſſe filios ſimiliter chaſtianos/nam lomo nõ
dicitur ex coꝛꝑe aut ex ſuis quibuſlibet qualitat bo aut

er inherẽtibus moꝛibus aut ex acquiſitis felicitatibus
tempoꝛis defecturi. nec filius ⁊ chꝛiſtianus. Sed homo

dicitur ex aĩa:in qua non in coꝛpoꝛe ſtat maieſtatis ima

go. Et ſcom animã non ſcom coꝛpus aut qlitates eius

bomo factus eſt ad imaginem dei. emoꝛia ſiquidem
et intelligentia ſiue ratio et libera volũtas hominem ab
alijs anmnalibus diſtinxerunt:mon ſenſus coꝛpis ? coꝛ⸗

poꝛum qualitates aut huius tempoꝛis queſite felicita⸗/
tes Sine omnibus his ad imaginẽ dei conſtit uitur ho

mo. filius etiam non naſcitur ex his ſed ex virtute traſ
ducis. Perminime wro ex his conſtituitur chꝛiſtiani⸗
tas quam ſolum conſtituit vera ⁊ ſacramentalis fides
et ipſoꝛum moꝛũ poſſibilium veritaſ.et qð magis angit
audientiũ mentes vltimus et beatficus finis non da⸗
bitur hominibus aut filjs quomõlibet qualificatꝭ aut

õ . 5 x1

= ,r — . —.*

filie
tat
ſau
amd

ſep⸗
Or

nen
fi

we
NW
Ronn
riseſi
netlen
anad

tune
dp

dſaum
uceat
Mante

raypee

gunteſe
Ahreer,
Mrnon
aengaͤt
Rtorbſz
binbos
Wgrd
vocon
Snnlingi
ncitnsſi
lebitiann
r pufflla
urparen⸗
moneyer
turepeo
lentwr
ſepe ma
lemmo’
oſhiceent
turanon
ſmmuta
ta etae
ne ſinenr
cheis

lopnbas

Gamm.
lpempro
hommnes
ſtain il
ofinonatl
opterpe
n d
ewrtum
inares
ntnoto
o no
b aut
taribos
dd bono⸗
inisime
Nteseius
ſguiten
inemeb
gogton
eſelicu⸗
tviturto
nutentii
Puſtmni
nisſcss
Gonnt
vſen
ſott

.4

.

4

quos ipſos infoꝛmare parentes

—

£ . N XANN

eſ iuſticia chꝛiſtiana

quacunq; felicitate terrena ſuffult:ſed puriſſimis chꝛi⸗
ſtianis.Quã ꝑuerſa igitur carnalium parentum cõdi/
tio ſi eos rationis claritas non illuminat/pꝛofecto enĩ
melius eſſet cuiuſlibet hoꝛrendiſſimi animalis habere
aut geſtare figuram et eſſe vere rationis cõpotem chꝛi⸗
ſtianitatis particixom:qᷓ; humanã habere foꝛmà foꝛma
tam foꝛinſecis qualitatibus pfunctoꝛijs felicitatibus
fultam rationis exꝑtem et chꝛiſtianitatis exoꝛtẽ. O mi
ſerum gaudium parentum:de bono pfunctoꝛio filioꝛũ
O nephanda parentũ amentia:qui ſepe pꝛop:tjs natiſ
cauſa perditionis exiſtunt. Et ſeꝑ ſimul cum filns tra⸗
duntur gehennalibus flãmis Oà parentes nolite pꝛo ſi
lijs animas ponere.nolite vos obligare ad eternitatem
penarum pꝛo tpali gloꝛia filioꝛum, Ele parentibus qui
ſilios pocius ſubalternant ꝓpꝛijs impijs qᷓ; diuinis Cle

qui eos non coꝛripiunt ſed perperam agunt, Coꝛripiũt

parentes filios ſi delinquunt in moꝛibus humanis. ſi
lentio wro pꝛetereunt ſi moꝛes chꝛiſtianos atq; ratõis
moꝛum puerſitate peruertunt/Ab alio igitur exoꝛdian
tur pꝛincipio.inde patres filijs ſuis non terrenã ſed re⸗

Kni celoꝛum doceant vꝛbanitatemet celeſtibo atq; chꝛi

ſtianicis moꝛibus non humanis faciant inſignitos per
illos nempe ſemper deo ⁊ omnibus ſupernis ciuibo per
placita facimus:p iſtos moꝛtalibus hominibus cõpla⸗
cemus.non ſem

ſplicemus/Mꝛoinde iuſticia chꝛiſtiaa que parentes et/
filios artioꝛi et ſanctioꝛi lege gratie qᷓ; nature confede⸗

rat.ad hoc exagitat patres vt ſrilios ſuos cautos a malo —
Abꝛa

ſacant.xet ad bonum reddant pamplius aptioꝛes.
am duos ſilios habuit quoſ erudiuit in timoꝛe atq; cul
tu vnius dei et eos ad dei pꝛeceptũ circũcidit.ſed vnus

repꝛobatus alter acceptus eſt:vt non ſit culpa bonoꝛuʒ

parentum malicia filioꝛum.ſed bonitati filioꝛũ occaſio⸗

nem pꝛeſtat bonitas a doctrina parentam Aſaac duos
ſilios habuit gemellos quos in dei timoꝛdweultu ſimi
liter erudiuit.et in benedictionibus quibus eos bene⸗
dixit.pꝛeter id quod allegoꝛicum eſt:moꝛalem dedit vi
uendi noꝛmamet conuerſandi foꝛmã. Benedicens yſa⸗
ac iacob:qui benedictionẽ maioꝛi ſurripuit pꝛedoctus a
matre dixit. Det tibi dominus de roꝛe celi et de pingue
dine terre abundantiam frumenti vini et olei:et ſerui
ant tibi populi et adoꝛent tetribus.Eſto dominus fra⸗/
trum tuoꝛum:et incuruent᷑ ante te filij mattꝭ tue.Qui
maledirerit tibi ſit ille maledictus:et qui bñdixerit tibi
benedictionibus repleatur. Optima eſt iſta benedictio
ex parte patris benedicentis effectiua verex parte dei
pꝛopter merita patris:ſic enim deus faciebat vt patri⸗

omnibus ſed interdum pluribus di

amus quales moꝛel pꝛ filijs debent de ſiderare:aut ad
nte celi inculpatã vi
tam ſignat que eeleſtibus ciuibus placet:qui deo in ſu

pernis ſermiũt inculpate/Ros celi eſt inuiſibilis gratia

Mos celi eſt contemplatio ſupernoꝛũ. Ros eſt mentis

⁊ omniũ in chꝛiſtiana vita labvꝛantium intuitus celeſti
um pꝛomiſſoꝛuʒ.os eſt gratia que percipitur in ſacra⸗
mentis.quia eſcenden te manna in eſerto wſcecebat
pariter ⁊ ros Pinguedo terre in tribus ponitur in fru

mento oleo et vino.rumenti abundantiã nullus ha/⸗
bere poteſt:nmiſi ipſum frumentũ pꝛius moꝛtificet̃ Sal

uatoꝛ enim dicit. Niſi granum frumenti cadens in ter
ra moꝛtuum fuerit:ipſum ſolum manet.Si autẽ moꝛ
tuum ſuerit:multum fructum affert. Et agricultoꝛibo
ipſa experientia docet. Abundantia igit᷑ frumenti:abun
dantiam moꝛtificationis excedit. Igitur ſi abũdare vo
lumus in diuitijs ſpiritualbus:viuamus mũdo moꝛ/⸗
tui.Apoſiolus Moꝛtui enim eſtis.ſed vita veſtra abſcõ

—

RZ . 1,- ₰ — —

dita eſt cum cheiſto in deo. Et ſiatim ſubddit. oꝛtifiea
te membꝛa veſtra que ſunt ſuper terram ad aptitudinẽ

peccatoꝛum.Alibi etiã dicit Et vos enſtimate vos moꝛ
tnos eſſe peccato. Uerum igitur pater debet deſiderare
filium moꝛtuũ peccatis ⁊ llecebꝛis ſuper terram: et vi

entemer qui omniũ emit vitam ⁊ dat omnibus vitã
(Elinia

undantia eſt leticia de virtutibus nõ de rebus
mnam vinum letiſficat coꝛ hominig. Abundãtia olei mul

titudo eſt pietatis et miſericoꝛdie in pꝛoxrimũ/Serui⸗

cia populoꝛum et adoꝛatio tribuum ad id refertur ꝙ ta

liter viuat ꝙ cuncti eum pꝛopter virtutem et purũatẽ

vite ac innocuam conuerſationẽ venerentur.HNõ enim
tantus patriarcha iſta filio male viuenti optaſſʒ Et do
minatio ſuper fratres: ſimiliter dicitur pꝛopter aliquod
inſigne virtutis Incuruatio filioꝛũ ſue matris hoc pꝛe
tẽdebat ꝙ; ſubiectos habeat omnes motus coꝛrupte na
ture:que omniũ mater eſt pocius vᷣo nouerca crudelis
MOeaũt ſibi maledicens malediceretur et benedicẽs be

neldiceretur:ad rectitudinẽ et ſoliditatẽ vite retoꝛſit:q̃

ſi dicere welit. Si recta et ſolida vita ſi maledicitur ma
ledicens maledicetur. quia eoipſo maledicens maledi⸗

citur quo iuſtoꝛũ vite maledicit.aut ſi homo non appꝛo

pinquat iuſto non repoꝛtat exempla iuſticie atq; virtu/
tis:qð ad ſue maledictionis cumulum accreſcit. Bene
dicẽs recte atq; ſolide vite benedicitur:quia magna eſt
rectitudo bene ſentire e rectis. Et pſalmiſia dicit. Ge⸗
neratio rectoꝛum benedicetur. Ecce illa que parẽtes ſu
is debent optare filijs. Iſta ſunt in quibus eos debent
inſtruere vt intendant ſuſpenſo animo et vigili mente
mceleſtibus: vt velut moꝛtui mundo et peccatis viuãt
vt ſolum leticiam gerant ſpiritualium et inunſibiliũ v
noꝛum. vt ſint miſericoꝛdes in pꝛoximũ. vt ſit innocua

Vita generatione digna vt virtute ſit ommno inſignis

vt dominent᷑ motibus malis.vt vita ſit recta ſolidica⸗
tem iuſticie habens. Si autem habuerint filium delin/
quentem in eſau preſignatũ redeuntẽ de ſiluis vmbꝛo
ſis et vnatione ſilueſirium ſcilicet peccatoꝛum etiam
benedicendo inſtruant.vt ſit in celo cõuerſatio mentiſ
eius.et virtutibus repleatur.ſed ſibi addatur gladius:
vt ferus pater tali fino dixit. Viues gladio Vlt ſi aliq̃d
deliqunſti aut cõmiſiſti nephandũ in te impunituʒ eſſe
non ſinas.ſed pcute gladio punientis iuſticie:ne incur
ras gladium eterne ſententie. Mec pater dicat filio pec
catoꝛi.non ſibi blandiatur in peccatiſ:intuitu peruerſe

dilectioniꝗ/ Yacob verõ benedicens dodecim finos ſin
os docuit

itos moꝛes arguitq; peruerſos/ Et moiſi
mandatũ eſt.vt pꝛomulgaret populo:vt omnes patreſ
dicerẽt filiis mirabilia que pꝛo eis fecit dominus in egi
pto.Quia ſic mandat parentibus beneſicia dei et om̃ia
opera redemptionis noſtre:ad memoꝛiam reducere ſi⸗
liosum.H etiam pſalmiſta ait Quanta mdauit pa
tribus noſtris nota facere ea filijs ſuis vt cognoſcat ge
neratio altera. Filij qui naſcentur et exurgent et narra⸗
bunt ſilijs ſuis vt ponant in deo ſpem ſuem. et necob⸗
liuiſcant᷑ operũ dei et mandata eius exquirant. Tota er
go ſit ad filium paterna intentio in rememoꝛatione be⸗
neficioꝛum et operũ dei vt ſpes tota ponatur in ommũ
creatose: quia malechctis dornoqui confidtt in homĩe
et ponit carnem brachium ſuum. Et mehius eſt ſpera⸗
re in domino:q; in aliquo mundi principe. vt non obli
uiſcantur operum et beneficioꝛum dei:ne ob ingratitu
dinem atrociter feriantur quod ſepe noſcitur factum.
Et exquirant de mandato quia in ipſis retributio mul⸗
ta:qua nullus terrenus pater pro ſuis cuſtoditis man
datis ſuo filio valet rreErmrunttonion iõ dici
ad patres. uſtodite filios veſtros vt mãdata domini

U3

NN

Niber quintuſcecimns

meditentur. quando ſederint in domo. quando ambu/· Peetermittantur dei pꝛecepta: quoniam in ipſis eſt vita
lauerint quãdo accubuerint atq; ſurrexerint:ſint oftii· onebant filios ſuos dilectoꝛes reipublice ne pꝛece/
no eruditiones patrum ad filios atq; madata paterna pta contemnerent auguſtoꝛũ. et reſpubuca non inqui⸗ 4]
vt omnino et infallibiliter obſeruentur diuina. Man etaretur. pꝛo eo qad notam aſſcribebatur peccatum in 8
datum domini acceperunt parentes: ne filis darentur republica filioꝛum Et ſciebant ꝙ non peccabant impu KZRWũ
vroꝛes de populis repaobat, et ne filias ſuas darent fi ½ ne: qui contra mandata facerent auguſtoꝛu. Et in ma⸗ nn
lijs alienis. ne ſeducat᷑ filius amoꝛe vroꝛis: et Flia ira? Gatoꝛum cuſtodia ſuosuim filioeumn vitam tacite pꝛeui⸗ 4
el decipiatur ab amoꝛe mariti ad dolatriam iam inſtru debant me mandatoꝛũ pꝛeuaricatio fieret extinctionis 8
cti. Ut poſtea ſequant omniũ creatoꝛẽ pꝛouideat pater vite occaſio. Deoinde ſiparentes vitam viligunt filio/
lonam vroꝛem ſiio et filie iuſtum virum. Per chꝛiſtia rum ad obſeruantiam diumnoꝛum mandatop ipſos in⸗ “?
nam vero iuſticia altius intendentes caueat omnis a ſtruant et inducant. quoniam ini ſis eſt vita non tem ſie
ter ne artem aut ſcientiam pꝛocuret filio cuius occaſio Ppoꝛalis ſed eterna. Et ſaluatoꝛem diriſſe ſcriptura com ES
ne coꝛ eius a domino auertatur et ſequatur vi non o⸗ memoꝛat · Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata Et è“ . tol
nam deducentem ad teterrimas ſedes uſtodiat ſimi iterum interroganti quid boni faciam et vitan eternaʒ ren
liter filiam ne peſſimo viro tradat viuenti preter iuſti⸗ poſſidebo:reſpondit. Serua mandata Si diligunt rẽ
ciam chꝛiſtianã. et ne aliquo implicetur amoꝛe quo do⸗ publicam manere quietam: iſtam ne inquietent filij p⸗ Du
mum fedet paternam: magis autem perdet animã ſuã moneant veri patres. Nam nulla reſpuplica wrioec u
aut ne aliquo erroꝛe maculetur ad quem ſexus mulie⸗ quã oꝛdinat iuſticia chꝛiſtiana in qua nulla eſt acceptio ſi
rum eſt pꝛonus. Vnde per ſapientia dicitur- Filie tih Rſonarum. ſed virtutumet actionũ iuſtarũ. Si notari er
ſunt ſerua coꝛpus illarũ:et non oſtendas hilarem faci timent in crimine filioꝛum acſi er eoꝛum incuria vene⸗
em tuam ad ulas. Trade filiam: et grade opus feceris. rit. aut er imitatione que agitur in exempls. magis ti/
Qins- ei homini ſenſato daillam Anna ſterilis filium poſtanlla meant ſi fili ereoꝛum negligentia viuuna mandata nö
uit a domino. et ſtatim poſt ablactationem domino tra⸗ ſeruant: vbi notam incurrunt in conſpectu ſummiau we
telchana in voto et facto conſenſit. Etenim aliter ipſa catum apud eum pꝛeterit impunitum. Et vitam eter n
nequi ſſet. Et maluerunt ambo pꝛiuari conſolatione nam pꝛouideant filijs in mandatis diuinis: quam nan gr
lij oſtulati vt cõſecrarent eum domino: q; ipſum ſcom ciſcuntur in humanis/Iires alſas mMonitiones bius ”
cõmunem moꝛem parentũ affectu filiali retinere in do pater ſubiungit vt oſt ndatur quid patres et quam v- eri
mo. An quo foꝛma pꝛerogatur parẽtibo: vt ſuos filios banitatem patres debeant pꝛouideꝛe in filijs:et quales nnn
non ſibi ſed domino debeant dedicare. Ele pꝛofecto pox ſilij manere debeant in ſeipſis dicẽs. Er ſubſtantia tua en
rentibus qui ad ſeipſos non ad deum pꝛopꝛios natos fac elemoſinã: et noli auertere faciem tuam ab vllo pau . M
= enutriunt: et erudiunt humanis nõ celeſtibus diſcpli Were. Na enim fiet: vt neca te auertatur facies domini tem
C. 0 nis. Hely coꝛrectus e a domino quia non coꝛripuit m AQuomodo potueris: ita eſto miſericoꝛs. Si multum doe
lon fuos ofni et phinees. qui ꝓpter gulam et luunam tin fuerit: abundanter tribue. Si exiguum fuerit tibi⸗ 62
populũ diuertebant a cultu dei:et ipſe moꝛtuus eſt tur etiam exiguum ibenter impartiri ſiuce Pꝛemiü enim i
. piter et fili eius Yob pꝛo ſii fiins offere at deo ſacri tonum tibi theſauriſas in die neceſſitatis.quoniam ele SW
Hicia oꝛationũ et qhoꝛum ad dei cultum ptinentium · ſi moſina ab omni peccato et a moꝛte liberat: et nõ patie⸗
foꝛte frlij eius aliquando peccarẽt. ſimilter et monebat tur animas ire in tenebꝛas. Fiducia magna erit coꝛam
ne vnc offenderent: pꝛo quibus offerebat holocauſta. ſummo deo elemoſing omnwus facientibus eam aAltte 0
ð ſi aliquando offendiſſent Vlerus affectus paternalisẽ de tibi fili mi ab omni ſoꝛnicatione et pꝛeter vxoꝛem tu
ad ſilum ne cum veo habeat viiioꝛti t mediatoꝛ in⸗ am nunq; patiaris crimen Gre Buſkkian nunq; in 4
r r um ec num pater efficitur. vt vnus alterum ha⸗ tuoſenſu aut in verbo wominati pmittas. In pſa erm 2
P . eret acceptum. et alter alterum haeret nn placa ſumpſit imicium omnis perditio Aincunq; tibi aliqd 1
tum. Hihilopendit pater diligere filium omniũ amo operatus fuerit ſiatim mercedẽ ei reſtitue. Et merces 2
rem in eum enimo paruipendit/ſia do non diligat qui mercẽnarij apud te omnino nonneatact alio tg
creauit atq; redemit. Pꝛocurant humani ſepe parẽtes oderis fierl tibi: vide ne alteri tu aliqua do facias/Ma 4
natis ſuis regum et terrenoꝛu pꝛocerũ amicicias: pabi nem tumm cum eſurientibus a egenis comede:et e ve .
narie onmnimode finem. pocius vero pꝛocurare xeberet ſtimentis tuis nudos tege. anem tuum vvinumtu A
Leniuolentia regis regum vomini dominantiu omni um ſup ſepulturam iuſti conſtitue:et noli er eo madu⸗ ſe
Ch.b. ñne carentect6hiãs ſilium erudiint no ad ſe ſed ad coò care a bibere cum peccatobus/ Conſilium aute ſemn D
W ditoꝛem eiubret docuit eum vꝛbanitatem regni celoꝛũ a ſapientibus perquire Iñ onm tpe benedic veumer h
et illoꝛum moꝛũ irrepꝛehenſibiliü. magis vero expediẽ pete ab eo vt vias tuas virigat:et omma conſilia tua i.
e nenienl earnalts pater conſerre no nonitt Wlo bermane Ecce vꝛbanitas regni celoꝛum que in d
potuit etiam multominusEr licet expediat voctum ſie terris peragitur abiſta vebanitate pꝛedoctis. Ecce vꝛ⸗ Q
riconuerſari humane intet homines: non tamen placi banitas angeloꝛũ.· Ecce vebanitas wroꝛum ſanctoeum KH
ta hominibus conuerſatio placebit altiſſimo niſi virt? Ecce vrbanitas chriſtiane iuſticie: qua mũdo cecus pa uu
chꝛiſtifera pꝛincipiet mediet apponat chꝛiſtiane iuſticie ter multa mentali ocino videns ꝓpꝛium filium docuit. no
finem. Finis autẽ chꝛiſtiane iuſticie pꝛopter pemium Ecce ad quid patres ↄmonere debent fillios ſuos. Dedl (03. At
eſt ille qui pꝛopter ſignificationẽ et intentionẽ ⁊ opus o quoꝛundam chriſtianoꝛum patrum hoerenda condi d ſen
fſnis eſt legis pꝛopſxtarũ qui vicitur chꝛiſtus omniũ tio:et hoꝛroꝛ inexplicabilis conditionis inique menta/ cu
redemptoꝛ et dominus. Pꝛoinde thobias ait filio, Ca lis hominum cecitas. ſeui parentes in filios. Oè qauu· nen
ue ne aliquando peccato conſentias:et pꝛetermittas / ene genuiſtis in hanc miſenaꝛet veſtra incuria wſtrah Ae
cepta dei noſtri. Ozohibet pius pater in filio ad qð in⸗ malicia ulos diſponit ad gehennam. peruerſa dile⸗ as
ne per cöſenſum admittat: diſſuadet in filio actum. qnai puerſus parentum affectus quitaliter beat fllioget b
pꝛohibet omnino conſenſum Et caut elam indicit ne der faciat inimicos. Quid iuuat ſcire moꝛalia.· quid eis

P" 7 Rr horib- ge.

ſtpit
Pate
Inqi⸗
umin
kimpe
mnma⸗
peeni⸗
honis
ilo⸗
Wosing
ontem
Racen⸗
ar
letemg
honnen
nrfiii,
Mmq
tacepto⸗
Afoteri
nane;
magsvie
nadata o⸗
mmien,
nlumpe.
tameter
uamnan
iesius
gam p:
tIlales
ntiatus
NNopan
Dwin
Woltum
neritidt⸗
müenin
onume
tnöpetie
it corn
eamn atte,
weenmtn
lnunizin
hen
tbiclt
Et meres
dabedlio
ias/a
tret xee
inumtu
madu⸗
gleſemg
(dumet
ſlinthal
e d
Ccey⸗⸗
nctorum
hcecnohe

mi. 6 Riinſ

“
4 6 5 R

er iuſticia chꝛiſtiana

noſſe txtoꝛicam quid philoſophicã ſeire quid pꝛodeſt

eſſe archiatrum.quid leges noſcere auguſtoꝛũ.quid ci
ceronem appꝛehendiſſe.aut ſenecam noſſe.quid home
rum:quid wvrꝛonem.quid refert peritum eſie ſatirum

Quid aeceptum fieri regibus in regulatis et comptis
moꝛibus. Quid in pulcro et apto eſſe completũ.ſi chꝛi

ſtiana vꝛbanitaſ de ſit.ſi chꝛiſtiana iuſticia non aſſit. E

BSalomon dicit. Si quis conſummatus id eſt perfe⸗

tere in carbonam veri verees diſd
lios vt ꝓpꝛiam faci

ctus fuerit inter filios hominũ.filij enim hominũ ſola
humana ſentiuntquaſi in nihilum reputabitur:ſi ab⸗
fuerit ab illo ſapientia tua id eſt vꝛbanitas chꝛiſtiana.
Filij agar exquiſierũt ſapientiam que de terra erat: ſed
tobias filium docet ſapietiam que de celis eſt. Compa
remus bonitatem ad maliciam.imo vt decentioꝛ ſit lo⸗
cutio bonitatem malicie oponamus:quia nulla eſt cõ⸗

en umani congregare pe
cuniam:docent diſpergere chꝛiſtiani. Suadent illi mit
gere in elemoſinã
IVltli nature cõmunitatem docent
ant:iſti vero docent vt ꝓpꝛietatem in cõmunitatem de⸗
ducant.Docent illi cum theſauricant aut theſauricare
docent bonitatem nature peruertere.iſti vxro naturam
ſequuntur cum non docent theſauricare:nec etiam hoc
nouit caritas chꝛiſtiana. Mon eſt de conditione nature
ꝙ vultus homimis auertatur a paupere. Matura nãq;
pauperes genuit:et nudos pꝛoiecit in hanc vmuerſalẽ
erumnã.Ect qᷓ;uis multi nati ſunt in diuitijs:nulluſta
men natus eit delicioſus et diues. Omnium vnus eſt
et nudus et egenus ad vmbꝛaticã vità introitus. Igit

docet ſedulus ad filum pater quẽ diuitie acceſſeruũt ex

tempoꝛe aut ex acquiſitione:ꝙ faciem et elemoſinã nõ
auertat a paupere.Peccatum eſt contra oꝛiginalẽ iuſti
ciam atq; chꝛiſtianam ꝙ quis pꝛopter bona foꝛtune fa⸗

ciem beneficium auertat a bono nature.qð bonũ ſer

filium vt cõmune faciat quod eſt pꝛopꝛium:de lege oꝛi

lumg paupere.Doctrina igitur chꝛiſtiana patris ad

—

ginalis iuſticie atq; chꝛiſtiane pꝛocedit.Hoc enim agit

omnis iuſticia vt indigenti non ſufficienti pꝛoindeaf.

Ideo memoꝛat pauperẽ velut ope nature indigentem.
ſed finem omniũ cauſarũ annectit cum dicit. Ita enĩ
ſiet vt nec a te auertatur facies domini/O ſancta et we⸗
ra paternalis intentio qui ob hoc pꝛemonet et exhoꝛta
tur ne dei facies auertatur a filio.Ail valet ad filiũ pa⸗
rentum carnalium facies gloꝛioſa:ſi ante diuina nõ re
ſpicit. Actum virtutis expedit cum potentia cõmenſu⸗
ratum fieri. Hoc enim miſticia mandat nee plus exqui/⸗
rit in actione q; fueꝛit in poteſtate: potentiã autẽ ad poſ
ſibelem actum non decet eſſe remiſſam Exactio iuſticie
chꝛiſtiane ad id tendit:vt bonum poſſibile fieri totum

fiat. Alioquin ipſa iuſticia in homine ſubiecto habente

aliquid agere pateretur eclipſim. zoinde ſubiungit.
Quomõ potneris ita eſto miſericoꝛs.e ſi hanc miſe⸗
ricoꝛdie virtutem ad habitum mẽtis referimus:exhoꝛ /
tatur pater filium vt quãtum poteſt exhoꝛtetur in ani
mo indigentem. Si vero ad actum referimus menſu⸗
ra et modus erogãdi taxantur:in eo ꝙ dulcis pater ad
iecit. Si multum tibi fuerit abundanter tribue: ſi exi⸗
guum libenter unpartire ſtude.vt ſu ppleat defectũ mu

neris liberalitas mentis:et exiguitatem dati libens di

tis adaugeat ompriehaſke oli, eat ols pater qð ce

nihil pꝛoderũt theſauri impietatis:ſi defuerint theſau

R ri gratie atq; vittut:. Vnde amabilis pater ſecurus ad

paratio vbi ab vtraq; parte nõ eſt participatio qualita-

foꝛmcatione:

pꝛo debito in iudicio ſiſti/E i
tris ad filium.ne a creditoꝛibus opoꝛteat auertere faciẽ

cus coꝛpoꝛe parens mẽtis tlara luce pꝛouiderat in filio/
vt in tempoꝛe neceſſitatis vltime nõ egeret.Quã mul
ti hicegentes atrociter pertulerunt Et in tempoꝛe illo

iunxit. ꝛemium enim bonum tibi theſauricas in die
neceſſitatis:ſcilicet cum vltimus finis aduenerit.Qm̃

nature ſeruata cõmunitas iuſticie chꝛiſtiane decretũ

vyt de ipſis bonis nature ad vſum vite conceſſis ſubue

niatur egenis.ſiue de hereditarijs ſiue de partis: habet
largitoꝛem a peccato pariter et ab eterna moꝛte redde⸗

re in iudicio expeditum. Nec ꝑmittet elemoſina libero

animo erogata in tenebꝛas ire animã erogantis.Mõ ti
mebat pater in fĩlio coꝛpoꝛis tenebꝛas quas ipſe poꝛta
bat:ſed mẽtis tenebꝛas quas ipſe hoꝛrebat.Et pocius
voluiſſet filiũ coꝛpoꝛe fieri tenebꝛoſum:qᷓ; tenebꝛas ani

me perpeti in eternum. Moc enim omnis pius dbet ti

mere in filio.quaſi dicere pater velit.fac elemoſinã ſili
quia non patietur animã ire in tenebꝛas.Scdm exilio
rem intellectum etiam in moꝛali vita tria mala pater
in filio pꝛecauebit. que mala pietas et cõpaſſio et ſubuẽ
tio in pꝛoximũ ſepe deuitant:peccare in peccato moꝛi et

tenebꝛas ignoꝛantie,. Cernebat diligens pater diligen

ter in animo omnẽ hominũ fiduciã eſſe vanã.filiũ ſuũ

in ſolo deo monebat habere fiduciã:cuius fiducie pᷣmit

tebat et cauſam dicens.fiducia magna erit coꝛam ſum
mo deo elemoſina: omnibus facientibus eam/Ad dile⸗
ctionem chꝛiſtiane iuſticie ſpectat in omni dilectionis

rtionabilis genere:ꝙ diligatur mũdicia in dilecto. Et
ſiecut turpis dilectio turpem querit dilectum: ſic mun⸗

dus et honeſtus amatoꝛ mundum dilectum acquirit.
Et hec eſt dilectõis iuſte pꝛobatio atq; educatio.ꝙ mũ

dicia ſit in diligente et pariter in dilecto:et ꝙ immun,⸗
dicia diligatur amatus.Hanc honeſtus pater honeſte

diligens filium pꝛemonebat.Attende tibi fili ab omni
ter vxoꝛem tuam nunq; patiariſ crimẽ
ocet pater honeſtus filium honeſtatẽ ⁊ omnem
is continentiã:et anteq; haberet vxoꝛẽ vt omnis

coꝛp

carnalis concupiſcentia et actio deuitetur. ſeruerq; mũ

dicia hominis vtriuſq; dum ab omni foꝛnicatiõe ſilius

filio coniugato.arebat tunc vxoꝛe quam poſtmoduʒ

accepit in ꝑegre:ſed ideo pater adiecit t ſi comiugari

wolueris:pꝛeter vxoꝛem tuam nunqᷓ; patiaris crimẽ ſci
re.Dictat filio ſollers fidem ſeruare vxoꝛi.non adulte⸗
rari quod mandatum eſt. non efflui per libidinem qui
habet:aut qui non habet vroꝛem non querere pꝛopagi⸗
nem illegitimã.non eſſe carnis alterius furem.ſuã nõ
furari que poteſtatem habet ſui coꝛpoꝛis/ognouit an

tiquum malum inter captiuos liber diſcretus pater in

animo ꝙ pꝛecauebat in filio ſalicet ſuperbie malũ oĩm
malorum iniciũ atq; fomentũ.qð excludit ab aĩo exclu
dit a verbo.ab animo ne deum offendat.a verbo ne of⸗
fendat et pꝛoximũ.Paternus amoꝛ vellet filium a cau
ſis et calumnijs liberum fieri:ne cogeretur aliquando

—

docetur cauere. MHec iſta doctrina et ſana cautela dabat᷑

t mag nit talis doctrina pa

ſub palloꝛe verecundie pꝛopter debitum:nec timeat iu
dicium ciuile pꝛopter non redditum alienum. Et ofi
no eſt ce iudicio iuſticie chꝛiſtiane vt mercennarius nõ

pꝛiuet᷑ ſua mercede nec dtineat᷑ ptempus mercẽnario
pꝛo mercede cum ſudoꝛibus pꝛopꝛij coꝛpoꝛis lalvꝛanti

Nam detẽta merces cauſat indigentiam inuitat ad irq.

generat diffidentiam et tepiditatem affigit in anio am

plius ſeruiendi:et foꝛte mercennarius neceſſitate con
ſtringitur necnon et plures habebit ſouere vt ſinnlem

ſpeciem expectatemq; paruulam pꝛolem. Quid etiam

ſi creditoꝛibus ſubiaceret obnoxius. Species eſt latro

cinij detinere mercedem et non vnius ſed plurium ma

loꝛum ſarcinam poꝛtat. Et in lege moiſaica mandabat᷑

Non moꝛabitur apud te opus mercẽnarij tui vſq; ma⸗

ne: et ipſa iuſticia tranſit in ius mercennarij ope pa⸗
cto qõ deuenit in pactum. Vnde qui id non dat ilieo
retinet alienuʒ. ꝛzoinde curioſus pater de filio ne in
iudicium venire cogatur humanũ.pmaxime pꝛecaues
ne ſiſti opoꝛteat ante infallibile domimiũ eternũ:pꝛo eo
q detenta merces ſcom iacobũ clamat ante deum de⸗/
tinendo mercedẽ intento animo a clro verbv dicit ad
flium. Quicunq; tibi aliquid opatus fuerit ſtatim ei
merced em reſtitue: et merces mercẽnarij tui apud te
oĩno non maneat. Ele aut innumeass parentibus chꝛi⸗

ſtianis qui nondũ filioſ pꝛemonuerunt reddere debitã

ex lawꝛe mercedem: ſed docuerunt rapinã furta et tur

pis lucxi omnẽ ſcientiã malam. Et plerunq; pꝛius fece

runt eos falſitatis alumnos: q; diſcipulos veritatꝭ. Et

ſepꝑe ſilij a doctrina paterna ſuſcipiũt et in paternis mo
ribus diſcunt facere illa lucra ſimiliter et rapinas: que
iuſticia chꝛiſtiana pꝛophanat. Et pꝛoculdubio dixerim
melius ſepe fuiſſe filijs maloꝛũ parentũ qni filios con⸗

ſiſtunt ad malum ꝙ ſuſcepto baptiſmate paterno glas

dio ferirentur.aut quõlibet traderentur exicio:qᷓ ſi alia

canſa ipſoꝛũ in criminibus adulenter implent᷑ peccatis

viuunt in eis. Et qð hoꝛrendius pꝛedominante male
cõſuetudinis lege theſauricata impenitentiꝗ moꝛiunt/
in illis tradendi penis eternis Aſpiciat in naturalẽ atq;

oꝛiginalem et chꝛiſtianãa iuſticiã omnis pater et quẽ ſu⸗/
ſcepit er ſemine filiũ:aut ſi quempiã fecerit adoptiuũ.

in ipſa faciat inſignitũ.et moꝛũ claritate conſpicuum.
Ipſa eſt que docet et facit homines inter ſeipſos pace
iuſticia chaiſtiana ꝙ q;uis non omnibus ebeanf̃ omia
tamẽ ꝙ nemini pemitus ſiat iniur ia. Cur ergo fieri de⸗
bet alicui pꝛeter cauſam imuria. cum factã mandet nõ
vlciſci ſed dare in veniam ipſa chꝛiſtiana iuſticia. Et ex

ona qmnete ſecura trrepꝛeſvnſibiliter cöuerſari⸗. Docet

boc pater ad filium ipſam iuſticia pꝛerogat dicens. QdD
ab alio oderis fieri tibi: vide ne alteritu aliquando faci
as De iſta iuſticia omnis pater erudiat filium exqᷓ non

inquietatur hominũ vita. reſpublica clareſcit in moꝛi⸗/

bus.inimicicie non conſurgunt:onuſtos homines fer/

ro incedere non opoꝛtet. patula omnia erunt. nihil fir⸗
mabit᷑ pꝛopter hoſtes: vbiq; erit ſecura doꝛmitio. Erit
ſuꝑuacua multitudo cuſtodũ:ſi nullus alteri conferat

damnũu.MNon erit latro m ſiluis.in inſidns non moꝛa/

bitur pꝛedo.alienarũ rerum violenter ereptoꝛ nõ appa
rebit in vijs:vt maxima multitudo vnus erit vbicß ſe
curus ante tribunalia non erunt funeſti clamoꝛes. nul
lus ponet de offen ſione aut de aliqua oppꝛeſſione que⸗

relam:vidua non apparebit cũ lacrimis:non dehoneſta

bitur vultus eius inter homines aut oppꝛimentes vel
adiutoꝛes vultum non aſpiciet aduocati et defenſoꝛis ĩ
cauſa non pꝛeſtolabitur. His abiectis impudicicie locꝰ

⁊turpitudinis cauſa tolletur.pupillus nõ indigebit tu

toꝛe q;uis auctoꝛe indigeat:nulla erit querela vbi nul/⸗

la fniet iniuria.amat hoc chꝛiſtus clamat euangeliuʒ

eius.clamat iuſticia oꝛiginalis clamat et chꝛiſtiana.cla
mat omnis ratio.clamat omnis non nubila concciti
Auod non vis:alij ne feceris
bum alibi ſuam diſſertionẽ longioꝛẽ habet:hic peram/⸗

plius non declaramus. Omnis ratio iuſticie docet actꝰ

virtut humane atq; diuine fundamentũ habere ratio

nis atq; uuſticie.Liberalitas exrogandi ſi oꝛdinem ratio

nis non ſeruat pꝛodigalitatis efficitur vicium:ſi ratio⸗
nis oꝛdinem nouit manet ipſa qð eſt. Ratio autẽ que
ipſam gubernat hunc habenat ad modũ ſcilicet non da
re indigentiam non habenti. VUnde copioſis erogare il⸗

la que habent ſimilia eſt aquam maris refundere ſuper

mare, Militem dare regi ſeruum domino:exceptis feu

- N — —

NLiber quintuſcecimus

ed quoniam hoc ver⸗

dotalibus que de regali ſunt federe nulla liberalitas eſt

Si autẽ ſpe retributionis a rege ſuſcipiende quippiaʒ
dederat:non liberalitatẽ habebat in ammo. ſed antido
tum et mercedem. Si pꝛotinus mũdus erit dãtis ani

mus a mercede ab ipſa dandi hberalitate motus. Poꝛ
rigens dona regibus atq; pꝛincipibus indigentibus p/
termiſſis.non liberalitatem fecit ex chꝛiſtiana iuſticia:
ſed pociuſ ſtuduit adiuuare vano conamine cũ fanabus
lumen ſolis. DHare indigenti veſtimento anulum et fa

melico wſtimentũ:detento inſolubiliter in carcere of⸗
ferre palac ũ niſi pꝛius a cõpedibus ſoluatur et pericli⸗
tanti offerꝛe iocalia liberalitatẽ humanã elemoſinã chꝛi

ſtianam nullo modo pꝛoteſtabo? YHuſticia chꝛiſtiana do

cet vt neceſſaria non imptinentia indigentibus mini⸗
ſtrentur. Et ſcõm tẽpus donantes iuſte fieri erpedit vt

dentur conuenientia tempoꝛi pꝛo ſubuentione perſo

ne. eriſtrum in hieme dare indigentibus ſoedo et re
mouet in eſtate indigenti teriſtro:ad iura liberalitat et
elemoſine ꝑtinere non noſcitur. Girgillũ dare militi

enſem mulieri.ad officium iuſte donationis non perti /

net. Et libꝛos arciatcrice artis offerre pꝛetoꝛibus et ad
uocatis:et iuſtiniani codices et digeſta dare archiatriſ
noui eſſe ridiculum. Honoꝛare in donis tabellionẽ ſti⸗
mulo:et agricultoꝛẽ calamo appꝛopꝛiaui fabule vane.
VYaitur ommia dona iuſtas habent decẽtias a iuſticia oꝛ
dinatas quas vidit in lumine rationis coꝛpoꝛe cecus to

bias cum dixit ad filum. anem tuum cu eiurientib.
et egenis comede:et de veſtimentis tuis nudos tege-

Acſi dicat. Noli dare panem eructuati.Et omne ſuſtẽ
tamentũ vite participa cum egenis.id hos iuſticia da
toꝛis eum qui dare poteſt inchnat. Ad hos in ſubuen⸗
tionibus reſpicit uſticia chꝛiſtiana. Pꝛo iſta iuſticie lar
gitate ſaluatoꝛ dines pꝛo nobis factus egenus: facienti
bus cõuiuia dint. Cum facis pꝛandium aut cenam no
li vocare amicos tuos aut fratres tuos.neq; cognatos

tuos neq; vicinos diuites:ne foꝛte ipſi reinuitent te et

fiat tibi retributio. Sed cum facis conuiuiũ:oca pau
peres debiles claudos cecos.et beatus eris.quia nõ ha

bent vnde retribuant tibi: retribuetur enĩ tibi in retri/

butione iuſtoꝛum. Ecce ſupꝛa pium patrẽ tobiam docẽ

tem filium dare munera iuſte:iuſticiam et meritũ da⸗

tionis appoſiut. Id qð dandum eſt. id qõ dare diſpoſu
it ille qui habet:icom chꝛiſtianã iuſticiam amiacie non
debetur. Nam diſſuadet ſaluatoꝛ vocare amicos: frater

nitati cheiſtiana iuſticia non concedit: vtat vocari ad
pꝛandia fratres. Cognationi alicui non expedit donoꝛũ
rgitio ne ognati vocentur ſimiliter pꝛohibet. vicni /
tati atq; diuicijs iuſta nequit eſſe donatio dum neceſſi
tas in alijs ex aduerſo conſurgit: quia ipſa chꝛiſtiang iu
ſticia indigent iã ſolum in largitionibus reſpicit. Et ri⸗
diculum eſſet ad fatuitatis genus omnino conueniẽgsg
oꝛtis et aruis ſitientibus in fluminibus et mari aquã
teiundereſſſi, dationibus etiã chꝛiſtiana iuſticia reſpi⸗

cit dum:a quo vult expectari non tempoꝛale pꝛemium
ſed eternum. Pꝛoinde non vult ꝙ ꝓpter tꝑale pꝛemiũ
amici fratres vicini cognatiet diutes poſſent repen⸗
dere perdat᷑ eternũ:qð ſolus qui eternus eſt habet iu⸗
ſtis plene conferre. Sed vocãdi ſunt indigentes nulla
pꝛopinquitate diſtracta: quia nec eos iuſticia chꝛiſtigna
excludit.ſi neceſſitas aut indigentia eos pꝛemit. Idcir
co ſaluatoꝛ pauperibus vebilibus claudis cec velut ab
inedia exrpugnatis anguſtiatis in neceſſitate: ab indigẽ
tia pꝛeſſis iubet donatioms iura deberi magis vero largi
ri.vt retributio non ſequat᷑ in hoc mundo ſed in regno
ſuperno:cum ſcom chꝛiſtianam iuſticiã fuerit facta do⸗

natio Juſtoꝛum et peccatoꝛum nomine atq; reommiũ

AHy
Mre
ſolt
Pio
fch
wei
ds⸗
uſ

h ta diſfinattitur: qnis quis boꝛum maio: ſit eius. ocenim omnes patres ſilijs ſuis erogent in d
pi hominũ vita diſtinguitur:q;uis quis Bvte rrure ſͤ⸗ eina ſe⸗ iuſtis tribuant. cum iuſtis cöuerſentur. cu iu
anne. numerco aus qiiis eccatoct iuſtus v* komieno ſio non effine atc aull de neq; maculoſe conuiuentur:
noſeſartt. Bolienin wo Nreſche iaſtentenar ſec in timoꝛe dei etiã in ſubuentione chꝛiſtiane iuſticie.
19 Po . rus ſiunlner peccato iuſtus Ervnercp ſuſie ampli Sed qð iuſtoꝛũ eſt debitum:non cõueniat in cõuiuiũ
bus, ope diuina.Et ſepe videmus bundare iu ii ge weccatoen. YBnfert enim. Et noli er eomanducare et bi
ſuſtas us peccatoꝛes. Hipilominus ipſa dimna in Heis iuſ Kreaum prarutorbne⸗ Sednosonndenmene rcntores
fiabis Pꝛius in ſubuentõibo reſpicit ex debito inris: Bul ine,g eoꝙ homines ſunt: ſed deuitentur niſi reſipiſcat ꝙ pec
merg ti affligantur ⁊ expugnent᷑ ab inedia iuſti iure D 5 catoaes ſunt. Amico dei. inimicus dei amicuſ eſſe no de
ſ mimoni ch altano Ranereiig 1 ſuhte atar eeeer Inimicus dei eſt omnis peccatoꝛ.qui veri chꝛiſtia ⸗
cu el ſis gaainiſtdis. Dain poptet iuſion ſi os cerceiz minonirbeteiſe collega.non cõmenſalis in menſa: no
ſnäci gubernat omnipotes plurimos Sõ expectet comes in via. neq; in cõuerſatione ſodalis. ne foꝛte diA
faun imeerareeſſeddie A werſſarig ad vitam is ex ſcantur iniquitates eius:aut coꝛrũpatur mens exẽplis
n keatenrgagſctinan Danure ad dei ſeruos q; ad eius et oꝛiatur infamia ex conuerſatione aut participi⸗
Nttte eensſndlintete derln filium amoꝛe p um ſiat in crimine. Mam barticpes vidertur ainnnis —– —
eherd⸗ us emnoe ctaWPzide patct ſicut ve ni participium habent cum criminoſis Periculoſuz
at obſeruare.ſicut verus qui participium habent cum criminonis “äl
nett diigis it iaſticls igen wccdtohſſei ⁊ temerariũ eſt ſine conſilio ſano viuere plerunq; nãcq
ilium obſeruare docebat. Panẽ . u ennne con mec adeptiſunt bg
hltnet pater tobigo copiam uin uram iuſti conſtitue: inconſulti in erpiabilia incurrerunt:nec adept i ſunt bo
ſte n tuũ ſuper ſepulturam iuſti conſtitue:⁊ ilti in er ia in⸗ ſeitur ſapietie atez vir
entiin tuum et vinin ei⸗ ib ꝛi na cupita. Nemo enim tante noſcitur ſapiẽt V „ 0
li exreo manducare et bibere cum peccatoꝛibus.: niſi quen wuap ſeipiumm pꝛotegenaſ geh coͤſu⸗ Nee de a/M⸗ Cern
lhn c certim ſie pium femrara no comecie neqg dbhrr mtes nin cmem deusp ſeiplum pꝛotegendũ .
usete mo certum ſit ꝙ in lepultu Hed e1 lendũ aſſumpſit:qͥ ad cõ ſilia ſibi pro cauẽdis atq; agẽ⸗
NR SBegd iſte noſcitur eſſe ſenſus. Panem tuum et vinuʒ Iin aobꝛem ait filio pius pater. onſuiũ
thaf S cum iuſtis comede atq; bibe vſ⸗ dis ſufficigt. Quaobꝛem ait filio pius pater. Con nn
lioſi tunm er ſullasant ſcilicet vſq;quo ad ſepultu- ſempera ſapiente pquire. Hinc et eccleſiaſtici dicitur.
lemt. Sa Wammſ ein eneibmosilbcheiſtlane iu Si videris ſenſatů euigila ad n E Sgclels oſti⸗ D
ſtein I Jultis indig eiA Uum eitic Et alibi. Eili ſine conſilio
nin ſticia buenurein diariomnmno ohibent. Et l mpil faci erarpen eide. Cr aliul. if Hed quo⸗
nri eos veniendo pꝑtinent bona nature.MNo un jde commlio ggitur:bic ſletur; õ emmo pa
kich dum ſic et tatis bonis repletum tradidit cratchnibetg eramnedalir Dpittl n ec rtoleſß et infallibi
bo tege. d piradum.ſed ponis iuſiis quos ipſe creauit ſci eet lom intentiona et moꝛũ writatem filium wocuit: cu dd
ei parentibus pꝛimis:quibus etiam po ogt miſeen iunrit. Inomni tempoꝛe benedic deum pete abeo vt
Cu ſiulit q;q; multis repleuerit calamitatibo atq; ident. pias tuas dirigat: et omnia conſilia tua in pſo ꝑmane; ⸗2
ſbuen Paol rar nature wii mn n andun nnnozum vi In omni tempoꝛe veus ab honnne benedictur. ſi O g= =/(oe
ticolt, fuiſſe noſcunt᷑.ex hoc woluntas nſein r ſne Par eguauter in aduerſitate atq; pꝛoſpitate de omnibo inmn?
kuinti uet ad largiendu de nature boms hereditarijs rnfe.. Rorkee et placitis grates domino referütur. quig inga „
nann no tis:iuſtcia et eius oꝛdinẽ pꝛimo conſpic r Aeds RaRenke ſempꝑ erudit et pꝛobat:in pꝛoſperitate ad me 3 0
ognatos iuſticie nature bona miniſtret Hocemim poſtulat o⸗do inceſſanter inuitat ön aduerſitate ad ſupernaire
wr ausævramicis iuſticie nin orn ba n eſr, Wedtn beoſereet⸗ dulciter trahit. In omni fir⸗
wgpan niant Ten Eeruummt ateh vbeiioꝛ iſmodo er pii Pois npoꝛe benedicendus eſt dñs. quia ſi faciem ſu
unſ minic utiſcis nenntür oc non asre intntate 5 qui vnus eſt
urne agegen Drſtarini eegtotnnen doaneri Vus Antenechenane eſt atq; laudandus ſi ſemꝑ in?
unn 6 e eet e ereſeramerhet rati⸗ boꝛreſceret conditus mundus In ommi FikNe bene—
etic 3 firriozdiue: quibus volartne 36 dicant homines vt tobias pꝛemonet filium ſuum. pꝛ’o
racn nealtda rrinanad⸗ raN gerelur beea⸗ H eſt qð euentt ſiue amenũ quod accidit
ocen permittente fiunt vo daeii ategere n. aliquis pec⸗· nihil tamẽ miſi ad pꝛofectum noſtrum diuina bonitas
fun re eſſenſum . na Grnns geneainar diligere homi euenire ꝑmittit. Et nulla eſſet aduerſus Hõ
den d cto beat entice Er u ccatoꝛem. z0 ſ porerelcier auit ali iceret mens humana.et bene
wroi nem: non tamen tenemur diligere peccatoꝛem. Pꝛoin ni hoc cregeret aut aſp itarchna nunla ent bentecerſy
un de cum iuſtis ſit participatio menſe:iuſtiæfiat largitio ficerer nag pariter rin lti ite miag: ankeni er
.piun ffT r fir qr foueãtur. i lingue niſi adiungatur bene H Mer
ungiu nu teneantura n iuſticie inimgic: ſi cognti mc, te in moꝛibus iuſiis: anime vero in dilectõibus puriſſi
toꝛibus dei atq; chꝛiſtiane iuſticie unieiſcegrmine⸗ ſ n HcabäAttdn agratn miln peemoneparen —
uis etermrglenfi kuretur wlagiroe tubernen ino numdbrmoneceffartmnn eſt exhibere. Eſt eni ipſa pꝛeeam/ Qα n-
n ni nocipier darns enſ teeur ſoliditag: gere ſi qᷣs bulum ad omnia que iuſte petuntur: et que dare diſſo
* rũ affectat patet in filio ad quod debet intendere ſi qͥs SDe Fim̃ fiñe in
nteſei al ſtoꝛũ cõtuberniũ eſt ommis vi ne dunnancreakcee aulr/ ẽd taxatum pe
umun rationalis eſt homo. Jut inſticiam loqui⸗ tendo appoſuit:quem ommũ moꝛum dixerim eſſe finẽ B
muin tica cõſolatio pꝛeter deũ. Nam iuſtus inſticiam loqui tendo apy un irigat Oꝛationi — .⸗
Renn tuemech ab oꝛe iuſtoꝛum egredietur verbum malũ at Alit enim. Et pete ab r viaatnr dirigat “H —
. Ur: e⸗ Hpe d tit 1 m actione. Expedit pꝛotinus ſic neri.
unen doloſum. vnde capiatur dogma puerſum. nec agit n⸗ ꝛemiſir graſt i fine ncnge e 1 iarum innuẽ
bet h B e lum. Et recipere miſtuʒ Oꝛationi addidit finem: directionem v nmnuẽs
de eram vt pꝛeſtet malum exemplum. Et recipere iuſtuʒ jjet Kliepueriet pnelle
eötol yermii ſal dixit. Qui Attendant hic omnes filij et filie:pueri et puelle.iuue⸗
un eſt recipere iuſti pꝛemiũ. Apſe nãq; ſaluatoꝛ dixit. Q ner Srationiser ſidei cheiſii 2.
tone it recipe in nominẽ iuſti: mercedem iuſti accipiet nes et ſenes et omnes rationis et fidei chaiſtiane copa
i Eebieaſtanin lioſno ꝛecepta chꝛiſtiane iuſticie at⸗ ces:quid docet pater fi liũ ab altiſſimo poſtulare. mn
r De gerat tobigs ſiio ſno p 7 iuſticia chꝛiſtiana. Co nempe wnoꝛum moꝛalium et eternoꝛũ.viſibiliũ et in
ie Bocilia: Pꝛiuſc eſſet nonnre lectig dro Pfſalmi⸗ uiſibilium:expedientium et opoꝛtunoꝛũ petitionẽ con
nn lebat pater finum eree iuſtos. Mec magnipẽ tinet iſta petitio in directione viarum. Omnes vie fili
ſo ſia enin dielkp donenn Wecrinaznapdo⸗ aut di oꝛum hominũ et omes grefſus intellectuales atq; mo
g ſepar conuerſationẽ niliſcum viſe wmi rales obliquabuntur et diſtoꝛtionẽ habebunt et inobli
nunn lectoꝛibus eius:qui inimicum habent deum vominum ebt
olt

QN ſd ſo 9. απ½‧¾Sd-— w65

. „
aN UW 4†

*
—

J

—

/

1 ä

oſcẽderet.

Liber quinttuſdecimus

quate ad inferna puenient: niſi a vomino dirigantur.

Om nis enim via in chꝛiſtiana iuſticis obliquata: in in
fernum eſt recta. Et diſioꝛta via in moꝛibus obliquat

greſſus ad ſuperos. Oꝛoinde expedit ꝙa domino diri⸗

gantur. Hec pericula ſalomon clara mente conſperit cũ
ait. Eſt via que videtur homini iuſta: nouiſſimuʒ eius
dutit ad moꝛtẽ, Quã ſepe contingit qð videtur iuſtuʒ
iniuſticiã fouet:et quod rectum eſt ſubuelat obliquum
et viarum terminus eſt infernus, Jeremias ad hoc aſ
ſerebat Non eſt in homine via eius:neq; viri vt ambu

let et dirigat greſſus ſuos. VUnde cogimur etiam cum

gemitibus poſtulare: vt ipſe dirigat vias noſtraſ. Mam
multa homo diſponere: ſed dirigere greſſus nõ poteſt.
Hinc ſalomon dicit · Coꝛ hominis diſponit viam ſuã:
ſed domini eſt dirigere greſſus eius/Hanc directioneʒ

petebat dauid dicens. Dirige domine deus meus in cõ

ſpectu tuo viam meã. Et alibi. Vias tuas domine ve⸗
monſtra mihi:et ſemitas tuas doce me. Et ibidẽ Diri
ge me in veritate tua. Et alibi. Utinam dirigantur vie
mee ad cuſtodiendas iuſtificatões tuas Quis diriget
viam intellectus atq; affectus ad cuſtodiendas iuſtici⸗
as dei niſi conditoꝛ deus. Quis viam moꝛum noſtroꝝ

2 .

mi qui omnes greſſus noſtros dinumeratet perfecte

nouit.vnde homo in via ſua ſemetipſum obliquat Pe

tebat ince ſſanter. Notam fac mihi viam in qua ambu/⸗

lem: quia ad te leuaui animam meã. Petenda eſi viax
noticia:quia periculoſius erratur in via moꝛum qᷓ; pe⸗

dum. Poſtulanda eſt viarum noticia:quia non doꝛmi⸗

tat malicia diabolica. vt auertat a via diuina. Et pꝛo di
rectione vie ad deum leuanda eſt anima. Hinc etiã ſa⸗
lomon dicit.A domino non ab angelo non ab homine
dirigunt᷑ greſſus viri:qui aguntur affectibo. Quis aũt
hominũ poteſt intelligere viam eius. Nullus niſi con/
ditoꝛ oim deus Sunt enim vie quibus deſcenditur re

cto tramite in infernum. Sunt vie quibus itur in ce⸗

lum. Quã ſint multiplices qᷓ varie qᷓ; diuerſe: quis po
teſt ꝑfecte ſcire. NRetatur ſedule a dominovt dirigat vi

as affectuum noſtroꝛum:vias intentionum. vias mo⸗

rum.QAuoniã ſi deus dirigit:curremus ſine offendicu

lo non errabimus.Ad ipſum perueniemus:quia om̃is

via quam ipſe dirigit ad ipſum perducit:et ſuarum di
rectionum ipſe factus eſt finis. Quis rectam viã gra/
dietur virtutum:quis tenebit regiam viam vt non de
clinet in dextram atq; ſiniſtram. ꝓpter toꝛtuoſum colu⸗
bꝛũ ſerpentem antiquum iacentem in via. Hoc ſolum
agentem vt diuertat a vera via. ne redeamus ad locuʒ

certiſſimo tramite a quo per appetitum obliquuʒad lo⸗
ca tartarea deſcendit = ed que directio nobis
magis noſcitur opoꝛtuna:mugis expediẽ ſadinuentionẽ
congrui atq; perfecti. dauid ꝑetendo dicit. Gꝛeſſus me
os dirige ſcom elognium tuum: vt non dominet᷑ mei
omnis iniuſticia. Sane iſte pꝛopheta pꝛeuidebat atq;
aſpiciebat colubꝛum toꝛtuoſum in via:qui congreſſus

noſtros obliquat.nobis omnis iniuſticia dominatur:2
a chꝛiſtiana iuſticia auertimus pedes noſiroſ Sec ſec
ſolum viarum eſt petenda directio. Sed vt oꝛãs diri⸗
gatur eſt fienda petitio. Idẽ enĩ pſalmiſta petebat.Di⸗

rigatur domine oꝛatio mea ſicut incenſum in cõſpeetu

tuo. umus tendit in altum. Incenſum vero qo igne

comburitur et omne qð incenditur: igne incenditur.
Isnis vero aut per flamam aut per fumum ex ſua nas
tura in altum habet reſurgere:ad cuius ſimilitudinem
dauid petebat oꝛationem ſuam in alta per direction

14 loqo directionẽ aperi 8
debemexpetere:qua etiã pt᷑ filio demõſtrabat.quã oſtẽ

gere debet oĩs qᷣ filiũ veraciter amat:ipſa ẽ quã thxſſalo

— .
S Aess3s e encr. 1— HBe E

ſ. dedn —ern;

quã ⁊ oẽs

5

nicenſibus exoptabat apoſiolus dicens. Domminus au
tem dirigat coꝛda veſtra et coꝛpoꝛa in caritate dei et pa⸗
cientia chꝛiſti:que petitio atq; optatio tato eſt clarioꝛ qᷓ

to ipſam clamat omnis chꝛiſtiana iuſticia et in contem

plandis intelligendis diligendiſatq; agendis magꝭ no
ſcitur opoꝛtuna:pꝛo eo ꝙ optatur virectio coꝛdium.vi⸗

delicet ommũ ininſibilium ſimuliter et coꝛwoꝛũ omniũ
ſeilicet agendoꝛum vt in caritate cei et chꝛiſti pacientia

fundata ſint coꝛda:ſic etiam in ioſis pagantur ⁊ opexg
Omnium intentionum moꝛum infallibilẽ veritateẽ
poſtpoſuit:cum omnia conſilia in deo debere permane⸗

re pꝛedocuit. Et omnia conſilia tua in deo permaneãt.
Tunc enim omnia conſilia noſtra in deo permanent:
cum mhil fecerimus pꝛeter domini voluntatem.que

—

tunum bonum ? non fecit ad cumulũ aſcribitur pater
nalium delictoꝛum/Sed hẽc ſententia et ſi qua pꝛedi⸗

vult omnes homines ſaluos fieri ſcom inſallibilẽ ve⸗
ritatem. Si quis autem pater ſuos filios in talibo non
erudit ſi nouit aut erudiri per alios deſiderat ſi non no
uit:ac etiam vt erudiantur operam poꝛxrigit. ſciat ſe ſi⸗
lium non diligere ſed odire:ſed ſi diligere ſe credat om
nino diligit tanq; filiũ in tranſducis virtute:non tanqᷓ;
hominem in oꝛdine oꝛiginalis iuſticie aut tanqᷓ; chꝛiſti
anum in virtute Priſtina Cuf mitius ⁊ melius foꝛet
habere aſinos qᷓ; filios equosqᷓ; natos:non enim ꝓ ani
malibus ſed pꝛo filijs indiiciplinat tenetur pater red/
dere rationem. Mempe ſi quid filius deliquerit aut cõ⸗
miſerit ex paterna negligentia ſiue culpa: ſeu paternali⸗
bus monitis facere potuit ommno expediens et opoꝛ⸗

cta firmitatem inremote habeant in filijſſannilias qui

paterno ſubduntur umperio:quos non ſolũ verbis ſed

werberibus opoꝛtet ad bona et ad melioꝛa compellc.e.
Vnde Salomon dicit. Qui parcit virge ſue odit filũ

qui autem diligit illum inſtater erudit. Ille parcit vir

ge ſue qui filium cautum non reddit a malo qui ad bo⸗
na et opoꝛtuna noͤn compellit etiam per vrbera:ſi non
pꝛofuerint ſedula verba. Et odium eſſe certiſſime no⸗
lceretur ſi cum poſſes hominem nõ auerteres a fouea

moꝛtis:quã ignoꝛat aut ſcienter irretrouerſibiliter ca⸗
dendo kereErbenun cognitum indigentialteri non

oſienſum maſiuolentie ſeminarium habet: ſic pater iu

dicaretur in filio ſi pꝛo poſſe a malo non auerteret pe/

dem eius:atq; ad bonum non conuerteret animũ eius
et moꝛes In ancipatis qui ſui ſunt iu
ris qui vcluntarie receſſerunt a patre.aut qͥs pater me
lioꝛi reſpectu tradidit ibertati:ab his higaminibus ab⸗
ſoluitur pates:quia nec magiſ pater obligatur pꝛo filio
facto viro.q;; pꝛo quocunq; alio viro. Indecens enĩeſſ

nec patitur chꝛiſtiana iuſticia. vt ante deum patreſ obii

gẽtur pꝛo filijs inter quos cadũt iura politica. Quia q;;;
uis manet filiatio que fuit virtute traſdu: in patre ta
men eſt ablata poteſtas filio vero data libertas virtute
politici iuris. Pꝛo filijs certe totalter dependentibus
a gubernatione paterna inter quos non cadunt politi⸗
ca iura patres obligantur ante tribunal diuine iuſticie
ſi quantum in eis fuit non auerterunt a malis applicu
erunt bonis Et paãreñtes etiam excuſat contumaca fili
oꝛum quos dominus mandabat in veteri lege lapida/
reſteiſ ñtur patres ad filios ex chꝛiſtiana iuſticia ne ꝓ
—i

cellant in inuium. Quod paulusapoſtolus epheſijs di

cit. Et vos fr atres nolite ad iracundiam pꝛouocare fili

os veſitos. Pꝛouocantur ad racundiam a patribus fi⸗
In cum immiſericoꝛditer arguuntur.cum plectunt᷑ im
P

pꝛie.cum denegantur eis que debentur iure diuino

atq; nature. cum ad ſupfluos exiguntur labo:esſcum pᷣ
feruntur filij poſterioꝛis vxoꝛis ſua dilectione atq; ſuaè

OQr T. 5 . Wa⸗ 5

P rEr gαst α
P e...2 Ne-). — . Gn

t Mrr4

ſion
nen
prel
turp
vto⸗
oſten
Gſtan
ſunt
e
ai

ſaii
t
fos.
inen
ne
ſoß
amo⸗
peim
ſied
mint
oblie
2. P⸗
A.. dari
k
Ioel
pkope
erudi⸗
tteins
iete

P
ſuſt
ter
tait
nur
men
vtſi
tuer
nece
tuloe
mut
inpan
olan
Meiu
naſcui
Moꝛt
ſuſcer
Kliuc

lio
Mltre
cerei
Cllen
D
Alenn
ſere
hen⸗
ar
le
.

Nter red,
ſtaucco⸗
Aernei
et opor
Vr orer
upaui,
io ui
bis ſei
elltee,
Gnfii
Neit die
miadbo⸗
aſinon
ſmme no⸗
Aver
bllter an
Menzon
epateri
nlererpe⸗
müens
iſont u
Merne
Bibusbe
rpofi
benieß
treſobt
Quidi
päuen
pr
Enutvs
k ti
n
wll
ui
lopto/
aneg
ſod

—-ẽFf

ſione pꝛioꝛibus: pꝛohibet enim omnino in lege diuina

ne filij poſterioꝛis vxoꝛis filijs pꝛioꝛis vxoꝛis in aliquo

pꝛeſeranturcum pꝛehabentur illegittimi atq; ſerui:cũ
turpiter nouercantur moꝛtua matre. cum poſterioꝛis
vxoꝛis filij pꝛeponunt᷑ pꝛioꝛibus.cum equalem eis nõ

oſtendit amoꝛem. cum inequat non inequandam here

ditatem.cum pꝛimogeniture aſtabit ommmo ceterꝭ de⸗/

fraudatis. nam de chꝛiſtina iuſticia nullo modo pꝛimo⸗
genitura pꝛefertur in mocioꝛi cõditione muneris:q;uis
Referatuür pꝛiozitate this. Mon ſunt igitur pꝛouocandi
ſracundiam ſili:ſed in virtute atq; moꝛibus educã⸗
di. Idcirco ſubiecit apoſtolus Sed educate illos in di

ſciplina in coꝛreptione domini. Et ad Colocenſes ait.

Q .

—

WPr 4—

om nis doctrina ſiue bona ſciẽtia ad hoc eſt vt ceatur.

atres nolite ad indignationem pꝛouocare filios ve-

ros:ne puſillo animo fiant: Mec ex hoc pꝛemittit᷑ imo

intenditur odium euangelicũ vt parẽtes odiant filioo

in eo ꝙ ad cultum dei neceſſariũ omnino nonerint eſſe

impedimentũ:ipſo ſaluatoꝛe diceẽte. Qu ſilios nõ odit
ſiõ poteſt meus eſſe diſcipulus. Vt pꝛofecto nullus in

amoꝛe ſit filius vbi offenditur dei vnigenitus marieq

pꝛimogenitus/ p iſi dũtaxat non direrim ꝙ patres
ſic debent docete ꝓpꝛios filios.ſed quia omnes ſilij ho⸗
minum ſſ filij dei fieri woluũt ſic tenentur viuere pꝛout
obligati ſunt patres eos in tali doctrina inſtruere: quia

latur. Odeo auditur vt a pꝛeben⸗

Vdeo docetur vt aud

—☚

appehenditur vt agatur. Ydeo agitur v
eatitudinemi vl timã puemiatur. αάaia ſicut qui nia
tus eſt in hac muncd miſeria infit non eſſe filium.exce⸗
pto pꝛothoplaſto qui a domino immediate mandata et
erudimenta ſuſcepit.ſic non excluditur quin in hac do/

ctrina opoꝛteat eſſe diſcipulũ:expediatq; pamplius ſol⸗

licite fieri pptenter actiuum.

Capitulum III
Oſtq; ſcom chꝛiſtianam iuſtici oꝛdinauimus

p patrem ad filium:irreuerberato doctrine radio

QAQAl patrem filium oꝛdinemus. do naturalis
iuſticie filium ſubijcit patri ea lege atq; ratione qua pa⸗

ter filio antefertur Cui adiũcta lex ſcripta digito dei da
ta in mõtibus altis per miniſterium angeloꝛum in ma

nu moiſi pꝛecepit filijs honoꝛare parentes cum addita⸗

mento dicens. Honoꝛa patrem tuum et matrem tua:

vt ſis longeuus ſuper terꝛam. urã enam gentiũ ſta⸗

tuerunt et fecerunt filium patti ſubiectum.intantũ vt

moꝛti vicinus benedicens filios in egipto nepotes
quẽe

neceſſitate vꝛgente poſſit exvonere:atq; vendixionis ti⸗

tulo alteri tradere in mancipiciũ:Et ſtatuerunt ſeuiſi

mas penas et exłvredationes ſi filij abs re ihſurgerent
in ParemteecReſc ẽs ad honoꝛis et imperij paterni cu
mulum in fubiectiõe filioꝛum: filij qui naſcunt᷑ filijs
non emancipatis ſub paterna iuriſdictione conſtitutiſ

naſcuntur ſuꝑſtitibus parentibus auis. Nam JYaco

4

S

ſuſceperat ex ioſeph benedixit titulo filioꝛum/
filiuſfamilias nãciſcitur:ſub paterno domin

redigant᷑

Trexrem⸗ pmittitur filius a patre:pater aũt nunq; a ſi
. ae e filum iudicio ſiſtere:nequaqᷓ; filius
patrem/Catrcerãdi filium ineſi patri poteſias.hoc exer
cere in patre in quacunq; lege denegatur in filio:niſi ob
cultum virtutis vitandiq; mali cauſa inculpata dictan

niens omnem ſancta

rec taãaũdẽeam dicere ſi filius legũ eſſet miniſter delin/
quentem patrem poteſta lege damnationis abſoluere
ne per eum õä iuſticia ſuperue⸗
ctam reuerẽtiam patri debitam per

mMoiſaicam gratia chriſtiana. hoc addetur in filio vt ma
gis dili
Et

dine atq; cura ſubuentio leſeri aliquod dedignabi
fur patrem:aut ipſum erubeſcet propter inherentẽ de⸗/
ſectum coꝛam alijs confiteri. Ut ſi tanta virtutũ pꝛobi
tas eſſet in filio ob quam culmina dignitatum attinge

iura nature atq; legis moiſaice cõfirmauit/Et legis no
ue latoꝛ domninus ieſus chꝛiſtus ratiſicauit exemplo fa
cti parentibus ſubditus factus. Sed quoniam magis

N
—— l- — 4◻
& - Aed.d -

pe iuſticia chꝛiſtiana

intendimus noſtra tonereq interſerere aliena: pꝛopꝛi⸗
am et inexcuſabilem moꝛalemq; relationem filij ad pa

trem dumtaxat ediſſeramus.Filius nomen eſt a greca

lingua tranſſumptum ab eo ꝙ greci filos id eſt amoꝛẽ
dicunt.vt filius amoꝛ quidã ſit relatione vera ꝙamoꝛ
amantis ſit amoꝛ:amoꝛ autem amatus de oꝛdine iuſti
cie debet per vicem in amantem referri Alioquin amoꝛ
caderet de iuſticia debita exploꝛaturus toꝛmẽta ſi ama⸗
tus amandi vicem non rependeret in amantẽ: et ſi ſu⸗
ſceptoꝛ obſequij non rependat in obſequentem. Nam
amoꝛ amoꝛem exigit:et obſequium cũ adeſt neceſſitas

ſumile requirit. Pater autem deus diligit filium deũ:

non alium ſed eundẽipſum. Et de dilectiõe ſua nõ ſub
ſtantialiter ſed participatiue dedit hominibus.cũ eos
ad ſuam imaginem et ſimilitudinem crearet ꝑ memo⸗
riam intelligentiã :ꝛin qua virtus amoꝛiſ
et amoꝛ ipſe cõſiſtit. Pꝛoinde dilectus a patre filius di
lectionis vicem re t in patrem et ſicut reſeꝛtur ad
patrẽ ex virtute tranſducis relatiõe reali quia filius eſt
ita referatur ad ipſum ex virtute dilectionis relatione
moꝛali.vt diligat.quia dilectus eſt Addatur ⁊ alia dile⸗
ctionis cauſa quia homo in natura ſibi ſimilis atq; cõ/⸗
mums eſt: ſubaddatur ⁊ tertia.quia chꝛiſtianus ⁊ redẽ
ptus equali Perte ſanguine chꝛiſti eſt. Has etiã cauſas
ſupꝛa pꝛemiſimus. Igitur dilectio filialis in hac trina
cauſa fundata etiam pꝛeter id quod in lege ſcripta ma⸗
datur:irradiabit in hominẽ patrem et chꝛiſtianitatꝭ cõ
ſoꝛtem. Et pꝛimum radium honoꝛis effundet in eo ꝙ
homo eſt.ſicut apoſtolus omnibus loquitur honoꝛe in
uicem pꝛeuenientes:vt vnuſquiſq; in altero dei imagi⸗
nem et ſimilitudinẽ veneretur. In patrem vero irradi
abit honoꝛem:nõ pꝛopter dignitatem aut ſapient iam
aut pꝛopter aliquod inſigne annexum:ſed pꝛo eo ꝙ pa⸗
ter eſt ex mutua relatione vnius ad alterum. Et hono⸗
rabit cum omni annexo laudabili ſiue vituperabili aut
in moꝛibus vel in natura.vt ſi rex eſſet paterdiues ma
gnus ſapiens pꝛobu ſbot ſorch foꝛmoſus et bonis oi/
bus ſimnlibus circũfultus.honoꝛabit patrem non pꝛo⸗
pter iſta.magis vero pꝛopter patrem et in patre iſta. qꝛ

ex iſtis non eſt filius qui ſola carnis tranſductione dici

tur natus:quibo abiectis naſceretur et fihus/ũ

per et ignobilis ſi ſciolus aut indoctus.ſi fatuus ſi cecꝰ/
ſi abiectus ab alijs aut pꝛo nihilo nurotſſt
8

araus/

ſi claudus ſi mãcus ſi lepꝛoſus ſi vndiq; malis obſitus

fuerit:honoꝛabit debito nature atq; legis moiſaice pa⸗
trem znus
fuerit inimicus:ſub ſpe coꝛrectionis honoꝛabit paterni

i vero erkite oꝛ et eterno patri

ℳ 4 „,
„ .
Lraw —
B . 4 . . *
Lo 6 — 7 r, —
X ₰ 1 .—
— 8
— .
W

tatem:habebit odio õäs

ro qua equaliter fidei caracterem ſuſceperũt vnde chꝛi
ſtiani vocantur.cum non extinguat naturam neq; legẽ

atrem quia chꝛiſtianuſ:q; ꝙ homò̊

r eſt. Et altioꝛi reſpectu et amoꝛis radio clarioꝛi
q; naturali atq; legali filius radios amoꝛis effundet in
patrem/cum actuali reuerxe 897 omni ſollicitu

ret.et multos ſibi videret in auctoꝛitate ſubiectos.⁊ ſi
bi hominum ceruices pro reuerentia flecterẽtur.ſi ſu⸗

pra patrem omnimode haberetur: ipſe patrem in quã,

talibet infimitate deiectum ſupra ſeipſum reputet.ve⸗
neretur.ope ſubueniat:ſibiq; flectat in honoꝛe ceruicẽ
Nulla enim ſupueniens dignitas paterne derogat di⸗

nitati.Ham ſicut paternitas non excludit mnũ ab ade

—

Liber quintuſdecimus

dui

ptione dignitatis in oꝛdine reipublice aut ſacramenta le per ipſum mũdo futura: Sed ſapientia dicit. Ne glo 4
lis miniſterij:ſic nec adepta quelibet dignitas filium ex rieris in contumelia patris tui non enim eſt tibi gloꝛia p
cludit a patre in exhibitione honoꝛis ſiue obſequij In ſed confu ſio. Gloꝛia hominis ex honoꝛe patris ſui. de 1.
eo igitur ꝙ gradum dignitatis aſcendit publice perſoę) decus filij pater ſine honoꝛe. Gili ſuſcipe ſenectã patris oß
ne gerat officium.in eo ꝙ filius eſt honoꝛẽ vereatur pa tui:et non contriſtes eum in vita illius.Et ſi defecerit , an
ternum. boc dumtarat excepto ꝙ in ea poſitus excellẽꝭ ſenſu wniam da:et ne ſpernas eũ in virtute tua. Su/ „ ſ
tiam quam non habet a patre non amplius patreme ſaipienda imo ſuſtinenda eſt ſenecta patr a filio: nec ali tn
reatur q́; alium diligentiſſimũ conſultoꝛem vt pꝛopter gua cauſa q; pꝛopter deum pmittitur contriſtãdus.Et nit
eum virgam iuſiice inclinet aut erigatintẽdat ſiue re⸗ ſi deecerit ſenſu ab ineunte infantia. ſi pꝛopter mmiaz ae
mittat. Tanto autem quicunq; fllius comunis aut in⸗ ſenectutem aut caſu quolibet ſupueniẽte impꝛetermii ue
fulatus honoꝛe atq; obſequio preueniat patrem:quato ſe aut interpoſite deliraret:venia pꝛeſtanda eſt non ſper⸗ eb
ipſe vellet in lona ratione animi iuſto iudicio poſitus nenqda paternitas. Mam durante in homine vita in iu nn
a filijs ſuis pꝛeueniri.Sed quoniam ommis filius pa⸗ re ſuo re manet caro paterna.ex qua ſolum ſilius non ex ſen
trem habet et creationis et crnie de om chꝛiſtianam accidentibus eſt tranſductus. Pater non eſta filio:ſed s
4 . iuſticiam nullus ſit alicui pꝛo diligendo pater qin eter filius a patre carnali generatione pꝛocedit. Et ſi nõ fu us
. nog patri non erit amicus: nullus filius ſubdatur patri iſſet homo qui generando filium factus eſt pater. non
qui patri eterno fuerit inmmicus. NHam filium quẽ hu⸗ fuiſſet filius cuius ipſe noſcitur pater.ad cuius honoꝛẽ na
iuſmodi relatio ligat abſoluat omnino paterna iniqui⸗ filiũ ſacra ſcriptura ſe· ollicitat. P:oinde eccleſisſtici dici nſ
tas niſi ſub ſpe coꝛrectionis toleretur. dum tamen pa/ tur. Honoꝛa patrem tuum et gemitus matris tue ne R
ter iniquus nõ amaretur. Peramplius in hac parte iu obliuiſcaris. Oemento quoniam niſi per illos non fi
ſticia chꝛiſtiana pꝛogreditur vt etiam inter patrem ⁊ fij iſſes.et retribue illis quomodo et illi tibi Ob honoꝛis e
lium poſuerit odium atq; gladium:vt ipſe ſaluatoꝛ di,· debitum duo ali filij noe precogitantes paternam tur do
xerit. Qui patrem et matrem non oderit nõ poteſt me⸗ pitudinem texerunt: dantes patri indulgentiã ſi ex ali⸗ uen
us eſſe diſcipulus Et alibi Mon veni pacem mittere in qua ſurreptione deliquiſſet: nec pꝛopter accidentalẽ de⸗ tur
— 4 terram:ſed gladium. Odium igitur cheiſtiane iuſtitte fectum dimiſerunt paternũ affectum. Hinc eccleſiaſti bit
non perſone ſiue nature ſed iniquitati debetur et ime (dicitur. Qui timet deum honoꝛabit parẽtes: et qua/ i⸗
dimeto virtutis. quod conſueuerunt pꝛeſtare parẽétes. ſi dominis ſeruiet his qui ſe generauerunt. vt parentũ in
hac in comparatiòe quodãmodo odium eſt ad minuss honoꝛ etiam attendatur cum paterni obtegantur defe⸗ nt
et comparatione melioꝛis velut odium eſt ad bonum. ctus: ndantur vices quas ipſi ad filos effude in⸗
Siltgitur in quocunq; genere cauſe qualitat atq; per⸗ rũt Iſaac vſq; adeo reueritus eſt patrem:vt ab illo ſe E
ſone:creatura omnis ad chꝛiſtum comparata vileſcit? po dictima permitteret colligari Eilij yſaac pceſſerunt te
Terelinqui expedit pꝛopter chꝛiſiũ.et omne pꝛopter aliA ęt redierunt ad imperium einaEr, iacob matris conſi⸗ bus
—– ud dimittitur aut minus aut nõ diligitur:aut venit in lio acquieſcens cum eſſet poſterio:: pꝛimogeniti benedi Rer
eor odium.minus vero aut non diligere odium diciturſpũ ctionem et hereditatem ſuſcepit:et ambo honoꝛantes Don
melioꝛis atq; maioꝛis comparatio ſubꝛogatur.euange patrem ad eius ſepulturam pariter conuenerunt. Filij ſtici
C licus pꝛofecto gladius in id tendit vt diuidat a nociuis iacob ſingillatum atq; cõiunct m pꝛoceſſerunt ad impe⸗ Red
et impedientibus coniunctis atq; parentibus. Ex his rium ane Et ruben ꝙ non creſceret pꝛo maledictione ler
que pꝛopter deum fiũt iuſticia chꝛiſtiana docet ꝙ; filuus quantali cum benedictione accepit: quia maculauerat iuſ
non referatur ad patrem relatione moꝛali. ac mandat cubile paternum.patris non reueritus honoꝛem.Ab⸗ mo
ꝙ pietas a pietate vincatur et relatio a relatione ſupere ſalon moꝛtuus eſt inter celum et terram aduerſus pa/ chꝛ
tur:et impietas conſtituitur vbi pater vocat eternus: trem animoet opere factus rebellis.quia mãdatum ce/ bit.
leſte non tenuit de honoꝛe paterno.neq; patrem eſt re pla⸗
ueritus imo ꝑſecutus in terra:vt in eadem vaſa in que lLelit
pater ipſe ſemen effunderet.ac eum de ciuitate artaret dien
6 Is ſit ꝙp ad fugam. Ex hoc pꝛouerbioꝛum dicitur. Oculum qui cen
itti poteſt quecunq; cognatio.non tame le⸗ ſubſannat patrem ⁊ deſpicit partum matris ſue effodi guer
gimus ex naturaliaut legali aut ex chꝛiſtiana iuſticia ꝙ ant eũ coꝛui ve toꝛrentibus ⁊ comedant eum filij aqui dtu
pprarẽtes filios inalitos poſſint dimittere.vſq;quo ratio le· Et q;uis iſta ſit impꝛecatio aduerſus impꝛolvs fili/ Ol
W vigeat. et vicij atq; virtutis facta ſit capax: ſpeſq; roſſit os.et ſic eueniſſe non legitur. tamen coꝛui et aquile ad neſe
ſeſſe viuendi.ablata ope parentum. Vbi vero iſta afflu demones referũtur: in quoꝛum vltrices manus ſilius net
D, v„kEerint bono ſpiritu ducti parẽtes ad melioꝛa vocati cu⸗ impꝛobus eſt tradendus/Et ſicut eccleſiaſtici dicitur eii
. 6 6. ram dimittere poſſunt filioꝛum Ac etiam mandat iuſti qᷓ; male fame eſt qui reliquit patrem et eſt maledictus lſici
Mia 1. S vo cia chꝛiſtiana vt dum ipſoꝛum ſedulam curam gerunt a doo qui exaſperet matrem. Natrem niſi pꝛopter deuʒ fi
R 8 O?YJUB—U cultum non dimittant duinum:ad quem ex debito relinquere amimi eſt efferati. T indigentem lalvꝛibus R und
4 aut ex mandato ipſius iuſiicie obligantur. Similiter mimittere moꝛtis eſt culpaſi valet finus indigentiã bei
Mandatur et filijs:dum inſiſtunt in debita cura paren tollere aut facere e emATREEENNETEPüHH ſu
tum. Nam diuinum creditum nobis factumq; debitũ ſticia patrem in ommbus honoꝛari cum repenſione ſu tu
quouſq; ſoluatur:ab ommi alio ſcom oꝛdinem temoꝝ perna: quod ſcripturarũ ſanctarum confirmat auctoꝛi⸗ mn
atq; locoꝛum et agendoꝛũ abſoluit. Omnis enim iuſti⸗ tas. In opere et ſermone et in omni pacientia honoꝛa terdi
cia pꝛimo pꝛioꝛa debita ſolui iubet Auaſi et quãnta re patrem tuum:et ſuperueniet tibi benedictio a deo.⁊ be dn
latione moꝛali ad parentes filij referantur: per ſcriptu-· necictuo illius in nouiſſimo manet Vlide ꝙ in omnib ſnn
rarum teſtimonia declaremuſ. Tres filios habebat noe pꝛeterqᷓ; ad peccatum aut pꝛopter deum ſanctio diuina
quos ſcriptura commemoꝛat. quoꝛum vnus nuditatẽ patri ſubicit filium cum in omni opeꝛe et ſemone om
patris velut fatui atq; ſenis ſeu ebꝛij animo et verbv de niq; pacientia boni dumtaxat quia mali nulla eſt iuſſio
riſit:qui maledictionem accepit in ſe ſimiliter in pꝛo / ſcripturarũ.Vlult patres a filijs honoꝛari cuius retri⸗ hnn
— o, N 4 “ P 5 X “ — . 4 240 * „ — =W 4
7 „ 6 . ☛—ỹ SS Spa

E .—— ſ dy

4 KRZ

Mege
bi Glorg
ſine⸗
äpatng
dſeren⸗
. Sn
fehecgf
gus.E
rnmi
n
onſſer
ta min
onone
floſe
tſinöfi
ter, non
onors
ſia dicf
Stue ne
nonn.
NNos
mamtar
üſiereii
entale de⸗
ecceſtaſtl
zöretan
tporenti
tur defe⸗
eſide
bilo ſe
ferunt
rſit
Udbrneci
nonantes
tunt Fii
tadimpe
lecicroe,
clllaveree
emn ,
erſuezu
latumc
eme e⸗
inape
e antaket
blumei
e effodl
ſjogvi
o ſli⸗
nle ad
ſlius
dicltur
edietus
ter w;
e
Reſi
ina
ſone il
Auctont
toro:

dd e

Dinind
ne om
luſto
Sletl

₰☚

dutio nõ a terreno atq; carnali patre pueniet: ſed a deo
in tales filios benedictio diffundetur/ Ecce qᷓ; bonũ eſt
parentibus reddere vicem:et plus repen ſio qᷓ; pꝛimo
impenſio mereatur Rependit nempe fĩlius.ergo aliqͥd

R/a patre ſuſcepit. Siquidem multa vſq;quo alitus eſt.

cuſtoditus eſt. inſtructus eſt. et multa pꝛo filijs pater⸗

*

nis parta laboꝛibus reſeruantur. Ad equalitatem foꝛte

euenit iuſticia.ſi filius patri reddidit quia ſuſcepit:qᷓ;ᷓ

uis ſilij non poſſint vicẽ rependere ad parentes. Quid
ergo amplius meriti filij expectabunt ſi fecerunt q̃ de⸗
buerunt.ſeruauerũt iuſticiã reddentes antidota. Sa⸗
ne bona ſuſceperunt a parentibus filij:ecce pꝛeceſſit bo⸗
num gratuitum Rependerunt parẽtibus fſilij.ecce me
ritum donum.ſed ſuperaddit omnipotẽs deus vt bene⸗
dicat gratificum filium vt filiatio donum pꝛecedat pa⸗
rentum:et ſi rependerit ſequatur diuinum. Amoꝛ filio
rũ ad patres omni debet carere mercedis intuitu: ete⸗
mim receperunt cum concepti nati aliti ſunt: et pꝛo eis
eſudatum eſt.et pene ſunt tolerate a parturiente ma⸗
tre. Et honoꝛ et ſubuentio qui refunduntur in eos:nõ
expectent a parentibus retributionis aliam talionẽ·A
deo aut expectare poſſunt nõ ex merito honoꝛis atq; ſub
uentionis:ſed ex largitate pꝛomiſſionis diuine. Digna
tur nemꝑ omnipotens deus ſuis pꝛomiſſionibus de⸗
bitoꝛ fieri eis qui ſua placita ſeruantAc per hoc omneſ
ſilij qui mundi huinus viderunt vmbꝛaticam lucem: et
in animo cognouerunt iuſticie chꝛiſtiane infallibilẽ we
ritatem:apoſtoli pauli ſequantur ſententiam. Gilij obe⸗
gite parentibus wſtris in domino:boc enim eſt iuſium
Ecce obedientia filialis.ecce obedientie terminus.ecce
ante cuius oculos agitur Obedite inquit non in omni⸗
bus non de omnibus.non pꝛopter hommes.non pꝛo/
pter ſeipſos tm̃ parentesnon pꝛopter mercedes ſed in

domino. In domino qui hoc pꝛecepit:et voluit eſſe iu⸗

ſticiam fiuoꝛum. In domino. vt non de glio patri a filio
teddatur obedientia:niſi quod manifeſtum eſi deo pla⸗
cere atq; certiſſimum eſt non diſplicere. Hoc enim eſt

iuſtum.quia hoc vult oꝛiginalis et diuina iuſticis. hoc

honſine we conſugud haudahilicrantiqus wciß
chꝛiſtiana iuſticia.Hocidẽ ad colocenſes apoſtolus ſcri

bit. Filij obedite parentibus veſtris per omnia:hoc eni

placitum eſt in domino. um per omnia dicit:lona in⸗
telligantur. Non niſi de bonis et honeſtiset iuſtis obe/

dientia eſſe poteſt. In malo alicui obedire nomen obe⸗
teſt.ſed obedientia nullo modo eſt ſed

dientie habere
quedam inobedientia in deum pꝛopter humanum pla⸗
citum aut ex amoꝛe ſeu timoꝛe ſeu mercede patratum.
Dbedietia filioꝛum ad patres in tvnis placitum domi⸗
ni eſt:qð nunqᷓ; ſine merito retributionis manet Pꝛo
inde tota perfecta iuſticia in moꝛali relatione parentum
et filioꝛum.vt homo pater humano amoꝛe atq; natura
li ⁊ cõmuni feratur in hominem filium: intenſius qᷓ in
filium. Ratione vero ſpecialis tranſducis magis in fili

—

um q; in alium intuitu chꝛiſtianitatis atq; caracteris fĩ

dei diligentius in chꝛiſtianum:qᷓ; in hominem atq; fili /
umſatq; retranſitiuo et moꝛali oꝛdine diligendi ⁊ mu⸗

tua relatiõe ad patrem filius referatur. Igitur iura hu

manitatis filiationis ex chꝛiſnanitatis intellecta fideli-

ter vilecta libenter. exhibita rationaliter inter parẽtes
et filios. In his relationibus eſt iuſticia chꝛiſtiana que
ſemper amari debet et dirigi ſcõm diuine placitum vo⸗
luntatis:que non agitur inter hominẽ et hominem ſo
lum.nec ſolum inter patrem ⁊ ſilium:ſed inter vtrũq;
iſtoꝛum exiſtẽtem chꝛiſtianum. Mam iuſticia que inter
lominẽ et hominẽ ſeruari bet:eſt naturalis et huma⸗

— ₰— —
4 e ; 4 NeE ⸗ . .

De iuſticia chꝛiſtiana

na in cõmunitate nature illa que inter patrem et ſiliũ

eſt ſpecialis et humana in moꝛali relatione. ſed neutra

iſtarum excludit ab homine patrẽ eſſe vel filium: aut a
patre vel filio ſeparat eſſe bominẽ. Illa que inter chꝛi⸗
ſnanum et chꝛiſtianum agitur eſt naturalis gratie in
offi intellectuali et moꝛaſi virtute.colligatiõe ſidei ſpei
et caritatis:cultu et religione ſacramentoꝛũ conſenſio⸗
ne huma noꝛũ et diuinoꝛũ reſpectu chꝛiſti atq; ſuperne
gloꝛie. YIta chꝛiſtum decebat implere omnem iuſticiã:
quia ipſe iuſtus in parentibus iuſtis. Ypſe iuſtus in ſi⸗

lijs iuſtis et pijs Suas perſonas inſimul conuenire in

unſibili lege vita ſociali adiutoꝛio mutuo in vna carne
diuina iuſticia oꝛdinauit:et per legem firmauit et ſtatu
it. Vn tempoꝛe gratie oꝛdinauit excellentius.pꝛouidit

tutius.honeſtauit ꝑamplius.ac pꝛepoſuit matrimnonio

virgineum decus:dum ipſe voluit fieri ex virgine ĩcar⸗
natus. Et talem coꝛpoꝛe elegit matrem:qualem pꝛimã
creauerat mulierem. Pꝛetulit etiam matrimonio con
tinentiam:que conſequitur carnem coꝛruptam. Sed
quia iſte ſtatus cadit ſub iuſticia chꝛiſtiana et ab ipſa re
cipitur et non condemnat que diuma pꝛouidentia oꝛ⸗
dinauit.pꝛo eo ꝙ eſt vna ab eterno dei iuſticia:q;uis di
uerſa vocabula ſit ſoꝛtita.et multifaria fuerit operata.
Vleruntamen altioꝛi modo ipſa iuſticia hũc ſtatum in
ſigniuit tempoꝛe chꝛiſtianitatiſ qᷓ; tempoꝛe naturalis iu
ſticie ſiue tempoꝛe lesis ſcripte.Circa que ſtatum multi
diuerſimode naufragauerũt:in quo etiã multi ſunt ſal

uati· Pꝛoinde exoꝛtum in cauſis et pꝛogreſſum pericu
lum ac naufragium et iuſticiã et oꝛdinem eius natura⸗

lem atq; legalem cum decoꝛe chꝛiſtiane iuſtide pertra⸗
ctemus Oiſpoſuit ab eterno diuine ſapientie imꝑſcru

tabilis altitudo tales facere creaturas que ſui poſſent

eſſe quadam participatione capaces et ineternu viue⸗
re atq; in ipſa beari.quarum duas ſolum voluit eſſe ſpe
cies ſpiritualem et mixtam:ſpiritualem ſimul.et vt vo
luit repente in eſſe pꝛoduxit tanta celeritate vt volunta
te diuina iubente interuallo tempoꝛis non diſcerneret
imperium. Mixtam wro creaturam ſcilicet ex ſpiritu
coꝛpoꝛe quã appellamus humanaʒex vno tanq; ex vna
radice numeroſiſſime pꝛopagari voluit.vt vnus homo
naſcatur ex alio ex bono ſemmarie virtutis quam hũa/
ne nature deus dedit oꝛdmatione atq; ducatione tranſ⸗
ductionis:quouſq; compleatur numerus hominũ ſoli
deo cognitus nobis incognituſ.Ex quo biꝑtietur ſaluã
doꝛum a damnandoꝛum deo certiſſimus numerus no
bis vero vſq;quaq; incert?:pꝛo qua multiplicatiõe ma⸗
trimonialis condicio habuit ſin federis atq; connexiõiſ
inicium. Creaſſe deum hominem vnum et ſolum ſcri
ptura ſacra cõmemoꝛat.quem eſſe ſolum dixit non eſſe
num.Pꝛoinde adiecit:fſaciamus ei adiutoꝛium ſimi
le ſibi. Ecce matrimoniũ vnde iniciauit. nõa coꝛruptio
ne.non a pꝛole.ſed ꝗ ſocietate.qiia non erat bonum ho
minem eſſe ſolum:ſiat adiutoꝛium ſimile ſibi.Adiuto⸗/
rium non ad defendendũ.nemo enim ledebat aut leſiſ
ſet adam:ni ſi ſua culpa ſe ſibiatq; cetera feciſſet inimi⸗
cari. Sed ad quid Aid laudandũ et benedicendũ animo
et rationabili verv atq; opere deum. Ad hoc pꝛimo elu
xit quelibet rationalis creatura:et irrationabilis pꝛope⸗
modum. Etiam adiutoꝛiũ ad colloquendũ de o:et de

ſubiecto ei vniuerſo Noc ſolũ rationalis creature ſunt

actus.nec enim rationabiliter rationabili vertv cetere
benedicere aut de ipſo loqui poterant:ſiue de ſuperioꝛi⸗
bus atq; inferioꝛibo hominis. Igitur expediebat ſimile
adiutoꝛium/Erãt enim animmana ceteta ſociata aues ſi
militer et piſces:et ſimilia ſimiibus inngebatur. In⸗

WManOu, (en -—
1

“

—
netN —–
„6 — 1 — re.

Liber quintuſdecmus

n cepit multiplicatio aut

iuriam pertuliſſz adam omnium inferioꝛum dominus Quid igitur. In paradiſo no ultip
conſtitutus ſi ſimili caruiſſet conſoꝛte. Adiutoꝛiũ ſimi hominibus repletus eſt locus ille vt etiam repleret᷑ alli entd⸗
le dabatur ade vt ſe videreti. 1alio et alium in ſeipſo. us mundus. aut aliter non potuit humanam pꝛopaga,⸗ neſit
Specula ſunt homines ad inuicẽ ſe mutua viſione vi gare naturam preterq; p carnem coꝛruptam et cum tã gut u
dentes. vt ſe in ſe atq; in alio ſe videant: et in alium in ta libidine et concupiſcentie ardoꝛe Dico ſane ꝙ potuit incoſt
ſe atq; in ſeipſo conſpiciant. Et adiutoꝛium ad bene vi⸗ atq; poteſt. Sed ad meipſum ad omnes doctoꝛes hu Conbit
uencum eſſe debebat in alio videre imaginem: qua in militer et cõſulte pꝛofero verbum:vt non diſputemus etphl
ſeipſo adam pꝛimo ſuſcepit. Erat igitur adiutoꝛium in atq; inueſtigemus qð deus potuit ⁊ non fecit. ſed qð fe nerend
tellectus ſimile ade qõ dabatur ade. Adiutoꝛium eſt in cit et potuit. Multos enim iſta inueſtigatio ſiue contẽ eluciſe
tellectus:ſi dum intelligit et ab illo qð intelligit intel⸗ tio in baratrum periculoſe obſcuritatis atq; tenebꝛaruz leſetuun
ligitur. Nequibat omnino hoc eſſe in animalibus que immerſit. Hoc ſolum ſcire ſufficiat: qõ iuſtiſſime fecit rtal
rationalem intelligentiã a domino non acceperunt. Af/ atq; decreuit Ge Böt aiſdãcter diretim ꝙ ocus imn o pdetin
fectus adiuuatur permaxime ſi rationabile habet obie⸗ dem virginitatem habuit. coꝛruptionẽ aliam pꝛeterq⸗ ſalac
ctum:að nequit eſſe ratione carens Et creſcit amoꝛ ho ilius doloꝛoſe inobedientie non Rean vwerumnt multi⸗ tediuin
minis ſi diligitur ab eo gõ diligit. et due memoꝛie plu plicandum fuiſſet genus humanum coꝛruptio añ pec⸗ luel
ra continent qᷓ; vna ſola:vt ab vna etiam altera fulciat catum nulla fuiſſet: auia poſt peccatum etiam eſſe potu nia Ei⸗
In effectu aliquid accepit adam: qð opoꝛtebat efficrr it. Que ſi fuiſſet: cariuſſet omnino lbidie atq; ꝑeccato. ſunecno
cum conſoꝛte iuuante. Pꝛzimo igitur ommis creatura Quis enim dubitat ꝙ quis per ſeminariam virtutez iteonc
creata eſt ad deñ qᷓ; ad ſeipſe m aut ad aliquod aliud pa/ ducatur humana pꝛopago.ꝙ oꝛiginali ſtante iuſticis ſe nednin
endum. Adiuuat exemplũ ſimilis ad pꝛofectum:ſi nõ men bominis potuiſſet ſine coꝛruptiõe mulieris in ven ſifetila
t vita diſſimilis. DHabemus igitur ſocialem vitam poſ trem eius imnntti ſicunt poteſt ſanguis ille menſtruus lanſeie
ſe fieri et adiutoꝛium in conerione duoꝛũ:abſq; qð carꝰ ſine virginitatis coꝛruptione a virgine femina emitti? onabtt
nalis copula ſubſequatur. Sed factum eſt adiutoꝛium Et homo potuiſſet illud ſemen ſine coꝛruptione ſua eij ſealin
vnius nature:ſed diſſimilis ſexus vt dicatur adiutoꝛiũ cere.ſicut ſputum aut vrinam poteſt ipſe pꝛoiſcere. et wptone
ad pꝛocreandã pꝛolẽ quã potuiſſet deus de ipſo ſine con vtercq; potuiſſet ſeruari fine lbidine atq; carnis ardoꝛe Abusbe
ſoꝛte pꝛoducere:quod wluit eſſe ſimile in natura p vi⸗ que mala condita natura non habuit ſed peccatum ob Ckonmno
ſibilia exterioꝛis foꝛme atq; muiſibilis interioꝛis anie. vindictam induxit cũctiofſatitur queſtionẽ anim au ſetvmni
Mon enĩ decẽs erat ꝙ rationalis homo animalibus mi dientium ſi quo modo conceptus ſiue fetus ſine lacera usdi.
ſceretur:et ꝙ de homine rationem habente atq; anima tione materna potuiſſet educi. q;uis ſemẽ potuiſſet im Uatsft
li ratione carente humana ꝓpagaretur cõditio,· Pꝛoin⸗/ mitti. Direrim ꝙ ſpectabat ad felicitatem illius paradi Dl
de ad futuram pꝛolem adiutoꝛium ſimile querebatur: ſipbi erat immoꝛtalitas. etiam adderetur iſia feliecc ſeurte
quod factum eſt de coſta non capite aut pede: ob equita tas ꝙ filioꝛum eſſet eductio et maneret carnis integri⸗ Cntln
tem viuendi et rationem diligendi. Sed hic allegoꝛia tas.aut ſi omnino aperienda erat poꝛta pꝛopagationis ichiſti
pꝛo chꝛiſto et eccleſia magis placet q; moꝛalitas: quam , humane ꝙ taliter aperiretur ꝙ in humana natura nul⸗ horman
quia moꝛes cudimus ſubticemus. Adductuʒeſt ad adad la iniuria ſequeretur:et nõ eſſet obpꝛobriũ quod ad tã bitain
adiutoꝛiũ q ad pꝛopagandũ pꝛolem accepit. et cogno⸗ tum reſerabatur officium velut aperiuntur oculi ad ſu guier
uit vnde:quia os cæ oſſibus eius ⁊ caro de carne pſius T ſcipiendum beneficiũ lucis et ad emittendũ radios vi⸗ ont
Similiter et quare fuerit datum agnouit: vnde ſubin ſiue virtutis:qui clauſi fuerunt in argaſtulo ventr vbi ſunt
xit adam Quãobꝛem relinquet homo patrem 1 matrẽ?? nulius hominu coꝛpaliter vidit. Et velut omes ſenſus . ne
et adherebit vxoꝛi Sed nullus in bacparte diſſerat -eeriſtunt in clauſtro ventris obtuſi atq; contracti:et be⸗ natl
pater et mater relinquendi ſunt pꝛopter vxoꝛem.quod neficia nature non ſentiunt atq; cognoſcunt.cum aũt yme
autẽ ꝓpter pietatẽ factũ eſi: cã inpietatis non erit. oꝛganitata et ſenſiſicata coꝛpoꝛa patiunt ur ex quadam ſtten
Non enim aut impie pꝛopter vxoꝛein relinquẽdi ſunt apertione ſenſuum explicationem mundi habitũ reco⸗ umm
parentes indigentes filioꝛum ope:nec ipſi debent parẽ gnoſcunt at vſum nature ſine ipſoꝛum coꝛruptiõe ſu gece
tes pꝛopter vxoꝛem relinquere ipſoꝛum fulcimẽeto atqʒ oaſapiunt.Aperiuntur plante in gemmas. gemme in ſlo 6
magiſterio indigentes. Nulla enim iuſticia iſta fiẽda cõ⸗ res et floꝛes fructus pariunt. nec in his coꝛruptionem ſie
cedit. Sicut enim vroꝛum atq; maritoꝛuũ connerio nõ 4 dcimus fieri in natura.ſic poꝛta humane nature aper⸗ nan
aufert relationem realem inter parentes et filios: nec ta fuiſſet ad ſuſcipiendum ſemẽ generatiuum:et emit⸗/ a
moꝛalẽ de iuſticia debet auferre quomodolibet inter eoſ tendum ſine derogatione puritatis conceptum. Aper it ſeitg
Sed quãobꝛẽ relmnquet. Qua erunt duom carne vna enim os ſine ſua violatione ad cibũ ſuſcipiendũ: mi⸗ en
vt in carne vnius filij dupler perſona cõueniat: quo liter et cum emittit ſputum. Mec aliquis arbitretur ꝙ⸗ ſue
relinquitur pater et mater. Aiſia ſemper naturalis 025 ibi ſit aut poſſit eſſe coꝛruptio: vbi nature ſeruatur de⸗ ainn
do contradicit. vt pater non generaret de filia nec de fi⸗· bitus oꝛdo. Eſt eni debitus oꝛdo nature id qð deus in⸗ ecun
lio mater.quis in loth pꝛeter oꝛdinem et honeſtatẽ na didit cuilibet rei. lam ſi deus indiderit in natura hu⸗ ſt
turalis iuſticie cõtrarium ſit ſecutum:ſed alioꝛum duo mana ꝙ ſic ꝓpagaretur non turparetur.nec ex tali pꝛoꝛ ka
rum erat fienda connexio vt filioꝛum ſieret generatto pagatioe coꝛruptio ſequeretur:quia nature debitus oo
Bed hic nulla libidonulla coꝛruptio locum habet. Dꝛ do ſeruaretur. Nullus verro intantũ in ſua conſideratis o
dimatio facta eſt connexionis:mon adhuc carnalis con⸗ ne imaginado exoꝛbitet ꝙ pderetur puritas virgimtacq;
iunctio. In paradiſo hec facta ſunt vbi poſt coꝛruptio⸗ aut integritas carnis: vbi ſeruaretur oꝛdo nature atis ninc
nem mentis nulla eſt ſecuta coꝛruptio: virginitatẽ enĩ wluntas fieret creatoꝛis. NMam hec eſt tota rationaleꝰ nune
habuit ile locus. Expulſio ipſoꝛum facta eſt ne in para creature in anima et coꝛpoꝛe perfecta integritas: vt Et mn
iſo potuiſſent pariter cõmiſceri. Son eiectionem eſt voluntas ſcom cuiuſtlibet rei oꝛdinem inſitum fiat.gi⸗ eſetet
coꝛruptio coꝛpoꝛis ſubſecuta/Sed in paradiſo datum/ illud ꝙ cõmuni vocabulo coꝛruptio dicitur eſſet vir ſi⸗ und
eſt pꝛeceptum de multiplicatlone filioꝛum: cum dlru nitas aut incoꝛruptio: ſiſ com creatoꝛis voluntatem ſi⸗ W
fuit a deo. Creſate et multiplicamini et replete terram gt. et nature oꝛdo permaneat. Cum nihil poſſit aut de⸗ n
7 — „. „ 4 — Nom . M
227 1 . 142 75 4 — £ E . . 1. k. 2. — ₰ . ſalle
( * P† .- „ nmy- 7. Qit Cey euALrt . 1160 . ſtar- „S* * Wrr .

De Juſticia chꝛiſtiana

tio
Nroſag beat dici integrum aut coꝛruptum.niſi quantum diui⸗ meritis diuina dictãte iuſticia:et miris modis ſed vſq;
tamt ne ſit placitum volumati: aut ſeruaretur oꝛdo nature. quaq; iuſtiſſimis.ipſa in ſuis indiuiduis gloꝛiſicaretur
tute aut quantum diſolicet et oꝛdo nature non manet. Nec in celo ꝑ diuinam miſericoꝛdiaʒ:et cruciaretur in infer⸗
tores incongrue credere videoꝛ atq; ſentire.vbi me maioꝛnõ noꝝ diuinam iuſticiam. Ipſa ſiquidem humana natu
temus conuincat auctoꝛitas contra hominum imaginationes ra impartibilis eſt.et impꝛemiabilis atq; impaſſibilis
ſedgö,ſſe et philoſophos naturales:ſine coꝛruptione potuiſſe ge in ſui natura.niſi per ſua indiuidua. Solum diuina na
lie onts nerari diuina potentia oꝛdinem regente nature:necnõ tura ex ſeipſa eſt quod eſt:et indunduari nequit et deſi⸗
nebaang, educi ſetum ꝑ poꝛtam coꝛpoꝛis clauſam. quam pꝛimo e cere neq; born bi a ſeipſa gloꝛioſa exiſtẽs. Sʒ nec que/
meſect reſerauit peccatoꝛ adam. Et in boc pꝛerogatur exemplũ ramus quare ſic voluii:umperſcrutabilis eſt emm ipſi⸗
eg vt quod depꝛauauit in omnibus homo pꝛimus:in ſei⸗ us diuine ratio voluntatie Sed videamus quod fa⸗
npeeter pſo et in matre reſtauraret homo chꝛiſtus dumtaxateet ctum eſt potentia creatoꝛis. Ecce ſuccincte exoꝛtum et
nn ſolus. Hed foꝛtaſſe quis diceret:hoc fuit ratione vni⸗ cauſam ꝓſpeximus:ꝓgreſſum cũ macula acutius eſt vJii
nocſihet te diuinitatis. Sed coꝛpoꝛa gloꝛificata poſſunt ingre⸗ dere. Etatim exinobediẽtia eſt inobediẽtia merito ſulb ?
eſe wen di.quelibet ſolida coꝛpoꝛa quibus non eſt vnita diuini ſecuta et ſimul exoꝛta ibido:et humana eſt damnata pꝓ
Prant- tas. Ecgo erit beatitudo iam in coꝛpoꝛibus anteq; re/ pago. In obediẽtia merito eſt ſecuta.pꝛimo in pꝛopꝛio
itne, ſurrectio fiat: Mon fuiſſet reſurrectio coꝛpoꝛum vbi nõ coꝛpoꝛe:in quo ipſe non obediuit auctoꝛi.Nam delecta⸗
iuſtciſe fuit conditio moꝛtuoꝛumnec moꝛs habuiſſet in homi⸗ tio et conſenſus ſi non pꝛoceſſiſſent in actum faciime
rsinn ne dominatũ ſi nõ pꝛeiſſet peceatũ:nec etiam dicenda veniam repoꝛtaſſent:vt tunc non fuiſſet inflicta multa
enſruns fuiſſet illa eterna beatitudohominũ ſed naſcendi que, tio actualis in coꝛpoꝛe. ſi coꝛpoꝛis actu non fuiſſet culpa
— dam felicitas. et humane nature quedam nobilitas: ſi peracta. YIgitur inobedientia ſurrexit in membꝛis. vt
ioneſnei; non abſtuliſſet iniquitas.Aldam nanq; ſine coꝛruptio/ non mouerentur ad impꝑerium rationis.ſed ad impul⸗
woiſer 3 ne alicuius elemẽti a domino eſſe ſuſcepit.eua ſine coꝛ⸗ ſum effrenate libidinis.ibido enim dominatur in mẽs
mnsarine ruptione accepit ex ipſo conſiſtentiam ſuam:vt ex om⸗ bꝛis wlut in re ſibi ſubdita merito pꝛeuaricatõis.et cõ⸗
Manmob nibus hanc valeas elicere pꝛofecto ſententiam: vt ſi e mouet ſepe membꝛa pꝛeter arbitrium voluntatis. Et
mnm catum non preceſſiſſet aut non fuiſſet coꝛruptio et fuiſ⸗ tota maſia eſt infecta in parentibus primis:vt peccatuʒ
Sſcehen ſet hominum generatio: aut id quod coꝛruptõnem dici quod oꝛiginale dicitur ſit in naſcentibus ceteris, Seul—
ſne eti mus dicta fuiſſet integritas nature honeſias:cum ſer nec pꝛopter libidinem damnatur coniugium:nec po -
wiiſin uatus fuiſſet oꝛdo nature atq; diuina woluntas/Et au pter bonum coniugij aufertur libidinis malum. 207
lus unut deam dicere in multis in veteri teſtamento in quubus les enim que bonum eſt coniugij non naſcitur de libidi
ifafelan⸗ ſeruata eſt diuina voluntas ⁊ oꝛdo natureſita placuiſſe ne ſed de bono nature.in qua eſt ſeminaria virtus que
tomtegr/ cum illa violatione carnis coniugium: ſicut in multis agitur in tranſduce.Libido autem non eſt de bono crea⸗
Dagatonns a chꝛiſti tempoꝛe cehbatum. O&, quanta nobilitate deus te nature.ſed in bono nature conſiſtit merito inobedien
nAruranunn humanam naturam.quot et quibua beneficijs inſigni tie· vnde non turpatur bonum pꝛolis pꝛopter malum
tgbodadt⸗ uit:in pꝛopagatione hominum gloꝛificandoꝛuʒ cum an niqihie autem homo naſcitur cum oꝛiginali pec⸗
Nocdladſ gelis beatificandoꝛum awterntigerintatis. Se quia cato merito pꝛimoꝛum parentum:etiam non damnat
künmdios non vidimus.et ſecuta non ſunt: difficiliter credi poſ⸗ oꝛdinatum coniugium/Pꝛoinde ad maioꝛem hoꝛum
lownt ſunt. Et repugnant imaginationi hominum:que non euidentiam accipiantut duo lona et tria ſimiliter mala — a s.
offeo ſenſos deuenerunt in ſenſum. Sed plus eſt quod in humana lvnum nature bonum coniugij.malũ inobedientie ma⸗, ded. lr-
ntmcnet be⸗ natura fecit dominus ieſus chꝛiſtus:qᷓ; quod acceperit lum libidinis et malum peccati oꝛiginalis. Bonum /
Unt. mait homo pꝛimus.elc per hoc pꝛo tanto dixerim: vt ad hone nature bonum eſt creatum. et habet ſeminariam vir-
wrer quacen ſtatem eius quod dicitur matrimonium ſiue coniugi⸗ tutem. Bonum coniugij lvnum eſt oꝛdinatum. et ha
habiru reee um:ſecundum chꝛiſtianam iuſticiaʒ veniamus.Elt nõ bet iuſticie legem et oꝛdinem Oalum inobedientie fu
coooeſu credatur facta fuiſſe bominuʒ generatio cum aliquo pu/ it voluntarie in parentibus pꝛimis.et inuoluntarie mi /
gennenti doꝛe ac virtutis dedecoꝛe.ſiue pꝛuriẽte libidine: que ob litat in membꝛis H libidinis inſurrexit
rlptonen iſtã ab eteruo cauſam fuerat oꝛdinata vt frueretur eter merito inobedientie in pꝛimis parentibus/ẽt inſurgit
turegher na attudscsXne EESKII K̈ ene eo merito in cunctis naſcentibus debita etate fungen⸗
umeetenit et angelos.ſed ꝓpagationi ſucceſſiue reſeruauit nemi⸗ tibus:ſoluʒ ſanctificatis quomodolibet exceptis/a
um.Apri nem cõmoueat.:quoniam ſimul fecit totam humanaʒ peccati oꝛiginalis non accedit voluntarie.neq; militat
— naturam. ſicut ⁊ angelicam. cum tota humana natura inuoluntarie:ſed tantum contrahitur ex quocunq; na⸗
biteture fuerit in pꝛimo homine.neceſt amplius augmentata ſcente vt diximus.ſanctiſicatis in vtero dumtaxat exce
luturde ex ſecundo.nec enim humana natura magis et minus pᷣtis. Omunia vero iſia mala non ſunt creata neq; oꝛdi⸗
3ns in recipit er naſcentibus ceteris:que totum ſuum eſſe in nata. ſi eſſent creata non eſſent mala neq; peccata. ſi eſ-
iſi pꝛothoplaſto ſuſcepit· Nam indiuiduoꝛum multiplica⸗ ſent oꝛdinata eſſent quieta. Omne oꝛdinatum quietũ
n in tio ſpeciem non augmentat:nec minoꝛatio aut depauca atq; paciſicum et irepꝛctenſiile einttie ſ Peeniic
tich tio dcreſcere facit:ſi ſolum indiuiduum in eſſe remane wnũm creatum et bonum oꝛdinatum iſia mala non p⸗
el Gi ien ad vniuerſi decoꝛem homines paga tegunt ne mala dicantur/ Oala vero iſta bonum natu⸗
orn nn ri ſucceſſione tranſducis. vt oꝛnaretur viſibilis oꝛbis re atq; hnum coniugij in aliquo nõ accuſant.quia nec
vſc⸗ 8 tota pulcritudo:atq; naturalis pulcritudinis cõplemẽ fſunt cum bvno nature creata. nec ſunt cum bvno coniu
onmun e tum in his inferioꝛibus eſt:vt rationalis creatura pre⸗ gijoꝛdinata. Sed cum homo naſciturde malo inobedi⸗
– eſſet.et mundus innouaretur noua ſucceſſione homi⸗ entie libidinis et peccati oꝛigmalis non naſcitur.ſed na
Nin⸗ num. donec ſoꝛtiretur ab eterno poſſtum termmum no ſcitur de lono nature ꝑ bonum coniugij oꝛdinati. Et na⸗
nfß his iqnotum ſoli veo certiſſimum. Et peregrina ꝓgreſſi ſitur homo non de inobedientia quia inobedientia nõ
rcſet n one humana natura pueniret ad angeloꝛum conſoꝛtiũ habet ſe minariam virtutem.nec concipit aut ſecundũun
ontenn merito ꝓpꝛij laboꝛis magis vero gratia conditoꝛis.et

paulatim deſcenderet ad loca tetralia ex pꝛop:ijs malis

naturam concipitur.ſed aut accedit aut penaliter ma⸗

net.nec naſcitur libido cum naſcitur homo. nam libido

Ve

non habet etiam ſeminariam virtuteʒ:nec concipit ne/
NqNq per naturaʒ concipitur:q;ʒuis inſurgat in eo qui iam
conceprus atq; natus eſt. Similiter peccatum oꝛigina
le non naſcitur cum homo naſcitur:quia nec ipſum ha
bet virtutem ſeminariam in natura. nec concipit neq;
concipitur.ſed contrahitur meriti peccati pꝛimoꝛuʒ pa
rentum: vt cum de iuſticia dei tracaauimus declaraui/
mus. Igitux manent bona nature manent ſimiliteret
macuie niſi fuerint per ſacramenta purgate: per virtu⸗
tem refrenate. Pꝛoceſſit coniugium in lege nature: vt
ſieret poſt pꝛothoplaſtos inter ſoꝛoꝛes et fratres vteri-

et filium nunquam oꝛdo nature permiſit. Seinde mul
tiplicata humana generatione ſubintrauit quedam hoꝗ
neſtas:vt contra pꝛopinquantes in coniunctione hu⸗
iuſcemodi vitaretur. Et vſq; ad moiſen peruenit con/
iugium in lege naturali fundatum. Deinde aliquaem
regulationem accepit.quam in lege nature non ſerua⸗
uit:et ſic peruenit vſq; ad euangelicam legem et tempo

ra chꝛiſtianit atis: ſecundum quam iuſticiam huiuſſ-

modi ſtatum decreuimus pertractare. Chꝛiſtiana pꝛofſfe
cto iuſticia que omnem ſalutis ſtatum ſua linea dirigit
hunc ſtatum infra ſua retinacula frenat. atq; ſua oꝛding
tione diſponit. qui niſi teneatur aut dirigatur: pꝛo ipſo
aut paganiſmo ſiue iudaiſmo aſciſcitur. Pꝛo cuius di⸗/

rectione inquit apoſtolus ad oꝛinthios. zopter fſo
niicationem autem vnuſquiſq; ſuam vroꝛem habeat. et

vnaqueq; ſuum virum habeat. Preſupponebat apoſto

lus coniugium a do mandatum in lege nature atq; im

moiſaica lege.ſed in nouo teſtamento ſeu in lege gratie
nouerat in ſua oꝛdinatõne ſine pꝛecepto manere. NMHon
enim in chꝛiſtiana iuſticia ſub pꝛecepto matrimonium

cadit:alioquin multoꝛum er impoſſibilitate aut er vo)

to non nubentium certa eſſet damnatio. Pꝛeuaricatio
peꝛeceptoꝛum damnationem nanciſcitur: niſi coꝛreptio
ante vite terminum ſubſequatur. et conſilium ſubde⸗
retur pꝛecepto quod de iuſticia chꝛiſtiana pꝛo perfectio⸗
ne pꝛefertur. Dicit ergo apoſtolus. Elnuſauiſq; habeat
ſuam vroꝛem: pꝛopter foꝛnicationem. Sed deo grati⸗
As ꝙ ſpiritus ſanctus ſuit in lingua eius:ꝙ non dirit
ducat.Nam vxoꝛ ad deuitanduʒ foꝛnicationem mon eſt
ducenda ſed habenda: ducendam vero deus ſtatuit tan
tummodo pꝛopter pꝛolem. Hec enim huius ſtatus to⸗

ρπνàt pꝛincipalis eſt cauſa vt vroꝛ ducatur. non pꝛopter

Nvuitandam foꝛnicationem ſed pꝛopter pꝛolem. Et in/
de matrimonium dicitur. vt mater omnino velit fi eri.
que traditur nuptui et viuit lege coniugij. Nec conſen⸗
tit diuina atq; chꝛiſtiana iuſticia:vt id quod expedit de⸗
intare ſit pꝛius oꝛdine atq; dignitate illo quod expedit
agere:et deuitatio foꝛnicatõnis ſit cauſa pꝛolis. agis
VYero pꝛoles pꝛo qua ſuſcipienda matrimonium Taitur
ſit cauſa qua foꝛnicatio euitetur. nam ſi dumtarat pꝛ0
foꝛnicatione vitanda vxoꝛ duceretur. tunc manme foꝛ
niratio ggeretur:quia ibi non eſſet intentio pꝛolis.ſed
in certo vaſe atq; determinato pꝛopoſitum explende li⸗
bidinis. Sed ſi hoc intentione pꝛefertur quod pꝛoles
habeatur:hoc permittitur ꝙ foꝛnicatio per comugium
et vxoꝛem pꝛopꝛiam aut virum pꝛopꝛiũ caueatur/Eed
ſollerti ſermone apoſtolus vſus eſi. cum dixit ſuam vxo
rem. ſuam vt excludat alienam vroꝛem. vt excludat ſcoꝛ
tum et ſolutam a lege viri · et ſtupꝛum et omnem aliaʒ
niſi legitimo matrimonio copulatam honeſte tranſdu⸗
cam. Et eadez lege mulier habeat virum ſuum/

nos atq; geminos. Inter patrem et filiam:et matrem ⸗

irinnm non teneri. vt nec m

Hrat.qui pulcram petit vxoꝛem.⸗
110 Vroꝛ turpis et fecunda

rientis certã.M

₰

quintun⸗ decimus
henn ℳ ſdl A. 5
(aquid dicam de ſllis qui tantum in ardoꝛe atq; propter·
Nardoꝛem concupiſcentie fetentis luxurie coiungüntur.
qui conditionibus omnibus Knſtis ſunquainaliter L
lungerentur.atq; ſi coniuncti foꝛent ibenter diuoꝛti⸗
unm paterentur. nec pꝛopter coniugium intentionem
habent aliquam ſiloꝛum ſed delectationum carnalium/
gquamuis oꝛiãtur oꝛdine nature in virtute ſeminis qui
foꝛte naſcerentur ex ſcoꝛtis Elbialiter me mſi compꝛi⸗
mat ſanctiſſime matris ecc eſie auctoꝛitas audacter di⸗
coꝙ ſi matrimonia ſunt in foꝛo.ſcoꝛta ſunt in occulto
atq; diuino iudicioſl Macigitut coniugia ſunt in chriſti
ana facta et procurata ſunt ex vanis aſpecti
bus: et multotiens interpoſitis
non paranimphis. ſed lenonibus. Que coniugia ſunt
aut quomodo chriſtiana que fiunt clamdeſtine vbipꝛo
pter ardoꝛem luxurie alter decipitur et permittit omnia
duqm a hbidine incenditur: vbi obruitur ratio cecarur
intellectus alienatur memoꝛia. deoꝛdinatur affectus.
Vbi nulla ſunt ſana conſulta vbi ommia vadunt in pre⸗
cepsvbi deus eternus inſtitutoꝛ coniugij offenduur.
Chriſtus redemptoꝛ pꝛoſpernitur. NDeccatum commit
titur.et vxoꝛ non cognoſeitur niſi vt foꝛnicaria: nec vir
gliter qᷓ; fo-nicarius ex libidine amplexatur. Eſt ne iſta
chriſtiana iuſticia vbi oꝛdo confunditur: honeſtas nul⸗
la ſeruatur. Hec breuiter pro chr iſtiana iuſticia decla⸗
mab ad emendationem eccle ſie:cuius membrum me
eſſe pꝛofiteoꝛ/QAuũod ſi poſt illam inflammatam igne
funeſto coꝛwꝛum vanunctionein ſrmaram momniſis
omnibus:anulis datis conſenſiombo in coniugio mu⸗
tuis fact is:altera part ium penitentia ducta ſtatim a
rauerit in celibem vitam. votoq; firmaueri
neſiam co

7

ad ſimile

ſpi
niunctionem inceps fecerit recidiuum aut
m quantu mcunq; altera renitente illam dxe⸗/
nec magis obliget illa coniunctio ad
quam wocauit: dialolug:q;; caſta vita et celibis ad quem
reuocat chriſtus/aid dicam de coniugijs in pꝛopatu
lo celebꝛatis ſin reſpectu prolis ob affimitatem magnã
ob auariciam.propter dotem nmimiam. pꝛopter delecta⸗
tionem carnalem: propter pulcritudinem ob rem peni/
tus aliam qᷓ; propter õ illis qui vroꝛes
ſteriles querunt/ de ul s qui habent et non que⸗
ſierunt/ſAuũd de illis qui propter paupertatem filios
plures nolunt. et aut vroꝛes non cognoſcunt aut vxo⸗
ribus abutuntur. Sed de illis aliud q́ eccleſia non di⸗
co iudicium:ſed in malis intentionibus et abuſibus pe
nitus non dico deeſſe peccatum/Et ſicet tolerentur in
matrimonio muln actus impuii et imptinentes: nun 1
quam tamen excuſantur ſi non coꝛrigantur peſſime in⸗
tentiones.ld quid igitur in matrimonio queruntur:
que de iure matnmonij non eſſe noſcuntur. Ald quid
3 Pulcritudo queritur in vxoꝛibus:que magis eſt mere⸗ 1
tridbus expoſita qᷓ; vxoꝛibus apta. Gecunditas in vro-
re non pulcritudo querenda eſt. Multis malis ſe one⸗
ptioꝛ eſſet ſapienti vi/
que cuſtodia non egeret. qᷓ;
Iſta nanq; a multis appetitur? dif
ficile fit cuſtodire. Ylla nõ appetitur ⁊ eſt a turpitudme
cuſtodita/Peccant qui vxoꝛes wolunt ſteriles: quibus
preter (arnis delectationes matrimonij nullns eſt fru
cctus. Eltinã cauerẽt piuges ſteriles a ocubitu poſt ere
tia ã carnis delectatõem hñtfructũ ↄiugij
no ht. quib nulla fiat aduletio ꝙ ꝓpter plem excuſae⸗

—

pulcra que indiget.

embtumne

matamn igre

1 proneſts

mi

ſtauimaſi
nec ac fu⸗

diaumaat
ellanh
müunctiod
boasqlen
Sin poopern
Nemmagni
Pter deenn
obtemncen
9 qolpons
tetnoncet

ctenn os.

ntent
eſfiondi
Ahoßſbese
erenturn
nteoernun
wſſmein⸗
veruntur⸗
Adcnnd
n were,

1o in OH

Hoſeone
egeret
etiurtd
uptncne
tgabus
eneſtfre
nin
Küotn
n galkk L

5

e iuſticia chꝛiſtiana

carnis delectatio.dum poſſent abſtinere pꝛopter virtu⸗
tem caſtitatis:quos delectat concũbere ob delectationẽ
carnis nullo reſpectu habito pꝛolis. Ac per hoc iuſticia

chꝛiſtiana a matrimonio welut regula fabꝛilis om̃e um

pertinens indecens indecoꝛũ inhoneſtũ excludit. Oẽm
cauſam male delectationis Rnirara mnPeru wnereoſ
uauia turpia.omne immundiciã pꝛocul pellit. Moſcat
ſiempe omnes chꝛiſtiani:qm ſpuſiancti virtus habitat
in membꝛis noſtris.Non enim eſt caro noſtra pecoꝛũ.
non auium.non piſciũ.non pura hũana vt in paganis
atq; iudeis:ſed bapticata eſt criſmate ſignata eſt.celeſii
oꝛna mento inſignita eſt.Non decent inmundicie.non
fucamenta immunda vbi eſt mundicia tanta in baptiſ

mate pꝛerogata:et oꝛnamẽta celeſtia chꝛiſti bonitate do

nata.ic intentio agẽtis in matrimonio cum inſtitu
ente cõfoꝛmis ſint act matrimonij vt vult iuſticia chꝛi
ſti. Nam quicunq; aliquid pꝛeter id ad quod oꝛdinatuʒ
eſt in toto vel im parte ad anam partem inflectit:in to⸗
to vel in parte delinquit. Cum bonum ſit matrimoniũ
ſed ſepe abuſus cõmittitur. bona ſunt quecunq; creata
ſed amoꝛ ſepe peruertitur:ex quo peruerſus vſus exoꝛit
Igitur matrimoniũ pꝛopter pꝛolem.et habeantur vir
⁊ vxoꝛ ad deuitandã foꝛnicationem.non ꝙ ducat vxoꝛẽ
qui poteſt continere:nec qui cõiugati ſunt neceſſario co
pulentur ſi cõmuni conſenſu caſte viuere volunt.ra⸗
gilitatem humanã ⁊ diabplicam ſurreptionẽ apoſtolus
pꝛecauens.debitum matrimonij non ad imꝑꝛium ſed
ad indulgentiam allegauit dicenæ Elxoꝛi vir debitum
reddat Si ſciliq; verbo vell ſigno petiuerit. aut ſi vir ali⸗

ter cognouerit vxoꝛem ſuam abipſo debitum velle. qq
recundiã qua mulieres frenantur. nec verbo vel ſi

gno velint expetere cepit non incongrue vt debitũ red
dat:quonia qui oeio⸗ eſt in ratione magis et pꝛius ob
ligat᷑ ad debita.ſi qua ſunt reddenda. Similiter ⁊ vxoꝛ
debitum reddat viro ſuo expetenti. Nã vxoꝛ qᷓ;uis liga⸗
ta lege — amatrir eſt caſtitatis virum non ſollici
tet per blandicias:nec curet eum actionibus pꝛeuenire
ob verecundiã eius/ Inuericundi enim ſunt cõmuni⸗
ter pꝛecipue cũ vxoꝛibus viri.Ecce qð factũ eſt in ma⸗
trimonio quoddam coꝛpoꝛis debitum.qᷓ;uis matrimo/
niũ non ſit in chꝛiſtiana vita pꝛeceptum: ſed debitũ fa⸗
ctum eſt ad euitãdam foꝛnicationẽ.coniugium oꝛdina⸗
tum extitit pꝛopter pꝛolem.Ad pꝛolem autẽ non debi⸗
tum eſt neq; pꝛeceptum:ſed ad caſtitatem pꝛopter deũ
ſeruadam mariti et vroꝛis fuerit concoꝛdia voluntatũ.
Ecẽſſitatem debiti reddeñdi qfoſtoluſ per tranſlatam

— enim Mulier ſui coꝛpis poteſtatem nõ
habet ſed vir:ſimiliter autẽ vir ſui coꝛpoꝛis poteſtatem
non habet ſed mulier. Sollertiſſima intelligẽtia opus
eſt vt verboꝛum claritas pateat Neuter comiugatoꝛum
habet ſui coꝛpoꝛis poteſtatẽ retinendi coꝛpus in ſe et ad
ſe pꝛopter caſtitatem. aut ob aliam rem:nec denegandi
ꝓbi expetitur debitum.nec poteſtatem alterius tribuẽ⸗
di aut coniungendi ob aliquod placitũ. Ac per hoc non
eſt hic facta tranſſatio poteſtatis in volũtatibus ſed in
coꝛpoꝛibus vt vnuſquiſq; caſtitatem diligere.debitum
Vro per coꝛpus cum expetitur reddere teneatur. At ſi
cõmuniter non queritur caſtitas coꝛpoꝝ ſit trãſ lata po⸗
teſtas:q;uis vnius caſtitatem non velit omnino vniuſ
partis volũtas Sed omnis iuſticia libera poteſtate cõ
cedit:et vnuſquiſq; plene rat ionis capax voluntarie nõ
coactus poſſit iuri ſuo abꝛenunciationis dare libellum.
Vnge ſi vir caſtitatis amoꝛe perfuſus iuri ſuo renunci⸗
auerit in vxoꝛe.non pꝑetat debitum qð renunciauit:ſed
reddat cum expetitur qð altera pars non voluit. Simi

Cr 1 -

coꝛpoꝛũ poteſtatẽ oſtẽdit:cum neuter ſui coꝛwꝛis habet

liter ⁊ vxoꝛ faciat in marito. Si vero ami renunciaue

rint adducere quieta et deliberata cõcoꝛdia:nihil in ma
trimonio chꝛiſtiano ſancti? dixerim qᷓ; ſit caſtitas et coꝛ
poꝛum tanta libertas.et animarũ in libertate tanta io⸗
cunditas.qᷓ;uis contrariũ ſentiant qui caſtitatis altitu

dinem non viderunt. Qui veroillam vgnoueriioino —

poſipoſuerunt pꝛolem et coꝛpoꝛũ coniunctionẽ/Et ſepe
fit vt vna partium ex certa culpa iura coꝛpoꝛis perdat

in altera ex cõmixtiõe ꝓpinqui ſangumis: que nunq; ĩde

bitũ exigat:ſed cum engitur reddat. Si vero altera ſi⸗
mile fecerit ⁊ ambe partes deliquerint ad idem dixerim
vt aut tacite ſeruetur caſtitas ab vtraq; parte ius ꝑerdi
tum non petente.aut expꝛeſſe vtriuſq; facinus ad inui⸗
cem notum fiat:et vterq; pemtentiam agat et caſtitas
moneat vt quod non fit zrelsrtlone voluntatis fiat ne
ceſſitate ꝑditi iuris.Qð ſi foꝛnicatio interfuerit pꝛeter⸗
qᷓ; in pꝛopinqiunſ altera partium caſtitat em ſeruate.aut
libellus repudij penitus interueniat. aut recõciliatio ſi⸗
at cum emendatione fida ſceleris.et regula honeſtatis.
Bi vro altera partiuʒ in malo ꝑſeuerauerit: nullo mo

do in carnis coniuuctione conſentiat que fidem matri

monij et caſtitatem ſeruauit Nam ſi debitum redditur
dicente apoſtiolo ad deuitandã foꝛnicationẽ.igitur ſi nõ
deuitatur penitus non reddatur. Mec obſtat quod obij
ci poſſet ꝙ etiam ex parte que foꝛnicata eſt ſi cum hone⸗

ſtate in idipſum redierit valeret ſuſcipi bonum pꝛolis:

quia chriſtiana iuſticia que nihil impuritatis admittit
magis reſpicit fidem honeſtatem atq; virtutem:qᷓ; que
poſſet egredi pꝛolem mec patitur ꝙ pars caſta fidemq;
ſeruãs participium babeat cum parte adultera in omi⸗
xtione carnis:qᷓ;uis permittat in cura et obſequio rei fa
miliaris.Adulteram dico partem que cum adultera li⸗
bens in carnis cõmixtiõe ſe ſriagiuti altera pars a ma
lo penitus reſipiſcat et recõſiliatio fiat Pꝛoinde nõ in⸗
terueniente caſtitate in coniugio ex omni cõcoꝛdia. foꝛ
nicatione vero ab vtraq; parte pꝛocul pulſa.et coꝛpoꝛũ
poteſtate tranſ lata ſi requiritur debitum non fiat frau
datio coꝛpoꝝ. Propter quod apoſtolꝰ dicit. Molite frau
dari in inuicem ſubtrahendo coꝛpus cum expetitur de
bitum.niſi ad tempus vt vacetis oꝛationi.hoc dumta⸗
xat ex conſenſu atq; concoꝛdia voluntatum: ſcilicet ſub⸗
trahatur debitum/ nec credendum ꝙ poſt reddi⸗
tum debitum non ſit oꝛandũ niſi cõmunis inteꝛueniat
et vtriuſq; conſenſue.quia poſt redditum debitum alte

dr

—

—

cr,ern .1

ra poteſt oꝛationi vacare.reliqua diſſentiente Pꝛoſide
hoc quod dicit apoſtolus non fraudari inuicem mſi ex
conſenſu vt vacetis oꝛationi:ſic diluceſſit habentibo iu
ſticiam chꝛiſtianaʒ atq; intelligentiã ſanam.ꝙ pꝛopter
.oꝛationem et diuinum cultum cõtemplatiue deductũ
coniuges poſſunt ſe mutuo ſepare a cõiunctione coꝛpo
rum ⁊a vacare diuinis:et dimittere intentionem pꝛolis
ſi nolit conſentire feruoꝛi libidinisſque ſepe diuerſi⸗
mogde ſollicitatur in membris per ebdomadã ſiue mẽ
ſem ſiue quadragenã.ſiue ſemiannũ ſiue totũ ſiue dũ
viuunt. Prefertur enim cultus diuinus per lectionẽ.
oꝛationem meditationem contemplationẽ:generatio⸗
ni filioꝛum. Beati enim in hac parte poſſent iuſte cen⸗
ſeri.ſi quantumcunq; fecundi ⁊ apfti propagationi ſi⸗
lioꝝ.ſi ob diuinum cultum cõiuges a concũbendo ceſ⸗
ſarent.et qð pmittit fraudationem corpopꝑjnon redde
re debitum ꝓpagationi filioꝝ dumtaxat ex cõmuni con
ſenſu/pꝛopter diuinum S et expeditum virtutis
actum:tanqᷓ; pꝛopter melius in comparatiõe pꝛopaga
tionis filioꝛum. Sed cum vult atq; pꝛecipit.ꝙ fiat re⸗
greſſio in idipſum non propter pꝛolem ſi ſic permane:e
poſſunt:ſed pꝛopter tentationem ne deueniatur in foꝛ⸗
ag

1

Liber

nicationem aut in turpem libidinis actũ ſi cõtinere nõ
poſſunt ambe vel alters partium. Exceptionem nihilo/
minus patitur iſtud apoſtolicũ dictum. videlicet ſi qui
voto atq; concoꝛdia ſanxerint de caſtitate ſeruanda.tũc
ſi altera partiũ diabolo inſtigante hbidme carnis ſollici
tante peniteat atq; debitum repetat:certum fiat ꝙ moꝛ
taliter peccat. Neaccipere ſane vult ſemetipſum deo de
ꝗltari mundicie:in quo ſe obtulerat ⁊ mancipauerat oĩ
potenti deo.Alltera vero nullum pꝛeſtet omnino conſen
lum.acſi nollet ꝑſicere adulteriũ.qð omnino cõmitte⸗
xret᷑ ſi vterq; copularetur. Oe ſi poſi carnalem copulam
aut ante.cõmuni et deliberata concoꝛdia ſe caſtrauerũt
ꝓpter regna celoꝛum.iura et poteſtatem coꝛpoꝝ mutuo
vꝓnus in altera ꝑdiderunt:vnus non tenetur alteri q̊n
tumcunq; petenti debitum reddere. neq; pꝛo deuitãda
foꝛnicatione neq; pꝛo pꝛole. Et eſſent adulteri ſi cõiun
gerentur in ſeipſis. welut ſi cõmiſcerent᷑ cum alijs et v⸗
nuſquiſq; altero permittente reaccepit in ſe poteſtateʒ
ſui coꝛpoꝛis.nec eſt alterius iuris dumtaxat ſeruata cu⸗
ra et ſollicitudine rei familiaris et cõmunis habitatio⸗
nis:que mſi regulari regulatione vtriuſq; non auferũ⸗
tur In pꝛumitiua eccleſia qñ virtus chꝛiſtianitatis tan
ta choꝛuſcatione mundo intonuit.multa ſunt facta di
uoꝛcia matrimonij quantũ ad coniunctionẽ coꝛpoꝛum

pꝛopter regnũ celoꝛũ. Multi poſt conceptũ ſemen nun
qᷓ; ad inuicem iungebantur.tantũ videlicet reſpectum

habentes ad pꝛolem.Aliqui ſtabãt per menſem. aliqui
ie caſtrabant non abſciſione membꝛoꝛũ.ſed continen⸗/
tia voluptatum per quadragenas et annum: et aliqͥ ſer
uabant totius vite tꝑe celibatum, Pꝛo eo vero ꝙ dicit
apoſtolus iterũ reuertimini in idipſum cauſam ſuppo⸗
mit dicens.Ne tentet vos ſathanas pꝛopter incontinẽ⸗
tiam veſtram. Sed nec hoc unꝑare ſe dicit aſſerẽs ma⸗
trimonium in chꝛiſtianitatis tꝑe de pꝛecepto non eſſe.
neq; cõcumbere cum vxoꝛe cadere ſub mandato.niſip/⸗
pter incontinentiam non pꝛopter pꝛolem:fi wuerunt
animo et moꝛibus caſtitatem. Ende adiecit. Hoc aũt
dico ſcõm indulgentiam non ſcom imperiũ.Elt expꝛeſ
ſe dicere velit. Coniugiũ non eſt ſub pꝛecepto neq; con
cubitus:ſed in voluntate contrahentiũ et concũbentiũ
VYdeo non dico reuertimini in idipſum wlut impeꝛans
vt vos mandato ſubijciam ⁊ obnoxios faciam. Sed di
co ſcoᷣm indulgentiam.vt ſi continere non poteſtis in⸗
dulgeo concedo permitto parco ꝙ ad inuicem co

2.

niu
gamini:tam reſpectu pꝛolis q; foꝛnicatiõis virande

vero altera parſ continere poſſet.altera vᷣo omnino nol
let aut nequiret.in hoc ſuperuenit pꝛeceptum vt redda
tur petenti debitũ:cum ſitv

u:a vluntatis e xetere. ſed de⸗
biti et neceſſitatis ſit reddere Aſpioai qutem intellẽctu.
hac litera intellecta turbabuntur plurimi. pꝛo his que

dicturus aduenio.cum dicit ſcõm indulgentiam:nam
vbi requiritur indulgentia manifeſiũ eſt nõ deeſſe pec⸗
catum:ſolum indulgentia indiget qð pꝛobat᷑ foꝛe pecca
tum ſiue delictum Igitur omnino in ula coniunctiõe
coꝛpoꝛũ coniugatoꝛũ in qua intẽditur aut querit᷑ aliud
aut agitur pꝛeter intentionẽ pꝛolis.etiam ſi omni deſi⸗
derio queratur beneficium Paoli heccolun ſaltem ve⸗
niale non deerit.qᷓ;uiſ diuina gratia operante deeſſe poſ

quintuſdecimus

nem filioꝛum.q;uis culpabiles ſint lubꝛicitatis etcon
cupiſcẽtie in opus deducte filioꝛũ hominũ: aũt ſeom
indulgentiam non ſcom imperiũ dixerit adiecit. Volo
aüt omnes homies ſicut meipſum eſſe Clirgo erat apo
ſtolus animo ⁊ coꝛpecontinens erat:caſtus erat.nec in
nuptias aſpirabat. Mic omnino paulus nuptijs pꝛetu⸗
iAt virginitatem non per unperiũñ ſed ꝑconſilium. nec
nuptias p imperium ſed pꝑer ꝑmiſſum ad pꝛolis beneſi/
cium:vt etiam deintetur ſoꝛnicale periculum. NHa ſi ſub
affirmatiuo mandato eſſent nuptie conſitute:virgini⸗
tas et contmentia ſub negatiuo ſiſterẽtur. Si wero vir
ginitas continentia affirmatiuo mandato ſubiacerẽt

ſit. qð ſi deeſt ↄgnoſcere non eſt æ humano iudicio ſed
reſeruatur diuino. Adcirco ſcõm indulgentiam apoſto
lus dixit.vt ſi aliud in coniugio pꝛeter pꝛolem ex dele⸗
ctatione libidinoſa in concũbendo aut non concumben
do ex contactu coꝛpoꝛum queritur:peccatum nullo mo
do vitatur.qð indulgentia indiget.etiam ſi cum hoc de
ſiderium pꝛolis viget:nec pꝛopter hoc damnatur cõiu⸗
gium qð naturale noſcitur bnum pꝛopter pꝛopagatio

C. . .ͤ o

—

7— r T K⸗ -r-

75 ecl.— areeO

C I

.
68

nuptie negatiuo mandato aſſcriberẽtur. Mec eſi enim .
regula mandatoꝛũ dei et eoꝛũ omniũ que mandato tra ſ
duntur. ꝙ ſi vnum diligendum odiendũ ſciendũ faci⸗ no
dum mandato ſubiacet affirmatiuo: de ſperatũ contra/ li
rium ſubiſcitur negatiuo.Et ſi vnum iubetur contrari
um pꝛohibetur:et qð dicitur recõuertitur. Segd cõiu⸗ li
gium et virginitas. neq; ſub mandato affirmatiuo aut
negatiuo pꝛima electione ſubduntur. Vlirginitas vero n.
electa votoq; firmata pꝛecepto ſubditur affirmatiuo vt t
omnino ſeruetur. contrarium eius ſubditur pꝛecepto
negatiuo:vt nulla ratione admittatur. Coniugiumele di
ctum ratum et cõfirmatum hoc ſolum habet ꝑpꝛeceptũ .
vt reddatur ſi expetitur debitum/Engſtart verlo afoſio ,
lus locutus eſt· xolo autẽ omnes homines ſicut meip⸗
ſum eſſe:ſed hoc non eſt humane virtutis. Pꝛoinde ad
iunxit. Sed vnuſquiſq; pꝛopꝛiũ donũ habet ex deo:aliꝰ u
quidem ſic.alius vero ſic. Sed o apoſtole dei. ſancte dei .
electe dei. ſi omnes te imitarentur vnde filij et filie ho⸗
mines et mulieres naſcerentur. Si omnes eſſent vir⸗ i
gines vnde naſcerentur et virgines. Vnde genus hu⸗
manum pꝛopagereturſi omnino ab ommbus celibare
uelinag, ab eo tꝑe quo chꝛiſti euageliũ claru⸗ .
it aut nunc ſicut iſta vita decreuit:oẽs homines et mu
lieres tenuiſſent aut tenerent ꝑfectiſſime celibatum.
Mꝛ autem ſic cõpleretur numerus electoꝛũ ⁊ finiretur
ſiſta miſeria.ſiue aliter pꝛouideretur in ꝓpagatione ho⸗
minũ deo poſſibile eſt:qui ſimul ac repẽte aut etiam ex 4
nihilo eduxit miliciam angeloꝛum. O hominũ magna
temeritas et infrunita veſania:ꝙ imaginatur dominũ h
aliter homines educere non poſſe niſi ex carnis coꝛru⸗
ptione. Vnde eduxit angelos vnde ſublimiſſimos ce⸗ P
los.vnde multitudinẽ ſtellarum magnitudinem ipſa⸗ 1
rum vnde compoſuit. quattuo: elementa vnde pꝛodu 1
xit. Vtinam ſacerent homines qð in eis eſt et implerẽt ce⸗
per caſiitatem dommi voluntatẽ. fecit faceret dominꝰ no
omnipotens qð in eo eſt qni faciendi omnia poſſidet oĩ or
modam et celerem facultarem: ſicut dixit et facta ſunt. x
ſic ſi vellet ⁊ fieret Que inſipiẽtia ſapientie infinite da —M
re conſilium.et ꝙ deeſſet creatoꝛi potentia vnde pꝛopa teg
garetur creatura. Quid cure fit hominibo de Bohaſae
tiõe hominũ dum placeatur creatoꝛi omniũ Elidebat è
apoſiolus per ſpiritũſanctum a quo intus illuminatus (
D erat ꝙ virginitas mag q; coniugium creatoꝛꝝ placebat ſii
ideoq; dicebat. Tlolo autem omnes ſicut meipſuzeſſe.
Non enim hec dixiſſet vas electionis:ſi non cognouiſ⸗ W
ſet in hoc voluntatem omnipotentis. Videbat apoſto
lus in deo non deeſſe potentiam quin aliter humanaʒ eit
naturam poſſet ꝓpagare. Elidebat iohnes baptiſta cũ 1 W
iudois dixit Potens eſt autem deus de lapidibus iſtis Pol
fuſcitare filios abꝛahe.qꝙ q́;uis multi referant ad genti ſe
les.nihil penitus obſtat quin referatur ad lapides: exq̃ n
bus poſſent fieri hĩes:ſupne ciuitatis heredes. Sed N
quis velit apoſtolus omnes donum virginitatis habe de
re: pariter nouit nõ omnes habere. Ycirco dicit Sed
6 m. ☛ „Nen †„ ρ☛d l,
- e Pd

ctconn
bſihn vnuſquiſq; ꝓpꝛium donum habet ex deo. Non ex homi⸗
Voo ne donum eſt caſtitatis. Pꝛoinde ſapientia dicit. Et ſci
atapn ui qm aliter non poſſum eſſe continens: niſi deus det.
eneen OMagis autẽ abs dubio tenendum eſt ꝙ hoc donum de

SNeun us wolenti nemini denegat.nec enim ad aliquid hoꝛtat̃
hnn ner qð vllet a nobis ſieri: S ſepꝛeſto non ſit petentibus
Llargiri. Al ſua exho 1

beref, ioquin ſua erhoꝛtatio atq; voluntas magꝭ ba
Hiſibe eret in ſe captionis diſcrimen: q; infallibilem largitatẽ
Dlginie Sed alius quidem ſic:quia roluit hoc donum et deus
wor edit. Alius wero ſic quia noluit et deus non dedit. Allo
baenit guitur ſiquidem apoſtolus omnes:ad virginitatem et
ſtenin caſtitatẽ pꝛompto verbo et animo cõpellans.Dico aũt
gtotnn non nuptis et vidiis bonum eſt illis ſi ſic ꝑmaneant
liſci/ ſicut et ego vt coniugari noluit:quia caſtitas ex toto in
Contra nouitate vite pꝛecellit. Yudeus erat apoſtolus et excir/
ontrari cũciſione moiſaice legis et paternarum traditionũ ma
dca⸗ gnus emulatoꝛ qui ante wocationẽ interrogatus decre
duo alt uiſſet pꝛo coniugio:qᷓ;; ipſe adhuc coniugio nõ catena⸗/
as ero tueſiin nouam vitam quam iniciauit deus inter homi⸗
ngtinoye nes factus homo chꝛiſto rocante ingreſſ. us pꝛo caſtita⸗

Perepe⸗ te decreuit.vt omniũ coꝛpoꝛa vellet eius ſigillo mumiri
giomee quo ſe nouerat imo amabat eſſe munituʒ/Mec in eo
dicit bonũ eſt illis ſi ſic ꝑmaneãt matrumbniũ offuſcat

a .

ad malum:ſed bonũ pꝛo melioꝛi ſumitur pt caſtitaſtan
q́; melius bvno matrimonij pꝛeferatur. E

rn rimonn pꝛefers t ne omimo⸗
vincen de pꝛeferatur matrimoniũ caſtitati ſed ſubijciatur. cõ⸗
anans parat ad pccatumcum aduumgit. ꝙ ſi ſe non continent
Urc nubat:melius eſt enim nubere q;; vꝛi. Vlideat igit᷑ qui
lebo legit quale lonum eſt:qð ſolum pmittitur veuitatione
entve eccati/ Ded ſunt quidam hot dictum an
ſe intelligentes:qui hoc quod dicit apoſiolus vri ad ten
npohli tationem referunt.vt melius ſit nubere qᷓtentari. aut
calbar quotidie ſuſtinere incendia carnis.ignẽ libidinis et pei
Auͤhn apiſmata multa quibus in fide chꝛiſiſ audacter reſp⸗
neserii deo ꝙ ſi libidinis incentiua ⁊ tentationes carnales aut
elbauun. a demonibus immiſſe nunq; vſq; ad moꝛtem in agoni⸗
kfinuetnr ſtis chꝛiſtianis ceſſarent. melius eſſz illa ppeti cum pꝛo
gtoneho poſito caſtitatis:q; niugari pꝛo talibus deutandis. Et
Neune vltra ꝓgredioꝛ qð ſoꝛte ſanius ſilentio pꝛeterirẽ.ſed nõᷣ
nünupi dicam vt iniſciam laqueũn.ſed vt oſtendã melius ſuper
tdammi bonum.qð ſi quippiam firmũ habens caſtitatiſ poſitui
ns ben / opter uim. ſiue voto qũt non voto firmatum diabo
ſinosce impellente coꝛruerit: direrim adhuc cõiugato pꝛefer
ſen pi ri ſi in writate łeſurgit. Mam ſi q monte virginitat? p
le pcl coꝛruptelam et meritũ ꝑditum irreuer ſibiliter omni⸗
mnplent no Kflerirubllomi nus habet vnde ſe tolſat in collem
wmn- continentie.cuius meritum ſcõm chꝛiſtianam iuſticiã
ſicetoi excedit meritũ caſti cõiugij:hoc dumtaxat excepto ꝙ in
taſunt, cõiugio ſi ſeruetur illa caſtitas qua carnis conſiſtat in⸗
Pnited tegritas et coꝛpoꝛũ non fiat laſciuus contactus.huiꝰ aſ⸗
epepe ſero ꝙ maioꝛeſt fructus quia nomen coniugij non ad⸗
prheg— mittit: qᷓ pꝛopter deum ſeruata caſtitas in ſua virtute
Ctr. ſoꝛtitur Etiam ſialter coniugü animo firmo diligat ca
ſtitgtem erfiific wbirunm engar ec iiint mnn ze
Pen quiã fecit qð potuit pꝛo caſtitate in oꝛdine
Ggnui chꝛiſtiane iũſticie At vero quoquo mogo ſe habeat oꝛdo
brnnſn rei hoc qõ dicit apoſtolus melius eſt nubere qᷓ; vri. nõ
unmn 2refertur ad uſtiuas tentationes: ſed ad actuales coꝛpox
n polapſiones. Alioquin quõ dicit apoſtolus volo oes
ap ſs eſſe ſicut meipſum. Etiam ertitit vt ipſe aſſerit a carn
ſenn tẽtatus. Multi ſancrfuop ſuſfrota petit eleſſe
t . erũnt crudelitera carne tentati atq; a ſathana turpi/
iſeg 1 ter agitati. quoꝝ aliqui decennio. aliqui per quindecim
e. r G aliqui per viginti aliquip triginta aliqui per quadragĩ
ub 4 ta annos:diſpariter et pariter magis et minus carnis
e M., b

P v — . „
1fvarin n

aduſtiones inceſſanter ptulerunt:hoc ſibi aſſcribentes
ad coꝛonam. quia vincebant libidinis pugnam. Et ma
lebant magis vꝛi ſic non pꝛeſtando conſenſum qᷓ; ꝑ con
iugij copulam ſuſcipere refrigeriũ.Hec ommia pꝛo tan
to diximus.ne matrimoniũ ſub pꝛecepto ponamus et
caſtitatem ei pꝛeferamus:et quanta honeſtate agatur
ab his qui voluerunt in hoc mare deſcendere nauibus
voluntatisSed ad directionem eius alio loquẽdi oꝛ⸗
dine reuertamur:cum ommino hoc ſit cõſueta lege cõ
iugia fiant. Calis. coniugibus ab apoſtolo indicitur foꝛ
ma viuendi.ꝙ nullum diuoꝛtiũ fiat niſi ſcõm legẽ chꝛei
ſtiane iuſticie: atq; ſcᷣm oꝛdinem occulte vel publice ho
neſtatis:quod non ſolum ab apoſtiolo ſed a domino pꝛo
hibetur in eo qð dicitur. His autem qui in matrimo-
mo iuncti ſunt pꝛecipio non ego ſed dominus vxroꝛem PH 0
a viro non diſcedere.ꝙ ſi diſceſſerit manere ĩnuptam.
aut viro reconciliari. Et vir vxoꝛem ſuam nõ dimittat
et quod dicitur reconuertitur: qma coniugatox ſcilicet
maris et femine pꝛo coniugio equalis eſt vna ⁊ eq̃ con
ditio.que verba oĩno diſſuadẽt diuoꝛtiũ in vtroq; atq;
in altero coniugatoꝛum: miſi pꝛopter amoꝛem caſtitat⸗
vſq; ad terminum vite aut pꝛo certo tempoꝛe vt vace᷑
oꝛationi cum cõmuni conſenſu atq; concoꝛdia volũta⸗
tis. aut cauſa pacte foꝛnicationis.ita ꝙ receſſit ab alte.
ro quia foꝛnicatus aut foꝛnicata eſt:ſiue qui foꝛnicatio
nẽ dimiſerit aut reconcilietur aut maneat ſine nuptiis
et ſine omni alio actu alterius foꝛnicationis ſiue dana
te libidinis. Altius pꝛerogatur in coniugibus documẽ⸗
tum pꝛopt er diuinum cultum atq; obſequium. vt qui
Vxoꝛes habent ſint tanq;; non habentes:et reconuerte
qð dicitur.Acſi aperte innuat:vir non dimittat facere /
pꝛo vxoꝛe quicqͥd faciendum eſt pꝛo ſalute:nec vxoꝛ di⸗
mittat pꝛo viro quod neceſſario exquiritur a deo. Nec
vnus in hoc alteri preſtet obſtaculum:vt diuinum im
pediatur pꝛeceptum.Ac nolit vnus ab alio tantum dili
gi vel timeri aut diligatur ſiue timeatur vt fiat quod ſi
eri pꝛohibet chꝛiſtiana iuſticia:ſeu non reddatur qð ſa⸗
pientia querit diuina In his nẽpe que ad deum pꝑtinẽt
pꝛo honoꝛe ſui culmimis.decoꝛe honeſtatis neceſſitate
ſalutis pꝛo lege chꝛiſtiane iuſticie:pꝛo roboꝛe conſi uetu⸗ ).
dinis iuſie in pulcritudine oꝛdinis nec vir reuereatur 4
vxoꝛem.nec vxoꝛ viro in aliquo deferat:et ſi timeri ve⸗

eminineperrnetafNeciiins thomaidaʒ nobilem

chꝛiſtianam ſuſtinere maluiſſe tranſuerberantẽ mariti
tigladium:qᷓ; eius iniuſium imperiũ. Et conſecrata eſt
per moꝛtem in mariti gladio:pꝛo ſeruando diuino pꝛe⸗
cepto. Igitur que ſunt diuina opoꝛtune celãtes:ſi ha⸗
bent vxoꝛes ſiue maritos penitus ſint tanqᷓ; non habz

tes.AI ratione atq; chꝛiſiiana iuſticia oĩno exoꝛbitat. vt

oꝛdo coniugii pꝛepediat oꝛdinẽ diuini obſequij atq; pꝛe.
cepti cũ ipſe ſit dminus oꝛdinis vtriuſq;.qui li; mul.
ta fecerit varia ſiue diuerſa:nulla tamẽ fecit ad ſeipſi,3ʒ
contraria. Nam ſicut in rebus creatis nihil ſibi creaunt
aduerſum:ita in rebus oꝛdinatis atq; conceſſis nihil ſi
bi vult eſſe contrarium. Et neutralis oꝛdo iuſticie om̃i
no ſuadet: pꝛimo latrie atq; iuſticie cultus exhibeat
creatoꝛi. Deinde inculpate teneatur oꝛdo cõiugalis ob
ſequij Et cum multa ex veteri teſtamento ſub enigma
tibus de oꝛdine ſeu honeſtate coniugij et foꝛma viuen⸗

—

di habeantur.tantũmodo apoſtolũ ſcõm iuſticiam chꝛi

ſtianã in hoc opere oſeanmm rie epe E
ſios totum eſſe coniugij dicens: Cidete itaq; fratres j
modo caute ambuletis.non quaſi in ſipiẽtes ſed vt ſa⸗
pientes redimentes tempus quoniam dies mali ſunt
Et eunn hoc intuliſſet ad ommium generalem cautelaa

ſtatim ad cautelam et foꝛmam et intentionem cõiugij
aa 2

. 2. . Ber o
Na⸗ . PP 5 6 GM ND

—

onre- —L- 4

Liber
ceclinauit. Mulieres viris ſuis ſubiecte ſint ſicut dño
quomam vir caput eſt mulierj ſicut chꝛiſtus caput eſt
eccleſie. ipſe ſaluatoꝛ coꝛpoꝛis eius. Segd ſicut eccleſia

ſubiecta eſi chꝛiſtoꝛita et mulieres viris ſuis in omni/
bus. Eliri diligite vxoꝛes veſtras ſicut chꝛiſtus dilexit

eccleſiam. et ſemetipſum tradidit pꝛo ea vt eam ſancti

ſicaret mundans eam lauacro in verbo vite vt exhibe⸗
ret ipſe ſibi eccle ſiam gloꝛioſam non habentem macu⸗
lam neq; rugam aut aliquid huiuſmocli ſed vt ſit ſan ⸗
cta et immaculata. Ita viri de bent diligere vroꝛes ſu⸗
as vt coꝛpoꝛa ſua:quia per ſuam vxoꝛem diligit leipſuʒ
Nemo emm carnem ſuam vnqᷓ; odio habuit ſed nutrit
et fouet eam ſicut chꝛiſtus eccleſiam: qinia membꝛa ſu⸗

mus coꝛpoꝛis eius ve carne et oſſib eius. Pꝛopter hoc

relinquet homo patrem et matrem ſuam et adherebit
vxoꝛi ſue:et erunt duo in carne vna Sacramentũ hoc
magnum eſt. Ego autem dico in chꝛiſto et in eccleſia.
Veruntamen et vos ſinguli vnuſquiſq; ſuam vxoꝛem
ſicut ſeipſum diligat.lxoꝛ autem timeat virum ſuũ.
Aſpicite ſacramentum in matrimomio ſignatum. aſpi
cite mundiciam. aſpicite dilectionẽ: et qualiter ſint tra
ctanda matrimonia chꝛiſtiana cognoſcite.Quanto ti⸗
moꝛe atq; honoꝛe.quanta reuerentia.quanta honeſta⸗
te membꝛa chꝛiſtiana ſint tangenda vosipſi ꝑpendite.
niſi foꝛte repꝛobi ſitis: vt inter chꝛiſtianam carnem et
iudeoꝛum et paganoꝛum et bꝛutoꝛũ non velitis omni⸗
no diſtinguere. Qui vero diſtinguere noluerunt ſoꝛdi⸗
de ſuis voluptatibus detenti ſunt:ſe in volutabꝛo hoꝛ⸗
rende libidinis immergentes d honoꝛem autem in⸗
uicem ſentiendum atq; tenendum 7 conuerſationem
bonam habendam:oꝛnatns foꝛmã in mulieribus oino
ſeruandam apoſtolus ad Thimotheumſe cribit dicens.
Volo oꝛare viros in omni loco:leuãtes puras manus
ſine ira et diſceptatione. Certum eſt ꝗꝙ matrimoniuʒ
oꝛatione opoꝛtet oꝛnatum ſieruet ſine irg et queſnione
cum vroꝛibus viros viuere decet. Ad mulieres vero di
cit. Gimiliter et mulieres in habitu oꝛnato cum vere⸗
cundia et ſobꝛietate oꝛnantes ſe. Non in toꝛtis crini⸗
bus aut auro aut margarit vel veſte pꝛecioſa:ſed qð de
cet mulieres pꝛomittentes pietatẽ per opera bona ꝛ.
natus habitus nõ interdicitur mulieribus chꝛiſtianis
ſed faſt et exceſſus a neceſſi itaecſe S etate Aliud
eſt enim quod vult necefſitaſ.aliud qð ſtatus.aliud qð
etas.Neceſſitas reſugit omne ſuperfluum in omni ge⸗
nere ſuo. Status tm̃ querit oꝛnamentum pꝛo ſigno.
Etas aliud paruulis. aliud adultis. aliud adoleſcentibo

glſiud iuuenibus aliud ſenibue.aliud decrepitis tradit.

Sec in omnibus neceſſaria verecundia. Si verecun.
dari mulieres omnino ſanrit apoſfolus.imo deus atq;
natura: nunq; oꝛnatus miſi de vanitate notabi Nã
vanitas verecũdiam c moꝛibuũs ommno peſit
bꝛietateʒ adeſſe inexcuſabiliter declarat apoſtolus: que
in nullo excedit pꝛeſram a veritate menſuram alami
ſtrari mulieribus penitus apoſtolus interdicit apilſo
rum enim contoꝛtio contoꝛte mentis eſt ſignummg
liquam mentem ad deum inſinuat/Aurari non decet
foꝛmam chꝛiſtianam vt eius fulgoꝛ? ad ſe alienos ocu⸗
oõs pꝛouocet:meẽ dum conſpicitir aurũ: vypopantie fiãt
mutue ſpectantium oculoꝛum. Dum enim radiat in o
culis aurum: oculoꝛũ nutus pfoꝛat animũ. Et er aſpe⸗
ctibus mutuis ignis libidinis excandeſcit:et impudici
cia in coꝛpoꝛibus naſcitur. Cuius occaſionẽ pꝛebuit ra⸗
dians aurumatig fõ minus dammoſe pꝛoiſce
rentur ad po:cos.et vtilius ad medicinalia frangeren

tur q;ᷓ ꝙ collo aut capiti aut apponerent᷑ veſtibus muli
erum / Er7coο1πtiâ oznat iudeam ſiue paganam. ſed

— —

quintuſdecimus

deturpat omnino in moꝛibus feminam chꝛiſtianã. non

enim veſtis debet eſſe pꝛecioſa pꝛo quibus moꝛs chꝛiſti

extitit pꝛecioſa:mec in pꝛecio veſtimentum pꝛo quibus
ſanguis chꝛiſti eſt pꝛeciũ· Minc petrus in canonica ſua
dicit. Quarum non ſit extrinſecus capillatura aut cir
cumdatio auri:aut indumenti veſtimentoꝛum cultus.
Capillatura extrinſeca rethe diaboli eſt ad anias homi⸗
nũ capiendas. Et quot flaui capilli:tot diaboli laquei.

Habet hoc ꝓpꝛium mulier: capite diſuelato intenſi/ in

citare lururiam. Et flauitas capilloꝛum flauũ ignẽ ac⸗
cendere in funeribus: ſepe animas induxit in funus.
Mec abs re velare mulierem pꝛecipit apoſtoluſ. An pꝛi
mitiua enim eccleſia decreto ſummoꝛũ pontiſicum fſir /
matum erat: vt niſi capite velato mulier non poſſet in
congregatione fidelium introire. ircundatio auri ad
idem quod ſupꝛadictum eſt refertur: vt hoc non adda⸗
tur incõgrue. Quia que poſſunt in neceſſitatibus pau
perum chꝛiſtianoꝛũ ſuppeter⸗ in oꝛnatum aſſumi non
poſſunt pꝛohibente chꝛiſtiana iuſticia: que diuino cul⸗
tui conſecrata in vſum conuerteret egenoꝛum ſi aliun
de ceperir non adeſſe ODu tomagis pꝛohibet non oꝛna
ri per aurum aut pe pꝛecioſum veſtimentum: quod ſi
ne fraude nequit ſieri egenoꝛũ Et exterioꝛ cultus ſpiri
tus interioꝛis generauit incuriam. vt necad verum de
um ammieſſet aſpectus: nec ad deum debitus cultus:
Neceſſario enim cultus cultum impedit Sed incedaãt
et oꝛnent ſe mulieres ſicut decet:que pꝛomittunt pieta
tem per oneldbona Kier enim theoſebia eſt ſcilicet
diuinus cultus:qui fit per opera bona nõ per coꝛpoꝛis
vaniſſima oenamenta.
Capitulum IIII
Hatres fratribi.pꝛopinqᷣs pꝛopinquis alio vin
culo nectit. atq; ab alio moꝛe viuẽdi chꝛiſtiana
info:mat iuſticia q; pꝛopinquitas ſiue natura
quis omnino lvna ſit naturalis ſiue oꝛiginaliſ iuſticia
Tegimus pꝛimos humani generis fratres cayn et abel
ex vno ſemine in vno vtero ex vna poꝛta nature ad lu⸗
cem et habitum huius mũdi habuiſſe ingreſſum. quo
rumalter creatoꝛem ſatoꝛem parentem genitriceʒ mma⸗
tremnature cõmunitatẽ: comune obſcurum habitacu
Kn oꝛta egrediendiequalem creatoꝛis cõmunẽ par⸗

ticipationemſnon veritus:inuidia deinde odio cũ mul

tis malis intermedij cum irrogatione funeſte moꝛti
exarſit in fratrem önqiſeritur bic oꝛdo naturalis iu⸗
ſticie:aut quocienſcunq; ſi tum le .
ritur oꝛdo iuſticie chꝛiſtiane. ¶nuſeſt qui crea it vnde
diuerſitas. Vna anĩarũ natura: vnde diuerſitas. Elna
in omnibus eſt carnis natura vnde diuer ſitas. Elnus
eſt pater et vna mater. vnde diuerſitas Vnum ſemen
vnum habitaculum. vna poꝛta. vnde diuerſitas. Vnꝰ
modus naſcendi et vna moꝛs cominatur in omnibus
vnde diuerſitas. Quodlibet hoꝛũ inſpectum oculor
tionis: diuer ſitatem debuit pꝛohibere. Seg mhil hoy
aſpexit qui ſic agitabatun in fratrem. Quid ſi ſupꝑaddi
mus pꝛopinquitatẽ fidei. comunitatem diuini effuſt
ſanguinis. Quid ſi participationem ſe acramẽti. Qui

hec addent fuper pꝛopinquitatem geneus ſiue nature
quas neriones omnino inſolubiles conſideratio iſta p
ſpiciet quibus vinculis vinculabunk vinculati fratres
in oꝛdine nature: ſi pꝛoſrectabant irreuerberatein oꝛdi
uſiicie cheiſtiane libet pꝛeterire ſilentio q;ᷓ viſſere
ed iſta eſt iuſticia chꝛiſtiana que vertitur ſeu
haobenda eſt pꝛotinus inter frat res: vt in his conſidera
tionibus maneant. quibus in eis nutritur equalitae
in ſoꝛma vtuendi cõmunitas et ocules erigant in acti⸗

ones vt naſcatur caritas. Exquo continue aufertur vi

rur= P sDr r , rer-

jmile ſactum legi ur fonque

fion
eſti

Iſue
tar
tus,
omi⸗
lei,
ſyin
niac,
unus,
Ne
nſt⸗
ſetin
Uriad
cd,
Spau
inon
W
ialiun
Dnon
gvocſt
us ſpir,
rumd
cultue
inredit
nt pieta
ſclliet
Nwals

Dodn
huüſtiana
ſenutun
itioſtic
nnatihl
Uregglu,
ſumn avo⸗
ncezſfn/
habituan
nuni ⸗
ocü
ſerrorl
jrulis iut
ongue
ſtyne
Cna
Cnus
ſomen
.V
nnbas
an⸗
nchüot
ogndci
itefuſ
O.)
e otore
o iſap
D
idſer
mtoren
onſcrn
Galti
tinacti
ttar

9

Deiuſticia chꝛiſtiana

cioſa diuerſitas/ur cayn fraterna toꝛquebat᷑ inuidia.
ſi deus abel reſpiciebat et munera eius.et ipſe nõ erat
a deo reſpectus neq; munera eius.Pocius debuit latẽ
tem ſiue occultam cauſam inquirere:qᷓ; fratricidiũ ꝑpe
trare.Deum non eſſe acceptoꝛem perſonarũ ſed virtu
tum:abſq; ambiguitate ſeruandum in coꝛdibo eſt Qua
re igitur reſpexit deus abel et munera eius:Pꝛo eo ꝙ
bel reſpexit deum recto animo:et in omnibus moꝛibus
eius deumq; honoꝛabat ſine fraude de munerib eius.
Cur autẽ cayn nõ eſt reſpectus et munera eius. Quia
peruerſa agebat in anio ⁊ moꝛibus eius. Elt quid cayn
oꝛdinem iuſticie conturbas in fratrem. Quid tibi ma⸗
li fecit. In quo aduerſum te ledit iura iuſticie. Teipᷣm
pꝛimo confode:qui oꝛdinem iuſticie aduerſus deũ pꝛi⸗
mitus peruertiſti.O deuſad te atq; ad tua munera nõ
reſpiciat:non fecit honitas fraterna.ſed hoc tua malicia
meruit.Reſpexiſſet vtiq; ſi reſpexiſſes.Nam ſi diligen
tes ſe diligit:et reſpicientes eum reſpicit. Ynequalita⸗
tem irradiantis ſolis non fecit lucis natura ſed coꝛpꝑ

diſpoſitio maioꝛ vel minoꝛ ad ſuſceptionẽ eius/ð ſi⸗

ad benencia diuma inſurgentia in natura irrogata per
parẽtes referamus.cur frater ſurgit in fratrem. cur ex
citatur inuidia in tam pꝛopinquum nature conſoꝛtem
Si videt elegantioꝛẽ induſtrioꝛem aptioꝛeʒ.quid cau⸗
ſe noſcitur inuidentie aduerſus huiuſmodi fratrem.q̃
aut accepit ab omnium conditoꝛe aut a laboꝛibus ſtu⸗
dioſis. Si accepit abomniũ conditoꝛe:non eſt iuſta in
uidie cauſa. Nihil emm acceptum eſt vni quod datum
eſt alteri. Sed quare datum alteri et non vni: datoꝛis
non eſt querenda voluntatiſ cauſa. Pꝛoinde nec ei qui
non recipit aduerſum qui recipit habenda inuidia Licet
omnium regi regum pꝛo velle retribuere:noſtrum vo
non eſt inuidere. Excandeſcens inuidia in conſoꝛteʒ vt
ypallage loquar arguat deum ommum largitoꝛeʒ: quẽ
non poteſt iuſie arguere non inuideat fratri aut non de
bet inuidere qui et debuit largita recipere/ed ex pꝛo
pꝛijs ſudoꝛibus quis exceſſit.Arguat ſemetipſuʒ exceſ⸗
ſus quia factus eſt negligens:et non ſit inuidus in ſol
lertem. Et ſi cuiqᷓ; ad bonoꝛum optatoꝛum copiam ve
niendi nec deus aut natura conceſſit.tamẽ quietus ma
neat.qui hoc accipere non meruit:nec etiam quod acce
pit. Vbi nulla pꝛeceſſerunt munerum et denarioꝝꝑ me
rita:non accipientes pulſari nulla debent inuidia.Lici⸗

—

—

ternus atq; carnalis amo: in vnum filioꝛum audioꝛi
ſignoq; in alios vt aſſolet ſepe tranſfundſtur:alter fra/
ter inuidia diffunditur. Latentes cauſas ſingularitatiſ
diligendi atq; inueſtigabiles habet omnis dilectio: et

tũ eſt facere qð vwxlit qui eſſe iniquus nequit/necſi e

emanationes infrenabiles ad obiectum/Eñdẽ quinõ
aut minus diligitur aduerſus dilectũ inuidia ſeu odio
gqut offendiculo iniuſte mouetur.cum qui diligitur ſo⸗
lummodo diligentis placito diligatur.ac etiam multa
iniuſte diligantur.et multa iuſta dilectione pꝛiuentur
et ſine pꝛocuratione dilecti vt plurimũ fit dilectio im/
pendat᷑Auid nãq; cauſe poterat adeſſe omnino vt yſa

ac plus eſau. rebecca iacob animo pluſamaret:mec eſau

blandiebatur patri.nec iacob matri applaudebat: et ip

ſum poſterioꝛem pꝛioꝛẽ fecit in hereditate pꝛeire. Non

ergo ex hoc debet eſſe inuidia inter fratres:quia in amo

re non equantur apud parentes:cum non videant dile

ctionis cauſas latentes. Nam ſi foꝛte yſaac pꝛeamabat

eſau ratione venatiõis et pꝛimogeniture.rebecca iacob

pꝛopter virtutis inſigne:vnde remouenda eſt cauſa in
uidie. Si vero eſau habere videbatur cauſam iuſte que

rele ſiffiliter et inuidie quia iacob pacto vilis edulij eu

pꝛiuauerit pꝛimogenitis:pocius debuit arguere voꝛa⸗
5 2 . . .
Cor ... π ſx

—
Ta⸗, 701 Ca- Er S ..

„ — —
Er PePr een

ginem ſui ventris. Si quia ſuam ſubꝛipuit benedictio
nem argumento materno. magis ſtare contentus de⸗
buit decreto paterno:qui poſt cognitam fraudulentiaʒ
et ſubreptionem non mutauit benedictionem. De iu⸗
re nanq; dinoſcitur eſſe parentũ ꝙ pꝛo velle diſtribuat
et hereditario iure relinquant filijs ſcoᷣm maius et mi⸗
nus que ꝓpꝛijs ſunt parta ſudoꝛibus atq; ſtudiſſ agsre
gata. Decretum nanq; paternũ in donarijs in honoꝛibp
pꝛimatiomibus atq; relictis: cauſam inindie in coꝛdib-
querele in lingua debet abſcidere ad muicem filioꝛum.
Et ſi non aliter ſaltem reueretia decreti paterm frater
in fratrem quantumcunq; in omnibus potioꝛem vebu

it repꝛimere inuidiam:refrenare querelam. necetiãäs de

buit in opus malum erumpere. Quid oberat fratribuſ
qioſeph a patriarcha iacob plus ceteris amabatur.et
ipſi cum ſuo modulo amarentur. Nõ enim amoꝛis vt
aque vena violenter diuertitur:nec quiſq; poteſt ad ſe
amoꝛem alterius plusq; velit diligens inclinare.et ipſe
ſepe qui diligit retinere non poſſit:nec amoꝛis vena qun
ad placitum effluat poſſit intra retrudi In quo deroga
batur ceteris fratribus.qꝙ ioſeph induebatur polimita
et talari.Etenim ipſi ſcom paternam pꝛouidentiã ve⸗
ſtimenta ſuſceperant/Et pꝛeter figure miſteriuʒ aliãd
placiti ſpecialis habebat pater in filio:quo ſe ad eũ ſin⸗
gulari ſigno vrgebat. Vnde fratribus ceteris non cau
ſa inuidie atq; odij eſſe debuit ad ioſeph penultimuʒ in
oꝛdine fratrum.ſed pocioꝛis amoꝛis:quia videbant ad
eum inclinatum affectum paternum. Degeneres pꝛo⸗
bantur filij qui acta paterna non amant.qui qᷓ;uis non
repꝛehendunt patrem ex actibus:tamen eius muide⸗
bant in flium. Magna vero derogatio eſt in parentem
ſi non diligunt filij quem nouerunt patrem diligere.
Et quedam voluntaria mutatio eſt paterni decreti:cũ
fratres ex his que pater agit ſingularius in quempiam
filioꝛum inuidia compluunt᷑/ Quid demebatur fratri⸗
bus ꝙ ſomnia videbat ioſeph:in quibus ſuperfeꝛri qui
buſdam diuinis anguriſs videbatur. lolebat enĩ deꝰ
ſibi et non alijs ſua miſteria reuelare. Non emm omni
hbus ſunt diuina pandenda. oꝛte inquies. Ideo inui⸗
debant et oderant pꝛo eo ꝙ apud patrem accuſauit eoſ
crimine peſſimo.ſed nec accuſauit vt inuidus:non vt
odioſus non machinatoꝛ iniqui.Allioquin ex iuſſõe pa
terna in puritate coꝛdis ad eos requirendos in ſolitu⸗
dinibus non iuiſſet. Quia vero nihil habebat verſutie
nihil timebat odij vel inuidie ſed accuſauit vt iuſtus ?ꝰ
maloꝛum actuum deteſtatoꝛ: cupiens fratres ſuos poci
us habere coꝛreptos q; felices habere in felicitatibb pc
catoꝛum:qð pocius amoꝛem qᷓ; inuidiam ⁊ odium me

. FetaGRNNOEaNRSRäAiee oh lo iſrae⸗ HZ
li pꝛeomnib filijs iſay.vt quid emulatio fertur in fra⸗

trem.quia ipſe non alij fuerat a deo pꝛo miſterio tanto
pꝛeuiſus.Pocius gratulari debebant qui erat eoꝛũ ca⸗
ro.os eoꝛum ſoterinus eoꝛum:conſeminarius eoꝑ qui
aſſumebatur ad regnũ. Et vnus eſſe poterat imo vnuſ
rer eſſe de bebat.non omnes reges eſſe poterant atq; de

bebant/ GEliſ dauid ceperuñt in ſimul mmuidia pꝛopulſa⸗
ri:et plurimi viuente patre pꝛeſumpſerunt In reoenu

vero pater quem voluit:vniuerſo iſraeli pꝛefecit/Meẽc

omnia idcirco dixeriln vt inter fratres vbi ex omri par
te tanta cõmunitas geritur.ꝙ inuidia,. emulatio mala.
ſciſma.diſcoꝛdia:et omnis actio perperam pꝛopellatur
vt inter eos chꝛiſtiana iuſticia vigeat.cuius vigoꝛ aĩos
dirigit atq; confoꝛtat:cuius ducatus oberrare nõ ſinit
et in ſupeꝛna quos ducit inobliquato tramite ſubuehit
Wohibet art ioꝛi mandato ĩuſticia chꝛiſtiana omnem
inuidiam inter fratres ⁊ diligentioꝛi cautela occaſionẽ
93 3

Liber

omnis mali auertit:ne frater inuideat fratri. aut eũ in/
humane impieq; pertractet/dum equaliter omnes ſub
dũtur paterno unperio nullis ſuaſionibus patrẽ auer⸗
tat a fratre nec ad ſe magꝭ q ad reliquos aliqua illectio
ne inclinare conetur:etiam ſi dignum ſe credat amoꝛe
atq; pꝛimatiombus pꝛehaberi. Lederet enĩ talis recti⸗
tudinem amoꝛis:et contra eius naturã wexllet obliqua⸗
re rectum aſpectum. Inobliquabilis eſt amo: cũ ſe pꝛe
fixit in placito:et ſi diligendi dignitate care:et Lux ipſa
inobliquabilis eſt: etia radiat in ſtercoꝛbus. Graus cru
da omnino repehꝛenſibilis eſt a fratre paternum amo
rem auertere:ad ſe autẽ inclinare peccatoꝛis crimẽ oĩs

criminis notam gerens. Studebit igitur bene cogna/

tus frater amoꝛẽ paternũ ſeruare cõmunem:et arden.
tioꝛem in fratres qᷓ; in ſeipſum ſacere.Auertet paternã

iram a fratre q;uis iuſte neret vltio ſuper eum. Eſtima

bit ſe poſſe peccare vt etiam fratrũ interceſſionibus in⸗
digeꝛet:delinquentium delictum non aggrauabit in cõ

ſpectu paterno magis wro extenuabit.et conabitur pa

terna fulgura cõminantia:in pluuiam miſericoꝛdie fa⸗
cere.Qm̃ naturalis et chꝛiſtiana iuſticia clamat:q̃ vul⸗

tis vt faciant vobis homines facite:que non vultis:fa

cere nolite ultomag iubet fratribus vnius ſcminis
et pꝛopinquis in ſanguine:chꝛiſnanitate ſubiuncta. vt

eadem lege ligencur,Hõ furabitur frater paterna ſiue

materna:in fraudem amoꝛis fraterni.nec quomodoli⸗
bet axpꝛopꝛiabit ſibi que de iure naturalis iuſticie atq;
chꝛiſtiane debent eſſe cõmunia:et parentes ad hoc nul

lis artabit articulis.aptoꝛis et furis non effugiet no

men magis vero rem:ſi quis frater a fratre parentum
lna defraudet. Etiam pꝛerogatiuas dberet rẽnuere:li
cet parentes libere poſſint pꝛerogate: Oelius enim eſt
cum cõmunitate rerum fratre habere concoꝛdem.qᷓ; rẽ
habere pꝛiuatam: et perdere aut habere occulte turbi⸗
dum fratrẽMPeẽr bit frater fratri que bona cogno/⸗
uerit. nec ſi bonus eſt gaudebit ꝙ ametes ſiultos mõ
ſtruoſos aut defectu notatos habet ſecũ natos fratres:
aut quia ſeipſo videt inferioꝛes.aut quia in hereditate
minoꝛes. Nec enim ex his redditur maioꝛ.magis vero
germanoꝛũ infimitate notabitur:et ſepe ob ipſoꝛũ cau
ſam mallet eſſe ignotus.Et ſi pocioꝛ in hereditate non
per equale diuiſa letabitur:vt ſuum pocius ſit exeo qð
ad fratrem factum eſt minus. Miſerum et errantẽ di⸗
xerim fratrem qui pꝛeamauit ſenſu acratione carẽtem
magis q; ratione fulgentem:et in tãta cõmunitate cõ⸗
ſoꝛtem. Pꝛohibet iuſticia chꝛiſtiana de pꝛopinquoꝑ in⸗
ſimitate letari. Et nihilopendit pꝛeminentiã viſibiliuʒ
atq; coꝛruptibilium rerũ q́;uis gaudere pꝑmittat de in⸗

fallibili adeſione virtutum:etiam ſi quis habeat ꝑ ex .

ceſſum/Hec ẽadẽ iuſticia pꝛimogeniturã ſeminis par⸗
tus et tempoꝛis omnino nõ nouit ·quis aliter fuerit in
lege gentilium et in populo iudeoꝛum:atq; ꝑmittat᷑ in
lege regum ſiue regnoꝛum. Nam diuina ſapientia oĩa
pꝛeuidit ab eterno:et in ipſo ⁊ apud ipſum nullius cre⸗/
ature rationalis tempoꝛis pẽſatur pꝛioꝛitas. Sed cre⸗
aturarum omniũ pꝛecellentia ꝑ coꝛruptibile et incoꝛru
ptibile.moꝛtale et immoꝛtale.vegetabile ⁊ non vgeta
bile.ſenſibile et inſenſibile. rationale et irrationale. coꝛ
poꝛeum et incoꝛpoꝛeũ.virtute fulgens et pallidũ:iuſta
conſideratione decernitur. Vnde ſi quis inter fratres
ratione pꝛimogeniture debeat pꝛehaberi.ſiue in heredi

tate partoꝛũ ex paternis ſudoꝛibus aut in regimine re

laris virtus non mereaturex chꝛiſtiana iuſticia nõ me
returq;uis pꝑer ipſam ex longa cõſuetudine ad maioꝛa
deuitanda pericula toleretur. Nam ipſa non reſpicit oꝛ⸗
— ½ XDansn . Ar. 1 a 5 „ ₰₰ Jrn
S ge grr e.

KF re .

gnoꝛum et pꝛincipatuũ terrarũ /ſi pꝛopꝛia ⁊ ſingu⸗

quintuſdecimus

dinem atq; pꝛioꝛitatem tempoꝛis:ſed virtutig.Pꝛoin
de dauid de filijs ſuis non pꝛefecit antegenitum ad re·
gimina populoꝛũ.ſed eum quem aſpexit in ſignioꝛẽ cla
ritate virtutum:qᷓ;uis in poſter regibus pꝛmogenitu/
re tempoꝛis ſit tNGKE cheiſtas pꝛeſecit andreaz
qui pꝛimo venit ad chꝛiſti noticiam.ſed petrum quem
dꝛein ſignem agnouit.quia non eſt de oꝛdine vere iuſti⸗

cie vt magis deferatur pꝛioꝛitatitemoꝛis q; digmitati
virtutis:ſi pocioꝛ eſſet virtusqᷓ; in pꝛimogenito aut an

tegenito in naſcentibus poſteris. Ded ante aut pꝛimõ
geniti:certo iudiciõ pꝛeoꝛnantur virtutibus.Dignum

vſq;quaq; dinoſcitur vt in participatibus pꝛeferantur
dũmodo iuſtis hereditarijs ceteri non pꝛiuentur:q de
iure nature et chꝛiſtiane iu ſticie pao equali poꝛtione de/
e

bentur. Abi aute in omnibus eſſet equalitas virtutis/

tunciure pꝛefertur pꝛioꝛitati tempoꝛis:quia citius di/
ſcernitur pꝛioꝛ in tempoꝛe qᷓ; pocioꝛ in virtute auam
ibus ad

ob cauſam in multis regnis etiam fere m om

vitandum ſciſma regnoꝛũ pꝛefertur tempoꝛe pꝛioꝛ etiã

virtute poſterioꝛ:ne diſſidiũ oꝛiatur dum potioꝛ in vir/
tute requiritur. Nec dignum eſſet ex quacunq; iuſticia
vt ſi multi eſſent eadem virtute pollentes.ꝙ in princi
patu et regno familia et domo plures principent᷑.quia
eoipſo iuſticia gubernatiua confunditur quo per mul/
ta capita principantia miſimrurſeell quia hec tractã⸗
da alibi locum habent:ad fraternam et propinquoꝛũ iu

ſticiã renertanar Soveaſrortt feciſe ertraneis:

qð de omnibus iuſſta lege fieri dico propinquis.Dice⸗
bat enĩ oculus fui ceco ⁊ pes claudo:vt credamus ipᷣm
aut per ſuos ſubiectos prijs membris priuatiſ taliter

ſubueniſſe. Et q;uis ex chriſtiana iuſtida iuuare qmo⸗

dolibet impotem omnibus ſit iniunctum: tamen pro⸗
pinquos inexcuſabiliter plus aſtringit ſi poſſibilitas aſ

ſit. Et illos magis artat quos maioꝛ ꝓpinquitas ligat.

MNam quod ex natura iuſte debetur gratia chriſtiana nõ
remouet:ſed confirmat et ſuperapponit noſtra iuſticia.
Erunt igitur fratres atq; proximi caritate vnanimes.
et ſine fraude ſine dolo ſine prelatione ſine faſtu viuẽ⸗
tes ſubueniẽtes in cõmunitate membꝛoꝑ· vt ſi vnus
aliquo membro careat.alter cum ſuo ĩpoꝛtunitate ſub
ueniat:non datione membri qð fieri nulla iuſticia pati
tur.ſed interuentione obſequij quod iubetur. Auertẽt
obunicem enala cornume amicicias et honeſtas que⸗
rent.inhoneſtas et reprehenſibiles deuitabit in cõmu

ne. ſimiliter pro ſe facere vnuſquiſq;:ne aliquando ex

malis amicisvxperiatur dehoneſtari fratrum ⁊ propin
quoꝑ cõmunitas.et offerre offenſiones illis a quibus
nulla pꝛerogatur iniquitas/Si quempiam viderẽt di
ſcolum conabuntur coꝛrigere ne ipſe pereat et ipſos ad
pericula ponaid nouerint contumacẽ:a cõuer

ſatione reſcindẽt. Mꝛoſcribetur a verbis mutuis vtnõ
habeatur vt frater aut pꝛopinquus.ſed velut ciuis ini /

quus:ne ſua iniquitas fiat aljs detrimentum cum par
ticipium cum ipſo ſeruatur. Conſueuerunt enim tales

inimicicias pꝛocurare et cum amicis diſcoꝛdiã: cum bo

nis quandoq; habere iacturã R ρπNana üſficia pa
titur:quin in poſterum crudeliter vlciſcatun Si tibire

putas fratrem reipublice coꝛruptoꝛem:inuaſoꝛem alie

noꝛum ſine cauſa iniurias aliſs inferentem:cõturbato/
rem amicoꝛum.et inimicoꝛum copiam afferentem dei
eſt inimicus:cui coꝛpus eſt frater ſiue pꝛopinquus rei/

publice atq; diume iuſticie inimicus. Et ſi taliter non
valet celebrata coꝛreptio.coꝛrigendus et puniẽdus mi
niſtris iuſticie in republica preſentetur:cum amoꝛe ho
minis et odio iniquitatis Melius eſt autem ꝙ vnus ꝓ

pter ſuam iniquitatem iuſte pereat aut pꝛo ſuo ſcelere
C fr 14

— — - r¶ʒC ̃ . —̃-02-ñ-—

—

—— —

— — ä—é. —

f— — —

S=
E
S
S=

De;
io föm
ſtalter
eon
enpron
ditasat
sligar,
ſtumno
Aiuſten,
mnines,
ſen vui
tſiynes
itateſib
ſicape
Abenit
ns qlel
1 cöma
nncoer
propin
uibass
rit di
ſogid
1er
Poytno
Uis ini
tumpr
man-
ummo.
fud.
tbbie
en de,
brto
temnd
Mo ter
r t
fuommi
verbo
nno
ſclene

e

pe ponitur vita dum ab extraneis irrogat᷑ iniuria Abꝛa

lentes coꝛpoꝛũ et rerum qᷓ; ammoꝛũ habere diuoꝛtiũ.

Dee iuſticia chꝛiſtiana

certiſſimas penas luat:qᷓ; multitudo fraterna ſiue pꝛo⸗
pinqua non merito mala ſuſtineat. ſtadhuc ex ſub⸗
oꝛtis cau ſis non emendaret iniquus doleatur.fleatur.
oꝛetur.vt diuina potentia coꝛrigat quem humana potẽ
tis noluit aut nequiuit/moꝛentur fratres atq; pꝛo⸗
pinqui ꝙ vnius ſunt ſeminis.ne ſupꝛa rapiantur vltra
condignum.magis vero chꝛiſtiane virtutꝭ atq; baptiſ⸗
matis vt nihil inter ſe cõmittant indignum. Et amoꝛ
qui debetur fratribus ſiue pꝛopinquis decoꝛet᷑ atq; fir⸗
metur validius cõmunitate baptumatꝭ:nec natura ſu⸗
peraddat ad grati.ſed gratia ſuꝑaddat et decoꝛet natu
ram. Juſticia veritas caritaſ inuiſibilis ⁊ actualis que
ſeruada eſt inter nee e maioꝛi audacia ſecuritatis
inter ꝓpinquos et fratres.nunqᷓ; melus ſeruabitur qᷓ;
con ſideratiõe pꝛothoplaſtoꝛũ et ꝓpinquoꝛum parentũ
conſideratione cõmumitatis que in naicentibus ex na⸗
tura conſingit qᷓ; conſideratione baptiſmatis ⁊ effuſi p
nobis ſanguinis dei naturam noſiram aſſumẽtis et ad
celeſtia regna vocãtis/Cauebunt pꝛoiit fratres atq;
ꝓinqui ne pꝛeſtent aùres cicama ſe minantibus vt di⸗

uidantur ab inuicem animo: aut poſimodum ſeꝑarent
in facto. Vxoꝛibus imponent ſilentium.ipſaꝑx garrium

gudire vitabunt:que iemꝑ querulantur ad aures vt di
uidantur factis.amantes pocius ſingularit er viuere in
egena ꝓpꝛietate qᷓ; cum multis in diuite cõmunitate.
Nunq; vero cõmunmitas in ſua veritate ſeruata defecit
Egeñtibi: dũn nitaxat iñ ipſa viuentibus diues eſt cõ⸗
munitas.pꝛopꝛletas vero in regioe indigentie tentoꝛia
ſint. Iñ niijs et ſeruis frenabunt linguas ne pꝛoferãt
implauta:docebunt reuerentiam et obſequium ad pla/
cita cuncta. Conabunt᷑ maioꝛes ſine fraude ſeruare iu⸗
ra minoꝛũ magis qᷓ; filioꝛum.curabunt expedientia ho
minis vtriuſq; ſi relicti fuerint abſq; patre Si pꝛohibe
tur patribus ne ad racundiam filios pꝛouocent.multo
magis maioꝛibus natis:ne minoꝛibus inferãt damna

Toli.Minoꝛes deſuncto patre maioꝛibus obedientiam

pꝛeſtabunt ſilialẽ:dum in ulis paternã cognouerint pi

etatem/Et ſiquidem ſi omnino expedierit rerum ⁊ ha⸗

bitationum celebꝛare diuoztia: dum coniunctim anio/
rxuqm non ſeruatur vra concoꝛdia. vrba ebulliunt. ſcan

dala ſurgunt.tunc erit melius diuoꝛtiari cum pace:qᷓ;
reſidere cum lite Et taliter fiat diuoꝛtium rerũ ꝙ vni⸗
tas maneat anmmoꝛũ.Mec pꝛo vili re vlit perdere fra⸗
trem quem amare tenetur vſq; ad moꝛtem:pꝛo quo ſe

am et loth ſe mutuo diuiſerunt iurgia veuitantes:ma

t qui ſepe contingit minoꝛem ſuſpicatũ ſe decipi ad⸗
uerſus maioꝛemquerelam habere in animo / emittere

verbv. et velut rerum ignarum: mec tantipotẽ carere au⸗
dacia poſtulandi. pꝛoinde ad claritatem dilectionis qᷓm

nullus debet in alio maculare:ad pacis et vniomis vin⸗

culum irruptibile pꝛeſeruandum maioꝛ diuidet mino⸗
ri et optionem pꝛeſtabit concedetq; tempus dehbera⸗
te virtuti.patietur habeꝛe cõcilia:ne feratur in pꝛeceps
Sed eligat eſt melius.Et aliter maioꝛ fuit ſibi de iure
ſoꝛtitus:acq; eligendi licentiam eſt largitus Qð abꝛaã

loth feciſſe ſacra ſcriptura cõmemoꝛat Et exinde fuit o
iure ſuſceptum atq; firmatũ:vt maioꝛ minoꝛi diuidat.

et qui minoꝛ eſt eligat.Illegittimos fratres aliunde p/

terq; ſcõm matrimonij legẽ ſuſceptos.qᷓ;uis repꝛobat
atq; pꝛiuat humana ſeu imꝑatoꝛũ iuſticia:non tamẽ re

pꝛobat atq; pꝛiuat chꝛiſtiana iuſticia. Quiqᷓ; non poſ
ſint ingredi ſeu conſequi paternas hereditates non ta⸗

men eos deſpiciant qui ſunt legitimi fratres.nec eoꝛuzʒ
bonitas fuit ꝙ lege matrimonij ð bona natura ſunt:nec
ſSo ---. rV. e- Aα
fraor- 1 r n/ſ X rłJ5

fuit illox iniquitas ꝙ pꝛeter regulã matrimonij ſicna-⸗
ti fuerunt. Et licet natiſunt pꝛeter legem matrimonij/
nati tamẽ ſunt de ſeminaria virtute nature:nec qui di
cuntur legitimi noſcunt᷑ de regula et oꝛdine matrimo⸗
nij.nec concipiunt nec pariũt oꝛdo aut matrimonij re⸗/
gula:ſed naſcunt᷑ de bona ſeminaria naturaliq; virtute
ſcom oꝛdinem et regulam matrimonij Ende vtroxq;
noſcitur ſemmis et nature cõmunitas.qᷓ;uis in concuᷣ
bendo defuerit coniugalis honeſtas Hec in his qui ſpu
rij et baſtardi vocantur ſiue naturales defuit humana
figura in coꝛpoꝛe nec ſimilitudo ⁊ imago deitatis in mẽ
te.Ac per hoc q́;uis honeſta non fuerit concumbendi cõ
ditio:pulcra tamen fuit ſcom nature oꝛdinem ipſa con
ceptio.Nec ex concubitus dehoneſtata conditione:tur⸗
patur pulcritudo nature. Poꝛro nature bonum eluxit
ex ommbus claris:qᷓ;uis ibi non fuerit regula nuptiax
Bono nature in hoc nihil eſt ademptum ſi non fuit iu
ſtum coniugium:pꝛopter libidims ſiue adulterij malũ
NMNec legitimi ab iſtis aliud habuerunt conceptiõis ini⸗
cium:neq; naſcendi honeſnoꝛẽ modũ. DPꝛomde non de
ſpiciantur cum quwus eſt ommis natura cõmunitas:
q;uis dfuerit nuptiarum honeſtas.Non deſpiciantur
in quibus diuina imago eque refulget.quos deuſ nõ de
ſpicit.quos creauit atq; redemit.quibus eternam vitaʒ
ſi voluerint repꝛomiſit:qui eandem ſoꝛtiti ſunt fidem.
qin ſub eiſdem ſacramentis militant regi regum. qui
precedere poſſunt multos legitimos acquiſitione vir⸗
tutum.quibo non obſtat illa inhoneſtas ad ſupernũ re
gnum:vbi nulla diſtinctio conceptionis ſed gloꝛie atq;
beatitudinis. Et ſi olim ex lege humana pꝛohibebãtur
nunc vero de iuſticia chꝛiſtiana gubernãtur.et qᷓ;uis vi D
goꝛ humanarũ legum vſq; adeo perdurauerit ꝙetiam hos. 7„
adhuc hereditate pꝛiuentur. Non etiã repꝛobat hoc iſita „ . W⸗=
iuſticia:vt pꝛehonoꝛentur filij legitimi pꝛopter legem 4
matrimonij.et auferatur atq; refrenetur mulieꝝ auda
cia laſciuarum que ſe vltro viris offerrent vt filios ſu⸗
ſciperent:quos hereditate pꝛeeſſe pꝛeſcirent Ac multi

filij darentur honoꝛibus:quos nunqᷓ; ex militibus ſu⸗
u

ſceperunt/Et nulla in filijs pocioꝛ eſſet cõditio honeſia
rum matronarum a conditionibus ancillarũ:ſi heredi
tatem earum fi ij cõmuniter Varrenue Ereuſter da
rentur pꝛo oneribus matrimonii:ſi vroꝛum ⁊ concubi
narum filij equarent᷑. Mihil attulit vicarijs concubina
plurima ſolet afferre que vxoꝛ eſt vera.Mꝛoinde nõ im
merito etiam chꝛiſtiana iuſticia repellit ab hereditate:
natos ſine matrimonio Quam iuſticia ſara pꝛenoſces
dirit ad abꝛaam virum ſuum. Eijce ancillam et filium (— .
eius.nonenim erit heres filius ancille cũ filio meo yſa B
ac:ſed nec pꝛetulit filium ſuum ſilio ancille.quia illa li⸗ G
teraihe ancilla.ſed 2 malignitatemiſmabelis agno
uit.qui perſequebat᷑ yſaac ad interitionẽ hominis vtri⸗
iſq; dum ad idolatriam eum iuuitabat:et tanq; ania⸗
lhi volebat habere ſubiectuʒ. Ludebat enim
cu eo.quia ludus deceptio eſt ſiꝗ maioꝛead minoꝛeʒ
infertur. Sed cum abꝛaam moleſte tuliſſet.acſi eũ wl

—

let parificare cum filio liberemniſi ſua malicia demeruiſ
E6 domino datum eſt de hac queſtione decretum: vt
com Eei

abꝛaam audiret penituſ
ancillarum iacobcoequalem he⸗
reditatem vxoꝛum filijs ſunt ſoꝛtiti:quia iacob patriar⸗
cha tam ſanctus non acceſſit ad thoꝛum ancillarũ. niſi
de volũtate vxoꝛum. Vt quia non habebant ex ſeipſis.
ſaltem ſumerent ex ancillis.et qui naſcebantur naſce⸗
bantur vrxoꝛibus non ancillis.nec vroꝛes ſic natos fo⸗
uebant vt alienos:ſed velut in egrum ventre cõceptos
et appellabant pꝛopꝛios filios: Et ipſe velut dominus
ag 4

ſara dicebat.

QC.: Puin, -leA. i.

—

Aiber

in dei populo diſpenſabat:et lex quedã erat qð ipſe mã⸗
dabat. ecnon in iſia chꝛiſtiana iuſticia pontincum et
imperatoꝛũ diſpeni at autoꝛitas:vt his legitime det he
reditas. Sed qo talibus non fit de iure teſtamenti pa
terni:mat tamen de caritate ſuꝑnaturalis remedij.Te⸗/
nentur enim fratres inexcuſabiliter eoſ alere fouere nõ
turpiter pertractare. diligere pꝛo cõmunitate nature.
necnon et pꝛo voluntate paterna: qu ſciunt ad hos fi⸗
lios inclinatam.licet viderint legum autoꝛitate frena⸗
tam · Magis vero iſta ſuadet chꝛiſtiana iuſticia: que nõ
diſcernit homines in oꝛdine ad deum niſiper virtutes
atq; peccata.q; n oꝛdine hunꝰ vite pmittat fieri mul⸗/
ta. Ded ad om̃es fratres iſta iuſticia clamat vt nõ red/
dant mala pꝛo malis. ſed ſi poſſihilitas aſſit reddant bo
na pꝛo malis. Moc enim et ioſeph in egipto fecit fratri⸗
bus ſuis.et cum omnes potuiſiet impune paruer moꝛ
ti tradere ſi eum agitaſſet ira gelotica in vltionem ꝙ eũ
oderunt occidere voluerunt:et vt crudele mancipium
expoſuerunt cõmertio iuſium innocentẽ et pium. Sic
armauit eum pietas humana cõmunii natura.dilectio
fraterna gratia diuma:et eos pꝛeſeruauit aluit et dita/
nit. Hec eadẽe lex pꝛout intereſt ſeruetur inter ſoꝛoꝛes:
ſiue habeant ſiue non habeant fratres. Sed mter fra
tres atq; ſoꝛoꝛes ſtabiliatur iuſticia.vt inter eos ſeruet᷑
omnimoda pudicicia. ne velut amõ ita pꝛefixo intuitu
frater ſoꝛoꝛem aſpiciat.vt eam amimo libidiuoſe concu
piſcentie concupiſcat qui agitatus a pꝛuriente libidine
concubuit cum ſoꝛoꝛe.qui concubitoꝛem alium occidiſ
ſet ſi ſciuiſſet. Vide igitur quanta cum ſoꝛoꝛibus iuſti
cia pudicicie eſt ſeruãda vbi tantũ exagitat infrunita lu
xuria:vt omnis pellatur reuerentia omnis depꝛimatur
verecundia neceſſaria NHullus frater pꝛeſumat ſoꝛoꝛem
adultam tangere nuda carne in eam oculum figerenec
fixum in ſe diligere. deuitet omnẽ ictum:duitet ſecre⸗
tum.xennuat obſequium vnde tactus naſcitur manu/⸗
um:maxime ſi foꝛmoſa.ſi iuuems ſi apta ſi amabilis.ſi
audax ſi pꝛocax ſi cõceptioni HudetEiiſiter ſoꝛoꝛ fra
trem calamiſtratum et egregie foꝛme pompatice ince⸗
dentem:omnino deuitet. Ebi eni ſecuritas eſt er pin⸗/
quitate:ibi diabolus infallibiliter decipulã tendit.Nul
la ſuperflua eſt cautela:vbi viget natura coꝛrupta. Nec
vir aduſtus ab igne libidinis conſiderare nouit ſoꝛoꝛẽ
ſed mulierem:quem ſoꝛoꝛ non cogitat fratrem ſed eſti/
mat aliũ hominẽMon atres q ſunt mu
lieres ſed honoꝛent debitis atq; honeſtis modis: quia
ſumt natura ſimiles q;uis ſexu diſſimiles. aio: pꝛofe⸗

fecto eſt nature ſimilitudo:qᷓ; ſexus diſſimilitudoEt ſe·

mutuo ad aliam vitam diligant atq; dirigant: ua —–“
ſe noꝛunt eſſe creatclctae ſinr amari fratres quomodo.
libet ad ſoꝛoꝛes:pu ſillanimes enim ſunt.et ſepe ad ſini
ſtra declinant Mec &ineãt diu apud ſemetipſos a phi⸗
largia detent ioſtqᷓ; ipſas viderint etate ac omnimoda
voluntate nubiles:conſueuerunt enim diu detentedo
mum fedare paternam. Si wro ipſas cognouerint fir
mo pꝛopoſito aſpirare in cehtbem vitam. tanto eis ſint
carioꝛes quanto mundioꝛes.nec moleſtent ecꝛum con
ſcientiam ſi volunt firmiter pudiciciam:et in hoc con/
temnant voces atq; iudicia que pꝛoferuntur in contra⸗
rium caſtitatis.Dignius nanq; ⁊ gloꝛioſiueq; penitus
eſſet:chꝛiſtum qᷓ; terrenum regem pꝛo ſoꝛoꝛe habere co
gnatum Gumope caueant ſane germani:ne ſũſcipĩãt
verba vxoꝝ ad detrimenta ſoꝛoꝛum. Sepe nanq; vxoꝛ
omnem amoꝛẽ ad virum ſuum eſtimat odium a ſuam
reputat fraudem:ſi vir diligat iuſta lege ſoꝛoꝛem Cene
atur vxoꝛ gradu ſuo:⁊ ſoꝛoꝛ pꝑmaneat oꝛdine ſuo. Nam
lex matrimonij non excludit ſoꝛoꝛẽ:lex nature atq; chꝛit

☛Räẽ &% &πω r. M⸗ .
ale, A.s .—Nℳ , T.
ſtiv sr ſee

ſPPr- — äIW. rAr. AS5
ne ar rr 1 g1.en en

quintuſdecimus

ſtiane iuſticie non excludit vroꝛes. Miſeria et iniquita
te circumfuſus eſt:qui alteram ledit ex altera. ulte p
fecto ex hoc ad mala patrãda viam compendij captaue⸗
runt. Itaq; ſtãtibus his que diximus fratres ſic ſugs
tractent ſoꝛoꝛes ſicut ipſi vellent tractariſi eſient vauui
de mulieres ed odium euangelicum ad hunc amof
rem iuxta ponatur. Quia qui non odit fratres aut ſoso
res vt ſaluatoꝛ ait non poteſt chꝛiſti eſſe diſcipulus. Et
qui nõ eſt diſcipulus chꝛiſti: diaboli eſſe ipſe cõuincitur
ipio dicente:Qui non eſi mecũ aduerſum me eſt. Qð
non ſolum de moꝛibus ſed de doctrina intelligit᷑. NHam .
ex doctrina ſuſcipiuntur moꝛes:et moꝛibus doctrina ꝑ

ficitur. &ι 5odium non tendit in ꝑſonã creatamq; na⸗/
turam: ſed ad id ꝙ frater fratri. frater ſoꝛoꝛi. ſoꝛoꝛq; fra/
tri ad diuina impedimenta pꝛeſtaret/Erãgitat me ſer⸗
mo vteri mei vt aduerſus tpa funeſtà declamem. in qͥ⸗
bus pene omnia pꝛocedere videntur in tenebꝛis.nam
ommis crudelitas omnium nationũ ad ꝓpinquos ? fra
tres: et omnis inhoneſtas ad ſoꝛoꝛes in chꝛiſtianis no⸗
ſcitur reuixiſſe vt retardari nõ poſſit a malo nature cõ⸗

munitas. moꝛum honeſtas nec ipſa gratia cheiſtiana qᷓ

ſolum ſperatur pꝛouehi ad ſupꝑna/Reuixit cayn:
ſolam inuidiam peremit pꝛoditoꝛie fratrem/

ui ob

(Giheallwfer vſaac ad vtriuſq; hominis moꝛtem.

au qui abs re voluit interficere fratrem. vt impyune
potuiſſet:yſaac patris pꝛeſtolabatur et moꝛtem/Jnui⸗
gia ira impacientia filioꝛum iacob aduerſus iuſium io⸗
ſeph. in chꝛiſtianis fere vbilibet locum habet:vt nec fra
ter fratri pacifice loqui poſſit. vt frater fratrem oderit.
occidere welit ſi poſſit.ac etiam pꝛecio vendat moꝛe illo
rum Katrenum magis amat querit ⁊ vult q; ipſum/
pecuniam aut hereditatem Reuiyxt crudelitas reg io
ram qui poſtqᷓ; aſſumptus fuit in regem omes fratres
ſuos interfecit gladio.gelo malo pꝛecauens futurũ eqlẽ
aut ſui regni raptoꝛetſRtt fuerunt in populo
iudeoꝛum atq; gentilium vt vtriuſq; cronica hiſtoꝛi
ca facta retexunt:qui crudelitatem ob turpem damna⸗
tumq; reſpectum in fratres peregerunt in chriſtianis
vt plurimum repullulauerunt. Exretroactis tempoꝛi⸗
bus audiuimus noſtriſq; tempoꝛibus vidimus fratrẽé
vt tota paterna ſibi aſſer iberetur hereditas interfeciſſe
germanum aliumq; ꝓpinquum.et vt domini domus
aut ciuitatis ageret abſq; collega tradidiſſe crudeliter
exicio vterinum: ꝓpter pecuniam fratri abſtuliſſe vitã.
Necnon et ſimilia pꝛopter iſta fecerunt in parentes:in
quos fuerunscrudeles.quia occiderunt et matres qᷓs
tapianguerunnelſfiil inceſtuat et ſtuprat thamar
lubricus frater amon in lubricis chriſtianis.vt frater
cum ſoꝛoꝛe libidinoſa cõmixtione concumbat: priuet
pudoꝛis lilio anteq; ſit tradita viro/Ebiſcnur hocie in
ter pꝛopinquos honeſtas.et pudicicia ſanguinis.igcet
pulſa pꝛe foꝛibus. Mulla poteſt eſſe niſi cum difficulta
te cuſiodia vbi eſt germana ſecuritas.vt videsatur ablio
num dicere vt inter fratres et ſoꝛoꝛes cuſtodia celebre
tur:qui ſoꝛoꝝ primi deberent eſſe cuſtodeſ.ui ergo cu
ſtodienda dabitur mulier. quã opoꝛtet preſeruare a fra
tre. cui cõmittetur preſeruanda extraneo ſi ne fedetur
abſtrahitur a propinquo. ad nullos preterq; ad propin
quos iure humano hec cura debetur. Ex iure autem di
uino niſi per violentiam non poteſt honeſtis hec cura

cõmitti:Qui fratres ſunt ⁊ proximi mulierum d bent

eſſe cuſtodes:qui ſepe ſiturpantur ab alijs inſunt vlto
reſ. Sed pꝛohdoloꝛ qui ſoꝛoꝛes atq; ꝓpinquas abaliſſ
tuerentur:cum eis impune pnidoſa iecuntate camde
ſtine foꝛnicantur. Proinde ſi cuſios effodit tſaurum
et theſaurarius aſpoꝛtat aurum:cuſtodie nullũ exit re⸗

mec
fami
hagiob
lorem.
hmpae.

m
lummio⸗
nerfin
Wwent.
elllo
om
recio⸗
ſtatres
rieſe
popuo
lbſtori
Darnner
tiſuuns
emwveif
oftaer
erſeciſe
s
delter
ſeyni⸗
ſteeuin
tes is
ofar
flater
Nrllet
Mein
eet
ficul
Urabe⸗
elebre
eagocn
teaft
ſten
nen
N
CNtd
Abent
tre.
helit
nle
grom
lule⸗

eiuſticia chꝛiſtiana

medium Si paſioꝛ lupus effcitur:inuacuũ balat ouis
Suhper ſuccenſam domũ a ꝓpꝛio poſſeſſoꝛe.vbi de vici
narum periculo non timet᷑:nullus enundet aquã. Ma⸗
gis vero ſuper occultũ et inopinatũ malum:nullus op⸗

ponet medelam. Quãobꝛem muiſibilis hoſtis ibi pꝑedi,

cam ponit:vnde auferri neuit Welneüs go dlns
rodes rex adhuc moꝛtalitate damnata regnat in chꝛiſti.
anis:vexilliſcat imitabiliter vt vxoꝛem fratrꝭ ſubrepti
cie atq; incognite accipiat alter frater.contra quos etiã
nunc iohannes ſcilicet chꝛiſtiana iuſticia ex euangelio

clamat ꝙ nemo pꝛo expleda libidine vxoꝛem fratris acx;

cipiat:quia ipſa iuſticia damnat/Oeruetur igitur chꝛi⸗
ſtiana iuſticia inter fratres ꝓpinquos atq; ſoꝛoꝛeſ/œpul
ſis Fuiſs ahibins ſubuentiomibus.et toleretut omni
no iniuria ꝑperam retributio ne fiãt fraudeset doli nõ
irruant:omnis oimode pudicida reſeruetur. Ipſe aũt

chꝛiſtus in bonis fratribus verus eſt frater: qui nobis

per carnem factus eſt frater· Et pudicus eſt in fratrib⸗
et ſoꝛoꝛibus qui faciunt in hoc et in alijs voluntatẽ aliiſ
ſimi patrꝭ eius.et tales appellat ſuos fratres et ſoꝛoꝛes
in quibus iuſticiem quam impleturus aduenerat ipſe

umplet. pitecc efrrr n N
De iuſticia Atucoꝛum nouercarũ et pꝛiuignoꝛum.

Lapitulum V
Itricos ⁊ nouercas atq; pꝛiuignoſ in retia ſua

v trahit ipſa decoꝛa iuſticia:vt omnis coniunctio

pꝛeter eam omnino ſit turpis· penis aſſcribit
tartareis omnem hominẽ ipſa carentem. Supꝑerindu⸗

ctus homo a matre renupta ſuper ſilios alterius homi

quibuſ

nis ita tractet ſi egent vt fiios pꝛoprij ſeminis
patre oꝛbatis matrem abſtulit:et quaſi crudeli

trem abſq; ꝙ ſuperinductus matrem ꝑ matrimon

gem in ſuo dominio vendicaret/Etòzun diuina lex atq;

luſticia chꝛiſtiana ad deuitandam foꝛnicationẽ permit⸗
tat ſecunda et deinceps conubia.nmhilonnnus ſuperin⸗
ductus abſtulit ſeꝑe filjs matrem:conſenſit in crudelẽ
feminã ſe ꝓpter libidmem filijs auferentem
catur non pꝛopter libidinem nuptias iteraſſe ſed vt ꝓ⸗
lem ſuſciperet amplioꝛem contra hanc iuſticiam fulmi⸗
nat ſententiam:pꝛo eo ꝙ ſuſceptam atq; certam rehn⸗

quit.et futuram ⁊ incertam Ectat. Qualis enim eſt
amplioꝛ iſta pꝛolis affectio ꝓt ſilij querãturet ſilij erpo

nãtur exicio.Exxoſuit penitus quantum in ſe fuit fera
lis anime mater mamillicos ſlios/et puꝑxllaris etatis
ſua ope penitus indigentes.ſi dimiſit inalitos. Filios
querere.ſRlios male relinquere: neſcio que vtilitas in
vtriſq;. Sed nulla in affectione pꝛolis applaudat ſi fili
os alẽdos reliquit:non pꝛopter pꝛolem ſed ꝑꝛopter in⸗
cõtinentiam aut aliquam violentiam fecit. Idcirco di
xerim ſuꝑinductũ ad hos pꝛiuignos chꝛiſtiana lege te
neri. quia ſi deus per moꝛtẽ abſtult patrẽ ipſe per cõiu
gium abſtulit matrem. Sed d per foꝛnicationẽ accipi/⸗

entibusnon dat bic docrriſggun eos nõ inclũdit ſed
ercludit iuſticia chꝛiſtiana. Hec pᷣꝛo tanto dixerim ſi ſi⸗
liaſpatres oĩno gubernatoꝛe caret vt pꝛobabiliter dſit
illa ꝓpinquitas: cui gubernandi matre relinquẽte incũ⸗

bebat officium. Mam vitrieus filiaſpatribus connexus

iunctio magna Giſij etia qi niaſcentur vterini cum
filiaſpatribus etunt.et ipſoꝛum erit indiſſolubilis con
nexio et in cõmuni vocabulo vocabunt᷑ fratres carnis.

— . „ ₰ —
Wann 7 — 9o—60 SS r pen⸗ Nℳ cle ſ. 1-

2 rX½ — ,☚ Oν 12 ,K R,οn. —

n-
ſuper vulnua infſit. A infeſicitatem humanam atqB/
mundanam debuerãt ſuffeciſſe: p moꝛspꝛeripuerat pa

pꝛopter vnitatem vterinam per veram legem maternã

Et q;uis vmitas ſeminis de ſit.vnitas coagulatiõis in
vntre vno non defuit. Et ſi non ſunt ex eodem ſemie
patris.ſed tamen ex eſdem ſanguinibus matri:et per
eandem poꝛtam habuerunt ingreſſum in mundũ hũc
quem incolimus tenebꝛoſum,/Pꝛoſpectabit deſuꝑ lu⸗
perinductus homo connenone vtrãq; aſpiciet:et vide
bit ſe debitoꝛem qui eis abſtulit matrem Ingredietur
qʒ aulam chꝛiſtiane caritatis vt ibi ſe induet viſcera ca⸗
ritatis.et oꝛbatis vtroq; parẽte vno per moꝛtem alte⸗
ro per hauc legem ſe conſtituet curatoꝛẽ auctoꝛem tu⸗
toꝛem. Et filiaſpatrũ nõ per naturã ſed per paterna of⸗
fica ſe faciet dulcem patre et eoꝛu bona curabit augmẽ
tabit fouebit:quia matrem abſtulit que feciſſet Mecnõ

—¶— n

et pꝛungnos celabit celo pꝛopꝛioꝛũ filioꝛum ſi ſibi cela
di aderit opoꝛtunitas.nec alios gelatoꝛes habebũt qui⸗
bus eletur honoꝛabilis caſtitas:nec in ea aliquid inho
neſti tentabunt,. Pꝛohibet diuina iuſticia turpitudinẽ
filie vxoꝛis ſue p eret punn
et ipſe perderet iura ꝓpꝛia in vxoꝛe, Apſi vrro in omm
bus venerabuntur vitricos moꝛe patrũ:vbi ab eis pa⸗

ternam curã ſi nfigin r aderunt
pꝛouidebit ipſe facultatem libꝛãte iuſiicia.qunbo inexcu

ſabiliter ex quadam diuina ⁊ occulta iuſticia pꝛo tanto
tenebitur:pꝛo quanto damno intulit auferẽdo matrẽ
Nam ſi crudelis mater virum non inueniſſetinuemſ⸗
ſet ama ſium.Ego vero inquã certiſſime ꝙ hec cura nõ

erat a deo tibi cõmiſſa vt huiuſcemodi matrem aceipe⸗

res:vt foꝛnicationem ipſa vitaret de ſe ſolũ non de alio/

enitus reuelari:et ſi fieret pumretur

N . e Nae . 9
—
.S. 5 vi- 7 5

vbi occaſionaliter coꝛã deo vnuſquiſq; tenetur redde:

re rationem Si autẽ filiaſpatres ex matre relinquen

te nihil ꝑtulerunt incõmodiliberi erunt vitrici.tm̃ in⸗
ter eos ſeruabitur chꝛiſtiana iuſticia et illa moꝛum ho⸗

neſtas et obſequioꝛũ exhibitio pꝛeuentio in honoꝛibus
pꝛout dictat iſta connexio et antiqua conſuetudo.et ſi⸗

cut poſtulabit moꝛalis fides que nouiter fundata eſt in
vnius ſingularitate perſone.in lege coniugij ſecundas

aut deinceps nuptias ipſa tenente:in lege nature ma —
tre manente Ald nouercas wro eque vel amplius iſia (z·r 15

AE e 1

luſticia loquitur. vt filiaſmatres vt ꝓpꝛiaſ ſilias atq; fili
os ſi dum habent auũt ſi haberent:vero amoꝛeſedula cu
raſſollerti cautela diligant foueant atq; cuſtodiant.Cu
us genere er milleſimo fere vna reperitur irrepꝛehẽſi
bilis.que huius infauſti vocabuli nõ habeatur ipſa pa⸗
ctrix Nam nouum pꝛincipatũ ipſa exercet in quoſ inue
nit apud virum:quibus melius ſepe ſi vꝛſa capitꝭ filijſ
aduentaſſe fueuerunt fere ſemꝑ maledicte moꝛ⸗

.te anteq; filios ex viris ſuſcipiant terminare per pꝛiui⸗

Leut

gnos et inceſſanter querulam emittere ecei aut de·

* ſpiciuntur aut minus debite pꝛehonoꝛant/alſſcribunt

pꝛiuignis maſculis pꝛodigalitatẽ:furta rerum diſſipa⸗
tionẽ.A feminis vero remouent honeſtatem:et ad irã

conantur inflectere contra eos pium in filios patrem.
ſic ſuſficit pꝛo illoꝛũ et illarum miſeria ꝙ filiaſmatres

ſunt:niſi earum malicia filiaſpatres fiã ſciõ quẽ

maioꝛa damna nouerca poſſit inferꝛe qᷓ;a filiſs patrum —

amoꝛem nerergrie lõs genuerint extol⸗
luntur ſuperbia:et vigoꝛe natoꝛum crudelius renouãt

nouercatum.Accẽduntur celo inuidie pꝛo filijg ad nõ
filiosauaricia compſuunt᷑ ad alioſ.ad pꝛopꝛios ſupflua
largitate deſcendũtlatrocinant᷑ bona cõmunia.exercẽt

furta pꝛo filijs.ſeras obfirmant.pꝛo archiuis nouas ſe⸗

ras inueniunt.vt nil pateat illis.ſuis vero nihil lateat

— Exrair abſinatru vt purmam facies ſqualida ſuffuſa

lacrimis:ceſaries hcnra ceia vſus. Filioꝛum vo ſu⸗
oꝛum nitida cutis ſplendidus vultus caput lotũ con⸗

toꝛta ceſaries bene ſuta et polimita veſtis/ Statuẽt ad
viros wrboꝛum inexpugnabile bellum oꝛnatum lacri⸗/
mis ſuffultum ſuſpirijs fulcitum amplexibuset ſepe
ſuauijs vt ipſos auertanta recoꝛdatiõe pꝛemoꝛtue cõ⸗
iugis:ad hoc deuenire tentantes vt ipſe amẽtur ardẽ⸗
tius.Quod vbi factum cognouerint nouam ilico exoꝛ
diuntur telam quam impꝛetermiſſe contexunt. noui⸗
ctate vero magis an veritate dicam.vt a pꝛioꝛibus filijs
patris auertant amoꝛem:ad poſteroſq; cõuertant.CTe⸗
tat mala nouerca oꝛdinem mutare rationis:cũ in amo
re paterno filios nititur pꝛepoſterare.Oꝛdo eſt natu⸗
ralis iuſticie vt pꝛioꝛ natus pꝛioꝛ ſit in a Soc di⸗
co vt filij ſunt niſi poſierioꝛ pꝛioꝛem pꝛobitate virtutiſ
exceſſerit que iuſta cauſa eſt amplioꝛis dilectiõis: quia
tunc dilectio non pꝛepoſteratur ad filium. ſed ad pꝛobi
tatem virtutum. Mõ frenabitur amimus maleſide no
uerce.quin in hereditate ꝑuertere velt oꝛdinem lega⸗
lis iuſticie:cum ſuos filios poſterioꝛes petit fieri heredi
tate pꝛioꝛes.natu pꝛioꝛes:ꝑetit eſſe poſterioꝛes. In hoc
allegabit infantiam allegabit puericiam debilitatẽ mẽ
bꝛorum:ineptitudinem ad lucrandum.et abs matrib-
non amoꝛe ſed odio non animo diligedi ſed wrſutia de
cipiendi aſſcribet eloquentiã peꝛitiam foꝛtitudinẽ dicit
adeſſe membꝛoꝛũ.lucrandi aptitudinem didiciſſe: rele
uandos eſſe maternis conſanguineiſ etiam ſi perirent
extollit illos vt depꝛimat.ſuos infimat vt extollat.non
ceſſabit cum verbis a lacrimis ſeꝑ ſloquetur donec ad⸗
hibeat alios quos a viro nouerit eſſe dilectos donec ſu⸗
os filios eis quos nouercatur quomodolibet añãpfonat.
. Et ſi retundit᷑ verbis ꝙ abſonũ eſſet cõplere iure lega⸗
li:et ſcandala et ſciſmata eſſent ineuitabiliter inter fra
tres.et pꝛeceptum eſt in lege dñi ꝙ vir diligens vxoꝛẽ
ſecundam magis q; pꝛimam:filios dilecte pꝛioꝛare nõ
poterit filijs non dilecte aut minꝰ dilecte pꝛioꝛi Et qð
dicitur eadem iuſticia reconuertitur.tunce nouetca enĩ
omniũ fera crudelioꝛ omni ſerpente aſtutioꝛ ſe ad cal⸗
lida cõmenta conuertet vt fiant antedonationes pecu
nie. pꝛerogationes abs matribus inſcijs a ipſa ſe offert

quintuſdecimus

det in eaʒ

„*

d aſpiciat in animo generoſa nouerca oꝛ/

dinem nature legis iuſticia: et nibhil eoꝛum ſua oꝛdina⸗

tione ꝑmutet. Seminis cõmunitatẽ ommino conſide⸗
ret:ex quo ſui poſteri cum pꝛioꝛibus ſunt exoꝛti.Appel⸗
let verbo filios:opere vero ꝑtractet vt ꝓprio coꝛpoꝛe na⸗
tos. Que filijs optat amicos:diligat còſeminatos.Nã

quo iure nouerca ꝓbabitur diligere virum ſi nõ diligit

filium:Quõ diligit patrẽ ſi eius nõ diligat filiaſ matrẽ
Quomõ diligit quẽ aluit in ꝓpꝛio ventre ſi eius non a⸗
mat fratrẽ cõmunem in ſemie: Adiungit his pia no⸗
uerca gratiam chꝛiſtianã et filiaſmatres ea lege ꝓcuret:

qua ſuos ſi ad hanc vnirẽt miſeriam optat ab alia pcu⸗

—

rari. Et nomen nouerce vincat materna virtute. Ma⸗
ter fiat miniſterio:que pariendo nõ fuit. Intueat᷑ acu⸗

tius alio qᷓ; oculo coꝛpoꝛali. quoniã imago et ſimilitudo

eiin ſuis et abſmatribus eque refulget ꝓut a domino
ſunt creati.vno ſanguine ſunt redempti.vna ſide ſigna
ti:vnam wro vitã que vocatur eterna pariter expectan⸗
sihaſinaes Wro nouercas venerent᷑ vt matres de
fectibus indulgentiam dantes.et ſi nõ meretur earuʒ
cõditio:deferatur tamẽ honoꝛe paterno. Honeſtas ſer⸗
uetur ad eas velut ad ꝓpꝛias genitrices:quia impꝛope⸗
ratus eſt defectioni aſcriptus ruben.qui paternũ cubile
maculauit. In lege vero ꝓhibetur.Abſolon vero qui cõ
tra fect interemptus eſt:eo merito alijſq; adiunctis.
Quid ergo dulcius in cõmuni habitatõne poſt moꝛtẽ
patris.matriſq; diſceſſuʒ.qᷓ; ꝙ qui nõ ſunt parentes na
tura fiant parentes gratia:qui pater nõ eſt in ſemine ſi
at in gubernatione.que nõ genuit fiat cariſſima nutrix
qui cõcepti nõ ſunt in fetoꝛe libidinis.fiant filij vere di
lectionis:vt eo ſit gloꝛioſioꝛ et iocundioꝛ pater qͥ habet
ſilios ſine coꝛruptõne carnis.et mater leta congaudeat
quia filios habet.partus nõ experta doloꝛes:et noua ſit
mat eria exultãdi.cũ habeãt filios ex coꝛruptione carniſ

et ſimiliter habant filios caſtitatis. Sepe multi ſine

aliquo pcedenti cõnexu filios adoptarunt. Et filia pha⸗

raonis adoptare voluit ſibiꝓ filio moiſen:filium ex he⸗

archiuum cuſtodire:ſrondet omnino ſecretu. adducet

caros quos habet conſoꝛtes.vt ſi velit depoſitoꝛios ſaci

at et res in poſterũ lateat/Sei ſſero paãtri: ſi tali
nouerce ſic nequiter ſuggerẽti pꝛo re petita pꝛeſtabit aſ
ſenſum. Pꝛobaretur enim ammſiſſe rationabilem et ꝓ
pꝛium ſenſum.et peruerſoꝛ eſſet oꝛdinis naturalis iu⸗
ſticie legalis turpatoꝛ. amoꝛis et legis eius deſtructoꝛ:
magis conſentaneus blandienti femine qᷓ; diuine iuſti

ceoſr nonereis ſubdolè ſic agentibus iuſticia
poculum damnationis pꝛopinat:miſi errata coꝛrigant.·

Et quicquid furto dolo ſuggeſtiõe abſmatribus eſt ab
latum iuxta poſſe reſtituant:ac oꝛd inatione cõtraria ad
id redeant bona vnde ſunt nequiter deriuata
miſeria nouerca cõpꝛimitur vt vicinos fi lo atq; ami
cos diligat:ad ipſoꝛum vero fratres infauſtis emulati
onibus naiterieem; fi iaſmatreſ paternã do
mum dimiſeru rinnite paaceſenin! in pegre per lon
ga exilia perierunt.aſciuerũt ſe latronibus:cum pꝛedo⸗
nibus erpoliauerunt inſontes.et cum furibus patibu/
la pertulerunt.non valentes ferre tirãnidem imo frau
dem inceſſabilẽ nouerce. Priuignas ſine culpa incul⸗
pau erunt ad patrem. infamauerunt verbis et apud no
tos famam pudicicie abſtulerunt:et diuerſimode intẽ
sẽtes in cauſaʒ ex qua pꝛopꝛia ſepe coꝛpoꝛa lubꝛicarũt
uergo medebitur nouercis iniquis.quis earũ ex⸗
piabit delicta.quas lacrimas pꝑimere.lacrimis confode⸗
re interimere verbis dixerim m mũſtis v-tmnũ
genus infoꝛtunij nouercari:cuius iratus eſt deus inci⸗

tate:q; decoꝛa cum

Magnaã

—– lios

bꝛeis. Vxoꝛes iacob voluerant habere omnino filios ex
ancillis.Omipotens deus nos omnes voluit habere ſi
ratiã:qui eſſe poteramus minime per naturam
mmalia terreſtria alienos nutriunt natos:ſimiliter
ipe fecerunt aneg iß pulchra paternitas cum caſti
neſtate maternitas.quaʒ laudabi
lis filiatio ex qua pater nõ eſt ſuccenſus in carne.mater
nõ anguſtiata in wntre:omnis impler᷑ chꝛiſtiana iuſti⸗
cia.Habit᷑ meritũ wvnũ bonis vitricis et nouercis ſimi⸗

llter et pᷣignis:et mala malis retribuent᷑ digna dignis.

He amicicia. Capitulum VI
DOnoꝛabile amabile deſiderabile nomen amici
h cie diu queſitumxarovero inuentũ:realiter dif
ficillime ſeruatũ. hꝛiſtiana iuſticia excedẽs ſu
per omnẽ iuſticiã ipam amiciciã ꝑtim cũ alijs:ptim per
exceſſum exoꝛnat. Sed anteq; applicemus ad ipᷣam iu⸗
ſticiã erroꝛẽ venantes:flumẽ riuulosmare in quoſe col

ligit videamus. Cuius veritatẽ nunq; videre atq; intel

ligere potuerũt ſapientes mũdi.neq; philoſophi natu⸗
rales.neq; qui vniꝰ dei atq; creatoꝛis fide caruerũt: ſeu
no intellerert legẽ datã ꝓplo manu moiſi.Ab eo auteʒ

tpe quoaltiſſimo placuit.mundũ renonareſtuckrinien

p ſuã coꝛpoꝛalẽ pᷣſentiã p aſſumptã carnẽ in vmone diun

ne humancq; nature ſe hoĩby exhibereſquotq̊t in eũ nõ

crediderũt. euangeliũ eius nõ receperũt.de amicicia ne
q; de aliqua virtute verã potuerunt ꝓferre ſententiam:

auia nec virtutes dicende fuerunt.nec in pſenti dicẽde

ſunt. que ſub creatoꝛe ſcõm varietatẽ tom ſua mtelligi⸗
bili lege in bominũ mente cõſiſtunt. atq; ſub eadẽ lege

—

E n

Catfmnf
conſice
ne
dozen
tos.
dilgi
ſmatri
Snong
o⸗
dparet

alap

te, D⸗
erfgan,
mbtuco
AWnmno
ſte ſonn
Mertang
anesde
u arq
fasley
innprope
müadbte
roqic
ciunets,
oſtmeri
tenteon
ſemmneß
nutrir
ſwredi
tqbabet
Gaudent
tnonaſit
one nil
multifne
flaphe
lumerten
noſilosen
thelenf
tnaturam
ſiminter
fn aſt
Gladebi
nemuten
na iuſti
mmoſini
dignie,
1
mamicl
Ziterdiſ
Nelisſin
Poiſfpen
lißamin
oſeeh
zntc
fotl/
nien
heoeltc,
eniniod
ſone diut
eün
ſccane
entiam:
ndie
nteligi⸗
gelege
E.

.

ppeliuſticia chꝛiſtiana

eterno ſine pꝛeſciſo in actus exterioꝛes pꝛoſiliunt. Et
Gq;uis hoc abſonum ſciolis videatur chꝛiſtianis ſpecula

tiuis in cheiſti vita et doctrina fundat luce clariꝰ patet.

Bed xe ſemel et iterum qui hanc virtutẽ et rehiquas/

fſcom ariſtotilem. ſocratem. ciceronem. varonem. ſene

cam legunt.allecti ſulo rtoꝛicoſubtilitate diſſerendi/
et ſcire contemnunt ſcõm legem aut ſcripturam wterꝰ

teſtamenti.dictatam virtute ſpuſſancti.et ſcm euan⸗
genum eructatum per verbum incarnatum: quia ſolũ
coꝛ eius per hnguam carnis eructuauit verbum bonũ
et qui eius virtute ſimiliter ſunt locuti. Ceteri vero ſi

non per ipſum et ad ipſum verbum de hac virtute des
fſiciunt.imo abſq; pꝛofectu inanes facti funt/ ꝛoinde

ad lumen huius veritatis pandendũ:eſſe anſicicie opoꝛ
tet oculo intellectus inſpicere. Amicicia cuſtodia eſt a⸗

mici.magis vero cuſtodia eſt amoꝛis.necnon et animi

ammeq; dicitur eſſe cuſtodia: hoc emim eſt eſſe amici⸗/
cie pꝛout ſub hoc nomine fertur. uſtodire opoꝛtet a⸗
micum eo amoꝛe quo cuſtoditur placituʒ ſuꝑ quo mẽs
ſe accidenta.i delectatione fundauit:ne aliquid irruat q̃
ſtruatur viſibie inuiſibiliter habitaculũ mentiſ.Cu
ſtoditur ſepe coꝛpoꝛis habitaculum humana pericia:et
firmatur diuligentia quã requirit. Anime habitaculum
eſt amicus. Depe imo inceſianter habitat ania in ami⸗/
co.et in abſentia inuiſibiliter apud eum ſedule hoſpita⸗

tur:et requieſcit in eo wlut in lecto coꝛpus. Magiſ vro

amoꝛis cuſtodiaʒ dixerim amicigã. Semper ad vbera
Pendet amoaſquem ſemp expedit lacte nutriri. non pꝛo⸗
ſilit ex faſcijs velut infans opoetet conſtringi in balneo

expedit interdũ immergi:etenm impꝛouiſe plerũq; tur/⸗
patur. Nunq; coaleſeit amoꝛmnuuq; ſuis pedibus gradi

tur.nunqᷓ; firmatur quin cito pateret᷑ rumnã.mſi amoꝝ

pꝛout coꝛpoꝛum certiſſimus eſſet aſpectus:vt q̃nta que/

qualis eſſet amicicia vtriuſq; poſſet eſſe ammus certus
Bemper ſuſpectus eſt amoꝛ ne minus diligatur qᷓ; di
ligat.aut non diligatur ſicut diligit. ⁊ a tertia lingua cõ
cutitur:deficientibus interdum ſignis eſtimat diſſolu
tionem. Interdũ faſtiditur ex nimio.aliquando ex mo
dico toꝛpet.deficiet omnino niſi gubernetur a fide: aut
ſignoꝛũ et nutuum fomenta ſuſcipiat. Que igitur erit
amoꝛis cuſtodia ſi ex hoc amicicia nũcapatur. Fice oĩis
tenetur amoꝛ.quatuoꝛ vro virtutibug cuſtoditur: vt
infra cancellos pꝛudent ie iuſticie tempantie foꝛtitudi⸗
nis includatur. nulla ipſarum a plaga quam tenet/ ad
campeſtria pꝛeſtet egreſſum:et wlut diſcipulum doce⸗
at vnaqueq; rudimẽta doctrine.Nunqᷓ; wꝛo a doctrina
lſiſtant:ipſe vero diſcere nunq; ceſſent. Non enim do⸗

ctoꝛ effici poteſt amoꝝ nulla ſibi ni ſi ad obiectũ eſt actio/⸗

neq; tantũ diſcere vt vltra non egeat.quia puer ſiue in
fantulus ſemper eſt nunq; ſenio appꝛopinquat: fertur
enim cecus et ſurdus cum placitum habet obiectũ. Et
cum ſe firmũ videt in placito:fere non ſuſcipit diſcipli
nam.Aſeipſo caret amoꝛ cuſtodia. Expedit oĩoa virtu⸗
tibus cuſtodiri:quaxꝝ ad eum actio alnter infra patebit
Animi et ammi cuſios eſt amicicia: ammoꝛũ nõ coꝛpo⸗
rum dicitur amoꝛ. Quis emim amat cadauer. quis vl
Et ex furpi amoꝛe cõmotus cum exanimato coꝛpoꝛe tẽ
tare cõmertia. Igitur inter animũ et animũ pꝛima ef⸗

fuſio eſt amoꝛis oſtmodum ad adiecta. eoinde opo⸗

tet intendere quo iure amicicia eſt animoꝛũ cuſtodia.
Nam ſi animi non ſunt ad inuicem cuſtoditi: non erit
amicicia animoꝝ cuſtodia Duo aũt animi ſe mutuo di
ligẽtes duo ſunt ſpecula viua.et qð eſt in vno/rxeſultat
ein altero.et quod eſt in altero reſultat in vno:et iterũ

reſultatum re ſultat ſi ad inuicem apponant᷑ nũ wꝛo
in altero ſuam fracturaʒ oſtendit.Nubilum aũt exiſtẽs

recipitur in oppo ſito ſpeculo:ſed oppoſitũ ipſum non
recipit.Almlobus albuginem habentibus neutrum re
ſultat in altero:nec imago que anteĩ vtroq; apparebat
Erüt igitur duo animi due inſignite imagines ſeremi⸗
tatem habentes. quarũ vna per amoꝛem in altera appa
rebit.et alterius recipiet apparitionẽ in ſeipſa:cum ſei⸗
pſa appar ebit in alia.et erit mira ⁊ mutua reuerberatio
lpeculoꝛum et ſexrenarũ imaginũ ſic et animoꝛũ. Nam
animus dilectus reſultat per amoꝛem in animo diligẽ
te. Di vero animus diliges rediligitur reſultabit in di
lecto cum ipſo dilecto. uſtodia poꝛro erit ad inuicem
ſe amantium animoꝛũ.nõ ꝙ animus ſe cuſtodiat in ſe
ipſo:ſed ꝙ ſe cuſtodiat in amante amato. NHam in ama
to non amante difficillime ſe cuſtodit. Sepe certe fran
gitur non cõpenſatus amoꝛ:vt amabit animus aut re
amabit· Oi pꝛimo amauit aut irrationabiliter et tunc
ceſſet omnino bꝛutalis eſt amoꝛ aiuſta ratione deficiẽs
aut rationabiliter tunc ommino ſe cuſtodiat in amato.
Quod enim ſemel rationabiliter placuit nunq; place⸗
cẽre non debet:qð ſi diſplicet erumpit in crimine. Et ꝑ
rationem ſe cuſtodiat in eo qð ꝑ rationem ſibi fuit acce
ptum et amanti animo gratum vt pꝛeter rationẽ non
moueatur. Circa dilectũ animũ aũt ratio oꝛdim ſe con
ſociat:oꝛdo wero cauſa eſt permanendi. Si vero amimꝰ
reamauit foꝛte volebat cauſari ſuperbia ſi non reama⸗
ret amatus.aut quia generoſitate gratitudinis voluit
in ſigniri:rependens vicem ad amantẽ aut extollentiaʒ
omnino cognouit in eo qui amoꝛẽ imiciauit Et foꝛte ad
eundem ſe inferioꝛem aſpexit vnde dignum duxit amo
rem rependere aut foꝛte amoꝛi ab aliquo inſigniri que/
rebat et pꝛeuentus eſt a neſciente que ſito.aut iuſta ra⸗
tio exigit. vt non ſolum reametur amoꝛẽ inicians ſed qͥ
eſcens mereretur vt ad eũ iniciaretur amoꝛ. Quodli⸗
bet hoꝛũ ex lege a moꝛis cogit:vt animus in amato ra⸗
tionabiliter vt ex ſuꝓpoſitis iuſtis cauſis ſe in reamato
cuſtodiat.dum ſemꝑ teneatur moderamen ab ammo
ad animũ.vt ſit ſerenus non caliginoſus amoꝛ.caſtus
non impurus.honeſtus et irrepꝛehenſibilis vt libera
facie aperta fronte poſſit ad udicium rationis iuſte de
carationis:inuerecunde atq; impauide cõuenireꝛo
inde amicicia cuſtodia eſt ammoꝛum.Rationem amici
cie velle inueſtigare in excelſis ammũ tolleret:et tran⸗
ſcẽdit intellectum negantiũ creationem ex nihilo ⁊ no⸗
uitatem animarũ quas fides puriſſima pꝛofitetur Ra
tio amicicie tota pꝛima et ſumma.vltra quã nulla ipſe
deus eſt:rat io exemplaris omniũ rationũ exiſtens qui

amiciciam non ſtatuit inter irrationabilia.q;uiſ q̃dam

naturalis ab eis nõ cognitus amoꝛ fit in eis aut ratiõe
ſimilitudinis quia ſimile appetit aut ratiõe generatio
nis.Mec inter ipſa et rationales creaturas amiciciã co
pulauit: ꝓpter incapacitateʒ creature irrationalis:eius
qð acreatura rationali pꝛocedit. Sed inter rarionales
creaturas quas etiam ſui diffuſiui amoꝛis ſtatuit eſſe
capaces:poſuit ⁊ eſſe voluit amicicie dulce nomen.Nã
i pꝛouidentia infallibilis oꝛdinauit decreuitq; mãda⸗
to vt hommes ratione fulgentes inuicem amicaren
n terris:quibus ipſe amicabatur de celis.De lege fer
iuſtiſſima dominoꝛũ.vt omnes ſerui mutuo ſe diligat
quiap vno domino pæamantur. Et dilectio quam ad
creatoꝛe omnis rationalis creatũra tanqᷓ; a deo in amo
re pꝛeuenta tenetur rependere.cogit ad cõſimiles ami
cari.quia tali ratione diligendus eſt qus:vt diligatur
omne q diligit. Et huiuſmodi ratione amoꝛ qui agi⸗
tur inter hommes ſecum ſtet:vt cum dilecto diligamꝰ
ab ipſo dilecta. Oignatio vultus domini ſuper omnes
et imago et ſimilitudo eius quibus ſunt homines inſi

Liber

gniti adducunt inexcuſabiliter omnes inuicem amica⸗
ri. VUna omniũ animarũ natura carniſq; traduce nos
ad amoꝛeʒ inuitat vna materia exq̃ fcti ſumus. EIna
foꝛma humanitatis in omnibo vna naſcendi et moꝛiẽ

di conditio. vna terra per quam gerimur vnum celum

quo tegimur.vna lux qua perfundimur debent iure in
ter homines indiſſolubilem amiciciam copulare/ Sed
nunquid inter omnes equalem. Omnino ſic dixerim
niſi virtus pꝛeter iſta in aliquo plus apponat:ad quem
tanto intenſioꝛ ſit amicatio.qᷓ;to eum virtus pꝛe alijs
fecerit clarioꝛem. Attrahit ſecreto animos virtuſad id
qð a deo gratis collatum noſcit et ſrmat qð amicatuʒ
inuenit:et vinculat artius mentes. Pꝛoinde virtus ꝑ
fecta ratio eſt amandi:nihil enim habet repꝛehenſibile
virtus. Quod repꝛehendi ratione non poteſt eadẽ ra⸗
tione diligitur.quod repꝛehenditur diſſonat a virtute.
nec meretur amoꝛem ꝓgitur qui non amat:caretq; in
ſplendoꝛibus eius. Et virtus eſt dileriſſe virtutẽ. Qui
ad irrepꝛehenſibile non afficitur: repꝛehenſibilis con⸗
ſtituitur. Mùꝛofecto cogentem rationẽ habet virtus an
nexam:vt ad poſſeſſoꝛem eius plurimi.magis autem
omnes differentes ab animalibus ratiõe habitual et
pꝛactica veritate amicicie copulentur.Amicantur ſane
demonibus qui non amicantur virtutis alumnis fe⸗
dera tenent cum vicijs:qui ſe virtute pollentibus nõ
aſciſcunt.Aurea tuba in ſilẽtio tubat.et ad omnes flo
rida loquitur virtus.et ad ſui amiciciam ſine clamoꝛi⸗
bus trahit.Nam poſt omniũ creatoꝛem rationabilioꝛ
ratio amicandi dicitur virtus. Nam ſi virtus nõ habet
amicum cui amicabitur homo Et ſi homo puro homi
ni amicatur amicicia eſt nature:ſuper quam anncicia
virtutis volitat aquilina · Multi ambulauerunt ad lu⸗
men facularum ſimiliter et ſiellarum. Plures ad lu⸗
men lune ſurrexerunt coniunctim agẽtes negocia. Exr⸗
ceſſeꝛunt hunc numerũ qui ſe in auroꝛe rutilationibuſ
aſciſcerunt.plurioꝛes omnibus his qui ſe conglobaue
runt ad ſplendidiſſimũ lumen ſolis:vt deus et virtus
ſit pocioꝛ ratio amiciciã inter homines generãdi. Non
habet tedium conuerſatio amicoꝛũ vbi virtus eſt me
dium:nec faſtidium generat.que reſpectu agitur crea⸗
toꝛis. Idcirco dixerim deum et virtutem rationes po
tiſſimas amicandi.quia ſi tenemur omnibusex ſupꝛaã
pofitis ratiõibus pꝛopter um amicari.amicicia in ho⸗
minibus virtutis poteſt eſſe defectus.a quibd amoꝛem
auertit creatoꝛ omniũ deus:a quibus expedit vt auer⸗
tat et pꝛoximus.Si autẽ aderit hominibs virtus: ſer⸗
uatur ad eos qui diuinus eſt amoꝛ. Et nos amoꝛẽ no
ſtrũ amoꝛi diuino coniungere omnino iuſticia cogit vt
cum ipſo amoꝛ noſter gradiatur et cum ipſo quieſcat:⁊
cum ipſo quẽ diligit diligat.Ouperi nempe ciues quo
rũ nunqᷓ; hic fuerit peregrinatio coꝛpoꝛalis in hoc eter⸗
no deo marime ſunt confoꝛmes.non ſolum ꝙ deum di
liaunt pꝛopter ſeipſum:ſed ꝙ diligunt ⁊ odiunt quem
ſciunt ipſum diligere vel odire.NPalmaris ſiquidem a⸗
micicie ratio ẽ que ſumitur ex iuſticia chꝛiſtiana. ſcom
gquam iuſticiam non amicari amariſſuma moꝛs eſt. Ni⸗
hil amarius qᷓ; non amare chꝛeiſtiano dixerim affuiſſe:
quia vita eius in amoꝛe conſiſtit. Et dulcedo anime fu
gitur ex amoꝛe:et amicandi rasio ſic alte intelligent ibꝰ
patet Moſt has oñies ſuadetur nobis ex chꝛiſtiana vir
tute dilectio. Omnibus indicitur amicicia in carne de
gentibus. Etenim verbum caro factum eſt vt mon /
ſtretur ſigno viſibili quentum deus dilexerit creatu⸗
ram.pꝛo qua voluit incarnari:et exinde omnes amica⸗

rC. res .— 4 .— +
..1.† ſine.rr-
aen SF Ia e
Qu oS g ern 5

rationes er quibus amicicia ſumpſit originez

quintuſ. decimus

rentur nouo amicandi genere: quibus dei filius ab e⸗

terno amicus nounum amoꝛis ſignum oſtendit in aſ⸗

ſumpta carne. Si filij hominis ex patre vno tranſdu⸗
cti amicantur amplius q; ex diuerſis parentibus geniti
permaxime amicabuntur adinuicem filij dei. Dedit e⸗

nim chꝛiſtus hominibus poteſtatem filios dei fieri his
qui credunt in nomine eius.qui non ex ſanguimibus.

non ex voluntate carnis aut viri:ſed ex deo nati ſunt.
Effici debet ex hoc amicicia inexcuſabiliter inter homi⸗
nes qui filij nouogeniti ſunt per fidem vt quanto nobi
lioꝛ eſt pater:tanto ſit ſtrictior amiacia filoꝛum. Eteni
oſa paternitaſiure filios in amoꝛe ſtrictius nectit
4 nerandi modus etiam impollutus ſegregatus ab
om ni alia ſerie pꝛoducendi ſupꝛa naturam ſupꝛa ratio⸗
nem ſupꝛa vſum ſupꝛa modum.ſuper omnem homi⸗
nis intellectum in hos filos dei gratie ac adoptiomis te
nacius vinculum amicicie ac dilectionis effuditMecè⸗
non et chriſti pꝛimogenitura fraterna que facta eſt non
ex traduce humani ſeminis aut ex cõmuni habitaculo
ventris.ſed ex incõpꝛehenſibili potentia deitatis.in o⸗
ſtenſione infinite benignitatis: homines iuſtiſſime in
amicicia ligat.aq̃ ſe penaliter quiſq; diſſoluit. Primo⸗
genitus eni eſt chriſt? in multis fratribus.et ipe nobis
omnibus nobilioꝛ Karer Heiſtatis etiam moꝛtali⸗
bus oculis inuiſa cõmunitas.quam omnibus volenti⸗
bus per dei gratiam pꝛomiſſum eſt poſſe ſoꝛtiri.ad ami
ciciam indicibilem ligat hominum animos vt tanto ca
rius ſe ament ad inuicem quanto nouerint diuine he⸗
reditatis ſe ſoꝛe cõſoꝛtes.Ald quid inquit apoſtolos ad

romanos. Ipſe ſpiritus teſtimoniuʒ reddit ſpiritui no

ſtro:quoniam filij dei ſumus. Si autem filij et heredeſ
heredes quidem dei:coheredes autem chriſti. Solent
ſpecialius homines inuicem amicari ſ habent commu
nem hereditatem omnino indiuiſibilem:et aui poſſeſ⸗
ſionem poſſident eadem regione.Aα vro eadem po⸗
ta egrediuntur et ingrediuntur.qui perambulant ean

dem viam conuicini. conciues compatriote niſi auario

cia diuidat et ſcandala interponantur. aut vicium tur⸗
bans eueniat. qnadam etiam cõſueuerunt amoꝛis ſin⸗
gularitate conſtringi. Multo ardentius in ſupernã he⸗

reditatem anxie aſpirantes ſe amoꝛe ſingulari conuinꝰ

cient.ad quam his omnibus ſcematibus peragramus
quam auariciꝗ nulla turbat. Qð enim ibi eſt vni non
minuitur ex conſoꝛte:et vicia ſi qua quietem illaminet
fabilem nullo interuentu perturbãt/Mandatum chri

ſti datum hoůminibus de amore ſicut euangelij textus.

eloquitur.rationem inſolubilem pꝛo amicicis pꝛocura⸗
uit:vt non diligentibus velut chriſti mandata contem
nentibus damnatio pꝛocuretur. Sunt et alie inſinite

16
dem inui ſibilis amoꝛ qui ſemper venatur extra ſeipm
plaotum.vt in illo amando quieſcat: ratio eſt amicicie
initiande. Accidentalis quedam complacentia genera⸗
tur ex punctaliter viſu ab oculo coꝛpoꝛali que anime re
nunciata per miniſtrum ſenſum. qui ab extra percepit
facta eſt in amoꝛe ſine reſpectu mercedis. Propꝛiũ e
amoꝛis amare:mercedem querere omnino non nouit.
Queſtus eſtnon amoꝛ vbi merces exquiritur. Suſffi⸗

cit amanti ſolum pꝛo pabulo amoꝛis habere quod iure

poſſit diligere. nam ſi non amat ex iure:non amo? ſed af.
ſectus deoꝛdinatio dici debetMeceſſitas ſepe facit ami/
cicias innumeras. Mon enĩ datũ eſt hoĩ in ſua natura .

ſeipmviuere. nã et ille qui cõdidit ſtatĩ vecreuit nõ eſſe

bonũ hoĩem eſſe ſolũ:et factum eſt ſimile adiutoꝛium.

inve
Um
bitt
oper
gutẽ
ham
otnn
nes
liciar
mari
tes.
lon
nen
m
in
eſt

e iuſticia chꝛiſtiana

WW Et vt eſſent omnia:deus non fecit omnia equalia, Et (cis chꝛiſtiana. Omnis enim in figura contingebant il⸗
tanſdn vt eſſent omnes homines non fecit omnes equales. lis. Heuitanda nec contrahbenda federibus amoeis t ·=ð
genit Aliquis plus aliquis minus habet. et ſufficientia natu conuerſationis amicicia cũ illis:qui ſignantur in filiſ C e
Deſteg ralis vnius nec ꝓpter habentem ſolũ eſt cõceſſa: ſed vt chanas. De quibus dominus dirit ad moiſen vtpmul
fene in alium diffundatur. Et alius inferioꝛ in vna fufficiẽ garet ad wopulum. Caue ne vnq; c habitatoꝛibus ter
Uubus,. tia in alia foꝛte pocioꝛ erit qua ? ille in ſua ſufficiens erit re ilnus ſcilicet chanaan iungas amicicias que tibi ſint
Innr. atq; in conuerſatione grata tempoꝛe quo dominak ne⸗ in ruinam Legimus libꝛo geneſis cham repꝛobatuma
1 ceffitas Gꝛata conuerſatio et ubuentio eſſe non poſſet ⸗ patre:pꝛo eo ꝙ eum nudatuʒ in tabernaculo habuerat
Ntochi niſi amicicia interioꝛa et viua cula copulaſſet.et ve⸗ in deriſum. Ex quo exoꝛte ſunt gentes quas pꝛe ceteꝛis
hn. Cteai ra eſſe poteſt amicicia que ex neceſſitate cõtrahitur. q;⸗ deus odio habuit quibus poſt longa tempoꝛa terra ab⸗
e nis de anmcicia ſollertiſſimi cõtrariũ dixerint tractato⸗/ ſtulit et tradidit in poſſeſſionẽ ſilijs iſraelis ſub ducatu
lseb res:volẽtes amiciciam omni neceſſitate carere. ſed a li⸗ ioſue ſucceſſoꝛis moiſi: cum quibus pꝛobibitů eſt ami⸗
Nntn bertate pꝛocedere woluntatũ. Ded aliud eſt neceſſitas ciciam copulare. Vlt autẽ audacter affirinẽ nemo ange
nbomni aliud eſt libertas. NHecefſitas eſt exre: libertas eſt ex vo⸗ loꝛum aut hominũ nouit a quibus cauẽdum cum qui⸗
tonte luntate. Sed nec rerum neceſſitas voluntatis lberta bus conuerſandum q; infallibilis eterna veritas. nec
t Mec— tem annihilat: aut in ſeruitutem redigit alterius volũ melius oꝛdinare hominum moꝛes ſed humana hom
lſnan tatis. Volũtaria poꝛro libertas nuiu; neceſſitas eſt: ad num ſapientia que ſtulticia eſt apud deum pꝛetermiſit
Pidue⸗ amiciciam faciendam ꝓpꝛio motu eta ſeipſa mouetur⸗ ſepe diuina:cum aſſertione atch oꝛdinatione ſuoꝛũ Pꝛi
in Rota enim eſt que non patitur ab extra violentũ mo mogenitus vero chanaã ſydon fuit:a quo egreſſe lunt
ſinen toꝛem niſi conditoꝛem: qui ſic liberam fecit a ſeipſa ſin gentes ſuo nomine nommate. Sydon interpꝛetat ve⸗
Prirve ſeipſa vt ad aliud ſua ſponte mouere ?· Pꝛoinde neceſſi natio triſticie aut cõmotio iniquitatis. Cuũ talibus hu⸗
fenah tatem nõ eſt ponere voluntatem ſed ad aliquod remo / iuſmodi nullo modo eſt amicicia federanda. Eſt emm
onlie uendum moleſtane aut ad pfectibile aliquid inducen anncicia chꝛiſtiana leta dilectio animoꝛũ. Leta dilectio
Emnen dum. vnde cauſabitur ratio et cauſa vnde amicicia co⸗ eſſe nõ poteſt: vbi venatio eſt triſticie. Poꝛro triſticig di⸗ C ·
* trahatur.que magis declarabitur ſi abunds effundat citur a trina diuiſione quam venatur, dune⸗ falſitatibus
RNWH in vacuũ:vacuũ a pleno ſuſcipiat et plenus in vno va⸗ et vanis rumoꝛibus pꝛeſiat auditum: vnde intellectuſ
ſue . cuus in alio refundat in alio ex eoꝙ plenus. accipiat a confunditur Qui memoꝛ eſt inurie querit vnde triſte
ſo . pleno in eo ꝙ vacuus. Et erit videre veoꝛum ſub oꝛdi tur:perditoꝛũ irꝛecupabilium memoꝛatoꝛ cauſam tri
ao n ne amicandi. vt duo ſint cq nales ad perſonas duas ap ſtandi habet pꝛe foꝛib. Qtn ad aliena bona ſuſpirat: tri
hrntuno poſiti. vnus ꝑ quem infundatur:alter vñ debite refun⸗ ſticiam ſepe nanciſcitur. Qui appetit qð neqint habere
Alrrde datur-Creatoꝛ etiam omnium eus qui in ſua diſpoſi⸗ ſemꝑ in cruciatib manet. Mic nemini letus erit am⸗
Boent tione non fallitur ita diſpoſuit ad vniuerſi decoꝛem vt 3 cus.quia ſibi non adeſt amimus chꝛiſtianus qui ſolum
mcomu in hominibus ſit ex qualitatibus pꝛefectura.vt cum ſit illa intelligit memoꝛatur et vult: vnde in chꝛiſtiana iu⸗
auipoſſe collatio in alterutrum generetur inter homines amici ſticia licitum ſit gaudere. Chꝛiſtiana nempe iuſticia nil ααν nſene
gempor cia:que vera et pulcra erit.que non turbas.imo qo ſuuʒ aliud niſi peccatum iudicat dignum triſticis. Cõmotio l 7
bulhentenn eſt confert ad oꝛdinẽ vniuerſi/ Diu enim plura ſunſt iniqintatis ſydon: cũ quo amicicia non eſt ferenda. Mã
iſicvenn exempla qᷓ dicta. Ypſe oꝛdo v endi ab arte ſuffultus 2 aliud eſt ab iniquitate cõmoueri: aliud cõmouere iniq̃⸗
jaum tut amiciciam generat.aut quia non patitur ſine ſocio ars tatem. Pꝛimum ſepe atq; pluries ſine peceato et inter
morioſii deduci ad actuʒ. vnde cogetur in qualbet arte peritus dum cum peccato pagitur:ſecundum vero ſine peccgsto
pemähe, inuenire collegam qui animoet coꝛpoꝛe ſibi ad artiſici nunq; Comouetur quis ab iniquitate alt eriuſ pꝛopul D
Niconuin um educendũ incõtradicte conſentiat. quod eſſe nequi ſatur concutituis gitatur cui ſi pacientia non deeſt abſ
nguns bit niſi amicicia fuerit mediatrixfaut quia indigentes q; peccato manet iĩ non repẽdit iuſtus in eo eſt: ſi vero
ſtyni ron operibus artis opoꝛtebit cũ artifſicibuſ amicari. mne rependit cum inculpata tutela adhuc iniquus non eſt.
llatuund. autẽ comertium quandam amicicia habẽt cauſam 2 3 Si aüt cõmonetur ab iniquitate inuiſibilis hoſtʒ:ſi ab
Sunnchi namenta regionum gue diuing pꝛou identia ſunt/ non iniquitate ſenſibilis et fragilis carnis.ſi non conſentit.
ijtarns. omnia ommbus ſed ſingulis ſingula diſiributa. homi et quod anteq; agitaretur erat id manet.imo foꝛte pꝛe⸗
pochn/ nes a diuerſis mundi partibus ad contrahendam ami mium eſt pꝛo virtute reſiſtentie acquiſitum/ Tunc ve
contim ciciam fecit conuemre in vnum:et docuit honnnes per ro ab iniquitate cõmoueripeccato aſciſcitur:cũ animuu –
irinite marina diuoꝛtia poſſe alteros ad alteros tranſire perra - frangitur aut male conſentit Cömouere iniqintatem (.r
Fnin tes. Erunt autem amicicie tantumn durates quantum impoſſibile dixerim ſieri abſe peccato. Yniauitatẽ cõ⸗ 1
nſeßn conuerſatio durat. quantumcq; neceſſitas et alteriꝰſub mouet qui alteri abſq; cauſa mniuriam inſert et damna /
mmace uentio perſeuerat. quantum cõmerti tempuſ. quantũ qui leipſum in carne ſollicitat.ſeipſum demonibus ob⸗
ngeren emptio et aſoꝛtations oꝛdo: uuntu adeſt tempus niam facit et pꝛeuenit non tentatus: agitatus tar end
aniner in glacitieAAie Et vſcq; ac finem vite Hominum popzla woluntate coerupta. Pꝛoinde cum bis omne . r. n 2
ent eſt inuenite plures qui poſt moꝛtẽ diſpari cauſa diſpa⸗ particpium amcicie deuitetur. Mon eſt vera amicicia prDD- 4
. ſacti ri cultu perdurant. ld cuius maioꝛẽ euidentiã cũ chꝛi que vertitur inter malos.MNeq; quis pallet ꝙ aliter ſit 7
u ſtiana iuſticia ptractemus: non derogates veris ſentẽ / lonus:quia eoipſo malus efficitur qno ſe cum malo cõ
gif tiis auantumcunc; veteribus atq; infidelibus dictis. ſociat.etis et puris animis aſſiſtit amicicia ſana/Filij
in Peꝛimo inſpicientes cum qinbus eſt amicicia chꝛiſtia⸗ alij q;plures fuerũt cum quibus pꝛeceptum fuit popu
u 4 nice deuitanda/ demde cum quibus iubetur aut pmitti pulo electo dei:ne amiciciã quoquomõ firmarent. Qð
neſda - tur copulanda non ſcoõm philoſop hos mundiq; ſapien pꝛeceptum nobis ſerbabatur nune aüt in veritate cla⸗
Ntanit tes qui q;uis multa dixerint de natura: veritatis fontẽ reſcit: quoꝛum iſta ſunt nomina. Etheus ihebuſeus a⸗
nung et oꝛiginem penituſignoꝛauerunt: nec illam inſpexerũt moꝛreus gergeſeus euens arat heus fereſeus aradius —
it neſe ſcripturam et legem: quam ſpuſſanctus ſuis fidelibus ſamarit ſenet amalkrus Genis antun bominũ aliud
ttnfn. inſpirabat. Ad quam pꝛ0o eliciendis ſententijs animus in amicicia denitandum n etheo ſignatur. Stupidus ⸗
ð nolſier intendit: in qua iacebat obuoluta veritas c iuſti enim dicitur. Que emicicia eſſe poteſt cũ ſtüpido. qui

.

„(: 2.111— Err r55.

uaſilaidels eſt et ſtolidus vroꝛem habet inertiam
Eſt

teni amicicia ſenſus inniſibilis potiſſimus animoꝝ
OAuid enim tanq; id qd amatur ſentitur in animo.Nã
ſi ſentitur in animo quod ratione caret cum diligitur:
maultomagis ſentitur homo ratione fulgens ſi amatur
BGentitur aurum ſentitur argentũ lapides pꝛecioſi do

mus et pꝛedia:et animalia ratione carentia in amant?

anmmo ſentiuntur. Sed certum eſt ꝙ amari ſeipſa nõ

ſentiunt:pꝛo eo inter hominẽ a ratione carentia quan
tumcunq; diligantur ab bomine.non tamen dicit᷑ ami
cicia quoniã ipſa fit ab animo ad animũ non ab animo

aut ad aliquod inſen ſibile ſiue equũ Et aliud eſt dilige
re aliud amare: Diligere quippe dicitur cum animus

ad aliquod rationale aut irratiõale ſenſibile ſiue inſenꝰ

ſibile colligatur. Amare vero fiue amicicia ſolum eſt ra⸗
tionabilium animoꝛũ. Pꝛoinde cum ſtupido qui ama
ri ſe neſcit neq; ſentit aut amare neſciuit qui amoꝛiſ hu
mani rationabilis atq; chꝛiſtiani pꝑenitus iura non no/
uit:nulla eſt amicicia cõtrahenda:barbarus eſt. Diſcre

tus amatoꝛ ei cui amare non ſapit nõ intelligitur chꝛi⸗

ſtianus amatoꝛ:eo ꝙ chꝛiſtianus non nouit amoꝛẽ ap⸗
ponere ſtupido. Epule apponunt᷑ ſepulcro.margarita pᷣ

cioſa pꝛoiſcitur inter poꝛcos.honeſtum canibus datur.
aſcenditur ſuper moꝛtuũ equum.quieſcit᷑ cum cadaue
re.locutio fit cum muto.ſurdo irrogatur ſcientia.para⸗

wla dicitur ſtulto Ut quid perditio hec Amoꝛ ammi nõ

ebet in vanũ effundi.Pꝛohibet alibi ſapientia cũ ſtul
to amicicie fedus dicens:ſatuo non eris amicus. Vi⸗
gent multi pulcritudine coꝛpoꝛis.eloquentiam vident

habere inſignem. pollent diuitijs.nobili pꝛoſapia ſi unt
exoꝛti.quos ſi poſſes introſpicere ſtupidi ſunt et ſtolidi
rationem amoꝛis penitus ignoꝛantes:eius non intelli
gentes virtutem. Honeſtatem vero amoꝛis qua oꝛnã⸗
dus eſt amoꝛ que ꝑſeuerãdi dat cauſam:exilio tradide⸗
runt. Hi cum inertia fouentur in lecto. tempus irrecu
perabile exponũt ꝑditioni:ſubuenire in neceſſitatbus

neſciunt qui alioꝛum non ſentiunt paſſiones. compa⸗

ti non nouerunt quoꝛum amicicia melioꝛ eſt ſepe noti⸗
cia beſtiarũ. Et tale noſcitur cum ſtupidis amicariqua⸗/
le cum ſtatuis velle fedus inire que mẽbꝛa vident᷑ habe

re.ſenſus virtute carentes. Habet amicicia delicatiſſi⸗

mum ſenſum in animo amicoꝛũ yt alter alterũ ſentiat
et affectiões ſimiliter et paſſiones vnius ab altero ſen

tiantur. Et pꝛeuentiones oꝛdinat fieri amicicis: et pui /

dentiam acuit ad dæcentia et iure cõpetentia neceſſita/
tibus amicoꝛũ. Non enim expectat auditũ:ipſa inueſti
gat.non expectat verbum querens.ipſa tribuendo pꝛe⸗

uenit ſi adeſt optata pꝛo amico facultas.ſi vero deſit ge

mit et cõpatitur et magis ſepe in animo punitur qᷓ; in

coꝛpoꝛe aut in animo ille qui patitur In his maxime dq
ſunt chꝛiſtifere latrie:bene ſentientẽ opoꝛtʒ habere ami.

cum.Et amicicia chꝛiſtiana nititur ad hoc copulare be⸗
ne lentientes:quandoq; vero facit ſi non ſint inſen ſibi
les.Refugit omnino ſtupidos ⁊ indociles.dociles ſi do
cti non ſint etiam quandoq; deuitat ſi nouerit eos aliũ
de poſſe doceri:et ſe teneri nõ nouerit aliquo debito vel
mandato inferre doctrinã.Non querit docere amicicia.
impetuoſa eſt amicicia et ſtatim fertur in frui.frui vro
non poteſt inſcio:qᷓ;uis aptitudinem non habeat omni
no ad ſcire. Hocere autẽ 11 peminentia eſt. Equalitateʒ
amiccia querit qᷓ;uis non imprimat᷑ doctrinaliter amo

ri:tamen ſe niſi ad cognita non extẽdit. Opoꝛtebit igik

omnino eſſe in vtroq; cognitionem: amandoꝛum ipſo

rum et extra ipſos poſito⸗um. Amicari volens non va⸗

cabit ſciolis impꝛimere ſi poteſt inuenire pꝛouectos in⸗

ter quos ſtatim oꝛtur frui:et fit ilico reuerberatio ani⸗

Liber quintuidecimus

moꝛum. Tlbi wro non inuenerit pꝛouectos ſcientia ca
ritate diffuſa in coꝛdibus hominum que amicicia vera
eſt. ſuſcipit indoctos dociles.et pꝛo poſſe ad pꝛoſfectum

inducit: vt amicicia debita eſſe poſſit. Sed etheos qua-

ſi de ſtolidos inſenſſibiles inertes deuitabit om̃i
omni amicicia remouendũ ſi aderit.ſi autẽ non aderit

nullo modo micianda, Quod mõſtrat filius alius cha

naan nomine ihebuſeus: qui repꝛoba interpꝛetatione

pꝛeſepe meũ dicitur. Peeſepe locus eſt in quo beſtie ſeu
animalia rodunt. Sed we qui fecit ſuum pabulũ beſtia⸗/

rum.et vitam ſuam ammalibus aſſimilauit deiectus

enim eſt a dignitate nature quam habebat ex fimilitu⸗

dine ad deum. Elita homimis nõ ideo dicitur bꝛutalis.
quia ex his ſepꝑe ſouetur ex quibus aluntur et beſtie. ſed
cum feruntur motibus voluntarijs abſq; decreto ratio
nis in placita:et aguntur ab ammalibus moꝛe bꝛutoꝝ
ad aliud ſemetipſos non oꝛdinantes niſi ad coꝛpoꝛũ vi
tam.et omnis lalbvꝛ ipſoꝛũ in oꝛe illoꝛũ vertitur epicu⸗
ream ſequentes doctrinam.ad ipſam animã et eſtectũ
operis dantes omne damnum inuiſibiliter accidẽs.cõ
putauerunt flabilem auram: moleſtationẽ vero coꝛpo⸗
ris extremum periculum putauerunt Qui coꝛpoꝛalibꝰ
placitis atq; carnalibus delicijs dediti ſolũ his ſimiles
atq; talibus dantes opem nouerunt amicos. Tlerita⸗
tis vero ⁊ virtutum inuiſibiliũ ſcrutatoꝛes in amicicig
fugerunt.pꝛo eo ꝙ ſobꝛia eſt veritas:et virtutes coꝛpo⸗

rum delicijs contradicunt Munqᷓ; virtutum cultoꝛes 5

ter fragilem neceſſitatem coꝛwꝛũ curauerũt. et ſepeat
tenuauerunt coꝛpoꝛa pꝛopter vigilẽ ſenſum. Nunqᷓ cõ⸗
paginabitur amicicia veritatis cum delicate fouẽtibus
carnem.quoꝛũ enim venter eſt deus nullus verus erit

ret de cultura conſilium. magis vero auxilium. habv⸗/
ſa eſt amicicie que contrahitur cum cultoꝛbbus ventriſ
et eoꝛum loquela deſimit in fetoꝛẽ. Et ininſibilis ami⸗

5*

dig:amici nomine nõ eſt dignus. Querit amicicia ple
ruq; ſecretum nullum autem ſecretũ vbi regnat ebꝛie
tas.ſi wro ſinulis habitudinis ſunt amici.nomen qui
dem amicicie habent:ſed lupi rapaces et aues ſunt con
uenientes ad eſcã ODeioꝛi autẽ articulo deuitandi ſunt
qui pꝛeſepe meũ dicũt:pꝛo eo ꝙ eſt preſepe homini pꝛo
ſuis animalibus nutriendis. Zotus eſt mundus in cõ
mune atq; pꝛo cõmuni vtilitate creatus Qui vero cõ⸗/
mune per hoc vocabulum meum in pꝛoprium reduxe⸗
runt aut reducere conati ſunt lucem intellectualis atq;
cõmunis amicicie non viderunt neq; cognouerunt. et
cellentiam eius. Et nemo in amicicia tanta ſollicitudi
ne deuitandus qᷓ; qui pꝛoprietarius cenſetur. Sine re
nulla poteſt eſſe amicieia vbi regnat ꝓpꝛietas et pꝛopri

um diligẽs:nemini amicatur. Cui amicabitur qui vel

let omnium bona in propꝛium vendicare dominium
Cui amicabitur qui naturam fertilem odit pꝛeterqᷓ; ad
ſeipſum. YImo inimicus eſt omniũ bona vellet auferre
Et ſi nollet alioꝛum bona vendicare in ꝓprium: dapſi
litate carens iure non habet amicum zꝛoprie ꝓprium

eſt amicicie: libens dapſilitas Et qui effundit ſibenter

amoꝛem quod exterius eſt retinere non nouit. Quiape
rit animum:aperit et teſaurum. Relatiuum nomen
eſt qõ dicitur amicus eſſe vero relationis totum ad ali
ud eſt. Nihil igi habet qui ex chriſtiana iuſticia eſt ami

amicus. Suſpirabit ſedulo ad deum ſuum 2 de ipſo ve
lut fidelis cultoꝛ ipſius ſepe loquetur.⁊ cum amic que

quoddam genuſ hominũ vlut ſumma peſiis ab —

cicia ⁊ inter inuiſibiles agitur:et pꝛopter inuiſibilia ing
ciatur atq; pdurat Incoꝛruptibilis eſt incoꝛpoꝛea: et
pꝛopter hoꝛum contraria nunq; fiet Caſtrimergus de
uitetur venereus depellatur.qui ſiudet calicibus exotã

mnpn
re onto⸗
corpei
kur epiqn
Aeteftecti
cceg.65
Wocor
lahra
bis fmnſes
0,Venn
Smnamniceg
tutes Ce
nalltor
tetſepen
nczc
ſbootibs
Wrußserie
Nipoe
hamic are⸗
umTheh
busnnl
ſbligenn
uiſbiluin
koporaet
mnerodr

Cbosri
Grm⸗
egntete
omengri
Pfunteon
tonciſnt
vmminipe⸗

Csncd

veroco;/
hrecure/
alisatg;
gerunter
ollatuci
Hier
etpropen
rgti
mimiem
etzil
rauſerte
ndarf
Prum
ſbener
Qliae
hotnen
nitdi.
GKomt

eus ad ſeipſum:ſed ad amicum. Nemo niſi per impꝛo⸗
pꝛie ad ſeipſum amicus vocatur:cum amicicia duoꝛum
requirat conſiſtentiam animoꝛum. Ad ſeipſum homo
quilibet eſt:ad alium refertur amicus.ꝛzoinde propꝛi
um ſuo damgare iure omnem abiecit amicum. Jure
alio altioꝛi pꝛopꝛietarium et non dapſilem omnis ami

ciciga maxime chriſtiana condemnat. Etenim quis reiꝰ-

publice crudelioꝛ noſcitur inimicus: nihil tantum rei⸗
publice aduerſatur:qᷓ; in rebus aut honoꝛibus et domi⸗
nationibus retenta ſiue queſita pꝛopꝛietas. et incom⸗
municabilitas eoꝛum que a ſummo pꝛoueniunt:aut eo
rum que in oꝛdine viuendi atq; gubernandi rempubli⸗
cam ab hominibus conceduntur. Moc ſepe conſtituit
tirannos et reipuluice deſtructoꝛes. Quo igitur iure
quis amicabitur ei:qui reipublice aduerſatur. Inimi⸗
cus omnium eſt:qui huic amicus efficitur. Inter pro⸗
pꝛietarios amicicia eſſe non poteſt.quia non eſt relatio
animoꝛum et rerum:que ab amicicia ipſa ſtatim cum
incipit generatur. Nam ſicut eoipſo quod eſt paterni⸗
tas ſiue filiatio eſt pater et filius.et realis relatio inter
eos:ſic ilico cum eſt amicicia amicus eſt et amicus.et
ea lege qua ſunt ad inuicem referuntur. relatione reali
et rerum iuſta dapſilitateAc per hoc non dixerim ami⸗
ciciam viſibilium et coꝛruptibilium rerum glutino con
ſtrui:ſed atteſtatione firma deſanctio.vt nullus ei ami⸗

cari velit qui amicus eſſe non vult. Penitus ſaneami -

ciciam negat:qui ſua non cõmunicare contendit.Kmis
cicia iubet amicos iuſte inuicem releuari. Juſticia chꝛi⸗
ſtiana lucidius clamat:vt indigens ab habente requi⸗
rat.Nam ſicut largiri amicabilis eſt voluntatis:ſicexpe
tere ob indigentiaʒ eſt iuſte neceſſitatis. Equaliter igi⸗

tur in amicicia ſi aderint tolerentur donatio libera ?⁊ cx

petitio iuſta:ot quos delectat donare non pudeat expe⸗

tere cum indigentia pꝛemit:et quos iuuat expetere ne-
ceſſitate pꝛemente.libeat dare cum altex petit et dandi

copia ſuppetit. Pꝛoinde qui pꝛeſepe meum dicunt:in
ſpeculum amicicie non aſpiciunt. Et cuius pꝛopꝛie pꝛo⸗
pꝛium eſt communitas:ei aduerſatur deteſtanda pro/
pꝛietas. Ygitur cum auaris nulla ſit amicicia cõtraben
da. Inter auarum et largum cõuerſatio eſſe poteſt. nul
la amicicia vera. Et ſi pꝛopꝛietarij atq; auari amiciciam
inter ſe fouere videntur.aduertat qui nouit.quoniaʒ ta
lis eſt ipſoꝛum amicicia ſicut latronum atq; pꝛedonum
qui vnanimiter in pꝛedam inſiliunt.qui cum diuidunt
gladio ſe confodiunt:

Capitulum. VII
Vſticia chꝛiſtiana que ab omni virtute ſeu

i actibus eius auertit impertinẽs: omne ama
rum amicicia velut impertinẽs reſecat. Q&5

ſigmiſicatur in eo ꝙ cum amoꝛreis prohibi⸗

tus eſt dei populus amiciciam aggregare. Mihil enim
deus pꝛohibet:niſi quod eñ virtuti ac moꝛib eius ad⸗
uerſum.Amoꝛrei amari interpꝛetantur. Amarum ve⸗

ro pꝛout inoleuit in vſu eſt guſtui diſſuaue:quod aduer

ſus dulcedinem bellum habet. Sed accõmodato voca
bulo amarum dicitur. quod muite ſenſus coꝛpoꝛis pati
tur et noſtre opponitu woluntati. Homines ſiquidem
eo ſenſu dicuntur amari quo eoꝛum conuerſatio eſt ſi⸗
ue cognoſcitur diſſuauis:et impoꝛtuna hominibus ſit
aut irrogant.vnde hominum animi amareſcant.?ma
niſunt omnes quinature ſuauitarezhuumamutatis dul.
cedinem in ſeioſis infciunt: et impoſſibilitate detuen⸗
iad alios ſe tranſſundunt.et pꝛopter impꝛolvs mo⸗

At—m 1 — 7 — ſeri-

4

De Juſticia chꝛiſtiana

res diu tolerari non poſſunt:et tolerari wlint ſed tole

rare neſciunt.et multa inferre pati nulla nouerũt Om
nes vicioſi ratione dictante amariſſimi ſunt.et pꝛiuan
tur virtutum ſapoꝛibus. Neceſſario enim ſic agitur: vt
vbi vicium ſapit virtus diſſipiat. Sed cum multa ſint
amaritudinis genera ſiue hominum amaroꝛum:ad per

ſtringendũ ſolũ aliqua ſuſcipienda tractaumuſ.ma⸗

rus eſt omnis homo.ſuper quem ira ſeu furia dominat᷑.

.
Q .
N

Vra eſt am mi noſtri abſinthium:venenum vero ſi ſuou⸗
erit pertinax. Et cum infecerit quem piam aut ſodales
aut aſſiſtentes reddit amarum:vt nihil ſuaue mn animo
habeat:nil molle in verbis eluceat.nil in moꝛibus mite
ſplendeat. Amicicia enim eſt ſuauitas animoꝛũ:et mol⸗

hciem non labefactam pꝛetendit in verbis: mititatem

in moꝛibus habet:Cui ergo ſuauis in animo verbo dul
cigena moꝛibus aptus:qui ſibi amarus enſtit. Ire tur
bulento appetitu in animo reſidente:amicicia patietur
exilium. Ira et amicicia: vt ignis et aqua ita conueni⸗
unt. Sed obiectabilis ira in alium: amicicia in amicuʒ
Contra naturam agitur vt due cõtrarie paſſiones ani⸗
mum hominis eodem momento poſſideant.nec in di⸗
uerſitate tempoꝛnm paſſionis et affectionis facta diſtri
butio excuſabit:vt vno tempoꝛe ira in alium. alio ſit a⸗
micicia in amicum. Qui ex pꝛiſtina conſuetudine ſepe
ardeſcit in iram. obuentu aliquo ad amiciciam non aſ⸗
ſiſtit. Etenim cum accenditur amicum neſcit intueri.
quod iuſta conteſtatione clareſet. Nemo alicui magis

;; veritas debet eſſe amicus. Sed tali caligine ammus

ex ira plerumq; inuoluitur. vt verum a falſo honeſtum

Aa turpi. vtile a damnoſo. nulla ratione cernatur. PBinc

pꝛo deuitatione per ſalomonem dicitur. Noli eſſe ami⸗
cus homini iracundo.neq; ambules cum homine furio
ſo.ne foꝛte diſcas ſemitas eius.et ſumas ſcandalum a⸗

nime tue, VUnde ſatis aperte colligitur nemo amicus

iracundo fiat et ſi ad te omnem ileruaret amicicie regu⸗

lam:et ꝙ ad tuam viſionem ab omni ira miteſceret in

vno penitus ineuitabiliter te oſtendit.quia iracundus
ſemper agitatur ad malum quos offendet: alios ſi ſibi
amiciciam ſeruare volueris.tibi faciet inimicos. Jus

eſt infallibile in oꝛdine amicicie vt amicus amici tibi ſi-

at amicus:et inimicus eius tibi pariter inimicus. Re⸗
cuſabitur omnis ircundus ex ſolito:ne in amicicie gra⸗

tiam veniat.Quod ſi venit aut toleretur ſi ſperatur coꝛ

rectio et leuis eſt furoꝛ:aut deuitetur.ſi deſperatur ⁊ eſt
pertinax. Vbi vero aduerſus teipſum amitci furoꝛ deſe⸗
uiet aut patientiam adhibe ſine vtriuſq; damno chꝛiſti⸗
ferã: aut aſſumpta cauſa reſcinde.Nec dictum ſalomo⸗
nis ſemper accipiatur in malum cum dixit.cauſam que

eit qui vult diſcedere ab amico.quia querere debet vt
diſcedat bonus a malo.verus a falſo.paciſicus ab inqui

eto.patiens ab iracundo. ſuauis ab amaro ſi coꝛrectio
non ſequatur ad tolerantiam.et decoꝛ amicide non re⸗

ſurgat qui impꝛobꝛum eſt moꝛum, Eſt quoddam ali⸗

ud amaroꝛum genus.qui turpibus intendentes.ad hec

amicos exquirùt.et quos habent grauare pꝛeſumunt.

Sed diabolica non chꝛiſtiana eſt amicicia vbi aſſiſtitur
turpitudo peccati.vbi moꝛum honeſtas polluitur. vbi

vera innocentia condemnatur. aut ſi conturbatur iu⸗

ſticia publice honeſtatis/Alſius amarus qui memoꝛi⸗
am iniuriarum firamin qanimo tenet.beneficioꝛum im⸗

memoꝛ factus. et calculat ſepe damna ſiue impenſa.

In cathino amaritudims pabulat iniurie calculatoꝛ:

Fhecatox pace quieſcit. EIñ hieremyas ad hullim diceber.

J.
— . 1 A6ne.-
1 ℳ . —0 .— * 9 —
—* — — rreS
4 4 % „ 4K——0— ,. ,„ .4. „

4

X

et illate malicie memoꝛ.iacet in lecto ſpinaruʒ/ Ommniinm⸗
vero amariſſimus eſt qui deum peccando renquit: etin

.σ 11

Alliber quintuſdecimus

Sato et vide qᷓ; malum ⁊ amarum eſt reliquiſſe te do
minum deum tuum et non eſſe timoꝛem eius apud te
Sed peius eſſe omnino refertur in pace quieſcere pec⸗
catoꝛum:pꝛopter quod deus relinquitur. HNinc yſaisgs

werba ecechie regis recitans. ecce in pace amaritudo

mea amariſſima. Oinnium amaritudine amarioꝛ pe⸗/

nitus pacem habere in vicijs. cum quibus omnino erx⸗

pedit habere diuoꝛcium. et aduerſus ſtupꝛum duro ⁊ i2

ceſſabili bello conſurgere:donec vicia depellantur. De
uita omnes amaros nec cum eis amicicias iungas.ne

ipſoꝛum conſoꝛtio tuus oculus in amaritudinibus cõ⸗
moꝛetur. vt aut cogaris videre quod diſplicet. aut non

poſſis videre quod placet:et ſi non artaberis ad malo
rum conſenſum penituſ non effugies ſenſum peſſimũ

ſ Etiam amaritudinis genus eſt: chꝛiſtianũ chꝛiſtianice

nõ amare. Alitalis anime in virtutibus radix eſt amoꝛ
et ditiſſima vita honeſta dilectio:que non reperitur pᷣ⸗

terqᷓ; in campis chꝛiſtiane iuſticie zoinde qui non di

ligit chꝛiſtianũ amariſſime moꝛtis eſt vaſculũ.et chꝛi⸗
ſtianum non diligere chꝛiſtianice chꝛiſtum atcz chꝛiſti⸗
ſtianum amariſſime vite ferunt in exilium. Et deflent
damna vſq;quo regrediatur anĩa in patriam:vbi amo⸗

ris plantuſe vigent germinant floꝛent fructuſq; partu/
riunt in odoꝛem ſuauitatis vterq; perennis.

Capitulum VII

Oicicia ſane omnem aduenam et in opere te⸗

a dioſum deuitat.Cuius deuitationis edictio in
Alio filio chanaan nomine gergeſeus vel gerge
ſan deſignatur: qui interpꝛetatur ꝓpinquãs aduena. ſi⸗
ue eiſcies colonum.?lduena pꝛopinquãs eſt qui de ſuo
loco recedit.et in terris moꝛatur aut diſcurrit alienis.
Colonus vweo terre cultoꝛ dicitur:cuius actuſabſq; ni

mio laboꝛe non geritur. Et q;uis poſſint interpꝛetatio⸗

nes nominum plerunq; ad bvnam aut malã partem re

flecti:homiuum vero repꝛobatoꝛum a deoo nunqᷓ; debt

nomina in ſanam partem cõuerti. Certum enim eſt vt
pꝛemiſimus deum moiſi pꝛecepiſſe. cum talibus ami⸗
ciciam non iungi. Qui vero conditoꝛ omnium eſt atq;
liberatoꝛ:mon niſi malum diſſuadet hominibus.Pꝛo⸗
inde penitus expedit huius nominis et ſimilium inter
pꝛetationem ad repꝛobum ſenſum conuertere. Juſtũ
enim eſt et regula pꝛefixa eſſe debet tractatoꝛibus ſacre
ſcripture:vt illoꝛum nominum interpꝛetationem in ſa
nam partem non vertant.quoꝛum eſt repꝛobata perſo⸗
na.quia repꝛobate perſone fruſtra interpꝛetatio nouit

in bonum moꝛale conuerti.q;is interpꝛetatio bonum.
ſonet Tleruntamen pꝛo miſterio et inuarietate temo
rum atq; moꝛum vna et eadem interpꝛetatio diuerſuzꝰ

habuit applicatum intellectum. ſicut diuina ſcriptura
in littera ſimpla manens ſenſum habet quãdoq; diuer

fum. quod ſacre ſcripture perſpicacibus tractatoꝛibus
luce clarius patet IJdcirco ex hac interpꝛetatione perei

piendum eſt cum amicicia cum gergeſanitis ſeu gerge
ſeis velut cum alijs pꝛohibitus eſt dei populus omino

contrahere.idolatra enim erat tota natio illa. et plura

nefanda commiſerat. Sed quia nos qui moꝛaliter in
tempoꝛe noſtro loquimur:opoꝛtet illam interpꝛetatio

nem in ſimiſtram partem deflectere. vt deuitatiõis cau
ſam in amicicia contrahenda poſſimus facilius inueni/
re. Aduene ꝓpinquantes ſunt omnes infideles qui no

biſcum in conuerſatione ꝓpinquant.cum quibus opo⸗
tet amiciciã abhoꝛrere. Infideles omnes aduene ſunt

e⸗ nonhe ewanm incolatuʒ ꝛopꝛius incolatuis
eſt cniuſcũq; hois vt id agat qð deuſ madat.⁊id tenet

QOX—ν Der-
PT- Wbn . 5 202) ..

N

qas ipſe cõmendat. Id eni eſſe debet pꝛium rationalis

aĩe:ad qð inuitat accedere. Inuitat oẽs ad fidẽ venire
rẽnuũt Quia ergo fideles nõ ſunt:aduene ſunt Scri
bebat apoſtolus epheſijs gentilibus baptigatis:vt non

exiſtimarent ſe aduenas dicens. Yam non eſtis hoſpi,⸗
tes et aduene ſcilicet nõ eſtis aduene a deo vel ab eccle/
ſia ſed eſtis ciues ſanctoꝛum et domeſtici dei. vt a con⸗

trario ſenſu firmiter teneatur infideles eſſe aduenas.
pꝛopinquantes vero qui nobiſcum cõuerſatione aut in
ter nos habitatione vt iudei diſperſi aut aliqua moꝛuʒ

ſimilitudine. Cum his omnino amicicia pꝛecauenda..

Nam omnis vera et rationalis amiticia colligat᷑ aliquo

ſacrificio:quo colatur qui ab omnibo creditur ſummus

vnus et verus deus. Pagani idola colunt nec nobiſcũ
in vnius dei cultura conueniunt.ſacrificium noſtrum
ſpernunt:nos vero ipſoꝛum ĩmolationes deteſtamur⸗
Quomodo ergo erit amicicia vbi anio diſparitas ſen⸗

tiendi cum in amicicia paritas ſentiendi de ſacrificio et

de vno deo penitus requiratur iſſeñtiũt intellectus
quia chꝛiſtianus aliter diuerſe paganus mtelligit. Diſ

ſentiunt affectus:nam aliter chꝛiſtianus alirer paganꝰ
afficitur. Diſſentiunt memoꝛie.quia chꝛiſtiani memo⸗
ria circa vnum deum:pagani vero memoꝛia plures de ⸗
os meditatur. Mulla ergo erit amicicie vritas vbi ani
moꝛum tanta diuerſitas. cum amicicis ſit animoꝛum
equalitas non ſolum ꝙ ſe diligant mutuo:ſed ꝙ oĩno
conueniant in quocũq; tertio. Intellectus hominum
aut conſentiunt aut diſſentiunt. Si conſentiunt:aut

in vero aut in falſo. Si conſentiunt in vero.nuilla con/
certatio facta eſt amicicia intellectuum qui in veritate
conuemiunt. Si vero in falſo conſentiunt. omnes er⸗

rant. Errantium autem amicicia nulla vera. Qui ſibi

errat:alterius non erit rectus amicus Si diſſentiunt

wrum et falſum diſſenſionis adduxerũt cauſam ꝙ di/

ſenſio intellectũũ aliter cauſat et non poteſt niſi ꝙꝓvnꝰ
verum alius ſentit falſum. Et non ſolum in fide ſed in
omnibus intelligbiliba et in omnibo intellectibus hec
ſententia locum habet. Inde ſcripture contrarie.inde

queſtionum pꝑtinaces pugne.quia in vero aut falſo diſſ⸗/
ſentiunt intellectus. Igitur omnino inimici ſunt fide

lium et infideliu m intellectus.ꝙ aut nos wverũ ipſi ve⸗
ro ſentiunt falſum:aut nos falſum ipſi vo ſentiunt ve⸗
xrum. Sed de inſoꝛum falſitate non vertit in dubiũ we⸗
ra multitudo fidelium Pmiliter affectus hominum
e ut conſentiũt aut diſſentiunt in amoꝛe relato. Si diſ

ſentiunt:mon eſt amicicia. Si conſentiunt facta eſt aas

micicia in ſépſis ad ſeipſos:quia ſe mutuo diligere vo
lunt Sed adducatut illud quod wram amiciciam pꝛo
bat: ſi in tertio iſio conueniunt.Si diligimus deũ illi
ydolum.ſi nos vnum deum: illi ad plures afficiuntur.
ſi nos vnum verum ſacrificium affectu fideli peragimꝰ
ſi illi ad infauſta ſacrificia cõuertuntur.que igitur ami⸗

cicia inter animos erit vbi affectuuʒ tanta pꝛenotat᷑ di

uerſitas. Etenim nõ ſolum in diuinis ſed etiam in hu
manis opoꝛtet in tertio conuemre. Sepe nanq; vide⸗

mus ꝙ vnus tertius dilectus ab vno amicoꝛum ab al⸗

tero exoſus ſomitem diſcoꝛdie miniſirauit. Et veros
ſeruos opoꝛtet in amoꝛe domini fiditim amicari. Et ſe

“ pe diſſenſiões fiunt ex diuerſitate affectiua pꝛopter do⸗

minum tertium vel amicum:multomagis in diuinis
affectuum debet eſſe conſenſus. Sinautem nunqᷓ; ve⸗

rus erit amicus emo:iarum vo lentio vel conſen⸗

tio eandem ſententiã reſonabit.Ad writatem anncicie
oĩno exigit put fundatur in ammis hominũ ꝙ conſen
ſio intellectuũ ſit in vero.affectuũ in bono: memoꝛiarũ
in honeſto. Et pꝛimo quidẽ expedit ꝙ harũ potentiarũ

— „ 2T1
R.

eragn
m menmo
Pluresde,
opbi mni
mmmorumn
ſel goine
boffinum
Muntrout
Mco,
peritge
nnes ert
Quſſi
Wentunt
amg de
tnſſign
lſeſeg n
lnbtotre
tmaneine
urſelod
oͤſur it⸗
niſe e
Mriuntde
l1dubtüw
hommnum
1 Bidl
et etd
gere ro
namn .on
iili
urter
Imgni
Uturamit
od
umina
gnide .
ummobel
rers
e
wprerdy

Diins

nchel.
lonſeni
Umncce
conen
mnonuru
tenteri

de iuſticia chꝛiſtiana
conſenſus fiat in ſommo vero:in ſummo lvno.in ſum⸗
mo honeſto. Nulla erit omnino amicicia veritatis: ſi de
Vno deo viuo et wro et eius cultu per omnes animevi⸗
res non bene vſquequaq; ſentitur. Judeoꝛum wro et
chꝛiſtianoꝛuʒ non erit amicicia recta:quia ſi de vno deo
quod nos ſentimus ſentuunt. ſi de ſuo cultu atq; ſacri⸗
cio in eoꝛum tempoꝛe bene ſentiunt. tamen dereden:
ptoꝛe noſtro chꝛiſto vtiq; male ſentiunt et ſenſerunt ſu
per quem inflexerunt celum legis vt eum moꝛti trade⸗
rent:et wri ſacriſicij renouationẽ non credunt ſed deri⸗
dent. Pꝛoinde ſi de domino noſtro atq; redẽptoꝛe male
ſentiunt: nullo iure nobis amicabuntur. Seruus ami⸗
cus inimici domini.inimicus eſt domini. Chꝛiſtian? pa⸗
ganoꝛum atq; iudeoꝛum amicus:dei cõſtitutus eſt ini⸗
micus. Nam ſi amicicia illoꝛuʒ que deum no offendũt.

neq; amare poſſunt dei inimicicias generat: multoma⸗

gis amicicia offendentium.et deipo indebite ſentienti⸗

um. Inde iacobus inquit in canonica ſua. Quicũq; vo⸗

luerit eſſe amicus huius ſeculi linimicuſ dei cõſtituetur

Heramplius wro qui amicus immicantiũ fuit. Nec ex

cuſat ꝙ homo eſt: ſi male aut non debite ſentit de deo.
Seg iſti aduene ſunt:et ſepe ꝓpinquantes nobis in ali⸗
quo. aut quadam ſimilitudine moꝛum. Mꝛopinquatio
magna fit in cõmercijs. Oꝛopinquatio iudeoꝛũ habitã⸗
tium inter nos cõuerſationes mutue Amicicia fieri ne⸗
quit:niſi eoꝛum cõſentio fiat.nõ ꝙ qui bene ſentit cum
male ſentiente cõſentiat. Chꝛiſtiano ſentiente cum pa⸗
gano atq; iudeo amicicia wera nõ gignitur: ꝓ eo ꝙ ab v⸗
troq; de deo male ſentitur. Ab eo ſiquidem tempoꝛe quo
dei filius pꝛo humana generatione dignatus fuit carnẽ
ſuſcipere.atq; innotuit euangeliũ ſanctum eius vera a⸗
micicia inter fideles atq; infideles ꝓfecto nõ potuit re⸗

periri.HNõ ergo velit qui tituluʒ chꝛiſtianitatis agnouit

cum inſidelibus amicari/Cõ uerſationem autem miſip

pter ineuitabilem cauſam omnino declinet p loco tem/
poꝛe atq; rebus.ne foꝛte quodam humanitatis intuitu
et moꝛum aptitudie obſequendi liberalitate coꝛ noſtrũ
in ipoꝛum amoꝛe molleſcat:⁊ cuʒ ceperimus amare pau
liſper iudicabimus deum quare ipᷣe ſic damnat. Uult e⸗
nim appoſitus amoꝛ ſepe diuinum in amato mutare iu

dicium:etiam ſi nõ mutatur delictum. Qui vero impe⸗

ricioꝛes ſunt poſſent andire ab illoꝛum oꝛe wrbum: qo

credentibus generaret aliquod dubium/Qiii wro ha⸗

/

bent legis chꝛiſtinane peritiam ſimiliter õuerſationem
auertere debent niſi cõpulerit iuſta neceſſitas.magis v
ro cum aderit charitas:ſi poſſent quempiam infidelem
ab infidelitate diuertere cõuerrereq; ad fideʒ. vt pꝛimo
eum der amicum cõſtituant:deinde ipᷣi efficiantur ann⸗
ci.quia gehennali dignus eſt pena qui pꝛimo ſui anteq;
dei aliquem vellet amicum:ſiue qui ad ſuam amiciciam

dei recepe rit mninicum Kanene tPinqſünſtes a
nit

ſeruntur.qui nulla peunte noticia nulla phabita expien
tia velut aduene puenerunt. Sed cum ignotis non eſt
amicicia copulanda:neq; cum illis quoꝛum nulla expe⸗
rientia pbabilis anteceſſit. Amicus ſecretoꝛum aperiet
oſtium vero amico. Quomõ ergo nota ſecreta faciet ei:
cuius perſonaʒ ignoꝛat: Motiſſima res amicicia eſt: mẽ⸗

tis notos peragit. Si omnia ſunt cum amico tractan⸗
da:de ipo pꝛimũ opoꝛtet habere noticiam. Et anteq tu⸗⸗

um auimũ qmico cõmittas: experientia pcedat pꝛobate

virtutis. Hõ emuntur equi niſi pbentur:nec ammalia

que ad vſum queruntur. Non dantur pꝛecia ſiue arre Pꝓ

eo qð emitur.aut emptio queritur niſi erpientia pꝛoba⸗

bilis antecedat:ſi experiri cõſuetudo pmittit vt ratio q̃⸗

rit. Nemo vult in caſſum experte piſcere pꝛecium. Pꝛe⸗

cium wro nullum amoꝛe pcioſius eſt:amoꝛe wro ſoluz

cõparatur amicus. Pꝛoinde nobilem theſaurum no eſ⸗
fundas in ignotuʒ: aut erpientia nõ ꝓbatum/En foꝛte
dicetur. quem inueni ommbus eſt pfectus amicus. ne⸗
mo de ipo cõqueritur omnẽ nouit amiciae regulaʒ:quã
omnibus ſeruare didicit vram. Adhuc vero palpitatio
reſtat: ſoꝛte copulat tecum nouam:qui wteram amicici
am pꝛeteꝛnuſit. Qui veterem dimittit amicum de no/
uitate aut inſtabilitate cauſatur. Elir vanus amicari ali
cui nõ eſt dignus:aut pᷣmoꝛtuus eſt ſuus amicus. NMo⸗
lens inamicate viuere: cum alijs fedus amicicie querit.
Nec te moueat:quia quod alteri placuit tibi ſoꝛte omni
no diſplicebit. Hõ eadem ratio que alteri tibi bominem
reddit acceptum. Mꝛeter cõmunes rationes amicandi
aliquid in hominibo latet.vnde ſingularioꝛ amicicia red
ditur vt etiaʒ virtutis pꝛobitas poſtponatur placito ſin
gulari.Pꝛopinquantes aduene. ſimulatoꝛes ſunt qui
moꝛes moꝛibus nouerunt:ferunt autem in ammo qð
oꝛe nõ ꝓferunt. Pꝛoinde auteʒ erpedit cum talibus de⸗
rogare amiciciã aut ꝓbare:anteqᷓ; coꝛde atq; meeihuop
fitearis anncum. HMincieſus filius ſyrach dicit. i oj
ſiges amicum:in tentatione poſſide illum.Tentatio p⸗
batio eſt rerum:et eoꝛum que requirunt᷑ ad vſum ſimi⸗
liter et hminũ.Nrobetur homo qui ad familiarẽ ami⸗
ciciam queritur. Moneſtius eſi nõ iungere:qᷓ ſegregare
cõiunctam, Amicum verum oebani anguſtia:hoc ſalo
mon aſſerit. Grater in anguſiijs cõpꝛobat᷑. Cirtutisa⸗
micus ob pꝛeſſuram a virtute nõ decidet.quia duplici⸗
ter leceretur. pderet rem et famã:nec deuitaret quãdo⸗
; pꝛeſſuram. Qui amicatur homini amoꝛevirtutis:nõ
dimittet eum in anguſtijs atq; pꝛeſſuris. Mam ſi piret
coꝛpoꝛe amicus:virtus ipᷣa nõ perit. Qui wero ex coꝛru⸗
ptibilibus initiauit amoꝛem. ipis heuntibus amicicia
perit. Pꝛoinde dicitur. Non cognoſcetur in bonis ami⸗
cus. In bonis tempoꝛalibo atq; coꝛruptibilib omniſ we
latur amicus. Ipis abeuntibus:aperte cognoſcitur q̃le
fuerit amicicie fundamentũ.Auertũt ſepe faciem amici
coꝛtuptibilium ab oppꝛeſſo:et quaſi nõ fuerita memo⸗
ria remouetur. Ex hoc ioh dicebat de amicis qui eum v⸗
debant oppꝛeſſum. Fratres mei me pᷣterierunt. Sicut
toꝛrens ex repentinis et niueis fluuijs aggregatus cu⸗
ius naturalis vena nõ extitit ſiatim defluit. et aluens re

manet inhumectatus. ſicrepente tranſit:qui er wnave

cam delaturaʒ. ſed que moneta methafoꝛice

re amicicie nõ fuit amicus. ꝛopinquant et adueniunt
multi amici moꝛe toꝛrentiũ ex aquarum inundantium
multitudine:ſed in anguſtie tempoꝛe amicicie ac amico
rum alueus remanet veſiccatus. Non emas auruʒz ant
argentum er coloꝛe: habent eni ſimile falſum. materia

hondus potius require et imaginẽ et ſuperſcriptionẽ: ſt
ad curſum ſunt deuoluta monete.Mõ reſpiciaſ in hmi
ex

ne blandam fſaciem nõ moꝛes exarte facetos:nõ foꝛinſe

in homine
amicando perquire.Qui vero pꝛudẽtes ſunt: nouerũt
ſepe qð in puerbijs ſalomonis dicitur. Quomõ aquis
reſplendent vultus pꝛoſpicientium: ſic coꝛda hominum
manifeſta ſunt pꝛudentibus.
H Capitulum Ix
Vnes ſirmiſſime accidioſi ſunt in amicicia re⸗
o pꝛobandi: qò ex alia interpꝛetatione gergeſan
. aperte colligitur. Eſt enim eijciens colonũ cul⸗
toꝛ terre colonus dicitur qui operando lalvꝛat:qui eum
eiſcit abrenũciauit latvꝛib. In tentoꝛio quieſcẽs latitat
in cauerna pigricie.ſubvmbꝛa doꝛmit: in ſecreto damna
te remiſſionis. DHelicatus amicus nemini gratus:que⸗
rit omnino amicicis in euentibuſ actuoſos. Amicicia de

licata ꝓpter homines indigentes nõ cadit:nõ enim ſur⸗

git cum indigentia pꝛemit. Quod pꝛemat eos neRa

„

–—

E-l En

fFt SD

Liber
rium eſt:qui mundi huius habitant incolatum. Habi⸗
tatio terrena miſera eſt. et ſemper agitatur peruerſis la⸗
wꝛes doloꝛes defectus habet certiſſimos.quietes incer⸗
las.ſuaintates dubias: pfectus inſtabiles ex quip opoꝛ
cebit actu euigilare amicum dei qui patitur.xet ſtudio a⸗
mimiaptitudine coꝛpoꝛis ſubire lawꝛes. et nõ ſolum re⸗
rum ſed coꝛpoꝛum cõmunitatem amicicia facit: vt ſi pe⸗
de vnus deficiat ꝓ ipſo ambulat pes amici. ſi manus al⸗
terius altera officium debitum agat: ſi ocuius eruetur
aut caligabit: qui videt oculus erit amici. aluri ſurdeau
diens omnino ſubueniet. Elinguis factus lingua indu
gebit amici:pᷣdominante infirmitate in vno alter lub
ſubuentõne diſcurret. vno qumodolibet carceri tradito
alter pꝛo remedio vigilabit ad oſtium vno ſuſtinente in
iuriam alter ꝓpulſare conabitur. Hec penitus actuoſuʒ
querunt amicum. Mulla nanq; iuſticia chꝛiſtiana cõce⸗

dit:vt p his euentibus relinquatur amicus.Non enim

reliquendus: quouſq; deſierit eſſe bomo et ratioms cõ⸗
poſq; virtutis. Sola enim moꝛs hominẽ ſoluit:que ani
mam alienato coꝛpe. um examinato coꝛpoꝛe nulla eſt
amicicia retinenda.excepto ꝙ chꝛiſtianice tradatur debi
te ſepulture. Rationẽ ſoluit fatuitas ſiue cõtrarius er/
roꝛ:que ſi incurabilia ſunt. amicicia omnino ſoluatur.
.um fatuis atq; errantiby iuſticia phibet amicari. et fir
matam iubet diſſolui virtutem vicium ſoluit. et de fini
bus hominis pulſat. Ab animo pꝛoꝛſus exulet amicus:
a quo exulat virtus. Si vero pꝛo quibuſcunq; cõmuni
ter in coꝛpoꝛe accidentibus: nõ eſt relinquendus amicꝰ.
niſi ſpe coꝛreptionis expectaretur interdum:igitur aba⸗
micicia repellatur inerxceptuate omnis ocioſus.ſimul in
animo ſe amoꝛe foueant:coꝛpoꝛe vero quieſcant.Oum⸗
taxat qui potioꝛ eſt coꝛpoꝛe alijs amicis ſiue ſubſtantijs

guintuſdecimus

lingua in cõcilio lbono Gerus nõ remouet iram: ſed ac⸗

—

cendit in paſſo. Gerus omnes occidit in lingua. in ani⸗

—

mo vero Ham alte hentit ach agelari ſi decem miliũ

bominum vires adeſſent in coꝛpoꝛe: n poſſit tam alſte

ferire. Ferus benignuſ crudelibus:pijs autem omninda

crudelis. Gerus autem afflictionẽ affſicto deſolationſe
veſoſato oelectatur inducere.viduarum ſpupilloꝛnſegẽ⸗
ereaſt paſſoꝛũcauſam videre rennuit
cõpati neſcit.⁊ lachꝛymis placari atq; inclinari ommino
negauit.vtitur irremediabilibus armis: et cum tangit
Wellet tranſfodere. Gerus.nature atq; ſacramentocon⸗
temnit deferre. ferrum ſerum ſemper poꝛtat et innoũãt
ferus.Crudelia ſunt viſcera eſt
per. feritur õs fert in lingua ferus.ſed inter
dum ſuauia:vt ferius feriat. GFerus vitam feram. fero/
ſos moꝛes fert ferientibo ſe ferus.Ferus furẽs:generis

um animũ fert ſemn

pꝛopinquitatẽ abhoꝛruit. ꝙerus nõ ſubuemt. ferus hõ?/

rea tempoꝛe neceſſitatis claudit.ferus innocentiaʒ odit.

ferus dilaniat.ferus pereutit.ferus expoliat.ferus occi/
dit.ferus in occidendo cõſentit:ferus cum feris dmoni

bus ſociandus erit.nunqᷓ; cum hominibus amicandus
Subijcitur beſtijs homo a feritate deuictus.nõ natura
ſed animi ꝑtinacia et immanitate moꝛum.Ferus liben⸗

tius ad mala facienda q; ad cõuiuia pergit: ad turpia

ad eſcas. Sanguiſſuga inſatiabilis eſt:ex ſanguine pꝛo
cul odoꝛatur bellum. Ferus ſolum ſiſtitur ab omnixotẽ?
tia:et ab impoſſibilitate ad mala ſuſtinet moꝛa un⸗

feritatie in veteri teſtamento et in hoſtijs gentiliũ mul

ta ſunt exempla:ſed nulla peioꝛa qᷓ; que a chꝛiſtianis fa⸗
cta ſunt tempoꝛe chaſtianoꝛum.yrannides parcialita

ſpiciantur et interrogentu mullum feritatis genus in

minus valentiſe atq; ſuos accõmodet/olonum eicie
tes etiam ſunt qui de ſuis lawꝛibus viuere nolunt.ſed
per turpia et violentias furta ſiue rapinas falſitates at⸗
qʒ vſuras inedia vitaʒ captant. Hoꝛum ſicut mala que
faciunt eſt amicicia fugienda: etiam ſiad iſta turpia nõ
requirant.
Capitulum X
QLiud genus hominũ in anucicia deuitanduʒ in
a alio filio eueo nomine deſignatur:cuius inter⸗
pꝛetatio plenitudinẽ mali poꝛtat. Euei nac in⸗
terpꝛetantur feri.feroceg xeſſimi colligẽtes lapides: SEe
ricrudeles vſitatoxocabulo et poteſtate male agendi di
cuntur. Et feruntur moꝛe ferarum:motu omni ratione
pꝛiuato.erus eſt qui ab omnibus animoet moꝛibus
ſ õinde Hmãaeël aſpe

RhE Vro cotradicit. Pꝛoinde Hymmael apel
latus eſt ferus bomo.quia manus eius cõtra omnes et

manus omnium cõtra eum.Feri ſunt omnes homineſ.
qui efferato amimo viuunt:quibus melius eſſet coꝛwꝛe
fieri efferato. Multi natura Hawmimeckantrne Kta
viuentes:et moꝛibus in alio id agentes.erus animuſ

indulgere non nouit.ſepe fingit
tum intallibiliter trucidet. GFerus nõ placatur muneri⸗
us: acqineſcere pꝛecibo ne rus gaudet ſanguine
in certamine fuſo. Claleſeticim audit homines in ho⸗
mnes ſeuientes. Ferus ſemper noua machinatur to⸗/
menta et nõ ſaturatur crutiatoꝛũ lenis:et nihilopendit
Hhminũ vᷣſtam. Gerus ſemper auimo ferit. Ferus ſine
cauſa litẽ inquirit. Gerꝰ fer et cõtabeſcit animo ſi non
ferit:et non cruciante cruciatus eſt Ili. Nerus ſocius de
monis:qui lapſis requiem nõ cõcedit: Ferus nunq; ſẽ
ad picula obicem:ſed pꝛeuinʒ facit. GFerus dole 1
mine mala cauentur.gerus maledirit omnem pecutie
tem incaſſum:benedixit autem qui ſignanter tranſuer/⸗
berat. Ferus expedite ni i ad malum cõſulit: eius liga

uenitur nõ actum.Noui demonũ pꝛe omnibus eſſe fe⸗
ros.feꝛioꝛes atq; ſimilioꝛes collegas:quoꝛum amicus.
ſciat quia demonũ eſt qmicus. Igitur cuʒ feris homini⸗
bus ſicut cum feris eſt amicicia ſocianda. Quoniã ami
cicia initium eſt animnoꝛuͦ et manſuetoꝛũ amabilis qua
litas.Almiceicia animi refugit feritatem. velut totius ſue
cõſiſtentie omnino cõtrariam:et ſui regni atq; dominij
emulam.Amicicia nõ nouit iniuriam:pinde necrepen
dere nouit. Amicicia nõ hoſpitatur in domibus feritatiſ⸗
pacatum eſt hſpicium eius.Abhoeret amicicia truces:
nec aſſiſtit animts efferatis. Amicabilis in viſceribo pi⸗

us:et moꝛes habet iure tractabiles. Pius et ferus: hbo⸗

ſtis et hoſtis. Vnter hoſtem ? hoſtẽ amicicie ſella ſubuer
titur. Moꝛscractabilis et furens vita:ignis ⁊a aqua. In

Vlt bꝛeui ſermone ꝑſtringam.ad ferum vera amicicia eſ
ſe nõ poteſt:imo penitus eſſe nõ debet. Feroces referun
tur ad coꝛpoꝛa tantum. vt feri ſint animo ſemꝑ.quãdo⸗

q; vero et coꝛtoꝛe feroces et intelliguntur.ſed magisa⸗

micandum eſſet cum fetentib infirmantibus coꝛpoꝛe:

qᷓ; cum ferocibus malis. In ilis coꝛpoꝛa:in iſis moꝛes
infeſti penitus hoꝛroꝛi. Nefandioꝛi per omnia interpꝛe⸗
tatione ſunt euei.in amicicia declinandi: peſſimi nanq;

interpꝛetantur. Peſſimus eſt:qui in malo nõ poteſt de
. terioꝛari. Peſſimus eſt:aui aſcendet turrem nequicie.
qui attingit apicem mali. Peſſimus eſt:qui ab ea quali

ſuit inficitotum totè ſe dedit. RPeſſimus eſt:quip poſſe
nullum malum dimiſit in hauſtum.Legitur ꝙ ſodomi

in iuuenes homines q in pulcherrimas mulieres. Sʒ

T —

alereelatrocſila anorici dominandi libido ſi circum

ter ignem ⁊ aquam que ſit cõuentio exꝑientia loquitur

tate bona qua deficitpfecit extremũ:et ad eaʒ qua diſſo

te peſſimi erant. Peſſima res erat ꝙ magis inſaniehat

pena oſtendit:qualis eoꝛum peſſimitas fuit. Deſſimus
eſt:qui ſeipᷣim violentat ad malũ.Peſſim eſt: qui adin⸗
uentiones et nouitates adinuenit in peccatis. Unde

ſtne wpulus dei cõminationem accepit a moiſe in deſerto: ꝙ manere. Sed cõtrario:ũ nulla intrinſecatio:eoꝛũ ſub⸗
nan pꝛopter adinuentiones peſſimas in peccatis eſſet perdẽ⸗ ſtantia et qualitate manente.Mõ intrinſecat igms aque
INIn dus.Aldinuentiones peſſime in ccatis ſunt.cum quis nec aqua igni.MHõ intrinſecatur nox diei aut dies nocti.
nan⸗ Heeter aſueum maſo:uũ mnſurgentiim a natura coꝛrupta lux in tenebꝛas nõ ingreditur. nec tenebꝛe in lucem.o⸗
nn per ſubtiles et ſedulas adinuentiones ad malum cona⸗ poꝛtet ꝙ vnum maneat alterum abeat:et alteruʒ depel⸗
ONe tur. vt plus velit facere ac inuenire ſuaſus a malicia pꝛo latur ex altero.Habentia ſimilitudinẽ aliquã cõmiſcen⸗
N paiaiq; cõmotus a fragilitate aut coꝛrupta natura. DPeſ- tur. vt aqua et vinum et quãplures liquoꝛes. et aliqua
nnt ſimusigitur qui ſempad extrema vicioꝝ accedit.Deſſi genera metalloꝛum et hoꝛum ſimiliũ:quauis neq; ha⸗
ün mus eſt.cui ſi ad aliquod malum agendũ deſit aliquan beant ſimiles qualitates. cõtrarioꝛum wero nulla com⸗
ngt do facultas:ad nullum tamẽ væeſt iniqua wolũtas. Peſ mirtio in talibus natura reſpuit:magis vero in intelle⸗/
N, ſimus eſt. in quo nõ eſt aliquod rectũ in animo ſiue mo ctualibus virtutibus atq; bonis chꝛiſtianis moꝛibo di⸗
NNn e nbus inuenire. Peſſimus ſxondet faciliter fidẽ: vt ma nina iuſticia cõtradicit. Nam intrinſecatio cõtra nature
ANhin ioꝛem inferat fraudem. Hoꝛum doctrinabat ſa omõ ca⸗ oꝛdinem.inquietudinem ſepe parit. Clapoꝛ intrinſeca⸗
dinter uere amiociam:nequiciam eoꝛuʒ declarans. Qui relin⸗ tus terre contra oꝛdinem ſue nature:terremotum gene
h.ke, qunt iter rectum:et ambulaãt per vias tenebꝛoſas. Qui rat cum erumpit:in aere vero denſitatem nubium in⸗
enens wro letantur cum malefecerint:et exultant in rebus peſ tercluſus aut tonitruum aut choꝛuſcationẽ parit. Peſ⸗
nd. ſimis. Nam qui exultat in malo malus.ᷣ in peioꝛe peioꝛ: ſimum ſi includatur in optimo ſi optimũ includatur in
voci, in eſſimo peſſimus eſt. Et inter ſeptem que dominus peſſimo.aut vnum cõuertetur ad reliquum. zut hartir
Raci⸗ odit boc muneratur. Et coꝛ machinans cogitationes nent inquietum: quoniã hecoꝛdo nõ patitur. VUbioꝛdo —
nan En imas. Meditatur atq; machinatur cogitationes peſ ſbi quietẽ eſt neceſſario adeſſe, Colligentes lapides eos (. GU
Hancus imas.quicircã im humanum a iquid atq; imperti⸗ inſinuant qui verbis duris alios dilapidãt:ac animi du 6
— nenercepto ꝙ carnẽ aſſumpſitmachinatur:et aduer⸗ rici perſequuntur. golligunt lapides qui lapidare wo⸗
ten ſus chꝛiſtum humana ratione coͤſurgit. Ylle machinat lunt. Colligunt lapides qui ediſiñcare in mu ndo iſtolcõ
ri peſſimum qui ſine a onm Wlo ſubuertere nititur certant. Edificatio lapidum ſignum eſt ſupbie: indeie⸗
nind pꝛorximum. Ille machinatur peſſimas cogitatõnes.qui ctabile querit ediſicium facere.Colligere ad edificiũ la⸗
mmie ſemp cogitat quomodo ſtatuatur iniquitatis thronug: pides negatio eſt moꝛtis. Difſicile moꝛi credit qui edi⸗
nchv⸗ et virtutis ſolium Tiuſticie cathedra ſubuertatur/Cũm̃ ficat.Colligere ad edificium lapides:rebellionem fecit.
his omnino amicicia nõ eſt ferenda. Neceſſe fit gmmtus Qui wero edificando exceſſit:cõturbauit rempublicam
lümu vt hic aut alibi deꝑꝛimantur:qui ad ꝑſſimas amicicias Collectio lapidum inſenſibilium aggregatio:et ad duri
unoſn copularuntCgitur palipomenõ. q ioſaphat rer inda ciam fit aceruus. Colligit nanq; lapides:qui ſe materia
ncillta poſt multa bona opera iniuit amucicias cum ochoſia rege libus atq; pꝛementibus onerauit. Gertur in pfundum
ncrcumn iſrael:cuius opera fuerunt peſſima. Et particeps fuit vt aque lapis pꝛoiectus ne colligas ſubmergentia mentẽ.
dennsn faceret naues que irent in tharſis:feceruntq; claſſes in Ad hec ſcriptura dicit. Qui ꝓijcit lapidem in volatilia:
eſſeſen aſyongabar. Pꝛophetauit autem elyeſer filius dodaym deiecit illa. Collegit quiſq; lapides:ſi quis in animo ver S.
Namns. de mareſa ad ioſaphat dicens. Quia hâbuiſti fedus cũ bum durum emiſit oꝛa in volatilia. id eſt in bomines cõ
PPpnin ochoſia:percuſſit deus opera tua:cõtriteq; naues.nec po templatiue viuentes. qui niſi tantum ꝓ eſca non decli⸗
noniam tuerunt ire in tharſis. Ecce deſupꝑ omnium inſpectatoꝛ nant ad terram.et pſecutus eſt eos atq; pꝛopellit dep⸗
dbis gun⸗ emonſtrat.q;tum ſibi diſpliceat cum peſſimis amicari pꝛijs finibus.Cuʒ his nulla ſit federatio amicicie.ðſi au
totingſe qui non ſolum peſſimi ſed etiam eſtruxit opera cõſele — tem fuerit abrogetur. DBDWUWD
Gdnimn rati zmnc Rechi aliquaſi moꝛa ſimt ammus: vt no⸗
ſettn tus fiat peſſumus. Et in quo penitus amicus peſſimuſ H Capitulum XI
1öriatt ochoſias refertur. Quia ſecutus eſt peccata paterna ſi⸗ Enus aliud fugiendum in amicicia in filio no⸗
n tmees. militer et materna. Peccatum grande inter cetera fece B8 mine arat lxo cõpꝛehenditur. qui longitudo co, ſ dhh
ſeenppit rat achab pater eius.qui vineam pauperis volebat au⸗ Eelenaifffermeratu tatur. Eſt eternitas:eſt et longi
ſeorbo ferre:et cum aliter nequiret cõſenſit in moꝛtem eius:at tudo. Etermitas in alia vita:longitudo in iſta conſiſtit. 2,, 4.
laſcbuer q; poſſeditadoꝛauitq; idola. Mater wro eiug ſuo tempo SBi eternitas cõſulit:cõſideretur p eternis. Tongitudo = .
au In re inuenta eſt peſſima mulierum. pſequebatur enim ꝓ⸗ pꝛo longis tempoꝛalibus atq; tempoꝛibo conſult. Plu⸗ c=.- — — 8
ſogentu pixtas domini.et falſos ꝓphetas tuebatur atq; fouebat: . ra ſunt vtiq; cõſilia quomodo vita trahatur in longum/ mer —-
gincuc quoꝛum impietatem ochocias animo ⁊ operibus ſeque pꝛofuit ſi poſſit ptrahi ineternum. Cõſilia multa fiant:
ferun batur. adoꝛ auit baal irritauit omnium creatoꝛeʒ: quod quomodo viuatur in vita beata. IYnuenitur cõſiliarius
anüd eſt iniquitaſ marima. Sequebaturq; weſtigia illius qui ad euadendum tempoꝛales penas: rarus qui ad euaden
nugen pꝛeuaricationẽ et idolatriam per auctoꝛitatem regiaz et dum eternas. Inuenitur pꝛo vxoꝛeſmnõ pꝛo virtute. pꝛo
n. iniquã indurerat pꝛimo in populo iſrael: cuius ioſaphat lucro rerum mion meritoꝛum:ꝓ honoꝛibus perfuncto⸗
n factus amicusextitit punitus in naſiibus nauigantib- rijs ſnõ pꝛo eternisp ſanitate coꝛpoꝛis.rarus pꝛo ſanita
foma . in tharſis pꝛo auro ophir.Tharſis exploꝛatio gardij in⸗ te mentis. Cauendus eſt omnis n e ad amiciciam aſci⸗
uune terpꝛetat᷑. Naues ſtudia ſunt ad aliquod arduum ope-· ſſatur.qui ſolum nouitp longitudine ꝛum dare
m randum. Pꝛoinde illoꝛum omniũ ſtudia qui peſſimis conſilia Etenim auertet hominis m ntem:ab his quo
nt amicantur/oiuina vindicta franguntur: ne in exploꝛa⸗ rum penitus nõ eſt finis. Qui ſolum tempoꝛaliter con⸗
nan tionem veniant infallibilium gaudioꝛuʒ. Idcirco nulli ſulit:non pꝛo eternis ſed ꝓ tempoꝛalibus queſiuit ami⸗
bue rrtatur in dubium quin peſſimuspeſſimabit amicum cum. Idcirco dixerim nulloꝛum veram fuiſſe amiciciã:
une⸗ vt eius participiõ pꝛematur animus.ne figatur in regio qin non tradiderunt aut queſierunt eterna. Nempe iu⸗
iptoſe ſe iilavbi vraſunt gaudia. Jait oinimocte peſmmo/ ſticia chꝛiſtiana. re ſpectu eternoꝛum marime ligat ami⸗
ſſcont rum amſcia repelſatur. Dptimũ eſt in moꝛbus ami,· cos: ad hoc enim iubet diligere inimicos. Proinde ſepe
ſaniehi cicia. Optimum et peſſimum nõ habent legem glutinij accidit inſpecta lege credulitatis chꝛiſtiane. interuenien
neg. Dj Optimũ et peſſimum nulla iuſncia nectit.Amicicie p⸗ te amoꝛe charitatis chꝛiſtifere.vt amicus de amici moꝛ⸗
ſn pꝛium eſt intrinſecari ad animos amicoꝛum:non extra te nõ deleat:credens ipᷣm in eterna deduci. ipo inerer⸗

de iuſticia chꝛiſtiana

-K= r. r Fr-

iber

na deduci.et ipo in eternis pariter in domino frui. Nec
non amicus amat bonum amici:quis ad ipm bonuma⸗
liquãdo nõ poſſit. ultotiens et ꝓcurat et ad deuʒ gra
dum pꝛouehit: ad quem nõ poſſet aut vellet attingere.
Non curat amicicia graduum altitudineʒ;: dum animo⸗
rum credat equalitatem. P οde chꝛiſtianus amicus
nõ gaudet hic amicari ſi amiociam dei ſperat eternam.
nec multipendet pꝛeſentiã ſi pꝛemoꝛtuus illuc ingredi
tur. vbi erit libera in omnibus amicicia. in ſ ſent ia crea⸗
toꝛis εNitι—túα oRINO tiDi duitaxat terrenoꝛum
cõſultoꝛ:queratur omnino qui ſciat et valeat ad eterna
cõſulere ſimiliter et pꝛeſtare auxilium. Inde dicit ielus
filius ſyrach. Pacifici ſint tibi multi: et conſiliarius ſit
tibi vnus de mille. a xcum omnibus eſt habenda. ſecd
cõſiliari? amicus ſi vnus de mille:ſit vnns electus ex
mille. Millenarius numerus eſt: vltra quem nõ pgre⸗
ditur miſi rephcetur. Sit vnus qui ad vnum den cõſu⸗
lit:qui ad eterna te dirigit qui te poſſidere poſſit in deo.
in quo nõ perditur ſi moꝛitur am cus homo: ſed rarus
eſt. ſingularis eſt. ſicut vm in mille. Iſta multitudo cõ⸗
ſulit ꝓ longitudine valde bꝛeui:hiuſmodi amicus quipꝓ
eternis ↄſulit omnis bom medicamentũ poꝛtat. Elnde
ſer iptum legitur. Amicus fidelis:medicamentũ vite
immoꝛtalitatis. Et qui metuunt dominũ inuenient il/
lum. Ecce qualis eſt fſidelis amicus medicamentũ vite
Oꝛdinat iſtam vitam officiũ aſſumit medici wrus ami
cus. dieram a nociuis imponit. purgat verbis. et aſper
ſepevidetur dulcis in malis ſemp amicus nõ dicitur x
rus:quia dum adhibet curam in moꝛibus etiam ad im /
moꝛtalitatem poꝛdinat. Qui vero ꝓ tempoꝛe perituro⸗
rum longitudinẽ cõſulit amicus eſt tempoꝛis: et nõ p⸗/
manebit ſi nubilum tempoꝛa paterẽtur. Minc dicitur.
Eſt amicus ſcom tempus ſuum:et non permanebit in
tempoꝛe tribulationis.Amicus igitur tempoꝛum in hoe
tempoꝛe deuitentur: ne foꝛte ad eternitatem beatiſicam
atempoꝛe infelici puenire nõ ſinat. Tempoꝛales amici
ad eterna ire retardant: et multo impedimento fiunt:
ne celeſtia capiamus. Quoꝛum vox de humo et coꝛ ter/
rena inſultat: neſcit cõſulere pꝛo eternis. Nec quis da/⸗
bit alteri cõſilium: qð pꝛo ſeipo nõ accipit. Et ſixerbo di
cet:cõtrarium oſtendit operibus. Operum autẽ muta⸗
tiua fit in hominibus amicicca.
Caapitulum XI 2
Miqua plyreſeoꝛũ generatio non recipiatur ad
i amiciciaʒ. DHominus enim iubet imo pꝛohibet
qui nouit iniquam. Interpꝛetant᷑ enim plxre⸗
ſei ſeparati ſiue diſſeminati. Elnit amicicia nõ ſeparat.

Heparati atq; diſſemnati od amiciciam nõ cõueniunt.

Et q;ʒuis poſſit vtrunq; in lonã partem reflecti.nos ve/⸗
ro cogimur omnino in malam:pꝛo eoꝙ repꝛobatus eſt
homo.cuius nominis agi interpꝛetatio. Separati cuʒ
quibus amicicie nõ tractande ſunt omnes quia religio
ne chꝛiſtiana receſſerunt et apoſtatauerunt a fide.in o/⸗
mnibus eſt inutilis factuſ. Salomon dicit. Homo apo
ſiata vir inutilis graditur oꝛe puerſo annuit oculis ſte/⸗
rit pede digito loquitur. pꝛauo coꝛde machinatur malũ:
et in omm tempoꝛe iurgia ſeminat. Huic exemplo veni
et perditio ſus.et ſubito cõteretur:nec habebitvltra me
cneinan Separatus a fide chajſtiane religionis: nihil
nobiſcum debet habere cõmerci. Deceſſit in cõtrariam
partem qui fidei abrenunciauit chꝛiſtifere:repudiauit ⁊
chꝛiſtum amicicia iterum repudiat ipm. Separatuea
chꝛiſtianis ſolus nõ man ſit:ergo ad aduerſos acceſſit.

tholica errauerunt:nulli ſeruabũt debitam fidẽ/Suũn
ſeparati apoſtate ꝓfeſſionum. um quibus velut cum

Aduerſacijs amicus nobis inimicis erit. Quia fide co⸗

1—

quintuſdecimus

falſarijs amicicia denegetur. quoni ipſi doo bominibus
ſibimet amiciciam negauerunt.et maledictioni ſubia⸗

cent niſi ſpe coꝛrectiomis et cõuerſionis ommino ineui

tabile participiũ habent ad eos:vt etiam aue nõ offera⸗

tur eEaaeiie qui actioni ſcripturarum intel-
lectu diuiduntur:finxerũt tales ſectas ⁊ ſecti ſunt. Se
ꝓarabantur malicio ſi in veteri teſtamẽto.donec adeſſet

purgatio legalis:manebantq; ſepe foꝛis domos et extra

caſtra. Mοοde quos ſepat ommno amicicia recti non
ſunt donec iuſticia chꝛiſtiana iudicet eſſe purgatos:cum
quibus amicicaa ſit ferenda Geparati appellant᷑ omni

bus moꝛibus ſingularibo incedentes:qui nõ verentur
perturbare moꝛes publicos et pꝛobatos. Qui etiam ꝓ⸗
pter aliquod inſigne virtutis.aut ſcientie quam habere
ſe credunt.abalnjs recte viuentibus intentione/cõuer⸗
ſatione moꝛibo ſeparant᷑: viciſſitudinẽ amicabilem non
merentur:ſeparati enim ſunt.Omnes vera ſapati ſunt
inequales et impares:etenim ab equalitate atq; parili⸗
tate receſſerũt.¶ ſeparatis igitur omnino exꝑcdit ſeꝑa⸗
rari:nec amiciciam fieri ad eoſdemAſpeni et ꝓbatũ eſt:
ꝙ pꝛopter aurum et argentũ homo ab homine ꝓpinquo

vel remoto ſeiungitur:ſepatur ſepe ꝓpter rem vilem e⸗

tiam et turgem. Et magis dilexit irrationabilbo et in /
ſenſibiliba atq; turpibus aſſiſti:qᷓ; reſeruare cum homi⸗
ne iuſtum fedus. Multi ſunt vniti ſub tecto:amimo au
tem ſeparati ſunt. Oſtenderũt pleriq; magnã vnionẽ
verbis: intentione diuidebantur. Sed de intimis quis
iudicabitur: Amicicia in credulitate ꝑagitur. Quomõ
fiet amicicia fſiſi qari ſſẽ ccẽdam.et alter amari ſe cre
dat: Quid mihi de intimis iudicare ſi ſeparatus aut v⸗
nitus: Quis introſpexit hominũ viſcera: Interioꝛa qͥs
nouit:Libet quod dicitur:ſed regulam infallibilem ad⸗
uerte vniti et ſeparati· Amicus eſt alter amicꝰ ſicut qui/
dam interrogatus.quid tibi eſt amicus reſpondiſſe ferf᷑:
lter ego· Si afnicus alter tuus eſt:munq; allegabit ex·
cuſatõnes in petitis.in erumnis.in lawꝛibus.in tribu⸗
lationibus pariter ſuſtinendis: ſicut tu cõtra teißm nõ
allegabis. Quem videris inuenire ad iſta ſuffugia ercu
ſationes inquirere.letanter nõ exponere coꝛpus et res:
ſeparatus eſt animo.amiciciã ſoluʒ verbis amoꝛe velo⸗
pere nõ fouebit.Erxpedit omnino cum ſeparatis nõ ami
cari:et amicatum ſeparatum fieri. Huius enim inſolu⸗
bilis eſt ratio.quia melius eſt nõ conſidereqᷓ; woſt cõſi
dentiam decipi. Multi ſexe amici multa fecerunt ꝑicu⸗
Ia nõ timuerũt.releuari credebant ſi affuiſſet oppꝛeſſio

tempoꝛe vero quo amicicia per opa debuit clareſcere ſa .

luit.et indigenti melius fuiſſet ꝓuiſum:ſi talem nõ
buiſſent amicum. loꝛaginẽ veſperationis paraui⸗
amico in neceſſitate defecit iuiſit dminuſ multo mi
raculo ab egiptijs iſraelitas:pꝛo eo ꝙ quis eſſent inea⸗
dem regione.religione wero et cultu ſeparati erãt. ne
quiter igitur ſepatis recede:amiciciam nõ cõiungas diſ
iungeq; cõiunctam. Cum diſſeminatis expedit idema⸗
gere. Siſſeminati diſperſi ſunt in omnem vanitatẽ at⸗/
q; vanam doctrinã:quoꝛum amiciciã opoꝛtet neceſſario
euitare.qusniã qu ad ſeipᷣm nõ colligatur:munq; col/
ligabitur aut colligabitur ad amicu m. Diſſeminat ad
ſe conueniet nemini· Collectus ad ſe:onera iuſte poꝛta/
bit amici. òM
apitulum XII —
Hꝛüum vero qui ſignantur in aradio. qui de nu⸗
e mero male ſobplis fuit:ab nbicie iubemur al
ꝗq q; pᷣmonemur auerti. Aradij xonentes conſi
lium aut deſcendentes feſtinaũter interpꝛẽ de⸗
ptem̃ bominum genera deponunt male cõſilium. lij qᷣ

„— .

4

4 daudire cõtemnunt cõ ſilium. alij qui audiunt ⁊ abijciũt

.1.
An n. d r-, . SH.

—
—
—

inidig
iſübi
bineti⸗
oſfen
nintel
aleſſler
Aerun
ihon
doitum
ommni
Erenr
ellamo⸗
nhabee
ecoͤber⸗
emnon
Atiſunt
parili
I
aneſ
Pinguo
1Memen
libpetin⸗
lumotpi
anumoe
hävnions
imisquis
Olomno
un ſeae
g auty/
rioracs
DAemadt
ſcutapin
ndiſeſerk⸗
Negabtter,
Bintrih⸗
winn
ffugiren
nam
morewlo⸗
Ntononni
niminto
runt ga/
topreſo⸗
reſcepel
em o

ltomi
ſentinea⸗
erit Ane
fongesd
ir iene
Mnitatet/
ntteſino
unch
mminn

de iuſticia chꝛiſtiana

., .* . „ . ☛
aliſqui ſubito et impꝛouiſe cõſulunt petentibus.conſi⸗/
lia deponuntaalij qui ob rem cõſilium poꝛrigunt/alij qui
perperam cõſuluntaſij qui bonum alioꝛuʒ cõſi lium par⸗
tendanefeen in vt nõ ſiat eune Aurtörennu
audire cõſilium falli nõ poſſunt. qdð ſollus dei eſt ꝑ natu
ram.et cõſirmatoꝛum per gratiam:ꝙ ſolum in ſuperis
agitur.aut cum a viantibus deus illuxit. et inui ſibili lu⸗
ce inuiſibilẽ pfudit ammã tato certitudinis argumẽto:
vt omne dubium ſit amotum. Quod pauaoſſimis da⸗
tum legit ur llis ſũccedunt aliqu excellere intellectua⸗
k lumine.etlveritatiſtotius ſplendere fulgoꝛibus:vt nõ
indigentes ſibi ſolis appareant. Qubus vt ſopoꝛe pꝛeſ⸗
ſis euenit qui vident in ſomno lumen ſolis. fulgenteʒ
meridianam lucem: et ꝑambulare multa loca tramnte
recto. Qui cum euigilauerint aut in pfunda nocte:aut
ceto obſcuriſſima doꝛmiunt. Hi ſunt deponentes conſi⸗

lium. qui audire penitus nolunt: ſibi omnes ſufficien⸗

tias aſſcribentes /E tſepe nõnulli reperti ſunt atq; repe⸗

riuntur qui ſe cognoſcunt indigere cõſilio et inſufficiẽ/⸗

tiam autumant qua pꝛemuntur. ſed quia penitus repu⸗
tari inter homines wlunt.cõſiliuʒ nõ petendo deponũt
ne inferioꝛes his quos cõſulunt eſſevideantur vt eoipo
aliquid eſſe appareant.cũ alioꝛuʒ cõcilia nõ ꝑtractant ſa
pientes in eo videri ſe credunt:quo alioꝛum cõſilia re⸗
fugiunt. Mi penitus ad amiciciã nõ uerantur. qui in p
pꝛia virtute cõfidunt aut alioꝛum cõſilia ſpernendo de⸗
onunt:de quibus ꝑ Elaiam dicitur. Ve ſilij deſertoꝛeſ
ait dñs.vt faceretis cõſinum et nõ ex me.⁊ oꝛdiremini
tela nõ ꝑ ſpiritum meum:vt adderetis peccatũ ſuꝑ pec⸗
catum.Qui ambulatisvt deſcendatis in egiptum: os
meum nõ interrogaſtis. Os enim dominieſt quicu nq;
nouit dei ſcientiam et verĩtatẽ agendoꝛum. et poteſt et

rum verius q; in lege hominũ. Multi vero legem deio⸗
mnino audire cõtemnunt. Cõtra qs cacharias clamat.
Poſuerunt coꝛ ſuum vt adamante:ne audirent legem
Et ꝑ ſalomonẽ ſapientia dicit Deſperiſtis omne con⸗
ſilium meum:et increpationes meas neglexiſtis. Ego
quoq; in interitu veſtro ride:et ſubſannabo cumxobis
quod timebatis aduenerit. Cõtemptoꝛes ergo cõſilio⸗
rum: ſibĩis parauerũt ruinam. Eum ruinoſis aſciſci
aut anncicia cõtrahi velle:ruere eſt cum ruentibo/i
iunt. Audiuit ſanum et ſenio

ſcit pꝛeſtare conſiliũ:a quo eſi anteqᷓ; fiat aliquid requi⸗
rendum Ynieg⸗ dieſt cõſilum agendoꝛuũ et cauendo⸗

ti audiunt cõſilium et abici
rum cõſilium. robvam rex filius ſalomonis regis:ꝙ mi⸗
te dulciter et leniter reſronderet populo alleuiari peten
ti. Qui eoꝛum cõtempſit conſilium. adixrens puerſo
infelici cõcilio iuuenuʒ:vnde ſecuta eſt diuiſio regni ſui
Que quãuis deberet merito paterni delicti. potuiſſet ſi⸗
ſti oꝛdinatione ſane cõſilij. Hultis e nim malis obuiãt

conſilia ſana. Et ruptis habenis:incõſultea bona non w⸗

—

niunt auũt ruunt.Audiuerũt multi con ſilia ꝓphetarum
et de poſuerunt:id ſolum agentes ad quod ad vwolunta⸗
tis impetu ferebantur. Elt in regum volumme legimuſ
reges iſrael et hieruſalem cõgregati atq; parati ad pꝛe⸗
lium. ꝓpletam quendam miceam nomine iuſtũ et ſan
ctum ꝓ cõcilio ꝓphetice viſionis interrogauerunt. Qui
adiuratus reſpondit eis pꝛout acceperat a dominoverita
tem. Yõi vero a ꝓpꝛio impetu agitati alioꝛum ſuffulticõ
ſilijs cõtra ꝓplxte cõſilium quo decreuerant aſcenderũt
ſuſtinentes exinde quomodo ꝓpſxta pᷣdixerat ante con⸗
flictum. Non igitur ſunt hi ad amicicdam euocandi: ma
gis vero ſunt reſpuendi qui conſilia ſana deponũt. Ami
cicia vero ipſa pceſſus cautos inquirens ſemp conſilia⸗
tiua eſt et ſana cõſilia querit. et ad inuicem còſiliatiuos
amcos.vt vnus ad alio conſilia querat:vt cautioꝛ in o⸗

O= ⸗e. = T r . he⸗

ORD) . ( —
— „—☚ — - - r— *» 221

lvꝛibus parta gratiſſime gratis amicis

mnibus ambulet et alter alteri conſulat ſi pꝛeeſt conſu
lendi virtute. Si wro in erogando conſilio deficit. in⸗
quirat ab alio vt amico fidenter et examoꝛe petenti cõ⸗

ſilium in fide atq; amoꝛe conſulendo reſpondeat. :09

inde conſiliũ deponentes carent amicandi virtute. De⸗
ponunt quidam cõſilium videlicet irrogando petentib⸗
ſed conſiliũ alijs inferendo deponere eo vicium eſt. atq;
deponentes vicioſi reddunt᷑ ꝙ faciliter et impꝛouiſe de⸗
ponunt.Nõ enim expedit impꝛouiſe mferre con ſilia vbi
ponderoſa res agitur:maxime his qui nõ habent certaz
ſcientiam aut expertam negocioꝛũ et agibilium /Tales
ſunt qui conſilia impꝛouiſe cõferunt quales canes in in
certum latrantes. aut aues ad incerta volantes. ſiue a⸗
ues nutrite iuxta humanas voces: que aliqua humana
Verba er audiendi frequentia didicerunt nò intelligen⸗
tes cum ꝓferunt. Conſulto: impꝛouidus ruina eſ po⸗
puli:magis vero qamici ſi in ipo conſidit. Qui ſubito coͤ/
ſulit in re dubia:filio pympus aut amẽs eſt. Multi ſubi
to dederunt ad interrogata conſilium: ne ſupſedentes
haberentur ignari. Quos cenodoxia in loquẽdo deludit
nunq; dominati ſunt vrrw. Poſſent multi ſana pᷣſtare
con ſilia ſi pꝛeuidiſſent. et ſubita reſponſio indurit erro⸗
rem:parauit atq; piculum. Non ommbus ſcientia eto⸗
mnium memoꝛia ſuppetere cõſueuit ex timplo. Quib
ſapientius aſſcriberetur ignoꝛantid allegare aut tempuſ
pꝛouiſionis:qᷓ; verbum ꝓferre incaſſum. Vnde ſcriptuʒ
eſt. Anteqᷓ; loqᷓris diſce. Et alibi. Ne temere q̃d loquarii
Subuer ſio audientium: non deliberatum conſilium.
Oelius enim eſt et amicicia tutioꝛ amicuʒ habere igno
rantem et digitum apponentẽ oꝛi ſuo ſuper his que nõ
nouit:qᷓ; qui impoꝛtune conſi ulit et ab ignoꝛantia tem⸗
poꝛanea ſiue a ſemper inſita detinetur· Non omnüü eſt
inferre conſilium:ſed plurium eſt indigere. A talibo ta⸗
liter cõſilia deponentibo caueat:qui anncus querit eſſe
ſecurus. Merces fecit conſilig multa deponere:interdũ
wro non paucioꝛa puertere. Mercennarius conſiliarꝰ
nunqᷓ; erit fſidus amicus:aſpicit ſemper ad manum cu⸗
pidus oculus eius. Mamus vacua munere vacua ride
bit ſepe conſilio aut repoꝛtabit impertinens:plena veͤ⸗
ro dabit conſulenti materiaʒ conſulendi.et non ad ami⸗
cum conſilium ſed ad datum. Amicicia hoc ꝓpꝛium ha⸗
bet vt nõ ſolum de rebus ſed de viſceribus wlit amico
ſeruire:quod fit dum amico conſulendo ſeruitur: et hoc
excepto ꝙ anucus verus nollet amicum abaliqua indi⸗

gentia pꝛemi.De nobilibus tamẽ cum obſequitur vl⸗

let habere materiam obſequendi. Nulla dona nobilioꝛa
qᷓ ſapientie verba ſiue conſilia:que ab animi virtute p⸗
cedunt. Que dona deturpat:qui ob rem amiciciam cõ⸗
ſiliaq; deponit. Et ſi congruum in terduʒz noſcit᷑ ab alijs
quippiam expefere pꝛo conſilio: nunq; tamen dignũ ge
ritur in amico. Honeſtius in amicis reruʒ pꝑmutatio a

inuicem toleratur qᷓ; con ſilioꝛũ venditio: que nunqᷓ; 5j

terq;ᷓ inbhoneſte agitur. Si a dilecta et pia matre ommũ
natura pᷣcondita inſit alicui beneficiũ atq; ſcientia cõſu⸗
lendi.omnino queſitus gratis cõſulat et non vendar.
Si vwrro a ſtudio multo tẽpoꝛe conquiſito expen ſis at⸗

q; ſudoꝛibus licite wnditur:qð eſt expẽ ſis lalvꝛibus at⸗

qʒ ſudoꝛibus acquiſitũ:amico autem nunqᷓ;. NHam lvc li

citum eſt ſcientie atq; labꝛis acquiſiuiſſe amicos:quib⸗

gratis ſe donat generoſa voluntas. Mꝛoinde qui vena⸗
liter deponit dando conſilia: ab amicicia ſecludat᷑.Gꝛa⸗

tis accepta gratis dare iunbemura iuſticia chꝛiſtiqana: la⸗

Cor- ſu dn *. †

C- r Arn —

—e

. unt quidam
pperam cõſilia eponentes:qui amfractuoſe querenti⸗

bus õ moꝛe amfractuoſis greſſib

incedunt:conſilia infauſta emittunt.dolum ſenper ad⸗
3

— ſDR

uerſus quempiã in concilijs includentes. Hoc fecerũt E ſcimus:cũ abimpꝛobis bonoꝛũ cõſilia diminuunk.·
filij iacob volentes vlciſci de ſichimitis. dederuͦt cociliũ (Confungitur reſpublica ſi pꝛo ipſa vexillum veritatis ĩ⸗ .

circũciſionis et eis amicari ex animo videbãtur. imo ꝑ ffectitur: aut ipſa veritas tremefacta in hominibus pꝛee
nupcias arcioꝛa federa contractare: quo facto.irruerũt regnante nequicia non loquitur aut tremula ligua ba
ſuper eos toꝛquẽte doloꝛe circumciſionis:et quos colu butit. Sed peioꝛ vſq;quaq; cõditio.cum ſanũ eluceſcit
erüt · in oꝛe gladij occiderũt.Cõtra quos et ꝓpter quod cõcilium et abrogatur poteſtate maloꝛũ quo abrogato
ſanctus patriarcha iacob cum filijs benediceret poſitus ſtatuitur quod eſt malum. Euenit plerunq; ut conſiliiũ
in egipto dixit. Symneon et leui vaſa iniquitatis bella/ eponat con ſiliũ et ſapiens ſtultum:vt ſtultus ſapiens
tia:in concilium eoꝛum non veniat amma mea. SDem⸗ reputetur. Depoſuerunt potentes infenoꝛum conſilia/
per enim perperam conſulunt qui pꝛodere voluntHMoc quibus nihil irrepꝛehenſibile comꝑetebat:aut ea nihi⸗
per ſimile etiam funeſtum conſilium aman edit regi lopendẽtes aut ſuffultivrecundia ſi tenerẽt cõſilia deie .
aſſuero. vt omnes iudervno pariter die interficerentur ctoꝛum aut exiſtimantes ꝙ quibus veeſt facultas et ap⸗
ob inuidiã et indingnationem ammi. quam aduerſus paratus exterioꝛ ꝙ etiã deſit ratio interlucẽs/ ſed pꝛius
anteſe non inclinantẽ cõceperat mardocheum: quäuis eſſet examinanda quam dicerentur concilia plebeioꝛũ
diuina bonitas eius diſſiparet con ſilium/Sepe cõſiliũ Oulti emulatoꝛes agitate ab ipſa rabie inuidedi conatt
mwil ον̈ιιο iniquů pꝛomit: qui ab ipietate amim detinetur. Unde ſunt deponere eoꝛum cõſilia:quibus reipublica ſiue ci⸗
ſalomon dicit. Elir impius lactat amicum ſuum:et du⸗ uitas queq; tuta manſiſſet. Rerhoꝛrebant enim tales
cit eum per viam nõ bonam. Infimtus eſt enim unpi⸗ ſupꝛa ſe illoꝛum exaltationem fieri quoꝛum firma tene⸗
oꝛum numerus.qui conſulendo dulciter. nequiter ami rentur ſi felx ſequeretur euentus.Qui vero alios ĩani⸗
cum decipiũt:et rationibo oꝛnant cõſilia vt fideliavide⸗ ter anticipare concertant libidine apparendi: ab ipſa de⸗
antur. aquibus dificile atq; raro cauet: vu moꝛe mater fſicientes potentia qua necvirtus ſuppetit cõſulendiaiu⸗
ni lactis in pueri oꝛe tranſfunditur. Et iterum dicitur. ſtoꝛum atq; veroꝛum ſubdole nutuntur conſilia depꝛa⸗
Conſilia impioꝛũ fraudulenta. Erumpit in ila quige⸗ uare: timentes abiectioꝛes fieri quo amplius alioꝛum
rit in animo fraudem et decipit conſulendo quemvocat cõſilia in republica refulgerent. Et alioꝛum fulgoꝛ cecat
amicum: qui fert animũ viꝑereũ. Et vir iiquus decipit oculos illoꝛum qui fulgere appetunt et nõ poſſunt:ſeu
amicum ſuum: vnde in eccleſiaſtico dicitur. cõciliario nequiter poſſint. Er hoc eni in publicis conſilijs atq; pꝛi
malo ſerua animã tuam: pꝛius ſcito que ſit illius neceſ uatis oꝛte ſũt rixe ſeditiones ſecte.bella ciuilia.ciuitatũ
ſitas. Malus conciliarius aut inſidelitati aut ignoꝛätie deſtructiones. emulationes ciuium laga reipublice inſa
ſubiacet. Malus conſiliarius humanus dyabolus. qui nabilis irremediabiliſq; kacnra Hienine ucrcuor
ſemper dum conſulit wnenum infundit. Interroga / ſunt pꝛo placito rerum abijciuntur et tanta ſepe pertins
thoplaſtos. vt tibi huius anuncient veritatem: ſupqs cia detinentur. vt potius velint cum pereuntibus tolera
fraudulento concilio moꝛtis induxit imperium. onſi⸗ re iacturam:q; patiantur alios anteferri.Pꝛoinde ad a⸗
liarius vero malus ad pericula exponit amicum. onci⸗ miciciam nulla ratione ꝑueniant:qui alioꝛum cõſilia re
liarius malus in ſeipſo lapſus ad nullum manſit ere⸗ cte deponunt · Qin weris cõcilijs quomodolibet aduerſa
ctus: felicitatẽ ſe dixit habere ſi viſibiliter atq; ĩuiſibili tur velut peſtis coꝛrupens in amicicia refutetur etiam ſi
ter habeat infelices. Sed quis cauebit. Subiunge an⸗ tibi ſane cõſuleret:alijs veris cõſilijs factus hoſtis. e⸗
teqᷓ; amiciciam copules: id quod ſapientia dicit. Prius mo enim veritatis amicus et inimicus exiſtit: ad alterꝗꝭ
ſcito que ſit illius neceſſitas. Si ad amiciciam mali ho omnino partem opoꝛtet affigi.Nemo veritatem et falſi
minis aut cuiuſcunq; nouiter fueris requiſitus: vide tatem ſimul habebit amicas:reliquã illarum erpedit res
pꝛius qua cauſa mouetur amiciciam copulare: qua pꝛe/ udiare libello AYgitur in homiĩe qui tibi bonus alijs ma
cognita coniunge ſiue deuita:ſi tu vero queſieris:cauſãa lus exiſtt amiciciaʒ nõ requires fſoꝛte captato tempoe
pꝛeſt ringe tuam ineuitabilem aut leuem. Motus ad a⸗ tibi etiam ꝑedicam ponet:et ſi nunq; tibi.tamẽ noueris
liquid er leui cauſa.leuẽ animũ monſtrat. Qui autem amicum eſſe hominis et nõ veri.Nõ enim ad amiciciam
ineuitabiliter ſtringit et quadrigam damnoꝛum trahit colligandus eſt homo:qui tibi et nõ wri xoluerit eſſe a/
a tergo abſq; pꝛobatione tamen non amicicia ſed quedã micus/ QAiedam atia mmala Foõminũ natio in iſta aradio
cõuerſatio pꝛo tempoꝛe permittatur. Nũquam malus deſignatur. Dicuntur aradij deſcendentes feſtinanter
conſiliarius eſt aſciſcendus amicus. Proinde conſilia Deſcenſus vt plurimũ in ſcriptura vicium ſonat.vt cre
perperã deponẽtes:in amicicia ceuitentur vt demones. · gamusa ſenſu coꝛpoꝛeo qui ſemper ad inferioꝛes gradꝰ
Capitulum XIIII .atc; partee attenditur:deſcenſum mentis in his potiuſ
AVlnt et nonnulli qui conſilia bona pꝛolata in iu inquiramus. Deſcendere id dixerim defectum melioꝛũ
. 2 . 6 rr-n --, ſ Qicio pꝛo republica ſiue p re pꝛiuata cõtenden⸗ ad lpnalet bonoꝛum ad mala ꝓcliuum. Qui vero feſtini⸗
. - o deponunt: eiſq; aduerſantur verbis. factiſqʒ ter deſcendunt a ratione:a virtute in vicium feſtine pſi
N. ſubuertunt:alioſq; ad ſubuertenda ſubmittunt: quoꝛũn liunt.ld malum irretardato gradu deſcendunt. s veri /
conditio eo periculoſioꝛ noſcitur.quo pᷣterquam ꝓpꝛiã tate in falſitatem faciliter inclinãtur: qui cõtinue in ru/
omnem ſubſtantiam deſtruunt: qui rempublicam pꝛo⸗ moꝛem falſum opinione nequã deſcendunt. Oun rela /
qua et in qua conſulunt non amant ſed ꝓpꝛiam firmare toꝛibus facile atq; feſtine relationib credunt. ab amici⸗
ſententiã certãt. Quid periculi quidue damni eueniat cia fiunt omnino anathema.Caret honeſta atq; lauda-
ab eis in cura non agitur:dũmodo eoꝛum firmetur cõ/ bilis amicicia feſtinatione ad malum.et relat iones que
cilium et alterũ deſtruatur. In hoc mercãtur vmbrati⸗ poſſunt illaʒ adimere longe pellit:nec leuiter pꝛeſtat au⸗
cam gloꝛiam. ꝙ eoꝛum alijs ſunt pꝛelata conſilia. Etcj res relationibus diuerſoꝛũ.quod eſt totale amicicie de ⸗
plura ſubuerterunt:per amplius ex tollũtur. Et pꝛout trimentum atq;venenum.

ſi aduerſarijs dediſſent bello conflictum:ſic in fauſte le⸗ Capitulum XV

. , —— — :. . — 7 . „ . . . .. „ . . rhe
tantur · ſi bnnoꝛum cinium conſilia diruerũt:qui pꝛius Aſharitiri ſignificant puerſam hbominum ſobv &
mouent verlvꝛum bella ciullia. quam armis aggrediant ſ[ Iema

amicicia penitus diuertenda. Anterpꝛe
ad hoſies quos ex ſubuerſione cõſilioꝛũ ſuꝑ eos fecerũt tantur enim lane. Lane a laniando victe ferun/
ſeꝑe victoꝛes/Et munera mala in republica eueniſſe co⸗ turꝙ a doꝛ ſo ſeu coꝛõꝛe ſuper quo natura pꝛoduxerat.

4 lwS α —e..

NR wEre —] —oR

2õ
2 R

— ——————ʒ—J — ——— — —8-

— — ⸗,— ò — —.—

nt,
tisi
Spe
Aba
ceſit
NGte.
Dens
nſla
nihie
de
etepe
-
beiori
Conatr
ihegi⸗
naleg
tene⸗
Sianit
aN
enciaut
adpee⸗
Aliorum
gorcecat
untſen
duni
Ciutati
le inſa
Mot
weing.
StNen
eA
(Snige
Kaduerſe
wetumnf
vſts Mer
ad alens
m etfuiſ
aſkitret
Salgom
btempee
enolers
Amiccam
ent eſee/
rR
ſtinunter
t vtete
togtuc⸗
meicei
tofeſtini
ſſinepf
nt4ren
venntu/
Entin
gbonmidt
ſchlnu
ſonesce
nſtruu
ſiuue

de iuſticin chꝛſſtiana

dilaniate ate; diuulſe ſunt: pꝛopter quod neceſſario in
Partem malam interpꝛetationeʒ reflectentes ꝓpter re⸗
peobatum hominẽ ſeu populum ab amicicia populi ſan
cti di eos intelligimꝰ.qui auulſi ſunt a doꝛſo cõdite na⸗
ture ſenſibiliter ac inſenſibiſiter ſe oꝛnantes varijs colo
ribus F gee en oblli ginctorio tinguntur vt
milla ſit lauandi acrimonia qua lauentur Quauis eni
natura coꝛrupta ſu Tinnontoczramndenpehn 7 ſemn
Per nos verberet in hac valle miſerie in quam ſic piecti
ſumustamen cõdita natura extincta nõ eſt. ex cuius bo
mitate penitus nati ſumus.a qua ꝓpꝛia voluntate nõ de
beremus laniari moꝛibuſq; ent in membꝛis no
ſtris militet natura coꝛrupta/ Se uidam atq; pluri⸗
mi velut lane a coꝛpoꝛe ouium inſen ſtbiliter pꝓ parte la⸗
narum auferuntur:ſic quoq; a demonibus atq; vicijs in
ſenſibiliter ſe pmittunt. Quot ſunt: Innumerabilis
eſt multitudo bominum a mulierũ qui lane ſunt hoſtis
antiqui.quos ipᷣe violento tractu dilamauit a doꝛſo mi⸗
tis et ouine nature: et eos malo artificio lanificandi in
multam enoꝛmitatẽ diſtrarit. Ele omnibus qui dialoli
co lanificio ſunt ſi nectſt inguntur ſepe coloꝛe tethꝛo
inuidie: vt videlicet pena ſit eis alioꝛum videre felicia.
Tinguntur flammeo coloꝛe iracundie: vt vſq; ad ex⸗
tinctionem in alios inardeſcant erfunduntur ſepe
ſanguineo: vt etiam feſtinent effundere ſanguinem.

Immerguntur coloꝛe celeſti vt ab impoꝛtabili ſu perbia

aue falſo appetitu homines facit eſſe celeſies:et wlut ce
lum omnibus ita vlint mali tincti omnibus ſuperferri

Alſ coloꝛe albantur: nõ ad puritateʒ. ſed ad abolitionẽ
omnium grr ari Eitiichiore multos infecit qin vi⸗
rent in putrida carnis actione. cum plus debito replen⸗

tur aut laſciuiter effundũtur. vt tauri ſupherbam male

lortationis Hecfis diuer ſitate coloꝛum rubꝛicauerit

hominũ coꝛda vt in veſtibus laneis monſtretur varie⸗
tas vani coꝛdis. Quem igitur videris vanitate atq; va

rietate coloꝛum depingi vanume U de iu⸗
dicare nõ dubites: perperam enim aguntu veſtimenta
multicoloꝛia in coꝛpoꝛibus affectantes et hieruſaleʒ in

typo repꝛehenditur. eo ꝙ ſumpſerit wſtimenta multico
loꝛia:et veſtita eis fuit pꝛeter domini voluntatẽ. Quid
tincte lanee varietate in felicium coloꝛumiad amiciciam
admittuntur. Quid homines varij malis cõſi uetudini⸗
bus tincti.ad quoꝛum lauamen nullavidetur valere in
duſtria:firmato cõſuetudinis moꝛe velut natura quadã
ad amiciciã requiruntur. Cur ſi wnire in amiciciam vo
lunt.non repelluntur er timplo. Cur eis Atplaudit leta
hominũ facies. Cur cum eis per viam cõſerta graditur
manu: Cur mutua obſequia ſiue cõuiuia inter eos qui⸗
bus indelebiliter adſit tine aloꝛum.quib R 08

Hnines maſi:quoꝛum moeibus cõherſansvt indumẽ
to ſe induit. Et pallium inboneſtatis efficitur ſocioma⸗

ops mutare pellem ſuam.et pardus varietates: vvs po

teritis benefacere cum didiceritis malum. Sed qð im⸗
poſſibile ſit bominibus:a diuina potentia nõ trahamus
Ommia enim quecunq;voluit fecit. Sed quouſq; noue
ris ſuper malis coloꝛibus tinctos per impotentiã diluẽ⸗
di diuinam illuxiſſe potentiaʒ. cui ad lauandum mihil re
ſiſtere poteſt:nõ iungas amiciciam que cum malis perti

nacibus eſſe nõ debet.
Capitulum xI
Lij nequã ſignantur in amat hxo filio chanaan:
a in cuius interpꝛetatione colligitur populus re⸗
pꝛobatus. Interpꝛetantur enim amatlvi popu
li peccantes wel indignantes rigidi.Alij nempe ſunt Pec⸗
cantes. Peccatoꝛes dicuntur:qui peccauerunt et ſubſti

terunt. Peccantesvero qui ad mala moꝛe fluminũ ſem

peer fluunt et mala malis adijcunt.quos nõ terret irre⸗

firmatus iniquus pꝛecipit vt natura/Aeda laſe ſiſt

lus homo.Pꝛopter quod coõᷣtra eos qui ꝓpꝛim niature
coloꝛem abiſciunt. aliſſh coloꝛibus tinguntur omnipo⸗
tens clamat. Nunquid auis diſcoloꝛ hereditas mea mi⸗
hi:nunquid auis tincta per totum:Oiſcoloꝛ pculdubi
dicitur qui ꝓpꝛio coloꝛe mutato alium impertinentem

aſſumpſit. VUnde ſubiecit. aut auis: ſqʒ malis coloꝛibus
tincta per totum. A ꝓpꝛio nanq; coloꝛe nature create at⸗

q; decẽtis virtutis ꝑmutant coloꝛes:qui a dialbulo ſunt

lane diuelte.Pꝛoinde tu qui in hc mundo ſub timoꝛi⸗
bus degis non ineas amicicie fedus cum his de qui⸗

bus cõqueritur qui nouit omnia deus. qt duitalitertin
cti ſunt malis:vt omnino impermutabilis ſint tinctu⸗
ra. Inquit alibi per ꝓphetã omnipotens. Si poteſt ethi

—O-1 Ar õõ Nnsr

Toer α* Ma . „L1 ſ C „-ſ. .Oé
C-— ſrrn rs

mediabilis pena gelxnne. amoꝛ ſuperne patrie nõ refre⸗
nat:rat ionabilis oꝛdo iuſticie nõ deterret. nec trahutur
amoꝛe ſocietatis honeſte nec pudoꝛe pfunduntur in li⸗
bello maloꝝ aſſcribi. Effluũt defluũt ⁊ ꝓfluũt ⁊ nõ re⸗
fluũt vmbꝛoſis reb ſatiari qᷓrentes:qͥs male agẽdi acce
dit iterũ rabieſ. Et q;;uis quadoq; videat adeſſe ſatietas
ex quadam impotentia plus agendi nõ tamẽ eſt coꝛecta

voluntas que ſtatim pficit malum dum reſurgit.in mẽ
beis nefanda facultas qui ab omni amicicia ſunt ſepan⸗

di:et ſi credunt amiciciam copulaſſe falluntur. Acꝑ hoc
aliquali diſſertione opus eſt vt pateat his qui de amici⸗

cie natura noticiam querunt. ſi agi poteſt inter peccan⸗
tes et peccantes. ſi inter peccantes et iuſtos. Et multi

quidem hinc argute multa locuta ſunt.aſſerentes ami

ciciam eſſe ſimilitudinẽ animoꝛũ:vt vnius finis inten⸗

tionem. Peccantes wro ſimiles ſunt his vnde amici⸗
cia ſine cunctatione agitur inter eos.ſed lumen verita⸗

tis nõ circumſulſit illos qui talia dixerunt: nec diuins
Qatq; chꝛiſtianam iuſticiam inſpexerunt. Quibus abſen⸗

tibus vlut pꝛeſentibus loquoꝛ. ꝙ aut neceſſariũ eſt a⸗
miciciam denegare omninoeſſe virtutem. wel ſivirtu⸗
tem ipᷣam dicimus:inter peccãtes eſſe poſſe omnino ne

gabimus. Clirtutem eſſe veram amiciciam nullus vere

ſapientium eſſe aliquãdo: ſi quis negaret eſſe virtutẽ
altioꝛi ſcientia vinceretur.lliqui autẽ opinati ſunt eſſe

quid indifferens ad cõuertibile. bonum et malum p wo⸗

luntate illam habentium. Sed his veritas amicicie nõ
eluxit et ratione veriſſima refalluntur: malum wro nuil
lus hominũ auſus fuit amiciciam nominare. Sed oẽg
hos opoꝛteret refellere:noſtrũq; aſſerere veritatemHBo⸗
num eſſe amiciciam ſua oꝛigo declarat a condita natura
nõ enim a coꝛrupta inſurgit. A cõdita natura nõ viciata

nunq; niſi bonum ꝓcedit atq; pꝛoceſſit. Alioquin cogere

mur infamare creatoꝛem et creaturam:et ſcriptura di⸗
uimam aſſeuerare mendoſam.
us cuncta inuiſibiliter viſibiliter: et erant valde tvns.

Inaint enim. Vidit de⸗
Vbi laudare neq; vituperare poſſumus materialemire

rum cauſam. Mò enim erat materialis cauſa: qᷣ philo⸗

ſophantes pꝛeterijt. Nam creauit deus omnia er nihilo

. Et bonus creatoꝛ quem vt manichei negare non wſſu

mus nec vobemus lona cuncta creauit: igitur vnũ eſi
amicicia: Et omnes cauſe oꝛiginales quas ſupꝛa pꝛetni

limus pᷣoſtendunt amiciciã eſſe wnum. ſed multa ſunt

lvna etiam lapides et ligna et his ſimilia: vnum auteʒ
amicicie ſupergreditur coꝛpoꝛalia et ſenſibilia lona. Eſit —

enim bonum animoꝛũ et moꝛum agibilium: ſine quibꝰ
Hſitica vita et chꝛiſniana cuncta 10 agitur. Sed mul
ta ſunt bvna inuiſubilium animo:ũ archagibilil morß:

— F

AO„

— .
μ☚22 2

—
112 0α.

₰△

. aee

Aiber quuintuſdecimus

que velle numerare iret in longum. Sec bonumamici /
cie vt audacter affrmẽ. dicam bonuʒ imo virtutis. ino)

tonmm que virtus eſt animoꝛum et agibiliũ moꝛum e⸗
terno regi acceptum: ſine quo adinuicem animi no re⸗
feruntur.et cõfunditur tota moꝛtalitas et ſine quo etiã
acceptus deo nemo fieri poteſt. Elirtus igitun eſt amici/⸗
cia vera:que nõ ſolum inter homines. ſed inter hominel
et deum trahi poteſt. Inquit enim iacobus in canonica
ſua. Credidit abꝛaam deo.et reputatũ eſt ei ad iuſticiam
et amicus dei appellatus eſt. Et iudith octauo legitur.
Abꝛaam pꝛobatus:amicus dei factus eſt. Mec quis au⸗
tumet ꝙ vocabulum amicicie velim appellare virtutem /
nullum enim vocabulum virtus: ſed wram amncici“
am dico eſſe virtutem. Nam luce clarius bommibus in
tellectu patet: deum nech; in wteri neq; in nouo teſta/
mento pcepiſſe niſi virtute. Et q;ins crude noſtre ima⸗
ginationi repugnet abſonũq; videatur: nihilominus ta
men eſſe qð pꝛecipit virtus eſt:virtuſq; feciſſe. Ypſe ſi⸗
quidem pꝛecepit homines ad inuicem amcart dicens.
diliges amicum tuum. Quod pꝛeceptuʒ amicicia facit
et generat inter duos. um enim dicit diliges amicuʒz
tumm. intelligitur ꝙ amicus iam erat factus: aut ex pce

pto aut ex alio. Et qui diligere iubetur amicum: amicari
neceſſario cogitur. Et de ipo ſirmum ſtabit pꝛece ptum

vt etiam diligatur. Igitur diuinũ pꝛeceptũ clare intel·

lectum: amiciciam ſaltem duoꝛũ facit et generat/Ct in
euangelio hoc idem ſaluatoꝛ aſſeruit cum annex vt di⸗
ligeretur etiam inimicos. Et alibi cõi ult. Facite vobis
amicos de mamona iniquitatis. Et ſuos apoſtolus ap⸗
pellauit amicos. Mꝛoinde nullum indifferens ſub pᷣce⸗

pto diuino cõcluditur. et nihil a oτα⅝ chꝛiſto filio eius

niſi virtus Peramplius autem ſi cõtrarium amicicie
cõuincitur eſſe peccatum. erit amicicie virtus:et/pequa
li trutinando fit aſcenſus atq; deſcenſus.vt ꝓ quantoa⸗
micicie cõtrarium deſcendit in vicium. amicicia invirtu
tem aſſurgit:et qõ dicitur recõuertitur.Amicicie autem
cõtrarium nõ eſt indifferens ſcʒ nõ amicari: ſed odium

OYadium quidem ad homicidium ſpectat. Canonica di⸗

cit. Qui odit fratrẽ ſuum homicida eſt Igitur amicicia

.

put in ſe agiturvirt? viuifica eſt: quia qun 6 diligit mas —
net in mete ſ ſi aſpicimus mentis quaſſibet qua

litates:nõ omnis qualitas virtus.ſed illa que diuinam
perficit legem atq; pꝛeceptum.et inter homines guber⸗
natur iniuſticia illa moꝛalitas.ſine qaua non bene viuit
noſira moꝛtalitaſ. Jubet ſane iuſticia chꝛiſtiana vt inter

ſe viuant homines inculpate: q iuſie neri ne uit. niſi
amicicia copulet animoe RoN diſponat. Et ſi qui pi

m foꝛte htre le timoꝛe pterritus innocenter ſe geſſit
ad ꝓximuʒ:nõ impleuit iuſticiam ex amoꝛe.quo ſolo nõ.

timoꝛe pficitur. Nam qui timet vellet auferre iuſticiam
vt leſionem poſſit inferre.foꝛtaſſe ſi nõ ledit timoꝛe iu⸗
ſticie. tamẽ expedientia bona amico nõ cõtulit: ſiamici/
cia caret que omnia expedientia confert. Et ſi abuc ti⸗

moꝛe ſolo ggitatus cõferret: ſarcinam poꝛtabit inuitus.

Amicicia wera in ſuis affectibus et moꝛibus libera iuſti

ciam chꝛiſtianam inter homines hoc duplo pfecit: ſcʒ vt

nõ lederet et iuuaret. Clirtutem ergo indubitanter eſſe
amiciciã veram credatur:que deo placet/ animos homi⸗
num moꝛeſq; oꝛdinat: vt inter eos inculpata nat muſti/
cia c Que ſiquideʒz virtus inter ꝑeccantes eſe
nõ poteſt. Quoniam qui ad peccaca moꝛe fluminum de
fluunt:virtutẽſeruare nõ poſſunt. Nec aliquos fallat ꝙ
ſi ad alia ſũtnequaq; in amiciciavera poſſent eſſeveraceſ
quoniam ommis virtus talis cõditionis exiſtit: vt ab o⸗
mni inherenti vicio ſuſtineat detrimentũ. Mec fluenter

peccantes poſſent in lono aliquo amicabiliter cõueni⸗

re quãuis vtiliter ſepe poſſint ad ſe vel ad alios extra ſe⸗
Unde ſtatuamus duos homines ex quibus ad plures
pꝛocedat animus inuectiuus.quoꝛum vterq; ſit plenuſ
vicijs depꝛauata roluntate actuq; ꝑuerſo:et vnuſt quiſ
q;ꝓ poſſe labatur in nephas. In quo lvno iſti cõuemẽt

ſoom amicicie iura: In ſuperbia et actibus eius in aua
ricia. in accidia.in gula et luxuria et eoꝛum nefarijs acti⸗
bus:in inuidia.in ira in filopxompia. et eoꝛum peſſimis
ncenius attis foꝛtaſſe in cuſtodia vnius ad alterũ

in ſubuentionibus mutuis nõ in honeſtig et turpibus:

ſed in his que iure decent vita wmnd Adeann reſpon
dere:memini veraciter amicari. Qui ſibi crudelis exiſtit
quomodo in amicicia vera chꝛiſtiane iuſticie amicabitur
pꝛoximo.i qui per miquitatem inimicatur deo⸗ Duoꝛũ

certe peccantium vnuſquiſq; inimicus eſt ad ſeipᷣm et

qo execrabilius vterq; inimicus ad deum. cuſtodieq; et

ſubuentiones nõ ſunt devena vere amicicie que ommmno

eſt virtus:ſed de quadam cõſuetudinaria et retran ſiti/

ua opitulatione aut exemanatõne quadam quevocatur
humanus inſtinctusAd maioꝛem hoꝛum euidentiam
faciendam illam differentiã opoꝛtet inducere: ꝑ quã a⸗
ctus diſtinguitur a virtute. EInde aliud eſt virtus:alis
ud actus eius.Actum quippe virtutis ꝓpe modum ha/⸗
bere quilibet wreſeriein q́q;tumcunq; iniquus:virtutẽ
vero habere nõ poteſt
virtutis eſt ex coꝛpoꝛe in coꝛpoꝛe de coꝛpoꝛe pꝛo coꝛxoꝛe:
virtus omnino inuiſibilis et in coꝛpoꝛe cõſiſtens mani
ma. Pꝛoinde amicicia virtus haberi nõ poteſt a volun⸗

tarie vicioſis. Actus autem eins a multis habetur imni⸗
quis Eadem igitur lege qua peccãteſinter ſe vere amici

uerunt amicari.nam qõ nõ fecit ſimilitudo peccati ſimi
les ſunt qᷓ;uis n ſemper per omnem modũ peccantes.

cie federa tenere non poſſunt ad bonos et iuſtos iſun

nec tamen weritatem amicicie ſoꝛtiunt᷑: et cum diſſimi⸗
les ſint a tvnis multominus in veritateʒ amicicie fiant

ad eos. Similitudo poteſt eſſe inter bnos et bonos et
inter malos et malos nulla ſimilitudo. Diſſimilitudo
autem fit que nõ naſcitur ex eo ꝙ bonus recedat a malo

ſed ex eo ꝙ cum quis malus appetit fieri recedit a lono.
Bonum quippe naturam habet poſitiuam atq; ſtabilẽ.

Malum vero nullam naturaʒ habet.q;uis ina liqua na⸗
tura ſiſtat:pꝛiuationẽ habet et fluxum.A pꝛiuatòne nul
lus poteſt eſſe receſſus neq; diſſimilitudo:mõ eni eſt na
tura neq; poſitio id a quo receditur:aut aquo diſſimili⸗

tudo cauſatier. Agitur diſſimilitudo ſemꝑ miquitatem

ſonat. ſcz diſſimilari a bono ꝙ naturã habet et quod eſt:

aut a wro wvnitatem habente. Bonus nunq; were dicek
diſſimilis a malo.ſed malus diſſimilis dicetur a bono.
quia eſſe nõ poteſt diſſimilitudo ab eo qð nõ eſt ſed ab
eo quod eſt. Quia nõ eſt diſſimilitudo inter homines ex
lvno homines ſunt: ſed in hoc ſimiles ſunt. q;uis in ſi
gura ſimiles nõ ſemperexiſtant. ſed exeo eſt vnus a/
git bona poſitionem habentia. alter vero in pꝛiuationem
operibus aut ruina tendit. Honusvero a malo nõ ꝓpꝛie
dicitur diſſimilis. q;uiſita ſepe dicitur: ſedwrioꝛi modo
dicitur liber ſiue a malo in genere aut ab homine malo.
Diſſimilitudo receſſuʒ dicit a bong· Quomodo ergoa⸗
micabitur ſmalus Iono.qui per dunmilitudins inceſſan
ter recedit a bono. animi pꝛauitate ac puerſitate moꝛum
Obſequi coꝛpoꝛaliter poteſt:amicari nõ poteſt. Bonus
autem ſic exiſtens ad malum amicum fierinõ tentabit
ſi malus fierirefugit IJñ τ&⁹ igidi ad amiciciã
nõ ſunt apti. Mala res eſt indignatio omnino in moꝛi⸗
bus honnnum deuitanda. ſed peſſima rigiditas: quevbi

voluntarie malus.Actus ſiquidẽ

,RR ☛ν =

—e—n —

☚.ûn ẽ⅞N

dni⸗
aſe⸗
nes
nuk
guiſ
net
ga
e⸗
tuis
torĩ
bus⸗
eſwn
euſte
bitur
llori
ner
cer
nuno
nüii⸗
Ncur
ntiam
guä,
mengli
umher
niut
ſclice
ewee:
Moni
wun
1r al⸗
awid
vega
uiſim
(Cantes⸗
diſinie
lceſint
wnoset
nlicudo
tanmd⸗
talono⸗
ſubii,
lgamel
öeral
gieſtn
Diſimis
Uitatent
nogeſi
tedieel
bono.,
ſed d
mineser
ontf
nus

Se iuſticia chꝛiſtiana

aſſiſtit emendabile ſnalum fit inemendabile. Indigna

tio eſt cum quis ſenſu mentiſ aut aliquo ſenſu cõꝛpoꝛis
aliquid perapiens: aut ruga frontis aut verbo oꝛis. con⸗
tra illud agitur et mouetur. Migiditas wero eſt: poſt in⸗
dignationem ante iran implacabilitao amimi. Diffici/
le quis noſcitur qui aliquando indignatione quatalibet
nõ pii
tem reuertitur animus indignatꝰ. ſi poſt indignationẽ
ipᷣa ſequitur. firmatur indignatio que obꝛepſerat et per
amplius accenditur: ſi de mititate rogatur. Mam rigidi
tas eſt algoꝛ mentis duricies animi toꝛpoꝛſi piritualium
virium hoꝛroꝛ animi. ſepe in vultu monſtratus.turba
tus rationis etiem nimius rigoꝛ:qui vſq; ad intempera
tum celum ſepꝑe peruenit. Sed natura et inſignis ami⸗
cicia:indignationẽ nõ habet nec indulgentiã. Amicicia
õ indignatur amuco nec induiget quia offenſionẽ
nõ recipit.quam opoꝛteat indulgere. Si wro recipit et
indulget magis amicicia erit de genere recõſiliationis:
q; de ſue generoſitate virtutis. Nam in indulgẽtia vter
q; amicus cõuincitur deliquiſſe. zimus quia fecit iniu

riabile quippiam.alter quia recepit iniuriam: qᷓ;uis cito

————

pꝛeſtiteratxniam. Male amiciciam nouit:qui cognoue
rit etiam tantillam iniuriam. Male firmatus erat: qui
huius facile ſuſceptibiliſerat. Pꝛoinde quia difficile in
dignatio vt interdum nõ accidat pꝛecauetur: ob quã nõ
eſt amicicia reſecanda.ſi ex pꝛiſtino moꝛe ſumpſerit fir/
mitatem. Rigiditas ꝓpellenda omninoa foꝛibus ami⸗
icie: penitus moꝛe ſuo eneruat amiciciam iam firmatã
Vbi vro amicicie nondum ſunt federa celebꝛata indi⸗
gnatoꝛes rigidi ſi pꝛenoti fuerunt experientia ſiue ſama
caueantur: poſt federa vero tolerentur niſi rigiditas co⸗
gnoſcatur:qua cognita per ſeipam amicicia ſe ſubuertit
Mam indignatio nõ decet pꝛeterqᷓ; ad vicia ⁊ pꝛopter vi
cia. TOmpatientia eſt: qua hmo coumicitur eſſe
doctus. Et tolerantia caruiſſe videtur: qͥui ab indigna⸗
tione deuincitur. Se ſingulariter reputat: qui ammo
indignatur. Indignatio animi ſepe nauſeare fecit.et ru
gas cõtrarit in facie ſemifactis vrbis et toꝛtis fecit pꝛo⸗
ferre ſententias:et linguam balbutire fecit pꝛe ira. Cin⸗

guam diſertam et trementia labia ercitauit ad verba q̃

a mentis dominio nõ exibant.necnõ ſepe impꝛouide lo/
qui ſuaſit verbum cõturbans amiciciam. aut ſemꝑ red/
dens in futuro ſuſpectam. Exhaurit indignatio a coꝛde
verbum abſconditum aut ſubito generatũ:ꝙ alter ami
cus nunqᷓ; credebat audire. Igmſq; tepefactus eſt aut
extinctus:qui ante flammabat.Latet igniſi lapide nec

Bed niſi accedat rigiditas facile ad mitita.

cõburit appꝛoximantes. incendit poꝛtatus manibo aut
ſinu excuſſus ex calibe ſcintillat ignem ſufficientem ad
multam materiam ſuccendendã:et educentem fumuʒ
ſanis oculis emulum. Latent multa in coꝛde bominum
ipis et extra poſitis omnino ignota interdũq; nota. In⸗
dignatio wero excuſſit a coꝛdibus latentia mala deſtruõ⸗
tia placitos moꝛes.et emula oculis rationis/Rigqiditas
wro ire atq; indignationis eſt robur et ſtabiliuit accidẽ/⸗
tia mala.vt quod erat ſeparabile per naturam:fiat inſe⸗
perabile per rigiditatẽ nequã. Aſpiciant igitur in regu/
lis et iurib amicicie chꝛiſtiane.ſi quo modo poſſunt in⸗
dignatoꝛes rigidi ad amiciciaʒ cõuemire. nempe vſus re
fugit ratio diſſuadet. Nam in ꝓuerbijs dicitur. Qui ad

indignandum facilis eſt:erit ad iraſcendum pꝛocliuioꝛ.

n

eſus wero aduerſus ſcribas et phariſeos loquebat᷑.qꝛ
ibi ꝓ ſalutiferis oꝑibindignabãr nã indignatio germẽ
eſt inuidie. Quo genere indignati ſũt apoſtoli aduerſus
mulierem magdalenã dicentes. Vt quid perditio hec:
Hotuit iſiud vnguentuʒ venundari multo:et dari pau

FA SJ .α .———

„

. „ D
D Pr r o n Prgr n

Plrr
l

ſapientia foueretur. Tutius eſt amicus pauper et ſapi⸗
ens.q; diues indoctus et qinetus fultus entiach e

peribus. Que omnino virulente inuidie noſcitur plan⸗

.tula:pꝛo eo ꝙ indignatio quãdoq; eſt aduerſus opera l

na Eit etiam indignatio aduerſus alterius pꝛerogstiuã
abſch ppꝛio detrimẽto.qua indignatione indignati ſunt
pꝛimi operarij aduerſus patremfamilias:ꝙ equa pꝛoui⸗
ſione omnibus pꝛouidiſſet. In quo nemini derogabat
aut faciebat in aliquo detrimentum:q;uis pꝛehonoꝛaret
aut eis equaret indignos.Decemvero apoſtoli indignia
ti ſunt aduerſus duos qui potioꝛa in ſuperis petinerũt:
ſed nec eis adimebatur aliquid etiam ſi duo finſſent iu⸗
xtavota ſuſcepti.ruſtra eſt indignatio aduerſus aliquẽ
pꝛehonoꝛatuʒ:vbi nihil demitur in dignanti. Nec iuxta
vocabuliꝓpinquitatem indignatio aliud ſona aliguẽ
eo bono quod habet reputare indignum aut pena dignũ
qui nõ deliquit.aut ſi deliquit.in eum plus debito deſe⸗
uire:vel per odium ⁊ nõ per amoꝛem iuſticie excandeſce
re cõtra eum.Rigiditas algoꝛ vel aquilo:congelauit flu
xibilem aquam.

Capitulum XxVI . .
Oꝛum omnium filioꝛum pater infauſtus ſua
e minterpꝛetatione genus peſſimum hominũ mõ⸗
ſtrat ab amicicia ſecretoꝛum qui dictus eſt cha⸗
naan interpꝛetatus negociato: aut emulatoꝛ. Simula
toꝛes ſiue negociatoꝛes adveram amiciciam omnino in
cõpoſſibiles ſunt.Et ſi aliquãdo cõpoſiti ſũt nõvt ſic ex
iſtentes. Cum vero ad hanc notam deuenerint: ꝓpellan
tur wlut amicicie deſtructoꝛes. Negociatoꝛes omneo⸗/
cium negauerunt:hoc enim vocabuli mruuſtum ſonat
Sed eſt ocium ſanctum quo mentis religioſitas exerce
tur:et cõquiruntur ills que ipam imperfectã perſiciunt
Imperfecta eſt anima cuius imperfectionẽ omniũ ha⸗
bentium animam experientia ſana demonſtrat: illa dum
taxat excepta que ab inſtantiſue creationis inſeꝑabili⸗

7— %— ſor .—lu. .

Ca, AA4

A₰A

If-

ter vnita fuit ad verbum. Cõtinue nanq; cum vult ſus
ſcipit virtutum honoꝛabiles qualitates.et per aan

ignoꝛantiam p exercicium ignauiam longe pellit: et gra
du inuiſibili de tenebꝛis feſtinat in lucem.que mii quie⸗
ta fuerit a ꝓcellis nõ adipiſcetur veritatis ſplendoꝛes.

ſine quibus ſemper tenebas darſernr Ablc Bmereis.

nulla cõuerſatio peragit viam rectam. Cogregatio tau

roꝛum qui per ocium in aulam ſapientie nõ ſederunt. Qr, g Deſ.

T

Et qui pꝛo curis tempoꝛalibus ocium negauerunt.nõ
viderunt decoꝛem atq; cõſiſtentiam domuſeius. Nego
ciatoꝛes ocium negant.vt diſtracto coꝛpoꝛe animus di⸗
ſtrahatur:cui nulla ſit requies ad capienduʒ inuiſibiles
elucidationes. Et eo eſſet delectabilioꝛ amicicia: quo a

n
aa0τι. Qatus oĩno ad petita facilis. Hciẽ
tia fulgens cito dabit cõſilium:liber a negocijs triplici⸗
ter reſpondebit amicis. Sed idem erit ad amicum de⸗
uitans negocium. Negociatoꝛẽ amicari: ad quempiam
writas cõtradicit. Gerit amimo aurum. mente condit
theſauros.copulat agrum agro.domum domo cõiungit
Incoꝛde vero eius niſi materialia nõverſantur. Et aut
auaricia plus habendi aut ſollicitudo querẽdi: nõ ſinet
eſſe amicum. Qui negocijs animũ dedit. habens pela⸗
go ratem a fluctibus agitatam terris amicum a pericu
lis circumſeptum.hunc pmittit exitio:nõ liberet er pe⸗
lago nauem. Semper valefecit amicoʒp rebus impoꝛ⸗
tune negocians. Seipᷣm modis varijs moꝛiendi:qui ſe
tradidit negocijs varijs. Qui pꝛo ſeipo nõ deuitat picu

lum peracturus negocia:nec deuitabit p tempoꝛe in a⸗
mico. Obmittet rationabilem amiciciã deperire theſau⸗

I Tr-.

— Anau⸗.

2

rationabiliũ amicicie patienter ſuſtinebit eclipſim êhz3

ros dum augmentum auxionatur in ſenſibiliũ 1 ir

nec omnis negociatoꝛ ab amicicia abcidendus eſt. nam

ipa negociatio in amicicia fecit amicos: dum habita eſt

cõtractioꝛ mutuaviſio et frequens locutio ꝓ rebus atq;

negocijs. Mundus vero poſtq; fuit natura coꝛrupta in⸗

diguit vt negociatio fieret: ſine qua vita hominũ̃ volun
taria et placita nõ ſubſiſteret. CUleruntamẽ negociatoꝛ

impoꝛtunus: ad amiciciã opoꝛtunus ommno non erit.

Vmpoꝛtune agere negocia dicitur.qui excuſ abilem atqq

luſtam cauſam et irrepꝛehenſibilem in negociando nõ
habet.ſed ſequitur impetũ appetituſ inoꝛdinati atq; cul
pabilis:qui eſſe cognoſcitur marine Berfa onb anrel
claudit oſtia ingredientibus fluuijs. Sed quato
ingrediunt᷑ plurioꝛes ſuis hiatibus ſuſcipit. Mon poteſt
cõuenire in lege amicicie chꝛiſtiane.qui ſolum cõgrega⸗
re didicit: diſiribuere vero nõ nouit. Hanc ſane nouimꝰ
babere amicicia gratiam:vt nõ tribuere credit eſſe iactu
ram. Et chꝛiſtianoꝛũ amicoꝛũ noſcitur ꝓpꝛium:amicici⸗
am negocijs nõ negocia ſuauibus amicicijs anteferre.
Si moꝛe loquendi negociari ad auariciam ſcribimus:
auarus ꝓfecto nemim erit amicus. Erreiwritate immi
ca ſunt nomina:quoꝛum vnum auariciã:alterũ amici/

lureſn

ciam ſonat. Meramplius vero ſine cõuenientia: oppoſi/

tum ho mines cõtrarijs ſtudijs animo et opere intendẽ

tes.vt vnus vrbanitatem amicicie nouerit aut velit: al
ter defoſſum habuerit animũ in terrenis.

vrl apitulum XVII
Oulatoꝛes autẽ tanto cautius in amicicia de⸗
e clinentur atq; ſiↄiũcta cum illis fuerit celerius

— abꝛogetur:quato ſolum ipoꝛum hec irremedia⸗
— Crn Pen , R—α bilis penaſſuozum ꝓximoꝛũ videre felicia ſet in hoc gau

det ſerenitas amicicie: cum amicos in bonis cõſpexerit

eſſe felices. Emulatoꝛ inimicus felicium: amicus vro

felicem querit et optat inuenire amicum. Triſtatur ani

mo inuidus de felicibus.et triſtaturverus amicus de in
felicitate amci.reputat enim ſuam:quia velut alterũ ſe
reputauit amicum. Deſperate aduerſantur amicus ⁊e⸗

mulatoꝛ:in affectionibus atq; paſſiomb mentis. Gau⸗
det amicus in ꝓſperitate annci:emulatoꝛ letatur in ad;

uerſitatibus. Dolet amicus pꝛo his que amicum mala
cõtingunt:emulatoꝛ gladiatur animo.ſi viderit quãta⸗

libet amenitate floꝛere. Ynuidus ſempꝑer in clauſiris a⸗

micicie claudicat:neq; loquendo paciſicum aut rectum
poteſt pꝛofe rre ſermonem. Sepevero ne detegatur ſibi
met violentiaʒ facit.et mentitur oꝛe leticiã in cõtingen
tibus bonis:cnius coꝛ pertulit inuidie venenatas ſagit⸗
tas. Ridebit interdum ſimico moꝛe:nam vere minme
poteſt:cum nõ ꝓcedat ex coꝛde leticia. Et totus ſimula⸗

tus incedet:et ſerpentinis anfractibus gradietur. Pul

lulabit inuidia iocunda facie quã viribus nõ amoꝛe ad

amici oculos hilarauit.et ſtabit ſepe attomtus in ſecun

dis rebus amici:et collaudabit fallaciter cũcta opera e.
Domum dicet bene dimenſam:quam vellet eſſe ſubuer

ſam. Agrum fertilem: quem ſterilem plus affectat. Gi⸗/
lios facetos:quos inſanire gauderet. Elxoꝛem caſtam:

quam ſecum aut aliter vellet coniugij federa dirupiſſe.
Mꝛefert ſu ppellectileʒ vrhiauann ignis incendijs cre
mari libentius aſpexiſſet· Dilectuʒ ab omnibus falſo di

cit aut vere ſic credit:quem odioſum fieri omnibo plus
exoptat.Et ſi aliquãdo caſus in euentibus eſſet:clancu
lo et poſſibiliter decipulam perditionis pᷣtenderet · Se⸗
pe autem oſtendit ſe dolentem:de illa quã ſecreto pꝛocu

rauit ipᷣe iacturam. Nihil penitus eſt in emulatoꝛibo re⸗
ctum nihilq; ſanum habentvnde debeant in amiacia cõ

quintuſdecimus

uenire. aut ſi conuenerint retineri. Moꝛitur amimoe⸗

mulato::vnde amicoꝛum eſt vita iocunda. Et vnde na

ſcitur occaſio pluris gaudendi: flendi acedinem carpit.
Igitur pemtus inuidus ab amicicia reſecandus:qui bo

na m amicoſuam fecit miſeriam. MNec poſſet neceſſutate

cogente in amia bonis intendere:de cuius iocundis e-
uentibus eius ſimulationis ꝓpꝛium eſt dolere. Si vero
* referrexolumus emulationem ad inimicationẽ ſicut ad

mala ſic poteſt ad bona referri:de qua nullus ſermo niſi
ꝙ malos imitatur certiſſime malus.Habes malam ſo⸗

llem:diuino pꝛecepto in amicicia deuitandam. Habes
patrem male ſobolis genitoꝛem:vt ex auaricia ⁊ inuidis
omnium maloꝛum hominum genera in amicicia dui

tanda naſcantur.

Capitulum XIæ

Reter iſta teſtimonia que de veteri collegimus .
p teſtamento contra eos cum quibus eſt am iciꝰ

cia deuitanda et diſiungenda cõiuncta.ex n ouo

teſtamẽto aliqua ſimiliter aſſumamus:ex quibus mul
aerite⸗ miniſtrabitur: cum quibus amicicia denegef.
Aliquos in euangelio ſaluatoꝛ deſpectiue appellauit ami
cos:quia federa in amicicia nõ ſeruauerũt.quoꝛũ vnus

appellatur amicus erroneus atq; moleſtus. alius ami⸗

cus ineptus et inuerecundus:tercius pꝛoditoꝛ ꝑtina-
et meien Cen dui aliqui homines pꝛeter ra⸗

tionem infeſti:qui plura expetunt woluntate qᷓ; merito.

largitatem omnem ad alios qᷓ; ad eos repꝛehendunt:et
iniuſticiam dicunt largitateʒ benigniſſimi woꝛrectoꝛis.

Befert ſane hiſtoꝛia euãgelica.ꝙ cum paterfamilias o⸗

perarios induxiſſet in vineam:aliquos ex pacto merito
pꝛo diuerſitate temporum et hoꝛarum. Cum vero ſero⸗
tina hoꝛa eſſet in retributione mercedis.omnes accepe⸗
runt tantundem murmurantibus operarijs pꝛime ho⸗
re cõductis ex pacto aduerſus patremfamilias: et arbi
trantibo plus reci eapaterſann ilias inquit.Amice non
faci õne ex denario cõueniſti mecume
Tolle quod tuum eſt:et vade. Volo huic nouiſſimo da
re ſicut tibi.Aut nõ licet mihi facere quod volo:An o⸗
culus tuus nequã eſt:quia ego lbvnus ſum: Ex darrt,
uerit in⸗

facio tibi iniuriam.

milias reſponfionibus oſtenditur:quãtus hic

leſtus atq; moleſtus amicicia.Almice nõ facio tibi iniu-
riam.Hocꝓ tauto ſaluatoꝛ paralbvlice dixit: quia illi pꝛi⸗
mi exiſtimabant iniuriam do mimi libertatem atq; libera
litatem ſet alterius bonum homines infeſti atq; moleſti
pꝛopꝛiam iniuriam reputabãt.Ad iniuriam etiam ſibi
pꝛoueniſſe cõcipiunt:ſi non ſupergreditur pactũ in quo
woluntarie cõſenſerunt. Dulti enim pacto ſe aſtringũt
peracto miniſterio plus pacto iniuſtiſſime gliſcunt. JOu

ſticiam pacti volunt excedere:atq; ꝑuertere debitã equi

tatem.Non cõuenit amico:qui nõ cõuenit pacto. Mon
nouit amiciciam:qui pactum iniuriam reputat.Nõ erit
amicusſqui cõuentionis federa odit. Si plus reciperet
ſupererogatio eſt:de largitate pueniens largientis. Si
ſecundum cõuentionem et pactum iuſticia eſt:pꝛoueni
ens de actione rectiſſima vtriuſq; partis eius qui me⸗
ruit et qui retribuit. Oi minus aut operariꝰ deliquit in
opere vt cõuentio frangeretur.quia defectus operis in
pacto deducti frangit federa Paetieut oherarii bſeci
uic fu

impoſitum et in retributione defecit cõductoꝛ.
it pꝛout dictabat cõuentio retributum.a indignabatur

wlut iniuriam paſſus.ꝙ plus alijs nõ accipiebat in pꝛe
mio:cui quod iuſtum erat dedit dominus:q;uis ex ſua
largitate alijs voluit ꝓuidere pacto tantundem qui lar-
gus eſt dominus.Pꝛoinde ad amiciciam recipi nõmei⸗

— —— — — — — —

——

ſ⸗

☛ n —

— =. — Ser — —.- ——— —

nlen
arpie
guub
ate
cser
imn
cd
1 n
am
Dühe
nvicez
NH

Giffns
Amic ⸗
tno—H
us mul
Teger,
uten
Müpnes
iusamni,
de genan
Netern
merito,
wunteet
recoris⸗
ilaov/
Weri
Woſen
Atene⸗
feimetve
gergtbi
mmieeron
meroene
ſimode
rAno
Patriſſut
ſterting
dbiſrin
iailie⸗
lichllen
Unef
tium ſii
in
ſiringet
tt Ju
vit egi
co n
a
erſcre
ne
1 olekt
ciſ
wlaprn
cpenonn
ain
Puclu
nubatur

.
. ¾ =)
.

(6(

dee iuſticia chꝛiſt iana

retur:qui cõuentionem vertit in wluntatem. et pactũ

deduaot in placitum.Quis amicandi modus erit ad eh.

qui aduerſus pacta ſeruantem animo et oꝛe murmura⸗
re nõ ceſſat: mmis enim amtcici acõuentiouem et pa
ctum habet. Amiccia penitus nõ eſſet: niſi bomines in
aliquo cõuenirent. aut pacto moꝛalis et diuine iuſticie
inaliquo firmarentur. Couentio wrototius wre ami⸗/
cicie c eſt:vt ſeruatis legibus luſticie atq; honeſtatis.
et amimo cospoꝛe quis hat ad alum: quo alium wilet
Reri ad ſeipᷣm. Pactum wrojeſt ipa pax que inter hoaim
agit᷑ moꝛes. qui ex obſequijs et cõuerſationibus et re⸗
rum cõmutationibo oꝛuntur. interdum verbo/ interdũ
ſcriptqinterdum teſte firmata: ſepe vero his omnibo et
penis
iuſſoꝛibus.plerunq; oblatis pignoꝛibus rolvꝛata: et iazʒ
non perturbatis legibus honeſtatis atq; iuſticie. Qmi

ergo pacto nõ ſtetit animo quietus.perturbauit et pace/

pacis perturbatoꝛ amicici traxit enlio:quoniam in ipſa
pace fundatur Meramplius arguuntur infeſti erronei
atq; moleſti:pꝛo eo ꝙ vni nomine omniũ dicitur:tolile
quod tuum eſt et vade. Si quis autem ꝓ tolerato lalo
reſſupꝛa meritum velletet pactum cõcupiſcere alienum
pꝛopterea huic dicitur coꝛrectiue. tolle quod tuum eſt.
quaſi dicat. eſto amicus in pacto:et noli cõcupiſcere me
um. Si autem plus quis ſupꝛa cõuentionem et pactũ

receperit e onitate donantiſ:nõ erit in crimine iuſte e

pꝛehenſionis. Nam licitum eſt ſupererogatum recipere:
nõ cõcupiſcere aut murmurare:ſi non recipit ſi upꝛa pa⸗
cta. Veruntamẽ ſupꝛa pacta recipiens a benigna largi⸗
tate datoꝛis.nõ recipit lut alienum:qð iuſtus poſſeſ⸗
ſoꝛ benignuſq; largitoꝛ dando voluit eſſe ſuum. Mon eſi
recipienti alienum qð benigne de iuſto poſſeſſoꝛe datur
grateq; rapitur.nec qð ex pacto ſeruato tribuit.ſed id pe/
nitus dicitur alienum quod querit ſupꝛa pactum et me
ritum:aut quod inuito donino ↄtractat.quo circa hbuic!

moleſto amico dicitur.tollè quod tuum eſt et vadeꝛpviꝰ

delicet recede tibi pacto ſeruato ab impꝛobitate penituſ
plus petẽdi.Nã H exactoꝛ amplioꝛis qᷓ; debiti:ꝛnũſ'
qᷓ; ſiabit amicus.Elult enim ſupꝛa ſuuʒ meritum:quod
omnino eſt alienum. Violentatoꝛ enĩ alterius volunta
tis ex igne cupiditatis:omnino fregit.aut amiciciã dene

gauit. Si ſolum tolleret vnuſquiſq; qð ſuum. nec a dez

bitoꝛibus negaretur:nunqᷓ; er rebus mter homines aa
micicia palluiſſet. Memo ſibi debet ad iniuriaʒ retoꝛque
re recipienti ex pacto meritum:ſi dminus aut quiſpiã
abſq; pacto alicui vult tribuere ſuum. Vellet quippeal

terius impedire wluntatẽ atq; donandi domimium. qui
murmurat aut iniuriam putat. ꝙ alij ſibi merita cõfe,

rantur. ; uis illi ex pacto alteri abſq; pacto qð plus eſt
Dicere abſq; merito tribuatur: et quãta ſit hec puerſitas
ipᷣa ratio docet. Que hominum maioꝛ weruerſras ſiue
moleſtia.qᷓ; murmurare ſiue ſuam reputare iniuriã:vbi
in largitionibus nõ turbatur oꝛdo iuſticie. Nam ſi reci⸗
pit quis ex pacto quod meruit: ſeruatur oꝛdo iuſticie ex
factione impo ſiti operis. Si vero quis pter pactũ eque
receperit etiam ſeruatur ex largitate poteſtatiua datoꝛis
Er hoc ad impꝛobationeʒ murmurantis paterfamilias
intulit. Volo autem et huic nouiſſimo dare ſicut et tibi
Quid aduerſus me animo et oꝛe declamas: Tloluntas
mea libera eſt:iniqua nõ eſt.mei ſunt iuris que poſſideo/
tibi dedi meritum ex opere tuo.huic merenti aut nõ me
renti ex mea largitate tribuo.cui de tuo nõ tribuo ſed de
meo:tolle quod tuum eſt et vade.meuʒ vero in mea po
teſtate dimitte. An nõ licet mihi qꝗð volo facere: Quan
to plura verba paterfamilias aduerſus hũe multiplicat

s
n

ppoſitis aut datis obſidibus atq; aliquãdo fide,⸗

tantomagis nequiciam eius accuſat. Omnino nõ perti
.net ad anncicie oꝛdinem:qui licentiam iuſtam in auo re
prꝛeſxndit.atq; impedire conatur ſiue moleſtat. Nequis
ciga eſt ratiomis inoꝛdinate.ꝙ quis benignitatis opera re
pꝛehendlt. ac ſibi nemineʒ equari vellet in bonis. Ende
agdiungitur. An oculus tuus nequ eſt quia ego bonus
ſum:Nequã oculus:nequã ratio eſt. Oculus cuiuſnbet
lominis eſt:aſpectus interioꝛ ratiomſ. Sed eo qiuns ne/
quam vicitur: quo repꝛelvndit irrepꝛelvnſibilem bomita
tem. Et qin bonũ repꝛehendit malus eſi:qui iuſtum ini⸗
quus. qui ſanctuʒ ſuperbus:qui murmurat de benigni
tate eſt omnino malignus. um talbus pemtus amici
cia non eſt ferenda:et conſtructa funditus eruatur.

gelio publice iteruʒ dixit ipe ſaluatoꝛ. Amice quomodo
huc intraſti nõ habens veſtem nuptialem:? Inuerecun⸗
dus pᷣſumptionis alumnis omnm putat ſibi poſſe com⸗
Ppetere:locum tempusſhomines nõ veretur. Ineptus
aqui puhlicis bonis moꝛibus atq; homimbus non con/
coꝛdat. Hic enim talis erat.non veritus locum tempus
et homines cõuentum inuitatoꝛum ingreſſus:non haꝰ-
bens veſtem nuptialem ſcilicet aptitudinem ad publi-⸗
cos moꝛes hominum. Gecerni quippe a publicis: ma⸗
gne ineptitudinis eſt et vrecundie.leſtis enim nupti
alis de cuius carentia repꝛebenditur qui acceſſea erat mui
tatus ad nuptias.intellecta pꝛo moꝛibus:eſt cõuenien⸗
tia ſtandi et cõuerſandi cum illis qui digni ſunt in con⸗
uentibus reſidere. atq; in cõſpectu regum ⁊ alioꝛum ho
minum accepte necnò irrepꝛehenſibiliter viuere noꝛut.
icut enim veſtis oꝛnamentum eſt coꝛpoꝛis et tegu-
mentum turpitudinis et pꝛotectio frigoꝛis:ſic conueni
entia cõuerſandi oꝛnamentum eſt vite.defectuſq; operi
mBentum et defen ſio a nociuis. Conuerſandi emm apti⸗
tudo:multos ſibi beniuolos fecit. Nec patietur iure dij/
coꝛdes.qui cum ommibus iure cõcoꝛdat:quãuis etiam H
omnino innocentes ſepe ledat imquoꝛum impꝛobitas.
Seg in writate chꝛiſtiane iuſncie ledi ah impzobis abſ.
Gycuſpa: ſupernum nanciſcitur pꝛemi. Et ſi pacate ſuf
fertur apud homines laudis pꝛeconium habet ac etiam
iuſte in ſui cõpaſſionem animos a linguas intuentium
Vertit. Pꝛoinde decenteʒ rationabiliter fieri eſt quedaʒ
felicitas ſuper terram:et quedam ſecuritas pꝛodeundi.
H nonnulli qui de carentia honoꝛabiliũ mo E
ri

„

ulla wrecundia ſuffundunt᷑: non vrent᷑ cõuentus
ingredi diſcretoꝛum impꝛobe aſſiſtere ſapientibus non
fſpꝛmidant. loqui pꝛeſumunt vbi nulla neceſſitas poſcit/
tacere neſciunt eum depoſcit:ex impꝛobitate atq; auda⸗
cia ſimulant apparentiam et a virtute deficiunt. inuere
.cunda facie ſe ſociant virtuoſis. aut fingentes ſe habere
quod nõ habere cognoſcunt:aut decepti aut pꝛeſumen⸗
tes qð nõ habent habere ſe credunt. nõ cõſiderant ꝙ ab
alijs diſcrepant.ſed ex ſingularitate ſe reputant nocio⸗/
res.ex qua certum eſt fieri deſpectioꝛes:nam in nuptia⸗
rum cõuiuio ceteris acceptatis veſtem nuptialem non
habens ſcilicet cõpetentem cõuiuiqet cõuiuis extitit re
pꝛobatus atq; regis iudicio pꝛoiectus in penas. Impoſ
ſibile omnino eſt excuſare:quem mſti regis iuſia cõc e⸗
mnat ſententia. Mon enim fuit auſus aliquis pꝛo eo in
terpellare ad regem ſiout nolentes imo nõ valentes iu
ſtam regis impꝛobare ſententiam. Et wlut ſe reputan
tes offenſos.ꝙ ab eis diſſimilis venerat in conuentum
Ipſe autem mente cõfuſus obmutu it delictum ſuum
taciturnitate cõfeſſus.nõ enim iuſte poteſt ercuſatõnis
verba pꝛoferre:quem cõſcientia vite toꝛquet/nuere⸗
cundi ſunt de numero ebꝛioꝛum: qui madefatcti animo

Alius eſt inuerecundus atq; ineptus:vt etiam in euen

1 rrr

—ęꝑ

—
X 2— /

—

——

— ſ-Nr doorr

SW

Aiber quintuſdecimus

inhoneſia pꝛo honeſtis perficiunt. Et per frequẽtia ver⸗

ba mnixrentem ebꝛetatem excuſare cõcertant: quibytre.

—

mulis plus accuſant. Dic et inuerecundi et inepti poli⸗

ta reputant que perſiciunt:et magne peritie que loquũ⸗
tur. Mecnõ ſi ſociantur in ſignibus: opinantur inſignes

wſie decerni. Sed quamuis virtus pofſit eſſe cõmuniſ
Vrtus vero pꝛopꝛia nõ tranffundit in ſodalem. Elnuſ⸗
quiiq; enim flos pꝛopꝛio coloꝛe refulget. Et ſi poſſibile
foꝛet ꝙ virtus vnius tranſfunderetur in alium:ſed hu⸗
ius tranſfuſionis nõ ſunt receptibiles carentesverecun

dia et inepti. Inuerecundos appello:quos pꝛeſumptio
cipit in his quibus illos gratia. ingenium ars poren⸗
tia natura pꝛiuauit. Inuerecundi ſunt quos audacia ex

citat. bonoꝛum honoꝛabilium carentia nõ refrenat: per⸗

ditionem virtutum incendium reputant palearum. Er

ultant cum mala cõmitttunt ? in perditis moꝛibus glo

riantur.qui pꝛopꝛio impetu nõ ratione loquuntur atq;
feruntur: et qõ nefanditer ſonat. turpitudines dicũt io⸗
cos ac infrunita inturpia queq; raptantur. Et in cõuen

tu pꝛocerum atq; ſapientum reſidere nulla cõſideratio⸗
ne deſiſtunt: acetiam nihilopendunt turbare publicos
moꝛes· Dic iſte qui amicus vocatur acceſſit: vnde con/⸗
fuſus omnino receſſit. Inepti vero ſunt qui aptis mo⸗
ribus nõ ſunt apti:nec conueniunt cum alijs qui ſe iu⸗
ſtis moꝛibus aptauerunt. Etiam ſunt inepti ſcom tem
pusſiue inepti ſecundum locum.ſunt et ſcðm virtutẽ
et actum. ſunt et ſcõm publicos moꝛes. et ſecundũ eos
qui licite ſingillatim aguntur Pꝛimi quidem nõ cõue
niunt nec cõcoꝛdant cum tempoꝛeqð per naturam vi⸗

cifſitudines recipit. atq; ſumit impꝛeſtiones in aere ad

vtilitatem atq; decoꝛem plerũq; ad incutiendum terro⸗

rem:et oſtendendã diuinam et ineffabilem potaſtatem
ſiue nature oꝛdinem. Mi nõ recipiunt tempus qð om⸗

nia habent vt ſuis ſpacijs tranſeant vmiuerſa ſub ſole:
nec recipiunt placide tempus quodvarijs accidentibuſ

in hommibus variatur. ſed tempus ſibi:non ſe volunt

tempoꝛi coaptare. Mutationem vero tempoꝛum quea
cunctis accidentibus in hominibus pꝛouenit:abhoeꝛrẽt.

Et ipi mutatiom rennuit ſe animo et effectibus cõfoꝛ/

mare: vt ſaltem oſtenderẽt pꝛo ſtatu tempoꝛis afficiad

ulcos leſ vero a pꝛimo conditoꝛe diſſentiunt:

atq; cum arte atq; hominum pꝛudentia nõ concoꝛdant.
S ercij habent ſimilitudinem pecoꝛum aut demonum.

Quarti rempublicã in animo vilipendunt.et ſunt ve/

lut rami inutiles:qui ſunt a cõmunivinea abſcindendi.
NRuinti nemini amicantur vt nec ſibi ſingulariter pꝛo

uideant de amico. Pꝛoinde cum verecundig et aptitudi

ne amicicia foueatur.nec poterit recta cõſiſtere:niſi ſuꝑꝰ

phis baſibus fuerit ſituata. Si wro perſpicacius inten⸗.
dere volumus columnam quandam rotundam et ere⸗

ctam amiciciam vtrũq; dixi:que neq; ſiniſtrum neq; dex

trum oſtendit. Tota et eodem modo inuiſibilis eſt cui

velut quedam baſis ſubſternitur wrecundis:et velut e⸗
piſtilium oꝛnatins ſupponitur aptitudo. Ba ſis amici⸗

H

cie verecundia delinquendi: aptitudo ad optima epiſtili
um eine ſiquides ſunt aliter diſſerenda inñna⸗

cunctãter inuerecundi.atq; inepti pulcritudinis et con
uenientieveſte carentes:nõ recipiantur in amicicie loꝛa
mentis.Amici pꝛoditoꝛes pertinaces et domeſtici deſi⸗
gnantur in eo:qui pꝛodidit per pacis oſculum verumo⸗
mnium regem regum. Cui rex omniũ dominus et ſal⸗

uatoꝛ ait.Amice ad quid veniſti: oſculo filium hominis

tradis? Cõuerſabatur cum ſaluatoꝛe iudas et cum mũ
di ſpiritualibus ſenatoꝛibus quos elegerat.ad quem ſal

uatoꝛ vt ad ceteros idem erat: ſed cum ceteris ipſe non

idem Et eandem cum alijs ſuſcipiebat aure doctrmam
et in miraculis poteſtatem.cui omnium commiſſa erat

cura viuendi que ſpectabat ad coꝛpus:ad quem quanta

benignitate ſaluatoꝛ deſcenderet euangelua nõ tacet hi

ſtoꝛia. Qui nõ ſolum ſaluatoꝛem tradidit ſed diſperſit ⁊

gregem. ineuitabiliter enim grex leditur leſo: paſtoꝛe.

Domeſticus amicus difficile deuitatur ſixoluerit infer
re iacturam. Conſfidit emim in eo coꝛ eius amici:et in ſi
nu eius velut in materno quieſcit. Cautelam non ad⸗
hibet in periculis contra amicum. Quem credidit ad⸗
uerſus inimicum firmum habere cuſtodem: quanq; po

tuiſſet cauere ſaluatoꝛ. quia coꝛ eius ante pꝛenouerat.
Segl ab iſto maleſido et pꝛoditoꝛe et pertinaci amico do

meſtico.qui auctoꝛem vite tradere pꝛeſumpſit:ad ſimi

le loquendi materiam aſſumamus. Eſt amicus dome⸗
ſticus. amicus interpolatus amicus ſemotuſ amicus in

uiſus:/Amicus inuiſus eſt: quem ſolum fama virtutis
poꝛtauit ad aures.Almoꝛ vero virtutis et boni: ſedem a⸗

micicie parauit in todeAN ſemotuſ eſt qui aliqui

bus interuallii diſtat. inter quos fuit aliquãdo viſio coꝛ

poꝛalis et obſequium ſi expoſtulauit euentus:cuius elõ

gatione facta perſone amoꝛ remanet in pꝛompitudine
amicicie regulate/ Interpolatus eſt.qui vices tempoꝛũ
et opoꝛtunitatum et rerum et negocioꝛum obſeruat:et
intermittit cõuerſationem. ne amicicie crebꝛitate vile⸗

ſcat. Solet hoc aliquando amicicie inherere. vt ſi cõuer

ſario nimis intenditur: amicicia faſtidio nauſeatur. Et
diſcrete intermittit᷑tauidius ſepe redoleat.Optima res

in amicicia noſcitur: cõuerſatio intermiſſa. In hoccon⸗

uenit pꝛouerbioꝛum vera ſententia. Subtrahe pedem
tuum d& dvomo pꝛoximi tui: ne foꝛte ſaciatus oderit te.
Bonun igitur eſt cauſam ſacietatis abſcindere: ipᷣa eni
ſacietas ſepe diſplicentie ſomitem miniſtrauit. Hec o⸗
mnia pꝛelibauimus vt ad amicum declarandum pꝛodi
toꝛem domeſticum EnicnnusSitet dome⸗
ſticus eſt inuiſibiliter coꝛdi:aligs nanq; amicicia copula
retur. Sed de inuiſibili domeſticitate nõ intendimꝰ ad
pꝛeſens.᷑lmicus viſibiliter domeſticus eſt aularis:ce⸗
ticus cõmenſalis crumenicus archanaticus viat icus et
peregrinationis comes et in lecto ſepe ſocius. Et nihil
clauſum reperit:qui domeſticue vocatur amncus.Hic ſi
voluerit le ſionoem inferre nemo cauebit: niſi ſupꝛa hu⸗
manitatem nouerit hominum coꝛda ſiue mala futura.
Pꝛoditoꝛ eſt:qui benedicit oꝛe ſed maledicit aut odit in
coꝛdẽ.ci ſinqua eſt aurea coꝛ wro ferreum manet. Pꝛo
ditoꝛ laudat in pꝛeſentia.in abſentia infamias loquitur
Pꝛoditoꝛ eſt qui in amico vicia laudat:ac euʒ extollit fſa
uoꝛibus vt pꝛeparet ad ruinã. Pꝛocditoꝛ eſt:qui ſub vir
tute palliat iniquitateʒ quam amico ſuadet. Proditoꝛ
eſt qui ſecundũ amici placitum conuerſatur: et non ſe/
cundum iuſticiam. Proditoꝛ eſt qui ſingillatim moꝛi⸗
bus concoꝛdat amici pubſicis perturbatil.dum enĩ quiſ
piam alicui cõſentit in placito derelicta iuſticia:eum oꝛ⸗
dinat ad gehennam. Et qui pꝛiuatis moꝛibus alludit a⸗
mici:eum reddit publiciĩ odioſum ſi ex pꝛiuatis turban
——W ꝓmittens vt amicus in non bo⸗
na pꝛeſumat:ſiue perfecerit aut non ſi qua pmiſſa. Pꝛo
ditoꝛ eſt qui relatione turpi ab amico auertit amicum.
Pronito⸗ eſt:qui ſibi ſoli tentat homineʒ vendicare:ab
alijs melioꝛibus aut eque wonis auertens. Pꝛoditoꝛ eſt
qui verba loquitur inuoluta que ad vtranq; partem poſ
ſunt inflecti.vt poſt pacta ex verbis cepta negocia ſi ma
lum pꝛouenit wrba vergat in dexteram:ſi bonum in ſi⸗

— —

G.2 .

1. Der2 — ſr

non
kam
ent
eh⸗
rſitt
tor,
ler
inſi
na
ltat
ni
lenn,
nod
ſmi
done⸗
Woin
rtutis
emat
bt
Dliocer
lios els
Ntucine
tempwei
ſeruatet
Neple⸗
ſicöe
Ntur. G
ndn
wec
We
n
eſten
t. ero
lun o
Nonen
Caccel
encinc
ularisge,
ſgticset
Ernihl
lolei
ſhgubar
lafoutons.
utocitin
net o
uitur
Nolith⸗
na
rodite⸗
in mwail
nenigut
geumc
alocte
tutben
innon
iſa .
micn.
Ead
toe
tenp
ciafn
unn

.rr

de iuſticia chꝛiſtiana

niſtram parteʒ omnino deflectat:ac ſi pꝛoditoꝛ in poſte⸗
rum loqueretur.dextrum dedi cõſilium. ſed tua in cau⸗
tela malum conſtat exoꝛtum: ſiniſtrum tibi oſtendi.vt
Vllet impꝛouidus deuitares:ideo tibi amice hec lona ꝓ
ueniunt. Proditoꝛ eſt qui tacendo amicum perire per⸗
mittit:mit periculum weo dolere ſe ſimulat. Pꝛoditoꝛ
eſt qui tempoꝛe pꝛoferendi conſilij atq; remedij allegat
ignoꝛantiam: et impotentiaʒ fingit· Pꝛoditoꝛ eſt qui eæ
in abſentia nõ perſicit:que in pꝛeſentia perficeret pꝛo a⸗

mico. Pꝛoditoꝛ eſt qui placide amici abſentis vidit blaſ
phemias ſibi ab alijs irrogatas. zoditoꝛ eſt qui contra

que in amicum fit mala cõmenta etiam iſpo inſcio nõ

inſurgit.Pꝛoditoꝛ eſt:qui amico impoſturam aliquã fa .
cit vt ipᷣe iñcũlpatus appareat.maxime autẽ in his que

inſimul patrauerunt ſiue dirxerũt. Oꝛoditoꝛ eſt: qui cũ

imimicis electatur amici. Nec ſumenduim eſt huiuſmmo
di vocabulum a pꝛodendo aut traditoꝛ a tradendo. quõ
uis iudas amicus domeſticus.ideo pꝛoditoꝛ ſit appella⸗
tus qui chꝛiſtum iudeis pꝛodidit:aut traditoꝛ quia euz

in eoꝛum mambus tradidit. Sed pꝛoditoꝛ aut traditoꝛ
actione maligna dicitur non contracto vocabulo:vaſcu

lum exiſtens omnis malignitatiſ ad pꝛsormum. Elnde

proditoꝛ aut traditoꝛ decipularum cenſo⸗ predicarũ ab/

ſconſoꝛ.ſimulatoꝛ boni et honeſti:coꝛde cõtraria diligen
opere vero perficiens. Pꝛoditoꝛ deceptiua figura blan/

dus inſidiatoꝛ et incognitus et inunus: pacifica verba

loquitur:ſed in dolo. Proditoꝛ eſt et impius:cui ſuppe⸗/

tit cauſa. Procditoꝛ eſt et qui ſe cõfoꝛmat ei quem lede⸗
re optat:et tamen eius confoꝛmibus in patulis moꝛib
ſe cooptat. Pertiuaeſt qui amoꝛe beneſicio prece dono

non reuocatur a malo.nec innocentia eius quem diſpo⸗

ſuit ledere a perditione auertit:nec eum timoꝛ penarum

ne conceptum nefas peragat recompingit R enim

malis iudas peſſimus vrgebatur.quibus patet domeſti
cus et proditoꝛ pertinarq; amicus.qui ah imagine ama
bilis amicicie velut coloꝛ impertinens nõ ponendus et
wlut pulchꝛitudinem amicicie turpans modis omni⸗
bus allendus:quamuis difficillimum ſit cognoſcere
proditoꝛem:cum aliquando facile ſit cognoſcere pertina
cem.Ad hoꝛum noticiam veniendum pꝛout in amicicia
ſunt cauenda pꝛediximus:nõ vt omnem proditionem
et pertinaciam ſatagerimus vacuare.Que quidem om
nia et ſi qua eſſe poſſent ſimilia. nõ recipiat vera amici⸗
cia in iuſticia chꝛiſtiana:quanq; multa mala in amicicia
iniquoꝛum atq; infidelium tolerentur. Sed nec ita in
amicicia deteſtanda ſupꝛa poſuimus:quin et multa con
uenientia poſuerimus.MNõ enim poteſt pꝛoſecto ſermo⸗
ne atq; ſententia ſic contra malum incendivt etiam bo
num diſſerendo nõ luceat:qua diſſertione maluʒ in ſua
turpitudine verius cõdemnetur cautem ad com⸗
poſitionem amicicie velut cuiuſdam pulclvrrime et ſpe⸗
cularis imaginis veniamus.dumtaxat ſecumdum iuſti
ciam chriſtianaʒ.nulla enim vera fuit aliquando eſt aut
erit:niſi fundamentum in illa ſuſceperit.Cleruntamen
intelligamus iuſticiam chꝛiſtanam in pluribus homini
bus veteris teſtamẽti fuiſſe realiter:quamiis er nouis
tempoꝛibus huiuſcemodi vocabulum fuerit ipᷣa ſoꝛtita
in quibus eſſe potuit amicicia vxra. Imago quedam
eſt egregie foꝛme amicicia chꝛiſtiana.aptiſſima mem⸗
bra poſſidens perfectamq; iuncturam membroꝛum: in
quam omnes bene viuere cupientes delectantur aſpice
re.Quam vere cognoſcens in eontubernium duxit:quã
ignoꝛans.neſciuit inter homines conuerſari.aut macu
loſe conuerſatus.quam preeunteʒ comitem ſubſequẽ⸗

Tr- *ι. t-

—

tem habens cõuerſationem duxit inter bomines imma

culatam: et irreprexnſibinter ad domeſticos ambula⸗
nit. Chriſtiana profecto amicicia ſupponit eternum m

initio medio et in fine:et quod tempoꝛaliter agitur vo⸗
luntate aut neceſſitate ad eternoꝛum oꝛdinat aſpectum
Que ſi diſiungantur interdum pro moꝛibus diſſimili

bus aut vicioſis tempoꝛibus aut ſpacijsſſemper in ani/

mo manet eadem.cum tedio cõtrarioꝛum:et amoꝛe ani
moꝛum. Chriſtianus non ſic dolet ſeparatus ab amico
coꝛpoꝛe aut animo derelictusſicut dolet quia offendeni
deum ab ipo derelictus eſt deus.a quo iudicio iuſto de⸗
ſertus eſt amicus.vt preter id quod derelictus eſt deus
maioꝛ cruciatus accedat ꝙ amicus ſua nequicia eſt dere
lictus a deo.q ꝙ ipᷣe derelictus ſit ab amico nec tanti ap
pendit ꝙ ipe ab amico ſi quã accepit offenſqʒ:quantiqð
offendit amicicie cauſaʒ quam ſciebat eſſe eternã. Nam
nunq; vra eſſet in ſuis iimitibus amicicia tempoꝛalis:

niſi cauſa prima et eterna eſſet que ipam copulat pro es

ternis.empoꝛalis enim pro tempoꝛalibus et in tem⸗
poꝛe amicicia infallibiliter et inconſolabiliter et omni⸗
no deſiciet:niſi poſti huius mundi egreſſum recompa⸗
ginem in eternis firmiter preuideret. Que nanq; dul

cedo eſſe poteſt amicicie que ſubiacet timoꝛibus finis.

que amenitas hanc perfunctoꝛiaʒ amiciciam fulcit.que

gladio diuiſionis terretur:vt ſepe quo dulcioꝛ amicicia

fuit.diuiſio amarioꝛ ſubſequatur.et tanto neceſſarium
eſt vt fiat amarioꝛ ſeparatio:quanto amicicia fuit ame⸗

nioꝛ.Amicicia vero chriſtiana nullum amicum chriſtias⸗

num nullum carũ amittit. quia omnibus amicatur p⸗
pter eternum xum: apud quem miqhil deperit etiam no
bis. Aimicicia chriſtiana que propter chriſtum animos
copulat acetiam moꝛes facit eſſe cõmunes. nihil in ami
co pertimeſcit amittere mſi virtutem:qua iure amicicia

pollet.Amicum vero aliter poſſe perire non credit:niſi

adempta virtute. NHam ſi ſpacia diuidãt preſentias coꝛ

poꝛales:nihil de veritate demitur amicicie animoꝛsum

manente virtute.Coꝛpoꝛales enim preſentie vre ami⸗

cicie cauſa eſſe non poſſunt:turpes enim ſunt ſi aliquã⸗

doeofuerunt. Vera pemitus non eſt amicicia: que cauſas

coꝛruptibiles habet. Que enim videntur coꝛruptibilia
ſunt:ex coꝛruptibilibus autem coꝛruptibiliſ amicicia ge

neratur.Nec timenda ſunt in amicicia chriſtiana loco⸗

rum diuidentia ſpacia: nam animus preſentioꝛ fit dile⸗
cto qᷓ; coꝛpoꝛi ſuo. Si ſeparat moꝛs amabiles preſentis nir⸗ „ r. r r

as coꝛpoꝛales:manet adhuc per integritatem veritatis

amicicia chriſtiana.Quid enim abſtulit moꝛs in amico
quem priuauit vmbratica vita.an ne abſtulit ipᷣa ami⸗
cum: Suſtulit amiciciã ſecum repoꝛtauit amicicie cau⸗
ſam.vt audacter pro veritate reſpondeam minime pri⸗
uauit nempe moꝛs vita coꝛruptibile coꝛpus. Quod vt
coꝛpus neq; amicicia fecerat:neq; facere honeſtam cau⸗
ſam in amicicia potinſſet.Quod ſi ficet omnia coꝛpoꝛa

lia ſen ſibilia et ſenſu carentia poſſet in amiciciam quam
Veram dicimus deuenire. quod pronephas eſt opinari
animam vero vita ſua quia immoꝛtalis omnino priua/

re non poteſt:cum qua contrahitur ab alia anima illa de
qua loquimur amicicia chriſtiana. Vtraq; nempe ani⸗
ma inter ouas erat amicicia viuit illa in coꝛpe: illa extra
coꝛpus. Et foꝛte tanto nobilius:quanto eam nõaggra⸗
uat coꝛruptibile corpaſ. Illa vero tanto viuit miſerius
quãto eã pᷣmit coꝛruptibilis coꝛpoꝛiſ pondus.Oroinde
moꝛs nõ priuauit vita ſua id quod amicabatur.videli⸗
cet animã immoꝛtalem.ſed foꝛte fecitillam liberius vi⸗

uere:cum ſuo bello exemit a coꝛpoꝛe. Cui poſt coꝛpoꝛis

arn)⸗S 44—°

egreſſum magis amicandum:ſi ante coꝛpoꝛis moꝛtem
nõ ſe virtute pꝛiuauerat. YIneffabilia emm ſunt anime

Dona poſt hanc vitã.que ab aggrauante coꝛpoꝛe cum vir

tute receſſit:que cauſam nõ modicam poꝛrigant remia⸗
nentibus amplius amicãdi. Ecce enim exhoc ſancta ma
ter eccleſia quos credit receſſiſſe maioꝛe virtute claren/⸗
tes amplioꝛes illis exſoluit gratiarum debitas actones
et pꝛo eis acceptiſſimas deo laudes. Mon ergo abſtulit

moꝛs amicum: euus coꝛpus vita pꝛiuauit. anima wro
dimiſit intactam. Mec pauauit ammam virtute: quam
nõ potuit vita pꝛiuare. Mõ enim moꝛttur niſi quod na⸗
ſcitur:q;uis omne quod naſcitur nõ moꝛiatur. Elirtus
vero nõ naſcitur ſed infunditur:ſuper quam moꝛtis no
regnat imperium. Et nedum ꝙ mi regnet vt ipamvir
tutem poſſit interimere: ſed nec ab ipa poteſt ipam au⸗
ferre. Hoꝛs enim incoꝛruptibilia et un moꝛtalia et inui
ſibilia ab inuicem ſeparare nõ poteſt. Vncoꝛruptibiles
enim ſunt anima et virtus:et nunq; marceſſit ſapiẽtia
qua decoꝛat᷑ anima.Cauſam amicicie moꝛs auferre nõ

potuit:eterna enim erat ſi deus erat.aut ſivirtus pꝛo e⸗

ternis cõiunxerat.aduerſus que aculeue moꝛtis retun

ditur:vt neq; deo neq; virtuti aut eternis bonis ipa do⸗

minetur. Luce clariui claret ꝙ amico chꝛiſtiano mhil de
perit de amico neq; per interualla locoꝛum et momenta
tempoꝛum:neq; per moꝛtem que ſoluʒ ſuper coꝛpoꝛa te⸗

net imperiũ. vt cum venerit adunat ſenſum: quo adem

pto anima coꝛpus velut hoſpicium dimittit diruptum.
Hoc enim tantum adumtur de amico cum moꝛs vita
pꝛiuauerit: ſcʒ pꝛeſentia coꝛpoꝛalis. Sed coꝛpus nõ eſt
amicicie locus. Inuiſibilis emm et incoꝛruptibilis eſt
amicicie ſedes. Ac per hoc multis amicamur ex fama vir
tutis:quoꝛum nunq; habita fuit pꝛeſentia coꝛpoꝛis. Et
his qͥ de hacvita pie atq; fideliter ſideles receſſerũt ami
ciciã ſeruamꝰ ſiue ipoꝝ cognitionem habuerimus ſiue
ad aures adhuc viuentes ſolũ fama poꝛtauerit.aut quo
quo modo deceſſerint: dum ipos regnare credamus in
ſuperis· Gidem de his auditoꝛibus facit.quia multosve
neramur obſequio et eoꝛum auxilia et patrocinia implo
ramus:pꝛo quoꝛum honoꝛe multa vocibus et lumimb⸗
et alijs votis pluribus exſoluuntur. Tolerantur in cõ⸗
moda coꝛpoꝛum pꝛo amoꝛe ipoꝛum. cõſtruuntur tem⸗
pꝓla.exſculpuntur figure atq; pinguntur oꝛnantur mo⸗/
nu menta exiguntur altaria:margaritis oꝛnantur.et in
gere inſtrumenta metallica reſonant.Et qᷓ;uis hec me⸗

reatur dignitas: ꝓpter tamen aliquod inſigne virtutis.

Hoc eſt quod dicere geſtiebam.quia ſi dignitas collata
eſt ꝓpter inſigne virtutis:ergo virtus in aliquo fuit.nõ
in coꝛpoꝛe quod incinerandũ remãũſit.ſed in anima que.
cum immoꝛtalitate receſſit que licet poſt moꝛtem virtu
tum actibus nõ mſiſtat:poſſidet tamen virtutum pꝛo⸗/
miſſa trophea.MNõ ergo dicitur anima pꝛiuari per moꝛ⸗
tem virtutibus.ſi pꝛiuatur coꝛpus virtutum actibus:
cum iparum ſuſcipit finalia pꝛc mia.in que virtus oꝛdi⸗
nata cognoſcit᷑. Pꝛo quibo amicandi ꝑeramplius latioꝛ
cauſa pꝛeſtruitur.quia ſi amicabimur his quos credeba
mus manimo virtuoſos.in coꝛpoꝛe vero laudabiliter a⸗
ctuoſos:qui etiam hecomnia ſubintrante malicia pote⸗
rant perdere ac pꝛiuari cauſa qua inter homines amici⸗
cia chriſtiana diuoluitur.multomagis cum exemptis a
munddo in celo repoſitis de quoꝛum gloꝛia quod auferri

aut perdi poſſit nõ dubitatur. Mec omnia pꝛo tanto di⸗

xiſſe voluerim. vt ſuper ceteras extollam iuſticiam chri⸗
ſtianam.qua ſedente in ſedibus ſibi aptis amico chri⸗
ſtiano nihil deperit de amico.niſi amicus ſibipi et amico

quintuſdecimus

per abiection em virtutis pereat. In hoc ſolum per moꝛ

tem amico chriſtiano totus peru amicus.ſi eu poſt moꝛ
tem in tetranbus locis incluſerit inimcus antiquus.

qui nullum adultum poteſt violenter mcludere mſi pꝛi
uatum virtutibus pꝛopꝛia voluntate qui merito deiti⸗
tutus ſibi traditur includendus. Sed qui poſt moꝛteʒ
a diabulo eſt incluſus in omm vita iua ſiue moꝛti appro
ꝓinquans a virtute fuit excluius:ac per hoc eſſe non po⸗

tuit verus amicus ꝓ eo tempoꝛe quo extitit virtute pri⸗

uatus. SGed cum incluſis deſtrintur amicicia ex eo ꝙ
ipſius eſt cauſa ſublata:non enim poſſunt recipere nec
referre. Superi wro recipiunt et rependunt: et pꝛo a⸗
micis in mundo relictis inceſſanter et infatigabiliter ł
intercedunt. Eltrum vero virtus veraciter in xreat in

tempoꝛe. que in tempoꝛe deperit et redit. aut quem nun

qᷓ; reditura perit: Elt iſta queſtio aliaʒ generet. trum
damnat? ſi dum vixit eſſe potuerit verus amicus: Sed
hec preſentis diſſertionis nõ ſunt quomam ad aha nos
tractanda cõpellunt:vt ipam chriſtianam amiciciã mo⸗
dis quibus poſſumus declaremus.quam etiam fere de
mũdo deploꝛem aluolitã:vt vix ĩ paucis ⁊ in cognitiſ ipᷣa

rtmanſerit. Amicicia chriſtiana eſt queda imago virtu⸗
lecus lauc

tis rõabiliter aiata intrinſec ⁊e

S laudabiliter

viuẽs in nullo deficies qð ſua expamat perfectione· Mõ

velut imago depicta parietibus vita ratione ſenſu me⸗
bris interioꝛibus carens.que deficientem ſimilitudinẽ
exprimit non proprietatem cuiuſcoꝛ piramidalem figu
ram et ꝓprietatem quandam ſemper im amoꝛe deferuet:
et quaſi extinctionem reputat repeffer /1*s quideʒ hu⸗
ius ſpecioſe imaginis ſemper amoꝛis igmibus calet:et
ligna ſupponit ne deficat verus amoꝛ. Et non amare
eſtimat ieuam moꝛtem. Proprium eſt ignis ſurſum.
ferri: et nunquaʒ ſua leuitate ad inferioꝛa deuoluitur.
Amoꝛ a coꝛde huius imaginis exiens diligit propter ſu
perna nec pro terrenis alicui ſe commodat.roprium
eſt ignis ſui natura equaliter calefacere omnia eque cõ
burere vel purgare. Oed non equaliter agit propter in
equalem diſpoſitionem coꝛpoꝛum obiecto:ꝛum:m quo⸗
rum aliquibus magis aliquibus minus exercet propri⸗
as actiones.Sic amoꝛchriſtianus:omnia diligenda e⸗
qualiter diligit. Sed omnia equaliter diligenda non
ſunt. Et preter ea que amieiciã venire non poſſunt.qᷓ;
uis ab ommbus diligantujetiam rationales inter ſe in

amicicis preferuntur.et ſolum ille in igne aut exigne a⸗ E
moꝛe recdatur calidioꝛ:qin potioꝛ fuerit in virtute. Me P m

q; potentie neq; ſapientie.neq; preminentie neq; elo⸗ .
quentie.neq; alicui cõditioni ſtatui ſicut virtuti chri .
ſtianus debetur amoꝛ:vt velut pluriſicatur atq; mulce⸗
ſcit ſeu inclareſcit virtus in homine amoꝛ intentioꝛ ſit
ad deum. Nam virtus meretur amari modica modicũ/
magna magne maioꝛ magisſmaxima maxime tota tote
que ſola deus eſt. Idcirco totius anime coꝛdis atq; mẽ⸗
tis omniumq; virium ſibi mandauit referri amoꝛem:
welut ſumma pfecta totaq; virtus amose hbu
ius imaginis ſancte coꝛ:vt quos inſerioꝛes recipit di⸗
gnioꝛegamplius replet.Et quãuis ad omnes eque nõ
ferueat.vt eque in omnes ſuum amoꝛem diffundat.ta
men ad receptionem conrarieu feruet:vt nullius
hominis odiuʒ appropinquet.Nam aliud eſt equaliter
omnes diligere.aliud non equaliter omnes amare:ali⸗/
ud equaliter omnes odire.aliud mequaliter neminem
odire.aliud ſneuanſter oñmies odire. Omnes equaliter
diligere lex eſt diligentius animi ex propria emanatio⸗
ne:Cui licet conſentiat chriſtiana iuſticia pro parte dili

6 6 An E .

ſa
bun
no
die
ru
ti

r
o⸗
ins,
Kp
Rtn
onn
pro⸗
1we
pri
19
enee
d
Inun
mun
Becl
neg
mo,
Red
nucö
un
blirer
Uame
tocins
nſen
fellen.
hir
ner
mar
nſun.
Nuitir.
Ppterſa
oprium
egech
Peerig
ncvor
propen
enager
Aton
lt.qj/
rlem
neg
e
Michti
uley,
eſit
cdici/
tu
vi/
wen:
eN
t d
ep
n
Alius
Ater
ℳ/
ftem
liter
anig⸗
tal

de iuſticia chꝛiſtiana

gentis:non tamen conſentit pꝛo parte ſuſcipientis.Nã
quamuis ſol equaliter luceat:non tamen coꝛpoꝛa eque
ſunt apta recipere ipam lucem. Et quamuis eque irra⸗

diet non tamen ſub ipo equaliter eſtuat omne coꝛpus

In qua eſtuatione non tantum attenditur virtus calo⸗
ris:quantum diſpoſitio ſuſcipientis coꝛpoꝛis. Pꝛoinde
cheiſtiana iuſticia permittit amoꝛem a ſeipio equaliter

effluere:ſed dignum nõ iudicat ipᷣm omnes eque ſuſci⸗

pere aut permittit inculpabiliter inequalitatem fieri in
pluribus. Siquidem permittit pꝛeferre oꝛdine nature
parentes et natos atq; cognatos: oꝛdine cõuerſationis

domeſticos.et amplius benefactoꝛes oꝛdine ſubuentio⸗

nis: ed omnino ii rri ommbus virtuo⸗
ſog. Equaliter ergo non amare iuſticia tolerat in natu⸗
ra:iubet in gratia:Ex hoc nempe claret ꝗ iuſticie non de⸗
rogatur pꝛeferendo in amoꝛe remotis pꝛopinquitatem
ſine perſonam pꝛopinquam:ſed derogaretur ſi non pꝛe
honoꝛaremus in amoꝛibus gratiam cheiſtianam. m⸗
nes equaliter odire nulla iuſticia patitur nec concedit:

nam odium non debetur nature ſed vicio. Neminem er

go odire permittuur in natura.in vicio vrro nec omnes
equaliter. quia neq; ſunt omes equaliter vicioſi. Equa⸗
liter nemmem odire appꝛobat ſana iuſticia. quia in cri⸗
minibus diſpar conditio:diſpar meretur odium. Pꝛo⸗
inde inequaliter diligere:in diligendis ſiue dilectis vir
tus aſſiſtens afficit inequalis. Inequaliter autem om/
nes odire.inequalis iniquitas afficit: et iuſta rationea⸗
moꝛis ⁊ odij aliqua tolerat aliqua iubet.pꝛo inequalita⸗
te regula chriſtiane iuſticie.Coꝛ in homine rationali:re
ceptaculum eſtvirtutum. Sic coꝛiſtius rationalis ima
ginis earundem hoſpicium eſt. necnon et iſtius pulcer⸗
rime imaginis anima ſuas potentias habet in imagine
iſta:ſolum et bonoꝛum et omnium que validioꝛem ad
amoꝛem animũ pꝛopꝛium faciunt &t᷑ memoꝛatur tem
poꝛis et locoꝛum et rerum et oportunitatum: pꝛo quib
et in quibus fuit facta tributio. Nec intermittit dulce
verbum aut iocundum aſpectumetiam ſi pꝛeter euma
lium poſſedit aut acquiſiuit amicum:aut ſiquem habe/
bat gratanter aliquando receperit pꝛetereum Et altiuſ
appendit exiſtimatio cõiuncta memoꝛie:quanto fuerint
dona tributa ſeu irrogata ſubſidia.Et mhpil paruipendit
in acceptis memoꝛia.cum omne quod in re fuerit par⸗

uum.magnum reputat:ex quo fuit ex amoꝛe collatum.
Ec cum fiubilum nunqᷓ; in huiuſmodi patiatur ſerena

Du * = =memoꝛia: in hoc vero eclipſim patitur ad pꝛofectum *

—
Y..5E — –—

— —⁰ D

contrarioꝛum omnium non recoꝛdatur. ſed quod ma⸗
gis eſt nunq; tenuit in ſeipᷣa vſtigium. Magënum pꝛo⸗
fecto eſſe cognoſcitur iniuriarum atq; diſplicentiarum
obliuiſci:et eo maius quo celerius. Sed id maximum
dixerim nunq; ſuſcepiſſe caracterem:quod ſpectat ad a⸗
miciciam chꝛiſtianam. GFixa memoꝛia de amico ipᷣm fo⸗
uet in ſinu mentis pꝛeſentem coꝛpoꝛe vero abſentem.
Inde excogitat ſuper eum bona et mala ·vt illis ineyre⸗
grſat illis caueat:illa conquirat iſta deuitet. Et ſpiritus
eius dulciter anxiatus moleſte tolerat.tenebꝛas noctis
expectat vt ſtatim aſpiret dies:vt eructet que in animo
excogitauerat pꝛo amico. Et moꝛam abſentiarum velut

iacturam quandam grauiter poꝛtat. Fecit hocin pluri-
ios illius ſimilitudines a
moꝛis igniculum reinflamment jet fiant ad illos ama/
biles:in quibus amici aliquam ſimnlitudinem agnoue⸗/

bus amici memoꝛia.vt inter a

runt moꝛum ſiue perſone geſtuum ſiue loquele. gGer
tur quidam queſiuiſſe inter viuentes ſimilitucinem 46
—Q „ 4

4 . *

Q220. —A. =

liquam amici pꝛemoꝛtui: vt poſſit illius viuam habere
indaginem ad ſui ſolatium:aut copulare amiciciam.
OQui cum paululam inueniſſet paululam amiciciam fe
cit.quia non totam ſimilitudinem pꝛioꝛis expꝛeſſerat:
quem ob ipſius amoꝛem de vicino periculo quod ineui
tabiliter ſibwi immiebat eripuit.lide igitur quanta es
rat in ſuperſtite pꝛemoꝛtui amici memoꝛia:vt etiam ſu⸗
is ſimilibus non amicis verbis et operibus deſeruiret.
Amicicie memoꝛia vbiq; memoꝛatur.in tribulationibꝰ
et cõſolationibus equaliter ſecum poꝛtat:ſed non vult
ipᷣm illarum equaliter eſſe conſoꝛtem. NHam tribulatio⸗
num ſuarum nollet eſſe participem velut perhoereſcens
ipſarum augmentum. ſi ſecum toꝛqueretur amicus.
Nam non eſt vra amicicia ſi ſicut ſeipᷣm quis in penis
affectaret amicum.quamuis etiam ſit de amicicia vera:
in tribulationibus cum amico velle percipere participi⸗
um. In pꝛoſperis vero ita ſecum ineuulſibilem memo⸗
riam poꝛtat.vt etiam tedeat eſſe in gaudijs ſine ipſo: et
in guſtu vnius delectabilis boli velit ipſum habere con⸗
ſoꝛtem. Et tunc ꝑꝛoſpera cuncta rident:cum in partici⸗
pio fit amicus. E duplicabitur rerum delectatio atq;
iocunditas. cum amicus amicũ pꝛeſenter bonoꝛum ſuo
rum ſciuerit eſſe participem ſuis qualitatibus omnia
videntur augeri.cum ab vtroq; participatio bonoꝛum:
et propꝛijs videntur priusri muneribus ea que partici⸗
pantur ab vno altero non preſente. Condimentum ſu⸗
pera ppoſitum et perficiens eſt:in cõmunicabilibus re⸗
bus alterius amicia preſentia. Dicebat quidam in ami
cicia vera factus:toꝛqueoꝛ inter bona. Et cum dicticam
quereret adiecit.quia his indiget aut nõ habet amicus
eſſet mihi pena iocunditas ſi vbiq; ſic his aut melioꝛi⸗
bus mea ſcientia potiretur. Amicicie chꝛiſtiane memo⸗
ria ineuulſibiliter amicum hominem fixum tenetvt eti⸗
am pꝛo ipſo diurnis atq; nocturnis hoꝛis ignitis pꝛeci⸗
bus interpellet ad omnium reguʒ regem. Et ſia virtu
te deficit dolet amplius pꝛo amico regi ſua non fuerunt
accepta pꝛecamina.et ſeipo vellet fieri melioꝛeʒ:vt in eo
amici animus ſecuriug pꝛo optatis omnibus requieſce
ret.cuius vt pꝛopꝛijs vellet reſrvndere omnibus votis
Hec memoꝛia triſticiam facit et gaudium:pꝛo amici cõ
trarijs atq; ſuis vtilitatibuſ aptis.Et quomiam lbona et
mala memoꝛia continet exquibus letatur aut patiatur:
id agit ne patiatur amicus.cum quo factus eſt animus
vnus.Et tempoꝛaliter nititur ſed marime ſatagit ne in
eternum patiatur:nec acriter conſfigitur ſi coꝛpoꝛe toꝛ⸗
quetur.aut in rebus labentibus infelicitatur amicus.ſi
ſpiritualia ſalua ſunt omnia:et ſi non minuũtur inter⸗
ne virtutes:que in amicicia pꝛeſtauerunt maximaʒ cau
ſam.MNec meroꝛe cõtrahitur ſi tempoꝛalium plumis de
Pilatur amicus:dum ſibi eterna in fidem cyrographo et
virtutum inſtrumento ſeruantur. Signa magna mez
moꝛiede amico ſ unt frequentia ſomnia allocutiones
et confabulationes et peregrinationes ⁊ ſimilia queagg
parent in eis:et relationes geſtoꝛum eius que interpo⸗
nuntur in alijs pleriſq; condictis:et nominatio nomi,/
nis ei in abſentia eius.etiã cum ad alios ſermo dirigi
vt ſepe nomen amici nominetur in perſona pꝛeſentis
et pꝛeſens ad quem fitverboſa locutio amici nomen pꝛo
feratur abſentis. Sunt etiam ſigna optatiue de bnis
affectiones et frequentla verba et inuentiones vtilium
et ſepiſſime interrogationes de ipᷣo in denegata pꝛeſen⸗
tia:cum pꝛeſto fuerit interrogandi materia. Fecit ſepe
hanc virtuoſam memoꝛiam et omnino ineuulſibilem

4
72

E

„

B

—„

—,
ſaLas-
S

ex virtute amicicia chriſtiana in his qui huius vtilia co

gquintuſdecimus

ſunt huic imagini contumeliaʒ facere in hoꝛum ſoꝛibus 11
gnouerunt ac ipam acceperunt indinduam ſponſam: non pꝛopinquat. Oiſcernit pꝛelertim iuſio iudicio non ſit
vt ab his que pꝛohibita fuerunt inter eos ſecundum iu tantum deuitanda cognolcere que poſſent turbare ami lun
ſticie regulam ſe abſtinuerunt in amici abſentia ꝓpter cicie imaginem.quantum deuitare contendit quod tur ad.
ipſius memoꝛiam. Et velut tribunalis iudex propibue bare poſſet cauſam maxime pꝛimam et ſummam. Pꝛi⸗ int
rit wcitũ fieri:me moꝛia chꝛiſtiani amici.Necnon et ple ma et ſumma cauſa omnium bonoꝛum et vre anucicie ctn
runq; magis veritus eſt amicus inuiſum et abſentem deus eſt.qui pꝛo nobis in tempoꝛe homo factus eſt atq; eni
amicum: q; inuiſum et pꝛeſentem in ommbus deum. * redemptoꝛ appellatus eſt chriſtus.a quo vocabulũ ſum tun
Ec plus fecit ad mali cautelam memoꝛia terrens ami⸗ pſit ppulus cheiſtianꝰ vnde nuncupatur amicicia chri Cu
ci amabilis:q; pꝛnarum terroꝛ hoꝛribilis. In his etiam ſtiana:que optuma eſt in moꝛibus Gktus Blilega, ern
que ſecundum altiſſimi et bonoꝛum atq; laudabiliũ mo mum atq; ad pꝛimum atq; appꝛime chriſnanam amici⸗ git
rum legem firmauerunt. honeſto decreto pꝛeuenti ſunt ciam ſeruare cupientes.pꝛe omnibus caueant diuinaʒ et
ſepe amici memoꝛia pluſq; dei.vt ab ipoꝛum excitati me offenſam:vt non ſolum ex multis alijs ſub oꝛientibus ſſt
moꝛia excuſſerint negligentiam pꝛomptitudinem ſum cauſis ad peccandum mouentibus quamuis cauſe dici iuſt
plerint et ſollicitudinem ad agendu m. Nec huiuſmodi non debeant que ad peccandum inclinant. Sed ſi ex a⸗ gue
ad defectum amicicie aſſcribantur. ſed pꝛofectum ſi ſe⸗ mico aut pꝛopter amicum ſubintraret cauſa delicti: an⸗ abe
pe quis magis amici poꝛtauerit memoꝛiam qᷓ; dei:cum teq; offendatur deus.turbetur aut dimittatur anncus. toſt
eum nunqua viderit ſed amicum.cum quo tenet ami Non enim eſt amicus cauſa dei: ſed extat cauſa deus a⸗ ſutn
ciciam pꝛopter deum.quem etiam in malis deuitandis mici. Mec iuſticia chꝛiſtiana iudicat turbationem dici. lar
agenduq; bonis reueretur in ommbus pꝛopter ſeipſum aut quod agitur eſſe peccatum.ſi amicus quãuis ma⸗ net
NMNec mirandum:ſi nouicij homines ad amiciciam aiq; gnus offenditur pꝛopter deum. imo nequam eſt iudicã/ thi
virtutes amici hommis magis q; dei memoꝛia ſepꝑe te⸗ dus amicus.ſi ſcandalum ſuſcipit de actibus comparis iid
nent. MNam pꝛedominatur incipientibus ſenſualitas et eius:dũ ipᷣe caueat aut faciat qð iubet ſeu gratuʒ recipit fff
magis occurrit memoꝛie quod ſenſu precipitur qᷓ; quod us. Omnem quippe iuſtam et veram excuſationẽ ha⸗ i
ſide appꝛahenditur:velut diſcipulus nouus qui nondũ bet annexã:cum amico ab altero dici poteſt.Hec omnia ſue
nouit dignitatem atq; virtutem ſcientie magis cõmen qᷓ;uis ad tuam diſplicentiam arrogaueris feci tamen ea
dat memoꝛie id quod diſcit timoꝛe ſenſibilium verberũ ipᷣa pꝛopter deum. ſed nullam habet excuſationis cau⸗
et blandicijs aut ſponſione ſeu oſtenſione donoꝛum:qᷓ ſam:ſi doo diceretur te offendi pꝛopter amicum.Tegit 1
amoꝛe aut nide ſcientie qua docetur. Senſualium ⁊ no enim deus delictum in amico:ſed amicus amici delctũ
uicioꝛũ memoꝛia.excepta operatione ſpirituſſancti que in coo penitus excuſare aut operire nõ poteſt. Si deus z5
in hominum mentibus operatur repente impꝛeſſiones eſt ſinis omnium: homo amicus iuſte relinquitur pꝛo⸗ G
nmiſi per ſenſus nõ recipit:et magis viue voci qᷓ; ei quod pter deum. Et omnis vera copulanda eſt amicicia pꝛo⸗ ſc
dicitur tribuunt. Sed in his omnia excuſantur cum a⸗ pter ipᷣm:homo vro finis hominis eſſe nõ poteſt. Non
micicia copulata fuerit pꝛopter chꝛiſtum· quamuis ami perditur amicus:ſi placitus remanet deus. Et ſi er hoc
cus mereatur quem ſenſu percepit amicum. cum non turbatus rececht. non fint wrus amicus: quia ſe do vo
poſtponat in illa intima ratione dehberato ſecreto iu⸗ luit pꝛeferri cui debuit in omnibus ſubiacere· Que tur
idico:verum omnium deum.Coꝛrigitur paulatim in ꝓ batio eſſe poteſt vbi homo non relinquitur aut offendi⸗
ſicientibus:coꝛrectum wro expedit eſſe penitus in per⸗ tur pꝛopter homines:ſed pꝛopter omnium creatoꝛem.
fectis.Laus autem eſt huius imaginis peius interna Inſolu biliter atq; irreuocabiliter ſanxiuit chꝛiſtiana in .
memoꝛia tantum facit vt caueat infauſta:honeſta perſi⸗ ſticia: vt pater et mater.frater et ſoꝛoꝛ. filius et vxoꝛ. ac
ciat. Antelligentia vero ſiue ratio huius ammirandei⸗ ipemet homo a ſeipᷣo relinquatur pꝛopter omnium re⸗ .
maginis eſt aſłectus ad verum:et ab omm ſucamento gum regem · Pꝛoinde ſi ſeipᷣm pꝛbpter deum debet ho⸗
amicantiũ animos liberare. Meſeit enim ratio vere ami⸗ mo relinquere.non turbetur homo peccatoꝛ et ſubdituſ PP
cicie aliquid palliare aut fucare ſicticijſ:neq; ãgulos que ſi fiunt imperato:is ſummi pꝛecepta per eum qui ami⸗ R
rit ad deliteſcendum in defectum aut preiudicium ami⸗ cus eſt eius.Alioquin ipſius dei conuincitur imimicus.
coꝛum.Pꝛimo poꝛro huius pꝛoceſſus fit ad ſanctiones inimicus vro dei nemini fit amicus.Et ex hocclare in⸗
et decreta condenda:quibus cepta perſiciatur et ſtabilia tuetur noſſie rationis aſpectus eum quem habet ſi a⸗ eſt
tur perfecta Prima vero decreta ſiue ſanctiones ſunt:· micus eſt verus. Si contentatur contemni ab altero a⸗ a
u P r . Eu — yt quantum ſe pꝛotendit aut extendit virtus humana/ mico in his que pꝛecipit deus.aut in his in quibus aper .
et deſuper creata per gratiam ꝙ repugnantia magna ſi⸗ R(te cognoſcitur placitum voluntatis eius:vt in hoc ſit
ue parua chaiſtiana iuſticie duuitentur. hriſtiane ami ſumma ratio amicicie conquiſita. ꝙ amicus ab amico El
cicie cauſa eſt iuſticia chꝛiſtiana cuius omnino expedit Wlit amoꝛig vinculo pꝛeſeruato inconturbate moꝛtem amm
cauere contraria ſi diligitur amicicia:nam ipᷣa cauſa per ſuſcipere. Si deus mandaretillum per illum ſic tranſ⸗ Im
ea que ſibi aduerſantur aufertur vnde cauſata inter ho⸗ uerberari. ac etiam inferri ſiquid fuerit ſenſualitati ac
mines amidcia:neceſſe ſit vt etiam auferatur. In om⸗ voluntati aduerſum.Ab ipſa enim ratione chꝛiſtiane a⸗ no
ni etiam genere amicicie honeſte atq; inhoneſte eo quo micicie cogimur:vt quempiam amicum ſuper nos ſi de it
conſtruitur ſuſpenſo veſtruitur. Necamicicie vere pura us iuſſerit ſiue permiſerit.velut inſtrumentum ſue in⸗ ten
intelligẽtia negligit ſi qua ſunt deuitãda intelligere:ne fallibilis iuſticie inconturbato amico toleremus. NHam
incidat in laqueum offenſionis et in ſcopulos diſplicen ſi auiſpiam reus ſuper ſe a iuſto iudice iuſtam et vltri⸗ leen
tiarum velut nauis docto pꝛoꝛefa carens impingat,/ Ra⸗ cem ſententiam pꝛo foꝛefactis acceperit de ſatellitibus teg
tio autem hominibus inſita diſcutit rationes et pꝛoba⸗ non conqueratur aut de ferro ſecante aut igne vren⸗
biliter depingit in talibus inuiſe dolatiset ſi qua poſ te. Aut de fune quo eſt in patibulo ſuſpendendus.
„ 2 .
uar aer- Sr. er
4
L .

.

** .
„ 7 *½ *

Juſticia chꝛiſtiana

ſabis .
lo nan ofllatit . n inatione penali omnium actionum inuiſibiliuᷣ
aut de quolibet inſtrumento illatiuo penax: non enim interminatione penau ommium actionu n unſibilu
utni Rrrlliren teccoisatie ꝓpꝛijs atlratferro apun: auel atq; viſibilium peimitias mehioꝛes atq; electione pꝛi⸗
ut lunt a coꝛpibus membꝛa. ligant collo funem: trahunt mum pꝛimo reddere pᷣminenti.Et ſicut in veuitatione
n ad patibula reum. vſtiuum ignem accendunt. Heciſia malozum ad peimum pꝛemmentẽ ſuum habetaſpectuʒ/
ncte inſtrumenta renarum motibo ſuis aguntur. vt inferãt ſic in factione wonox ipm pꝛimo wonit ante ſuum cõſpe
eſtarg cruciatum:ſed ſedentes in tribunalibus iudices ſec ſi⸗ nmanilum oPoete eſſe omniũ finem qui oim erti
Häſum eri iuſte decernunt. Ygitur non de his ſed de ſententia⸗ „ tit cauſa penma bonoꝑ Delectatur ſiquidem ipa ommis
cn rum latoeibus ſi poſſunt rei rõnabiliter conquirantur. ratio in roſarijs ratiomis. ſit et ratio huius imaginis in
de no Cum vero de iuſto idice iuſtaq; ſententia niſi falſam rationis viriditate ſe paſcit.vt nõ ſolũ in oꝛdine ad pai⸗
mnenm et iniuſtam queximoniã pferre non poſſunt.inõ ambi/⸗ mam oĩm bonor cauſam condecentia querat. ſed etiaʒ
dl gitur ꝙ neceſſe ſit vt de foꝛefactis ꝓpꝛijs conquerantur ad ſecundas. Mec iſte eſſe debet ſubſiſtentie gradus.ſed
entbas et laudent iudices et executoꝛes.ac etiam inſtrumenta pauirat ſemp amicicie ratio. quod nouit eſſe in moꝛiby
auſedic iuſticie. Mam ſcriptũ eſt. Benedictũ lignum ꝑ quod ſit et mentibus verius atq; vtilius: vt cognitione philoſo
lſierg⸗ iuſticia. Ydcirco lec dicta cognoſcat inſpectoꝛ.vt videat phica imo pꝛeeunte p duce illa ſolum engat que ſecerne
chran quo vinculo copulatur amicicia chꝛiſtiana: ſi amicus re poteſt a malis.Et in plura ſe oino extendat. vt a bo⸗
mnche, ab altero dictante diuino iudicio manifeſio ſiue occul/ nis eligat melioꝛa:et a melioꝛibus optima. Si malum
dls/ to.ſuꝑ ſe ſenſerit pvndera toꝛmentox et omnino incuſ⸗ habet amicicia ergo non verainsll enĩ veritas vbi ma
endi. ſum ſeruat amoꝛem.nec diſcompaginetur amicitia ob licia: pꝛeter illam veritatẽ qua conſiat veram ndeſſe ma
sn illatas et toleratas penas.vbi deus eſt iuder virtus ma liciam. Non ergo de malo anoeum nso et lup gus
eſtuatri net. et amicicie cauſe non ſunt mote de ſitibus. Poſſet amicicia non eſt fundanda rn pñs coguitun. ul
Cnoens tñ iuſte conqueri:ſi amicus inferret iniuriam. Ded ali ta eni nouimus eſſe pꝛemiſſa.ſed de malo incognito et
thzrergt ud eſt penam aliud iniuriam irrogare: non eni omnis peeter intentione accidenti. Malum cõtingens eſt paei
mk inferene erens penam inferre dicitur iniuriam: ſed ouis qui ter intentioniẽ äneniens in annolclger entic ieautes ”M”VM
NeNn alicui facit iniuriam infert et benam. Pena nanq; ex in et impꝛouidentia. aute a . nd deen CE n . —,
nmen . ſticia eſſe pt:que nõ eſt reputanda iniuria cum infertur ad malum: ad waaiſt nich, no A rotie Peane -
dasan . Vnunia vero eſt que omni remota iuſticia nequiterali ſtäiſeln pud ginre Analaa Yucuicl enig uen
mn Tt cu irrogatur. nec ex hoc dicat imuriam paſus v poſſit deln 7 651 ee 8 dc 3 nc gllaue
Lgt füſte rependere pbi re uctoꝛitas que rint.pꝛeſtauit ingreſſum. Pꝛouidentia ad vtrunq; dire
Calui pabet de iniurijs iudicare: cum nec auctoꝛitas reipubli⸗ xit aipectum:ad malum vt caueat ad bona vt faciat YIm
Bdug ce dimittat inultum.etiã quod ab hoĩe fuerit vindicatũ pꝛouidentia penitus nihil hox fecit. Opponuntur om⸗
dun pon Oaxime aũt nemini paſſo iniuriã rependere licet.pꝛe⸗ nino cautela et incautela puidentia et impꝛouidentia:
d W ſcribente ſibi ſacroſancta ſententia dñi. Mihi vindictaʒ ille bone iſte male conſiſtunt. Ratio vero amicicie ſe cõ⸗
RMl et ego retribuam/ Pꝛocedat lteriue iniu imaginis iectat in mecllimiet ſecernit arch Aigit lona peo capbra
lfce intelligentia ſiue ratio.vt ſi qua fieri poſſunt ad oꝛnatũ Potentie: malis iuſto iudicio repꝛobatis ccidint ctiaz Qo. ſr= En n,
uſedon atq; firmamentũ eius: iuſto et immurabili decreto per ſepe ſuſpitõnes aſſumpte immiſſea demone:geſtusnu ·
Qren quixat. rerum enĩ relatio atq; moꝛum in amicicia veri⸗ tus delature verba digreſſiones auerſiones facierũ et
Ntofenair oꝛqᷓ; noĩs· Mihil vero amicicias ſic oꝛnat et firmat q; ad oculoꝝĩitinerum pꝛohibitiones celationes relationes
Nenen pꝛimam cauſam totis viribo condigna referre: atq; poli ſubſtitutõnes in tpe.obſequioꝝ tepiditas aut denega⸗
Nſtangi noꝛmis firmatis indefeſſo animo conſummare certa⸗/ tioimpꝛouiſa aut iracũdia ſermonis.aut maioꝛes oſtẽ⸗
reN mina. Et agones multos abfugerepꝛo ſuꝑnis leges fa ſiones amoꝛis in alium:aut inepte ſeu implicite repꝛe⸗
mmummne, as ſeruare: p imminentiby caſibus de nouo ſe expedit lenſiones. Bonum omnib) his oppoſitũ eſt firma cre⸗
erde condere: vt iuſticia quã ꝓficimus.qua pꝛofectuũ ntor dulitas vtriuſq;: ꝙ neuter ferat animũ commutatũ nec
tſubaten palmiferũ attingimus culmen: ꝓpter qua deus terre⸗ ex ſignis mala led co dis wona diiudicet. Si aut hoꝛum
gelanit nos aſpicit nosancõcuſſa pmaneat. Mon eni niſi in le?ł ignis animo incendiũ fecerit.ſolum reſtat remediuʒ. ꝙ
mnmnih Uneaſttg:anlctcia vera onfiltit. Bulii Vera conſiſtit. Juſiicie quime ler amicoum animi per verba ad ſeinuicem declarentur
Cchrein eſt:vt pꝛima cauſa ſuoꝝ creditoꝛum exactiones pꝛumas vt qin ick ſuam expeimat et de quo patitur paſſio⸗
lrt ſiin atq; honoꝛes pꝛioꝛes ſuſcipiat.Oeinde ploluantur cre⸗ neimn;: Alter enun ſereno verbo/ conſoꝛmi coꝛdi ecla⸗
lemwo dita ſiue offerantur placita ceteris in amiceicia coniuga⸗ ret. Bepe nanq; fit. vt quis patiatur ex inculpatis
aper tis ea lege vel pacto: vt nibil de vebitoatq; Ponoꝛe cali geſtis aut verbis amici. aut aſſcribuntux ad culpam
ſdor ſt eeer afferatux, Et ſi auig offertur eis qui cum que innocenter fecit. aut dixit amicus:et ſilentiuʒ paſſi
aennor amicicia fedus habent.a deo nihil vebet habere diuer/ nubilam mentẽ tenuit: et innocentia geſta damnauit
nonen fum. Sicut em turpis eſt pars que ſuo toti nõ conue⸗ in coꝛde.q;uis haberent ab amicicia obliquũ aſpectum.
. mit: ſic omne qo agitur turpitudinẽ habet annexam: ſi non enĩ immutabiliseſt homo. ſed affectionibo paſſio⸗
ltni nõ cõuenit rerum oĩm creatoꝛi. Quod vero aliqua tur nibuset extrinſecis accidentibus variatur. Periculo⸗
ſiren pitudine tingitur: pulcerrime huic imagini conueni⸗ ſum ventus eſt tacere:non em ceſſat ab his ẽ quibus
neſr re non pᷣt. Curpitudo vero nulla deterioꝛ:quã que ſum nõ credit inferre grauamen. um vero paſſus quegra
wen mam iuſticiam no veretur. Pꝛoinde ſi conſtans et pſe⸗ uabant patefecit amico. aut a grauamimibus eſt ceſſatũ/
ſen uierans inter hoies amicicia queritur. innitantur querẽ aut reſponſionem apologeticam is qui grauabatur gcce
nnin tesſlegibus iuſtis: iuſticia pꝛoꝛſus dat conſtantie baſim H Eriũs ratio vt etiam melioꝛa ſecer
Nn et ꝑſeuerandi miniſtrat materiam et fulcimen. Occur⸗ nat a lonis: nõ repꝛobatis bonis ſed potioꝛibus electis
lthue rit uſticia cum panibus ſuiꝗ in om̃i termino amicicie iudicio rationis. Melioꝛ eſt in oꝛdine conuerſandiet cõ
enen gradientib⸗ viam et ſua iin et fomenta pꝛeſentat uerſatõnibus hominum emulus maniſeſtus:q fictus
ne⸗ ne deficiant qui ceperunt. Nulla penitus vecipiendi aut ſen onf eramcue. M cauetur: iſte difficillime decli ⸗
2 deficiendi cquſa cum quibus iuſticia graditur. occurrit natur. Et melio: eſt vicinus ꝓpe ; frater aut amicus
dem pꝛeminentiq rerum ſacit atq; oſtendit et cogit ſlb tibus et opoꝛtunitatibo hommis vtriuſqpſp H
1. 2

——

— ₰ rI N. να*α 9
— rrgr SW
V

α☛W.ο.

Aber

celerius ſubuenitur. Melioꝛ eſt maniſeſia coꝛreptio qᷓ;
amoꝛabſconditus. Amicus placidus timens fieri ami/⸗
co in verbis aut moꝛibus grauis.ſepe tacendo perire ꝑ⸗
mittit. Sed talboſus eſt amoꝛ abſconditus qui coꝛrgen
di tempoꝛe nõ pꝛocedit in publicum. Fruſtra moꝛatur
in conclauibus etiam veemens amoꝛ: ſi amicus in fo/
ueam labitur te tacente ſcienter: et nõ compeſcitur ver/
bo duro aut ſi verbis coꝛreptionis non coꝛrigitur.cum
firmiter fecert caſum. Pꝛoinde melioꝛa ſunt vulnera
diligentis: q; fraudulenta odientis oſcula. Qun diligit /
vulnerat verbis amicum factiſq; cum expedit. ne laba⸗
tur in nefas. Et potius decernit illle qui vere diligit a⸗
mici percutere coꝛpus:qᷓ; peccatis percutiatur in uiſibi /
lis animus. Qui diligit:obuiat opoꝛtune ⁊ impoꝛtune
damnis amici. Qui non coꝛrigit odit: et fraudulenta
oſcula impꝛimit. Et odij ſignum eſt pꝛetermiſſa coꝛre⸗/
ptio. Vulgo ſepe refertur. Qui me odit ad riſum: qui
me diligit pꝛouocat ad lachꝛmas. Unde dicitur qui
coꝛripit hominem:gratiam poſtea inueniet apud eum/
magis qᷓ; ille qui per lingue blandimenta decipit. Judi
cat et eligit pars pꝛudentie que nouit eligere: et ſtabilit
in animo ſententiam ſalomonis. Melius eſt humilari
cum mitibus:qᷓ; diuidere ſpolia cum ſuperbis. Sed vt
bꝛeuiter edicam:melius ſuper bonum in amicicia noſci
tur patientia in tempoꝛe quo cõpꝛehenditur alteratus
amicus:vt poſt omnem ebullitionem fiat coꝛreptio eĩ.
gelantis amnci melioꝛ eſt patientia: q; tempoꝛe incon⸗
gruo verba pꝛoferre. Et melioꝛ eſt ad amicum tempe⸗
ratus celus qᷓ; gelus acutus:dummodo non intermit⸗
tatur qui dicitur temꝑatus.Temperatus enim celus
verbo aut ſigno monſtratus abſterſit amico plagam:

et induxit cathaplaſma tolerabile ſuꝑ vulnus. acutus

vero iterum vulnerauit.et rarus eſt inter homineſ.qui
aſperam velit ſuſtinere medelaʒ. Melius eſt ad amicũ
in omnibus temperatum fieri:qᷓ; iſum impatientia ce
li aut amoꝛis impoꝛtunitate cõuerſandi coꝛrigendi ob⸗
ſequendi tractare. Omnia in moderamine ad amicum
et libꝛate fiant. Teneri enim ſunt anini hominum:et
in bonis et malis cito franguntur. Difficultas maxima
amicum inuenire veracem:maioꝛ vero cuſtodire inuẽ⸗
tum. Inſtrumentum quoddam reſonans eſt amicus
ad amicum ad cuius ſonitum opoꝛtet choꝛeiſare amicũ
ſecundum varietatem moꝛum atq; nature:dummodo
funeſtum ſonum aut turpem non reſonet cantilenam.

QOelius eſt in amicicia qᷓ; dnationibus colligataʒ ami⸗

ci ſuſtinere naturam:et tractim ad bona ducere qᷓ; feſti⸗

ne:feſtinatio enim cauſam ruine ſeꝑe feſtinis appoſuit..

Ad amiciciam vero ſana ratio ſolum illos pꝛo melioꝛib-

nouit aſſiſtere quos viderit potius moꝛibus fulgere qᷓ;

rebus.aut gemmis aut quibuſlibet oꝛnamentis. Oei
lioꝛ eſt et verioꝛ amicicia pauperum qᷓ; diuitum: ilſos
enim virtusiſios rerum claritas mamifeſtat. Diues ſi
amicabitur in veritate pauperibus nobilius eſt q; ſi di⸗
niti pauper erit amicus. Ylle de virtute laudabitur:iſte
non poterit de neceſſitate cauſari. Melioꝛ eſt et verioꝛ
ſuperioꝛis ad inſerioꝛem amicicia:qᷓ; que in reconſerſi

ne agitur. Superioꝛ libera voluntate: inferioꝛ foꝛte vm⸗

bꝛa timoꝛis conſtringitur. Amicicia inequalium ſi vera
eſt:a potioꝛe nobilius nomen ſoꝛtitur. Equalium vero

omnino illam pꝛecellit. Eterne dei ad nos ab eterno a⸗
micicia oꝛdinata. omnem dignitatem et honoꝛem atq;

perfectionem ex ſui parte nõ ex noſtra ſoꝛtitur.ſed equa

lem dari non inuenit cui amicari poſſit · In hommnib⸗
autem inuenitur equalitas: vt ex vtraq; parte amicicia

poſſit ſuum perfectum laudis ſoꝛtiri pꝛeconium. Ann/
cicia inter equales inclitos poteſt eque verſari: et nan/

„ — . „
Wrgea ür. E H. 1 ſnr. 1 P,

quintuſdecimus

ciſcipꝛofectum. Inter equales plebeios tendit in ldem

2 „,„—*

Inter ſub et fupꝛa:nunq; cadit amicicia vera/ Inom/

nibus his dictis ſimilibuſq; dicendis amiciciam excipi

mus chꝛiſtianam:que pꝛopter annexam gratiam. con⸗
ditionem euentum ſtatum foꝛtuitu acquiſitum vincit
atq;ʒ natura chꝛiſtiane gratie ſacramenta ? pura iuſticie
et de ſuperis a chꝛiſto declarata docrrina non pmittunt
in chꝛiſt iana fieri amicicia ſublime vel altum inſimum

vel depꝛeſſum:ſed omnem equalitatem conſtituit ani⸗
moꝛum.rerum.tempoꝛum et locoꝛum in qua nihil iu⸗

dicatur potius niſi potio: virtus:que eoipſo eſt potioꝛ

animo vita moꝛib equatSed vt latam loquendi ma⸗
teriam coartemus ſi me interrogarẽt ex animo lingue
nationum omnium. quid eſt in amicicia melius:reſpõ
derem iuſticia et veritas. Quid autem optimum. dice

quo in alta nõ ſitollit et ſe per urilisatem amulus

rem his virtutibus fretus amoꝛ. Hec enim tria multã

miniſtrant materiam eloquendi. Segd hic intermitti⸗

mus:vt alibi requirantur. Si autẽ a me vlterius que⸗
reretur.qui ſunt melioꝛes amici.reſponderem. illi cum
quibus melius iſta ſeruãtur. Et ſi quereretur qui ſunt
optimi amici.reſponſionibus vtiq; affirmarem quive
ritatem iuſticiam et amoꝛem ſuper eos inuicem magis

qᷓ; ſeipſos aut ꝓpꝛiam vitam diligunt.vt magis velint

ſinire crudeliter coꝛpoꝛis vitam qᷓ; pꝛetermittere amo⸗

rem veritateʒ atq; iuſticiam. et tempus bꝛeuiare quod

poſſunt ꝓrogare in ſiſtentes in eis.qᷓ; videre longeuuʒ
terminum ſine eis.His enim amici.ſuis in om̃i hone⸗
ſto genere amicandi nunqᷓ; deficiunt. Qui huiuſmodi
virtutibus deficere nolunt.nunq; talium conuerſatio

fertur in dubium.quoꝛum mentes illuminat virtus.

iuſticia dirigit et fouet et nutrit ſedulus amoꝛ. Inlxſi⸗
tanter anima coꝛpus et res vxoꝛet filij talibus cõmen⸗
dantur:qui ſacamenta veritatis charitatis atq; iuſticie
iurauerunt Gertut iñ ſanctoꝛum libꝛis legiſſe me me

mini.ꝙ quidam ſui perigrinantis amici eius pꝛecibus

cõmendatam ſuſcepit vxoꝛem.quam ſedula et diligen/
tiſſima cura fouens ſua pulcritudine tentabatur:qui ti⸗
mens vꝛgeri perualide ab aſpectu decoꝛis eius.et ſuam
pꝛecauens fragilitatem acuto gladio abſcidit ſui coꝛpo⸗
ris cimn doloꝛe verenda notans diem et abſciſionis ho⸗/
ram ne amico poſſet etiam tentatus fidem frangere in
vxoꝛe.necnonẽt murmurationem aduerſus cõmenda
tam veritus que facile ſurgit in vulgo. Si accidiſſet.pa

ratus erat fidem facere. reuertenti marito aut vulgo in

ventrina fruncatione. ꝙ ipſam ſeruauerat illibatam.

Pꝛo his exponuntur merito coꝛpus et res.et moꝛs in⸗

tentata ſuſcipitur. Et nihil in hac felicius pꝛo relatiunis
moꝛibus.qᷓ; cum talibus viuere muenitur:· Inmũſta
fertur intelligentia ſiue ratio huius imaginis.que di⸗
ſcurrendo perquirere defecit mens et manus. Volũtas

lium impꝛeſſionum. lolũtas in amicicia executio apti⸗
tudinum inuiſibilium eſt imperatrix. vt ſit compoſitio
iuſta exterius exhibita. YImperio enim eius membꝛa
mouentur ad actus. ac etiam omnia conſerẽtia conqui⸗
runtur. Cloluntas amicicie chꝛiſtiane habet idem wel/
le et nolle:ſceptrum et dominationis virgam tenente

iuſticia chꝛiſtiana:ſine qua in pꝛcceps labitur queq; vo⸗

luntas. Et in his ſolum agendi fu mat imperium que

ihpa vcernit. Noctantumm ememp bet iſig woluntas
vt velit penitus ſecunduũ iſiam iuſticiam armucari. et
Vc ſe inuariabile pꝛeſtat. Cetera vero famnq ontenet

1 r.
QASensaern 1 Oo

hpuius mirande ſigure. ad ſuam perfectionẽ ſe obſidem
facit. Et nihil valent que ad amiciciam poſſunt oꝛdina
ri. virtutes geſius aut patuli moꝛes.niſi volũtatis ade⸗
rit pꝛomptitudo. loluntas receptaculum eſt inuiſibi⸗

N
Maun
uiſunt
mauive,
mmge
Dsyennt
terenmo
Wreqgot
ngeeg
i lvnen
ſmno
nerſati⸗
Mkis.
Iyrſt
8Cöfnen⸗
giuſtre
ſemenne
Ppeerbos
erdilgen
turcpin
Gltſun
ſicopo⸗
fone

Ingen

Cöfhenda
aſetpe
pulpon
botam
evſ/
latiuns
ſfn.
ve di
Golärv
Ntſcen
tordne
o e
miſti
tocptt
n
fanben
onui/
nn/

ſed variat animi atq; coꝛpis motum:ſicut iuſticia chꝛi⸗

ſtiana variat modulamina pꝛeceptoꝛum. Nec enim ali
ter vult fieri ad amicum:miſi pꝛout ipſa diſponit. Ha⸗
bet a deo quendam actum mediante natura vt volũtas
velit.quiactus volendi terminatur in bonum. quod a
ſeipſa penitus ipſa nõ nouit. Nam voluntas non influ⸗
it in ſeipam volitum aut quod iure volendum: ſed volẽ
di actum ab alio influitionem ſuſcipit.vt quod volen/⸗
dum eſt velit. Non diſcurrit inquirendo voluntas. ſed
repente fertur in id quod bonum vel tanq; lonũ oſten⸗
ditur ſibi a potentijs ſuperioꝛibus lumnnoſis. Que po⸗

tentie q;uis errare poſſunt. voluntas tamen in actu xo/

lendi errare non poteſt. ſemper enim motu pꝛopꝛio fer⸗

tur in bnum vel quaſi. Quo circa ſi alie potentie lu⸗

minoſe ſiue ſupernaturalis luminis ⁊ infallibilis ſuſce⸗
ptiue vtputa ratio intelligentia appꝛopinquant foꝛibo
iuſticie chꝛiſtianeſt. uiſq; ſplendoꝛibus illuſtrantur. nun⸗
qᷓ; voluntati renunciant aut influunt mſi quod certum
eſt et inſallibile tbonum ſeu melius aut optimum atq; ꝑ
fectum.Et que ſui cauſa non errat: merito ſplendoꝛis
chꝛiſtiane iuſticie fertur in debitum. Pꝛoinde voluntas
chꝛiſtiane amicicie in his ſua volendi agilitate reptatur
que ſibi a virtutibus a chꝛiſtiana iuſticia illuſtratis ſuũ
ponuntur ante conſpectum. Mandat ſiquidem ipſa iu

ſticia iſta velle:atq; permittit in cõcupiſcentiam pꝛoue/

nire.que diuinis perſonis omnino conueniant et ſuper
no concentui:qui non doꝛmit pꝛoſpectans ſuꝑ his que
aguntur a viatoꝛibus vite huius.et que omnino expe⸗
diant ad fidem et actionem indeclinabilem eoꝛum que
accepimus ſacro mandato ſiue iuſto conſilio.et ſubier⸗
uiant publicis iuſtis moꝛibus.quos perturbaria quo⸗
qᷓ; diuina cenſurainulte non patitur· Calem pꝛeoꝛdi⸗
nat chꝛiſtiana iuſtica in amicicia voluntatem. vt vnam
bene pꝛeeuntem altera ſubſequatur. obliguantem vero
deſerat rediens ad ſeipſam:vt talem velit᷑ eſſe amicum
non qualis ipe eſt.ſi bonus aut malus:ſed qualem eſſe
vult iuſticia que neminem male oꝛdinat ſiue diſwonit:

nec velit in ſeipſo intranſitiue aut ad ſeipᷣm tranſitiue

aliter fieri.pꝛeter id quod licitũ eſt ex moderamine chꝛi
ſtiane iuſticie.Ac per hoc omnis amicus amicum pꝛius
intentione.animo.voluntate.fide.vita moꝛibus.ad iu⸗
ſticiam et in iuſticia. qᷓ; ad ſeipᷣm nieri velit. NMullus quẽ
lam ad ſeipſum pꝛiuſq; ad iuſticiam:meri velit amicũ.
on enim eſſe poteſt hommi verus amicus: ſi ante iu⸗
ſticie amicus vere non fuerit/
ſuis hec foꝛmoſa imago quan

m nominabilem trini⸗

tatem. Yraſcitur d fectibus perfectionem in pꝛofectibo

nit ffectiones cõtra falſo philoſophantes. Gau

E ratio ſi recta eſt ſine repꝛehenſione cõpo⸗
det de pꝛeſentia:dolet de bemiaſera⸗ ſanctum termi

num:timet ne ſiat diuoꝛtium: gaudet ſi placet: dolet ſi

diſplicet. Sperat placereſtimet diſplicere.gaudet de p⸗
ſperis dolet de aduerſis.ſperat pꝛodeſſe.timet ꝑꝛodene
nõ poſſe.gaudet ſi gaudet.doler ſi dolet.ſperat ſi ſperat.
timet ſi timet. Et totiens et taliter he affectiones vari⸗
antur in coꝛdibus amicoꝛum:quotiens rerum viſibiliũ
et inuiſibilium variantur euentus. Et eo feruentius m
amicicia chꝛiſtiana quo in adeptione ſeu perditione re⸗
rum ſpiritualium et virtutum q; tempoꝛalium ſeu coꝛ

nec mirum. quoniam ſi animoꝛum vere amicantiuʒ di
uerſa eſt ſubſtantia:voluntas tamen et affectio eſt vna
Eſt enim amicicia:ſenſus verus alterius amici.Et vbi

poꝛaliũ rerum chꝛiſtiana iuſticia plus enſ

animoꝛũ faeta eſt vnitas.ſenſus pꝛoſperi vel aduerſi fa

ctus eſt vnus. Et eque generantur in animis a rebus

contrarijs paſſiones: et affectiones a placitis vtrunq;

i g hu . 1†

De IJuſticia chꝛiſtiana

cruciant out perfundunt leticia: velut vnum/Specie

ſaet pulchꝛitudine ſua iſta imago dilecta mtendit pꝛo
pere:atq; pꝛocedit vt regnet. Specie videlicet inuiſibi
lium virtutum pulcritudine vero irrepꝛehenſibiliũ mo
rum:his velut gemmis oꝛnats placet:patiturq; omies
cum ipſa in federe coniugalitatis aſciſci. Nempe ſpecie
virtutum pꝛoſpere ipſa intendit atq; pꝛocedit:vt ipſam
pꝛudentia pꝛeeat ſagaciter deuitans contraria que ami
ciciam turbant aut ex toto confundunt:et eligit que iu
ſte amicicie dent augmentuʒ:et ducit per ſemitas equi⸗
tatis.vt in neutram partem ſe flectat:ſed via regia gra⸗
diatur/omitantur a lateribus temperantis et foꝛtuu⸗
do:ne pꝛocedat in nimium et vt pꝛocul pellat aut pati⸗
enter ferat aduerſum Mũſticia quandoq; ſequitur quã
doq; pꝛocedit. quandoq; collateriſat. quandoq; ſubeſt.
quandoq; ſuperuolitat. Elerba ſim bolica ſunt qui legit
intelligat. ꝓmago que amicicia wera eſt:non eſt dpicta
parietibus nec metallo aut lapidibus ſculpta ſiue pꝛo/
minens deducta figura.ſed in coꝛdibus hominum ſcri⸗
bitur.in moꝛibus vero pꝛeminet:et omnem aptitudi⸗
nem compoſitionis habet. Qui inuenit amicum dicit
ſcriptura:inuenit theſaurũ.?ludeo dicere: amicum eſſe
ſuper omnem viſibilem theſaurum. Mam ſepe theſau⸗
rus furibus patet multipliciter ꝑditur: verus amicus
non niſi per eternam moꝛtem:nequaq; vero per tem⸗
poꝛalem aut coꝛpoꝛalem perditur ſi pꝛopter qum dihè⸗
gitur qui amicatur. Subuenit amicus tempoꝛe indi⸗
gentie.atq; ſi nouit amicicie veritatem amicum:vt ſe
pꝛo equali parte gubernat:et pꝛopꝛia commodat mem⸗
bꝛa ſi perdidit ſua. Verus amicus melioꝛ quaʒ theſau⸗
rus: nam furibus non patet neque pꝛedombus.Ami⸗
cus ignitus eſt carbo: et pꝛope poſitum reaccendit
extinctum. Amicus verus masgis ſtudet amicicie qᷓ;
perſone.cum qua diſpoſuit amicari.Etemm perſons ſe
pe fallit:amicicia vero ſemꝑ eſt eadem. Si amicus aſpe
xit in amico amicicie altiſſimaʒ cauſam.nunqᷓ; nouit di⸗
uoꝛtium facere q́;uis merueraãt male acta perſone. ſed
expectabit vt coꝛrigatur aut detrudatur vbi maleacta
meruerunt. Amicus verus lectus eſt in quo ammus
amici alterius inuiſibiliter portat et poꝛtatur amicus:
et mirum eſt videre.ꝙ ex duobo duo poꝛtatoꝛes ⁊ duo

poꝛtati conſurgunt. Nam eodem momento vterq; poꝛ⸗

tatur et poꝛtat.Amicicia vero hominum chꝛiſtiana que
ſola eſt vera coꝛona inclita moꝛum eſt et vite confiden⸗/

tia toſe aet bocnlus ſuſtentationis etiam his defece
atum refugium. et iuxta pelagus poꝛtus/

runt indubi t iuxta pe
redemptio de carceribus a ſeruitute libertas diuine im

.pꝛedabiles omus pꝛotectionis/turris ſecuritatis.vi⸗

nea leticie:ager ſemper fertilis viridarium conſolatio⸗
ins.aromatum apotheca pꝛomptuarium plenum. apia
rium mellis/mãamilla indeſicies lacte iuſte dulcedinis:
claritatis ſpeculum. et viſio intellectualis/collateralis
ſponſa cum qua ſumuntur ſolatia vite pia mater pe⸗
diſſequa obſequens. ancilla parata.ſtipatoꝛium cõmodi
tatigopoꝛtunitatis balneum.fons aquarum viuentiũ

cuſtodia non doꝛmitans a malis.pꝛouidentia in lvnis.

loꝛamentum vite.Que per ſingula velle diſcutere po⸗
tius deficeret tempus qᷓ; loquendi materia. necnon ex
his omnibus cognoſcitur qui amicus eſt verus. Habe
bat enim pꝛo amieo ſuppᷣetente potentia.ommia officia
chꝛiſtifere amicicie.hꝛiſtiana iuſticia fundans amici⸗
ciam chꝛiſtianam atq; perfectam inimicum piſſnadet
nn mumie ꝛohibet.tantumad id quod po
eri. NMaturam et chꝛi

ie caret
ſtianitatem opoꝛtet pꝛeſaruare ab odio. et ſolũ viciũ in
odio fieriAmiciciã c Aiſtiana latiſſima eſt generalitate

cſc 2

manne

.

NS 22—2— 7 *

re n rr-

2
— (T Z

A— rg Seen

/ 7— —— LersE

4.— 2 — 1—

———

R..— — .—6 .

KTrrni e

8 ₰ —
T - 17

4

D 4 èð

Liber

ad omnes enim inexceptuate per diſtinctionem exten⸗/
ditur:et cum quibus non poteſt in viua conuiuere.in
patria magis perfici ſperat. Intenditur etiam ipſa ꝑ ſci /
entiam certam et frequentem conuerſationem:aut per
pꝛecellentem virtutem. Ypſa ſiquidem virtus. eſt ſolo
diuerſa nomine: ab illa que virtutum eſt marina vide⸗/
licet charitate. Charitas et amicicia perfecta ſiue chꝛie
ſtiana:ſolis nominibus viſtinguuntur. Virtus eniĩ eſt
ex qua rexregum voluit nommari.ac etiam ſuos apoſto
los quos mũdi pꝛincipes fecerat ſpirituales. Dicit enĩ
ſcriptura.Qui diligit coꝛdis mundiciam pꝛopter grati
am labioꝛum:habet amicum regem:eternum ſcilicʒ de⸗
um omnium regum regem. Amicus ab amicicia dici⸗
tur. Ecce vniuerſoꝛum dommus ſibi amicus efficitur.
qui ab amicicia ſic xocatur.et amicus relationis eſt no⸗
men. nde lſaluatoꝛ apoſtolis dixit. Vos amici mei
eſtis.ſi feceritis que pꝛecipio vobis:Et iterum. Nõ vos
dixi ſeruos:ſʒ amicos.Amicus enim eſt:qui habet ami⸗
cos.Et amicari vult qui querit amicos:nomenq; ſoꝛti⸗
tur amici.Pꝛoindẽ eſt amicicia qua ſaluatoꝛ omnium
nominatur amicos habens et querens amicos:et ab eo
queſitiet habiti cocantur amici. Virtus eſt in coꝛde ho
minum ſedem habens:in exterioꝛibus moꝛes. Vlirtus
omnium virtutum participium habens. atq; iſarum

quintuſdecimus

officijs digna ſemper manet. Nam ſi non eſſet fides:to

ta in hominibus amicicia deperiret. Vtilitas fidei qua

non viſa credimus con ſiliatio eſt amicicie atq; vincuſũp

quo vnita manet:et retinaculum quo nõ pꝛoſcinditur.
Non aliter ſcimus nos diligi:niſi per ſidem. Signa ve
ro exterius monſtrata:non tantum conferunt ad ſcien
tiam velut fides. Opera ſi qua ſunt oſtenſa foꝛinſecus

ſigna ſunt amicicie nõ amicicia que ſolum in coꝛdibus

hominum regnat:quam ſolum credimus ꝑ fidem. Nõ
enim per reuelationem ſpiritualem atq; diuinam:que

ſunt in coꝛdibus hominum aliter qᷓ; ꝑ fidem hominibꝰ

innoteſcunt.Ac per hoc ſepe fit vt magis dilectio repen⸗
datur ex eo amicicia inuiſa creditur:qᷓ; pꝛopter mune
ra que largiuntur.aut pꝛop:er ſigna que oſtenduntur:

ſi non amicicia crederetur:Et hoc maxime pꝛopter fi⸗

dei bonum in amicicia pꝛecauetur. ne minoꝛ qᷓ; ſit aut
nulla credatur dilectio. Nam deficiente ſide ilico amici

cie alueus in altero amicantiũ ſiccaretur:aut in vtroq;

ſi fides in vtroq; deſceret. Pꝛoinde bonum fidei ſtabili
mentum eſt amicicie.ſine qua eſſe amicicia nequaq; po
teſt. bvnum vero amicicie fidei eſt pulcritudo. Cum fi⸗

de per fidem et in fide initiatur hominuʒ amicicia. quã

—

iniciatam fides etiaʒ nutrit et fouet,: Habᷣet etami aimi⸗
cicia:indubitatam ſpem:ſub cuius hombꝛaculis ſecure:
quieſcit amicus. Sed ipſa partita eſt vt diuiua ſit ⁊ hu
mana.humana ſiquidem pꝛo euentibus nouis: ſi vtĩ
amico in contingentib opus eſſet. Nam fruſtrata ſpes
neceſſitatis tempoꝛe in amico in poſſibilibus et hone⸗

ſtis iure amiciciaʒ abrogaret.quia quod credebatur eua

nuit.Oiuina vero eſt ſpes vere amicicie qua ſuperna ſi⸗
ue diuina ſperantur.quoꝛum reſpectu maxime culpari
debet amicicia chꝛiſtiana que ſola eſt vera: que ſi euulſa
de coꝛdibus fuerit.amicicia vera non ſtabit. Non enim
amicanduʒ eſt de his de quoꝛum vita deſperatur pꝛo ſu⸗

peris atq;ʒ diuinis:tales enim ſunt eterne moꝛtis man
cipia Chaſtaſtem nempe ſibi aſciſcit in ſociam. imo vt

verius loquar ipſa charitas eſt. nec aliter interroganti⸗

bus reſponderem. Sed quid eſt amicicia vera:niſi cha
ritas chꝛiſtiana. Nam ſi vera vertitur amicicia inter de
um et nos.inter homines et angelos.inter homines et
homines:ergo amieicia vera eſt charitas.Aliter qᷓ; p cha
ritatem deo et angelis et bominibus honeſie homines

5

.
WW

non amicantur: ꝙ ſi aliter q; pcharitatem homines bo

minibus amicantur:amicicia vera non eſt/Quattuoꝛ

autem virtutibus quibus diſponuntur hominum mo

res ſupꝛa deſcripſimus ipſam fretam pꝛocedere Cete/

re ſiquidem virtutes.humilitas:patientia. obedientia.

honeſtas.caſtitas. benignitas. oꝛatio. ſilentium. paxet

his ſimilia ſe penitus coauliſant reperiuntur emm nõ
ſemper actu ſed ſuis tempooꝛibus omnes:habitu vero
mentis ſemper opoꝛtet eſſe paratas. Nam et ſuper mon
ſtrauimus a contrario ſenſu in his qui ſunt in amicicia

deuitandi quot et quantis aut qualibus virtutibus ve
ram amiciciam decet eſſe ſipacatn-kTIT m iſia diſſerti,
ne pꝛetereundum eſt. vnde in amoꝛis actu ſit amicicia

verioꝛ:quia pꝛo amicicia vera nũc noſter ſermo concer
tat.Mulla eſt amicicia vbi nullus eſt amoꝛ:etiam ſi to⸗
tius mundidona conflarem. NMam redduntur cenſus
et debita ſoluuntur pedagia et his ſimilia et per cõmer⸗
cia multa fiunt vbi ſepe amicicia omnino non eſſe dino
ſcitur:ſi coꝛdis amoꝛ de medio tollitur:aut ſi inter hu⸗
iuſmodi homines non aſſiſtit. Erit nempe amicicia ve⸗
ra ſi quiſpiam diligatur non dilectus:hic amicica eſt ſʒ
non vera. Poteſi amoꝛ verus impendi abſq; repꝛehen⸗
ſione ſeu amati ſcientia. Sed amicicia vera ſemper agi
tur vnius ad alium:que verioꝛ eſt ex parte diligentis q;
ex parte dilecti. Semper enim amicicia non in dilecto.
ſed in diligente ꝓ ſua virtute fundatur. Nam vt ſupꝛa
fati ſumus virtus eſt amicicia.diligi autem virtus non

eſt. ſed felicitas quedam.cheiſtiane vero diligere duem
piam eſt certiſſima virtus.ad quam virtutem omnes

homines totius ſacre ſcripture robur inuitat Pꝛofecto
veriſſima erit.cum fuerit reamatio vera perequale aut

per exceſſum. vt ſemꝑ amieicia ex eo ſit verioꝛ quo ma⸗
ioꝛ impenditur aut rependſtur.noõ ex eo quo ſuſcipitur
am Medu verio⸗ ſed ce
ligentis qᷓ ex parte dilecti. De inuiſibilibus certioꝛ eſt
agens qᷓ; patiens.et is qii effuncit qᷓ; ſuper quem effun
ditur amoꝛ. Sed de ſenſibilbus ſecus eſt diffinire.nã
aut eque dans et recipiens aut animo certioꝛ patiens
eſt. pꝛout in donis placitis claret.ꝙ dans et recipiens
cert itudine pari penduntur: ille dedit ille recepit. In
moleſtiſs vero patiens in certitudine antefert ur.veſut
vulnus inflictum certius patiens ſenſit qᷓ; ſenſerit qui
inflixit. Sed in dilectione amicicie certioꝛ eſt diligens
qᷓ; dilectus.effundens amoꝛem qᷓ; amoꝛe alieno perfu⸗
ſus.ille in ſcientia ille vere manet in fide. ille ſcit iſte ve
ro credit.Hecnon pꝛemium virtutis viaticum etiaʒ pa
trie quod ex diuina iuſticia debetur vere amicicie.nõ ex
eo ꝙ quis diligitur ſed eo ꝙ diligit firme tribuitur. Ci

gticum pꝛemium cuiuſſibet virtutis verum et pꝛopꝛiũ/

eſt tantummodo feciſſe quod competit feciſſe virtuti.
ſamicatiue vero virtutis ſiue amicabilis dilectionis vi⸗
aticum pꝛemium eſt diligere.aut dilexiſſe.quod ſolum
ei qui diligit non ei qui diligitur adeſt.nam ille impen

dit ille recepit. Ille fecit.ille ſantimur imiliter et pte

mium patrie donatur non dilecto ſed diligenti. pꝛo eo

ꝙ abillo actus intrinſecus reutis effeunditurfe⸗
ro amoꝛ rependitur his pꝛemijs rependens pꝛémiatur/

non quia dilectionem diligentis ſe ſuſcepit ſed quia di⸗
lectionem rependit.nam vbi erat recipiendi patiens re
pendendo factus eſt agens.taliter nempe agenti virtu

tis pꝛemium vtrunq; debetur.et ipſe naciſcitur:An recĩ

pꝛocari poſſit amicicia nulla ratione vertatur in dubiuʒ
que q;uis ſit ad alium ad ſeipſum velut ad alium eſſe
poteſt.et ad deum et ad angelos ⁊ ad homines eſt. Qui
ergo ſeipſum diligit bominem diligit.qui ſeipſum odit
hominem odit.qui ſeipſum occidit hominem occidit.et

r r r r

ed certioꝛ eſt amicicia ex parte di

nean
ote
nme
enti.
npret
INnd
tuped
Kmon
Mnncieig

amicc
9 Concer

Tbeope

n ſion
cenſts
Cofmer
ſedino
erho,
acaven
cneſtß
epeten
emperag
entioch
indlen,
nyrſee
ittvsnon
argnen
1nes
Nokecto
derge
W
ſapgor
änni
cenioet
nemneſin
ffinne,
paten
reapeens
Nept n
turpele
nſerti
dllgens
tiſee
jerige
le noͤt
tur Gi
Vt⸗
ſonion'
NCun
eſpen
retpee
oe
miannm
iadi⸗
nerote
virto
Nited
dubicz
une
ſAi
d

micidium contra pꝛeceptuʒ domini facit. Sic et qn
ſeipſum diligit homini amicatur et hominem diligit et
pꝛeceptum domini facit. Nam ſicut qui diligit iniquita
tem odit animam ſuam. ſic et qui diligit lonitateʒ ami
catur ad ammam ſuam. Et vt audacter affrment. mſi
icicia fuerit recipꝛoca: nunq; in veritate ad alios eſſe

ranſitiud, Mam ex eo quod quiſq; in veritate at
q; vittute ſe dihgit.ad alios vere amicicie ſacramenta
cuſtodit. Et diligit ſecunduʒ chꝛiſiianam et wram ami
ciciam pꝛonmum ſi pꝛimo dilexerit in writate ſeipſum
et ſecundum interpꝛetationes amicicie pꝛimo poſitas
ad ſeipſum debito nature quilibet eſt amicus:debito ve
ro gratie multomagis eſſe debet. Om̃is nanq; virtus
ſuo modo:prius ad poſſeſſoꝛem ex actu refertur. Pꝛoin
de vtroq; debito recipꝛocatur amicicia.et velut inter du
os in recipꝛocatione peragitur et veritate gaudet et cer
titudine fulget et pꝛemium vtrunq; complectitur via⸗

ticum atq; patrium:ſi ſecundum iuſticiam chꝛiſtianam

ad ſeipſum fuerit effuſa dilectio. .
Capitulum. XX

Nicicie autem vena eſt ipſa ratio diligendi

a ſiue amicandi:quam in pꝛincipio huius tra⸗
ctatus multipliciter diſſeruimus: ſed nunc
alio loquendi oꝛdine reſumimus diſſerendã
Batio quippe diligendi que vena eſt amicicie auquan⸗

do naſcitur ex excellentia rei:que ſua wnitate atq; perfe

ctione dilectionem moreruißter amplius viſa nec inui⸗
ſa minus:pꝛeſentia non addit et in nullo abſentia mi⸗/
nuit. Hec intellectus humanus ſiquidem inueſuget:
que in abſentiarum atq; pꝛeſentiarum tantundem me⸗
rentur amoꝛem.Que etiam bonitate pꝛopꝛia nanciſcũ

tur necnon et ſi nibil ſperetur ad cõmodum: partitionz
aut diminutionem non merentur amoꝛis/Ratio alia

diligendi eſt pꝛecepti certiſſima ineuitabilitas: quanqᷓ;
ſit vſq;quaq; difficile.ꝙ amoꝛ pꝛecepto ſiue violentia
exigatur aut impendatur. libera eſt enim actio mentis
amoꝛ.et itinera cohertionis ignoꝛat: nec ab agente dari

—

De JJuſticia chꝛiſtian

.

tem amoꝛeʒ habet ad aliquid pꝛopter ſe: ſiue ad altqjuid

Vpter aliud. Oi vero amicicie vena pꝛeintendit aliqiꝛd

acceſſit ad alium. hocamicicie amne potatus. Quid au

aliud q́; honeſtum: coꝛrupta erit et non bene dicta. Ve⸗
re amicicie vena que ſolum eſt ratio diligendi: ommmno
eſt de irrepꝛeſen ſibili ratione.Vlirtus wro diligendi de
ſe irrepreſenſibilis eſt. nibil enim deus indidit repꝛe⸗
hen ſibile rebus a ſe creatis.alioquin excuſaretur iuſtiſ⸗
ſime maleacta. Elena ipſa fluit et refluit.et labilem de⸗
riuatur in amnem. Pꝛeter lc de vere amicicie wna ſen
ſu altioꝛi tractantes.dicimusilla eternam atq; ineffabi
lem rationem qua deus voluit omnia rationabilia in
vnum per amoꝛem coꝛdium conuenire:ac etiam dici⸗
mus fontem vbertatis et delectationis arca quam ca⸗
ſtrametantur omnes qui conglobatim atq; delectabili⸗
ter tranſire volunt vitam vmbꝛaticam huius mundi.
Vena lec appꝛopꝛiatione quadam eſt fons ille qui ſca⸗
turit in medio paradiſi ad irrigandã vniuerſam terraʒ:
qui diuiditur in capita qttuoꝛ id eſt in quattuoꝛ fluuioſ
quoxꝝ vni nomẽ phiſon. Opſe eſt qui circũit oẽm terrã
euilath:vbi naſcitur aurum.et aurum terre illius opti⸗
mum eſt. Ybiq; inuenitur bdellium ⁊ lapis onichinus
Et nomen ſecundi gyon:ipſe eſt qui circũit omneʒ ter/
ram ethiopie. Momen vero fluuij tercij tigris. ipſe va⸗
dit coꝝtra aſſyrios. Momen fluuij quartiiꝑſe eſt eufra⸗
tes. Sed vt hec clarius innoteſcant: interpꝛetationes
fluuioꝛum atq; terrarum ad quas fluunt intento am⸗
mo videamus. Dhiſon interpꝛetatur caterua: nam pir

tus quedam egreditur de amicicie vena:que habet om⸗/

nes coaceruare ſeu cateruare m vnum. Qui huic flu⸗
nio appꝛopinquaueruntcondiderunt ciuitates terras
villas et caſira. et habitare inſimul elegerũt: atq; vnus

tem eſt ciuitas.terra. villa. quid caſtra.quid habitatio
quelibet:niſi quedam amicicia hominum cateruata ſeu
cateruatoꝛum hominum delectabilis amicicia. VUnde

homines diuerſi generis quos nec vmt linea ſanguinis

aut auferꝛi poteſt inuite.Sed animus cui aſtat actio di

ligendi ratione pꝛedoctuꝗiuſtum diligit pꝛeceptoꝛem:
et con ſequenter diligit q
nec iuſſum ratione atq; iuſticia ⁊ honeſtate caret. Nam
pꝛeceptoꝛ iuſtus iuſte diligitur. et pꝛeceptum iuſtum
etiam ſi iniuſtus dominus eſt:peramplius vnum et re⸗
liquum ſi vtrunq; pollet. Habet nempe ipᷣa iuſticia chꝛi
ſtiana amicari penitus ſub pꝛecento: quod ſi negligitur
tenditur in gehennam ſi nõ perſicitu
pꝛogreſſus eſt adſuperna. ꝛotinus expedit facere de

neceſſitate virtutem. Quod ofino faciet animus qui

ſibi nouit in ſalutem conſulere.et de amicicie vena po⸗
tabit aquam a tali ratione coactus. Poꝛro nullum pꝛe
ceptum ſub celo nobilius q; chꝛiſtiamice amicari ad qð

omnis tationalis animus ſi ſibi fimet et conſulit ſe co

aptat. Ald finem autem beatitudinis oꝛdinatur amican
di pꝛeceptuʒ:etiam cum illo bono quod amicicia in mo⸗

ribus hominum pꝛeſtat.Qui vero finem beatificum di
ligit:ex neceſſitate opoꝛtet diligere illa que oꝛdinantur

ad finem. Pꝛoinde leata neceſſitas nos ineuitabiliter
amicari com Elne Enetief amicitie vena non ſolum
ratio diligendiſed virtus in coꝛdibus hominum inſi⸗
ta diligendi.que vena om̃ino erumpit.et eius aqua de⸗
riuatur foꝛas:vt ex in ſita virtute nature aliud alſiquid
q; ſeipſum cum ſeipſo noſter animus diligat. Similia
ſimilibus copulare opus eſt nature. et in animalibus

dicti veritas claret:quia omne ſimile appetit ſuum ſi⸗
mile. Omnis vero appetitus pꝛecedentem aut ſequen

„ -— („ ϑ.. D

od iubetur. maxime vero ſi

y ſi vrrg perſicitur

L”Z

ad habitandum inſimul acceſſiſſent. vnde cinxiſſent ſe

muris.vnde ſe firmaſſent ad recte viuendum legibus
ett ſtatutis:miſi aquã habuiſſent ad bibendum de flumi
ne amicicie: de fluuio ſcilicet phiſon que caterua inter⸗

pꝛetatur.illam ſignanter virtuteʒ que nouit homines
diuerſarum regionum diſparium moꝛum. ddiuerſi ſan⸗

äl

r.. — ,2.

a1 △
⸗ 2 ₰O

guinis inſimul cateruare. Quam virtutem nõ imme⸗ (9a. ⸗

nito concoꝛdiam appellaui.que mihil aliud eſt qᷓ; conue⸗
nientia coꝛdium. Miſi enim coꝛda pꝛius inſimul conue

niſſent.nunqua coꝛpoꝛa in eodem ſitu ad habitandum
ad conuiuenduʒ fundamenta ieciſſent. neq; modica in

magna creuiſſent.aut aucta ſtetiſſent.niſi concoꝛdia im

Frager niſi cateruans fluuius per medium pertranſiſ⸗

et. Iſte fluuius de amicicie vena veniens dicitur pꝛi⸗
mus:quia hominibus ad conuiuendum et recte viuen
dum neceſſaria eſt pꝛimo concoꝛdia que cateruat homi
num coꝛda.deinde cateruat et coꝛpoꝛa paradiſo e⸗
greclitur fluuius iſte cum alijs Paradiſus locus eſt ad
oꝛientem indie: quia in loco pꝛioꝛis luminis ſuſceptiuo

et pleno delitiarum amicicia vera naſcitur:imo eius ve
na exoꝛitur. Oꝛietur nempe verus oꝛiens dei ſi lius:his

Mlcancoꝛdiam et veram amiciciam ſeruauerunt Et

ubio ipſa concoꝛldia ſiue amicicia lumen eſt: et de

ſtontur. Hec quippe cateruans virtus diſtinrit in oꝛi⸗
ginali mundo ſilios deia filijs erditionis: et in ſubſe⸗
quenti ſimiliter fecit Ged

n habet vite pꝛeſentis. pariteret future magnalia pP.

uſti ſub hoc nomine con⸗

1— —

—,—

tra deum et iuſticiam cateruat i ſunt. Et plurime ſunt &r-r
condite ciuitates. que dedite cultibus idolor dei omni⸗

— MMW RS— (C

potentis iuſticiam negauerunt. Elirtus bona:que vnit
et congregat. Mali vero.qui malo fine ſe congregant .

nos permittensa malis peſſundari:malos a bonis ple⸗

ius dulcedinem guſtauerunt. ꝙ vno irtnataere

perditis moꝛibus viuunt. Infauſto fine ad nemroth
fuit hominum facta caterua. Conabantur enim q;uis
inuanum.edificium tale conſtituere ſuper terram: quo
celi alta conſcenderent. Sed deus iuſte diuiſit per lin⸗
guas qui ſe malis coꝛdibus cateruauerant. vt vocis et
lingue non eſſent intellectus quis eſſet auditus.quibo
ante fuerat intellectus ad ſuperbiam damnatam vm/⸗
tus et iuſtam penam luit iniuſte cateruata caterua.
In omm populo et in omni ritu fluuius iſte diſcurrit:

Eet diſpari fine lvno et malo coꝛda pominum cateruauit

et coꝛpoꝛa.Quotquot enim ſunt condite ciuitates ſub

vnius dei cultu et reuerentia aut veneratione idoloꝛuʒ
aut a tempoꝛe quo chꝛiſius generi humanoilluxit in
his qui fidem eius etiam ſuſceperunt ab interpꝛetatio⸗

ne huius fluminis ſumpſere pꝛincipium. Ab vbertate

fluuij huius inebrianturſqui cateruas ad iuſta ſiue in/⸗

iuſta bella fecerunt:ad inculpatam ſed culpatam tute⸗
lam:ad iuſtam ſiue iniuſtam offenſam. Claret in popu⸗
lo hebreoꝛum atq; gentilium:elucet in gente latinoꝛuʒ
atq; grecoꝛum. in omni natione habitante europam.
aſyam et affricam quoꝛum omnium intentiones perfe⸗
cte ſolum de ſuperis nouit atq; pꝛoſpexit altiſſimus.et
loꝛo pꝛouidentie ſue frenauit vt voluit malas hominuʒ
facultates. Et irrepꝛeſvnſibili modo quibus et quantũ
woluit laxauit habenas ſepe ſuo imperio non turbate

rumq; terreri Et iuſto fine ſibi ſol cognito terminauit
aliqua regna. finiuitimperiaaliqua innouauit aliqua ꝓ
rogauit que in cateruam domini legum atq; moꝛum vi
uendi cõuenerant. Et ſimile de innumeris ciuitatibus
fecit.que multitudine hominuʒ fuerant cateruate qua⸗
rum alique deuenerunt ad ſolum.et vix apparent modi

ce reliquie.alique in modicis atq; paucis ciuibus ma⸗

nent:alique bello inteſtino ſe collidunt: et edificia mi⸗

nantur ex omni parte ruinam. alique de nouo conſur⸗
gunt. alique ad ſui augmentum vicinas pꝛo poſſe diru⸗

unt. He ſiquidem varietates eueniunt decurrẽte a/flu
uio de ſiccato cateruante ſiue pꝛocul pulſa ſiue magis
aut minus aſtante concoꝛdia.Ab abundantia et ab vn⸗

ga fluuij huius altiſſimi miris virtuoſiſq; modis pota⸗

ti ſunt.qui cenobia magna in ſolitudinibus et nemoꝛi
bus atq; vꝛbibus conſtruxerunt: cateruati ſub altiſſi⸗

ma diſciplina ſub inflexibili cenſura.mũdo moꝛtui chꝛi

ſto viuentes:inter ſe moꝛibus optime conuiuentes/co
artantes ſe mutuo ad occultas et inuiſibiles luctas. et
ad ſenſibiliter duincendum carnem et ſanguinem in.

pꝛomptitudine ſpiritus ad opera ſancta dei. eo conten⸗

ti quo deſpecti.eo leti quo abiecti a ſeipſis et ab homini

buspalehanrurzEin caterua tanto cõſtrigebatur

affectu et adhuc conſtringitur.ab his qui fluminis hu/⸗

ex compaſſione animo infirmantur. Membꝛa exponũt
pꝛopꝛia pꝛo alienis languidis membꝛis:vt lecto decum
bans.membꝛoꝛum valitudine deſtitutus.vt pꝛopꝛijs/
ſe foueat leni ſh diebus ⁊ noctibus ad diuina of/
ſicia ſe cateruant:et pꝛo poſſe hymnos pſalmodias ⁊ o⸗
rationes et poſtulationes et gratiarum actiones et ob⸗
ſecrationes:animo et oꝛi ommpotenti deo perſoluunt.
Doꝛum caterue amabiles eadem hoꝛa et tempoꝛe per
ſignum datum ad paſtum conueniunt:ne pꝛo cibo ſu⸗
mengdo poſſit oꝛiri diſcoꝛdia. Conueniunt ad coꝛrepti⸗
onis locum humiliter delicta pꝛeſidenti pandentes.tũ
dentes pectoꝛa.et ſepe dei et patris indulgentiam ſuſis

W-r - er r.C..

quintuſdecimus

lachꝛymis poſtulantes. e caterue taliter cathenate no
lſcuntur vt cateruati potius in moꝛtem eligant: q; fieri

extra cateruam.quam dirimit abſentia coꝛpoꝛum. vbi
tanta noſcitur concoꝛdia inuiſibilium animoꝛum.Ad

iſtum fluuium realiter et miſtice. differenter ⁊ varie ac

ceſſerunt:quotquot in animo et coꝛpoꝛe in aliquo ꝑpꝛo
aliquo ⁊ ad aliquid conuener mnibus autem di
citur diuinitus:velut ſi de ho lumine vox egrederetur
dicens.Aꝑpꝛopiate indocti:et congreganum in domuʒ
diſcipiine.aquam iſtius fluminis pꝛeguſtantes tõgre⸗

—

gari expedit ad diſciplinarum domum vtilium doctri⸗.

narum.De quibus Eiaias. Ego dominus deus tuus:
docens te vtilia. In ſcholis chꝛiſti fiat omnium congre
gandoꝛum ingreſſus:vt diſcamus vtilia. Vtilia enim
ſunt que inculpate vitam iſtam expediunt et oꝛdinant
ad futuram:que ſolum docentur in domo diſcipline do
mini ſluardeisCr HMelxiidere omnino cogimur di⸗
ſciplinam:intimante icriptura omnibus ratione vten⸗
tibus.Appꝛelvndite diſciplinam: ne quando iraſcatur
dominus: perestis de via iuſta.Niſi nos in hac vita di
dicerimus que nuſq; diſcuntur:furoꝛ domini in nos de

ſeuiet:et ira eius ad inferna eſantie GE ſuo
curſu nobis cateruatitus fluuius:et ad congregationẽ
alti pꝛemij ex verbo domini nos inuitat.Vbicunq; duo
vel tres congregati fuerint in nomine meo:in medio
eoꝛum ſum. Et exauditiones petitoꝛum pꝛomittit iuſto
animo et intentõne cateruatis. Et vere atq; inexceptu

ate conſitetur domino: qui cum iuſtis animoet moꝛib

ſe cateruat. Inquit enim pſalmiſta.Confiteboꝛ tibi do
mine in toto coꝛde meo:in conſilio iuſtoꝛum etcongre
gatione.Nemo enim in toto coꝛde atq; pꝛeter exceptio

nem conſitetur domino: niſi animo et moꝛibu
hominibus iuſtis fuerit cateruatus/Hic ſiquidem per
indiam vadit:que nutus dilucidusinterpretatur. Sa

ne amicicia veta querit lucidas voluntates. inter opa⸗
cas atq; obtectas aliqua nube amicicia vera eſſe non po
teſt. Velut lumen in lumine ſe reuerberant vere ami⸗
cantium mentes.MNihil geſtat ſecretum in coꝛde ami⸗
cicia vera.omnia denudat. omnia pandit amicus ami⸗
co.Facit etiam ipſa nutus dilucidos cum aduenerit:vt
ex eo ſint lucide voluntates quo ſolum appetuntur ho⸗
neſta. Nutus dilucidus charitas eſt ſignoꝛum. vt in a⸗/
micicia vera ſigna oculoꝛum ⁊ geſtuum virtutibus in
clareſcant. Expedit enim perlucida ſigna monſtrari · ſi
veritas amicicie regnat in coꝛdibus. quia ſolus deus et
cui miro modo cõceſſit coꝛdium intuetur archana.que
foꝛis vero parent tantum homines vident:niſi lucide
nutus appareant plurimoꝛum amicicia remouetur et
amba ſibus Et maleſtates ſplendentes et mundi pote
ſtates qui nutus dicuntur ſepe hic fluuius adaquauit
et conuenire fecit in vnum.pꝛopter omnium dominuʒ
vnum. i vero mundi poteſtates honoꝛe mundano
fulgentes.ad quos is fluuius amicicie non peruenit/di
ſcateruati adhuc ſu ngarnnis hoſtilibus certant queren
tes diuidere coꝛnu elementoꝛum cateruam et vendicã
tes in pꝛopꝛium.pꝛo eo P teruatico fluuio aquam

de ca
non anſerun ẽctualem hauſtum et regionẽ
circũit fluuius iſte Rtnerngra eiſn munn ſcilicet pꝛece /·

ta eſſe quandoq; noſcun/⸗
tur. Sed vnum eſt pꝛeceptuʒ lucidum: et que ſub ipᷣo
iubentur.De quo pſalmiſta dicit. Pꝛeceptum domini

ptoꝛum.nutus enim pꝛece

lucidum illuminans oculos.vt luce clarius pateat con

coꝛdiam pꝛeterqᷓ; inter dominica pꝛecepta ſeruantes eſ⸗
ſe non poſſe· Mam de vena vere amicicie fluuius egre⸗

diens qui concoꝛdiam ſonat ad eos decurrit: qui lucida

——

De Juſticia chꝛiſtianaq

kirn domini pꝛecepta cuſtodiunt. Aide ſedulo quam terraʒ rida moꝛibus que diſcretioni ſunt grata Erpeefetenct
un n circũit vere amicicie pꝛimus amnis.Hec omnia menti eſt quod ſane diſcretioninon quod dice us placet: mi-
un 8 non ſenſibus credita ſunt.n regione quam fluinius ſi moꝛes fuerint ex toto diſcretioni n emes. hoc
te iſte circũit:ſacra referente ſcriptura inuenitur optimuʒ quod amicicia vera ſcaturit luciduʒ e ern 1 inter
uon aurum. Aurum a ſplendenteaura nomen accepit. Ecce dum moꝛibus diſſipit et diretomn d erter orn gu
en — quoniam omnia veniunt in concentum:vt in lucida rxre ſtui ſepe noſcitur potio bibentium ij m i e unbe
eret gione rutilans aurum inueniatur et optimum A bio⸗ rat guſtui et illam cogit bibere pꝛo ſalute. cretio /
DHr mnia lucida ſunt. per intentionem et moꝛes:vbi pura nem ſpectat olfactus: ad moꝛes refertur guſt . Jgitur
Cn et lucida eſt obſeruatio ſplendentium pꝛeceptoꝛum: au quod eſt ſimplum ſepe hoꝛret in moꝛibus: et diſcretio⸗
ade rum optimum inuenitur. Optimum eſt quod melio/ ni placitum fit. Cupitul
ln rari non poteſt:quia in comparatõnibus non eſt altioꝛ D Qapitulum. XXI.
n gradus:cum ad id quod eſt optimum peruenitur. Ca⸗ Ecundus wxro riuulus qui ab amicice ena
unge put ſponſe vt habetur in canticis:eſt optimum aurum. s pꝛocedit vocatur gyon. Cuius interpꝛetatio
lgenmn Caput ſponſe ſciliqʒ totius eccleſie chꝛiſtus eſt. nihil in eſt luctatio vel arena. Sed miruʒ ꝙ ab ami
ongfnmn creatis melius chꝛiſto. Creatus eſt chꝛiſtus ex carne:in ucie vena luctatio pꝛocedat.cum ipſa leticiã
Plnen creatus deitate.qui ſemetipſum pꝛemium fecit.et xolu et quietem gignat coꝛdibus amicatis. et cauſa pacifici
Mmurdi, it eſſe virtutum. In lucidis mentibus et voluntatibb gaudij doloꝛis abiectio: cum effluxerit. Clerutamen ſi
neyten/ maieſtatibo poteſtatibũs atq; pꝛeceptis inuenietur opti acute diſcutitur:luctas pꝛopꝛias imo congruas amiei⸗
mſkr mus chꝛiſtus.Mecnon inuerutur gratia qua ſibi place/⸗ cia ꝓfert. Et quanto verioꝛ eſt amicicia:certioꝛes exeuẽz DHDZL 5
NANad tur:que aurum optimum eſt. Inquit enim apoſtolus. tibus poſſidet luctas.tq; Emger ippe naſcuntur de pia E E
nnosn. Optimum eſt gratia ſtabilire coꝛ. Optima res eſi gra⸗/ ſuſpitione dilecti.ne minus q; diligatur diligat.aut ne cnj
GTEN tia que miniſtrum regi facit acceptum. et chꝛiſto dei fi⸗/ ſurrepat id quod dirimere illam ſolet. Et pugns expe⸗
negatooi lio comparatum exhibet chꝛiſtianum 6 ſi hac etiam re/⸗ dit impꝛetermiſſe tenere aduerſus linguas doloſas:qui .
Cunqzdeo gione ad quam fluuius iſte decurrit bdellium inuemtr. ſeminant inter fratres et pꝛopinquos atq; inter diuti⸗ Crr- =-C .b.
In mnedio Bdellium eſt arbvꝛ in india cuius robur et folia nigra nos amicos ſepe diſcoꝛdiam. u tos multa commo⸗ ,AAr — r r-
nüttiuto eſſe feruntur.cuius lachꝛyma lucida eſt et amara guſtui uit tercia lingua:ſed magniſic animi eſt qui nouit et o ,u.
zinepeepen odoꝛifera olfactui.Connectitur amicicie cheiſtiane abſ⸗ tuit linguas repugnare doloſas. Supponit ennn amm⸗
detmmont qʒ vieio quedam obſcuritas:vt non ſemper fiat albeſcen ciciam lingua doloſa cum diſcoꝛdiam parat:ſecus enim.
ve ih tibus moꝛibus et in claritate verlvꝛũ. Detinent enim non pꝛeſumeret ad detrakendum wrba foꝛmare.niſi qꝛ
conre in exterioꝛibus hominem:et ad interioꝛa ingredi plerũ dilectionem ſolide amicicie oſtenderet ad eum quem
eenno q; non ſinunt. Nam non in conuerſatõnibus et verbis ab aliquo vult auertere aut abipſo quempiam ſegrega⸗
Whn anenis ſed domi et in penetralibus ſolidantur amicicia re. Inquit enim. Amicicia firma cõmotus et tua chari
uidemwr et amicus. Rugata facies et obſcura pꝛe moꝛibus:ani/ tate compulſus et ꝓ honoꝛe tuo ſollicitus ſec tibipan/
arr G mum pꝛobauit amici. Et hoꝛridum verbum idem quã⸗ dere obtemptauuet inter dulcia verba venenoſa coõmi⸗
er cpn doq; fecit. Si ſemper in adulationibus et blandicijs al ſcet.Qui vpero ab hoc fluuio hauſerit aquam.pꝛimo lu/
eſenonpe beſcunt amici:neſcitur quanta infirmitate amicicia rol⸗ ctabitur clamdeſtine in ſeipſo: deinde aduerſus dolo/
Uereimni leat Nigrum huius arhoꝛis robur.firmitatem amicicie ſam linguam ſagittas potenter recompungẽtes oppo/
cte gnie abſq; humana complacentia eſſe oſtendit. qua etiam de net. Dura res eſt et magnanimitatem ſonat luctari ad
Ni ficiente amicicia firma manet. Golioꝛum vero nigredo uerſus eum quiſe dicat amicum: et eius celo celatus.
44 vꝓerboꝛum adulationem excludit.Nõ adulatoꝛia ſed ve loquitur. Sed incliti amici eſt.non pꝛeſtare auditum.
nnaii ra ſunt verba caroꝛum: necnon firmitatem amicicie ſi NVa ſi amicus eſt qui loquitur. et amicus eſt ille aduer/
hnmh expedit opoꝛtet nigreſcere ad delinquentem. Diſſuadet ſus quem ſciſma depꝛomitur. Si vero audit conſulen
Me om̃ino iuſticia chꝛiſtiana vt leta facie occurratur ei qui tem aut quomodolibet loquentem aduerſus amicum:
tbuon diuina mandata contempſit aut perturbauit publicos non videtur amicus. Di vero aduerſus abſentem am
nſimf bonos moꝛes:q;uis ſit pietate parcendum. ſi perficere cum loquenti faciles pꝛebet aures opus faciet immici.·
balott volet emendam.nec vertꝛum ſolia in id tendant vt ad ter nõ eſſet amicus. Sed expedit omino ad vtrũ
unn, ue reum allocutio blanda ſiat· ne nocens ſibi artoget inno qʒ amicicie iura ſeruare et abſentem ſimiliter et pꝛeſen⸗
uane centiam non repꝛeſſus. Conſultius actu verlv nigreſci tem. Hec nempe luctatio ſepe contingit.et luctatoꝛem
eruret tur ad amicum exoꝛbitanteʒ:qᷓ; ad periculum leuiter ſoe expedit fieri eum.qui vult ſacramenta vere amicicie cu⸗
we gearſeti lachꝛyma lucida emanãs:amoꝛis eſt oane Gin ergo faciet animus inter has neceſſitudi
kaapat claritas. Firmitas amicicie amenitate ſenſuali deiecta: nes conſtitutus:pꝛebebit aures loquenti aut fidem ſer
Dnnn et verboꝛum veritas lenitione depoſita:lachꝛymam ſeu uabit abſenti. Mon de crimine quod indifferentiam ha C☛nune
unen guttam lucidam ſcaturire fecerunt. moꝛum nempe ſin bet.ſed ꝑꝛouidentia luctatio muniatur vt omnia ſecum (— r. -
mentdi ceritas atq; verwꝛum:claritatẽ amoꝛig eructuat. Qð penſet. ſi cum ratione conueniunt aut abipſa diſſenti⸗
abeten nigrum ſepe foꝛinſecus noſcitur interius albet.Et ſpon unt.et luctatoꝛ pꝛouidus nouerit pꝛeſtare audientiam
tyencti ſa eterni regis dicebat in cãticis· Nigra ſum ſed foꝛmo⸗ et dare repulſam. audire verbum et ſeruare aut increpa
Man ſa:vt nigredo exterius albedo interins referatur. Idcir/ re amicumac in ſacramentis amicicie ꝓpꝛium animum
tregon co ſubiungit. Nolite conſiderare ꝙ fuſca ſim:quia deco⸗ cuſtodireYllia etiam ratione luctatio in amicicia naſci⸗
r per/ loꝛauit me ſol.Multa videntur exterius hoꝛrida abie⸗ tur cum aduerſus inimicum amici pꝛo varijs euentib⸗
ſeun/ cta non delectantia humanum aſpectum/que interius loco et tempoꝛe/perſormm / verba res et arma expediat
ſubtßo a ſole veritatis atq; iuſticie illuſtrantur:et emittunt ex⸗ quandoqʒ; mouere.quod in tempoꝛalibus ⁊ pure huma
muni terius lachꝛ mam vere ſanam.Amara eKiſtalechonne nis amicicijs fieri ſepe contingit.etiam in his qui nõ li
entco guſtuiplfactui vero grata.ſepꝑe nanq; contingit ſim⸗ gantur vinculo rationis. SGecunduʒ yero chꝛiſtianam
nteveß pla res diuerſimode ſe obiſcit ſenſibus:alijs ad gratitu iuſticiam colligatis:multomagis lxc fieri iuſticia conce
oche dinem alijs ad hoꝛroꝛem. Tipice vero multa ſunt hoꝛ⸗ dit.Nam eoipſo pꝛo amico huiuſmodi iuſte mouentur .
— XWzi. e A.n .⸗
cEr Escde . 1Co =t, . - j. r.

quo iuſte amicicia colligatur Et eo iuſte amicierpugna
tur immicus.quo ab ipſo iniuſte impugnabatut ami/
cus.Nam omnis iniuiticia iuſte retunditur. et ex equo
iure repꝛobarur iniquitas.et mala facultas ꝑ aliam po⸗
tentiam iuſtiſſime refrenatur. Nan tamẽ dicimus vt .
hoſtilibus armis aut conuicijs et verbis infauſtis ami⸗
cus tueatur:amicum eius interpꝛetans inimicũ. Sed
publica iuſticdia ſub alis eius appꝛime pꝛotegit et guber
nat. Superflua ſunt duo auxilia leſo. ſivnum habet
ſufficiens: nec duo repꝛimentia competunt ei: qui ple⸗
ne ab vno repꝛimitur. Et iniuſtum eſt vt vnus idem
quantumcunq; peruerſus a ſingularibus et a publica
iuſticia damna ſuſtinuerit.ac etiam ipᷣius turbaretur pe
nitus oꝛdo iuſticie:ſi vbi ponit ipſa remediũ.alius ap⸗/
ponat antidotum.et vbi ſua virga caſtigat. ꝙ alius ſuo
gladio laniet.et quod commums eſt iuris vindicetura
pꝛopꝛijs.Abi autem iuſticia publica quomodolibet de
ficit:amicus modis omnibus ſi valet iuſte afflicto aut 4
oppꝛeſſo amicoluctetur Ferithoe moiſen gun egiptiuzʒ
iniuſte oppꝛimentem vnum de filijs ifrael occidit.et ab
ſcondit arena. Et ſcriptura dicit. Grater qui iuuatur a
fratre:quaſi ciuitas firma. Multi luctationes ⁊ pugnas
pꝛo amicis hoꝛribiles aſſumpſerunt cum expoſitione p⸗
pꝛij coꝛpoꝛis atq; rerum. Hoc experiẽtia magis clamat.
q; diſſertio ſcripturarum Per arenam wro intelligo
innumerabilem quandam grauedinem ſiue multipli⸗
cia pondera:que iubet amicicia tolerare. Et gqui de hoc
fluuio bibit: facile tolerat omnia pꝛo amico/Eircũit iſte
fluuius ethiopie regioneʒ:que interpretatur caligo vel
tenebꝛe. Vera luctatio aduerſus caliginem ignoꝛantie
depellendam:animo pꝛomptoſe munit.Et contra tene
bꝛas peccatoꝛum d iuſte amicicie vena pꝛocedit lucta
firmiſſima:vt caligo auferatur de coꝛdibus atq; de mo/
ribus amicoꝛum. Peſſimum eſt ignoꝛare amicicie iu⸗
ra et per ignoꝛantiam ſacramenta ipſius obmittere ne⸗
fas.et inter ſciolos aut ignaros veritas amicicie nõ ſub
ſiſtit. Pꝛoinde autem expedit: aut amiciciam aut poſt
contractam caliginem ignoꝛantie pꝛocul pelli. Et vt ſe⸗
pe dixrimus amiciciam veram fieri non permittunt te⸗
nebꝛe ꝑeccatoꝛum aut factam diuoꝛtiant:aduerſus que
velut flumius luctatio continuo luctare non deſinat vt
depellat Elt qutem alio ſenſu ſoquar amiciciã chꝛiſtia⸗
na non deſpicit caligatos ſenectute aut coꝛpoꝛe fuſcos:
mentes appꝛobat non etates.coꝛpoꝛa non conſiderat ſ
Virtutes.et mundalium rerum tenebꝛis inuolutos nõ
abijcit. ſi diuims cariſmatibus fulgeant. Sed magna
eſt omnino luctatio et vincere triumphus non modi⸗
cus:hominem mmundum abiectumdeſpectum vndiq;:
foꝛis ſqualentem coꝛpoꝛe fenectute compꝛeſſum pauper
tate et infirmitatis tenenebꝛis obuolutum pꝛopter inꝰ
hrentem virtutem non abiſcere. ſed in animo placito
omnia reſeruare Cũctã puriſſima eſt et occulta.et cona
tus laudabilis ſeparare in homine abiecto atq; plebeio
pꝛecioſum a vili:animam a coꝛpoꝛe virtutem ab huma
na caligine.chꝛiſtianitatem a deſpecta humamtate. inui
ſam veritatem atq; rationem a tenebꝛis mundi:vt pꝛo
pter id quod refugit ſenſus exterioꝛ:inuiſibilia lvna ſen
ſus interioꝛ non relinquat uunium ethio
Hiam circeuntem caſtrametati ſunt omnes ſernien
tes infirmis coꝛpoꝛibus lepꝛoſi aridis atq; cecis aut a
quacunq; infirmitate detentis: non abiſcientes paupe⸗
res domo carẽtes:nudos.inedia pꝛeſſos.atq; captiuos:
ſubuenientes animo coꝛpoꝛe compatientes pꝛopter ra
tionalem animam intus latentem:atq; chꝛiſtianitatis
participationemet nature coͤmunitatem. In omnib

7 ſ
„

MX½— —

quintuſdecimus

bis eſt aſrera lucta que inter has caligines tranſit et te⸗

nebꝛas: et ſuo curſu humectat et rigat. Mec ſiquidem
Virtus:animi generoſitas merito appellatur.

Ercius riuulus qui de amicicie vena pꝛoce⸗
t Qit:tigris nominatur. Ynterpꝛetatur auteʒ
Vlocditas ſiue velox. Tleſocitas celeritas aut
. eſtinatio aut agilitas in agendis eſt. Amici⸗
cia vero facit feſtinare ad opitulandum amicos.vt tan
ta celeritate vnus alteri neceſſitate vꝛgente ſubueniat

quanta ſibi vellet in articulo ſubueniri. Amicicia vero

tarda molimina neſcit pꝛocraſtinare nõ nouit. tempus
pꝛorogare non patitur.citiuolis pennis occurrit. nihil
wugo pigritie ſubijcitur ibi.et in his ſolum contrahit in
neceſſitatibo atq; placitis moꝛũ cum facultas nõ ſuxpe
tit. Vlellet qui amicus eſt fidus tam celeriter placitum
amici pſicereq; percipit auditus aut intelligit animus:
et tanta velocitate parere koſectpueſſabuenire deſe⸗
ctibus.vt nulla eſſet diſcretio inter placitum et effectũ

nulla dilatio inter adiutoꝛiuʒ et defectum. Aliquid que

ſitus pꝛeſtare amicus.non dixit expecta. ſed ſtatim ob⸗
tulit ſi poſſedit.perſonaliter expetitus pꝛoſiliuit veloci⸗

ter.et ſepe ad queſita pꝛoceſſit ineptus: moꝛam facere
in aptando deuitans. Bequiſitus ſubito nõ inquĩſiuit
cauſam:ſed plerũq; feſtine ad periculum acceſſit incau⸗
tus. Velocitas libertas eſt diligentis animi et vere ami

cantis hominis:in cuius aula nutritur amicus. Qui
de veloci flumine bibit aquam.nihil nouit ercipere ali⸗
quid agere inquiſitus:niſi turpe aut impertinens luſti⸗
cie chꝛiſtiane. In turpibus et a iuſticia chꝛiſtiana dam⸗

natis tardus neq; feſtinus eſt pꝛeſtandus aſſenſi us. Mã

iob contra ſe impꝛecatur: ſi feſtinauit in dolo pes eius.
Qui euim ad turpia inquirit amicum:nomen non ve⸗

ritatem habet amici. Si amicum habes de aqua huius

fluminis bibe.ſalomoniſq; tene ſententiam. Diſcurre

ſeſtina ſuſcita amicum tuum. que dupliciter eluceſcit.

raciter eſt amicus.Alnimam eius ſuſcita ſi quieſcit in fe

cibus peccatoꝛum.aut ſi fuerit collapſa. ermodicum

hac in re a pigritia detineri. periculum indicibile gene⸗

rat et inexplicabilem nodum. Suſcita feſtinantera vir

tute collapſum.ſuſcita feſtinanter eum quem oppꝛimit

ſarcina vicioꝛum. Etiam feſtina ſuſcitare coꝛpoꝛe iam
Poceeunaſe ſio eñim ſenſu iſtoꝛum verbvꝛum elucet
ſentẽtia. vt ſi te cognoueris in aliquo infauſto articulo

in vtroq; vomine aut in altero detineri. amicum tuum
vꝓt te ſuſcitet ſuſcitare feſtina.nullus enim tibi ocioꝛad
leuamen q;ᷓ fidus et chꝛiſtianus. Non enim tardabit ſi

abrogare poterit omne ledenset tibi pꝛoſtrato manum

poꝛriget leuatricem/Non in omni re amiciciam conue⸗/

nit eſſe wlocem ·ſed in his remouendis que moꝛes tur

pant et mentem.et illis que oppꝛimunt penaliter no⸗/
ſtrum coꝛpus:xld hec omnis moꝛa diſcrimen et iactura
grauis omnis tarditas.Amicus piger.pes lapſus tem/
poꝛe ambulandi.Qui velociter ſubuenit erectio moꝛ⸗
tis.Ad requiſita opoꝛtune tardus amicus fruſtra fidu⸗/
cia.feſtine adueniens ſtabilimentum vite: Opltulandi
et leuandi velocitas pꝛobauit amicum. tarditas vero la
tentem detexit anici maculam. MHihil velocius in ho
mineqᷓ; affectus.non enim in ſua obiecta tam cito et p
ſpere feruntur. intellectus et viſus.ſicut in amicum fer
tur affectus.qui ſi omnino eſt verus nihil habet pre⸗
terq; impoſſibile tardum. Amnis iſte ad aſſyrios

fluit. qui facture interpꝛetãtur domino vigilantes. Ga⸗

cture dei ſunt cuncta creata.ſed domino non om̃ia eodẽ

& ſr , A.ντn n

feſti
Feſtina et ſuſcita.ſi quomodolibet compꝛimitur.qui ve

mmit
enit
tiu
ſtae
E⸗
lun
jnct
hon
pon
An
keci

gun
inp

n
nole
nest
min
vele
min

E
len
A

gil
pr
M
dela⸗
lenti
rc
hoſe
core
dul
ul⸗
dum
tſaea
ede
teſu
Wh
m

etc

ſtete
u

NI
pa,
Grant
ſtnsgne
Annn
RN
ihenin
dein ero
ekenpes
elnipi
knhitn
no ſige
pPlgatun
mimas⸗
ite dſe
Kefſeti
haniäte
tuimn h
it veloee
am ſeee
nqviſuit

eſitinco e
Mrea e
us. A
ere.

Moli,
adeg
Mash
Ps eis,
ennonve
oahrins
Dilcne
teluceht.
tor gbire
niecrmte
modium
bie gene,
Merayr
ſopaimt
Pore un
m eleer
varnicul⸗
mntuo
NMra
abitſi
wanum
conver
Perotur
ler o/
tiagur
isten/
o e
n ſi
lni
erol
bintv
loetp
umnſer
en
ſſfnos
lufi⸗
newi

4

modo vigilant:q;uis ommnia ſibi vigilent. Vigilant doꝛ

mino cuncta inſenſibilia ⁊ irratõnabilia neſcienter. dei
enim voluntatem et oꝛdinationem perſiciunt.et nõ ſen

tiunt aut ignoꝛant quid in eis agat ſublimis illa maie⁊
ſtas· Eligilant domino celum et terra.ignis aer et aqua
Vigilant ſolet luna et cuncte ſtelle lucentes:et dei xo⸗
luntatem in lege poſita complent. Vigilant animalia:
indita in natura ſeruando:et conſiderationem mentibb
hominum et ſeꝑe aliqua coꝛpoꝛibus coꝛam domino cos
poꝛum vſum pꝛeſtant. Sed ad has facturas velocem
.fluuium amicicie dicimus non decurrere.Nõ enim iſita
recipiunt amiciciam: neq; cognita ratione rependunt.
Facture domino vigilantes lvni et mali ſpiritus ſunt:
qui domino inſopitis oculis vigilant. In gloꝛia buni et

in pena mali perdurant:diuinũ imperium vigilanti ani

mo facientes. Sed nec de ipſis noſter ſermo conteri-

tur.Hempe facture domino vigilantes ad quas ſermo
noſter dirigitur et quas velocitatis defluit amnis homi

nes ſunt in hac vita degentes quoꝛum aliqui coꝛam do⸗

mino ntetualigni verovi ilant pꝛauitate. οct
velocitas amicandi et ſubueniendi:facturas ſcilicet ho/

mines domino vigilantes. Qui domino non vigilant
omnia inaniter agunt: et vigilantes aliter doꝛmiunt.
Vligilare domino eſt ad ipſum de luce veritatis totaiin

tentione conu ertuet ad ipſum omni fiducia erigi. Hoc

enim modo vigilabat dauid cum eſſet in deſerto vdu⸗

mee vicens. Deus deus meus:ad te de luce vigilo.Cli⸗
gilare domino:eſt ad ioſum omni deſiderio ferri. Pꝛo⸗

pter quod ſequitur. Sitiuit in te anima mea:q; multi

pliciter tibi caro mea. Oño igitur vigilat:quiad ipſum
de luce fidei atq; veritatis ſuſpirat. et ad ipſum tota in⸗
tentione ſe tollit.Somino vigilat: qui omnem anime

atq; coꝛpoꝛis beatitudinem in ipſo ſitit habere.Homi⸗
no ſolum vigilat:qui pꝛopter ipſum ſegregatur amum
do:et anime ſimiliter et coꝛpoꝛis ſolitudinem querit et
deuitat humana conſoꝛtia:me vigilia pꝛepediatur diui
na. Hoc enim dicebat dauid oꝛans oꝛatione pauperis
dum eius anima anxiaretur coꝛam domino. Eligilaui
et factus ſum ſicut paſſer ſolitarius in tecto. Quod ſi-
ue dicatur penaliter ſiue agibiliter idem ſonat. Vigila,⸗
re ſiquidem expedit domino ſoh:ſolum et alienum fieri
ab his qui pꝛeſtant impedimenta vigilie. Qui domino
non vigilat ſibi doꝛnnt:nec dominum habet vigilem ſu
Per er ui domnno vigilat ſuos ſepꝑe ſuſcepit aſffÄatus

et cum domino loqui eſt domino vigilare. NHulia pꝛo:⸗

De Iuſticia chꝛiſtiana

ſus locutio dignioꝛ:qᷓ; cum domino loqui/ld ſapienti⸗
am vigilare cogitur qui recta gradi vult via:et qui ſapi

entiam qua regimur et beatifſicamur deſiderat inuemire

SGcriptura emim de ſapientia dicit. Qui mane vigilãt

ad me:inuenient me. Mecum enim ſunt viuitie ? glo
ria:et opes ſuperbe ⁊ iuſticia· Et paulo poſt ſubditur. Ge
atus homo quiaudit me.qui vigilat ad foꝛes meas quo

tidie:et obſeruat ad poſtes oſtij mei. Qui me inuene⸗/

rit inueniet vitam.et hauriet ſalutem a domino. Inef⸗
fabilia et incoꝛruptibilia ſunt dona.que vigilia contulit
He vero incauto fine claudamur. inceſſabili vigilia opꝰ
4 eſt. dicente domino. Aigilate itaq; quia neſcitis diem

neq; hoꝛam.Opido cogimur domino vigilare: ne nos

imperatos eius aduentus inueniat. Ideo alia ſenten/
tia dicit. Vigilate itaq;:quia neſcitis qua hoꝛa dominuſ
veſter venturus ſit. Et multa excitatio ibi agitur.vt ſer
uus domino ſuo vigilet:cum ſeruus nõ vigilans repꝛo⸗
bationem:vigilans vero beatitudinem eternam ſuſci⸗
piat. Idem alius euãgeliſta dicit. Seati ſerui illi:quos

cũ venerit dominus inuenerit vigilantes. Neſcioquid

aptius inueniri poſſit ad agenduʒ in virtutibus vitam

5“

et ad captandum eternam:qᷓ; ꝙ facture rationales do⸗
mino vigilent. Mihil repꝛehenſibile habet ſed omnem
decoꝛem poſſidet talis actus:ꝙ factura factoꝛi.creatura
creatoꝛi.ſeruus domino. lius patri. diſcipulus magi⸗

ſtro.homo deo.moꝛtalis immoꝛtali ſedula mente inuigi

lent. Nec vbi et nemim melius:q; coꝛam pꝛopꝛio facto
re factura conſiſtit.Reſpectus fiunt mutui et accipiun⸗
tur a deo excedentia ſenſum:et directiones inobliqua⸗
biles vigilanti anime a domino pꝛorogantur.c ꝑ hoc

anmicandi velocitas et ſubuentio velox: ad facturas do⸗

mino vigilantes iuſte decurrit. Nullus in amicicia eſt

gaſſiſtendus veloeius:qᷓ; qui vigilat omnium regi reguʒ

Amicus eſt regi miles eidem inuigilans:et ſeruus do⸗
mino.Amicus nullus ocioꝛ atq; velocioꝛ tibi occurrat.

ᷓ̃ eterni regis amicus. Et velocitatem amicicie chꝛiſti
ane nemo aptius recipit:qᷓ; qui chꝛiſto vigilat domino

dominoꝛum.ld neminem pꝛo quopiam expedienti et
congruo velocius eſt currendum.qᷓ; ad facturam domi
no vigilantem:nouit enim iſta conſulere cautius. pꝛo⸗
pter diuinas quas ſuſcepit in vigilia theoꝛias.Aid nulli⸗
us conſilium acceditur tutius.qᷓ; ad eius qui vigilan/
do ſtudet ſub domino.Et vellet in periculis melius oꝛa
tionibus qᷓ; rebus ſen ſibilibus ſubuenire:quibus etiã

validius qᷓ; armis tuetur configientem amicum/Ha⸗
Kearm

bet pꝛotinus talis vigil aſſiſtentes domino angel
choꝛos in amicos. Amicantur emm ex eoꝛum lbonitate
nature:ac etiam quia diligunt cui aſſiſtunt ei quem no
uerint domino vigilare.Amici vero ex iure amici iuuãt
et pꝛotegunt amicum:alium iuuantem et pꝛotegentez
amicum. Vide igiturqᷓ; ſit pulchꝛa concoꝛdia:vt lepedi

cta velocitas ad facturas currat dommo vigilãtes/i
vero aliam interpꝛetationem lequi tentabunus.im ean earn,

dem pulcritudinem concoꝛdie redundabit. Anterpꝛe⸗

tantur etiam aſſirij directi ſiue dirigentes: dilecti ſiue
diligentes. Directi quippe quoꝛum vie a dño dirigunt᷑.

a quo dirigi petebat dauid dicens. Dirige in conſpectu
tuo viam meam. Vere directus eſt:cuius via coꝛã dño
et a dño eſt directa. Directi ſunt quos in veritate ſua

dñs dirigit.Quod etiã plalmiſta petebat. hHirige me

in writate tua. Inobhquabilis eſt veritas dei. qui diri
guntur in ipſa.ſunt omnino directi. Omnis ꝓfecto via
tendit in obliquum et tenebꝛas pꝛeterqᷓ; illa quam dñs
dirigit:et ſcripture ſue aut ſua ſpeciali reuelatõne oſten
dit.et omnia ſubiacent falſitati.niſi que veritas diuina
pluſtrat.qui vero in via dñi et in ipſius veritate dirigũ

tur. directi ſane vocãtur. Et in puerbijs dicitur. A dño

diriguntur greſſus viri:nõ ab alio ſeu a ſeipſo.Et hiere

myas dicit. Mon eſt in hoĩe via eius.neq; eſt viri vt am

hulet dirigat greſſus ſuos. Vliri directio etiã in altiſ⸗
ſtmis virtutibus eſt.quam directionẽ p ſuis charis op⸗
tabat aplus dicens.Oñs aũt dirigat coꝛda et coꝛpa vt᷑a
in charitate dei et patientia chꝛiſti. Vn charitate directi
ꝓcedunt directe.qꝛ in ſuperna gradiuntur. Patientes

ſunt pfecti.quia patientia opus ꝑfectum habet. Dirigẽ

tes aut ſunt qui alios thxoꝛia et actu dirigere in omnẽ
iuſticiam atq; in ſupna nouerunt Dilecti et diligentes
hi vocantur.qui a dño diliguntur.et ipᷣm vt traditũ eſt
ſancto mandato totis viribus diligunt.et a primis ſe⸗

cundũ virtutẽ diliguntur et ipos diligͦt wlut ſeipᷣos
iuxta mandatũ dñi.ad quos fiuuius wlox de paradiſo
amicicie iuſte decurrit. Vlirtus vero que in hoc fluuio pᷣ
ſignatur.pꝛompta libertas animi appellatur.
Capitulum. X XIII
AVlaartus euſrates dicitur qui creſcens vel fru⸗
q Qgifer interpꝛetatur:cui nulla regio attribuntur
ad rigandum.Aut qꝛ notam babebat ſecunduzʒ

. X
„2 . . . . 8

d

„

en

—

Tiber

ſtcriptoꝛes:aut vniuerſalis fertur eſſe circũitus. Si no
tam habebat:hec ſiquidem erat regio chaldeopꝑ Si we
ro vniuerſalis: pfundioꝛ eſt intellectus. Sed notam di
mittamus ad id qð ad circũitum ſibi regio nõ attribui
tur intendentes: videntes pꝛimo qnid ſit tropologice
iſte fluuius in ſeipſo Omne qð creſcit ſupꝛa id qð eſt.
facit augmentũ.et ab eo quod eſt in aliud quod nondũ

.*

eſt tendit.Augetur aliquid vt ſenſu ꝑcipimus: quanti⸗
tate continua vel diſcreta. Similiter et doloꝛes in coꝛ
poꝛe amenitates:et ſenſuales potẽtie intenduntur et
remittuntur. Anuiſibiliter aũt affectõnes animi ma/
gis et minus qñq; ſuſcipiunt.necnò et naturales aĩe vi
res augmentũ ꝓceſſu etatis habent. Tirtutes vero ſe⸗
cundum gẽam menſuram donatõnis chꝛiſti in ampli/
us ſere pcedunt. Ooꝛro et apli augmentũ fidei quod⸗
dam ſemel a chꝛiſto dño petiuerũt dicentes.Adauge no
bis fidem/Gluuius qui egreditur de amicicie vena qui
creſcens interpꝛetatur eſi rationabile amoꝛis augmen⸗
tum. Supꝛa enĩ diximus: de amicicie vena eſt ratio
diligendi. Munc werro id quod in amicioa creſcit eſt rati
onabile amoꝛis augmentuʒz:rõnabiliter nanq; additur
p augmentuʒ plus amoꝛis.vbi pluris noſcitur eſſe vir⸗
tutis:vt ſi pꝛeter id quod pꝛius in re diligebatur amicꝰ
inualeſcit in hoĩe virtus:ſic ad ad eum amoꝛ inualeſcat
pampliuſ.Nam qð eſt pura ratio diligendi ſi creſcit erit
vera ratio plus amandi.Ac ꝑ hoc amoꝛ pt᷑is ad filiũ cre
ſcit:ſicut eum videt ꝑ molem coꝛꝑis etatem tꝑis ꝑ ꝓbi
tatem aliquam animiq; virtutem augeri. Et dñs ſer⸗
uum magiſter diſcipulũ. xex militẽ diligunt pamplius
et augmentant amoꝛẽ. ſi eos in ſuis decentijs ſupꝛa pꝛi
ſtinum moꝛẽ viderint auguſtatos. Qm̃ ſi ad rõnabile
iuſtum ⁊ verum cuiuſpiam virtutis augmentũ ꝓ poſſe
nõ fieret amoꝛ vehementioꝛ.deſtrueretur ratio diligen⸗
di. quia qð eſt ratio ſimplicis eſt et magis/qð eſt magis

ſimnliter fit et maximi.ad id tantũ vna et inuariabilis.

et inuiciſſitudinalis ſit ratio diligendi et augmentabi⸗
lis atq; indeclinabilis amoꝛ. qð in ſe nulla rõne detri⸗
mentum ſuſcipit vel augmentum. Et hoe ſolu deus eſt
que ſemꝑ diligendi ratio manet ſimpla. et augmentan
di amoꝛẽ nulla eſt ratio. Impᷣtermiſſe atq; inexceptua⸗
te omniq; iuxre omniũq; diligentiuʒ: ſibi totus debetur
amoꝛ. Supne vero virtutes et angelice ptaãtes et cele/
ſtis patrie ſancti ciues immutabiles facti ſunt ꝑ gram
non ꝑ naturã.qꝛ confirmationẽ a dño acceperũt.ad eos
tñ diſpariter qᷓ; ad deum inuariabilis eſt ratio diligendi

et augmentandi amoꝛẽ.q;uis vnus magis q;alius me

ruerit diligi et hic et in celeſti patria honoꝛari? Moĩes
vero degẽtes in valle miſerie qui variabiles ſunt ficut
in virtutibo detrimentũ ſuſcipiunt ⁊ augmentũ: ſic iu/
re ad eos remittitur ⁊ intenditur amoꝛ. Rõnalis ⁊ iu⸗
ſia eſt amoꝛis intenſio vel remiſſio et augmentũ et de /
trimentum.ſi hmõi qualitatibo variatur ratio diligen⸗
di. Succreſcunt riui ſub oꝛiginals fontis augmento:
et ſub ſuo detrimento decreſcunt. Sic ſi pꝛima varia⸗
tur ratio diligendi augmentum ſiue detrimentũ iuſte
ſuſcipiens.ſic fiet intenſio vel remiſſio in amoꝛe. Hec

ſiquidẽ ratio exceptionẽ nõ patitur: etiam ſi dum in-/

uariabilem rõnem dicimus diligendi rũgifer eſt ami
cicie fiuuius. Multũ enĩ fructum affert his qui noue/
runt chꝛiſtianice amicari. Gructus eſt iocũditatis.quia
qui inuenit amicũ inuenit theſaurum Jocundatur eni
mens inueniens pꝛecioſa defoſſa. Nihil pfecto iocundi
us in moꝛibus cõuiuendi:qᷓ; ſimilitudo diligentiũ ani⸗
marum. Gaudent ſepe hoſes ſi vident ad eos affici ani⸗
malia que nutriunt:auiculas quas ꝓpꝛiſjs manibus pa

ſcunt:in quibo offiino eſt diſſimilitudo nature. Nec aio⸗

nintuſdecimus

rum poteſt ſimilitudo cognoſci.vbi altera pars huma/
na rõne pꝛiuatur. Quantomagis humanus ſpũs exu
tat:ſi ſpeculum ſin habet. Huus iocunditatis fructum
fluuius iſte poꝛtat:etiam de his quoꝝ nulla fuit viſiua
noticia neq; mutua conuerſatio. Multoꝑ enĩ memoꝛia

vſq; in pꝛeſens virtutibo pollet in ſulcatis caracterib

aut relationibo antiquoꝝ.quibus amicatur animus au

diens ſi fuerit virtutis amicus: et exultat in his que

dicta ſunt ſibi:qm̃ digna ſunt vt tradantur amoꝛi:ſue
aboliti ſint a vita ſiue locoꝝ ſpacia diuidant virtute ful

gentes, Eoꝛum auͦt cum quibus lingue diuerſitas con
uerſari nõ ſinit.fructum iocũditatis accipimus ſi quo⸗
modolibet cognouernnus virtute clareſcere:atq; leta⸗

bitur animus in eoꝛum aſpectu etiã ſi moꝛum nulla ꝑ⸗
ticipatio fiat.Amicatur natura humana er oꝛdinatis et
pulcris.et his que aliqua inſignitate reſplendent.et ſi
ratione ſenſuq; careant:decentius aũt his qui lumine

rationis inſigniti pcedunt.pamplius aũt ſi choꝛuſcant
virtutibus chꝛiſtianis:quia ad hos etia ſiue conuerſati⸗
one ab impoſſibilitate phibita ſiue aduerſitate Ingue

negata fieri amicum chꝛiſtiana iuſticia iubet.et fructu

iocunditatis repoꝛtare de rectis. Qui enĩ de omni lau⸗

dabili et virtuoſo bono nõ gaudet:nõ recipiatur in ami
cicia chꝛiſtiana non ſcom chꝛiſtianam iuſticiam ſieri.qꝛ
deceptus eſt. Non vſum hoĩm in exterioꝛi ſenſu ſed vixx

tutem inquirit chꝛiſtianus amicus/berioꝛem verop
fert fructum vene benedicte atq; amantiſſime fluuius:

vt qui de ſeipſo ſitientem impleuerit animã curſu ter⸗

minato vite pꝛeſentis celeſtia regna ſuſcipiat:celeſtium

ciuium in ſuperis factus fruitiuus amicus.Huius flu⸗

uij tipo equitas deſignatur: que omnibo eſt ſeruanda:

que amoꝛẽ augmentat et minuit ſicut ipſe vocatur. Et

fructum affert pꝛeſentis vite piter et future.cui nuila
ſpedalis tribuitur regio ad rigandum: quia ipſa omni⸗

bus eſt cõmunis.ommbus debetur neminem excludit
iuxta dignitatem inherentem magis et minus omnib-

ſe coaptat. Marẽ aũt vbi ſe colligunt amiocie fluminag
pulcritudinẽ dixerim vniuerſi.non ex eo ꝙ amarum ſio

ue ꝓcellis nauigantibi minatur et efficit ſepe naufragi⸗
um.nec eoꝙ aliud confert incõmodi malecautis.ter⸗

ret ex eo ꝙ ſpacioſum eſt. ꝙ impꝑſcrutabile ꝙ immenſu

rabile.ꝙ terram cingit et peius venas fluit ⁊ defluit.et
ex eo ipſa terra fundata dicitur.quam eſſe mare intelli⸗
gentia et experientia et ratio dubitare non ſinunt/exeo
ꝙ omnia flumina recipit et remittit.ſed necaugetur re
ceptu et emittendo minuitur:ex eo q dictur equoꝛ ab
equalitate quam fluctibus et ventis quieſcentibo oſtẽ⸗
dit. Elere in equalitatẽ imo equitateʒ cheiſtisne iuſticie
flumina vere amicicie ſe colligunt:et ab ipſa refluunt
vt decurrant.et pꝛimo ererunt vt fluerent.Mõ ſic ami
cicie vena que eſt ipſa ratio diligendi:que vena ꝑ flumi
na diſpartite decurrit. Ratio autem diligendi vera: in
iuſticia chꝛiſtiana fundatur. Et nihil ipſa iuſticia equa/
lius imo equius inuenitur.cuius fabꝛili linea omnia co
equãtur:aut reſcindendo ſuꝑſuum aut intendendore
miſſum. Mare dicimus ex auctoꝛitate ſcripture cõgre⸗
gationem aquarum:nam in geneſi legitur. Congrega⸗
tiones vero aquarum appellauit maria. Congregatio⸗
nes aquarum congregatõnes ſunt pplox. Vnde in apo

calipſi dicitur. Aque multe.populi multi. Acꝑ hoc iſte p

tinus eſt totius chꝛiſtiane amicicie finis. Et in hoc ma⸗
re ſui amnes defluunt.vt congregatio ſub chꝛiſtiana iu
ſticia fiat oim ꝓploꝝ etiam hoim ſinguloxꝝ: non tm̃ coꝛ⸗
poꝛibus qᷓ; moꝛibus.non tantũ ciuitateq; mente.non
tantum conuerſatõe qᷓ; directõe viriutis vt ſub ſceptro

iuſticie chꝛiſtiane dirigantur boim moꝛes ſub potatõne

fum
pum
amo⸗
bli⸗
amc
fnat⸗
ntoo
up
ſactus
ttadit
imn
ſopn
amal
tisot
etmo
mut
gann
clloit
ſtiade

Pnh

geſti⸗
eſſen
ctis.
mnac⸗
chi

wuſcane
Werſatin
demgne
t fnen
omni ha;
turinem
mnſeni
Nnn
he uia
Schrin e⸗
ER
nus,
Kunnte⸗
Mat E
, ai nle
Upomni
em erchict
moonnh
Ge fomina
ummunf/
enunſngi
Cultister
pimmmentl
dſutet
areintelit
inuntere⸗
augetarſe
requornh
rlpoſi
nenuſtce
one
göſmmi
mofumi
ciperunn
cn d
Lonmaco
ngencore
recige⸗
Cunt
egmne
enN
loclſeg
lloem
iſtuni
ntſicn
ibſepre
woeniͤ .

fſuminum ꝓgredientium de amicicie wena et ingredien

tium in congregatõne pploꝝ et hoĩm ſe amicantiam in
amoꝛe infallibili ꝓpter chꝛiſtũ vinculatoꝑꝝ nexu inſolu
bili ꝓp:er deũ:tenentiũ intentões ⁊ reglas ⁊ rões quas
amicicia chꝛiſtiana ſub chꝛiſtiana iuſticia tradit.vt cõfir
mato mundi miſterio ꝑegrinus in carne ꝓplus cum ſpi
rituali ſemꝑ plo congregetur in regione viuox in luci
fera patria ſub conditoꝛe omniũ: atq; ſub eo qui nobis
factus eſt amicus carnem aſſumens degens in mundo

traditus volũtarie moꝛti.ab inferis rexoꝛtans antiquiſ⸗
ſimam tetralium pꝛedaʒ:penetrans celum. reſidens in
ſupꝑnis:a quo beatitudo eſt hominibo optata: que ſitaq;
a multis a paucis inuenta ꝓcedit:ſolũq; ab illis adul/
tis obtenta qui chꝛiſtianam amiciciam vel quaſi animo
et moꝛibus tenuerunt.ſeu in illa diem clauſerunt extre
mum. ſeu ab illis quos moꝛs adhuc virtutũ et vicioꝛu
ex animo incapaces ſub innocentia baptiſmali ab hoc ſe
culo in aliud tradidit.necnõ et ab illis quos ante chꝛi⸗
ſti aduentum ſuis iuſtiſſimis et occultis modis diuina
ꝓuidentia ſaluos eſſe decreuit:ſiue quos ab eterno pꝛe⸗

deſtinauit confoꝛmes fieri imaginis filij eius.et ſaluos

eſſe miſericoꝛdia ſua.remotis ꝓpꝛijs meritis vel adiun⸗

ctis. Hec modica ſermone inculto de amicicia chꝛiſtia⸗
na conſcripſimus. ad veritatem amicicie oſtendendam

cui tractatui in dño finem damus.
Explicit bꝛeuiliber de amicicia chꝛiſtiana.

Incipit liber de iuſto iure dominij et moꝛibus domi
nandi. Quod iuſta ratio dominandi varie mundo
piffuſa non eſt ex hominibus ſed ex do.
Capitulum. XXIIII
Pſa vtante noſiro loquendi genere p
tulimus uuſticia chꝛiſtiana dominos
cum ſeruis.ſeruos cum dominiſ. reges
i cum populis. populos cun᷑ regibus oꝛ
Aiinare cõſueuit· Sed necveros dños
dixerim ſiue reges:qui pꝛeter domini
omnium voluntatem Wieelis
lis aut hominibus ſingularibus pꝛeferunt:nec vero n
iham talibus ſuperioꝛibus paruerunt.
Nam gmm repꝛeſvnſioni ſubiacet et vltrici pene tradẽ
dum eſt.quod in vmuerſo agitur in dominis atq; ſer⸗
uis regibus atq; populis contra vel pꝛeter voluntatem
omnium regis regum. et oĩm dñi dominoꝝ qui mun/
dum a ſe conditum ſui nouiciatus tꝑe ſecundum regu
lam oꝛiginalis iuſticie regi rxoluit.quam miris ęt occul⸗
tis modis in coꝛdibus hoĩm inſeruit:in inobedientib-
multis in obedientibus paucis.Tempoꝛe vero quoa ſe
mundus etateʒ ſue pueritie atq; nouiciatus excuſſerat
deceptõnibus traditus coꝛruptiuis:quaſi petulans ado
leſcens interijt. Qm̃ ſacra teſte ſcriptura. omnis caro
coꝛruperat viam ſuam:et cuncta hominis cogitatio pꝛo
na erat ad malum. Quamobꝛem lfluuius directus eſt
cuius adoleſcentia non vſq;quaq; a diuina pꝛouiden⸗
tia derelicta. Noe octauus iuſticie pꝛeco diuinitus cum
quodam humano artificio ad eius eruditionem et re⸗
pꝛopagatõem atqʒ ſolamen reſeruatus eſt. ꝓpter quod
deus innotuit naſcentibus ceteris oꝛiginalem iuſticiaʒ

quam ſeruari voluit a ſuis pꝛecedentibus cunctis dein

ceps ꝑ crcumciſionem et legem atq; euangelicam do⸗
ctrinam. mundum velut hominem etatibus variatum

roluit gubernari:vt nullum tempus laberetur inane.

quo regula regiminis ꝓ dñis ſubiectis pꝛeſto non eſſet
cum qua legitimi dñi atq; reges pꝛeterqᷓ; vſurpatoꝛes
et tiranni nequiſſimi haberẽtur.et eis voluntarie obſe⸗
quentes culpabiles tenerentur. Ygitur iuſtum ius do⸗
e ton! c —
12NA-, „ WLerri 2 . .
äs
2 rn 2 r) 6 Srbe.

— . —— J1 2. —

20 J r

l et piſces maris:qui perambulant ſemitas maris/Ac

pmanere:et terroꝛe legis et regis humana frenetur ini

minancdi atq; dominij non eſt ex eoꝙ ab bominibug in? M.de ſen 52-e,
ſtituitur. aut agitur ſed ex eo ꝙ a diuina lege coõceditur
aut permittitur a quo iuſte regentes iuſti vocantur do /
mini et irrepꝛehenſibiles obſequentes

M vera ratio dominij in ſolo deo non acceſſoꝛio ſed
eterno iure con ſiſtit. Capitulum.XXV
Ed iuſtum et irrepꝛehenſibile atq; pꝛincipa, S. A lL e, 2
s le dominium eſt in deo. nullo acceſſoꝛio ire „ 1D
miſi ex eo ꝙ deus eſt:nec ſibi aliunde compe/ WKSZ
tit ius dominandi rebusa ſe creatis niſi ex
eo ꝙ creauit. neq; creatõem ſibi credimus attributam
neq; deum eſſe ſeu id quod eſt. Ex eo enĩ quo eſt.et cre⸗
atoꝛ eſt.et dominus creatoꝛum.qui dum voluit in crea
tionis pꝛoceſſiſſet officium:per pꝛophetam pꝛeteritoꝛuʒ

—

non eſt niſi cum creauit homineʒ dominus appellatus

Nam tantum dicitur.in pꝛincipio creauit deus ⁊cc. Et
in pꝛimo ſecundo tercio quarto et quinto die ſolum cre
ando pꝛedicitur duus. um autem hominem ad ſui ſi, -r= . (, n, ⸗
militudinem in eſſe pꝛoduxit.pꝛofertur dominus deus n-
vt dumtaxat ad hominem ſub celopoſitum cognitio dᷣ
mini pertineret:et cognoſceret ipſe ſolum ſub celo ſuu
ſuperioꝛem qui eum de nihilo in eſſe pꝛoduxerat et ve⸗

ðõs

neraretur et adoꝛet et coleret:atq; ſubderetur ei ſub iu

go iuſtiſſime atq; mitiſſime ſeruitutis:nec in aliquo ſi/⸗ ⸗ — .. S Wras
bi dominium arrogaret niſi pꝛout accepiſſet ab eo qui Mπ r a.

eterno iure creaturis ommbus dominatur. qui omnia

irrationabilia et inſen ſibilia ſibi ſubiecit:et ipſum om R
nibus pꝛetulit dignitate vel vſu. Minoꝛ tamen fuit cõ
ditio hominis qᷓ; angeli: ſed ceteris omnino ſuperioꝛ.

Moiſeset dauid. equis tubis hanc ſententiam reſonãt

Vinoꝛaſti eum paulominus ab angelis:gloꝛia et hono
re coꝛonaſti eum:et conſtituiſti eum ſuper opera manu⸗ .
um tuarum.Omnia ſubieciſti ſub pedibus eius oues
et boues vniuerſas:inſuper et pecoꝛa campi.volucres ce

per hocadam pꝛimus homo eductus ineſſe ſoli deo fa⸗
ctus eſt ſubditus:angelis ſonus:qᷓ;uis natura coꝛpoꝛis
minoꝛ.ceteroꝛuʒ vero factus eſt dominus. ea ſcilicet di

gnitate qua factus oſt ad ſimilitudinem dei. Et iſta irra

tionabilia et inſenſibilia deum habent creatoꝛem. ho⸗

minem vero dominatoꝛẽ et vſum capientem,/ vt er hoc(: C,DCL
qui ſuo peccato tranſeunt in ſimilitudinem lecoꝛum ia · e .
pꝛa ſe dominium ſentiantdei ſimilitudinem recte ſer⸗

uantium.et ſepe quod grauius ſimilium peccatoꝛum
HMec eſt vera iuſticia:vt homo dei ſimilitudinẽ ſuo pec

cato xſoaſai ſupe ſe toꝛrentem ſentiat ſimiliter des/

Mcuſpa inequalitatem dominij et ſubiectoͤnis in ho
minibus pꝛocurautt. Capitulum. XXVI

Ec poteſtatem accepit in ſociam et conſoꝛtẽ
teſt 1
n quam de ſua coſta foꝛmauerat.qui eum deli Q — — 9—
mo terre creauerat. niſi cum amt domino ö‚ -

peccauerunt. vt credatur magis homo alteri

homini ſupponi multatõne peccati:q; lege oꝛiginalis iu

ſticie.Oed quod ex ꝑecccato pꝛouenit in parentibus pꝛi
mis regnante lege peccati.factum eſt iuſticia in ſubſe⸗
quentibus poſteris meritoͤexigente oꝛdinis iuſtupt vbi
regnat iniquitas ibi ſit inl bominibus inequalitas.et al
ter alteri ſubdatur. qui amoꝛe bonitatis noluit innocẽs

quitas:ne mnnocentiam et viuendi oꝛdinem ꝑturbet im
pꝛobitas. Nam ſi ſubdita deo ſcom iuris eterni exigen⸗
tiam humana natura manſiſſet: facile obedientia pomi

titiguſtatione non fuiſſet obniſſa. Sic etian ſiſer, Ddunmtarati paterfztmil a0 ſiis cobabitatoeibv woinina

uata fuiſſet in naſcentibo poſteris. vt extitit poſita parẽ batim iure naturalis iuſticie. qua erat illius mundi no⸗
tibus primis:nequaq; vominatõnis et ſubiectõnis ine uiciatus arcendus atq; regendus: quo iure dum viue⸗
è Ganchs ftutfſei Afſ ſicus eterno iure dominanti bat equiſſime omnibus de ſe natis pꝛeferabatur adam:
C. C.rA „ r .. pꝛincipi humiliter ſubderetur: ꝓculdubio abſoluere/ non in vltione cõmiſſi ſceleris ſed in verbali phibitio⸗
tur a ceteris.q;uis ob culpam radicis ita omnis ſit da⸗ ne crummis et cõmendatione virtutis/ Neq; cayn pꝛi/
mnata ꝓpago:vt nec innocentia tueri potuerit coꝛpoꝛa mum conditoꝛeʒterrene ciuitatis reperimus illam fir
innocentum:qm̃ ſaltim ad ꝓbationem virtutis ipſius⸗ maſſe legibus aiq; ſtatutis: quibus reſpublica pꝛoficit

Rnogmentadineren emigah n ui Sine et remouetur iniquitas que confundit Cotuit tamen

mna paterentur. tamen ab ipſo deo ꝓpter virtutem cu⸗ q́uis nulla ſcriptura commemoꝛet: pꝛeter legem oꝛigt
ſtodita rationalis anime nirtate reharseurſct immoꝛ nalis iuſticie ſibi placitis legibus at conciuibus oꝛng
talibus et tranſitoꝛijs dominationibo ſepe videmus.ꝓ re quam condiderit HS nceiuſ; ſequa
ſupioꝛ obediens minoꝛibus non ſubſtat obnoxius. Se ces ab ommi iure iuſto dommna idi atq; obediendi omni
us omnium creatoꝛ et dñs non pmiſiſſet hominem ho no pꝛeſcribimus: qm̃ dati ſunt in repꝛobum ſenſum.
mini ſuperferri pꝛo poteſtatiuis caſtigationibus inferen Miec ad di electum wpulum ſpectauerunt:quox omm:
dis: ſi non ipſius edictum vuceretur ab homine in con? (um caynitarum generatio diluuio eſt deleta. In his ve
kenorume 8 ins ſepe in bonis tpalia mala euenire ꝑmi/ ro qui ad i populum ante generalem cathxe inumg .
ſerit: non ob meritum ꝓpꝛij criminis.ſed ad eramen vir tinere noſcebantur. gladius alius non eſt ad regimen
tutis aut merito damnate ꝓpaginis:quo iuſte durante pite appoſitus.niſi qui iure naturalis atq; generalis iu
nec ſancti poſſunt excludere ſeuum imperium moꝛtis. ſticie udeharurletn vrnun tempoꝛe quo ſupꝑſtes fu/
Nihil caſtigabile aut repꝛe vnſibile in moꝛibus homi⸗ it adam iure pꝛimatus ipſe tenuerit an allus aereterit.
num foꝛet: ſi in ſuis pꝛeceptis non ſperneretur omnipo ecernente domino ignoꝛamus/jpoſt eius obitum car
C. I-r Perrr⸗ tens. Occaſione vero accepta ſummiet eterni contem remanſit aut quis eduxerit etiam ommino neſcimus.
pti dominn. aut iuſia ſiue vſurpata ſunt permiſſa domi ſiennctarter ipſius poſtulet oꝛdo iuris ſi bene vi
nia: et geniture naturalis libertas in ſeruitutem et ſlb (intarin republica vel pꝛiuatai poſt lapſum in pꝛinn 4
iectionem atq; punitionem hoĩm traiecta eſt parentibus nondum viuatur debito ſub monarcha ſeu 7

᷑᷑᷑᷑᷑ ſub aliquo valente iudicia diffinire: ſaltem cognitione
OQ mundus oꝛiginalis niſi deum non habuit alimm veri. ſi auctoꝛitate imperij. Et hoc ſiquidẽ engebat. quo
iudiciariam poteſtatem. Capitulum. XXVII niam in hominibus erat inequalitas ratione virtutis
2 . . et vicij. Similiter hi qui virtute pollebant non equa⸗

..= - -= ,r .. Noꝛiginali ſiquidem mundo non inuenimus domi⸗ liter radiabant: nam alius virtute atq; cognitione pꝛe⸗
na coniſtituta: ercepto ꝙ vir pꝛepoſitus mulieri: et ipſa habebat. alius minuſq; ſplendebat. vt ſemper quod eſt
r . rr ſub eius pofita eſt poteſtate. Elerutamen ob quandam minus adid quod maius eſt ꝓ indigentia verſaret aſpe
. centiam pꝛime creationis quam occepit omnibo pꝛe⸗- ctum voluntate inferioꝛis/vero ſuperioꝛis timoꝛe aut
na we .n, ferendus fuiſſet adam:qui poſt peccatũ ne ngentis tri⸗ neceſſitate ogentis:et vt eſſet inno dinei omnino H
E Sr⸗ g. ginta annis vitam in doloꝛibus egit: vt nec ſuo tpe ali⸗/ quempiam pꝛeualentem eſt arcenda malicis.
— 1,. - -,5 quis vt pꝛefertur potuiſſet anticipium facere/cum ipſe 4
1 fuiſſet omniũ pꝛimus parens:qui qᷓuis peccando in la⸗/ 4
wꝛibus et erumnis enleceten um veg nereun Kccs, ON ab eo tempoꝛe quo noe eſt ingreſſus in arcam iunꝰ
tum alicui poſterauit:non tñ a erſtonſi wen ſtus fuit dominus hominum ſuper teraamm.
Poteſtatem neq; gladium animaduerſionis in repꝛolbs XZapitulum. XNVIII
im cum cayn nequiter frater vterinum T conſeminẽ “
occidiſſet: non ab adam ſed a deo legimus impꝛobatuʒ Olens iniquitatum miſtiſſimus vltoꝛ mun
imo ante pꝛemonitum. Lamech etiã non puniuit aut v gdum auertere a peccatis que wlut toꝛrens
coeꝛrexit quiſpiam auctoꝛitate humana de pꝛima biga⸗ inundauerunt ſuper terram ne percuteret ꝑ
. mia aut de duplic homicidio woc patrauit. non emm noe ſuum pꝛeconem erimium quem ſuper
age aut alicui deus vederat iuſtieiam coꝛrigendi et pu, omnes viuentes in ſua generacione iuſtum inuenerat:
niendi. RBepꝛehendendi vero atq; monendi adam haly toti mundo dixit. Obſerua cc. Walebat enim mundũ
CARn A. :at bat audaciam ſimiliter et docendi: quod fecit tpe vite habere penitentiam et cautelam. q; ſibi ex ſceleribus in
In ſh αν ſueannuncianis omniby peccatuʒ quod fecerat. et penã ferre vindictam. Clocauit ex hoc noe virum iuſtum et
G JYJUM quam ferebat eriiij et lawꝛis:necnòet experientiã moꝛ perfectum in generationibus ſuis ambulantemq; cum
Eaiisin omnes hoĩes peccato ſuo diffuſa penitus erat eo:cui diuina iuſticia decernente pꝛimatus omnium
Et ſuadebat ommbo firmam ad deum obedientiã quã debebatur. Et dixit ei. Non permanebit ſpiritus meus
etiam peracto peccato nõ pdidit. declarabat vt a deo ac⸗ in homine ineternum:quia caro eſt. Eruntq; dies illi /
ceperatdñi woluntatem:et quibrebus diuinum placi us:centum viginti annoꝛum.Et paulopoſt cauſa inter
tum agiturn aut quibus diſplicentia irrogatur/ aperiens iecta malicie adiunxit. Ginis vmiuerſe carnis venit co⸗
futura Peginl iuſtis homibus poſt lawꝛes⁊i iuſtis te ram me repletaeſt terra iniquitate a facie eoꝛuʒ: et eos
nas iuſtiſſimas poſt erroꝛes rrena a quas deſcenſu diſperdam cum tetra. DHeditqʒ ſibi pꝛeceptum de araa
rus erat moꝛte interueniente non ſiluit:non aliter iſe claudenda taxatis dimenſionibus pꝛo reſeruatione ſes⸗
um ceteris qᷓ; ꝑ verbi incarnati miſterium liberandus mmnis in repꝛopagatione humani generis:et omnium
“ C.-I. 22.. - gitur dominium atq; pꝛincipatum ſuꝑalios per iuni animalium in ſpeciebus atq; generationibus ſuis: vo “
riam auctoꝛitatem timoꝛe aut neceſſitate pꝛementẽ lens poſt centum viginti annos bumana exigente mas
ifnſ oꝛiginali mundo non legimus: cum ommis caro culſ licia.diuina diſcernente uiſncia ad delenda omnem aniu
pabiſſter coꝛrupenit viam rannon ab alio q; a do n mam viuam miſi adueniſſet penitentia:diluuium indu

5.

Are. — 9, S20 .—4.-

H

..

generali dilunio erhibita vltione. Hoca deo permiſſo cere ſuper terram. Quod pꝛedicante noe vertv et facto

umat
ne

eꝗ
Rins
haſan
ntar
en

Ms
N/
ſad
Uodd
ui
e n

2

dum archam tante magnitudinis fabꝛicabat. que cen

teſimo annoa die ſui exoꝛdij cõfecta eſi:pPumana ma⸗

licia non eſt coꝛrecta. nec per Penitentiam planxit ma⸗
le que fecerat nec ad futura debitam cautelam appoſu⸗
it.ſed intantũ deterioꝛe conditione conualuit:vt etiaʒ

viginti anni merito demeretur· quibus demptis. noe
cum ninjs et vroꝛibus et omnibus animalibus mun⸗/

dis et immũdlis binis atq; ſeptenis. omnibus alijs de

lendis in archam mandauit ingreſſum.poſt que diui *

na woluntate diluuio mundãte vita ommiũ eſt deleta:

tm̃ illoꝛum ſeruata qui ad archam confugerantQα1

bus omnibus ex cõmiſſione diuina noe iuſtiſſime pꝛe

ſidebat. dominia quoq; et ſubiectiones debite pxrage,

bantur:que ſibi eo tempoꝛe ſi npehantureſeni⸗ ic iuſtuʒ
in mundo imperium habuit cui deus homines illos

paucos et animalia ſubdidit. nec tm̃ filijs dominabat

quia pater.et quia ſocer nuribus erat et vxoꝛi maritꝰ:
ſeg etiam in eo ꝙ homo iuſtus atq; perfectus.quẽ do⸗
minus wlũt ſuum vicarium mundo pꝛefecerat. vt in
alijs hominibus non de ſua carne pꝛogenitus domina
tus pꝛofecto fuiſſet ſi potuiſſent a diluuio in archa iila
virtutis merito et diuine roluntatis placito reſerua⸗
ri· Equitas omnimoda eſt: vt habitantes in domo do
mini inn orninio ſirt illi en nune hoc deſu⸗
per dei ſuſticia cernente. durante diluuio non com⸗
mittebatur coerigenda malicia er timoꝛe inundantiũ
aquarum:qᷓ;uis timendũ non eſſet recte viuendo do
mino pollicente ſalutemMec pꝛo iudicio inſerendo m
ſitum eſt tribunal.vt mioꝛ ex actu iudiciario notaret᷑/
laudibus nanq; et deuotionibus atq; gratiarũ actioni
bus illo in tempoꝛe non iudicijs vacandũ erat. Cõple
toq; dilunio.noe cum ſuis ex domimco pꝛecepto egre⸗
ditur·in poſteris a deo ꝑmiſſus dominus vnuuer ſi. cui
omnes voluntarie ſubdebant᷑ ad dei placitum pertinẽ
tes qui de lumbis ſuis et filioꝛum ſuoꝛum etiam poſt
diluuium deſcenderunt:et cognouerunt eum dominũ

atq; ducem velut eum qui affatus dei ſuſceperat. apuic
quem erant diſpoſita ſeculi teſtamentagai etiam poſt
Diluuium trecentos quinquaginta annos ſue vite im

pleuit etatis.in quibus a iuſtis habebat᷑ vt ductoꝛ do⸗

ccoꝛ et cephas: qui tlæoꝛias diuinas altiſone annora
bat. Contemptui vero habebatur ab his quoꝛſi certa
erat apud deũ futura damnatio.nõ enim ſine damunag

tione contẽni potuit ille quem deus mundo pꝛefecit.
nec aliter docuit atq; rerit q;ᷓ deũ velle cognouit. Nun
qᷓ; impune cõtemptus eſt in omni curſu vite labentis

quem deus pꝛepoſuit populis:marime ſi pꝛęter domi /
ni voluntatem edicta nõ poſuit. Erat etiam hoc in tẽ
poꝛe tres ſilij ſui populoꝛũ de ſe genitoꝛum ducesſub

eoꝛum et onmiũ aſoꝛ:um domino atq; patre noe: ante

cuius moꝛtem multitudõ nimia poſt diluuium lum exoꝛta⸗

eſt.

O nemroth pꝛimus vſurpauit iniuſtum dominiuz

tempoꝛe quo diuiſum eſt labium.
Capitulum XXIX
Oſt moꝛtem vero noe nemroth pꝛimo domi⸗
p nia ſuper alios vſurpare mohtus eſt. Et vt an
tiquoꝛũ relata declarant a quibuſdam repꝛoba
tus a quibuſdã ſuſceptus eſt.Ab illis qui ad vnius dei
cultum animũ preſixerunt negatus:abalijs vero tole⸗
ratus eſt dominus:cuius infecti exemplo multi ſuper
alios tentauere dominia. Omnes tamẽ eius male ſua
ſi conſilio oꝛientem relinquentes:terram ſennaar pe⸗
tiuerunt. Et merito in regionẽ fetoꝛis wmunt qui peĩ
cipiũ lucis.aliquando fere omnis paterne traditionis
— —

N. F „- —,— — .. è Dprere
fioer

₰W — — —

muſm beli filium condita nõ ſunt:diuinuſ cultus a mul

obliti et pꝛedicationis noe qua ommibo de ſe natis foſt
diluuium declinabat diuinam woluntatem enunciãs
.immemoꝛes facti ſunt:ꝑquam veritas vite agende at
q; appetende beatitudinis apud homines ſeruabatur.
Nam mundo ꝑ diluuiũ iam deleto per aſſertionẽ noe
quid tenendũ in fide aut moꝛibus eſſet ſe cire wolentes
edocebat:cuius doctrina multi ad deuʒ pacta ſeruaue⸗

runt. Aeruntamẽ nemroth decernente decreto qui cõ

tra dominũ ſatagebat:pꝑ turrẽ humani artiſicij celum
creatoꝛis cõſcendere tentauerũt. Que dum humano
faſiu et caſſo ſtudio ꝓtenderet᷑ in altum lingua huma⸗/
na cõfuſa imo diuiſa eſt:vt dum in expetitiòe fabꝛican
doꝛum vnum ꝓ altero peteret᷑.ablata intelligentia ceſ
ſatum eſt in operea damnata ſupbia in coꝛdibus plu/
rium remanente ſuperba malicia.Ac per hoc neceſſi⸗
tate vrgente quot fuerunt lingue tot populoꝛi ſunt
facte caterue.quia vnuſquiſq; ſe illi ſociabat.cuius in⸗
telligebat loquelam:et in directionibo nouerat linguã.
Et ſe diuidentes altrinſecus cum ꝓpꝛijs ducib p mun
di plagas ſcõm poſſibilitatẽ et plaräſecole atq; inco⸗

le ſimiliter peregrini facti ſunt:ſolum in vna genera

tione filioꝛum ſem.ſq; eber. lingua oꝛiginali et huma
na ſeruata. apud quos reman ſit etiam cultus vni dei
et moꝛes agende vite.atq; celus oꝛiginalis iuſticie: ſe⸗
cundum iuſticiã et vrritatẽ quã noe pᷣdicante percepe⸗
rant.aut audierant a parentibo ſuis dicta referentib⸗
noe iuſti eoꝛũ et antiqui parentis.
Oe in ommibus pꝛeterq; in filijs ſem in quiba m̃an
ſit oꝛiginalis lingua defecit oꝛiginalis iuſticia vnde
iniuſta facta ſunt regna.
Aapitulum XXX
N ceteris autem a quibus remora eſt oꝛigina⸗
i lis lingua defecit et oꝛiginalis iuſticia: q;uis oc
lulto ſed tamen iuſto dei iudicio. Et nemroth
qui pꝛimus in tyrannidẽ aſpirauit. cum ſuis ſequaci⸗
bus in babilon remanſit:que ciuitas ſii regni exroꝛdiũ
fuit. Erinde ceperunmt iniuſig regna fieri ſupꝛa terram/
oꝛiginali derelicta iuſticia. Et eo nequioꝛa:quo cultus
creature atq; idoloꝑ obrepſerat. et ab vmus dei cultu
hoĩes nequã iuſticia remouebatſobi nequã iuſticia.ibi

iniuſta ratio dominãdi atq; dominij. Bed nuſla iuſti⸗

cia nequioꝛqᷓ; ꝑ quã homo creatoæi aufertur et dei debi
tum en re ertereruleta ſiue felicia regna eſſe
noſcunt. ſi pacificis ĩperturbati nõ ſũt hoĩn moregſi
deo Rbieins eribenk honoses. eqs ob h iuſta erit tõ
dominandi.ſi ſuꝑioꝛum terroꝛe maloꝝ arcetur aut pu
nitur imnpꝛobitas: ſi diuini cultus cõſfunditur veritas
am pꝛiu rcuderentur. que

tis creature alicui ſcòm deceptiones demonis exhibit?

It. Hoc enim ſempꝓcurauit aſtutia demonũ vt pꝛo⸗

pter cultum creaturehomines incurrerent iram dei.

ex quo iuſticia ommnis cõfunditur. iuſta dominandi ra

tio in hominibus obſuſcatur. Sed a nemroth q;pluri
mi mali pꝛeſſi atq; depulſi:ac multi ei ferre tyrannidẽ
nõ valentes ciuitates et regna ſocialia cõdiderunt. ſed
nõ in noĩe dñi.qᷓ;uis pmittente iuſte puidentia dei:et
cũ idolatria cepta ⁊ aucta ſunt regna ſpꝛeta oꝛiginali iu
ſticia:et ſancta latria nſeruata zoin eiura regnãdi
eoipᷣo fateſcunt:auo regiaegũ et dño dñop iura ſui im/
perij nõ reddunt᷑maxime ſiin ſua latria nõ recte ſenti
tur. Omnia quime vicia in moꝛibo hoĩm.faciliuſ q; ido

latria toleratur. Eſt enĩ in illa negatio ſummi dei. quo

negato nulla remanet in homintbus iuſta ratio domi⸗
nandi: eum ſolum ab ipo dependeat wera iuſticia impe⸗

V
„(AC(oe Sopnnz

—— — /G. Crn 2

8 — „
Cuprn weit e, =le⸗

. „ 22-1— , cy. dy,

△N 5 4

QGü. 2047 J, I. /.

N, „„
PE

n «aeS
—

„ Solae

„
Le. e1
F.e

₰ —

ReD 6 n A W

aff e e
2 —

,„c ee 20 40 S97☚π*

randi Apud illos vero quioꝛiginalẽ linguam tenuerüt
et oeiginalem iuſticiam ſeruauerunt. fuerunt iuſta do
minia auctoꝛitate paterna in filios non tamẽ wqut in.

extraneos iuriſdictio ſuperioꝛ agebatur.et vſq; ad abꝛa

am huiuſmodi ſeruatus eſt ritus:qui poſt noe pꝛrimus

diuinos reaccepit affatus alio iure atq; ſignaculo ſuo
populo pꝛeferendus, Mam cum tota intentio vteris
teſtamenti figuris enigmatibus etiam carnali gene
rat iõe q́uis non ex humano ſemine tendat in chꝛiſtũ
apud illos per quos recta ꝓpagatiõis linea chꝛiſtus de⸗
ſcendit: credendum eſt ratio dñandi fuiſſe iure pollicẽ
tioꝛ aut mag laudabilis aut minus repꝛehenſibilis ra

tione vnius diferi cultus: q; in alijs quibus erat abie

ctus aut cõtaminate creature cõmixtuſ. Et vt ad abꝛa
am recta pꝛopagine veniamus ab ipſo Beetonlaſto ge
nealogia retexenda eſt Adam genuit ſeth poſt moꝛtem
abel. Geth genuit enos. Enos genuit caynan. ayna
genuit malaleel. Malaleel genuit iareth Yareth genu

it enoch· Enoch genuit matuſalem. Matuſalẽ genuit

lamech. Lamech wero genuit noe Om̃es tamẽ iſti plu
res filios et filias habuerunt:ſed tamen ex iſtis ex re⸗
cta linea erat ſcõm carnem mũdo chꝛiſti natiuitas af⸗
futura. Etid omnes iſtos ante diluinũ fuiſſe ſacra ſcri
ptura cõmemoꝛat In quibuſ que fuerit ratio domina
di ſupꝛa pꝛediximus.Noe vero qui ante diluuiũ
diluuium ſuꝑuixit:cũ multos habuiſſ filios.ad iſtam
lineam cõtexendã genuit ſem. Sem genuit arphaxat
Arphaxat genuit caynan.Caynã genuit ſale. Sale ge⸗
nuit heber · HN

Thare genuit abꝛam/Cempoꝛe heber diuiſa eſt lingua
et terra remanente in ipſo h sing
nerationibus eius lingua pꝛima: et ſuo modo iuſticia

pꝛima. Iſti etiã plures alios filios habuerũt ſub vn?ꝰ

dei cultu et directione regis iuſti:⁊i tempoꝛe vero he⸗
ber qui per iuſticiam et rectam lineam oꝛdinat᷑ vſq; ad
abꝛaã exoꝛta ſunt regna plurima: imo latrocinia mul⸗
ta. Sed tria ſcõm trinam mundi diuiſionem ſuꝑ ola
plus famoſa. aſſirioꝛũ qð tandem tranſiuit in medos
et iſiud in aſia.et egiptioꝛũ in affrica.ſycimoꝛum in eu
ropa. Et q;;uis tempoꝛe abꝛae magis claruerunt. mul⸗

to tamen antecedente tempoꝛe inceperunt in quibus

non fuit recta ratio dñandi:q; eius augn entari per
miſerit in meritum humane iuſticie:adempto tamen

pꝛemio retributionis eterne. Quia reges et ſubditi e⸗
uanuerunt in cogitationibus ſuis imuſte agentes bel/
la finitima:nec ad deum vnum et verum didicerůt ha

patriam.
De tempoꝛe ante diluuiũ nemini magis qᷓ; moiſi
credendũ et de diſpari tꝑe tripliit.
CLCLapitulum XXXI
Enus humanũ qualiter ante diluuiũ agebat᷑
g dubie ſunt ex hoc reddite rationes aut opinio
nes.et ſcripture aliquid oſtendentes pꝛeter id
qð ꝓpheta pꝛeteritoꝛũ in ſacris libꝛis aſſeruit.et nemi⸗
ni plus qᷓ; ſibi adhibenda eſt ſdes Nam omnia ſunt de
leta diluuio:et nihil alibi pꝛeterq; apud noe ſuoſq; fili
os in archa extitit reſernatum. Potuerũt tamen mul⸗
ta ſciri relatione noe atq; filioꝛum eius ſubſequentib⸗

poſteris que geſtia ſunt a pꝛediluuijs multis.non tamẽ

cxedulitatem p neceſſitatem habent:cum auctoꝛitateʒ
ſacram non habeant. Pꝛoinde tempuſ ante diluuium

eber genuit phalech tꝑe quo diuiſum eſt
labiũ atq; terra.halech genuit ragau Magau genuit
ſaruch. Saruch genuit nachoꝛ. Machoꝛ genuit thare

ipſo heber ⁊ ſucceſſoꝛibus in ge

1..

conſiderandum eſt ſub nube denſiſſima:pꝛeterq; in de⸗
ſertis a ppheta pꝛiſcoꝛuʒ. Lempus poſt diluuiũ vſq; ſd
abꝛaam:ſub quadam nõ depꝛeſſata nimũ nec rareſcen
te plurimũ. Zempus vero ab abꝛaam vſq; ad pſens ex
omnibus mundi ptibus eluceſcit.et ex ommba regnis
et populis innoteſcit. Quoniã ex canone ſacre ſcriptu⸗
re que ſpectauerunt ad ꝓplm dei:tradite ſunt indubitas

te memoꝛie. Que vero geſta ſunt in regnis et populis

repꝛobatis:etiam ex eoꝛũ curio ſis in poſterum memo⸗
rijs. ſtilis et debitis oꝛdinibus in poſteros defluxerunt
Hec ꝓ tanto dixerim vt certum diſſerendi oꝛdinem in
his que de iuſto iure dominandi tractanda ſuſcepimus
ab abꝛaam a cuius tempoꝛe mundi peramplius regna
darere ceperunt. cõgruum exoꝛdium faciamus:inne⸗
ctentes multa vtilia pꝛeter ſuſceptũ oꝛdinẽ.
WMepotentia et ſcientia regimins niſi deo ſint ſubdi
te· equo iure cõdemnantur.
. Capitulum XXXII
Ed nec pᷣtereundum ſilentio ꝙ due ſpecies ſcʒ
ſpotentia et ſapientia ex quibus iuſti regiminiſ
virtus tota cõſiſtit. ꝙ ſi altera ipᷣarũ defuerit oẽ
regnum a imperium euaneſcit. que pari lance a diuina
pꝛouidentia trutmantur in appꝛobatione aut repꝛoba⸗
tione vtentiũ vel ipaxvt oĩno ſit execrãda potẽtia que

ſub deo loꝛicante nõ regit: et vana ſit ſapientia que de⸗

um ignoꝛando nõ ſapit. De potentia ſiquidem ꝑ ſapis

tiam dicitur. Audite reges et intelligite. diſcite iudices
finium terre. pꝛebete aures wos qui cõtinetis multitu⸗
dines et placetis vobis in turbis nationũ:quoniã da⸗
ta eſt a domino poteſtas vobis:et virtus ab riſſeng

interrogabit opa veſtra:et cogitationes ſcrutabit᷑/E

a dommo data eſt vel pꝛemiſſa regnandi potẽtia. in du
bium nõ vertat᷑ ꝙ ad ipᷣm eſt in omnibe referenda nec
ad inferioꝛes inflectẽda cenſ. etur:niſi ꝓput aula ſummi
regis edixerit.nulla eni poteſtas ad derogationẽ. imo
ad totum bene cautũ ſupioꝛis infertur. Mundi vſus oꝛ
dinarius habet. ꝙ qui accepit gratis ab eo peſt: ad ipᷣm
pꝛimo referat quod accepit. Nam feudotalia que minti
bus donantura rege:pꝛimo regis donantis iuriſcictio⸗
nem aſpiciunt. Et qui accipiunt niſi craſſa ingratitu⸗
do et ignoꝛantia firmata deceperit: rependũt homagia
de his que receperunt. Et plerũq; ſi rebelles fiunt: exi/

guntur inuiti. Neq; in hominũ regnis a deo cõſtitutis

ſine pmiſſis in ſingulis atq; vniuerſis ſub regulis con
ceſſis. ratio agitur dominandi.exigendi rcelle pu⸗
niendi:ppᷣter illaʒ qua totius regm ſtatus vniuerſaliter
gubernatur. Meq; fas eſt condere leges in diſcretis re /

ceptaculis et manſiomib hominũ.que ſub vnius regiſ

bere noticiam. qui regnare permittit datq; regnadi ro ⸗
tentiam:et hoc tribuit iuſtis ſiue imiuſtis. Ded iuiti

dumtaxat dat gratiam:et tempoꝛe ſtatuto perducit ad

regimine cõuenerunt: niſi vniuerſalis regni leges in⸗
coꝛru fanracuſiodliins ſun vt reſpublica regni ſe⸗
ura et immaculata in offenſa ꝑmaneat:particularis
ſeu ſpecialis pꝛeminentia ſeu ſubiectio vniuerſaliet ge
nerali omnino ſubditur. Alioquin ꝑturbabitur in vni⸗
uerſo reſpublica ſi in ſpecie ad genus erit abonigaa

—

lut in humano coꝛpoꝛe vno membꝛo coꝛrupto. ſicut
ſane condito integritatem nãtenente. cum ceteris to⸗
ta coꝛpoꝛis vniuerſitas ſuſcipit notam ẽtiam reliquis

fruentibus ſoſpitate. Agitur omnis regendi poteſtas:

ad eum qui dedit aut pmiſit referenda eſt. Alioquin e⸗

tiam ſi nõ credatur iure marceſcit necnò et regendi ſa⸗/

ʒpientia tranſit in neſiias niſi infallibili et inobliquabi

li dei ſapientia dirigatur. Pꝛoinde p eandem ſapientiã
dicitur. Et ſi auis öſum matus fuerit inter filios homi
num ſi abfuerit ab illo ſapientia tua pꝛima in nibilum
reputabitur. Et ibidem alio loco dicitur. Clani ſunto⸗/
mnes homines:in quib nõ ſubeſt dei ſcientia. Ac ꝑ hoe

FP. 4 . dro ſ

N
d

1
ſe
ces
liu
N
loq
1
nmi
ſfo
160
fn
hhei
tio⸗
ſtu⸗
g
ennh/
tis
lon
du
ſter
let
n
ſẽ
tis

e

nit

ſe

t
o

-

ſe
ſ
bi
i⸗
nt
fn
0
we

be velut due meretrices repꝛobãtur. nec in populis aut
regnis immaculata dominia ponunt:ſi nõ ad omnipo/
tentem et omniſapientẽ in regimine referantur. et re⸗
gendi autoꝛitas cum demonibus habebit poꝛtionem:
ſi ſupꝛa ſe creatoꝛem omniũ dñando et regedo nõ ſen⸗

tit. Et omnis ſcientia repꝛoba omnino cenſetur:ſi pꝛo

ut ſciri potuit atq; debuit omnium ignoꝛauit auctoꝛẽ,
. △
Oea tempoꝛe abꝛae vſq; ad moiſen pꝛeterqᷓ; incircũ
ciſis non fuit ratio iuſta dominandi.
Capitulum XXXIII
Vnc vero ad abꝛaam quo tempoꝛe regna mũ/
n diclaruerunt. ſine doo autẽ magis obtenebꝛa
ta fuerunt/oicendoꝛũ oꝛdinem reſumamus:a
quo pꝛima cepit diſtinctio coꝛꝑpalis.cui etiam in axpꝛo
bationem et repꝛobationẽ oim gentiũ dominus 6 lo
cutus.Cucurrit humanum genus plus q; tribus mi⸗
libus annis ſcm quoſdaʒ ab adã vIed abꝛaã: ſcom
Tebꝛeos paucioꝛibus indiſtinctum. vt nullo ſigno vel
caractere a ceteris placitus dei populus noſceret᷑ Sz
confuſi moꝛes hominũ vagabant.hoc dũtaxat excepto
ꝓ vnius dei cultus apud electos ex paternis traditiõi⸗
us et foꝛtaſſis ſecretis inſpirationibus ſeruabat᷑. Tẽ
poꝛe vero abꝛae placuit diume pꝛouidentie cin nil mali
placet · ratione qð ſibi placet licitum eſt ſuis et miris
et iuſtis modis populum ad ſe ptinentem ſeu pertine
re wolentem ſub ſecreto ſignaculo pꝛenotare: ne cum
alijs populis iam per idolatriam dominandi lbidinẽ
depꝛauatis confuſionis obpꝛobeia turpitudimis enoꝛ
mia pateretur. Nam ideo er antiquis inolitis moꝛiboj

ſignacula rebus et hominibus apponunt᷑:ne cum cete

ris confundant᷑. Et cum a tempoꝛe noe vſq; ad abꝛaaʒ
deum nemini locutum ſcriptura referẽte nouerimus
ad abꝛaam ſuos renouauit affatus. Et cum eum ſui
directiõibus hincinde vntilando nenon ſub certꝭ7
arduis pollicitationibo ſibi dñs loqueꝛet᷑.tandem circũ
ciſionem indixit.vt ipſe cum ſubſequis diſtingueret᷑ a
ceteris.palamq; factum eſt huiuſcemodi edictum apð
finitimos abꝛae qð ſibi fuerat impxratum inſigni di
uulgatione paulopoſt mundo inſonuit. ꝙ ſe circucide⸗
ret qui ad de wopulum coaptare ſanriſſet. Omnes au⸗
fem qui tale ſignaculum contempſiſſent accipe:ad ele
ctum populum ptinere nulla ratione viderentur. Hec
in circũciſione imperandi ſeu iuſti iniperij auctoꝛitas
ſed ſignũ tantũmodo erat populi ad deum ptinentis
apud quem crxedenda erat auctoꝛitas iuſti regiminig.
Mec wopulus incircũciſus popter creũcſſionis caren
tini nwerddt aut iuſti dominij auctoꝛitate debita pꝛi
uabatur:ſed quia hoc ſignum non capiebat erat domi
no contumax.ex quo regẽdi nõ erat iuſta poteſtas. NA
Aui ad ſupenoꝛem in ſuo edicto efficitur contumarad
interioꝛem iura pdidit imperandi:et dominãdi euanu
tt veritas. In circũciſionis edicto ad ſe inuicem totus
mundus erat pꝛoculdubio vniẽdus ſub vnius vei cul
tu et iuſticia dominandi circſciſione ſuſcepta:vel diui
dendus in pꝛoprias att iones cõtumaci animo ipſa cir
cumciſione contempta. Erat enim diſtinctio qua dei
diaboli ropulus noſceretur/ ide ſi cereumeiſiones
procaciter contẽnentes echcto vulgato velut repꝛobi
erant de regno diaboli:pꝛotinus nõ erat in eis ratio iu
ſti dominij· Exrquo non erat cenſer eſſe iuſti regiminis.
qui antiqui peccatoꝛis poꝛtat imaginemet qui ſe auer
tit db eo quod cr eatoꝛ omniũ precipit Mecer hoc quiſ⸗
qᷓ; moueatur ꝙ in homine quantumeũq; peſſimo in ſe
inſo non poſſit eſſe iuſia ratio et auctoꝛitas dominandi
ſi ad alios regendos ſequitur legẽ dei· Et quiaipſe aut

Je⸗ n ſ —+☚ Brgh ekre

2— V2 1 —* — — 2rin f Nℳ.
– N1 .α L. — 2 11

eſt a ſuperioꝛi archote iuſte poſitus.aut a ſibi ſubiectis
in lege dei iuſte wocat?:ſeu vt cõmuniter fertur electus
. an ſicut nunc apud inſideles vt infra lucebit nõ po⸗
teſt eſſe ratio iuſti regiminis.ſic a tempoꝛe abꝛalx vſ;
dad moiſen eſſe nõ poterat:vbi nõ erat ſignaculum cir⸗
cumciſionis. Erat enim circumciſio quaſi quedam lex
quahebꝛei ad vnum verum et ſummum deum. in ſide
animi et moꝛibus vite diſtincti a ceteris populis ligag
banturRoinde aliud eſt malus p infidelitateʒ. aliud c n
malus in moꝛibus fidei: aliud malus extra legem dei.⸗
aliud malus in lege dei. 2a no poteſt habere gpguch
ſe iuſta dominia. Secundus poteſt. ſi ad ſeipᷣm etiam
nequã factus ad alios nõ exoꝛbitet:dumtaxat qð ius pᷣ
ſidenti aſſiſtat. Nullo pꝛofecto iure inſidelis ad infide⸗
les aut ad ſideles poteſt habere dominia:fidelis autem
ad fideles et ad infideles iuſta icocß nanaſatur/Et
apud populos perfecta et wra ſide oꝛbatos.etiam quã
talibet alia virtute pollentes.curuatur virga regiminiſ/
que apud nideles populos vel hos homines etiam pec⸗
catoꝛes manet equalis. Nec habet honeſtam auctoꝛita
tem que diuinam nõ ſequitur legem.et eoipo nulleſcit
quo ſemetipᷣam ad alios vibꝛans nec veritatem ſupꝛa
ſe infallibileʒ recognoſcit. Omnis quippe iuſta ratio do
minandi dependet a deo:ſub quo aut ex iuſto rege tan/
tum aut ex iuſta lege dumtaxat aut ex vtroq; iuſto con⸗
ſiſtit. Non autem iuſtus rex inter homines erit: ſi iu⸗ ——
ſtam nõ ſequitur poſitam aut nõ poſuerit legem iuſts.
Sed quomodo ſequetur iuſtami.edicta diuina cõtem̃
nene: Quomodo iuſtam ponetauſius exiſtens: Et ſi
alterum hoꝛum fidelis poſſet:infidelis omnino nequi⸗
ret. Et quia abꝛaam credidit deo reputatũ eſt ei ad iu⸗
ſticiam.nõ ſolum vt coꝛam̃ deo iuſtus eſſet:ſed etiaʒ vt
apud eum et vere ſubſequos iuſta ratio dominandi pſi⸗ .
ſteret. Neq; legimus ad populos huiuſcemodi oꝛacula
a deo facta fuiſſe.que abꝛaam ſuſcepit a domino.ne crxe⸗
deretur in illis ſoꝛe dei placitum: ſicut in abꝛaam et ge⸗
nere ſuo.qui circumciſionis accepit edictum. Et do⸗
minus idcirco abꝛae circumciſionem dedit.quia in eo
beneplacitum erat deo. etvt diſtinctus maneret etiam
in futura ꝓpagine ab omni alio populo.in quo benepla⸗
citum nõ erat domino:ac per hanc diſtinctionẽ cogno⸗
ſcerentur beneplacentes et per cõſequens iuſte regnã⸗ 5
tes. .H LMB
Oeratio vere regiminis eloyflua.iniuſte veroantro⸗
pologica eſt et nefſii.
Eaninun XXXIII
Eomni vero regnis longo ſermone diſſerere.
d reges wro et pꝛincipes et tyrannos qui pꝛouin
tijs et regnis et ciuitatihus nõ ſcmveram iu
ſticiam pᷣfnerunt calculare.longiſſimũ eſſet.ſed in pau⸗
cis ſepe multoꝛum ſimiliũ veritas lucet:et indagax ani
mus exvna plura cognoſcit. Sed tantũ ponenda ſunt
aliqua:et ratio ſubnectenda vnde iuſticia et iniuſticia
regiminis tota cõſiſtit. Yuſticia ſeu vera ratio dominoͤ⸗
di aut a ſeipa cõſurgit que tantũ elogyca eſt: aut ab iſaa —
effluit que efflua eſt. Oe pꝛima cõpos ſane mentis nu⸗
q; fertit in dubium:quin tota tote in omniqðeſt repee
henſione caret. et ſic vera et iuſta et inuincibilis atq; im
permutabilis eſt: qð aliter eſſe nequit qᷓ; eſt. et er omni
ſeipᷣa eterna et incuſa lilis eſt. Elliflua wro pꝛouidẽtia
diſpenſatione pmiſſione vſq;quaq; conſiſtit. Anſopita
hꝛouidentia ſun cõditum oꝛbem ommpotens pꝛoſpicit
Vt ſine ipius ꝓuidentia nil agatur. Oarime autem in⸗
ſntendit:vt vebita ſit gubernatio creati hominis oſtq;
ipe fich non ſtetit ſub gubernaculo creatoꝛisg.qui eo tꝑe
quo mũdus ſuis legib gaudere tentabat. Et in altioꝛꝗ
9d2

—

. 7*

7 ..
„ 5 9 rR.

tominum ſuperbia tollebatur vt etiam inuitis multis
audacia pꝛocaci aliqui vellent pꝛeeſſe moꝛtales:populũ
ad ſe ꝑtinere volentem nunc cataracteribus.nunc legi
bus et cerimonijs inſigniuitvt diſtinctus vita et mo
ribus viueret inter nationes hominũ:qui ꝓpꝛijs wolũ
tatibus et ydoꝛitimis regebantur. Et qo maius eſt ad
didit.vt etiam in ſubiecta creatura patribus ſui popu
li loqueretur dirigeret per iuſtos moꝛes in finem ad
quẽ rationabilẽ hominẽ ipſe creauerat:et internis ſpi⸗
rationibus docit ſibi ſane ſubiectos.qualiter in exter
nis iuſta vita viueretur· Et magis ſucceſſu tempoꝛis
ꝓpłetarum oꝛaculis ſuum populum inſtrurxit auertit
retinauit quouſq; ipſe mundo incarnatum filium de⸗/
dit qui tonaret in altitudie vite atq; doctrine qualiter
in hac peregrinatione flebili et penoſa viuendum ꝑ oĩa
eſſetomni excuſatione adempta his qui aliter viuere

cecertarent. Et adiecit mittendo ſpũmſanctum inter
vt nil deficere crederetur ad vite agende

ne docente leretur ad vit⸗
ſciẽtiam vſq;quo mundus ſine infinibili clauderetur.
Ac per hoc indubitanter credatur: ab eloyflus ratio⸗
ne ſemper in melioꝛa per pꝛouidẽtiam infallibilem ho

num fuit

bantur.quibus nec deus deſuper virigit ſicut abꝛae lo⸗

quebatur de celo:ſic iuſticia excludebatur quoꝛum actö

nes ſolum erant ex volito nec etiam malis ex vera iuſti-

cia dabatur debita pena.nec bonis iuſta retributõis gra

tiaß leriq; amenitate atq; ſamitate aeris relata in ſanita
te coꝛpoꝛis montium habitacula queſierunt Alij auda

cia mirabili et ſucceſſiua relatione memoꝛes deo depo

oſite pꝛime ratis humana peritia perillius exemplar ra

tem condere ꝓbauerunt.et mediterraneũ mare naui⸗
gare temptantes ad diuerſum litus per diuerſa mun⸗
di climata peruenerunt.in locis aptis pꝛope mare aut
nõ longe poſitis per manſiunculas habitantes: ſicut
antiquitas in multis hoꝛum maritinus inſpecta decla⸗
rat.ſiue diſrupta in paucis relicta reliquijs ſiue conſi⸗
ſtens:ſed nõ in cõſtructionibus pꝛims.Mõ enim in il⸗
la pꝛima peregrinatione qua incertis ſedibus homineſ
vagabãtur.facta ſunt habitacula inter mediterraneos
montes:nec penetrata ſunt terre interioꝛa deſerta.ma

xitne in partibus occidentis et auſtri et aquilonis.lb

oꝛiente nanch Wrſus has partes pꝛimus motus homi⸗
am ab oꝛiente venerunt in terraʒ ſennaar

minis eſſe pꝛouiſum.in multis diſpenſatum/permiſſa vbi repꝛoba turris legitur fuiſſe cõſtructa.et archa re-
NGq multa cognoſcimus noſtro periculo:iuſticie dei oꝛdi qnuieuit in montibus armenie oꝛientiqᷓ; occidenti vici⸗
ne non turbato. Iniuſticia ſiue irrationabilitas regi⸗ nioꝛibus.de qua egreſſi ſunt mundi ſecundi patres:ex
minis aut ex hac damnata radice pꝛocedit.qm̃ tm̃m fun quibus erant per oꝛbem terrarum homines ſeminãdi
datur in placito eloyflua ratione contempta:que dum Seld caſtrametati ſunt pꝛimo in planicijs iuxta mare.
taxat antropologica nominat dominandi ſolum conci einde auiditate viſendi interioꝛa terre homines in
tata libidine/non mota intuitu pꝛodeſſendiſaut ab illa trauerunteducatu fluminum mare intrantiũ plurimi
neſidia qua per neſidam legem a ſuo creatoꝛe homies ad regiones incognitas aſcenderũt cõſiderantes aeris
auertuntur:et diabolo ſeruiunt et idola muta colunt. diſpoſitionem amenitatẽ ſitus poſſibilem terre cultu⸗
. ram fertilitateʒ ex cultu repoꝛtare credentegpaſcua pe⸗
De habitationibus hominum et pꝛima diſtinctioo coꝛibus et animalibus apta in remotam ab equoꝛe ter
ne regnozum. Capitulum XXXV ram ſocietate habitaculi conſederunt ẽd in ommm
Vrſum ſiquidem labentꝭ mundi ſcom quem his aut erat vaga libertas aut ſuperioꝛis alicuius mo⸗
c iuſta et iniuſia regimina decurrerunt:ſcom ca eramine coherceta. ſuberat nocendi ſublimata impuni
tholicam calculationem annoꝛũ ex memoꝛatꝭ tas.aut innocentia nõ defenſa:in nullis tamen vera iiu
veritatem irrepꝛehenſibilem videamus Male nẽroth ſticia. Quoniam eo tempoꝛe quo mundi regna ſiue re
a multis exemplo ſuſcepto et in diuerſis mũdi region gimina ceperunt pꝛo hominũ voluntate iniuſte conſti
bus illis pꝛimis homimbus vendicantibus ſibi ſedẽ: tui:cepit ad deum pertinens populus iuſſu domini lin
qui ſimul amplius habitare non poterant pꝛopter lin⸗ gue pꝛioꝛitate certo ſacriſicio atq; circumciſione diſtin
gue diuiſionskecedentes a terra ſennaar ſe in loca pla gui.Nam pꝛima diſtinctio fuit per linguam que man/
cita habitabilia contulerunt:maxime uyta fontes 7 ma et euidens fuit.vt ille populus dumtaxat ad deum
aquarum riuos viuendi cõmodo ſe ponentes.Hãccõ,/ pertinere noſceretur in quo lingua remanſerat oꝛigina
moditatem maxime ſectabatur illoꝛum hominũ genꝰ/ multiplici er diuerſo loquendi genere conceſſo alijs
nec ceperunt in illa peregrinatione pꝛima qua ſe ah in cetexris quo facto in babilone remanſit nemroth dere⸗
uicem homines ſecernebant biuiſa lingua cogẽte ſeq; lictus a deo:quia ipᷣe pꝛmus per libidinem dominandi
pꝛo parte ſociabant intelligentia dictãte montiũ atq erunſiicianierel auit. Aſfur wro inde egreſſus nini⸗
collium altitudines habitare:quouſq; puerſoꝛum ſup. uen magnam edificauit. cui nõ ex pꝛincipio hoc wocabu
bia id effecit vt ad inuicem homines vexarentur libi⸗ lum dedit.ſed a nyno beli filio ipam ſuſcepit quã in mo
dine dñandi cupiditate nocendi:aut auaricia plus ha· ribus et lege et ritu viuendi diume iuſticie nõ ſubiecit:
bendi. EInde a multis circũdatis pernicioſa ſociettte vt teclarauit ſucceſſus regentiũ quia ipoꝝ tempoꝛe cul
hominumunnducta ſunt bella finitimis. Quaãobꝛem tus eroꝛſus eſt idoloꝛum.Nam qualis fuit pꝛimitas:ſe
multi ad tuitionem perſonarum ⁊ rerum ſe ad habitã pe declarat poſteritas.He ſiquidem due ciuitates ma⸗
dum in montibus et eleuatis collibus contulerunt: gna regimina optinuerũt in partibus oꝛientis quãms
R etiam quadam humana pace optantes viuere ſup ter⸗ tractu tempoꝛis vnum in alt erum ceſſerit. In neutra
ram: quam habere non poterant. ſi pꝛedationes dãna vero fuit vera iuſticia quia in illa vt nequiter aſcendere
ſeu meurſus indefenſe a malis hominibus paterent᷑. tur incelum fuit exoꝛta ſiue incepta ſuperbia:in alia di⸗
Multi etiã non eodẽ intuitu humane pacis ſed ob au⸗ uini honoꝛes ſunt exhibiti creature:dei reuerentia dere⸗
daciam incurſandi atq; ledendi ad ſecuritatatẽ refugij licta. In illa venari cepit nemroth homines cõtra do⸗
poſt illatam iacturam habitacula in montibus conſtru minumꝛ:in iſta ꝑ idoli cultum hoĩes ſunt auerſia dño.
7 xerunt. AUnde humana pax nocendi cupiditas pꝛeimo) Abi ſupbia omnes cõfudit: hic idolatria omnes infecit
fEecit homines ad montana conſcendere. illos pꝛopter In neutra vero aliqd ſanxitũ ad honoꝛeʒ creatoꝛisz ſed

tutelam:hos pꝛopter calumniam inferendam. Quia
necdum erat mala compꝛimens et puniens vera iuſti⸗
cia.necdũ retribuebantur iuſte operantibus bona. ſed
ſicut nondum firme locati manſionibus incertis age⸗

auerſionem a deo ex malis moꝛibus oꝛtam omnino co
gnoſcimmus. H
Interpoſitio de nominiby regionum et eiuitatum.
montiũ a fluminũ indiſtincte. Capitulũ XXXVI

ziab wEH

4 1*

) ) 7 . 7 5 7
. . Gy. cvE.
. 72* * —

SvN1 1 . 5 ₰ N. 292 6 .

, Win⸗

—ii W . lLrn-

n

rs
1o
ni

Eeaautẽ oberretur pꝛopter ea que dicturus ad

n uenio:in vwocabulis regionũ aliqua eſt declara
tio pꝛeferenda. YOgitur hec ſcrutatoꝛibus pate
ant ꝙ regionum aut climatum nomina non dedit adã
q;uis ipſe omnibus ante ſe conſtitutis congruũ dede⸗
rit:et quod ipſe vocauit hoc extitit nomen eius.Nec in
oꝛiginali mundo ꝑ vocabula.per que nũc aliqua diſtin
ctio facta eſtoꝛbis:hc ſolum in regionibus et climati⸗
bus mundiꝓ vſu fuiſſe loquendiſoꝛientalis plaga.occi
dentalis plaga. meridionalis plaga. ſeptẽtrionalis pla
ga.qð vſq; ad diuiſionẽ lingue poſt diluuium nouimꝰ
obſeruatum Quo in tempoꝛe cum diuiſa eſt lingua di
uiſa eſt terra et mundi regionibus partibus et clima⸗
tibus data ſunt nomina:que ante ſcõᷣm ꝓpꝛietatem re
gionum.aut ad wluntatẽ ⁊ ex nomine pꝛecedentium
aut ex ſoꝛtuitis caſibus ſunt imppſita.Nec mentibo ho
minum ſubꝛepãt tres mundi partes quibus pꝛimo di
ſtinguitur totus oꝛbis europa aſia affrica.ſic ante dilu
uium aut poſt ante lingue diuiſionem vt famoſe legi⸗
mus nominatas:ſed poſt diuiſionẽ lingue certis euen
tibus talia nomina ſuſcepiſſe. Similiter de alijs pꝛo⸗
uincijs ſub eis contentis atq; de inſulis er pꝛomonto⸗
rijs que a pꝛeſidẽtibus in eis ob humanã famã in glo⸗
riam:aut a certis euentibus talia que poſſident nomi⸗

na ſuſceperunt.Quãplurie aũt ex ſucceſſione pꝛeſiden

tium aut euentu caſuũ mutauerunt.ſicut et ciuitates
que nominma ſuſceperunt a cõditoꝛibus pꝛimis. que ſe
pe mutata ſunt a nominatoꝛibus ſubſecutis.aut acce
perunt ab euentibus varijs:ꝙ ſi quis ſollerti mẽte ge⸗
ſioꝛum ſcriptoꝛes legerit.que dicimus compꝛehendet
Nec in mentibus hominũ cogitatio ſedem mcne ſie
ab exoꝛdio nominate ſunt regioes atq; pꝛouincie
nunc egerimus multa facta in illis nominibus expᷣſſis
ſed accepiſſe in poſterum nomen pꝛeditum vel ſeruatũ
Ecempli cauſa multa ſubnecterẽ ſi cronicare cepiſſem
Quiſnam lacubus flum inibus fontibus nomina de⸗
dit.Quis etiam niſi ex placito aut ex nouis actibo cõ⸗

mutauit. Mam ſi adã ſpeciebus impoſuit nomina.non

tamen earũ indiuidua nominibus conſignauit. ſed ap

wpſita ſunt ad placitum ab euentu reꝝ quod in ſuis ſi-
lijs claruit et in multis naſcentibus ceteris.Huiuſce

modi veritatem ſi quis in ſcriptura ſacra multo:ũ na⸗
ſcendi oꝛdinem.natoꝛũ interpꝛetationẽ coꝛpoꝛis et vi
te ꝓpꝛietatem inſperxerit:aperte cognoſcet quia in mul⸗
tis alijs nationibus erraticarũ ſtellarũ nomina homi⸗
nibus tradiderũt.Hec ideo dixerimus:vt cum aliqua

in regionibus mundi recolimus nõ credamus illa no
mina tunc ab exoꝛdio tenuiſſe que nunchabere lectita

mus. Sed multa nominamus ad declarationẽ nomi;
nibus in poſterũ datis.que non habebant in ſuis pꝛin⸗
cipijs et in multis que referimus geſtis. Multa nanq;
fuit diuerſitas antiquoꝛũ ſcriptoꝛum quoꝛũ vicio aliq̊
rum multa ſunt vſq;quaq; confuſa:vt fere niſi opinati
ue pomit ipſa varietas compꝛehendi. Quamobꝛem in
rebus recitandis atq; tractandis cogimur addere vel
minuere:et ſepe aliter qᷓ geſtcfuerint nominare. So⸗
la quidem ſacra ſcriptura hoc ſeruauit eximie ꝙ com/
mutari nõ potuit nec intantũ abꝛadi:vt ad id ad qð fa⸗
cta eſt plene non eluceſcerit Voluerunt enigmatibus
multa variare wete:et mendacijs ⁊ appoſitionibus va
rijs velut ſi vellent non faſtu nominari ꝓplxte:ſed mẽ⸗

tita eſt iniquitas ſibi. Nam fides chriſtiana ita ſuos tu

etur lloſq; refellit.vt pꝛophete habiti ſint veraces:xoe
te vero habiti ſint mendaces. Nam pꝛopſæte vera vi⸗
derunt futurum pꝛenunciantia ſtatum veraq; dixerũt
per almificum ſpũm. oete finxerunt:et eoꝛũ aſꝑnat

cut

ſides chꝛiſtiana ſmiendacium. Manc interpoſitonẽ feci⸗
mus ob cautelam.cum in hoc opere vel in alijs noſtris
opuſculis et aliorum: de huiuſcemodi rebus dubitabi⸗
lis ſer mo pfluxerit. ?
Incõuincibile argumentum eſi. nõ eſſe veram iuſti

ciam a quibus per eum iubetue diuoꝛtium. ex quo ſu⸗

mitur et inſurgit diſtinctio populoꝛũ.
Capitulũ XXXVII

Tempoꝛe diluuij vſq; ad diuiſionem lingue ſi⸗
a militer et terre anni creduntur ſexcenti viginti

ſex auoꝛum trecenti quinquaginta anm pꝛo iu
ſio mundi dominio ſpectauerũt ad noe.qui tantuũ dilu
uio ſuperuixit.quo moꝛtuo:reliquum tempus vagũ in
quo aliquid dignum memoꝛia virtutis et vicij factum
a nullo refertur.nõ tamen quin in ilo tempoꝛe fuerint
ſcriptura ſacra pꝛodentevnius dei cultoꝛes ſimilter et
cõtemptoꝛes.Ab initio quippe mundi vſq;quo reſolua
tur bonoꝛũ erit mixtio cum iniquis. nec aſiuò ſentien⸗
dum:etiam ſi ommis ſcriptura tacuerit. ꝛama vero ꝑp⸗
acta diſtinctione populi dei per lingue diniſionõin qua
populus humanã et pꝛimam linguam retinens credi⸗
tus eſt deo gratus.omnis autem alius populus in no⸗
uitate lingue tanqᷓ; repꝛobus eſt pumtus.vſq; ad abꝛa⸗
am aliam diſtinctionẽ factam nò legimus:qᷓ;uis mul/
tiplicatis cum idolatria in populis.populum vnum ve⸗

rum et ſummũ deum colentem paſſum omnino creda

mus. Eſt enim pſecutio magna abſq; flagris et ferro:

cum quis cogitur intueri quod nõ eſt licitũ imitari.et

cõpellitur audire qð neſas eſt facere: et cõuerſari cum
eis.qui quot idie mala peragũt digna peniſ.Qua perſe

cutione permotus thare pater abꝛaam.cum omni ꝓge

nie ſua dimiſit terraʒ natiuitatis ſue:ſcʒ chaldeam.Mã

quia vnum deum colebat. aut vxabatur anguſiijs. ab
idolatris: aut ipᷣe idolatnam videre nõ poterat. Et coge

bat eum ratio diuine iuſticie.acetiam omnẽ honnnem)
pie viuere volentem.a diſſimiliter viuentib maxime a
cultoꝛibus idoloꝛuʒ:et a cogentibus ad inhoneſiũ ſiue
nefidium ſuadentibus:omnino recedere. Abꝛaamvero

adhuc viuente patre a deo pꝛeceptũ egreſſionis a terra
natiuitatis cognitionis accepit/quia cogebatridolatra
re per igne.qᷓ;uis ala cauſa poſterioꝛis egreſſionis ſub⸗

In r E ern ,
XC
2 P- E. „
—

eſſet: p eo ꝙ futur: ad magnaet ardua parabatur. Cla⸗

retq; per alioꝛum relata wridica. ꝙ diuino iuſſu receſſe
rit abꝛaam a diſſimiliter viuentibus.ſactus cum gente

ſua domino gratanter acceptus:et omnis alius popu-
lus repꝛobatus.Namvt legitur in libꝛo iudith cum ab
holoferne dux ammonitarũ achioꝛ de dei populo quere⸗

retur:ab hoc quem dicimus abꝛaam.et ab eius tempo⸗
re cepit oꝛdinẽ narrare dicens. Si digneris audire do⸗

WMine mi dicã veritatem in cõſpectu tuo de populo iſto

gui in montanis habitat: et nõ egredietur verbum de

oꝛe meo falſum. Populus iſte ex ꝓgenie chaldeoꝛuʒ eſt
Hic pꝛimñ in meſopotamiã habit aint quomã noluett
ſequi deos patrum ſuoꝛum:qui erant in terra chaldeo⸗
rum. HNeſerentes itaq; cerimonias patrum ſuoꝛũ que

in multitudine deoꝛum erant:vnum deum celi colue⸗

runt. Et pcepit eis vt exirent inde et habitarẽt in thar

ram. Denominat iſte hunc populũ non a pꝛima oꝛigi⸗

ne ſicut per rectam genealogyam tranſductus eſtab a⸗

dam vſq; ad noe:et a nos vſq; ad diuiſionem lingue.ſed

nec abilla diuiſione in qua etiam diuiſa eſt terra. et he⸗

ber cum generatione in qua etiàm diuiſa eſt terra.⁊ ſæ
ber cum generatione dumtaxatphalech filij ſui quando
quidem nõ in omni generatione pꝛima lingua reman⸗

e nemroth et ab alijs generationibus ſeparatus.in D

chaledoꝛum terraʒ ſeu meſopotamiam ipe leceſſit. J
dd z

—

—

£
qua recta ſucceſſione abꝛaam naſcitur ex thare: qusbb Mexallocutione diuina et circumciſione appoſita⸗
rem recedendo ab his qui non ſunt populus dei cõſittu cõpꝛeehenditur in abeaam et ſibi applicitis vera tinſſe iu
r r, » e itur populus dei Et magna oꝛitur fama nominis:cimn. ſticia in alijs vero regnis in iuſticia repꝛobata.
-— deum non relinquit qui terram reliquit. Recedere ab apitulũ XXXVII “—
impꝛobis veſtigiũ eſt virtutis:et nonnnari digne me Npſſteris autem placuit omnipotenti ſpecia ⸗
ruit qui hoc fecit Ecce iterum per alloquium diuinum ii licaractere populum ſuum a ceteris inſignire
diſtinguitur populns dei a non populo dei. Loquit dſfñuis vicz Crcumciſionis ſacramento. vt ſic data pe⸗

——
†£

abꝛae quem cephas volebat pꝛeficere magne get is. vt nitus circumciſio agnoſcat᷑:vt omnis maſculus circ⸗
tale alioquium magnũ ſecretiõis ſit ſignum ꝙ in hoc cideretur de ſemine abraevt ſic caractericetur dei popu

et gente ſua ſit deo accepta iuuſticia: in reliquis vrro in lus.ac etiam quicunq; nõ fuerit de ſemine abrae natus =òð—
uſticia dei reuerentia derelicta. Et eſt inconuincibile ſivoluiſſet in fide hebraica circumcidi.reputaretur ac ſi
argumentum:qõ ab impijs ſegregat hominem pium eſſet de populo ſancto dei ſolo.in quo directione diung . 4
unq; enim in hac vita niſi reipectu deſerende unqui⸗ ſeruabatur vera iuſticia: in alijs populis et regnis vniꝝꝰ M
tatis qaut maioꝛis inſerẽde virtutis:deum legimus ta⸗ dei vera iuſticia derelicta. Noꝛro iam erat regnum babi “
lia diuoꝛcia pꝛecepiſſe. YIniquitatem nõ aliquam iuſti⸗ lonis imiciatum a nemroth. regnũ aſſiriox inchoatũ ab
ciam in illa gente deus eſſe pꝛoſpexerat.a qua fidele ſu⸗ aſſur:xegnum ſachoꝛum inchoatum a ragau.regnũ egi “”
um abꝛaam tanto ſtudio ſegregabat.quem pocius vo/ pti iniciatũ a ſaruth.et alia plura regna que numerare
lebat in mundo fieri peregrinum:qᷓ; certam patri in⸗ pꝛolitatem pꝛeter vtilitatem generaret anmewrr
colere cum iniquis/zoinde audaci voce holoferni loqᷓ tempoꝛe abrae tria regna in oꝛbe pcellebant aſſirioꝛum
tur achioꝛ:qm̃ noluerũt ſequi deos patrum ſuox.Elñ in aſia egiptioꝛum in affricaſiciomoꝝ in europa. in qui 4
colligitur etiam generatione heber q;q; nõ totũ tractu bus vero nulla vera iuſticia ſi domino placttum
tempꝛis ſe ad colenda idola contunſe. vt vno deo reli fuiſſet in eis allocutus aliquem illoꝛum regnoꝛuʒ pꝛin⸗
cto.deos multos ritu nephario adoꝛarent:quoſ deum cipem vel plebeium fuiſſet. et direxiſſet in omnẽ verita
vnũ colentes colere noluerunt ac illoꝛũ colentium ce⸗ tem.ſicut abrae locutus eſt quem dilexit atq; direxit et
rimonias abhoꝛrentes diuoꝛciati ab eis in ꝑtim aliam tanto circumciſionis ſacramẽto ipᷣm cum omm domo
leceſſerunt.et coluerunt deum celi. Deus celi apud le ſua diſtinxit a ceteris:cui etiam ſuos angelos in miſte⸗
bꝛeos timmmodo creatoꝛ omniũ intelligitur:apud alias rio magno direrit cui etiam futura miſteria reuelauit,

nationes deus celi quaſi deus altiſſimus habebat᷑. Ma Nunq; vero hominibus alioꝛum regnoꝛum deum legi

alienationes pꝛeter hebꝛeam q́;uis vnum ſummuʒ den mus allocutum nec angelos direxiſſe:ſed ad deceptões
crederent: non tamen ſide nouerant creatoꝛẽ. Semꝑ et multa peruerſa condenda figmenta demones peſſi⸗
enim a confuſione lingue mentes exceſſit terrena ſapi mos in idolis et alijs modis deceptoꝛijs iuſte permit⸗
entium: er nihilo fieri creationem pꝛimã omniũ reriñ. tente domino acceſſiſſe. Bella ſiquideʒ que iniuſte alijs
IYacirco in omnibus gentibus linguis ppulis ⁊ natio intulerunt illoꝛũ regnoꝛum arguunt prauitatem: ſuc⸗
* nibus qᷓ;diu firma maſit noticia ſiue firmia credulitas ceſſiones impꝛobe dicunt impꝛobitate. Nam ſi bona e⸗
creditoꝛis:nunq; delatuʒz eſt dijs. Qua deſcendẽte aut rant illa regna: cur idola coluerunt: Cur ininſta bella ſi
tremula manente in coꝛdibo hommũ cultus affuit ido nitimis intul Cur deus illoꝛũ aliquibus homini

2ur aliqua mandata nõ dedit: Cur
dDixerit aut homines nõ cõuenerunt cum il
llla mala facta nõ fuerunt et in quibus di
t oꝛacula omnino monſtrata uettrene
protinus tempoꝛe quo thare receſſit a cultoꝛi
doloꝛum. et ab eo tempoꝛe quo abrae locutus eſi
oſq; dumtaxat abraam:in nullis regnis et gentibus le

bus nõ eſt
angelos
lis a qui

loꝛum: quem thare pater abꝛaam. et ipſe abꝛgam no
dum pꝛole letatusa deo iuſſus veſeruit/Qð etiam ſte
phanus vt in actibus legiturt in conſilib reſpondẽs dii·
ſeruit. Eliri patres et fratres audite. Deuſ gloꝛie appa
ruit patri noſtro abꝛaam cum eſſet in meſopotamia pꝛi
uſqᷓ; moꝛaretur in charram et dixit ad illum. Exi de ter
ra tua et de cognatione tua:et veni in terꝛam qua mõ⸗
ſtrauero tibi. Tunc exiit de terra chaldeoꝛũ et habita⸗ mus veram mſticiam. magis vero nequiciam et ſeui
uit in charram Et inde poſiq; moꝛtuus eſt pater eiuss m reperimus. Sed deus occulto iudicio illa regna
tranſtulit illum in terram iſtam in qua vos habitatis. tolerauit. augmentari pmiſit. nõ ꝓprijs meritis: ſed vt
Wec idcirco memoꝛãdo decreuimus vt ſcismus in ge/ deii patientia monſtraretur in eis. qui aliquid ad vniuer
tibus veram non eſſe iuſticiam moꝛu atq; regiminis: a i pulchritudinem facit ex eis Ahraam autem ſi aliqua
quibus deus ſeꝑabat animo et coꝛpe quos elegit. El⸗ geſſit nõ eſt cdemnandus iniuſtus quia hominum in⸗ 4
ctio et repꝛobatio inſticie et iniuſticie vera ſunt ſig iuſticiam et violentiã improbam ꝓpulſauitſatq; defen⸗

pvt intelligatur iunicia in electis. in repꝛobis ſauit ꝓtinus innocentes.vt velut ad reipublice ſtatuʒ

—

ſticia reliquatur Magna pꝛotinus ſunt teſt atq; tutelam ſecure eſſet innocentianmprolboꝛum coher
pturarum, ꝙ pꝛopter idolatriam ſit populus repꝛoba⸗ cita malicia. Mecnõ cõgruum erat vt alioꝛum violẽ tus
tus a quo fidelis vnius dei cultoꝛ extitit diuino oꝛacu⸗ ereptoꝛ:per alioꝛuʒ violentiã iuſtiſſime arforetur ſ EE
bo ſegregatus. Ac per hoc neq; intentione neq; in moꝛi iniuſtus aut malus ipᷣe udicadus eſt ac ſi meritò non
bus noſcitur vera iuſticia: ſi acceptus deo ab ip

wro terendo relinquitNon ſua legittima vxoꝛ ſuppoſuit:qua nõ eſt vſus ardoꝛe li⸗

ſo ſegre eſſet caput ſue gentis qifa pelliceaʒ habuit.quam ſibi
e ex

egimus abuiſſe colloquia cum iniq bidinis ſed deſiderio prolis. ſatiſfaciens vxoꝛi nõ laſci⸗
cepto cayn bat coꝛripere: cũ ſuis electis xro ie prurienti. Hec ex hoc ipe peceauit illo in tempoꝛe qð
ad dirigendũ eos in viam rectam frequenter allocutũ pꝛohibitum eſt moſaica lege tradente. Nec iacob quem
ð cognouimus Pꝛoinde in his quos direxerit pꝛo obſer cum pluribo legimꝰ coꝛpus ſociaſſe: no libidine aduſtũ
rT — ) 1. uatione iuſticie ſuum erat placitum woluntatis.in his ſed varia prole letatum. . :
2l quos allocutus nõ eſt illis tempoꝛibus erat implacitũ Iſn quibus fuit iuſticia vel non a moꝛtuoabrasm vſ
qq; poſt illas pꝛimas eruditiones patriarcharũ atq; ꝓ⸗ 65 molenn.
eraraon i fuerit locutꝰ electis.ne ſequeret᷑ dana ALapitulum XXXIXYX
ta cõcluſio: cui deus nõ loqueret᷑ elect eſſe nõ poſſet.

-ẽ

Juente ipſo abꝛaam regna plura ſunt eroꝛta.
v ppſoq; moꝛtuo viuentibus ſilijs et nepotibus
plurioꝛa:dateq; fuiſſent a phoꝛoneo leges ĩ gre
cia que quandam humanã iuſticiam innuebant:nõ ta
men quibus vera bona fierent. ſed que mala hoꝛrida in
moꝛibus hominum pꝛohiberent.Camẽ gratam deo iu
ſticiam in illoꝛum moꝛibus hominũ non inuenimus

vſq; ad moiſen:quia non illis ſed iſtis locutus eſi domi

nus Nam yſaac diuinum accepit oꝛaculum. rebecca coꝛ
wꝛe bellum gerens in geminis diuinum reſponſum ꝙ

Due gentes erant in vtero ſuo in quarũ vna benepla⸗

citum dei futurũ ex iuſticia:in alia vita nequã dei iuſii⸗
cia non retenta. Yacob ſimiliter viſiões altiſimas ha⸗
buit.et diuina ſuſcepit oꝛacula vt qualiter diuinũ pla⸗
citũ ageret nõ erraret. Clenditus in egipto filius eius

Py interpꝛetandi ſomniaet viſiones gratiam accepit a do

mino. et ab homine dux et gubernatoꝛ egipti conſticu
tus eſt:ita vt ſaluatoꝛ ex diuina ſibi conceſſa pꝛouiden

tia merito vocaretur. Zandem inualeſcẽte fame pater

eius in egiptum cum omm ſobvle ſua deſcendere com⸗

pulſus en Eſan Wro frater eius qᷓ;uis de circumciſiõe

fuiſſet a vero dei cultu diſcedere viſus eſt. et eo factus
eſt iniuſtus quo ab eoa ſuis ſequacibus diuinus inter
miſſus eſt cultus/Patruus etiam ſuus circũciſus fa⸗
ctus eſt vanus et ſuper pppulum magnum etiã dei iu⸗
ſticiam atq; culturam cum ſuis complieibus ae
tare rẽſtringebatur mnodico numero populus deum
colens et vram iuſticiam ſeruans:et deum vrum po⸗
puli derelinquentes derelicti a domino videbantuxr vt
in omnibus his wpolicacrtarch non eſſet neq; pꝛo
pleta qui diuina verba ſuſciperet.neq; gens ſuper quã
ſieret ſermo dei:ſola dumtaxat excepta generatione ia
cob.hoc diuina ſcriptura tradente qua multiplicata in
egipto et poſt moꝛtem ioſeph abegiptijs oppꝛeſſa veſe
menteriin alijs populis oꝛiginalis iuſtica confundeba

quia de aquis ſumptũ tunc per Furarn exegipto in ru

ltv deus allocutus eſtot educeret omnem illum populũ

ex egipto in terram quã eis daturus erat.nõ tantũ pꝛo
pter eoꝝ iuſticias.q;;tum ꝓpter iniuſticiã oppꝛimentiũ:
et iniquitatẽ terram quã ꝓmiſerat poſſidentiũ. Quod

et factum eſt in multis pꝛodigijs atq; ſgnisan qui

dem tpe facta eſt maioꝛ diſtinct io ꝓpn dei. et

et vnius dei cultũ ſeruauerũta iſte

ata foꝛma
viuendi apertior:qᷓ; retroactis tempoꝛibus facta fuerit
aut pᷣſumenda fuerit:fieri in futuris. Alla dumtaxat ex
cepta que ꝑ mediatoꝛem dei et hominũ facta eſt: quam
nulla pceſſit potioꝛ nulla eſt futura poſterioꝛ.
nõ ſolum ille rudis populus ab alijs eſi dictus ⁊ aſſum
ptus in dei populum peculiarẽ.ſed omnibo alijs popu⸗/
lis eſt progata noꝛma viuendi vt ſi ſicut moiſes a dño
ſuſceperat viuere vellent:eſſent legitimus et peculiaris
populi dei. Hec ſiquidẽ diſiinctio fuit ꝑ legeʒ quã quin⸗
quageſimo die quo egreſſi fuerant ex egipto moiſes vo/
catus a deo in ſyua mõte ſuſcepit:in q̃ precepta decem
tante auctoꝛitatis atq; firmitatis et immutabilitatꝭ ap
poſuit.vt quicunq; animo cõtumacirationis capax ſer/⸗
uare cõtempſerit damnaretur.omni ſpe redemptionis
adempta:et dum viueret a dei populo fieret anathema
ſi auis illa inuiolata ſeruaret eiſet abſq; dubio de vohe
lo dei futurus ſuo tempoꝛe in gloꝛia ſummi regm. Nõ
inuenimus neq; in creduliratem veniat. ꝙ alia lex fue⸗
rit data in alijs ꝓplis et nationibus mundi.pꝛeter iſtã
qᷓ;ꝓ vniuerſo mundo nõ tantũ ꝓ illo populo dedit dñs
morſi: ſed iſte populus accepit merito paterni. qui fidẽ
ꝓpls paternis dictis

cegdendo ſeruauit. Proinde indubitata fide tenenduʒ
eſt lege a do ꝓmulgata nõ eſſe de populo iuſto dei non

tur:nec fiebant alloquia diuina neq; directiões in ma,/

lis deuitandis atq; in act ione virtutum/Soõlũ iob le⸗

gimus vera iuſticia pꝛeditum:m alijs nationibus incir
cumeiſe Si Vrõ in ſua natione aut alijs ſimiles ali /

2—
4*

quando fuerunt ſcriptura ſacra non explicat:qᷓ;uis eſſe

totuiſſe impoſſibilitas non excludittiſoquia diuina ſi
facta fuiſſent in alijs populiſ:ex aliquibus innotuiſſp re
lationibus ſiue ſcripturis Sed ideo non innotuerunt
quia nec facta fuerunt.ſed tm̃ in ilo wsulo circumci/⸗
ſo ex quo debebat ſcõm carnem oꝛiri vnigenitus dei ſi⸗
lius.cui cõiungendus erat populus a peccatis oĩbo cir⸗
cumciſus. Et ſicut in libꝛis antiquitatum mundi legi
tur multa ſunt exoꝛta regna rituſq; vuẽdi. eotpe quo
dei populus in egipto tenebatur:et niſi hunc nullũ ali

um nouimus dei populũ audrkernse urinn

tio wra bi iuſticiq eſſe non credere vbinõ eſt titulus
aut effectus populi dei:ſi ibi eſſe noſcitur vere iuſticie
ratio vbi populi dei ab ipſo deo indicitur appellatio Nõ
enim abſq; occultis meritis atq; demeritis cum deus
acceptoꝛ perſonarũ non ſit neq; populoꝛũ iſte appella⸗

tus eſi populus dei:ceteris repꝛobatis.in quibꝛ lumen

et actio vere iuſticie non illuxitEr mirum ꝙ in vna ea
dẽq; regione ſub vne principe habitabat populus dei
et nõ populus dei.a quo tandem deus ꝓplm ſi uũ ꝓpter
iuſticiam quã in terra peregrinus ſeruabat exemit:quẽ
pꝛopter iniuſticia diu ꝓpłus vicatus oppꝛeſſit.
Quo iure fuit dominiũ equuma moiſe vſq; ad ſaul
in ppbo dei et non alibi. Capitulum XI.
t Empoꝛe quo populus ab egiptijs indebite pᷣ⸗
mebatuyquendam dei pꝛouidẽtia pꝛeſeruatũ

aiuſſa moꝛte pueroꝛum hebꝛeoꝛum nomine moyſen

5
P= co&“ SIr A—

— o 1,—☚— ——— α Pl..

r π☚n. = 1, ( rr r

—

—

cuſtodita fide atq; moꝛibus legis dei.nec eſſe poſſe alihi
rationẽ vere iuſticie:pterqᷓ; in diuina lege.Lex enim dei
explicat voluntatẽ:et inſinuat qualiter eſt in animo vi⸗
ta moꝛibuſq; viuendũ.Lex dei immaculata eſt. irrepꝛe⸗
lnſibilis eſt cõöuertans animas hominũ ad vnius dei
ſidem et cultum:et qualiter viuatur in regula irrepꝛe/
henſibiliuʒ moꝛum.Aer dei eſt illa iuſticia qua homines
recto placito fiunt ad deumet inter ſeipᷣos ſine querela
irreprehen ſibiliter cõuerſant᷑.Acꝑ hoc dei volũtate ma
nifeſta ꝑ legem et iuſticia ꝑx eandẽ innotuit.Nihil enim
iuſtius voluntate dei que ad hoc ꝑ legem dei eluxit et ho

In qua

— 2. 7

C 7 - 7 „ .— —..

minibus claruit: et ꝗd id ad qð facti ſunt veerent᷑/MNMec

autẽ querendũ cur ſicvoluit hoĩes viuere.ſed hocꝓ ve⸗
ritate habendũ:i ideo legem iuſtã humano generi po⸗

ſuit ⁊ in moiſe renouauit.ne homines ꝑ humanaa co⸗ 4

ruptibilia deflentes auerterent᷑ a creatoꝛequi eos ad ſe

ipᷣm vt beatificaret creauerat.et ne cõuerterent᷑ ad peſſi
mum boſtemqui totũ humanũ genus in paradiſo p

choplaſto decerperat.Amoꝛ etern fuit:ꝙ deus iuſticie
legem hominibo poſuit/Similiter internis queſtioni⸗

bus nõ anguſtetur.cur ad omnes hboiĩes iſta lex iuſticie
nõ puemt.quoniã lex diuina eſt in hoĩm electiõe anteqᷓ
Kcapiat᷑.nõ in neceſſitate dantis ſiue recipientis:cũwro
fuerit coluntate ſuſcepta vere fit neceſſitas obſeruãtis.
nõ tamen ſeruatã ſequit᷑ iuſticia punientꝭ Guit i ꝓpꝛi
um illa arelorrum wro fuit illam ſuſcipere. neq; da⸗
ta fuit in cõclaui aut in occulto:ſed in mõte in igne cho⸗
ruſcutiombus ⁊ terremotibus atq; tonitruo.nec popu
lus mundo ignotip illam accepit/ numeroſitate puus:
ſed pplũs notus nſundoſceclaratus a deo in magnis ſi⸗
gnis atq; poꝛtentis.in miro tranſitu rubri maris.in co
lumna ignis et nubis:vt etiã in eoꝛũ tranſitn ꝑ deſer⸗
tum omnes finitimiterrerentur. Et quãta moiſi. et in
manu ioſue et iudicũ tempoꝛe deus huic et p iſto popu⸗
lo fecerit:melius ſacer tertus eloqui᷑. Paruuſ numero

..— — 1 7 TE —4. K.i

nec dici poterat: qui in ſexcentis ſex milium hominum gem. quem deus cum ſua lege cõſtituit.non illos quos
abſq; pueris ⁊ mulieribus egreſſus fuerat de egipto. Et ipa tyrannidis aut bominũ multoꝛũ woluntas inſtituit
quanq; tota illa multitudo moꝛtua fuerit in deſerto: in mayrime quia taliter inſtitutis lex diuina nõ aſtitit cum
eodeʒ ex nouiter natis ſactus eſt numeroſioꝛ.Pꝛoinde ſepe poſſint reges ab hominibo inſtitui:abſq; ꝙ deus de
alie nationes qᷓ illa iuſticie legeʒ in illa pᷣma datione nõ ſuper faciat manifeſia voluntate decerni. Qui eoipo ve⸗
acceperunt:ſi voluiſſent potuiſent accepiſſe in poſterũ. ri ſunt reges.nam leges inducunt in hominibꝛ moꝛes:
Maxime dum ulle pppulus expulſis a deo exoſis frma peraguntur autẽ moꝛibus leges quarum actio recipꝛo⸗
tus eſt in hieruſalem:et ſamaria vſus eſt et habuit re⸗ ca et relata equitatẽ ponit in miſterio dñandi: et pꝛeſtat
ges ſicut cetere nationeſ. Et illud famoſiſſimũ templũ “ immaculat ſecuritatẽ in officio exequendi. Sed cum
et ſapientia cõditoꝛis eius ad ſui viſionẽ homines de v ⸗/ ſuus populus petiſſet regem. dñs ꝑ ſamuelem penitus
muerſi mundi partibus aduocauit.et ꝓphete huius po⸗ diſſuaſit:pcauere cupiens qð euenit. Sed cum inſiſte⸗ ,—
puli habiti ſunt veraces:poete alioꝛuʒ inuenti ſunt vſq; ret populus:vegem cum iure dñandi cõceſſit. Et quan⸗/. 4.
quaq; mendaces. Sed voluerunt homines vt nati erit ; pꝛimus rex in populo ſuo demerito extiterit repꝛoba⸗ D
gentiliter viuere cum modicis legibus humaniter fa⸗ tus a deo:tamen inſtitutus eſt iuſtus
ctis dei iuſticia cõtempta.quam ſi cepiſſent aut in moꝛi lebat dñs populo ſuo dare regem volens vere regere in
bus et vita iuſti fuiſſentaut dumtarxat cognitione at manu ſacerdotũ et ꝓphetarum:quiba vt bene regerent
ſcriptura dei iuſticiam tenuiſſent/MNon illam dico iuſti vt moiſi pꝛeſiabat et pᷣſiauiſſet alloquium. Reges cum
ciã qua poꝛte patefacte ſunt celicue in mediatoꝛis dei culmen potentie attigiſſe cognoſcunt ipm omnium cõ⸗ . .
. et hominum edicto tantum vulganda ſeruabatur. que ditoꝛem ſepe cõtemnunt. nec refertur gratia conditoꝛi.
ab illa pꝛima et oꝛiginali que fuit ante peccatum in p/ ſecd pꝛetermittunt poſitam legem:et ſequũtur impꝛobã
rentibus pꝛimis nunquam poſt peccatum fuit vſque voluntatem. Et deum ſepe deſerunt vt ipia dñno deſe⸗
ad chꝛiſtum in naſcentibus et viuentibus ceteris quo⸗ rantur:quod factum eſt in ſaul. Oagna pꝛoꝛſus erat be
niam illa oꝛiginalis iuſticia cuſtodita/ſicut iuſticia me⸗ nignitas creatoꝛis.ꝙ ipexolebat populum ſuum regere
diatoꝛis tradita ꝑ euangeliũ ſupernũ patefeciſſet regnũ in diſpoſitione date moiſi legis:et in ſuis alloquijs ⁊ di
Nam que iuſticia eſſe potuitquãdo ꝓ legibus tenebant rectionibus atq; reuelatiomibus adhibendis.
wluntates maioꝛũ.qui a veritate diſciſi et turpia et ne Oquales debeant eſſe reges moiſen ante mſtruxit.
fanda imperabant: Qui et ſi aliquid ꝓ moꝛibo et ſubie/ apitulum XILI
ctoꝛum pace ſanxerũñt:nõ tamẽ reſpectu illius boni finis Ed pꝛeuiderat deus regem ſuũ populũ petitu⸗
ad quem debet eſſe intentio ommũ in hac vita naſcen⸗ ſ tum. Quamobeem qualis deberet eſſe qui re⸗ “
tium.neq; cõdiderunt legeſ tpales ſub moderaminele geret: moiſen docuit. AUt exinde regibus omni
gis eterne: ſed libera voluntate Erant imnutabiles le bus atq; pꝛincipibus daretur iuſta foꝛma viuendi atq;
ges perſarum atq; medoꝛũ.ſed nihil ꝓuidebant eternũ regendi. vt vera eſſet equitas dominandi:alias iuſta nõ
nec omne tꝑale decernebant honeſtũ.ſed in pluribo im⸗ eſſet poteſtas ſeu ratio imperandi. Dixit quoq; moiſes

. pingebant in naturalẽ legeʒ:et honeſtatẽ moꝛum in puu populo ꝓut ipᷣe accepit a deo. Cum ingreſſus fueris ter
ribus pturbabant. Cõdidit leges pꝛimus in grecia foo ram quam donnmus deus tuus dabit tibi. poſſedens
neus:et oꝛdinauit publicas ventilationes cauſarum. eam habitaturus in illa:et dixeris.cõſtituam ſuꝑ me re

Hed nec in eis detulit omnipotenti deo.nec ſuis legi gem. ſicut habent omnes per circũitum nationes:eum
bus finem iuſtum appoſuit. Ex fine pꝛofecto multa iu/ cõſtitues quem dominus deus elegerit de numero fra⸗
ſta ſiue iniuſta iudicantur. Oedit legem altiſſimus vni trum tuoꝛum. Mõ poteris alterius gentis hominẽ regẽ
uerſi dñs et creatoꝛ. Cur ante ipam leges condite non facere:qui nõ ſit frater tuus.Cũq; fuerit cõſtitutus nõ
ceſſerunt in ipam:Cur poſteri cõditoꝛes nõ tenuerunt reducet populum in egehticgulratie num ero ſubleua
illam: Sed vnaqueq; gens voluit ſuo arbitratu gaude tus.pertim cum dñs pꝛeceperit wobis: vt nequaqᷓ; am⸗
re.et mundi pꝛinepes et tyranni voiuerũt imperare ſub plius p eandem viam reuertamini.· Mõ habebit mulie⸗
iectis:nõ ſcõm legem dei ſed ſecunaũ arbitriũ ꝓpꝛie vo⸗ res plurimas que alliciant animũ eius:neq; argenti et
luntatis. VUnde igitur equũ ius dominandi.miſi exxera auri immenſa pondera. PP6ſiq; autẽ ſederit in ſolio re⸗
iuſticia legis diuine: Equitas do minandi eſſe non po⸗ gni ſui deſcribit ſibi deuteronomiũ legis huius inxolu
tuit in quibus iuſticia legis naturalis non fuit:quouſq mine. acciniens exemplar a ſacerdotibus leuitice tribuſ

lex ſcripta mundo inclaruit.Alb eo autẽ tempoꝛe quo ab et habebit ſecum. legetq; illud omnibo diebus vite ſue.
hominibus eſt lex ſcripta ſuſcepta: equitas dominandi · vt diſcat timere dñm deum ſuum. et cuſtodire verba et

eſſe nõ potuit in alijs nationibus dei lege cõtempta.Ac cerimonias eius.que in lege pᷣcepta ſunt: nec eleuetur
per hoc poſtq; lex ſcripta mundo innotuit.⁊ moiſes cumꝰ coꝛ eius in ſuꝑbiam ſuper fratres ſuos ·neq; declinet in
populo mandata ſuſcepit:pꝛeterqᷓ; in ipoꝛpᷣo viuente pe partem dextera vel ſiniſtram. Ecce quale decretũ omni
nitus equitas dominandi nõ fuit. Ipᷣe ſiquidem cõſti⸗ potens regibus poſuit:et quales eſſe voluit qui guber⸗
tutus a deo dux populi ſui pꝑeculiaris in manu eius facta nanr S 4 huiuſcemodi in nullo alio populo legimus
eſt diſpoſitio legis.cui ioſue a deo poꝛdinatus ⁊ a moiſe neq; ſimile in manu cuiuſpiam ꝓphetarum:vnde ratio⸗
inthꝛoniſatus in dño ſure ſucceſſit: poſt quem ſecuta eſt nem dominandi et recee viuendi iuſticiam poſſimus
in vopulo dei iudicialis auctoꝛitas eo iure dominandiq̊ aduertere. . —
ſequebant᷑Candem ille ꝓplus voluit regem ſicut ceteri Quibus pꝛobatur documẽtis: veram regendi iuſii⸗
nationes:quẽ per voluntatẽ dei accipit in vnctionibo ſa ciam gentibus defuiſſe. ==
muelis. In alijs wro nationiꝰ nunqᷓ; a deo reges legi Capitulum XLII
mus datos:ſed in ſua diſpenſatione grnigs/seaen ſ. Vis enim veri et iuſti regiminis apud genteg
militer datas nõ legimus:ſed ipo ꝑmittente plures fa⸗ gqſreges imperandi obſequendi oꝛdo eſſe potuit
ctas ab hominibus in hiſtoꝛijs lectitamus. B vbi reges aut facti ſunt angarijſ nõvirtusefrau
O deus pꝛimum regem populo ſuo pꝛimo diſſuadẽſ de non lege. violenta potentia nõ rationabili electione
ne vellet dedit.· Capitulũ XL. I. humana .qui adoꝛauerunt omnem celi miliciam in er⸗
. Aa Bomni creatoꝛe omnipotente deo rege ſuꝑ ſuo celſis:honoꝛem vero nõ tribuerunt omnipotenti deo.

Nopulo cõſtituto inclaruit ipᷣm eſſe legitimũ re⸗
2 -L. r PTP r Y. 2112) . ,◻
„ P J — 7. 1

tu⸗
m,
65
6
ſe
er

te

n

/

—

Pg T.- II. .— LRr. 1 — SF

In qua gente vncti ſunt decreto dñi reges a ſanctis vi
ris atq; ꝓplæt is.pꝛeterqᷓ; in pppulo ſubdito pᷣceptis diui
nis:Nam pꝛimus rexa dño cõſtitutus vnctus eſt a ſa⸗

muele:ſecundus qui dauid vnctus fuit ab eodem. Nec

quidẽ auctoꝛitate ſamuelis.nec cõſtitutione illius gen
tis:ſed mandato domini ſic deſuꝑ decernetis. Vncti fu

erunt etiam deinceps in populo dei reges.⁊ quanqᷓ; oiĩia

in ſigura cõtigiſſent illis:mhilominus tame illo in tꝑe
in eis wera erat ratio cõceſſa iuſti dominij atq; regimis
Qusõ wrum dominiũ inter gentes que ignoꝛabar de⸗
um: Quomõ habebat᷑ vera ratio dominandi et vera iu
ſticia inter gentes·a quiba ſuum peculiarẽ populũ caue⸗
re voluit.ne opa eoꝛum conuerſando diſcerent.et ſi alis⸗
quando mirti ſunt cum eis eoꝛũ damnata opera condi⸗
ſcentes ilico ſunt puniti. Et ſi a lege data tãto erroꝛe diſ
ceſſerunt:cõtinuo traditi ſunt ad punienduʒ in mambo
exteroꝛũ.Quãta diligentia ommipotẽs ſtuduit pcauere
cum wpulus ſuus tradend' eſſet ſub iugo gentilice ſer
uitutis.ne ſubacti etiaʒ eoꝛum opera ſequeretur. cũ qui
bus voluit ſuos adeſſe ꝓplxtas.a quibo quotidie mone⸗
rentur. Quanta claritate wrboꝛum Yeremias incuſſit
tranſmigratis.ne timerent gentes ſub quibus captiui
tenebant᷑ ne deſererent lege dei.vt gentiu idola non ſe⸗
querent᷑:declarans que ſunt illa ⁊ illos in omnibo aſper⸗
natus:quicũq; ſacrũ tertum legendointellexerit iſta co⸗
gnau Er ſi pls dei ſibi ſua lege ⁊ certo cultu ligatus.
in regibus ſepe deliquit atq; ſubiectis vt etiaʒ turpiter
et ꝓbꝛoſa moꝛte in cedechia rege ipᷣoꝛum regnũ finiret
nõ fuit culpa iuſie dei legis:ſed demeritũ ꝓpꝛie iniquita
tis.Lex quidẽ iuſta et mandatũ ſanctũ erat quib male

vſi ſunt..q;ᷓobꝛem deliquerunt:ipam tamẽe lege ſentien;

tes in penis.quã im moꝛibo abiecerũt Sed nec iniqui⸗
tas hominisverã excludit iuſticiã legis. ſicut iuſticia le⸗
gis nõ cõmumcat cum malicia hominis:ſed illã ꝑpſequi
tur auctoꝛẽq; punit:aut ab ipa omnino diuoꝛtium facit
In boc quoq; deliquerunt gentes.quia ipam nõ ſuſce⸗
perunt ſicut illi qui ſuſceptã nõ ſeruauerunt.illi nõ ſuſci
piẽdo: iſti nõ obſeruando Sed amplioꝛi delcto ille qui
ſuſcepit et credidit ⁊ poſtmodirreſiliuit:qᷓ; is qui nunqᷓ;
tali lege ſubiacuit. Peccauit populus nationũ ꝑ ſuꝑbiã
pꝓp eo ꝙacciꝑe noluit:et ꝑ ignoꝛantiã quia neſciuit. Pec⸗
cauit Ppius dei ꝑ ſuperbiã atq; maliciã:quia ſeruare cõ⸗
tempfſit.
Hationibus aſtruitur quibus poſſit cům nõ poſſit in
regnis eſſe iuſticia.
Capitulum XLIIII
Ed habet populuſ dei populus ipᷣius tege pꝛedo
ctus quo cõſurgat in regibus et ſubiectis ſi ali
quando deliquit:quia ad ipᷣam legem ꝑ ipaʒ ean
dem recurrit quã credidit. Gentiũ vro eo irremediabi
lioꝛ eſt caſus.quo lege carens in quo reſurgat nõ habet.
ſed ſemper ad ꝑioꝛa relabitur: mii dei legem credendo
ſuſcipiat.lc per hoc ab eo tꝑe quo ceperũt mundi regna
cõſtitui atq; diſtingui:pᷣterq; in his in quibo facti ſunt

dinini affatus atq; directõneg in nullisvera ratio Kn

nij fuit.neq; in regno aſſtrioꝛũ.req; in regno medoꝛum
pſaruʒ.aginoꝛũ.ſicionioꝛũ.dardanioꝛũ.egiptioꝛũ.ſyt ha
rum.eparchamoꝛũ.athenienſiũ.lacedonioꝛũ.macedo⸗

num. laurentinoꝛũ. latinoꝛũ. carthaginenſiũ. romanoxꝝ

atq; omniũ quoquo noie cenſeant᷑.ꝓ eo ꝙ ipoꝛum iuſti
cia oꝛiginẽ vere iuſticie nõ reſpexit.potentia dominandi

vſurpationis et libidinis accepit initium.et nõ cogno⸗

uit illum a quo poteſtas regnandi vra ꝓcedit: neccum
uli regnabant vnum verum deum ſed deos dicebãt au⸗
ctoꝛes. Et eoipo in obliquum cadebat potentia dominã
di quo cunctoꝛũ nõ verebat᷑ auctoꝛem.quoniã omnium

. 6 „ „. . „.

— . —
N

rerum oꝛdo quip pꝛius et poſterius cõſtituitur.vnũ ar

guit pꝛincipiũ a quo ſumpſit initiũ:vt ſi quidin illa in⸗
uiſibili regula oꝛdinis qua omnia in oꝛdine cõſtituunt
a pꝛinapio diſcreparet/rationẽ oꝛdimiſ nõ haberet. tur
paretur inuiſubil turpitudine oꝛdo in quo fit ꝑ pꝛius ⁊

p mediũ cõpetens ꝓgreſſio:vbi poſteriui irrepꝛelxnſibi

liter nõ aptaretur.Hã oĩs poteſtas a dño deo eſt.vt oĩ⸗
bus eterno et in cõmutabili iure ſit ipa ſuꝑ oꝛatq; poꝛ.
ad quã irrepꝛehenſibili oꝛdine ois eſt refereda poteſtas:
pꝛout vna aliã vſq; ad minima certa ſerie ſubalternat.
Hed ceca gentiliu libido regnandi.a rectitudine oꝛdi⸗
nis deuiaint.vt ſuum pꝛius nõ cognoſceret.a quo ſe re⸗
gens et a ſe rectũꝑ impietatẽ auertiit. Multitudo que⸗
cũq; ex ſuis aggregata cõpoſitis ab vmtate iumpfſit ex⸗
oꝛdium vt nec multiplicitas eſſet miſi pꝛior vmtas exti
tiſſet:vt vſq;ʒauo ꝑuenire poſſet ratio calculandi ad mul
titudinẽ facienda.quotũ ſit in oꝛdine numeri.tantũ di⸗
ſtet ab vnitate initiali:et pcipitat ommis ratio numera⸗
lis.ſi pꝛimã ꝑtem nõ reſpicit. Pꝛoinde ſi ratio dñandi

eſſe in hoib noſcit᷑ ꝙ in ipᷣo ſeruatur ratio multitudini

vnde ꝓceſſit · fit neceſſariũ vt ſciatur vnde dñandi ptas
aut eſt in illa multitudine que ab vna pꝛima et vera vni
tate ꝓceſſit ſeruata rõne/qua in multitudine eſie cõtin⸗
git. aut eſt in alia multitudine que illam ſacroſanctã pꝛi
mam nõ reſpicit. ſed ab illa ſe auertens ꝓpꝛia dñandi li⸗
bidine ſeipam cõſtituit:et ſequet᷑ et ſequit᷑ male wlüta⸗
tis vnũ pꝛincipiũ malũ relinquẽs naturale atq; eternũ
vnum pꝛincipiũ verũ bunũ. Bonoꝑ oĩm quedam eſt
inuiſibilis et rõnabilis cõnexio.que cepit in aliquo ⁊ ab
aliquo adoꝛiri. Poꝛro connexa ſunt bons diuina ad que
ommia bona et in rõne bonitatis cõueniunt. Jure igitur
cũ dominãte pꝛimo cõuenient et tanto cõiunctius q;dto
ſeꝑatim peius agẽt:et qᷓ;dto abipᷣo pcedunt ſine quo eſſe
nõ poſſunt.Et ſc ratio noſcitur inſita entibi vt wlint

eſſe qõ ſint: nec male aut nõ eſſeↄgliſcunt. Sed qdap
petunt omnino nõ eſſet.et qð refugiũt fieret:ſi nõ ſe ad

cõſtituens ⁊ cõſeruare valens oĩ rõne cõnecterent. Na
gis autem libet intueri quid perfectum eſt in rebus et
quid imperfectum ⁊ exvoluntate coꝛrupta reperitur ali
quid vicioſum. Poꝛro quod mancipatum eſt vicio exè⸗
cluditur ab oꝛdine perfecti et imꝑfecti et qm omne pꝑſe⸗
ctum nequaq; eſt vicioſum. Nerſectũ ſiquidẽ atq; im⸗
perfectũ ꝓgreſſioꝛi oeulo ſe coſpiciunt:welut ſi vnũ ab al
tero ꝓgrediat᷑. Ymperfectuʒ enĩ dominiũ qð in hoĩibus
a deo cõſtitutum eſtſi nõ vult tranſire in viciũ:reſpiciet
et ſe tenebit ad ſuũ ꝑfectum a quo trexit initium et fe⸗
cit ſubiecta gubernando ꝓgreſſuʒ.et üus tenebit in a⸗

Mimo et moꝛiba legẽ a quo trsxit oꝛiginẽ:maximevt nõ

6
eroꝛbitet a quo peni habuit vt ſic eſſet. Oia ſiquidẽ q̃
nõ ꝑ naturã ſed ꝑticipatione alicuius boni hona ſunt.eo
ſunt melioꝛa qͥ illo bno magis ꝑticipantficut coꝛpa q̃ᷓ
pticipãt lume ſolis.ex eo hñt plus lumiĩs qͥ ex ipᷣo ꝓpꝛie
tate ſua partẽ capiunt amplioꝛẽ:⁊ que calefiunt ab alio
q́; ioꝝ natura cõtineat eo magis caleſcunt.quo ad cale
faciens habent ꝓximitatẽ.et omnia dependentia magis
ſunt qᷓ; ſunt:ſi a quo dependẽt iure iuſto reſpiciũt.⸗ que
minus.minus.et que nihil id quod faciũt habent eteo
peioꝛa:quo ſe a ſuis cõſtitutionibo quõlibet abegerunt.
Eterno fine nõ cõſtituto.modica ſi qua fuit reputa⸗
tur bonitas nationum .õ =ð
Capitulum XLvV
DVn autem negamus in alijs nationibo wvnia⸗
n liquid affuiſſe. p eo qᷓ; plures virtutibus ſtu⸗
auerunt ad terrenũ regnũ.in ꝑturbate tenen⸗
dum. Et vt multoꝛuz impꝛolvꝛũ frenaref᷑ iniqua facul⸗
tas iuſticis vſi ſunt et pꝛudentia in agendis et temperd

N

tia in cauendis.et ex foꝛtitudine anime multa firma te⸗
nuerunt. pluraq; ſuſtinuerũt et ardua ſunt aggreſſi: ſed
nec ex his facti lunt cultoꝛes eius luminoſiſſime writa⸗
tis. ſed ſectatoꝛes tetriſſime falſitatis. Mec etiã affirma
mus in his qui acceperũt legem dei peccata deeſſe:et de⸗
liquiſſe in lege cognoſcentes peccata ꝑ legeʒ· Sed ſicut
ilu ex aliquibo boms humaniiq; opibus nõ habuerũt ve

ram iuſticiã: ſic iſti ex quipbuſcũq; malis operibus dei le/

gem nõ fecerunt iniuſta. Et vt vſq; ad chꝛiſtů vmuerſo
rum legitimũ rege tempoꝛa et regimina cõnectam? mo
dica tangentes vt ex ipis eoꝛũ cõſiderationibo plura ca⸗
piamus. Qin eſitant reſpondet: ſed paius alta men/
te ptractent. NHon legimuſ dei populũ ſibi feciſſe legem
ſed accepiſe a deo.fecerũt ſibi leges alie nationes: quia
pter datam moiſi aliam nõ acceperũt. iſtamq; noluerũt
quã ſi accepiſſent:cõdendis legibus nõ vacaſſent. Nam
neq; opꝰ erat lege humana:iam ꝓmulgata diuina. Nec
populi dei reges leges facere alias pꝛeſumpſerunt:ſicut

reges gentiũ ſeu paganoꝝ. Sed qui fuerunt legis dei

pſpicui celatoꝛes illam et ipius cultum iuſſerũt ſeruari
a ꝓplis:ſicut illa dictabat q̃ a deo data ommi carebat erro
re. Cum ſciſma vero poſt ſalomonẽ in dei populo naſce⸗
retur. diuiſe ſunt tribo.diuiſi ſunt moꝛesſdeſtructi ſunt
ritus.et cõſt ituti ſunt reges ꝑegrini et inpꝛobati cultꝰ
altaria facientes:et ſi quid boni geli dei et legis illoꝛũ re
ges habere viſi ſunt in hoe manme cõdemnatur ꝙ excel
ſa nõò abſtulerũt.cõtra quos miſſi ſunt ꝓphete ad impꝛo
bationẽ regũ et populoꝛũ:et ad cõfundendum idolatri⸗
cum cultum. In hieruſalem vero remanſerũt duo tri⸗
bus et ſemis in templo ſalomonis deũ ſtatuto cultu co⸗

lentes. que de tribu iuda regem habuerũt: et vnctioneʒ
in manibus ꝓphetarum.et argutionẽ maloꝝ ſuoꝛum in

manibo eoꝛundẽ. Eoce diuina ſollicitudo ſup reges po⸗
puli ſui etiã iam diuiſi:vt ꝓphetas advnctionẽ ad pᷣdicẽ

dũ futura. ad pꝛedicandũ bona. ad deteſtandũ peruerſa.

quos reges et pꝓpli poſſent de ſuis actiombo interrogare
non abſtulit imo dedit:et ſolũ ipſi vnius dei ⁊ nominis

tur cum editam nouerint atq; vulgatam. S
narcha poteſtate natura ſcientia ſemꝑ fuit conditoꝛ vni
uerſi.qui pꝛout nouit expedire hominibo a ſe creatis in
hac vita degentibus leges tradidit cõuiuendi et ſecer⸗
nendi eos qui ſunt eius:ab his qui iuris ꝓpꝛijs eſſe xo⸗
luerunt.Ac per hoc quomiã virtutes muiſibiles ſunt:in
actum viſibilem inducentes eternũ reſpectum habent.
NMWſſera ꝓtinus eſſet virtutũ ipᷣa conditio:ſi terminarẽ⸗
tur in his que varietate tempoꝛũ ꝑaguntur. Qui vero
virtutũ directionẽ diſponere cuncta vident᷑ eoipo ober

eius noticiã habuerũt. Vnde pſalmiſta dicit.Noiꝰ in iu
dea de?:et in iſrael magnũ nomẽ eius:nõ in alijs natio⸗
nibus. Que noticia iura dominandi regendi recte; vi⸗/
uendi conceſſit. Agnoſcat igitur qui oberrat.quantã au⸗
ctoꝛitatẽ nõ ſolum bonis.ſed his qui peccauerũt noticia
vnius veri dei cõceſſerit.ſine qua nullus ad ſeipᷣm iuſtꝰ
ſit et ad alios regendos:aut cum aijs cõuiuendo iuſtuſ
eſſe non poſſit. Si qui vero nequiter inceſſerunt nõ me
rito iuſte legis nõ negligentia ꝓphetarũ veroꝛum.ſed de
merio male volũtatis et falſoꝛũ ꝓphetarum: quos ſequi
pꝛo placitis voluerũt. Non autem cõdiderunt nouas le

ges.nec moſaicã impꝛobauerũt vt malam.quanqᷓ; ſacer.

dotes templi aliquas traditiones fecerunt.que diuinis
mandatis repugnare videbant᷑.ſicut eos dñs noſter ieſ
ſus de honoꝛe parentũ in euangelio repꝛehenditqð non
pꝛoceſſit ex decreto regũ.necer oꝛaculis ꝓphetarũſnõ ex
cõtemptu populoꝝ.ſed ex philargia peſſima ſacerdotũ:

cõtra quos ſepe clamauit cognitio ꝓphetarum. Ged cẽ⸗

tere nationes nõ receperunt legem moſaicam et arbitra
riam cõdiderunt.et quanq;viderentur condite ab homi
nibus leges ex multis fere concoꝛdes.nõ tamẽ werã iu⸗
ſticiam poſſederunt nec regnandi ſup homines irrepꝛe⸗
henſibilem Amitate,Eiin omnino in virtutiby ſi ea⸗
rum nõ referuntur auctoꝛi.⁊ nioꝛes omnino culpantur
qui vagantur incerti:nec oꝛdinant᷑ ad illum a quo ethi⸗
ca pfecta cõſiſtit. Supꝛa ſolum poſita pulchra domus

ſi a fundamento deficit: mochci eſt momenti. Elirtutuz ⸗

omniũ fundamentũ cõditoꝛ eſt eatum. Aus ſubſiſtẽdi

atq; creſcendi nõ habet in artvꝛe ſi pꝛeciſus eſt ramns:

nec pꝛeciſuʒ membꝛũ nature in coꝛpoꝛe iura tenet. no
condunt leges ſub regula ſub monarcha:ſed ipᷣiꝰ ſequũ⸗
ummꝰ? mo

rant in intentione quo virtutũ finẽ debitum abiecerũt

nec virtutes ſuam poſſident rõnem virtutẽ ſi dimittãt

eternam. Et vt in his qui ab ipᷣis ſe credunt ad agenda

mouere defectus a ppareat in ilis quas credunt virtuti

bus male agunt:ſi finem eternũ appoſitũ in virtutibuſ

nõ aduertunt. Poteſt tamẽ in eis plus vel minus infoꝛ
miter oberrari. ſi hominũ geſtus exterioꝛes interioꝛes

virtutis ſinem ꝑfunctoꝛiũ ſoꝛtiunt᷑. Que ipſarum erit
celebꝛis differentia:cum omniũ rerũ reſpectu finis ma
xime cõparationis diſtinctio attendar᷑.et eo nobilioꝛ ſit
virtus vel actio quo nobilioꝛẽ finem ipᷣa intendit et agẽ
do perſtruxit.Rerũ omniũ viſibiliũ et inuiſibiliũ cõdi⸗
toꝛ ipſe perſtat cõtinuus et infallibilis et iuſtiſſimus oꝛ⸗
dinatoꝛ.qui virtutibus inunſibilibo inuiſibilem et eter⸗
num ſtatuit finem:et actiones hominũ ad eundem vo/
lIuit retoꝛqueri.nõ enim inuiſibilia ꝓpter viſibilia.ſedvi
ſibilia ꝓpter inuiſibilia ſunt creata:vt etiam que viſibi⸗
liter et ſen ſibiliter et in coꝛpoꝛibus fiunt.eterna dei le⸗
ge ad finem referãtur eternũ.vt ſicut certus manet oꝛ⸗
do cauſarũ:maneat ⁊ voluntatũ cõſiſtat et actionũ. Igi

tur modica fuit bonitas que nõ hunc finem intelligen⸗

do et agendo conſtituit:ſed tantũ minoꝛqᷓ;tum erecrata
malicia.ſi peioꝛa nõ fecit. èð
* CLapitulum. XL. VI
Ec ſapientes qui exoꝛtiſunt in populis atq; res

n perti:quanqᷓ; leges cõdiderint.tractauerint ſub

tiliſſime de phyſada:ethicas multas cõſcripſe⸗
rint.et noꝛmã in republica pᷣſumpſerint declarare rõne
ſyderis in terra:et membꝛanis deponere iniuſticiã do⸗
minandi excuſant.et viuendi moꝛes digna equitate cõ⸗
palliant. agis autem ipᷣoꝛum exaggerat᷑ iniquitas.et
eoꝛum innoteſcit impꝛobitas.vt quãto ſapientioꝛes tã⸗
to criminoſioꝛes:ſi ad finem vere ſapientie atq; moꝛuʒ
pᷣſtructo itinere nequiuerũt ꝑuenire. Quid enim ꝓfuit
ſi de vera hatitudine tanqᷓ; de fine vltimo acerrimo in⸗
genio ſunt locuti.ſi illum qui eſt omniũ adipiſcentium
rota beatitudo atq; perfectio nõ intellexerũt.neq; ad il⸗
lum verum inuenerunt tramitem dirigentẽ. Quid eis

pꝛofuit eoꝛum ſcientia.quid boni veri contulit his qð in

eoꝛum mente conſpecta dictabant.a dei ſcientia penitus

oberrantes. Quod aduerſus eos ſapiens diuinoꝑ incla

mitat. Vlani ſunt omnes homines in quibus nõ ſubeſt
ſcientia dei· Et de his que videntur bona nõ potuerunt
intelligere qui eſt:neq; ogibusattendentes agnouerũt

quis eſſet artifex. Sed aut ignem aut ſpiritũ aut cita⸗

tum aerem.aut girum ſtellarum aut nimiã aquam aut
ſolem et lunã.rectoꝛes oꝛbis terrarũ deos putauerunt
quoꝛũ ſi ſpeciẽ delectati deos putaueruntſciant quanto
his dñatoꝛ eoꝛũ ſpecioſioꝛ eſt.ſpeciei enĩ gubernatoꝛ hee
om nia cõſtituit.Aut ſi virtutẽ eoꝝ ⁊ opera mirati ſunt:
intelligant ab ipᷣis:quoniã qui hec conſtituit foꝛsioꝛ eſt
illis.¶ magnitudine emum ſpeciei et creature:agnoſcibi
liter poterit eoꝛum creatoꝛ videri. Sed tamẽ adhucin

his minoꝛ eſt querela:et hi enĩ foꝛtaſſis errant deũ que⸗

„

rentes et wolentes inuenire. Etenim cum in operibyil⸗
lius cõuerſentur inquirunt et ꝑſuaſum habent:quoniã

tna ſunt que vident᷑. Iterum autẽ nechis debet igno⸗
ſci. Oi enimſtantũ potuerũt ſcire vt poſſent eſtimare ſe⸗

culum.quomõ huius dñm nõ facilius inuenerũt. In⸗
felices enim ſunt et inter moꝛtnos ſpes illoꝛũ eſt qui ap
pellauerunt deos opera manuũ hominũ.aurum et argẽ
tum artis inuentionẽ et ſimilitudines animaliũ:aut la⸗
pidem inutilem opus manus antique.Aut ſi quis fa⸗
ber artifex de ſilua lignum rectũ ſecuerit.et huius docte
eradat omnẽ coꝛticem et arte ſua vſus diligenter fabꝛi⸗
cet vas inutile in cõuerſatione vite.reliquias autẽ eius
oꝑeris ad pꝛeparationẽ eſſe abutatur. et reliquũ hoꝛum
qð ad nullum vſum facit.lignum curuũ et verticibo ple
num ſculpat diligenter ꝑ vacuitatẽ ſuam:et per ſcientiã
artis ſue figuret illud et aſſimilet illud imagini homis
aut alicui exanimalibus illud cõparet ꝑliniens rubꝛica
et rubicundũ faciens fuco coloꝛẽ illius:et omnẽ macu⸗
lam que in illo eſt ꝑliniens terra et faciat ei dignã habi
tationem.et in pariete ponẽs illud et cõfirmans ferro
ne foꝛte cadat:pſpiciens illũ ſciens quoniã nõ poteſt ſe
adiuuare. Imago eni eſt et eſt opus illi adiutoꝛiũ: et de
ſubſtantia ſua et de filijs ſuis et de nuptijs ſuis faciens
wtum indquirit abillo.nõ erubeſcit loqui cum illo.qui ſi
ne anima eſt et ꝓ ſanitate quidẽ infirmũ depꝛecatur:et
pꝛo vita moꝛtuũ rogat.et in adiutoꝛiũ inutileʒ inuocat
et ꝓ itinere pꝑetit ab eo qui ambulare nõ poteſt.et de ac⸗
quirendo et de operando et de omni rerum euentu petit
ab eo quę in omnibus eſt inutilis. Hoc idem pſalmiſta
cõmemoꝛat dicens. Simulachꝛa gentiũ opera manuũ
minũ. Itaqʒ vrum eſt talia feciſſe hominũ nationes
ſed eoꝛum cõcilio ſapientũ.Oe ſi ſapientes nationũ ta⸗

pus nõ cõſenſerunt. cur ipos nõ legimus repꝛehendiſ

ſe.aut cur ab eis nõ fecere diuoꝛtiũ.ſi fruſtra eoꝛum ar⸗
gutio laboꝛabat:cum in tantã inſipientiã vidiſſent homi
nes fuiſſe pꝛocliues:cum ipᷣos legamus db alias moꝛũ
impꝛobitates a populoꝛũ moꝛib ſegregatos: Que ſciẽ
tia que moꝛa virtutis.quis oꝛdo virtutũ eſſe wotuit in
gentibus:que demones coluerunt: Pſalmiſta dicit.
Quoniã omnes dij gentiũ demonia: dommus autẽ ce
los fecit. Que virtꝰ illoꝛũ que ratio dominandi.qui co⸗
luerũt creaturã potius qᷓ; omniũ creatoꝛẽ?: Cõtra quos

apoſtolus loquitur:ipoꝛum pᷣintendens cognitionẽ.in⸗

ferens erroneũ moꝛeʒ. Etenim ad romanos ait. Reue⸗
latur enim ira dei deſuper omnẽ impietatẽ et in iuſticiã
bominũ:oꝛum qui vritatẽ dei et in iuſticiã detinent.
quia qð notum eſt doo:manifeſtũ eſt inillis. DOeus enĩ
illis manifeſtauit. YOnui ſibilia enĩ ipius a crèatura mũ
di ꝑ ea que facta ſunt intellecta cõſpiciuntur. Sempi⸗
terna quoq; eius virtus ac diuinitas.vt ſint inexcuſabi⸗
les.quia cum cognouiſſent deum:nõ ſicut deum gloꝛi⸗
ſicauerunt.aut gratias egerunt.ſed euanuerũt in cogi⸗
tationibus ſuis.et obſcuratum eſt inſipiens coꝛ eoꝛũ:
dicentes eni ſe eſſe ſapientes ſtulti facti ſunt.et muta⸗/
uerunt gloꝛiã incoꝛruptibilis dei.in ſimilitudinẽ ima⸗
ginis coꝛruptibilis hominis:e xolucrũ et quadrupedũ
et ſerpentiũ · Que ꝓfectò excuſatio erit ſi cognouerunt.
et ſi ꝓpꝛia depꝛauataq; voluntate cum ſapientes ſe cre⸗
derent ſtulti facti ſunt: Que iuſticia gentiũ illarũq; ſa⸗
pientum.ſi quod eſt dei ſuiq; cultus creaturis coꝛrupti
bilibus tribuatur. Et nullo iure ſtatus ſui poteſt cõſta⸗
re aut permanere iuſticia.ſi rebus inſen ſibilibus tribui
dinini cultus honoꝛ:⁊ inimicis inuiſibilibus iuſticie tri
buitut ius honoꝛis.aut quibuſcũq; creatis cultura di⸗
uina confertur. Non permittit deus nunc firmata chri⸗
ſtianitate vniuerſalem mundi regem. ne homines qua⸗

2

ſi quid in mumdo iſto perpetuũ adoꝛent dominium po⸗

tentie ſecularis: et efficeretur idolatre in eo qð ex ſeipo
et hereditario moꝛe: ant ſucceſſu aut carnis propagati⸗
vne perpetuum crederent tempoꝛale domimi: aut ma⸗
le credentes ꝙ ſub vno monarcha tanq; hereditario iu⸗
re dominandi.mundum gubernari diſpoſuerit.neq; ſta
bilita crederetur ſpiritualiſ auctoꝛitas:ſi ſibi ex toto nõ
ſubijceretur aut ſuꝑferretur humana poteſtas.

Expliciũt vndecimus duodecimus terciuſdecimus
quartuſdecimus quintuſdecimus libꝛi de geſtis domi
ni ſaluatoꝛis. Quos edidit diuni flaminis doctoꝛ Ey⸗
mon dæ caſſia:oꝛdinis hexrenutarum beati Aluguſtini e⸗
piſcopi.

„
1
2*
2
. —
*
7
—
17
— S
4 8 4 — — = — —
— ⸗ . —
— — .
— — —
— .
— — — .
—
—

.
4
„
R

* „

42

—

—

1

Zð

M

Incipir polaguo in tabulam ſe uentem:
tabula ſequenti ſignantureuange⸗
lia euangeliſtaꝝ perannum de tꝑe et deꝰ*

ſancrs et capitula eoꝛundẽ. Signan⸗
tur etiam in ea numeri libꝛoꝛum ⁊ ca⸗
pituloꝛũ de geſtis ſaluatoꝛis in quibus
habentur expoſitònes euangelioꝛũ ſi⸗
ue tractatus eũdem euangelijs vel eoꝛundẽ materie cõ
gruentes. Pꝛo cuius euidentioꝛi intellectu ſciendũ
in locis in tabula deſignatis non ſemp ponuntur ver
euangeliſte in ea deſcripti ſed aut eiuſdem aut vm/⸗

us alioꝛũ qui eadem velvicina ſcripſerunt. Elerbi gra⸗

na. Euangelium de feſto ſancti andree. Ambulans ie/
ſus c.ſcom Mattheum in hoc libꝛo nõ muenitur.u/⸗

ius ratiohec eſſe videtur. quia ſcõᷣm aliquos doctoꝛes

in hoc euangelio et in euangelio dñice quinte poſt pen⸗
chcoſten ſcilicet cum turbe irruerẽt ad ieſum ⁊ccẽ.ſcom
lucam vna et eadem vocatio aliquoꝝ apoſtoloꝛuʒ deſcri
bitur. Qðõ auteʒ auctoꝛ huius libꝛi iſtius opinionis fu
erit videtur pꝛobabile ex eo ꝙ vlumam clauſulam le⸗
cuonis pꝛedicte ſcõm mattheũ et marcũ ſcilicet ꝙ iaco⸗
bus et iohannes relictis thetibus et patre ſuo cetedeo
in naui cum mercenneorijs ſecuti ſunt eum ſtatim ſub⸗
nexuit huic lectioni ſcõm lucam. Quapꝛopter vtrac;
lectio ſub eiſdem numerisg in tabula ſignataeſt. No
tandum etiã ꝙ in capitulis in tabula ſignatis nõ ſemꝑ
ſtatim tractatur de euangelio ſignato ſed aliquãdo alia
pꝛemittuntur nec ſemꝑ euangelice lectionis textus tra
ctando continuatur ſed alio textu aliqũ interpo ſito dif⸗
fertur. Quoꝛum tamen aliqua licet particule quedã
textus quoꝛundam euangelioꝛum vel aliquid eis con⸗
gruens in eis tractetur pꝛopter bꝛeuitatem ſuam in ta⸗

bula non ſunt ſignata. Similiter in locis ſignatis non

ſemper in tractando ſeruatur oꝛdo verboꝛum lectionis

euangelice ſed aliquando ponitur oꝛdo pᷣpoſteruſ. Que

omma diligenti lectoꝛi faciliter patebũt maxime ſi ver
ba euangelij quando pꝛimo ponũtur cum. rubꝛica.ſub⸗
uirgulata fuerint. Et quia euangelica lectio non ſemꝑ
integraliter in vno capitulo tractatur ſed aliquãdo tan
tum quedam pars eius vel etiam parua clauſula et ſi⸗
militer quia aliqua non ſolum ſemel ſed bis vel ſepius
in diuerſis locis tractantur ideo etiam talia in tabula
circa euangelium ꝑ ſe ſignata ſunt in quibus talis oꝛ⸗
do ſeruatur:vt quod in lectione euangelica pꝛius poni⸗
tur pꝛimo ſignetu. qᷓ;uis in oꝛdine libꝛi poſtponatur.
Quando etiam in euangelio vel materia in tabula ſi⸗
gnatis pluribus capitulis continuis tractatur tũc nu⸗
mero ſibi in tabula aſſcripto additum eſt.⁊c. Quando
vero de euangelio nuſq; in libꝛo tractatur tunc ei in ta⸗
bula cifra.o.aſſignatur. Si tamen ꝑticula aliqua de eo
gractetur.illa pꝛope euangelium ꝑ ſe ſignatur

Explicit pꝛologus ·
5*

.

Dominica ſecunda. Erunt ſigna in ſole et luna. Lu

Ineipit tabula ſcm Euangelia per annum.
Djñica pꝛima aduentus. C um appꝛopinquaſſet hi
ſolimis. Mattlyi.xxi. H.iuiij.ca. viů.

4

De aſcenſu animalium moꝛaliter. li. inij ca wiij. H .
Feria quarta. Venit Yohannes baptiſta. Matthei.

in parte. li. ij. ca.i.

Penitentiam agite put eſt verbũ xpi.bidẽ. li.ix.cavn.
Feria ſexta. Dicebat iohannes ad turbas.Luce cercio.

libꝛo.iij.ca.pꝛimo. o D

Genimina viperap quis oſtendet wo.ibi.li· viij. cx.

et.iiij. ca .
Item de eodem. Pꝛout eſt verbũ chꝛiſti · li. vij. ca. xiij.
Vigdete ficulneam et oẽs arboꝛes ibidẽ. l.vi.ca.
Feria quarta. Initium euangelij.vc. Ecce mitto an r.
lum. Darci. i. libꝛo. iij. ca. iij. —„
Vorx clamantis in deſerto:ihidem.li.iij.ca.i.
Fuit iohannes in deſerto bapticans et pꝛedi.ibidei
fra.li.iij. cJi.
Feria ſexta.Amen di
li.iij.ca.iij. M
Dominica tercia. cum audiſſet iohannes in vinculis
aatthei. xi. li.irj.c. iij.
Qind exiſtis in deſertum videre.Arundinem.ibidem.
lihꝛo tercid. c. ſj.
Feria quarta. Miſſus eſt gabꝛiel angelus. Luce pꝛimo.

Feria ſexta. Erurgens maria abijt in montana. Luce.i.

Quattuoꝛ tꝑm.De eodem. li.iij.ca⸗ei.
Fecit potentiã in bꝛachio ſuo.Et depoſuit.li.viij.c.iij.

Sabbato. Anno quintodecimo imperij tiberij. Luce. iij

libꝛo tercio.ca.i.
Vorx clamantis in deſerto.ibidem. li.iij.c.i.
Dominica quarta. Miſerũt iudei ab hieroſolymis. Jo
hannis pꝛimo.li.iij.c.i.
In vigilia natiuitatis. Cum eſſet deſponſata mater ie⸗
ſu maria. Matthei.i.li.ij.c.xiij.⁊c̃.
In Galli cantu.Erijt edictum a ceſare auguſto. Luce.
ſecundo.libꝛo.i.ca.iij⁊c̃.
De eodem.libꝛo.ij.c.xix.
Mauron aſtones loquebantur ad inuicem. Luce.ij
NOaria aũt conſeruabat omnia verba hec.ibið. li.ij. c. xx.
Ad ſummam miſſam. In pꝛinepio erat verbum. YJo⸗
haannis pꝛimo.li.i.ca.i.c.
Et lux in tenebꝛis lucet.ibideʒ.li.vij.ca.xxxvi.
guit homo miſſusa deo cui nomen erat.ibiõ. li.iij.ca.iĩ.
Stephani ꝓthomartiris.Oicebat ieſus turbis iudeo⸗
rum et pꝛincipib. Matthei.xxiij · li. viij. cxxvij.
Quotiẽs volui cõgregare filios tuos ibidẽ.li.vij.c.xxij
Johannis euãgeliſte.Dirxit ieſus petro. Sequere me.

ohannis. xxi. li. viij.ca. i.

Innocentum. Angelus domini apparuit in ſomnis.

Sartimebliecn de. .
Homnnica infra octãs. Erant ioſeph et maria miran⸗
tes.Luce.ij.li.ij · ca.xxi.

Circumciſionis.Poſtq; cõſummati ſunt dies octo.Lu

ce · ſcðo. li.i.ca.xvi.
In vigilia epiphanie.Defuncto herode.ecce angelus.
Oattlvi.ij.li.ij.ca.xxiij· R
In die ſancto. Cum natueſſet ieſus in bethleem iude
OVatthei.ij.li ·i. ca. xi. v᷑c .
Item de eodem.li.viij.ca.iiij.⁊c᷑.
2

co vobis non ſurrexit. Mattl. i.xi.

NMN MTIT

1

5

S T 0 V

R

Balance Q

N e

H J K

G

E F

D

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

.
=
2
.
5