Gb561_fol_1
author: Antonius, de Rampegollis

— = ⸗
**

ð —ʒ f . ⅜ . e fhf . .. .
.

—
.
,

4
1
2
X
4
ℳ

£
D 5
N 2 C —
. „ —— *
„
6. . . ◻
. —
— 7 . — M“
2 . . . 4
„ 5
. ◻ —„
PD
2
4
. 2
= . 17 O ½ — 4
* —
2 . — .
4 —
* – 5 —–— N —
— —
— 4 — . .
. — .
△ =—
2
—
S — —
* * 2. —
2 — * . —
„7 . — w— —
— —
— 2 *
—
—
—w— —
. —
. — 3
— . – — —
2 R .
* –— = . *
X 3
. = .
.
5 .
. ⸗ 7
1 7 .
X §
*„ 2 „ .
7
H —, 4
. 8 + * 4
„ S .
8 — .
—
5 7 5
- *
S * .
„ — / . .
. .
— .
2
N .
.

.* —

—
S= 2 2
17
7
1 .

R
9
4
4
—

——-———

x
————

—

E⸗
*

—

2 „ 7
„ *
. . ,B
.
.
X .
„— 4 .
.
7„ . .
. . /
4
. 4 . .
2. . . .
3
. .
4
.
/.
1
2
—
* – 3
*

Er f 8

c z, ,,
rn H. Aö et

– W .

Tabula

Otanda ſunt de tabula ſubſcripta tria. Primo materi/
as diſtinctas p numez vt prima materia ſignificet per
numeri princiꝑ iũ ſcʒ p vnitatem ſecunda ꝑ dualitatem
& ſic deinceps. Secundo notant᷑ particulares moralitates cuius
libet materie eſſe diſtin ctas ꝑ literas alphabeti· vt prima per
ſecũda ꝓꝑ B· & ſie deinceps. Tercio ſciendũ · ꝙ vbicuq; de aliqua
materia alia fiat mentio inuenies in fine illius materie aſſigna/
tas materias in quibus de illa fit mencio cũ litera illam ſignan-/
teʒ vel indicantẽ. Hoc idem ſciendũ eſt fieri in moralitatibꝰ illis
que in hoc opuſculo materiam non habent propriam vt infra

aperte puto patere. Sequitur Regiſtrum. G
ei. Pſtinentia il. H
corpus non obedit ſp̃u

i niſi eſca ſubtracta ꝑ ieiuniũ.
dyabolus non inuenit locum in nobis cum corporis
receptaculum ꝑ ieiunium attenuatur.
OQ corpus indomitum pcipitat ſeipſum et ſpiritum.
ꝙ corpus reſtringendũ e ꝑ abſtinètiaʒ ne cõfundat ſp̃m.
(O corpus p̃ſto diſſipare munitõs ale luſſu dyaboli.
Æ0 corpus crapule deditũ inducit ignẽ luxurie:

Vbi luxuria-A-:
Accidia Z :
¶ ccidioſus et pig̊ nõ aggrediunt᷑ bonũ opꝰ niſi ꝑcutiant
Adulatio 3:
¶O⸗ fugiende ſunt audes hominum et admittenda eſt fra
terna increpatio.

£ adulator deceptor eſt in promittedo bona et mala.
12

nade iee

adulator po blandit᷑ in faciẽ homĩs Pꝰteri detrabens.
recipiẽs adulationes ſubſequenter confunditur.
Aq qui delectat laudari ſepe remanet confuſus.
ꝗᷓ delectat᷑ laudari ſepe puenitur a ſuꝑbia et cupiditate.
Vpi detractio- B. Vbi vana gloria- A. E.

Vpi beatitudo. Cvbi gratia- C.
E (¶[Aduerſitas.
Vbi paciẽtia. E. vbi pauptas- L-vbi mundus A.
[Anima.
(Vbr cõſciencia · D vbi compunctio- C. E- H vbi dya
bolus. B. E. I- vbi vana gloria-G. vbi gratia- A.

mCe 2 à

— AXmicicia. H.⸗ M
A hõ exiſtes in meſa pſperitatis habzʒ multos amicos blã
Alientes. qua deficiente p aduerſa voluunt ſibi dorſum.
¶ & xp̃s eſt verꝰ amicus qui ſemp ſubuenit in neceſſitate.
— Angeli: 4. ð
A Æ angeli iuuant nos contra demones.
. Anticriſtus.
Vbi Eccleſia. E.

D8 poſtoli.6.
4 per apoſtolos multiplicati ſunt populi fidelium.
velut fontes celeſtes potauerũt nos aꝗᷓ ſacre ſcripture.
relinquentes omnia non timuerunt mori· „.
9 ipſi fundauerunt eccleſim 44
2 fuerunt doctores fidelium populorum-
illis decora ta et fortis eſt eccleſia.

ipſi paſcunt fideles cibo ſacre ſcripture:

S 2%

— Aſcenſio xpi..
xp̃s cum pietate aſcendit· ſed deſcendet cum iuſticia.
G xps querens ſalutem ſynago ge ſaluauit eccleſiam et i
am deſponſauit et aſcendit
Farnannadim portauit in celum.
s nobis portam celi aperuit.
l uaricia .8.
De pprietariis religiollſs.
diuicie male acꝗſite et male retẽte occidũt anĩaʒ auari-
auarus omnia relinquit in morte.
peccunia facit effundere ſanguinem xp̃ianoʒ.
auaricia cecat hominẽ ne videat ꝓximu ꝑ compaſſionẽ?
peccunia in futurum reſeruata nichil ꝓderit-
auarꝰ oms modos acꝗrẽdi a diabolo ſibi ſuaſos exeqᷓ
auaro nunqꝙ; p̃ſtetur reqes ſed vrget᷑ a filiis et vxore
refugium euadendi auariciam eſt contemplatio.
magna vtus paupeʒ nõ ponẽtes affectũ in diuicis
ꝘOρdyabolus inſtituit in hoc mundo ad decipiendũ fide/
auariciam et cupiditatem.
O cupiditas et caruas ſe non cõpaciuntur in anima-
N K„cognoſfcitur inſtabilitas diuiciaꝶ in amiſſione eax⸗·

Se „ TanSeE

„
„

2 EEEEONCE9

De conuerſione ſancti Pauli. H

„£

D .
HD
D
— S
W

abula

¶ non ppenditur miſeria a terrenis hominib niſi cum
eleuantur ꝑ affectum a terrenis verſus celum
P vſum et abuſũ diuitiaʒ ꝗᷓdaʒ ſaluant et qᷓdã damnãĩ
cupiditas claudit os ad petendam dei miſericordiam.
cupiditas velut ignis cupidos ardet.

:

R

.

Vbi diuicie per totum· Ybi ypocrita. C· Vbi pParentes. C.

Baptiſmus- Vbi fides · C

Beatitudo · · ———
ℳ quelibet anima habet gloriam ſecundũ ꝓpria merita
B beatitudo celeſtis nõ minoratur multiplicatis beatis
ſfſed potius augetur.
C MDe qualitate et magnitudine beatitudinis.
D (O propter modicum penitẽtie laborem quem nolunt ſu
ſfſtinere perdunt aliqui eternam beattudinem.
Vbi corpus xpi D. Vbi coſcientia. G. Vbi diuitie · B. Vbi eccle
ſia. C. Vbi pacientia. A. Vbi pſeuerantia. B.
aritas: N. .
A (¶Sycaritas tunc eſt pfectiſſima cũ dolet damalo inimici.
B ((O cor diſpoſitum ꝑ deuotionem inflammatur caritateet
fecundatur bonis operibus. l
C (¶ Q caritas xpi nutriĩ in ania ꝑ cõtemplationẽ crucis ei9.
D (¶Oecaritas vel ſpiritus ſanctus deſcendit in nos quanq́;
in beatis habitet per gloriam et deuo tam orationem.
Vbi auaricia · I·. N. S. Vbi diuitie· A. Vbi eccleſia: F. Vbi fides
B C-Vbi oratio: C.
= aro bhumana xi.
A₰ Ee mortificanda eſt cũ reſiſtit ſpiritni.
B (Senſus corporales mortificandi ſunt lacrimis et impoſi
tione crucis xp̃i vt ſeruiant ſpiritui.
C (imponenes crux xpᷣi ſenſibus corporalibus et ſic mor
tificandi ſunt.
D (Carne dominmante ſpiritus confunditur.
E (Caro tradit ſp̃m in manu dyaboli de ipſa confidentem.
EF DHaro pꝓdit ſpm et tradit dyabolo quẽ ip̃e nõ vincẽt ſolꝰ
G ((Caro conatur dominari contra ſpirtum.

H rpus conatur abuti mundi delectationb᷑—2
1* ſpiritus debet dominari ſuꝑ omnes motꝰ corporis.
K ((Carnales hoĩes potiꝰ appetũt caduca et irena ꝙ celeſtia.

LW¶adenie ratone de regnò anime regnat carnalis appe-
tlitus & omis anime virtus affligitur.
M (O immunda et fetida redolent hominibus carnalibo. ſpr
ritualia vero et precioſa fetent.

Vbi abſtinentia: C· D. E. Vbi confeſſio. I. Vbi diuitie. D. Vbi

—

luxuria-B. C.D. Vbi mundus. E. Vbi oratio. C.
orpus xpi ſiue caroig-

GO corpus xpi viaticum eſt ad celum perduces.
purganda eſt anima ab omni ſorde p̃cipue cu piditate
t auaricia anteq; illud ſacramẽtum ſumatur. 4
¶ D peccatrici anime magnũ remediũ audire vba dei · &
paulatim opari cõplensdigna efficitur hoc ſacramento
et ſponſa criſti ?MG
iſtud ſacramẽtum fide inue ſtigari poteſt ratõe non.
(¶(O cibus iſte neceſſarius eſt in p̃ᷣſenti vita · & plus p̃ſtat

Erken qꝙ; corporalis cibus corporis.

ſepe digne ſumens ob deuotionẽ non peccat · ſimilitẽ
raro ſumens ob reuerentiam. .
corpus xp̃i & anie medicina illuminas pꝰ temptationẽ
omes ſeni decipiunt᷑ in cõfectione huius ſacramenti
. auditu excepto. — . ⅝ ed
¶¶ D ſumens hoc ſacramentũ pri debet lauari lacrimis. &
D deuotionẽ cõtemplationis crucis xpi ſe diſponere.
(¶ O? nõ digne recipit᷑ niſi ceſſantibꝰ p̃uis deſideriis anime

¶ D confeſſio poſt gratiam pditam peccato facit illam re/-

inueniri et dyabolum fugari.
confeſſio cõtrita placat furorẽ dei ſuper peccatorẽ.

—

*

nuta vero tradit animã in manus dyaboli.
confeſſio ſaluat omnes virtutes.
cõfeſſio fugat peccata ꝓcul ne redeant.
P confeſſionem debʒ peccatũ cũ odio excludi ab ania.
de punit ficte et diminute cõfeſſos ac ſi ñ eſſẽt cõfeſſi
ſi in cõfeſſiõe tacẽ nr̃a peccata abſorbebit nos infẽnꝰ

A-EATNS ebn 2

ſi confeſſio eſt perfecta et integra fugat dyab olum. di

dyabolj int alia peccata cupit cõfeſſiõʒ extirpare dᷣ aĩa
Niſi po ꝑ cõfeſſionem excludanĩ peccata ab anima nichil

abula

boni poteſt facere. l
Qualiter confeſſio debet fieri & que cõmittent ipſam.
peccata venialia niſi confneantur inducũt piculũ qũ
ſunt mulaa. Vbi auaricia-R.
“R Conſcientia. i.
Ohõ voles dyaboli fugè inſidias debzʒ ſue cõſcie obedire
peccãte homĩe pit omĩs virt9 ſtimulo conſcĩe excepto
R conſcia ſemꝑ im ꝓperat peccatũ anime peccatrici.
ex ſpina conſciẽtie naſcunt᷑ timor iehenne & ſpes ve/
nie quibus ſalus anime procuratur.
ꝘO moriente delectatõe peccati viuit ſtimulus conſcientie.
O bonitate conſcientie conſeruant virtutes anime.
in ꝓpria cõſcientia ſpeculat homo ſi bono vłmalvo ſit

—

Sne Ses-

Lbl mpunsgstio:!
Compunctio: if
CSpunctõ lacrimax libat corpo et ſp̃m de maũ diaboli
ο xps recõciliat᷑ peccatori ꝑ cordis cõpunctõʒz et lacmas
anima carens lacrimis debet petere a deo-
miniſtri xpi debet eſſe loti lacrimis:
O ſi ſanguis xp̃i nos debet mundare debemus nos diſ/
onere lacrimaz aqua?a.
Q domino conſolatur lugẽtes in tribulationibus ſuis.
Ꝙοpeccator debet purificari lacrimis cõſcientia ſuadente.
O deficietibꝰ lacrimis ania ẽ in ꝑiculo capiẽdi a dyabolo
O omnia peccata fuganĩ habundãtibꝰ lacrimis.
poſt lacrimaʒe habũdantiam ſequit᷑ quies in anima.
Vbi conteſſio. B· Vbi jacrima per totum.
Contemplato.
orrecti⸗ r

B Vpi adulatio. A- Vbi iuſticia:

E (Vhbr cro: B. C. G Vbi cor, Hi. I. Vbi paſſio-A. B. G. H.
i EV Vbi conſcientia. G. Vbi internus

W.

IEE TNHOe58=

Detractio. i6.

A detractores portat immundiciã hominũ in lingua.

¶ ¶ getractor vt faciliꝰ ſibi credatur malum/ doloſe pmit⸗
tit quoddam bênum de pſona cui cupit detrahere.
ſunt tria genera detractorum.

4

detractor cõfundũ ſi auditores aùtant aures ab eo.
Ybi⸗ inuidia. B. C. L
Dyabolus/

InSeO

Vbiadulatio C.

*£ neminem ba
(¶ O incaute viuentes quãtumcũq; iuſtos decipit·
dimittit hominem liberum abire ſi abiiciantur eiꝰ ſug
geſtiones ab inieidioY =
£ dyabolus conatur in nobis extinguere primordia pe
nitentie anteq; ſint firmata in nobis
(O dyabolus dum intrat ad animã ꝑ confeſſionem expo/
liat ipſam omnibꝰ ſpiritualibꝰ bonis et gratia. .
dyabolus conatur in anima extinguere tria opa peni
tentie et omnia merita perpetrata. .
¶ O dyabolus non poteſt nobis omne malũ quod cupit
facere dño ꝓhibente- .
O xpᷣs venis in hũc mundũ peuſſit vires dyaboli.
O dyabolus vrget ardentiꝰ cupiẽtes recedere a Peccato
¶ E non ſolum peccatores ſed etiam iuſtos electos preſu/
mit poſſe decipere· . U
LCO⸗ omino vitada eſt dyaboli familiaritas atq; fugienda.
M (¶ dyabolus cupi excecare anime intellectum quo que
rimus celeſtta.
Vbi caro. F. M. Vpi confeſſio· I. Vbi. conſcientia -A. F. Vbi cõ
unctio.A. Vbi gloria vana- D- E-Vbibumana conditio. B
bi iudicitum. E. Vbi lacrima A-. C Vbi oratio· D. Vbi paci?

S—X Q n m. S esg

BBBB—

tia: D. Vbi pauptas. B. Vbi x's. C.

Diuitie: 1i8:.

A MWM kunt relinquende (puales diuitie p tpalibo.
B dCO.e ne grauemur exeũtes ad patriã abiiciẽda ſũt ſuꝑflua.
C(O nimiꝰ diuitiazse affectus excludit regnũ dei.
D Oi in morte cognoſcit diues ſe eſſe deceptũ a diuitüs-

breui vne noſtre non ſunt multa paranda-

detractor ſemꝑ obſeruat hoĩm peccata ad infamandu.

ptiſatum intẽptatum dyabolus Prittit.

— gr =

— — Ü—ͤ

„ —

52

—
—
—

XTabla

F ſepio ſepatur anĩa a corpe q; affectus a peccunia·
4. G ((Oi in diuitiis ſepe capitur anima a dyabo.—
Vbi auaricia ·B. C. D. E. R. H. K. O. Vbi elemoſma. A
Vbi mundus-R. Vbi paupertas. C. D.
(Elemoſina io - 9
recipiemus in celo quod hic damus pauperibus.
2 Xp̈ο et familie ſue ſubuenire debemus p elemoſinas
debemus xXpoe ſubuenire qui nobis tanta contulit.
“ negantes elemoſmam pauꝑibus pmittunt xm nu/
ttit⸗ dum eſſe et ip̃m derident. ex quo incurrũt malediction ?
E (( diuites abutunt᷑ ſuperfluis de preda pauperũ.
ſug Vbi auaricia· R Eccleſiaxx.
Ꝙρ xp̃s merito enicit ſynagogam et eligit eccleſiam.
.eeccha cõtinz teleſtẽ panẽ ſacre ſcripture· et Pitatẽ penĩe
gloria et decor eccleſie videbitur in futura vita quo/
modo latet ſub milicia.
¶ y in eccleſia lucẽt· A.· cardinales vtutes et tres theoloyce
ο eccleſia quatuor preſſuras patit in hac vita. pᷣmo iude
orum.ſecundo gentiliũ · tercio hereticoʒe quarto antixpi
ſed ſemper pᷣualuitet preualebit.
eealrns velut ſedes regia eſt ordmnata.
Æ eccleſia velut regale palacium habet pulcerrimum in-
troitum pulchrũ atrium et pulchri9 thalamũ.
¶Quid ſit latitudo longitudo et altitudo eccleſie.
Vbi apoſtoli · D· E· F. G. Vbi aſcenſio · B. Vbi. orpus xp5i D
24. . I· Vbi conſtientia. G.
Excuſatio- Vbi conſcientia. G H

mit /

deni
vopt

G
H

Eides.zi
plus et duriꝰ puniet peccator fidei infidel ĩ inf eno
fides ſemꝑ coadiuuãda eſt bonis opibus.
poſft fidem nobis miſit s grattaam.
fſuppoſita fidei eõſtancia facilii poteſt rediri ad penĩaʒ
2 quilibet debet conari animã peccatricem ad xm redu
cere qui ipſam amiſerat.
F Wr debemus cuſtodire animã quã nobis cõmodauit deus
vt integram et pfectam reddamus.
Vbi a oſtoli B Vbi corpus xpi· D. Vbi compunctio· E· Vbi
cccleſia-· R. Vbi maria - M.

tmSebe,

*.

n m Des„

—

H *

—–

¶ Gelfi et Gibelini. Zz:

. ( conturbaujit eccleſiam multiplicite r.

O dyabolus eſt conſiliator eox et non deus. ⸗
Æ caritatẽ quã ecclia de xp̃o cõcepit neqᷓt parere ꝓpt eos
(Gloria vana:Zzz
„ pandés p iactantiam bona opa perdit ea.

—

Cogitãs ppriam fragilitatem et mortẽ fugit vanzᷓ gliaʒ

¶ O⸗ bomo pcuſſus vana glia magna bona perdit ⸗·
homo coram deo ſua opa nomiare debet & no coram

mundo- alias ſimul cũ illis peribdbdit.
Non debet homo actus ſuos homib us manifeſtare · niſi
bene ſint recta intentione firmataa.
OQ iactantia fugat gratiam ab anima.
(Gappetitus inanis glorie ſunt latrones expoliantes ani
mam et occidentes virtutes.—
¶ O demones rapiũt opa que p iactantiam manifeſtant.
¶ opa noſtra poſſunt oſtẽdi homĩbus ſi ꝓcul eſt inanis
gloriaſi vero erga nos eſt debet abſcondi.
(D oꝑa noſtra metu inanis glo rie cauenda ſunt vſq; ad
mortem. ne vana gloria ſurripiat.
¶ Deaſſumẽtes gloriã de vtutibꝰ furant deo qcillius eſt.
Vbi adulatio· C. Vbi ypocrita A.

nis ꝓducit que prig ſterilis erat.

¶ gratiaʒ ſꝑ xps paratus ẽ da re ſi paratã inuenit anĩaʒ

C¶ Oepeccator neqt de peceati amaritudine exire niſi tractꝰ9

K¶O;, nõ cognoſcunĩ᷑ picula peccati niſi pꝰ gre illuminatõʒ

D * . .*
caro. C. Vbi confeſſio· A· Vbi compunctio. M. Vbi diui-

tie. E. Vbi maria- B. C· E-:

B

¶ Eratiacactio. Zd:
p gratiaactionẽ deo inclinat ad largiẽda maiora.
tenemur a mltis bñficiis receptis deo regratiari.

ſpecialitẽ tenemur xo ꝓ liberatõe nra c maũ dyaboli

VYVpi caritas . C· Vbi⸗ gloria vana- L.

+ —

—

O adueniente gratia diuma ania fructus bone operatio

ð

.—.
—

S ☛ =

tio

nin
c

aio;

A[CGula:26. Hr

in guloſis habitat dyuabolus.
B Wguloſi non pcipiunt caſum ſuum.
Vbi abſtinentia A. E. B.
HEumana conditio.2g4
no cognoſci ꝓpria fragilitas vite pſentis p mortẽ.
B (Gm bac vita ſepe bhomo velut captiu captiuatur.
W Panrana petezen vſq; ad ſenectutẽ vix ſaluatur

ſpeculemur noſtram ymaginem.
igloria Yana- B- Vbi Maria- G-Vbi mundus B D-
H ([Humilitas:28. r
(O neceſſe eſt nos humiliare exemplo xpᷣi ſi volumus in
Frecdi regnum dei.
B K¶OQOaia ſe

B debʒ exẽplo xpi bumiliare 6 im vult hre ſpõſũ
CO huilis eſt de ſtirpe xp̃i ideo ill libenter deſponſat.
D (G ficta humilitas rep̃hendit᷑ a xp̃i iuſticia et abiicitur.

Vbi cõteſſio :· D. Vbi dqiuitie: A: Vbi gla vxana. L-Vbi ira. O.
A¶H-Incarnatio-Z9.
ps ſolum ppter homĩes deſcendit de cello.
xps nob datꝰ eſt puulus vt facilius ducat a nobis.
Q bumanũ gengo inſanabile liberatũ eſt xo adueniente
xp̃s largit9 & bona celeſtia omibus voletibꝰ vt ꝓdigꝰ9
O pena nra amariſſima dulcorata eſt ꝑ xpi aduentũ.

HZ Infernus: XXX. ..
AA (O comparando inferni tormenta mundi delectationibꝰ
Khon pecabimiuiuussq.
B bomo ſtimulatus peccato debʒ inferni penas cogitare
Vbi diuitie· E. Vbi iudicium. B- C
¶(udieium vltimum: 3i. .
A ¶ Hbhomo qualis capietur in morte talis in die iudicii iudi
aavbitur ideo debet eſſe in die mortis bene paratus.
ualiter xsS veniat ad iudicium.
pecator ante mortem debet xpo reconciliarr.
Quot et quales erũut teſtes cõtra peccatores in die iudicii.

.
4
eo

E. ¶Qualiter peccatoe peccata manifſeſta erunt.
Vhbi miſericordia: C· Vbimors: D. Vbi mund

ſi volumus conditioneʒ noſtram ꝓpriam cognoſcere

DB

Roiſen
—ꝑ— ( Iuſticia.
A O ſeruita iuſticia diſcipline fugant demones et peccata
de medio populi ideo po tẽtes debẽt fauere iudici.

B „miſcenda eſt iuſticie miſericordia-
C¶ Etempanda eſt iuſticia dulcedine miſericordie.
Vbi gula. B Ira 33.
iraty ſecreta nõ ſeruat & ꝓpe ſibi eſt interit ire dei.
B ira deſtruit oms virtutes anime velut peſtis.
CC(Wiira deſtruit quatuor virtutes cardinales.

Inuidia. 39.
ℳA (& inuidia eſt ſecundũquod naſcit de ſuꝑbia . & ꝙ ſunt
tres ſpecies inuidie & tres modi inuidendi.

B ( tot tormẽta pati inuido quot bona ꝓximox cõſpicit
C (¶ iinuidia pri9 pcutit ſuum poſſeſſorẽ & operibꝰ bonis
inſidiaĩ ad extinguendũ. Vbi detractõ p totũ.
a ocrita 344.
A M ypocrita ſuſtinet penam ſine pᷣmio.
B S„ ns eſt abſcondendũ peccatu ſub pallio ſanctitatis.
C OO⸗ ypocrita ſub pallio ſanctitatis mł-ta mala abſcondit.
D ypotrita in ꝗbuſdam actibus exterioribꝰ non poteſt
a ſancto viro diſcerni- diſcernit tñ in tribulationibꝰ anĩe.
Vbi humilitas ·. D. Lacrima: 36.
A (O; dyabolus inuidẽs anmie lacrimãati proſequitur ipſam ·
ſed deus eam regit
B O lacrime fecundant animã bonis opibus.

C aqua lacrimaꝭꝶ ꝑducit ad graciam.

.

feſſio: C· L. Vbi conſciẽtia · C· Vbi comꝑunctio ꝑ totum ·
S uxuria“3/1.
luxuria fugatur ſagitta orationis.
y vbi eſt luxuria accedit dyabolus occidẽs virtutes;
deficiente ratione in ania ſurgit ignis luxurie

C
D

ri etiã ſine ope executione·
aria virgo:38.

A Eueae vel natiuitas euuius ⸗

B ipſa eſt orta g ratia- .

Vbi accidia. A- Vbi caritas- B- Vbi corpus xpi. B- L. VYbi con-

uãta ſit leſio infra cor ſpiritualis viri carnaliter delecta

=— —

— „ „

S= -⸗
—

—, 7
S
SD mu4— —

—

petan

ede.

Plunt

ſpict
bonis
mti⸗

is.
hnditt.
npon
Mane,

4.
lim

lcon.

eleche

Tabula

atiuitas vel conceptio eius;
Immunis ab omni peccato.

—„

.

n ipſam intrauit lux gratie ſʒ nõ peccati alico ſordes
refecit geno humanũ eſuriẽs celeſti refectione.
2 placauit deũ & eximinanit dyabolũ. ꝓ anũctiacõe v.
ipſa fuit ſine peccato.
2 eſt aduocata pecca toz M
xp̃i paſſio in corde ſuo fuit. & ꝙ; ſuffulta ſeptem do/
nis ſpiritus ſancti -
Oe ipfa inuentrix ſalutis humane-
in ipſa ſola remanſit ſtabilitas .
Qualiter pie deduci xpm in ſua reſurrectõe ſibi appuiſſe
De aſſumptione eius.
ꝓmiſſio ſalutis humani generis cõpleta eſt in ipſa.
¶ ipſa ꝓte git peccatores ab ira dei. S
£ ipſa humanam ſalutem nobis portauit de celo

ipſa eſt ſedes regia ex qua rex confert gratiã omnibo.
Ntio B Miſericordia 30
xXps conat peccatores ad miſeéicordia ducẽ miſericordit
miſericordia eſt multiplex porta celi.

in hac vita habundat magna mĩa·ꝗᷓ ceſſabit in futuro
ꝑ ſeptẽ mĩe opa obtinet᷑ ghie celeſtis habundantia.
ars miſericordie replet paradiſum. M
Vbi cꝑunctio· L· Vbi incarnatio · D. Vbi iuſticia · B. C. VYbi
oratio- E. Mors d
mors diuites et potentes pcutit · & ꝙ nõ ẽ facta a deo
B mors nulli etati parcit.
C (¶ Omorti nõ valet rfeſiſtere humanũ ſubſidium quin ho/
minem in duo chuidat.
D ¶CDM—y mors oſtendit cõmunem eſſe miſeriã omnibus. quia
ruſticus et nobilis magnus et paruus equales viden?.
¶ non conſiderantes ſe morituros durig feriunĩ a morte
eoν improuiſiuus.
O oportet nos in die mortis exoneratos peccatis ſi nolu
mus damnairrr
mors eſt paſſus valde periculoſus.
excecetur a caducis mundi conſiderãda & mors.

nſci tia. A Vbi humæ⸗ na ondi 19 A. Vbi⸗ undus B

F

D

Regſter

Mundus gi·

ℳ G mundus ponit ad dextrã-xps ad ſiniſtram.
B (De multiplici mutacõe mũdi erga ſuos ſeruitores.
C „£ principales mũdi filii nõ ſũt xp̃i filii ẽgo nec cohèdes
BD CCmala et mundi aduerſa nob indicãt celum querere
E £ carnales homines plus celo mundũ diligunt.
F „„ mundus multplici mẽtitur dilectoribus ſuis.
Vbi abſtinentia. C. Vbi adulatio · B·. Vbi amicicia A- VYbi ꝑa/
rentes. A. [Oratio .
ANPrius p̃parandum eſt cor ꝑ deuotionẽ & poſimodũ fa/

Se

C

—

B
C

8

(¶ in paſſione xp̃i ſedata eſt peſtis ne pene.

erρνς ꝶερwν ν⅞.ρα

cienda oratio-
Oualiter oratio debet eſſe pfecta et inte gra.
oratio ſine caritate non eſt perfecta. .
requiri in orõc firmitas ne in aduſitatibꝰ frangat.
oratio eſt via ꝑp quam noſtre peticiones pergũt ad de
um & diuine gratie deſcendunt ad nos.
icaro: G. Vbi luxuria . A. ([¶dBBaſſio x5ßi 93
peccator fugiens ad crucem ꝓtegitur:
ο duplex bñficiũ obtinent portãtes crucem in corde. ſcʒ
in hac vita gratiã in futuro gloriam.
OD. agone xp̃i tempore ſue paſſionis.
Dualſ xp̃s mortuꝰ dato fuit in manibus matris.
De poſtulatõne p iudeos facta de barraban.
y ſanguine xpi loti ſumus a pecaat.
De crucis perfectione.
Oe xps ſine peccato mundauit nos a peccato.
νxps vſq; ad mortem firmg ſtetit in cruce.
(De duobo latronibus cũ quibꝰ xp̃s crucifixus eſt.
De irriſionibo factis x;̈o & de pena iudeis illata ex hoc
O xp̃s a nobis nõ tm petit fieri quantũ ip̃e ꝓ nob fecit
amaritudo nra dulcorata è& in paſſione xpi.
¶ De gradibꝰ ſeu actionibus paſſionis xp̃i.
(¶& xp̃s oblatꝰ & ꝓ nobis vt mi deũ et nos fieret pax.

—

We potu xp̃o ꝓpinato ꝑ udeos & ꝓphetia eiuſdem.
mors xXpi nes ſanauit a more.
uõmõ ſacrameta fluxeruut de latere xpi.

4 E os corꝑpis xpi non fuit diminutũ in cruc e··

—

—
U, — —

=
——

el

llentius onorentur.
trihulatonib velut auz, in igne phatur.
HBacEtIA Atuor temptationib pbatur.

„

E Bacistia velut ſagitta occiditdvabolum.

4

ctos

4
⸗

—

cüfe Vopi auaricia. H. Vhi ira: B. Vbiy ocrita. D.

PDarentes mah . Lar
„ Gemali parentes ꝓprios filios potius inducunt ad ſerui
endum dyabolo &xhßüeo. H
Gmali Rarentss filios antos ad religionem nolunt eos

gai.

c religioſos fieri: ſed potio in mundo piclitari:

Nrios filios imolãt p cupidta

Gð

E Wmali parẽtes P
Vbi auaricia· HH. perta.
DR Wpauptas obtinet in celis rem Kapoſtolox.
B Paupꝑtas dat obliuioni hominé in coſpectu mundi.
CW non poſſunt ſequi gaupꝑtatem poſtunt etiam ſaluari
bene vtendo diuitius. OHßUUUN

D ns Bateſt homo hic gaudere cum mundo et in fu turo

tẽ diabolo
n

»„ —

ců xpᷣoſed vnu hoze oportet dimittere.
APenitentia 4.
A (Homo grad'ẽs B iter penitẽtie debet diuidere opa anime
bopermbuscorkoriis
xps pſto eſt cponere pactũ cũ peccatore ꝑ penitẽtiã
dyabolꝰ temptat penitent? anim vt impediat.

4

qiſcrete ſuum peceatũ pandit.

hoc⸗
fecit

. —

„ e magna leticia apud le 1 couerſo peccatore.
homo hic potiꝗ debʒ penitẽtiaʒ facè velle &́; in futuro
triplex eſt gradus penitétie. H
¶O via penitẽtie eſt expoſita omnibo peccatoribus.
O fecũditas pmii debet ualere penitétie amaritugine.
quatuor peccata lepre ſimilia p penitentis purgan?·
. peccator ſꝑ debet ſurgere quanq ceciderit: quia ſp po⸗/
„ terit vincere dy'abolum cum voluerrirt.
MCuibus viis peccator redit ad gratiam p penitentiam.

X.

jem.

Sebe

Negſte

N (O, p verã penitẽtiaʒ deus obliuiſci iniuria peccatoris-
De Zusß Vbi ofeſſto L.·· Vbi dyabolꝰ· G. Vbi glia
vana. H. Vbi infernus. B. VPi iudicin A- Vbi lacrima-B- bi
ſuxuria. D. Vbimors- G. Vbi ſatisfactio. A- Vbipſeuerantia:
D. [Perſeuerantia gse.
O; pſeuerãtia & cuſtos et ſatisfactrix penitentie.
7 pſeuerandum eſt vſq; ad mortem in pennentia

*

niſi vſq; ad mortẽ certemꝰ nõ accipiemus gloriã;
O non debet homo deficere licʒ cadat
bi gloria vana-H. SS

AA Pientt et predicator Oü
redicatio facienda e ſcdm audientiu capacitatem-

redicator nich boni dicere valet niſi ꝑ graʒ ſpirito ſãcti.
Predicator debet eſſe ſciens et faciens d& tunc eiꝰ predica
tio habet quatuor effectus optimos- D
¶¶ Pdicator debet aliqũ aſpa aliqñ leuia proferre-
predicator debet ſeruare quod docet.
P P

redicatio multum peccatoribꝰ ꝓdeſt.
relatio ſiue prelati q ο
A O aliqui mali ſimulant bonitatem vt plationem obtine/
ant qua obtẽta fiunt deteri ores priꝰ9.
B &G platus debet eſſe miſericors et iuſtus.
C Pplatus debet eſſe ſibi auſterus: aliis pius.
D & platus peccãs inducit ſubditos ad peccatũ.
Q(Ao captiuat᷑ prelatio in manibo prelati mali.
ꝙ oportet ꝓmotos precio dupliciter raꝑe: ſcz primo pro
ſuis ꝓmotorib· ſecundo ꝓ ſeipftis.
G ¶ debet eligi pfectior remotis amieicie et amore.

SeS2

b⸗

Ratio. Vbi dyabolus. M. Vbi luxuria· C
–=WU Recidiuum di -
A O peccator recidiuat ſeques ſenſitiuos appetitus: & mo

B

ritur ſepe in peccato.

¶ꝙ anima reducta eſt de peccato ꝑ x̊m: recidiuãs rapitur
ett confunditur a dyab olo.
C pecator diu manés in peccato cũ inde exit cito recidiuat
D recidiuans priuatur regno dei.
Religioſi: z

S ☛ = à

gſichi.
precle⸗

mobene

mnop

:Amo
napin

rmiut

.
= ”“

cum xpo judicantes.
deo honorifice m celo deo aſtabunt.
terena petunt.
E in religione electo ſufficientiore ad regimen nõ debèt
[Reſurrectio 43.

» viri religioſi expoliantes ſe ꝓpria voluntate ſedebunt
C (¶O religioſi vere obſeruantes illa tria aſſimulant angelis
D ( veri religioſi nunqꝙ; celum relinquunt: ficti uero ſemꝑp
nobilieres dedignari illi obedire vt ſeruetur vnitas.
Vbi auaricia A. Vbrii ſticia ·A. Vbi parentes- A. B-
Aα De magna leticia generis humani in xpi reſurrectione.
B De vniuerſali reſurrectione omniũ.

C: omnes refurgent integri et ꝑpfecti.
D reſurgemus omnes immortales.

* „

*

Qratione et exemplo ſaluat.

B ſacdotes debet tres expoſitões ſacre ſcripte Patas hẽe.
C Qualis debeat in vita et ſciẽtia ſacerdos eſſe.

Gatis factio .

A ö⸗(O nuꝑ cõuerſi ad penitentiam mite tractandi ſunt ne ni/

mia eis im poſita pena ſatisfactionis deficiat.

B 2Rnuper conuerſi nõ ſunt magis tẽptatõnibꝰ exponẽdi
C¶ Q cupiens bene ſatisfacere debet peccata cum gemitu co

itare & corpus ꝓprium flagellare.
D 0 melius eſt bic ſatisfacere cum xp̃s pius eſt & in futu⸗
ro expectare furorem ſuum.

Vbi penitencia in multis locis.
5 Sacra ſcriptura 4 6.˙
A O clerici et religioſi non debent ſcientiis humanitus adin
entis vti: niſi quibuſdam appoſitis circumſtantiis

B 2 xp̃o adueniẽte ſacra ſcriptura ꝑ cognitionẽ diffuſa eſt
C(E iudei infecerunt ſacram ſcripturam . ſed xp̃s eam per
uangelium purificauit.
D (¶zadueniéte xp̃o iudei merito priuati ſunt ĩtellectu ſacre

ſcripture qui datus eſt lucide xpianis.

”'religioſi ꝑ tria ꝗᷓ ſeruant obtinẽt diuinam ſapiẽtiam.

¶ P ſicerdos pabet portionem in hüs quos ſua doctrina

r

O; paupez⸗ ſuperbia exaltata nimis fetet.
ſuperbus nunq́; timet deum niſi ꝑcuſſus.
dyabolus ꝑ ſuperbiam de celo cecidit ad inferna.
S Vbi adulatõ. D. Vbi bumilitas. A. B. C. Vbi ira C. Vbi pau
em ptatio: as.
ES non debent temptationes in ania noſtra morari.
E fidelis raro poteſt ſine temptatione eſſe.
idyabolus. D. G. Vbi pacientia- A.
C riſtus 4%.
(O xps vadit poſt peccatores vt a peceaio eos ntrabatd ca
ſtigando et non occidendo.
3 E xp̃s non eſt querẽdus in iſtis ſenſibilibus.

xp̃s decepit dyabolũ oculiãs ſe ne cognoſcerei ab eo
De p̈ÿoο fere in omni materia inuenics:

oeculta temptatio deterior eſt aperta.
quantũ poſſumꝰ debemus temptationẽ fugere.

X

S Ad 2W — Serge

56 Exalens ſe .4 — verna Ina
=ð 7 * 14 laus vuin, ar
Tr, Pucchis er na
—* vriIE
Prrrans F a e nl
õ ⸗ =
'vcuierxe t Pelanse
ℳ mm „ 2.-
moentu 1 r KEne ondita W. c ert⸗ xpm T,

exos el tnes o⸗ vero rnnn
Speren , 2 nau dhacitnte we T. 4 S Frs,
“

vri 1 mteren nenẽ

ern.

Lere.
orar

ttrabad

mizheo

monibus & collacionibus faciendis?ẽ· [Prologus
— Eligioſis uiris in Xpo ſibi dilectis ſtudenti-
bus Neapolitani cõuẽtus fratæ beremita⸗
ordis ſancti Auguſtinifrater N. de ILanua
ordinis memorati ſalutem qua ſanctoꝝ aĩe
diuinam eſſentiam in patria nude ſine ullo
obſtaculo intuẽtur- Dilectiõi ueſtre cõferẽs
oſtulata- metuo nõ incõ grue ne litus ma/
ris arauerim dumqʒ; multo labore ſudoreq; cõdidero uelut in
ſipida relinquatis · mei impericia exigente- indeq; receptis la-
bruſcis unde racemi ſpantur & ueſtra fruſtretur intẽcõ· et mea
ſine fructu anxie peracta oꝑa cõticeſcant retrahunt autem
que protuli: inſtigat tñ largitoris manus que ſapiaʒ paruu/
lis & rudibus prudẽciam preſtat poſtulantibus Nam ſancto
rum mẽtibus precibus inclinata lar giẽda dona nouit:et elar/
gita ſui roris benedictõe perfundẽs ſuſcipiẽtes & ſeminantis
culturam habũdancius fecundare-. rget eciam ad hoc opus
quõ noui uos meam impericiam non latere · cum imperfectũ
meum uiderint oculi ueſtriTdcirco ſagitte quas proprie igno
rancie arcus iaciet pſcite minus feriẽt · preſertim cum me tanto
amplius imbecillitati teneamini cõpati- quanto apcius ueſtra
rocedit dilectõ me modicũ quod noui ſine arro gancia petẽ
tibus faciliter impartiri-In huius figurarũ cõpendio ne loco
recreaciõis faſtidium generetur ſuccmcte loquar & clare- ut
me inualitudo mea ꝑmiſerit. Nalles opuſculũ exciſa breuita/-
te cõponere diuiſionibus multisqʒ aliis lectoʒ exercicõ dere
lictis· quam intèſiue cõfuſe proflues intuentes cõprimat pro

lixitas ſingularis- Materias enim diſtinguam ꝑ ordinẽ alpha

beti paucõres et plures in rubrica collocans ut decẽcius ꝑſpe
xero ſuadere · At autẽ queſita facilius o ccurrant- tabulam fini
to libello ordinare ſone ſpiritus ſancti gracia mediante .
In hoc quoqʒ opuſculo ſi quiſſppiam ueſtrum uel legenciũ quiſ
quam ſe nouerit profeciſſe meminerit cultoris inutilis- quili
cet fruges debiles paucos qʒ; produxerit mente tamen & cor
pore fideliter laborauit· Loco igitur effectus· affectum com-
penlans animam meam ſuꝑno cõmendet agricole· ut ſalte cũ

ora undecima operantibus non quod iuſtum fuern tribuat

Prologus

Incipit liber qui dicitur cõpendium morale utilis pro ſer

ð

hon Ne gol⸗

Abſtnentia
ſece uod conſueuerit egredi a ſue miſericordie largitate .
Nota ꝙ nõ aĩal adeo indomituũ quod fame nò do
meſticetur ut patz de Erodio & accipitrecSualiter
1

—

No &aal magis indomitũ humano corꝑe: niſi fame dometur
ed fame correctum fit ſtatim ſubditũ ſpũiq Rigura2 Re:i9

Tũ Rbſolon plures miſiſſet nũctios ad Ioab ut ad eum ueni t⸗
ret recõciliaturus ip̃ᷣm patri ſuo · qui eum a facie repulerat. ſꝑ 3
uenire cõtempſit· quouſqʒ miſſis ſeruis ſuis abſolon fecit ſibi 1
ſegetes cõburi: quo facto uenit & patri ipſum recõciliautt n
(Moraliter Nota ꝑ Abſolõ ſpiritũ ꝑ Ioab uero corpus Igitur 6
dum ſpiritus cui propter peccata indignatur xus requirit 1
corpus ad effũdendum lacrimas- quibus pater reconciliatur u
nũquam tñ uenme uult niſi deſtructis ſegetibus aoluptatum (S
3 biis ꝑ ieiuniũ & abſtineciam priuatis- preſto eſt ad omnia mn
ſpiritus bũplacita ꝑpagenda Ideo bona eſt caſtigacio carnis p die
ieiuniũ. An Augo in ſermone de ieiuio Ieiuniũ purgat men aͤ

tem ſubleuat ſemum.carne ſpiritui (ubicit. cor facit cõtritum
& humiliatũ cõcupĩe nebulas diſi git. libidinũ ardores extin
B guit: caſtitatis lumẽe accendit: S “
ILſecundũ carnẽ uixeritis moriemi Ro KCupiens 14
inimicũ fugare et a ſe procul pellere deſtruat ſibi re
E cetaculi. Kipluj de lupo et aliis feris· Siquis eni
deſtruat ſibi nidum uel foueam fugit procul¶ Spi/⸗
ritualiter- receptaculũ diaboli eſt caro humana nutrita delica
te · Ambroſius ĩ quadam epiſtola: quicũqʒ ſe deliciis corpora
libus dederit in diaboli ſeruitute manebit 7 Debemus igitur
P abſtinenciam & ieiuniũ corpus mortificare ut diab olusci/
cius a ſpiritu ſuꝑetur· nõ habes aduerſus nos corporis ſubſi
41E igura Wanielis-is. Daniel prio deſtruxit idolum bel
& poſtmodũ occidit draconemꝗBel quod interp̃tatur uentus
ſignat corpus bumanũ Iob Mentus ẽ uia mea Igitur morti
ficandũ eſt corpus & poſtmodũ hoſtis inſidie breuiter fugabi
tur- Teronimus ad celanciam Ardetes diaboli lagitt⸗ jeiunio⸗
rum & uigiliaꝝ frigore reſtringende ſunt: — .
Nchamo et freno maxillas eoz cõſtringe. ps· Periculoſum
ſup equum indomitũ equitare & ſpecialiter in loco dubio Ge
pe enim pcipitat aſſeſſorẽ ideo habetes tales equos cõſuene/

Abſhn Entia

rũt illos domare laboribus ¶Spirſtualiter p equos notantur
no corpora humana. Mſaie · 31. Equi eoʒ⸗ caro. Der aſſeſſorẽè uero
alter eius notatur ſpiritus Eitur dũ corpus noſtrũ è indomitum
rr & ſine freno· pcipitat ſpiritũ et ſpecialiter in uita pñti. que eſt
utiq; dubia. In hoc tñ eſt differecia inter equũ quod ẽ animal
en & corpus bumanũ · quia ſepe bomieß cipitato.nõ cipitatur
, equus· ſed nõ eſt ita de aĩa et corpe Nam ſi ania uel ſpiritus pᷣ
uſ cipitatur ad eternũ interiin Beipifatur eciam corpus ipm.
“ . n Triz Libro de repace lap 1. Br inquit an la3 negligamo
g ner corpus ſaluar: hoferimus. Non enum ania pro Corpeſed
corpus Dr aia factũ eſt qui ergo quod primũ eſt negligit et
* quod in erius e excolit 1 utruqz corrũ it. qui uero orchez ſer⸗ 5.
n uat & colit quod primũ eſt P primi ſalutẽ ſaluab it et ſecũdũ
Ki gura. Rxodi- i9- Dharao et exercitus eius ſubmerſi ſunt in
mi mari rubro ſimul cum equis ſui 5 ubaudi ꝓ mare rubrũ mũ⸗
4 di delicias in quibus equi noſtri adeo ſe mergũt ꝙ ſimul una
en cũ ſpiritu ad interitũ ſubmergũtur et oẽs iurtutes pariter pꝑi⸗
a . muntur. Gregorio libro-3. Moraliũ Durante carnis uicõ·
Cin quod hoĩes fortiter egerũt ꝑdunt & dũ uẽtus nõ reſtringi/
tur ſimul cucte uirtutes obruuüturr Hb ——
BFruus meus deridet me 2. Re19 A uſio magna eſt
Htantam dare libertare ſeruo ut dum ſuũ derideat. Cor
pus noſtrũ ſeruo ſps. & ſpᷣs ẽ ſeru dei Aug
liloquio tractans illud ps Qlia ſubieciſti ſub pedibus eius
tuus inquid eẽt toto hõ· ſuꝑ oĩa tua qnatus eſt homo Ipſum
1 corpus pro aĩa creaſti aniam uero pro te- Seruus igitur iſte
I accepta libertate in dũm ſuum inſurgit & multa mala facit. ni
ſi abſtinencia & ieiunio dometur ] RBigura- Gen. 4. Filius
Agar ſp urius Yſmahel uerberabat Aſaac filiũ ſare legittimũ
quod mater moleſte ferẽs· accepta poteſtate a uiro ſuo ſuper
Agar et filium afflixerat ſeruam ſuam agar pane & aquaet
ipſam repulit ſimul cũ filio · que poſtmodũ huĩliata rediit ad
obediaʒ domiĩe et ſtetit pacificeDer ſaram amam nota-pꝑ agar
& ſpuriũ ſubaudi carne et carmis appetitũ filius uero ſre eſt
bonũ propoſitũ Creſcũt ſimul ambo filii ſed ſpurius ideſt ap
petitus carnis ledit propoſitũ bonũ quod ala ferre non pote
rat Sed accepto xpi pcepto ꝑ doctrinam ſacram debet carnẽ
. pane et aqua mortificare ꝑ ieiuniũ quo facto reuertitur cum

luiri

peens
Ane
eni
bH

ca

bumilitate ad obediẽciam aĩe et poteſt libere deo ſeruire· Vnde
Ambroſius de officiis Neiuniũ & mors culpe excidiũ delicto-
G ruremediũ ſalutis- radix gracie et fundamẽtũ caſtitatis ·
H„ WErui dnati ſunt noſtri. Tre. crecũdum magno
Mprincipi ꝙ uilis & ruſticus ſeruus cõtumeliam ſibi i.
ferat. Numanus ſpiritus eſt magnus princeps inter
omnes creaturas ps Gloria et honore corona i. Viliſſimus
ſeruus eſt humanuũ corpus. Yſa. ii. Oĩs caro fenũ · Sed aliqũ
cõtingit ꝙ caro ſurgit cõtra ſpiritũ· repleta uoluptatibo/ſug
gerẽte diaholo.intantũ ꝙ quidQuis in aia nobilitatis eſt totũ

QiruiturKigura. 9. Re z d-Nabuſardan princeps cocorũ
. AQLeſtruxit Mieruſale ex Pcepto Nabuchodonoſor(Spualiter
/ Nabuſardan qui interpᷣtatur palea corpus denotatbieruſa

lem ſignat ſpiritum qui ad ſimilitudinẽ dei factus ẽ? ut deum
uideat in eterna pace. Der Nabuchodonoſor qui interp̃tatur
confuſio nota diabolum ſuple Igitur ꝙ corpus uel caro ſine
abſtinẽcia dominans diabolo ſuadẽte inuaſit anĩ aʒ et deſtruit
omnium municionum uirtutes et ĩam trahit ad omnè inmũ
diciam ꝑ cõſenſum · Et hoc ẽ Dulchre improperat. Bern di
in tractatu de mecliatöibas. D inquit aia bumana inſignita
dei imagine idecora ſimilitudine:docta fide· deſpõſata ĩ gra
cia racõis Pticeps deputata cum an gelis- capax beatitudinis
quid tibi cum carnè tua: nunquam uilius ſterquilinium inue
ſii E. ——
Nuenit ipſam ſcopis mundatam. Mathei .4Nota clibanari
us uolẽs clibanum uel furnum mũdare- ſcopam prius mittit
in lutũ ſeu aquam deiñ ponit ipſam in furno ſic madefactam
ne ignis incèdio cremetur ( Spiritualiter-Diabolus ponit
corpus humanũ in lutũ crapule ut poſtea facilius ponat ip̃m
in fornace xurie Namn madcfactu crapula-libidinis incẽdia
non ꝑppendit: que in ſtatu abſtinencie abhorreret C Higura
Geñ 19 oth exiſtẽs in ſodomis a ſodomox incendio euaſit

Sed in mõte crapule deditus cum propriis filiabus commiſit
inceſtũ Scias ergo ebrietatem inducere in alaʒ fere oĩa gene/

cioʒꝝ · turbacio capitis· ſubuerſio ſenſus tẽpeſtas lingue· pro

cella corporis- inſania uolũtaria-ignomĩnoſus languortur

ra peccatoʒe· Aug ad ſacras uirgines Ebrietas flagiciorum
omniũ mater e culpaxc; materi⸗ et radix criminũ origo ui

D aidia dulano

pitudo morũ· dedecus uite · honeſtatis infamia · aiĩe corruptela
Agitur ꝑ abſtinẽciam ? ebrietas cõfutanda C2 ccidia z ıD A
Ercuſſit Petram et fluxerũt aque pSANota aliter on
ntt I. ditur uirga equo pigro 8 aliter ſollicitto nam pigro
lms A . n6 ſolum oſtendit ur ſed per lat:ra ꝑcutitur S ollicito
i uero ſolũ demõſtratur et ſup ip̃m eleuata tenetur · & ſine peuſ
id ſiõe currit Sp ualiter· Nuſti ſunt equo uel aſino pigro com
dre parabiles qui nũquam uerſus dñm currũt ꝑ bona oꝑa · niſi ſe
lod mel bene uel bis pcutiantur „Duam eni lon ge eſt ab eis flagel/
dcori lum domĩ pigri et miſeri ſꝑ ocio uacant Sed dũ diuino flagel
uun lIo pulſantur ſeu feriũtur· tam in bonis tꝑalibus quam in ſani
ienl cate corpis tũc timentes ſibi ad fontẽ mie fugiunt et humiliter
deun currunt Rigura Numeri:3 qncunq Moiſes teneret uir⸗/
tatur gam eleuatam ſuꝑ ſapidẽ lapis nõ dabat aquam Sed bis per
ſie cuſſa uirga: eg reſſe ſunt aque largitms. ut biberẽt homines
rut & iumẽta ¶¶ Spualiter ꝑ lapidẽ ſubaudi duriciam pectato ris
nmi que frangi nequit niſi ꝑ flagellũ dni.Dercutitur enim bis ut
dich dictũ eſt- cũ bonis tꝑalibus et ſanitate priuatur Tunc enm
tn Qdepoſita duritie cõuertitur petra in ſtagna aquaxꝶ p lacrima-
ign, rũ eff uſiõʒ · Et ſic uer ificatur quod qns ꝑ Vſaiam dicit Aufe
1; ram a uobis cor lap ideũ ·. ct dabo uobis cor carneũ. Bibunt
nue igitur hoĩes et iumẽta quia tam uirtutes aie quam ſenſo cor
porales ſiciẽtes ſalutẽ latiſſ ime reficiũtur· Igitur bñ dñs acci
r dioſis et pigris ſua flagella inkert- Vt qui nolũt leniter uoca
it ri de kathedra peſtilecie ſurgere durioribus remoueantur fla
n gellis- Al idorg9 de ſummo ono: li· 3· c: gl: qui blando uerbo
i caſtigatus nõ corrigitur acrius neceſſe ẽ ꝙ arguatur · Cum
. dolo e enĩ ſunt abſcidẽda. que leniter ſanari nõo pnut
. Rat in ore meo dulce tanquam mel ulacio .N
et amaricari fecit uentrẽ meũ Apoc·10 ta omne
dulce eſt opilatiuũ Kt racõ eſt quia ſtomacho nimis
1 po delectatur· et ideo nimis im retinet. neqʒ uult aliis mẽ
i pris cõdiuidere iõ obeſt Susligr AXale dulcis ẽ de ſe
. audièti dici bona et ẽ ſibi uelut mel in ore ſed interiora anime
n uiſcera nõ replet. Grego· omelia x. ſuꝑ Ezech· Nichil ẽ ꝙ tam
ul facile corrũpat mẽtes hoĩm ut adulacõ· plus eni nocet ligua
to ldulatoris-quam gladius ꝑſecutoris Adeo Leui· 7 c figura
7 liter pceptum fuit· ne mel in ſacrificõ poneretur ( Moraliter

Nos facimus deo ſacrificiũ.· qñ ob ſui amorẽ aliquid de gene/
Ore hono facimus· ſiue de rebus exterioribo elem oſinas dan
do · ſiue ex corpe noſtro ab eſcis corpalibus ieiunando Si uolu
mus noſtrũ huiꝗ cemodi ſacrifi ciũ deo eſſe acceptũ.nõ miſcẽg
mel ideſt ne noſip̃i de bono ope gloriemur neqʒ alioʒ laudes
imo pocius adulacões recipiamus- Sed pocius noſios argu
amus. & alioʒ correctões huiliter ſuſeipiamus quia inter dũ
qui nos increpant amant. Et tũc ſacrificiũ noſtrũ erit cũ ſale
ſfapie et ſine melle adulacõis deo ac ceptũ·. VR Augꝗ de trini-
Magis opto a quolibet rephendi quam ab adulatore laudari
Nallus enĩ rephenſor formidandus amatori ueritatis. Lau
dator uero errat & cõfirmat erroré. Detrus Rauẽ i quadam

epiſtola. Cũ enim ſal correctõis in omi eeedtriu à dno- mel

Adulac is in omi ſacrificõ reprobatur: B
Vlnus et plaga tumẽs nõ eſt curata medicamĩe. Nſa
Nota peſſimũ eſſe medicũ qui uidens uulnus plenũ
Aaanie· claudit illud anñ purgatigdem: quantſcuc uide
at hoc placere egro: Hſt enĩ aliqñ dulcius infirmo ſubire mor
tis periculum quam ſuſtinere amaèe remedium-C pualiter
Acdulator ẽ peſſimus medic · uidet em interdũ mũdi diuites
tumere & exardeſcere in plaga ſuꝑbie et non apponit mede/
lam humilitatis· ut illi reducat ad memoriam iram dei cõtra ſu
perbos quam eis Dauid in pſona dei minatur dices Nos aut
ſicut unus de principibus cadetis. Sʒ ſibi cõplacetes apponit
ſuo uulneri dulcia ſed mortifera adulacõis uerba que ęlatus
libenter ſuſcipiẽs paſcitur mallẽs pocius aliis de ſeipo credere
quam ſibi· Non uult miſer ſuſtinere amaritudin? increpacõis
ut ab interitu liberetur. E ugit medelam: declinat conſilia cre
Aens falſis adulatoribus æt inſanie peccati ſui morie: ur . Vſa.
Kopulem eus qui heatũ te dicũt illke deripiunt gura-3.
Re: zz.- Achab rex ifrabel noluit credere Michee prophete daj
ed adherés falſis prophetis ingreſſus ad preliũ contra rege
Sirie. pcuſſus in curru ſuo inter ſtomachũ et pulmonè: mor/
tuus eſt ueſpe & canes cõmederũt eius ſangumẽDer Achab
quilib ethomo-ꝑ micheam corrector uerax notatur. pᷣSs. Cor
ripiet me iuſto Per falſos prophetas adulatores qui ponat
omin? in rumam terrenoze Nam ut homo poſſit eleuari in
diuiciis- in mundi magnificenciis et ob Boc ab adulato rib us

Adulano

lin immerſus mortis tempus ueniet in quo pcuſſus ſagitta mor-
inu tis humane- corruet-. & canes inferni comedẽt ꝑ diumam uin-
ſh dictam eius ſanguinẽ Tunc uidebit quantũ ſibi profuerũt lau
liudes des humane. Seneca epiſtola Gο Alexander inquit cũ in obſi
Saau dione cuiuſdam urbis circuſſet muros ſictu ſagitte percuſſus
utdi cũ repſſo ſanguĩe ſicci uulneris dolor creſceret & crus obſtu/
ſane puiſſet/coactus inquit abſiſtere Des in quit iurant me eſſe fi
I. kum Jouis ſed uulnus boc me hoĩeʒ eſſe clamat Kcce qualiter
cognouit adulitoze fallaciam- quam añ uulneracõem

ucer pꝑcuſſus cognouit adulat
, Lau penitus ignorauit:
d mpis bomo primũ bonũ uinũ ponit Iohan:2No
omel ꝙ in couiuiis bu ordinatis melius uinũ ſp reſeruatur
Racõ eſt. quia bonũ uinũ multum facit cibũ acceptũ
M bã digeri Ideo in nupciis ubi xp̃s erat: in quibus nulla po/
tuit elle inordinacõ optimũ uinum ſcʒ a xp̃o factum ex aqua
poſterius reſeruatũ ẽ ¶ SᷓPualiter . Prius debẽt cõuiue eccle/
Rebiere debilia & amara & penalia uina ideſt in pſenti uita
talia primo ſuſtinere ut ꝓꝑ hoc poſſmt demũ intrare cellarium
dei in quo inebriabuntur ab ubertate domus dulcedinis dei:
tmec/ Sed oĩs homo ideſt omis adulator terrena tantũ querẽs · qui
l p hoĩeʒ intelligitur· quia homo dicitur ab humo quod eſt ter
alt raſp miniſtrat primo melius uinum- ideſt ſp profert facies
vont. hominũ laudes medaciores in quibus miſer bomo inebriams
R ruit ad interitum CRigura Luce g: Phariſe i duxerũt x5ÿᷣm
len 20 fupellium motis ut inde pᷣcipitarent ᷣm⸗ dulatores qui
4 P pba riſeos notant ur conan tur hominẽ add ucere adculmen
te ⸗ la udi §. qua m ſaũt libenter recipe . Sed miſer b omo non kacit ſi
1. cut xps qui abſcõdit ſe · imo intantũ delectatur in uerbis adu
WJ. latoriis · ꝙ nõ ſolum illa non reſpuit cum tñ ſciat illa eſſe falſa
8 Rxnera epiſtola oo Gito inquitnobis pacemus ſinuenien
or/ qui nos bonos uiros dicant- qui prudetes. qui ſanctos non
bi ſumus modica laude cõtemi duuitquid in nos adulaco ſine pu
Lo dorecsgeflerit- tandquam depnu appédimus. Optimos nos
3 eſſe et ſapietiſſimos affirmantibus aſſentimus · cum ſciamus

ℳ

nun illos ſepe metiri . Adeo quoq; indulgemus nobis ut laudart

lenu
uide
emor
NAir
N

6 uelimus in illis cuius cõtraria maxime fecimus:
R

¶ Bpualiter Verba adulatoria ita ſapiũt elatis et ſuꝑbis · ꝙ licet
ſciant illa eſſe aie ſue mortẽ Nichilomĩ de lectacõ quam inde
ſumunt uincit protũc cõſideracõem future amaritudinis Sed

interdũ ſumptis huiuſmodi laudũ adulacõib us· cũ cõceperint

in corde ſuo cogitare neritatẽ exit in corde eoʒ amaritudo &
languor i
comediſſem erat in ore mèo dulce tanquam mel et ſequitur et
amaricari fecit uẽtrem me/ Der uolumen nota os adulatoris
quod uoluitur ad proferendũ falſa pro ueris · Adornant eni
uerba ſua ideſt depingũt mẽdaciis ut ſplẽdeant in cõſpectu au

diètis qui cupiẽs haberi elatus & hõrabiliter ita illa abſorbet
ut facit ſiciẽs potũ:ſed poſtmodum amareſcũt in corde · Ideo

Sapie:23· Ne cõtempleris uinũ dũ ſplèdeat in uitro In redi/
Qtar blande nouiſſima aũt eius mordebũt ut coluber: E.

„

quam ceco inſint multa pericula· ineſt tn ei unũ ualde

umum (I Moraliter-· Ambicõſus eſt cecus. Sapie.2: exceca/
uit ęos malicia eoʒe. Adulator enim propinat ſibi potũ mor/
tiferum qn in faciem eius profert ſibi laudes falſas quibus

aſſumptis aliqũ in cõſpectu hoĩm uituꝑatur: quia cũ gentes

ſciant illũ non habere bona et uirtutes- que ſe habere tacite cõ
fitetur. oĩs laus eius uertitur ei in dedecus et obprobriũ Re
neca Loco ignomie eſt honor indigno ¶ Kigura- 9-Reg- i4
& ponitur in hiſtoria ſcola. Rex babilonis in magno exiſtes
cõuiuio fecit ad ſe duci Gedechiam regẽ iſrabel cecum Et fecit
ip̃m ſaltare & ludere coram aſtantibus. & poſtmodũ dedit ei
bauſtum laxatiuũ qui ſtatim coram obus deturpatus ?& &
uit · ¶ Moraliter ꝑ Nabuchodonoſor nota diabolum. qui ĩ
mũdi proſpitatibus facit homiez P appetitũ ſuꝑbie ad alta ſal
tare· et poſtmodum habet ſeruos ſuos paratos. ſ-adulatores
qui propinant ſibi huiuſmodi potũ· ſ. adulacõis uerba- qui

uomõòõ poteſt quis guſtare. ꝙ guſtatũ affert mortem
lob. 6. ¶ Nota ꝙ quidam ſunt ita auidi cõmeſtores
uel potatores · ꝙ licet ſint certi cibũ ſeu potũ illis eſſe
mortiferũ:nõ tamen propter hoc dimittũt. Vñ paciẽ tes po⸗
dagram dicere cõſueuerũt pro uno polo uolo centum ue

Figura Apocio. Comede uolumẽ iſtudet cum

Vm guſtaſſet noluit bibere. Matp:24Nota duan

piculoſum quia poteſt interdũ bibere uenenum ſicut

re peutiẽs * ad parietem miſerabiliter uitam fini

— –

—

— —

— —

Pmcita
uelut cecus aſſumẽs coram omĩbus qui uidẽt hoc falſum ui/
ceupatur:. Abacuc- Repletus eſt ignomia pro gloria: E E
Leũ autem peccatoris nõ impinguet caput meũ p̃s.
Nota muſce libeter reſident ſuper caput impinguatũ
k Vp utridatum & repletũ uermibi 0 Pualiter pecca-
õ ta cito ähfrer illis qui in ſua intẽcione libẽter recipiut oleum
S4 adtilacõis Et inter alia peccata que adherét illis ſunt hec duo
ſſuꝑbia et cupiditas · que adeo cõglutinataſunt ut ſe cõcomi⸗
berm tantur ſimul· ARñ Auga in epiſtola ad quẽdam comit? Sup/
oi bia et cupiditas intantũ è unũ malum ut neqʒ ſuꝑbia ſine cu-/
cum piditate neqʒ; ecᷣuerſo poffit inueniri· Igitur due muſce p̃ſto
ri ſunt ſu mieram alam adulaconibus deditam reſidere- Nam
tor ut poſſit alios ſupareſeu ſuꝑ alios poſſit aſcẽdere p gradum
tenl diuiciaꝶ cupiditati ſe preſtat· et ſic ab hiis iuſß atur
u Oinfamiam· et aliqñ decepta moritur in peccato- Kigura-
rbet Danielis i3. Huſanna ingreſſa p omeriu fuũ caput ſuũ unge⸗
ceo. bPatquam duo prauiſenes obſeruauerũt ſtatim inuaſerũt. &
edi/ demũ turpiter infamatam quaſi morti ĩgnomĩoſe tradiderũt-
E Buſanna ia⸗ Vnctio capitis adulacõ uo ſenes duo pectata
guan⸗ ſupradicta. · ſuꝑpbia & cupiditas- quibus cõdemnatur et infa
nile⸗ matur aia ad inferni incsalia⸗ Nugiedum F igitur oleũ adulati
ut onis qua ſie peccata cauſantur· Beda ſuꝑ LSram Ia adulacõ
nutrix peceati eſt. que ſicut oleũ flammis in culpa ardẽtibus

eſt. 6 (Nota canis

or/ ſolet admiſtrare fomẽétum:
us Nico fideli nulla ẽ cõparaco
Nues bplanditur acbn dũ eſt in meſa: expectans ab eo reci
nech ‚pere morſellũ Sʒ mẽſa eleuata uoluit illi dorſum imo
in atrat cotra eum ¶ Epualiter Dum homo ẽ in meſa Proſperi
“ tatis uite pñtis· multi ſunt amici blandietes ſibi ſimulantes di
S lectõeʒ. ui recipiant aliquod morſellu. Sʒ ſi ſucceſſum aduer
Eatis Panpiau dene me profätatis: uolnit i dbrfi
4 Vnde Galome Keccle:: AOamicus maſe qui n hman& tẽpore
Nℳ tribulacõnis,imò ſp uelut canis latrat cõtra iltumn quẽ prius
ſimulibat amicũ Kigura lob Dum ellet lob in proſoi-
i 8 tatibus tres amici eius buihiter reuerebantur eũ · Cũ uero de
iectus et deſtituto tpalibus boĩs ſegebat in ſterquilinioerant
uu illi uerbis & obprobriis oneroſi. (¶(Spualiter Nomo miſer
4 habet tres amicos in proſpitatibus p̃ſentis uite ſ- mundum·

—

V —N—

yncitia
diabolum & filios ſiue propinquos Oès enim blandiuntur
exũti in mẽſa-Sed expulſis de huius uite meſa- a parẽtibus ex
poliatur a mũdo eicitur a diabolo ad ſupliciũ ducitur Et ſic
miſer amore amico orbatus ſedebit in tormentis · Adeo dicit
Vſidorus ·3· de ſummo bono In proſpitate inquit incerta eſt
arpmnicicia - nelcitur an pſona an felicitas diligatur. Sepe enim ꝑ
ſimuleauion? amicicia colitur: ut qui non potuit apte decipere-
B fraudulenter decipiat: 7

Auit nos a peccatis in ſanguine ſuo · Apoc· i & Nota
ſanguis multũ amicatur nature- Cuius exẽplum eſt
quia ubi uidet neceſſitatè ibi ſubuenit· Ndeo uidemus
qn homò erubeſcit faciè eius rubeam hab&- quia ſanguis illic
currit patitur em. ideo ſanguis ſuccurtit· Cũ uero homo tiet
mortem· palleſcit facies quia ſanguis cordi timeti ſuccurrit C
SEp ualiter · xps è amicus humane nature quia ubi uidet neceſ
ſitatem incũbere · ibi ſubuenit ut dicũt propoſita: Nam dũ eſſe
mus in manu diaboli li gati·& capti- ꝑpecatũ ſanguinẽ ſuum
dedit in redeptiõeʒ pro nobis Bihra⸗ Rei. & babetur
in hiſtoria ſcolaſtica Recitat ibi mag iſter ꝙ in teplo nõ eſt au
dita uox malleatoris- et racio & quia Salomo pſenus ſapiẽcia
fecit includi in uaſe uitreo pullos ſtrucionts quos fecit ſtru/
cioni ondi qui ſtatim uades ad nemus portauit uermes quo
rũ nomẽè chemar· & de ſanguiĩe liniuit uas illud. et ſecundu li
neam factam fractũ Fuas liberati ſunt pulli- Et ex illo ſan
guie ſalomon fecit lineari lapides qui frangebantur ad nutũ
(Eßualtter omẽs eramus induſi diuio iudicõ in limbo inferni.
1 propter peccatũ primũ: nec erat uia ad exeundũ. Sed auis ce
leſtis ſcʒ dei filius deſcendens ad nemus uite pñtis · aſſumpſit
uermem ſcʒ humanam carnem: ps: Rgo ſum uermis· Sparſo
ſanguie fregit clauſtrũ iateri⸗Erss tilios inde liberans Vñ
Zacherier2. Vr quoqʒ in ſanguine tuo eduxiſti uinctos tuos
de lacu ubi crat aqua Patet ergo xp̃m fuiſſe uerũ amicũquia
tanta pro nobis fecit- nichil inuenies quod ſibi placeret in no
bis Kr. o propter nos bona nobis fecit. Nam bonoæ noſtro
rũ n s er Kdl oĩmbus in omi neceſſitate pbet· Nñ Ambro:
ſuꝑ Lu: lia Criſtus oĩbus oĩa factus ? pauꝑ paupꝑpibus fles
flentibus eſuries eſurietibus· ſiciès ſicietibus profluus habẽ
tibus habũdanciam In carcere cũ captis cum Maria flet. cum

—

h Apoſtli

Spppoſtolis epulatur-cum ſamaritana ſitit in deſerto eſurit. Ve
diſe cibum primi hoĩs què puaricacõe guſtauerat ieiunio ſolue/
ocH ret: (CAngeli 4 N “
Kuaui oculos meos in montes unde uenit auxilium
michi p̃s ¶¶ Nota rex habẽs duas ciuitates- quarum
una tuto & alia eſt ĩ pungna & inmicis uallata mittit
AQde ciuibus ciuitatis pacifice. in ſubſidiũ ciuitatis pugne . Spi
l ritualiter Redẽptor noſter duplicẽ babet ciuitatè.· ſq; triuphan
tem eccleſiam et militantem. Drima nanqʒ eſt ciuitas tutiſſima
Gecũda uero adhuc cũ hoſte & uiciis pugnat Etaii Quga
in omelia. Qum igitur militans eccleſia adhuc ſaies Eis halte
diabolo et uics nimis uexetur rex eternus de celeſti monte
ſibi mittit angelũ bonũ de ciuibus ciuitatis tute qui ſibi uideli
cet ciuitati pugne portet refectõoʒ gracie de ſinu en mi & juda

cH men in bello. ut hoſtè diabolũ fugat & cõterat. Kigura.
le Re. 1. Dum Goliath ſpurius o lediſſet hieruſalem erant ibi
un tres fi Vſai qui morabatur in mõtecõpacis igitur tribus
ka philiſteũ in pugna interfecit et fugans exerxcitũ eius fratres
Men berauit Spᷣualiter dũ aĩa à diabolo inuaditur & tẽptaccei-
en bus exercitus urgetur. mittitur illi angelus qui interptatur
qguo manufortis ſcʒ; raphael: et nota angelũ bonũ qui nos dirigẽs
i uitam noſtram augmẽtat ad graciam- reficit eni nos ſupernis
ſan donis ſpiritus ſancti-et pro nobis intrans plium. liberat nos
rn. ceèt utraqʒ ciuitas ſit diſtincta. tñ quia eſt totà futura una: &
te H omẽs puturi ſumus illius ciuitatis ciues Angelimultum nos
diligũt. & ideo omnia bona nebis cõferũt Aug9c.· 34 ſolilo
⸗ DðYU Juioxe. D iligũt inquit angeli cõciues ſuos quos illi ſue rui
Vi ne ciſſuras reſtaurari expectant. Ideoꝗ; magno & uigilanti
ſtudio aſſunt nobis omĩbus horis et locis ſuccurrètes et pro
vi uidẽtes neceſſitatihus noſtris. Hii ſunt cuſt odes ſuꝑ maros
ino ciuitatis tue noue bieruſalem neqn rapiat ut leo alas noſtras
ſcentes -hortantur pugnantes- coronant uincetes-cõgaudent
cõgaudent bus. cõ paciuntur cõpacietibus / Apoſtoli:6“
Reſcite & multiplicamini et replete terram. Gen. 1
Nota pater habes multos filios ſcietes uti mercimo/

r0/
—
fes
be
um

niis mittit per mundum ut adquirant & multiplicent domũ
ſuam ¶SGpualiter dũs noſter iheſus xps pater miſericordiaz
et deus tocius cõſolacõnis domũ ſuam eccleſiam ſanctam mul
tiplicare uolẽs- filios ſuos ſanctos apoſtolos elegit et miſit ꝑ
mũdum: cuilibʒ cõmittès talentũ pdicacõis uerbi eius ex quo
multiplicata & et vepleta ſancta eccleſia fidelibus. p̃s Ampleta ẽ
terra poſ Eigura Gen. oo Nacob patriarcha moriès uoca
nit filios ſuos predicens eis que futura illis erant ¶/H ehiis
igitur multiplicatus eſt populus dei- tam in paruis quam in
maximis facultatibus Spualiter ꝑ Iacob patriarcham ſub
audi x;̊m· qui uoeatis apoſtolis tẽpore ſue paſſionis· oĩa eis
uẽtura pdixerat- tam de ſciſmo quam de illis Et in pẽthecoſt
tribuit eis talẽtum ſpiritus ſancti quo accepto profecti ſunt
& repleuerũt terram ſiue eccleſiam tam ĩ ꝑ ſonis fideltũ quam
in donis et graciis Ande licet pauci eſſent & indocti. repleue
runt tũ ſciẽcia mirabili. An Augo ·z epiſtola ad uoluſianum
Nx pauciſſimis et imperitiſſimis & abiectillis apoſtolis mul-
tiplicantur nobilitantur ſublimantur copi oſiſſima agmina-
clariſſima ingenia - dulciſſima eloquia doctorum acutorum
B Sefacundorum Bgg “—èe
aurietis aquas in gaudio de fonte ſaluatoris. Yaie-
14CꝘH Nota ſicietibus nichil eſt delectabilius potu. & 1
Pecialiter itinerantibus magno itinere Nũ qui fon/ 4
tem inueniüut libenter ad illũ dedinantEmnalttr pſens uita
quedam eſt ꝑegrinacõ pergẽs de loco nàtiuitatis uſq; ad mor til
tem indeteſſe et ſine morula. neqʒ ualet aliquis de hac peregri
cione ſubportari· Seneca de de ina mortis ita inquit no
ſtra peregrinacõ eſt et cũ multũ ambulauerimus demũ rede- r
undũ eſt. Ad hoc enĩ nobis naſcentibus nomẽ terminũ poſuit
ineuitabile quẽ qui multũ differt. tũ non euadit. In hac i gi/ i
tur ꝑegrinacione tanta fuit aque penuria ſcʒ gracit oẽs ſi⸗
tis ariditate moriebantur. Nn propheta plorabat dicẽs Siti/
uit aĩa mea ad deũ fontem uiuũ. Sed xp̃s ueniens dedit nobis
aquam de petra:ſcʒ graciam de ſeip̃o. Nam ſcriptum ẽ petra
autẽ erat xs. Et poſtmodũ ip̃am ꝑ riuulos ſanctoꝝx apoſto
rum infucht ut oméẽs fideles habudanter biberet C igura
Exodii4. Rilin irabel uenerunt in helim ubi erant duodecim j
fontes aquarũ ¶Spualiter filii iſrabel fideles xp̃i ſunt ſcilicz

Niüi ueri piani. qui ueniũt in helim que interp̃tatur uocacio dei
dNn quia ueniũt ad fidem ꝑ xßm deũ-& dm ſaluatorè noſtruin
ntl uocamus et eredimus- ubi ſunt duodeeim fontes ſcʒ apoſtoli
nſtg H effundetes aquas dulcedinis caritatis et dockrine qui 59 mu
üu dus totus rigatur ut patet de beato Paulo qui directe fuit
Tri fons uiuus ſalies in uitam eternam. Vnde Crilo de laude pa
Sue D inquit mirabiles quoqʒ fluuios nobis genuit paulus. n
8s ſecũdum paradiſi fontẽ quatuor tantũ · ſed eciam multo plu/
llun res ac quottidie fluẽtes-nõ terram irrigantes- ſed aĩas bomi/-
n kH nũ ad producẽdum uirtutũ germina ſuſcitantes: Q
cu⸗ Laceb it deo ſuper aſtulum nouellum s ¶ Nota
herol magis eſt acceæptã donuũ quamuis guũ alicuig donan-
Ailunt ls cũ magno aftectu o

aSn. ris dando multe plus ſine affe

m us ſine affectu. et ſibrretinẽdo ptem eius
epleur quocthabet- Sie endlegimus ſaluatorèe noſtrũ determinaſſe de
lnum Paupcula que plus phildſoppis dederat que tantũ duo minu-
ſmul/ ta ĩ gaʒ ophilacõ dqñi poſuitSualiter-deo magis eſt acceptũ
mlmn. Qdonũu paupũ donanciũ deo quod habèt· quam diu n donan-
rün ci quod poſſidẽt. quia illi lic; ꝙ nõ habeant exteribre que do
. nent: dant tñ ſeip̃os Vñ Ambro-li: de uiduis Nberi oreſt en?⸗
⸗ nũmus e paruo: quam theſaurus e magno uelmaximo Quia
N/ nõ tantũ quod datur· ſed quantũ remaneat pp editur- Nemo
n,/ enim plus tribuit- quam qui ſibi nichil relinquit. Diues ergo
guin & ſr multa dat· quia tñ ſibi adhuc retinet propriam uolũta gem?
Ner: talia opari poteſt quibus omne quod dedit dturpatuxr ed e;
negi plus diabo o adheret t peccato· quam deè Sr gorze-morz:
unno loquẽs de däuite elemolſinaris „male tn uiueti. Indigetrinquit
inie Proximo exterior ſubſtanciam pbet ſed uitam ſuam a næqui⸗
gluit cia nõ cuſto dit rem ſuam de 0 tribuit . & ſeip m Ppeccat 0. hoc ⸗
, minus eoptulit auckori.· & hot quoq maius eſt ſeruauit ini⸗,
z3, quitati. Igitur oblacõ beatoʒe apoſtoloꝰ qui licet paupꝑes ex?
terioribus rebus et quod relinquerẽèt non habebant- quia tñ
negantes ſeipos ſecuti ſũt důũm/multũ debuit deo eſſe accepta
tndet Dius enim corpus quam indumètũ ut xp̃s dicit. Dlus enĩ
peit, dederũt qui ſeipos uelut uĩtulos imo laueruũt dno ut ſe red/
a⸗ derẽt x5̈⁵o- quod criſtus pro eis dederat & pro nobis omibus

ign⸗ propiciarent rEignra Xνσ2 à- ubi oblati ſunt deo duo/
dan decim uituliVnde Berñ in ſermone De et pau- Geimus enim

q

—

APoſ 1oli

iquiĩt ꝙ uiri iſti neqʒ ſibi uixere neqʒ ſibi mortui ſunt . ſed ei qui᷑
pro ipᷣis mortuus eſt magis aũt pro nobis oĩbus propter il/
lum· pro nobis fecit eoʒ uita. eoʒ doctrina et mors Ap̃a enim

in cõuerſacõe eminẽciam in predicare ſapĩaz · in paſſione paciẽi

ciam nobis utiqʒ apoſtoli cõtulerũt. qui uſqʒ in hodie cõferre
nõ ceſſant multipliciter plenius et ſanctaʒe oracionũ fructibo

—O Hec Berñ. Mag nũ quoqʒ cheſaurũ dederũt apoſtoli in eorũ

oblacione-· DA B
NApides p̈cioſi oẽs muri. Apoc:·zi ¶ Inter alia que re-
quirũtur ad edificiũ fortitudinis erigẽdum ẽ ut lapi/
Aa des bä ordinẽtur Ideo cõſueuit in muris extedi ppẽ/
AQiculũ:ne ordo lapidũ in editicio poſitox deficiat· Ex illo eni
inſtrumẽto ꝑpẽditur ſi lapis excedat lapidẽ plus quam debeat
E ualiter. Eccleſia optime edificata uelut caſtrũ fortiſſimum
Tanti. ꝗ· Lerribilis ut caſtrorũ acies. Ideo artifex eius ppẽdi-
culo diuĩe ſapie ordinauit i am in articulis fidei intantũ rectũ
ordinẽ ſeruantẽ · ꝙ eſt ipſis hoſtibus terribilis ideſt demõibo
ideo pauẽt aſpectũ usQuahter aũt benedicta manſio fũda/
ta ſit ꝑ apoſtolos figuratũ eſt Ioſue io · Dixit enim dñs Ioſue
elige duodecim uiros ſingulos pſimgulas tribus· & p̃cipe eis
ut tollant de medio iordanis alueo ubi ſteterũt pedes ſacerdo/
tum duodecim duriſſimos lapides quos ponẽt in loco caſtro
rum ubi fixeritis hac nocte tetoria- ec uerba ſunt dei patris
ad filium ibeſum qui elegit duodecim uiros: quos et apoſto⸗
los nominauit Lu i. Duodecim lapides duriſſimi · ſunt iſti iz ·
apoſtoli & ar ticuli ſinguli:a ſingulis apoſtolis ordinati. Tol/
luntur aũt de medio iordanis alueo ideſt de media profũdita
te ſcripture: ubi ſteterũt pedes ſacerdotũ: ubi fixerũt ſe patri/
arche & prophete· Donutur igitur in loco caſtroxe· ideſt in ec
cleſia ſancta. que ut dictũ eſt uelut caſtrorũ acies ordinata eſt
ubi in nocte pñtis uite que ? ꝑ ſpeculũ & in enigmate· fig un⸗
tur ten torie- ideſt omẽs fideles & ſancti fortes ad pugnam cõ⸗
tra diabolũ et uicia facti ſunt· & immobiles pmanſeruũt Gre.
in quadam omelia HRortes facti ſunt ſancti terrena deſpiciunt
celeſtia appetunt demonibus imperant carnem domant ſpi/
ritum roborant uirtutibus coruſcant mori poſſunt flecti au
tem nequeunt: E . HSS

n
ſi⸗
etn
Eer

1e

=

an

Apoſtoli

Cies ordinata- Cañ :6Nota ꝙ inter alia que ſo/
pinus uictoriam iducũt eſt ipſarũ acierũ ordo- qñ ſcʒ
P – omẽs ſeqũtur duces ſuos 4. Principes ſeu tribunos
Nam ſi exercitus eſt ſine ordine diuiditur & diuiſus cito fran-

üiu
rl/
in
nehri⸗
gitur et ſupatur. ñ Negecio de re militavi Nichil enim ĩ acie
ſeruent quod aliter non poteſt fieri niſi ut ambulare celeriter
et equaliter exercitus diſcant. Dericulũ enĩ ab hoſtibus ſemp
rauiſſunũ ſuſtinet diuiſus et inordinatus exercitus (S̃ua-
ü iter Eccleſia ſancta dei: cuiu acies eſt optime ordinata a ſup-
no duce habz ſuos principes ideſt apoſtolos-et trihunos per-
naben tantes uexillum eterni regis ſub quibus milites xpi ſeʒ fide/

Uneori

quen

utli

es xpiani ordinati ſunt mir ordine C Figura Numeri:z.
u Jbi legimus ꝙ fuerũt clecti duodecim principes ſuper filios
Ppi⸗ ſſrabel. qui habebant inſtruere de libris mandatoze dei: ut ſei-
necti vent quid obſeruare deberẽt· ut illa faciẽdo poſſent intrare &
nõg poſſidere terram promiſſiõis Spualiter- dquodecim princit
fi hees ilrabel ſignificant duodeci apoſtolos a deo ordinates ſup
lolue populũ x *

lon ianũ- Ali enim uerbo & ope nos doeuerũt manda
MRus ta dei· que cõſiſtunt in uera caritate· quam ſeruando cũ deo &
bcerdo/ oroximodebellatis hoſtibus noſtrislecure pergimus ad poſ
alo; dendi terram promiſſionis. Hlec igitur uexilla.· ip̃i beati pri-
vunns cipes noſtri uictorioſe portauerunt. neqʒ unquam pena uel
oſto/ morte potuerũt de manibns eoʒe cadere N

ñ apoſtolus Ro.s
1/ mur & exerceamus quam bti apoſtoli ſeruauerũt: qutadmõ
ain⸗ ip̃i uicerũt hoſtes et ſuꝑauerũt uicia & mutauerũt elemẽta ita
pati/ et nos faciemus ( ñ Augo in ſermone de apoſtolis. Decdit
mner⸗ dñs poteſtatem apoſtolis ſuꝑ naturam ut eam curarẽt Guper
nieſt demones ut eos uincerẽt ſuꝑ elemẽta ut ea mutarẽt ſuꝑ mor⸗
m0 rẽt· NHec eciam poteſtas data eſt eoʒe ſucceſſoribo ſecũdũ illud
re⸗ apoc.·6: Ni ſunt qui habẽt poteſtatẽ claudendi celã. & cduer
aun tendi aquam in ſanguinem: S L E
örtitudo et decor indumẽètũ eius. Drouer 30 ege“
cius de re militari dicit Inter alia que coſueuerut cotra
hoſtes uictoriam facere dicit ꝙ ẽ pulchritudo armorũ
t Plurimuũ enim terroris hoſtihus armoru ſplẽdor im

unde ai

Apoſtoli

portat Quis eredit milite? bellicoſum · cuius diſſimulacõe ſitu i
atq; rubigine arma fedantur Eccleſia igitur ſancta que uicto *
rioſa ſp exiſtit cõtra hoſtes ſꝑ pulcherrima & gemmata arma orin
claritatis et doctrine ſanctorũ apoſtolorũ quibus ſancta ful nu
get. ꝙ; ſua luce fugiat undiqʒ rinceps tenebrarũ Nuius in lisil
dumętum ſic fulges figuratũ fuit Exo. 28· ubi le gitur· quod dinet
ueſtis ſacerdo talis cõtinebat duodecim lapides precioſos qui tuli
bus tota ſplẽdebat ¶ Epualiter ut dictu eſt eccleſia ſancta ni nobt
tet et ſpledet uita et doctrina duodecim apoſtolorũ · ut ipſa ex Aga
hiis lapidibus in fide ſpõſi ſui firmiſſime ſolidati· comparetur lei
(181

ex ſuo decore luci aurore ex ſua fortitudine caſtrorum aciei
Cañ·6 Que & illa. Nam ex fide beatorũ apoſtolorũ uelut ex
aurore luce totus mũdus ẽ in xpo ſolidatus. Vñ Baſilius tra
ctans illud Math. q. Vos eſtis lux mũdi- Adueniete inquit
luce aurore egritudis alleuiantur· hoĩes a ſomno excitantur
aues garriunt beſtie ad latib ula ſua cõfugiũt. Sic ueniẽte luce

apoſtolorũ mũdus fuit edificatus in credẽdis fecundatus in i
opꝑpibus bonis alleuiatus peccatis excitatus a negligeciis aĩa/ y
G tus ad cõtemplacõʒz celeſtium· et ereptus de po teſtats demonũ
Ate uos illis manducared ir curiis bene G 1
ordinatis ubi magna comedit gẽcium multitudo de
neceſſitate requiritur ſeruiẽcium ordo· ut bene oĩbus es
et ordinate ſecũdum locũ tẽꝑpus et decẽciam ꝑſonarũ de cibo et .
potu neceſſario ailretareſeh gura · 3· Re. Q. Salomon enim ten
plenus ſapĩa ut ip̃ius curia bene eſſet ordinata ordinauit duoꝛ i
decim p̃fectos ex filiis iſrahel. quos cõſtituit ſuꝑ prouiſionem G⸗
ciborũ ut prouideret domui eius . & ordinate erant mẽſe eius ih
et fercula que apponebantur· ꝙ ex hoc ſapia eius predicaba⸗
tur ubiqʒ eni ueniẽs regina auſtri. quaſi in extaſi facta eſt “”?’””M
ex amirace talis ordinis dixitqʒ ili- beati ſuut ſerui tui
¶ũ Sp̃ualiter. Curia eccleſie eſt optime ordinata et omĩbus pro-
uidetur ut decet: Nam ſapia ſalomouis ideſt xp̃i ibi duodecim 1
pfectos ordinauit ſcʒ apoſtolos qui omibus ſecundum ſtatũ .
appoſuerũt ſacre ſcripture fercula· Ideo paulus qui unus ex
hus p̃fectis dicit Sapiẽtibus & inſipiẽtibo debitor ſum Eſt ibi
ordo ciborũ tam pro magnis quam pro mediocrib et ꝑuis 4
Vnde Mugo in retectorio ſacre ſcripture dicit Tres mẽſe po/ .
nuntur ſcʒ tres intellectus uidelicet· piſtorialis· miſticus & mo 4

Apaſel

d . ü —M — w 2 — * ₰ .
ſuln ralis. Rrima mẽeſa ſimplicibus: ſecũda doctoribus: tercia com

mrüg⸗ munis eſt utriſq3. In prima cibus groſſior. in ſecũda ſubtili/
amm Sr: in tercia dulcior. Drima cõtinet ſaporẽ excplo: ſecũdà ui
nchil num miſterioxe: tercia dulcedinẽ moruũ. Orima paſcit miracu/
uiusn/ lis: ſecũda figuris· tercia uerbis. Nec Hugo Iſtum igitur or-
vraal dinem regina ſaba hoc eſt natura angelica- ueniés uidere mira-
Olsl⸗ ta. laudat ſapiaʒ filii dei: et letatur de ſocietate noſtra: quõz ex/
aniut nobis debet᷑ pfici eoʒe numerus in celis. Vn Orige omeliais-
i Agunt apoſtoli laudantes qñm diem feſtũ.· et letantes ſuper
mpartn hiis: qui xefugiẽtes cõſortcia demonũ ꝑp exercia uirtutũ: ange/
tum i licis ſe feſtinant ſociare conſor ciss: e— D
n ulute ̃7 mpulſus euerſus ſũ ut caderem· PS Melius eſt ambu-
llinstn lanti homiĩ ꝑ dixupta et periculoſa itinera in loco pla/
keinqu uo cadere· qũ caſurus eſt· quam expectare ut cadat in
citantur paſſu periculoſo ubi eſt mortis ꝑiculũ· quia in primo no mul
bete uce tum poteſt ledi · & inſtruitur qualiter maius periculũ euadat
tusin Sic eciam uidemus: ꝙ utilius & puerũ et adoleſcentẽ corrigere
Nis. din/ in paruis quam expectare ꝙ a curia uel p oteſtate corrigatur
Amotis de magnis & incurrat capitalem ſentẽciam V nde. Tberonims
Dum hoſtis eſt puus occide eum ut malicia elidatur in ſeniũ ·
itdo⸗d & loquitur ibi de Peccgte Criſtus enim pater deus cõſea ola-
ss cõis toci· qui de c uriſſimo lapide ſeit producere uiuam aquã
echoet & de tenebris dep reſſiſſumis lucè lucidiſſimam . Nũc mod um
nenin tenuit in paulo apoſtoloquem uoluit cadere in plano itinere
it aro⸗/ añquam pꝑpgeret ad rupem profunde mniquitatis ad quam ten-—
* debat. Voluit ip̃m in adoleſcẽcia corri gere: ne incorrectus de
Nhon paruis ad magna procederet: & eternam damnacõem ſubiret
wlai Caſtigauit ergo ipᷣm dñs paterna caſtigacõe: ut de tenebris et
de pſecucoibus kuclo ip̃m faceret lumè orbis terre-Q Kigura
tcutt Rment⸗ Abi legimus ꝙ Balach cũ ſenioribus madian ui-
tui⸗ . dentes quanta ſigna faciebant fili frabel: et quomõ uicerant
us td amorreos dixerut. Populus iſte delebit nos de terra uſeʒ ad
otein radicem: quẽadmõ fecit bos terram Kt tũe ſtipẽdiariũ Balaam
umſi mittebant ad maledicèdũ populũ dei: qui dũ rret ſuper aſinam
mnsu ſuam: domin pcuſſit aſinam:et cecidit retro· Et docuit ipſum
n Eun dñs quid facturus eſſet Et tũc cum ueniſſet: unde balach ſpe/
et rabat balaam debere maledicere populũ dei- pro maledictõne
⸗ dedit benedictõʒ: & ait· Quam pulchra tabernacula tua jacob.
N.

moriatur ala mea morte iuſtoze· Et dicebant ei Quid eſt quod
dicis: qui rñdebat: nõ poſſum loqui niſi quod deus uult·
p̃ᷣualiter. uidẽtes principes phariſeorũ & ſcribe populũ Xpi
anum: multa ſigna in xp̃i nomĩe facere: dederũt Daulo epiſto-
las ad damaſcum ut illic iret et eis malediceret ideſt uinctos pp
duceret iheruſalẽ- Sed ße in uia ei apparuit: ip̃m adoleſcentẽ
corrigẽs· qui doctus ꝑ diſcipulũ ananiam: intrauit ſinagogaʒ
euangelians uitam eternam eſſe dandam P Xpum affirmans
ꝓꝙ hic eſt filius dei· Aſſerens ſe a xpi caritate nõ receſſuʒ: neqʒ
morte. neqʒ gladio· neqʒ quocũqʒ; tormẽto· Et diceb ant iudei
quid eſt hoc· Nõne iſte uenit huc. ut populo iſti malediceret.
& ob hoc epiſtolam habebat a principibus ſacerdotũ Qui rñ/
debat. non poſſum tacere que dñs me docuit. Et ſic patet· qua⸗/
liter Xp̃s qui oĩm eſt artifex. omẽʒz habẽs ſciẽciam. de petra du/
riſſima & tenebroſa· fontẽ uiui flumĩs fecit ad mundũ uniuer
ſũ irrigandũ. Et qui primo ꝑſecutor crudelis extiterat. talis
factus eſt doctor ueritatis · ut uerbo & exẽplo eciam impios/
mitiſſimos faceret et mãſuetos · Vñ Criſzʒ de laude pauli ome.
ꝓrimaPaulus terram ſimul et mare greciam ſimul atqʒ bar
Paian omẽqʒ; prorſus regnũ ſub ſole quaſi uolitans circui/
uit· nõ ſimplici labore uelut inuacuũ itinera pcurrẽs· ſed pec-/
catorũ ſpinas euellẽs · Yerbũ pietatis ubiqʒ ſeminans errorẽ
fugans: ueritatè reducẽs · ex hoĩbus angelos faciẽs · quin imo
ip̃os homĩes ex demonibus angelos prouehẽs·
— 5 ¶ Afcenſio A. AM..
ubes ſuſcepit eũ · Actuũ .i ¶ Nota differeciag inter nu
beculam et nuben Ex nubecula enã ideſt particulari nu
be aqua deſcendit. ex magna et groſſa ſeu multũ denſa
eſcẽdunt grandines et tẽpeſtates ¶¶ Ipualiter. dñs noſter ibe
ſus xp̃s aſcendẽs in celũ· aſcẽdit in nubecula ideſt in benignita
te et pietate ideo ſtatim pluitaquam gracie ſpiritus ſancti
(1 F igura 2z. Re. is Nube ula ꝓpua aſcẽdebat de mariet ip̃a qu aſi
ueſtigium homis & ſequitur KEt facta pluuia magna ſuper
terram· cu ꝑm iltos amos terra ſteterat ſine pluuia · Nubecu
la aſcẽdens de mari fuit humanitas xpi: que de penalitate flu/
ctuum noſtre iniquitatis poſt reſurrectiõ aſſociata diuinitati
aſcendit. Et poſtmodũ ſcʒ in pẽthecoſte: facta ẽ pluuia ſuꝑ ter
r am· que terra ſteterat per quinqʒ; milia annox ſpacia & ultra

ſm
tu

4

la

pe
1n

E

ur

b

14

— – —. —

enſe
hquo 4

di . ſine pluuia gryatie celeſtis · Et ſic uñ er'am exules deo aſcẽdẽte
dopliſ facti lumus ciues Grego: omelia:79 In hac ſolẽnitate deletũ
auloini/ eſt crographũ noſtre damnacis Immutata eſt ſentecia noſere
tuinchd corrupcõis· Illa eni natura cui dictũ : terra es et in terrꝗ ibis
Mdoltlen⸗ odie in celũ iuit. De nube magna dicetur in capitulo in iudi
tſungo Empus eſt ut reuertar ad eñ qui me miſit „ (cio. (B B
mm Tho 6.N ota pegre proficiſcẽs poſtquã diu extra
Alunnn propria patriã moratus é: ditatus eſt in rebus et fami
ebantint⸗ lia benter coſueuit redire ad propria- Et ſpecialiter ſi in loco
leieon. upi reſidet recepit iniuriam. Ex:plum de fünis iſrahel: qui ap/
iin⸗ petebãt exirę de egipto- ubi akfligeratne c multi facti eſſent
Pitt gli⸗ in rebus et pſonis 4GpPualiter. Dns noſter ibeſus 5s Begre
epetracl/ rofectus eſt abiit in eSione longinquam: qn uenit de celo
ſaaluer in bunc mũdum & hic multu ditatus eſt in familia liberis· ac
1 uls rebus. Sed iniuria magna pcpta a populo iudeoxe ilu relin/
inpis quẽs aſcẽdit celum: ſequẽte cũ familia ſuox fidelium Figura

— pro rachel pulchra. Sed cũ primo acepit ham lippam orul
ea⸗ Vlumo uero rachel. Ged de Lia fecda multos babuit filios.
Gordu de rachel duos tantũ: qui multas decepcõs & cõtumelias ſuſti
lipt, nens ab ipo laban: reuerſus & ad terr natiuitatis ſue ĩcolomis
enoti neq; obfuit ꝙ laban perſecutus eſt ipᷣm recedent? · non enĩ po

rofectus eſt in meſopotamiã et ſeruiuit labj

ra. Sed cu primo accepit liam lippam oculis

“S tuit ipᷣm nocere Spualiter ut dictũ eſt· deil filius de celo deſcẽ⸗
dens uenit in mudum & couerſatus cũ laban propiquo ſuo
ideſt cũ populo iudeoz. Laban interptatur dealbaco Nam po
kn pulus iudaicus dealbatus erat lege exterius Intus ut ſepul-
aluim chrum pauariciam & maliciam fetes erat- ſeruiuit populo llli
iin pro rachele: que interptatur requies ideſt pro ſinagoga. que
rh requies dni dicchatur Pps. Hec requies mea in ſeculum ſeculi.
enig &ʒ deceptus a populo pdicto accepit liam: que erat lippa ocu
dd lIs. ſʒ eccleſiam gecium- que lumẽ iacre ſcripture non uidebat
guc De hac enim multos flios. quia gecdum plenitudin? demum
uupe accipiet. Rachel ſnagog ſi ĩ fne. & ſic de ipa tatu quos fili
gubelt os habebit Primu ſq; prophetas et ſanctos an xpi aduetũ. Se

tefl. cundũ quem habebit in fie qui paudci erunt qn ſcʒ intrauerit

inin gecium multtudo. Ergo afflictus ps a laban ideſt p opulo
ſunt luo pgens ad terram natiuitatis ſue ſq; in celum reliquit po

Hir⸗ pulum ſuũ uidelic; illũ· nec obfuit ut taceret cuſtodire ſep ul⸗

ſenſio

9

chrum ut ip̃m poſſeẽt a ſuo itinere impedire. Iuit ergo parare
nobis locũ deuicta mortis aſtucia- ut oẽs ſecuri intremꝰ poſt
ipᷣm. Vñ Augo tractans illud Eleuatus e in celum ait. Dñs
noſter iheſus s dum naturam humanam ſideribus inuexit
credẽtibus celũ patere poſſe mõſtrauit. dũ uincẽtem in celeſti/
bus eleuauit uictorem mortis quo ſequatur oſtendit. (C
am aquile in celo- (Nota ꝙ alique aues tante nobi-
litatis ſunt· ꝙ; captam p̃dam deferũt dño ſuo. (Spua

patri ꝙ ueniẽs querere pdam bumani generis deſcẽdit de celo
a patre miſſus uſqʒ ad locũ ualde deſertu ·ſiʒ uſqʒ eciã ad infer
nu· & ui captam pdam portauit in celũ & patri preſentauit
"igura Deutro. 9. Vbi aquile dãs aſſimulatur-Vnde dicitur

liter. xꝗs dei filius celeſtis. tante nobilitatis auis fuit

s ñi populus eius. Ibi enĩ ſubditur inuenit eum in terra

deſerta & in loco ho rroris et uaſte ſolitudinis. Et ſubditur S
cut aquila expandit alas ſuas & aſſumpſit eos et portauit in
humeris ſuis. Nam ip̃e dei filius natura bumanam quam dia
bolus deiecerat de paradiſo propter inuidiam xps de maĩãbus
diaboli uelut pdam auferẽs ſuꝑ celos deferens patri donauit
nũc in ſuũ conſorciũ aſſumẽs glorificauit Vnde Leo papa in

ſermone ſcẽdens. Nõ ſolu hodie poſſeſſores firmati ſumus
ſed ſuꝑna celox in xpo penetrauĩꝗ· ampliora recepturi ꝑ ſuã
inef fabilem gloriam. quam pꝑ diaboli inuidiam pdideramus:

Juia nos diabolus de primi habitaculi felicitate eiecit hos dei

filius cõcorꝑatos: ad patris dexteram collocauit: (D
Enite poſt me. ¶ Nota hoſtia pallacii magni priĩcipis
cuſtodiũtur- ne ingrediantur extranei- ideo pauꝑes p
ſone et debiles hñtes aliquas cauſas ad regẽ ſeu principẽ expe
ctant aduẽtum alicuius magni eciam nõ principis· cui nõ te/
netur hoſtium· & ponũt ſe poſt illũ et ſicintrant ad regẽa&pi
ritualiter. Añ xp̃i aſcenſiõʒ clauſa erat porta celi. oẽs eramus

extranei & nullus uiam introeũdi ſciebat. Sed xpo aſcẽdente

facta oĩibus manifeſta. Augo in ſermõe. Ignota inquit erat
añ xp̃i aduẽtum uia uite quia nullius adhuc fuerat reſurgen
tis attrita ueſtigio- at ubi dommus ſurrexit- nota facta ſolo at
trita plurimoʒ. Nam ipe dñs noſter deſcẽdens de celo p huĩ
litate aleendir cũ gloria· & portam quã nobis ſuꝑbis claulerat
eius nobis humihtas apperuit 75 igura · Apoc · 3. Poſuit in

Nne quit hoſtiũ aꝑtũ coram te: ꝙ nemo daudere poteſt. eo ꝙ mo
N diecam babet uirtutem (Hec uerba figuraliter dicta ſunt frlio a
N patrecoram quo poſitũ & oſtium celi aptum ut dictũ ẽ· quia
nek SöPßpe babuit uirtutem humilitatis: Aue dicitur eſſe modica: quia
elet/ modicũ facit apparere inter getes: tñ maximũ in celis Et quia

tenohi ieo deus exaltauit illum-et dedit illi nomé. Si ip̃m igitur uo
En lumus ſequi in patria & poſt ißm currere et intrare·& cohbe/
tckech ſf undamẽtum uirtutis babeamus humilitat? cedet edificium
adirkn noſtrũ in profundũ inferni. Vnde Berñ: in quadam epiſtola
Nutt Fode in te fundamentum humilitatis-& puenies ad ueſtigiũ
chetut caritatis. Vis cape eelſitudinẽ- prius cape criſti humilitatem.
ntern .—. Auarica SüGüGüGüG
r S ui aufert in ſudere banem. quaſi qui occidit proximu
ni Aneum & crudelius occidere fratr quam alienum &
di⸗ Rante maior ? cöiunctö tãto amplius crudelior dicitur eſſ
uir leſoËualiter. nulla inntοnstρ: mwior cle, duanaſpi
„ ritualis ſocietas & fraternitas religionis: quod patet. quia pa
ter a filio bona ſepata propria h bet frater a fratre filia a ma
li tre. Sz ſpiritualibus fratribus in religione oĩa cõmunia ſunt.
l⸗ Vñ Aug Sint uobis ola cõmunia et diſtribuatur unicuidʒ
us: ueſtra-Hrater igitur qui deditus eſt auaricie· quod eſt cõmũe
dei facit propriũ defraudat hãc ſocietatẽ ·et panẽ auferẽs ſudoris
. proximi ſui · quantũ in eo eſt ipᷣm proximũ occidit. ut dicunt
s uerba propoſita (Figura-Gen . Chain occidit abel fratrẽ
le ſuum cuius ſanguis clamauit de terra ad dm pro buius uin
ye dicta. Inde ſcriptũ eſt ꝙ Lamech ipᷣm chain occidit inter folia
/ arboris ſagitta putans ferâ occidere ((Epualiter Chain qui
n interptatur poſlill 10 ſignet religioſum prop rietariũ qui poſ
ns ſeſſiðz poſſidet de mercede iniquitatis ſimilẽ iude Iſte nanqʒ nñ

knn ſolum occidit abel fratrẽ ſuũ ſed oẽs alios-quoz uitam frau/
ten dat. deuorat et occidit· Vnde bene beatus Qugo in quodam
gen ſermone ſic ait. Auarus uelut infernus omnia deuorans
lon uellet nullũ hominẽ eſſe· ut ola ſolus poſſideret. Sed ꝗuia fal/
bu ſus religioſus toto uoto utitur hac impietate- deus impie aget
cum ip̃ᷣo· Vñ Berũ · Religioſo hũñti pro priũ: negabit deus ſuu

*

ℳ
10.

4

propriũ · quod è miſereri ſp et parcere. Bene igitur dicitur ꝓ .
moriatur inter folia- quia de fructibus nichil capit. F olia eni
vmbram tantũ faciũt:· Auarus enim nõ capiet fructũ ex diui
uiciis · Sed ſicut folia de arboribus cadũt autumni tꝑe·ſic aua/ .
rus deponit peccuniã tempe mortis p̃S. Cũ interierit ñ ſumet
omnia. Percutitur enim ſagitta lamech ut fera· Lamech enim .
interp̃tatur correctio· & denotat x5m. qui ſagitta m ortali ſcz
verbo ſuo pcutiet auaros diuites. Ite maledicti in ignem eter/ 8
num · Vne ſcriptũ eſt Iere · 30· Plaga crudeli & inſanabili per
cuſſi te· Quia igitur auarus crudelis eſt ut fera. Ideo Auguſti
nus eius deteſtans nequiciã de uerbis dũi ait Que ẽ iſta inquit
auiditas cõcupĩe· cũ et ipᷣe belue babeant modicũtunc nõ rapi “

uunt qin eſuriũt. parcũt uero prede cum fuerint ſaturate Que
. eſt illa aĩaʒe inſania· dimittere vitam & appetere mortẽ⸗ tenere

terpgnum & dimittere celꝗ: ( BJ —
1 ultiplicati ſunt ſuꝑ capillos capitis mei pS. (N ota ca 4
pilli naſcuntur de ſuꝑ fluo. noienimaſa tas. propria
Mbſtancia corꝑis.“ Spualiter· ꝑ capillos ſubaudi ſub
ſtanciam mũdi ſiue diuicias que non ſunt noſtre ſed mũdi Nu
dus inquit Iob egreſſus ſum de vtero matris mee nudus re/
uertar illuc. Capilli enim cõtinue incidũtur cũ nimis creſcunt
et raduntur facit enĩ ad ſanitatẽ capitis: Sic enim diuicie cũ af
fluũt debemus ip̃as radere ꝑ elemoſina⸗ lar gicõz · facit hoc ad 1
ſanitatẽ anime. Et ibi aĩa elemoſinam quã fecit multiplicatam M
inueniet· vbi niſi quod datur penitus aliud nichil inuenitur.
Augo in quadam epꝑpiſtola Si vis eſſe mercator optimus. fe⸗/ 7
nerator egregio· da quod nõ potes retinere vt recipias quod l
nõ poteris amittere da modicũ & recipias cẽtuplum. Da tẽ/ ”JZMM
poralẽ ſubſtanciam· vt cõſequaris hereditatẽ eternam. Sʒ mul
ti ſunt qui intantũ crines ſuos multiplicari ꝑmittũt qui negli
gSetes paupes xpi- ꝙ et ip̃i grauãtur in capite ideſt in aila· & di
uinam iuſticiã ctra ſe excitat- Ait enĩ dns . Oes capilli veſtri

numerati ſunt: ac ſi dicat Scio quibo ĩdigetis & ſcio quid poſ
ſidetis. Sed excecat auaricia· nõ cõſiderantes incidũt in diuina
ſentäciam Aitigura = Ke. 8 Abſolon pſequebatur patrem
ſuum· & dũ capillos haberet maximos· illis a quercu captus
Pcuſſus eſt tribus lanceis et miſerabiliter mortuus eſt Abſo⸗
lon ẽ auarus · qui patrẽ xpᷣm pſequitur in mebris ſuis pauꝑi/

Auaꝛitia
bus negando elemoſinas· capitur a quercu ideſt a diuina iuſti·
idii cia capillis ſuis. qñ peccunia ſua ſecũ eſt in ꝑdicõʒ. Percutitur
Cck tribus lanceis · Prima qñ expoliatur bonis in morte: Secũda
nalk qñ corpus traditur vermibus deuorandũ Tercia qñ ala tra/
*“ ditur eterno ſuplicio. Et hoc ẽ quod dictũ eſt Eʒech: ꝗ: Kili ho
onüß minis accipe gladiũ acutũ & rade terciâ ꝑtem capillox· et vẽto
“ H diſꝑges aliam terciam ꝑtem igni cobures- & aliam terciã ptem
bl gladio diuides. Prima pars quantũ ad corpus quod factum
goüpe puluis vẽto diſpgitur. Secũda quantũ ad alaʒ que igni infer/
Aueut HD nali traditur. Tercia quantũ ad diuicias filiis et nepotibus reli
Annt ctis. que ſepe gladio diuidũtur. Vnde Iero:in quodã ſermõè
hori Auarus eſt burſa principũ:cellariũ latronũ · & rixa pentũ: C Q

xcuſſus ſum ſicut locuſta· p̃s· Locuſta habet ventre

tenere maiorẽ alii a corpis ꝑte Rertur enĩ ꝙ rore mane reple
ta ſole inualeſcẽte euacuatur. quia ſol naturaliter vndi
otac qʒ rorèm adtrabit Sßualiter Appetitus auari maior toto
opria corꝑpis orbe. Racõ eſt· quia orbis finitus · & ille in ſuo appeti
dlub tu infinitus eſt. Repletur enĩ rore in hac vita peccunie et diui-
iN ciax. oibus modis quibus repleri poteſt ſiue p vſuram ſiue ꝑ
us rapinã · quomõcũqʒ expoliando proximos. Sed cũ repletus
reſcunt fuerit euacuabitur · & velut locuſta excutietur · qñ ſcʒ lucente
rcic ſole iuſticie diuine demones repetũt alaʒ ſuam tunc eni quod
ra H rapuit cũ anguſtia reddẽt. Iob· zo·. Diuicias quas deuorauit
tam euomet & de vẽtre eius extrahet deus:- ¶ Figura Exodi- ig-
. Vbi legimns ꝙ flante auſtro venerũt locuſte ſuꝑ terrã egipti
.K vaſtantes omne viride & deſtruẽtes oĩa· Demũ moyſe orante
H flauit vẽtus occidẽtalis & proiecte ſunt in mare- ſSGpualiter
ii/ F lante vẽto auſtrali: ꝑ quẽ proſꝑitas mũdi notatur · Locuſte
mu ſunt in egipto· quia auari tenebris pleni inſurgunt vaſtantes
rel oẽs virẽtes virtutes· Nullũ enim auaricia occupat. niſi ad inte
N ritum proiciat quitquid habʒ bonis oꝑibus & virtutibus ple
num · Hee enim ſunt locuſte ad modũ equoʒe magne quas vi
Id dit beatus Iohãnes Apoc 9: Que a beſtia ideſt dyabolo nocẽ
he⸗ di poteſtatẽ acceperant· Vn Innocẽ. de vilitate cõdicõis huma
dum ne· Quam multos inquit ſeduxit cupiditas ꝙ plures perdidit
utken auaricia. Balaam aſella arguit. quia captus cupiditate promiſ
“ ſoꝝ diſpoſuerat maledicere iſrabel. Nachor populus lapidauit
quia tulit argẽtum et aurum de anathemate iericho · Naboth

interemptus eſt vt Achab ſuam vineam poſſideret. Ieſi lepra
pfunditur· quia petiit et recepit argẽtum & veſtes ſub nomĩe
heliſei. Iudas laqueo ſe ſuſpẽdit. quia vẽdidit & tradidit criſti
Ananiam et Saphirã ſubitanea mors extinxit· quia de precio
agri defraudauerũt apoſtolos · Hec Innocẽ. Bñ igitur ſubdi/
tur· ꝙ flãte vento occidẽtali ideſt adueniete vindicta diuine iu/
icie · p mare ideſt mortẽ occiditur · & proicitur in mari tempe
ſtatis iehẽne miſer auarus: ¶ D

Nitrauerũt aque vſqʒ ad animã meam S. ¶Quod aque oĩm gn
fluminũ intrant mare· & tñ mare nõ redundat Racõ poteſt eſ .
ſe: quia tam grandis eſt ſinus maris · ꝙ omnia flumĩa mari cõ S
ata⸗reputãtur nichil. Eciã quia & motus circularis in aquis qu
kcädun ſidorü Ideo dicit Salomõ· ꝙ flumina intrt mare a
vt iterũ fluãt. ¶ Gpualiter· ꝑ aquã que cõtinue fluit et labitu ſi
ſub audi mũdi diuicias in quibus nnlla ſtabilitas . Cito enim un,

fortuna quod dedit repetit. vt dicit Seneca. Der mare ſubaudi c
cor auari. Vnde Yſa. do· Cor fatui quaſi mare feruẽs · ꝙ qui
eſcere nõ poteſt· quia cor cupidi fatui et inſenſati qui crecut flu
mina diuiciaꝝ retinere ne fluãt· nũquam quieſcit cogitacõe &
oꝑe peccuniã cumulare fluẽte Ceecunin Ged nota·. ꝙ in hiis ẽ
motus circularis. quia ſicut miſer ip̃as cũ labore et ſudore con
quirit ita cũ merore et dolore dimittit. & eciã ſepe cũ afflictõe
et anguſtia poſſedit· Quia laborè quẽ diuicia⸗ adquiſicõ dedit
illa timore amiſſionis cõfert. Vñ Grego · iq · moralium. Prius
nãq; mẽs auari dolorẽ habuit in ip̃a ſue cocupiſcẽcie fatigacõe 7
qualiter cõcupita raꝑet. qualiter aliqua blãcimẽtis aliqua ter
roribo auferret Atqʒ; poſtq; adquiſitis reb pueĩt ad deſideri
um alterius. Hunc dolor fatigat. vt cũ ſollicito timore cuſto/
diat · ꝙ cũ graui labore meminit adquiſitũ. Hinc inde inſidia/
tores metuit atc, ſe perpeti · ꝙ ip̃e fecit ab aliis ſibi fieri ꝑtime d.
ſcit. Hec Grego· Hodie apte expimur in mundo. in quo pro
pter diuicias tot mala fluxerũt. quia cõſur gũt reges in reges
& ciuitas in ciuitatem. et frater in fratrẽ. & filius in prèm ad
mortẽ propter peccuniã. Ergo certe in diuiciis delectacõ quãi
nulla et afflictõ peſſima. Figura Exodi-4. In prima plaga
pharaonis vbiqʒ egipcõze aque cõuerſe ſunt in ſanguinem . &
mortui ſunt piſces¶SGic ſpiritualiter diuicie peccatoʒꝝ cupidorũ
et auaroꝶ hodie in mudo hoc tenebroſo couerſe ſunt in ſangui

lamn
Sin u
trKma
*
Uitoenin
labauch
g qui
tralt flu
tacde &
dore con
lcki⸗
oect
Prius
tigace
qua ter
deſceri
eulto⸗
u/
iire
opto
lages
mad
6 gi⸗
ſplig
em⸗
ni

s in ipſis diuiciis mortui ſunt: (E
N tenebris ambulant· p̃s (Nota ꝙ in tenebris nichil viſu diſ

;ualiter Auaricia cõꝑpatur tenebre- Sapie z Excecauit eos
malicia eox ideſt auaricia ſecũdum gloſam Nam ſicut exiſten
tes in tenebris neminè vidẽt quia eque male vident proximũ
ſicut extraneũ· excecati cupiditate et auaricia eciã neminem co/

gnoſcunta igura Exodi-ig. Vbi legitur ꝙ nona plaga egi/

ti fuerũt tenebre palpabiles ita vt frẽm frater non videret-
t enim dictũ eſt ꝑ tenebras ſubaudi auariciam et cupiditatez
que hodie adeo condenſate ſunt erga omèê nacionẽ et tꝑalem

& ſpiritualem · ꝙ ocultata fide tangi poſſũt. Vñ ad peccuniam
frater fratrẽ nõ cognoſcit neq; filius patrẽ: neqʒ amicus ami

cumtanta enĩ eſt inſaciabilitas appetitus humani hodie · ꝙ vn
decũqʒ; homo poteſt conatur raꝑe Au a9 Inſaciabilis auaritia
nũqua impletur· nũq; cõpletur· nunqꝙ parcit patri · neqʒ ma/
trem agnoſcit· fratri nõ obtẽꝑat. neqʒ amico fidẽ ſeruat Inua
dit bona vidue- rapit rem pupilli teſtimoniũ falſum profert.
occupat res mortui quaſi nõ eſſet ip̃e mortuus:deterior feris
que parcũt prede cum ſaturate fuerint:
Olite cogitare de craſtino· Luce:iz: ¶ Nota ꝙ aliqui ci
bi ſunt qui pro eadẽ die boni ſunt ad comedẽdum · Sed
in craſtinũ reſeruati putreſcũt. ¶ Sualiter Vita p̃ᷣſens
deſcribitur ꝑ hodie. eo ꝙ hodie tẽp pñs cenotat Nã et de tꝑe
nichil aliud habemus niſi pñs· Sed ꝑ cras mneelligiur ſequens
in quo quilibet iuſte capiet ſecũdũ propria oꝑa ñ ſcriptũ eſt
Cras reſpõdebit michi luſticia mea·. Diuicie igitur et bona tem
poralia bene valẽt in vita pñti. optima enim ſunt ad vitã eter-

nam poſſidendã.· Sed hoc eſt tantũ in vita iſta nam in allã vita

reſeruata putreſcũt. Ia· Diuicie veſtre putrefacte ſun

gura. Exodi: is Drecepiiñ fuit filus yſrabel vt quilibet collige

ret tantu de mãna ꝙ ei fufficeret pro illa die. Quicũqʒ vero re
ſeruaſſet ĩ craſtinũ ſcaturiebãt Vvmes. ¶ Gpualiter · Preceptũ ẽ
fidelibo xp̃ianis vt quilibet laboret maĩt 9 ſuis ꝙ mãducet S3
caueat ne paupes fraudando cumulatam peccuniã reſeruet in
craſtinũ· quia nichil ei proderit ſi ilam cupit reſeruare intactã
Hic egẽtibus tribuat. Vñ Gregorius in omelia. Res ſuas cũ
morietur diues ſecum tollet· ſi ad petetis vocè cũ viueret ſecũ

cernitur · Homo enim non cognoſcit proximũ ab extraneo

Hrur

nis effuſionem. & piſces ideſt homines natãtes. ideſt delectan

E

yt
G tuliſſet · Nam terrena oĩa que ſeruando amittimus. lar giendo 1
teruamus: G n⸗
auri pingues obſederunt me· p̃s (Dicitur q thau⸗/ ]
rus indomitus aqua madefactus multũ hinc inde ſal/
tat· omnia conatur ꝑcuttere. ¶ Gualiter ꝑ thaurũ in tn
domitũ notatur auarus- cui cor induratũ eſt erga proximũ 1
erga deũ· erga ſeipᷣm ſine omni cõpaſſione. Vnde Inno.·de cõ⸗/ n
dicoe humana. Auarus offedit deum offendit proximu. offẽ 65
dit ſeip̃m· Nam deo detinet debita. proximo negat neceſſaria
ſibi ſubtrabit oportuna. Igitur qñ eſt madefactus aqua. ideſt n
qñ cor plenũ cupiditate et auaricia oĩa pcutit. quia nullus ẽ o
modus acquirèdi quãtũcunq; prauus· quin ipſe ſtudeat ipᷣm
exercere igura Exodi:z. Vbi magiſter recitat. ꝙ de fluuio
egipti vbi Pharao p̃cepit mergi puulos yſrahel. exibat quod
da aĩal ad modũ thauri qui habebat in humero dextro lunam
corniculatã. Et tũc egipcii veniẽtes adducebãt oĩa genera mu
ſicoꝰ. ad quo ſonũ thaurus ille ſaltabat. & vocabãt eum egi/

Pcii deum apis ſed eodem die euaneſcebat. (Sßualiter ut eſt
dictũ thaurus auarũ denotat. habet enĩ in dextera ſua ideſt in
tota intencõe vanitatem · que p lunam vacuã et corniculatam
denotatur habitat in flumine egipciaco ideſt in auaricia tene/
broſa· vbi pharao ideſt dyabolus conatur ſubmergere puulos
xp̃i ideſt fideles x5ianos: Congregantur circa ipᷣm egipcii.i
demones et principes tenebrax pulſantes inſtrumẽta ſuarum
temptacõnum· demõſtrantes modos ineptos et prauos et di/
erſos rapiedi aliena. ad quorũ ſonos cor auari ſtatim ſaltat.
Grego: u: li moꝶ Cui inquit cupiditas dñari dicitur ſubiectis
malis omnibus demonſtratur · ſi hic vanitati dentur· ſubito ex
D inguuntur: H
Eruietis diis qui non dabunt requiem die ac nocte· Ie
remieis: ¶ Nota ꝙ dura eſt ſeruitus. vbi magno la⸗/
bor et parua merces. vbi magna afflictio & nulla re-
muneracõ. ¶(Gpualiter ſecũdum apoſtolũ Auaricia & ydoloz⸗
ſeruitus· & eſt in ip̃a afflſictio magna et miſera retribucõ. quia
labor auari et cupidi nũquam capit requiẽ · ſed ſp afflictõ ineſt
anteqꝙ; cõplacẽcia ſit expleta. Vnde ug in quodam ſermõoe
Auarus antech lucretur pꝑdit ſeipᷣm. & anquam aliquid capiat
capitur. Seruitus igitur auari figuratus eſt Exodi: zd. Vbi
fili yſfrabel ſeruierunt pharaomi lutum et paleas colligentes

N

—

—— —— — 2—

—w—
= ☛

—
—

—

rdendo

4 tu⸗
indeli
autüi

Dkoma

lmu
ecetlarn
ua. icel
nullus:
ſeatiön
efluuio
tquoc
lunam
era mu
meg'
tuteſt
Ain
ulatam
utene⸗
bs
ll
krum
ndi⸗
Aet.
biechs
oex

ecle
c
1n
lor
qui
nnet
ſo
45

Auaritia

vt edificaretur ciuitas· ſuper quos poſiti ſunt ſuꝑſtites vrgen
tes eos ne ocioſi vacarent · Demũ ordinatũ eſt. vt maſculi qui

naſcebantur necarentur- & femine nutrirentur. Spualiter

harao denotat dyabolum regẽ egipti ſcʒ tenebrax. qui cecita

tis filios ideſt auaros et cupidos ſub dure ceruicis ſeruitute de

tinet. Co git eos diſpgi ꝑ vniuerſum egiptum ideſt ꝑ mundũ

ad colligẽdum diuicias que luto et paleis cõpantur. & ordi/

nat ſuꝑ ſp̃os vxores et filios· que velut ſuperſtites vrgent eos

cõgregare peccunias non ꝑmittunt eos aliqñ ſaluti anime ſue
vacare. Dicit vxor. quare non induis me ſicut induta eſt vicia

mea. & huiuſmodi. & ſic nullam capit requiẽ. Occiditur ergo

omnis maſculus quia omne bonũ et ſanctũ propoſitum extin

guitur Ged reſeruaãtur femine · ideſt oĩs cupiditas auaricie con
cupĩa· que in ipſa anima ꝑ dyabolum generatur. Igitur miſer
auarus in hoc mũdo multa mala patitur. & in futuro eterno
cruciabitur igne. Vnde Criſz. omelia· i· ſup Math· Qui pec/
cunie ſeruit & preſentibus compedibus conſtringitur- et fu/

turis paratur.

Ncenderunt igne ſanctuarium tuum ps: (Nota exi

Inde enim poteſt ſe ab inimicis defendere.
bolus plenus iniquitate hodie vndiqʒ eccleſiam xp̃i cupidita
tis et auaricie igne circũdedit· vt illud quod ſcribitur · Iere.G.
de talibus verificetur propheta inquit ad ſacerdotes omnes
ſtudent auaricie. Nullus igitur euadendi aditus remanſit fide
libus.niſi altitudo contẽplacõis celeſtis. Inde enĩ poteſt ſe hõ
ab iſto igne excutere & inimicos ledere. quia virtus illa ſuper
na ibi capitur qua percutitur et vincitur inimicus. ¶Figura
Iudicum· · Vbi legitur ꝙ cũ Abimelech ſuccendiſſet opidum

thebeth. getes illius loci fugierũt ad turrim . & cũ conaretur

abimelech ad oſtium turris ignem ſubponere vt fumo ſaltem

ibi exiſtẽtes excecaret· Dña quedam fragmen mole proiciens
caput abymelech percuſſit. qui ictu ſenciens mortem · eo iubẽ

te a ꝓprio armigero extinctus eſt. ne a femina diceretur occi/
ſus hebeth que interpᷣtatur bonitas vite recte: denotat eccle
ſiam fidelium in qua pre ceteris nacõnibus bonitas vite pro

pter katholicam fidem cõſiſtit. Abymelech qui interpretatur

ſtens in caſtro vel loco vbi ignis ſupponitur· vnde hö
non poteſt exire: nullum eque bonum remediũ · ꝙ; ad

aliquam latitudinem ire ad quam ignis non poteſt ptingere
. Spualiter Dya/

1.

nubilum bene denotat dyabolum obſcurum et tenebroſũ. Co
natur igitur incendere eccleſiam dei igne cupiditatis et auaricie
in cui9 fumo ideſt deſiderio eoʒe ac affectu excecati funt. Sʒ vi⸗/
ri fideles ad turrim cõtemplacõis con greſſi: ignem cupiditatis
fugiunt et deſpiciunt. Nam vna illius glorie ſcintilla cõſidera
ta: omnẽ delectacionẽ p̃ſentis vite ſuperat. Vnde Aug libro
de moꝝ. Tanta eſt pulchritudo iuſticie · tãta eſt iocunditas eter
ne lucis· vt etiam ſi non liceret in ea amplius manere niſi vni9
diei moram· ꝓpter hanc ſolam innumerabiles anni huius vite
pleni deliciis et affluencia bonoʒ temporalium recte meritoq;
cõtemnerẽtur Hec Augꝰ Tutus eſt igitur locus celeſtium cõ
templacõ.& eſt ibi caritas virtutum domina: que ſecũ trahens
fidem ſimul cum ſpe Abymelech et exercitũ eius mactat et fu/
gat. Vnde Caſſio· ſup· p̃s . Caritas eſt mors criminũ · virtus
pugnantium· palma victorũ · cõcordia mẽtium · ſocietas electo
rum·quam fides concipit. ad quam ſpes currit · cui profectus
omnium bonox ſeruit. Igitur dyabolus ꝑcuſſus iaculo carita
is propria extinguitur nequicia: K
medio ignis non ſum eſtuatus · Eccł.qi (Magna virtus ẽ
ro cõſtancia veritatis ſuſtinere penas ignis . & pcipue. quõzʒ
omnes vt plurimum fugiunt talem penam Idcirco ſancti mar
tires conſtantes fuerunt valde: quia ignis incendio potius ſe
tradebant: q; vellent adorãdo vyd ola negare veritatem ideſt cri
ſtum. ¶Gpualiter. Virtuoſe hodie agit qui repulſus cupidita
te & auaricia que ſunt ydolorum ſeruitus · ſe exponit ſuſtine/
re ignem paupertatis et egeſtatis. Vt cum propheta dicat.
Igne me examinaſti zc · & p̃cipue cum videamus omnes tam
clericos ꝙ; ſeculares terrenis inuolui cupiditatibus · Deus tñ
non derelinquit illos · pro cuius amore tanta patiuntur . Sed
illis in anguſtiis ſubuenit vt verba ꝓpoſita prius notant.
(Figu ram habemus Danief. 9· Vbi legitur ꝙ erepto ydolo et
arata fornace ardentis ignis· tres pueri noletes adorare ydo
lum ad ſonum diuerſoʒ muſicorum generum in predictãa for
nacem miſſi ſunt iuſſu regis. Sed vi ſua ignis amiſſa cõtra pue
ros· ſuccendẽtes fornacem ęxtinxit · pueris incolomis relictis
in fornace manentibus. (¶ Sp ualiter Rex babilonis notat dia
bolum· ydolum auri et argenti cupiditatem et auariciam· gene
ra diuerſoʒ muſicorum ad quoru ſonitum babiloni cadentes ĩ

terr⸗
quo
unt
exet
test
app
igne
ſeher
pun
cupi
muin⸗
tirio
gtan
iger
oſn
ſap
nor

2

„
„ .
4 —

uunt terram adorãt ydolum diuerſos modos rapiendi aliena ſignat
.AN⸗. quos demones ſuggerũt cupidis et auaris qui vident et audi/
üdnt unt Cadunt ad terrena ꝑ affectũ & modos illos per effectum
n exercẽt · ſu cẽdentes fornacem ſunt ſuꝑflue expẽdentes· hono/
NAH res et mũdi pompas p̃tendetes· que velut ſufflatoriũ accẽdunt
lnen appetitũ hominũ ad ymitãdã et ſectandam auariciam. Ged cito

nüng igne illo extinguunt: quia repetẽtibus demonibo eorum aias
fnscd iehẽna eterna cruciabuntur. Paupes qui ꝑ paciẽtiam ſeruãtes
pauptatẽ verbi· puritatem intencõnis et mũdiciã oꝑis. vincunt

un cupiditatem et auaricie appetitũ quaſi argẽtum et aurum exa
H minati incolomes depo rtantur in celũ Q ch quaſi altero m r
ltaig tirio adepti ſunt. Vnde Berñ in quodã ſermone. ꝙ; martirium
kinn grauius eſt inter epulas eſurire inter veſtes multas et pcioſas
lk algere· pauꝑtate premi inter diuicias quas offert mundus · ꝗᷓs
oſtẽtat malignus· quas deſiderat noſter appetitus · Propterea
etus paupꝑibus et martiribus regnũ celoꝝ ꝑromittit᷑· quia pauꝑta/
oann te quaſi emitur · ſed in peſſone xp̃o abſqʒ dilatione ꝑcipitur
irtus Imulacra getiũ argẽtum et aurũ p̃s. ( Conſueuerũt
n guc, aliqñ intabernis fieri ſimulacra depicta· puta aĩalia ſil/
nchimn ueſtria cũ aliquibus actibo mirabilibꝰ. vt puta aſinus
vtus qui medetur & inſpicit vrinale. Symea que legit zc. & hoc fit
he vt getes libentius declinẽt ad vidẽdum et emẽdum vinũ quod
dicin venditur ibi. ¶ GSpualiter. Dyabolus cognoſcẽs hodie huma⸗
Uine⸗ num appetitum ad ſimulacra et ydola peccunie cõtemplandũ
n. atq; exequẽdum· tabernam ſuã ideſt vitam pñtem depinxit. &
San hoc ſimulacris auri vẽʒ et argẽti ſeu cupiditatis et auaricie ad qꝗᷓ
)eusti ita libenter declinant hodie hoĩes Hꝙ ip̃ᷣi inde recedere nequeunt
See Nam ſicut potatores citi9 ſunt in taberna q́; eccleſia. ĩta fere oẽs
. homines xpiani potius auaricie ꝙ́; diuine meditacõni vacãt. p̃s
oloet Omẽs declinauerunt ſimul. ¶ Figura.·3. Re iz. Vbi legitur
eyoo O„ mortuo Salomone venit Iheroboam ſeruus proi ugus
or faciẽs ſe regem in yſrahel. & ne pplus aſcẽderet ad templũ dñi
apre adoraturus. fecit duos vitulos aureos prohibens iheruſalem
lcks aſcendere dices Hii ſunt dii yfrahel qui te eduxerũt de terra egi
ntch pti (Sgpualiter leroboam qui interp̃tat᷑ diuiſio populi ſignat
dyabolum qui fideles nititur diuidere a criſto · fecit in hac vita
noi duos vitulos Jquia erexit auri et ar gentreo cupĩaʒ pcipiens ☛ t

Nuaꝛitia

redicans ꝙ; per hos deos exeunt homies de paupertate tene/ fune
broſa⸗ de egeſtate mendica zc. Ita ꝙ hodie totus populus xpia/ K”
nus. relicta ieruſaleʒ eterne meditacionis adeo bos deos coln pr
nullus curat eos reliquere. Sed prochdolor ꝙ peius eſt illi qui gen
erant habitatores ieruſalem iuxta templi domini deſcenderũt ad uen⸗
vitulos.videlicet clerici plati et religioſi · vñ Rabanus ſuꝑ math. ”ð
O ſpes maligna auaricie ſemꝑ bonis animis deteſtãda quẽ illeſa ufte
quẽ incõcuſſũ dimittis· tu genus hominũ cõfudiſti.tu diſcipulũ mnne
comitẽ xp̃i ab apoſtulatu pcipitaſti · tu milites cuſtodiẽtes ſepul/ i

captiuaſti nundq bene dictum eſt pecunie obediunt omnia

uſce morientes producunt. M
ulcedlinez ccrlen Nota muſce nunq ſe ſuper ſcutellam idr
dum cibet eſt ibi calidus. ſed cum frigefactus eſt tũc reſident ibi *
et deturpant quicq ibi eſtSpiritualiter dũ calorem caritatis re/
tinet cor bumanum ſemper cupiditas procul eſt. non eſt quia ß

oppoſita nequeũt ſe ſimul compati vnde aug· omniũ bonoʒ eſt *
radix caritas et omnium malorum cupiduas et ſimul eſſe non H
poſſunt et niſi vna radicitus expellatur alla plãtari non poteſt
Fruſtr tamen quis conatur ramos preſcmdere niſi radicẽ ſtu/
deat extirpare. Ex hoc igitur hodie bene apparet eueniſſe verũ 4
ꝙ daniel prophetauit. Refrigeſcet igit᷑ caritas multorũ · quia tot

ia

auaroʒ genera immũdo creuerũt ut fere nullus amplius inter aun
pſa poſſit viusitzurs exO.S. vbi quarta plaga pharonis illata 6
fuit multitudo muſcarum quaxe tanta erat infeſtacio ꝙ vix po/ luc⸗
terant homines viuere(Per muſcas ut dictum eſt notant auari. nue
quia velud muſce petũt mores putridos et ineptos circa irena ſach
ſe voluendo · quomodo poſſint ſugere ſanguinem proximoruʒ tmmt
GSed in fine preda aranearum infernalium velud muſce fiunt et inta
amiſſa terrenoze dulcedine igne cruciabuntur eterno vnde mor- ſicd
uus eſt diues et ſepultus in in/ferno we

que multe populi multi. ( W
decurretes ad mortem apoc. Nota ꝙdiu terra coopta
eſt aquis nõ poteſt homo de terre condicione iudicare. Sed aꝗs
a terra remotis quãdo terra nude videtur poteſt homo de terre

qualitate experiri&pirituali q;'diu terrene diuicie que propter
fluxum aque cooperiunt mentè noſtrã · per affectionẽ ocupant o
neꝙ homo perpendere anime ſue ſtatũ quia cecus ſed cum a ira qu
huius diuicie id eſt ab animi diuidant᷑ ꝑ mortẽ vel ꝓ infortuniũ her

ten eͤ
ek gi

drrin
agtiile
etsſepl
Ant ommn
G

leutellun

eſcent d

rians n/
eſt qui
onoxeſt
eſle non
nporeſt⸗
ce Ro/
able veru⸗
qguin dt
us Mer
15 Wn
po;
iauatl
airenn
imorn,
huntet
lenor

1.
1
gelus
ge ten
prope
oepn

un
Munu

ſet phibere ne aliud latius ꝓ celo videret.

— diſpoſiti

Auariia

tunc aperte cognoſcetur quid erat. Figura Geñ i. Dixit de
us:congregentur aque que ſub celo ſunt in locum vnum et ap
pareat arida· & factum eſt ita. Spirtualiter Cum de exi⸗
gente iuſticia auarũ expoliat terrenis diuiciis· tunc ad ſeip̃m cõ
uerſus aperte videt et cognoſcet animã ſuam in diuiciis ſterilem
et aridam extitiſſe. Vnde Ecc· 3. Magnitficaui opera mea zc.· &
in fime ſubdit· & conuerſus ad illa que operate fuerant manus
mee. vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi et nichil
firmum manere ſub ſole: (O
Vi de terra eſt de têra loquitur Ioh · 34Nota ꝙ exiſtẽs
in planicie terre non poteſt plane iudicare de terre ꝗ uã
1ad locum eminentè aſcendat plenius iudicabit. Ideoò

quanto homo altior eſt a terra et remotior terra apparet ei mi

nor. Vnde dicũt aſtrologi.ꝙ ſi ꝑ impoſſibile homo poſſet vſq;
ad ſperã lune accedere· ꝙ terra appareret ei quaſi ni hil. nec poſ
lo Sßualiter Hoies
diligentes terrena illa iudicant magna. O inqu ꝙ felix eſt hre

pꝓ tanto contigit quia non nouerunt celeſtia. Greg. Carnales

homĩes p̃ſentem vitam diligunt. quia quãta ſit eternitatis glo
ria non ꝑpendunt· & dum phẽnitatis dulcedinem nõ c ſiderãt
curſum ſtatũ lapſum firmù habitaculum arbitrant᷑. ¶ REigura
Eaechielis· 3· Ybi p̃dictum eʒechielem ſpiritus eleuauit inter ce⸗/
lum et terram · & cõuerſus vidit abhomĩacõs· aſpexit terram et
ecce vacua erat & nichil zcEzechiel interptatur auxiliũ dei. &
denotat homin? a deo adiutum quẽ ipſe deus ad celeſtium me
ditacionẽ inducit· qui dum poymodum retro reſpicies quod p9
affectuoſe diligebat-/pondus poti9 iudicat q; ſubſidiũ. Ideo cũ
ꝓpheta dauid dicendum eſt. ꝙ dilecta tabernacula tua domine
virtutum: — (D 4
E abſorbeat me ꝓfundum p̃s Videm ſenſibiliter ꝙ in
eadem aqua aliqua ſupernatãt et veniunt ad lytus· aliqᷓ
vero ſtatim fundũ petunt & ibi remanẽt · & hoc eſt ꝓpi
onẽ recipienciũ · Nam aliqua grauia aliꝗᷓ leula ſunt- icło
ſedm maiorem grauitatem fundũ petunt&bualiter- per aquã
que cito labitur notantur bona fortune · que ip̃a fortuna cito re
perit · puta diuicie · peccunia· poſſeſſiones et hmodi In eiſdẽ enĩ
aliqũ aliqui poſiti ſtatim ſubmerguntur vt ſunt qui cuꝑiditate

4

uavitia
P affectũ pleni. Aliqui vero diuiciis dominãdo illas bene diſ-

pPonendo ꝓ illud ad litus celeſtis patrie pueniunt. Q Eigura
Exo. 10.· Filii yfrabel intrauerunt mare rubrum illeſi et ſalui exe

untes & p modum intrauerunt terram ꝓmiſſionis. Egipcii ve

ro in eodem mari ſubmerſi ſunt· deſcendentes in ꝓfundũ quaſi
lapis. ¶ Sp̃ualiter Fideles xi anhelãtes videre deum et obti/
nere vitam eternam quantumcunq; diuiciis inuoluantur-non
ponunt cor per affectum vtuntur eis enm mõ debito. idcirco

per ipſas pficiunt ad regnum. Sed auari et cupidi cor ſuũ lumẽ?
amoris gerentes eis abutuntur idcirco ſubmer guntur in ipſis

Vnde patet ꝙ vſus et abuſus laudatur et rep̃henditur ĩ diuiciis

Ideo Ambro li.8. ſu per lucam dicit. Diſcant non in facultatibꝰ
Nerimen haberi-ſed in hiis qui vti neſciunt. Nam diuicie vt ſunt

impedimẽta improbis ita ſunt adiumèta bonis v̈tutis:
peri os tuum et implebo illud; ps Nota vas plenũ im/

hominis eſt vas qc'dam quod ſi auaricia impleatur ibi
e non poteſt iuſticia diuine gracie. Vnde Leo paꝑa in quoda

plen non Horeſ niſi pri euacuetur. ¶ Gp̃ualiter. cor

ſermone Amaricate peccunie vilis eſt omis affectio- & anĩa lu

cxi cupida eciam pro exiguo perire non metuit nullumq; eſt in
illo corde iuſticie veſtigiũ vbi auaricia ſibi fecit habitaculu. Aua
rus igitur quia os ſuum aperire non vult ad ꝓpria peccata cõ-

fitenda- nec manus ſuas inopi ad elemoſinas largiẽdas · ſed ve

lut vas plenus quod habens impie retinet ideo in ſua cupidita
te morietur. ¶ Figura Zacharie. 4: vbi angelꝰ oſtedit ʒacharie

amphoram in qua mulier erat mi · Cui angelo interro gãti re/
ſpondit · oculus eoʒꝶ in vniuerſa terra d& dum poſitũ eſſet ſuꝑ

os amphore talentum plumbi. Iterũ interrogãti zacharie quid
illud eſſet angelus reſpondit · hoc eſt impietas Item cũ due mu

lieres habẽtes alas milui amphoram de terra tollerent- iterũ ini

roganti ʒacharie quo amphoram portarent angelus reſpondit

quia vt edificaretur ei domo in terra ſennaar ſuper baſem ſuã.
Hec igitur ʒacharie oſtenſa ſunt in ſpiritu. SPualiter iſta am

phora eſt auaricia in anima- & recte numeratur oculus eorum

in vniuerſa ter ra. Vnde Hapie Oculus auari in fmnibo vniuer

ſe terre. Der talentum plumbi quo clauditur os amphore nota
tur obſtinacia- qua clauditur os auari. Nam ſicut impiꝰ ẽ pau
peribus quos fraudat negãdo eis neceſſaria-ita diuino iudicio

rſuülun
turin
wriauns
hiculath,
iee ſur
8

lenii in⸗

Ulier. cot

eaturbi
in guoi
Amwalu
umgeln
Nuli Au⸗
vuu
leave
uupin
nchan
giin
ulip
nni quil
icem
ſerüini⸗
lnſu⸗
1 ſam
eorun
in
on n
jhipn
9 at

os habet clauſum ad petendũ dei miſericordia PDS. Muta fiant
labia doloſa. Vnde bene dicit Seneca . Auarus inquit nulli eſt
bonꝰ ſibi autem peſſimus¶ Vnde bene pꝑ angelum impietas di
citur Der duas mulieres alatas alis milui due notantur ĩ auaro
condiciones ſcʒ auiditas in acquirẽdo. & auſteritas in retinẽdo
Nam hee due mulieres velut miluus omnẽ querunt immũ dici
qua auarus poſſit ditari hee demum tollent eum de terra viuè/
cium & delent eum de numero ſaluandox · & portant ipm in tèᷣ
ram ſennaar. que interp̃tatur excuſſio dencium · & bene dnotat
eternum ſuplicium. Ad quod dñs in ewangelio poſitum fuiſſe
oſtendit crudelem debitorẽ · qui impie ſe geſſit cum ſuo conſeruo
Ligatis inquit duũs manibus et pedibus ponite eum ĩ tenebras
exteriores · & ſubdit. Tbi erit fletus et ſtridor denciũ. Et ſic pa/
tet qualiter miſer auarus hinc anxie cruciatur tradendus cito
eterno ſuplicio. Vnde Greg in quadam omelia · QAQuaro inquit
hic ardet eſtu cõcupiſcẽcie ac multiplici cura cuſtodie. & poↄmo/⸗
dum ardebit igne iebenne: R
Enis cõbuſſit peccatores BSANota ignis ordinatꝰ vtilis eſt &
neceſſarius humano vſui- vt patet. quia eo indiget h omo ad de
coquendum cibum. Non viuit homo crudis vt bruta. eciam eo
indiget algoris tꝑe vt calefiat. Ignis vero inordinatus nis ẽ pi
culoſus. Comburit enim interdum ſubſtanciam et ꝑpſonas. ico
magna ibi requiritur aula. (Spßualiter. duplex eſt ignis ſe
undũ ſcripturã. Ignis caritatis de quo dicitur Ignẽ veni mitte
re in terram. quid volo niſi vt ardeat· eciã iſte ignis neceſſarius
eſt ad ſalutem anime Alius eſt ignis cupiditatis ſeu auaricie &
iſte eſt periculoſꝰ nimis quia omĩa mala ſubſequnt᷑. ̃s. Ignis
grãdo nix glacies zc. Et ꝙ deteri eſt ignis iſte · ſuos auctores
ardet et deuorat · & a diuino luce miſeram animã ſeparat. ps, ſu
percecidit ignis et non viderũt ſolem. Figura Leuit 9. Na
bath et abiuth poſuerunt in thuribulis ſuis ignem alienum. cũ
tamen p̃ceptũ fuiſſet aaron patri eoʒe ꝙ de igne altaris qñi po/
neretur in thuribulis· et ideo igne ſubito deuorati ſunt/Duo fi
lii aaron denotãt corpo et ſpiritũ · qui filii xp̃i ſunt· vel clericos
vel religioſos. Eis enim p̃ceptum eſt ne in thuribulis aĩe · puta
in affectione et voluntate · nec in thuribulis corpis. puta in ocu
lis et ceteris ſenſibus ignis cõcupiſcẽcie terrene reponatur · Secd
ignis caritatis de altari domini ideſt de cruce xpiaſſumpto· ſed

unne

eatttudo
miſer peccator hoc agere negligit. ſed replet cor ſuũ cupiditate
& auaricia · Spera xpi cruce quã ꝓ nobis ſuſtulit. Bern. ſuꝑer
Cañ. OQ ſine miſerabili narracõe dicẽdũ nõ ẽ xp̃i obꝓbria ſputa
flagella: clauos· lanceam crucẽ · hic queſtus et pᷣcium vniuerſi
tatis ſuis marſupiis includere feſtinant. hoc ſolum ſane a Iuda
ſcariothis differẽtes. quia ille omne hoʒ emolimẽtum denarioʒ
numero appẽſauit. Iſti voraciori ingluuie lucroꝝ infinitas exi
gunt peccunias. Hec Bernñ:. & directe loquitur contra clericos
pcipue contra p̃latos ex quorum thuribulis debet agri odor

boni exempli eſſe · & ipſi pleni ſunt auaricia:
ſtatitde 9·
ſcentur agni iuxta ordinem ſuum. Vſa: Hlon ꝓ in

upciis ordinatis ſemꝑ quilibet ponitur in loco ſibi de/-

centi . vt puta miles cum militibo. ſcultifer cũ ſcultiferis

ardò cum baronibꝰ. Eſt enim ibi paterfamilias ordinans omẽs
ſecundum colibet dignitatem. Spualiter Nupcie eterne bea
titudinis ſunt ſumme bene ordinate quia ibi nullus indignus

Pteſ introduci. Vnde Math.zz · Amice quõ huc intraſti zé.

am xps paterfamilias cogruũ auctoritate ſeruata ſuã vnicui-

q tribuet dignitatem. AII F igura Geñ. 93.· Ioſeph dum dñarei

terre egipti fratres ſuos inuitauit· & llis magnum p̃paratum
cõuiuiũ poſuit. Nanq; illos in menſa iuxta primogenita eorũ
locauit· eodem tñ cibo cũctos cibauit. ¶ Spualiter· per ioſeph
ſubaudi xp̃m· per fratres eius omnes fideles · igitur criſtꝰ eos
ſuſcipit ad gloriam celeſtem ad diuinũ conviuium ibi enim eos
collocans ſecũdum gradum meritorũ. Criſtus enim eſt patris
primogenitus ideo in eterna patria in dextera dei ſedens tenet
gradum primum ps. Ego primogenitum ponam illum excel.
ſũ ⁊c· Poſt ipſum vero quilibet locabitur· ſecundum equitatem
quã ad xp̃m primogenitũ in hac vita pñti ſeruauit. Na qui ma
gis de ꝓpinquo ſecuti ſunt xp̃i veſtigia in mundi tribulacõibꝰ
ipſi propinquiores xpo ſedebunt. Paſcentur tamen eodẽ cibo:.
quia eadem perfectiſſima et lucida diuine eſſencie viſione fruent
quam iam ſanctorum anime in illa patria ſecundũ ꝙ plane di-
cit Augo in eꝑiſtola ad cxrinum fruuntur. Sic igitur ordo in
illa patria ſancta ſeruatur talis quia vna gloria omnes frueni
& tamen plus et min ſecũdum pcedencia merita premiantur:
de Greg: li- Q. dyalo gox: tractans illud Iop In domo pfis

nel
elle
ſun
con
rate
tur
trib

acu
ne
ilu
cenn
fintsr
ra datns
tagriotn

Rnge
oo bice
leulehri
nsomes
erne ben
ndignuns
nracnꝛ
avmu
um anin
Ppunnm
mueori
l
tich eos
nin eos
dars
ns vnet
una
uutn
gum
cte
lcho⸗
fruen
lurech
frucn
uunn

ℳ

Beatitudo

mei zc Gi inquit diſpar retribucio in illa beatitudine eterna nòͤ
eſſet· vna potiꝰ manſio ꝙ; multe eſſent. Multe ergo manſiones
ſunt in quibus et diſtincta bonorum ordines ꝓPpter meritorũ
conſorcium cõmuniter letenturet tamen vnum denarium labo
ratores omnes accipiunt: qui in multis manſionibo diſtingnũ

tur· quia et vna eſt beatitudo quam illic percipiuntet diſpar re

tribucionis qualitas quam ꝑ opera diuerſa ſequentur:

eo aque quanto plures intrant tanto amplius eorum
2ua creſcit et adtingit magis ſuperi9. Per aquam ſub
audi Beatitudinem patrie vt ptendunt verba propoſita · in qua
quidem tanta erit amoris perfectio et habũdancia glie · ꝙ quã/⸗
illuc intrent electoʒ innumerabilis multitudo-non tũ ꝓpter
hoc quiſq; minus habebit. Augo ſuper ps· hereditas mea michi

Vi biberit ex hac aqua non ſitiet ineternum (Nonf bal

Hereditas inquit xpi cuius heredes ſumus non minuitur co/
pioſa poſſeſſio que neq; fit anguſtior numeroſitate coheredum
ſed tanta eſt multis q; paucis. tanta ſingulis quanta omnibus.
Figura Exadi: zd Dereuſſo lapide tanta emanauit aqua. vt
ſufficienter biberent bomines et iumenta. pualiter Petra
percuſſa virga fuit xpi humanitas ꝓpter noſtra Peccata vulne/
rata. Nſaie· q3 DPropter zelus populi mei pcuſſi eum· Tanta igi
tur fuit vis ſue ſacratiſſime paſſionis. ꝙ aque latiſſime glorie cõ
feruntur omnibus volentibus habundanter bibere. NVſaie · ꝗꝗ ·
Omnes ſicientes venite ad aquas · & qui non habetis argentu
ideſt virtutes et merita · abſq; vlla cõmutacione emite vobis vi-
num et lac Bibent igitur omẽs de ſpirituali et celeſti gloria .cõ

ſequente eos petra petra autem erat xs. Et bene dicitur bi

berunt omnes homines et iumenta DPer homines nota iuſtos „
iumenta peccatores ſine meritis querentes tamen per lacrimas
regnum dei · & tamen vtrunq; genus xp̃s ſaluans ad gloriam
introducit. p̃s · Homiĩes et iumenta ſaluabis domĩe 2c. Ecce quẽ
admodum ꝑ xp̃m multiplicata eſt dulcedo ſue pietatis Vñ Caſ
ſiodorꝰ ſuꝑ illud ps· Extendẽs celum. Bene inquit dicitur do
minum celum extendere vbi meretrices et publicanos eũ cõſtat
admittere. Nam ſicut ꝑ iuſticiam celi iuſtox facti ſunt ex gracie
largitate peccancium. Dulcis igitur et ſuauis eſt gloria celeſtis
quam ſub aque ſpecie propheta ſiciens petebat dices. Sitiuit aĩa

.—ð

Beaninido
mea ad deum fontem viuum. Super quibus vébis dicit Aug? pto
in ſoliloquio. O Inquit fons vite O vena aquarum viuencium ABLliiert
quando veniam ad aquam dulcedinis tue- de terra deſerta et in iitun
uia inaquoſa. vt videam virtutem tuam et gloriam tuam · & ſa ſtatu
tier ex aquis miſericordie tue in ſiti mea: C uauit
ℳ ebriabuntur ab vbertate dulcedinis domus tue .S Prin- go ſi
ceps magnus cuß iens honorabile cuſumum facere. quatuor in 18,Q
ter alia ſtudet oblkernare ſcʒ tempus aptum quo ſcilicet gentes igor
Poſſint itinerare et ire delonge Omnia tempus habent. Nam tᷣ dogt
pus eſt ſtandi & tempus eſt eundi. Secũdo vt eligat locũ aptũ ant
et capaceʒ: ſcilicʒ largum et amenum vbi conuiue ſine preſſura ecam
morentur non ſolum quo ad meſas tantum: ſed eciam quo ad eus.
. lectos et alia ad delicias acquiſita. Tercio ꝙ ꝓuideatur de optio AAkrad
. vino. Nam quanq cibus ſit bonus vinum tamen multum leti eus.
/ ficat cor bibentis: & hoc eſt quod precipue in cõuiuiis optatur =
3 ſcilicet leticia. Ideo apud quaſdam naciones cõſuetudo eſt vt co ea
/ gant conuiuas ad bibendum. VItimo quia conuiuium nõ ſolũ Wrte
vno prandio vel cena ſtet ſed ꝙ duret multo tempe. Hec omĩia
requiruntur ad conuiuii ſolenitatem et magnificenciam (Spi D
ritualiter xs dei filius rex ſupernus et princeps regum terre e⸗
in conuiuio refectionis eterne beatitudinis hec omnia ſeruare u
voluit. Figura Heſter i. vbi legitur ꝙ aſuerus rex magnꝰ e
qui regnauit ab yndia vſq; ad ethiopiam · tercio anno imperii zi⸗
ſui·fect magnum conuiuium in domo ſua mirabili · que colu/ “
mnis argenteis ſuſtentabatur:habebat gemmas diuerſi coloris m
ad modũ ſyderum in tecto erat enim cõcamerata· & erant geme “
ille ad modum ſignorum celorum firmamenti: & erãt ibi lectu i
li aurei et argentei vt in eodem libro legitur et numerantur or uni
natus mirabiles. Erant ibi menſe mirabiles & bibebant vmum n
precipuum et optimum nec erat qui cogeret ad bibendum: && den
tenuit conuiuium ſeptem diebus piritualiter. Per aſuerũ deu
qui beatitudo interpretatur denotatur xps et homo· ꝗᷓ regnat A
amari uſq; ad mare zc· in qua tota beatitudo anime conſiſtit
corporis- qui exiſtens magnus et ſummꝰ princeps · Eſt enim 6
magna merces et beatitudo noſtra. Aug libro ſolloquiorum
circa finem . Vere domine magnus es tu ſuper omes deos .S& 2
merces tua magna nimis. Neq; magnus es tu et parua meces 8
tua· ſ̊ tu ip̃e magna nĩs: tuipſe coronator et corona: tu ꝓmiſſor .

nhgum
H
um A

C
r

umtugrin
et Ruds
ht. Nni
lorüi
epkadlun
umquon
urckopi⸗
nultumnlet
Soptitur
velt yt e
nno ſolll
Hecomi
am (E⸗
Hum den
nu kenan
nig
inperi
ue col
lclors
ant gene
bilcu
nturor
tN
leni
ngun
orlnh
Uimn
vgnin
5 ew
tuunts
mlor

et promiſſum. tu remunerator et munus. tu premiator et miũ
felicitatis eterne. Iſte igitur princeps tam grandis tempus de
bitum ſeruauit. quia tercio anno ſui imperii. Primus anno fuit
ſtatus nature-ſecundo ſtatus legis tercius ſtatus gracie obſer/
uauit. Igitur cum veniret temporis plenitudo ſcʒ gracie quan
do ſine culpe obſtaculo venire poſſet quilibet ſecure ad nupci-
as- Qui in primis duobus annis ſemper phibiti fuerant ꝓPpter
algorem et ymbrem primo? parentum ſcʒ peccati:ſed tercio an
no gracie vere ſalutis vocatur humana natura vt ſecure veniat
Canticox:z I am enim yemps tranſut- ymber abiit zc. Parauit
eciam domum ornatu mirabili· quia gloria et diuicie in domo
eius. Tanta eſt ſolẽnitas apparatus ibi. & intantum mentis no
ſtre actionem tranſcendit ꝙ illa que ibi ſunt narrare non ſuffi
cimus. Vnde Qugo in epiſtola ad crinu roteſtatur ſe audi
uiſſe ab anima Ieronimi iam gloria glorificata· cum valletau)
componere tractatum de beatitudine animarum. O inquit 4
ronimus auguſtine credis tu totum mare in vaſe paruo Eriag
re et reponere· aut credis vniuerſum pugillo cõcludere. Vel cre-
dis tu celum et ſydera a ſuo curſu retrabere nam ſicut ſupradi/
cta facere non poſſes· ſic nec minimã partem beatitudinis ſepa/
rate anime quam habet in gloria poſſes determinare Pec Aug9
Sed dicitur illa domus concamerata auro et gemmis pro tanto
vt ibi ſciamus. quõʒ manſiones multe in domo dei ſũt · vt qui⸗
libet in ſua adeo delicioſe quieſcat· vt nulla inuidia vni9 alterius
capiat propter mutuam caritatem. ymo tantum quis gaudeat
de bono alteriꝰ vt de proprio. Vnde Greg in moralibo. tauis
inquit in illa pace nos ſaciat. ꝙ in ſe quiq; non acceperit. hoc ſe
accepiſſe in alio exultat. Vna cunctis eſt beatitudo leticie· uis
vna non ſit omnibus ſublimitas vite. Erit ibi ciboxe affluencia
que conſiſtit in viſione beata. que facie ad faciem ſanctis amab
videtur. que ſacietatem mirabilem ſine faſtidio illis confert Vñ
QAug omelia tercia ſuper Iohem. Talis inquit erit illa delecta-
o pulchritudinis vt ſemper tibi preſens ſit & nunquã ſacieris
Gi enim dixero ꝙ ſaciaberis faſtidium timeo · neq; faſtidiũ erit
neq; fames· quid dicam neſcio· Sed deus habet quod exbibeat-
Per vnum precipuum ſubaudi gaudium ipſio dei ſuper electos
ſuos · quod ipſe xp̃s per ewangelium pro miſit dicens Gaudiũ

inqui meum in vobis ſit. Illud gaudium cor electorum letificat

Non eſt qui cogat ad bibendum· qun tanta eſt glorie dulcedo-
ꝙ nemo cogente ad illius fruicionem indigebit. Der . 0· di/

es quibus tenet conuiuium ſ[ubaudi eternitatem nam ſepcies de

„

tes-aduam mundi delectacioni ſuperne preponentes glorie ꝗ

cem · 1o: vterq; numerus totum comprehendit. Nam ſeptem di
ebus totum tempus comprebenditur- per decem totus nume/
rus euacuatur. Durabunt ergo nupcie per infmita ſecula om
ſecuritate- iocunditate alacritate · excluſo omni defectu ¶Aug
in ſoliloquio Ibi erit eterna refectio · perpetua dilectio ·iocunda
poſſeſſio dies ſine nocte · vita ſine morte. iuuentus ſine ſenectu
te. pulchritudo ſine deformitate fortitudo ſine debilitate· leticia
ſine dolore tranquillitas ſine labore & ſine omni fallacia- veri
tatis plena cognicio: D

¶ Imangdata mea ſeruaueritis bona terre comedetisNota

ſunt multi qui vellent bene comedere et bibere et bene
dormire ſed nichil operari bii enim vulgo burdones vo

anturideſt loter-. Nam portant habitum peregrinorum vt eis

ſubueniatur· ſed peregrinari nolunt. Dum enim mueniunt ali
quam terram victualibus fecundam: vbi poſſint ſplendide co-
medere· non curant amplius ire. ¶Spualner. Non promittit
corona vite eterne niſi per viam mandatorum legittime certanti
bus. Vnde Auguſtinus in libro de paradiſo. Tu qui veram re
quiem que poſt hanc vitam xp̃ianis promittitur queriset bic
eam inter amariſſ mas vite buius moleſtias ſequeris ſuauem et
iocundam guſtabis · ſi eiꝰ qui eam promiſit mandata dilexeris-
bec Augo Ged qui ſunt habitum xpiane peregrinacõis portã-

△

ſi dulcedinis magnitudinem ſecundum apoſtolum guſtaſſent ·
cum eodem dicerent · ꝙ paſſiones buius temporis non eſſent

condigne ad futuram gloriam que reuelabitur. Voluit igi de9

vt nobis fuit poſſibile notam nobis facere per ſacre ſcripture ꝓ
phetas et apoſtolos gloriam ſuam vt illam cognitam queremꝰ
libencius . F igura Numeri:- 13. Moyſes miſit ad terram Pro

miſſionis duos exploratores qui retulerunt filiis yfrahel ma-
lagranata ficus et vuasbii igitur fructus mirabiles erant. Di

xerũtq; terram eſſe optimam et fecundam verũtamen dixerũt

aliquos inueniſſe dᷣ gne enoch ideſt gigãtes· ꝗPꝰ ꝓpter eoʒ ma
gnitudinẽ nos ad eos cõꝑati. videbamur locuſte ſed eamus cito

n

1

leo
r⸗Ac,
nlepend,
nbhmi
Rus hune/
ſuli on

u

. —
tio idanl

ſineſra
litne iern

blicz r

eisn
ben et bene
urcones ih
orum tes
nueniuntahn
Denace/
ſon pumit
umearunt
I
etis⸗dbie
ſuauene
cilenns
is pori
es gorte
ukllen
on Aent
t ig e
nptune;
gumend
enam po
ſehbam
ernth.
en tut
mora
MuSs (O

ducere ad etern

Beuanitudo

et confortemur: ios enim debellabimus et terram tante ferti-

litatis et bonitatis obtinebimus· Et tũc ceperũt. lanctum ma-
gnum dicẽtes Vtinã mortui eſſemus in egipto· N elius eſt eni

in egiptuũ reuerti- quam nos uxores paruulos & familiã ex

ponere morti⸗ Et ſic miſeri negligetes & timẽtes pruinam ue-

nit ſuꝑ eos nix· quia morati ſũt in deſerto: ubi fere oẽs mor/

—

“ zuiſunt ſigSualiter ut dictũ eſt · xp̃ßs uolẽs populũ credentẽ

im patriã. de fructibus eiuſdem patrie ꝑ apo/
ſtolos ideſt doctores multos oſtendit: & inter alios ſunt tres

fruicões ſuauiſſime: que nobis promittũtur ſcʒ triplex cogni-
cio. Beruũ - in quodã ſermone-Tripliciter in eterna illa et pfecta

beatitudine fruemur deo: uidẽtes eũ in omibus creaturis · ha/

bẽtes eum in nobis ip̃is: & quod büs omibus ineff abiliter io
cundius fit atqʒ beatius ipſam in ſemetip̃a co gnoſcere trinita-
tem Sed anñquam illuc ꝑpueuiatur oportet pugnare cõtra ge/

nus enoch. Enoch enim interptatur fortis ſeu te rribilis: et ſi/

*

gnat genus demonũ. Rortes enĩ & terribiles ſunt-et nunquã

nos impugnare ceſſant Ged eoʒe fortitudo tempatur & debili-

tatur a deo-nec eoʒ uolũtati potẽcia reſpõdet. Vñ Augo ſuꝑ
Es Diabolus plerũqʒ uult nocere et nõ poteſt· quia poteſtas
ua ſub poteſtate &. Nam ſi tantũ poſſet nocere diabolus qua/
9 Secure

tum uult aliquis non remaneret iuſtoꝶ · Hec QAug

igitur pugnare poſſumus quãto amplius ei reſiſtimus tanto
amplius debilitatur. Sed appetũt reuerti pocius peccatores ĩ
egiptũ peccati: ubi exercebant proprias uolũtates · quam cõ/

tra demones bellarePlorant enim mortẽ ideſt mortificacõem

carnis et carnaliũ app etituũ· et ſic remanẽetes in ſolitudine ex/

dudũtur ab eterna terra promiſſionis. OQ immẽſa cecitas cui

odioſa eſt lux & palato infecto cui pena eſt panis angelorum

Nam tanta eſt pulehritudo et amenitas patrie illius ꝙ una ſe-

tilla minima ipio glorie indigna eſt omni corpali pena- Vnde
Berñn in libro de meditacoibus:. O inquitania mea · ſi cõtinue
oportet nos tormẽta pferre. ſi ip̃am iehenam longo tpe tolle-
rare ut xm in gloria ſua uidere poſſemus . & ſanctorũ eius
collegio ſociari. Nõne eſſet dignũ pati quod triſte eſt: ut tanti
boni:tanteqʒ glorie pticipes baberemur. Et ſubdit. Inſidian-/
tur igitur demones- parant ſuas tẽptacões frangunt corpus
jeiuma- prement ueſtimenta-labores grauent- uigilie excitent.

aruas

clamat me Iſte inquietat me ille frigus incuruet calor uret. ca iet
dut doleat pectus ardeat inf letur ſtomachus · palleſcat uult ftat
3 lnchrmatar cor· deficiat in dolore uita mea et aſa mea in gemi uui
tibus- ingrediatur putredo in oſſibus meis & ſubter me ſca/ “S ſu
teat ut requieſcam in die tribulacõis et aſcendam ad populũ
Vagdeo tibi emere aurum optimũ. Apoc. 1
inter oĩa metalla aurum eſt nobilius et carius. habet alt
2 O hanc proprietatẽ: ꝙ poteſt duci ad mĩmam ſubtilitatẽ ſtr
neqʒ unquam frangitur ſub marcello. (SPualiter Caritas aſ ſeri
ſimulatur auro Racõ eſt quia aurũ didtur ab aurora. Vñ au ign
rora quaſi aurea hora Nam in aurora aurũ generatur. Sic ea clt
ritas nata ẽ fide· que aurora dicitur-. Nam tata eſt fidei et cari mich
tatis copula· ꝙ; ſine caritate fides mortua ẽ & ſine fide caritas ſnc
ceca ictur. abet caritas hanc auri prop rietatẽ quia nũquã Kpr
ſub marcello aduerſitatis frangitur- Ducitur enĩ uſqʒ ad mini
mam ſubtilitatẽ pauꝑtatis et nuditatis eciã martirii ignis . &ε 2
nũquã frangitur. Aug de laude caritatis. In ca ritate paup lu
eſt diues· ſine caritate oĩs diues eſt pauꝑ in aduerſitatibus tol
lerat in proſpitatibus teꝑat in duris paſſionibo fortis eſt. in
oꝑibus hilaris· in tẽptacòibus tutiſſima: in hoſpitalitate latiſ⸗
ſima: inter bonos fres letiſſima: inter falſos paciẽtiſſima. ec
Augg. Excedit ergo uirtus caritatis o; aliam uirtutẽ et oĩ/
bus fortior. Ideo deus in aliis uirtutibus ſeruans medium in
ritate modũ exceſſit· Vñ apoſtolus. propter nimiam carita
tem qua dilexit nos (Nota tu ꝙ ſicut aurũ eſt pfectiſſimũ en
amplius pfectius non reꝑitur tũc dicitur optimn. Sic eſt dare
optimam caritatẽ Nec dico tñ quin poſſit caritas ſemp augeri
* terminũ nõ habeat in uita pnti Bed dico cõpatĩe ad imꝑfec
ciores· Dico igitur ꝙ tũc caritas optima dicitur. qñ homo ex
caritate deũ diligẽs et proximũ de malo aduerſarioʒe quaſi de
pProprio dolet· Vn AQuguſtinus ſuꝑ illud p̃s: Latü mandatũ
tuu nimis ·ſic ait· Tunc eſt latũ mandatũ caritatis qũñ cõpaſſio
ſe ad extraneos extendit. Sed tunc ẽ latũ nimis- qñ inimicorũ
noſtro malis dolemus. Iſtud igitur eſt aurum optimũ & in
ſuo decore ꝑfectã/E igura Genñ:z. Vbi legitur Eiulath. quã
fluuius de padiſo egrediès rigat producit aurũ. & illud opti/ 4
mum eſt- ¶ Sp̃ualiter. Eiulath interp̃tatur doles animã deno

ota ꝙ

—

N ltet. e
mul,
tere
phti
(N
lus dhe
tlubtini
Canmt
dra Nin
tur Hien
lckietai
meenin
u nüqu⸗
a mini
ignis
aiepaup
arhus t0
dris e.n
liatlit
in
tietoi
diam in
matin
echmd
dcar⸗
D
Nuut
omo ex

gunl e
i

uine gracie illa irrigãte- quia tale donũ o

tat de malo inimicox quaſi de proprio dolẽtem. in qua naſci⸗/
tur optima caritas atqʒ ſup̃ma: Sed hoc procedit de fluuio di
timũ nõ niſi de ſur/

ſum eſt deſcẽdẽs a patre luminum: B8
Lanſtulit auſtrum de celo- pᷣs: ((N ota ꝙ auſter adeo
eſt calidus· ꝙ eo flante ligna aromatica congregata in
aliquibus regionibus calidis inflammat Q Spirit

aliter

ſcripture de diuino amore loquẽcia deſcedit auſter caritatis ſcsꝭ

ignis ſancti ſpiritus & incẽdit cor noſtrũ uelut ignis. & ſicſa
crikicium noſtrũ deo erit acceptũ· Eſt eciam cũ hoc auſter hu/
midus quia producit pluuiam et fecũdat terram Sic ſpiritus
Ancti amor produeit aquã lacrim
et producit uirtutes et merita Eig
Paliamn holocauſto ſuꝑ altare deſcedit ignis de celo et Ulud ſuc/
c&dit. & populus totus credidit Et extinctis prophetis Ba-
laach/ pluit aquã habũdanter. & tũ ſteterat tribus annis et ſex
Epualiter p beliam nota penitetez
polocauſtũ cor cõtritũ · per ignẽ deſcẽdentẽ ſubaudi caritate
uiccedẽtem amorem-Extinguuũtur prophete balaach-quia ex

ax in anĩa in qua germinat

Figura-3 Re i9: Poſito per

meſibus terra ſine pluuia

pellũtur male co gitacõs et ſuggeſtiones diaboli · deſcẽdit plu/
uia graciaʒ qua anĩa multas bonas uirtutes producit in ſapi
encia & doctrina-Sicut apoſtolos repleuit ignis ſpiritus ſan
cti. Actuũ:z. Vnde Grego: in omelia- Si quis diligit me. Gpi
ritus ſanctus inquit linguis igneis apparuit. Jn oës quos
mitte 4 uolo niſi ut ardeat. Lu-
iz:- (No ta ꝙ biemali tempe in nobilium domibus ignis nun/-
quam extinguitur & hoc eſt propter diuerſos uiatores qui
interdum frigore grauantur . piritualiter-anima bumana

eſt domus nobilium quia ibi babitat trinitas ſancta. Iohanis

3

„* —

Ad eum ueniemus & manſionem apud eum faciemus-Debet

igitur ſemper ibi nutriri ignis caritatis ut uerba ſcripture ſa⸗

cre miſſa a predicatoripus frigore mundane cogitacionis uel

carnalis uoluptatis non Epeſat (Sedſi quis uult ignem
bene nutrire-ligna pinguila ſupponat- hec ſunt crucis criſti G&
paſſionis eius. Nam illis lignis ruit maximus ignis accenſus

er auſtrum nota caritatem . Abacuc 3 Deus ab au-
ſtro ueniet⸗I[gitur cũ in corde noſtro cõgregamus ligna ſacre

B

aꝛitas

.

eꝛ

igeſt amor ſincerus & ſummus illum debemo nutrire ĩ nobis
Figura Leui: 6. p̃cepit dũñs filiis yſrabel ꝙ ĩ altari ſuo ſemper

ifignis arderet- & ſacerdos nutriret illum ſubicies lign a QAltare
Ani eſt cor humanum. Sacerdos qui dicitur ſacra dans deno/

tat memoriam . hec enim debet ligna parare: ſcʒ dando cordi
noſtro reco rdacõz; ſacre paſſionis xpi-per quam venit ignem
mittere ĩ terram · Nam totũ mũdum caritate igniuit. nec vnq́;
ille ignis deficere potuit. Munc ignem ꝑ recordacõʒ bñficiorũ

&xpi augo nutriebat in cordis ſui altari dicẽs ĩ ſoliloquio· cis

Ilgnis qui ſꝑ ardes & nunq; extingueris amor qui ſꝑ ferues
S nunch tepeſcis vnde michi verba vt exprimã ſigna dilectõis

tue magne erga me per innumera bñficia quibus a principio

elucaſti me. Poſt bnficiũ nẽpe creacõis · qñ in principio de ni

,—
2

—„

. . — — — - 2
ab angelis minuiſti parũ hoc fuit añ cõſpectum bonitatis tue
ſſed me filium tuo ſanguine adoptatũ ſingularibus maximis

2

chhhilo ad vmaginẽ tuam creaſti mehonorificãs et exaltans me

inter eas creaturas quas feciſti. & nobilitans lumine tui vul/
tus: quod ſignaſti ſuper luminare cordis mei: quo aliquid in

ſenſibilibus et in inſenſibilibus piter diſereuiſti· & paulominꝰ

qʒ donariis tuo bñficiox fine intermiſſioe nutriuiſti: ¶D
mẽtum leuiſſimũ ideo locus eſt ei ſuperius ſiue ſupre
mus . Naturaliter eni habet aſcẽdere. Tãta ẽ enĩ aucto
ritas ſua: qꝙ dum materia apta in quam poteſt agere appropi
quat · ſtatim deſcẽdit vt in ißam agat & formã ſuam introdu/
cat. Sicut patet de vaporibus eleuatis pꝑ ſole vſqʒ prope ſperã
ignis-quas ignis deſcẽdens inflammat. ( Spunl. lter. quanq
ſpiritus ſanctus naturaliter habitz in celis & in beatis alabus
nichilominus tãta & actõ eius et bonitas· ꝙ ſi aliqua corda di/
ſpoſita inuenit in terris· que ſol et lux recte fidei & ſpei ponat
ad altitudinẽ dcuocionis & cõtemplacõis ſtatim ad odorè illũ
geſcedet · & cõreplet et fecũdat ꝑ grãz Figura Lu i. Cũ ʒacha
rias dimiſſa turba exercitus ingreſſus eſſet ad altare inceſi · de
ſcendit angelus et ſibi nuctiauit Iohaãnem- Epualiter p 3 acha
riam qui interpᷣtatur memorãs dni . intelligitur cor deuotum
quod ſꝑ diſtricte et plene recordatur bñficoze dei · Hic igitur
cu ex hoc debitas deo reddit laudes· ſpiritus ſanctus delcẽdit
nũctians ei iohanẽ qui interp̃tatur gracia· Quia ſpirito ſancti

ninebis
hohnher
ule
lnsd,
nncneri

enn gren
,
bükantl
miſotern⸗
adllechis
aprieg

napiocenn

Naltans ne
tetu vul⸗
Uiquidin
uloming
mats tue
maNIs

miseſt e/

ſueſupt
eriaucko
appropi
introch/
opeſpei
t,guing
Is aubus
ud!
iwnut
Nridü
unenn
el E⸗
1 zuch
euotun
cigt
Aeli
Alun

1

ao huana
ideſt caritatis tanta eſt fortitu do· ꝙ ſtatim extinctis et purga
tis viciis müdane & carnalis voluptatis velut ignis formam

oppoſitam expellẽs ſtatim ignit et accẽdit. & ſimiles ſibi facit.
Vñ Grego omelia. ii. Kortis eſt inquit ut mors dilectio tua-

quia ſicut mors corpus interimit ſic ab amore reæ tempalium

eterne vite caritas occidit. Nam quẽ perfecte caritas abſorbue
rit. ad terrena foris deſideria velut inſenſibilẽ reddit· Neqʒ ſan
ctus quiſqʒ pro dño mori potuiſſet in corpꝑe · ſi prius a terre/
nis deſideris ꝑ caritatẽ mortuus homo nõ fuiſſet in mẽte: Sʒ
nota ꝙ ʒacharias dimiſſa turba ingreſſꝗ è ad altare incẽſi. ideo
quilibet deſiderãs ſpiritus ſancti graciam & caritate accẽdi. de
bet terrena deſideria a ſe excludi. Vnde Greg in mora: Mens

inquit noſtra ad cõtemplãda terrena non perducitur niſi ab

biis que exterius implicãt ſtudioſe ſubtrabatur:
(Caro bumana u-A△ A
. bo Ps ½

uis dabit michi pẽnas ſicut columbe & vol
t ire ad terminũ- viam qua ducitur ad il
lum nelſciẽs. (Spualiter· Omnes ſumus viatores ſed
ignoramus qua via ad terminũ no ſtre ſalutis tẽdere debeamꝰ
nmiſi ſpiritus ſanctus fidelibus ꝑ ſpem viam mõſtret· & p ip̃aʒ
poſtea ad gloriam ducit· p̃s. Colube deargẽtate et poſt dor · .

ba⸗ auri. Per argẽtum nota ſpem in fide per aurũ vero viſiõz

acialem. quã colũba ſeruat fidelibus. Quia parata victoria cõ
tra vicia & peccata- gloriam quã tũc habẽt ale ſancte in eterna
vita de viſione diuine eſſecie ſimul recipiẽt cũ ſuis corporibus
non hoc erit ex natura. ſͦ ex diuine dulcedinis dono Eigura
Geñ. Columba reuerſa eſt ad archam poſt ſeptẽ dies Portans
oliuam virentem Quia in vninerſali reſurrectõe vt dictum eſt
aĩabus noſtris corꝑa virẽcia & immortalia reddẽtur ſimul cũ
aĩla beatificanda. Quod pulchre beatus Grego: A mora: decla
rat dicẽs· Si inquit reſurrectõis fide ex obediecia nõ tenet· cer
te Panc tenere ex rõe debuerãt· Quid enim quottidie niſi reſur
rectõʒ noſtrã in elemẽtis ſuis mũdus ymitatur · Nam ꝑ momẽ
ta tẽ porũ cernimus arbuſta viriditatẽ folioʒ amittere· & fru/
ctuũ prolacõʒ poſt largicõʒ ceſſare. Et ecce ſubito quaſi ex are
ſcẽti ligno velut quadam reſurrectõe veniente videmus folia
erũpere fructus grandeſcere et totam arborẽ rediurno colore

veſtiri:

B llia babiloĩs miſera beatus qui retribuet. Ss. (Digna is
omni cõfuſione ẽ filia rebellas & nõ obedies patri Id AFfn
circo in verbis propoſitis filia cõfuſioĩs vocatur.ido eer
morte digna eſt Eßualiter caro eſt filia ſpiritus ideo qñ ſlii it
debet in omĩbus obedire· et ip̃aſpiritus pcepto eſt inobediẽs uuuit
debet ꝑſpiritũ mortificari. Nam ſi deliciis viuat Scipitat ſpiri⸗/ i
tum ad interitũ- Ipa enĩ preſto reprimere et enermeuare ſpi/ üuuu
ritum· qñ in pugna cõtra dyabolũ eſt · Ideo debet Pafflictiͦzz ſßi⸗
penitẽcie mortificari. (Kigura Iudicũ io. Cũᷣ Iepte pugnaſ/ deo
ſet cõtra amon & ip̃m debellaſſet · votũ deo vouit· q; quitquid “R
ſibi prius occurreret ei reuertẽti a pugna domui ſue ptinent titu
deo ſacrificaret. Occurrit ei vnica filia ſua. cui dixit-Decepiſti ned
me filia. & tu ip̃a decepta es. Que poſtqꝙ; duobus mẽſibus cũ cten
ſodalihus ſnis vir ginitatem ſuã deploraſſet. data eſt in ſacrifi/ lunt
lumdleptte intertatur ſalus· & denotat iuſtũ ſalutẽ ſuã que/
rens- fortiter dyabolo reſiſtẽs ſed habita victoria cõtra dyabo “
lum · ei propria caro obuiat· cupiẽs ipᷣm deciꝑe & ad volupta

tem inclinare- Sed ĩa decipitur quia ꝑ duos fontes lacrimas
fundẽs cũ aliis ſuis ſodalibus· ideſt cũ omĩbus ſenſibilibus cõ
Primitur & ꝑ mẽbroʒ mortificacõʒz fit de ip̃a ſacrificium deo.
t ſic ſpiritus alleuiatus proprio carnis onere. ſeuerior effici B
tur ad pugnam contra dyabolũ et eius temptacõs. Grego in 4

mora:. Dum carnalis vita corrigitur & uſqʒ ad abſtinencie et 4
orõis ſtudiũ a proficiẽtibus puenitur quaſi in altari iam caro 3
accẽditur · vt in cõſpectu omipotẽtis dni ſacrificium redoleat 4
vnde prius culpa diſplicebat: C “
lii alieni mẽtiti ſunt michi. ps· (Dicit Ambroſius de “́”JJRM
officiis. Incaſſum inquẽ cõtra exteriores inimicos in le
campo bellũ geritur ſi intra ip̃a vrbis menia ciuis inſi i
lans babeatur. (¶Spualiter. Vita humana milicia ſuꝑ terrã n
quia cõtinue aduerſarius noſter dyabolus tanq; leo rugiens M
circuit querẽs quem deuoret. Oportet enĩ ꝙ ei cõtinue reſiſta n
mus et teptacionibus ſuis . Sed primo oportet deprimere do .

meſticos aduerſarios ſcʒ corpales ſenſus. qui ſunt ſpiritꝰ9 pro
ditores et cũ cercius fidelitate promiſerit: ẽciuntur · ideo pri
mo de eius opp̃ ſione curandũ eſt (¶ Figura Ioſue· d· Vbi leõ
gitur de gabaonitis audita ſtrage qua fecit Ioſue cũ tiliis iſra
hel de duabus ciuitatibus ſub fraude nuctios miſerũt cũ pan 1

lncbeti
pitrſor⸗
melnb/
epugnl
Juutgui
Ulueptimnenn
1⸗Deapili
milbusi
tin ſurf/

—

tracyabo⸗/
dvoluptn .

8herimas

Wwbus /

äumdro.

eueriorettid

,Gregoin
unencle et

iam caro

n redolet

ms 11
ſus i
iy em
*

eren

menech/
1ng pro⸗
jdeopr
Vbile“,
lüs
ciul

— sll 2
4 *
—NWðð
8

his

nis calciis et peris veteribus. cũ panibus duris et in fruſta fra

ctis. Qui venietes ad ioſue dixerũt. De longinquis partibus
ſumus· nec habitamus ĩ terra quã vobis deus veſter promiſit

venimus cõponere p acẽ vobiſcũ. Et ſic Ioſue credidit eis men
tientibus quia nõ interrogauit duñm. Inde ad tres dies obuia

uit eis. quos cũ ILoſue vidiſſet- dixit. Quare decepiſtis me qui

inquiũt quia timuimus mori ſicut ceteri quos trucidaſtis. S3

—

tũc clamantib9 fil is ylrabel.non eſſe ſibi pactũ tenendum · cũ
ip̃i deceptores eſſẽt cõdemnauit eos ioſue: vt habitãtes in me/
dio filiox yſrahel portarẽt aquã neceſſariam. tam ad lauandũ

ꝙ; ad bibendumet lig na cedetes in humeris ſuis portareèt mul
titudini neceſſaria ( Spualiter Gabaonite interp̃tatur vallis
meſticie.· & recte corpales ſenſus ſignat · qui ſꝑ ſpiritũ ad vallẽ
eternitatis yehene inclinare ꝑ cõſenſum peccati conantur. Iſti
ſunt gabaonite velut proditores · callide cũ ſpiritu pactũ ſpo/
pondũt vt nõ occidantur· & precipue qñ vidèt ſpiritũ de du/
plici progenie ſcʒ de mũdo et dyabolo triüphare. Pretedunt
enim in coz deſideria inueterata et fracta. Procul inquit babi-
tamus nulli rebellione virtutibus faciemus Sed mentiuntur
Quia in terra promiſſioĩs ideſt in ſtatu penitẽcie obuiãt ioſue
ideſt ſpiritui· et impediũt vite eterne ingreſſum. Hoc bene co/
gnouit apoſtolus qñ dicebat Ro. A. Video aliam le gem in mẽ
bris meis repugnantem legi mẽetis mee-& captiuantem me in
lege peccati· ſcʒ tunc filiis yſrahbel clamãtibus· i deſt doctoribꝰ
ſacre ſcripture adteſtantibus nullum corpꝑi pactũ eſſe ſeruan-
dum cordi ſuo· Cũ corpus ſit Prodier debet in hunc modum
mortificari et corrigi Quia debẽt gabaonite haurire oz aquã
lacrimase ad lauanda et tergeda peccata. Et quãtum vltra hoc
requiret memoria intelligetia et volũtas- Et cum hoc debet li
gna crucis & paſſionis xpi in humeris ſuis ferre · vt apoſtolꝰ
in corpe portabat eo teſtate qui ait ad Gall. vltio. Ego ſtigma
ta dqñi mei iheſu xpi ptuli in corꝑe meo vbi igitur ſic caro mor
tificetur · que ſpiritũ prohibet cõtemplare ſuperna· & pconſe⸗/
quẽs ei claudit ingreſſũ promiſſioĩs eterne · Vnde Rich li- de
cõtemplacõe · Nunq; inquit affectus noſter ad deſideriũ eter/
norum perfecte accenditur. neqʒ intellectus ad celeſtium con
templacõʒ acuitur. niſi cura carnis eciã licitis mũdi et neceſſa

riis trequenter et fortiter repellatur:

. C
Ieciſti eos dum alleuiarẽtur. PS. (Nota princeps qn in
. pluries experitur prodicionem et maliciam aliquorũ

nunq; debet amplius de ipſis confidere · ſed debet ip̃os
Vẽel delerè vel totaliter incarcerare ꝙ amplius nocere nõ poſſit
Spualiter iudicium racõis quod eſt tocius exercitus anime

princeps et dux exꝑtum eſt nequiciam et calliditatem ſenſuũ ſer
corporaliũ contra ſe ideo nullo modo debet de ip̃is confidere ri⸗
Sed eos taliter deicere et captiuare ꝙ amplius non poſſint of pu
fendere. (Eigura Ioſue.6. Vbi legitur ꝙ obtenta Gabaon ſu
p ioſue Congregati quinqʒ; reg es venerunt ip̃aʒ Gabaon va bil
ſtare· Sed Ioſue ipſos debellatos perſecutus eſt· & facta orõe cis
ſtetit ſol vt vinceret inimicos · & magnam ptem multitudinis cye
eorum occidit. Reſiduum vero totum grando celitus miſſa oc gen
cidit· Et captos reges quinqʒ in ſpelunca latentes· collis eorũ iiͤt
calcatis ꝑ po pulũ ĩoſue in ligno ſuſpendit vſqʒ ad veſperũ · de On
inde proici fecit in ſpeluncam· & lapidibus operiri vſqʒ in pre 4
ſentem diem. (ESß ualiter · per Ioſue iudiclum racõis ſubaudi.
Per quinqʒ; reges quinqʒ ſenſus qui videntes carnẽ ſubiectã .

racioni cõgregatis appetitibus plenis voluptatibus. ſatagũt
recuperare manſionem ſuam. Sed ioſue cum exercitu domini.
leiunio· vigilia: elemoſinis et deuocione ipos inuadit. & effuſa

orõ ne vt ab eo non eclipſetur diuina gracia eos ſuperat. et ap
Petituũ magnam partem occidit. Sed reſiduũ ſupernorũ con
templacõ cõprimit velut grando. & quinq; reges captos ſubi .
cit atqʒ calcat· ſuſpendit ipſos in ligno crucis ſecundu doctri/ 4

nam apoſtoli. Confixus ſum cruci. & hoc uſq; ad veſperum
mortis· eos quaſi cõpedibus li gatos et captiuos tenet· Deiñ
Proiectis in ſepulchro et oꝑtis terra et lapidibus vſqʒ in diem
iudicii. Ioſue pmo intrat terrã promiſſioĩs celeſtis glorie ſine
mole ſtia affligenda ergo ſunt ſenſitiua mebra noſtra. ſi volu/
mus vicia ſuperare virtutibus fauere. Ideo dicitur penitencia
quaſi pena inherẽs quia dum viuimus ꝑ penuriã ſic carnem
domando ſimus victores. ꝙ ſi ſecus fiat ut proditores animã
ſic illaqueatam proicient ad interitum. Vnde Grego in mox
Nos inquit geſtamus laqueũ noſtrũ: nobiſcum circũferimus
inimicas carnem noſtra loquor de peccato natam · in peccato

=ü8I I

nutritam corruptam nimis ia origine:. Sed multo amplius
praua coſuetudine viciatam. Hinc eſt ꝙ acriter aduerſus ſpiri
tum cõcupiſcit · ꝙ aſſidue murmurat & impaciens ẽ diſcipline

nn
Uuri
ſceßn
endheci
nusennre
ten iau

(kiche
lulttuchns
us milio
ollseori
veruc
ginpte
ſubauch.
iſabreck
wgi
mudonmn.⸗
t⸗Aekkut
ent⸗ etay
nori con
vtos ſuhi
Veſperun
net⸗Dai
vin gen
Nnelur
ſvolu/
tenci
arnem
animi
inmo
erimus
heccat⸗
nis
uslo

inbibetur:

OQnohaana

Quia illicita ſuggerit· neqʒ racioni obtẽꝑat· neqʒ vllo timore
ercutient maxillam iudicis Michee . 40 Nota magha
eſt audacia pcutientis iudicem ſuum: in cuiꝰ manibus
eſt· De tali non poſſet fieri vindicta decẽs. Verum eſt.
Giq; tantus eſt amor inter vtrunqʒ eciam percuſſio non
ſentitur. ¶¶Spualiter in anime familia dicitur eſſe iudex ip̃ᷣm
racionis iudictum Omnia eni habet dirigere et iudicare · ac eciã
punire Sed interdum intm eſt excecatum eciam amore carnis
ſue captum. ꝙ nichil ſentit et de ꝑcuſſionibus redditur inſenſi
bile ſigura Eſdre. · Vbi legimus ꝙ apemen filia bera
cis cõcubiua regis ſedens iuxta regem ad dexteram- auferebat
dyadema de capite eius & imponebat ſibi · & palmis cedebat re

gem de ſiniſtra manu& apto ore intuebatur eam: queet ſi ar

Biſerit ei- arridet: nam ſi indignata ei fuerit. blanditur donec re
concilietur. ( Sßualiter Appemen ideſt caro filia terre ſedet

ad deteram:cum locus ei ſit ad ſiniſtrã. Nam cũ afficitur a ſpi
ritu in dextera ſedet caro eleuat dyadema et ſibi imponit cum
imperat et ſpiritus exequitur· percutit regẽ pugno male ſug/
geſtionis · & ſpiritus arridet ei ꝑc oſenſum. Si indignatur ap/
petens aliqua illicita: que appetẽda non ſunt · ſpiritus eã ſaci/
ando reconciliat. Vnde Geneca epiſtola: id: Multis ſeruiet qui
corꝑi ſuo ſeruiet: qui pro illo nimium tenet· ad illud onera
refert. boneſtum illi vile eſt· cui corpus ſuum nimis carum eſt
Huig nimius amor nos timoribus inquietat. ſollicitudinibꝰ
t. et cõtumeliis obicit:
ulier mole ſta erat adoleſcẽti. Geñ 39 (Nota ꝙ tanta
ſt ſollicitudo mulieris qua hoĩem moleſtat cum cupit
aliquid optinere ꝙ raro reperiri valet qui ſe poſſit de
nder de Valerius in epiſtola ad rufinũ. Iupiter inquit
rex terrenus- qui eciam deus celox rex p ſingulari ſtrẽnuitate
corpis & incõpabilis mẽtis elegãcia per auropã mugire coa/
ctus eſt amice. Ecce quẽ bonitas ſuꝑ celos extulit · feĩa brutis
cõparauit. Poterit et te femina cogere ad mugitum ſi non es
maior ioue. (¶ SPualiter- P femina ſic moleſtam ſubaudi car-
nem humanam. que die noctuqʒ ſpiritũ ſuis prauis deſideriis
ſollicitat intm vt in manus demonũ ſepe proiciat. (FEigura
Iudicum is. Dalida decès taliter moleitauit ſampſonẽ fortiſſi
mũ virox ꝙ inueſtigata fortitudie ei9· fecit ip̃m eo dormiete

S

Qhne

radi ſeptem crines- qui amiſſis viribus traditus eſt in manus n
philiſtinorum: & excecatus ab eiſdem pꝰmodum miſerabiliter leen
mortuus eſt Per dalidam que interp̃tatur paupcula ſubaudi )
carnem humanam que indigẽtior eſt cunctis animãtibus. Nꝗ f
cunctis naſcẽtibus cum ſuo indumẽto· ip̃a miſera nuda egredi pre
tur . Per Sampſonem fortiſſimum ſubaudi ſp̃m . a deo ſic vir/ ttee
tuoſe factũ. ꝙ non niſi volens vincitur. Sed quẽ non poſſunt one
omnes exercitus tenebrarũ ſuperare. miſera caro ſuis blandi/ rise
ciis ſuperat ac ſuaſionibus decipiens. ſeptem donis ſpirito ſan nen
cti priuat. & ligatum in manus inimicoꝰ reddit. & excecato in hom
ſuo peccato eternaliter moritur. Relinquenda eſt igitur carnis gepl
affectio · que tãta mala facit. Sed quia carnales homines ip̃am inqu
deo plus diligũt · hec ab ea merito patiũtur. Grego. in. 3. m hum

lerau

queritur In quibus carnem ſuam deo prepoſuit iudicante deo
agitur· & ut ex ea amplius in igne crucietur. Hic itaq; eam re
linquere non vult. et tũ ab ea abſtrabitur · illic eam relinquere
GS appetit. & tamen in ea propter ſuplicia reſeruatur: SS
Vlier autem viri pcioſam aĩaʒ capit . Prov. G ((Nota
tanta eſt mulieris aſtucia et audacia· inexcogitata &
impoſſibilia fere omnibus exercet. Vnde Valerius ad
Xudax eſt inquit ad oĩa quecũq; amat vodit femĩa
& artificioſa eſt nocere cum vult. Et ne lẽgo ſermone te ſuſpẽ
dam. lege aureolum theofraſti. & medeã Iaſonis. et vix pauca
inuenis impoſſibilia mulieri. ((Spualiter. Tanta eſt ſpurcicia
carnis humane. et adeo appetit ſua deſideria cõplere. ꝙ quaſi
nichil eſt impoſſibile · ꝓpter cõplacẽciã quã aliqn miſer ſps ha
het ad illam · Nam niſi carnis peſtifere caliditas racõis judicium

excecaret et eneruaret· ſepe dyabolus nos ſuperat. & Eean

nrᷣaʒ poſſidet. qui adſus nos nichil obtinere poſſet. igura
3·. Re zi · Vbi legitur ꝙ cum Achab rex yſrahel vineã Naboth
appeteret ꝓ ortu olerum ſed optinere non poſſet precio. eoq;
eſſet hereditas paterna naboth. & ex hoc rex triſtis remaneret
Ieʒabel videns· miſſa epla ꝑ falſos teſtes lapidat eſt naboth a
populo · quo facto Achab libere poſſedit vineam Per naboth
ſubaudi racõnis iudicium aut liberum arbitrium regulatũ ra/
tione · Per achab nota dyabolum qui cupit vineam ſcʒ animaʒ
humanam quam ipe xp̃s proprio ſanguine trãſplantauit. de
egipto originalis culpe ad graciã poſſidere· Et ex ea q ꝓducit

uums
trrſer
lbug
tbu N
ice nd
1 P/
npeun
Necate
tur ams
nesien
Aante geo
Bamn

(N
Pand

eriusa

atfemi
teſihi
pauc
uralcin
quall
psbe

Aiclum

m
ſgun
bot⸗
toß
R
cha
voth

det horribiliter:

Qaoo huana

vinum virtutum mellifluum cupit ortum olerum facere ad pa
ſcendas beſtiales affectiones. Sed rẽnuit naboth bereditatẽ dei
& ymaginem trinitatis delere. Contriſtatus dyabolus ex hoc
ꝙ proſtratus iacet · ſed cõſur git yeſabel que ſterquilinium inter
Pretatur- per quam ſubaudi carnem putridam· que dicitur pu
tredo et vermis· Ipſa nanq; duobus falſis teſtibus · ſcʒ pſum pci
one venie indiſcrete et ſpe longioris vite ſpiritũ cõuincit. & du
ris obſtinacionibus lapidat. & poſſidet dyabolus vineam car/
ne miſera procuranie. Ecce pomius et onus carnis miſere qua
homo miſer ad ſimilitudinem dei factus ſic deicitur. Hoc eſt ꝗd
deplorat Innoceñ · de vilitate condicionis humane dicens- Quis
inquit det oculis meis fontem lacrimaʒ· vt fleam miſerabilem
humane condicionis ingreſſum · diſſolucionis egreſſum. Conſi
deraueram enim cum lacrimis de quo factus eſt homo quid fa
cit homo · quid facturus ſit homo. Sane formatus eſt homo de
terra- conceptus eſt in culpa. natus eſt ad penam. Agit praua
que non licent· turpia que non decent. vana que non expedi/
unt. Agit praua quibus offendit ſeipſum. agit turpia quibus

polluit famam polluit conſcienciã agit vana quibus negligit ſe/

cura· negligit vtilia. ne gligit neceſſaria. Fit cibus ignis qui ſep
ardet et vrit inextinguibil: eſca vermis qui ſem per rodit ſemꝑ
comedit immortalis · maſſa putredinis que ſemper fetet et ſor⸗

dueniat regnum tuum. Mat·6. Gemp bereditarie de/
betur regnum filio legittimo. & ſemper ne ſit iurgium
poſt mortem patris conſueuit ordinari de futuro rege ·
οα quandoq ante mortem patris coronari. quia qnqʒ aliqui ita
Pierui: ꝙ ſcientes regnum non ſibi deberi· pſummunt vſurpa
re violenter. ((Spualiter regnum debetur ſpiritui et non cor/
pori:Racõ eſt quia ſpiritus eſt dei filius per ſilitudinem et yma
ginem. Sed corpus licet plaſmatum ſit a deo eſt tamen factum
de terra. Sed ꝗaq; corpus vſurpat regnum fratris ſui · niſi ſit ꝗᷓ
defendat. ( Figura.-3. Re- 1. Geneſcente dauid qui ordinauẽèat
ſibi Salomonem ſuccedere in reg num ſurrexit Adonias filius

Eih & aſſumptis quĩquaginta viris cum ſequẽtibus dicebat

go regnabo. Sed tunc Berſabee mater ſalomonis inducta cõ/
ſilio nathan ꝓphete. conqueſta eſt dauid qui fecit Galomonem
vngi & ſuper mulam ſua poni ·populo clamãte· viuat rex.

D

Qaro haana

& piritualiter: per dauid ſubaudi xpᷣm per ſalomonem filiũ ber =
ſabee nota ſpiritum Berſabee interp̃tatur puteus ſacietatis.nã (AAs
et ſpiritus human eſt vas capax diuine glorie ſaciantis. Vnde uun
ſcriptum eſt Saciabor dum apparuerit gloria tua. Adonyas ſi cte
gnat corpus: nam agith interp̃ᷣtatur aduena & annotat tẽram Auri

que aduena cæleſtis et ſubſtãcie ſpiritualis eſt· nititur regnare cõ
tra ſpiritum fogresans quinq; ſenſitiuos appetitꝰ· cõtra decẽ

precepta decalogi. Sed oracio ſuplicat xo pro filio- qui ſtitim
mittit vnctionem gracie · & ponit ip̃m ſuper equum ſuũ · ideſt rac̃
ſuper meditacionẽ corpis: & tunc omnes vtutes clamãt · viuat lere
rex. Vnde Vſidorꝰ de ſummo bono Hoc inquit eſt remedium ſcunt
eius qui viciorum tẽptacionibus eſtuat.· vt quocũq; modo tan niſid
gitur:tociens oracionẽ fundat. quia frequens oracio imꝑu na heils
1 cionem vicioʒe extinguit: KFI— onau
On creſcas quia aſcendiſti cubile patris tui. Geneſis·. ꝗ· Cn
Non fuit aliquo tempore cõceſſum vt filius aſſumeret aͤ
Sorem vel feminam patris ymo ſemper inſtabat vindi u
cta de cotrafacietibo.ſicut patet de abſolon:ſicut eciã patzʒ de ru ”J”è”M
pen pmogenito lacob in verbis ꝓpoſſtis. Eſt tamen appetitus dA
ſenſitiuꝰ in nobis hanc regulam ſeruare rẽnuens: ideo recte per 4
ſpiritum mortificari debet. (Figura 3:Re: 4. Poſtq́; ſalomon i
optinuit contra adonyam fratrem eius ipſe adonyas ꝓcurabat no
phabere ab yſaac ſonamitem in vxorem que fuerat ſerua patris
üſii dauid. Dormiebatq; cum eo. ſed Dauid non cognouit eaam. ”K
Sed tunc ſalomon indignatus de eo ſcʒ ꝙ frater ſuꝰ p̃ſumebat 8
facere: miſſo Banaya filio Ioiade fecit interfici Adonyam. ſet
EEp ualiter Adonyas qui primo regnare contra fratrem ſuum . ſi
voluit regem nota exteriorem homine v.l ipᷣ̃m ſenſitiuũ appe/
titum qui vult contra ſp̃m regnare· preſumit eciam ſeruã pris ani
ſui petere. Noĩ ꝙ ſerua iſta caro eſt· que cum dauid dormiebat i⸗
quia patri noſtro xp̃o cõiuncta fuit: ſed eam nõ cognouit. Ip̃e i
enim carnem noſtram aſſumpſit- ſed nunq; carnis delectacionẽ

cog nouit. WIt igitur adonias maculare ſtratum patris ſui· qn
homo xpianus wlt carnis voluptates exercere- quas nõ debet
ſcdm ſenſitiuum ap petitum et deſideriũ eius. Sed Salomõ mit
tit Banayam qui nterpᷣtatur reſponſio eius. & denotat afflic/
cionem corporalem- que fatuo reſpondet corꝑi iuxta fatuitatẽ 8
ſuam & tunc Salomon mortuo Adonya regnat in pace quia n

o üana

dic⸗ ſpiritus mor ttificato corpe in trãquilla ꝑſeuerat quiete. Richar
ieN⸗ Qdus de cõtemplacione. Nunq inquit affectus noſter ad deſide
– rium eternorum pꝑfecte accenditur- nec intellectus ad celeſtium
tinn ctemplacionem acuitur. niſi cura carnis eciam licitis et neceſ-
ni arüis frequenter et fortiter repellatur:: =W R
+ mnia ſubieciſti ſub pedibus ei9. ps Mulka eciam ferarũ
H in terra habitanciũ foracitas et crudelitas multũ nocet.
üdng niſi ingenio humano mactentur et vincantur. ſed hoĩs
racnalis foracitas ingeniis et aſtuciis vincitur et ſuperat᷑.· ideo
Galid fere omnia hominem timent. (¶ SPualiter· ſuggeſtiones qᷓ na
nit ſcuntur ex carne terrena et humana adeo ſunt ſpiritui infeſte· ;

niſi diuina gracia ſubderentur nullus poſſet reſiſtere Et quod
6 peius eſt· caro noſtra cum delicate nutritur plures in ipa male
concupiſcencie aculei naſcuntur. Vnde bñ dictum eſt Geneſis. 2

entſs, Cum operatus fueris téram ſpinas et tribulos germinabit ⁊zc
lumert Sed quia ipſe deus miſericors et pius non pmittit nos moleſta
nal ri vltra id quod poſſumꝰ · quia carnis affectiones nro ſubiuga
Nde un uit dominio. ¶ Eigura Geñ. i. Droducat inquit domio terra
Pettnse quadrupedia et reptilia et beſtias ſecundum genus ſuum· & fa
dnh per ctum eſt ita. Et poſtmodum illa ſub homĩs dominio ſubiuga
iſlom uit. ((Gpualiter ſubaudi ꝓ terra carnem humanã que ex pri
paundoun mo peccato corrupta eciam brutales et ſerpentinas affectiones
uu putrs Pducit. Hos tamen omnes deus ſub pedibus ideſt ſub obediẽ
vuit aam. cia ſpiritꝰ ſubiecit· vt dominans deus ſpiritus ſubiectus ſit deo
umebat Corpus vero caſtigatũ et domitum ſit ſpiritui ſubditũ · qc' fiat
zan. ſi exteriora nõ ad voluptatem ſed neceſſitatem ei donenẽ ad vſũ
emſuum. Vnde Augꝰ in ſolilodo ODia inquit ſub pedibus homis ſubie
ppe ciſti vVt ſolus homo tibi ſubiceret. & vt tuus eſſet tot9 homo ſuꝑ
ui pis omnia dnatus eſt homo. Exteriora nempe ꝓ corpore cũcta cre
tmiebat aſti· ip̃m vero corpus ꝓ anima. animã vero P te vt tibi ſoli vaca
et. W⸗ ret· vt te ſolum amaret poſſideret te ad ſolacium inferiora vero
oti omnia ad ſeruicium. 1 .
sli⸗G e cadaueribus vero eoxe aſcendet fetor · Vaie. 3a · Dicit
nöcht ̈ alique aues habent ſubtiliſſimũ odoratum intantum
loromt aa diſtantibus regionibo ſenciunt fetorem. vt ſũt corui
tat/ Sed cum ſunt ſuper cadauera intm diligunt paſtum nidifi/

ſruite cant ibi prope. && obliuiſcuntur ꝓprie regionis. (¶ Spualiter
4 i Carnales homines intm diligunt tetorem et putredinem affec

*
OQars huaa
cionum carnalium ꝙ ibi ꝑ amorem nidificantes ſue profeſſiõis
ſcʒ penitencie et deuocõis xpi obliuiſcuntur. ((Figura Geneſ
8. Coruus ad archam nõ eſt reuerſus inuento cadauere. ¶SPu
aliter· voluptuoſus homo inuenta corpis delectacõe non reuer
titur ad xm et ad gremium ecche· ſed putreſcit in voluptatibo
ſuis. Vſaie · ꝭ· Erit ꝓ ſuaui odore fetor. Vnde ergo peccator mi/ lechi
ſer erit inſenſibilis & puatur ſenſu olefactus · qn loco odoris tã ſpur⸗
putrida tam fetida tam immũda recipit: quia nil putridiꝰ huma liaß
no corpe. Aug9·z· ſoliloquio Ego cadauer putridũ eſca ver ura
mium. vas fetidum cibus ignium. abyſſus tenebroſa- terra mi duliü
ſera. vas aptum ad contumeliam. genitꝰ ex immũdicia viuens loni⸗
in miſeria moriᷣs in anguſtia heu miſer quid ſum ego & quid lieene
facturus ſum vas ſterquilinũ · concha putredinis· pleno fetore bie
et abhominacõe: cecus. pauper.miſer et mortalis. Hec aug: cpitti
((Ltut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me . Polun
WIgo dicit ꝙ nunqꝙ; bene cognoſcitur res · niſi per euus ſinei
priuacionem. Non cognoſcit homo ſanitatem niſi infir Lt
metur et ſic de aliis. ¶ Spualiter Cum homo priuat᷑ diuĩa gra
cia· tunc cognoſcit quĩd amiſit· quia de quiete cõſciencie deuenit ⸗
ad laborem duriſſimum de dulcedine gracie xpi deuenit ad amo od
rem dyaboli qui nunq; ceſſat animã ducere de peccato in pecca-/ no⸗
tum. Trenox· 1. Iugũ iniquitatum meax in manu ci9 cõuolute no⸗
ſunt et impoſite collo meo. infirmata eſt vtus mea.dedit me do ttp
minus in mano de quibus nõ poſſum ſurgere C(Eigura Exo omt
Bmo. Mortuo pharaone qui co gnoſcebat Ioſeph· ſurrexit ali lr
pharao qui oſeph ignorabat · ideo ſtatim induxit ſuper filios rüt
yſrahbel egipcios · & diſperſus eſt populo ad colligẽdas paleas ſutt.
p egiptum & duriſſime afflictus eſt. (Spualiter. Pharao qui
cognoſcit ioſeph notat rationis iudicium qui cognoſcit criſtum tuin!
Hic igitur iudex dum regnat in ania omnibo bene eſt · ꝗᷓa tunc cst
conſciencia eſt in tranquillo & omĩa in pace deo ſeruiunt· Sed lut
mortuo ideſt depoſito ꝑ peccatũ · ſtatim ſurgit alius pharao· ꝗ n
ignorat ioſeph · ſcʒ ſenſitiuus appetitꝰ · qui egipcios ideſt tene- der
broſa deſideria inducens· diſpſit totũ populũ yſrahel ideſt memo M
riam intellectum et voluntatẽ · oculos· manus: linguam:· aures Eel
zc ad colligendas paleas carnaliũ voluptatum · & eff icit ſeruꝰ brz
omnium peccatoꝝ. Aug: .: de ciuitate dei. Malus inquit non *M
fit ſolus vniꝰ homis· ſed quod peiꝰ eſt· tot dnoʒ quot vifõrũ 8

Phlös
unbe
en
N MonNRr
olupent
dPeradrn
locddan
wlr tenn
Ucirin. Nilen
negod gul
pleny tenn
Nerauge

l pereus
m Minkrr
atiagn
weke nenn
wenn Mand
awinpeen
c cuoln
gegit mec⸗
ſurrexiti9
tſuperflis
icis pülns
Dunoqll
latertſtunm
A qitun.
iumt⸗e
pd mo⸗
lGeſt tene
geſt men
tam us

eſt ſeruus:
Rit pro ſuaui odore fetor. ᷓ Nota ꝙ ſiẽ in aliis
ſenſibus cõtingit corrupcio · ita in ſenſu odoratus. Nam
quẽadmodũ oculis egris odioſa eſt lux. que puris eſt
is: ita corruptis naribus ſuauis odor diſplicet et fetor de

amabi

lectat (Sßualiter homiĩbus voluptuoſis et carnalibus carnis

ſpurcicia multum redolent· penitẽcia vero et cetera bona ſpiritu

alia fetent et diſplicent· s · Beatũ populũ cui hec ſunt zc· (EFi

gura Exodi:. ꝗ· Cum moyſes ex pcepto dñi vellet educere po⸗/
pulũ iſrahel de egipto ad ſacrificandũ dño · vt eos ad terrã ꝓmiſ
ſionis duceret. inceperũt grauiter murmurare cõtra moyſen &
dicere· Feciſti fetere odorem nĩm cõtra pharaonẽ: quia prĩo pa/-
cifice ſẽuiebamꝰ ſibi et comedebam carnes cepe et allea. ex quo
cepiſti loqui ſecũ afflixit nos. ¶ Spualiter filii yſfrabel in egi/
pto ſunt xp̃iani morãtes in peccato·ſed moyſes ideſt diuina in/
ſpiracio vel diuina pdicacio Ku cõſciẽcie inſtigacõ. volẽs eos de
tenebris peccati educere murmurãt. Delectabili9 eſt enĩ eis ſuꝑ
cepe et allea et carnales voluptates putreſcere vt jumẽta &; mo
dicum exercere laborem & regnũ celi obtinere. Hũ enĩ fetorez
odorem iudicant hii diligunt tenebras magis qꝙ;; lucem. Odorẽ
noſtrum feciſti inquiũt fetere et affligimur. Redolet enim pha
raoni ideſt dyabolo peccatũ. quo tenet anias laqueatas. SGed fe
tet penitẽcia ſibi:qua anime exeunt de ſeruitute ſua. ideo pſas
conatur affligendo tenere- Gregori9:2z moraliũ. Hoſtis no-
ſter quãto nos ſibi rebellare cõſpicit· tanto amplius expugna/
re cõtendit· eos impulſare negligit· quos quieto iure ſe poſſidẽ

ſentit. Sed miſeri peccatores ceci hanc ſeruitutem nõ abhorrẽtes

potiꝰ vt dictum eſt volunt ſeruire dyabolo q́; dño Preponuut
enim fetorem carnis putredinis diuine dulcedini. Nſaie · ꝗ VYe ꝗᷓ

dicis bonum malũ zc. Augo in ſoliloquio O lumen veridicum

illuminãs omnẽ hominẽ venientẽ in hũc mundũ.ſol illuminãs
celum et terram. ve caliginãtibo oculis qui te videre nõ poſſuũt
ve auertẽtibus oculis vt non videant veritatẽ. Nequeunt enim
oculi tenebris aſuet ſumme veritatis radios intueri neq; ſciunt
de lumine aliquid eſtimare quox eſt in tenebris habitacõ tene/
bras vident tenebras diligunt. tenebras approbãt· de tenebris

euntes in tenebras. neſciunt vbi corruant miſeri. neſciunt quid

amittant· qm cadunt in infernum viuẽtes Hec Augj

—

orxpus „
(KCorpus xpi.xiiαι le
Anis cor hominis cõfirmat ps. Cum homo multù ba won⸗
bet ambulare indiget refectione · ſed non debet cibo gui Ir
repleri. ne ad ambulandu grauior reddatur ideo opti/ uet
ma refectio eſt panis. (Gpualiter. Nos habemo in vita p̃ſenti ude
magnum iter facere: quia vſq; ad celum. Tanta eſt enim huius lkel⸗
itineris longitudo· ꝙ tempꝰ vite noſtre non eſt fufficiens · niſi Im
refecti celeſti pane ideſt corꝑe xpi leui9 ambulem. Sed iſte pa/ bei
nis bene ducit nos ad terminũ quo tendim9· ideo vocatur via⸗ Eebet
ticu m. Vnde Ioh. õᷓ. Si quis manducauerit ex hoc pane viuet bagt⸗
ineternum ¶ Eigura. 3. Re. i9: Dum helyas quem ꝑſequebãa tgip⸗
tur nunccii yezabel. vt ipᷣm ſicut ceteros ꝓphetas occiderèt dor nisi
miret ſub vmbra iuniperiextitatus eſt ab angelo .· & cũ magna (.
viam reſtare/eſſet ab eodem angelo inſtructo · refectus ſub cine/ Kalli
ricio pane et aqua: ambulauit in fortitudine cibi illius xl. diebꝰ uüuimmnr
deuenit ad montem in quo vidit dñm. (¶ Spualiter ˖ Dũ iuſto nine
fugiens mortẽ culpe: que omnes nittitur interficere: videt ſe ali NWN
quando ꝓſtratum ſub aculeis p̃ſentis vite ideſt infirmitate · que is
bene p vmbram iuniperi notatur excitatus a ſermone diuino R
vel a dicatore vel cõfeſſore debet ſurgere · & aſſumptis pane ce
leſti ſcʒ corpe xpi et aqua lacrimarũ · debet ſecure ambulare· ꝗa
grandis vt dictum eſt via reſtat Verumtamẽ in fortitudine cibi
huio panis euadens manus peccati et culpe pueniet ad montẽ
vite eterne in quo bñplacitũ eſt deo cũ iuſtis ſuis habitare Vbi J
ipſe celeſtis panis ſuos reficit viſione eterna. Vnde Berñ:· in li. la
de meditacõibus bunc panem appetit dicens. O indeficiẽs paĩs Aulu
vite qui nos reficis & inte non deficis· comederis quottidie G or
integer ſꝑ manes. Reſplende michi. adtende me illumĩa et ſan/ Ddrn
ctifica me. Vas tuum a malicia euacuatũ imple illud tua gracia. ool
et illud plenum cõſerua- vt ad ſalutem anime mee manducẽ cibũ nna
carnis tue: quateng manducãdo te vadam per te; pueniam ad te ꝛ
repauſem in te. Hec Bern. E* de
M Nteq́; comedam ſuſpiro. Lob. WDicunt medici q, pone⸗ boe
re indigeſtum ſuꝑ indigeſtũ eſt minucio vite. Vnde an/- hee
teq; homo ſecundũ cibum ſummat prim cibus debet dgi ci
Feri.vt purificatus ſtomachus ſummat ſecundũ. (Spualiter ſen
Acbus ſacratiſſimus domĩci corpis ſecum nõ cõpatitur in ſtoma iͤ
cho anime noſtre cibum alienũ Cibus enim alienus eſt terrena un

nomba⸗
bathtd
ricrodpi/
apinßn
affrntt
Selikerr
vocatur
pam niu
en peguti
ocrikericc⸗⸗/
Ccümagni
s ſubeine⸗
Nl debo
·Dü iuſtg

idet Kal⸗

tminmate ie
Gne uno⸗

npis pame/

4

Ambulare,gt
rudnechi
etad moni
Pitre N
Nekreies pis
gvotickei
umuetun⸗
u ui
uccbi
numat

pone⸗
Vnce 4
u5 Aebetd .
Sur

rin fn

tnmn

OQerpre x

affectidvt eſt cupiditas et auaricia. pS. Inſaciabili corde cũ boc
non edebam ideo debet homo per lameta et lacrimas commiſſa
prius delere· & ſic digeſtis peccatis ꝑ penitenciam/cõſciẽcia pu⸗
ra et munda hunc cibum recipiat. Q Figura 4. Re. z3. purgata
iudea ab ydolatria pcepit ioſyas facere phaſe dño. Erat enĩ pha⸗
ſe eſus agni paſcalis. qui cum lactucis agreſtibo comedebatur.
in memoriam exit de egipto. ¶ Suaſiter. pur gata ſcʒ cõſcĩa
ab affectionibus corpꝑalibo et terrenis que ſunt yd olox ſeruit9
debet recipi eſus paſcalis· premiſſa ſemper lacrimabili deuocõne
Pagreſta paſſionis· quã ꝓ nobis paſſus fuit· educendo nos de
egipto inferni. Pro peccato captiuati eram in manibꝰ pharao⸗
nis ideſt dyaboli- purgata eſt igitur anima vt S. Apoſtolus· i·
Cori. xi. Probet inquit ſeip̃m homo & ſic de pane illo edat &
de calice bibat. Nam quicũq; illud mãducat indigne iudicium ſi⸗

anime peccatis plene. Vnde Criſzʒ· omelia. q: ſu t. Cor
poralis inquit cibus cum ventrem inuenerit diuerſis humori/
bus ocupatum. amplius ledit magis nocet. & nullũ pſtat auxi-
lium. Ita et iſte ſprritualis cibus ſi aliquã repit malignitatẽ pol/
lutum magis eũ ꝑdet. non ſua natura ſed accipientis vicio:
Or vidue cõſolatus ſum. Iob · . Maior eſt
elemoſina que fit vidue q; que fit nupte · & quãtò ma⸗
ior eſt indigencia tanto amplius gracior eſt elemoſina-
lIdeo deus ſumme miſericors pater dicitur or banox & iudex
viduax. PS . Pupillam et viduam ſuſcipiet. (SPualiter P vidu⸗
am ſubaudi animã peccatriceʒ que deſtituta viro ſuo ſcʒ iudicio
racionis medicare cõpellitur. Relicta enim eſt ab angelis a ſan/
ctorum orõnibus et meritis· nichil enim ſibi remanſit vñ viuere
poſſit. Vnũ tñ habet remediũ vt ductu cõſcĩe ad ſanctã ſcriptu⸗
ram accedes ꝓcuret ſibi miſericordiã ex penĩa. ((Figura Ruth
2 et. 3. Vbi legitur ꝙ ipſa ruth vidua excitata a noemi ſocru ſua
ibat ad agrũ boos colligès ſpicas po terga metenciũ cui pdicto
boos cõpaciens· dixit meſſoribus ſuis ne verecundaret᷑ puella
hec colligere ex certa ſciencia dimittite ſpicas cadere . & ſi vellet
eciam vobiſcum metere nõ ꝓhibeatis Puelle dixit. cum hora ve
ſcendi fuerit cũ meſſoribus meis comedes et tin ges buccellã tuã
in aceto cum illis. Tandem cũ iure hereditatis ꝓpinquus ſuus
cam rẽnueret: predicto boos eam aſſumpſit in [ponſamBoos

bi manducat · ſed hoc non ꝓuenit ex cibo · ſed ex indiſpoſicione

—
qui intertatur fortitudo denotat xp̃m qui fortis et potens eſt c
ſuper om̃s· per ruth viduam que interp̃tatur defectio bñ notat cut⸗
peccatrix anĩa vt dictũ eſt. Habet tñ aliam interpᷣtacõj· quia in Auin
terßtatur feſtina. Feſtinare ergo debet a ſua excitata conſciencia ſpicr
& ad agrum xpi ideſt ad doctrinã ſacre predicacõis accedere ibi Aud
ſunt meſſores xpi ideſt diuini verbi p̃dica tores de eoʒe manibo et ma
cadunt manipuli ſeu ſpice quas dicatores libenter colligũt· qn num
verba ꝓferunt diule miſericordie qñ videlicʒ ad memoriã redu/ Aaln
cunt ſanctos/ peccatores fuiſſe. Tunc vidua colligit. tunc anima . Le
putat ſe adhuc veniam inuenire · que iam de ſpe venie p̃ſumens gats
penitendo et deflendo de pteritis ꝓficit ipſam excitat xp̃s dicẽs .H ſuti⸗
Cum venerit hora reſumendi corpꝰ meũ ꝑacto ſez tpe penitẽcie ſbor⸗
mee cũ meſſoribus meis ideſt cum miſtris ecclie comedes corpꝰ irſ .
meũ · Sed intinges bucellam tuã in aceto· quaſi diceret Ne forte rirl
crederes ex tua vtute digna bucellam meriti tui intinges in acer lshp⸗
bitate paſſionis mee: vt cõſideres quis ſis et quid potes. Et cũ ſdise
Lob dicas Si voluero me opponere· non potero ei reſpondere uads
vnum de mille demum de vtute in virtutem ip̃am deducẽs · aſ⸗- —
ſumit in ſponſam ſpretam a mundo. induens ipſam lumĩe diui⸗ n
ne gracie. de qua celũ exultat letantib angelis Apoc: i9 Exul⸗ “””
temus et gaudemò et demo gloria deo qm venerũt nuptie agni E
& vxor eiꝰ p̃parauit ſe · & dictũ eſt ei vt induat ſe byſſino ſplen⸗ hck
dido. Et ſic patet qualiter peccatrix anĩa via ſacre ſcripture due⸗ ki
niens ad iſtud ſacramẽtum cõiungitur xᷣo. Vnde beatꝰ Bern-
in quodã ſermone corpis 5ᷓ. O inquit ſacrametum & nobile tbit
coõuiuiuũ ſacrametum ſacramẽtoʒ· ſanctũ ſanctoʒ amor amoru lti
dulcor dulcoʒ. Vere hec ſunt feſta paſchalia: in quibus adeſt pa ſcbe
— ter et filius et ſpiritꝰ ſanctus in quibꝰ fit vna caro ſponſa cum gloc
ſponſo· & anima ſancta cum xp̃o: 0 lee
E petra melle ſaturauit eos· p̃s. Dicit philoſophꝰ ꝙ in noipn
tellectus homĩs nõ quieſcit· niſi reſoluat cauſam in effe ihes.
ctũ. Verum eſt ꝙ alique cauſe ita excedũt humanam in mer
tellectus facultatẽ· ꝙ non pñt adtingi et tunc regula illa locum l
non habet · quia de talibus ſufficit ſcire· qa eſt. S&i quis enim in eus:
talibo vellet effectuũ cãs querè ſcd; racionẽ nõ poſſet Vñ docʒ phet⸗
ſapiens alciora nobis non querere. (Fuaſſter Imier omĩa ſa⸗ muuu
cramenta nullũ alti et ſuꝑgrediẽs naturã humanam reperitur
ſacramẽto corꝑis x5i. vnde non poteſt naturalis racõ ſeu cauſa don⸗

ipnns
tobintt
aciin
nn
ceri
dp mnd,
morün/
tuncenr
mieplumg
intpsdi
3tepennin
mectes ornh
rt Neſor
nges in act
tes. Etcü
ponden

auces

mlonmindiui⸗

r N ul⸗

nupteigt

HMno ſoln⸗
nptute gue⸗

n henn⸗

m nobile

mor amori

bus adeſtpe⸗

he in

ſaminekke⸗

manamin-
zalocun
uis emmn
Iſü
ner m

Oorpus it

adduci. Quis enim cauſam naturalẽ reddat quomõ de petra edu
catur mel. vel de ſaxo duriſſimo hoc ſolum fide tenere oportet —
Alias qui quereret aliũ de ꝓfundius erraret Cũ enim aug9 ſu
ſpicari non poſſit quid ſacramẽti haberet vbum caro factum eſt
Audiuit vocem de celo dicẽtem ſibi .cibus ſum grãdium. creſce
et manducabis me. quaſi diceret Creſce ꝑ fidem et ſacrã ſcriptu⸗

ram circa ꝗquã puulus tunc erat. nõ e E 1 philoſophia

& aliis ſciẽciis quia in illis non reperitur. & Figura lIudicum
ig · Legitur ꝙ ſampſon in ore leonis quẽ occi erat inuenit mel
qui guſtato eo demum vxori indicauiti nimiũ ab ea ſuaſo.ppo/
ſuit vero ꝓplema philiſteis dicens . De comedẽte exiuit meet
de forti egreſſa eſt duleedo · ſpop ondens philiſteis · 30. mutato-/
ria ſi reſpondere vel exponere ſcirent. eis cõceſſo tpe ſeptẽ dieʒ
Qui ꝑſcrutantes apud ſe nõ poterant exponere. ſuadẽtib9
illis ſponſe ſampſonis :indicat eis totum ꝓceſſum. & reſpondẽ
tibus eis quid fortiꝰ leone & quid dulciꝰ melle. dixit ſampſon
araſtis in vitula mea. nelſciuiſſetis niſi illa mndicaſſet vobis. & de
dit eis quod ꝓmiſerat Piritualiter Dietas et benignitas dei
occidit ferocitatem leontnam· quã ꝓpter pecceatũ merebamur. &
aſeendens argumẽtoſa ſcʒ virgo beata ad nemus diuinitatis per
cõſenſum humilnatis dulcedinem verbi dei ſuſcipiẽs. de comedẽ
te dedit cibum. & de ferociſſimo fecit dulcedine · qũ ſpirito ſan/
cti gracia obumbrata verbum caro factũ eſt et habitauit in noᷣ
R ponitur ergo cunctis homĩbus iſtud ꝓblema Quicũq; con
ſtebitur ſacramẽtum altaris eſſe verã carnẽ xp̃i & qui mandu
cabit illam habebit tres anĩe dotes in viſione beata. quia ſcilicet
videbit deum in creaturis videbit deũ ĩ ſej pſo vidẽte · & videbit
quod eſt maximũ in ipſa eſſencia trinitatem. oncedi terminꝰ
ſeptẽ diex ideſt tꝑis pntis vite· qd ſeptẽ diebo volui Sed querẽ
tes apud ſe nichil reperiunt: quia nõ inuenitur in liberalibo ar/
tibus · Ad ſpõſam oportet recurrere ideſt ad fidẽ cui ille nichi
negare nouit · illa tibi dicet. quid fortiꝰ deode quo s· dicebat
Tu potens es & quis reſiſtet tibi extunc ira tua. Sed quid dul-
cius x̊o qui nobis datus eſt in cibũ ſpiritualẽ· de quo idem
Pheta dicit. Quã magna multitudo dulcedinis tue zc. Vnde ma
ximus eps in ſermòe de natiuitate domini ſuꝑ illo Vſaie Sene⸗
raconem eiꝰ quis enarrabit ſic dicit Enarrari non poteſt credi
Poteſt· ſi lingua deficit fides ꝓficit· magno enim ꝓfect9 ẽ fidei.

Qorpus xpi

quis tantũ de deo ſuo poteſt conciꝑe quantũ ſermo non poteſt
explicare: ̊“Y”MVMV HE
Vimanducat me viuit ꝓpter me.Toh: · Nota ꝙ cibus
eſt neceſſariꝰ ad humanã vitam. & racio eſt· quia ſemꝑ
calore naturali agẽte in bumidũ radicale fi cõtinua dep
Hicioideo niſi cibus ad reſtaurandũ ſumeret᷑cito homo eſſet cõ
ſumpt Nõ eſt parcitatis ſeu cõformitatis q poſſit ad plenũ re-
ſtaurare deꝑpditum· ideo homo antiquat et moritur· vnde con/
ſueuit ex ẽplum poni de vino puro et addicõe aque et ſubtracti/
one vini qum aqua efficitur tota. (S zualiter. peccatum eſt
pomini adeo cõiunctũ et innatum ꝓpter corrupcõnem nature-

ͤ ſemper fit gracie depdicio · & ideo oportet cibum ſumere ſpi-

ritualem ad reparandu deꝑditum. Verũ eſt ꝙ cibus ale ſq; cor-

pus xpi in hoc differt a cibo corꝑali- quia tante eſt pfectionis
et virtutis et cõformitatis anĩe noſtre · ꝙ plus reſtaurat q; pec/
catum cõſumat. Ideo illos a quibus ſumitur facit immortales.
Eigura Głeã zZ. De ligno vite quod erat in medio paradiſi. qd
tante cõformitatis erat ꝙ comedentes ex illo poterãt nõ mori.

Ged adhuc iſte ſacratiſſimus cibus pualet. quia illos a quibꝰ di-

gne comeditur adeo immortales efficit: quia nõ poſſunt mori
& hoc ꝓ tanto- quia non conuerxtũ in homin? · ſed hominèẽ in ſe
Suertit. Aug. li- cõfeſſz. Nec tu me mutabis in te ſicut chũ z=t

Videmus ꝙ appetitus bominũ ſunt diuerſi. Nam aliꝗ

Anducauerunt et ſaturati ſunt nimis· ps

adeo accẽſum habẽt calorem naturalẽ ꝙ ſtatim digerunt
ideo tales debẽt ſepe comedere. Aliqui vero melius digerunt ſi
raro comedũt:. alias appetito faſtiditꝰ nõ ſapide ſumeret cibum
A¶Spiritualiter diuerſe ſunt diſpoſicõs aĩaꝶ. alique enim ita cari-
tatis deuocionẽ accenſam habet erga corpꝰ xp̃i: ꝙ ſi omni die re
ciperẽet illud bonum nutrimentũ inde in aĩa ſꝑ aliquid noui ca
perẽt. Aliquibo vero tanta ineſt timoris reuerẽcia: ꝙ nõ audẽt
ip̃m recipere niſi raro· & vtraq; cauſa racõnabilis eſt De vtroq;
babemus figuram Math:S.: Na et ille dixit dñũo · dñe nõ ſum
dignus vt intres ſub tectum meũ · & laudatus eſt. Et Zacheus
qui letanter recepit domiuũ in domum ſuam eciã cõm endatus
eſt. Luce 19· Vnde Qug ad Ianuariũ li: Pmo. lle inquit non
audet honorãdo ſumere & ille bonorãdo nõ audet vllum diem
pierire · cotemptum ſolum nõ vult cibus iſte.

Fen
. E
Vngchs
gunin
inutn .
homehta⸗
ltatnin
tur.ecn/
ue etſebret/
r pecnmi
önemunn
umſlumenft
us aielgn
Aſtpfrtiond
nuntchpee
immortales
Dparmdiſig-
rat no mn⸗
losaqutt⸗
epollunnn.
Abominen
rlarchiz

A Numah
timcngen
uSdigenmm
ſumentonn
enin inan/
honnicen
inncnoud
gn uden
Devuo
Ceroſn
b Zun
n⸗ Nonns
kinutn

en

et Uun

i. Re-i9-Cu Ionathas tota die pugnaſſet ita ut ex la er =

A inneniſti comede quod ſukkicit· Pr
mo laſſus ex labore libenter reficſtur . &

0

occurrit ei cibus delectabilis ¶Spualiter Nos in cõ/

tinuo agone cõtra diabolũ· peccata mudum- carnè ſumus in/

tantũ· ꝙ aliqũ uix labori reſiſtimus· ideo libenter debemus re⸗
fici cibo aĩe a quo uires reſumimus & fortitudin?. Figura

ſi uſum amiſerat inueuto melle et guſtato reuocillatus EDer
mel corpus xp̃i ſubaudi: quod dulcius eſt ſuper mel et fauum

Der lonathan qui dicitur columba pulchra: denota alaʒ cõtra

hoſtes pugnantem-Reſumit ergo uires guſtato ſalutifero ci⸗
bo. Et quitquid in pugna ſecũ cõtra — et cõtra poteſta-
tes aduerſas ſuſcepit uelut a medico ſeu fecta medicma cura
tur. Vnde Ambro-de ſacrametis Qui uulnus babet medicina
requirit. Vulnus· quia ſub peccato ſumus: medicina eſt cele⸗
ſte et uenerabile ſacramẽtum: I W
Voce cõtremuerũt labia mea psS- ¶ Homo inaudita et
inexperta audiẽs ſtup ore repletur; Feinue cu ta lia au
— dit que uidere uel tãgere uel alio ſenſu pcipere nõ ual;
Nam inter olĩa que ſenſu auditus cognoſcũtur: minus de exꝑpi-
encia habẽt ([Spualiter certitudo huius ſacramenti pro ſtatu
uie ſolũ fide habetur · que ꝑ auditũ ſolũ eſt. & de expiecia nihil
Quia ſecũdum Gregoin mora Kides nõ babet meritum l ubi
humana racõ pbet experimtum. Vñ cõfeſſiõʒ diuini nominis
huius ſacrameti ſolũ ꝑcipimus ꝑ auditũ omẽès alii ſenſus a de

cœpcõe huius ſacramẽti immunes nõ ſunt · Cũ enĩ dicitur hoc
eſt corpus meũhic nõ deeiplũtur aures- quia illud uerum eſt

ratusꝗFigura. Genñ 21. Cu Iacob a matre cooꝑtus pellibus

& indumẽetis eſau tegeretur: tangebatur ab Vſaac· Et cum lo-

queretur dixit iſaac. Vox quidẽ uox iacob eſt ſed manus ſunt
manus eſau. Non enĩ cognouit eũ uiſu quia caligauerũt ocu
li eius Neqʒ manu. quia tetigit eũ pellbus mediãtibus. Neq;
odore· quia cooptus erat ueſtibus eſau· Cognouit tñ uocem
Iacob loquẽtis¶S̊ualiter · Cum miniſter hoc cõficit ſacramen-
tum uere audit uocem hoc eſt corpus meum ſcq; corpus criſti
quia in ꝑſona xpi cõficiẽtis loquitur· Sed p inopia et p impo
tencià caligant oculi corporei: quia nõ eſt uiſibile illud ſacra-

mentum ſq; corpus xp̃i- Decipiũtur eciã oès alii ſenſus · quia
ſub aliena ſpecie ocultatur· Vnde Vſa. q. Et opertus quaſi
Prlis celi. ideo ſola fides in huiuſmodi ſacramẽto locum babʒ
n Berũ in quadam epiſtola. Sacramẽtũ dei altiſſimi ſuſcipiẽ⸗
dum eſt. nõ diſcutidum- uenerandũ. nõ diiudicãdum fide ſor-
titũ nõ innatũ · tradicõe ſanctitũ nõ rõne inuẽtum· ¶ k
Auamini mũdi eſtote · Yſa. Debemus ac edere ad
Onobilis principis mẽſam ſecũdũ bonos mores debe/
Amus mano lauare prius· Incurialitas enĩ eſſet cũ mũ
dis apparere inmũdus. Epualiter- Qui inuitatur ad ſacra/
mẽtum ſumèdum corꝑis xpi accedũt ad meſam nobiliſſimam
quia ſecũdum Augu- Cũ iſtud ſacramẽtum in mela altaris cõ
ſecratur. nulli dubiũ ẽ quin dei filius deſcẽdat. ſpiritibus cele/
ſtibus ſociatus. Debet ergo quilibet cordis affectõs lauare.
igura Gen is. Cum tres angeli ad domum abrahe uenirent
quos ip̃e abraham hoĩes putabat:ait eis. Obſecro requieſcite
ſub arbore · & lauentur pedes ueſtri Afferam buccellam Paĩs
quod et fecerũt. Sed tunc uocata ſara uxore ſua Ait Accelera
inquit tria ſata farine & fac panẽ S pualiter Abrahã deno/
tat diuinũ ſermonẽ- Qui uoleètes huiuſmodi cibo refici horta⸗/
tur dicens Probet ſe unuſquiſqʒ · Et nota ꝙ iubet ſub arbore
ſcʒ crucis requieſcere · quia nibi copia lacrimagꝭ habũdat.qui/
bus plene purificãtur affectõs aĩe · Vocat igitur demũ ſaram
ideſt eccleſiam ut acceleret tria ſata farine· ideſt tria que in hoe
ſacramẽto mirabili modo ſunt ſcʒ diuinitate aĩag et carnẽ· Et
ſic purificata aĩa illud ſacramẽtũ aſſumat. & in huius ſignum
xp̃s pedes diſcipulo? lauit· et eis iſtud ſacramentum tradidit.
Qui uero inmũd accederet uelut iudas proditor nücupatur
Vñ Remigius in gloſa ſuꝑ illo uerbo Mathei Ve ill quem
filius hoĩis tradetur ue tradẽtibus xm ad crucifigẽdu· S3 ue
cũ maligna cõſcia ſub ſacramẽto illũ ſumetibus. Et ſi non tra-
dant juceis ad crucifigendũ tradunt tñ ipᷣm membris mimici
ad ſumendum. I. —
4 Ceipite et comedite · Math 26. CNota iFirmitate pur-
gata in corꝑe debet corpus refici alias ſi mali hbumo/
res maneant. refectõ illa morbũ augmẽtat ¶ Gpualiter
Volęetes refci ſacrameto corꝑis xp̃i·prius debẽet cõſumere ma
los mores ꝑ purgacõz penitecie alias in anĩa augmentaretur

.

gecca

ni,

nult⸗
niut
mun

intr
zie⸗
nech
luca
fratr
ſ
in

d

kr
gu
bouth
liniſtiz,
dum delr⸗
n.
ateann
iellettün
tur adſian
nobllilinn
i ltinizi
ritbus l⸗
s auate.
heuenirent
req uieleit⸗
dlam pais
t Acder
praha dend /
tchibort
ttſubarbon⸗
Büct gu
müſiram
guein ho
carni⸗ Ei
usſignun
nipiiun
ezen
1Kte
non tla⸗
Mimnl

mepur
ibumo
pule,
metem
nunu

tre ſuo · & cõgregato cxercitu et ꝑj

Qoußſe

peccatũ. ¶ Eigura Exodi:16. E lli irabel nõ receperũt mãna
niſi prius cõſumpta farina e gipciaca. Sic corpus xp̃i nõ reci/

pi debet · niſi cõuerſaciõe praua remota· alias ſibi noceret & in
uiuũt in eccleſia & cõmumicare nõ deſinũt- putantes ſe tali cõ

munione mederi- diſcant nichil ad emendacoʒ proficere:
Conkeſſio iz H
Vdas rex meus- Pꝓs.¶ Nota ꝙ magna prudẽæcia ẽ bel

latorumbercuſſo & mortuo principe nouum ſtatim
P 0 P P * SASAW— *
producere & ſequi. Ideo exꝑti duces exercituũ ſp ali

gat· ſecũdus ducat exercitũ. ¶ Spualiter Nos in pᷣſenti uita ſu
mus ĩ pugna cõtinua. Iob. Vita hoĩs ẽ milicia ſuꝑ terrã Dux
enim noſter diuina gracia ſine qua ſtatim capti ab hoſtibus
perimus. Sed quia cõtinue peccamus cõtinue in nobis gracia
moritur ideo ad ſecũdum ducẽ ſq; cõfeſſione debemus currere
Figura- Iudicũ· i· Mortuo ioſue & ſepulto in ſummitate mõ/
tis effraim cõſulẽtibus filiis iſrrabel dm- quis cũ eis dux aſcẽ/
deret cõtra chananeum Reſpõdit qñs Iudas aſcẽdet. Tradidi
eni terram in manus eius-Qui iudas aſſũpto ſecũ ſimone fra
gnauit & obtinun. Spi⸗/
ritualiter. Ioſue qui ſalus interptatur· denotat gratiã que mo
ritur in mõte effraim qui felicitis interp̃tatur quia gracia dei
ſepe in terrena proſpitate & feytilitate deficit et deicitur bomo
in triſticiã peccati. Cuia uidẽs populus iſrahel. ideſt uirtutes
aĩe · ſcz; memoria. intelſigẽcia et uolũtas· debẽt cõſiliũ qñi audi/-
re dicetis Eccle 4. Nõ cõfundaris confiteri peccata tua. Ideo
iudas interpᷣtatur cõfeſſio. Et ſtatim iudas aſſumpto ſimone
fratre ſuo· qui interpᷣtatur exaudicõ· cõgre gat exercitum ſatiſ
factõis et contricõis- & redimit populũ dei de manu chananei

ideſt diaboli. & illũ ducit ad terram promiſſiõis · QAuga libro

de pe· Cẽfeſſio t inquit ſalus aiazxe· diſſipatrix uicõ reſtaura
trix uirtutũ: expugnatrix demonũ Quid Plura obſtruxit os
inferni- portas apperuit paradiſi:
acuero ut fulgur gladiũ meũ pS· ¶¶ Nota ꝙ nullum
eſt remediũ euadẽdi manus irati principis illi qui offẽ
dit ip̃ᷣm ſpecialiter tñ fugere nequit niſi unum ſcʒ acce
pto gladio· ꝑ penitẽciam denudato· & flexis genibg principi

W

quos eligũt ſub cõ dicõe ut ſi primg mori uel uulnerari cotin

B

Onſeſſio

porrigere. & reũ ſe mortis clamare: tunc enim ſi princeps du
rior eſſet ferro mia moueretur. Spualiter xps & potentiſ/
ſimus· quẽ ſepe peccato offẽdim nec irã ſuã fugere poſſum9
quin iße vbicũqʒ nos capiat· s· Quo ibo a ſpiritu tuo: Ideo
nullũ eſt remediũ · niſi iſßᷣm modo quo dictũ eſt mitigare · Vn
Augo ſuꝑ· p̃s · g· Non eſt inquit quo fugias deo irato. niſi
aꝗ deũ placatum. Debet igitur peccator gladiũ denudatũ ideſt
peccatũ nude & aꝑte dño cõfiteri et oſtendere · & ſe reũ iudica
re: quod fit ꝑ cõfeſſiõeʒ · & tunc ſtatim xp̃s pius et miſericors

nõ deſpicit cor cõtritum et humiliatũ Gladiũ eciam ſuũ quem
ad vindictam peccatoris acuerat reponit. Kiguraz Rezg.

Cum vidiſſet dauid angelũ interficiẽtem populũ. & gladium

tenẽtem cruore plenũ flexis genibus clamauit· Dñe ego ſum

qui peccaui: ego ſum qui inique egi. Et ſtatim angelus repo/
ſito gladio ferire ceſſauitSic igitur clamemus et nos denudã
do peccatũ noſtrũ ꝑ puram cõteſſionẽ · & deus deponet iram
ſuam. vt ip̃e ait. Dixi cõfitebor aduerſum me iniuſticiã meam.
Ideo dicit beatus Ambro in libro de oſeꝑh· c. 36. Ceſſat in⸗
quit vindicta diuina ſi coteſſio pcurrat humana- C
Acta eſt iudea ſanctificacõ eius . s WWicit egecius

de re militari. ꝙ nichil in acie magis e cuſtodièdum. &;
t omes pugnatores incedẽdi ordinẽ ſeruẽt. quod aſi
ter nõ poteſt fieri vt exercitũ ambulare celeriter et equaliter di
ſcant. Periculum enĩ ab hoſtibus ſꝑ grauiſſimũ ſuſtinet· diui/
ſus et inordinatns exercitus. ¶ S̃ualiter Dum cõfitemur pec
cata noſtra pugnamus cõtra dyab olũ · & tot armatos pugna
tores cõtra ĩm mittimus quot peccata cũ lacrimis cõfitemur
Ideo vt vincamus requiritur ordo exercitus· vt ſcʒ nõ diu iſim
& diſiunctim cõfiteamur peccata noſtra · Sed quẽadmodũ illa
eõmiſim us ſecũdum qualitatẽ et quantitatem locũ et tẽpus &
ceteras circũſtancias aggrauãtes illa. Tunc enim dyabolus

territus & proſtratus deicitur aliter noſtra cõfeſſio nichil eſt.

et a dyabolo vincimur Figura Machani. Vbi legitur ꝙ Iu/
das machabeus cõgregato exercitu venit obuiam thimotheo
duce filioy Amon iuxta torrentem- Videns thimotheus dixit
principibus ſuis. Si iudas tranſiès torretem inuadit nos. nõ
poterimus aduerſus eũ · ſi vero timuerit ad nos trãſire · ibim9
ad ip̃m et Vincemus eũ. Tunc iudas ordinato exercitu · qui cla

— —.¶.ß

—

erü ni
tmiſenen
nſuün
Lgluam
neegoſin
elus repo⸗/
s genuci
ohet ram

„

ämeam.
C/
bciegun⸗
tguogal
gualterci
net⸗diui/
emur pen
dspugnn
cobtenur
culn
noid
s
olusp
hüch⸗
. Ilu⸗
nothe⸗
1050
ℳ

4

maret & nominatim voearet totũ exercitũ ad tranſeundum· p
circuit thimotheũ et poſitus in fugam et tunc iudas cõbuſta
inimicoꝝ terra aſcẽdit in mõtem ſyon. integrũ exercitũ ducens
vbi dño ſanctificauit. O? Gßualiter Iudas cõfeſſio interp̃tatur
& denotat aĩaʒ penitẽtem que cõtra dyabolũ vſqʒ ad torrèteʒ
lacrimaʒe deuenit. Sed ſi vult vincere oportet vt Vltra gradia/
tur ſcʒ peccata ut dictũ eſt ꝑ iordanẽcõfitendo · hoc enĩ optime
co gnoltit dyabolus. quia niſi oris cõfeſſio ſubſequatur· mo/
dicu valeret lacrimas habuiſſe. Debet igitur anĩa memoriã ſuã
quaſi notarium qui habet oĩa peccata in ſcriptis ordinare· vt
peccata ordine ſeruato in circũſtanciis requiſitis ꝑ os cõfiten
do mittat. nemine remanẽte de hüs que nouit memoria Tunc
fugatur dyabolus et exercitus eius· tunc diſſipata culpa per
quam diabolus inbabitabat in aia- ſcẽdit iudas ideſt aĩa cum
virtutibus ſuis illeſis ad motem ſyon· ideſt ad ſpeculandam ꝑ
graciã et miſericordiã dei benignitatẽ · & ſic patet virtus cõfeſ/
ſionis. Quia ſi nos cõfitemur noſtra peccata vincitur dyabol
GSi vero tacemus ĩe nos accuſando vincet. Vñ Orige ſuper
Leui. ptractans illud. ps. Dixi cõfitebor. Vi les inquit quia
P ronüctia re peccata · remiſſionẽ p eccati meretur. Preuentus
enim dyabolus in accuſacõe vltra n s accuſare nõ poterit · Et

ſi ip̃i accuſatores noſtri ſumus proficit nobis ad ſalutẽ · Si ve⸗/

ro expectemus vt a dyabolo accuſemur accuſacio illa cedit no
bis ad penam · Habebit eos ſocios in iehẽna quos cõmunicet
criminũ ſocios habuide. D “
On auferetur ſceptrũ de iuda· Geñ· 9Narrat Eon
tinus ꝙ romani cũ honorabilẽ victoriam babuiſſẽt ꝑ
aliquem principẽ· illũ ponebant in curru laureatum
& ſempꝑ ille a vulgo exiſtebat honoratusqInter oès aĩe virtu-
tes et bonas actõs quibus aĩa meretur a deo honorari vera
cõfeſſio. Nam oẽs virtutes- oẽs bone opacõs omnes elemoſi
ne. et cetera oĩa meritoria acta· nõ poſſũt ad indulgeciã dei ac/
cedere cõfeſſione dimiſſa. Vbi eſt ergo vera cõteſſio· ibi ẽ vera
ſalus iĩbi ocs virtutes viuũt. Vbi uero omes uirtutes ſunt · ſi
deficit cõfeſſio· oẽs uirtutes deficiũt. Ideo ſꝑ aĩa ĩ quacõfeſſio
ductrix eſt multum debet in cõſpectu dni cmenaeric. igura
ut dicit magiſter in byſtoria · Exo ig. Cum filu yſrahbel exeũ/
tes de egipto ueniſſent ad mare rubrum · & haberent poſt ſe

Oonſeſſio

DPharaonem et exercitum eius · & moyſes ex mãdato dei mare i
rubrũ diuiſiſſet · in tot diuiſiones quot erãt tribus· nulla tri/
bus auſa eſt intrare ſcʒ mare rubrũ et tranſire· niſi prius intra 14
ret tribus iuda ·. & ex hoc ſp meruit ſceptrũ regale inter filios 17
yſrahel. Ideo in s· In exitu vſrahel de egipto dom iacob de
populo bar · Racta ẽ iudea ſancti. ei9 Sualiter Per iudam r
nota virtutem cõfeſſionis· per filios yſrahbel et ꝑ ſingulas alias
tribus nota ceteras virtutes et bonas actões aĩe · per pharao/
nem et exercitũ eius ſubaudi diabolũ & peccata comiſſa. Infe/ in
ſtãt enim hec aĩaʒ volẽtem ꝑ viam peniteẽcie terrã promiſſioĩs uu
eterne vite intrare Sed vide ꝙ nulla actõ quantũcunqʒ bona vdl
quãtumcũqʒ ſancta poteſt precedere cõfeſſiõʒ ad ſalutẽ.· Ne/
ceſſe ẽ enim tribũ iuda ideſt confeſſionẽ precedere · & tunc cun d
cta bona· cũcta acta meritoria ſudſequutur. Tunc quodlibet o
bonũ recte vadit Per viã meritoriã · qn virgã crucis xp̃s ordi/ 4
nauit et ꝑpuenit ad celeſtẽ gloriã. Patet ergo qualiter triũphat n
virtus cõfeſſionis · & qualiter ſuꝑ alias virtutes debet homo
racõnabilis haberi. Vñ Crego: ſuꝑ illo verbo Iob. Si te laui 4 R
ſinu meo iniquitatem meam: dicit ſic. Miretur inquit in beato 8

Iob· qui volũt caſtitatis cõtinẽciam mirẽtur integritatẽ iuſti/⸗
cie mirẽtur viſcera pietatis. Ego in eo nõ minus admiror cõ⸗
feſſionẽ hbumilimã peccatoʒ· q́; tot ſublimia virtutũ: E
Os autẽ feciſtis eam Peläcam latronum · Math. x
Nota qũñ latrones cognoſcũtur alicubi mali. nõ liben
er amplius illuc reuertũtur· Vñ denudatis phariſeoʒ⸗
furtis · que faciebãt ꝑ vẽdentes et emẽtes in templo-fugierunt
quaſi vidẽetes fulgura pualiter P latrones audi peccata. que
dum ꝑ cõfeſſionẽ panduntur ſtatim ab anima fugiũt timẽètes

amplius accederes Kigura-9 Re 6. Poſtq;; heliſeus oſtẽdit la
trũculos Gyrie regi yſrabel. no fuerũt poſtmodn auſi illuc re re
uerti &aliter- poſtq; cõfitẽtes pandut peccata ſua ſacerdoti 1r

P verã cõfeſſionẽ · nõ habẽt amplius libex acceſſum peccata ad 1
imi* nde ſicut ſamaria. cui prius latrũculi ſyrie ſic erãt in/
feſti liberata eſt· pandẽte eos heliſeo· Sic aĩa infeſtacõʒ peccato
B

rũ quam vitare Primo nõ poterat cõteſſione euadit Ideo Am
bro· in libro de Ioſeph. Plurimũ ſuffragatur deo verecũda cõ
feſſio · & pena m quã detenſiõe vitare non poſſumus· pudore
confeſſionis extinguimus: R

tunggben
illluti N
tunc ann
cquoclbe
5sorci/
kmüͤphet
bethomo
minbuto
rmtiikt⸗
mtrorc,
,
hölben
huleor
grnum
uangte
tmens

Alicth
duen
etot
i
gann
Kʒ

pucn

riencia docet aliqua eſſe abhominabilia et diſplicibilia inexꝑta
que exꝑta placibilia iudicantur · Hoc pro tanto proueit· quia
aliqũ ſupꝑficialiter res capiũtur ab humano intellectu ſiue iu-
dicio· quia appetitus corruptus ſolũ delectacõeʒ cõſiderat · p
poſita rei amaritudine. Sed qñ expitur reicit· vt patet de cor/
ruptis cibis. ¶Sp̃ualiter· peccator cõſiderãs peccati delectaci
onẽ in illo ſibi cõplacet · ſi nõ cõſiderat aculeũ pene iehẽne· cum
tũ cõſumata delectacõe remaneat conſcie ſtimulus. Cognoſcit
tũc quanta ſit peccati cõfuſio & triſticia· ideo ſtatim illud debʒ
velut quid mortiferũ a ſe ꝑ cõfeſſionẽ reicere. E igura 2z Re
ij. Amon filius dauid oppſſit thamar ſororem ſua · quo facto
borminatus eſt eam. vt plus eſſet odium q; amor pri ideo
vocãs puerũ ſuũ ait. Eice bhanc a me & claude hoſtium poſt eã
er amon ſubaudi peccatorẽ. per thamar culpã. Prius igitur
thamar placet amon.- quia prius culpa placet peccatori. Sʒ cõ
ſumata dele ctacõe & remanẽte cõſcie cõpunctõe· abbhomĩatur
Ip̃aʒ. Ideo vocato puero ideſt puri cordis cõfeſſione debz i az
eicere· vt ſit maior ſequẽs dolor de peccato · q́; fuerit preceden
tis delectacõis amor tũc recte veniã de peccatis meretur · Vñ
ad hanc veniam promerèdã beatus Grego peccatores horta
tur.S.· li. mox dicẽs. Qui ĩquit promereri vult quod expedit
debet cõfiteri malũ quod fecit. Valde enim eſt facile vt peccato
rem ſe quiſqʒ fateatur· cum nichil pro peccato ſuo confitendo
patitur: 7
Actus ſum in deriſum omni populo ps. WDignũ enĩ
eſt vt deriſor derideatur · Simea enim oès deridere vult
& tamen in ſuis deriſionibus capitur. Homo volẽs ſyj
meam caꝑe p̃tendit ſibi faciem lauare· & ſimulat manũ intinge
re in vaſe pleno viſco · ſed dimiſſo vaſe ſymea volens oĩa facere
realiter ſibi oculos inungit quo facto nichil videt · et ſic capi/
tur in deriſione ſua / &pualiter cõfitens ficte deriſor vocatur
Vnge Grego· Fictałõfeſſio nõ eſt confeſſio ſed deriſio · Si ue
ro ip̃e miſler ſeipᷣm deridet· deriſio ipſum deridebit · Excecatus
enim credit euadere peccata occultando & ip̃a minuèdo· 6ᷓ illle
qui nouit cordis abſcondita· ipſum ſecundum ſuam intẽcionẽ
iudicabit · quia derideri non poteſt iguraz. Re i0. Vbi⸗
legitur · ꝙ Dauid patre amon mortuo nuctios quidem miſit
a damon ut ĩm conſolarentur ſuper morte patris· qui ſuaſꝰ

Qonfeſſio

Niquitatẽ odio habui et abbomĩatus ſum· pS. O Interdũ expe —f

Onfeſſio .

a ſeruis ſuis· ꝙ ad explorandam terram ſuam veniſſent. Fecit
amon radi medietatem barbe eorum & veſtes eorum incidi v
qʒ ad nates· et ſic remiſit ad dauid Qui nullo modo voluit eos
videre · quouſqʒ barbe eox creuiſſent equaliter· ſed poſtmodũ
indutos integre· barbisqʒ; prolixis vt prius intuitus eſt & in
dignatus· miſit Ioab · qui tam in ſuba q́; in perſona extermina
uit amon. ualiter Amon interp̃tatur oneratus. & deno/
tat peccatorem· cui ꝑ peccatum moritur arbitrium libertatis.
quia qui facit peccatum ſeruus eſt peccati. Sed verus dauid- 1.
xp̃s:qui non vult mortem peccatoris. ſed magis vt conuerta
tur et viuat mittit ſibi nun kios ſuos ad cõſolandum. vt ſcilic
agens penitenciã de peccatis veniam mereaturdEt nota ꝙ ho
modi nunccii ſunt noticie peccatoʒ cum cõſideracõe ſequenciũ
pPenarum. Nam ſi hoc peccator cogitaret cõpunctus conſide/
raret vitam preteritam fugeret per confeſſionem ad medelam
Ideo ꝑropꝑheta dicebat. Reco gitabo tibi omnes annos meos
amaritudiue anime mee Gloſa. & inueniam offenſiones meas
quas feci dnũo meo. Sed vide quia ſerui amon ſc; peccatoris y
nequiciam ſuggerũt. Serui enim peccatoris ſunt pudor cõfeſ
ſionis· timor ſatisfactõis Dicunt enim quid vis omnia pecca
ta cõfiteri · neſcis quia tam lubrica ſunt ꝙ in cõſpectu ſacerdo
dotis remaneres cõfuſus. minue illa· excuſa ip̃a· rade ſibi bar⸗
be medietatem. O infelix ſuaſio audi prophetam tibi dicentem
Tota die verecundia mea contra me eſt. Dicit alius Cur confi
teris te fuiſſe vſurariũ et raptorem· vt iuberis reddere et men
dicus fieri. O nequã ſuggeſtio audi Eccle. ca. d· Eſt inquit et
alia peſſima infirmitas- quã vidi ſub ſole diuicie cõſeruate ĩ ma
lum domini ſui. Alio ſeruus dicit · Quid vis cõfiteri et gaudia
mundi proſtrari. O nephanda condicõ Audi Iob. Zi Pedu-
cunt inquit in bono dies ſuos. & in puncto ad inferna deſcẽ/
dunt. Hiis ſeruis miſer peccator ſuaſus deridet nunctios xpi
ficte cõfitetur. medietatẽ reſeruat. nequiter laborat ad excuſan
das excuſacões in peccatis. Sed x̃s peccata mediata nõ intue
tur· nullam tali cõteſſioni indulgeciam preſtat· cõpleta perfe-
cta et integra ſicut prius iudicat ip̃a. Et mittens Ioab fmaliter
hoc eſt ſentenciã ſuã ꝑ mortem extermĩat peccatorẽ deriſorem
tam in poſſeſſione carnis · ꝙ in ſubſtacia anĩe · Ex hoc enim re
quiritur multũ ſacerdotis prudẽecia vt peccatorẽ hortetur exi
re viriliter de peccato·. iuuet ip̃m ad pandẽeda cõmiſſa. ſuadeat

ſeat

lite
nec
ſeu
et

l

agt
ſtat
pul
ere.
hee
ut
ſep

N

ſen

nor

ilen e⸗
volns
ipohrug
nusch⸗
deNer
us end
nlberntz
kus drnd
Vtconuen
umm Ftſa
tnotag
ekegnenti
us conſce/
megelan
os meos
nes meas
enorssc
wdor ofdl
mmn pere
ulueerc
e ſbiber⸗
bichcenten
Curconkt
ere et men
kinqutte
ruateim
let gaucdi
Deu!
naceli⸗
lios Mi
xculan
nointue
apette
Enalten
trioren
cenin!
tetuin
ſuu

Oonfeſſio

ſe accuſare delicta. & bene aduertat· an omès cõdicõnes integ/

liter proferat. Vnde Aug⸗s9 li. de pe: Diſcrecio cõfeſſori v alde
neceſſaria eſt· cõſideret qualitatem crimĩs In loco· in tꝑe. in per
ſeuerancia in varietate pſone · cuiꝰ fuerit etatis: cuius ſap iecie

et ordinis · qualiter hoc fecerit temptacõne & ip̃ius vicii multi

plici executione. Hec Auguſtinus:
ade

On abſorbeat me profundum ps /C ns in aquã
non eſt in periculo. ſi os habet ſuper aquam · quia qꝙ;
diupoteſt ſpirare & reſpirare non ſuffocatur. Si aute
aqua ſuper os aſcendat ita ꝙ claudatur ſpiracio et reſpiratio-
ſtatim homo ſuffocatur: quia calor ſanguinis cor ſuccendit· &
pulmo nõ valet aerem frigidum ad cor mittere et calidũ emit
tere. quod fit ſpirando et reſpirando. UGpualiter Cadens in

peccatum non eſt in periculo anime· ſi os apertum habeat ad

emittendum calorem & nequiciam peccati ꝑ confeſſionẽ · quia
ſic peccatum per confeſſionem emittendo reſpirando cor per
veniam refrigerat & non moritur .Vnde Ambro · ſuper Beati

immaculati: Ceſſat inquit vindicta diuina ſi confeſſio p̃currat
humana. Sed ſi homo deſcendat ad profundum aquarum pec
cati ideſt ad contemptum & os ſuum ad cõfitendum claudat·.
non eſt amplius ſpes de ipſo ps. Veni in altitudinem maris
& tempeſtas dimerſit me · ¶ Figura Exodi: ig:. Egipcii ſe po
nentes in profundum maris rubri cooperti aſere quia

reduxit ſuper eos aquas maris et ſuffocati ſunt Per egiptios
ſubaudi peccatores · peccatoʒ tenebris excecatos· qui vſqʒ ad
cõtemptum et deſperacionem venerunt. & clauſo ore ad confi
tendum ſubmerguntur in peccato · & deſcendunt in abyſſum
Vnde Aug Infernus eſt puteus profunde iniquitatis· qui
non claudet ſuper te os ſuu Tid tu clauſeris tuum:
Ebellabat Iudas fines eſau ic. Videns princeps ho
em ſibi moleſtum · et ab eo ſuperari ſe· quem vincere
conſueuerat exardeſcens in terra appoſitis viribus ni
titur ſe vindicare. Spualiter · Vides dyabolus animã pecca
toris cõtrariam & per cõfeſſionem infe ſtam· non obedientem
ſed rebellem quaſi victus ex dolore ſuccenditur & om̃e genus
bellandi queres animam illam nititur cõp̃hendere · Grego:li-

l: mox Antiquus hoſtis inquit ex proprio certamine dum ie

OQonſeſſio

ſubcumbere conſiderat ad aliã temptacionẽ bella reſtaurat. In/
tuetur enim humanos vniocuiꝰqʒ; mores· cui vicio ſint ꝓpin/
ui- & illa ante faciem ad que citius nouerit inclinare mentem
Figurai. Mach· A· Cum ĩudas machabeus expugnaret gẽteʒ
demetrii & vaſtaret terram illius- Iratus demetrius miſit Nica
norem cũ exercitu ſuo ponẽs ei in pceptum · vt iudam ligatũ
ei traderet. Venit igitur Nychanor in iheruſalem.· et iurauit ꝙ;
templum et omnia funditus deſtrueret. niſi iudam li gatũ hret
Erat enim iudas in ſamaria. Inuadit igitur nychanor Iudã cũ
tribus legionibus. Iudas vero cum ſuis paucis ad deum toto
corde et ore orabat et manibus. Cõmiſſo igitur bello p̃ualuit
iudas · & fugatis hoſtibus nycanorem interfecit· et lin guã ei9
mẽbratim diuiſit capite eius et manibus inciſis que omnia in
ſignum victorie portata ſunt in irm. ¶¶ Spualiter· ſubaudi ꝑ
Iudam animã cõfitentem ſeu cõfeſſam. Per demetriũ nota dya
bolũ. Igitur vaſtat iudas gẽtem et demetrii terras· qñ anima ꝑ
cõfeſſionem delet peccata et peccãdi voluntatẽ. Indignatus tunc

dyabolus mittit nychanorem ducem ſuum ſcʒ appetitum cor⸗/ O
poralem· qui qñqʒ ducit ſpiritum ad interitũ · qui ꝑ ſolum dya
bolum duci non poſſet · petit ſolum iudam de pplo dei · nõ mi
natur aliis ſolus ligetur iudas ſolum euaneſcat cõfeſſio. Do/
minabitur dyabolus ſuꝑ omẽs anime vires ſi cõfeſſio ſit exclu
ſa· ſed non po teſt ledi quia habitat in ſamaria que interp̃tatur
cuſtodia· cuſtodit enim iura poſſeſſionum ſuarum vera cõfeſſ-
ſio· vt nullum peccatum in atrio anime receptaculum ſibi inue
nire queat. Inuadit igitur nychanor iudam cũ tubis quia cor
Foris tẽptamenta licet clament aliqualiter cõtra ſpiritũ tamen lo
int9 vacua ſũt & debilia. Iudas vero ore et corde et manu orat ”””MD
Quia anima vere confeſſa hiis tribus generibo bellandi vincit .
Nam in corde eſt cõtricio· in ore cõfeſſio· in manibus ſatiſfactõ “ 4
& hoc modo fugant᷑ om̃s corporales affectões · Incidit caput 8

nycanoris quia excluditur praua intencõ Diuidũt lingua me⸗
bratim quia partim expẽditur orãdo partim in legẽdo ptim
in bene loquendo· et ſic de aliis. Inciditur brachium cum maũ
quia amputatur ei cũ gladio ieiunii et abſtinècie facultas peccã
di: & hec ola in ſignum victorie p̃ſentantur in celeſti iheruſale
coram deo et angelis eius in ſignũ victorie · qui ſũme gaudet
de penitencia agente. Ecce q; feliciter vincit penitecia cõfitentis

—

tumnſn/
inzu,
Remendn
nart n
imligi
tunung
lgnühr
or lucicl
deum de
loßuil
lnguitg
omman

nbauci

not dy
zmimap
us tune
vmcor/
Aumcr
Nei⸗noi
lo, Do/
Nen.
itut
N
ime
unn
mmen
nuont
irinett
iſfact⸗
aput
umi
opuin
m man
18 pe
verulti
guut
titus

n

Qonſeſto

anime exercitum dyaboli-virtutes et merita nutriendo. Vnde
Ausꝗgo li:de penitẽcia: Languores inquit ſanat· leproſos curat

mortuos ſuſcitat ſanitatem auget. graciã cõſeruat: claudis greſ
ſum. ſurdis nuditum. cecis reſtituit viſum · vicia fugat:virtutes

.

rnat, mentem Induit et roborat: KK
Erra dabit fructum ſuum· pᷣs ¶ Tempe hyemali qñ tera
ooperta eſt aquis in ſuꝑficie · non poteſt ᷓminare neq;

aliquid boni producere. Racõ eſt: quia radius caloris

ſoſis non poteſt teram calefacere· ꝓpter aquam mediantẽ inter

terram et ſolem. Gpualiter ꝙ; diu anima eſt coopta culpe frigi
tate non poteſt fructum alterius bone opacionis producere ꝗa
radius gracie adtingere non valet animâ ꝓpter frigiditatẽ cul/
peè interpoſite inter deum et animã. Vnde ſuper illud p̃s· Non
eſt qui ſe abſcondat a calore eius: dicit gloſa. Non eſt qui ſe ab
ſcondat a calore diuine gracie niſi peccatũ. Ideo Vſaie · 49 Iniq́ᷓ
tates veſtre diuiſerunt inter vos et deum veſtrũ · & peccata vra
abſconderunt faciem eius a vobis. Si igitur anima noſtra debe
at fructus boni ,ie neceſſe eſt ꝑ cõfeſſionẽ fri gidita/

tem culpe remouere. Figura Genñ: i. Vbi legitur terra aquis
cooptam ſterilem et inanem. ſed cõgregatis in locum vnum &
aparente arida · ſtatim ſequebatur lucis ꝓductio ſuꝑer ipſam et
germinacõ illius atq; ꝓductio diuerſceʒ genex fructuũ. ¶ Spi
ritualiter p aquas ſubaudi culpas. Apoc:S Aque multe ppli
multi: decurrẽtes ad mortẽ · q́; diu enim ſunt aque in aĩa ip̃a nõ
non valet fructus bonos ꝓducereſed ſolum ſpinas et tribulos

Sed iubente deo cõgregantur aque in locum vnũ· cum ꝑ cõfeſ
ſionem oris iplſa congregata ꝑ ordinem ante confeſſoris oculos

ſtatuuntur· Tunc enim exponitur amia denudata et purgata a
peccato · ſuper quã ꝑpducitur diuine gracie lux qua fruct9 bone

oꝑacionis ſecundũ diuerſa virtutum genera ꝓpducit. Vñ Amb.

libro pᷣmo de Chayn et abel. Egreſſus nquit malicie virtutis
operatur ingreſſum eodemq; ſtudio quo crimen excluditur· in
Sncia copulatur. QONOI
Vndi eſtote · Vſaie· iſ Indecens et vituperioſum eſt vbi
omnia munda ſunt ſordi dum apparere. Ille ignur talis
ſicut fedator mundicie debet excludi cũ labore. In curia
celeſtis gracie omnia munda ſunt. Numeri: zg.· q́; pulchra tab
nacula tua iacob. Ille igitur qui ibi immundꝰ apparere nõ me

KR

ruit a deo cõtumelioſe eicitur. Vſaie. 6 4. Recede a me non ap⸗ ls
proquinques michi quia immund es. Debet igitur homo p ſyn
mo cogitare et ſcrutari ne aliqua inquinacio ex cõtactu vel con- zan⸗
ſenſu peccati in anima ſua relicta ſit · & illa ſtatim ꝑ verã confeſſi par
onem puia lacrimarum cõtricione lauare. Figura Leuii · 4 ſtati
&ο numeri: i9. Vbi p̃cepit domino purificacozʒ immundo fieri eſt.)
Nam qui tangebat rem immũdam ſcʒ iumẽètum mortuũ vłho/ hon⸗
minem mortuũ vel feram occiſam. immund erat- pur ficari de obe
bebat in hunc ſcz modumquia nomĩabantur ibi offerenda ſa⸗ guir
cerdoti:agnus ſine maculaduo pulli turturũ vel columbarum ch⸗
ſimila puriſſima de qua panes fierent. quos ſolus ſacerdos ede os!
bat ꝓ illa die tantum. in craſtinum vero reſeruari non Poterat boe⸗
ſine putredine. Sp ualiter · tria ſunt quibꝰ vt plurimũ homo ſaitun
ſordidatur · ſcʒ cõcupiſcẽcia carnis · cõcupĩa oculox que eſt terre ſurtſ
na cupiditas · & ſuperbia vite que eſt dyabolica peſtis. Dicit igiĩẽ iE
qui tetigerit iumentũ mortuũ ideſt carnalem cõcupĩam in qua N
velut in ſtercore putreſcunt homiĩes vt iumenta ille immundus en
erit Qui tetigerit hominẽ mortuũ· homo enim ab humo dicitur N
quod eſt terra qui mortu in cupiditate lacet terrene affectio/ 6
nis· ille immuũdus crit· qui huĩ modi cupiditati adheſerit ꝑ con
ſenſum. Item qui tetigerit feram occiſam ideſt qui ſuperbia dya
boli maculatus fuit immund erit. Nam fera illa peſſima ideſt
ſuperbia mordens lucidiorẽ et pulchriorã naturã angelicaã celi.
ita ipᷣm fedauit · vt pꝰmodum ſpiritus immudus vocareĩ. Qui 1
igitur tetigerit dyabolum huiomodi feram ideſt ſuꝑbiam mor
tuum immundus erit ſicut et ip̃e. Et caſus dyaboli de celo vſq;
ad infernum veniet ſuper eũ. iuxta quod dicit ꝓpbeta-s Vos
inquit ſicut vnus de principibꝰ cadetis · ſuple ſcqm gloſa vosS M
ſuperbi. Nota ꝙ tangere eſt conſenſum adhibere · aliter eni non
fedatur anima. Vnde Aug in quodã ſermoe. temptacio quã/- eg⸗
tacunq; immunda cor non polluit · ſi racõ reſiſtu Debet igiur w
anima hiis fedata puriticari ꝑ iſtum modũ · quia pmo debet of/ z
ferri pro ipſa agno immaculatꝰ. & hec oblacio debet precedere i
hoc eſt memoria paſſionis xpi· Quia agnus ſine macula ꝓ nobᷣ 0
oblatus omnũ noſtrum iniqtates portauit · in hac igitur obla- biu
cione purificantur. Fruſtra enim eſſet omnis pennẽcia · niſi xp̃i
paſſio nobᷣ impetraſſet veniã. Sed ip̃a tãte virtutis fuit · vt oibꝰ d
Penitentibus miſericordiã habunde largiatur. Vnde Leo papa dut

W 1 .
ur hon
kunlr
eri nk
unchrke
rruünkte
urkena
erencii
mbaren
cer gos N
hpotern
mühom

eelt terre

Diit ign
nrin qua
mundus
d dictur
akatio/
Autpoon
betbiige
lnu itll
ucli.
nmor/
do
i vos
eni non
cio qui⸗
etigtur
lcbetok/
nckcet
lap e⸗
nur b
4 ni N

„

1,nih

Leo;

Qonfeſſto

in ſermone de ieiunio ſeptimi mẽſis. Effuſio ꝓ iniuſtis ſangui

nis iuſti tam potens fuit ad pᷣmium tam diues ad precium vt
ſi vniuerſitas captiuoꝝ in redemptorem ſuũ crederet· nullum ti
rannica vincula obtinerẽt. Item debet offerri par turturũ · ideſt
par oculox gemencium· q uia tũc ſacrificiũ nrᷣm pingue eſt. &
ſtatim ſuccenditur amore diuino- Sed lacrimis deficiẽtibꝰ nichil
eſt. Vnde Greg ſuꝑ Ezechielẽ omelia.S.· Holocauſtũ ſiccum · eſt
bonum opꝑ ꝙ lacrime non infundũt. Holocauſtũ pingue eſt
ꝓ hoc qc bene agitur corde humili eciã ꝑ lacrimas rigat᷑· ſed re
quiritur vltimo ſimila puriſſima. hoc eſt cõfeſſio clariſſima et lu
cida de qua fiunt panes ad eſum ſacerdotis tm. quia ſolus ſacer
dos hanc debet ſuſcipere· ſolus meditari- ſolus intelligere· & ꝑ
hoc ꝓ illa die tantũ · ideſt ꝓ illa hora qua peccator confitet · neq;
licitum eſt poſt confeſſionem ſuper peccata meditari. Non poſ-
ſunt ſimile in craſtinum reſeruari · putreſcunt in archa ſacerdo
tis. Eſſet enim quaſi reuelare ſecreta- quia cum non actualiter
Cõfeſſor peccata audit · nõ eſt confeſſor. Non igitur yltra actum
illum reTruand ſunt peccata · ſed ſigillanda & nunq; amplius
Pducenda O felix ſacramẽtum et diuinit9 ordinatum vt quod
cõmittit peccator manifeſtando ſic deleat vt nunq; inueniatur.
lob:ia: Signaſti quaſi in ſacculo delicta mea. ſed curaſti iniqui
tatem meam audacter. Ergo accedamo portantes ſimilam pure
confeſſionis · que cõfitendo ſic occultamꝰ. Vnde Augo ſuꝑ. p̃s
O homo quid times cõfiteri · illud qc; ꝑ cõfeſſ 153 ſcio mino ſcio
ꝙ; id qc neſcio · Confitere ergo peccator homĩ peccatori. Elige
quod vis · ſi non cõfeſſus iaces· non cõfeſſus damnaberis. Ad
hoc deus exigit cõfeſſionem vt liberet humilẽ· ad hoc damnat.
t puniat ſuperbum: NM
Ntrauerunt aque vſq; ad animã meam p̃s. Videm enĩ ꝙ mĩ/
me gutte aque cõtinuate nimis replent vaſa magna ymmo flu
mina & faciunt ruinam. Gpualiter peccata venialia quantũ
cunq; parua ſint nimis neglecta neq; ꝑ cõfeſſionem abolita ani
mam trahet ad interitũ c igura Naumz: Vbi ꝓpheta aſpi
ciens vidit & porte fluuioʒe aꝑte ſunt ad templũ ad ſolum diru
Ptum eſt· & miles captiuꝰ ductus eſt. Sualiter· porte flu⸗
uiox ſunt ſenſus corꝑis · & qlibet interdũ magnas aquax ſcʒ
culpax guttas nõ recipiunt· cõtinue tamè ſuſcipiũt venialium
guttas · intantũ ꝙ ex hiis fit flumen diſſipãs et dirrũpens Vñ

*£

Augo de doctrina cordis. Nolite inquit cotemnere venialia ꝗᷣ zen
mima ſunt ſed timete quia plura· plerũq; enim beſtie parue & ſplu
minute nocẽt. Nũquid minutiſſima ſunt grana arene ſed ſi are- pee⸗
na amplius in naui mittatur mergit illam vt pereat:q́; minute lime
pluuie gutte nõne flumĩa unmeni et domos deiciũt. Timenda tur⸗
eſt ergo ruina multitudinis & ſi nõ magnitudinis · pec Aug non
Subaudi ꝑ templùm animã: quã intrantes homodi pecctata · li/ go
berum arbitriũ quod erat ibi capientes: ducunt captiuum in bolu
mano dyaboli. I gitur cum hec peccata ad animã ſubmergendꝗ ſer
intrare cognoſcimꝰ . nõ pigeat ea extra animã proicere ꝗa ſine
interitu noſtro ibi morari nõ poſſunt. Augꝰ ſuꝑ Geñ· omelia
iz. Quoniã minuta plura peccata ſi eBligund occidunt· minu
te ſunt gutte aque que flumĩa implẽt : hoc facit ſentina negle/ Vce
cta quod facit fluctus irruens· paulatim ꝑ ſentinam intrat · ſed nosn
diu intrando et nõ exhauriẽdo mergit nauim: les⸗
ConſcienciaioA
Domind datur vxor prudens. Drouerbidx io. Dicit
mulier ſubito habet optimũ cõſiliũ · ideo in periculis
– poſitis debet cõſilium a muliere ſubito egreſſum ſequi. N
& ſpecialiter dum diligit. Spualiter Nos ſumus ſepe in pe
riculis magnis ꝓpter hoſtis infernalis inſidias quas cotra nos e

exercet cõtinue· ideo ad cõſilium ſubitũ mulieris oportet recur
rere. Hec autẽ mulier ſic in cõſilio feſtina eſt conſcia. In ꝓmptu
enim habet conſilium rectum ſi eſt admittendũ vel exequendũ

q noſtro cordi ꝓponitur. Nam ſi bonum eſt illud fieri hortaĩ᷑ ud
Bma Cori i. Gloria noſtra hec eſt teſtimoniũ cõſciencie ne. u
KFigura :Wel9 Volente Saul occidere dauid- inuaſus ſpiritu imn
inuidie · ꝗa ꝓſtrauerat philiſteũ fugit dauid in domũ Michol hnli
vxoris ſueſed circumvallata domꝰa ſeruis ſaul· vt captũ duce et
rent dauid vt interficeretur. Ait vxor eius ad dauid niſi hac no lt
cte ſalueris morieris cras: qui ꝑ eam depoſitus ꝑ feneſtram fu ⸗
git. Et mane facto intrantes ſerui ſaul inuenerũt in lecto ſimu ui
lachrũ in ſimilitudinem corꝑis dauid & deluſi receſſerunt. inp
Spiritualiter · per hanc vxorẽ audi cõſciẽciam. Per dauid ſupe E
rantem philiſteos nota penitentẽ vincentẽ peccata. Per ſaul vèo 1
dyabolum: qui de penitetis victoria nimiũ indignatur ꝓcurat it
dauid ocidere: qui fugit ad cõſcienciã · que ſuadet nũctios ſaul llu
fugere ideſt peccata vitare. Vnde niſi te ſalues hodie ideſt ĩ vita .

lel

üpern
ptiuun
abmergr
ſerr lt
duntenn
ntm tegle
mintnt

.9. Dicl
inpertuls
lum ſequi
sſpenpi
48 tti ni
voner iur
1 mptu
equeni
keriborni
ee .
us ſi u
r Meal
. ice
uto
Aumt
Aoö
rom.
auelip
hl i⸗
ur n
. cckinn

Orſaenna

Pſenti- cras morieris morte eterna in vita ſcʒ ſequenti Dep oĩt
ipſum ꝑ feneſtram. quia ꝑ memoriã iebẽne co git ipſum fugere
peccatum. iuxta ſapientis doctrinam. Memorare inquit no uiſ
ſima tua & ineternum non peccabis. Illuditur ſaul quia deride
tur dyabolus mittẽs diuerſa peccata ad capiendũ hominem- 63
non repitur in illis dauid ideſt cor ꝑ cſenſtm ſolũ. Eſt ibi yma
go vel ſymulachrum qñ ſola tem ptacio eſt. & ſic remanet dya⸗/
bolus illuſus ex bono teſtimonio cõſciẽcie. Ideo Geneca O te mi
ſerum ſi cõtempſeris hunc teſtem: NB
Agna eſt velut mare contricio tua Tre·z ¶ Cum quis
ecipit damnum ſiue in rebus ſiue in ꝑẽtibus duplex pe
a ſibi eſt· cum audit narrare qualiter facta contigerũt
Vnde tm̃ doluit Hely cum audiuit archam dũi captam et filios
ſuos mortuos· p adoleſcentes qui pñtes fuerant narrari · ꝙ ca⸗
dens de ſella mortus eſt. Gpualiter - Si deus iuſte ordinauit
correctionem homĩs erga peccatum ꝙ omĩs inordinatꝰ animꝰ
ſibi ipſi ſit pena. Vnde cũ homo peccat priuatur omĩbus virtu
tibus · remanète tamen ſibi cõſcie remorſuad penam et afflictio
nem ſibi nunctiandã. ¶Figura Iob:i. Vbi nunctiatũ ẽ ei mors
filiorum et filiarum & tociꝰ animalium amiſſio.· & ſubditur. &
euaſi ego ſolus vt nunctiarẽ tibid Nunctiatur enim nobis P cul
pam cõmiſſam mors vtutum anime. & mors honeſtatis ſenſuũ
& oꝑacionum bona· ſed euadit remorſus cõſciencie vt ip̃e nob
nuncciet. Hic enim mori nõ poteſt ſemper viuit. ſemper nobis
nuncciat noſtram miſeriãa. Vnde Beda in quodã ſermone. Omiĩia

inquit poterit fugere homo Ete cor ſuum quocunq; enĩ yerit

conſcie ip̃m ſequẽdo nõ derelinquit Nã et ſi aliis ʒelat malũ qck
fecit · ſibi tamen ʒelare nõ poteſt. qui plene nouit mal uod
Seſſitt: . . 1 C
M pꝓperium expectauit cor meum et miſeriam Fs . Magna eſt
miſeria ad tantam deuenire inopiam. vt ab inferiori recipiatur
imꝓperium et deriſum· hoc enim plorabat Iob p extrema com
utans· dum dicebat ſeruus meus deridet me. Espirirualiter
omo peccator ad hanc miſeriam ꝑ peccatũ deſcendit nam de/
ſtitutus omni gra diuina et inops atq; mendico factus imꝓppe
rium. a ꝓpria eſeia que ſerua ſua eſt cõtinue recipit. ¶ Eigura
Tho: 3. Vbi legitur ꝙ puella ſerua raguelis im ꝓperauit ſare fr
lie ſue dicens, Non amplius videamus de te filios interfectrix

B

Qpsa

Vitze tuorũ: que cõfuſa aſcendit in ſupremo domus ſue · & ibi inpe
cum lacrimis plorans- oransq; dim impetrauit graciã et libera lur
tionem ab h modi im ꝓperio · quia ꝑ oracionem raphaelis ex/ inſt
duſo ab ip̃a dyabolo ſponſum thobiam obtinuit· quo fecũdata hor
et honorata eſt valde. Gpiritualiter per ſaram audi animam gere
ꝑ ſeruam eiꝰ cõſcienciam: que aĩe im ꝓperat dicens · ꝓpter tuum Cu⸗
peccatum quo dyabolo adheſiſti oceidiſti in te ſeptem dona ſpi term
ritus ſancti. Non ergo amplius a te fructũ opꝑacionis bone ꝓ Gß̃u
ducere poteris peſſima interfectrix. In inferno damnaberis cũ facen
dyabolo cui9 meritrix facta es. Sed tunc aĩa hec audiens· fre/ ſtim
mens et dolens cõuertens q ſe ad lacrimas· debet aſcendere ad ten⸗
altitudinem diuine pietatis. & ibi orare diũm qui ait Conutimĩ anim
ad me in toto corde veſtro in ieiunio et fletu zc· Et ipſa tunc de ii
hpuiomodi vinculo im ꝓperii ipſam liberatmittens celeſtẽ inſpi/ lo⸗
racionem. que eam verbo diuino copulat & fecundat boĩs oꝑi Nanu
bus. Debem ergo cõſcienciam noſtram accedere et conſiderare
quid cordi noſtro offerat. quia ipſa nobis indicat fecunditatem
& ſterilitatẽ anĩie laudem et im ꝓperium · & nunq; metiri poteſt d
Greg omelia:g er eʒechielem In omne quod dicitur ſꝑ ta 6
Iſte currere debemus ad mentem et interiorẽ teſtem et iudicem
requirere. quid enim ꝓdeſt ſi omnes laudẽt et cõſcia accuſet· aut 4
—O iAà poterit obeſſe ſi omnes derogent et ſola cõſcia defendat:
Onuerſus ſum in erumna mea dũ cõfigitu D je
[pina. ps · Retrahit ſe qælibet animal a greſſibus priſti/ 4
AInis vbi ſe percuti ſentit & ad aliam viam diuertit. Quili ih⸗
bet homo ſpiritualiter loquẽdo in peccati itinere ꝑcipit puncti- i
onem cõſciencie ideo diuertere viam debet. Nam deꝰ velut quã l
dam medicinam aĩe remorſum cõſcãe vel eius punctõʒ ordina/
uit. Vnde dum aĩa eius aculeo ſtimulatur. conſiderans interni .
iehennam que ſuperſtat in ipſa naſcatur timor. & dum ſuadet .
& oſtendit diuinam miſericordiã · in ipſa anima ſpes recupande N
racie ꝑ veniam oriatur. Hec enim duo ſunt ad cõuerſionẽ aĩe ANu
ad ſalutem eius in via neceſſaria. per hec enim de peccato fu-
giens p̃ſumit ad diuinam miſericordiã accedere Eigura loſue
2Z Vbi legitur ꝙ ioſue miſit de ſechin in yericho duos explora
tores ad domum raab meretricis que cum vidiſſet recordata eſt id⸗
mirabilium que fecit in mari rubro in morte pharaonis et libe- e

racionis populi ſui irrahel & ait · Obſecro vt a domĩo vĩo Ioſue h

A
iulben
arls
katict
lamman
ertun
1don
Sbonn
labergi
lensn
endeen
Lonütin
tunece
kiinhpi
vis opi
ſckrare
tadem

tipeen
urſon

ninaen
culer⸗au
ekendat
(
s priſtü
i Qun
. punch
pelutqus
otani!
infern
lucet
ut
onean
noti
nnl.
poon
Ncnuch
t e’
lin

impetretis ſalutem tam ꝓ me q; ꝓ mea ꝓgenie vt non ꝑeamus

cũ ipſe exterminabit yericho- qui hoc ei in ꝓmiſſo dederunt &
in ſignum funiculum croceum quem appenderet ad feneſtram
domus ſue vt nullus tale ſignum videns domum illam offen/
deret· & tunc nuncii debilitate ciuitatis inueſtigata receſſe runt
Cum vero venit Ioſue cum exercitu ſuo capiens ciuitatẽ & ex/⸗
terminans totam ſaluata eſt mulier illa cum tota eius progenie

(¶ Spualii Ioſue qui ſalus interp̃tatur · denotat xᷣm· qui ſaluos

facere venit omnes. Sechin ſpina interp̃tatur. & denotat cõſcĩe
ſtimulum · & qua ipſe xp̃s diuinitꝰ duos exploratores ſcʒ timo
rem· & ſpem mittit ad domum meretricis · ideſt ad con ſideracõzʒ
anime peccatricis · que ad illorum ingreſſum ſtatim cogitat mi⸗
rabilia· que fecit xp̃s in tranſitu maris rubri ſcʒ ſue ſacratiſſime
paſſionis in qua ſubmergit dyabolum et pecata· populum hu
manum miſericorditer redimens. Recõſiderat eciam iuſticiã dei ·
abyſſum multã et ipſi mĩe plenam eſſe terrã. Vnde ſtatim pcaĩ
vt cum iudicare venerit peccatores vanos et defectuoſos. qui ꝑ
yericho que luna interpᷣtatur intelliguntur ſaluetur ipſa ania
cũ ſuaʒ virtutum ꝓgenie. Relinquit ei ſignũ ſecuritatis ſcilicet
memoria paſſionis xp̃i· que appeſa ſit in feneſtra cordis pme/
ditacionem vt ab omĩ damnacõis flagello ſecura pmaneat. Pa
dit debilia eiuitatisqn reuelat ꝑ cõfeſſio nem miſeriam ſuorum
peccatox. Igitur veniens xps exercere iram ſuam ſuꝑ habitato/
res yericho ideſt ſuper melos ipſa liberatur ab omni malo. &
efficitur deinceps habitatrix cum filiis yſrahel ideſt cum ſanctis
et iuſtis. Ecce ergo quãtum bonum de cõſciẽcia naſcitur. quia
velut pia mater animam ſic ſecuram reddit. Vnde Hugo libro
pmo de aĩa· c · xV · Conſciĩa inquit bona titulus eſt religionis · te
plum ſalomonis ager bndictionis. ortus delieiage Samdi an⸗
gelox aureum reclinatorium archa federis. theſaurus regis.
aura dei:habitaculum ſpiritus ſancti liber ſignatus et claufus-
in die iudicii aperiendus: E
Amie nudauerunt mãmas. nutriunt pullos ſuos filia
Populi mei crudelis quaſi ſtrucio in deſerto. Trenoꝛe.
(Feltut lamia ſit crudeliſſima fera- quia cũ pulſũ feci
interficit. Aliqn tamen natura eam vVrgete nutritV oluntãs ꝑ
uerſa comꝑpatur lamie ymo deterior et crudelior iudicatur quia
lamia fetũ ſuum tm interficit· Sed puerſa voluntas pprio tilio

.

Qonſaentia

mortuùo nititur eciam alienum occidere Sciendũ igitur ꝙ volũ laci
tas parit peccatũ· nulla enĩ facultas ĩ nob hũc pullũ poteſt ꝓdu ſequa
cere:niſi ſola voluntas. ꝓ tanto enim peccatũ eſt quia volitũ eſt lehan
Ged aĩladuerte duo in peccato eſſe ſcʒ cõplacenciam et diſplicenci tiga
iA · ideſt delectacõʒ in peccato & tribulacionẽ in conſcia. Primo ii. O
filius eſt voluntatis ſecundus cõſciencie · pᷣmus ſtatim moritur. nonel
ſecundus diu manet. Vnde ſcriptũ eſt modicum ẽ qd delectat ſecitin
ſed eternum qce cruciat. Sed nititur volũtas cõſumata delectaci- pns t

one extinguere cõſcie ſtimulumvelut ſymea que nititur ꝓicere uod

pullum quẽ mino diligit et quẽ plus diligit retinere · ſed fit ecõ
uerſo Sic accidit anime peccatrici que ſi vellet deponere morſum
cſciencie · vt ſaltem mortua delectacõe non remaneret in corde

conſcie ſtimulus ſed nequit. 4 igura. 3· Re ·3. Due mulieres ſleceb
venerunt ad regem ſalomonem petẽtes iuſticiam quarum vna Envtr
mortuo filio ſuo ſeu nocte oppreſſo· furata eſt filium alterius honiti
ſuumq; mortuũ iuxta illam ponẽs· qc Galomon cernere non anünee
valens arrepto gladio iuſſit diuidi infantẽ · temptatie · & tũc ma Gicn
ter eius-date illi infantem viuũ. altera vero contradicente· Nec oi
tibi neq; michi ſed diuidatur. Cognouit ſalomon & dedit cuius laii
erat ¶ualiter: p mulierẽ prius pariẽtem ſubaudi volũtatem riͤe
que ꝑ tres dies anteq ſocia: nam tres cõdiciones peccatũ habet bonu
ᷣmo malam cogitacionẽ · ſcdo cõſenſum· tercio opꝰ Cõſumatis tuty
tribus diebus hiis moritur filius ſcʒ peccati delectacio ſed parit ſehe
cõſciencia ſtimulũ et tribulacõz. Videns ſe voluntas orhatã ſua lnniin
delectacione moleſte portat remorſum cõſciencie viuere. Remor Genn
ſus conſcle eſt recordacio peccati cũ cõſideracõe damni inferni & uusi
amiſſione gaudii celeſtis. Voluntas igitur de hoc dolet: non di D
ligit hunc ſtmulum- non vellet hoc fla gellũ viuere· vellet bene ller.
recordari peccati. ſed non cum damni céſideracõe ſed tamẽ p̃teri num
ta delectacõe · & ſic vellet filium ſocie furari · & ſic vellet ip̃ᷣm nu/ D
trire ſed nequit· Clamat enim ſocia hec nocte culpe dormiente Minn
mortusꝗ eſt filius eius · cõſumata eſt delectacõ eius filius meus men
viuit & nõ mortu9. Diuidaĩ inquit alia-habeas tibi tribulacõ e
nem & ego delectacõʒ · Nequaq́; dicit conſcia ſed date ei infan/ tanch
tem viuum reſpiciat voluntas cõpunctionem et afflictione,; p dv
peccato. I udicat verus Salomon ſcʒ diuinum iudicium vt filius Erge
iſte cõſciencie reddatur & vermis immortalis efficiat in pectore *M

1¹

anime corrodens & non deſiſtens. Patet igitur qualiter diumo lam

tutgnli
luonl
lun volnn
netclhline
dtimmoru
neckach
mata delrhe,
nitturpen
nere⸗led te
oneremorlun
neretin ort⸗
Due mulen
quarum yna
umalterius
rnere non
Atüema
anmdd Ner
A En cuis
udivolutten
detati hun
9Cöumm
cio⸗ſed pa
180kbala
nere Keno
nni internid
olet nonch
2e prletbent
ame jten
Aletſön nu⸗
dormuende
fius mens
Aate einln
ium Ais
n:in on
ainmn)
ualimam

mulier · ideſt ſi bonum ſit aut culpa. Vnde ſicut obſtetriæ gaudzʒ
nato maſculo · ſic concupiſcibił ꝑacto bono vel merito intatũ ſic

ludicio mortua delectacione peccati remanet cõ ſciencie aculeus
de quo miſer peccator fugere nunq́; valet. Vnde Augo· ſuper
Iobann?. Geruus inquit homĩs alſiqñ ſui dom duris mperũs
fatigatus re quieſcit. Seruus aũt peccati quo fugit ſecum ſe tra
hit. Quocunq; fugerit non fugit ſemetipſam mala conſcie ncia
non eſt quo eat:ſequitur ſe · ymo nõ recedit a ſe peccatum· quo
fecit intus eſt fecit patrẽ vt aliquam caperet voluptatem. Volu
ptas tranſit· peccatum manet. Preteriit qc; delectabat. remanſit
uod pungit Hec Qugꝰ: .
lIlii tui ſicut nouelle oliuax in circuitu menſe tue· s ·
Magna leticia eſt homini habenti multos filios eiba .
nos· dummodo ſit diues · ſed eque magna triſticia eſt &

eſſe debet pauꝑi· habenti multog filios. Periculum enĩ magnũ

eſt nutrire filios in pauꝑtate. Sualiter Gaudium cbet eſſe

homini ſi multos actus meritorios pducit quia totam domum

anime ditant et fecundant in eterna beatitudine. p8. Gloria &
diuicie in domo eiꝰ . Sed magna eſt ei triſticia ſi multas culpas
cõmiſit · ꝗᷓa ex bus domo ei chnudata coĩs celeſtibo exponũ ege
ſtati & peribit in iehẽne mẽdicuate. Ideo dyabolꝰ humani gene
ris exterminator in nobis conatur extinguere qdcunq; opus
bonum & inducere ad animã omnem culpam. vt nos ſub ſerui
tute poſſideat. Figura Exodi: 1: Videns pharao populum
yfrahel creſcere · cum obſtetricib ordinauit vt pueros hebreo
in natiuitate occiderent feminas ſeruarent ſed timentes obſtetri
ces deum vtrũq; ſeruauerunt. 78 ualiter· due obſtetrices in
nobis ideſt in noſtra conſcĩa ſunt za ibilis et cõcupiſcibilis iudi

.
cantes de omni eo quod naſtitur in anima- ſi maſtulus ſit aut

triſtatur nata culpa iraſcibilis. Guadet igitur Pharao et conat᷑
mentum culpax. Sed timent deum obſtetrices et reſeruãt vtrũ
ꝙ ſcz bonum et malum quod eſt in conſca. vtrunq; ad repſen/
tandum reſeruant. vt teſtificentur coram deo et coram nobis ipis
ad vnguem ſine diminucõe que operati fuerimus bona et mala
Ergo iudex timendus eſt in vita preſenti- ſed hunc iſudicem ba
beamus ꝓpicium · nec de aliquo confidamus ſi hunc nobis ſen⸗

ciamus moleſtum. Aug in quodam ſermone. Quid obeſt illi

—

ormpitttio lacinaz

ſi de illa tabula eum humana vult delere ignorancia · ſi eum de li
bro viueucium nunqꝙ; ppria deleat conſcia. Nam et ſi bonũ qd
de nobis dicitur in mente non inuenitur · magnam debet in no
bis triſticiam generare Ecõuerſo autẽ ſi malum qcde nobis di-
citur in nobis non inuenitur in magnam debemꝰo leticiam gro
ſalute computare. . (G
Ili hominis ſpeculatorem dedi te. Ezech· 3 Oerſona vo⸗
lens domum exire in feſto magno qn debet cum aliis ꝑ
ſonis nobilibus miſceri et ꝓſpicit ſe in ſpeculo · & tunc cõſiderat
ſiquid vel in facie vel in habitu ſuo ſit inficiens · & tunc illud iè
git et reparat. Spualiter· cum volumus feſtum cum deo du/
cere- & cum angelis et ſanctis miſceri et fieri de ipſoꝝ conſorcio
debemus ſpeculum cõſciencie noſtre intueri: vbi omnia clare &
lucide repſentantur. Eſt igitur ſpeculum pandẽs veritatẽ · ideo
anteq;' ad deum accedamus ibi ꝓſpiciendũ eſt· & ſi peccati macu
la nos in aliquo dehoneſtat ſtatim illud deleamus. (¶Figura
Exocl.·38. In ingreſſu tabernaculi erat labium eneum: de ſpe/
eulis mulierum in quo gentes debentes prius ſpecula

bantur lauantes ſe ante introitũ. / Spualiter· debet homo fa
ciem cordis ſui ſpeculari in ꝓpria cõſciẽcia ante ingreſſum taber
naculi dei-ideſt ante ingreſſum ſequentis vite velut immundo
dominus ſibi dicat. Vſaie · 6 ꝗ. Recede a me & non appinques
michi quia immundus es Poteſt ꝑ tabernaculũ vocare eccleſiã
in qua hbomo mundus feſtum ducit cum xp̈o et ſanctis Conſci
encia igitur ſpeculum eſt omnia rep̃ſentans: neq; ad alterius iu
dicium ſtandum eci ſi omnes lateant peccatoꝝ noſtrox ſordes
nullomõ poſſunt cõſcienciam noſtram latere omĩa pandit ĩa
manifeſtat. Vnde Seneca in epla: 94. Ianitores inquit conſcia
noſtra appoſuſt. Sic enim viui vt dep̃hend· ſic ſubito aſperni .
Qurd autem poteſt recondere ſe & oculos hoĩm auresq; vitare
bona cõſcia turba aduocat: mala autem m ſolitudine anxia atq;
ſollicita eſt. Si égo honeſta ſunt ꝗᷓ facis omẽs ſciunt· Si aũt ĩpia
quid refert neminẽ ſcire cum tu ipſe ſcias. O te miſerum ſi con
temnis hunc teſtem. .

Cõ punctio lacrima A-:

Lo.« Nota ꝙ oleum maxime eſt diffuſiuum. Vñ vna
JSgutta cadens ſuper pannum multum diffunditur.

Wii lenticula olei et fudi ſuper caput eius· Primo Re

i ltni
m henn
ce ebde

Ylüunn
1
Perhun

bettunli
tunc clten

A tunele

ncumceo
blor onlont
onnu dand
veritlti/ide
pecrati man
(Figr
Kum de ſ
Pprusſvern
Abethomon
ngrelunte
utunmund
AARNues
vant eli
s Conte
lileriusiu
Nrrdis
pnd
guitcld⸗
biwapenn
gtsg in
min
dint
lemumlr

uun u
fundt. .

HMabet aũt oleũ aliam proprietatẽ quia mèbra enumerata in/
uncta oleo niteſcũt· quia penetratiuũ eſt· Et tũc oleũ de ama/
ra materia exp̃ſſum melius ad hoc ualet Epualiter ꝑ oleum
ſubaudi lacrimas· que licet interdũ pauce ſunt· multũ tñ diffũ/

duntur in effectu. Mitigãt enĩ indignata mèbra ſcʒ iram diui

nam. intantũ ꝙ furorẽ cõmutant ĩ dulcedinẽ· Augoĩ quodã
ſermone: O bumilis cõpunctõ lacrima? quam cito conuertis
ludicẽ furibundũ in piiſſimũ patrẽ · Nullũ eniĩ refrigeriũ pec/
catori remanſit uirtutibus & meritis deſtituto· niſi ſolũ lacri-
marũ cõpunctõ. Illud ẽ p̃cium quo et corpo & ſp̃s redimitur
et ideo recôciliatur ¶ E igura- 9 Ke: . KMulier que uiro or/
bata: neqʒ quitquam aliud habès pter modicũ olei quo unge
retur clamabat ad heliſeuũ. Nir meus ſeruus tuus mortuus eſt
& uenit creditor et duos filios meos tollere uult- Cui hbeliſeo
iuſſit· ut uaſis pluribus mutuans a uicinis infunderet oleum
quod habebat· que et fecit · & multiplicatũ è adeo oleũ ꝙ fili/
os redemit ſatisfaciès credito ri et hůs unde poſtmodum cum
filus ſuis uiueret (¶Spßualiter; Mulier hec uiro deſtituta pſo
na peccatrix eſt· que ꝑ peccatũ orbata libero arbitrioomibus
bonis que fecit expollatur a diabolo: qui eciam nõ cõtentatur
niſi aĩaʒ et corpus ſibi ſubiciat· Inde Beda in quodam ſermoe
Cum quis mortaliter peccat ola bona que fecit in os diabolhi
lactat eius ſeruus efficitur & ad penam ſe obligat ſempiternã
Vult igitur diabolus: creditor pectatoris: corpus et ſpiritum
pro ſuo pcio reciꝑe: quia aliter nõ poteſt ſatistieri ſibi a pecca
tore· qui & diuina gracia priuatus-. Hec igitur uidua uidens
ſe ſic miſeram· clamat ad heliſeũ ideſt pᷣm- qui ſuadet uaſa re/
pleri · Vaſa hec ſunt memoriaintelligecia & uolũtas. & hec ꝑ
tinẽt ad aĩaz · Naſa corꝑis ſunt nares- oculi aures: Claudi ig
tur debet infra domum cõſciencie ſue · & iubere hos filios uaſa
implere· quod ſi fiat multiplicatur oleum: lenit xp̃m iratũ · ex
pellit diabolũ· & cũ utroqʒ filio uiuit in pace. Inde Jeronim
i quadam epiſtola-& ſunt eciam uerba Beri O lacrima hui/
lis. tua & potecia tuum regnũu añ tribunal iudicis- ſola nõ ueis
Si uacua intras- uacua non exibis ſed quitquid petieris opti
nebis- Aceuſantibus inimicis imponis ſilẽcium non eſt qui te
accedere probibeat magis erucias diabolum quam pena in/
infernalis quid plura uincis inuincibilem & ſupas olpotenteè

olbeng

B

crime felices ſalutaris afflictio: C

Et nota ꝙ quanto lacrima a maiori amaritudine cordis ꝑ cõ/
Punctõʒz egreditur: tãto amplius ira dei mitigatur s· ſecũdũ
multitudinẽ doloz in corde mo. BH

Ox turturis audita eſt in terra noſtra. cas: ODro

prietas turturis ſimiliter et columbe ſemp eſt dare vo/
Aie penitetis vox ſemper eſt cum gemitu. Sed illa vox optie
auditur a xpo ac eciam exauditur· Vnde poſt verba pro poſi⸗/
ta ſtatim quaſi ſequitur Veni amica mea columba mea⸗Data

Qdeus certe negare quitq nõ nouit anĩe gementi. Vnde Crilo⸗

Nemo ad deũ aliqñ flens acceſſit- qui non quod poſtulauit ac

cepit. Nullus ab eo bñficia dolẽter optauit: qui non impetra/

uit. Ip̃e enim eſt qui cõſolatur flẽtes. dolẽtes curat. penitẽtes
informat. Et ideo ſi promptus eſt exaudire nos lacrimabili
voce clamare debemus cũ propheta· & in noſtro gemitu labo
rare. FKigura Leuit. i. In ſacrificõ offerebatur par turturum
aut par colaba⸗ t hoc pᷣcipue fiebat in ſacrificõ pauꝑũ· qui
bus non ẽ facultas emendi agnũ uel ouem Spualiter ꝑ par
turturũ uel colũba ſubaudi par oculoꝛe gemẽciumquod eſt
directe pauꝑũ ideſt peccatox. qui deſtituti boĩs et meritis ma
gnis nichil habẽet niſ par oculoʒ gemẽcium. Vel par turturũ
ignat gemitũ tam cordis ꝙ; corꝑis quibus in cõſpectu A
ſimi eciam obtinetur oĩs gracia · & purgãtur oĩa peccata. VYñ
Caſſiodorus ſuꝑ illud p̃s. Laboraui in gemitu meo ſic ait Ge

mitus inquit dictus & geminatus luctus ſq; oculox et cordis

quẽ merito fideles appetũt· quõz dolẽtes cõſolatur-penitetes
emũdat· fugat diabolu · xpo cõciliat· 6 amaritudo dulcis la-
Nima mea ſicut terra ſine aqua tibi ps-. ¶ Oportet ſꝑ
ſſterilèe terram eſſe- ad quã nõ poteſt ducere quis aquã
irrigantẽ Perditur ibi a cultore labor. & fructus de/
bitos producere nõ valet ¶ Sp̃ualiter · Aiĩa ad quam non poſ
ſunt duci lacrime ut fecũdetur aridaremaẽt atqʒ ſterilis· neqʒ
fructus bone oꝑacõis producere ualet- Licet ſepe opus cul/
ture ſcʒ predicacõis et doctrine in ip̃a perditur · ideo debet cla/
mare pro iſtis lacrimis impetrandis cũ propheta dicẽs. Siti/
uit aĩa mea ad deũ fonts uracchigura loſheri Vbi ſuadẽte

A

othomele axe vxori ſue vt caleph patri ſuo poſtularet cõmu⸗

cem cũ gemitu· & ſic mutuo ſe cognoſcũt Spualiter

— — — — ———

—

—☛n

driddei,
Rläc

N
d,
Seuin
1vodi
Apropet
mer n
nce
ltulautn
ninpetr
penitites
eimabili
nitu labo
urturum
u gri
uer ppir
quodeh
nerttsm
r wurwuni
Acuati
i, Vi
ine⸗
cordis
Nenitits
ulas

erß
mui
d
np
ne
8 cu/
tc
ute
cisn

yunchio ker

tacz terre arentis & ſterilis- Qui cõmutauit et dedit ſibi terra

babẽtem irriguũ ſuꝑius & inferius ¶SBpßualiter. p Othomel

qui intertatur ſignũ· ſubaudi racionis ludiciũ . ꝓ quod a pe
cude homo differt Der axam que interp̃tatur medicina ſub/
audi affectõz· que ſepe vulnerat & medetur-Per Caleph qui
interp̃tatur omne cor ſubaudi deũ: qui ſolus cordiũ eſt ſcru/
tator- Igitur cũ iudicium racõis: ad quod ſpectat anie poſſeſ/
ſionẽ dirigere. videt ſe habere terram lapideam et arentẽ· ideſt
cor duru & aridũ ad quod neqʒ amore ſuꝑnox. neqʒ timore
infernox lacrimaʒe aqua poteſt educi Debz affectõz ad caleph

ideſt xpᷣm dirigerequi aitꝑ prophetam. Accipiã a vobis cor

lapideum: dabo uobis cor carneum Cum igitur clamamꝰ cũ

affectu ad dãm. repulſa cordis noſtri duricia- inducit in nobis

celeſtiũ amorem & iebene timorẽ- Et ſic dat nobis terram ha-
bẽtem irriguũ ſuperius et inferius · Ynde Grego in regiſtro
bec verba tractans ait Irriguum ſuperius accipit aĩa cũ lacri-
mis regni celeſtis deliderio affligitur-Irriguum uero inferius
accipit cũ inferni ſuplicia flendo pertimeſcit:
Abite et inebriamini-Iere. ¶ Nota gẽtes ſiciẽtes libẽ
ter vadunt quo credunt Eene bibere Nam inter ſenſi⸗
biles delectacõs magis fertur ſitire et bibere ¶ SSBßua
Uter-xps et angeli eius multum ſiciunt lacrimas penitencium
Math· Gaudiũ ẽ angelis dei · Ideo libẽter currũt ad aĩaʒ ꝑ lacri
mas Penirete: ſeFigur⸗ Luce:zz: Diſcipuli xp̃i iuerũt poſt
hominẽ amphoram skallier & ĩ domo quam intrauit

parauerũt paſcha dño¶ Söualiter· homo amphorã aque por
tans. eſt penitens cor plenũ lacrimis · quẽ ſequẽtes angeli in/
trant hoſpicium anime que eis redolet ſuꝑ omnia aromata:-
ibi paſcha facit xp̃s tanq; in hoſpicõ proprio cõferẽs habũdan
ciam graciaz· Berñ ſuꝑ cañ Lacrime penitẽciũ vmũ ſunt ange
loʒe quia in illis odor viteſapor gracie: guſtus indulgẽcie· ſa
nitas redeũtis innocẽcie · claritas recõciliacõis iocũditas ſere/-
nitatis · cõſciencie ſuauitas:
gatus eſt ex itinere - inter alia qn applicat ad terminũ
uerit potũ ¶¶ S p̃ualiter: xp̃s cõtinue fatigatur diſcur
rendo p cõſciecias peccatox. lo quẽdo methaphorice · quia tũc

illi nunc iſti cordi inſpirat ſalute Ged ſic fatigato petita nobis

ulier da mceibi bibere .TIo 94 Poſtqᷓ, homo diu fati/

1

nnor⸗

aquam latrimax aquam cõpunctõis penitẽcie. neqz poteſt ſi
bi dare carius donũ· neqʒ amplior ſatisfactõ. que ip̃m anime
copulet· ꝗꝙ; potus datur lacrimaʒe· Quia vt dicit ſero ſup Vſa.
Oracõ deũ lenit· lacrima cogit · hec vngit. illa PungitFigura
Gen 29. Cum ſeruus abrabam deberet ſponſam filio dni ſui
querere vxorem . iuit ad vrbẽ nachor· & diuinitus ſignum ſibi
fixit vt puellam ydriã aque portans cui bibere peteret & re/
ſpõderet · bibe dñe · eſſet filii domini ſui vxor Et cũ rebecca hec
dia faciete accepta- appẽdit ad aures eius multa iocalia:& yſa
ac copulata eſt ¶ Spualiter. Seruus abrabam eſt ſermo diui/
nus vel euan geliũ · quod pgit ad vrbem nachor que interp̃ta
tur requies lumĩs · & denotat eccleſiam fideliũ · in qua lumẽ fi
dei requieſcit Inde querit ſpõſam xp̃o filio dei · p̃fixo ſigno de
yVdria ideſt de mẽète lacrimis plena quia aĩa q ue xpo pro mpta
erit potũ lacrimaꝝ p̃bere ꝑ proprie culpe cmhédacsy. Entäthun
quia parata ẽ dare camelis eius bibere· ideſt lacri mas egipcõz⸗
tribulacõnum cõpaſſionũ effũdere· Illa adeo dile cta eſt· quam
pparauit deusWponſam filio ſuo yſaac. qui riſus interptatur
ſeu gaudium. Ft bene x̃m denotat qui eſt angeloʒ gaudium

et hommũ. O magna ct mirabilis dos eri . aqua anie · &

ideo multũ amabilis. Berũ in Juodam ſermẽe Dulciores xo
ſunt lacri ne penitẽcium delicus regũ. Appendit enĩ ſeruus ad
aures ſponſe iocalia magna- qñ euãgelium aĩe penitetis auri/
bus regna celeſtia promittit. Yñ Math. Beati qui lugẽt quõzʒ
ip̃i cõſolabũtur gloria eterna ga S regnũu dei he/

reditado · xp̃i heredes effecti: è
ua expiacõis ſãctificat. Numeri:zi omicelli debẽ
tes in curia magni prĩcipis ſeruire m loco maximi cõ
viuii· cũ multi nobiles debet comedere· prius lauari debent &
pulchris veſtibus decorari·ſe qño ſuo pñtare· vt ſine vlla ma⸗

cula mĩſterio ſuo fungãtur¶ Spualiter. Viri xpiani ordinati

ſunt ad ſeruiẽdum xpᷣo·qui eſt maximus rex ſuꝑ omẽs reges
& qui princeps regũ terre ideo ad introitũ domus nupcila⸗
vel cõuiuii que eſt ſancta eccleſia. vbi debẽt orões dignas atq
laudes in miſterio dãi ſui. qui cũ an gelis et ſanctis ſpiri tibus
ibidem cõuiuium facit. debet lacrimis detergere peccati macu
culas vt mundus ſit. p̃s · Ambulãs in via immaculata bic mi .
t tunc in dutus veſtibus innocencie depoſita tunica lugubri

Wen xpo miniſtrabit Eigura.E xodi. o . Vbi p̃cepit dãs

Moyſi dicẽs · Applicabis filios Aaron ad tores tabernaculi te
ſtimoni-& lotos aqua indues ſanctis ueſtibus ut m niſtrent
michi ¶Epualiter Noiſes eſt diuini verbi p̃dicator· qui exe/
cutor & pronũctiator eſt madatoꝰ dei. Debet igitur filiis a
ron ex pte dei hec mandare· vt ad hoſtium tabernaculi ideſt ad
penitẽciam. que dicitur hoſtiũ vite eterne porta. venietes per
cõpunctõʒ· oẽs ſordes ale expiare · quo facto induti a ſacerdo
te ꝑ abſolucõz nupciali veſte· ſecuri pñt ad altaris menſam ap/
propĩiquare offerẽtes debitũᷣ laudis dño mĩſteriũ Nam ſi pri
us peccata tua erant mari profundiora et ſordidiora inferno
quaſi niue dealbatus . omni depoſita inmũdicia in dei mi terio
acceptaberis. Vnde Detrus Rauen in quodã ſermone. Quis i
ſeculo enormius peccauit paulo · quis in religiont grauig pe
tro Alli tũ ꝑ lacrimas et penitẽciã meruerũt aſſequi non ſolũ
miniſteriürſed magiſterii ſanctitats: a
Ilſi quis renatus fuerit ex aqua et ſanguine Mo: Ex
calĩdo et frigido fit medicina tẽpata corꝑi bumano ſa/
mitatẽ cõterens Kars eſt· quia ſanitas corpꝑalis cõſiſtit
in adequacõe bhumo que eſt tempancia qnedam. Vnde ſi to

m calidũ corpus reciꝑet aut totũ frigidũ poſſet nõ prodeſſe

ualiter· ſubaudi ꝑ ſanguinẽ xp̃i calidiſſimũ ignem caritatis
Sed aquã caritatis Rias eſſe videlicʒ lacrimaxe noſtra⸗ propter
peccata noſtra immẽſe frigiditatis · I gitur ſi ſanguinem xpi ac
medelã nobis adhibeamus . nulla ex pte noſtra adhibicõe ſiue
diſpoſicõe puia. quid valebimus reſpodere qño pleni iniqui/-
tate & peccato· pro oĩbus ꝗque pro nobis fecit Improperabit
nobis quod dicitur in 8. Pruffr- fui flagellatus tota die Oꝑ
tet ergo vt tꝑemus ip̃m lacrimaʒe aqua · que ip̃e recompenſat
ropter ſui magnã miſericordiã· pcium pro nobis datũ · & ob
juiſcitur multitudinis peccatoʒ noſtrox. Vü lere 31 An qua
cũqʒ hora Peccator ingemuerit iniquitatũ eĩiog nõ recordabor
amplius Figura Numeri· i9· Vbi fuit pceptũ dñi datũ po
ulo ifrabel Omnis inquit qui tetigerit humane anime morti
cinũ & aſperſus fuerit hac admixtione- polluet tabernaculum
domini & peribit ex iſrabel- quia aqua expiacõis nõ eſt aſper
ſus. & vt pateat clarius expoſicõNota ꝙ ex pᷣcepto dñi addu
cebatur vacca ſq; ruffa ſine macula que nũquam portaſiet iu
gum: & extra caſtra in coſpectu omniũ ymolabatur et ex ei9

—.
. “
. * D
2
1
rrn

Oßpiinmio ſacxiay.

ſanguine tincto ſepcies aſpgebatur cõtra fores tabernaculi. iñ
qui anime morticinũ tetigerat · aqua mixta cineris vacce com
buſte aſpergi lebebar Eualhier vaccam ſine macula car/
nem xpi ex puriſſimis ſanguinibus virgis marie ſpiritus ſan
cti opacõe concepta. ſubaudi· Nunquam en ſub iugo peccati
originalis vel actualis fuit. neqʒ eſſe poterit. Hanc cõmemora
re debes· extra ieruſalem ductãà in mõtem caluarie. & in cõſpe
ctu omniũ pro nobis ymolatã. ſepties debet aſꝑgi cõtra fores
tabernaculi ex ſanguine eius ęgoασ ſeptem ſpiritus ſancti dona
ex ip̃o ſanguĩe emanauerüt. Ver ſepcies digito diſcrecõis laua
re in anima noſtra ſeptẽ principalia vicia. 5 ed aſpgenda ẽ aĩa
aqua noſtrax lacrimaʒe ſine qua nõ fit expiacõ et lotio pecca
tox noſtroʒe. Miſcetur eni cinis ſacrificii ide humãitatis paſſio
nis xpi lacrimis noſtris et aſperſo mũdatur. Quicũqʒ ex filiis
yſrahel ideſt de populo xp̃iano imũdus peccato mortali · qui
ſic non purgatur ille pen itus morte eterna damnabitur & de
libro viuẽcium ſanctoʒ et angeloꝝ penitus extinguetur & ex
pelletur. Recurrẽdum ẽ igitur ad paſſionẽ xp̃i corde cõpũcto
E mũdabimur ab oĩ peccato. Bern ſuꝑ Cañ ſermoe ·zz. Daſ
ſio inquit tua dñe iheſu xpᷣe eſt vltimũ refugiũ.· ſingulare re/
mediũ · deficiẽte ſapĩa et iuſticia · nõ ſufficiẽte ſuccũbẽtibus me/
ritis illa ſuccurrit· cũ tñ defecerit virtus mea · non cõturbabor
nõ diffidam · Scio quid facia Calicem ſalutaris ſcʒ lacrimarum
D bibam · accipiãà & nomen dũi inuocabo.
Eſiccauit dñs aquas maris· Ioſue ·z ¶ Tempe magni
eſtus cito deſiccantur aque · eciã ſi magna aquax p̃ceſſe
rit inundacõ. Lanta ẽ enim vis caloris deſu per vt cito
aqua cõgre gacõ deſiccetur (85 ualiter · tpe magne trib ulaci
onis · quas fideles ſuſtinẽt pro amore xpi· fit ſuꝑ nos calor ſcʒ
caritatis diuine · & ſpecialiter qñ lacrimabiliter ipius radiũ im
ploramus ſiue auxilium. Deſcèdit enim gracie ſpiritus ſancti
radius caritatis ignite deſiccãs & cõſumens afflictõs noſtras
& lacrimas noſtras · Aꝑoc· A. Nõ eſurient neqʒ ſiciẽt amplius
& ſequitur Et abſterget deus o& la. (Figura-3. Reis . Cũ
helias cõſtructo altari et appoſito ſacrificio animalis· appoſi/
tisq; lignis tribus vicibo aquaʒ infudit vt repleretur magna
fouea · Et tũc corã multitudine inuocato dño ſtatim deſcendit
ignis & cõſumpſit oĩa· Et adeo aquã deſiccauit · vt ibi non vi/
deretur aque veſti giu PDer helyam ſubaudi xp̃m fidelẽ· qui in

ℳ —C —

25.

t

Ppmmuo laaſaꝶ

paciẽcia ſe pᷣbet ſacrificium · ſuſtinẽdo afflictõs Piubtatis indi
l gecie · egeſtatis afflictõis · pſecucõis Et homodi infudit aquã
lacrimarũ triplicem quia ex deſiderio celeſtis regni: ex timo/
nin ris infernalis ſuplicio ex recordacõe ſui peccati lacrimabiliter
uul clamat ad xm corde cõpuncto. Et iſtud eſt ſacrificiũ deo acce
duan bium ſcʒ ſpiritus cõtribulatus· quẽ deus nõ deſpiciet· Sʒ miſ
laäe Na ſpiritus ſancti gracia celitus· cõſolatur animã· excludens ab
ins ea afflictõs et penas. Vñ Berũ de cõtemptu müdi elices in/
fenn quit lacrime quas benigna manus cõditoris abſter git Et bea
shu ti oculi. qui talibus liquefieri potius eligũt · ; eleuari in ſuper
niii bia· & eſſe ſublime videri· ꝙᷓ auaricie famulari: 1
pece⸗ Olo mũdare-Math.S. ¶ Sũme rep̃henſibilis eſt homo
dulio raui morbo laborans- & cognoſcẽs medicinã ſui mor
ſiis Li ſanatiuã·ſi illam non exercet. Nullo enĩ cõpati debzʒ
qui ſibipi non compatienti. Spualiter · Deccator laborat graue
Ect morbo ac mortali. Iohã. S. In peccatis veſtris moriemimi. Ipe
enim ſcit penitẽciã et lacrimas cõpunctõis eſſe medicinã ſanati/
ic uam quia multos ſanauit· ymo oës qui ill exercuerũt- quan
tũcunq; maximis peccatoʒ lãguoribꝰ infecti ꝑ lacrimas ſunt
rete ſanati Duis enim aliqñ percuſſus morbo grauiori petro· qui
us me⸗ xp̃m dominum iuramento negauit Eicce ; vberrime lacrimis
D ſe lauit. Nñ Ambro ſuꝑ luca li· 9 Lacrimas petri lego· ſatis/
narunn factõʒ non lego·. Sʒ quod defendi non poteſt· fleuit amare· vt
lacrime lauarent delictum nõ inuenio quid dixerit. ſed ꝙ fle/
magn uit. Debemus igitur ad lauacrũ lacrimaꝶ bumiliter accedere-
pel vt de mortali morbo curemur ¶ Figura· g · Re · 4· Vbi legim9

ꝙ Naaman ſuaſus a puella de yfrahel ſcrua vxoris ſue· vt iret

ℳ

ua in ſamariam ad heliſeum & ex p̃cepto eius ſepcies in aqua ior
danis immerſus eſt curatus a ep S& reſtituta eſt caro eius

gtein

h 6 . 4
i icut caro paruuliper naaman ſub audi peccatorẽ lepra pecca
a ti infectum · per puellam de yſrahel ſes eietign oĩa videntẽ que
tas datur in ſeruam ale vt ſuadeat ei ſalutem . Vadat ergo Pecca
us tor monitu cõſciẽcie ad ſamariam ideſt ad eccleſiam · vbi heliſeo
R ideſt predicator Peipi⸗ cor peccatoris lepties mergi in aquas
lacrimax lauando ſepte capitalia vicia · & tunc depoſita lepra
reſtituuntur priſtine innocencie. Qui iĩgitur tam miſer erit- vt
hoc lacrimaʒe lauacro peccata ſua non deleuertit · in ſuo peribit
mi morbo. Qui vero lacrimis vſus fuerit- omni ſpirituali conſo-

g/ . . — * . . .
lacione florebit. Vñ Gregozi omelia moxe- Qui neſcit lugers

K

quod grauat. nõ valet proferre quod ſubleuat. Vox cõpune
tionis poros cordis aperit & pennas virtutũ fundit. Cũuq; ſe

neſcit: —
Timinute ſunt aque· Geñ ·Ss ¶ Videmus expimẽtali/
ter ꝙ ſepe penuria obſeſſas ciuitates magis conſumit
; pugna & ſpecialiter ſi deficit aqua. Sitis enim ferro

ſeuerior eſt. Poteſt enim homo armoxe ictus vitare clipeo pro

tectus· Sed corde ariditate potus deſtitutus. nequaq valet ſe
dareSpualiter· Anima nra in vita p̃ſenti que milicia qᷓdam eſt
ſepe ſccm obſidionem hoſtilem patitur. Sed dũ modo habeat
lacrimas cõpunctionis· non timet ictum peccati quia tẽptacõ

num ignitas ſagittas dyaboli aqua cõpunctionis extinguit.

manus ei proſtrata et apta cadit ¶Figura Iudith. A. Cũ ho

Sed tamen dyabolus poteſt homodi aqua aĩam Buare cito in

lofernes obſediſſet petuliam vbi erãt filii yſrabel- ſp fortiter ſe

defenderunt. quouſqʒ perdiderũt aquas· ſed diſruptis canali/
bus ꝑ quas aqua ad ciuitatẽ deſcẽdebat. ſtatim inito cõſilio de
liberauerũt filii yſrabel ſe dare in manus holofernis. Gpua/

liter ꝑ Bethuliam ſubaudi animã vbi habitant filii yfrahel ideſt

virtutes et merita quibus deo noſter ꝙ diu ibi fluunt lacrime
cõpunctõis· oms virtutes ibi exiſtẽtes in tuto ſunt. quia pec/

catum aliq ſubintrare nõ valet: ſed clauſis canalibus deficit-

analia vero ꝑ que fluunt lacrime ad animã ſunt hec. ſcq; con
fideracõ glorie celeſtis · conſideracõ iehẽne infernalis.et conſi/

deracio peccatorum p̃teritorũ · hec tria ſp aĩjam mũdificãt a pec
catis. p̃s: Cogitaui dies antiquos ſcʒ quibus in mũdo: et an/
nos eternos in mẽete habui ſcʒ qualis ſit pena iehẽne· et qualis

ſit ſtatus celeſtis glorie Et ſequitur. Exercitabar et ſcopebam
ſpiritũ meũ · Exercitabar reſiſtẽdo peccato · & ſcopebã ſpiritũ
meum · ſcopa cõpunctõis et lacrimax. Igitur obſtruẽs dyabo
lus hos lacrima meatꝰ ꝑdit cito animã · quia nullũ habet aĩa
in ſuo ſpirituali bello ꝓpugnaculum tale: deficiẽtibꝰ lacrimis
deficit refectio · adeſt Vtutũ defectio & vicõ infectõ. Si vigẽt
lacrime· dyabolus nõ poteſt quitq;· p̃s. Fuerũt michi lacrime

mee pa: die ic. Super quibo verbis Caſſiodoro. Fleto e inquit

cibus animax· corroboracõ ſenſuũ· abſolucõ peccatox. refectõ
mècium lauacrum culparum:

ſtudioſe mens pigra vetuſtate redarguit alacri nouitate iuue/
K

—— — —.,—— £ — ‚—

—

opun . .
Luuiã volũtariã ſegregabis deus· pᷣs · ¶ Videmus ꝙ;
rirle/ qũñ terra diu ſtetit ſine pluuia: vermes et ſerpetes mul/
tiplicantur intm ꝙ ſemina deſtruũt et aerem inficiunt
ininc⸗ Ged adueniente pluuie inundacõe· hec olamoriuntur
tonlun aer purificatur. peſtis et infectio remouetur. Q S ualiter cũ
ninben anima noſtra diu ſtat ſine lacrimax pluuia creſcũt in ip̃a Vvmes
ipnnn inmũdicie & voluptatis· ſerpẽtes auaricie & cupiditatis · dra/-
Hnnt cones ſuꝑbie & iniquitatis & cetera vicia intm: ꝙ naſcẽcia oꝑa
lnch bona et ſemina bonax cogitacionũ deſtruũt e deuorãt. Inter
ohiben ficitur anima ꝑ cõſenſum et tota morbidaĩ᷑ Neceſſaria eſt ergo
itt tunc magna & fortis lacrimax inundacõ· vt celũ et aerem mi
ingui⸗ tiget. ideſt vt deum recõciliet animã purget & pẽta extirpet
on (Figura Gen:s Vbi legitur ꝙ terra corrupta erat pper nimia
Cäbo peccata intm ꝙ dixit deus. Penitet me feciſſe poje: gitur ad/
R uenit diluuium· & mortua ſeu extincta eſt vniueria caro· que
Imt, erat in ſuꝑficie terre · Remãſit archa in qua ſaluate ſunt ſeptem
loc ꝑſone Poſitus eſt arcus in fedus · & ꝑ columbã portata eſt oli
. ua virens in archam. ( S Pualiter p terrã infectà peccato · ſub/
dpu⸗ audi peccatricẽ mẽtem que nimiũ deũ grauat. Non en poteſt
hllik deus ſuſtinere peccatũ viuere. Potius voluit filiũ incarnari et
tham mori vt puniretur peccatũ. ꝙ viuere & manere peccatũ impu
u e nitum. Sed magno adueniẽte animaq diluuio extinctis qʒ pec
cetui catis et viciis recõciliatur deus arcum federis ſue miſericordie
con ponẽs cordam ſcʒ ex ꝑte terre· & lignum ex pte celi· vt verſus
onl⸗ nos non feriat- Saluantur ꝑſone octo in archa· quia octo bea
pee titudines in Math:enumerate in anima remanent 'ſcʒ beati pa/
an⸗ cifici · mũdo corde i· Deſcendit columba ſcʒ ſpiritus ſãcti gracia
4is portans pacẽ et trãquilitatem atq; ſpem beatitudinis eterne &ρ
ſic patet qliter lacrimarũ pluuia infectam animã purificat et fe
nn cundat· Vnde Criſo:ſuꝑ Math Eicut poſt vebemẽètes ymbres
do mũdus aer ac purus efficitur· eciam poſt lacmaʒ pluuias ſere/
tan nitas mẽtis ſequitur atq; trãquilitas: M W9
uns NCce in pace amaritudo mea amariſſima ꝑs Quanq;
ige aliqui vapores egrediantur de amaro mari reſolutis
gine tamen in pluuiã dulces efficiunt᷑ · hoc enim fit virtute
ngut cell. Sicut patet de vaporibus acceptis virtute radii ſolis de ma

ckiua ri-nam de mari amariſſima educunt᷑. ſed celeſti virtute dulcora
tur· & liquefacti in pluuiam terrã fecũdant. ¶Spiritualiter.

Oetvattio

QOuanqꝙ; de corde noſtro aliqñ pleno peccati. abſinthio et ama ”J
ritudine aſcendant lacrime cõpunctionis: celeſti benignitate & Ee
mĩa dulces fiunt in cõſpectu dei: et liquefacte cũ graciaʒe habũ d
dancia apud diuinam clemenciã obtétam deſcendunt. vt totam aoi

mentem atq; anime agrũ fecũdent C¶ Eigura 3.Re is. Nube
cula parua aſcendebat de mari & ecce celi cõtenebrati ſunt & fa
cta eſt pluuia grandis ·. Steterat enĩ terra ſine pluuia tribus an

ine h
nis et ſex mèſibus ex quo fuerat fames nimia & tunc terra fe t
cundata eſt ¶ Spualiter P mare ſubaudi cor peccatoris. 52 gz— vo
M.: Cor impii quaſi mare feruẽs: quod quieſtere nõ valet Nu mn

ecula parua de mari aſcẽdit· qñ lacrimaʒꝝ cõpun ctõ de pecca/
tis inſurgit. Cõtenebrant᷑ celi· quia memoria· intelligẽcia et vo
luntas que dicunt᷑ celi minoris mũdi ideſt anime · Obtenebrã
tur inbuiomodi amaritudine. Igit᷑ eleuata nube lacrimax vtute
diuine gre vſq; ad oculos · dulceſcunt lacrime in cõſpectu dei· et
ab oculis fluentibꝰ gminat terra lacrimis fecũdata: que prius
occupata tribus viciis · ſcʒ cõcupĩa carnis · cõcupĩa oculoʒe· et ſu
erbia vite· & ſex mĩe oꝑibus orbata ſterilis et infecũda ſteiat.
Eece qualii am aritudinis lacme in conſolacõʒ mutantur Vnge
Berñ.·li:· de meditacõib hoc pulchre oſtẽdit dicẽs Ecce inquit
me miſerum młtis meroribꝰ plenum .dũ vitam meã timeo.dũ
peccata mea cõſidero · dũ iudiciũ tuum formido· mortis horam
cogito· dum ſupꝑlicia tartarea horreo. dũ oꝑa mea qua diſtricti⸗
one a te penſentur co gito· dum hec et alia multa mecũ lacrima⸗
biliter ꝑtracto· cõſolatorius ades ſolita pietate · & inter has ꝗᷓ

relas nimiosq; ploratus atq; profunda cordis ſuſpiria · aſſu⸗
mis meſtam et anxiam aĩaʒ meã · & mentem ſuper alta montiũ
adducẽs · collocans inter paſcua paradiſi · quibo tandẽ refocilla 4
tus· deliciis et milera oblitus vite pace quieſco: 4
NDetractio i6. A. à
oris canes venefici et impudici Apo? zz. QNota ꝙ; HMM

ſunt aliqui canes ita immũdi. ꝙ; turpioribꝰ magis ve-
ſci delectantur ꝙ mũdis. ꝓpriũ vomitum reſumut· &
licet ſit verecundũ dicere ſtercus humanũ comedunt Osßua⸗
liter · ꝓ huiꝗmodi ĩpudicos canes ſubaudi detractores quorũ
os eſt infectũ ad narrãda peccata proximox ad tacẽdas virtu
tes ¶Et nota ꝙ recte faciunt ſicut canes ruſtici- qui blandiunt᷑
homini in msl. ſe qñ recedit clam retro mordẽt. Sic detracto-

—w—

Denacho

ur
res in facie hominis blãdiuntur & dicunt bona adulantes ſed
uh retro mordent detractõib us peſſimis d& oĩa peccata que ſter/
tden coribus et immũdiciis compant᷑ ore ſtatim proferũt · ſepe ſicut
N canis ad vomitum illa replicãtes · Hii bene canes mordaces &
unle Fni ſunt CF igura.g Re: a. Canes comederũt Vezabel.
tbian Vezabel enim interp̃tat᷑ ſterꝗliniũ & bñ denotat immũdiciam
cend Peccati· qua detractor paſcitur miſer· turpior effectus purga
. Pir. tibus latæinas. quia illi immũdiciaʒ ſuꝑ ſpatulas in aliquo vaſe

SE portant. detractores vero ſuꝑ linguã. O rabies infecta· ſed pri-
mum mordax ſui. quẽ dimittis illeſum:certe nullũ · quantũcũ

ken ꝙ pacificum mitem et honeſtũ ſiue modeſtũ. Ideo Valerig ma-
türt ximus li 3. Nulla tam modeſta felicitas eſt que malignitatis de
ſenchi tes vitare poſſit. Diuites enim ſunt alienis iacturis/locupletes
ete calamitatibo timmortales funeribus: B
aiet Rit vobis clauus in oculis & lancea in ſcapulis · Nu/
prus meri.30 Nota ſcorpio anterioribꝰ brachiis blandit᷑-
zuſn ſed acin diſponit ad vulnus. Cauda vero quaſi acu
N. leo grauiſſimo pungit infundens venenum mortiferũ Q Spi
V ritualiter · lingua detractoris eſt ſicut ſcorpio · quia in faciẽ ho⸗/
ringu minũ aliqua pᷣmittit· que ad laudẽ cedãt eius · cui vult hic detra
meo ci here· vt non videat᷑ illum odio hẽe. Diſponit enim ꝑ hoc et de/
wran mulcet aures audiẽcium ad credẽdum et ſuſcipiendũ venenum
ſtricki⸗ quod paratũ habet. Dicit detractor talis pſona ſatis bona eſt.
crim/ libenter facit elemoſinã· ſed è inhoneſta· Seꝑ enim detractor ali
has qua allectia pponit vt liberiꝰ liga detractõis aculeũ (¶ Figura
Wu’ Iudicũ ·.ꝗ· I ahel pmo lac p̃buit Siſare · & eo dormiente in tym/
NuDd pum capitis eius infixit clauum et ip̃m interfecit. Sic vt dictũ
ul eſt facit lingua detractoris · pmo leuia et ſuauia ſub fraude mi/
niſtrat- vt valeat ſubſequẽter mortiferam detractionem inferre
Bern in quodam ſermòe. Nũquid non lancea eſt lingua detra
ctoris Pprofecto acutiſſima: que tres penetrat ictu vno. ſcilic;
de- cui detrahit et ipᷣm met & audientes: 8 C
48. didit terra eorum ranas pS (Nota rana exiſtẽs in pã-
/ tano immerſa multũ vociferat. ĩ luce tacet. nocte vero
e multum clamat. Dicit Ioſeph: ꝙ ſunt tres ſpecies ranax: qua
iu. rum vna ſtat in aqua ſiue in luto· alia in terra · que vocatur ru
. becha et ẽ venenoſa · Alia vero minutiſſima ſiue breuis· que ſo

let tꝑe magni eſtus poſt pluuiã apparere in terra ¶ Spualiter

. 4
ð
.
5
. .
*— . .

p ranas clamoroſas ſubaudi detrahẽcium linguas · immerſi in
luto peccati ſunt vſq; ad guttur· ignorãtes feto rem ꝓpriũ . &
alios ſuis detractõibus inquietãt· Tacẽt enim vbi lux veritatis

poteſt viderine dep̃hendantur in eox clamorib et nequiciis·

ſed nocte ideſt in tenebris qñ apud pſonas lubricas et immũ/
dasc que tenebris cõperant dant detractönis voces. Sciũt eni
illas hbent audire- non timẽèt capi tunc. Sed vt dictum eſt tres
ſunt ſpẽs· quia triplex eſt ſpecies detractõnis vel detractoris
Aliqui in aque ſupficie clamant quia ſuꝑpficiem peccati vel de
licti proximo vidẽtes-cum detractõibus pandut. iudicantes
vel cõòdemnãtes verum eſſe · quod ſupficialiter aſpiciũt. Aliqui
in oculto de terra nõ fortiter clamãt: ſed dulcius ſibilant- et hee
fſunt venenoſe · Hii ſunt qui artificialiter dolos cõponũt ex ma
lignitate · nam proximis imponẽtes- De quibꝰ propheta. ps.
ij dicit Gepulchrũ patens eſt guttur eox z. Alie ſunt minute
multum tn immũde quia ꝑ viam gradiãcium cõmorãtes pre/
ſtant fetorẽ. Nam quidam ſunt detractores · qui et ſi mendacia
non ꝓferunt tñ actus et opa merito obſeruãtes· ꝙ́; citiꝰ que
viderunt tpia omibus mamfeſtãt. Iſte ſunt rane ꝗᷓ fedauerunt

egiptum. Figura Aꝑpoc i6⸗Vidit beatꝰ Iohes de ore beſtie
tres ſpiritꝰ immũdos exire admodũ rana νρlic ſicut ex/
poſitum eſtet ſubaudi ꝑ beſtiam dyabolum p cuio flatũ detra
ctores loquunt᷑. Scias eni tales eſſe linguã dyaboli. Tales eciã
iudicantur qui libenter proximoʒ detractõibꝰ p̃ſtant auditũ
Vnde Berũ:li:de eſid. Detractor inquit eſt libes auditor vbi
q; dyabolum portãs in lingua: 1D
Euorabũt eos aues morſu amariſſimo. Deutro 32.
Nota aliqᷓ ſunt aues comedètes grana· & ſunt munde

mdi. Alique ſunt carnes cadaue comedentes vt ſunt corui.
milui et h modi. & iſte ſunt aues immũde. Ideo antiqᷓtus in le
ge aues immũde nõ ponebant in ſacrificõ ſed excludebat᷑ aues
vero mũde admittebant᷑ Spualiter ꝓp aues mũdas ſubaudi
bonos et ſimplices refrenãtes linguã ſuam a detractõe ꝓximo
rum. Horum ergo ſacrificium aptum eſt in cõſpectu dei Apti
enim ſunt tales cu dño habitare. Vn cũ ps interrogaret dicẽs
ps:zz· Quis aſcendet in montẽ dni: aut quis ſtabit in loco ſan
cto eius. Reſpõdet inter alia· Qui nec fecit proximo ſuo malũ

& humano vſui vtiles vt ſunt columbe turtures et bꝰ

melin
Pri. d
Veriats
eguh.
timmi
Heäüten
meltres
trdors
atidd
ucicants
n⸗ethe
ſtexma
munute
pre⸗
maacin
ch que
auctunm
orebee
ſcute
tü etr
ls eci
taucliti
ttor ybi

tcorui⸗
mus in!
niauss
ſubeud
pn
3
getcs
9 nulu⸗

Oetxactio

Ged detractor tanq; auis immuda deuorãs famã proximi ſui.
quã velut ꝓpriam amare debebat. Item excluſus erat a ſancto-
rum cõſorcio. Ipᷣe enim ſine cauſa mordet alioꝝ carnes · ſed ipᷣe
ſe aliam propriam dyabolo eſcam pparat· Iob· iz Quare lacero
carnem meã deètibus meis et aiaz meam porto in manibo meis
((Eigura Geñ:8. De archa fuerũt miſſi coruo et colũba ſed cor
uus inuẽto cadauere ibi reſidẽs nõ eſt reuerſus amplius Colũ
ba vero cum oliua virẽete reuerſa eſtVolant enim ꝑ hãc vitam
ſimplex homo . ſilr et nequã detractor · ſed iſte inuẽta putredſe
peccati alico reſidet ibi: vt dẽtibꝰ detractõis detrahat· quod ſim
lex columba dimittẽs · fructus oliue bonoʒ operum portat ·
Iſte cum luce bone fidei poſſeſſor reùtitur ad noe ideſt ad xpᷣm
Ille remanet ab archa diuine gracie ob ſuos morſus amariſſi/
mos. quibꝰ deuorat carnẽ ꝓximi. Qualiter enim ab ipſius cõ/
ſorcio dns ꝓhibeat cõuerſacõz ſanctox audi Salomonẽ dicentẽ
Prou.2ʒ·. Noli inquit eſſe in cõuiuiis potatoꝶ. neq; comedas
cũ eis qui carnes ad veſcendũ conferunt. Suꝑ quibo vbis dicit
Greg. li. i · moꝶ Carnes inquit ad veſcẽdum cõferre eſt in col
locucõe dero gacõis viciſſi ꝓximoʒ vicia e enarrare. Sed nota
ꝙ ſicut aues cibo auidelin paſtu ip̃o ferunt᷑· ſic detractor detrac
tionibꝰ ſuis ꝑcutitur. Hoc enĩ accidit. qñ audiẽtes vel aures ꝓ
bibent · vel qn ſua maledicta pferunt et cõprimũt. Vñ Ieroniꝰ
in epiſtola ad ruſticũ monachũ. Sicut inquit ſagitta ſi mittatur
cotra duram materia nõnunq; in mittente reùtitur. & vulnèéat
vulnerantẽ·. Ita detractor cũ viderit triſtem faciem audientis
ymo nõ audientis ſed obdurãtis aures ſuas. ne audiat ſangui-
nem illicite tactum. cõticeſcit· pallet vultus · herẽt labia· ſaliua ſic⸗
catur. BGHHñHͤßü
Vid detur tibi aut quid apponatur tibi alinguã dolo⸗
ſa· pᷣs · ¶ Cum videt homo ſuꝑ ſe feram aꝑpto ore veni-
entem · ſi poteſt debet a longe ꝑcutere. Ideo optime fa-
ciunt portãtes ꝑ nemora arcum & pharetrã ſagittis plenã · ꝗᷓa
venietem tra ſe feram pcutiunt. & qñq; anteqꝙ ad ſe pueniat
occidunti&pualiter ꝑp linguam doloſam ſubaudi linguã detra-
ctoris A aꝑpto ore paratos habet detes ad lacerandum omẽs
car nes. Vn Caſſiod ſuꝑ pᷣs. Dentes dicti ſunt a demedo · ideo
pulchre detrahecium lingue detes vocant᷑. Quia ſicut dẽtes cin/
borum ꝑtes demunt- ita vt iſti opiones hominũ corrodãt. Suũ⸗

2

Dt

mum remediu eſt feris talibꝰ occurrere cũ ſagittis potẽtis acu aii
tis. Sagitte potẽtis denotant multiplicem doctrinã maledicos H”
increpãtem Nam cũ phariſei diſcipulis xpi detraberent· ꝙ ſibi de
manus non lauarẽt debentes comedere ipe xp̃s diſcipulis ecx rutr
cuſatis ꝙ ex hoc nõ inquinabat᷑ aĩa phariſeos cõpreſſit ſagitta en
acutiori/de inbhonoracõe parẽtum · & ꝑ cõſequẽs de trãſgreſſiõe nt
et irritacõe mandati dei Anſequitur enim detractor inuidioſus tut
et ꝓpuos et maiores ſed ſagitta veritatis pcuſſus occiditur et de 8
ficit ¶ Figura de utroc; Gen. . Occidit chayn abel frẽm ſuũ en
ſed Chaynſſagitta Lamech interit. Perſecutus eſt Gaulregem

Dauid .ſed ſagittis ſagittario vulneratꝰ a proprio armigero
mortuꝰ eſt. i· Re · 3r1 Metractor igitur non peit fratri- neq; do h
minum reueret ſed moritur vt fera: et ſagittis veritatis pcuſſo ſe
qñ eius nequicia patet omĩbus AÆ Hꝓpprio armigero occidit. ꝗqᷓa 14
qc cõtra ꝓximũ in ſue nequicie ſubſidium acceꝑat · cõtra ſemet/
ip̃m agit qñ cõprehẽditur detractor In cõſiliis quibꝰ co gitat.
incidit in foueam quã fecit. Gloſa. Detractor Cũ veritatis co/
ρ gniciolſinnocẽciam qu denigrare ſuis nittebat᷑ morſibus cõfu
ſione pcuſſus languet· pallet vultus· herẽt labia:caput deponit
lingua inuoluitur crura deficiunt. cadunt brachia neſcit quid
proferat· factus tanqꝙ́; vas perditũ audiens vituꝑacõz multox⸗
Q¶Dyabolus: 4.
Ixit inimicus ꝑſequar cõprehẽdam diuidã ſpo· in ple·
nia mea pᷣS. um homo pactũ ſeu conuecione cum
hoſte veniete non valet hre · niſi totaliter ſe ſeruum tra⸗/
dat: poti9 ſe debet morti defendedo exponere q; ſe ipᷣm crude⸗/

wr
O
1

litati ſui hoſtis tradere. Vnde Tulius de qſtionibus. Cum tem
pus et neceſſitas poſtulat decertãdũ eſt ſcʒ manu et viribꝰ. Et
mors ſeruitutis turpitudini eſt añ onẽda. Nam occidi eſt pul
chrius ꝙ; ignomĩoſe ſeruire. EFusliter Pyabolus eſt ini/ .
micꝰ crudeliſſimus & peſſimꝰ dns · et peſſime ſeruos ſuos tra
ctat. Augo ſuꝑ pᷣs Iniuſtũ eſt ſeruire dyabolo qui nullo pla-/

catur obſequio: ergo potio debemo nos morti et vulneri defẽ
dendo exponere ꝙ; ſibi nos ſeruos tradere. Sed munire nos
debemus armis vtutum vt poſſimo non ſplũ reſiſtere · ſed etiã
ip̃m et eius exercitum ſuꝑare. ¶ Figura Numeri: zl. Cüũ filii

vyſrahel deberet ad terrã ꝓmiſſionis accedere. no poterãt vitare
quin ꝑ fines vr biũ Seon regis amorreox tranſiret · & miſſis

ralarele
nutdots
urtte
uulnen
ummge
irnge
1s peuſ.
ilemet⸗

cogltat⸗

ats o/
us okun
tdepon
nſetqui
imuln⸗

1 19 pe⸗
ne cum
un tra!
cruce/
um tem
bo. Et
kpul
Emi/
uos ttt
lo phr/
hericti
nireno⸗
ani
tue
guß

legatis ad ipᷣm promittẽtes neq; aquam nec quitqꝙ ad ſe perti
nentẽ tangere ſed tantũ viam regiã tranſire vt non impedirẽt?
ab eo. Nullo mõ ꝓmittere voluit. Qui filii yſrabel irati aſcende
runt in Iaſſa. & dato prelio contra regẽ obtinerũt & omnẽ gẽ
tem ſuam fugauerũt. & cõbuſſerunt vrbes ¶¶ Sualiter Seon
interp̃tatur elatus et denotat dyabolum. qui rex eſt amorreo
rum· qui ſuꝑ omẽès filios ſupꝑbie regnat Kilii yſr abel ſunt fide
les xpi- qui renati ſunt et regenerati ſanguine ſuo. Igitur vo/
lentes ire ad terram pmiſſionis eterne vite· oportet eos tranſi
re p vitam p̃ſentem · in qua iſte Leon p multa peccata regnat.
NMittunt legatos ſuos ſpondentes nichil velle ſe de rebus ſuis
tangere. qm in baptiſmo omnibꝰ opibus ſathane renũctiãt S3
iſte ad iſtud pactum non vult ſtare· Mon enim ſuſtiere poteſt
vt baptiſmo lauati ꝑ viam vtutis terrã eternã intrẽt· ſed exerci/
tu temptacõnum et malax ſuggeſtionum eos detinere cupiẽs
conatur eos expoliare otutibus et detinere captiuos- Sed tũc
aſcendere debem in Iaſſa; que interp tat mandati adimplecio·
p quam notatur caritas Vnde apoſtolꝰ9.i . Thy· i · Proſtratur
dyabolus et omnis eius exercit9 ideſt oes ſpiritꝰ igne carita⸗/
tis deſolat. Vnde Caſſioc ſuꝑ pᷣs Carits eſt mors criminum
virtus pugnanciuũ palma victox· cõcordia menciũet ſocietas
electorum. BB
Vanta malignatus eſt inimic in ſancto .s ( onſi⸗
derãtes ſe bhrᷣe hoſtem et inimicũ ꝓditorẽ · nunq; debent
eſſe ãdeò tuti · quin ſemꝑ cauteloſe ſe cuſtodiant· quõʒ plures
ꝓdicione ꝓſternunt᷑ qꝙ; gladio. pualiter. nos habemꝰ ho/
ſtem ꝓditorem ſcʒ dyabolum qui vides nos proficere in vtuti
bus.die noctuq; nos impugnare nõ ceſſat. & quos nõ poteſt
palam ſuꝑare · occulte et ꝓditorie conat᷑ deciꝑe· adinuenies oẽs
pꝓditionis verſucias. Vnde QAugꝰ m ſoliloquio. Dyabolo in/
quit nunc hic nunc illic· nunc agnũ nũc lupum. nũc tenebras
nunc lucem ſe oſtendit · & ſingulis qbuſcunq; qlitatib locis et
tpꝑibus ſecũdum varias reæ mutacõs. varias exhibet temptati/
ones. Nã vt triſtes decipiat triſtaĩ et ip̃e· vt gaudẽtibꝰ illudat
fingit ſe gaudere vt ſpirituales defraudet. in angelum lucis ſe
tranſfigurat vt fortes oppᷣmat apparet agnus· vt mites deuo
ret apparet lupo· Et ad hoc quis ydoneus cognoſcatur· quis
reuelauit ſpeciẽ veſtimẽti eiꝰ· & gyrum dcium eiꝰ quis agno

uitſFigura Judĩ 118. Exploratores in mõte effraym inde ve/

uerunt in lachis · & cõſiderata inepta ſecuritate oĩm redeuntes
dixerunt fratribus ſuis. Eam ad poſſidendũ terram quã vidi
mus nichil in ea deeſt ex hiis que naſcunt᷑.· non erit labor ipſa
cape. Et tũc Dan miro exercitu venit et cepit ipſam · et ꝑcuſſit
habitatores & cõbuſta ciuitate nouam ciuitatẽ edificauit. quazʒ
vocauit ciuitatẽ Dan. ¶Spualiter· ꝑ dan ſubaudi dyabolum ꝗ
inter creaturas celeſtes nullã ſortem poſſeſſionis eterne vite ac
cepit. Vnde cũ beatꝰ ¶ohes QApoẽ?᷑· A:tribo ſanctoxe aſpiceret et
numeraret. tacuit dan. Eſt igitur dyabolo inſidiator inimicus.
Geñ . - Kiat dan ſicut coluber et ceraſtes in ſemitis mordens
nlim equi vt cadat equus et aſſeſſor eius in terram Igitur

iſte Dan quinq; mittit exploratores in Lachis que interp̃tat

filia leonis. quia ip̃e mittit ad animã redẽptã in victoria leonis
de tribꝰ iuda quinq; appetitus inordinatos. vt ꝑ quinq; oſtia
anie · que ſunt quinq; corꝑis ſenſus· poſſit mueſtigare que ſit

anime cuſtodia. & quomò ſit ꝑata ſe a peccatis defendere· neq;

non enim poteſt de cõdiciõe affectõis cordis ſue aĩe ali quitqꝙ
agnoſcere. Vnde Aug li. de diffinicoibꝰ occultax dignitatu

Anternas inquit aĩe co gitacõs dyabolum nõ videre certi ſumus
ſed motu eas corꝑis ab illo et affectönum indiciis colligi expe
rimento didicimꝰ. Cum igit ip̃e dyabolus ꝑ hos exploratores
animã vacantẽ inuenit· & virtutes ꝑ terrenas cogitacõs diſꝑſas
ꝓſpicit· congre gato exercitu illam ſubintrat· et ꝑcuſſis meritis
et bonis oꝑibus ſuccendit illam cõcupiſcencie igne · & edificat ci
uitatem ſibi · quam poſtea vocat ciuitatẽ dan ideſt dyaboli . vſq;

in ſempiternum. Patet igitur ꝗqliter dyabolus peccatoris aĩam
exterminat- cum a deo et a cuſtodia diuine legis elongatos in/

uenit. Fatuũ eſt ergo nõ adhibere cuſtodiam cum talẽ habeã9
inimicum. Vnde QAugo in ſoliloquio. Deſſima inſania noſtra

quia cũ cõtinue videamus contra nos draconẽ ore aperto pa/

ratum ad deuorãdum. nichilomã 9 dormimo et laſcimus in pi/
gricis noſtris· tanqꝙ; ſecuri ante eum. qui nichil aliud deſide rat
q; vt nos perdat. Inimicus iſte vt occidat ſemꝑ vigilat abſq; ſo/
mno vt nos capiat ſi nolum vigilare et cuſtodiri a ſomno:
ieciſti eos dum alleuiaretur. p̃s ·Az.
Prudentes exercituum duces ſtudet in pliis inimicos
preuenire et eos inuadere anteq; ſint in acie ordinati.

int⸗ he⸗/
ndunts
naniii
Al
unann
helm
menten
pnn
kinimas.
Smorees
unlgu
nteroti
naleonis
oſti
queſt
re neq
üggitc
erſums
oligtp
nloradt
oscipn
smern
edikiaate
onis aun
sin
ebabeig
1noſtra
rio pa/
in p!
lident
bi

mno⸗

minns
haut.

Anterdum enim anteqꝙ; cõgregari poſſint ſũt pauci:et inermes et
humiles aduinci & tunc debent inuadi- optima eſt enim victoria
que propriam gentem aiunds
bumani generis continue nos mfeſtans cõtinue parans nobᷣ in
ſidias tõtinue ccuit querẽs quẽ deuoret. ergo anteq́; in aciẽ ex/
ercitum ſuũ cõtra nos cõgreget debemus ip̃m inuadere et gentẽ
fuam percutere anteq; creſcat. Gens enim et hellatores exercitus
dyaboli ſunt peccata que congregantur in aciem & per iſtum
modum. Primo inmittit malas ſuggeſtiones. Secundo ſuadet
malos cõſenſus· et tercio inducit ad mala opera. Vltio ligat cap⸗
tiuos ſuos · mala cõſuetudjĩe et ſic occidit & mactat Si ip̃m vis ꝓ
ſtrare & vincere. Drimam aciem inuade. anteqꝙ; ſecunda occurrat
Juia ſi expectas ſecundam victus es. ſi primã inuadis victor es
ſtatim liber es adyabolo ¶E gura exodi · iz· pharao ſtatim di/
miſit filios iſrahel cũ auro. et argento exire de egipto percuſſis
Primogenitis ab hoĩe vſq; ad pecus & ipſe cum egipciis remã/
ſerunt in luctu et planctu ¶¶. Spiritualiter ꝑ pharaonem audji
dyabolum. per primogenita ſua ſubaudi malas ſugeſtiões qui/
bus ꝑ cuſſis · victores funt xp̃i fideles· et ſaluato exercitu virtu
tum eaʒ pergunt ad terram promiſſionis eterne · et dyabolo cũ
ſuis remanet in triſticia. Sed nota ꝙ debent intertici ab homine
vſq; ad pecus prĩogenita dyabolt. Wiia prime ſugeſtio nes qᷓs
ad corpus et animã immittit debent gladio defenſionis occidi. ne

aliqua ratione in nobᷣ per conſenſũ creſcẽ poſſint. Iero.· in ꝗdam

epiſtola dũ inq; paruus eſt hoſtis occide illum· vt malicia elidat

in ſemine
Hatus qui allidet paruulos
ſuos ad petram pSVidem- in plantis et arboribus S

—

ſi dantur in floribus omnes fructus perdũtur. Nã ex floribo
fructus ſecunt᷑. Deſtrue cauſã non erit effect9. Q etiaʒ videm9
ſenſibili in arboribus et plantisd otandũ eſt in humanis acti/
bus fructus enim bone opationis bumane naſcuntur ex bonis
nceptibus. Seminat enim in nob deus per ſacram ſcripturam
bonam doctrinã bonas inſpirationes que ſemina flores in noᷣ
Kauennt odoriferos· qñ concipimus per voluntatẽ benefacere
unc enim ſi ledunẽ tunc non amplius fructus producũt ſicut

ſi puer ocidatur non efficitur vir. Ideo dyabolus ſciens leuius

poſſe animam ledi in floribus et pmordiis bonis quãdo cõceptꝰ

piritualuer dyabolus eſt inimicꝰ

Oyibalis

nõdum ſunt roborati. ope vel cõſuetudine totũ ſuum conatum
ponit vt eos occidat Kigura exO:i:Ne filii iſrabel creſcerent ne⸗
migip:e &,malaptütkeruepepuiſp-ndſerayebolus cSorolt-
uulos ſub mergi in aquis. piritualiter dyabolus coceptus tun
primos bone operacionis aĩe ne creſcant in facto conatur extin uas
labenciũ de lectacionũ flumine ne creſcant W=
Vr de ſup Math. Dyabolo inquit ſemꝑ primor ð
dia bona pulſat capta rudimenta vitutũ ſancta in pſo ortu fe K
ſtinat ex tinguere. ſciens ꝙ ea fundata ſub vertere non poſſet eii
Ergo debemo ſemꝑ ip̃a nra primordia bona petre allidere · pe⸗ or
= tra auté erat kzxüss Er “
, us venerunt gentes in bereditatè tuã polluerunt tem
plum ſancku tuũ pᷣs. ( Moſtis vincens et ſuperans ali
Yquã iuitatem capta predla-& diruptis municiõibus ip i
ſa ad pugnã reddit inhabilẽ deinceps 4 4 piritualiter Inimicꝰ *
dyabolus cum poteſt animã exſpoliatã virtutibus & viribus de
ſtitutã ꝓſtratam deicit vt am plius reſiſtere neꝗat 4 Sed polluta
& inmunda quaſi ſtabulũ iumentis exponitur ¶ Figura g re
gum: Zꝗ:et Ie. Nabuſardâ princeps exercitus nabuchodo
noſor- obtenta ciuſtate iheruſale vi intrauit tèplum de quo tulit 5
omĩa vaſa · & ornamẽta ꝗᷓ hic fuiſſe ferunt᷑. Candelabrũ babens
altare aureum menſas ꝓpoſiciõis coronas faciei tpli vaſa incen P
ſi vaſa aque ſacrificii veſtes ſacerdotales & ppſtmodũ oẽz ſpur/
ciciã. & omnẽ inmũdiciã induxit in tẽplũ 4 Spiritualiter dyabo
lus vincẽs aĩaʒꝭ· intrat templũ cordis et metis & primo exting 4
uit candelabri ſumen ſcʒ raciõis ſecundo altare aureum ꝑ ꝙ no/
tatur caritas tercio ſcʒ menſas ꝓpoſiciõis ꝓꝑ quas pdicacio diui/
ni verbi que eſt aĩe cibus quarto coronas faciei templi ꝑ quas
teſtimoniũ bone conſciencie & vaſa incenſi p que deuota oracio 4
notatur Vaſa aque ſacrificii per que lacrimas deuotas ſubaudi
Veſtes ſacerdotales per quas anie innocenciam intellige. Mus

igitur deſtructis et conminutis remanet ama bruta cogitacionũ
et inmundax affeccionũ ſpelũca · Patet ergo qualiter dyabolus
dilan iat ciuitatem aĩe· Sed poſt hec et tanta mala· populum cap
tiuũ ducit in babilonem ꝗqa memoriã intelligenciã et voluntateʒ
viſum auditum & ceteros ſenſus confundit et ligatos adeo pro
ſtrat vt nichibõi ampliꝰ poſſit agere & hoc ẽ ꝙ Qug· deꝑlo/
rat libro ſoliloq uiorum dicẽs. Ipi inquit obſeruauerunt me et

* — — ——— — —

40 dar

Murigen
ecgtlan
. Prmer
io
onpalt

uerunten
peruns A.

oͤbicgp
rluimie
rbus⸗
Apolut
gurz ge
ag
lequotll
rühwens
Aminen
oegſpin
llterchtr
mo extn
pchn
cio cul
lipquss
Nta orado
ſubauch
e Ni
gron
Gypals
ulurc⸗,
volumme,
4M
moell

orn

deſpexerũt me diuiſerunt ſibi veſtimẽta mea quibus ornaueras

me. fecerũt ſibi viaʒ per me ſub pedibus ſuis conculcauerũt me
fecibus peccatorum polluerunt templum ſanctũ tuum · poſue
runt me deſolatum tota die merore confectũ Abam poſt eos ce/
cus et nudus illaqueatus funibꝰ peccatorum trahebant me poſt
ſe ĩ circuitu de vicio ad vicium de luto ad lutum. Et ibam abſq;

fortitudine ante faciem ſubſequentis. Seruus eram ſeruitutem
amabam. cecus eram. cecitatem deſiderabã victus eram vincula
non horrebaʒ amarum dulce & dulce amarũ credebã · miſer hec
non cõ gnoſcebam quia eraz ſine te

Iſit hoſtis manus ad omnia E

deſiderabilia eius Tre.i ¶ Tirãnus optinens ciuitateʒ ut

Nqgominari poſſit liberiꝰ conatur omnes nobiles & potentes ex/

tingu ere per quos dubitat rebellionem ſibi. Naʒ modicũ timet
vulgum dũmodo potentes oppmat Spiritualiter tyrannus
infernalis cum preualet contra animam humanam & ip̃am pec

cato mediante optinet. Hrmu ꝙ facit conatur illas virtutes ex

ſunt actus penitencie Figura quarto regumzq: & Leremie · oz
vbi leg ꝙ Nabuchodonoſor capta & ſuccenſa ieruſalẽ captoq;
ſedechia rege ſtatim fecit inifici principes iuda · filios etiã regis
in oculis patris interfecit. quo facto fecit oculos regis erui · et ſic
ligatus eſt ductus in babilonem & poſitus in carcerem vſq; ad
diem mortis ſue ¶SOpirituali ꝑ nabuchodonoſor audi dyabolũ
capit enim regem ſedechiam in ieruſalẽ. quia capit & decipit iu/
ſtum peccato mediante nam ſedechias iuſtus dni interpretatur
Guccendit enim ieruſalem viſionem pacis qñ de quiete & tran/
uillo conſciencie precipitat iuſtum in eternam concupiſcenciaʒ
gea ocidit principes iuda ſcʒ confeſſionem contricionem & ſa/
tiſfactionem (Hiſ enim princip es ſi venirent
reges cito liberarent᷑ ideo eos dyabolus q́;to cicius poteſt occidit
Perdit etiã f ilos regis quia omnes fructo anime omnia bona

tin guè quibꝰ anima et de manibꝰ eius euadẽ · huius vtutẽ

opera que in ſtatu penitencie viuebãt extinguit. Extecatur rex
quia obtenebrat ſibi dyabolus rationis lumen ducit ip̃m in ba

bilonem · i· ad confuſionem miſeriam & triſticiam & ponitur in
domo carceris vinculis peccatoruʒ ligatus ꝓtanto vſq; ad diem

mortis · quia quantũ in ſe eſ nung de manibus dyaboli. pro/
Pria Vtute poteſt amplius fugẽè. Hacit enim dyabol peccatori

cathenam cũ pluribus anulis ſcʒ male voluntatis mali operis
male conſuetudinis et ſic miſer captiuatus gemit c. ug. li .
confeſſione Suſpirabam ligatus nõ alieno ferro ſed mea ferrea
voluntate velle enim meũ tenebat inimicus Et de illo michi ca/
thenam fecerat & cõſtrinxit me ex voluntate facta eſt libido &
ex libidine facta eſt cõſuetudo et ex cõſutudine facta eſt neceſſi/
G tas. ſola gracia liberat hominẽ i1
Bli tangere xp̃os meos p̃s Nota tãta eſt nocẽdi ra-/
bies aliquo animaliũ ꝙ niſi natuaa taliũ lenitaſſet vir/
tutem et potenciã- multãa inferrent leſion?. VYt patet de/
quodam ſerpente nutiſſimo: de quo dicitur ꝙ ſunt ſimul mors
& morſus· et tales ferũtur fuiſſe in deſerto ſer pentes a quibus
fili ifrabel magna parte mortui ſunt piritualiter demones
in tantũ ſunt ſeueri ad nocendũ ꝙ; niſi deus refrenaſſet & adnul
laſſet eoʒ potenciam vix iuſtus aliquis ſaluaret. Augꝰ · ſuꝑ· ps
Dyabol plurimũq; vult nocere & nõ poteſt. quia poteſtas ſua
ſub poteſtate eſt. Nã ſi tantũ poſſet nocere quãtũ vellet aliquis
luſtorum non remaneret deus igi nocendi facultatem phibet.
Figura gen-33. Cü Eſau ſciret fratrem ſuũ Iacob aſcendere de
meſopotamia: cũ familia & armentis multis. ei indignabatur p
pter benedictionẽ ꝙ; a patre ſibi acceperat/cõgregatis multis ſe/
cum ibat ei obuiam ꝓ extermmio. Sed deus ei apparens pcepit
ſibi. ne quidqꝙ male faceret piritualiter ꝑ lacoh ſub audi iu/
ſtum. qui de mundo ꝑgit ad celum. plenus meritis & virtutibꝰ
Sed indignatur ei dyabolus cui iuſtus benedictionẽ painam et
hereditatem primogeniture accepit. Cõgregat autẽ dyabolo tẽp
taciões & peccata vt exterminet iuſtũ et animã et virtutes quas
ducit. Sed ꝓhibet deus vt dictuʒ eſt ne tẽptet ad mortem ſed ad
coronã. Augꝰ. ſuꝑ: p̃s. Gi Tãtũ inquit admittit dyabolo tẽptare
D q;tuʒ tibi ꝓdeſt vt exercearis ꝓbaris:.n· vt ꝙ neſciebas a teip̃o in
ueniaris ⸗
Ercuſſiſti caput de domo impii denudaſti fund. eiꝰ vſq;
ad collu· p̃s. Nolens tũphare de inimicis cogitet de mor/
te regis vFpricipis ſeu ducis exẽcitus. Quibus extinctis
quo parũ valẽt reliqui. Ideo cõſueuerũt multa bona pmitti illi
qui ꝑcuteret ducem in bello 8 piritualiter dyabol eſt dux ex
ercitus viciorum et peccatox· qui multo temꝑe bumanã naturam
obſedit captiuauit et ꝓſtrauit. tanq; ꝓpriũ cuſtodiens atriũ. Sed

ah
gut
rul

— — —.6— — — 2*

—

umuine
omdg/
hin

Wn/

1
1
5

1
mmns
Nes⸗4un
liercenn
ſet A
poteſtun
vAni
den pyo
Aennc

*
chenbenn

nulot⸗
mns pept
baudiw/
(vrrutbe
peimme
ebebii⸗
ttutes/uis
nen 4
Gtun
1tpo 1

ie
ndem
wnis
pnn 1
Ne
i del

tandem fortiore eo adueniente peuſſo capite liberata eſt. Ei
gura. pmo Re· M: Vbi legitur Golyam ſpurium obſediſſe hie/
ruſalem cu exercitu philiſtinoʒ. Ibat igitur certator ille omni
die circueundo muros ciuitatis im ꝓpperans vt aliquis ex filiis
yſrahel ſecum ad certamen deſcenderet. Neqʒ; erat qui cõtra ipᷣm

auderet certare· & ꝓmiſſa erat illi qui ſpurium interficeret filia

regis p vxore- Tandem VIſay in monte habitans· cuio tres filii
erant in ciuitate obſeſſi · vocato filio ſuo qui cuſtodiebat oues
ait illi. Vade et fratres tuos viſita · & veniens puer refectioneʒ

fratribus ſuis portans. Hic igitur cum vidiſſet golyam· ſpo/

pondit ſe bellaturũ cum illo. Sed reſpondẽtibus multis nõ po
tes qa puer es· ait. Interfeci leonẽ et vrſum volẽtes oues quas
cuſtodiebam in domo patris mei rapere ſic iſtũ interficiam. Sʒ3
cum ip̃m vellent armis Saul armare: depoſuit ipſa dicens. non
valeo cum iſtis incedere. Acceꝑto igitur baculo paſtorali & qnñ

q; lapidibus de torrente deſcendit ad preliũ & vno lapide acce

pto in capite gigantem pcuſſit et ꝓſtrauit· & cum gladium non
baberet ꝓprio gladio golye ip̃m decapitans intertecit. Doma/
uit igitur tunc philiſteos & fugauit a filiis yſrabel. Spuali
ſubaudi ꝑ golyam dyabolum: qui bumanũ genus ſinè cauſa ꝑ
cuſſerat ſola nequicia motꝰ inuidia. Augo in quodam ſermõe
Hoſtis humani generis dyabolus · caput ſceleris · prĩceps vicio
rum ſuaſor malaʒ cogitacionũ: inuentor mortis intuito eſt vi/
dere hominem: de terra pariter et ad ſilitudinem et ymaginè dei
creatum: innocẽtia veſtitum. tꝑantia cõpoſitum.caritate orna
tum Se autẽ cum eſſet angelus omibus his priuatũ. ſtatim in
uidere cepit inſatiabilis homicida: & nos noſtrosq; parẽtes tali-
bus et tantis bonis expoliauit pariter et interemit. Sic igit iſte
padyſi apoſtata ſpuriꝰ et immũdus humanã naturam obſeſſaʒ
tenens atq; pſtratam- querebat deridens quis tñ deſcendét ad
ſingulare certam. Sciebat en ip̃e dabiolꝰc nulla naĩali cogcione
Buatusↄhumanã naturaʒ ſe expoliaſſe gracie veſtimẽto· ſciebat
vlterius hominẽ gra priuatum: ſe iuuare nõ poſſe · quia ꝗᷓ facit
peccatũ ſeruus eſt peccati. Nouerat tñ deum potentiſſimũ et ex
ſue libertatis arbitrio poſſe hoĩs morbo exhibere remediũ · Sed
diuine experto iuſticie · p̃ſciebat hoc non factuʒ deum. niſi adeſ
ſet qui damna ſolueret fraudis gre. Igitur dyabolꝰ ex hiis con
cludebat · affirmãs ꝙ neq; homo qui vinctusvictus et ĩ potès

edh

erat· neq; deus impaſſibilis ſatis facet · Sed cecus mete nõ aduer
tebat ꝙ ex deo qui potẽs eſt· & ex homĩe qui pati poteſt fieret
vnus· Ideo imꝓperans humano generi dicebat. Vbi ſũt dii ve
ſtri in quibus habebatis fiduciã· ſurgant et opitulantur vobis-
et in neceſſitate vos ꝓtegant. Hoc im ꝓperiũ deplorabat pꝓphᷣta
in pſalmo. i3 6. Sup flumia babilonis zc. Vſay de monte ſcilicet
deus pater de celo ſciens filios ſuos obſeſſos tres· miſit ze. Sub
audi ꝑ tres filios tres vires anime in quibus eſt trinitatis yma
go MNon patiens igitur deus pater hos filios ſuos in maũ dya
boli eternalicer teneri miſit paruulum ſuũ filium. qui ꝓ tanto
puulus dicitur. quia ſemetipm exinaniuit: formã ſerui accipiẽs
vt ꝑ humilitatem formã ſuꝑbi deprimeret ſcʒ golye. Spopõdit
enim ſaluare humanũ genus ·ſed dicunt iudei non vales quia
homo es & ille· Cuſtodiebam angelos padyſi. & acedens leo
inſidians et vrſus furibundo infernales pſumpſerunt gregem
atris mei violare & vnicam ouem ſcʒ ſapĩam vſurpare ſed de/

leci eos dum extolleretur. ſic nunc faciam- pPerſequar eũ et com

prehendam illum· & non reuertar donec deficiant. Ss: 4. Vaca
te et videte qm ego ſum deus· Sed cupiẽtes ipᷣm munire armis
regis ideſt deliciis mundi: cum voluerunt eum regẽ facere · ab/

ſcondit ſe. Nõ poſſum inquit talibus armis incedere. Collegit

quinq; lapides · ſcʒ incarnationẽ. paſſionem· reſurreccõz · aſcenſi
onem . ſpiritꝰ ſancti miſſionẽ · & philiſteum vno iſtoʒꝝe lapide ſcʒ
paſſione ꝑcuſſo ꝓſtrauit · & gladio quo ille cogitabat xm occi
dere:· ſcʒ ligno erucis decapitatus eſt. Et ſic duce ꝑcuſſo fugata
eſt tenebraʒꝭ poteſtas · & deſponſata regis filia ſcʒ eccleſia · obſeſ
ſa natura humana liberata eſt & in pace quieuit. nulla in ſeipſa
in hoc certamine cõfuſione recepta. ſed triũ phaliter victoria ob/
tenta. Vnde Caſſiock ſuper illo p̃s · Obumbraſti ſuper caput
meũ in die belli. In die inquit crucifixioĩs ſue xs ſic obumbra
tus eſt atq; defenſus · vt nec animo eius cõfuſionem aliquã pa/
teretur necs caro ipſius corrupcõis iniuriã ſuſtineret. Bn diffr
nita eſt paſſio dñi dies belli. qn ſcʒ dyabolo victo A1

ſtra dirupta ſunt & captiui liberati ſunt. I
Reptus eſt inimicus Trenoz-iNota poſſidens tyran
nide ciuitatem aliquã dum ſentit tractatũ aliquem fieri
p ipſi expulſiõe vel populi liberacõe. munit fortaliciis
capit gentes· ponit talyas. accipu ab homibus arma ·. & omnia

4*

ter

. Ns

uts
müc
lptmn
ueg
vopoan
eui⸗
ens ko
negem
ſdde/
Ron
Ve
renn
en
un

ti⸗

quecũq; videt ſibi ad dominiũ ꝓſequẽdum facit. Gpualiter
Dyabolus poſſidet animã peccatoris· licet tyrãnice. non enĩ ius
habet in ipſa· eſt enim poſſeſſio dei. Sed cum videt ibi aliquẽè tra
ctatum fieri. aliquã ſcʒ inſpiracõz a deo mitti.munit temptaciõe

ſugg erit mala armat cõcupĩas· diſpgit et conſumit vtutes· mit
tit memoriã ad recordandu vana: voluntatem ad effectũ carnis

intelligenciã ad intuendũ mundũ · & ſic munit ſe affligens po/
pulum anĩe qñ ꝑppendit motũ aliquẽ penĩe. ¶¶ Eigura.· Exod
ꝗ·Poſtq́; moyſes incepit loqui de dimiſſione populi ad phara
onem· ipſe pharao dedignatus in ſuꝑbiam aſcendes · cepit popu
lum grauigo affligere more ſolito. Diſperſit enĩ populũ ad col/
ligendas paleas p egiptum conatus eſt extinguere puulos et
eis multas tribulacõs inferre Gdualiter P pharaonem audi
dyabolum.pꝓ yſrahel humanam animã ꝓꝑ moyſen pdicatorẽ diuĩ
verbi:qui ſua doctrina animã de egipto peccati & ; manu dya
boli conatur educere. Sed multũ dyabolus indignat tũc ſuas
vires ad eam captiuam retinẽdam exercet. Greg 2o moralium
Hoſtis inquit noſter quãto magis ſibi rebellare cõſpicit. tanto
amplius expugnare contẽdit. Eos enim pulſare ne gligit quos
quieto iure ſe poſſidere ſentit. Igitur aggrauat animam nouis
temptacõibns cum videt ad libertatè ipſam aliqualiter inbyare
& ſuꝑſtites ideſt ſuggeſtioẽs inducit.p quas putat liberius eã
detineri · Vnde idem Greg: po mo. Antiquus hoſtis propo
certamĩe de ſe ſuccumbere cõſiderat ad alia temptacõnum bella
reſtauret. intuetur humani generis vniocuiq; mores · cui vicõ
ſint ꝓpinqui & iſta ponit ante faciem ad que facilio nouit incli
are mentẽ.
Nſidiatur vt rapiat pauperem · raꝑe pauperẽ dum adtrabit eũ
psaInter omnia que adtendenda nt a prudente duce in bello
adtendi & obſeruari debet ne lateant inimicoxe inſidie. quia tũc

pauca gens et debilis magnam et fortem ſuꝑat. Ideo ſeꝑ debet

cigt ne exercito pereat. Spualiter vita humana militia ẽ ſuꝑ
terram. & inimicus noſter quos aꝑto ſcelere vincere nequit· oc
culte inſidiatur vt rapiat. Inſidiatur enim nob et inſidias parat
iuxta apꝑetitum noſtrũ quẽ nouit aptum ad cõſenſum ppetrã
dum. Figura g. Re.6 Rex ſyrie poſuit inſidias iuxta tor/

eſſe aliquis peritus in ereitu qui hoc obſeruet · & duci nunc

rentem lordanis filiis yſrabel. ſed heliſeus ꝓpheta dñi regi yſra

5

bel reuelauit- & ſic euaſit manus eius. τ Spßualiter Rex ſyriè
denotat dyabolum qui habitat in lubricis peccatis. Siria enim
interptatur humecta. Inſidiatur igitur vt decipiat iuſtos obſer
uans vias eozꝶρ. Iob. is- Abſcondita eſt in terra pedũ eius et deci
pula eius ſuper ſemitam. Der terram ſpacioſam et latã ſubaudi
actiuam vitam. ꝑ ſemitam artiorẽ tñ cõpendioſam et breuẽ nota
ctemplatiuã vtriq; inſidiatur. Non enim ſatiatur peccatoribus
ſed p̃ſumit eciam abſorbere iuſtos. Iob. o. Ecce abſorbebit flu
uium & non mirabitur habet enim fiducia influat iordanis in
os eius. Iordanis enim electus fluuio eſt · ꝑ quem vt dictũ eſt
genus iuſtorum notatur. Parat igitur inſidias iuxta flumè ior

danis quia omibus iuſtis laqueos anteponit-eſeam malaʒe co

gitationum cordibus acceptiorẽ apponens. Greg in mox . Ibi
inimicus decipulam ponit vbi ſemitam mẽtis eſſe cõſpicit· quia
illic periculum decepeõis inſerit. Vbi viam eſſe ꝓpinque cogita
eionis inuenerit. Cum igitur inimicũ n'm ſciamo ſic nobis in-
ſidiantem debemus ſemꝑ ad ꝓphetam adtendere ideſt ad diuinũ
ſermonẽ nobis dyabobi pandẽtis inſidias. ꝓpheta enĩ dicitur
videns. Sermo igitur dũi eſt videns· nichil enim eũ latet · Onĩa

ibi ꝓficua et nociua ſpeculari poſſnmꝰ. Vnde Greg xi. moral
Scriptura eſt inquit ſacra oculis quaſi ſpeculũ Snclch. d. op/

ponitur vt ibi interna facies noſtra videatur. Ibi enim feda &
& quantũ a ꝓfectu longiꝰ diſtamus.
Ade retro ſathana · Math.Res diuerſaꝝ et cõtrariax
naturaʒ non eſt poſſibile ſtare ſimul illeſas- non poſſet

diab olus ſimul. quia ibi eſt cõtrarietas immẽſa. Ideo cogitet ho

mo afflictionem quaʒ a dyab olo patitur . & aduertens ad eius
Figura Gen. i3 Vbi le

damna: debet feſtinare ab eo diuidi.
gimus ꝙ aſcendente abraham de egipto & Loth nepote eio ſe
cum · facta eſt rixa inter paſtores abrabã & paſtores loth. Erat
enim abrahã diues in auro et argẽto. Loth vero in poſſeſſioni-
bus beſtiaʒ· dixit abrahã· Non ſit iurgiũ inter me et te c Ecce
terra in cõſpectu tuo Non ꝑgam tecum. Si tu ibis ad dextera 3
ego ad ſiniſtram pergo. & econuerſo · & ſic diuſſi ſunt Loth ad

ad terrã ſodomox prexit · Abrabã vero in chanaan. Spualii
Per abraham ſubaudi humanũ ſpiritũ deo obedientẽ · ꝗᷓ fugiens

pulchra noſtra conſpicimus Ibi ſentim9 quantum ꝓficimus

eſſe diu ignis et aqua-lupus et ouis human- ſpirit9 et

1
ce
uli
ide

tn

— — — — „ —

*

fre
Sui
ut
net
rbs
tvotl
rdinan
aicti
klomin
nulie
or lbi
Ntqui
cogit
bis in⸗
Awiniu
lactur
m.⸗Oum
Wmotl
Ao
n kecil
eimus
R
Strarir
n zoali
pinite
irih
Gats
bie⸗
91
len
lon⸗
Ee
Cen
chu
ui
ns

de peccato egipti ad terram ꝓperat eterne vite. Per Loth vero
dyabolum. Ipſe enim habundat in brutis aĩalibus ideſt in bru-
talibus ſuggeſtionibus · Abrabã vero ſcʒ ſp̃s in auro et argento
ideſt in virtutibus et bonis opibus. Nequeũt enĩ ſimul habita
re contemplatio eterne vite- dilectio dei et ꝓximi et ceteri actus
meritori cum immũdis co gitationibꝰ vt carnalibus cõcupiſcẽcie
terrene affectõs et h modi Rixantur enim hi paſtores adinuicẽ
Ideo clamat abraham · nõ habitabo tecũ ꝑ cõſenſum neq; patiar
tuas temptacõs immũdas cũ puris meis meditationibo morari
recede a me:nam ſi me de ꝓſperis mundi temptabis ego pꝑgam
ad ſiniſtram· & cogitabo quãta pena ꝓmiſſa eſt aiabus ſequen
tibus peccatũ in iehẽnam. Si me pulſabit afflictõ et tribulatio ſi
niſtre· ego ꝑgam ad contemplandũ dexteram eterne vite. quaʒ
deus donare ſpopondit illis qui ſuſtinent et ſufferunt tempta
tiones atqʒ vincunt· & tunc dyabolus cõfuſus recedit. & habi/
tat in terra peſſimox ſceʒ ſodomoʒ. Abraham ideſt an ima paſci
tur in chanaan: que mutacõ interp̃tatur: quia mutatur ſemꝑ de
bono in melius · de virtute in virtutem: quouſqʒ pueniat ad vir
dendum deum in ſyon ſcʒ eterna vita. Fugatur ergo dyabolus
ſi fortes ſimus ad reſiſtendũ eius temptacõibus. necq; poteſt nos
amplius armis ſuis in quibus victus eſt vincere. Vnde Orig.
ſupꝑer lioro iheſu naue· Puto ꝙ ſancti quiq; repugnãtes aduer
ſus temptatores peccatoʒe ſpirito . vincẽtes eos· atq; vnũquenq;
eorum ſuperãtes imminuãt exercitũ demonum. & velut equos
plurimos eox interimant. verbi cauſa Vt is qui caſte pudiceq;
viuendo fornicationis ſpiritũ ſuperãt non vltra phas ſit illum
ſpiritum qui ab illo ſancto victus eſt iterum alium N

AN pcuſſerit quiſpiam oculum ſerui ſui aut ancille ſue &
luſcos fecerit dimittet eos liberos Exodi:zz Nota eqᷓ/
tanti ꝑ rupes et deuia que ab vna parte altitudineʒ ab
alia habet planiciem· non eſt in tuto ſi equo eius ſit luſcus oclo
illo qui eſt verſus altitudinem quia ꝑtem illã videre nõ poteſt
Mittens igitur aliqñ pedem in caſum poteſt precipitari·quod
ſi videret nõ poſſet cõtingere. Spualiter· via ̃ſentis vite ſcru
puloſa et periculoſa eſt valde. & habet ab vna parte altitudinẽ
maximam quia de celo ad infernum. Ex alia parte aliqualẽ pla
niciem quia vitam corporalem ESum igitur nobis duo oculi

ſingulis viis deſeruientes. Nam oculus dexter ſcʒ principalis
et cordialis affectio· debet ad celi altitudinem aſpicere intuendo
et cogitando viam affecto corpalis que cõceditur ad ꝓcurandũ
pꝓ paſtu vie victum et veſtitũ · & iſte eſt ſiniſter oculus. Igũ dũ

viget et claret in noh dexter otulo ſcʒ cordis affectꝰ· quo reſpici

mò verſo celũ in tuto ſumo de noſtro itinere · ſed ſi oculo illo pre
uenimur et priuemur ſumꝰ in ruinam De alio oculo non ẽ ma
gnum periculum Eſto enim ꝙ homo interdũ cadat amittendo
terrena et cadendo ꝑ pauꝑtatẽ · nõ ꝓpter hoc pcipitatur anima

Dyabolus igitur quia omnibus noſtris bonis opibus inuidet ·

conatur ſolũ a nobis lumen cordis affectus extin guere vt nos
er peccati rupes ad infernum deiicciat. W Figurai. Reg. 6.
bi legitur ꝙ naas infeſtus viris Iabes pactum nolebat cum
eis aliquo modo componere niſi erueret oculum dextrũ vnius
cui q;· Sed tunc vocato rege yſrahel: qui tres acies fexit· ꝑcuſſo
eſt naas et eius exercitus fugatus· vt non remanerẽt duo ſimul
Der naas qui interp̃tatur coluber nota dyabolũ aſtucia plenũ.
Per Iabes qui interpᷣtatur calor vel ſiccitas nota iuſtoꝶ animas
que caritate ſicce ſunt ablute terrenaʒe voluptatum. Iſtis igitur
dyabolus multum inſidiatur. Vnde dũs in euangelio. Querit

inquit ꝑ loca inaquoſa ⁊c. Infeſtus igitur pactum nec cõuenti/

onem neq; requiem ei p̃ſtare poteſt. niſi excecatis dextero oculo
ꝑ affectum cordis captiuos poſſideat. Nam cũ oculus affect9
qui verſus celi altitudinem aſpicere debet· ad intuendũ terrena
diffunditur · cito ꝑ cõcupiſcenciam p̃cipitatur. Vnde excecatus
ꝑ ſenſũ de celo ad lutũ cadit. Quod pulchre beatus Greg li. zi:

moze ptractans illud Iob ait Depigi fedus cũ oculis meis. Dre
ceps inquit aia du an nõ ꝓuidet ne incaute videat q cõcupi⸗/

.— -—. „ . õ
ſcit· ceca po ſtmodũ incipit deſiderare qd videt· Sanctus vir vt
cogitationes caſte cõſiderare potuiſſet fedus cum oculis ſuis pe

pigit- ne prius incaute reſpiceret· ꝙ poſtmodũ inuitꝰ amaret
quod nullo mõ aſſentire debem9. Sed vocare regem yſrahbel ſcʒ
xp̃m debemus· & cum ipſius gratia fugabitur dyabolus et pec
cata que ſunt exercitus eius. & duo eorum non remanebüũt ſil
quando conſenſus a mala ſuggeſtione ſeparatur. Quod faciũt
tres acies ſcʒ conſideratio celeſtis glorie- meditatio inferni et me

moria mortis· His igitur aciebus fortiter dyabolo reſiſtitur &

deus ipſe ꝓpugnator noſter ad ſaluandũ adeſt· nobis victorie

is tribuens facultat?. Ambroſiꝰ in quadã epiſtola. Deus ipſe oim
unl⸗ rector ac dominꝰ cum omni angelox militia certamen tuum ex
nl pectat· tibiq; contra dyabolũ dimicanti parat eternitatis coronã
”M (Dinuicie ½.
n eruerunt ſuperficiem eiò ſpine. Proũù: zoNota ꝙ ar
lonn ores domeſtice male fructificant inter ſpinas-Ratio &
nim gꝗquia ꝓpter multitudinem ſiccitatis eoʒe ſugunt totum terre hu/
in mo rem et cum hoc per extenſionem radicum eaʒ terram quaſi
run cõglutinatam reddunt. vt culture beneficiũ recipere non poſſi
nnidt ex quo arbores ibidem ſteriles efficiuntur éualiter ſcdm
ns ſaluatoris ſentenciã mundi diuitie ſpine ſunt. inter quas boĩes
6 deo deuoti nullatenꝰ fructus deo grates valẽt ꝓducere. Ocu⸗
Ntn pant enim et cõſumunt deuotionem cordis & reddũt eum adeo
mnins induratũ vt cultura p̃dicacionis verbi dei adtingere non valeat
Nuch ad ꝓfectum · Ideo cupientes deo ſeruire et diuina gaudia contẽ

* plari atq; exercere Vtutes. debẽt illax punctõs fugere. ¶Figu
ra ĩbidem O: Vbi methaphorice dicitur- ligna ſiluax rérentes
in regem oliuam et kri aur. nulla voluit cõcedere. Noluit enĩ
oliua deſerere oleum · quo vtitur deꝰ et homo: Ficus dulcedinẽ

pheni,
mins

eWun fructus ſui Vitis noluit vinũ deſerere · qd lerificat deũ et homi
Cn nes. 1Surlier Diuitie alliciunt ſpirituales homĩes vt relin
un, quant ſtatum ſalutis et imperẽt illis· ſed vere fraudulẽter dicũt
uul imꝑa nobis· quia homo nò eſt imperator eaxe· ſed ipſe homĩ im
keth perant. Vnde Rabano ſuꝑer Math. Opes maligna ſẽꝑ bonis
tnenn animis deteſtãda. quid elum quid incõcuſſum dimittis. tu ge
anns nus hominũ cõfudiſti · tu diſciplł'm comitẽ xp̃i ab apoſtolatu p/
li cipitaſti. tu milites cuſtodientes ſepulchrũ captiuaſti. Nũquid
N bene dictũ eſt Ecclia · x.· Pecunie obediunt omãã. Impera trix ẽ
/ igi pecunia hominũ · non autẽ homo pecunĩe. Rẽnuat igi vir
yt dei hanc ſeruitutẽ hanc moleſtam occupatõz et dicat. Ego ſicut
pe oliua fructifera in domo dei. non poſſum pinguedinẽ huĩlita⸗/
tis mee deſerere- qua vngitur deus et mũeſcit iratus et efficitur
pater benignus· & homo humilitate vnctus exaltatur corã deo
ape Dicat eciam cum ficu· Ego arbor bona dulces fructus caritatis
vit ꝓducens. quomõ inter diuitiax ſpinas ꝑ cupiditatem et auari
iit clam pungętes ſeruare poſſem hãc meam dulcedinem. quia ra/
iethe dix omniu malox eſt cupiditas. & ambe ſimul eſſe nõ poſſunt
turd Reſpondeat cũ vinea · Lece inquã anima mea xpi ſponſa ſicut

vitis habundãs in lateribus domꝰ ei9 p cõtemplatöõnem. quo⸗
mõ carere poſſem cõtemplatõe et meditatõne celeſtis gaudii.q

geum angelos ec homiĩes inebriat. Hec omĩa reſpõdendo et exe

quẽdo deo ſp cõuncti erim. Vñ Gres:ſupꝑ Exech. Cõtempla

tiua inquit vita caritatem dei et ꝓximi tota mente retinere eſt. S

ab exteriori operacõe quieſcere · ſoli cõditori deſiderio inberere:
vt nichil iam habere libeat· ſʒ calcatis caris oĩbus ad videndam
faciem ſui creatoris animo inardeſcat. Sed vere timendum eſt ꝙ;
ne euenerit quod pò poſitum eſt Repleuerũt inquit faciem eiꝰ
ſpine Adeo vidẽtur hodie ſpine ideſt affectõs diuiciaʒ mundũ
occupaſſe · ꝙ; omnis fructuoſa arbor extincta et ſuffocata ẽ· pᷣs
Ficus enim nõ florebit. & non erit germen in vineis metietur
pus zc. “
N mari via tua ⁊c pSNota debens tranſire mare tẽpeſtuoſum

& pelago magnum ꝙdiu ſtatur anteq; termin ad quem videĩ

poſſit acederè debet duo fatere · pmũ eſt vt artificio calamite &
acus ducatur nauis verſus portum quo tendit Nam licet apte
non videatur portus:. tñ acus ad tactum calamite voluit ad ſtel
lam · qua naute ſciunt quo ire debent. Aliud eſt adtendendum
ne nauis nimis onerata ſit· difficile enim tempeſtatẽ maris eua/
dere poſſet nauis nimio grauata onere. Ideo cũ in talibꝰ pꝑicuł
naute ſe eſſe cognoſcunt· pponunt ꝑſona ſalutem mercibus:
ideo nauim alleuiando merces piiciunt. Sualiter p nauim

ſubaudi animã. Dron F'acta eſt quaſi nauis inſtitoris de lon

ginquo por· pa ſu· Quia anima noſtra merita quibo debet in
eterna vita viuere de mundo iſto ad celum portat: alias ibi fame
periret. Per mare tẽpeſtuoſum ſubaudi vitam p̃ᷣſentem. hoc ma
re magnum et ſpacòſum manibꝰ· ibi picula quox non ẽ nume
rus ſccm gloſam. Onus nauĩ aliqũ nimiũ grauãs diuitie ſunt
que intm̃ animã grauant · qñ ſcʒ affectus voluntatis eſt ibi · ꝙ
portus celeſtis glorie ingreſſum omĩo ꝓbibent. Vnde dominꝰ
in euangelio Lu. is. Facilio eſt camelũ ꝑ foramen acus ꝛc. Igũ
ꝓiciende ſunt a nobis & diſꝑgende pauꝑibus & inde cor et af
tectus remouendus eſt ſi nauis noſtra euadere debet alias non
eſt nobis via ad portum. Vnde ſaluatoris doctrina hoc ſtabili-
uit dicens · ꝙ niſi homo abrenunctiauerit que poſſidet · ac eciaʒ
ſi ꝓpriam voluntatem non negabit non poteſt ip̃m ſequi. Ideo
ili veri naute ſcʒ apoſtoli hoc videtes relictis omibus ſecuti ſũt

— —

ud Anm ſcʒ pꝑ abnegationè voluntatis. ſic et nos facientes trãſibĩ9
dg Kigura Pene Emo Vbi legitur ꝙ inualeſcentibus fluctibo ma/
ris naute valde timẽtes Pmo piecererũt merces- deinde Ionam
nD qui dormiebat in naui. et ſtatim ſubſecuta eſt tranquillitas/Der
benn nauim ſubaudi animã· ꝑ merces nauis diuicias mundi. ꝑ ionaʒ
Gn qui dormit in fundo nauis ſubaudi affectum · ꝗᷓ vigilare debʒ
mi in anĩe altitudine. Igitur diuitias da pauꝑibus· & affectum di
kn ) uiciaʒe remoue ab anima:et tunc ſtudeas toto corde tuo et tota
muntt mente tua animã tuam verſus celum dirigere: tange acumẽ cor
miz dis tui petra calamite ideſt æi dulcedine · & facilius deſiderabis
neirnn portũ beatitudinis eterne · & optabis fugere pericula iſti9 ma/
ris. Hoc enim beatus Aug fecit. Vnde ipe in libro ſoliloꝗox
Tin qualiter anhelabat ad xp̃m et qualiter timebat huiꝰ maris peri
ia culum teſtatur dicẽs. Infelices inquam nos et miſeri Pp hui⸗ ma
it ris magn fluctus ꝓcellas voraginis nauim trahẽtes & ignora
Ken mo an ad portum valeamus puenire ſalutis· Infelices inquam
quox⸗ eſt Vita in exilio via in periculo finis in dubio · quia oĩa
nnin in futurũ reſeruantur incerta · et ſubdit Augo O patria noſtra
patria ſecura a longe te videamus· ab hoc mari te ſalutamꝰ: ab
Nol hac valle te ſuſpiramus et nitimur cum lacrimis. ſiquo mõ ad te
rir veniamus Spes humani generis xs· deus de deo refugiũ no
rubus⸗ ſtrum et virtus cui9 lumen a longe inter calis inoſas nebulas
1sin & maris ꝓcellas. quaſi ſtella radios mittis euns noſtros irra —
gelon dia vt dirigamur ad portũ Guberna nauim nraʒ tua dextera · HOS”
cheti, trahe nos ab iſto pelago ad te ſolamen noſtrũ quẽ a lõge qua
itm ſi ſtellam matutinã vix lacrimantibo oculis in littore celeſtis pa
e trie nos expectantẽ videmus. GC Q
um Vn me dimergat tempeſtas aque 5BST pe magni eſtꝰ9
lur debet homo cauere a potu nimio aque frigide· & pci⸗/
g pue cum magni laborem habeat ſuſtinere· I deo debẽtes
n liari cauent ſibi ne ſimul multũ bibant-grauarentur eni nimis
i Tuti eſt enim ſepiꝰ bibere modicum q; nimiũ vna vice. ¶ Spi
ritualiter. Cum calor et affectus diuitiaʒ vrget cor homĩs qñ
non ſcʒ ꝑ deſiderium diuitias ſitit. cũ de his ꝗᷓ plus capit magis gra
ei⸗ uatur & iterum masg ſitit Ioh. . Qui biberit ex hac aqua nõò ſi
ten tiet in eternũ. Criſz· ſuꝑ Math̊· A ppoſitio diuitiaʒe maiorẽ ac/
1 cendit flammã & vehemetior fit cupido. Extinguitur eni bui9
N. modi ſitis· ſi homo ad neceſſitatẽ & non ad ſupfluitatem ſumat

. .

Quia ſecundũ Senecã. Natura modico cõtenta eſt. ſed voluptas
immęſum requirit. Cum igitur vita noſtra ſit militia ſuꝑ terrã:
grauati huiomodi aquis pugnare cõtra hoſtes non poſſumus n
Vnde philoſoꝑho· Multi ꝓpter diuitias pierunt 4 Figura lu Sð
dicũ- A. Vbi Gedeon ex p̃cepto domĩ populũ duxit ad aquam S

& accepto ab eo ſigno eoʒꝝ qui apti erant ad plium · ſcʒ qui ſolũ ie⸗
manu accepta lambebant. Qui vero incuruabant genibo flexis
ad aquam inepti erant. Inuenti ſunt. ccc· manu tãtũ lambentes i
quos ſecum duxit & ꝑ quos victoriã obtinuit cõtra madyan. d
eteros vero qui genua curuabant et bibebant repudiauit.
((Spualiter inter omnia qᷓ mundo obtinet certior ꝓbatõ repitur
in diuitiis. Racile eſt enim homĩ lo qui de diuiciaʒ cõtemptu · B
cum offerunt᷑ pauci cõſtantes ſunt. Igitur qui ſolũ manibus ad
neceſſitatem hOmodi aquã lambẽt · vt ſi diuitie aff luãt cor nõ ap
ponant.· apti ſunt ad ſequendũ pauꝑtatem xpi. Hi enim facili
vincunt madian ideſt dyabolũ et eius temptamẽta quia pualẽt
triplici exercitui · ſcʒ puritate corc· puritate opis & veritate oris
Sed qui ꝑ affectũ incuruantur verſus aquã iſtam & flexis ge/
nibus diuitias quaſi deũ colunt. hi ꝓculdubio apti regno dei ñ
habent᷑ · quia eorũ deꝰ non ẽ ipe verus deꝰ· ſed aurũ et argẽtuʒ
quod dilig unt ſuꝑ deũ & colunt. Vnde Qugo ſuꝑ libro iudicũ
. omelia zZ Vnoquiſq; inquit qd p̃ ceteris colit qc ſuꝑpymitatur
et diligit · hoc ei deus eſt· ſiquid illud eſt qd in dilectõis lae Bre

eiess
et
n
tu
l

.

——

õ — —

panderas hoc tibi deus eſt. D
Vm interierit nõ ſumet omĩa ps Dicunt medici ꝙ ſto H
machus frigidus multa appetit et pauca digerit. Icho cõ

ſueuit homo habẽs en⸗ S frigidum multa cibaria

— ——

—

ſibi ordinare ſed pauca comedere. Spualiter Cor affectũ ad
diuitias frigidam habet digeſtiuã ad benefaciendũ aĩe ſue. Con
gregat enim multa· ſed neq; ſibi ꝓſunt. neq; alteri benefacit. Se
neca in ꝓuù · dicit · Cille nulli eſt bonus qui ſibi eſt peſſimꝰ· ideo
qc' congregauit non comedet quia morte puentus relinquet 24
alienis diuitias eius · Nam ſicut videmus alios defeciſſe ꝑ mor/
tem. & cõgregata non deuoraſſe ſed illa alienis reliquiſſe · ſic iu
dicandũ eſt de vnoquoq;. Quoniã diuitie in malum dñi ſui con
gregate equanimit ſeruiunt ſuis poſſeſſoribꝰ. Vnde exemplũ
Figura-Danief ig . Vbt H
dolo Bel cibaria mulia &

W☛ —

— — —08————ð

ſumere debent p̃ſentes de p̃teritis.
legitur ꝙ cum rex feciſſet apponere

its
.
ns
nl
mbens
mcyn.
natt.
önpnn
nibus a
rnöan
mfacili
puale⸗
wKore
es
no i
targinn
miatu

aſportata: deuorata ꝑ ſacerdotes et eoz familias putabat ꝑ bel

tomeſta introduxit daniel dicẽs Quare deus nõ eſt bel qui tãta
comedit· & tunc daniel qui cineribo minutis aſpſerat ſolarium
tenuit regem et ait Animaduerte rex cui9 hec ſunt veſtigia· &
videns ibi veſtigia pedum hommũ & multũ magnorũ et par⸗/

uulox· cognouit geceptionẽ. & deſtructo ydolo pdidit omnes

ſacerdotes illos. ¶¶ Sualiter· Bel qui interp̃tatur venter ſignat
humanum corpus. cui miſer homo multa congregat inepto mo
do. ſed non deuoratalienis enim reſeruat᷑. Eſt enim auarus di
ues burſa principũ cellarium latronũ· & rixa parentũ. Vis ſci
re quomõ deuorat omĩa- aduerte ſuꝑ cineres en ſuꝑ foueam

et ſepulchrum. vide atq;ʒ cõtemplare eius veſtigia videbis enim

magnoʒ et paruox veſtigia· ſcias ab eis qualiter deuorata fue
runt cõgregata & reſpondebũt tibi. Ideo qdam philoſophꝰ vo
lens corpus cuio dam impꝑatoris videre in ſepulchro poſtꝙ ex/
ert9 fuit de eo dixit intuitus ſum cadauer ceſaris ĩ ſepulchro
& vidi eum liuido colore ornatum: putredine circũdatũ et aluũ
eius diruptum. diſcurrẽtes vidi ꝑ illud caùnas vermium multi
tudinem. tranſibant ꝑ os aſcendetes cerebrũ. & duo famelici pa
ſcebantur in foueis oculox crines nõ adherebant capiti dentes
patebant labis cõſumptis · & reuelatũ erat narium fundamen/
tum & dixi. Vbi eſt nam ceſar thorꝰ puellax magnitudo diuiti

arum multitudo deliciag caterua baronum acies militum vbi

ſunt canes venacesequi veloces: aues rapaces requies opulẽè

ta fercula diuerſa· mutatoria veſtimẽta canticum lyre.ſonitꝰ9 or
gani odor aromaticus · vbi hec o ceſar. & reſpondit michi Hec

omnia defecerunt michi qm̃ defecit in me ſpiritꝰ me · & me re
liquerunt miſere captiuum · ĩ hoc ſepulchro.circũvolutũ putre
ine carnis mee. E
Omede quod ſufficit. Prou: zu: Fatuũ eſt facẽ magnã
ꝓuiſionẽ &; cibo habẽèti facere breuẽ viã · et ſpecialii debẽ
ti ire ꝑ viã vbi cibus optimo inuenitur eſt eni quedam perditõ
Nos habemus facere viam quãdam ꝑ mũdum iſtũ que in pau
cis dietis fmieda eſt. ILob· Breues dies hominis ſunt. Non ẽ fa
cienda magna ꝓuiſio in rebus tẽꝑalibo. vbi credimo inuenire ci
bum meliorem ſcʒ gratiã· & vbi non daretur nobis diuĩa gratia
ſi nobiſcum haberemꝰ nimiã copiam terreno. Non igit cordis
affectum ponamo in rebus tꝑalibusquantumcunq; affluant

4

Oiuine

aliquãdo: quia q;diu illas nimis amarem et his occuparemur.
refectõ diuine gratie non inueniret locum in nobis. O Figura 2’
Exodi i6.· Filii yſrahel euntes de egipto non receperũt manna gee
nii prius coſumpta eſſet farina quam ſecũ tulerãt de egipto.& fac
quouſq; venerũt in helym et ibi facerent manſiones · & hoc fuit in
30: die ab exitu de egipto. Hec magiſter in hyſtor·. ¶ Spualit c
Filii yſrahel ſunt fideles xp̃iani ꝑ verũ agnũ paſchalẽ ſcʒ criſtũ i
ꝓ nobis ymolatũ educti de egipto peccati quo captiuati erant. hes
Peregrinari eos oportet ꝑ deſertũ huiꝰ vite vie breuis ad tèraʒ *

ꝓmiſſionis celeſtis glorie- que eſt vita breuiſſima et cõtinue mi/
nuitur. Igitur bene è fatuũ: vt quiſq; ſibi ꝓuideac ꝓ magno iti
nere · & ſe nimiũ onere portãdo breuiſſima via grauet. Quod
faciunt terrenoʒe affectòibus dediti quos rephendit Seneca in
libro de moribꝰ Quid inquit abſurdiꝰ dici ſolet· q́; quo minus
reſtat vie eo plus viatici querere & via deficiẽte viaticũ augere.
Recipiunt igitur filii yſrabel poſt· 30· dies manna. factis man R
ſionibus in helym qñ conſumpta eſt farina egipti· quia fideles
xpᷣi cõſumpta ſolicitudine vite p̃ſentis · iactãdo curam noſtram
in dño qui nos enutriet · vt ſciat quibꝰ indigemus· & in cuiꝰ9 cõ
ſpectu acceptiores ſumꝰ q; aues celi· q; flores agri recipiemus
manna celeſtis gratie qui eſt panis angelox in ſe cõtinens oĩm
virtutum ſaporem. Igitur figere et firmare mãſiones in helym
quod deus meus interp̃tatur eſt curam noſtrã cũ noſtra ſpe in
deo ponere. Sed nota ꝙ hoc eſt poſt · ʒo · dies · qui ſunt ter dem
vt prima ſit cõſumptõ inordinati affectꝰ.ſecũda depoſitio inor⸗
dinati operis tercia amputatio praui ſermonis. In his igit die/
bus cõſumitur farina egipti humãe cõuerſatiõis · & infunditur
gratia bone actionis que ſtaret in anima nõ mundi preuẽta ſol-
licitudine. Vnde Berñ ſermõe · M· Preoccupatũ quippe ſecula
ribo deſida ris animũ delectatio ſancta declinat- neq; mi. ceri po
E terunt vana veris. eterna caducis - ſpiritualia corꝑalibꝰ· ſumma

aue

ymis. vt pariter ſapias que ſurſum ſunt & que ſuper terram. 1
Vnes peccacox circũplexi ſunt me. pSANοτ ꝙ interdũᷣ 1
fit nodus in funibo adeo fortis . ꝙ pPotiꝰ alibi frãgitur 4
qꝙ; nodus frãgatur. ¶¶ Gpualiter Adeo nodatur mẽetis affectꝰ 2

terrenis diuitus ꝙ potio ꝑ mortẽ anima ſoluñ a corpꝑe ꝙ; poſſit
ſolui affectus mẽtis ad libere dimittẽdas terrenas facultates. i

Geraße

Bigura. Iudicſ: 6: Legitur ꝙ ſeducta dalida pmiſſionibo phy

e.
ſr liſtinoʒ decepit ſampſonem & funibus ligaui ipſum pluries
ütmm quas quidem q; uis ſepi9 fran geret dormiens in gremio illius .
zgrn decepta eſt. neq; amplius vincula rumpꝑe potuit. ſed excecatus 4
Aheekt faciebant eũ philiſtei molere forte ad moduũ equi ducẽtis molen
ſel dinum. . Spualiter- p dalidam ſenſualitatẽ ſubaudi · que ſuaſa
hait à demonibus p terrenas delectacões· funibus terrena?e rerũ de
mimt cipit · & facit ipᷣm dormire in gremio ſuo ꝑ cõſenſ ; & a demõi
Sdin bus excecatus voluitur ſic ligatus circulariter de peccato in pec
Z catum. Quꝑgꝰ libro ſolilodox. Ibam P eos ſcʒ demones ccus
memi nudus et illaqueatꝰ funibo peccatoʒ· trahebãt me poſt ſe in cir

t.Det cuitu de vicio in viciũ · de luto in lutũ· & ibam abſq; fortitudie

deneca in ante faciem ſubſequẽtis. . . äQOG,4
minas cut aqua effuſus ſum & diſꝑſa ſunt omĩa oſſa mea. ps
(Nota erici9 dũ ẽ in ſe reſtrictus nõ poteſt ledi: qa arma
uce tus aculeis exteriꝰ non eſt fera que audeat eu tangere.

face ſed intrans aquã dilatat ſe· & tunc canis venatoris inſequitur
Anenl ip̃m. Spualiter· homo exiſtẽs reſtrictus in ſui cõſideratione

nolnn meditans fmem ſuũ. memorãs ſe moriturũ.nõ capitur neq; vi
deue citur a peccato. ſed dilatatꝰ ad terrenas diuitias a dyabolo capi
Gemt aliq ñ ꝑ caput ideſt ꝑ affectõeʒ · aliquando ꝑp mano ideſt ꝑ opꝰ9.
ooin aliqũ ꝑ aures:aliqũ ꝑ oculos & huiꝰmodi: & interficiĩ in huio
hhn modi aquis. OQ Figura Geñ:·A. vbi legitur ꝙ multiplicatis aqᷓs
hen diluuii extincta eſt omĩs caro Der aquã ſubaudi mudi diuitias
rden que cito labuntur· & in ipſis carnalis homo labitur ad eternam
nor⸗ mortẽ. Apoc᷑. A· Aque multe populi multi.gloſa decurrentes
ie ad mortem. Ideo Greg in moꝝ. Carnales homĩes de rex habũ
nann dantia et diuitiaꝭꝶ affluẽtia extolluntur. hora qua neſciũt ſubito
enbo rapiuntur: & dum cedem fixiſſe credunt ad yma laci deſcẽdunt
ekeuli Elemoſma- 194
eripo MCtcipe litteras tuas. Iop · AäNota mercatores exiſtentes
uumm in patria de qua non audet peccuniã extrahere & opor
nn. tet inde recedere & ad ꝓpria remeare. cõſueuerũt getes
L inuenire et querere artis campſorie· quibus ibi ſub cyrographo
mert ſeu inſtrumẽèto publico notarii dant peccuniã· illam recepturi in
igin terra ꝓpria. Habẽt enim illi campſores in illa patria ſocietatem
ch ſuam et ſocios· qui ſunt ſemꝑ parati ad ſatiſfactionẽ. cum vidẽt

litteram ſeu cartam· & interdũ dant plus ꝙ recipit eoq; mone

Glenoffe

ta plus valet in vna regione & in alia ¶ Spualiter Nos ſum9 Had
in quadam patria a qua non poſſumꝰ aux et argẽtum extrabẽ gor
Nam in exitu huiꝰ vite ſunt cuſtodes obſeruantes vniocuiuſq; ece
receſſum: ne quicq́; inde extrahatur Bernñ in quodã ſermone. habe
Mundus ſite talem cõſtituit ianitorem et adeò crudelem vt inde dir
aſportari nichil ꝑmittat de mundi facultatibꝰ. Verũtamẽ culꝑa ße⸗
et vicium virtus et meritum ipſam inuiſibilem animã cõſequũ tuen
tur· neq; poſſunt hec portari neq;ʒ ſine anguſtia detineri. Debe (ſer
mus igitur querere mercatores qui cõciues ſint patrie ad quam darl
tendimꝰ qui ibi nobis ꝑ ſocios ſatiſfaciant. Huiomodi mercato luiu
res ſunt pauꝑes. Nathᷣ: ꝗ: Beati pauꝑes ſptritu·zc. Ab eiſdem dum
enim mercatotib acipe debemus cyrographum publicũ ſcilicʒ rv.
euangelium vbi multum lucramur. Math: i9 · Centuplũ acci/ ſo⸗

ietis et vitam eternã poſ · Habent enim pauꝑes ſocietatẽ ſuam

E xp̃m et angelos paratos ad ſatiſfactionẽ eoʒe'qui ſub huiul
modi cyrographo eis acomo dãt. ¶Figura Thobie- Q VYbi tho

bias p̃ſtiterat gabelo decẽ talenta in rages ciuitate; cũ eſſet diues
cuiꝰ cyro graphum apud ſe habebat Sed cum veniret ad puup
tatem miſit filium ſuũ thobiam cũ cyrographo·qui ducatu an/
angeli decẽ talenta et ſponſam cũ hereditate domo raguelis ob/
tenta: incolom reuerſus patri viſum reddidit & feliciter habita S“õ
uit. ¶ Spualiter · Thobias qui dat decem talenta gabelo ſub cy- 3
rographo eſt fidelis qui habundãter tribuit pauꝑibus ſub ſpe
eterne retributõnis ex fide euãgelii· ſed emittit ſprritũ ſuũ ĩ mor
te qui ducitur ducatu celeſti ad terraʒ rectã- ad terrã retribucõis
etêne · recipit ſolide q dedit. quia miſericordiã fecit mĩaz recipit
S& vltra cũ gloria eterna fit heres dei coheredes aũt xpi Rediet ⸗
poſtmodũ in nouiſſimo die et corpus ſecum in tenebris mortis 8
dormiẽs illumiabit ꝑ remuneratoʒ ſui. Augg ĩ epla. ſi vis eſſe
T mercator optim9 venerator egregiꝰ, da quod no potes retinè
vt recipias quod non potes amittere da modicum vt recipias
centuplum: da tẽporalem poſſeſſionẽ yt cõſequaris hereditatez
B eternam. OUB
Guriui et nõ dediſti michi manducare Mat;-2cANota .

homo eſuriens & cibo deſtitutus plus gaudet recepto
vno pane qꝙ; tempe habundãtie ſi reciperet vnũ equum
Affligitur homo nimis eſuriens et refectõe carens & precipue
cũ paruulos habet quibꝰ non poteſt ſubuenire. Spualiter 4

midhnr
unen D
meuu
RRZZ
Aun
ubleät
ntuplin
genteſun
iſubhuil
9 Mitte
elletchues
tad pau
ucatun
gudtsd
aterhan
lo ſubeg
us ſabſn
luüimer
rbuc⸗
inneßt
ßiRent
1Rα
luill.
Fleune
teigiss
Alat,
He⸗
nap⸗
uun
e
iler

Dum ſumus in p̃ſenti vita xp̃s eſt pauper· mẽdicat em hoſtiati
p corda fidelium· Siquis aperiat archam pietatis et ſibi tribuat
vnde paruulos ſuos ſcʒ paupꝑes reficiat in hot deſerto. vbi nich
habet vnde paſcat pauꝑes ſuos · niſi diuitũ elemoſinam· & ipſe
paratus eſt habũdantes retribuere ſiquis parato ſit dare. Vnde
ip̃e ait Apoẽ:· 3· Ego ſto ad oſtiũ et pulſo · & ſiquis michi ape/
ruerit intrabo et cenabo cũ illo . & tranſiens miniſtrabo illi.

(EFig ura pmo Reg· 24· Vbi legitur ꝙ cum dauid eiectus eſſet a

SGaul & vagus ꝑ nemus iret cum multis pueris Miſit ad nabal
cuius pecora tondeban vt ille ſibi ꝓuideret de cibo quo veſceret᷑
cum pueris ſuis · qui vilipeſis nunciis nichil dedit · Sed eo nolẽ

te vxor eius onerato aſino cibo et potu ipſum dauid et pueros

ſuos refecit. ꝓpter quod iram dauid placauit: qui exterminare
veniebat nabal· & eo mortuo poſtmodũ deſponſata eſt a dauid
pᷣualiter · ꝑ nabal ſubaudi diuitem habũdantem ſupfluis et vi
a ſaul deiecto eſt x̃s- ſpretus et relictus a mundo: pulſat apud
diuitem vt ſibi aliquid tribuat reaccepturꝰ in futuro qui ſi ſibi
dare negligit anima vincat et obuiet xo irato impietati noſtre
reficiat m in ſuis pueris paupibus. & ipſe placatus depoſito
corꝑe noſtro ꝑ mortem animã noſtram ſibi ſponſam copulauit
Bonus ergo retributor eſt xp̃s· cui ſi damus ex his que ab ipᷣo
recepimꝰ· ta habundãter reſtituet · Vnde Aug9 de veᷣbo domiĩ
de meo· quero · da· et reddohabuiſti me largitorem fac me debi
ituam teipſum tbbiredcei⸗ Auando te michi reddideris.

unquid non ipſe eſt pater tuꝰ qui poſſedit fecit et crea/
uit te. Deutro 2 Allota an aliqua regio eſt plena la/
tronibus et ex hoc ẽ non tuta ad traſeundum vel quando ſunt
ibi ꝓfunda flumina vel intrãſibilia- vel ad tranſmeandũ impoſſi
bilia. dominꝰ regionis illius iuſte poteſt pedagia ab itineranti/
bus petere et acciꝑe: ſi itinerãtibus ꝓuidet de ſecuritate extir pa
tis et fugatis latronibus · & cõſtructo põte ſufficienti ad tranf.
eundum aquã. & p̃cipue quando magnis ſumptibo hoc fecit.

(Spiritualiter Via pᷣſentis vite aliqn fuit adeo ꝑiculoſa ꝙ nullꝰ

tranſire poterat quin capetur- nullus tranſmeare poterat quin

X
Nr

leroſtn

in aquis ſuffocaretur. Vigebat enim ibi princeps latronum ſch
dyabolꝰ omnes capiẽs · Erat enim ibi pecati vnda omnes ſub
merges. Sed tunc venit xp̃s pater noſter et creator noſter atqʒ
ꝓ nobis intrans campũ · ꝓpugnator ad ſaluandũ. fugauit om̃s
poteſtates tenebrax ligato dyabolo et captiuato. Et vt ab vnda
ſceleris nos liberaret et viam faceret: et oſtenderet vite eterne in

greſſum factus eſt põtifex futurox bonoʒe: ideſt factor põtis

ꝑ quem ſecure tranſitur. & trãſitis aquis vehementibus ꝑuenũ
ad delicioſam eterne vite patriã: vbi puius intrauerat ad prepa/
randã ſeq uẽtibꝰ viam ſed maximis tñ ſumptibo et expẽeſis pᷣmiſ
ſis. Quia nõ ſanguine vitulox et hircoxe· ſed ſuo ꝓprio ſanguĩe
ſparſo paſſus eſt mortẽ crudelem. Ergo eſt dignũ vt tranſeun
tes de exilio ad patriam . ſibi ſoluamꝰ quod iuſte debemꝰ. Ordi
nauit enim ſuos collectores ſcʒ pauꝑpes . qui a trãſeuntibꝰ ꝑ ter

ras dñi ſui ideſt ꝑ bona temporalia· petant pedagia elemoſinax

Figura.3· Re- 9 Rex Salomon cuig ſcientia et opatione to/
tůùs mund in pace poſit erat ordinauit gẽtes qui eſſent ſuꝑ
vectig alia. & quod ad regem ꝑtinebat ſeu quod regi debebat a
tranſeuntibꝰ reciperẽt & pſentarent gi Effur irer P ſalomonẽ
ſubaudi xp̃jm· cui9 ꝓuidentia et benignitate inuenta eſt nobis
pax dei que exuperat omnem ſenſum. qui pauꝑes ſuos nobis

relinquit· dicens ꝑ ꝓphetam. Tibi derelictus eſt pauper zc· Nã
quod vni ex illis damus ſibi damus Cogitãtes ergo ꝙ tã ma⸗
gnos ſumptus fecit · & tam modicũ a nobis petit· habundanter
dare debemus. Nam ſi iuſte vellemus cõtendere non poſſemus
ei raſpondere vnum de mille· cũ ipſe nos creauerit redemerit et
nutriat atq; gubernet. Vnde Berũñ: li · de diligedo deum. Si to/
tum inquit debeo ꝓ me facto quid addã iam ꝓ me refecto· neq;
enim tam facile refectus & factus ſum. In pmo ope dedit mihi
me. in ſecũdo dedit michi K.& vbi ſe michi dedit. me mihi reddi/
dit. Datus ergo et redempt me ꝓ me debeo & bis me debeo · ſz

quid dño ꝓ ſe dato retribuam nam etſi me millies rependé poſ

ſem quid ſum ad deum meaeam. )
Vꝗdus eram et non operuiſti me. MatheqMirum vi-
demus in mundo aliqñ enim vnus pater habet decem
filios & omnes in ſudore ꝓprio nutrit- non patitur ꝙ

N

quicq́; eis deficiat· & cum pater ſenuerit· omnes decem patrem

nutrire nequeunt imo qñqʒ aliqui adeo ſunt crudeles ꝙ de pa

11s1
uo⸗
gum⸗
tece
nott⸗

fFa

inct
inct
peen
ſco⸗

ue
ſtü
lun
n
rus

4

dunt
WS leb
nens
LS
7ntnn
Nhdi
ueni
Run
brlolnn
ntne
beng. 0i
nttpr
lemolln
utione
lalent⸗
Puͤlemn
nachs
ſuos s
rei Ni
güm⸗
undandt
polens
demerte
un
etv neg
lctuht
hinadi/
roſ⸗
ud⸗ 4

Mirunn
betchun
guin

en m
59 4 1

OQlemoſmna

tris verecundia nichil curant. Fertur enim de quodam magno
dño· qui facultates tꝑales vnico filio dederat· a filio petiuit in-
dumenta paſchalia. qui viliſſimũ pannum emptũ et in quãtita
te deficientem patri tradidit. Sed deficientibꝰ manicis pai filio
notum fecit· qui de tali et extraneum pãnum emptũ patri dedit
Facto igitur indumẽto pater vocauit filiũ filii ſui· & oſtenſo ſibi
indumẽto puer abhorruit ꝙ hoc pater patri fecerat. et recepto
indumẽto illo diligẽter conſeruando repoſito ſtatim de pr̃is ſui
pecunia auum decẽter induit · quẽ cum filius videret in paſcate
ſic ornatũ dixit?: Quid eſt hoc?vnde habuiſti talia indumenta · ad
quem pater . filius inquit tuo fecit michi ·. Vocato igitur filio di
xit illi pater ſuus quid eſt quod feciſti nũquid ego nõ indue/
ram patrem meũ: & reſpondit puer. Pater mi nõ eſt piectum
indumẽtum patris tui ſed optime repoſitũ tibi illud reſeruo dã
dum et pferendum qñ eris antiquus; Ecce inqui ꝙ; ꝑmagna ẽ
crudelitas eoʒ qui patrem ſuũ ſic negligunt. & qualiter deꝰ ꝑ
filioʒe correctionẽ punit Ipſe enim eſt vindicãs miquitatem pa
trum in filios. Scriptũ enim cſt · qui maledixerit patri ſuo vel
matri morte moriet. sß aliter loquẽdo · xp̃s eſt pai noſter ꝗqᷓ
omnes nutrit tam tꝑalibus ꝙ ſpiritualibꝰ bonis- pᷣma Cori· 9
Quid habes quod nõ accepiſti· & tamen oms homies ip̃m nu/
dum in ſuis mẽbris vidẽtes deridẽt. ſed ipſe tales impunitos ñ

dimittit. EFigura- Geñ -Noe iacebat nudus & cham eius
filius deridebat eũ. ſed excitatus maledixit illi et ſemini eiusp
Noe qui interptatur requies ſubaudi xp̃ᷣm in quo eſt requies

obliuiſcẽs laboris Ver cham ſubaudi mudi diuites qui deliciis
et diuitiis affluũt. & bona pauꝑum vane expẽedentes paupes
nudos nõ cooperiũt. V ugo de clauſtro aie loquens co-
tra diuites pmo libro · c· i. dicit domos impares eccleſus cõſtru/
unt: pictos delectantur habere thalamos· veſtiuntur ibi yma/
gines pcioſis coloʒ indumentis· pauꝑ autẽ ſine veſtimẽtis ince
dit et vacuo ventre clamat ad oſtium · & vt verũ fatear ſpoliãtes
pauꝑes ſepe vt veſtiantur lapides et ligna ornãt & pᷣtoria colũ
nis fores domibus anteponũt: que vtinam pauꝑes includerẽt-
S ed tu dũe deridebis eos et extra regnũ tuum eicies cũ maledic
tlonseteerrrrrrrr. ßM
Vrum et argẽtum veſtrũ eruginabitur Z. Iacob: ꝗ:
Nota ꝙ aurũ et argètum et omne metallũ erugo fedat

. . *
.

niſi ſepe manuducatur. Ideo videmus monetam repoſitã et diu

antur ibi.
humanũ vſum· Ideo cũ habet homo vltra neceſſitatẽ non debet
monetam reponereſed elargiri paupibus quorũ eſt huimodi
monete erugo Delet igitur yma gineʒ de aĩa noſtra et ſpem vite
eterne quã ꝑ literas euangelii depictam habem in mete et ex
tinguit Et buimodi erugo in die nouiſſimo erit contra F

intactam adeo rubiginoſam eſſe· vt neq; ymago neq; litere vide
e⸗ ualiter auʒe et argetum et moneta facta ſũt ad

teſtimoniũ tanq; contra p̃dones et ſpoliatores pauꝑpum. Fi
gura Exodi:32. Filii yfrahbel fecerunt vitulũ ex auro et argeto
populi:ab vno accipiebãt anulum ab alio corrigiã & cetera or-/
namẽta · & ſic fecerũt aureũ vitulũ: quẽ vt deũ colebãt · Sʒ moy

quẽ ꝓiecit ĩ aquã et dedit illã pecoribꝰ bibere.

ſes deſcẽdens de monte in eox penitẽtiam facit Fa⸗ puluere;

poris ſui cõflant a pauꝑibus neceſſaria ſubtrahẽdo violenter ex
torquent. Vnde Bern. Clamant pauꝑes: dicite diuites? quid fa
cit aurum in freno noſtʒ eſt enim quod ſuꝑflue expẽèditis Cũ
igitur moyſes de monte deſcendet ſcʒ cum diuĩa iuſticia ira ſuꝑ

hos diuites exercebit· Hunc vitulũ ſcʒ corpus lacrimis paupuʒ
cõflatum tradet in puluerè · & pecunià pauꝑibus iniuſte dene/
gatam. calculũ ignitũ anima miſera in inferno bibet cuiꝰ corp9

dum viueret bona pauꝑum deuorabat. Vnde Greg · ſuꝑ illud
Mathᷣ·8. Eiicientur in tenebras exteriores vt ülic detes ſtrideãt
qui hic de edacitate gaudebant. Nam fletus de ardore ſtridor

darſcʒ nimii frigoris & intollerabilis feruoris.
ccleſia · zo OündneA0Ws
Stitit regina a dextris tuis pSs Scam ſentenciã pbi tria
debet prudes homo expetere in vxore ſua · ſcʒ ꝙ ſit no/
Dilis ꝓpter parẽtelam ꝙ ſit pulchra ꝓpter ꝓlem . Q; ſit
ſapiens ꝓpter mox honeſtatem. Quilibet enim homo debʒ hec

tria querere ſi poteſt · & p̃cipue nobiles et barones. Nam quo/

cunq; iſto carent ſatis magnus eſt defectus:. quia ſi ignobil eſt
regis curia denigratur ſed deterius ſi eſt deformis corꝑe· peſſi
mum autẽ ſi eſt monibo immũda. tunc enim tota curia fedatur-
Nullum aũuũt remediũ ibi eſt niſi diuorciuũ Spualiter etenus

Spßualiter Ma
gnates yſrahel ſunt diuites mũdi: qui a pauꝑibo recipiũt quod
ſuꝑflue deuorant. Nam ornamẽta ſuꝑflua quibo ydolum cor⸗/

vero ſolet excitari de frigoribus. vbi duplex oſtẽditur eſſe iehen

ſe
part
le
cora⸗
tore⸗
fto
bllo⸗
lum
loin
ſuis⸗
wirt
tmp
npl
rrir
guir
ſra
frur
er
an
or.
eti
Cten
ritu
tten

ſunei

lnse
guem⸗
funr
Am
arin
tau

id

nmng
Dumn
⸗R
u An
Kam
ſopolue
ualter M
piütque
olurnd
Piolent
tncaari
mmopuung
niuſte dn
cuc cot
es ſtridi
e⸗ ſtrin

Ar eleithen

ſpbitr
ſt
20
oachte
Vng
gnil
n
1 Hudl.
mins

—

cerrima- quam ſumme amauit et ditauit.

rex cupiens fecundare celum filiis poſtq; angelica natura in
Herre inde cecidit. vxorem ſibi accepit ſceʒ ſyna gogam iudeorum
cum eſſet ignobilis fecit ipſam reginã· ditauit eam lege & de/
corauit pphetis cũ eſſet feda. Sed ita facta eſt neq;: ꝙ poſt ama⸗

tores ſuos lubricos currẽs. virum ſuũ regem celi et terre erecta

fronte ſpreuit. Ideo rex indignatus eſt illam deſpiciẽs: aliam no
biliorem pulchram et honeſtam obediẽtem deſponſauit · ſcʒ fide
lium xp̃ianox eccham. 7* Figura Heſter. i. Vbi aſuerus rex te
cio imperii ſui anno facto cõuiuio cunctis principibo et pueris
ſuis vocataq; regina vaſci ꝑ ſeptem enuchos. vt oſtẽderet ma/
gnitudinem glorie illius. qua ipſam decorauerat· que venire cõ
tempſit. vnde cõtra ipſam ſeueram ſentẽciam tulit. & non vidit
amplius faciem regis & introducta eſt ꝓ ea heſter puella pul-
SGpßualiter Kſuerg
qui interp̃tatur beatitudo xpm denotat in quo beatitudo no⸗
ſtra. quia et corpo beati erit anĩa vidẽdo humanitatẽ· et anima
fruendo ſuã deitatẽ. Igitur tercio anno ſui im perii ſcʒ tempore
gratie iam duobꝰ tꝑibus ſeʒ nature et legis cõſumatis· venit fa
cere cõuiuium iuſtis et pecatoribꝰ· angelis et homĩbus.vt nobᷣ
daret carnem ſuam in refectionẽ. Sed vltima die cũ eſſet bylari/
or ideſt ebrius caritate tẽpore paſſioĩs ſue vt vinũ vberrimum
effunderet ꝑ qᷓnq; ſpinas ſui corꝑis. Synagoga peſſima venire
cõtempſit et ſponſum deriſit. & ſeptẽ ſacramẽta vacua remiſit· ſp
iratus dominꝰ diuĩo cõſilio ſynagogam deiecit et reliquit cecaʒ
vt ſemper de die in diem magis obſcurarentur oculi eius et dor⸗

ſum eius ſemꝑ incuruaret᷑. Sed inuenta eſt eccleſia fidelis et obe⸗

diens quam nobilitauit et decorauit ꝓprio ſanguine· quã orna⸗
uit gemis euangelicis quam decorauit miraculis et prodigis
que nunc a dextera ſui mandati receſſit. Illa igitur deiecta et cõ-

fuſa vbĩq; · & iſta eleuata et in ſublimi poſita. quia illa ꝑ ſuꝑbiaz⸗

et magnitudinẽ ad yma deſcendit. Sed ecchia ꝓpter humilitatem
de ymo ad excelſum ſoliũ aſcendit. Ideo de ipſa dicit Berñ ſuper
Cañ: O humilitas et ſublimitas et tabernaculũ cedar et ſanctu⸗
arium dei zc Regiũ habitaculũ et celeſte pallaciũ. domus lutea
et aula regia· corp mortis et templũ lucis· deſpectio ſuperpis
onſa xp̃i. ðM
Rcha ſanctificationis tue. 8 Pater familias prudens
ſemper parata cibaria neceklarn habet in archa. ne qñq;

–☚

Sa

p̃occupante penuria aut tpis ineptitudine paruulos ſuos ege
ſtate conſumat· ideo ſemp bonam facit puſioneʒ. Gpualiter
xp̃ᷣs domino noſter eſt prudens paterfamilias ideo in archa ſua
ſcʒ eccleſia parata omnia neceſſaria ordinauit- vt non oporteat
magnũ vel paruũ de ſua familia quacũq; neceſſitate vr gẽte ege
re neqʒ fame piclitari ꝓpter penuriã eox que ad eternꝗ ſaluteʒ
neceſſaria ſunt. quia ibi eſt omnis anĩe plena refectio. Ei
3. Re ·4l. In archa teſtamenti erat mãna tabula moyſi &
aaron que fronduit. ¶ Spiritualiter-in eccleſia eſt celeſte illud
manna ſcʒ panis angeloʒ: quo ſalubriter fideles reficiunt. Ibi
ſunt tabule moyſi quia duo teſtamẽta ſacre ſcripture a vèo moy
ſe ſc; xp̃o tradita quibus fideles ad celum dirigunt᷑ - Ibi eſt pu
ritas ſanctitatis que ꝑ penitẽtiam purificat· que florẽs et fructi
cans coram deo. flagellat et fugat dyabolum et peccata ideo vo
catur terribilis vt caſtroʒe acies ordinata. Hec eſt igitur archa fe
deris in qua laborãtes reficiunt vt vincant. Vex eſt ꝙ habet du
plicem refectionẽ · vnam in via qua reficit pugnãtes aliam ĩ pa
tria qua coronat vincẽtes. Vnde Greg: in quadã omelia. Sacta
eccleſia duas habet vitas· vnam qua merces colligitur aliã ĩ qua
iam de receptis muneribꝰ gaudet atq; in vtraq; vita ſacrificiuʒ

offert. Hic valet ſacrificiũ cõ znetis illic vẽo ſacrificiũ laudis
Leuata eſt magnificẽtia tua s. Dũ acies ẽ in prelio ñ .
apparet vincentis gloria- attentus eſt enim vnusquiſq; .
circa plium· quomõ inimicos ledat & quomõ ne ab inimicis le
datur· ſed facta victoria. captaq; preda fruunt᷑ victores requie
opulenta. Spualiter. Eccleſia militans eſt velut ordinata aci A
es:neq; ab ipſius cunabulis defuerũt qui ipſã moleſtarẽt. Vex⸗
tamen ſp moleſta creſcit. Vnde bylariꝰ· A· de trinitate. Hoc ha . gu
bet ꝓpriũ eccleſia dum ꝑſecutione patitur floret dum opprimit un
creſcit· dum contemnitur ꝓficit· dum leditur vincit. dum arguñt z
intelligit · tunc ſtat cũ ſuperari videtur. Igitur eſt in agone quo
vſqʒ cõpleatur numer electox· ſed poſtmodũ apparebit gloria
quantũ receperit de triumpho· qñ cõſumata erit p̃ſentis vite m
litia: tunc nullam amplius moleſtiam PatietunFigur Gen:3. 4
Vbr legitur ꝙ cum ceſſaſſent aque diluuii archa noe requieun

runt.

in excelſo mõte ad quẽ etiã aque multiplicate archam eleuaue-
sualmer p archam ſubaudi eccleſiam· per aquã mũd

hari
ureaſün
mi⸗biin
loristhe
Nat
itur art,
thhern
WSalurg

4

nur A G
.

1
%

nuutin
nmüluds

nnlni
nusqulg
imast
nsngi
Adnna
n⸗ e
Cup,
wmug
onmto
notgen
nsſin

rnnun

4

4

iqͦ

7

clarius videntur.
fidelium que immobiliter in dei ſubſtãtia firmatafidei et carita
tis glutino cõtra aduerſa omnia immobiliter pſeuerat imo tune

Sgleſta

tribulationẽ ·ᷓ quanto amplius eccleſia pulſatur vt dictum eſt.
tanto amplius creſcit · ſed in fine obtẽta vctoria requieſcit in mõ

te domĩ · in loco ſancto eius. Vnde Greg in epla ad roſanũ. Ar
cha ceſſante diluuio in mõte requieſcenti quia vita huiꝰ corru/

ptionis cũ malox operũ fluctus tranſierunt in celeſti. pat
ta ſc3 gccleſia velut in excelſo mõte quieſcit. LL
Peties celi gloria ſtellaz. Ecchia- ONota & eſt quedã
ſtella iu celo quem vocant polum eſt enim immobilis.
& illa ſeptem ſtellas habet que circũuoluũtur circa laʒ
nunq;; tamen eclipſant nec illam ſtellã immobilem deſerũt Voca
tur enim ar tioße decõtra currꝰ. Vex eſt ꝙ ſereno tpe

la ſã

Gpualiter ꝑ ſtellam hanc ſubaudi echam

fort permanet cũ fortius moleſtatur. Gregoriꝰ in mo?. Tũc

ſancta eccleſia valentio in virtute reficitur-cum ardẽtius . veri
tate fatigatur. Habet enim cõtra ſe ſeptem ſtellas ideſt ſe ptẽ vir

tutes· tres ſcʒ theologicas et quatuor cardinales: que circũferũ
tur ꝑ eccleſiam. via dicationis et doctrine· que nunq; ipſam de

ſerunt.ſed manu pi ſermonẽ confirmãte pſeuerant in mete fi/

delium. E igura Qpoc. i: Iohes vidit in medio candelabroʒe
aureox ſimilem filio homĩ s· qui habebat in dextera ſua ſeptem
ſtellasQuia filius dei qui in ecclia ꝑ gratiã regnat in medio ſe/-
ptem donoꝝ ſpirito ſancti dextera ſua ſponſaʒ eccliam ſuſtentãs

bas ſeptem v?tutes in ipſa vt a fidelibus exerceant facultatẽ mi⸗
niſtrat. Vnde aliqñ acl
templatiui tres theolo gicas ꝓſequunt᷑. Ideo Gres· ſuꝑ lob per
tractans illud verbũ · qui facis arcturũ. Eſt inquit in arcturo
quod còſideram et poſſum intueri In ſeptẽ ꝗdem ſtellis vol

tiui quatuor cardinales vtutes· aliqũ cõ

uitur · & modo ꝗqᷓdem tres ad ſumma eleuat atq; ad yma ꝗqᷓtuor
inclinat. modo quatuor erigit et tres inferius pmit. Sic ſancta
eccleſia cũ modo in fidelibus trinitatis noticiã. modo vero fideli
bus quatuor vtutes admiſtrat quaſi totam pdicationis ſtatus
peciem quodammò mutat. . 2

Auis opiebat f luctibus Math.8 ANota p ſunt qua/

et meridianus· et quanqꝙ ſint ali multi: habẽt tũ ortum
ab iſtis qnatuor. ¶ Et ſciẽdum ꝙ mare nõ fluctuat niſz motum

tuor principales ventiĩ mari ſcʒ oriès· & occidẽs aqlo

.

Sgleſta
vento. ¶ Spũalr. Nauicula ecche ab ip̃is cunabulis non deſti 6
tit moleſtari: quia Primo moleſtiã paſſa eſt a populo iudeox:
tanc a vento orientali. Scdo a Ppko gentilii tanicl ab aqlona in
ri. Tercio ab hereticis: tanqꝙ; meridionali. Vlimo ab Antixpo i
ſeu a falſis lanis: tanꝗm ab occidentali. Figura Dan:4¹.
Vbi iße damiel vidit quatuor ventos pugnãtes in mari magno
& poſt eos quatuor beſtias exeuntes de mari: quaꝶ pᷣma erat
quaſi habens alas duas quibꝰ depoſitis in terram cecidit. Alia
beſtia ſimilis vrſo que habebat tres drdines dentiũ · & comedit
carnes plurimas. Tercia vero ſiſis bardo & habebat quatuor
capita. Quarta nõ nomĩatur & erat omnibꝰ diſſimilis oĩa com
minuẽs · & habebat detes ferreos & quod detibꝰ9 nõ cõminue/
rat pedibus cõculcabat. Gpualiter Iſti ſunt quatuor vẽti ſu⸗
pradicti & quatuor tẽpeſtates quibo nauis ſcʒ eccleſia in p̃ſenti
vita paſſa eſt et paſſura· Nam pma beſtia habens duas alas fuit
ſynagoga iudeoꝶ alte volans duabus alis ideſt duabus tabulis
pceptoʒ moy ſi: depoſitis tñ cito ꝑ cupiditatem et nequiciaʒ alis 1
iſtis ad terram cecidit- terrenis occupata affectionib. Secunda
beſtia fuit ſecta tyrannoʒe gẽtilium deum ignorãtes velut ſioli-
dus vrſus tres dentiũ ordines· ſcʒ cõcupĩaʒ oculoʒ carnis. &
ſupbiam vite exercẽtes. Iſti enim comederũt carnes plimas · ſed
fluctus eoxe ceſſabunt · et facta eſt tranquillitas circa nauim. qñ
cõuerſi ad xp̃m egerũt penitẽtiam. Tercia vero beſtia bardo ſi-
milis fuerũt heretici qui quatuor euangeliſtis velut ꝗtuor ebi
tibo praue vtẽtibus: voluentibꝰ aliqua damna fecerũt · ſed ſ ãcte
eccleſie doctoribo cõfutati. extincta eſt eox peſtifera vnda Vlua
autẽ beſtia omĩa cõminuens erit antixps: quia niſi dies abre ui
arentur vix ſaluaretur electi. Poſum aũt dicere ꝙ hec quarta .
beſtia eſt diuſſio et ꝑtialitas x pianox · ſic 4 dentibꝰ ferreis ideſt
enſibus et gladiis multos cõminuũt et reliquos quos caꝑe no .
decet arma ꝑ cordis afflictionẽ et voluntatem cõculcat. Conſi⸗
rent igitur litigioſi xpiani rixantes inuicẽ in ecclia quantaʒ me

reantur calamitatem et triſticiam qui nauim xpi conantur ſub

mmimiergere Vnde Aug de verbis dñi Qui in pace nõ erit inuen
tus a patre abdicabitur . a filio exheredſtabit · a ſpiritu ſancto ali
enus efficitur neq; ad hereditatem dñi poterit puenire: qui te/
ſtamentũ pacis noluerit obſeruare. Igitur patet ex ſupradictis
qualiter nauis ecclie patitur q;diu ſit in hoc mari tempeſtuoſo·

Sleſa
vbi fideles naute labo rantes ad ſalutis portum puenire conan?
Vnde Beda in omelia ſuper Mathᷣ. Labor inquit diſcipuloruʒ
in remigando et cõtrariꝰ9 eis ventus labores ſancte eccleſie va/
rios deſignat·. que inter vndas ſeculi aduerſantis & immũdo
flatus ſpirituũ ad quietem patrie celeſtis quaſi ad fidem littoris
ſtatione puenire conatur. Vnde bene dicit: ꝙ nauis erat in me/
dio maris. . E
Edes tua deus in ſeculũ ſeculi. s. ¶Gedes regi⸗ debet
eſſe decora et pulchra vt appareat regis magnitudo in
cõſpectu venientiũ ad regis p̃ſentiem. vnde vocat᷑ tronꝰ
ꝓpter ſupeminentiã. Videm enim ꝙ iudices ad quos accedunt
n populi ꝓ exequẽdis cauſis eminẽtibꝰ ſunt eminetes. I gii mlto
nor fiit eminẽtiores debent eſſe ſedes regie. Spualiter ſedes regis
ainin eterni eſt eccleſia ad illam enim populi fideliũ accedunt locuturi
Slsn regi ꝓ cauſis ꝓpriis ſeʒ ꝓ indulgẽetia peccatox et gratia impetrã SD
us ͤbu da. Ideo ſedes iſta debet decẽti decore fulgere · vt in ipſa appa/ .
uncagzt⸗ reat regis nobilitas et magnitudo vt ipſius aſpect fideles xpi
4 delectet· ideo ipſe xps ſic eam ordinauit. ¶ Figura· 32· Reg. j0*
Nutſ Vbi legimus ꝙ ſalomon fecit in demo libani tronum de ebore
Cams grandem & veſtiuit eum auro puriſſimo-. & thronus babebat
lnus ſex gradus: & ſummitas throni rotunda erat. In pie poſteriori
muingi errant due manus tenentes binc atq; inde & duo leones ſtabant
cl iuxta manus& duodecim leonculi ſtabant ſuper ſex grado· &
crori, in illo trono ſtetit rex Salomõ. & illic acedebat principes yfra
lick hel ad loquẽdum regi. ¶ Sualiter ꝑ hunc tronum ſubaudi ec-/
Wlin cleſiam dei militantem in p̃ſenti vita ordinatam. Eſt enĩ de ebo/
Dntn re ꝓpter puritatem et candorem que in bapriſmate acquiritur.
guum Cañn· 9. Quã pulchra es amica mea S& macula nõ eſt in te Veſti
nit ta eſt auro puriſſimo· per quod denotatur caritatis dilectio·
aki fulgetim amore dei tepxnmi Namd Iuce dsoianiſt eam ps qu
(e⸗/ ait. Maiorem hac dilectionẽ nemo habet 2c. Habet ſex gradus
gn Jun ſexſunt genera ſanctox quo ad ſummititt aſendint- mo
tuſt gradu incipiẽtes in aſcendendo· pmus eſt virtus virginũ · ſecũ/
tinn dus cõfeſſox tercio martix. quartus apoſtolox et Pphbetarum.
neht quintus patriarchaʒ· ſeytus angelo · Qiaduerte lector ꝙ licʒ
, credam apoſtolos ꝓphetis et patriarchis maiores quo ad meri
. tum: illi tamen p̃ceſſerunt quo ad tempꝰ. In pte poſteriori erãt
. man- tenentes· quia duplex poteſtas 1 xpᷣo regit eccleſiã. diuĩa

Ntqune
lscitr
dcomm

+

lleſia

cʒ et humana ideo in ſymbolo vt credamus et cõfneamur. quia
domino noſter hieſus xps dei fili deus et homo eſt. Per duos
leones ſubaudi duplex teſtamẽtum nouum ſcʒ et antiquum·́ᷓ
bus eccleſia ab hereticis & ſciſmaticis defenditur · Duodecim leõ H
culi ſunt duodecim fidei articuli. quia creſcẽte infideliũ multitu/ e
dine mactant et occidunt omnes errores Sed ſummitas throni J
rotunda eſt· per quã ſubaudi ꝑfectionẽ vite · ad quam puenitur 1
eccleſia dirigente AIn hoc igitur throno ſedet ſalomon: qui inter 4
pᷣtatur pacit᷑icans merẽtes. Iob. ꝭ· Cum ſederem quaſi rex eram t
merẽtium cõſolator. Ad ipſum accedunt principes yfſrahel ideſt 2W”
ſacerdotes ſancti et miniſtri altaris · & inde ie xp̃s ſuis fidelib n
reſpondet gratiã et miſericordiã· vt largitor babundans qu de i
cet magnalia dona largiri. Vnde Caſſioc-in quadam epiſtola.
Benigni ꝓrincipis quippe ad clementie ſolium et comodũu tra/ ne
ſilire terminos equitatis · qn ſola eſt miſericordia. cũ om̃s virtu 4
G tes honorabiliter credere non recuſet. G de
Omũ tuã qne decet ſanctitudo · s. Domus bene ordi/ 4
nata debet tria habere ſcʒ pulchrũ introitum pulchruzʒ 4
atrium et pulchrũ thalamu hec habẽs domꝰ hom'ĩes li- .
benter in ipſam intrant et morantur. &ualiter. Eccleſia »pi
eſt domꝰ optime ordinata · quia et intoĩtum pulchrũ et decoxg
ſolium & thalamũ optimũ. WFigura- 3. Re. q. &:.1. Daralip:
Q· O ſalomon fecit templum · in cui9 in troitu erat aqua vbi be .
ſtie lauabant᷑. deinde intrantes inueniebãt altare incenſi: vltimo 4
vero ſancta ſanctoʒy.· ¶ Spualiter· ꝑ templũ ſubaudi eccleſiam- 1¹
que in introitu habet aquã baptiſmatis ꝓ nuꝑuenientibꝰ· ſed ha n.
bet etiam aquam lacrimaʒe qua purificantur redeuntes de pec- 4
cato · vt loti ibi poſſint eſſe ſacrificiũ aceptum quod deus nõ de i
ſpicit. ſcʒ cor contritum et humiliatũ· inde vero puenitur ad alta h⸗
re incenſi· ſcʒ ad puram et ſanctã orationẽ · que in conſpectu dei 1
velut incenſum dirigitur cũ deuotionis odore. Vltimo ad cõtem 1

plationis locum acceditur· ibi iam anima omniũ penalitatũ obli
ta· deo leta cõiungitur. Hec audiens regina ſaba de auſtri fini/
bus venit cum muneribꝰ ad ſalomonẽquia gentilitatis ignorã
tia multum a fideli lumie diſtans· venit cum humilitate cõfeſſio
nis ad xp̃i clemètiam dicens Intrans domũ conquieſcam in illa
Non enim habet amaritudinẽ cõuerſatio illius neq; tediũ cõui⸗/
us illius ſed gaudium et leticiam. S=

1

un
umn/
stn
mpuenen
wu
man
iubie
uisſacb
ansin
nepiko.
s vin
6G
me orch/
Pvichru
dommies!/
Uceſay
tüctcear⸗
uabin
1rltün⸗
rlelian
bo ſn
escept
eus ock
MWal
tu 4
ſctm
ntni/
gnon
nni⸗

5

mungdus fuit longitudo · ccc cubitozc-latitud

ta eſt lex· Inde quinqu

boc corpus mẽbrum deciſum penitꝰ9 mortuũ eſt· Vnde Qug

eſt trine dimeſionis. habet enim lõgitudinẽ latitucline⸗
et ꝓfunditatem. ſed aliter habet has dimſiones in via et
in patria. ¶ Figura Geñ: 6&. In archa noe in qua ſaluatus eſt
dei extra quam nullus ſaluari poteſt in lõ giludhne vite Entis
tria ſeruare debet. que ꝑ tria centenaria notantur : ſq; fidem ſpẽ
et caritatem· Sed in vita ſupᷣma in vno cõſumatur cubito: quia
ſola ibi remanebit que maior eſt caritas Latitudo vero ei de/
notat plenitudinẽ fidelium· qua pꝑ ſpiritus ſan Ai graci “
dicitur eſſe repleta. Vnde quiquageſima die ab exitu egipti da
uo omnes reſtituũtur liberati et libertati et gratia ſpirit ſãcti
E ꝗnquageſima die poſt exitũ inferni ſq; penthecſſie data eſt
Altitudo vero gο cubitoxe ſeʒ fides ſancte trinitatis- que Ptãto
dicitur altitudo- quia nullus ſuo ingenio attingere ad illam po
teſt qutumcũq; magnus que in vnaſubſtãua terminatur· Ido
in illo qui eſt omni artifex omnẽ habens virtut? omnia ꝓpſpi
tiens omnia in eccleſia ſua fecit numero pondere et mẽſura e
cuit enim magiſtrũ veritatis corpo cõmune eceleſie cuio ipſe ca/

Put æſt ſic formare in quo membra eius mutuo ſe iuuantia vtu

tibus et orationibo poſſent ſuo capiti ſic ꝓ gloriã cõiungi in pa
tria- Sicut hic coiungitur fide et bona opatione ſci ens extra

de fide ad Petrũ. Eccleſia eſt qdam forma iuſticie ideſt comune

ius om niũ· in cõmuni orat in cõmuni operatur ſine eccleſie ka/

tholice ſocietate Neq; baptiſmo alicui ꝓdeſſe poteſt neq; opatio
miſericordie niſi forte vt mino torqueatur. atet igitur exi

archam federis huip omnis caroextinguitur.

Vdicabit dominꝰ ꝑ ꝓphetam fuũ: psNota iudex grauio pu/
nit illum qui infra ſuum territoriu deliquit é; qui in extraneo
Conatur enim vnuſquiſq; domino territoriũ ſuum tutũ habè

ꝙ extraneus quia talis ꝓditor nuncupatur. ¶Spualiter. Nati

fonte baptiſmatis in fide katholica dicuntur eſſe de populo xp̃i
Ideo a xpᷣo xp̃iani vocantur tũc enim nomẽ xp̃i induunt ido

Eſdes

tajes cõtra x delinquẽtes grauiꝰ punientutr illis qui ſunt cõ
tra fidem. /Figura Leuit. Nbilegitur filiũ yſrahel ex
matreet patie tñ egiptio plaſphemaſſe nomen domi Kcer

cõſilio habito eductus extra caſtrũ lapidibꝰ obrutus eſt. Spi
ritualiter filius yſrahel ex matre eſt xpianꝰ in fide ꝑ baptſmũ
renatus- ſed peccato efficitur filius dyaboli. Vnde ipſe ſaluator
phariſeis dicebat · Vos ex patre dyabolo eſtis. Igitur xp̃ianus
iniquus & katholice fidei apoſtata ꝑ peccatũ nomen xp̃ᷣi plaſ/
phemans· extra conſortium ſanctox ꝑ mortem eductus magis
cruciatibus infernalibus cruciabitur& a fide extraneus et qui
nunꝙ;, fidelis extiterat. Vnde Ieronimꝰ ſuꝑ eʒechielem. Cui in-
quit dubium quin inter tres peccatores gentilem hereticũ et ec
cleſiaſticumeccleſiaſticus multis maioribꝰ penis dignus eſt· ꝗᷓa
maioris fuerat dignitatis.

& incõſuetus belli ſemper eſt timidus. Qui vero ẽ aſue/
tus bellare non timet bellum gerere. Vnde VYegeci9 de

Ocet manus meas ad prelium· ps (Homo inexpertus

re militari. li. i.ctτ Scia inquit rei publice dimicando nutrit au

daciam. Nemo enim facere metuit quod ſe bene didiciſſe cõfidit

Spualiter vita pᷣſens eſt homini militia ſuꝑ terram. Habemꝰ

enim callidos hoſies cõtra nos ſc; dyabolum mundũ et carnem
qui neq; vna hora p̃ſtare ſciunt nobis requiem. Vnde Berũñ. in

quodam ſermone Heu michi dũe deus quid faciam · ꝗa vndigq
michi bella vndiq; tela volãt quocũq; me diuertam · vñn nulla e&

ſecuritas. Oportet igitur nos in armis bellicis exercitari ·ſi vo
lumus cõtra hoſtes inuenire victoriã . arma enim noſtra katho
lica fides dicitur. Vnde tanq; gladio acuto ꝑ ipſam hoſti noſtro
reſiſtimus. I deo apoſtolus petrus cũ nobis panderet dyabolũ·
nobis velut leonem circũeuntem ·. & quem poſſit deuorare que
rentem docuit nos reſiſtere gladio fidei. ſed debemus in armis
babere exercitium Exercitium enim fidei eſt caritatis opus vt

hbomo quod credit faciat & compleat ꝑ opus: & tunc bene in ar

mis fides exercitatur. Augo ſerme:22· Eides appellata eſt ab

eo.· ſicut due ſillabe ſonant cum dicitur fides: prima a facto-ſe

cunda a dicto. Interrogo ergo te vtrum credas· dicis credo fac
quod dicis et fides eſt: hoc igitur modo fideles exiſtẽtes ſcʒ cũ

ctos hoſtes no ſtros.

opis exercitio arma ſemp parata bhabemus cõtra dyabolũ et cun
nigin Neemie. Q: Vbi legimus ꝙ cu

—

—— — — —

—

nſte
n
nült
ebellur
nnenernt
dlen ir
Dentute

3

dien

Nconuttu
achechi
n. Hen
Heramnen
Vnci
inulti
wn
nlite
Cinetr
ni⸗
e
1 zns
Uis
i
. 4 5
bent
aes⸗
ohel
Nittun

g

reedificaretur hieruſalem tenebant filii yſrabel gladiũ vna ma
& alia operabantur· ne hoſtes eox illos inuaderẽt. Sßualit
Cupientes animam noſtrã edifare debemus gladiũ fidei vna
manu tenere & nos defedere. ne dyabolus nos immunitos repe
riat· ſed alia/debemus operari anime edificium. Der manũ qua
debemus gladium fidei tenere ip̃m intellectum ſubaudi qui tũc
eſt munitus gladio nudato· qñ expoliatus ꝓpria cognitõe · no-

ſtrum captiuantes inquã intellectu in opa x5ů Alia vero manu

qua bo nũ anie edificiũ cõſtruitur ſubaudi affectum. I gitur hiis
duabus manibus victorie palmam obtinemus. ſine quibo cito
deficit homo et moritur. Vnde QAmb ſuꝑ Beati ĩmaculati: Cito
inquit fides inexercitata langueſcit: & crebris ocioſa temptatur
incõmodis· remiſſum excubat callidus tem ptator ſiue inſidiator
irrumpitaſuetum aũt bello virum extrema fortius inſtruit. &
glorioſe ꝓuenit palma victorie. Pax ergo fidei corruptela ma/
teria eſt

Otas michi feciſti vias vite. s.· Satis bene faclt pegri-
nis qui eos rectam viam ſue pegrmationis docet. Sed

longe melius illis facit qui neceſſaris eis ꝓ ſuis itineri-
bus ꝓuidet. ¶ Sp̃ualiter: om̃s ſumus pegrini. Peregrinamur

enim de natiuſtate ad mortem. Erramus aut ignorãtes patriã
ad quam tendamus· que eſt termino noſtre peregrinationis ſcʒ
eternam vitam Sed xα notam nobis eam fecit ꝑ euangelicam
doctrinã vltra hoc autẽ nobis gratiã ꝓ itinere exhibuit neceſſa
riam: quando in nomie patris et fili et ſpirit ſancti haptiſati
credimus trinitatem & ſpem ab ipſa paratã accipimꝰ. Figura
Exodi. O. Quando deꝰ voluit populũ Yſiabe educet et intro⸗
ducere ad terram ꝓmiſſionis - pᷣmo eis aperuit maris aquã quo.
facto dedit eis ꝑ noctem diem & nubem pꝑ diem. SpPualiter
Volens dñs populũ xpianum et fidelem educere et introducere
ad terram ꝓmiſſionis ab inferno et poteſtate dyaboli Pmo pu/
rificari volut ꝑ baptiſmũ. in quo fides certiſſima et ſaluberima
pcipitur in quo excluditur ab anima dyabolus et omnis eius
ſpurcicia. Sed poſtmodũ quia nõ ſufficit viam ſcire niſi ꝑ viam
neceſſaria miniſtrent· dedit nobis de caritate pceptum que per

ignem notatur. Nam ſicut ignis lucet et caletſic carttas cor ilu

minans accẽdit affectum. Per nubem que nos ab eſtu protegit
ſubaudi ſpem eterne beatitudinis quã meditantes eſtibus terre

narum affectionum calcatis ſecure ad terrag ꝓmiſſionis pgim9
celeſtem. Hec igitur tria ſunt nobis neceſſaria ꝓ ſtatu vie · vt ꝑ
ea ad patriam feliciter ꝑducamur· Vnde Leo papa in ſermone.
Fides fortitudo eſt caritatis · & tunc vero eſt fructus amborũ
cum inſolubilis manet vtriuſq; cõnexio vbi enim nõ ſimul vice
rint ſimul deſunt, quia in inceſionem et iuuamen et lumè ſunt
donec deſiderium cre dulitatis impleat remuneratio viſionis · qᷓ
nunc ſperatur & in cõmutabiliter videbitur et ametur qd nunc
et ſine fine nõ diligitur neq; ſperatur · & ſine Gdeckati ſpe

non creditur. =
tendite michi nümiſma cenſus· Math·zz.· Rex en in
regno ſuo monetam ordinat. quam ſuos ciues licet ex
pendere extra quã ꝑ illam homĩes ad emendũ nichil in
uenirent. In illa igitur moneta ſolet ſcribi regis nomen & yma/
go ſeulpiri ideo homiĩes regni ſemp conantur talẽ habẽ mone/

tam vt et ipi ſibi inueniant neceſſaria tẽpore indigente. ¶ Spi

ritualiter moneta quã deus ordinauit in vita p̃ſenti expẽdi· vt
anima poſſit refectionẽ et neceſſaria ſibi inuenire. Eides eſt enĩ
ibi ymago regis & nomen eius cõtinetur ibi ſizʒ xp̃i Igiũ quam
cunq; monetam homo haberet ſiue auri ſiue argeti niſi eſſet ibi
ſculptura ymaginis et nomẽ xp̃i: nichil valeret: quia nulla vt
quantũcunq; magna et excelles non poſſct deo placere. ¶ Fi/
iti-241. Dum eni offerebat᷑ aries ꝓ peccato ſiclo ſãcto
imi. Vnde ſiquis alia moneta arietem emiſ/

ſet remiſſioneʒ pecati nõ inueniebat hec ſecũdum literã Orige:

ſita poſſumus ſtatim emere nobis arietem ſacrificii- quia niſi cor
noſtrum cõpunetione mactemus remiſſionẽ apud deũ inuenire

no poſſumus· Si vero fide caremus nõ reſtet nobis quid agere debeamꝰ

e

Seneca Qui perdit fidem nec amplius habet quod ꝑdat Seruã
da eſt igutur hec moneta · vt tꝑe neceſſitatis · ſcʒ vt cũ peccato ali
quando deiiceremur - hac pecunia precioſa animas noſtras de
manu inferni liberemus ac redimamo. Qug? de verbis domini

Nulle maiores diuitie-nulli theſauri- nulli honores huiꝰ9 mũdi
maior eſſe ſubſtãtia q́; eſt fides katholica · que peccatores hoĩes
ſaluat: cecos illuminat infrmos curat. 7 E
Eddite illum dño ſuo · Thobie ·2. ¶ Conſueuit res pꝑdita
preconiʒari ꝑ ciuitatem quod ſiquis nõ manifeſtauerit

—

pot

— — ——G—

—*
* *
„ —

r furtumab eo exigetur. ſdeo magnum periculum eſt in terra
ung non indicare rem pditam ſiquis inueniet: & precipue cũ res illa
u. ſit pncipis v'yregis. ¶ Spualiter· xp̃s amĩttit res ſcʒ animã fide
zun lium. Qutelibet autem fidelis anima monetia ſua eſt p fidem ibi
ln enim ſignum ideſt ymago xp̃i imprimitur. ſed illam amittit
wmiin peccatum quod anima ſepe coõmittit. I dciréo wlt q; ipſam reddat
Ueki pveri amonitioné. CFigura Exodi-22. Vbi preceptum fuit
rtun populoꝙ; ſiquis inueęniret pditionem ideſt rem pditam · illam
note. ꝓderet poſtq; ſibi innoteſceret. cuib eſſet. alias ꝓ rapinarep uta⸗/ —
batur in qui inuenerat. pualiter· ſuba udi ꝑ rem perdiitam?
Rti partem anie. que cuio ſit ſcimus ꝑ fidem- Nam ſi xpiana eſt p̃i
slnn eſt· ſed pdita ꝑp peccatum corripe igſtur ipſam ſupna correptiõe
ichli & deo illam reddidiſti: lias furtum a te exigetur & peccati et
nemn mortis illius reus eris. Vnde Orige ſup Eeuitic omelia terci⸗

„

enone/ Scidum inquit ꝙ ſiquis ea que videt᷑ in delicto ꝓximi ſui vel
(dpi

non incidat ſecundum regulã euangelii datazg. vel in teſtimoniũ
Nil. vocàtus ea que recta ſunt non dixerit: peccatum quod cõmiſit
Schen ille quem celat ie et pena e i reuoluetur ad ipſum.
ſS — Matürtin fiaudsre⸗ Maisrem pim Pen meretur iſe uhs
eli ü diud maior: mala eeiſer: SEusli uPsmaghäife
ſaurum depoſuit apud nos quia ſuam ymagi nez ac ſimilitu di-
10 nem in ania noſtra cepoſuit cõſeruandã- ſine diminutõe et inte-
Muck gram ideo magnam penã incurret qui fraudè circa illa cõmit
5n tet. Hoc enim depoſitũ ſigillauit rex in baptiſmo p fidem tanq;
nnn ſuum ꝓprium ſciat. Ergo vnusquiſq; adeo debet cuſtodire vt
immn bonam rationẽ de eò reddat in extremmo examineé- uia tunc do-
teun ming crudelemi exiget vindictam. & Figura leui9. Vbi fuit
miOar qꝙ metietur ꝓο ſuo ſuꝑ

nii diełum moyſi a domĩo anima queciq; metietu
ox de poſito vceſt cxedito aut cõmendato:reddat illud. Equitas in/
ſuper eſt illud duplicare et ynum plus. ¶Eßualiter Nos acci

em em

ns
onn = vt dictum èſt ma gnum depoſitum a dno. ſcʒ ymaginem
gnich uam: quam ſub forma publici inſtrumenti cõfeſſi ſumus nos
efs receèpiſſe in baptiſmi fide · non fraudemo illum- Fraudamus enĩ
5 dominicũ depoſitũ · qñ ꝑ auariciam aſſumimꝰ ymaginem lupi⸗
i⸗ qñ ꝑ immũdiciã ymaginem ſerpetis. Quid igitur dicet quande

neſcit

Guelfi et guibelm

ſic fraudatam yma ginẽ ſuam inueniet in nobis· qu vera fide cò
ſeruandam apud nos depoſuit Dicet vtiq; redde illam & quin
tam partem plus quod eſt duplicare et vnam plus. Dicet emim
quantũ ſe glorificauit tantũ date ei tormentum et luctuũ:et vnũ

quod eſt deterius quia in tormetis nõ habebit finem. Math Li

gatis manibus & pedibꝰ ponite ip̃m in carcerem donec reddat
vniuerſum debitum. GregS mox: Horrendo modo fit miſeris

mors ſine morte- finis ſine fine defectus ſine defectu· quia &

mors ſemper viuit et finis ſemper incipit · & deficere defectus
([EGuelfi et Guibelini 2z Wα

1

Enimina viperaꝶ ꝗs vobᷣ da. fua vetu ira ¶ De vipera
fertur talis ꝓprietas. Nam cõcepta femella ſugẽs maris
ſanguinem cõcipit: mas vero in cõceptu moritur· & dũ

pulli ad ꝑpfectionem debite quãtitatis deueniũt lacerant viſcera
eſt a vi in parien-

matris exeuntes per latera- ideo vipera dict⸗
doęoqꝙ vi pareat: nam in partu moritur.

pᷣualiter ꝓꝑ vipe

ram femellam ſubaudi eccleſiam ne forte tibi Incomodũ appare-

at. Nam et xp̃s ſecũdum ſimilitudinè quandã ſerpentẽ ſe dicit.
Oportet inquit exaltari flium homĩs· ſicut exaltauit Moyſes
ſerpentem vt omnem hominè de morſibus a ſerpẽtibꝰ libera/
ret in deſerto. Der ſerpentẽ vero maſculũ ſubaudi xpm. I gitur
in cõceptu fidelium qui renati ſunt ꝑ paſſionem et morteʒ xp̃i
eccleſia ſanguine ſuſcepto ipſius pullos ſuos ideſt fideles conce
pit. Sed hi in duas ꝑtes diuiſi: poſtqꝙ dilatatus eſt populꝰ pi-
anus ꝑ mundũ ſunt lacerantes vngulis et morſibo litis et guè
re viſcera eccleſie· quaſi ipſam interficiunt · vt ipſa ſepe in rama

torem. ¶Figura Gen Vbi legi ꝙ cũ rebecca vxor yſaac

velut vocis det vllulatus et ploratus non habes (õſola/

cõcepiſſet duos filios & in eius vetre ſentiret eos colluctare · co

gnouit litem eoʒ ad inuicem futuram & clamauit ad dominuʒ
coquerendo dicens, Cur enim neceſſe fuit vt ipſos conciperem
ſi hoc futurũ erat ¶&ualner- p Rebeccam que interp̃tatur ꝗᷓ
multum accœpit ſuban 1 eccleſiam· cui deus magnali donauit.
Per hos duos filios nota populũ ytalicum in duas partes di/
uiſum. rixantem in ventre eccleſie. Hi puerſi filii ſunt: vt ipᷣa cla

mare cogatur et dicere · O domine iheſu cur neceſſe fuit iſtos flli

os generare- ꝓpter quos ſanguinẽe tuũ effudiſti qui mutuo ſa
guinem eox eftundunt-Gõtriſtantes meèbra mea & rrodentes

Ann latera mea in ira et in furore ſuo. s Furor illi9 ſcdm ſilitudin?
Gn ſerpentis O ꝑuerſa et peſſima ira qua deus ſic contemni? · pro⸗
Pni ximus leditur & cor ſic excecatur, Gregoit dA: mox. Der iram
Mu iuſticia derelinquitur quia dum pturbata mes iudiciũ ſine exa-
end ſperat ratione omne quod furor ſuggerit rectũ putat. Per irã
und vita gratie ſocialis amittitur Qu ia qui ſe ex humana ratiõe nõ
,gua temꝑat eſt vt beſtialiter viuat. Der iram mãſuetudo amittit · per
n iram concordia rumpit᷑: per iram lux veritatis pditur quia mẽ-
nd ti cui confuſioneʒ iracundia mittit huic deus radium ſue cogni
dh tionis abſeonditt.. 8 B
gsm Ala iniquitatis bellantia in cõſilio ne veniat anima mea
ur Genelis. 99 Nota ꝙ dicit Vegeciꝰ de re militari. cum
“l inquit cõſilium tuũ cognouerit aduerſariꝰ ꝑditam diſpo —
npmin ſitionẽ mutare te cõuenit. Hoc ꝓ tanto dicit quia poteſt hom en
rrie Qau ledi · & que putat ꝓ ſe bonum oppoſita efficiuntur.
e Sßualiter Cum fideles ad inuicm rixantur non latet dyabolũ
ſere quia ipſe eſt auctor guerre et ciiſcordie. Igitur cũ ipſe ſuggerit
Mot nobis cõſilium ſuꝑ bis mutemus ꝓpoſitum · decipiet enim nos
Guggerit enim dyabolus vtriq; parti pliandum vt dominent᷑.
9 len Vene⸗ erit ciuitas obtinebitis munitionè & affluemini diuitiis
nlgnn &ο vtrunq; decipit. Excluditur diuinũ cõſilium quod dicit Pact
Crne relinquo vobis pacem meam do vobis · & ꝓſequitur conſilium
se dyaboli concipientis. igura ·3 Re:z Reges yſrahel et iu
ug, da aſcenderunt ad plium ꝓ obtinendo ramaath galaath. &ʒ3 cõ
gerh ſilio ꝓphetax iniquꝑx in quox ore dyabolus fuit ſpẽ mendatij
inun fuerunt decepti. ualiter · ꝑ duos reges ſubaudi duos po
ce pulos· qui pᷣliari non deſinunt vt obtineant ramaath galaath
orhu , qui interpᷣtatur poſſeſſio aquaʒ ꝑ quam bene denotatur fluxi
. bilitas dñationis tyrãnoʒ: que velut oceano eſt in cõtinuo flu
n G xu. Sed cũ erga illa viribus operantur deluſi a dyabolo corru
aen unt in ꝓfundum. Grego in mox Potentes hui9 mundi dum
ur de potentie gloria extollunt᷑ hora qua neſciunt ſubito rapiunt᷑·
aut. & dũ pedes fixiſſe ſe credunt caſu lubrico ad yma luti deſcendũt
ͤc, C .
dl i dolores vt parturientis· ps Nota mulier pregnans grauii
otl/ peuſſa parit aborſum. Spualiter Eccleſia concepit de criſto
nol ſponſo ſuo per doctrinam euangeli caritat et pacẽ. In hoc in/
s quam cognoſcent omnes ꝙ ernis diſcipuli mei zc · Sed ꝑcuſſa ẽ

mulier iſta calce & cõculcatꝗ pedibus duox peſſimoꝛ populoꝶ
ſcʒ gibelinoxe et guelfoæ. ¶ Figura Leuit. Xbi peptu fun
ꝙ ſi duo viri ad inuicem rixantes pcuterèt mulierem pregnãtez
vt pareret abortiuũ vel leſum- daret manũ ꝓ manu ⁊zc ad volũ/
tatem viri mulieris (Hi duo viri ſunt duo populi iam dicti: ri/

xantur ad inuicem et multipliciter ꝑcuſſerũt eccleſiam· vt carita

tem et amorem fraternũ conceptum ad ꝑfectum ortum puenire

non poterit. Hi debent de hac peſte tyrannica exire · & ad volũ

tatem viri mulieris ideſt ſummi põtificis penitenti agere & ad

miſericordiam dei feſtinare. Bern- in quodãâ ſermõe Fugite in/

quit de medio babilonis et ſaluate animas veſtras cCõuolate ad
vrbes refugii· vbi poſſitis de pteritis agere penitẽtiam in p/
ſenti obtinere gratiam & futurã gloriam fiducialiter poſtulare
¶ Gloria vana-zjN.. —
It tibi conſiliarius vnus de mille ¶Dicit Vegecius de re
militari ꝙ inter hoſtes nullum cõſilium meliꝰ eſt ꝙ; ilud
quod inimicus ignorat. Nam videmus ꝙ ordinatis bellis dux
exercitus vt hoſtem decipiat aliqñ homĩes mittit ex latere exer-
citus inimicoʒ qui ſubito inuaſi ſepe deſicint. Sed ſiaduerſariꝰ
ppendat poteſt illis inſidias ponere & omẽs caꝑe· & ideo m ta-
i us paucis-imo quaſi nulli hec reuelanda ſunt. ¶ Epualiter
Nos ſumus ſemp cõtra dyabolum m p̃lio· ſuperam enim iſ m
cum bona opa noſtra ſecrete mittimꝰ cõtra ip̃m · ſubito enim ab
eiſdem pcuſſus deficit. Si vero ppendit ꝑ aliquem modũ merita
noſtra-vt ſibi vel nunciis ſuis pandam extinguit &

vincit exercitum & captiuat cor noſtrũ. igura. Q· Re: 20
O infirmabatur rex Jedechins cui rex barodach babilonis nũc
cios miſit: quibo rex ſedechias theſauros ſuos et iocalia & quic
quid in thalamo ſuo erat oſtendit · & nichil eis occultauit. eũᷣ
ſis igitur nunciis ad dominũ ſuum venit rex babilonis con gre
gato exercitu & quicquid viderãt nuncii & om'a alia ſiqua erãt
aſportauit· & regis filium captiuũ duxit in babilonẽ. ¶ Spiri⸗
tualiter. p Sedechiam regem qui mterp̃tatur iuſtus dñl· ſubau
di iuſtũ plenũ meritis & bonis opibꝰ. Congregauit eni iuſto
modo exercitum ad peutiendũ dyabolum . Sed cum dyabolus
pꝓpendit regem egrotantem ꝑ appetitum laudis· mittit ad ip̃m
nuncics ſuos ſcʒ vanos laudatores ſeu adulatores · quibꝰ miſer
cheſaurum quem cũ labore et ſudore penitẽtia acquiſiuit· ꝑ ia/

ia ctantiam et vanam gloriã oſtendj't. Sed cõ gregato exercitu dyà
in boli venit rex babilonis infernal is cotra ſedechiam nec poſſunt
d, ipſum amplius opa ſua bona iuuare quia a dyabolo preuenta
Dũ lunt Percutit igitur dyabolus ĩm ſagitta vane glorie int9. S&
Ntann⸗ Juecuc; bona fecerat ab ipſo recipit &ι his denudatum amittit.
thuen Vnꝗe eum hoc captiuat cor et rationis iudicium vt nichil boni
irl valeat amplius cũ ſana intentiõe opari. Cauendũ eſt ergo anũ
pipſum quod magno ſudore acquiſitum erat ſubdituro pditur
Vnde Cri.· ſuꝑp Iopᷣ. Qè quicã erãt qui cmniũ pecunia con-
temptum habuerũt. & nulli ymaginationi totiꝰ mundi ſe im/
miſcuerũt · & tyrãnicas corporũ concupias ſuſtinuerũt hi mul 8

tociens capti a vana gloria omnia pdiderunt. 1
Euertaris in terram de qua aſſumptus es quia puluis
es. Geñ 3. Legitur de pauone ꝙ dum ad aſpectũ ſolis
Glud AQAacit de plumis ſuis rotam: & gloriat᷑ circũeundo. ſed pe
des ſibi immudos aſpiciens ſtatim deponit gloriã cum gemitu
Kan Spualiter Interdum de plumis ꝗᷓ mutantur viciſſimm· quia
uerhrh aſſumũtur et deponunt᷑: ideſt de virtutibo ct bonis operibus
nn que homo interdum egit que ſepe aſſumpta deponunt᷑ peccato
puult obuiante homo gloriatur in cõſpectu mũdi: dum videt ſe bonũ

nmifn à müũdo reputari qnq; ex ſapiẽtia quãdoq; ex virtutibꝰ· qũq;
omo ꝓpe pcipiciũ

uen
volren
Ar;
ſulen

us gere

enindh ex multis aliis bonis opibus· ſciat tunc ſe
imtnt eſſe· qñ in faciem ꝓpriam ex bonis opibus laudatur. niſi enim
gund reſtat a dyabolo captiuatur. Nullum enim eſt remedium niſi re
Ren ſpicere pedes ideſt conſiderare finem ꝑ mortis memoriã · tũc vi
ns nit debimus quia nichil ſumus: Figura i Re-2Z6“ Wbi legitur
aut ꝙ poſt cedem philiſtinox et ſtragem magna Dauid fugit a fa
,Au cie ſaul qui ſpiritu inuidie inuaſus volebat ip̃m occidere · & ve
unge nit ad achis regem gethvt dicit magiſter. Saul miſit vt ſeruum
nanit ſuũ fugitiuũ redderet: I gitur p̃ſentato dauid regi achis familia
pn tel9 ſuadebat ei dicẽs Iſte eſt alter rex yſrabel. & narrabãt ꝓbita
ſchen tes quas cõtra philiſteos fecerat- adiungetes. Si tu ip̃m hic di/
NH mittis hoſtem tuum tu ipᷣ̃m habebis. & tunc dauid hec audiens
bols timuit valde & ſimulàs dementiam: ab omibus ſimilit et a rege
Ar vilipenſus eſt dimiſſus e ſt. & abiit inde et latun in ſpelũca odol
hnlt la. & ese⸗ ad eum oms qui erant in anguſtia de generatiõe

lua. ¶ Spualii. ꝑ Dauid qui interp̃ᷣtatur manu fortis ſubaudi

Gloria vana

ſuſtum et vtuoſum hbominem · qui ꝑ ab ſtinentiam et caritatem
et alias ceteras virtutes cedem ac ſtragẽ magnã fecit de viciis &
peccatis. Cui dyabolus inuidens conatꝰ eſt ip̃ᷣm ſuis tempta/
tionibo interficere Sed dauid fugiens ab eius inſidis ꝑ deceſſũ
ſaluus euadit· Sed fugit in geth que interp̃tatur opprimẽs tor
cular· & denotat ſtatum in quo opprimi om̃e opꝰ bonũ ĩ dul
cedinem premii coram deo. Sed etiã adhuc ibi ſaul nuncios ſuos
mittit vt ꝑ regem achis ideſt ꝑ mundi gloriam capiatur dauid.
Narrant virtutes Dauid nuncii et familia regis achis in faciem
dauid. qñ adulatores in faciem iuſti hominis laudant opa illius
Suggerũt enim vt ex his glorietut & vt bono reputetur omĩa
in publico faciat Vnde Qugꝗ li: de cõflictu viciox dicit. Inquit
inanis gloria age bonũ quod vales · oſtẽde bonũ cũctis quod
agis· q tanctus et venerabilis ab omĩbus pdiceris· vt dei electꝰ
voceris· et nemo te cõtemnet nemo te deſpiciat. ſed vniuerſi de
bitum tibi honorem ꝑſoluant· Sed tunc quid faciendũ eſt niſi
quod fecit dauid. Cogitare enim debemꝰ ſapĩam · ſcienciã et vir
tutes · & quicquid ex nobis ſcimus nichil eſt· et ꝙ diuina ſub/
tracta gratia a nobis qua opamur bona remanemus amẽtes &
dementes & nichil Eugidi eſt ergo hoc modo de manibus
mundi glorie ne captiuos nos tradat in manibꝰo ſaul. & veniẽ
dum eſt ad ſpeluncam odollam que interp̃tatur co nitio gene⸗
rationis. Der banc ſpeluncam ſubaudi tumulũ vel ſepulchrum
ad quod ſi p memoriam fugies agnoſces cuius generationis &
nobilitatis ſis ided dicitur ꝙ ad dauid venerũt om̃s de cognati-
one ſua qui erant in anguſtia. Quia qui in ſpelunca fouetur vł
ſepulchro futuram ſpeculatur mortẽ omnes condiciõs humãe
vite coram oculis eius apparebũt. Hanc ſpeculationẽ Innocẽ.
docet de vilitate condicõis bumãe dicẽs. Lonſidera homo quie
quid es: quia mortem indubitanter expectas. que ſi diſtulerit 1
miſeram ſenectutem incurris- que dũ adheſern ſtati cor affligi
tur: languent ſpiritus fetet anhelitus crines defluũt- nares ef
fluunt. caligant oculi. vacillant articuli- aures ſurdeſcunt · detes
putreſcunttremit tactus · deꝑpit actus facies rugat-natura cur
uatur. & ſic miſer et querulus et alteri9 mendicãs ope mortem
fugiendo exoptas. Memorare ergo o homo hec nouiſſima tua
& non peccabis in eternũ.

Gloꝛia vana

Vomodo ceciderũt fortes in prelio/2. Re. i Dicit enim £
n/ ꝙ varius eſt euentus belli. Sepe enim videmꝰ aliquem
ali ꝓbiſſimũ virum ſupꝑare viriliter milites et fortes · & caſu
nan aliter et in im ꝓuiſo bello cadere et mori' ideb ſepe cautela magis
üli ꝓdeſt ꝙ virtus. Iaciuntur enim tela a ſagittariis: que interdum
nunſis fortiorem occiduni. 1 Spualiter Sepe d ctum eſt ꝙ ſumus in
wuras cõtinuo p̃lio · quia totà vita hominis militia eſt ſuper terram. et
Snin interdum vdem aliquos ſtrẽnuos homĩes armis pen itẽtie &
onns auſteritatis omia comprimere vicia . Sed cum ſic palmam obtine
tetutri ant de hac gloriantes victoria moriuntur et cadunt· ec ꝙ caute
Ct han non agant. Eignra Bmo Mach:6. Vbi legitur ꝙ anthio/
ent chus cõtra iudam machabeũ veniẽs multos duxit elephãtes · ſed
cijelech inter alios pcipue vnum cmĩbus maiorem in quo ipᷣe anthio
luerc chus ſedebat. Erat enim in exercitu Iude iudeus quidam neĩe
ell nl eleaʒar munitus bonis armis- qui dum daretur plium volens
tün ſipi nomen magnu de victoria aſſumereaggreſſus eſt elephan
umſ tem illum magnũ cum his etiam illũ ſuꝑ quem anthiotho ſede-
midil bat elephantem interfecit ſed in caſu ſtans ele has mortuus
i cecidit ſuper eum & oppreſſ us mortuꝗ eſt. Spualiter Per
Mal anthiochum ſubaudi dyabolum qui multa peccata munit cõtra
Aumn fideles Sed inter alia ducit maximũ elephantem. ꝙ ſuper quo
wogne ſedet hoc eſt ſuperbia. Vnde gloſa ſuꝑ illo ̊ᷣs · A delicto maxĩo
lun ideſt ſuperbia · & merito ſuperbia dyaboli ꝑ elephantem notat·
bns quià inflexibilia erura habet. & iße chabolus inflexibilis éS.
donun guperbi eozꝶ qui te oderunt aſcendit ſemꝑ. Per eleaʒaꝶ bonis
“ armis munitũ ſubaudi fidelem plenũ meritis et vtutibo penitẽ
bune tie & confeſſus et purificatus ab omĩbus peccatis Aggreditur
le. igitur dyabolum cõterens in virtute bonoʒ oꝑum pm et exer
vui citum eiꝰ/ ſuperbiam vero vera humilitate calcans & vincens:
fm & ſie obtenta victoria incaute gloriãs virtutibꝰ ꝓpriis occidit᷑
ſle et moritur ſub peccato mutuo. Vnde Hugo de ſancto vctore
nii ſupᷣdicta tractans ſic ait Per eleaʒax illi qui faſtum mũdi repu/
cins diant p humilitatè notantur: dum enim veſtis aſperitatèe libeter
nr patimur dum tenues amamus pãnos· dum vilibo vtmur cibis
noen dum labore ſqualoſa calet manuùs & cutis frigore riget et ſole
nigreſcit: tunc eleazarus vocamur: & hec ſunt arma quibo occi
ditur elephas· Sed cum de iſtis fauorem querimo tunc cle phas

eadẽs eleaʒaʒ premit. Miſerabilii ègo cadit iuſtꝰ et mort vans

lenar van

gloria. Gre5. lIi: 3 mozꝶ: Sub hoſte quẽ ꝓſtrauit e de v

t s gloriatur. D

Sallam tibi in cithara deus yſrahel pSANota cithari/

pdit et laborem & interdum peius habet. Spualiter · cant9
leticie perditur cũ in cõſpectu hominũ ꝑ iactantiam diciĩ de no
ſtris bonis operibꝰ. Nam paupes ſunt nichil habẽtes vñ nobᷣ
ſatisfaciant- niſi miſeras et debiles laudes que nobis ſunt ſagit
te et lancee acutiſſime. & mortifere anime noſtre · p bas igitur
et dño in ſecreto cordis noſtri cantemꝰ9 ꝑ graʒx actio

lere apud quos lucrari kabeer hs; paupꝑes ſonũ

nem. ¶ Figura. 1. Re is · Poſtq; Dauid philiſteos percuſſerat
vocatus eſt a ſaul vt pſalleret coram ĩo.ſed tunc aſpectu mnui-
die p̃ᷣuentus· conatus eſt dauid pſallentẽ ꝑfodere lancea. niſi qᷓa
ſe dauid inclinauit & caſſo vulnere lancea pforauit parietẽ.
(Sualiter dyabolus vocat fidelem qui penĩa et bonis oꝑibus
ꝓſtrauit peceata vt pſallat coram ip̃o/ p iactantiã lanceam para/
tam habens ſcʒ inanis glorie peccatorẽ ſi miſer ꝑ cõſenſum pſal
lat vulnerat. Sed hoc videns iuſtus ꝑ humilitatem declinat a ia
ctantia · & ſic caſſo vulnere ꝑ diſceſſum euadet ictus dvaboli · ꝗᷓ
ad ſuam ſuꝑbiam ꝑ iactantiam conatur fidelem pcipitare· humi

litas ſola declinat. Vnde Bernñ- in quadam epla Cum ex aliis

buſcunq; bonis virium mag ſuazʒ caꝑe ſoleat incremẽtum ſuꝑ ⸗/

ſtit malicie et obuiat p̃ſumptioni.
Ripuit me de aquis multis .ps 4Qu anq; homo nauim
aſcendat ad tranſcundum flumen ꝑiculoſum. non eſt in
tuto · niſi nauis ſit in ſeipſa bene ſtricta et bitumĩata · ꝗᷓa
tunc tantũ poteſt intrare de aqua quãdo eſſent ibi fixure & aꝑ
ture. ꝙ eque bene ſubmẽgeret᷑ · & ſuffocaretur homo ac ſi nauĩ

bia- ſola humilitas oiĩm ꝓpugnaculũ tutrixq; virtutũ. Bius reſi

non haberet. ¶¶ Gpualiter· dyabolus conat omẽs fideles quos

aperto ſcelere non poteſt occidere. aquis inanis glorie ſuffocare
Ideo oportet nos in nauim recte intentõnis bona opera noſtra
ponere · & ꝙ intentio noſtra adeo ſit clauſa ꝙ mundi laudes ibi
ſubintrare non poſſint: quia illud opus ſtatim ſuffocaret Nõ

enim poſſumus tranſire de exilio mortalitatis noſtre ad patriã

niſi ꝑ iſtud flumen .· ideo nauis recte intentionis querenda eſt-
que bitumine celeſtis meditationis et recte cõſideratõnis ſtricta

ſta pro ſuo pſallere lucrũ capit debet apud diuites pſal

Olorvia vana

ſ⸗ Et clauſa ſit.· & ſic ſecure tranſibit CEigurs Exo di:z. Vbi le⸗
gitur · ꝙ cum ex p̃cepto pharaonis omnes paruuli hebreorum
linn, Ppilicerentur in aquam eoꝙ; p obſtetrices non poterat eos neca
nint re.· mulier hebrea paruulũ quem peꝑat tribus mẽſibo nutriẽs
unh occultauit- videns puerum elegantis forme èt pulchrũ. ſed cum
imen Vllira ipſum occultare nõ poſſet · habita fiſeinula bitumĩata pice
tinn poſitoq; ibi puero poſuit illum in flumĩe · quem ꝑ littus ſubſe-
SN cuta eſt ſoror pueri hunc igitur intuẽs filia pharaonis fecit capi
lutig & puerum nolentem lac ab egipta ſugere tradidit ꝓprie matri

husn pueri nutriendũ · ſalua mercede. quã matrem pueri ignorabat.

gire Creuit quidẽ puer et vocatus eſt moyſes qui eduxit yſrabel de
Neule egipto. Bpualiter videns dyabolus ꝙ populũ virtutum et
ctu nun/ bonox operũ non poteſt extinguere in populo xpiano aperto
unli ſcelere & aptis culpis: conatur ea necare fluuio inanis glorie -
jeii. Sed mulier hebrea ideſt ania videns ſibi natũ puerum ele gãtez
opibis ideſt opus bonum et deo acteptum debet ip̃m ocultare tribus
umpn melſib us ſq; tribus cõnſiderationib. primo cõſideratione mor/
üumn tis: ſecũdo cõſideratione pene infernalis · tercio meditatione ce-
urri leſtis glorie· O pptime octultatur opus et meritũ noſtrũ a iactã
dael G tia ſi hec tria cõſideremus· Sed cum iam omibus pateſcit puer &
. clareſcit opus noſtrũ ponamus ip̃m in tiſcinula recte intentio
riisj nis · vbi non poſſit vnda inanis glorie ſubininer & ſequatur
rſig ipſum ſoror eius ſcʒ bona voluntas. que poſtq; opus celare nõ

Bsm . poſſit: quin a ſeculo laudetur. ſtet ſemper in ꝓpoſito occultãdi
. ſi poſſit. Vnde Vſidoro in libro de cõflictu viciox. Otculta qc
agis inquantũ vales quod ſi ex toto nõ vales· ſit in anio ocul

nuu tandi voluntas. & non erit de oſtẽtatione vlla temeritas. & tũè
meln regis celeſtis filia ſc; diuina ſapĩa ip̃m gratum habẽs matri ſue
ug ideſt anime nutriendum tradat cum eterne retributionis merce
4 de. Creſcat igitur puer ꝑ humilitatem et vocabitur moiſes ideſt
uuu aſſumptus de aquis: quia eductum de pelago vane glorie &
lucs nutritum bonum opus yfrahel ideſt animã de manibò dyaboli
daun eripit et adducit ad eterne vite pᷣmium. Vnde ꝓfectus eſt valde
nſn atq; valde eutus prudentia qui in hac coinquinatiõe ſe poteſt
at illeſum ſeruare & de opꝑe ſuo non ꝓpriã ſed dei gloriã querere
iN Ideo Greg in mox: Valde pfectoru eſt ſic oſtenlo ope auctoris
vtn gloriam querere· vt de illata laude neſciamus priuata exulta ti/
d one gaudere. D

d⸗

Olorxia vana

Erſa eſt in luctum cithara mea. Iob· 30. Dicitur de ſyrè
ne: ꝙ cantans facit hominẽ dormire- quem poſtea inter
fitit de naui adtractum ad littus Ideo cum homĩes ĩ ma
ri ppſam ſentientes obdurant aures ſuas ne audiãt. Qu anq hee
dicta fàbuloſe addam. nichilomino ſilitudo vera eſt. Der ſyrenẽ

ſubaudi vanam gloriam: quam ſi iuſtus audiat cantantem ideſt

ſi ſonum recipiat adulationis in periculo mortis eſt· trahet᷑ enĩ
de nani penitẽtie ad littus ſuperbie · & ibi ꝑdit vitam gre Debzʒ
igitur cantus vane laudis fugere alias gratiam xpi perdet.
(Higura Mathᷣ· 9· Puella cantauit vel ſaltauit · & docta a matre

obtinuit a rege caput Iohis baptiſte: Spualiter per puellaz
ge capu Spualiter per puella

faltantem vel canentem ſubaudi adulationẽ in faciem multiplici
ter de bono opꝑè prolatam. quã ſi rex ideſt iuſtus cũ a delecta/
tone meditatur ad petitionè inanis glorie tradit caput gratie;

quia perdit puram intentionẽ in bonò ope in qua F gra vi⸗/
am licet

gebatergo periculoſùm eſt homodi laudes audire.
rex de petitidõe turbaretur· prius tamẽ vòluit caput iohis trade
re q; puellam turbare. Sic homo licèt non petat in bono opere
laudes tamen nõ eas repulit cum audit. Vnde Augꝰ m quadã

epiſtola Nemo inquit hoymodi hoſtis vires ſentit· niſi qui bellũ
indixerit Quia et cuiq; facile eſt laude carere dũ negatur . qiffi⸗
cile tamen eſt ea non delectari cum offertur. 1

„O

eſſe in patria pdonibus plena ſine iugi cuſtodia. Nam ipſi non
dormiunt & ſemꝑ ſeruant dormitionis tempus. & quia bomo
ignorat horam quã ſibi latro ſeruat· ideo eſt malus periculum.

niret vigilaret vtiq; et non ſineret zc. ¶ Spualiter· patrjĩa vite
preſentis eſt latronibus ideſt variis peccatis plena. quia quãq;
ſingula peccata peccatores cõprimant. inter alia peccata peccatu
vane glorie inſidiatur viris iuſtis. quaſi latro domibus diuitum

tutes exercet. cautus debet eſſe ab inanis glorie appetitibꝰ Vñ
Gregori9. 6. moʒx. Cum bene viuamus valde timendũ eſt. ne
mens de ſingulari gloria eleuetur. Vigilandũ eſt ergo in loco
quem taliter frequentãt latrones· quia pᷣcioſum theſaurũ quo
celum emimus furantur. ¶ Figura. z Re. 9. Dormiente nu

trice intrauerunt latrunculi domũ & abſtulerunt caput pueri·

Nſidiatur in via quaſi latro. Prou. z3Non eſt tutũ morari vk

Nam vt dicit ſaluator· Si ſciret pater famſlias qua hora fur ve/

Vnde qui theſaurum ſeruare cupit a latronibus ignis ſit qui v

1
lban
men⸗
llit
ur⸗
luſio
öin⸗
Au⸗
let
inn

mt
bon
Eet
ger⸗
gu
Nr

Oloria vana

funer 9 sboſeth qui interp̃tatur vir confuſionis qui tamen puè erat
win ubaudi hominem puritate plenũ et bonis operibus · ſed dor/
nrie miente racione et ꝓprie fragilitatis cõſideratione intrant latrũ-
Nrh culi ſcz laudis ꝓprie appetitus. & caput auferunt yſboſeth cũ
nni puram opis intentionem extinguunt & tunc factus eſt vir cõ
mhtiri fuſionis. Caute igitur agendũ eſt pꝓpter tales latrones. Gres⸗
R 2Z mox· Sepe bono operi dum laus humana obuiat mẽtes oꝑã
det tis inquinat. & q;uis queſita non fuerit· oblata tamen delectat
Binm α ſubdit. quaſi latrunculo eſt appetitꝰ laudis humane · ꝗᷓ recto
M itinere gradientibꝰ ex latere iugiter & ex ocultis educto gladio
vita gradientiũ trucidatur. H 1
lii Olucres celi comederunt illud ps Nlique volueres ali .
lcklehn ucres celi come lerunt u pS ique vo ucres a .
— quando ſunt adeo importune · ꝙ vix dimittunt in terra
, ſemina ·etiam alique deſcendẽtes vbi lauantur viſcera q̃ſi
* de ꝓpe lauantes colunt. & ſe etiã de vaſe portantiũ tollunt· vt
un liet ſepe apparet de miluo qñ famet. Nam muliercule vix poſſunt
trice expellera a ſe. Tũc remedium eſt portare vas cooptum· Vt vas
en volucres videant et non deſcendant. Q Gpualiter Scintille va
nqu ne glorie volantes tantũ ſunt importune erga bumanum cor·
gubll ꝙ vix aliquod ſemen poteſt ꝓficere vel creſcere boni oꝑis quin
turaff/ ſtatim velint aſportare· & ſi viſcera tunc lauantur aqua lacrima
rum et penitẽtia conatur infernalis miluus vngulis vane glo/
monnil rie diſſipare.tunc debemus cooperire illa bona que fecimus &
npim manu tenere· ne homocd volucres aꝓpinquent alias quicquid
uhon boni facimus ꝓpdimus & ppetua morte damnamur. igure
jiculun. Geneſis. o. Vbi legitur ꝙ magiſter piſtoꝝ vidit ſomnium · ;
fur e portaret in capite tria caniſtra farine· & in vno erant om̃es cibi
namit qui fiũt arte piſtoria. et volucres deſcendebãt et comedebãt d eo
qui Narrato autem ſomnio Ioſeph· inte p̃tatum eſt ſibi ꝙ die tercio
tcatü ſuſpenderetur· quod factum eſt. Ss uantr, magiſtrũ pi/
itum ſtorum ſubaudi penitẽtem qui optima ſequitur doctrinã cum
quiß tria caniſtra implet · ſcʒ cõtritione hcrimax · cõfeſſione ſuarũ cul
0 V parum. & ſatisfactione eazꝶ & recte dicit ꝙ caniſtro tẽcio erant
ſer omnes cibi qui fiunt arte piſtoria · quia tercia pars peniientie
nl que eſt ſatiſfactio diuerſa bonorũ genera cõtinet · ſcʒ ieiunium
tio⸗ elemoſinam orationè et hmodi. Sequitur ꝙ hec caniſtra por/
net tabat in capite· melius fuiſſet ꝙ porcaſſet manu. Portare enim

i in capite caniſtra expoſita volucribus celi eſt portare opa penie

.

Gloria vana

in cõſpectu hominũ· que in manu debẽt portari coopta a mũd: 6
pompa. Sed quia in aperto facta ſunt & mundo patẽtia. deſcen .
dunt milui ideſt humane laudes. & quicquid ibi erat aſportant
et conſumatis tribus diebus patibulo ſuſpẽditur PDer tres dies
ſubaudi vite p̃ſentis tempus· pma dies natiuitas. ſecũda ſtatus L
medius & tercia dies eſt mors poſt illos igitur dies traditur ĩ
fernali incendio cũ magiſtro ſuo dyabolo a quo didicit helati
onem in ſuis Vtutibus gloriari ppetue cruciandus Gs Gres. .
9 moraliũ Iuſtum inqui eſt vt quos culpa ſilis inquinat par

etlam pena cõſtringat: & quia nequaq́; diſpares ſunt in iniqui⸗
tate polluti· nequaq́; tormento crucientur diſpari quateno ſihs
damnatio conterat. quos ſimilis ęlatio ſubleuabat.

FB extinguas lucernam in yfrabel. z. Re. Zid Nota ꝙ; alii
A. porntur lumen tempꝑe quo flat ventus· & aliter tẽpore
quietis et tranquillitatis · pmo enim ſub lucerna. ſecũdo aperte
& ſine cooperimento · Vextamen ſi lumen in lucerna debet nu⸗/
triri: quocunq; euentu eſt oleum neceſſariũ. ¶Gualiter per
lumen notatur opus iuſtorum: quibo domino pꝑ euangeliũ di/
cit Math: q: Vos eſtis lux mundi. Igitur lumen iſtud coopien
dum eſt tempore quo circa nos flare ſentimus elationis ventũ
alias ſtatim extinguitur lumẽ boni operis quod portamus &
ideo Saluator admonet. Attendite ne iuſticiam veſtram faclatis
coram homibus & idem Neſtiat ſiniſtra tua quid faciat dextera
Sed cum ſentimꝰ in nobis puram et tranquillam intentionem
& ꝙ elationis et vane glorie ventus longe eſt a corde noſtro. 4
tunc in aperto lumen noſtrum ſecure non portemꝰ vt ipſe ſal/ bn
uator noſter hortatur dicens Luceat lumen veſtrũ corã homĩ/ l
bus vt vide · oꝑa vra· Math̊. Quando autem ventus iſte flat vł 1
quieſcit ſi volumus ꝑpendere· ad ꝓpriam cõſcienciã recurram9
in ꝗ verx teſtimoniũ coõſtit. Vñ aꝑo dicit OQDQ gloria nrᷣa
eſt teſtimoniũ conſcietie noſtre.2z. Cori: i. NVeʒtamen lumẽ ope
rum iuſticie nullo mẽ in nobis nutriri valet: niſi nutriatur hu/
militatis oleo. OFigura Exodi.34. In tabernaculo ex pcepto
domini ordinatum fuit ꝙ lucerna ſemper acceèla ſeruaretur: &
cum oleo nutriebant Et ex hoc videmus hodie ꝙ in eccleſiis Ka
thedralibꝰ atq; in domibo religioſoʒe ſemꝑ lampas coram altari
maiori die noctuq; ſeruatur accenſa quam ſacriſta nutrit oleo.

luimic
ncelen
Ulrun
ds
elalfrns
mminrj
W ent,
No
nalnnon
mnnnt
lusenzi

Magü
ieer tpo⸗
io aper
ebet ni
ualter
ungtlit⸗
Rudcnnn
tons nun
ortamds
m fiuund
utgexn
ntionen
noſtro
ſpleſa⸗
homi⸗
llatv!
rmg
tiant
meope
turbu
etn
l
o.

Gloꝛia vana

(Sßualiter. Si lumẽ iuſticie noſtre debet vigere et nõ extingui

ſemper in templo anie noſtre debet oleum humilitatis paratũ
inueniri: & ſic ſeruabitur in nobis omniũ virtutum lumẽ. Nã
ſicut reſeruantur rami et totio arboris viriditas in radice ꝗᷓ hu,
morem miniſtrat. ſic omnis iuſticie virtus gubernat in bumili
tate. Greg: 241: mox quia origo virtutis humilitas eſt. illa ĩ no

bis virtus veraciter pullulat que in radice ꝓpria ideſt in humi/
litate perdurat.a qua nimi ſi abſciditur areſcit· quia viuifican/

tem ſe amorem pꝑdit. Vnde dom9 in euãgelio fatuas VirFinas
quibus oleum deficit a ſponſi nuptis excluſas oſtẽdit Math-
zd: De virginitate ſua foris gloriam expectãt in vaſis ſuis glo

Oriam habere noluerunt.

Vesq; multiplicate ſunt ſuper terram Geñ. 40. olens
ſemen ſuum ſeruare illeſum ab auibus ꝙ diu non eſt in
bhberba augmentatũ et in terra radicatum debet aues ab
agro ſuo expellere alias poſſet eſſe tãta auiũ multitudo ꝙ mo

dicum fructum in tꝑe meſſis perciꝑet. ¶ Spualiter · cõcipiẽs

corde benefacere ſemen habet in agro anĩe. Nam bone inſpirati
ones in anima noſtra recepte ſunt ſemen xpi. Eſt igitur dya/
bolus hoc videns conatur ne creſcant extinguere vel extirpare
Sed quod non valet aperto telo pcutere auibus comedendum
inanis glorie appetitũ reſeruat. Tunc enim prudẽs homo debʒ
homodi aues expellere arcu et ſagitta orõnis et aliaʒe virtutum
quouſq; tempus firmitatis aduenerit· quo poſſit contemplari
& ꝑpendere premium quod eſt habiturus et accepturus p opi
bus iuſticie ideſt vſq; ad mortem. ¶ Figura Gen. iq. Vbi legi
mus ꝙ abraham ex pcepto domĩ vaccam capram et arietem ac/
cipiens diuiſit ꝑ medium: a c pit etiam columbã et turturem ꝗᷓs
diuiſas ſeruauit. ex his ſacrificium deo facientem. deſcendebant
aues & volebant illa comedere ſed abrabam abigebat illas ſic
faciensq; vſq; ad veſperũ: & tunc apparuit ei domino in igne
S in — ſibi ꝓmiſſiones ſemĩs ſui patris ꝑegri
S

nationem. (¶ Sualiter p abrabam ſubaudi juſtum qui ex
cepto domi tria ad anime ptinentia in ſacrificium dei diuiſit. ꝗᷓa
memoriam intelligẽtiam et voluntatem comparat et diuidit. vt

pars de ipſis vite actiue comparetur ad opa miſericordie erga

proximum. & alias cõtemplationi deputenĩ erga deũ. Turtur

vero et columba integra maneant· vt turtur gemat pro exilio

K

loria voma

vite prelſentis-in quo velut in carcere detinemur & colũba plo

ret deſiderio vite ſuperne quam nõdum obtinuit · & ſic hic du
plex gemitus luctus cordis et corpis multum deo acceptus eſt
Ged ſummo ope cauendũ eſt ne aues celi ideſt vana gloria de v/

tutibus iſtud ſacrifieium ſic deo acceptum comedant ſi ſine cu/

ſtodia bone intentionis inueniẽt. Iſtud nanq; ſacrificiũ ſc; iuſti
cie opera que bic agimus theſaurus eſt quo vitam retributiis
obtinebimus ſi illeſum cõſeruamus vt vſq; ad patriã de homo/
di via- latronibus plena incõtaminatũ portemus. Vnde Greg⸗
in omelia In p̃ſenti inquit vita ideſt in via ſumus qui ad patri
pgimus Maligni autem ſpiritꝰ iter noſtrum quaſi quida latrũ
culi poſſident · Depredari ergo deſiderat qui theſaurum publice

portat in via- Sed quia non debemus opa noſtra bona a pro/
zimis occultare- ne illis viam excludamus ſalutis- oSitancun

nobis eſt ne ſic in publito illum tenens aues celi non ſurripiant

vt dictum eſt. Aſſumamus igitur arcum et ſagittam potentis
ſcʒ mortis memori & in tuto erimus Aug libro exbortatio

num Nichil ſic reuocat a peccato ; frequens mortis meditatio

Igitur ſic facientes vſq; ad veſperam vite pᷣſentis veniet domi9
cũ igne caritatis & nos lumiĩe glorie ſue induẽs dabit nob pre
dabo tibi coronam vite.
On furtum facies Exodi ze
eurari bona cõmunium pſonaꝝ
fęeſt valde furari regi vel principi rem ſibi cariorẽ · & quã
nulli onicare vult && ſibi ſoli reſeruat: preſumendũ enim eſt
ꝙ de talibus magnam faciet vindictam. Gpualiter.rex eter/
nus et princeps omniũ regum qui diues eſt in omnes licet mł

mium noſtre pegrinationis. Apoc:z. Eſto fidelis vſq; ad mor

tem &

ta ex diuitis ſuis donauerit ſuis ciuibus ſeʒ angelis et homibꝰ

vt ſapienciam prudęætiam et ceteras vtutes nichilomino ſibi ipſi
quendam digniſſimũ theſaux retinuit quem nunq; cuic; coce-
dere voluit ſeʒ gloriam et laudem. Vnde ip̃e ait ſaie · . Glo

riam meã alteri non dabo. Hoc eſt qd conizari fecit facre ſcri/

pture pconio. ma Thiii. Regi ſeculo⸗ immortali inumibili ſolt
deo honor et gloria. Igitur peſſimus et nimis p̃ᷣſumptuoſo eſt

ſeruus qui huc regis theſauʒ vſurpare et ſibi aſſeribere Pſumit

Lertum eſt ꝙ talem furem et latronem puniet acerrime.

Nota quanqꝙ; malum ſit
nichilominꝰ tñ piculũ

Eigura Ioſue A: Vbi legitur ꝙ Nachor cõtra domĩ p receptum .

=

—— ——

,— — —— —

Gratia
eH kuratus eſt theſaurum de anathemate iericho quem in ſuo tab?
un naculo abſcondit · qui debebat in erario domini recondi forte
dep̃henſus proiectus eſt in valle ꝓfunda & lapidatus eſt a po
Pulo. & cuncta ſua igne cõſumpta ſunt· & vocatus eſt loc ille
ſun va/allis nachor. & fecerũt aceruum lapidum ſuper ip̃ᷣm. ¶—Spi⸗
n ritualiter per Nachor ſubaudi elatum et gloriantem in ꝓprüs
virtutibus. Hic enim theſaurum ſcʒ gloriam de virtutibꝰ vite
preſentis. quem ſub anathemate debuit in erariũ dñi reponere
ENWd qui ſolum ad regem celi ꝑtinet furari p̃ſumit. quẽadmodũ pᷣm9
r angelus furari conatus eſt - Sed extra caſtra filiox dei eductus
h num lapidatus eſt ſuper ipſum factus aceruꝰ ire et furoris dei
vſ in ſempiternũ · & eternaliter vocabitur vallis dyaboli. huic
DH ergo ſimiles ſunt qui gloriam et laudem que ceo debent p vir
tutibus que in nobis fiunt diuina gra mediante ſibi ip̃is aſſcri
l bunt. Hunc igitur caſum minatur illis ꝓpheta dicẽs· Vos aũt
REDH ſicut vnus de principibꝰ cadetis. Vnde multũ formidabat hũc
n caſum Aug qui dicebat ĩ ſollloquio. Qui laudari vult in tuo
n dono & non querit in illo gloriaʒ tuam ſed ſuam hic fur eſt &
latro et dyabolo ſiſis· qui gloriam tuã furari voluit Domĩe for
mator meus ex vtero matris mee ne me ſinas cadere in illa ex p/
un bratione· vt ex ꝓbretur michi furari voluiſſe gloriam tuã . Tibi
ſit gloria cuiꝰ eſt omne bonũ. nobis eſt cõfuſio faciei et miſeria
v 4t ꝗquorum eſt omne malum niſi tu deus volueris miereri.
Vx in tenebris lucet: Ioh-i: Aliqñ inueniuntur alique
n Lealles ita cõcauè:q; ſol pauco anni tẽpore ipſas illumiat
en vel calefacit:ideo remanèt ſteriles- quia terra ſuper quam non
1N lucet ſterilis eſt· aut fructus eius nichil prodeſt. ualiter
Terra anime noſtre ꝓꝑter peccatum pmorum parẽtum tãta fa-
int cta eſt a luce diuine gratie diſtans· ꝙ nequaq́; valuit anim9 ex
en ſe bone opationis fructum ꝓducere deo gratum. Vnde ꝑ ſapis
tem Sapꝑie. O: dicit dominꝰ Fructus eius inutiles et ad nichilũ
n apti· ſed miſericors et miſerator domino lucem et benignitatẽ eiꝰ
n gratie terre noſtre infundens· teèra noſtra fructum deo aceptäã
ht⸗ ꝓducit. ◻ Kigura Geñn. . Vbi dicitur ꝙ têra erat inanis et va
Pum cua & tenebre erant ſuper fatiem ter: eſuper abyſſi. Dixit quo
ꝙ deus fiat lux et facta eſt lux · & modicum infra ſequi ꝙ ger

ripir

tcon,
nobyn

Grana
mDinauit terra berbam virentẽ & ligna pomifera ſecundũ gen9
ſuum. C Spualiter- ꝑ terram ſubaudi humanã naturam pecca
to lapſam in tenebras et vmbra mortis · & ꝙ non niſi ſpinas et
tribulos ꝓducebat- quod idem eſt de anima cadẽte a deo ꝑ culpã
quia ſuper faciem cordis noſtri quod dicitur ꝓpter inſcruta bi
ltatem abyſſus) inter medium tenebra opponitur ꝓpter culpe
caliginem qua deus oculop pietatis non videt mentem noſtrã
Vſaie · ꝗ Iniquitates veſtre diuiſerunt inter vos et deum vrm
& peccata veſtra abſconderunt faciem eius a vobis. Sed pi9 pa/
ter qui dicit et facta ſunt/fecit lucem ſue gratie nobiſcũ (Ppheta
clamante) Deus meus illumia tenebras meas · & infundn dicẽs
Eiat lux et facta eſt lux. Fit inquã lux in anima ſcʒ gratie“ qua
anima de tenebris culpe educitur ĩ qua iacebat ſterilis et inanis
Vñ Aug Erat inquit nubes magna et tenebroſa ante oculos
vanitatis mee ita vt videre non poſſem ſolem iuſticie & lumen
veritatis. Inuoluebar in tenebris filius tenebraxe tenebras ama
bam quia lumen non cognoſcebam. Cecus eram cecitatem ama-
bam. & ꝑ tenebras ad tenebras ambulabã: quis inde me eduxit
quis accepit manũ meam vt inde educeret me· quis fuit illumi
nator meus · quem cũ non querebam ip̃e queſiuit me · non vo/
cabam et ipſe vocabat me· quis ille eſt tu dñe deus miſerator &
B miſericors· pater miſericordiaꝶ et deus totius cõſolationis nr e

Reparate corda veſtra dño. Bmo Re Detens aliquid
ab aliquo diuite vt puta vinum vel oleum· paratũ habʒ
ad illud ſuſcipiendũ aptum vt doleũ nam ſi illo careret qns

ille derideret illum. Non enim quis poſſet vinum in gremio ſu

ſcipere QMHůSßualiter nos pulſamus continue apud dominũ p
eius gratia obtinenda ſine illa enim nihil ſumus et nihbil poſſũꝰ
Debemus igitur cor noſtrum adeo ꝑ penitẽtiam diſponere· vt
capax gratie efficiatur alias enim deus nobis ipſam nõ daret.
Non enim vult perdere gratiã ſuam in corde peccatoris immũ⸗
do · quod eſt quaſi fractum vas. Vnde Ef’ zi. Cor fatui qſi
vas confractum. igura· Geñ.S Vbi Noe miſit de archa co
lumbam ſed non inueniès vbi requieſceret pes eius eoꝙ aque
nondum decreuerãt reuerſa eſt ad archam. ¶ Gpualiter ꝑ noe
qui interp̃ᷣtatur requies ſubaudi x̃m ĩ quo eſt eterna requies
neſciens laborem. Per columbam gratiam eius. Nam et ſpirit9

Gratia

/. ſanctus in ſpecie columbe viſus eſt. Igitur mittit xps gratiam
de archa ſue miſericordie ad animam quam ſi diſpoſitaʒ inuenit
requielcit in ipſa. Si vero culpe vnda non ceſſauit ſed coopuit
animam. non inuenit gratia vbi pes eius repuieſcit · & tunc re
uertitur ad archam· Et ſic patet ꝙ ex parte dei ſemp gratia pa/
rata eſt· ſi ad illam recipiendam nos diſponamus. Vnde Augo
in ſolilo. Nõ eſt inquit dñe abbreuiata mano tua vt ſaluare ne
queat· neq; aggrauata eſt auris tua vt non audiat.· ſed ſemꝑ te
pᷣſenteʒ exhibes. ſemp te paratum offers ſi me paratũ inueneris
quocunq; iero tu domĩe nunq; deſeris me niſi prius ego deſera
te· Sed ſeio ꝙ; peccata mea diuiſerunt inter me et te· inter tene/
bras et lucem inter ymaginem mortis et vitam inter vanitatez

— — —

et ver tatenmm
reéſſe ſunt aque largiſſime Numeri 30 CNota piſces
nunq́; de mari ad flumen aque duſis intrant niſi m ma-
Jipcipiant aquas dulces intrare ſed cum aque dulcedi/
nem guſtant tranſeunt ppter aque dulcedinem & aſcendunt
de mari & intrant dulces aquas. ¶ SPualiter. peccator habi/
Peccatoris ſpꝑ eſt in anguſtia ꝓpter remorſum cõſcietie fluctuan
4 tem. Vſaie. 4. Cor impii quaſi mare feruens- nunq; eni inde
. recedet miſer hômo ex ſui virtute niſi prius gra ip̃ᷣm inde extra
heret. poſtqꝙ; peccato tractus eſt ad maris pelag9. Vñ Vſidor9
. de ſummo bono. Poſtq; inquit nos pecceato obligauerimꝰ opi
bus dyaboli iam noſtra virtute ſurgere non valemus. ſed ſicut
nauis fracto gubernaculo illuc ducitur vbi tẽpeſtas eam deuol
ueritſic homo diuine gratie auxilio pdito non quod vult agit
ſed quod dyabolus ꝑpſuadet: & niſi valida xi man ip̃m extra
xerit · vſq; ad mortem in peccatoxe ſuoxe ſordibꝰ et vinculis hyma⸗
nebit. Vextamen ip̃e xp̃s benedictus qui velut ꝑcuſſus ſceleze⸗
noſtroꝝ virga eduxit ſuper nos aquas gratiaze latiſſimas vncł
nullam penuriam ex dulcedine ſua gratiaz pati poſſum9. qa
1intrant aque gratiax vſq; ad animãâ noſtram. CFigura. Ejech
M. Ppheta ſpiritu ꝓphetico vidit· & ecce aque e grediebãt᷑ ſubt9
Ren domus ad orientem & deſcendebãt in latus tepli dextrũ
& dicitur ꝙ facies domꝰ verſa erat ad orientem. (¶¶ Gpualiter
ſubaudi ꝑ aquas gratiam xpi: que ꝑ limen anime noſtre que ẽ
memoria tranſeunt ad animã · ſi facies noſtra ideſt affectio et vo

Gratia

luntas ſit verſa ad orientem ideſt ip̃m xæ;†̊m: qui ortus et prin
eipium noſtre ſalutis eſt. Eſt autem oriens vbi ſol mane ſurgit
Lux enim gratie cũ xpi aduentu ſurrexit. Tranſit igitur dulce
do anime ad latus templi dextrum. nõ autem ad ſiniſtrũ quia
ad anime intrinſeca- Corporis autẽ intrinſeca ſiniſtrũ dicitur.
Latus enim xpi gratie/dicit cor· non corpo. Igitur hãc aquaem
guſtans anima que in peccati amaritudine vagabat · ſubio mu
tatur a gratia-· & quaſi neſcit qualiter. Nã de ſiniſtro latere dex
terum- de miſero letus. de ſordido mundus feſtino motu effici
tur in pace amaritudo nra amariſſima· & quem peccata ext gre
mium ecclie piecerunt xpi gratia reponit miſericorditer. QAugꝰ
Teipſum inquit qui in peccato es regeneratus grã ſcʒ interro
ga dum alienus a vita peregrinus a miſericordia: a ſalutis via
mortuusintrinſecus exultabas ſubito inſtructus xpi legibus
& ſalutaribus miſterüs innouatus in corpus ecclie non videdo
ſed eredendo tranſtuliſti. & de filio pditionis eterne adoptiuus
dei filius fieri occulta felicttate meruiſti- in meſura viſibili ꝑma/
nens maior factus es te ipſoſine quãtitatis augmento In ex
teriori nichil itum eſt & totum in interiori eſt mutatuz ·ac ſic
homo xpi filius factus eſt· & xp̃s in mente homiĩs eſt formatꝰ

Vm lucem habetis credite in lucem. Io;. 12 Nota exi
Kens in tenebris nõ pcipit que ſunt in tenebris: poteſt
Alſe ini ſerpentes inter venenoſos vermes · Poteſt cadere
in fedis immundiciis: poteſt eſſe iuxta p̃cipicium at; in ꝑiculis
magnis & nichil cognoſcexe: ſed qñ ſubito lux apparet vides ſe
fuiſſe in tot periculis veretur et pauet etiam poſtqꝙ; a periculis
liberatus eſt cõſiderans que picula paſſus ſit. ¶¶ Sp̃ualiter pec D—
cator ppter mortalem culpam excluſus a luce gratie ꝑcipere nõ
oteſt qualiter ſit ligatus cathenis dyaboli: qualiter infernales
Erpentes iuxta ipᷣm morentur expectantes eum infernalibus
morſibus dilaniare. Ignorat ſe iacere in feditate et ſordibus cor
poralis immundicie peccati. Ignorat ſe eſſe ꝓpe caſum et precr-
picium maximum: quia ſi ꝑ mortem mouet ſe vſq; ad infernũ
ruet. Hec omnia videre non poſſet quia non eſt gratia lucis in
ipſo·. Sed domino inſpirãte luce gratie ſue mediante · qua educũ
4. obſcuritate culpe ſue ad ſtatum ſalutis · co gnoſcit de quibus

periculis ſit libera tus CWEigura ctuum. 12 Vbj legitur

—

— —

— — — à

2 *
B

Pch Petrò ꝗ; vinct erat cathenis in carcere berodis & multoz
militũ cuſtodie deditus tradend pplo poſt paſcha ad mortẽ· lu/
men refulſit m habitaculo carceris- & ceciderunt cathene de ma
bus eius/indutus et calciatus priſtinis eius ornamẽtis corpo/
ris. & per portam ſasctam ferream exiuit- & cum eſſet in vico
ait Nunc ſcio vere quia miſit domin an gelum ſuũ. ¶ Spuali ⸗
ter vt dictum eſt. peccator dũ eſt in tenebris peccati catlenis fer-
reis a quibus ſolui non poteſt· dum eſt in cuſtodia demonum
ne fugiat deputatus non cognoſcit. qa tenebre ſunt in habita-
culo cordis ſui. Expectatur enim ꝙ trãſe at paſcha p̃ſentis vite
& miſer peccator faciat deſideria vt ſcʒ tradatur populo inferna
li eterna iehenna peritus. ſed diuina benignitas lume ſue gratie
infundens cordi-cathenas eleuat de gutture ſuo vt confiteatur
peccatum cathenas eleuat de manipus ſuis vt bene operet᷑· reſti/
tuit ſibi veſtimenta ſua ſcʒ ſalutis quibus erat denudatus.· & ſic
aperta porta ferfea: p quam ſibi exire erat impoſſibile educitur
ad vicum rectum qui tendit ad eternam ſalutem. & tunc cogi/-
tans eterna pericula. cõtriſtatur de pᷣterita turpitudine peccati
etulpe et dieit Nunc ſcio vere quia miſit domino gratiam ſuã.
et liberauit me de manu dyaboli & de expectatõne infernalium

tormentoʒ quibo relictus erã Et ſic patet ꝗᷓliter homo in gratie
luce videt et veretur que in tenebris ignorabat. Qu in ſolilo
quio. Conuerſus inquit ſum & vidi tenebras meas in quibus
fueraʒ & abyſſum tenebroſam in qua iacueram et dixi Ve-ve ve.
tenehris meis in quibo iacui. ve ve cecitati illi ĩ qua celi videri nõ
poterant. ve p̃terite ignorãtie in qua non co gnoſcebam te dñe .
Edde quod debes. Matheis ¶Vulgo dicitur ꝙ capitale
fecit qd debita ſoluit. Nam cu quis ſtatuto tꝑpe emptor
eciũ ſuo creditori ſatisfacit· animatur creditor vt alias ſibi li /
erius largiatur:eoq; videtur ſeruicium co gnoſcere. Vn Caſſi-
odorus li. 9-Inuitatur ad maius qui gratanter ſuſcipit modica
. ſpem de futuris recipit: qui tranſacta beneficia recognoſcit.
Spualiter omnes ſumus debitores xp̃i & plus ei debemus ꝙ;
habeamus· Sed quia ipſe eſt liberalis creditor pauca a nobis re
quirit. Ipſe enim cognolcit figmentum noſtrum. Nam ſi a no
exigeret vniuerſum debitum & vellet nos vendere in corpus et
animã vt ſibi id quod debemus pſolueremus. ſibi nõ poſſemꝰ

4
7
.

. *. .

—

mllecupletam ſatisfacere partem. Ideo dicñ Iob · 9. Si voluero
me iuſtificare non potero el reſpondere vnũ de mille Hoc etiã

„

formidans dauid ne pro puiusmodi debito traberetur ad cu/

riam p̃cabatur dicẽs Nõ intres in iudicium cum ſeruo tuo dne
addens omniũ bhominũ inſufficienti Quia nulla inquit apud
te juſtificatur homo · Quia cum creditor noſter benignus eſt &

preſtabilis ſuꝑ magna debita noſtraſi id quod habemus ſibi de

„.

mus & adhuc minus ne dum dimittit nobis debitum · ſicut fecit

. & „

decem talẽtoꝰ dñs ſeruo: ſed etiam ſuperero gat debẽti ſibi gra
tiam ſuper gratiam Q¶ Figuram habemus Gen· 2za vbi legiĩ
O cum filii lacob deſcenderèt in egiptum tẽpore famis ad emẽ
dum fructũ: Ioſeph frater eox impletis ſaccis frumẽto fecit ibi
dem reponi peunia quã in pcium frumenti portauerunt.
Spualiter p Ioſeph qui interp̃tatur augmentum ubaudi po/
uos gratos augmentat Vadunt filii iacob ſcʒ luctatores et cer
tantes cõtra peccata et vicia vt reficiãtur xpi gratia in caãpo cer-
taminis hui9 vite. Portant monetam laudis dei ꝑ gratiaz acti
ones. Sed ie benignus et miſericors diues omni gloria bono
rum noſtroʒ non indiges dquitquid ei damꝰ ſuꝑ nos cõuertit.

Vnge Gloſa ſuper illa verba. Sieut loſa ſuꝑer Gen . & poni
II.-ĩ.-ſentencia diſtinctoe- Bma- Ille vlus inquit quo nos Vtitur

Qeus non ad eius ſed ad noſtram vtilitatẽ: ad eius tm̃modo bo/-
B nitatem quia bonus et bonoz noſtro non indiget .

Rimitias omnis laboris eox psI enens campum vel
AlAagrum in feudum ab aliquo dno magno ſemp tenetur

„

omino ſuo dare certam quãtitatem fructuũ. Verũ eſt ꝙ inter
alia que dominus videt libenter ſunt primi fructus. ꝗqa magis
placent· eoꝙ rariores Ideo volens Fe Purler ſuo cõplace

re de primis fructibus debet dare. Spßualiter. Nos tenemꝰ
terram amie noſtre a deo: ſua eſi enin . Cen· 2.· Inſpirauit in ho
minem animã viuentem-& plus accepimus ab ipſo · quia nõ ſo
lum terram ſed etiam ſemen ad ſeminãdum dat nobis. Nã oms
bonas inſpirationes atq; gra tia operandi nobis dat Fieret eni
terra noſtra ſcʒ anime terra deſerta- niſi diuina facultas nob Fro
uideret-ergo debemus ei dare quod ſuum eſt. (Figura Gen
Al⸗ Temꝑe famis et egeſtatis Ioſeph emit omnes polſſeſſiones

egiptioꝶ ꝓ rege· & cõuentione facta cum egiptiis dabat eis ſe
mina et recipiebat partem frugum ꝓ cenſu recognnionis terre

Alias vero dimittebat illis. ¶ Spualiter· tempe quo in egipto

Peccati ꝑpiclitabamur omnes fame gratie· xps venit deſcendens
ad nos in mundũ & p̃cio magno anias noſtras redemit & fecit
nos electores eax miniſtrans nobᷣ ſemina ad ſeminandũ ſcilicet
doctrinam ſuam et inſp irationes bonas. & ſolum ex cmnibus

his que naſcuntur in anima vult habere p̃mitias · & hoc ẽ gra

tiaxactiones in reco gnitionẽ cenſus. vt ſcʒ cognoſcamꝰ nos ab
ipſo redemptos qui ꝓ nobis ſemetipſum exinaniuit· & ſangui
nem ſuum ꝓ nobis dedit · Hec enĩ cogitacio ex omni fructu bo

no oꝑum noſtrox prior debet egredi ne ſimus ingrati. Berũ

ſermone:zz Quantü te fecit deus ex his quo ꝓ te factus è bo/
mo agnoſce. vt appareat tibi benignitas eius quãto enim mi/
norem ſe fecit in hbumllitate· tanto maiorẽ ſe exhibuit in bonitate
& quanto ꝓ me vilior tanto michi carior. Aduerte homo quia
limus es non ſis ſuperbus quia deo vnctus es nò ſis ingratus

ducet me victor in Aa. ps Romani antiq uit9 cõ
fueuerunt obuiam ire redeunti de plio cum victoria · cũ
cantcis et liris · & ſuper currum ponentes illũ laureabãt caput
ſuum. 4 ualiter. Xp̃s enim certauit cõtra dyabolum · & po
tentia ſua nos ſine nobis liberauit ab eius ſeruitute. Vñ Vlaie
63. Cum ab eo peteret᷑ a ꝓpheta quis eſſet· reſpondit Ego p/
pugnator ſum ad ſaluandũ· & ſequitur Quare ergo rubrũ eſt
veſtimentũ tuum. Reſpondit Ego torcular calcaui ſolus & ex
omnibus non fuit vir mecũ. Ideo pro hac victoria debemus illi
obuiam ire in tympano gratiaʒ ſonoro · ponẽdo ip̃m ꝑ noſtrã
memoriam in curru crucis laureatũ corona ſpinea. igura
Bmo Re:S. Hilie hieruſalẽ iuerunt obuiam dauid redeunti de p
lio & cede philiſtinoe cantantes in tympano et dicẽtes Saul ꝑp/
cuſſit mille et dauid decẽmilia. Per dauid qui manu fortis inter
p̃tatur ſubaudi x pᷣm. per filias hirin ſubaudi animas liberatas
de manu dyaboli ꝑ paſſionem ei9· que debẽt cantare dño canti
cum nouum ꝑ gratiaxactionem · cõmemorãdo victoriaʒ quam
fecit et libertatem qua nobis donauit· & gratiã quã cõtinue no
bis facit. Sic enim legimꝰ beatũ auguſtinũ feciſſe- vnde ĩe ait
in ſolilo:ca. is qui ait Et ego tibi qne gratiaz agam actioneʒ ne

ſim ingratus tibi liberator meus quoniã liberaſti me· & ſubdit
Cum abſorbuerit me ille draco & tu ab ore eius extraxiſti me
cum peccaui & ip̃e paratus fuit deglutire me. ſed tu defendiſti
me. cum cõtra te inique agebam. cũ tua mandata fran gebã · ſta
bat paratus ipſe vt me raꝑet ad infernũ ſed tu ꝓhibebas. F go
te domine offendebam & tu me defendebas- Ego te non time
bam . & tu me cuſtodiebas. A te recedebam & inimico me exhi/
bebam · & tu ip̃m ne capet detinebas. Hec et alia multa bñficia

michi exhib uiſti & non co i donec illuminaſti me.
AA G ula:26 .
Vi in ſordibus eſt ſordeſcat adhuc. Apoẽä· ⁊?z ¶ Poſtqᷓ;
veſtimentum multũ ſordidatũ eſt non pcipitur d- nouis
ſordibus ſupuenientibus: que optime ꝑcipiunt᷑ qñ veſtimentũ
eſt mundũ Hos idem patet de thalamo multũ purgato· ĩ quo
vix feſtuca cadere poteſt quin ppendatur- qñ autem plenꝰ im
mundicia eſt non pcipitur magna ſordidatio. αualiter-ala
habẽs vicium gule multũ eſt ſordibus plena ·. & de ſordibus in
ſordes nouas cõtmue ꝓperat. In aliis enim viciis interdũ ſor/
des occultant᷑· ſed in vicio gule ſordes in ore apparent pandit
enim ꝑ os tam peccata ꝓpria ꝙ́; aliena& ſie apparet tam in cor
pore q; in anima turpitudo. Quia velut olla teruens que om̃es
feces ſpumat ad osſic ebrietatis et gule vicio ſeruiẽs cõtumeliã
ſui et ꝓximi ſiquas nouit ac etiam quas non nouit pandit per
verba. Dicitur ꝙ; ibi nichil eſt ſecretum vbi regnat ebrietas. S3
nõ ſufficit eis hec turpitudo turpiſſima et ſordidiſſima. ſed deo
pmittente in aliud peccatũ cadẽtes ſordidiores efficiunt ſeʒ pec/
cato luxurie · & qñ adeo fetidi et ſordidi ſunt facti. ꝙ fetorẽ eoʒ⸗
non poteſt deus pati: velut immũdiſſima aĩalhia 72 brutiſſima

ad infernale ſtabulum ꝓiiciunt ibiq; includuntnr igura
Mathᷣ·S. Vbi legitur ꝙ cum legio ſpirituũ mmundo? ideſt de
monũ expellerẽtur virtute domini ab homie cõceſſi ſunt intrare
gregem porcox · quo facto iuerunt omnes p̃cipitio in mare.
8 ualiter ſubaudi ꝑ porcos guloſos et ebrietati deditos quoʒ
natura eſt iacere in luto crapule velut bruta. Vnde Seneca eꝑi
ſtola· ꝗz. Ventri obedientes animaliũ numero cõputamꝰ· non
hominu. Sed dyabolus immũdus ſpirit in talibus tabernacu/-
lum ſuum ele git quia ibi parata omnia ſua delectabilia inuenit
ideo ibi libenter intrat et quieſcit. Vnde cũ de dyabolo auctore

luxurie dñs loqueretur Iob· o. Ecte voemoth qui fecit ceeu⸗
fenum quaſi bos comedit · fortitudo eius in lumbis eius zc. &
ſubdit de habitatione ipſius dices Sub vmbra dormit in ſecreto
ditatione: quẽèadmodũ bos ruminãs nocte fenũ quod die non
plene contritũ aſſumpſit in nocte conterit · ſic dyabolus immũ
dus in cordibus peccato quieſcẽs opa que in die actualiter ex

ercuit meditatur in corde ꝑ delectationẽ · vt iterato peccator ipſe

acceſus libidine peceatum exerceat Non poterit ergo dyabolus
quenqꝙ; indigeſtum deglutire quin totũ ſit ꝑ rationẽ et volun/
tatem delectabiliter deductũ. vt de fornicatiõe peccati ſui nulla
ſit excuſatio. Et vt poſt huio meditationem vt dictum ? exarde
ſcat ĩignis· bene ergo vt dicebat. demones immũdi habitationes
pꝓprias in hominibus turpibus et vicio gule fetidis querũt. &
hoc eſt quod dicit mitte nos in porcos ideſt ĩ guloſos hoc ꝓ tã
to quia ad omnè culpã poſſunt eos facilit inclinare Vn Augo
ad ſacras virgines. Ebrietas omniũ viciox mater eſt· culpaxecq;
materia radix triminũ- origo vicioxg turbatio capitis- ſubuͤſio
ſenſus tempeſtas lingue- ꝓcella corporis- inſania voluntaria :
tis infamia- anime corruptela: Sed cum ſic fetent moribus vita
et cõuerſatione:p̃cipicio ad ſtabulũ inferni deducunt᷑ · & inclu/
duntur vt porei immũdi cruciandi ꝑpetuo· & hoc eſt quod di-
citur · ꝙ ſcʒ porci iuerunt p̃cipitio in mare. N

n timuerunt neq; intellexerũt & in tenebris ambula
bant. pᷣs A nterdũ bos ducit ad victimam & tamẽ vadit
Abltando ignorans ꝙ ad mortem duci᷑. Nulluz eſt igi
mai periculũ ꝙ; ſuum caſũ nõ videre: quia repẽtina calamitas
deterier eſt ꝙ pᷣuiſa. pualiter-. Guloſi et crapule dediti ſũt
velut bruta:ꝗqᷓa magis agunt᷑ q; agant · Obdurat enim vinũ &
crapula omne viam prudẽtie et ſapie in bomine:. vt lucis verita
tem nullaten pcipere queant. Petrus Raueñ in quodã ſermo
ne VYbi inquit regnat ebrietas ratio exulat intellectus obtun/
dſtur·cõſilia deuiant: iudicia puertuntur. Et ſic dum miſeri gu
loſi brutis ſimiles gule ſoſpitate fruunt᷑: neq; reuerent᷑ homĩes
neq; diuina formidãt iudicia· ideo ſubito exterminati eoxe leticia
extinguitur & ſuplicio crucianẽ eterno ¶. Figura Iudicũ: 16
Vbi legitur ꝙ; cũ philiſtini inito cõuiuio crapuloſi eſſent · & ob/

Sula

tuliſſent munera gabon ſiue dagon deo ſuo: fecerũt adduci ſam
pſonem inimicũ eoꝶ quẽ excecauerãt· putantes· quia cecus erat
ip̃m non poſſe vires ſuꝑ ipſos amplius exercere et deridebant
ip̃ᷣm. Sed ſampſon ducatu pueri a quo dirigebatur vtranq; co ”cd
lumnam domꝰ amplexa radicauit domũ: & cecidit dom et
exterminati ſunt oms. sßualner Dai ii interp̃tãtur rui
na populi et poculi · & bene denotat guloſos· qui vt dictũ eſt
ruunt im ꝓuiſe de mũdo ad infernum. Vnde p Vſaiam guloſo
dicitur Ruina hec in manu tua eſt. Cũ igit guloſi in actu gule
ſunt. holocauſta dagon ideſt ventri offerũt. Interp̃tatur enĩ da
gon peſtis triſticie et inutilis ꝗᷓa vere ſic eſt. Semꝑ enĩ humanũ
corpus crapula grauatũ plenũ eſt triſticia et doloribꝰ·& ꝙ ſit
tunc inutilis ad quodlibet opus videre qlibet non pote ſt. Sed
in actu crapule puocant ſampſonẽ inimicũ ſuum quẽ excecaue
runt·quia guloſi ſuꝑflua deuorãtes que pauꝑibus debuerant
elar giri cõtra ſe ꝓuocant diuinã ſcientiaʒ · quã ꝓpter magnã do
mini paciẽtiam putãt eſſe cecam· ideo ipᷣam deridẽt cũ inſipiẽti/
bus· de qbus in s. Dixerunt non videbit deus neq; intelliget
deus Iacob. Sed ipſe ſampſon qui interp̃tatur fortitudo ſolis·
ſceʒ diuina vindicta in cui conſpectu omĩa nuda ſunt et aperta
& omnes actus noſtros ſpeculatur· cui momẽtum teporis non
effugit· qui tanto forti ferit pectato res· quãto eos non cõuer/
ſos diutiꝰ expectauit · Duci pueri cõduetu. per puerũ ſampſo
nem duceniẽ ſubaudi puritateʒz iuſticie atq; equitate · qua quiſq;
recipit quod ſuũ eſt. Hic igitur puer ducit ſampſonẽ quia ſcʒ OUUJ
vindictam et irã dei fortiſſimã ad duas columnas quibꝰ ſuſten/ 2
tatur domꝰ9· per quas ſubaudi corpꝰ et animã. ꝗqlibei eſt bomo HMU
& cõfractis ſeu cõquaſſatis cadit pallaciũ · & omnes gule dele/ “
ctationes extinguunĩ ſubito· & miſer ad infernũ cum epulone Sð’ðZÿZB
ducit. eterno ſuplicio mancipandꝰ· & ſic patet ꝗliter viciũ gule Sðð”
denciat homĩes. ¶ Et nota ꝙ vicio gule delinquit qualitate &
quãtitate et tẽporè · quibꝰ omibus pcipitatur delinquẽs. Vnde
Hugo libro pmo de clauſtro anĩe Illicitũ comedit adam in pa/
radiſo et expellitur extra omnia onathas a patre maledicitur-
Populo vero yſrahel ad ſepulchra cõcupĩe vltra mẽſuram et in
terficitur. Tranſgreditur adam pceptum domini. & frãgit Io/
nathas quod obſeruabat multitudo populi. decipitur yſrahel
Laturitate cibi. Sic igitur trãſgreſſio meruit expulſionẽ · negligè

aledictionem ſaturitas mortem.
(Humana cditio 24 A
Ies mei ſicut vmbra declinauerũt. ?S Nota ꝙ vmbre
apparet triplex apparitio. Primo enim qñ ſol multum
u diſtat hora veſpertina tunc vmbra corporis noſtri lõga appa/
u ret.cum vero ſol eſt recto aſpectu ſuper nos in meridie tunc ap
paret breuior. Vexctamè ſi nos collocemus in tera extenſos nõ
ßMMl eſt lon gior q́; ſit corpus noſtrũ · tunc enĩ recte iudicatur de vm
ule pre longitud ne et breuitate iuxta mẽſuram corporis noſtri.
ic (Spualiter vita noſtra cõparat᷑ vmbre ꝓpter velocitatem Iob. i
nni Conteritur & fugit velut vmbra. Igiur in diuerſis diſpoſitiõi
ſit buus exiſtẽtes homies in hac vita diuerſimode iudicant de longi -·
ccldl tudine et breuitate huius vmbre. Nam ꝗᷓ ſolem recte cognitioĩs
ue ſuper ſe recto aſpectu habẽt · illi bene iudicãt vitam breuẽ. Vnd
nt lob. Dies mei velocius tranſierũt q; a texente tela ſuccidũ. Qui
do vero longe ſunt a recte conſiderationis ſole. dies ſuos infmitos
/ credunt: Ps. Non mouebor ineternũ. Sed vt liceat aliqn pꝓpoſi
ine tum exire non ꝙ cõſueuit fieri ꝗſtio de diebus et temp oribꝰ ho
os⸗ minumſi F ſſint augeri vł minui. Nam ꝓ vtraq; pie ſcriptura
ern loquitur · Iob. ig· Numer meèſium eius apud te eſt. poſuiſti tẽ
Tug minos eius qui pbteriri nõ poterũt ecõtra- Minoraſti dies tem
poris ei9·. Item impii nõ dimidiabũt dies ſuos Quid igit dicen
dum eſt. Ideo notandũ ꝙ dies poſſunt cõſiderari duplicit · vno
modo poſſunt intelligi dies vel anmi quos ſibi cõſtituit peccator
qui dum caret recte cõliderationis ſole· non credit in eternũ defi
„ cere credit enim cũ ſit iuuenis vmbrã ſuam maiorẽ ꝙ ſit· & tales
dies minuũtur neq; interdũ videt peccator medietatem eox Laʒ T
. igitur minoranĩ ſibi. quia deus non fixit ſibi numex dierũ talẽ
qualem iße met peccator ſibi ipſi pfixerat. ideo recte perfoditur
cfuſione. Alii vero dies ſunt quos nõ homo ſed deus ſibi ordi
8 nat: quo numerꝰ in mẽete diuina ſtabili · & hic neq; minuitur
neq; augetur-Nec obſtat ſi eʒechie regi adcdhti ſunt qndecim an-
ni vne prime Quia vt dicũ „H- Re 20.Pecceata ſua fecerunt eum
morte dignũ Ideo dixit ſibi ꝓpheta morieris · Sed deus puide/
rat eũ lacrimis culpã illam debere detegere · ꝓpter quod dignꝰ
remanſit tali vita ꝙ nec aucta eſt nec diminuta. Redeamꝰ igitur
ad ꝓpoſitum et dicamus · ꝙ tercio de quãtitate vmbre ideſt vite
humane recte et ꝓprie iudicatur qn homo ꝑmortem ſe in terra

.
t
at

Plna ui

ner

Duana dito

collocat tunc enim nõ ſolum quãta ſed qualis eſt humana condi
tio iudicatur. Nam tunc apparet quid erat vmbxa noſtra ĩ qua
ſic homo miſer delect tur. & q; cito diſparuit. ¶ Eigura · Ioſue

9 Dum quieſceret Ionas ſub vmbra edere & ſumme delectare?

in ipa. ſubito vermis radicem ſeu medullam corrodere cepit aru
itq; edera & vmbra euanuit · & turbato eſt Ionas valde . ꝗᷓa po
magnũ laborẽ et eſtum ibi quieſcebat. ge ualiter· homo mi⸗
ſer laborãs circa terrena. vbi laſſatur et fatigat multiplicii · pau
ſat et quieſcit ſub vmbra corpalis vite· qm nunꝙ ceſſat cogitare
qualiter in acquiſitione labilium rex exercitiũ habeat· nunq́; re
ſpiciés autumnũ mortis· in qua caro miſera folia viriditatis de
ponens areſcit. Ideo ſubito et incõſiderate vẽmis ideſt mors ſub
intrans medullam et radicem ipſius repẽte rapit · & ſic im ꝓuiſe

ꝙ ferebatur adueniens merito conturbatur. Vñ Greg in moꝝ

ſuꝑ illo Iob Dies mei veloci tranſierunt ſic ait. Itaq; carnales
homines vltor ad iudicium ꝓtrahit· & tamen ip̃a ordinatiõe ſo/
liciti rebus tranſitoriis occupati nichil aliud cogitant miſi in hoè
mundo ꝗliter viuant adhucrelinquẽdo omnia quaſi poſſiden

da diſponunt. quia ſpes viuendi nõ ſanguine etiã cum vita ter/

minatur. Ianq; ad udiciũ trahuntur ꝑ ſentenciã · et tũ adhuc ha
bendis rebus inberent per curam dura etenim mẽte abeſſe lon
ge mors creditur etiam cũ ſentitur. & ſubdit. ſicq; a carne anĩa
oluitur. & erga p̃ᷣſentia immoderato amore ſe tenens cum ad
eternum ſuplicium ducitur hoc ipᷣm quoq; neſciat quo ducñũ
& deſerens que amare cum termio noluit repente ſine termino

inueniat quod nunqꝙ; p̃uidit. Hec Gregorius.

tgttra carcerem qui ſemꝑ debita cotrahit & expendit plus
44 . „„ „ „* . α 0. „ .% . Sn,. S
cretur . & p̃cipue qui moratur in tera iuſticie. ¶ GöPualiter
os in vita pᷣſenti ſemꝑ debita contrahimus quia familiam ha

bemus nimis ꝓdigam ſcʒ appetit9 corꝑales. Hi enim quicq; lu
cri anima valet facere in magno tꝑe totum vna die expendunt

ꝓpter quod ſepe anĩa captiuatur debita cõtrahens & nõ habes
vnde ſoluat.pᷣs · Mutuabitur peccator et non ſoluet · ideo capti
uatur· quia creditor vult vt ſibi ſatiſfiat. Vnde dicebat apoſtol9
Ro· A. Video aliam legem in mẽbris meis reꝑ · l. m. m & capti⸗

uantem me ĩ lege peccat:· & nota ꝙ cuſtos hui carceris crude'

uc de carcere animã meam: S. Non poteſt diu ſtare ex

86
lub
huſe
nex
dles
lo⸗
Wen
ter/
uche
ſelen
ni
na
ci
no

Unt

eſt: quia ſemꝑ ꝓpe captm ſtat. Permittit bene ipſum ꝑ carcereʒ

ambulare · ſed nunq́; de carcere exire· Quia dyabolus peccatoreʒ
ligatum tenens bene pꝑmittit ip̃m hincinde ambulare: vagare ꝑ
peccata· delectando in rebus p̃ᷣſentis vite· Sed nullo mõ ꝑmittit
ip̃m exire portã carceris peccati ꝑ penitẽtiam. ιKigura Exo
di: q: Pharao bene ꝑpmittebat populũ ꝑ egiptum vagare: imo

ip̃m cõpellebat ad colligendum paleas ſed non pmittebat illum

p tres dietas de egipto elongari ſe. ρualiter:- p pharaonẽ
ſubaudi dyabolum· qui peccato mediate captiuũ tenet hominẽ
dilatat ip̃m et excitat ꝑ tenebras vagare ad terrenas et carnales
affectiones· Sed nunq; ad portas penĩe- que triplici reſultant
ope· ſcʒ contricione cõteſſione et ſatisfactõe. Accedere ꝑmittit ſꝑ
ſe ſibi opponẽs· ip̃m detinens in egipto peccati Greß in omelia
Cum inquit in graui pecato labitur miſer homoſuadet ei dya
bolus ne peniteat:ne cõfiteatur peccatũ bene et modicũ ĩ corde
cõfirmat· miſericordiã pdicat· longius ſpaciũ vite ꝓmittit· ꝑma/
nere in peccato ſuggerit · vt ſic in õtemptum dei et ſui deſperati
onem inducatur. l E
Rrauerunt in ſolitudine viam ciuitatis babitaculi non
inuenerũtNota ꝙ in quacũq; via duo ſunt termini ſcʒ
terminus a quo & imin ad quẽ. Qui in principio vie
achuc iuxta terminũ a quo errans corrigit errorè ſuum cito po
teſt ad viam redire. Sed qui vltra ꝓgreditur deuiando ꝓptrabẽs
ſuum errorem vſq; ꝓpe terminũ ad quẽ· difficile imo ꝗqſi impoſ
ſibile eſt illũ redire ad viam: quia vt dicit pꝑhᷣs . Modico error in
principio eſt maximꝰ in fine. ¶¶ Spuali Via vmiuuerſe carnis
duos habet tẽminos· ſcʒ natiuitàtẽ et mortem · Mediũ vero qd
inter iſtos terminos eſt dicit via qua ꝑpegrinamur. Seneca de co

ctrina mortis. Via inquit noſtra ke rinatio eſt · & cũ multum

ambulauerimꝰ demũ redeundũ eſt. Ad hoc enim nobis naſcen
tibo natura terminũ ineuitabilẽ poſuit· quẽ qui multũ diſtulẽit
non euadit. Igitur errantes ꝑ hac viã ſeu ꝑegrinationẽ ꝓpe ter
minũ a quo: ideſt in puericia et adoleſcẽtia cito poſſunt reuerti
ad rectam viam dũmodo velint corrigere ſuũ errorem. Sed ſi er
rorem ſuum ſequãtur vſq; ꝓpe terminũ ad quem · ideſt vſq; ad
ſenectutẽ vel ad decrepitam etatẽ · difficle eſt via rectã que ducit
ad vitam amplius mnuenire, Figura-Exo: i6· Rilii yfrabel ie
Qentes ad terram ꝓmiſſionis pauco tꝑe ſernauerũt rectitudine;

Nam poſt trigita dies inceperũt velle in egiptũ reuerti · mur/
murantes cõtra moyſen multipliciter. aliqn petebant carnes: ali
quando abbominabant᷑ mãna- aliqñ deſiderabant cepe et allea.
ꝓpter quod qñ ꝓpe terram ꝓmiſſionis fuerunt in tanto deuio
ſe inuenerũt · ꝙ de ſexcentibꝰ milł9 pſonaʒ que exiuerunt egi-
ptum non ſunt ingreſſi terram ꝓmiſſionis tribus exceptis.
(8 ualiter ſubaudi per filios yſrabel qui in nube et igne educti
ſunt de egipto populũ humanũ · qui ꝑ xp̃i carnẽ vmolatã igne
caritatis educti ſunt ꝑ viam baptiſmi de infernalibus tenebris.
Sed errãtes multipliciter in deſerto hui9 vie · quod dici mediũ
inter infernũ et eelum aliqñ ꝑ carnalem cõcupiſcẽtiam. aliqñ ꝑ
terrenas immũdicias aliqn ꝑ fetorem ſuꝑbie murmuratiões cõ
tra xρm:& impugnätes ip̃m peccatis intantũ ꝓtraxerũt erro-
rem·ꝙ de magna multitudine pauci intrauerũt. quia multi vo
cati ſunt pauci vero electi. Sic enim eſt etiam vt moraliꝰ loqua
mur de vnoquoq; homĩe errante vt d ctũ eſt in pncipio· & per
cõſuetudinem errorẽ ſuum de die in diem augmentãte qui dum
ꝓpe terminũ ad quem. ꝙ qñ tam ſibi ꝙ aliis eſt faſtidiũ/ vult vi
tam ſuam corrigere et nõ poteſt· ideo cogitet homo oꝑari dum
tẽpus eſt dũ valet et dũ in eo poſſe viget/quia vile ſeruiciuʒ eſt
obſequiũ ſenectutis et decrepiditatis. Vnde Hugo de clauſtro
anime li-i. In illa inquit etate qñ flaueſcunt crines caro niteſcit
eburnea oculis gẽmis facies roſea decoratur- valitudo corporis
vires ſubminiſtrat. iuuenilis etas longioris vite ſpacium repro
mittit · qũ viget racio vigent et corporis ſenſꝰ· viſus acutior. au
ditus ꝓmptior inceſſus rectior & vultus iocũdior: qui in hac
etate ſe domant et deo ſe Deig nt: p̃mium iohis expectant.
. * ð

Onſiderauit ſe et abiit & oblitus eſt qualis erat. Ia. i·
Nota ꝙ duplex eſt ſpeculum ſcʒ curuũ et rectũ. Specu
lum nanq; curuum facit faciem curuam atq; reueriam nam po
nit metam culmen et ſiniſtrã vbi eſt dextra· ſicut de cocleari ar/
genteo patet Speculũ rectũ eſt· quod reddit faciem et ymagi/
nem ꝓut eſt ¶ Gpualiter Eſt duplex cõſideratio ſui. prima qũñ
homo cõſiderat ſe iuuenem ſanũ diuitem alacrem et hmodi tex/
renis diuitis affluentem & iſtud eſt ſpeculũ curuum · ꝗa facit
apparere inſtabile firmũ · caducum forte ſiniſtrum dextrumet
ck eſt infimũ ſup̃mum et ecõuerſo. In hoc ſpeculo ſe ſpeculates

ven
n
dun
gĩ
r
nlit
ts
prr
,l

x

dilectores vite pſentis ſtatim obliuiſcunt non vident caſum ſuũ
non ſe poſſunt cognoſcere in ipſo ſpeculo · vidit ꝓpheta ipſum
ſe reſpiciẽtem et ſe ipſum neſciẽtẽ · s · Vidi impium ſuꝑexaltatũ
et eleuatum ⁊c & ſubdit Tranſiuſĩ et ecce non erat. In hoc ergo

eſt in aliquo: ideo mentit· eſt ſepulchrum ſeu fouea. Nam ſi ſpe

culaberis ymaginem ꝗᷓ iacet et reſultat· ibi ſine diminutione fa/
ciem et pſonam tuam cognoſces & qualis ſis optime diiudica-
bis · Ibi videbis detes eburneos quos habes crines aureos · ocu
los nigros & ceteram mẽbrox formam qualiter in pulchra con
ſiſtat armonia .· & multũ facit ad ſalutem anime et ad medelã in/
ueniendã · ſi homo ſe ſpeculetur ſepe in hoc ſpeculo. ¶Heo in
figura Exodi38. In oſtio tabernaculi erat labiũ eneum de ſpe
culo. Quia iuxta eccleſiam ſemꝑ inuenies paratam ſpeculam ſcʒ
ſepulchra in quibꝰ potes videre recte qualis ẽ vita tua · & ſcies
hunc ſpeculum eſſe ne macula. quia non poteſt occultari yma
go que ibi reſultat diuiciis et nobilita tibꝰ · quia ſimnl in vnum
Qiues et pauper ruſticus et nobilis eandem habẽt ymaginem.
Nota dyogenes pbhs ſtans in cannali pleno de oſſibus mortuo
rumducebat oſſa hincinde· quem cũ aſpexiſſet alexander dixit
ei Quid facis Non poſſum inquit inuenire quod volo. puta⸗/
bam enim differẽtiam inuenire in oſſibus et cadaueribꝰ diuituʒ
qua ea ab oſſibus pauꝑum diſcernerem · ſicut et eorũ vitam. ſed
nullam reperio quia omnes ſunt vnius forme & vnius cõditi-
onis mors enim omnes equauit. Si igit volumo nos recte co/
gnoſcere et ꝑ cõſequens purgare id tueamur nos hac cõſiderati
ne·. & ſic nobis ipſis diſplicẽtes deo placebimꝰ. ſin autem ceci re
ſpiciẽtes in ſpeculo curuo gaudètes et cõtemplãtes · deo noſtro
penitus diſplicebimꝰ. Augꝰ in quodam ſermone. O homo vti
nam te videres et cognoſceres quia tunc tibi diſpliceres et michi
cõplaceres · & quia te non cognoſcis tibi places et mihi diſplices
veniet autem tempus quando nec tibi nec michi placebis.

KH umilitas 28
Iſi euerſi fueritis et efficiamini ſicut ꝑuulus iſte · Math̊
is · Nota habẽs tranſire ꝑ portam artam et paruã habẽs
Atitudine tranſire non valet niſi inclinato capite minorẽ ſe p̃be
at atq; breuiorem è& oſtiũ · alioqᷓn ſi velit erectꝰ tranſire ꝑcuſſo

„

ad oſtium capite cadet forſan retro fracta ceruice. Gßualiter
Via que ducit ad patriam arta eſt· & porta per quã homo ibi
troducitur multũ ſtricta eſt. intantũ ꝙ dñs comparat ipſam fo
ramini acus· Vnde ꝑ ipſam tranſire diuitẽ elatũ ſiue ſuperbum
eſt impoſſibile. Hos eni tales deſcribit dis ꝑ camelũ. Niſi igũ
deponentes elacioneʒ ſuperbie efficiamini paruuli · ſicut ille qui
ſtatutus eſt in medio veſtri: qui ſemetipſum exinaniuit formaʒ
ſerui accipiens nõ poterimo regnũ dei obtinere. Sed retro nos
ꝓiiciet noſtra ſuꝑbia· fruſtrata omĩ ſpe vſq; ad infernũ· qui eſt
ſuꝑbox locus. s . Increpaſti ſuꝑbos zc. Si ergo volumus re/
gnum obriherel cqfuamur xp̃i humilitatem. Augꝰ ſuꝑ Iohᷣ̊ Ex
celſa eſt patria-humilis eſt via ergo qui querit patria eur reeu
ſat viaz QMFigura Geñ · ꝗꝗ· Dixit Ioſeph fratribo ſuis anteq́;
cognoſceretur ab eis niſi duxeritis vobiſcũ fratrem veſtrũ mini
mum nòõ videbitis faciem meã Vocabat᷑ enim ille paruulo benia
min: quo adduceto ad joſeph inuitauit eos omnes ioſeph· & col .
locauit eos in mẽſa ſecũdum eoʒ maiorit atẽ. Vetamen benya⸗
min portionẽ duplicem miniſtrauit. Sualiter ˖ ꝑ ioſeph ſub
audi diuinam ſapiẽtiam· que ſtatuit dei filiũ in medio nr᷑i humi
liatũ: & hic intelligũ ꝑ benyamin qui interptatur filius dextre
qui ꝓpter humilitatẽ obediens factus vſq; ad mortem: deus ex
altauit illum & dedit illi nomẽ zc. Ideo edocemur quia ipe hoc
fecit nobis relinquẽs exemplũ vt ſequamur veſtigia eius · Ipſe
. enim ait Diſeue a me quia mitis ſum et humilis corde. Suꝑ qui
bus verbis Auꝑgo de verbis dñi Diſcite inquit 2a me nõ mundũ
fabricare non cucta viſibilia et inuiſibilia creare · non in ipo ma
do miracula facere et mortuos ſuſcitare ſed qm mitis ſum et hu
milis corde. Nam ſi ip̃m et eius hamilitatẽ in corde nẽ̃o ponimꝰ
ſecure videbimus faciem dei. Deponamꝰ ergo ſuꝑbiam · & hũe
benyamin corde colamus et ſecuri ſimqg. Vnde Apoſtolo colbl. 3
Que ſurſum ſunt querite · vbi xp̃s eſt in gloria dei patris. Da/
tet igitur nullũ ſine humilitate eſſe aditũ & introĩtũ ad celeſtem
patriam Nam ille qui primo intrauit viã nobis ꝑ ſui humilita
tem fecit illam igi ſequamur. Vnde Qug in epla ad dyaſtor?
Non inqun alia tibi ad capeſcendã et obtinendã veritatis viam
munias qꝙ; que munita eſt ab illo qui greſſuũ ſuoʒe tanq; deus
vidit infirmitatẽ · ea aũt prima eſt humilitas ſecunda humilitas
tercia humilitas & quociens me interrogares tociẽs dicerem.

lter

nn troduxit me rex in cellam vinariã. Can Z: Multum attende
hun debet homo cum nubit vt vxorem ducat ſibi conformem in mo
i ribus etiam in artibus mechanicis. poſſent enim eſſe inter tales
kg artes cõiu gales vt vna reli quã deſtitueret. Verbi gratia quidã
mn Factor carbonum duxit vxorem que pãnos lineos colabat et cã⸗
ins didabat· & quod illa purificabat in die. ille totum deturpabati
uuck Inocte Quod etiam dicit de mechanicis intelligendũ eſt in mori
un pus · Quado igitur mulier ad ſponſum ꝑgit ſi habet artem aliã
viri ſuĩ diformem: debet ꝓpriam deponere et artem viri ſui ad/
Pnen diſcere. & pcipue ſi maioris eſt lucri / pualiter- Dpumana aia
nd⸗ vult contrahere cũ xp̃o matrimoniũ· ſed xp̃s qui eſt omniũ ar
Imun tifex · omnẽ habẽs ſcientiã· querit ſponſam conformẽ ſibi in arte
enia ſua ſez in humilitate vult vt dimiſſis pompa et ſuꝑbia diſcamus
Lool ab ipſo qui eſt mits et humilis corde nam et iſta eſt ars qua lu
e/ cramur celum. Vnde Criſoſt: in ſuo pollicrato li. a: Quiſquis
olb gradũ ſue celſitudinis amat bumilitatis culmen in moribo dili/
hun gentiſſime teneat. Nam qui ab humilitatis ope recedit a digni-
s ſto oniungt depoſita mundi ſupbia xpi humilitatè ſectet · et ipe
eloe eam cum gaudio ſuſcipiẽs introducet in cellam ideſt in regnum
celeſte. CFigura Geñ:io: Cum rebecca quã ducebat puè abra
u he vxorem yſaac filio d;i ſui vidiſſet yſaac pꝑ agrum pedibꝰ am
7 bulantem. deſcendit de camelo ſuꝑ quẽ ſedebat & velata facie ꝑp/
gebat verſus Pm & tuc ppenden S yſa ac ipſaʒ ꝓpria Sſam
eſſe.· introduxit in domũ ſuam & dilexit eam multũ. SpPua/
liter ꝑ yſaac qui dici riſus ſubaudi xp̃m qui eſt gaudiũ et riſus
iuſtox Per rebeccam que interp̃tatur que multũ accepit ſubau
. di animã- que ſuꝑ oms inferiores creaturas plus accepit a deo
de celeſtibꝰ donis Anima igi humana cupiens xpo copulari ;
aſpiciat ip̃m ꝑ agrum buiꝰ mundi pedibo ambulante coſideret
1 vulpes terre foueam et volucres celi nidos ſuos habere & fihũ

dei non habuiſſe vbi caput reclinauerit: ſed declinauit ipᷣm pau

pcula mater in diuerſorio hec cogitans deſcendat de camelo ſuꝑ-
bie et iactantie et ſponſi ſui humilitatẽ ſequat᷑ & ad regnũ celeſte
introducetur ab eo. Ideo nos hortatur Qugo dicens· Si criſt9
4 . D

p te de celeſti ſede deſcẽdit · tu ꝓpter ipᷣm fuge terrena· ap pete ce
leſtia ſi dulcis eſt mundus dulcior eſt &s: ſi amarꝰ eſt mundgo

Humnlitas

omnia ꝓ te ſuſtinuit x5ßs. Ambula ergo ſecurꝰ· quia p9 palmã
Q datur corona poſt mortẽ vita et gloria ſuperna.

* *$

On accipias filio meo vxorẽ de filiabus gentiũ · ſed ibis
aaaad cognationẽ meã Geñ. 2. Autiquit fuit cõſuetudo
vt quilibet vxorem accipiẽs de cognatione accipet · & forte hoc
ꝓ tanto vt remaneret dotis peccunia inter parẽtes Sogen quia i

cõiunctio ſanguinis erat cauſa maioris amoris. (GpPualiter.
xp̃ᷣs hunc ordinẽ cupit habere et ſeruare in animabꝰ quas ſpõo G
ſas accipitquia non vult vxorẽ de aliena ſtirpe niſi de ſua. Ali H
ena enim ſtirps que cũ ſuperbia et arrogantia eſt Hec enim eſt 4
fiirps dyaboſita Nam de dyab olo dicit Iob. ·. Ipſe eſt rex ſuꝑ 4
omnes filios ſuꝑpbie. Caput enĩ xp̃s eſt humilitatis & cupit vt
hereditas ſua cõſeruetur in domo ſua cauſam enim ꝗrit amoris
inter ſe et ſponſam ꝑ ſtirpis ſimilnudinẽ ideſt p humilitatem. in
illam ponit ſuũ amoreʒ qui eſt ſps ſanct9. Vnde ipe ꝑ yſaiã · 68

Gup quem requieſcam niſi ſuꝑ bumilem et quietũ et timentem
ſermones meos. Supꝑ quibo verbis dicit Origenes. Si bhumilis
non fueris et quietus non poteſt inte habitare ſpirito ſanctus:
& ſi non cũ tremore ſuſcepis verba diuina. Guperbam nãq; do
minam et cotaminatã et fictã refugit ſpiritꝰ ſanctus CEFigura
Leuit᷑ · 2i · Vbi pᷣceptum fuit ſummo ſacerdoti vt aciꝑet vxorem
virginem de genere ſuo:non abiectam ſeu viduam aut meretri/
cem Gen9 xpi eſt humilitas · ait enim· mitis ſum et huĩlis corde
Abiecta enim & vidua ſeu meretrix ſupbo genus nuncupat:
p̃s Deieciſti eos dum alleuiarentur ſcʒ ꝑ ſuꝑbiaʒ. Merito igitur
xp̃s dicitur filius bumilitatis vſq; ad mortem. Im pperat auteʒ
ambitionem ſuã atq; ſupbiam tanq́; meretrici dicens ſaie· 4.
Poſuiſti cubile tuũ· ideſt poſuiſti cor tuũ in ſuꝑbiam: pepigiſti
fedo cum eis ideſt demonibꝰ. & humiliata es ideſt deiecta vſq;
ad inferos-· Non igitur xp̃s talem ſic deiectam demonũ mereiri
cem viduam & omni virtute deſtitutã ſibi in ſponſaʒ aſſumeret
Erubeſcatergo ſuꝑba anima ad xpm celi regem humilem accedẽe
Caſſiod· ſuꝑ pᷣs· Rrubeſcant elati vt credant locũ habere · cũ ce
lum et terram videant ab humilitate occupatum. Igitur ſi cupit
anima noſtra xpo copulari ſponſo · ſine humilitate nõ ꝑpgamus
ad ipſum . quia quicquid boni ſine ipſa nobiſcum babemus eſt
malum Grego: omelia· A: ſuꝑ Ezech:Qui ſine huĩlitate vtutes

mors

em.n
Knen
pums
nchs
ig
iu⸗
orm
etr⸗
oree

va

tut
utej
N
wen

d/

AA
Gti
gus
t
ies

„

at inuentũ puluerẽ portat. „ OD

Tatera iuſta et equa Leuit: 30 Widemus enĩ ꝙ ſtatera
p iſtum modũ mouetur nam quãto vnum ex inciſoriis

ongreg

—
☚

ideò ĩpſa iudicat de omni pondere. Nam aliqua magni vidẽtur
eſſe ponderis que ſunt magne quãtitatis· ſʒ ſtatera decernitur
et cognoſcitur quãtum põderat. ¶ ¶ Gpualiter· quantũ homo
in p̃ᷣſenti vita pondere bumilitatis ?ſus terram inclinatur tãto
amplius alia pars ſcʒ ſpirit9 exaltatur verſus celũ. & ecõuerſo:
Quanto homo in iſtis corporalibo cupit alte extolli pꝑ arrogan

tiam: tanto amplius in ſequẽti vita ſps eius humiliabitur. ideſt

deiicietur & deprimet᷑ verſo inferos. Vñ Grego.S. mox Quiſ

quis nunc ſponte ſeſe nõ humiliat: nequaq l hunc ſeques gloria

exaltat. Veʒe eſt ꝙ aliqñ fraudat᷑ ſtatera ponẽdo aliquid ab vna
partiũ vt magis videatur depᷣmi& tamè non deprimi pondẽ
ꝗquod ſuꝑ ſtateram ponitur ſed eo quod ibi fraudulenter occul

tatur. Sic enim faciũt nõnulli fictam ſectantes humilitatem vt

ypoerite. Iceo ꝓubioXi- Statera doloſa abbomĩiatio apud deũ

Sed hi ideſt tales occultari non poſſunt cognoſcunt᷑ enim ꝑ ſta

deprimitur verſus terram tãto reliquum altio9 aſcendit·.

teram ꝓfundox iudicioꝶ dei. Prou6· Pondꝗ et ſtatera iudicia

domini igura Apoc:8: Vidit Ioßes cum aptum fuiſſet
ſigillum terciũ equum nigrũ. & qui ſedebat ſuꝑ eũ habebat ſta
teram in manu et clamabat: vinũ et oleum ne leſerisPer equũ
nigrũ ſubaudi abyſſum & inꝑpſcrutabilitatem iudicioꝰ dei. Igñũ
eſt ſtatera iuſtiſſima ponderãs ſuꝑbos et humiles. Yſaie · Oo Li
brauit in pondere montes et colles in ſtatera. Ideo capilli veſtri
dicit æs omnes numerati ſunt: neq; vnus ex illis peribit quĩ
ponderetur in hac ſtatera Vinum igitur et oleum ne leſeris id ẽ

non te oſtendas humilè et manſuetũ cum nò ſis· quia tũc leſis
fructibus et vtutibus xpi grauiꝰ punieris: Poſitus igit in ſta/
tera recti iudicii xp̃i· & falſo põdere dep̃henſus· hic in mũdo de
primeris ꝑ falſam humilitatẽ et fictam & occultam ſuꝑpbiam. SS
tunc in futuro in celo nõ exaltaberis ſed deiicieris ad ſuplicium
Berän in quodâ ſermõôe talibo loques ait Inueniebat uobis via

tollerabilior ad infernũ ſi ita neceſſe erat vt ad illum deſcẽderes
via ſcʒ quam multi incedunt lata et ſpacioſa que ducit ad mortẽ
vt ſaltim de gaudio nõ de luctu ad luctum tranſiretis · & ſubdit
ve ſemel et ve iterũ pauꝑibus ſuꝑbis portatibus crucem criſti

caznatio
& non ſequẽtibus crucem xpi:quia ipi duplici cõtricõne conte

runtur; Scz qñ hic ꝓ terrena gloria ficta humilitate ſe affligũt
& qñ ꝓ ſecreta ſuꝑbia ad ſuplicia ꝑtrabuntur.

IncarnatioZ

Vm incaluerit ſol erit vobis ſalus· po Re ·xi. Propter
magnam influentiaʒ ſolis ad omia inferiora philoſophi 1
appellauerũt ip̃m patrẽ omniũ methaphorice. Videmꝰ enim ꝙ;
ſicut ſol ꝑ ſuam p̃ſenciã eſt cauſa generatioĩs et ꝓductionis fru
ctuum a terra·ſic ꝑ ſui carentiã eſt cauſa ſterilitatis· vnde tẽra ſok

radiis priuata ſterilis eſt. (¶¶ Spualiter Dei filius ars et ſapien-
tia dei patris ꝓpter magnã influentiam ad creaturas ecꝙ per
ip̃ᷣm omnia facta ſunt & ſine ipſo factũ eſt nichil merito dici de.
bet pater omniũ · quia et ab ipſo eſſe acepimꝰ & ab eodem nu
trimur. Sicut igitur eiꝰ p̃ſentia ꝑ gratiam omnes facit bñ oꝑa/-
ri et ꝓficere ita eius abſentia noſtris qnq; exigentibus peccatis
facit nos deficere. Vnde terra ſine luce nichil germinauit. ſʒ luce
facta fructũ ꝓduxit. Sic eti videmus in egritudinibꝰ humaĩs:
ꝙ tẽpore noctis languores aggrauant mane in ſolis ortu alle
uiantur. Nam totus mũdus ſterilis et in languore poſit9 libera
tus ẽ in ortu et aduentu dei qui fuit verꝰ ſol. de quo Ecclia. 94
Sol iluminãs ꝑ omnia reſpexit & gloria dñi plenũ eſt opꝑꝰ eiꝰ
Figura- -Re. Vhi legitur ꝙ cũ Ezechias egrotaret &
mors ſibi ꝑ yſaiam ꝓphetam nunciata eſſet ac ex parte dei pro/
mulgata poſt lacrimas multas et gemitus annũciata eſt ſibi ſa/
lIus Fn cui9 ſignum ſol deſcẽditc vt dicit magiſteroꝑ decẽ grad
verſus orientẽ in decimo vero gradu ſtetit: deinde reuerſus eſt
ad locum ſuũ vnde venerat & Anatus eſt rex Ezechia S. Eʒ ech
ias enim interp̃tatur auxiliũ domĩ & bene denotat genꝰ buma
num:quod de ſe nichil poteſt auxilio dni puatuʒ/quicquid enĩ
habet auxilio dñi habet. Egrotabat enim languore mortiffero-
Vngde ſuꝑ lecto peſtiffero lymbi iacẽs audierat- Quis eſt homo
qui viuit et non videbit mortẽ eruat animã ſuam de maũ inferi
Ged ibi in multis gemitibꝰ ꝑmanẽs eũ nocte peccati ſol diuinus
remotus erat ab eo pſeuerabat ſine medicina egrotus. Tren: i.
lorans plorauit in nocte et lacrime eius in maxillis eius. nõ
eſt qui cõſoletur eam ex omĩbus caris eius· Sed vt dicit beatꝰ
ugo. Venit magn medicꝰ qᷓa magnus iacebat egrotꝰ. Deſcẽ
ſit ergo ſol ſcʒ dei filius patris ſapĩa per dece m gradus & inde—

Mawnatio

vltra non iuit. Nota ꝙ domo Ezechie erat horologium achab
ſuꝑ quod iam aſcenderat ſol ꝓꝑ · iz· grado· & ad illos cognoſceba
tur hora diei, ¶ Pualiter: deus ꝑ ſui ſapiẽtiam: iʒ· genera cre
aturazt vt it locuar creanit, ſc; nouem angeloxe ofcnes. Seno
hominũ genus anialium genus plãtaꝶ et geno inſenſibilium
non viuentiũ · ſic gitur ſunt: . Sol igitur iſte qui rediit venit
, ad detimam lineam quia dei filius volens creaturã humanam
1 egrotam ſanare vſq; ad ipſam deſcendit· non quieſcens ſup aliaʒ
in⸗ alicuig generis creaturà: neq; aſſumens. neq ſe illis tali copula
iungẽs led ſolum ad hominẽ p multas lacrimas poſtulatꝰ ple-
. nus gratiis celeſtibo deſcẽdens de celo ſup ĩm et in ipſo quie 8
uit. Vnde merito angeli ꝑ ꝓphetam dicũt Quid eſt homo ꝙ me
. mor es eius aut flli homis zc. Mirari emm debemus omnes
cũ ſic benigne ad nos egrotos deſcendẽs et nichil inueniẽs ĩ no
is bis quod ſibi placeret. Vnde Aug in ſolilodo Lux antiquiſ-
uce ſima que lucebas ante omnẽ creaturã cui nuda et apta ſunt oĩa
as: anteć; fiant: Lux que odio babes omnẽ maculam cu ſis munda
e⸗ et immaculata dixiſti et delieie mee eſſe cum filiis hominũ. que
ben⸗ tibi delieie cum homĩeĩque cõuentio lucis ad tenebrasẽ nõne bo
4 mò putredo & filius homis vermisènõne vniuerſa vanitas oĩs
gen⸗ homo viuẽs vbi ſunt cũ homine delicie tue? vbi p̃paraſti dignũ
0 ſanctuariũ maieſtati tue ad quod intpiẽs habeas delicias dele/
/ ctationis tue: que nunq; niſi mundo corde videre poteſt. multo
17 magis neq; haberi in homine aut vbi templũ tam mundum vt
49 te ſuſcipiat! Si maſſa emim corrupta et immũda venietes maculã
4! immüũdlcie noſtre quã celare ſaltem tibi non poſſumo qui noſti

omnia fronte portamus. Hec Augꝰ. U B
Aruulus natus eſt nobis et filius datus eſt nob. VYſaie
9 4Nota natura et ꝓprietas paruuli eſt innocẽtia.· nelſcit

enim nocere. Quantucunq; enim ledas ip̃m vel pcutias
i poſtmodũ ſibi arrideas vel floreʒ aut pomũ p̃beas ſtatim ex
tenſis brachiis amplexabitur oblitus omnis iniurie. Spua
hter xps dei filius voluit a patre ſuo mitti nobis paruulus. ne
timeremus poſt illatam ſibi iniuriã accedere ad ip̃m p miſericor/
diam: Exinaniuit eni ſemetipſum omni feritate depoſia- Et da
4 tus eſt nobis puer paruul neſciẽs cõputũ neſciens maliciã· ne
8. ſciens vindicta. & poſtq́; peccato ipſum pcuſſeris vel leſeris oſtẽ
4 ſo Rbi flore cõtritionis aut pomo ſatisfactionis extẽſis brachiis

Mcarxnatio

miſericordie et pietatis te amplexaretur et reficiat eterna gratia
Ducas eũ quo vis· facias de ipſo quod vis. CFigura · Geñ.
34· Vbi legitur ꝙ filiis iacob peccora ſeu beſtias paſcentibo in ſi
Ebem . miſit filiũ ſuũ ſcʒ ioſeph cũ refectionib· fecerat enĩ ſibi tu
nicam polimitã id ẽ manicatã cũctis aliis filiis habẽtibꝰ calabis
ideſt tunicis ſine manicis deſtendit igitur puer in ſychem tũc de
patre miſſus neq; alias inuenimꝰ fuiſſe miſſum naʒ puer ęgum
tenere amabat: quia in ſenectute ip̃ᷣm genuerat. Cum igit deſcẽ
diſſet et veniſſet in ſychem inuenit eum vir errantẽ ſeu vagantẽ
& eum aſſumptũ direxit ad fratres ſuos in dothaym. Spi
ritualiter. ſubaudi ꝑ iacob qui interp̃tatur ſubplãtator deum pa
trem cuiꝰ potẽtia ꝑcuſſit impiũ- buic enim multi ſunt filii per
adoptionem ſeʒ angeli et homines · ſed cum filii ſui omnes ideſt
omnes homines exiuſſſent in ſychem paſcere beſtias · mittit Io/
ſeph·. Sichem interp̃tatur labor. Exiuerunt igitur filii iacob in
ſychem qũ miſeri parẽtes relicto diuino p̃cepto de mèſa inno/
centie vbi paſcebant refectione celeſtis benedictionis non intel-
lexerunt cum ſic in honore eſſentſed mutata gloria ſua in ſimi-
litudinẽ vituli comedẽtis fenum. ſimiles effecti iumẽtis exierũt
de paradyſo in ſychem ideſt de requie ad laborem: vt in ſudore
vultus ſui veſcerent pane ſuo· Facti ſunt igitur paſtores beſtia-
rum qui prius erant angelox cõſortes/Sed dum ſic poſt beſtia
les et brutales appetitus ꝑgerent. in tato labore et erumna eſtu
arent-carétes refectõne celeſtis viſitatõnis· mittit ioſeph plus ce
teris a patre dilectus. Nam licet vt dictum eſt multos filios ad/
optiuos fecerit ſibi deus vnum tn natura babuit p̃ ceteris dilec
tiorem · ſcʒ filium ſuũ vnigenitũ· ſumme ip̃m diligit· quia in ſe
nectute ideſt in eternitate ipᷣm genuit Nam eternꝰ? pater eternꝰ
filius fecit ſibi tunicam polimitam ſcʒ manicatam & integrã at
tingens vſq; ad talos ceteris nullam talem habẽtibꝰ · quia tuni/
a carnis humane aſſumpta a xp̃o puriſſima et intacta et ĩtegra
ſine aliqua fractura immũdicie vel culpa cuiꝰ cunq; peccati · Tu
nicam acu rachel mater ioſeph ſuerat- quia virgo Maria ex ſuis
puriſſimis ſanguinibꝰ ſpirit9 ſancti gratia obuùbrata: carne im
maculatiſſima dei filium induit. Venit igitur querere fratres ſu
os in ſychem qñ venit ad laborem et aftlictionem ꝓ nobis. s:
Ego autẽ in laboribus a iuuentute mea· & alibi Vide quõm tu

laborem & do ·cõſi: ideſt ſuſtines · vt tradas eos ſcilicet humanã

8
l.

ſt
t
bs
ec
um
i
nte
bpi
np
ber
teſt
lo⸗
in
0/
Wéͤ
ſun
Gerüt
udon
Nle.
veſi
ANu
sle
4
.

a

ſus
ein
6
tu

creaturam in manus tuas ſcʒ cõſtitutas ꝑ reuocationẽ ad peni⸗
tentiam. Viſus eſt ergo vagari in hac valle ſychem ſcʒ in mũdo
iſto · quãdo vadens poſt fratres ſuos quoʒ carnẽ aſſumpſerat
qui brutales exercebãt actus · vt ipſos reficeret celeſti doctrina
Sed de ſychem ductus eſt in dothaym poſt multos labores p̃di
cationis· pegrinationis. ieiunii famis ſitis zẽ. Ducto eſt ad an
guſtiam paſſionis et afflictionis et mortis. Interptatur enĩ do
thaim anguſtia quia venit filius dei nos viſitare ſuis gratiis- et
ꝓ nobis omnẽ penam portare vt ab omni pena nos liberaret.
Augo9 in ſolilo · Quas laudes et quas gratiaꝭ actiones tibi red
dere valeamꝰ dñe deꝰ noſter· qui nos in has tantas mortalita/
tis erumnas nò deſinis cõſolari · & ſubdit in eodem Ecce domĩe
dilexiſti me pluſꝙ; te · quia mori voluiſti ꝓpter me. tam caro pre
cio reduxiſti me de exilio · redemiſti me de ſeruicio· retraxiſti me
de ſuplicio · vocaſti me in nomine tuo:ſignaſti me ſanguĩe tuo-
vt memoriale tuũ ſempꝑ eſſet apud me: et nunqꝙ recederet a corde
qui ꝓpter me noluit recedere a cruce. Hec Augꝰ. Igit᷑ ad iſtum
benignũ pueꝝ recurramꝰ.qui decipe neſcit· ſed decipi ſe ꝑmittit
non timentes ip̃ᷣm dum velut puer in hac vita nobiſcũ ſe habet
P miſericordiã · nec attendamꝰ quia eius miſericordia cõuertatur
in iuſticiam quod erit poſt mortẽ · quia tunc neq;ʒ flore cõtritio
nis neq; pomo ſatis factionis ꝓdeſſet. Vnde Grego. li O moxe:
Quiſquis ad tolleranda inferni mala deſcenderit nequaq vlte/
rius ad lucem redibit quia nequaqꝙ; vltra miſericordia paciẽtis
liberat ac parcentis· quos ſemel in locis penalibo iuſticia iudicã

tis damnat. . l LC2 V
VUDoleſcens tibi dico ſurge. Lu· ecundũ omnẽ artem
mmBegdicine nullatenus poſſumo inuenire ꝙ de graui infir
mitate ſubito quis ſurgens ſine interuallo cõualeſcentie
reſtituatur pſtine fortitudini. Optimo igit᷑ et mirabilis eſſet me
dicus qui ꝓꝑ ſuas medicinas ſic ſciret egrotos ſuos curare · vt de
egritudine ad priſtinam ſanitatẽ ſine medicina poſſet reducere.
(Se xps dei filius optimus medic fuit quia humanũ genus
non ſolum egrũ ſed etiam mortuũ ſine omni remedio liberatio/
nis: ſine omni ſpe vite quãtum in ſe erat iacebat & cõtinue ꝑ ſuc
ceſſionẽ deferebat᷑ inferni ad ſepulchrũ.cui nec remedia ꝓpheta
rum. cui neq;ʒ diſciplina legis ipʒz liberare potuit. xp̃s liberauit
& p̃ſtine ſeu meliori reſtituit fortitudini· ꝑ aduentũ et incarna

tionem atq; viſitacionẽ ipſi?. CFigura g. Re· 9. Vbi legitur
ꝙ mulier ſunamitis filiũ vnicũ mortuũ in lecto reponens· iuit
ad heliſeum aſſerens ſe illuſam eoq; dediſſet ſibi deus filiũ.quẽ
tam cito repetiuiſſet ꝑ mortem · & tunc miſit helyſeus geſi famu
lum ſuũ cũ baculo ꝓprio vt poneret ſuꝑ corpus pueri·. quo fa
cto non reuixit puer. Cunq; hoc audiſſet mulier tenuit helyſeũ
dicens Viuit dũs quia nõ dimittam te · & ſecutus eſt eam hely/

ſeus & ingreſſus domũ eius incubuit ſuꝑ puerũ · & coaptauit

mẽbra eius mẽbris ſuiset cum oraſſet calefacta eſt caro pueri:
& ſic ꝓpheta viuum et ſanum reſtituit filiũ matri ſue. ¶Spi/
ritualiter Heliſeus interp̃tatur aduocatus & bene xp̃ᷣm deno/
tat. qui factꝰ nobis aduocatꝰ apud patrexꝭ qui ꝓ nobis in nr̃is
cauſis aduocat apud patrẽ ꝓ ſalute et cõſolatione omnis ſpei ob
tinenda. Vnde AQugꝗ in ſolilo.Per filiũ tuũ dilectum in quo
tibi bene cõplacuit · coſubſtãtialem tibi et coeternum iheſũ xpᷣm
vnicum dñũm noſtrum habem aduocatum apud te. Igitur con
cepit mulier p̃cibus heliſei · qñ cõditum fuit genus humanũ vir
tute ſapiẽtie dei quia filius dicitur patris ſapĩa et ars omĩa per
ipſum facta ſunt Iohᷣ: i. Sed cito mori puer ꝗa cito genus hu
manũ dyabolica fraude deceptũ corruit in peccatũ. Non ſubue
niũt medicoꝝ remedia: quia neq; abrahbe . yſaac· iacob et ceteroꝰ⸗⸗
ſancto patrum orationes et lacrime pſunt vt reuiuiſcat puer
ideſt vt ſanetur mundò et liberetẽ homo. Plorat mater bumana
natura. Trenoʒe · i. Multi gemitus mei et cor men merens. Mit
tit igitur heſſſeus geſi famulum ſuũ cũ baculo dans ei doctrinã
ſuam qñ deus miſit moyſen cum virga: dans illi monita legis
Sed neq; his tactus puer ſurgit. Clamat mater· non dimitta te
ac ſi cum p̃s· dicat. Veni ad liberandũ nos dñe deus virtutum
oſtende faciem tuam et ſalui erimus. Sed deſcendẽs deus filius
cum gratiaʒ plenitudie intrans domũ habitationis humane ꝑ
aſſumptionẽ nature humanitatis · quicquid mortiferi in bomĩe

inueniẽs tetigit. extendẽs ſe ſuꝑ puerũ · manꝰ ponẽs ſuꝑ manꝰ

Zc & ſic de alis Quia quicq; homo manibꝰ deliquerat. manibꝰ
ſuis in cruce extenſis terſit. idem faciens in omĩbus mèbris ſuis
Sed hunc ſentiens calorẽ genus humanũ de xp̃i caritate exeun
tem reuixit & matri ſue icolomis è reſtitutꝰ· nobiliori et dignio
ri gratia q́;' fuit pma. Sed gratiã non habuiſſet niſi verbuz caro

factum eſſet et habitaret in nobis. Vnde Aug de verbis domi

— —T —

tut Non inquit liberaretẽ humanũ genus niſi ſermo dei dignaret
uit eſſe humanus Nam et ille homo dicitur eſſe humanꝰ qui ſe ex
ui hibet eſſe hominẽ · & maxime hoſpitio ſuſcipit hominẽ. Si ergo
Unt humanus dicitur qui in domo ſuſcipit hominẽ q; humanus eſt
u qui in ſeipſo ſuſcipit hominẽ Hec ugs.
Gti Eregre ꝓfectus eſt Math.zi. Solent mercatores caras
cn habetes merces portare libenter ad terraʒ vbi bene illas
u vengdere ſperãt · & cum ibi pueniunt vendũt quãto cari9
un. ſſunt. Vex eſt ꝙ aliqui mercatores tante liberalitatis ſunt · ꝙ
R, qñ veniunt pauꝑes emptores quaſi merces ſine p̃cio aut modi
co aut vili donãt precio. ρ &Pualiter: dei filius diues et potẽs
in gloria. ſciens in vita p̃ſenti penuriã magnam eſſe ſuꝑ celeſtis
und gratie et miſericordie · magna ex his cõgregata multitudine ve/
ech nit in mundũ· & cõ gregatis paupibus ſcʒ peccatoribo habun/
Ano. dãter omnibo eſt largitus. C Figura Luce iq. Vbi legitur ꝙ
pe filius ille adoleſcẽs accepta portione a patre ꝓfectus eſt in regi
Loot onem longinq; vbi cum peccatorib et meretricibꝰ pdictis bo/
WN nis conſumptis egeſtate afflitus eſt· & vni adherens dño tradi
md⸗ tus eſt porcoꝝ cuſtodie.et cupiebat ſaturari de ſiliquis ꝗs porci
nushl comed z. & nemo ei dabat. Sed anteq́; ad expoſitionẽ accedã9
e aduertendũ eſt non eſſe incõueniens byſtoriam teſtamẽti noui
utrtor xp̃m figurare · quia ſicut eſt ꝓphetia de p̃terito et futuro· vt pa
purr tet ꝓ ſacrã ſcripturã in apocalipſi et in multis aliis. ſic poteſt eſſe
nana figura p̃cedens figuratũ et ſequens. Item nõ te cõturbet xpᷣm
Mi⸗ ſignificari ꝑ filiũ ꝓdigumquia non ꝑ omnes actus ſuos ſigni
rini ficatur xs ſed ꝑ aliquos quibus largitas eius erga nos ꝑ quã
gis dam ſimilitudinẽ declarat᷑. ¶¶Q Spualiter ergo dicamꝰ & ꝑ iſtũ
tat adoleſcentem ſignat᷑ xpᷣs Adoleſcens enim dicit ab a quodẽ ſine
atum et dolo. quia xps dei filius pur et mundꝗ fuit et ſine peccato.
lus ma Petri·2z· Peccatum non fecit neq; inuentꝰ eſt dolus in ore
aneh eius Sciens igit humanã naturam lapſam ꝑ peccatũ · & p conſe
omi. quens omni ſpuali beneficio deſtituta· & penuria ſuꝑceleſtium
nang bonox fame afflictam· accepta portõne a patre deſcẽdit. & nota
nb⸗ quicquid filius habet a patre naſcendo accepit tantũ habet pa/
lis ter quantũ filius et econuerſo · Cõmunia enim ſunt apud diui
nas ꝑſonas. omnipotẽtia: ſapĩa benignitas zæc. Congregata igi
o tur hac peccunia venit ad regionẽ longinq. Nulla diſtantia ma
„ ior celi a terra- dei ad homines creatoris ad creaturam iuſti ad
i l

44*½
natio

peccatores eterni ad mortales Ad hanc igitur regionẽ deſcen/
dens omnes inuenit paupes nullo poterat merces ſuas emere
omnes peccatores erant omnes ſimul declinauerũt· non erat ꝗᷓ
faceret bonũ. non erat vſq; ad vnum. Sed hoc videns liberalis
donator quaſi facto ꝓdigus ſine argeto et auro et abſq; vlla cõ
mutatione cepit donare has merces ſcʒ miſericordiã et indulgẽ/-
tiam meretricibꝰ et peccatoribꝰ· vt ex euãgelio multiplicit patet
ſcʒ de maria magdalena: de dep̃henſa ĩ adulterio· de latrone cru
cis · de lacheo · & de multis peccatoribꝰ quibꝰ habundanter tri
buit. nec vnqꝙ; cuiq; negauit. Sed hoc ꝑacto facta eſt fames ĩ re/
gione illa & cepit egere: quia facta eſt inuidia inter iudeos. qui
bus tot ſigna pietatis et bonitatis dederat. & cepit xp̃s miſeri/
cordia indigere· Nam exercẽtes iudei crudelitatẽ ſuꝑ ip̃m nemo
ei miſerebatur. Paſcebat porcos qñ iudaice plebi p̃dicabat. qui
velut porci immũdicia cupiditatis dediti. ſpernẽtes ſpiritualem
ſenſum ſcripture ſiliquas littere comedebãt Sed etiam hanc xps
petens expoſitionẽ nolebãt illi dareſed puertebant omnè ſcri/
pturam demum ip̃ᷣm miuſte damnãtes. Patet igitur ꝙ xp̃s ad
noſtram regionẽ deſcendẽs nobis portauit · & quid a nobis ſu
ſceperit. Vnde Augo ſermone de paſcha: Veniẽs xps de alia re
gione attende quid in tua mortis regione inuenit certe nõ niſi
quod hic habũdat ſcʒ labores· dolores mortem. Ecce quid hic
habes & quid hit hab ũdat· manducauit tecũ quod hic ĩ cellario
mmWiſerie habũdat tue acetũ et fel hic bibit· ecce quid ĩ cellario tuo
inuenit · Sed ipſe te ad magnam męſam inuitat ad menſam celi
angelox. vbi panis ipſe eft. E
VVUntes amari dulcorati ſunt· Iudicũ · ꝗ· Dicitur ꝙ bonũ
vas cõſeruet bonũ vinum ymo etiam dat bonũ ſaporeʒ
Lino. Vex eſt ad hoc ꝙ vas ſit bonum et odoriferũ po/
nunt᷑ aliqua aromata in vaſe illo· & tune vas trahens ad ſe odo
rem ſꝑ retinet ip̃m. ¶ Spualiter ante aduentũ xp̃i nõ erat vas
retinens liquorẽ gratie quia totum genꝰ humanũ corruptum
erat· & in ipſo ſtatim omis gratia corrũpebatur. p̃s· factꝰ ſum
tanq vas pditum Ex hoc igitur defectu anima noſtra non po
terat opus meritoriũ ꝓducere· Sed xp̃o veniẽte a patre miſſo qꝗᷣ
vas fuit admirabile opꝰ excelſi. Eccle· . Dulces facte ſunt aqᷓ

quia quod prius ama erat ſuaue factu eſt. (Figura gRe-
2 Dixerunt gentes iericho ad heliſeũ Ecce terra optima eſt ſed

rin

aque amare ſunt· & tunc habito vaſe nouo et poſito in ip̃o ſale

acceſſit ad aquas & in illis depoſito vaſe dixit: Ecce ſanaui vos
hodie aque & non erit amplius neq; mors neq; ſterilitas . & ſic
factum eſt. ¶ ¶Spualiter Iericho que interptatur luna vitaʒ ᷣ
ſentem denotat que velut luna plena eſt defectibꝰ · & precipue
ante xi aduentum. Nam currebant p ipſam aque amariſſime
penalitatis et afflictionis ob amaritudineʒ originalis peccati. ex
quo non poterant quaſi homĩes ſuſtinere- nec etiam fructũ bo
ne actionis exercere ideo copulſi ad heliſeũ ideſt ad deũ clama/
re ſunt. Qui ab eis recepit vas nouum de terra virginea factuʒ
in quod miſit ſal- quõʒ in xpo fuit vas humanitatis et ſal diui/
nitatis. Nam et vas accepit heliſeus de gẽtibo iericho · & ipe ſal
in vaſe poſuit· quia et caro ſeu corpus xp̃i ex natura humana
aſſumptum eſt. & ſpirit ſancti oꝑatione diuinitati vnitũ. et ſic
ſſtud vas in aquis noſtre afflictionis poſitũ noſtros lãguores
ſanauit. & adeo dulcorauit inſipida vt nõ ſit ampliꝰ neq; mors
neq; ſterilitas quia ceſſauit mortis amaritudo qua omẽs de-
ſcendebãt ad infernũ. & ceſſauit ſterilitas et facta e humana na
tura fecunda in meritis ꝓducens ſanctos aplos martires et cõ
feſſores zc qui omnes nobis viam leuiorem ad ſalutẽ fecerunt
Gic igitur reducti ſumus de infimo calamitatis et miſerie ad cul
men cõſolationis et gaudii. Per iſtud vas benedictũ id eſt per
dei filium factũ hominẽ et noſtrũ redemptorẽ. Vnde Berũ in ꝗ
dam epiſtola Nemo inquit hominum nouit neq; noſcere poteſt
ad plenũ quid boni ad gratiã quid c gruentie ad ſapiẽtiam · &;
decoris ad gloriã quid comodi ad ſalutẽ penes ſeipſum cõtineat
huio venerandi miſteri: ſcʒ humane redemptionis inſcrutabi/

lis altitudo.
(¶Intfernus· 30 . —
2 Marum ꝓ dulci ſuſtinet · Prou · 3 CE ontingit vt pluri
jmum ex dulcibus& ideo amaritudo que dulci cõtraria
tur habet vim euacuatiuam ſeu purgatiuã Nam ſtomachus tm
abborret amaritudinẽ· ꝙ quicqꝙ illa in ſtomacho recepta tangit
m

totum ſtomachus repellit. pualiter. humanũ cor multum
delectatur in dulcibus rebus mũdi: quaz repletio peſſima eſt.
Diſponit enim hominẽ ad ſpiritualem ydropeſim ſcʒ ad ſuꝑbiaʒ
que eſt anime infirmitas peſtiffera. Ideo qn hec repletio nimis
cor noſtrum occupat ſumma medicina eſt amaritudo inferni p

meditationẽ et conſiderationẽ quia cor humanũ illam abbomi/
natur et metuit: quia quicqꝙ; dulcedo ſeculi repleuerit. illa exclu
dit ligura. Thobie· 6ᷓ· Vbi legitur ꝙ cũ thobias aquã in/
traſſet & piſcis illum inuaſit.iubente angelo aceptum piſcẽ ex/
enterauit- recondens carnes piſcis et fel. & accidit ꝙ ex felle ſuꝑ
carbones accẽſos poſito fugatus eſt dyabolus. Item illuminati
ſunt oculi patris. CSpualiter p Thobiam qui ſanctoxe paren
tum filius erat ſubaudi xp̃ianum fidelem ex ꝓppoſito ſancto na
tũ et ex eccleſia immaculata et mũda. Hic igi aliqñ ad vana mũ
di intrans que bene notantur ꝑ aquã fluentẽ a piſce ideſt pec/
cato inuaditur· preſto enim eſt- peccatũ inuadit hominẽ mundi
negociis ſe immergẽtem. Vnde Aug9 · Si vis muncdch eſſe fuge
mundum. Vt igitur purgetur cor tuum a repletione ſuperflua
dulcium re mundi tũ mortiffera? indicãte tbi euãgelio et ſer
mone diuino- pone carnem id eſt carnalem delectationẽ in cor/
de tuo: ſed cum ipſa ſimul repone fel id eſt inferni amaritudinẽ
et anguſtiam & vtranc; cõſidera- vnam ad reliquam cõparãdo
& tunc quod dulciter ſuadebat doloris amaritudo purgabit.
Auꝑ in quoda ſermone· In p̃ᷣſenti quidem vita deſectationes
tpales dulœs ſunt & tribulaciones amare ſed quis nõ bibat tri
bulationis poculum metuens ignem infernalẽ aut delectatio?s
ſeculi non cotemnat · Habet etiam illuminare patris oculos. ſcʒ
intellectum et affectum quos mundi albugo cecat. Habʒ etiam
fugare dyabolum quia homo fugit ad penitẽtiam hoc cõſide/
rans ſeremias ppheta au Ego dixi in dimidio diez meoz vadã
ad portas inferi ſcʒ per co nſiderationẽ· & ſtatim ſequi Queſiui
reſiduũ annoʒ meox. ſcʒ in his agam penitẽtiam de pteritis. &
infra Recogitabo tibi oms annos meos in ama ale mee. Gloſa.
Vt inueniam offenſiones quas feci dño meo et agam penitetiã
E ſtes in omni loco circa regionẽ. Geñ· i omo com
. morans in patria inimicoꝰ ſuoz non eſt in tuto vite ſue
& Pcipue cum non poteſt ſe defendere- Aliqũ enim incides in
manus hoſtium peribit- ideo debet inde fugere & alibi ſaluari-

pualiter Vite p̃ſentis delectatio eſt terra inimicoʒe · ibi enĩ
tres inſidiãtes inimicos habemꝰ- mundũu carnem et dyabolum.
Berñn in ſermone Mundus adulat᷑ · caro delectatur dyabolus in
ſidiatur & anima teptatur. Nos vẽéo debiles ſumo neq; reſiſtere

8 8
— 4* * 4

s

Iduin ulmmnmũ

ſcimus. Vnde idem in ſermone. S8. Triplex eſt miſeria humanò
generi ſi dilligenter aduertimꝰ9. Nãꝗ & faciles ſumꝰ ad ſeducẽdũ
Debiles ad opandũ & fragiles ad reſiſtendũ · Si diſcernè volu/
mus inter bonũ et malũ decipimur ſi temptamus facere bonũ
deficimꝰ· ſi conamur reſiſtere malo deiicimur et ſuꝑamur· Ergo
non eſt ſtandum in hac regione ſed fugiendũ eſt ad tutiorẽ.
figura Math.z Ioſeph ſciens herodem velle xᷣm puex occi/
dere monitu angeli fugit cum maria vxore eius in egiptũ . &
erat ibi vſq; ad obitum herodis: poſtmodũ inde vocato eſt ad te
ram hirm mortuo herode. Sßualiter. p Ioſeph ſubaudi vi-
rum iuſtum: cui cure debet eſſe nutrire puerũ xp̃m vt creſcat in
nobis virtute et gratiis· Sed berodes qui interptatur glorians
in pellibꝰ vult ip̃m interficere· p herodem igitur intellige dyabo
lum qui totam gloriã ponit vt cecorare poſſit peccatorẽ et pellẽ
innocentie et gratie tegere Tolle tunc puez tecum et mariã ſcz
mare amarum doloris tuoʒe peccatox· & cõſidera ꝙ mors inſtat
& inferni baratrũ p̃paratur et ſaluaberisquouſqʒ dyabolꝰ cõ
teratur et fugiat S. tunc ſecure poteris pgere ad terram hirſin
id eſt ad patriã beatox. vbi tacie ad faciem videt deus Sic igitur
memorare nouiſſia tua & ineternũ nõͤ peccab Que verba Bern

Ptractans in quodã ſermõe ait. In omnibꝰ9 oꝑibo tuis memora
re nouiſſima tua-horrorem iudicis tremendi valde diſcrime ar
dentis iehenne metũ ab oculis cordis tui elongare nullatenus
patiaris Cogita peregrinationis tue miſeriam-recogita annos
tuos cũ amaritudine anime tue & cogita vite humane pericula

cogita fragilitatem tuam ꝓpriam · & in hui modi co gitatione ſi

pſeueraueris dico tibi pax ſenties quicqꝙ; foris videtur moleſtũ
¶Mudictum vltimum 31.
Deo et vos eſtote parati · Math·2z ota captiui exiſtentes in

carcere & ſperãtes liberarine in carcere remaneantſꝑ parati ſũt

ne fugientibꝰ aliis/ quis in carcere remanẽs fugientiũ penã por
tet. Idcirco miſer eſt ille qui alios vigilare cõſpicit ꝓ carceris li/
beratione et iße dormit. CW pualiter Vita preſens dicitur eſſe
carcer· ꝗa ibi humano ſpiritꝰ captiu iacet Ratio eſt· quia ille di

citur captiuus qui ꝓpriam artem ſuã exercere non poteſt. ꝓpa

ars anime noſtre eſt intelligere- non tm hec ſenſibilia. ſed etiam
intelli gibilia et eterna- que ligata corporis mole aggrauantis
nequaq; poteſt intelligere I gitur dicñ alle in caliginoſo carcere

*

udit ulthnuũ

Igitur dum infallibiliter ſcit debere ab iſto carcere liberari . & ſi
parata erit introducetur ad patriã. Debet ſemꝑ vigilare vt poſt
ſuum liberatorem vadens non cadat in manus captiuãtis & ad
deteriorem carcerem inducatur · hoc eſt intelligẽ dum Quia debʒ
eſſe homo parat qui ſcit ſe in fallibilit moriturũ · vt ſequẽs cri

ſtum cum hunc mundũ exierit ne capiatur a dyabolo & in car

cere infernali recludatur. C¶ Figura Exodi: i0 Dixit moyſes

filis yſrabel Eſtote parati in diem tercium. Preparatio eorum
erat vt ſtarent ſuccincti tenentes in manu baculũ comederent fe
ſtinanter agnum cũ lactucis agreſtibus et panes a3imos · S&
libet vaſa aurea et ar gẽtea reciperet ab egiptiis & ſic ſequerẽtur
moyſen. Nam in die illa angelus pcutiens tranſiret per egiptũ
interficiens pmogenita egiptiideo ne interficerentur in domi
bus eoxꝝ hebreo iuſſit moyſes fieri ſignũ Thau in vtroq; limi
ne domus ipox de ſanguine agni. Quicũq; igitur ex filiis yſra
hel non fuiſſet ſic parato remanſiſſet in manibus pharaonis &
portaſſet penam illoꝝ ac alioʒ. pualiter· vt verus moyſes
ſeʒ x̃s nos diſpoſitos redderet vt fugam huiꝰ caliginoſi carce/
ris euaderemus docuit nos eſſe paratos in diem tercium ſcʒ in

diem mortis noſtre qui ꝑ tercium diem notatur. Nam pmus eſt

natiuitas- ſecund vite ſtatus & tercius eſt dies mortis & quia

iſte eſt ſubitus et incertus ideo magis debemus eſſe parati. Et

nota ꝙ imp̃parationeʒ habebis in die iudicii quam babueris in
die mortis. Vnde Qug ad dyoſcox. Vigilare debet omĩs xp ia

nus ne eum impparatum inueniat domini aduentus Imp̃para

tum autem inueniet dies ille quem imp̃paratum inuenit ſuus

vltimus dies. Preparatio autẽ qua ̃parare debet ſe xp̃ianus ꝓ
die tercio vt in extremi iudicii examine ſit paratus ſunt ſacra/
menta-ſeʒ amaritudo penitentie que ꝑ lactucas agreſtes notat-
Eukariſtia quod agnum omnibo indulgere quod ꝑ panes aʒi
mos. ſuccinctus ad lumbos 3ona fidei katholice baculũ in ma-
nu ꝑ ſpem ſuꝑnoʒe bonoʒ facere thau in vtroq; limine debʒ ſan
guine agni: quia et in corpore et in corde ſꝑ crucem xp̃i et paſ/
ſionem eius portare. Vaſa auri et argeti virtutes & bona oꝑa·

vincendo egiptiacas temptationes cõgregata ſecum portareet

ſic exiens egiptum paratus in die mortis· ſic ſe paratũ inueniet

in die reſurrectionis quando vq; angelus pcutiens ſcʒ diuina

ſententia interficiet primogenita id eſt peccatores et infideles

.

ſ egipti ſcʒ dyaboli: nec erit domo in qua luctus non ſit. qa nulla
d remanebit peccatoris cõſcientia in qua non ſit vllulatus & plo
ratus Ideo vocatur dies illa dies ire dies calamitatis zc. & glo
n ſa Dies illa dies ire- dies triſticie et anguſtie dies afflictionis er
zr doloris: dies gemitus et meroris dies meſticie et lan guoris. di-
,/ es luctus et ve dies magna et amara nimis. B B
is — V potens es & quis reſiſtet tibi extunc ira tua- s.
tum ESatis racionale eſt vt ruſticus principẽ ledens ; &
nt⸗ ¶AVbenignum.& poteſt ꝓ modico illum placare de offenſa
A non facit vt cum capiatur ſuſpendio cõdemneturaPeccator
in enim putredo et vermis· Caligo et tenebreſſepe ledit excellen/
ti tiſſimam et diuinam eterni principis maieſtatem ꝑ peccatuʒ · ſed
dol cito poteſt illam leui ſatiſfactione placare · & nam ſi peccator ve/
lini Ii ab offenſa ceſſare tanta eſt pietas huiꝰ principis ꝙ cum mo
ſia dica penitetia placatur. Vnde Vſaie. qq: Derelinquat impius
8 viam ſuam. & vir iniquus zc· Sed qui volunt ſemꝑ de die in di
s em addere peccatum ſuꝑ peccatũ, ꝓuocando pacientiam eius vt
ree cõuertatur in iram dignum eſt vt ipſi videant principem indi
ſ gnatum ſuꝑ ſe· qui ip̃m neglexerunt placare benignum. Vnde
usek Grego: ſuꝑ ilo Math:za In nubibus celi: ſic ait. In maieſtate
ani viſuri ſunt quem in humilitate videre noluerũt.· vt tanto dſtric
..E. tius virtutem ſentiant: quãto ceruicem cordis ad eius penitẽtiaʒ
i non inclinant. Veniet igitur cum poteſtate magna iudicaturus
⸗ reos: qui mitis et humilis veniret peccatoribꝰ indulgere peccata
in ρFigura A οστ . Vbi beat Iohes hbanc viſioneʒ ſe vidiſſe
Pus fatetur Ecce inquit vidi thronum magnũ et candidum et ſeden
6 tem ſuꝑ eum a cuig conſpectu fugit celum et terra. & idem Ioh̃
6 nomen ipfſius et indumenta ponit modico ante verba ſupccta
ꝑitulo: io dicens Erat veſtitus veſte aſperſa ſan guine · & vo
cabatur nomen eius verbũ der & exercitus qui ſunt in celo ſe/
quebantur ip̃m in equis albis & veſtiti byſſo albo et mũdo · &
de ore ipſius ꝓcedit gladius ex vtraq; parte acutus vt in ipſo ꝑ/
cutiat gentes. ¶ Spualiter ſubaud' per thronum magnum et
candidum carnem xp̃i puriſſimam vir gineo candore candidam
ſpiritu ſancto oꝑante a verbo diuino aſſumptam · & hoc ẽ quod
ſubditur & vocabatur nomen eius verbum dei- Nam verbum
caro factum xp̃s dei filius eſt: qui iudicatui9 eſt viuos et mor

tuos Loh:za: Dedit ei iudicium facere quia filius hominis eſt.

der vltuna

Erat enim veſtitꝰ veſte aſperſa ſanguine. quia fixuras clauo
& paſſionem quã ꝓ nobis ſu ſtulit oſtenderit in iudicio vt vide/
ant impii iudei in quẽ tranſfixerũt. & falſi xiani quid neglex
erunt vt dominus eis im ꝓperet & dolorem quem paſſus eſt.
vt traderet eos in manus patris · ps. Dixi ergo ſine cauſa iuſti/
ficaui cor meum & laui inter innocẽtes manus meas· & fui fla/
gellatus tota die & caſtigatio mea in matutinis Sequi. Ha be
Pat in ore ei9 glabis acu. Gladius enim bis acutus duplex pu
nitio qua ferietur peccator- dicente dño Diſcedite a me in ignez
eternum zc Sepabuntur enim a deo et excluduntur ab ipſiꝰ ꝑ/
petua viſione · & includuutur in inferno ppetuo cruciandi Nec
minor erit punitio ſeꝑationis a deo ꝙ́; pena iehenne. Vnde Cri
ſoſtomꝰ ſuꝑ Math: omelia.zz: de vtraq; acucie loquens ait.
intollerabilis res iehèna quis neſciat ꝙ; ſuplicium horribile tã
ſimiles quis ponat iehennas:nec eſt tale dicturus quale eſt ab
eſſe illius glorie et honore repelli & exoſum eſſe x5ͤo & audire
ab illo Nõ noui vos. Sequit᷑ a cõſpectu eius fugit zc. quia tũc
& iuſti et peceatores timebunt. Grego in mox Quid faciet vir
gula deſerti vbi concutietur cedrus paradiſi- Si iuſtus vix ſalua
bitur impius vix apparebit. Sequitur & exercitus qui ſunt ĩ
celo ſe· eũ zc Qu ia angeli et ſancti el ecti dei xpᷣm ſequuntur in
dutiluce glorie. Apoc· A. Vbi beatus Iohes vidit ꝑ dũm turbã
magnam: quam dinumerare nemo poterat: quia ex om nibꝰ gẽ
tibus et tribubus et populis et linguis ſtantes ante thronum.-

Amicti ſtolis albis. „ IC
Oca operarios et redde illis mercedem ſuam. Math̊zo
Prudens diſpenſator anteq; ſit dies reddendi rationem.
Aebet pꝓſpicere in libro ſuo & intra ſe facere computum
& videre quantũ recepit et quantum expendit · & ſi introit ſu
perat exitum. diligenter debe iere ſibi vnde ſatiſfacere poſſit
idere ne ſubito a domino vocatus neſciat racio nem · & preci

pue quando ignorat quo tempore eum dominus ſuus requi/
rat. SPualiter- Nos ſumus dei diſpenſatores. Vnde aplus
Pma Corm xX Sic nos exiſtimet homo vt miniſtros deiet diſpẽ

latores miniſterioꝶ eius. Debemus igitur ante tempus inſpicẽ
librum conſcientie noſtre. & ſi plus eſt ibi de peccati culpa q; de
penitentie ſatiſfactione · videre debemus vnde habeamus ad ſa/
tiſ faciendum quoniã ſubito ad rationẽ reddendam vocabimur

e

—— - —JSAA—–

& hora qua non credimus requiremur Neuiſſimus enim dies

ille magnus et amariſſimus incertus eſt· qñ tonabit tonitruum

illud terribile in mundo-excludens omne tempus aliud ampli

us expectationis· & nullus poterit ſe abſcõdere. Nam ſicut ſo
let ſudex tuba et campana cõgregare homĩes ad plamentũ .qñ
debent damnari aliqui: ſic faciet xpᷣs veniens iudicaturꝰ9 mun/
dum CFigura Apoẽ · x· ILohes vidit angelum tenentẽ pedem
in mari et alium ſuꝑ terram iurantem ꝑ viuentem in ſecula ſecu
lox ꝙ amplius non eſſet tempus· Sed ad vocẽ ſeptime tube cõ-
ſumarentur omĩa· & infra: zo·c· Vidit ꝙ mare dedit mortuos
ſuos. & mors et infernus dederunt mortuos qui in ipſis erant
Expoſitio plana eſt. Nam intonante domĩo ꝑ angelicam tubam
vocem illam terribilem Surgite mortui venite ad iudicium ex/
cluſo dilationis tꝑe· congregabunt᷑ omnes mortui: quacunq;
morte mortui fuerint in ꝓpris corporibꝰ reſurgendo. Criſo;
ſupꝑ pᷣmã Cox· 3. Vere vox magna· vox tube terribilis cui omĩa
ediunt elemeta que petras ſcindit- inferos aperit portas ere
as frangit vincula mortuo dirumpit . & de profundo abyſſi
animas liberatas corporibo ſuis aſſignat-Hec autẽ citius cõſu/
mabũtur in corpore· q́; ſagitta tranſeat in aere. dicente apoſtolo
In momentdo in ictu oculi. D

ſua facta faceret ſi hoſpes non notaret quid bibit quid
comedit. S vulgo dicitur · ꝙ vnũ cogitat gluto et aliud
tabẽnarius gluto enim cogitat bene comedere et melius bibere
ſed non cogitat vnde ſoluat: putat enim tabernarium ſeducere-
Ille vero omnia in ligno ſignat et calculat· co gitans ꝙ non rece
dat niſi integre ſatiſfaciat· nec poteſt negare: quia tallia ligni vbi
notatur quod recipit ſciſſa eſt vnam medietatem habet gluto et

aliam tabernarius Q¶ Spß̃ualiter Bene eſſet peccatoribꝰ affluen

tibus diuitiis mundi atq; deliciis- eiſq; male vtentibus: ſi criſtus
hoc non videret ſi in die rationis poſſent negare· & ſi nullus

eſſet qui teſtificaretur Sed miſer peccator vnum cogcat· ſʒ aliud

cogitat diuina iuſticia. Miſer peccator facit talliam · quia in ſua
conſcientia ſignat qualiter et quantũ· & xp̃s in ſuis teſtibus ſcʒ
angeloʒ et multarum creatura teſtimoniis in quibus omnia
velut in libello diuine ſcientie notant᷑· ?sS· Imptectum meũ vide
runt oculi tui · et ſcribenĩ zc̃ *

Eſtim onia tua credibilia facta ſunt nimis · pSs. Gluto bñ

igura Aꝑoch.zoο: Vbi Ioßes

—

vidit & aperti ſunt libri & iudicatũ eſt de omnibus ſecũdum ea
que ſcripta erant in libris Subaudi p hos libros tã ꝓpriã pecca
toris conſcientiã ꝙ; multas alias creaturas peccatores accuſãtes
& coram dño penitus cõuincentes · quoxe teſtimonio cõtradicere
erit impoſſibile. Criſoſt· ſuꝑ Math̊ · Accuſat peccatorem conſciĩa
quam polluit creator quem offendit: culpa quam cõmiſitdya
bolus cui ſeruiuit.ſcriptura quã tranſ greſſus eſt creatura qua
abuſus eſt· tempus quo expectatꝰ eſt Tot igitur teſtibo reſiſte
re non poteſt peccator · O ſi ad excuſandã excuſationem in pec
catis laboraret dicat domino· Nõne hec condita ſunt apud me
& ſignata in theſauris meis· p̃s. Obmuteſcet tunc igitur pecca
tor vt ſeriptum eſt in ̊s. Muta nt labia doloſa.
Roiieite eum in tenebras exteriores Math. z4 Soler
iudex poſtq; reus conuictus eſt de latrocinio vel de alio
malo crimine quo iuſte mori debet ferre vltimatam ſcʒ corpora
lem ſententiam quo facto paratus eſt miniſter mortis ip̃m reũ
ligatum ducere ad patibulum. ve eſt ꝙ aliqñ ponitur ſuꝑ aſi/
num vel mulum ligatus & portat furta ſua ſeeum. vel ſignum
ſui criminis ſita in pectore ad ſui confuſionem & cum hoc ſigna
mortis quam debet ſuſtinere ponunt᷑ ſuꝑ beſtiam · vt ſi decapitã
dus eſt ponitur enſis vel ſecuris· ſi ſuſpendene laqueus.ſi cõ
burendus ponunt ligna: & ſic de aliis & iſto modo ducitur ad
mortem. (¶Sßualiter Iſte modus erga peccatorem ſeruabitur
in extremi iudicii magno die. & hec omnia beatus ſohes figu/
raliter vidit Nam peccatore cõuicto ꝑ teſtes legittimos vt in ſu
perbis patet· dũs profert vltimam ſentẽtiam dicens. Diſcedite a
me maledicti in ignem eternum qui paratus eſt vobis et dyabo
lo: & cum dicet benedctis Accipite regnũ quod paratũ eſt vo
bis quia deus mortem non fecit· ſed miſer peccator ſequẽs dya
bolum ad illam acceſſit. Iuſtis tñ ꝑ gratiam regnũ dedit Hoc ꝓ
tanio dictum ſit vt cognoſcamꝰ deu nemini eſſe cauſam damna
tionis · ſed multis cauſa ſalutis ſcʒ omnibus ſaluandis. Data igi
tur ſententia tam ſeua p̃ſto erit miniſter mortis ad ſuſcipiendum
reum. Hunc miniſtrũ vidit Iohes Apoẽc Re equus palli-
dus · & qui ſedebat ſuper illũ nomen illi mors: & mfernus ſeqᷓ
batur illum. Per hunc militem ſubaudi dyabolum cõgreganteʒ
exercitum ſuum ſcʒ demones velut aues famelicos ad cadauera

Tdirin ult

Apoc: ig. Omnes aues ſaturate de carnibus eox: qui ponetur
ſuper beſtiam ad eius cõfuſionem cum cõditionibus ſupᷣdictis

4 † Hoc etiam vidit beatus Iohes in figura Apocl: M:. Vbi ange
. lus ei dixit veni et oſtendam tibi damnationẽ meretricis magne
& vidi mulierem ſe edentem ſuper beſtiam habentem capita ſeptẽ
et cornua deceʒ ·&ο mulier erat veſtita auro et lapide precioio &
Margaritis zæt pabens pocnli aureum in manu ſu Plenũ ab-
hominatione · & in fronte eius ſcriptũ nomen babilon magna.-
mater abhominationũ terre Per hanc beſtiam mõſtruoſã ſub/

audi peccatum mõſtruoſum- quod res eſt mõſtruoſa et aliena
ab omnm ſpecie boni. Per ſeptem capita nota ſepiẽ capitalia vicia
ꝗue cõmiſſa ſunt per ipſam. Nam et hec ſunt mala que reus di-
eetur ſecum portare in ſignum ſue cõdemnationis ſuper ipſam

beſtiam. Per mulierem vero ſuper ipam ſedentẽ talibꝰ indutam
veſtibus ſubaudi partem illam humane nature cõdemnatam &
ti ſuis exigentibꝰ demeritis demonibo ſociatam. quam deus or-
nauerat dotib et ornamentis pulcherrimis ſcʒ ſapientia diſcre
/ tione memoria-intelligentia zc: que manus ſuas repleuit fe-
aun— tore immunduie & obſtinata malitia que ſine penitẽtia peregre
n tranſierunt in affectum cordisſq; p penitẽtiam voluit illum ie-
ii forem de ponere . Ideo ad ſuam cõfuſionem homodi fetorem por
tabit ſemp in ꝓpria volũtate· ita tñ ꝙ de eo penittiam agat in/
4 fructuoſam. quia de voluntate nunq; poterit velle bonũ Vnce
. Augo de fide ad petrũ In inferno etſi erit ſtimulus penitentie

tn nulla erit ibi correctio volũtatis de quib9 ita culpabat iniqui
tas ſua vt dicit nullateno ab eis poſſit diligi vel deſiderari iuſti
cia. Der decem cornua que in beſtia audiſti nota penas ꝗᷓs paſſu
rus eſt in inferno- quas penas numerat Grego- ſuper Math:s
ſup illo. Mittite eum in tenebras zc. In inferno erit frigo intol
leile ignis inextin guibilis vermis immortalis fetor impor
tabilis tenebre palpabiles flagella cedentiũ -horrenda viſio de
monum.confuſio peccatox deſperatio omniũ bonoʒ erit enim
mors ſine morte· defectus ſine defectu. Quia mors ſemꝑ ibi in/
cipit & defectus deficere neſcit· Si bene cõputabis decem ſunt.
cõputatis vltimis ꝓ vna- quia hax eſt vna ſentencia. que eſt ter
mino tacere in penis · Sic igitur mulier hec ſcʒ peccatoʒe ſeu dam
nato caterua ſimul cum miniſtro mortis ſcʒ dyabolo ducentur
ad puteum interitus ſc; ad eterne damnatõis locũ. Apocal:zo:

Infernus et mors miſſi ſunt in ſtagnum ignis. Hec eſt mors ſe
cunda ſcʒ infernalis iehenna ſubaudi ꝑ infernum et demoues et
bomines impios & ꝑ mortem. Ibi enim ſimul cũ principe dya/
bolo ſuo ꝑſoluent de malis oꝑibus cõpaſſum. Grego:· mox:
Tunc edax flamma cõburet quos nunc carnalis delectatio pol
luit· tunc in infmitũ patens inferni baratrũ deuorat quos ina/
nis elatio nunc exaltat atq; qui non licet ex vicio voluntatẽ hie
callidi pſuaſoris expleuerũt· tunc cum duce ſuo reprobi ad tor/

menta puemunt.
¶Maullicia 324 .

Irga tua et baculus tuus ĩa me cõſolata ſunt .sS(No ta
habens equum vmbroſum nõ eſt in tuto · & pcipue qñ
ſe mnuenit inter inimicos Nam voles ſe ad vnam partẽ dirigere
fugit ad aliam. Si enim videt lignũ arbitrat eum eſſe ſerpetem
ſi viderit aceruũ lapidum putat eſſe leonẽ. Summũ remediũ eſt
ſemꝑ virgam erectã ſibi ſuꝑ latera tenere · & nunqꝙᷓ; ꝑmittere eos
vincere ꝓnitatem eox alias aſſeſſor eſt in ꝑiculo vt dictũ eſt.
EEpualicer pigri peccatores ſunt velut equi vmbroſi qñ vident
crucem p5ᷓiquã diuino preceꝑto cebent aſſumere et xp̃m ſequi
videtur eis videre ſerpentẽ · qn aceruum mãdatox aſpiciũt videĩ
eis videre leonẽ Arbitrant᷑ enim laborem eſſe magnũu vbi labor
non eſt. Math. xi- Iugum enim meũ ſuaue ẽ & onus meũ leue
Ged ipſis adheret ſedes iniquitatis qui fingunt laborem in pre
cepto ſcʒ caritatis · in quo omnia includun᷑ pcepta Hec igi di/
citur kathedra peſtilẽtie · De qua ꝓpheta in pᷣs:. pmo loquens.
beatos dicit qui ibi ſe non ponũt ad ſedendu. Talibo enĩ neceſ/
ſaria eſt virge diuĩe oſtenſio· quam cum viderint timẽètes pcuti
obediẽt aſſeſſori vel militi ideſt ſermoni diuino eos dirigeti · S3
aliqũ virga ꝑcutiendi ſunt · quia vir ga iuſticie cebet aliqñ reos
punire vt paueant ceteri- vel vt puniti emẽdent vel mali de me
dio iuſtoꝝ tollant & boni bene et libere oꝑent. Vnde Seneca de
clementia in corripiẽdo inquit · Hec tria lex ſecuta eſt que ꝗlibet
rectus pnœps ſequi debet vt aut eum quẽ punit emendet aut
penis ei ceteros meliores reddat aut ſublatis malis ſecuriores
ceteri viuant. Iſto igi modo ſi iudex aliqñ virgam iuſticie eleua
tam teneat ſuꝑ delinquẽtes & ad ꝑpcutiendum eũ ſuadet culpa
paratum habeat populũ ſuũ bene ꝓficiet · Eigura ExO. M.

. Vbi legitur ꝙ cum amalech aggreſſus eſſet filios yſrahel· moy
4 ſes aſcendit in montem habẽs in manu virgam quam cũ eleua/
tam teneret populus vſrahel vincebat. quia cũ manꝰ moyſi gra
ues eſſent ſuſtentabant᷑ ꝑ aaron et vr. zc᷑. G Spualiter-p Ama
N lech qni interp̃tatur gens bruta vel xopulo lubricus ſubaudi p
W uos mores et corruptos cõgregationũ ſedantes. Hi enim a dy
en abolo cõgregati ſemꝑ aggrediunt᷑ fideles in caſtris ideſt in ciui
tatibus et religionibo. vel qbuſcunq; aliis collegis vt ſoluatur
pactis vnitas vel vinculũ caritatis ſeu regularis obſeruãtia. Hec
eſt igitur gens bruta et lubrica que velut morbo ſua peſtiffera
ctagione plurimos pdat: niſi abſcindatur iuſticia mediãte. Vñ
Caſſioc:.ſuꝑ p̃s.2z8. Iniquitas quippe mortaliũ more putredid
eal nis ſine fine vagaret ſi eũ medicinalis increpatio minime reſeca
er ret· Debet igitur moyſes ideſt iudex platus vel rector in mon⸗
tem tem tribunalis iudiciarii aſcendẽs vir gam iuſticie eleuatam tenẽ
ſt vt qñ culpa exiit delinquentiũ non dormiet iuſticie diſciplina.
Es (Sed nota Q debet eſſe moyſes qui interp̃ᷣtatur aſſumptus ex
. aquis · quia iudex vel rector debet eſſe remot a peccatis. Si ve
den ro in peccatis eſt exiſtẽs peccata nullateno abhorret· Comedes
doi enim allea-ille alterig comedentis tetorem nõ ſentit. Sed quia in
Ni peccato adhuc iacet de illo peccato alios iudicare nõ valet. Non
bor igitur debet rector vel p̃latus ſiue iudex lubricus adhuc aquis
e vanitatis deditus mundi et comodis montẽ aſcendere iudic lariũ
. quia abhominatio eſt. Berñ. li pmo de cõſideratione Audi in/
, quit canticum meũ minus ſuaue ſed ſalutare· monſtruoſa res ẽ
gradus ſummd et animꝰ infimꝰ· ſedes pma et vita maligna ſiue
yma- lingua magniloqua etmanus ocioſa ſermo multus et fru
ctus nullusvultus grauis et actus leuis caput canum et cor
vanũ facies rugoſa et lingua nugoſa vigens auctoritas et mu
tans ſtabilitas Hec Bern. Vex eſt ꝙ licet rector vel iudex aut
latus bonus ſit et a peccatox brutalitate remot9· graues enĩ vi-
dentur manus ſue delinquẽtibꝰ. Non querit quis emẽdari cor
. rectione iuſticia mediãte grauis ſemꝑ ſibi videtur punietis ma-
nus. Non poteſt igitur rector iuſticiã exercere debitam · niſi ma
nus eius ſuſtentent Duo enim ſunt qui debẽt ſuſtentare man9
relati vcʒ in ciuitatibꝗ nobiles et populares In religione· ma/
giſter et bacellariꝰ· quod ſi fiat leu plio vincit᷑ amalech · id eſt ſu
perantur peccata et vicia. Sed hi aliqn vnde debet ſubleuare ma

nus rectoris fauorabiliter ei aſſiſtendo deprimũt eas vt cadat
a iuſticie de manibus eoʒꝶ & ideo intm pᷣualuit Amalech ideſt
dyabolus et ſua vicia ꝙ vbiq; populus dei captiuatꝰeſt. Certe
tales iudicantur ſocii in malicia: p̃s · Videbas fureʒ currebas cũ
eo et cum adul zc. Ideo Aug in quodã ſermõe Non caret ſcru

B pulo ſocietatis occulte qui 3 facinori deſinit obuiare.

Oli eſſe vt leo in domo tua· Eccle · Leo enim dicitur
eęlſſe fortiſſimus inter omĩa anialia & ad nullio pauet in
curſum-Vesetamen ſuam qñq; tẽporat naturam. flectẽti ſibi ge
nua ipſe flectit ſeueritatẽ ſuam. ¶¶ Spualiter ſubaudi ꝑ leonem
rectorẽ vel iudicem ſiue platum qui ſup malos et obſtinatos de
bet eſſe vt leo· non tñ cõtra ꝑſonas ſed cõtra vicia. Sic enĩ debet
eſſe punitio vt ſcelera et peccata cõprimant᷑· Quia ſecũqũ Qugꝰ
ÜR Cum dilectione hominũu debet eſſe & odio vicioæ.· & ſic peccata
& non homines cõprimunt᷑. Vnde Seneca libro d moribꝰ Ne
mo inquit prudẽs punit quia peccatũ cõmiſſum eſt. Sed ne pec
cetur res enim opiima eſt· non ſceleratos extirpare ſed ſcelera.
Ideo debet exemplo leonis quilibet rector ſeuam tpare iuſticiã
& ſubditoʒ cõpati fragilitati. igura Iudiẽ. ig· Sampſon in
ore leonis inuenit mel: quo hauſto et comeſto vicit philiſteos.
Sic ſpiritualiter· ſubditus ſcʒ peccator inuenit in plato dulcedi/
nem ſcʒ in indulgẽtia. qñ dimiſſa penitẽtia oris ipſig dulciloꝗqo
rep̃henditur· & ſic victus dulcedine diſcretionis rectoris emẽda
tio ſe gerit q́; feciſſet in penis. Nam ſepe quẽ pena ad furorem
& iram inſtigat· correctio blanda ſubleuat & ad bñ operandum
excitat vt pcutiat vicia et peccata penitẽtia mediãte. Grego: ĩ pa
ſtorali. c. 36. Nonunq; qui inter flagitioʒe duriciam remanẽt in
correcti ſunt dulci admonitione mulcendi. Nam pleroſq; quos
cruciamẽta nõ corrigit ab iniquis actibus leuia blandimeta com
peſcunt. Quia et egros quos fortis pigmẽtox portio ac potio
curari non potuit ad ſalutem ſtinam deinceps aqua reuocauit

N omni ore quaſi mel dulcorabitur. Ecclia: Qota ꝙ in omĩ
potione medicinali vt plurimũ ponñt mel nam licet mute hebe
ſeu radices ſunt ſanatiue· tñ tanta eſt aliqn eoʒ amaritudo ꝙ nõ
poſſet ipſas eger accipere niſi dulcorarent ꝑmel ¶Æpualiter
Omnis correctio fraterna licet de ſe bona ſit ad ſanandu animã

* —

TARna n

.
ti M
et a ſordibus peccatox · nichilominꝰ non poteſt bñ recipi ab egro
n ſcʒ a peccatore fraternaliter mili a miſericordia dulcoret. ps. Mi⸗
Sa ſericordiã et iudiciũ cantabo tibi dñe. Debet igi bonus platus
len condeſcẽdere p miſericordiã clementer ad ſubditos & interdũ de
bet ſeueritatè iuſticie pietate indulgẽtie tpare. AEF igura pᷣmo
Re. ig. Vbi legitur ꝙ Ionathas obtẽta victoria cõtra philiſteos
leinr inuenit mel. & ſũmitatẽ ge quã manu tenebat intinxit in ip̃m
itid Spualiter Ionath as interptatur colũba. deno tat prelatum .
ti qui debet eſſe circa populoʒ ſuoꝝ cuſtodiã · ideſt ſubditoʒe mul
otin tum ſollicito · & pſcrutari ne quicꝙ; mali eis eueniat & ꝓ ipis ſe
ns pe ad dominũ clamare orando · Y ſaie. 33 · Clamabo et medita
idan bor vt columba Igñ iſte debet ſumm itate virge ſcz correctionis L
Auc & iuſticie ſublimitatẽ melle miſericordie lmire Tunc enĩ fiet me
ecat dicina ſanatiua egrotantiũ cuũ ex juſticia et miſericordia fit vVna
9N potio. Inde Grege: ractane in mox byſtora carcha uſtamẽ
R dc it. R ſtende e in quſtſeſer ſegs ſenfat Paciendo qucſdd
“ EX Vtraq; teſtamètum. vt in multa aſpitate nõ deſperẽt ſubditi-
iukii neq; in nimia lenitate ſoluant᷑· & ſubdit. Hoc nimi illa tabẽna

culi archa babet in qua cũ tabulis ſimul virga et mãna erat. ꝗᷓa

plorn cum ſacre ſcripture ſcia in boni rectoris ſit pectore ſi eſt virga

M correctionis ſit manna dulcedmis. Ira- 33 ₰Aß
ulu E naribus eius ꝓcedit fumus ſicut olle ſuccenſe. Iob. gi-
alo Olla hac habz ꝓprietate dum feruet ad ignẽ quia ſi nõ
enit dhaberet adintus niſi vnã fabã ꝓduceret ipſazʒ ad ſuꝑficiẽ
wnn & cum boc ad olle os veniunt omẽès feces que into latebant.
min 48ualiter Subaudi p ollam ſucẽſam igne hominẽ pᷣuentũ ira · qᷓ
ſi quicq́; mali ſcit vel infamie ꝓximi ſtatim ꝑ os ennttit omẽs fe
44 ces que prius in mente ſua latebãt ſcʒ plaſphemie verba contu/
8 melie et iniurie totum euomit ꝑ os nichil retinet Quia neq; lin
dn gua neq; oculi neq; mẽèbra interiora neq; exteriora ſuaʒ habent
10 opationem. Grego: li. 4· mox. Ire inquit ſue ſtimulo accenſus
un cor palpitat:corpus tremit-Iingua ſic impedit· facies igneſcit⸗
exaſpantur oculi· & nequaq; recognoſcunt᷑ noti- ore quidẽ cla
on morem format. ſed intus quid loquat᷑ ignorat· In quo itaq; iſte
hbt arreptus eſt: quia actionis ſue cõſcius nõ eſt. Sicut enim olla ꝗᷓ
to eſt ad ignem dũ nimiũ feruet ꝓiicit cum fecibus pinguedinẽ · ſic
let lracundo dum ſpumat ꝑ vba miurioſa im ꝓ perat veꝝ et falſum

riI ſimul. eIE Figura Ieremie Pmo vbi dictũ fuit Ieremie Quid tu

T
vides· & ipſe- ollam ſuccenſam ego video a facie aquilonis · & in
eodem itex interro gat᷑ quid tu vides reſponditvirgã v igilantẽ
ego video · & dñs bene vidiſti. Spualiter ſubaudi per ollaz
ſuccenſam igne cor occupatũ ira· quod vera nõ valet diſcernere
pS. Supcecidit ignis et non viderũt ſolem. F aciem tenet verſus
aquilonè ideſt verſus dyabolum & eſt ex parte ſua ille implaca
bilis & ſemꝑ ira ſuccẽſus. ſed audi quia vigilat virga diuine iuſti
cie ſuper ipᷣm parata cõfringere peccatoreʒ tanq́; vas figuli. s.
B Niſi cõuerſi fueritis ſcʒ ab Baaiß ſun ſcʒ vindictam vibrabit

Rando nix glacies ſpiritꝰ ꝓcellax pars calicis eoxe ps.
Nota ꝙ; e ſtiuo tẽpore grandines ſepiꝰ generant᷑ ꝙ alio
Ratio eſt Quia ꝑ calorem fit attractio calidoʒe vaporũ de terra
ſurſum vſq; ad quãdam aeris altitudinẽ ad quã ſolis reuerbera
tio non attin git:& ibi vapores ille cõgelanĩ ꝓpter ſũmam frigi
ditatẽ que ibi eſt. & cõgelate fiunt graues & tunc deſcendũt ad
inferi9. Et nota ꝙ quãto de ꝓpinquiori loto cadunt· tanto for
tius ledunt· & eſt ratio Quia cũ de loco altiori cadũt ſpꝑ minuuũt
ꝓpter longũ motũ. Nota etiã ꝙ vtplurimũ fiunt poſt meridiè
qn ſcʒ magis feruet calor. ¶ ESbualiter-p grandinem ſubaudi
iram ꝓpter aggrauatioĩs ſiſitudinẽ Naſci enim ira cũ vapores
verb oʒ aliqualẽ ctumeliam importãtium audiunt᷑ · que verba
eſtus elationis et ſupbice eleuat ꝑ incõſiderationẽ vt ad illã altitu
dinem vbi non poteſt attingere caritas et amor dei: ibi enĩ pre/
dicta verba coagulant ꝑ incſiderationẽ, indurantur et aggra/
uan ex dolore quia vidit ſe deſpici et vilipẽdi· Sed tunc cadunt
Pp appetitũ vindicte et ꝑcutiunt ꝑ verba blaſphemie infamie cõ
tumelie & iniurie · & quãto minꝰ eſt interuallũ inter conceptũ
et linguam tanto groſſiores bomodi grandines ſunt & maiorẽ
cauſant leſionem · & tunc vtplurimũ ad latera poſt nonã ca dũt
ꝗqñ ſcʒ mero et cibo venter eſtuat et ebrietate. Diſſipat ergo om̃e
bonũ ꝗqc in anima erat ꝑ bo9 modi turbinis tempeſtatem. Vnde
rego: in paſtorali. Dum pturbationi ſue mime obſiſtit & ſiꝗᷓ
a ſe tranquilla mente fuerant bene geſta- confundũt et im ꝓuiſo
pulſu deſtruũt quicquid forſan diu labore ꝓuido cõſtruxerũt
Non tũñ hec ca dunt in regione iẽ ꝑata· quia ira non poteſt eſſe in
anima pacia moderata. Eigura Exocdi:9. Vbi legi ꝙ in egi
pio cecidit grãdo maior q́; vſq; ad illud tepus cecidiſſet· & inter

— — ——

—2 ☛tW d — — —

2
—

ZD =

=☛ 1T =-

IE

fecit aĩalia & quicꝙ ſuꝑ terrã ſpicatũ inuenit · tñ in terra Ieſſen
nichil mali fecit. Spualiter· p grandinem vt dictũ eſt ſubaudi

iram p egiptum mẽtes tenebroſas et obſcuras · ꝑ ſuꝑbiaʒ ꝗᷓ leui

ſermone iraſcunt᷑. Non ſuſtinẽt correctionè et increpationẽ quã
tũcunq; fraternã ſed ſtatim ad vindictã inſurgũt eleuãtes vapo
res leues et faciẽtes graues · & trabẽ faciũt de veſtuca et animaz
homicidã · Ideo quicqꝙ; grando deſcendẽs in agro alĩe inuenit to
tũ deſtruit Quia pdit ratio· amitti caritas & omĩs dilectõ tolli
tur. Vnde Grego: d: mo Per irã iuſticia derelinquit qa dum
ꝑpturbata mẽs iudiciũ ſme ratione exaſperat · omne ꝙ furor ſug
gerit· rectum putat. Per iram gratia vite ſocialis amitti?. Quia
qui ſe ex humana ratione non tempꝑpat neceſſe eſt vt beſtialiter
viuat. Per irã manſuetudo amitti · quia ꝑ iram cõcordia rupi/
tur Per iram lux veritatis amittit᷑ quia iracundia cũ menti cõ/
fuſionis tenebras inducit: deus radiũ ſue cognitõis abſcõ dit. S3
nota ꝙ; non cadit in terra ieſſen vbi ſunt filii iſrahel. Ieſſen intẽ
ptatur libra ſacrificiox· p Ieſſen enim ſubaudi patriã quã inba/
bitabãt filii iſrabel ideſt filii xp̃i. Vñ Beati pacirfici ꝗᷓ filii dei vo/
cabunt᷑· Nam p patriã liberã taciũt de ꝓpria volũtate xpo ſacri
ficium: & eſt eoꝝ terra plenitudine tꝑata vt nulla leſio ire ꝑ grã
dinem poſſit ſupꝑuenire · & ſic diſſipare grãdine ire terrã egipti.
ideſt metem ſupbam et tenebris occupatã. remanet terra ieſſen id
eſt mẽs pacifica ſerenitatis paciẽtia tuta. Grego:iemox. In hoc
mẽs ĩuſta ab iniuſta diſcerniẽ ꝙ omĩpotẽtis dei laudẽ inter adu/
ſa cõfitetur· ꝙ nõ cũ rebus frangi · ꝙ nõ cũ caſu glorie exterio
ris cadit.
Cce vento turbinis venit ab aquilone Ezech.pᷣoVidẽ9
enim ſenſibiliter ꝙ edificiũ alte eleuatũ niſi fundamentũ
habeat ꝓfundũ a veniẽtibꝰ ventis cadit · & quãto altius
eleuatur tanto erit in maiori periculo cadendi. & fortius con-/
quaſſabitur· Ideo pᷣmũ quod eſt in edificio cõſiderandũ eſt ſtabi
litas fundamẽti .quia nõ ſolum eſt ꝑiculũ de domꝰ ruina· ſed de
morte habitãtium in ipſa. Gpualiter· ſp̃uale edificiũ erigi v

ſus celum virtutibꝰ et gratiis idcirco de fundamẽto e pus de

bet videri. quomõ ſcʒ in paciẽtie humilitate fundet᷑ ne ꝑ impetũ

ire velut a vẽto ꝑcuſſum. nõ ſolũ cadat mẽs ad peccatũ · ſʒ et oĩa

viuẽtia merita interficiãtur et moriãtur. O Figura Iob pmo.
Vbi dicit᷑ ꝙ in domo pᷣmogeniti eiꝰ veſcebãtur et bibebãt vinũ

BLunddia

ſeptẽ filii et tres filie ipſiꝰ iob· repẽte irruit vetus vehemẽs a re
gione deſerti. & cõcuſſit ꝗtuor angulos domꝰ· ꝗᷓ corruẽs op/
pſſit ſuos et mortui ſunt. MEpualiter Pꝓ hanc domũ ſubaudi
cõſciẽtiam ſiue mentẽ humanã cui9 ſunt ꝗtuor auguliſcʒ qtuor
cardinales Vvtutes · ſeptẽ fili ſũt ſeptẽ miſericordie oꝑa tres ſoro
res ſunt tres ptes penitẽtie · cõtritio · cõfeſſio · ſatiſfactõ .· Sʒ quia
aliqñ fundamentũ parietes negligit. totũ eſt in periculo ruine
Elat enim vetus a regione deſerti ideſt ſuꝑbie quia nunq; vẽètꝰ
ille ire et furoris de ore demonis ꝑ ſuꝑbia emiſſo quieſcit ·. Sug
gerit enim dyabol. ecce te inferior vilipẽdit te. deſpicit te · ſuꝑa/
re conatur te: quare hoc ſuſtines obꝓbriũ :nuncdq te potes vin/
dicare · ſicventꝰ vehemẽs pcutit animũ exterminat tꝑantiã · cõ/
fundit prudẽtiã: ꝓdit fortitudinẽ · dilacerat iuſticiã · & cadẽs do
mus oppmi pietatis et miſericordie oꝑa- & ceteraxe filiaʒ ſpeci
oſitas triũ ope penitẽtie pulchritudo penitus abſorbet᷑ nec re/
manet in domo Iob: nec filii neq; filie ſed neq; familia · qm oĩa
moriũtur. Quia anima ira aceẽſa vindictã de ſibi illata iniuria cu
piens exercere. nõ ſolum vtutes pdit quas habet ſed etiã indul
gẽtiam et veniã de peccatis. Vnde Augꝰ inquodã ſermõe Qui
diuini bnficii oblitus ſuas voluerit iniurias vindicare nõ ſolum
de cõmiſſis veniã nõ merebitur· ſ̊ etiã peccata ꝗᷓ ſibi dimiſſa cre/
debat ad vindictã ſibi replicabũtur. Ponite inꝗt dñs illũ in car/
cere donec reddat vniúſum debitũ. Inuidia ·39 ℳK
ſus eſuriens pnceps impiꝰ. Nota vrſũ hãc
habẽ ꝓprietatẽ· Cũ enĩ viderit fructo in arbore puta po
ma aſcendit vt ip̃a inde carpat· ſed qñq; ꝓpter nimiã ar
poris altitudinẽ que habẽ nõ valet & cadit retro tũc vngulis &
morſibo ramos arboris lacerat- ¶[Spualiter .Inuidus videns
ſeruos dei ꝓducẽtes odorifera et famoſa oꝑa cupit ipſa carp ere
& deuorare- & aliqñ nõ valens extinguere famã viri dei ꝓpter
altitudinẽ vite que in ipᷣo reſplẽdet· nititur ramos id ẽ laudes &
bona que de illo dicũtur ſuis deturpatõibo deuorare. Et no ꝙ;
vrſus tria genera fructuũ ſeu pomo deuorat et conat᷑ carpere
ſcʒ que ſunt in cacumine arboris que ſunt in medio & ꝗᷓ ſub ar
bore inuenit. Sic tribus modis inuidus inſurgit in ꝓpximos: ꝗa
cõtra maiorẽ: cõtra parẽ: & nulli parcit bono. Figura Dani
elis. . Ini beſtias que de mari exibãt vidit daniel ſecundã beſtia
Vrſo ſimilẽ que habebat tres ordines dẽtium & lacerabat mtas

rou. 28

wvrdia
4 ctarnes. ([[Gßualiter E hanc beſtiã vrſo ſimilẽ ſubaudi inuidiaʒ
6 vt dictum eſt. Nam inter dicta ꝗᷓ de mari & de monte dyaboli
4 Pceſſerunt illa fuit ſecunda. preceſſit enim ſuꝑbia ex qua venit
muidia Vñ Qug: de verbis domini. ſuꝑ math. Inuidia eſt filia
ſupbie Sed iſta mater ſuperbia neſcit eſſe ſterilis vhi vt fuit conti
nue peperit · ſuffoca matrẽ & nõ erit filia. Habet hec beſtia tres
9 dentiũ ordines· quia tria ꝑſonazꝶ genera lacerat vt dictũ eſt · ſcz
maiores minores et eᷓles. Qug in quodã ſermõe. Inuidũ eſt
inquit odiũ aliene felicitatis reſpectu inferiox ne ſibi equentur
8 reſpectu ſuꝑioꝝ ꝗa eis nõ equat᷑ reſpectu pariũ ꝗqa ſibi equant᷑
Vñ Chaym inuidit ꝓſperitati abel. Rachel lye fecũditati Saul
/ dauid felici tati. Der muidiam ꝓcurato eſt lapſus mũdi et mors
n xi. Hec Augs. (B B
peel Ouiſſima aũt illio mordebũt ſicut coluber Prou .33 Co
; luber dictus eſt a coloꝝ varietate eſt enim ſerpẽs vene/
ola noſus valde & quot habet colores exteri9 tot habz int9
n lunguores- Eſt etiã mordax multũ. Stat enim iuxta vias in ſepi
all bus occulte inſidiãs viatorib9·. (S pualiter · Subaudi ꝑ hüc ſer
CAu pentẽ inuidioſũ hominẽ· qui quot bona exteriora oculo exteri
Olun ori videt ꝓximũ in ſe babere tot intrinſecus doloribus languet
D Vnge pꝓſper:libro·z· de viciis et vtutib2. Tantos inquit inuid9
ar/ babet pene tortores quãtos eius cui inuidet audit laudatores.
4 Morgdet enim coluber omnes quos poteſt. ſic inuidus morſibꝰ
hi detractionũ ſuax bonos lacerat ſi poteſt · Sz tãta eſt rabies inui/
y Adie eius ꝙ morſo ip̃ig ſuꝑ ſeip̃m exercet. Iero.in epla ad quãdã
dominã. O inuidia pᷣmum mordax tui O ſathane calliditas ſẽp
facta ꝑſequẽs bona· Perſequit᷑ viatores ille ſerpẽs · qa quos vi/
det verſus celũ ꝓꝑ bona oꝑa pergere illis inſidiat vt cadãt pmor
. ſus detractionũ & venefice lngue eius. Figura Geneſ. 99
Vbi legũ ꝙ dum iacob futura diceret filiis ſuis ait ad dan fiat
& dan ſicut coluber in via- Graſtes in ſemitis mordẽs vngulã equi
4 vt eadat equus et aſſeſſor eius ad terra. Gpualiter- ſubaudi
en ꝑ dan qui ſortẽ non accepit inter filios ſrabel inuidũ hominem
qui penitus excludit a conſortio ſanctoʒꝝ. Eſt igiĩ vt coluber in
6 uia ideſt in vita p̃ſenti. Inſidiat vt ceraſtes in ſemita cooꝑtus are
ni na: qui venenoſus eſt valde: cupit mordere ꝑ infamiã vngulam
equi ideſt greſſus bonoꝝ opeʒ vt retro cadat ſpirit et corpus

4 Ged ſepe dũ ſic inſidiaĩ iſte ceraſtes ĩ ſemita co oꝑtus arena equꝰ

tranſit ſuꝑ ipm & ſuo pondere eum pᷣmens mirabiliter lacerat
Qu ia vir ſanct9 detractiones iuuidioſe lingue nõ timens.· ſ cal
cans intm̃ viſcera eius torquet et lacerat· vt ꝗſi rabies mori vide
atur. Vñ & eneca in epfa- Nunqꝙᷓ; inquit meliꝰ torquehit impi/
os q́; virtuti et glorie ſeruiendo. (»x⸗᷑
Rdebit vſq; ad inferni nouiſſima EsANota illud qc de/
pet alia ignire vl incẽdere pus debet eſſe ignitũ in ſeipᷣo
S& oportet. Nota etiã ꝙ quãto mas; ignitũ duriꝰ ẽ igne
ſſuccẽſum. tãto magis ignẽ in ſe cõſeruatſicut patz in fero · quod
poſtq́; bene ſucſum et igmitũ eſt diutiꝰ cõſeruat ignẽ q́; lignũ
vel ſtipula. SBpß̃ ualiter · p ignẽ ſubaudi muidiã · que pri9 ſuc
cẽdere et ignire ſuũ poſſeſſorẽ ſo let· diuma iuſticia ſuadeẽte. Vnd
Hugo de ſancto vi. Inuidia nichil ẽ inſtius/qᷓ ꝓtino ip̃m aucto
rem cruciat ꝙ ſuũ· & quãto cor vel mens inuidi ꝑ obſtinationẽ
durior eſt. tato duriꝰ ignẽ inuidie retinet in ĩa. Ideo dyabolus
totaliter in ſua duritia obſtinat· totaliter repletus eſt igne inui
die. ideo auctor inuidie dic᷑. Vñn AQugo li de doctrina xpiana:
Inuidia viciũ dyabolicũ eſt· quo ſolus dyabolꝰ reus eſt. Non
enĩ dyabolo dicit vt damnet᷑ ꝓpter adulteriũ quod cõmiſiſtr. fur
tum quod feciſti- villam aliena rapuiſti-ſed homis ſanctitati in/
uidiſti. I gi oſtẽditur dyabolo ſic ignitꝰ et ſuceſus inuidiaet in
furore dei conat ardere et ſuccẽdere nouiſſima hominũ. Nota q;
iſtud nomè nouiſſima ſonat tria vltima. Nam bona in nobᷣ tres
ordines ſeu cõditiones habẽt ſcʒ principiũ mediũ et fmẽ· Princi
piũ quidẽ habẽt in bonis cõditionibꝰ & tunc incipiũt florere
Mediũ vero in illis diei volũtatis cõſenſo · & tũc incipiũt creſcẽ
Finis igit eox ẽ exercitiũ oꝑis ſeu cõſumatõ · & hoc dici nouiſ-
ſima. Torquet ergo dyabolus igne inuidie in floribꝰ bona⸗ co
gitationũ / ſed bec leuiter extinguũtur torquet᷑ graui 9 cũ ſãcti
viri animꝰ creſcit & ꝓducit fructus bona cogitationũ ad con/
ſenſum ſed multo magis dũ cõſuman? ꝑ opera· Igitur totũ ſuũ
conatũ ad illa exterminada adducit· Figura Apock. Vbi
beat ios dicit ſe vidiſſe ſtellã de celo cadentẽ tanq; . cula arden
tem · & nomẽ ſtelle abſinthiũ · & cecidit ſuꝑ terciã ꝑtem fluminũ
& tercia pars aque facta eſt abſinthiũ & multi homĩes mortui
ſunt. Spualiter. p hãc ſtellam de celo cadẽtem ſubaudi inui⸗/
diam dyaboli. que noõ p̃ualuit cõtra deũ cõtra quẽ pᷣmo exarſit
vires ſuas. Sed cũ ſue nequicie igne & cũ ſue amarnudinis cru

Tpowita

H
l ciatu de celò cũ furore expulſa cecidit ſuꝑ terciã partẽ fluminis
4 quia ſuꝑ opꝑa bona vt dictũ eſt · & dici ꝙ facta ẽ tẽcia pars aqʒe
abſinthishdon qꝙ inuidia ſuꝑ om̃e abſinthiũ amariſſima ꝑ de/
tractionè & infamiã bonoꝝ opex et iuſtoꝝ amaricat · & ꝙ dici
ꝙ multi homĩes mortui ſunt ex aque amaritudine ſubaudi ꝙ;
ſ auditores et p̃bentes libẽter aures detractoʒe linguis· efficiunt
dr rei quẽadmodũ detrahẽtes. Nam quos lingua inuida detractõ
1 nib pcutit· aures hec libẽter audientes feriut. Sic nich intereſt
gi ꝗqſi ꝓximũ quis occidat lingua v'auribꝰ Vñ Berũñ. li· de cõſide
u ratoe. Detractor in quit et libeter auditor vtẽq; dyabolũ portat
Und in lingua Igi qui nõ vult inuidie amaritudie maculari fugiat
detractoris linguã. Nã detractor dũ te nõ libeter viderit audire
oni nõ facile poteſt detrabere YMUDƷBd ocrita· 34 Oα
lus Vi nõ accipit cruceʒ et ſequit me · Mathᷣ·x¶ Vulgo dicit
nui ꝙ aſino bladũ portat v' vmũ & nichil ex eo comedit vł
. bibit. Sicut etia vidẽꝰ pueros carnes et piſces magnos
Vo portãtes 24 domũ nobiliũ · et accepto obulo dimittetes piſces re
* cedut (¶Sßualiter Vpoẽte ſepe ferũt crucis põdera ꝑ ieiunia et
tin⸗ orationes et opa penie facta · & nichil mde ſumẽtes niſi obulum
ui tranſitorie laudis diſcedũt. Nam quod bona miẽtione faciẽs me

ritoriũ foret etẽne beatitudinis pua intẽtione ꝑa gẽs ꝓ honore
et põpa mũdi huius trãſitorii vẽdit· & gloriã aĩe ſue cõmutat in

15 ſiſitudinẽ bruti comedẽtis fenũ. Vñ Grego·S · mo in cun/
e ctis ſuis opibus bonis nichil ypocrita ſperat niſi reuerẽtiam bo
, noris & gloriã laudis a melioribꝰ metui ſanctꝰ ab omnibꝰ vo
. cari. Ecce quomõ adulator liquorẽ balſami zc· Hec Grego.
¶Figura Math:24 Gymon cyreneo angariato a militibo pilati
et phariſeis portauit crucẽ xpi pᷣcio· ſed in cruce paſſus nõ ẽ.
¶ Spualiter · ꝑ ſymonẽ qui interpᷣtat obediẽtia ſubaudi ypocritam
qui deluſꝰ a demonibꝰ eoʒ efficiũ obediẽs Qualii demones de
ludãt ypocritã audi Augu de cõflictu vicioæ. QAugẽt inquit de
0 mones ypoẽte bonũ q vales oſtẽdere bonũ cũctis quod agis
vt bonꝰ a cũctis dicaris · vt ſancto et venerabilis ab omĩbꝰ pre/
diceris vt dei elect9 voceris vt nemo te cõtemnat nemo te deſpi
ciat. ſed vnoquiſq; debitũ honorẽ tibi pꝑſoluat. Aggrauat᷑ ergo
ypocrita a demonibꝰ crucẽ xpi accipiẽs nõ ſequit xpᷣm qc patz
Qu ia xp̃s crucis patibulo ſuſpẽſus nõ maledicebat cuiq;· ſed ꝓ
“ ſuſs ro gabat crucifixoribꝰ. Sed ypocrita leui iniuria pulſat9 ex

R

Potrita

ercet rabiẽ vindicte cõtra offendẽtes. Vñ Ieronĩꝰ in ꝗdam epla
erfacile em ẽ veſtẽ habẽ cõtemptã · ſalutare ſubmiſſꝰ.man de
oſculari platis inclinato capite- & deiectis oculis humilitateʒ 8&
mãſuetudinẽ polliceri. lẽta voce ſermones infringẽ · crebrius ſu
ſpirare- & ad om̃e vbum ſe miſerũ peccatorẽ acclamare · & ſi leui
ſermone offenſo eſtcõtinuo attollere ſuꝑcilia leuare ceruicem· &
delicatũ illũ oris ſonũ inſano repẽte clamore mutare Aliã xpᷣs
docuit humilitatẽ· ꝗa cũ malediceret maledicebat nulli cũ pate⸗
ret᷑ nõ cõminabat⸗Auferanĩ figmẽta verbox ceſſent ſilati geſtꝰ
virũ humilẽ paciẽtie ꝓbat iniuria Hec Ieroiꝰ. Quiia igiĩ cõ ꝓbat
nõ vera intetione penitẽtiaʒ et bona opa ſua facere· ideo ex boĩs
opib ſuis pᷣmiũ nõ capit eternũ. Vñ Creg·S: mox. ymõ cru

AaA4 dAU .

B cem portas nequaàgꝙ in cruce morit᷑ · ꝗa omĩs ypocrita corpus

ꝗqdem p abſtinẽtiaʒ afficit· ſed tñ ꝑ amorẽ glłe mũdo viuit.
Veſiuit linũ et lanã Prou vltimo Nota B
ꝙ de lino ꝑ ſe & de lana per ſe fiũt pãni optimi · ſed de
vtroq; ſi' fit panno ſophiſtico · & ratio &· ꝗa textura illa
nimis eſt deformis nõ emi cõueniũt ſimul vnũ enim aliud corro
dit et lacerat. ¶SGpualiter homo vacãs toto corde & tota ſuaĩ
tentione optimo eſt homo etiã vacãs oꝑibꝰ corporalibus recta
intentione, Viuẽs ſudore ꝓprio & bene ſibi erit et beatꝰ eſt Sʒ3
ypocrita abſeõdens pᷣuitate terrene affectõis ſub lana deuotõnis
et humilitatis peſſimo eſt Vñ Sene in ꝓpuùbiis. Malus tunc eſt
peſſimꝰ cũ ſiłatur eſſe bonꝰ· Idcirco in figura pᷣceptũ fuit filiis
iſrabel vt nõ liceret ſacerdoti habere indumẽètum lino et lana cõ/
textũ- Deutro:zz. Quia nõ debet verꝰ xp̃i miniſter duplici via
incedere- vt ſeʒ ꝑ intetionẽ totꝰ ſit immũd et mũdanꝰ· & ꝑ oꝑa
tionẽ tot9 appareat diuinꝰ · Vñ Greg po mox· exponẽ᷑s illud
EcHa. Ve peccatori terrã ingredieti duabꝰ vis uippe duabꝰ
vis peccator tẽram ingreditur. qn et dei ẽ qd opꝑe exbibʒ · et mũ
di quod p cogitationè querit· Hec igitur excludè etſi ab oĩbus
debeat xan p̃cipue a pdicatoribꝰ vbi dei· ne ipſi verba dei lo⸗
qui humilii pᷣtendat exteriꝰ ꝗbus mala oꝑa et p̃uam intentionẽ
interiꝰ cooperiãt. Vñ Gresg.· li. S. mox. Nõ indues veſtẽ ex lana
et lino cõtextã- p lanã ſimplicitas- p linũ ſubtilitas deſignatur:
& nimize veſtis quaſi ex lana linoqʒ cõtexitur · qñ linũ interiꝰ ce
laturlanaq; exteriꝰ demõſtrat. veſtẽ Ergo ex lana et lino cõtex
tam induit · ꝗᷓ in locutõe et actione ꝗᷓ vtitur intꝰ ſubtilitatẽ ma⸗/

MMEigura EechS. Vbi ds dixit eʒechie

„ .
.

licie operit· & ſimplicitatẽ innocktie foris oſtẽdit E

Ercutiet te paries dealbata Ac·zʒ. Nõ poteſt plene iu/
dicari de qua materia ſit domus dealbata exteri9· poteſt
aliqñ de luto eſſe interius · & videt᷑ eſſe exteriꝰ de poli/
tis lapidibus Nam cemẽtũ vel calx exterio poſitũ totũ occultat
ſed ad modicũ totũ videbit᷑· ſi quis fodiat murũ ſtatĩ videbit qᷓd
ſub calce latebat. ¶ Sᷓpualiter. nõ poteſt bñ cognoſci q̃lis ſit ho
mo interi9 p exteriorẽ dealbationè · ſcʒ ꝑ geſtꝰ9 et actus extrinſe
cos · quia ſepe ypocrita artificialit oſtẽdit ſe exterius p bona oꝑa
ouẽ · & intus erit lupꝰ· Vñ Greg· in mox deſcribẽs hãc artex ait
Vpocriſis è virtutũ ſimulatõe clauſũ viciũ abſcõdere et arte bal
liare. Nõ igit poteſt cognoſci qlis interiꝰ lateat. qᷓa homo ſolum
videt quod foris ẽ: de aũt intuet cor. Sʒ3 ſi marcello alicuig con
tumelie feriat᷑: q;uis plane ſtatĩ apparebit quid intrĩſec9 latebat
in hbomĩs fode pari
etem· & cũ fodiſſẽ parietẽ apparuit hoſtiũ vnũ · & dixit ad me
Ingredere et vide abbominatõs peſſimas & in greſſo vidi Ecce
oĩs ſiſitudo reptibiliũ et aĩaliũ abbominatõ & vniuſa ydola iſrł
depicta erãt in pariete in ccuitu ꝑ totũ & · Oο viri domo iſrabel.

(Spualiter vt dictũ eſt ꝑ parietẽ occultantẽ ꝗᷓ ſunt in domo notat᷑

ypocrita occultãs que ſũt in eio intẽtione. Fodẽ vero parietẽ eſt
ꝓbare ypocritã ꝑ aliqc tribulatõis exercitiũ· ſtatĩ enĩ aperi ho
ſtiũ malicie et iniꝗqtatis · ꝗᷓ quiete latebat in corde videt ore expã
di ꝑ impaciẽtiaʒ et irãa. Igi ſi qᷓ́s aĩaduertat videbi ſiſtudo repti
biliũ et ſerpẽtiũ ibi latẽtiũ. ꝑ quod ſubaudi ſupbiaʒ et inuidiam.
Videbit etiã aĩalium bruto abbomĩatõʒ. qd ſubaudi luxuria
et gulã· videbit etiã vnidſa vdola iſrſ.ꝑ ꝗᷓ ſubaudi cupiditateʒ et
auariciã ꝗᷓ ſũt ydoloʒ ſerunꝰ· Sʒ inter hec videbunt᷑ ·/Io viri do
mus ifrabel qa ſeptẽ miſericordie opa et decem p̃cepta ibi ſunt ꝑ
quandã ſiſitudinẽ et ypocriſim depicta. non tñ ꝑ opa cõſumata-
& ſic tũc patebit abhomĩatio ꝗᷓ in mẽte latebat ypocrite ſub ꝗᷓdaʒ
ſihitudine boni. Hũc parietẽ vidit foſſuʒ Petro rauen· ꝗᷓ dicit in
quodã ſermõe. Vpocriſis inꝗ̃t ẽ ſubtile malũ ſecretũ virus· ve
nenũ latens - vtutũ tinea. ſanctitatis apoſtata · ſecura ſimulat- ꝓ
ſpera fallit· curioſa metit· & crudeli arte vtutẽ trũcat· mucroneʒ
Vtutum ieiuniũ ꝑimit ieiunio· oroneʒ orone vacuat miſericordix
miſerationẽ ꝓſternit-· ypocriſis cognata febri.frigido poculo ꝓ
pinat ardorẽ. Quod corporibo ẽ ydropiſis hoc ẽ ypocriſis anla

è
SY ê””ñäü

bus. Nã ydropiſis bibẽdo ſitit: ypocriſis vero inebriata eſt ſiti
lec Detrus Rauenñ. KD
ferte illi incenſũ dignũ in odorẽ Ecchia- ota ꝙ eſt
na ſpecies picis ꝑ omĩa incèſo ſiłis · neq; poteſt vnũ co/-
gnoſci a reliquo: ideo niſi ſint mercatores valde pruden
tes decipiun? Sʒ in hoc cognoſci vnũ ab alio qñ igne ꝓhbatur.
Nã incenſũ poſitũ ſuꝑ ignẽ redolet. pix vero fetet. SPualii
inter ypoẽëtam et ſanctũ viʒe nulla ẽ differẽtia ĩ geſtibꝰ exteriori
bo.ymo aliqñ pulchriorẽ aſpectũ oſtẽdit ypocrita corã homĩbꝰ
p artẽ ypocriſis · ꝙ faciat vir ſãctꝰ ꝗᷓ ſimplicii et bona fide ambu
lat· ſed in hoc optime cognoſtit᷑ vno ab alio · qñ vłʒ ad ignezʒ ali
qualis ibulatõnis ponunt᷑. Nã tũc vir bonꝰ ꝑ laudẽ dei et paci
etiaʒ humilitatis redolet tã in cõſpectu hominũ ꝙ; dei. Sed ypo
crita ſtatĩ inſanit ꝑ irã et blaſphemas· de talibꝰ no poteſt fieri ſa
crificiũ xo in odorẽ ſuauitatis Ideo in Leuii-zi Sub figura p
ceptũ fuit filiis ifrł ꝙ fieret adolatio de incẽſo optio & electo &
a ꝓpbato· & poneret᷑ in thuribulis. ¶ Spualit. p incenſũ electũ
virũ rectũ et iuſtũ · qui examĩat igne aduſitatis · ſp mag redolʒ
in diuino cõſpectu· eoꝙ; totã intẽtionẽ ſuã in deo ponit. Grego:
26· moꝶ Beatoz mètes eteénitatis pmia poſtulãtes vires ex ad
uerſitatibꝰ ſumũt. Quia creſcẽte pugna gloſam ſibi nõ ambigut
remanere victoriã. Electoxe deſideria dũ pmunt᷑ aduſitate ꝓfici/
unt. ſicut ignis flatu pmitur ꝙ creſcat et vñ ꝗſi extingui cernit᷑
inde roborat᷑. Hec grego. ¶((¶[Lacrima: 36 ℳ
Auit corpò ſuũ et vnxit ſe. Iudith· xNota vani homi/
nes carnales et lubrici nõ ardeſcũt in cõcupĩaʒ mulieris
iugubri veſte indute et ꝗᷓ in nullo cpta eſt. ſed ſolũ qñ
claris veſtibꝰ induta vncta lota et parata apparet tũc enĩ accen-
ditur ipſãvidẽs in eiꝰ cõcupiſcentiaʒ. [SEpualiter. Dũ ania na
ſordidis et immũdis veſtibꝰ coopitur ꝑ peccatoʒe turpitudinem
neq; facies ſue cõſcie lota ẽ aqua lacrimax. nec caput ſcʒ xp̃s vn
ctũs eſt deuotioĩs vngẽto. tunc neq; dyabolꝰ neq; mũdꝰ exar
deſcũt cõcupiſcẽtia illi nõ ꝑſequũtur ipſam in pace ab eſde poſ
ſidetur · Sʒ cũ aſpiciũt ipſam adornari penitẽtia: lacrim is lauari
ungi deuotionis aromate & ſic ſe pparari xpo incendunĩ et ex/
ardeſcũt in eiꝰ cõcupiſcẽtiam: & ad ome ſtudiũ ſe exagitãt vt ſic
ornatã poſſint maculare EF igura Daniel. iz. Cum ſuſanna i
domo eſſet & ſie ferialiter moraret ſed ingreſſa pomeriũ viri ſui

= — — - —— —

=.n☛ . ee — =⸗

——

— — — —

nõ impetrauerit. Ipe enĩ qui cõſolat flẽtes· dolẽtes curat. Heni

Morenna

ad lauandum ſe & vngẽdum caput ſuum: pſecuti ſunt eã ſenes
peſſimi et iudices falſi· iud cãtes ipſaʒ ad mortẽ. Sʒ daniel cõfu
ſis falſis teſtibo ipſã liberauit et intactã reddidit viro ſuo. ¶ Spi
ritualii · p ſuſãnam ꝗᷓ interpᷣtatur gaudiũ gr̃e ſubaudi animã de

ſordibus peccati ꝑ lacrimas ad xp̃m reuertentẽ de qua gaudiũ
eſt coram angel pluſq; de.· 9 · iuſtis · & ideo adeo optinet habũ

dantiã gratiaʒe. Hec igi intrat pomeriũ viri ſui ſcʒ xpi. qñ ſe di
ſponit cũ omĩ intellectu ad audièdũ vba ſacra. lauãdo peccata cũ
amaritudſie. Ibi etiã oleo deuotiõis mirrate cõpunctionis vngit

caput ſuũ ſcʒ xᷣjm. Effici igi pulchra et decora adeo vt dyabo

lus nimis cruciet᷑ de illio amiſſiõe· et ſic ſecũ aſſ ũpto mũdo ome
ſtudiũ ꝗrit · vt ipſam ſibi ſubdat·. qᷓ dũ anĩa cõſtans eſt et ꝑpſeue/
rans in lacrimis. Duo bi ſenes duo ꝓferũt falſa teſtimonia. vt
dum mũdus ſuadet delectationẽ exercere & eio placida nõ ad/
mittẽ · dyabolꝰ ſeductor ꝓfert vitaʒ longã. & tꝑe ſenectutis poſ
ſe penitẽtiaz fieri & tũc inuenire ſalutẽ · & ſic ſuis falſis teſtimo/
niũs cupiũt ſuſãnam id ẽ animã penitẽteʒ lapidare peccatis Sed
clamat innocẽs ad deũ · ꝗᷓ ſuſcitat danielẽ ꝓphetãtem veritatẽ· ſub
audi ꝑ danielẽ timorẽ domĩ inducẽtem ad animã memoriã diui-
noʒe iudicioꝝ. Nã et daniel et ome iudiciũ dei oſtẽdit falſũ et ſe/
ductoriũ teſtimoniũ dyaboli dicẽes Qua hora nõ putatis filius
homĩs veniet Oſtẽdit teſtimoniũ mũdi falſũ eſſe · qm omĩa que
mund habet caduca ſũt. Igit᷑ cõfutatis falſis teſtimoniis ab aĩa
reddit᷑ ſpõſo ſuo xpᷣo immaculata. Et ſic patet ꝗliter ꝑ lacrimas
anĩa humana gratiã liberatõis a deo impetrat et cõſequit · Vnde
Ieronimo ſuꝑp Math. Nemo inquit ad deũ flens acceſſit qui nõ
qc poſtulauit accepit. Nullo ab eo bñficia dolenter optauit qui

tentes reformrat.e
Nima mea ſicut tera ſine aqua tibi jsNota ꝙ defectu
aque ſepe têra ſterilis remanet· & ſi aliquid ꝓducit illud
Heſt modici valoris. Neq; eni in qli neq; in quãto pualet
nam neq; bonũ & neq; malũ. Sualiter. a noſtra ſine lacri
max aqua ſterilis eſt. qᷓa eſtus peccati deſiccat deuotionẽ anime
ſicut calor ſiccat humorẽ tere ideo niſi veniat poſt calorem aqua
ſuꝑ teram ſterilis remanet· Sic niſi p9ↄ peccata habundẽt lacrime
anima ipᷣa nichil boni facẽ poteſt qd ſit deo acceptũ · ideo ꝓ fru
ctibus quos aĩa in peccato exiſtẽs et ſine lacrimis ſterilis ꝓducit

modicãâ et debilem a x mercedẽ acripit in aliquibo tpib boĩs
penitus nichil ſunt. ¶ Figura pᷣmo Re: i· Vbi legi ꝙ helca⸗
na habẽs duas vxores quaze altẽa K erilis erat ſez Anna altera
vero fecũda fenẽna. Cũ igi veniret feſtũ ſacrificũ dedit helcana
fenẽne vxori ſue & aliis filiabꝰ partẽ optimã Anne vẽéo triſtis
dedit vnam partẽ ſcʒ debilẽ· q anna vidẽs accedẽs ad templuʒ
nimiũ lacrimata ? & hely ſacerdoti narrauit cauſam ſui doloris
ſcʒ ſterilitatem ſaterdos ei ꝓmiſit qᷓ poſtmodũ peꝑit de viro ſuo
ſamuelẽ ꝓphetam dñi. quo pacto couerſo ẽ dolor eio in gaudiũ
Vñ fecit caticũ illud Exultauit cor meũ in dño Kzuriner Pp
helcanã qui interp̃tatur poſſeſſio dei notat xp̃s in quo cõſiſtit
poſſeſſio beatitudinis noſtre· nã in ed & deitas et humaĩtas. ꝗᷓs
totas hõ poſſidebit in patria Per haãc igi᷑ duplicẽ vxorẽ intellige
amaʒ iuſtã ꝗᷓ fecũda ? et animã peccatricz ſterilẽ· am bas enim in
baptiſmo deſpõſauit ambas in creãdo ſua ymagine decorauit· ſ3
anle fecunde dat optimã portionẽ ꝓ omĩ familia ſua ideſt ꝓ cun
ctis meritis qᷓa gratiã in p̃ſenti & gloriã in futuro · Sterili veo
triſtis ideſt iratꝰ dat miſerã portionẽ ſcʒ terrena bona que ſuꝑ
nis comparata ſunt nichil: ideo anna interp̃tatur yma id eſt deie
cta· Sed hec cernẽs peccatrix aĩa debz templũ cordis intrare · &
effuſis latrimis ob hi ſterilitatẽ debet narrare cauſã ſuam Hely
ſacerdoti ideſt xo qᷓ ſtatim ꝓmittit indulgẽtiaʒ & illa ſtatim cõ
cipit ſamuelẽ ꝓphetã magnũ ꝗ interp̃taĩ exauditio dei ꝗqᷓa anĩa
p lacrimas a deo exaudit · & mentẽ quã peccatox caligo priꝰ ob
nubilauerat lacrimag pluuia radicãte ſerenat. & ſic cõuertiĩ cor/
dis amaritudo in canticũ leticie. Vñ Criſz · ſuꝑ Math: Sicut p9
vehemẽtes ymbres mund aer ac purꝰ efficit · ita etiã poſt lacri-
maze pluuias ſerenitas mẽetis ſequitur. 4 C
VQua ſalutaris potauit illum. Ecclia. i3· Inter alia viato/
ribus piculoſa que poſſũt accidẽ in itmere eſt carẽtia po
tus Nam labor vie calefacit pulmonẽ et epar et omĩa in
teriora· ꝗᷓ niſi refrigerant ꝑ hauſtũ homo languet Ideo magna
eſt cõſolatio viatori vt ꝑueniat ad fontẽ. (Epoglier om̃s ſumꝰ9
viatores & tendẽtes ad terminũ vite noſtre ſcʒ · ꝗᷓ credimꝰ vitam
futuram ngred⸗S in hac vita ꝓpter eſtum cõtinue tẽptatõnis

ℳ—

dyaboli calefiũt intra nos mẽbra interiora ꝑ cõſenſum volũtatis
Ideo niſi aqua lacrimaʒe hunc calorẽ refrigeret languet ama Cü
vero ꝑuenit ad foniẽ lacrimax refrigeratur et aſſumptis virib

zſu⸗
Rcer
n
i
ma
ni⸗
go⸗
ot

15
45

*

1

iaANA&

cure itinerat. Figura. Exodi-i6· & vltra per aliꝗᷓ capitula
Vbi legitur ꝙ poſtq; moyſes eduxit aquã de petra oreb debel-
lato amalech puenit ad moniẽ ſynai vbi locut ẽ deo facie ad fa
ciez. Spualiter · p moyſen eductũ p man dñi de egipto ſub
audi fidelẽ eductũ de tenebris inferni ꝑ xpi miſericordiã. Nam
moyſes intẽpretat᷑ aſſum Pt⸗ de aquis. et fidelis ex aquis baptiſ
mi dicit renatꝰ eſſe et a xpo in filiũ aſſumptꝰ. Pergit igitur ad
terrã ꝓmiſſionis · ſed dũ venit in oreb ſitit populus eiꝰ Oreb in
terptatur ſiccitas qᷓa dũ fidelis laſſat aliqñ in hoc itinere ꝑ con/
ſenſũ in peccatũ tunc ſitit plus anĩe memoria. intelligẽtia et vo
lũtas. Sʒ pcuſſa petra ideſt corde ſicco vga timoris dei egrediũ
tur de petra p meatus duox oculox aqᷓ lacrima largiſſime ex
quibꝰ tota ania refrigerata et confortata deuincit amalech ideſt
dyabolũ. & puenit ad montẽ ſynai ꝗᷓ interp̃tat celſitudo et deno
tat regnũ celeſte. vbi ip̃a lacrimaʒ obtentu ꝑuenit deũ nude &
apie facie ad faciẽ videbit et ſecũ familiarii et benigne loquetur
Berñin quodã ſermoe. O huilis lacrima tua e potẽtia tuũ ẽ re
gnum añ tribunal iudicis- ſola intrare nõ vereris. quicqꝙ ibi pe

tieris obtinebis accuſantibꝰ inimicis imponis ſilẽtiuʒ· non eſt qᷓ

accedere ꝓhibeat magis crucias dyaboluũ pena infernalis. S
plura: vincis inuincibilẽ & ſuꝑas omnipotentẽ.
ugite de medio babilonis- Iere. 3 Nota miles quantũ-/
cũq; ꝓbus cõfuſionẽ nullã recipit ſi fugit de cãpo· vidẽs
omnes ſuos pcipue potẽtiores et fortiores cecidiſſe · & debet in
fugiẽdo cautelam habẽ· ꝗqa forſan equi hoſtiũ velocõres ſũt ſuo
Ideo nullũ eque remediũ ita bonũ· vt fugiẽs arcũ manu tenens
ſagitet pſequetes. ¶ Ep̃ualiter. Nõ eſt cõfuſio xp̃iano quantũ
cunq; vtuoſo fugere de cãpo cõcupiſcẽtie vbi ſunt hoſtes fortiſ/
ſimi. ideſt vbi aſpici ſpecioſitas muliex · vbi eſt facultas loquẽdi
& cõuerſandi · da illic nouimo q; plures nob fortiores cecidiſſe.
Valer in epla ad Rufinũ Veritas ꝗᷓ falli nõ poteſt ait de vero
dauid Inueni virũ ſecundũ cor meũ · hic tñ egregie p̃cipitatꝰ eſt
amore mulieʒ ab adulterio in homicidium amice berſabee ſiluit
etiã in illa malignata eſt nichilomino facta eſt ſtimulꝰ ſubuſio/
nis viro pfecto · & mortis aculeꝰ innocẽti marito- vtraq; nocẽs
erit. & ꝗᷓ cõtendit eloquẽtia vt dalida ſampſonis & forma vt ber
ſabee· Si ergo nõ es amplius ſecundũ cor qñi ꝙ dauid crede 4

„.

Mauria

et tu pcipitari pdtes. Sol bominũ ſalomõ theſaurꝰ diuitia · ſin
gulare domiciliũ · craſſo tenebraz fuſcatꝰ atramẽto lucẽ anĩe ſue
glorizs domus ſut feminaʒꝶ facinore amiſit· et poſtremo curuatꝰ
coram balaam:eccleſiaſtes dñi mutatũ eſt in mẽbrum 3abuli. Iu
Piter rex terreꝰ ꝗ etia dictus ẽ celox rex p̃ ſin gulari ſtrẽnuitate
corporis & incõparabili metis elegãtia poſt europã mugire coa
ctus eſt amice ecce quẽ bonitas ſuꝑ celos extulit femina brutis
cõparauit · Poterit et te femĩa cogere ad mugitũ ſi nõ es maior
ioue. Patʒ igit ꝙ fortiores et maiores in cꝛmpo hui9 cẽtaminĩs
cecidere ergo fugiendũ ẽ ꝗᷓ nõ vult cẽfundi Ged debet miles ſa
gitare ſequẽètes. Sagitte enim pcutiẽtes hos hoſtes ſunt orones
et ieiumia in qbus ſolũ vincunẽ hymodi hoſtes teſte deo qui ait
Hoc geno demonioꝝ nõ eiicitur niſi in ieiunio et orone. i
gura Apocaß. G Vbi Iohes vidit & ecce equo albus · & ꝗᷓ ſede/
bat ſuꝑ eum abebat arcũ et data & ei corona et exiuit vincẽcs.
Sßualiter ' p bunc ſuꝑp equũ albũ ſedentẽ ſubaudi vitam carnis
pudice ducẽtem. Dicit eni Yſaie ·zi· E qui eox caro. Candor igi
tur et albedo equi & puritas et pudicicia corporis. Pugnat igſt
bic miles xpi ſagitãdo hoſtes vt d'ctũ eſt ſagittis abſtinentie &
oronis. in quibꝰ ſuꝑant᷑ inimici. pᷣs. Sagitte tue acute populi ſbᷣ
te cadẽt. Exit igi de medio babilonis coronat et vincẽs · ꝗa nul
lus eſt mod euadẽdi hos hoſtes callidiſſimos niſi ꝑ fugã · non
ſtando vẽʒ vbi poſſit attingẽ viſus vylocutionis mulierẽ famili
aris facultas. ꝗa nullus adeo fortis ? ꝗᷓ ſubſiſtere poſſit. Bern
. Luxuria omne etatem corrumpit omnẽ ſenſũ cõfundit· omne
ordinẽ ſoluit· omnẽ gradũ puertit inuadit iuuenes · auparſe
nes-inuoluit mares et femias- ſuꝑat penitẽtes et ſimplices. nõ
fugit ſericũ · nõ timet ciliciũ · laſciuiat in plumis infeſtat ĩ paleis
B nulli et nuſq; preſtat requiẽ niſi ꝑ oroneʒ et abſtinẽtiaʒ fuerit ef
fugata et omĩ occaſione ſubtracta.
Omus impleta & fumo· Vſaie: 6Nota fum⸗o eſt ſignũ
2£ ignis. nõ enim fumat niſi igne pᷣſuppoſito · Idcirco vidẽ
1tes a longe fumũ cõſueuerut currè ad ignẽ. Spualii
cum ignis cõcupiſcẽcie accẽdiĩ in anĩa ſtatĩ fumꝰ caligineſcit per
verba vana et vanos geſtus apparet· Omnes eni ſenſo emittüũt
fumi caliginẽ · qd demones a lõge cognoſcentes ibi currũt tanqᷓ;
ad ꝓpria habitacula. AſF igura Gen·za: vbi hoſtes filiox be-
nyamin dederũt ſignũ inſidiatoribꝰ gabaõ· ꝙ qñ viderẽt fumũ

xuria

ſcirẽt ciuitatẽ captam Quoe ſic factũ eſt · & capta eſt ciuitas per
illum modũ · ꝗqᷓa ſuppoſito igne cepit apparẽ fumꝰ· & tunc inſi
diatores intrãtes vrbẽ deſtruxerũt flãma et filios benyamin in
terfecerũt. ([Spßualiter Gabaon ꝗᷓ intertatur vallis meſticie

denotat animã ꝗᷓ aliqñ humiliãs ſe dolet et triſtat de peccato · ſed

incaute ſe habẽs ſubintrãtes cogitatões cordis · occulte ignem cõ
cupiſcẽtie ſubponũt.eoꝙ; aptã ipᷣaʒ ad cõbuſtionẽ inuenerũt.&
aſcendẽte fumo vt dictũ eſt ꝑ exteriorẽ impudiciciaʒ · cognoſcũt
demones animã eſſe captã & illã ingrediunt᷑ tanꝗꝙᷓ; ꝓpria ciuita/
tem. occidunt᷑ filii benyamin gladio. Beniamin interptatur fili9
deſtruens vl deſtruct9· qᷓa omĩa bona opa: omĩa merita: omes

anie vᷣtuies quas ania ipſa in ſtatu penitetie qñ ad dexteram dei

ſedebat peperat trucidant᷑· & ipſa repleta omni vicioʒ incendio

eterno ſuplicio deputat. Ieronimo in quadã epla O ignis infer
nalis luxuria cuiꝰ flãma ſuꝑbia ſcintille pua wllocuſs culn u
en.

mus infamia. cui cinis inopia- cuio finis iehẽna.-
—N upcecidit ignis et nõ viderũt ſolem. Es/ Tempe magne
ſerenitatis qñ ſol in ſuo vigore fortiter in meridie viget
nõ eleuat᷑ nebula nec caligo neq; fiũt coruſcatões ignis
ſed circa horã veſptinam qñ ſol ad otckn tedit cõſueuerũt fie/
ri bymodi coruſcationes et caligines. Gpualiter qũñ ſol recte
cõſiderationis et rationis iudicii bñ viget in ania nõ poteſt ibi ac
cidere caligo et fumus ſeu ignis cõcupiſcẽtie · Sʒ occidete huiꝰ co
gnitionis ſole p̃ſto eſt tenebraʒ auctor · ꝗᷓ parata habet inſtrum̃
ta in ꝓmptu ſuccendè ignẽ · excecare intellectũ fumo· & cõfun/
dere rationẽ vapoxe caligine. ¶Figura Geñ: i4.: Vbi legit ꝙ cũ
occubuiſſet ſol facta eſt caligo tenebroſa· & apparuit clibanꝰ fu
mãs· & lampas ignis trãſiens inter diuiſiones cada uex pi
ritualiter Fit caligo mẽtis et obſcuritas in anĩa deficiete ratõnis
iudicio · & apparet quaſi clibanꝰ fumãs· ꝗa ignis luxurie ꝗᷓ la/
tet intꝰ per impudenciã ſenſuũ exteriꝰ manifeſtat᷑. Et bñ ſubdiĩ
ꝙ apparet lampas ardẽs tranſiens ꝑ cadauera· ꝗᷓa corporal de le
ctatio immũda et putrida feſtina ac fugatiua cito labit. & aniaʒ
multiplici laqueo inuoluẽs demũ ad eternã damnatõʒ deducit.
Homodi laqueos numerat beatꝰ Grego in moꝝæ. Ex quo lux
uria ſemel mentẽ alicuiꝰ occupauéat vix eun bona deſideria co gi/
tare pmittit · ſunt enĩ viſcoſa deſideria. qa ex ſuggeſtione orit co/
gitatio· ex cogitatõne affectio. ex affectõne delectatõ. ex delecta
tione cõſenſ · ex cõſenſu o ꝑatioex oꝑatione eõſuetudo · ex con-

Mururia

ſuetudine deſperatio: ex deſperatõne peccati defenſio · ex defenſi
one gloriatio ex glłatione damnatõ. Patʒ quibꝰ laqueis libido
miſerã anim ad interitũ ducit. (D
Ripe me de luto vt nõ infigar· pS. Quanqᷓ; cadẽs in aq
ꝓfundam ſit in piculo citio moriẽdi iſſo qui in luto cadit
N nichilomino cadẽs in lutũ penã acerbiſſimã ſuſtinet · niſi
lutũ ꝓfundũ ſit. Nam cũ ad exeundũ laboret magis luio inuol
uitur et impedit · & eſt peiꝰ ꝗᷓſi pena ſibi quã patit· q; aquis ſuf
focari· ex quo mori eũ neceſſe eſt · ꝗa in luto vitam ducit ĩ morte
W Spualiter Cadẽs ĩ actuale peccatũ carnis ſp̃ualiter moritur
et ſuffocatur culpe ꝓfunditate ſtatim p̈s. Veni in altitudinẽ ma
ris et tẽpeſtas dimerſit me- Sed ille ꝗᷓ cadit in lutũ id ẽ in medita
tionẽ ſeu cogitationẽ delectatõnis buius peccati. licet in cõtinẽti
nõ exeat ꝑ opus hoc peccatũ corporalii · tñ facit illud cordialit.
Nam ſi corpo nõ coinquinat cor. tñ ſepultũ in luto retinet· du/
cens ipm de luto in lutũ · ſorde in ſordẽ · & ſic ſꝑ vt ſus in volu/
tabro iacens illico adheret ꝙ nulla ſpes remanet exeundi pPs In
fixus ſum in limo ꝓfundi & nõ ẽ ſubſtãtia ideſt ſpẽs. Demões
igit qui ſpirituales beomies timẽtes poti infamia ꝙ; deũ nõ poſ
ſunt actu m aque ꝓfunditate hꝰ modi peccati ſubmergẽ ˖ faciunt
illos lutũ intrare ꝑ cogitationẽè et cõſenſũ volũtatis · q in tali/
bus hominibo turpiꝰ eſt apud deũ : q́; ſecularibꝰ mille actualia
peceata in cõſpectu mũdi. Eigura Iere. 38: Vbi falſi pphete
funibo fecerũt deponi ieremiã in lacũ. vbi aqua nõ erat ſed lutũ
& ibi erat vſq; ad guttur · Quod vt dicit magiſter hyſtor · erat ꝓ
phete amariꝰ omi morte. ] Spualiter p jeremiã electũ dei ꝓ/
phetã ſubaudi ꝑſonã ſcʒ ſpiritualẽ a dno reuocandã de mundo
ad cõtemplationẽ et vſſionẽ diuinox. Per falſos ꝓphetas ſubau
di carnis delectationes falſa et iniqua ꝓmittetes & ſuggeſtiões
ſuggerẽtes homã mẽdacia · a ꝗbus ſi interdũ ſpᷣualis hõ nõ ſuf/
focat᷑ peccati oꝑe· deponit᷑ tũ iuxta regis ideſt dyaboli eoʒ funi
bus ideſt tẽptationibo in luto cogitationũ ꝑ volũtatis conſenſũ
Qu od viris ſpiritualib debet eſſe amariꝰ omni morte · Et dicit
magiſter ꝙ erat ꝓpheta in luto vſq; ad guttur qd ſignum erat
feſtine mortis. Nam homo talibꝰ cogitationibꝰ ꝑ cõſenſũ immè
ſus: quantũ de ſe ẽ exire nõ valet · ſed morti iehẽne ꝓximus eſſe
dict · & niſi gratia dei hoc faciat infernali pena damnat᷑. Poteſt
tamẽ ip̃m diuina gẽa liberare. Ideo ibidẽ ſubdit· ꝙ extractus eſt

inde ꝓpheta iuſſu regis pꝑ abdemalech cũ · 30 viris Abdemalech

VDDWaria vng

ꝗ interpᷣtatur ſeruus regni xpᷣm denotat: ꝗᷓ vt regnũ patris im
pleret & reſtauraret celeſtes ruinas induit formã ſerui. Iſte igiẽ
per.30· viros educit Ieremiã de lacu·ꝗqᷓa ſug gerẽs homi tria pe/
nitẽtie oꝑa peccatori in luto cõmoranti de culpa educẽs reſtituit
gre libetati. Ex quo patzʒ ꝙ qui in luto peccati cadit nõ poteſt
egredi niſi xp̃i ſubſidio mediãte Vñ Caſſiano in collationibus
I rabi moyſi. Tam diu ſpiritu fornicatonis animã neceſſe ẽ mpu
. gnari donec ſe gerè bellũ ſup̃ vires ag noſcat. nec labore vel ſtu
dio ꝓprio victoriã obtinere ſe poſſe exiſtimet niſi dñi fuerit aux
ilio ac ꝓtectõne ſubfulta. [Maria virgo:38 MN.
As admirabile opus excelſi. Eccle · Qi· Ille em artifex di
citur bonꝰ ꝗᷓ nõ ſolũ ſcit nouũ vas facẽ· ſed ꝗᷓ ſcit vas fra
Actum optime reparare · & ratio eſt:ꝗqᷓa ſubtilitas artis co
gnoſcitur ꝑ opera difficiliora- ſubtilius enĩ et difficiliꝰ eſt fracta
u/ reparare et fracturas cõiungẽ & bñ ſolidare ꝙ nouũ totum facẽ
⸗ Ideo artifex hec ſciẽs optimus eſſe ꝓbat᷑. ¶ Spualiter Deꝰ eſt
optimus artifex vtrũq; enĩ ſcit optime facẽ Mundu enĩ de no/
uo ꝓduxit · & ꝑditum ꝑ peccatũ optime reparauit. Notandum
igit ꝙ pmum uas luteũ in pᷣmis parẽtibꝰ factũ ybi poſita erat
n yYmago et ſilitudo dei bonũ vas erat ꝗa vidit deus cucta ꝗᷓ fece
rat & erãt valde bona- Sed vas iſtud mulier miſera incaute ſer/
uans fregit. & ꝓ reparatõe eius millibꝰ annis & vltra laborauit
humanum gen· neq; vnq́; ſciuit reparare illud. Ideo ex dolore
plorauit dauid. ps. Factꝰ ſum tanq́; vas ꝓpditum zc. Laborabat
ui eni fruſtra vn quiſq; artifex quantũ ad vltimã reꝑpationẽ eius
at⸗ quod fractũ erat- Ns enim reparari poterat niſi ab artifice qui
illud pus formauerat. Ideo pS. Nõ eſt ꝗᷓ faciat bonũ nõ eſt vſq;
d4 advnũ: quẽ vnũ oportuit eſſe deũ. Ideo gloſa ſuꝑ illo Eccł.A.
dan Vidi opus dei:quis nõ poteſt aptare illud qd torſer

4ℳ

. adamtulit eũ duxit atq; reduxi ꝑ omes arbores paradiſi · et di
eni xit ei vide oꝑa mea ꝙ; pulchra et ꝙ laudabilia ſunt & quicquid
tddcG creaui ꝓpter te creaui: pbe mẽtem tuã vt nõ corrũpas vel deſtru
t as vel comoueas ſeu dirimas ſeculũ meũ: ſi enĩ deſtruxeris non
um eerit por te ꝗᷓ repararet: & nõ ſolũ tibi et poſteris tuis· ſed etiam
ae ipſo iuſto eris relinquẽs mortezꝭ. Sicut dctũ eſt Yſaie Ipſe
e iuſt periit et nõ eſt aliqᷓs ponẽs ſuꝑ cor Hec omia pdictꝰ do/
ꝗbus v̈bis clare apparz qualii fracto et interitꝰ humaĩ

.— ,

generis p nullũ poterit reparari i ꝑ iuſtũ vłiuſti mortẽ. Iuſt
eni nullo erat niſi ſolꝰ deus. Igiẽ cũ gemitibꝰ humão generi ꝗqᷓ;
renti artificẽ ſcientẽ hoc vas repare. ſp̃s ſanctꝰ oſtendit dicens.
Oĩm eni eſt artifex habẽs omnẽ ſcientiã · omĩa ꝓſpiciẽs · qd intel
ligẽs bumanũ geno ipſi artifici ſuggeſſit dicẽs. Aufer rubiginẽ
de ar gẽto et egrediet᷑ vas puriſſimu ideſt ſanctifica vas vgineũ
ab originali peccato & ſic erit vas optimũ ad ſuſcipiẽdam beni/
gnitatẽ gratieꝗqᷓ ſumꝰ puati. & tunc ille ꝗᷓ fecit pᷣmũ vyas qd po
tea ꝑ peccatũ fuerat cõfractũ illud reparare venit. Figura Ie
remie.S8. Vbi inꝗᷓt dñs deſcẽdere ieremiã in domũ figuli vas qd
dam terreũ vidès facere. Sʒ vas illud factũ fractũ et contritũ ẽ
Deinde tera de eadẽ maſſa aſſumpta fecit vas optimũ quẽadmo
dũ ipſe voluit. Quo facto deꝰ Ieremie dedit ſignũ ꝙ eque repa
raret ir In deſtructã· vt figulꝰ vas illud. Patz enĩ ſp̃ualis expo
ſitio ex pᷣcedẽtibꝰ· vt pᷣmũ vas euã ſignificaret ꝗᷓ Bus peccauit et
de eig manibꝰ vas generis humani cades cõtritũ eſt. Per ſecun
dũ vas vgo maria notat᷑: qũ diuina volũtas ab omni originali
peccato lauãs adeo decorauit glie pulchritudine vt amplius in
ip̃am neq; mortalis neq; venialis macla cadét. Vñ ipᷣa in ᷣs. In
volũtate tua deduxiſti me et p̃ſtitiſti decori meo vtutẽ. Per hãc
igi dictũ eſt ſignũ reꝑationis irlm ſcʒ humãe nate. Ideo Vſaie
Propi hoc dabit dñs vobᷣ ſignũ Ecce vgo cõcipiet ⁊c. Nã recon
dito celeſti theſauro filii dei in hoc ſãctiſſimo vaſe facta ẽ repatio
oĩm ſciſſurax· nõ ſolũ hoĩm ſed angelox· nõ ſolũ mũdi ſed celi.
Berũ· ſerm de ·S· Der te vgo ſancta celũ impletũ ẽ: infernꝰ eua/
cuat e inſtaurate ruine celeſtis hir m· & expectãtibus miſeris
vita perdita data. (B
Vaſi aurora cõſurgẽs. Cañ 6Naturaliter expimur q;
gritudies alleuianẽ in aurora ꝙ homĩes audatöres fi-
unt ꝙ; in nocte· Nã ꝗᷓ noctis tpe timidi ſũt efficiũtur in

eger hò languebat in qua fere infernales morſ ſuos ardentig
ingerebãt. Cõtra quẽ ipe deus punitionẽ ſue iuſticie exercebat.
GSed hãc aurorã illuceſcentẽ fugiũt demones vt mortẽ. Cũ ap/
paruerit aurora illuminat vmbra mortis ceſſauit egritudo hu/
mana: & venit ſuꝑ nos diuĩa gra. Nam quos p9 vere puniebat
pꝰmodũ ſubleuauit et diè rexit. Figura Geñ ·32: Cũ iacob
tota nocte luctaret᷑ eũ quodã angelo IIle apparete aurora dixit

aurora ſecuri-etiã ferocia alla fugiũt ad latibula. ¶ Spualit.· totũ
tempꝑꝰ p̃cedens añ heate Vginis aduentũ fuit nox et caligoin ᷓ

— — — —.. ⸗-/—ð

— — —,.———„L„, —, —

Oara wgo

Dimitte mè aurora & Cui dicẽti iacob Nõ dimittã te niſi benedix
eris michi& bidixit eũ in eodẽ loco dicẽs Nequaq; vocaberis
lacob ſed iſrahel erit nomẽ tuũ. ¶ S̃ualiter Laborãs hõ miſer
lucta cũ dqño· nichil ab ip̃o ꝓ ſalute aĩaʒe valuit ohtinẽ añ ortum
huiꝰ bñdicte aurore ſcʒ Vginis marie: ſʒ apparẽte aurore luce cõ
ideſt nõ petas et roges me nõ pulſes ad me da aurora eſt quia
venit v'go maria lux puriſſima candor eténe lucis· cuio amore ti
bi fiet quicq; vis · & bñdixit deo hominẽ et ait Nequaq eris am
plius luctator· nequaꝗq; pugnabo tecũ · ſʒ iſrerit nome tuũ · qa
B amodo eris vides deũ in pſenti ꝑ gratiã et in futuro ꝑ gloriam
Nos igiẽ docet dñs ad ipſaʒ recurrẽ ꝓ gr̃a impetrãda Ideo ſi ad
xp̃m immediate pudet accedé eo ſol fuſtitie. ſecure acceda ad
aurora qᷓ eſt mai miſericordie. Vñ

erñ in ſermoe Si crimis im
manitate turbat.· ſi conſciĩe feditate cofuſo· ſi iudicii horrore per

n dit ſi baratro deſpatõis abſorptꝰ Mariã cogita mariam inuoca
l nõ recedat a corde: nõ recedat ab ore. Nã ip̃aʒ cogitãs nõ erras
ipſã rogãs nõ deſpas· ipſaʒ ſequẽs nõ deuias- ipa te tenẽte non
In corruis ip̃a ꝓtegẽte no metuis ia duce nõ fatiga ris ip̃a pié⸗
1 cia puenis · & ſic in temetipſo exꝑiri poteris quato merito dictũ
1 ſit nomen virginis Mariiaaaaa. C Q
Anctificauit tabnaculũ ſuũ altiſſimꝰ· pᷣs orecioſis reli
ſ quiis cõſueuit fieri tabẽnaculũ aureũ v'argẽteum omni
. ornatu pᷣparatũ · Naz rei p̃cioſe p̃cioſo locꝰ debet᷑. ¶ Epualiter
. Nulle reliquie nullũ iocale potuit ĩ mũdo apparẽ ſpecioſiꝰ ſeu
pcioſius filio dei· ps. Specioſ forma pᷣ filiis hoĩm zc I deo reꝗᷓ/
rebat᷑ ſpecioſus loc ſeu ſpecioſũ tabenaculũ et altiſſimũſcʒ vir⸗
dñs moyſi dicẽs. Facies mihi ſanctuariũ et inde videbor a vohᷣ·
portata ſunt igi aux et argẽtum et lapides p̃cioſi & ligna im/
putribilia & młta alia pcioſa: & inuèti ſunt fabri et oꝑatores li/
gnox et lapidũ. Facto enĩ oꝑe poſita ibi archa domi: in ꝗ erãt
tabula mãna et virga. Erãt ibi duo cherubin ſeſe reſpiciẽtes · pre
terea in exteriori loco ipſio poſitũ erat candelabru aureũ reſpici
ens ad aꝗqloneʒ· & ibi erat mẽſa ꝓpoſuõis panũ· & erat ibi alta-
re holocauſtoʒ· vbi ſc; mactab ant᷑ beſtie ꝓ holocauſto et imola-
bant᷑. ¶ Spualiter. ꝑ hoc tabènaculũ qd vocatũ eſt ſanctificacõ
notat᷑ vgo maria · ꝗᷓ ſꝑ ſuꝑ om̃s ſanctos ſãctior ? Portatũ enim
eſt aux et argentum zc· quia angelus in eius ſalutatione por

*6
*

tãuit graʒe plenitudinẽ et caritatẽ & caſtitatẽ pietatẽ · ſobrietatem
prudẽtiay: tẽpantiã et ceteras vtutes · ꝗᷓbus beatiſſia vgo p̃ cete/
ris habũdauit. Inuẽtus ẽ vno faber optim ſup om̃es iſte fuit
ſps ſancto ꝗᷓ fuit artiſex oĩm hoĩm veniẽtiũ in hũc mundũ. Hic
eni artifex ſic adaptauit hoc tahnaculũ ſcʒ vginẽ bñdictam ꝙ fie
ret mater et vgo. Repoſita & ibi archa theſauri dei. Quia iße dei
filius in vtexæ ginis deſcendẽs fact9 hõ.· Ibi fuit poteſtas diui
nitatis ecce virga Aĩa xp̃i in ſcripſit dñs pater omnẽ ſapĩiam
ecte tabula. & carò humana in ꝗ́ᷓ apparuit duleedo beniuolentie
etce mãna. Erãt in tahnatulo duo cherubin ſeſe reſpiciẽtes · quia
ibi ſũt duo teſtamẽta mutuã veritatẽ dicentes. vt patʒ de yſaia et
Luca Eadẽ enĩ dicũt de vgine głloſa Iuxta illud Kr Vgo cõci/
Piet & illud Miſſus eſt gabriel angls 2c. Eſt ibi altare vbi ma
ctant beſtie ad ymolandu q́a beata vgo eſt altare illud· In quo ſi
ꝗs attẽdat oĩa peccata brutalia et immũda mactabit ibi & ibi e ſt
malleꝰ huĩlitatis ad mactandũ ſuꝑbiã. Ibi eſt gladi caritatis ad
iugulandũ inuidiã· ibi ẽ odor vginitatis ad fugandã carnis im/
mũudiciã. Ibi enĩ arma oĩm virtutũ repies ad ꝓpdenda ola peccata
Eſt etiã ibi mẽſa ꝓpoſuõis· qᷓa ibi eſt refectõ oĩm iuſtoʒ et pecca
toʒ pudz et magnoꝝ. Ibi ẽ candelabx reſpiciẽs ad aquilonẽ ex
teriꝰ S ubaudi ꝑ aqlonẽ exteriꝰ· ꝗqa in ea ? ſubſidiũ et adiutoriũ
cõtra dyabolũ in exitũ vite pᷣſentis. Vñ ipᷣa bñ de ſe dicit· Eccł.
za In me oĩs gra vite et virtutis Ex iſto enĩ tabẽènaculo deg a
filus iir ł videt᷑· ꝗa filiꝰ dei om̃s videt ꝑ gram et mĩaʒ ꝗᷓ ad iſtu d
ſanctũ tahnaculũ cũ deuotõe accedũt· ideo oms creature ang lice
ſcʒ et humãe ad illã tanq; ad oĩm matrẽ accedũt· Berñ in ſermõe
Z : ad beatã vir ginẽ ſicut ad remediũ: ſicut ad archã dei: ſiẽ ad reʒ
cauſaʒ: ſicut ad negociũ ſecłoꝝ reſpiciũt ꝗᷓ in celo ſũt et qᷓ in pur
gatorio habitãt: et ꝗᷓ pceſſerũt & nos qui p̃ᷣſentes ſumꝰ naſcent᷑
ab illis-illi ꝗᷓ ſunt in celo vt reſtaurent· ꝗᷓ in purgatorio vt eripi
ant᷑: ꝗᷓͥ pceſſerũt vt fideles ꝓphete inueniant᷑ · & qui ſequunt᷑ vt
glorificent. W “
Iberaſti me dñe ſccm multitudinẽ mĩe tue Eccle · qi Ei⸗
Anũ magne libtatis et nobilitatis & ciuitas alico omibo
tributũ ſoluẽtibo ſi illa nõ ſoluat optime puilegiata dicit
ciuitas v'tèêra illa. M[[Spßualiter oĩs pure humãe creatura fuit
peccato ſubdita · & ꝑ cõſequẽs dyabolo ibutaria·excepta beatiſſi
ma vgine mariaꝗᷓ ex puilegio regis celeſtis fuit añ ſanctificata
S̈ nata · ſic gra repleta ꝙ a tributo cꝰcunq; extitit lbera

MMia virgo

uem Eigura Gen. 32 0 bi legimꝰ ꝙ tepore egeſtatis tota tèra egipti
ete fuit tributaria pharaoni excepta terra ſacerdotali que libera erat-
hi [Spüualii- tempore quo facta fuit fames valida gre in mundo
H pꝓpter morſũ cibi ꝓhibiti· oĩs creatura humana facta ? ſub tributo
⸗ e ſub nomine ciuitatis h obligatiõeʒ & ſeruituteʒ deplorat.
ſec Iémias Trenñ·z. dicẽs. quomodo ſedet ſola ciuitas plena populo
Gdli Et ſubdit: nceps ꝓuinciax facta ẽ ſub tributo· & vocat humanã
ün natura pncipẽ ꝓuincia? ꝓpter nobilitatẽ ſuꝑ alias creaturas in/
le feriores ꝗᷓ de9 illaʒ nobilitauerat ratione- Sola igiẽ go Maria li⸗/
gii bera fuit & hoc ꝓ eo ꝙ fuit terra ſacerdotalis. Naz in ip̃a nato eſt
ſanr ille ſacerdos magnus ꝗᷓ ſemetip̃m ꝓ nob̊ imolauit. & quiĩ dieb
, ſuis placun deo & inuent ẽ iuſtus. Ille igi terraʒ ſuam ab omni
bim labe peccati.ip̃am liberã fecit. Vñ Qug · de natura & gra: Excep
guol ta ſancta virgine de ꝗᷓ ꝓpter honorẽ dni nullã prorſus babẽ volo
bieſt ꝗſtionẽ · ꝗᷓa ſcimꝰ ꝙ; ei plus collatũ fuit gre ad vincendũ ex omni .
Sad parte peccatũ · Hac ergo gine excepta ſi oẽs ſãctos & ſanctas cũ
* hic viuerẽt cõgregare poſſemꝰ & interrogare · vtrũ eſſent ſine pec
Penn cato · Quid fuiſſet rñſum· P utamꝰ niſi ꝗ ait lohes . Gi dixerim9
upe⸗ ꝗquoniã peccatũ non habemus ip̃i nos ſeducim9 Eius non eſt
odg ‚ in nobis AD S
ln Vee ſplẽdida fulgebis Tbo: i3 4Nota ꝓ. feneſtra vitrea ſie
Ee⸗ falgz P aʒ lux itrat- neq; aꝗᷓ Poteſt ꝑ ipaz itrare · ratõ
ig ?. da vitrũ corpꝰ dyaphanuũ qdẽ aptũ ad recipꝑiẽdũ lucẽ
ſa ſed ꝗᷓa eſt ſolidũ nõ valet penetrari aqua ſeu puluẽ. „ Spũalit
ie Beata vgo Maria fuit feneſtra lucifera id ferens lucẽ gre generi
8 bumano. & corpo eius & ſpũs adeo fuerũt dyaphaneitate ſanc/
titatis repleti- ̈ ĩa omnẽ habuit aptitudinẽ ad lucẽ recipiendaʒ
8 ſed nunq in ip̃a puluis ſeu aqua alicuius peccati potuit intrare.
Figura Gen: 8. Vbi legit. c in archa vbi noe familiã ſuam ſal
uh uauit erat feneſtra vitrea P quã aꝗᷓ diluuii nõ intrauerũt ſed ſola
lux ꝗᷓ omnes in archa videbat. 4 pũalii. pꝑ archã ſubaudi beatã
6 virginẽ iĩ ꝗᷓ verus noe· ꝗᷓ interp̃tat᷑ reqes id ẽ xp̃s reqeuit. Vñ ip̃a
Sap· Qui creauit me reꝗeuit in tabernaculo meo. Igit ꝑ feneſtrã
4 eiꝰ vitreã intrauit lux diuine gtie angelo nũciante et ſpiritu ſã cto
nt⸗ radiante. quaʒ gram ip̃a participauit omnibꝰ de familia noe id eſt
ndti fidelib & nichilomin aꝗᷓ diluuii peccati nũq; P feneſtraʒ alicui9
ntun ſenſo ſui accedẽ potuerũt ſeu ſubintrare. ideo illa meruit lucẽ ferre
il mũdo. Vñn p̃a dicit ſap ·23· Ego feci ĩ ceł vt oriret̃ lumẽ ĩdeficiẽs

Qui igũ volũt ſaluari a peccatoʒe diluuio ꝑ hanc lucẽ aſpicientes
qrant ꝑ cõſcientiã ſuam vt purgati ꝗqrant exempla vtutum ip̃us.
Vñ ambro. ſuꝑ lucã. Sic igit᷑ nob tãq; ymago deſcripta Vginitatis
vita Marie- in ꝗᷓ velut in ſpeculo refulget ſpecies caſtitatis et for/
ma vtutis hic ſumatis exempla viuẽdi. vt tanq; in exẽplari magi
ſteria exp̃ſſa ꝓbitatis · ꝗd corrigẽ · qd fugè debeatis oſtẽdũt. E
Rece⸗ mulieri vt paſcat te · 3 regu .2 4. Multũ cõfert ad
hbonor? viri & ad decorẽ totiꝰ domus hre vxorẽ ſollicitam
bene ſcienteʒ ſubito mãdata viri pficẽé Accidit enĩ aliqũ ad
domũ nobiliũ forenſes accedẽ ex improuiſo quibo nõ poteſt pui
deri deceni· ñ ſit qui feſtine ſciat aliꝗᷓ Pparare. Sphaſſt volens
etern pnceps domum ſuã optime adornare vt omnibo veniẽtib9
debite ꝓuideret᷑ beatã virginẽ voluit habere ſponſam- Hec igit᷑ ita
prouida & diſcreta fuit vt venientibꝰ incołl atq; extraneis. quãtũ
cunq; ſubito de ſpirituali refectione optime ꝓuideret. Q Figura
Geñn i8. Vbi legit: ꝙ cuʒ tres viri veniſſent ad domũ abrabe. ip̃e
vocauit vxorẽ ſuam ſarã · dicẽs · accelera.·tria ſata farine ꝗᷓ cum fecit
refecti ſunt viri.ꝗᷓ & angeli erant. ¶¶ Spũaliter · Subaudi ꝑ iſtos
tres viros tres ratò na' anime vires quibꝰ humana natura angeł
comꝑat᷑ ſcʒ· memoria. intelligẽtia· & volũtas. Cũ igi viri iſti cele
ſti pane eſurirẽt· vocauit abraha ſceʒ deꝰ pater oĩm. ſarã id & beatazʒꝭ
vir ginẽ· vt de tribꝰ rebus vnuz panẽ cõficeret ſcʒ de diuinitate.de
aĩla.de corpore· fieret vnus xp̃s. ꝗᷓ vere fuit panis viuus ꝗᷓ de celo
deſcẽdit. Bern libro.q·: de cõſideratige. Mulier euãgelica· ꝗᷓ miſcuit
tria ſata farine-fuit beata virgo- que in incarnatiõe fermento fidei
ſue miſcuit tria ſata· nouũãtiquuũ · & eternũ ſcʒ aĩaʒ de nouo crea
G tã corp de natura adaʒ & eternũ de vnione diuinitatis. ¶( G
Rꝛatia ſuꝑ graʒ mulier ſancta & pudorata· eccleſiaſt· 26.‧
Nunq poteſt furor viri maſueſcere citio q; ꝑ mulierẽ mitẽ
Exemplũ in natura Rinoceros fert animal ferociſſimum
ercutit enĩ cornu a quo nemo valet ꝓtegi. &z poſita coram illo
puella virgine omn feritate depoſita cadit coraʒ lp̃a & dormit in
gremio ſuo. Spũalii furor diuine iuſticie circa humanũ genꝰ
terribilii vigebat ĩ taãtũ ꝙ nemo poterat mortẽ inferni vitare ps.
Quis eſt ho qui viuet & nõ videbit mortẽ · Nec erat aliquis auſꝰ
a deo gram inpetrare. yſa. 6ꝗq· Recede a me & nõ appropinques
michi ꝗqᷓa immundus es Sed inuenta eſt virgo znälreta & bumik-
que furorem dei conuertit in benedictionem & grẽam PFigura

””

Heſter: 9. Vbi legitur. cũ ad petitionẽ aman rex aſuerus ꝗp
eplas damnaſſet filios ifrabel ad mortem & ſub capituli pena ma
daſſet ꝙ nemo ad ipſum intraret . niſi ſignũ vidiſſet de virga regia
Heſter puella decora et pulcra aſſũptis duab puellis ſecu · qua⸗ʒe

vna pãnes regebatalterius vero brachiis protegebat᷑ ptenerrime
pulcra & tenella erat nimis inducta pꝑ mardocheum ꝓppinquum

ſuũ atq; nutritiũ· intrauit ad re gem. ꝗ m ſolio ſuo ſedẽs mltiplici
circũdabat᷑ familia · Hunc igiĩ cuʒ aſpexiſſet heſter obſtupuit ꝓpi
regis maieſtatẽ.· & cecidit in brachiis puelle qᷓ ſuſtẽtabat· Sʒ hanc
rex aſpiciens capt eiꝰ amore ſtatim deſcẽdens de ſolio ſuꝑ qd ſe/
debat. Heſter eleuauit. depoſita omni feritate pma & 1p5a rogãte
venit ĩ domũ ſuã · et ip̃a intercedẽte liberauit populũ ſuũ· et inter/
fici ſecit aman. cuiꝰ palaciuʒ & poſſeſſiões deuoluta ſunt ad ip̃am
& geno ſuũ · & ſpopõdit ei rex medietatẽ regni ſui. ¶ - Spüͤaliter.
Aſuerus qui interpᷣtat beatitudo deum ſignat· cuius cognitio eſt
animaze noſtra? beatitudo· Io: 4. Hec ẽ vita eterna vt cognoſcãt
te deũ zc. Erat en ꝑ ſeductionẽ quã fecerat aman id ẽ dyabolꝰ ꝑ
peccatũ pmoʒe parentũ adeo ſuꝑ humano genere iratus vt ire eiꝰ
nemo aſtare poſſet. ps. Quis reſiſtet tibi ex tũt ira tua· ꝑ epiſtolã
id ſacram eitunt Karutu; vt os morerent᷑ morte ſpũali. non
poterat ad ip̃m quiſq́; accedè ſub capitali ſentẽtia. Vñ iudicum. 9.
dixit mãne vxori ſue· qa moriemur. ꝗqa vidimꝰ dominũ· & 1 exo:
Iuſſi domin ſtare populũ a longe: ne videntes ipᷣm moreren?
Adducta ſeu inducta ẽ heſter ꝗᷓ interp̃tat᷑ abſcõdita · Abſcõdita enĩ
erat virgo beata ab omni aſpectu hominũ & ſeculi huio. Ideo vo
cat᷑ ab ylaia· vt habet hebrayvea litera ha alma qc ſonat virgo abſcõ
dita He Igi vocata a mardocheo ꝓpinquo ſuo id ẽ ab ãgelo · cui
candida virginitas dicit eſſe ppinqua intrauit ad regẽ · Sed cũ per

verba ãgelica audiret de ſe taʒ magnifica ꝓmiſſa ſtupefacta nimiũ

2 maieſtate ſuꝑni regis cui millia milliuʒ miniſtrant. & ſe cogitãs
puellã paruula · cecidit in brachiis ſocie ſcʒ humilitatis dicẽs- Ecce
ancilla dñi- fiat michi zc. Quo audito a rege· rex captus eſt ipſius
amore et fortiter clamãs ait eccleſiaſt. vltimo· Vulneraſti cor meũ
ſoror mea ſponſa. vulneraſti cor meũ in vno oculorux. t· ſubaudi
Quia virgo beatiſſima in duobus oculis multum fun deo placita
ſcʒ virginitate et humilitate· Sed longe fortius vulnerauit cor dei
ſagitta humilitatis Marie flos ipſius virginitatis· Multe enim
non virgines vitam eternã obtinent· ſed nullus niſi humilis illue

4

intrare poterit. Due igitur puelle quas ſocias virgo Maria ſemꝑ
habuit· fuerũt he due virtutes · Quãuis omnes alias habuerit ex
cellentiſſime Virginitas en veſtimenta ſua tandida reſer uauit ab
omni labe & humilitas ip̃am regio amori fecit eſſe placita. Deſcẽ/
dit igi rex de ſolio maieſtatis ſue depoſita omni feritate &ρ intra/
uit humilis in domũ humilem. et ip̃a impetrante placatus eſt rex
ſuꝑ populũ ſuum id eſt ſuꝑ humanum geno & ſentẽtia reuocata
eſt. Poſſeſſio vero aman id eſt luciferi & malo angeloruʒ ſcz re
gnum celeſte donatũ eſt ſibi et generationi ſue ſcʒ fidelibo et amãꝗ
id eſt dyabolꝰ qui populum torꝗbat incendio eterno ẽ deputat9
Medietas regni dei donata eſt ſibi. hic ſubaudi ꝙ regnũ deĩ habet
duas partes ſcʒ miſericordiã & iuſticiam PS· Miſericordiã & ju/
diciũ cantabo tibi. et alibi duo hic auditu· ꝗa tibi dñe miſericordia
& ꝗa tu reddes vnicuiq; ſcdm oꝑatiõeʒ ſuã· ecce iuſticia. I git ſup
medietatẽ huius regni id ẽ ſuꝑ miſericordiã deus ordinauit beataz
virginem in pñti vita regnare. Ideo ipſa dicit mater miſericordie.
Ip̃e vero xp̃s in futura vita regnat ꝑ iuſticiam. quia tunc nõ erit
miſericordie locus · ſed ſolius iuſticie . Recurrendum eſt igitur ad
hanc reginam miſericordie vbiq; re gnante que in ſuo regno libera
liſſima eſt omnibꝰ. Berũ· in ſermone. Quis miſericordie tue o be/
nedicta longitudinem latitudineꝭ ·& ꝓfunditatexz atq; ſublimitatẽ
queat inueſtigare· Nam longitudo eius vſq; ad nouiſſimuʒ diem
inuocantibꝰ eam ſubuenit vniuerſis. Latitudo eius replet orbem
terraʒe vt ſua miſericordia plena ſit oĩs terra. ſublimitas eio ciuita/
tis ſuꝑne inuenit reſtaurationeʒ & profundum eius miſericordie.
ſedentibꝰ in tenebris & vmbra morti Arinuie redemptiõez·
Cce nubes lucida obumbrauit eos Math. 1 Nubes eni ſi
naturalii eſt lucida· eo ꝙ fiat ex vaporibus terreſtribo vel
aqᷓticis · ideo videmus ꝙ propi ip̃ius groſſiciem et ſpiſſitu
dinem quãdo nubes eſt inter nos et ſolez ſeu lunã & ſtellas illa a
nobis occultat. Non enim poteſt ſolaris radius tranſire P ip̃aʒ ad
nos. Similit neq; luna neq; ſtelle poſſunt nobᷣ radios ſuos mitté.
Igitur nubes que lucida eſt ſupᷣ naturam eſt. ſicut de nube dicitur
qᷓ in traſfiguratiõe apparuit. ¶¶ S piritualiter · Der nubẽ lucidaʒ
ſubaudi virginem Mariam que ſub naturali gratia lucida facta ẽ
ſuꝑ quã tranſfiguratus eſt rex eterno. de furibũdo iudice im piiſ/
ſimum patrem. Nota tria in nube per que virgo Maria notatur.

ſ⸗

NMNmua vngo

Nuabes enim habet fecundare quia vt plurimũ ꝓducit pluulam
habet etiã eſtũ tẽporare · & ꝗqᷓa lucida habet illuminare ac per viam
dirigere viatores. Hec omnia beatiſſima virgo Maria pleniſſime
habuit. ꝗqᷓa diuinam gratiam fecit in mundũ deſcendere ꝗſi ymbrẽ
ſuper orbem. Vnde ps. Deſcendit ſicut pluuia inuellus zc· Ha⸗/
bet temporare eſtum temptationũ mundialiũ ad verſitatum qui/
bus ſepe laſſati cadunt in peccatum. Nam ipſa eſt contra has me/
dicina ſingularis. Vnde Eaſniodorg in quadaʒ epiſtola- Nunꝗd

afflictis medicina ſin gularis quis tuo non egeat munere cuz ſit

peccator · & loqui virgini Marie habet ducere errantes per viam
ad tẽminũ beatitudinis eterne. ꝗa ſua lux noh radin ſuperni ſo

lis donauit. Bern in ſermone ·2z · Virgo regina eſt via· per quam
ſaluator aduenit procedens de ipſius vtero- tanqꝙ; ſponſus de tha
lamo ſuo per te acceſſum habemus ad filium. Eſt benedicta inuẽ/

trix gratie genitrix vite mater ſalutis. ¶[Eigura expreſſe de his
habet᷑ exodi· z Q· Vbi nubes ignea filios iſrabel ducebat ꝑdeſertũ
verſus terram promiſſionis que ipſos protegebat etiam ab eſtu

ſolis. & perduxit ad petram oreb vbi ſitientibꝰ data eſt aqua la/

tiſſima. Spiritualiter Der nubem ſubaudi virginem quam vt

dictum eſt diuina gratia ab omni labe peccati mundauit · & ſuper
naturaliter ſanctã fecit-· Bern in quodam ſę

rmone. Puto ꝙ copio
ſior ſan ctificationis gratia in ip̃am virginem deſcenderit que non
ſolum eius ſanctificaret ortum. ſed vitam deinceps ab omni pecca
to euſtodiret immunẽ. Ergo hec ſãctiſſima ac lucida nubes filios
dei de peccato educens fecundat habundantia gratiarũ ꝓtegit ab
eſtu temptationum· & ꝓducit ad terram eterne pmiſſionis.

EE dimittas lege matris tue pmuer. iRulla eſt res adeo
difficilis: ꝙ mater pro filio quem multũ diligit nõ ꝑficiat
Habet enim quandaʒ induſtriam maternus amor. yt per

Jeum fortiter vrgeat ad omnia. Exemplum in natura- Videmo enĩ

gallinam et alias beſtias matres pro filiis ſupra vires ſe exponere
et vincere fortiores ſe. Videmus etiam quanta induſtria nutriunt
pullos patre negligẽte illos. & Spiritualiter-Deccator ĩ preſenti
vita eſt omni conſilio deſtitutus propter peccatum. excepto conſi
lio matris ſcʒ virgimnis Marie-que ſingulariter dici mater & ad/
uocata peccatoris. Multa enĩ et magna pro peccatoris recõciliatõe
facit et prudenti induſtria negligẽti eũ patrę atq; repellẽti · reddit
acceptum/& eorum dũmodo peccator velit conſilium et legem ſcj

Moria vm
atris & matris virginis benedicte ſeruare- [Figura Geñ. 4.
Vbilegienr. ꝙ rebecca nimum diligebat Iacob ſecundogenitum
Cupiens igitur benedictioneʒ primogeniti ſccogenito ſcʒ Iacob
donari. Poſtq; audiuit yſaac de hac benedictione loqꝗ vocauit ip̃m
Iacob· dicens · QAudi conſilium meũ fili mi· vade adduc duos edos
& coquam illos · vt ſcio patrem tuum libenter veſci & dabis ſibj
vt tibi benedicat · Sed reſpondente Iacob. mater timeo· quia frater
meus piloſus eſt & ego lenis · qe pater ſcernens et deluſorem me
comprehendens pro benedictione dabit maledictione3 Reſpõdit
mater · Guper me ſit hee maledictio · fili mi tantum fac ꝗcdico. qui
fecit. et illa paratis edis optime indutum Iacob. veſte Eſau fratris
ſui & cooperto collo & manibus eius pelle edi: miſit ad patrem-
Qui ait· vox quidem vox lIacob eſt· ſed manus ſunt eſau. qui etiã
ait.· Ecce odor filii mei ſicut odor agri pleni et benedixit eum egre
gie. Spiritualiter. Der rebeccam que interpretatur multum ac
cepit ſubaudi virgineʒ Mariam que ſuꝑ omnes creaturas puras
maiora dona accepit Prouer. 3i. Multe filie congregauerunt di/
uitias· zc· Per primogenitum ſubaudi iuſtum & ſanctum virum
de quo: ꝑS: Ego primogenitum ponã illum excelſuʒz pre regibꝰ
terre· Per ſcdo genitum nota peccatorem quem diina lex ab here
ditate eterna excludit. S3 quia mater eius miſeretur non patiens
ꝙ ab eterna gloria repellat conſilium ei prebens dicit. affer michi
duos edos. Subaudi per hos duos edos duas partes penitentie
contritionem et confeſſioneꝭ· que duo mater parata ſapore ſue hu
milis deprecationis patri noſtro preſentat. ꝓ vt nouit im libent᷑
comedere. quia ſcit virgo maria ꝙ nunq; deo diſplicuit mãſuetoʒ
& humilium deprecatio. Sʒ quid ſibi vult. ꝙ Iacob reſpondit nõ
ſum piloſus vt frater mens· zc· ſubaudi peccatoreʒ ſe non meritis
cognoſcentem· et ex hoc diuina iudicia timentem. Dicit enim pec
cator· quomodo miſericordiam conſequor- quia nullum bonum
feci: cum hereditas celi fit ſolius iuſti. qui plenus eſt meritis & vir
tutibus · Sed confortatur a matre cuʒ edis ſupradictis paratis op
time· lugubri veſte peccatorem exutum & indutumq; tunica ab/
ſolutiõis et venie. et ſecũ pellibo mortui edi id ẽ memoria paſſiõis
hieſu xpi vallatũ mittit corã deo coram iudice ꝗᷓ oblitus peccatorũ
dicit· vox ꝗdẽ bene ſonuit corã me de peccatis tuis ꝙ tu Iacob id
eſt peccator eſſes· ſed penitentiam quã tuliſti & qua indueris te
indicãt eſſe filium primogenitum meum id eſt iuſtum & bonum.
& odorans ipſum cum dulcedine · dicit. Ecce odor fili mei

₰

Maria vnov

ſicut odor agri pleni zec: Et ſuſcipit penitẽtiam de manibo ſuis &
benedicẽs illi.prebet ſibi hereditatẽ eternã. Ecce ergo bonũ cõſiliuʒ
matris vadas ad ip̃am o peccator & porta ſibi cor cõtrituʒ. & os
cõfeſſum· & ex his eibũ patri tuo faciet quo libentiſſime veſcitur
et ſi peccata tua multa ſunt & merita nulla ne timeas· quia ip̃a ꝓ
te gram impetrabit · Berñ· in ſermone. Si peccata tua pᷣmũt te. nõ
liqfias ſicut cera a facie ignis: vade ad matrem miſericordie & onñde
ſibi tua vlcera & ip̃a ꝓ te filio ſuo oſtendet pect9 & vbera & filio
patri latus & vulnera. pater nõ negabit filio poſtulãti. neq; fili9
negabit matri interpellãti· neq; mater negabit peccatori plorãti.

Igito ſcribebat in terra Iohᷣ· g In ſcriptura ſeu in actu ſcri R
bendi requirit ſeriptor cũ inſtrumẽto quo ſcribit puta ca/
lamus vel huiomodi requirit᷑ tincto ſiue ĩcauſtũ. & req́/
ri materia in qua ſcribit᷑. & cum hec omnia actu ſunt. fit ſcriptio
gque debet patere ſcientib9 legere/V ñ hec fuerunt ĩ liberatiõe hu/
mane nature dephenſe in lapſu peccati. Quia fuit ibi digito dei iꝗ
eſt ſpũs ſancto · fuit ibi tincto ſcʒ ſanguis xpi & fuit ibi materia
um in qua ſcriberent omnia: tanq; in libro. Quiia in beata virgine per
prophetas prius depicta eſt xpi paſſio et aſperſio ſanguinis xpi
nen⸗ & fuit ibi materia · & poſtmodũ ſeptẽ dona l ſancti inquãtuʒ
ens in eterno memorali pacis & federis ſempiterni K quilibet poſſit
ibi legere ſuã liberatiõʒ. Figura leui: g WVbi legit · ꝙ; ex man/
te dato dñi moyſes aſpſit ſepcies digito altare ꝓpiciatoriũ qd erat in
d tabernaculo ſanguine vituli occiſi. & ꝑ hoc accedẽtes ad tabernacu
nt lum remiſſione peccatoꝰ inuenirẽt & ꝓpieiarent. ¶ Spualiter.
Der iſtud altare nota beatã virginẽ in quaʒ deſcẽdit celeſtis vitul9
S immolãdus. Aſpꝑgitur ſepties ſanguine vituli ociſi et immolati ꝑ
ſeptẽ cõſideratiões paſſiones xpi· quib virginis cor vulneratum
fuit. Primo pcuſſa eſt a ſimeone ꝓpheta cum audiuit & tuãipio
anima ptranſibit gladiꝰ luce:z. Scdo qn audiuit ip̃m tota no Xe⸗ 1
domo chayphe fla gellari· Tercio qñ vidit ip̃m mane caſtigari· vñ
pS. Eui flagellatus tota die zc. Quarto vidit ĩm coronatum ad
mortẽ dquci & crueem portare. Qu into qñ vidit Im cruci affigi-
5 Sexto qñ vidit ipᷣm felle & acceto potari. VlItimo qñ vidit latus
ExEig apiri: omnia iſta ꝑcuſſerunt cor virginis . nec quicq eſt paſſ
xp̃s ĩ corpore quin mater ei9 paſſa ſit corde. Iero ĩ quodã ſermo/
ne: Quot leſioues in corpore filii dei-tot vulnera in corde matris.

—. —

2 + =—

quot ſpine pũgentes· quot claui pforantes· quot ict9 carnẽ rum
pentes · tot ſagitte ꝑ oculos intrãtes & tot cor et animam virginis
Marie virgims vulnerãtes. vt ipa dicat nõ peccaui & ĩ amaritu/

dinibo morat oculo meus. Patet igit ꝗᷓliter beata virgo fuit altare
quia recte in corde eiꝰ occiſus eſt vul ſacrificii et ſanguine eius

perfuſa eſt aĩa ip̃ius . exquo facta eſt liber federis in qua ſcripſi

ſpũs ſanct9 ſeptẽ ſpũs ſancti dona p omnibo habẽde· vt volẽtes

repropiciari deo · accedẽtes ad ip̃am mnueniãt miſeratiõis copiam.
& prei ip̃am nõ eſt fidelibꝰ ſalus· Berñin quoca ſermone · ſicut
a te deſpectꝰ & aduerſus neceſſe eſt ꝙ pereat ſic ad te conuerſ et
reſpecto impoſſibile ẽ pęyreat filioli hec peccatorũ ſtala· hec mea
ma xima fiducia hec tota ratio ſpei mee Lv
Go ſum lux mũdi Ioh·S84Nota tẽpore caliginis nõ valet
—— res inueniri que cecidit ini ſordes & pulueres vel feno. ñ
lumine app̃heſo ſubtilit et ſtudioſe ꝑ loca vbi cecidit qᷓrat᷑.
Pũalit· natura humana ꝑ lapſum pmox parentũ cecidit de
manu innocẽtie inter ſordes & pulueres culpein quibo adeo im
merſa eſt ꝙ inde nunqꝙ; potuit educi. vtpote cũ mũdus eſſet caligi
ne & tenebris occupat9. quouſq; lumine celeſti appbẽſa & iuxta
puluerem poſito ꝗᷓreret᷑ hec ꝑditio. Hoc igi lume fecit beatiſſima
virgo maria deſcendẽ de celo & in terrã vt a teſtat᷑ eccleſiaſt· z·
Ego inqꝙ feci vt orireĩ lumè indeficiens Aigura luce: iq. Vbi
dns imparabola mulieris habẽtis dra gmas·xet vna eaxe perdita
accẽdit lucernã · reuoluens domũ totã & inuenta decima dragma
repoſitaq; cum. 9· aliis leta vocat vicinos· dicẽs · Cõgratulamini
michi zc · S pũalit.x· dragme ſunt·x. creaturaʒe rationabiliuʒ
genera ſcʒ nouem angeloz ordines & humanũ geno. Ex his enĩ
omnibꝰ cõſtat mẽſura numerꝰ pond & ordo celeſtis decoris · S3
qa ꝑ peccatũ pmox parentũ · vt dictũ ẽ natura humana ceciderat
in ſordes & pulueres culpe: neq; erat qᷓ inde ſubleuare poterat ũ
diuino lu mine mediãte · Virgo bñdicta parauit lucernã cordis ſui
quam oleo ꝑfectiſſime humilitatis repleuit et lumen celi deſcendit
ip̃am accẽdẽs. Reuoluit totã domũ nec remãſit ſuppellectile. quĩ
reuolueret᷑ · ꝗa ſupᷣnature ordinẽ totum vniuerſum mutatum eſt-
Virgo enĩ mater efficiĩ & virginitatis pudicicia nõ amittit᷑. fit de9
bomo: & hõ deus· hec neſciebat mũdus & angelꝰo ignorabat. in/
tellectꝰ nõ capiebat· ergo reuoluit totã domũ. Vñ Iero· in ſermo-
nè a iois beate ꝙ natura non habuit vſo neſciuit

aꝛia virgo

ignorauit ratio mẽs non capit· natura humana Ppauet . celu ſtupet
cetera creatura celeſtis miratur- Hocb totu ꝑ gabrielẽ archangeluʒ
ar mDarie diuinitꝰ nũciat et ꝑ xp̃3 adimpleĩ Inuẽta & igit. x. dragma
dus lucerna iſta mediãte lumèe dedit mundo et appoſita 9. ordinib
angeloxe. quo facto ̃a vocat vicinos 4 hoĩes ſaluãdos ad gau/⸗
les dium celeſtis regni. dicẽs· Cõgratulamini michi venite ad me os
“ qui cõcupiſcitis me eta deliciis meis iplemini. ꝗᷓa reſpexit dis hbu
l militatẽ ancille ſue et lumẽ celi quo reparat9 eſt mudus deſcẽdit 1
me. Ecce eni ex hoc beatã me·d. O· g· ꝗa · f michi. m.ꝗᷓzc. ¶ M W0
nn Vm lucẽ habetis credite in lucẽ Iohᷣ·i⸗ Videm enĩ ꝙ bo
nad mines cuʒ circa ſero deſcẽdunt ꝙ ola lumina extinguntur
relinꝗtur tñ vna lãpas accẽſa ꝗqᷓ nunq; extinguĩt. ſero ſur
nin gentes fratres noctis tẽpore lumèẽ poſſunt ex illa accipe & videre
w. quid agãt. pũalii tẽpore paſſiõis xp̃i fuit tempus maxime
Im. caliginis & obſcuritatis in cuius ſignuʒ ſol lumè ſuũ amiſit. Nõ
de enĩ fuit aliqc' lumẽ qc; nõ extigueret: nullo ex diſcipułhoc lumẽ
omn fidei ſeruauit Nã lumẽ petri qui ꝓmiſerat ſe potig moriturum ·&
dg xp̃m relinꝗre· vnius mulieris flatu extinctũ eſt. Oĩa igit lumĩa
on . extincta ſunt· excepta beata virgine· in cuio ſignuʒ ĩ eccleſis hora
tllm matutinali trium die maioris ebdomade: oĩa lumina extingunt
Vno excepto q ſub altari abſcõdit. Quia & oes reliqᷓrunt & olm
N fides ꝗſi eclipſata eſt· beate marie virginis lucerna de qua ſcriptã
endt eſt ꝓuer. 3zi : Non extingueĩ᷑ in nocte lucerna eiꝰ9 Ioh. 19. Gtabat
m iuxta cruceʒ hieſu mater eiꝰ. Iſta igi ſemꝑ accẽſa ſtetit iuxta altare
ini ſcʒ iuxta crucem in qua vidit agnũ dei verũ ꝓ omnibo ymolari.
uj Figura Exo:2Z1: Vbi legit ꝙ in tẽplo ſemꝑ lucerna ardebat
ni que nũq́; extingui debebat ſed ſemꝑ eſſe accẽſa· Der hãc lucernam
ſubaudi virgine glorioſã cuio lumẽ vt dictũ eſt nunq́; deficit. nec
deficiet vſq; ad finem mũdi:& ſemꝑ qꝗlibet lumen cordis ſui poteſt
ab ĩa accendẽ vt viã ſalutis poſſit inuenire · nulli lumẽ eiꝰ ne gat
i omnibo ſubuenire p̃ſto ẽ· Vñ Berñ· in ſermone. IIlle ſolꝰ o beata
Vgo tuas laudes inuenit. ꝗ te fidelii inuocataʒ ſenſerit vnq; ĩ ſuis
i neceſſitatibo defuiſſe & quid mirũ ſi inuocata adeſt que etiam nõ
. voadece eeck. A D
a9 Icut mater diligit vnicũ filiũ. ſic te diligebã·z regũ· i. Tã
tus eſt amor maternꝰ ꝙ vix mater vnqꝙᷓ; poteſt in vita ſa-
.7 tiari viſione filii· & cũ aliquando cõtinget filium abire ad

lt lõginꝗᷓs partes · adeo ſitit reuerſiõeʒz eiꝰ vt nichil aliud deſiderare

Daria vno

poſſit. ideo ſepe in humili deſiderio fluũt quãplures lacrime eum
gemitibo pũaliter · Ini oẽs mĩes que vnq; ꝓpriuʒ dile xerũ t
filinũ mater virgo plus dilexit xꝙm. Tũ ꝗa ſolus ſibi erat frliꝰ · tũ
quia ſciebat ip̃m eſſe deũ et humani generis redẽptorẽ·tũ ꝗa ip̃ᷣa
beatiſſima virgo fuit plena puris vtutibꝰ. & ſpecialit caritate ꝗᷓ p
cipue cõſiſtit in diuino amore-. Cõcludit ergo ex dictis & multis
alus ꝗᷓ dimitto virginẽ mariã plus æm dilexiſſe omni mrᷣe quan
tũcumq; filiũ Ideo ip̃e abiit tẽ pore paſſiõis ſue ad lõ ginꝗᷓs partes
Ip̃aq; multum ſitiuit reſurrectiõeʒ eiꝰ & i illo interuallo ſcʒ a die
mortis vſq; ad diem reſurrectiõis ip̃m deſiderans quaplures lacri
mas cũ gemitibo emiſit. QFigura thobieX . Vbilegit᷑. ꝙ miſſo
thobia a patre cũ ciro grapho in rages ad recuꝑanda. xX. talẽta ar/
genti aſſociato angelo & iße puer termino ſue reuerſiõis a patre
accepto ſpopõdit ſe rediturũ. Lacrimabat᷑ in terra mater eio dicẽs
heu michi fili mi: ꝗqᷓd te miſimꝰ pegrinari baculuʒ ſenectutis nre.
Pergebat enĩ omni die ad vias ꝑ quas ſperabat filium ſuũ redire
debere ꝗrens et ſitiens eiꝰ aduentũ cũ lacrimis. S3 cũ ad has vias
exiuiſſet intra ſe de filii pegrinatiõe cõſid erãs · aſpiciens vidit filiũ
redeuntẽ. ¶ Spualiter ꝑ thobiã ſubaudi xpʒ ſeʒ hoĩeʒ deo copu/⸗
latũ ſiue vnitũ.qui notat᷑ ꝑ thobiã angelo ſociatũ. Sic igi deꝰ &
homo factus è. Hũc autẽ ſubaudi.ex pcepto patris portaſſe ciro

g raphũ peccatoʒe noſtroꝝ id eſt penã et afflictiõeʒ quã p peccato

portabam ſuꝑ bumeros eiꝰ ĩ ligno crucis· vſa.q: Diſciplina pa
cis nr e ſuꝑ eũ & liuore eiꝰ ſanati ſumꝰ. Nam ipe fuit qui huius
cirographũ ſoluit et humanũ geno de rages id ẽ de ĩferno eduxit
Nã geno humanũ ꝑ denariũ numex notat᷑.cũ ſint nouẽ angeloʒ
ordines quos pficit humani generis integritas. Perſoluens ig i‚
xp̃s in ligno crucis nr̃e redẽptiõis p̃ciũ · ceſſauit ciro graphũ nr̃ᷣe
penalitatis & deſcẽdens ad inferos eduxit. x· talẽta iam dicta que
Pibãt niſi ip̃e inde eduxiſſet. Berñ · in meditatiõibo ſuis. Deſꝑare
vtiq; potuiſſem ꝓpter nimia peccata· mii verbũ tuu deꝰ meꝰ caro
fieret & habitaret in no. Sʒ deſꝑare iam nõ audeo quoniã ſub/
ditus ille tibi vſq; ad morteʒ. Mors aũt crucis tulit ciro graphum
eccatoʒe noſtroʒ & affigens eã cruci. peccatũ crucifixit & mortẽ
Pec Berñ Igũ cũ ſupᷣdicta exerceret xp̃s matris filius et abiſſſet
ad partes longinꝗᷓs vſq; ad infernũ gemens beata virgo multas
emittebat lacrimas. Quia viderat ip̃m tam acerbe in cruce mori p

ordinauerat ſibi pater eiꝰ terminũ reditiois id eſt reſurrectiõis ſcʒ

— — — — — — — 8 —
= = = —☛ Se S=SE= =☛n

Duoria vngo

terciam diem quo die appropinquante beata virgo mater ad vias
ibat vnde eiꝰ ſpabat aduentũ. E ip̃a corde & mente reuoluerat
ſe ſacraxꝝ ſcripturaʒ loca in quibꝰ fit mẽtio de xpᷣi reſurrectiõe . &
he erãt vie ꝗᷓs virgo qᷓrebat. ꝑ ꝗᷓs filii ſui ſperabat aduentũ. dicẽs ·
Quis indicabit michi quẽ diligit anima mea · vbi tubat· vbi quieſcit
queſo nũciate illi.qa dolore langueo. dolore deficio. nõ eſt dolor
ſicut dolor meꝰ · Virgo beata demde verba ad filium dirigẽs· dice/
bat. Reuertè dulce mi: dulceſcat ämodo amaritudo doloris mei-
exeat gladius:qui ptrãſiuit animã matris tue. pone finẽ gemiti/
bus & lacrimis mxris tue. o amabi-· o deſiderabił: o lumè oculorũ
meox redde michi letitiã pñtie tue oñde michi faciẽ tuã · ſonet vox
tua ĩ auribꝰ meis vox tua duleis & facies tua decora.o ſpes mea
& vita anime mee demõſtra michi faciem tuã & ſufficit michi. Cũ
igit᷑ mater virgo hec ini ſe tractaret. Ecce angeloʒ mſtitudo canen
tium & dicentiũ · Regina celi letare alleluia- reſurrexit- ſicut dixit
alleluia· & poſt aſpiciens vidit filiũ m decore re gio venientẽ ſalutã
tẽ eã · ac dicentẽ. Gaude et letare ſion exulta ſatis humani generis
adiutrix· Ecce fruct9 vẽtris tui · Ecce quẽ virgo pepiſti · ecce quẽ
virgineo lacte nutriſti. Aꝑpi os tuũ et implebit illud. poſtula ab eo
& dabit tibi. & beata virgo cadẽs ad pedes eius humilit dixit· bñ-
dictus ꝗᷓ venit in noĩe domini et nũc dñje ſuſcipe pces ancille tue·
et p̃ſta vt quicũq; peccator. nomẽ meũ inuocans ad te voluerit re
uerti. Patens inueniat tue miſericordie oſtiũ · & qui in me ob tui
amorẽ tota deuotione ſpabit. inſidias hoſtis generis humani.ĩ die
mortis humane nõ metuat. & rñdens filiꝰ ait. O in eternũ beata
quãta eſt tua caritas. quanta eſt tua benignitas- tu gloria iſrabel-.
tu leticia iſrabel· tu honorificentia populi mei- Eſto mater miſeri/
cordie ſuꝑ omnes peccatores vt oẽs gaudeãt in te & cõſolent ꝑ te
et bñdicant᷑ in te & ex tũc facta eſt virgo maria aduocata noſtra.
Bern. in ſermone. Maria omnib9 cla facta eſt caritas debitricẽ ſe
fecit omnibꝰ miſericordie ſinũ apperuit vt de plenitudine ei acci/
piant oẽs. Captiui redẽptiõeʒz · Egri curatiõeʒ.· triſtis cõſo lationẽ
peccator veniã. Iuſtus gram · angeli letitiã · filiꝰ dei ſubſtãtiã. De/
niq; tota trinitas gloriã vt nõ ſit ꝗᷓ ſe abſcõdat a calore ei?9. ¶ O
Leuauerunt archam in ſublime Genñ · 1 Noia inter
locuʒ et locatum cebet eſſe debita ꝓportio & còuenientia.
Primo en pruds tractat de loco cogruo: ꝗᷓ rem locãdam
aſſumat. Spualiter. Beata virgo maria ſuꝑ omnes creaturas

Maria vns
nobilis atq; excelſior ĩ omni virtute & merito diuino iure debuit
in gloria in loco excellẽtiſſimo collocari · Ga vnulquiſch mercedem
accipit ſccʒ opa ſua. Ipᷣa eni meruit portare xp3 1 Vtero quo nulla
res dignior. Ideo debuit in celo collocari: in loco quo nullo alius
alicuio creature. Hoc em voluit xps ſeruare ĩ matre ſua bñdicta.
Vñ lero in ſermoneDe aſſumptiõe virginis. Nõ eſt in mundo
locus dignior vtero virginali in ꝗ dei filiuʒ maria ſuſcepit· nec in
celis regali ſolo quo Mariã dei filio ſublimauit. S3 ipe xp̃s pus
voluit ſoliũ parare matri in celis ſedm meritũ dignitatis materne
Sʒ ip̃am reſurgẽdo & moriẽdo p̃ceſſit & parata decẽti glorie ma/
gnitudine ip̃am de huiꝰ mũdi hoſpitio educẽs · in celo collocauit
¶(Figura z regum. 6. Vbi legũ dauid regẽ tabernaculũ feciſſe
juxta domum ꝓ reponenda archa federis demũ deſcendit ipe cũ
electis filus iſfrabel· & tulerunt archã de domo aminadab ꝗᷓ erat in
gabaa. & poſuerũt eam ſuꝑ plauſtrũ nouũ quã cum oʒa tetigiſſet
arida facta eſt manꝰ ei9. Demũ portauerũt eaʒ in loco ſuo dauid
cum cithara pcinnẽte & cantãtibo filiis iſrabel. quo facto bñdixit
dauid populum. Q]Spũaliter- ſubaudi per archaʒ feder is vginẽ
benedictã in qua firmatũ fuit fedus & pactũ ſalutis eterne. Der
dauid ſubaudi xp̃m qui in prĩa iuxta ſoliũ ſuũ fecit tabernaculũ
id eſt glorioſiſſimũ locum· vbi mater & virgo ſublimii oollocareĩ.
Veniens igit in die aſſumptionis virginis cũ angelis cõgregatis
apoſtolis. Educebat eaʒ de domo ammadab id eſt de domo morta
lium peccatorũ. Interp̃tatur enim aminadab populoꝰ & de gabaa
que interp̃tatur vallis. & denotat vitam pntem ad quam omnes
voces tendunt. Sʒ aruit manus oza tacta archa ꝗa ar uit. ad literã
manus pfidi iudei. tacto feretro vbi archa mater xp̃i portabatur.
Precedebat enim dauid cũ cantoribꝰ · quia xp̃s pcedebat ĩ cãticis
angelo ſequentibꝰ omnibꝰ apoſtolis & poſita archa ĩ plauſtro
nouo· ꝗa repoſita eſt anima in corpore glorificato & ſic repoſita ẽ
cum gaudio in tabernaculo ſibi a xpo in eterna gloria preparato
Poſtea ſubdit᷑ dauid populum benedixiſſe · quia collocata vgine
glorioſa in cõſpectu eterne lucis radiantibꝰ precibꝰ eius corã ño
nob impetrat mltiplicis gratie claritatem. (P
Os deſczdit pariter & mãna:numeri iõ Nota ꝙ tẽpore
veris quando philomena dulciter cantat conſueuit ros de
ſcendere habũdantiꝰ & tunc eſt aeris temperies. Signum
eſt enim ꝙ hiemps abiit & receſſit & celum rorem profundere vnñ

florent campi. S piritualiter · Priuatus fuit mundus magno
tem pore diuina gratia ꝓpter ingratitudin? Pmoꝝ parentum2z·
regum · Montes gelboe neq; ros neq;ʒ plu ne· S. v. & aggei id
eſt ꝓhibiti ſunt celi. ne darent rorem. Sed tempore quo cantauit
celeſtis philomena ſcʒ gabriel archangelꝰ cantũ illum mellifluum
Aue gratia plena deſcendit de celo ſcʒ dei filiꝰ in vterũ virgmalẽ
& cum eo dulcedo bñdictionis eterne ſiue gratie & ceſſauit ſtatim
gelu amaritudinis & doloris. ¶ FEigura Iudi. 6. Vbi legit. C
dominus dedit ſignum gedeon vt liberarenĩ filii ifrahel· de manu
madiã per hunc modũ ſcʒ ꝙ ip̃e gedeon vellus in area poneret &
ibi ros ſolum deſcenderet· nulla parte terre ꝑfuſa qd ſic factum ẽ
& ſic poſtmodum ꝓpcuſſo madiã iſrahel quieuit multo tempore.
piritualiter · Itud ſignum fuit q humanũ genus petebat
a deo ps. fac mecum ſignum in bono. Dedit igi dominꝰ ſignuʒ
de rore celi deſcẽſuro in virginem glorioſaʒ vſa· 38. Propterea ipe
dominus dabit vobᷣ ſignum. Ecce virgo coõcipiet & par. fi:zc · qc
ſignum dauid cognoſcẽs ait. Deſcẽdit ſicut ros in vellus. Fuit eni
beata virgo vellus· quo agnus celeſtis cooꝑtus eſt. Ip̃a ergo ſola
fuit. que ſola ſine exẽplo placuit deo & quẽ celi & terra cape non
potuerũt ſuo cõcluſit gremio. Berñ ·ĩ ſermone. O vẽter capacior
celis. diffuſior terris· latior elemẽtis qui illum cõtinere valuit qui
trib digitis molẽ terre appendit. Igi per ip̃am madiã id ẽ dya/
bolo ꝑcuſſo liberatũ eſt genus humanũ · & requies fidelibꝰ data
eſt cum angeł in celo. Berñ in ſermoneę· Ex hoc beatã te dicẽt oẽs
enerationes · qᷓa omnibꝰ generationibo vitam & glorũ inueniſti
E te enĩ angeli leticiã · Iuſti gratiampecatores veniã. inueniũt ĩ
eternuz · Merno in te reſpiciut oculi creature totig. & in te & ꝑ te
& de te benigna manꝰ omnipotetis quicqᷓd creauit recreauit.

pullos ſuos paruulos nõ ſibi aſſimulari eos ꝑpſequiĩt· et ñ
mater ipos abſcõderet interficeret eos. Ideo femina ducit
eos clam & occulte nutriens quouſq; creuerũt plume eoʒe & pri
aſſimulant- quos pater aſpiciens gaudet eos videre. SꝶXẽ inli
videns peccatores iuſticia diuma. nõ aſſimulari patri- ſed eſſe de/
formes & turpes ꝑ peccata. ip̃os ꝑlequit̃ & querit interficere &

perdere. Sed mater pueroũ aduocata & refugium omniũ ptegit
& abſcondit nos ſuis intereeſſonibus apud patrem & nutrit nos

„

Bſcõdes eos in abſcondito facier ſae·ps Nota pauo vidẽs

—

. l

ſuis gratiis: quouſq; inde nobis virtutes & bona opa creſcãt qbꝰ
aſſimulat᷑ patri tunc furor & ire diuine vindicta ceſſat ꝑſequi pec
catores. ¶Figura. 2z· regũ · · Vbi legimꝰ.· Ionathas et athimaas
qck fugientes a facie abſolon qui querebat eos · cõpatiens abſcõ/
dit in puteo quedã mulier expãdens velũ ſuꝑ os putei ne occide
rent᷑ · vbi latuerũt quouſq; ſerui abſolon ꝗᷓrentes abierunt. ſic per
mulierẽ liberati ſunt. & pũaliter Ionathas interp̃tatur coluùba
et denotat ammã humanã que ꝓpter candorẽ ymaginis dei colũ/
ba vocat᷑. Cañ · z· veni colũba mea. Athimaas interp̃tat᷑ mẽdaciuʒ
fratris. & denotat corpus bumanũ qd ſepe mentit ſpiritui· ps·
Mẽdaces fili hommũ ⁊c· Et nota ꝑfilios hominum corpora hu/
mana. Diciĩ enim homo ab humo qck ů terra. vñ filii hominũ id ẽ
filii terre ſcʒ corpora humana. Per hos igit duos anjma et corpꝰ
notat᷑. quos peccatũ deformes facit et deo odioſos: ideo ſtatim di
uma vindicta.eos perſequũ · Sed mater benigna eos ptegens in
meritis ſue ꝓfundiſſime humilitatis abſcõdit & cooꝑpit vellere ſue
miſericordie quouſq;ʒ tranſeat ira dei · & emẽdatos placitos reddit
deo. Quid ergo fieret nobis dum peccamo cõtinuo ſi hec benigna
mater ſua nos benignitate non foueret. Quid ergo faciemus ſibi
grĩas agamꝰ.ſʒ ve nõ poſſumus ſibi laudes referre debitas· Iero.
in ſermone aſſumptiõis virginis: Quid nos tãtuli quid actione
puſili quid in eius laudibꝰ referimꝰ cum etiam ſi omniũ noſtrũ
mbẽra vertanĩ in linguas eã laudare ſufficeret nullus. Altior enĩ
eſt de qua loqui nitimur celo. abiſo profundior cui laudes dicere
conamurideo ſi celuzꝭ te vocer altior es· Si matrẽ matres hominũ
precellis.ſi formã dei te appellã· digna exiſtis ſi dominã angelo

D paratã eſſe probaris: Quidergo disne de te dicam.

Olumba mea in foraminibo petre. Cañ.· 2 (Kertur qce in
partibꝰ vltramarinis quando reges velociter aliꝗᷓ noua
ſignificare alicui regioni longinq; habent colũbam cuaius
pulli ſunt in regione illa ad quã rex noua deſtinare cupit· & tunc
literas regias ligant ad pedes eius & dimittunt abire · & tũc ho /
mines ipam aſpicientes acceptis literis regiis et ꝑlectis ſciunt ꝗd
habent facere· et cognoſcunt regiã voluntatem. [Spiritualiter.
Eramus in regione vmbre mortis & nullam poteram ſcire de
placatione eterni regis ſuper peccatis noſtris paceʒ. Sed demum
venit columba can dida ſcʒ virgo Maria portãs eterni regis noua

„ ——

Maora vng

6⁶ . . α%6* ⸗ .. .
et literas repropiciatiõis et miſericordie ad peccatores. [Eigura
Geñ. S.· Miit noe columbaʒ de archa vt inueſti garet per ip̃am. ſi

ceſſaſſent aque diluuii que reuerſa eſt cum oliue virente ramo et

archa ipe & omnis eius familia. Spũaliter Noe & eius fami

tunc cognouit quoniã ceſſaſſent aque & ſic poſtmoduz exiuit de
lia incluſi in archa & aquis l Sna⸗ genus bumanũ circũ/

datuʒ peccato. neq; ſignũ liberatiõis potuit vnq; videre · quouſq;

colũba illa pucherrima de archa humane nature emiſſa ad agrum
celeſtẽ viriditatis eterne eſſet que ad filios rediit & portauit nobis
oliuã virentẽ · que fuit ſignum pacisquia ip̃a portauit nobis dei
filiüm: qui mediator dei & hominuʒ factus pacem dedit his- qui
prope & qui longe. & ſic exiuit adag de limbo & tota eius familia
que ibidem erat incluſa propi diluuium peccati · Berñ· Inueniſti o
beata virgo gratiàm quã ante te nemo inuenire potuit. Inferni ſcʒ
captiuationè · peccatoʒe liberationem. mundi reſtaurationẽ · celi re/
arationem-angelis & hominibꝰ cõſolatidez. (E
Aronus eius ſieut dies celi. 84Deret regiam maleſtatem
aliqñ viſitare homĩes ſuos & pmittere ſe videri · & loqui
ſuis ſubditis et gratias largiri & pcipue cum raro videt᷑ et
familialit᷑ ſe interdum habere cum illis. Ideo rex hec facturꝰ9 habet
ſolium vel thronum ſuꝑ quem ſedet in decore eius qui parat &&
veſtit precioſis pãnis vt cõuenit regie dignitati. ! Spiritualit:
Steterat deus multo tempore remotꝰ ab humano genere & ꝓpi
primoʒ parentum peccatum nimiũ indignatus. SGed adueniente
plenitudine temporis omni motus pietate voluit ſuos viſitare.
et faciens ſibi thronum pulcherimũ ſcʒ virginem glorioſam viſus
eſt cũ hominibo familialiter conuerſari & Brachis puelle baiulari
Figura ·z regum: Q Vbi ſalomon fecit in domo lybani thro
num de ebore & veſtiuit eum auro precioſiſſimo· qui habebat. 6·
gradus inferius et ſũmitas eius rotunda erat. In parte poſterior
erant due manus tenentes hine inde-& duo leones ſtabant iuxta

manus. & Xii leunculi ſtabant ſuper. 6. grado. et in illo ſede rex

ſalomon conterebat gratias. ¶Spiritualiter Per hunc thronum
ſubaudi virginem de ebore per candidiſſimã virginitatez. Aufata

per pleniſſimam caritatem per. 6. gradus ea inferiores ſeʒ angeli

prophete· apoſtoli · martires. cõfeſſores et virgines Ip̃ᷣa enĩ exal/
tata tam ſuper choros angeloxe qᷓ; ſuper ſanctos ad celeſtia regna
et eſt ſũmiias glorie eius rotunda hoc eſt perfecta. Due manus

tenent ipſam ſcʒ diuinitas & bhumanitas filii dei. Duo leones iux
ta ipſam ſcʒ vetus teſtamentũ et nouum pp̃am matrem virginem
predicantẽ · vt patet in luca et yſa:· D uodecim leunculi· Duodecim
fidei articuli. quos plene ſemper habuit. In iſto ergo throno ſedet
verus ſalomon ſcʒ rex eternus dei filius conferens fidelibus ſuis
gratie plenitudinem & familiai ſe habens cuʒ3 omnibꝰ volentibꝰ
ad thronum ſue benedicte matris interpellare. Quia et ſi iße dei fi
lius in ceteris creaturis habeat ſue ſedis thronum · & ſic ĩ omnibꝰ
per preſentiam & potẽtiam & eſſentiam & in rationabilibo crea/
turis puta angelis et animabo iuſtis per gratiam. Incompabiliter
er maiorem gretie plenitudinẽ reſidet in virgine Maria ¶Vnde
Ieronimnus de aſſumptione. Vbi ceteris creaturis per partè p̃ſtaĩ
gratia Marie vero ſe totam infudit geatie plenitudo. que fuit in
xp̃o · quanqꝙ aliter et aliter. quia in xpo fuit plenitudo gratie tan
q́; in homine perſonalii diffinito. In maria vero vt in templo ſin/
gulariter cõſecrato. E

Miſericordia:
Vociens volui te congregare ſicut gallina cõgregat pul/
os ſuos Mathei 23 Plor⸗ ꝙ aliquando ſupponunt᷑ gal
line oua anates fouenda. que fouet libenter & nati pulli
ſecuntur eam que ſũma cum diligẽtia eos educat ac ſi ſui proprii
eſſent. Sed inuenta aqua derelinquunt gallinã pulli illi eo q; eoʒ⸗
natura ſit cõuerſari in aqua ſed cum gallina alterius ſit nature. nõ
intrat aquaʒ ſed de litore eos aduocans vociferat vt ĩos poſt ſe
ducat ſed rẽnuunt eo ꝙ plus diligunt aquam qꝙ; terram. Spi-
ritualiter. Deus fouet omnes vniformiter. peccatores ſicut iuſtos
quouſqʒ veniant ad etatem adultã quando viget prudentia & di⸗
ſcretio in homine. Sed tunc apparet quę ſunt dei vel dyaboli · tũc
videtur qui iuſti ſunt vł peccatores tunc videtur qui veri filii dei
obedlentes ſint vel alieni & adulteri. Nam inuenta aqua delecta
tionis mundi: relinquit chriſtum quia illius nature non eſt. Nãa
per aquam dulcedinis mundi vadens nõ eſt in illis immerſus. In
cuius ſignum ipſe calcauit terram & aquam Regnuz inquit me
um · non eſt de hoc mundo. Stat igitur chriſtus in arido id eſt in
litore extra mundi delicias peccatores cupiens congregare et ex
luto multarum aquaʒe educere per rectam viam ad terram peni/
tentie · ad terram lac & mel fluentem Sed quanto plus nitti eos
congregare- tanto plus peccatores nittuntur fugere · neq; prodeſt

. ꝙ eis celeſte regnuʒ promittat quia diligũt magis vana ꝙ vera.
n Figura numeri: 13 Vbi legiĩ · Q cuʒ mo yſes exploratores ad
terram promiſſionis direxiſſet et illi reuerſi inde de fructuũ illius
regiõis magnitudine portaſſent. vt animareĩ populo voluit eos

——
— —

1 moyſes congre gare & in terram illam introducè : et ĩi voluerunt
ip̃m lapidare ideo diſpſi ſunt per deſertum. Vbi· o annos fere
morãtes omnes mortui ſunt et ex omnibꝰ quos moyſes de egip
G to eduxit:ſolum tres intrauerũt terrã promiſſionis. Spũalit
Xp̃s vt dictum eſt conatur cõgregare peccatores ad ſe· & ꝑ peni/
n tentiaʒ educere per viam miſericordie ſue ad terram promiſſionis
nn celeſtis. oſtendẽs nobᷣ per exploratores · qui illuc occulte venerũt
de fructibꝰ beatitudinis terre illiꝰ: vt patet de paulo qui fuit ibi
Rn clam·. Qu ia neſcit an in corpore an extra corpus· dicit tamen qc
un non licet homini loqui que vidit ibi ſicut etiã dauid & quãplures
„% prophete: qui multa & magna mirabilia de patria illa dicũt et ꝓp/

mittũt volentibꝰ illuc accedere· Sed peccatores ingredi peccatorũ
duricie & obſtinatione lapidare volunt xöᷣm. capiunt potius in
egipto miſerie & ſeruitutis peccati ſtare q; domini dei regnum ce/
leſte accedere · & quia ꝓ nichilo terrã deſiderabilẽ habuerũt. et no/
luerunt miſericordiam dei & benedictionem eius miſericordia &
benedictio elongabit ab eis & induti maledictõne ſicut veſtimẽto
peribunt · hic per culpã. & ĩ futuro eternalii cruciabunt᷑ ꝑ iehẽenã
Ni⸗ Vnde Grego omł.3.· ſuper illo euangelio. Gint lumbi veſtri pre
cincti. Altiſſimus inquit eſt patiens redqditor quia peccata ho/
minũ & pati & reddit· naʒ quos diu vt cõuertantur tollerat. nõ

8 conuerſos durius damnat. (B B
in Opulus incedebat per viam oliue·z. reg uʒ 1i4Oliua enĩ
6 ſemper virorem retinet· ſemper habet flores aut fructus
& fructus eiꝰ licet immediate guſtat9. ſit guſtanti amarꝰ
4 tamen cũ eſt reductus ad oleumeſt valde vtilis. condunt᷑ eo cibi-
4 vngit᷑ caput· nutritur lumen: ¶[Spiritualiter p oliuam ſubaudi
V miſericordiã dei · ps. Ego ſicut oliua fructifera ĩ domo dñi. Quia
1 miſericordia eſt illa ꝗᷓ celum repleuit. Nullo vnq́; hbominũ illuc in/
e traſſet ſi illũ diuina miſericordia non duxiſſet· & ſicut oliua eſtui
n & byem . folia ſua atq; viro rem pᷣbet.ſic diuina miſericordia iuſtis
atq; peccatorib. pS. hoĩes & iumenta ſaluabis dñe quẽadmodũ
16 multiplicaſti miſericordiã tuã deus · & licet miſericordia ĩ peccatore
.J requirat amaritudinẽ penitentie· nichilominus vertitur i dulcoreʒ
.

Qauerdia

quia ex ia miſericordia cõditur omnis virtus. Niſi enĩ miſericor
dia dñi acceptaret oꝑa noſtra et ſuo ſapore grata redderet quicꝗᷓd
facere poſſem eſſet inſipidum· vngit caput noſtrũ ſcz xp̃s.quia
cuʒ novᷣ iratus fuerit miſericordia retardat et miteſcit · Nutrit etiã
lumen intellectꝰ nĩi cẽdit affectum & ſic directe miſericordia
dñi eſt via ad gloriã. A]] Eigura 3. regũ. 6 Galomon fecit portas
tepli de lignis oliuay. pũaliter · ꝑ ſalomonẽ nota xp̃m. Sa⸗
lomon interp̃tat pacificãs merẽtes & xpᷣs directe meſtos conſolaĩ᷑
Iob.zi. Cum ſederẽ quaſi rex a ſtantibꝰ populis· eram tñ merẽ/
tum cõſolator. Fecit igiĩ portam tepli id eſt glorie ſue de lignis
oliue · quia de miſericordia et pietate & vt nulli peccatori oſtia iſta
claudant ingredi ꝑ ip̃a volenti. Naʒ ꝑ ipa introduxit latrones &
meretrices & quotquot vnq; intrare voluerũt quantũcũq; crimi
noſi et mali · ꝓhibiti non ſunt Berñ ſuꝑ Cañ· Anime par man/
ſuetudinẽ que ÿte predicat currimꝰ poſt te qne hieſu: audiẽtes ꝙ;
non ſpnas pauꝑem. peccatoreʒ nõ abhorreas nõ horruiſti confi
tentẽ latronẽ· non lacrimantẽ peccatricem· non cananeã ſuꝑbientẽ
non deprehẽſam in adulterio non ſedenteʒ in theloneo- nõ ſupli/
cantẽ publicanuʒ · non negantẽ diſcipulũ. non ꝑſecutorẽ diſcipu⸗
lox. nõ ĩos crucifixores tuos. In odore igiĩ vngentoꝝ tuorum
curramus. Hec Beruñun.· 3 E
Iſit ſaturitatẽ in alas eoxꝶ· pS. Prudẽs paterfamilias debzʒ
tẽpore babũdantie domui ſue ꝓuidere ꝓ tẽpore egeſtatis
allas penuria tam iße eius familia cruciabi. Exemplũ
de formica que eſtiuo tepore: qn eſt habundãtia congregat grana
vt ſibi habeat tẽpore hiemali· qn niues coopiunt terre ſuꝑficiem et
ꝓhibent᷑ exire ſuum habitaculũ. Spũali tpus vne pñtis eſt
tempꝰ habũdanti. ꝗa in ip̃o aperuit horrea ſue miſericordie· G3
in futuro iudicio adeo ſuꝑfieiem vniuerſi occupabit qd vnũ miſe
ricordie granũ non poterit reꝑiri.pS. Miſericordiam & iucheium
cantabo tibi dñe. FFigura eñ. Oi. Vbi legiẽ pharaonẽ ſomnia
vidiſſe de ſeptẽ vaccis pinguib pcedentibo· & ſeptem macilentis
tenuiſſimis ſequentibꝰ · qc Ioſeph exponẽs dixit ſeptẽ ãnos pri⸗
ores tante eſſe habundantie ꝙ vix poſſent recolligi et reponi na/
ſcẽtia p multitudine. Septẽ vero ſequẽtes ãnos tãte eſſe egeſtatis
et penurie ꝙ neq; arari poſſent neq; meti. ¶ Spũͦalit. p ſeptem
pcedentes ãnos ſubaudi vite pñtis tempꝰ qcł ſeptẽ diebꝰ cõcludũ
ln hoc igi᷑ tẽpore vt dictũ ẽ· ſũma ẽ miſericordie habũdantia · pS.

6

s

i

Mfericordia dũi plena eſt terra.ſʒ pacto tẽpore hoc· aliud veniet
cempꝰ ſcʒ vite ſeꝗ uẽtis in quo nullo modo ſine oleo miſericordie
abeũtes potuerũt dragn

S. In die madauit
domin miſericordiã ſuaʒ · & no cte cãticum eius. Canticũ ſcʒ tube
clamãtis · Surgite mortui venite ad iudiciũ . & bene velut prudẽs
diſpeſator dñs noſter· voluit habũdantiã ſue miſericordie pc edere
iudiciũ. vt ĩudicio cõdemnãdi inexcuſabiles eſſent pᷣcedente miſeri
cordia quã contẽpſerũt et ecõuerſo. & iuſti merito gloriari poſſẽt
ſuffulti diuina miſericordia qd poſſibile nõ foret pcedẽete iudicio
miſericordiã. Optimꝰ ergo diſpenſator fuit xpᷣs pus ad nos de/
ſcẽdẽs cũ miſericordia & ſequẽs poſtmodũ cũ iudicio. Vñ Aug:
ſup Ioh. Null ergo nobᷣ contra fidẽ quã tenemꝰ et annunciamꝰ
e iudice xo ſcrupulꝰ dubitatiõis in corde remaneat. vVenit xps
Ged primo ſaluare poſtea damnare ſiue iudicare eos iudicando in
penã qui ſiluari noluerũt eos pducendo ad vitã qui credẽdo ſa/

ſutẽ nõ reſpuerũt. Prima igi diſpẽſatio dñi nr̃i hbieſu xpi medici/

nalis eſt nõ iudicialis. Nam ſi ᷣmo veniſſet tudicaturꝰ. neminem
mueniſſet cui pmia iuſticia redderet· quia gra vidit oẽs ee Peccato

res et nemin? eſſe immunẽ a morte peccati· pᷣus erat eiꝰ miſericor
dia p̃roganda & poſt exercendũ iudicunm. 5

i ſeminat in budictionibg de bñdictioniby et metet 2.
Chor. I9 Nota ꝙ ſcdm diuerſas terre diſpoſitiones · ſccm
hoc terra apta ad recipienduʒ diuerſa ſemina ſeu ad por
tandũ diuerſas fruges hoc apte expiunt᷑ agricole- nã ꝑ ſe eſt terra

int alia ſemina ẽ apta portare miſericordie ſemẽ.· & ex illo optimas

fruges reddere. Vñ dñs luce· G. Mẽſurã bonã & cõfertã & coagi

tatã reddent in manibo veſtris. Nã de eo ꝙ hic miſericordit᷑ ſemi/
nãdo elargimꝰ centuplũ in patria metemꝰ. Creſcũt enĩ multum
miſericordie oꝑa ĩ horreo celeſtis patrie tẽpore meſſis. FEigura
Geñ. i. vbi pharao aliud ſomniũ vidit qd ſeptẽ ſpice plene Pul/

8

miſericordie opa: &̊ʒ3 & his vt habem in matheo de qᷓbo dominꝰ

lulabãat in culmo vno. ¶ Spũali. p ſeptẽ ſpicas ſubaudi ſeptem

rationẽ exigʒ in examine extremi indicii addiĩ ſeptimũ ſeʒ mortu

oꝝ ſepultura quã agebat thomas Hec igi plenã mẽſurã reddũt ĩ
vno culmo id ẽ in patria beata: vbi viget vnitas habitationuz vbi

oĩm mẽſura replebit vſq; ad culmũ. Nichil eſt ergo qc ibi ĩ tanta

£

precio ſicut de fatuis virginibꝰ ſcriptũ ?ẽ· Ideo

frumẽti & ꝑ ſe eſt terra leguminũ. ¶ S pualit᷑· Terra vite noſtre

Ktdi

exultatide metat᷑ vt hic ſeminare oꝑa ſupᷣdicta· Vñ petro raueſñ.
ſuꝑ Matheũ· In regno inqꝙ celi coraʒ omnibꝰ angelis in conuẽtu
Krgennſets q abel paſſus ſit· ꝙ mundũ ſeruauit noe· ꝙ abrabã
fidẽ ſer uauit. ꝙ moyjles legem tulit · ꝓ Petrꝰ reſumptus crucem
— aſcẽdit. deus tacet & clamat ſolũ qc pauꝑ comedit: dtns: eſuriui

& dediſti michi mãducare ·æ? L
lſericordia edificabi ĩ ceł.pS. Volẽs erigẽ magnũ edificiũ
alicui. ꝗqᷓrit bonos artifices. Nã ſicut argu ꝑ locũ a cauſa
efficiente · ſi edificator ẽ bon edificiũ erit bonũ. ¶ S pũa
liter. deꝰ vult cõplere qddam edificiũ nobiliſſimuʒ celis. q& ps
eiꝰ filius incepit ſcʒ eternã beatitudinẽ.· et licet ꝑ multas artes id ẽ
multas virtutes xps illud fabricato ſit tn plus è ibi opatus per
miſericordiã circa nr̃am ſalutem ꝙ; ꝑ quãcũ qʒ aliã virtutẽ. Querit
igi tales artifices · qui cõpleãt q& incepit ꝑ eãdẽ artẽ · nec ſine his
artificibꝰ cõpleri potuit. Vñ apoſtolus· i· Chor iz Coadiutores
dei ſumꝰ zc. Reꝗri ad vra; alutẽ nĩ m adiutoriũ · quia vt Aus.
ait. Qui fecit te ſine te no ſaluabit te ſine te Querit igi xpᷣs quos
poteſt artifices ĩ arte miſericordie ꝑitos etenre valeant celeſtis
glorie palacium. Bigurz Zitſi Vbi legit. ꝙ naã rex tyri
miſit artifices ad dauid. ꝗᷓ ſciebãt oꝑari ligna cedrina et cetera que
reꝗrebãtur ad pulcritudinẽ edificii vt fieret dom ciuitate dauid -
478 pũalii Naã interp̃tatur ſuſcitãs teſtamẽtũ · et ſi gnat xp̃m dei
filiũ · ꝗᷓ cõtinue ꝗᷓrit vt teſtamẽètum qd de nobᷣ ordinauit executiõi
mãdetur. Cõdidit enĩ ante mortẽ ſuã hoc teſtamẽtũ. beati miſeri/

cordes quoniã miſericordiã cõſequunẽ. fecit enĩ nobiſcuʒz ſic bono
paterfamilias Nota pauꝑ pater bhñs mos filios vt poſſint viuè
docet eos artẽ ſuã · quibo eos nutriuit vt & ip̃i viue poſſint. Ap̃s
eni pater noſter fuit valde pauꝑ. Nõ enĩ habuit vbi caput incli/
naret. ſed fuit optimo artifex. Sap. Oĩm enĩ eſt artifex omnẽ ⁊zc.
8S3 ini oss artes habuit vna qua muſtũ lucratꝰ ẽ · et qua totã fami
liam ſuã optime nutciuit & cuſtodiuit ab omni egeſtate. Treñ-
Miſericordie dñi młte·qᷓa nõ ſum9 cõſumpti. Hãc igit artẽ docuñt
filios fideles ſuos luce.6. Eſtote miſericordes zc. Tales igi arti/
ces qᷓrit qui regnũ celeſte domo dauid id ẽ ĩ domo dei edificẽt p
artẽ miſericordie ſine ꝗᷓ ad obtinendã eternã hereditatẽ modicũ ꝓfi
cerẽt. Vñ leo papa. In ſermone de apparitione Miſericordie inqꝙ;
virt tanta ẽ vt ſine ila cetere ſi ſint ꝓdeſſe nõ poſſũt. Quãuis en

quis fidelis ſit cautꝰ & ſobrius & alus maioribo ornat9 ĩſignibꝰ

eh
dn

us⸗

“

un
gte
i
nd
no
n/
9

le

1

3

certꝰ ꝙ nulliꝰ p̃ viſione inueſtigari poteſt.

ſi miſericors non eſt miſericordiam non meretur.

Iſit lapidẽ angularem Iob: ꝗ8 Notallapis ſcdm nominis
ocurrit lapis ĩ via & pede leloicadũt retrorſũ. 4 Bpalit
Per lapidem ſubaudi humanã mortem: cuius ocurſus adeoeſt in
ſt eni ad modũ lapi-
dis angularis ꝗᷓ ſempꝑ quocũq; cadit recto manet et elis. a tãta

ℳ

eſt mortis eꝗᷓlitas vt vno ſit interito diuitis et pauꝑis· ſapietis et

inſipientis et nulli pareit· im puiſo dum pcutit chuites et potentes
ui velut occupanti mũdi magnitudine & deliciis mino cauent-
Figura DanzZ: De ſtatua quã vidit nabuchodonoſor cuius
caput erat aureũ brachia et pecto argentea. vent᷑ ex ere crura fer/
rea pes tñ terreus · ſegq un exciſus ẽ lapis de mõte ſine manibꝰ &
pcuſſa ĩ pedib ſtatua cõminutaẽ & redacta in fauillã. Spũa

liter p banc ſtatuã ſubaudi magnatẽ vel magnũ pncipem Cuius
caput aureũ· ꝑ qd nota nobilitatẽ ſanguinis ſeu parẽtele. Dectus

et brachia argetea ꝓꝑ que ſubaudi diuitias & pecuniamꝗᷓ mẽte &
manibꝰ cõgregant. corpo ſeu veni ereus. ꝑ qd fama et fauor mũ
et potẽtiam· ſed pes luteus· mobilitatẽ denotat. Exciſus ẽ lapis de

diuina iuſticia id ẽ mors bumana ſine manibo cõditoris ꝗa deus

mortẽ nõ fecit ſed hõ miſer ꝓꝑ peccatuz fabricatus eſt illã exi gente
diuina iuſticia. Percutit igit pedẽ id eſt vita mortalẽ & omnia re-
ducunt᷑ in fauillã · neq; ꝓdeſt potẽtia· neq; ſubuenit ſapiẽtia· neq;
magnatũ ma gnitudines intercedũt. Naʒ p tot vias cadit lapis &

tot ictibꝰ peutit ac diuerſis ita im ꝓuiſe ꝙ nemo valʒ exceſſꝰ ſuos

fugere. Aug. 3.· ſoli: O portuna inqꝙ mors mille modis homines
cottidie rapit · Nãq; febribo illũ opprimit· doloribꝰ hũc cõſumit
fames illũ: ſitis extinguit hũc mors ſuffocat aqs. illũ p̃mit ignis
hũce iterimit laqᷓus: dentibꝰ beſtiaʒe huũc trucidat ferro illũ veneno
corrũpit· & ſic mors tot modis humanã vntã miſeram finire com/
pellit & nunc ſuꝑ hec omnia ẽ miſeria · ꝗa cũ nichil ſit morte certi
nichil tũ incercius hora mortis hoĩeʒ letari. B

carentibꝰ cornua dedit natura vt ꝑcutiant ꝗ́ᷓ mordere non
valẽt. & nota ꝙ; ſignant dedit duo cornua vt qd nõ ꝑeutit vnum

Eci ſibi cornua ferrea:3· regũ zg Nota natura prouidit
etiaʒ animalibꝰ arma neceſſaria. Animalibo erĩ dentibus

aliud pcutiat. mors dici beſtia cornua habens ferociſſima & acu/
tiſſima eo ꝙ ſuis ictibꝰ ꝑcutiat omnẽ etatẽ · habet enĩ duo cornua
quoʒ vnũ pcutit iuuenes· alio vero ſenes. ſed quos cornu illud.
nõ pcutit cornu ſcdm interimit. (Figura dan. 8. Vbi ĩ quinta
ſua viſione vidit exiſtens inſuli ante portã qd ſtabat ante paludeʒ
aries habens cornua excelſa & vnũ excelſius altero & ventilabat
cornua cõtra orientẽ contra occidentẽ · contra aquilone· & contra
meridiem & o&s beſtie nõ poterãt ei reſiſtere. ¶ Spũaliter · ſub⸗
audi ꝑ hãc beſtiã mortẽ vt dictũ eſt· Cui9 ſunt duo cornua · vnuʒ
tñ altero excellenti ꝓ tanto. ꝗqᷓa qui pmuʒ ſubterfugiũt.ſcdm nõ
euadãt. Percutit enĩ mors in oriente id ẽ in puericia iuxta ortum
ſeu natiuitateʒ· pcutit & auſtrales ſcʒ iuuenes floridos & calidos
percutit ad aquilonẽ iam re gionẽ frigidaʒ · qa ꝑcutit ſenes in qᷓb9
lam refrigeſcit natural calor· Percutit ad occidentẽ. ꝗqᷓa non parcit

decrepitis · qui ſubterfugierũt ictũ pᷣmi cornu. Quia ſcdʒ Seneca
de · Q· virtutibꝰ terminũ mortis qui multuʒ diſtulit nõ euaſit. Et

ide epiſtola. 30 Alia inq; genera mortis ſpeciei iuxta ſũt deſinit
morbus incedentiũ extin guĩ mare quos hauſerat cade hora in ꝗᷓ
ſorbebat· ꝓpiecit incolumes gladiũ miles ab ip̃a paritura ceruice re
uocat· nichil auteʒ habet qd ſpet quẽ decrepit ducit ad mortem·
non eſt beſtia ꝗᷓ huic reſiſtere poſſit · Oẽs enĩ ſꝑat mors humana.
Nullũ igũ remediuʒ cõtra ip̃am niſi ſepe cogitare de ip̃a. ꝗqᷓa puiſa
veniẽs mino feriet · Vñ Seneca libro de naturalibo ꝗſtiõibo docet
Q Effice inquit mortẽ tibi co gitatione familiarẽ vt ſi in ſers tulerit

oſſis illi obuiam ire.
Llic manus tua deducet me & tenebit me dextera tua pë:
Si interdũ latrones malefici poſſunt ſe trãſformare vt nõ
poſſunt cognoſci in patria vbi forefecerũt bonũ eſſe ꝓ eis
GSed nos videmꝰ ꝙ prudens iudex ibi cadit vbi ſecurius eſſe puta
bat. Spũaliter· Si peccatores pñtis vite poſtq́; forefecerunt
peccantes cõtra deum ſcirẽt ſe tranſformare per penitẽtiam. iudex
eternus nõ cognoſceret eos peccatores eſſe - ſed quia credunt ſe ab
ſcõdere et ſubterfugere diuina iudicia. eo ꝙ ſunt aliquãdo iuuenes
ſani diuites potentes & huiomodi vbicũq; crediderint ſecuriores
exiſtere ibi manus domini tenebit illos. [ Figura Dañn · ꝗ·. Vbi
legitur Q dum balthaſar rex babilonis feciſſet ma gnum coumiũ
optimatibus ſuis & vaſis templi abuteretur & cuz illis biberent
concubine ſue in eadẽ hora apparuit manus ſcribens ĩ pariete hec

7

☛ ◻* — — [☚ i — —

tria vba. Mane techel. phares · Moc vidẽs rex perterritꝰ & valde
et cõuocatis magis caldeo atq;ʒ interpᷣtibꝰ· non potuit ſcire intel-
lectũ litere · Sed daniel introductus expoſuit ꝑ iſtũ modũ · dicẽs.
Mane id ẽ meritũ eſt· regnum tuũ id ẽ numerꝰ diex regni tui cõ/
plet eſt. thechel id ẽ appẽſus es in ſtatera et inuentus es minus
habẽs. phares id eſt diuiſum eſt regnũ tuum & datuʒ ẽ medis &

pſis & hec cõpleta ſunt nocte illa. Spũaliter. ꝑ Balthaſar qui

interp̃tat venit turbatio notat peccator ingratus. quia diu expe/
ctatus a diuina pietate· cõuertit expectãtis miſericordiã ĩ iudicãtis
iram. Bene igit dicitur venit turbatio · quia duʒ ꝗqᷓetem ſpat et re/
quiem repentima cedit ip̃ tribulatiõis calamitas. Abutitur enim

vaſis templi. quia memoria intelligẽtia & voluntate que debent

ad honorẽ xp̃i vigere in anima cum voluptatib ſuis. ſed quãdo

credit fortius & ſecurius reſiſtere & reſidere fortius iuuentute cir

cũdatus deliciis munit diuitiis ſanitate ornatus. ſubito mors ſiti

bũda ſuccedit et vanis gaudis ita finẽ inponit vt nec fuiſſe puten
tur. Subaudi igit᷑ ꝑ manum ſcribentẽ determinationẽ diuine vo/

luntatis cuio ditionem quẽqꝙ́; ſubterfugere eſt poſſibile. Ditat enĩ
manus dñni atq; diffiniat terminũ vniuſcuiq; etiã mors que ter/
minũ oĩm ſcdm diuinã determinationè ſcripſit in libello ſuo exſe-/
quit infallibili Sed dum miſer videt manum dni dum ſentit exe
cutorem appropinqre dum ſentit mortem ad ſe accedere tremens
clamat vt introducant᷑ caldei id eſt medici· & fiant remedia ad fugi
endum multis ꝓmiſſionibo mediãtibꝰ· ſʒ nichil eſt. nichil pſunt.
neſciunt quicq́;. Sed daniel hoc eſt diuina ſentẽtia vera dicit. Cõ/
ſumata eſt vita tuao miſer noluiſti benefacere dũ poteras amittis
poſſe dum velles ponderata ſunt opa tua et mala inuenta- ꝓpter
que regnum tuũ diuidit in tres partes. Vna pars ſcʒ corpꝰ tradit
vermib. & alia pars ſcʒ ſpiritus trad demonibeet tercia ſcʒ res
tradunt᷑ heredibo·. & ſic fit miſero repentina turbatio qñ diutius
putabat pſiſtere. Gregorio ſuꝑ illo Lob. 3. numerꝰ anox incertus
eſt mortalibꝰ·. Ait enim circũſpicit impius qd tẽporali floret pen
ſare negligit quo in eternum ducit᷑· in vitã carnis fiduciam ponit
eamqʒ diu ꝑmanere exiſtimat vitã quã ad preſens tenet- ſolidatur
in elatione animꝰ in deſpectu duci᷑ omnis ꝓpinquus· quã repẽ
tina mors ſubripiat nunqꝙᷓ; cõſiderat q&; ſit ĩ terra eiꝰ felicitas nũq;;
penſat Nã ſi incertitudinẽ pñtis vite conſpiceret in terra procerto
nunc teneret. DD

ODors

Itte falces · quiĩa mature ſunt meſſes loek. 3 Nota prudes
agricola non vult agrum ſuum ocioſum ꝑſiſtere dũ tẽp9
J eſt ſeminis vel naſcẽtiũ. Quãdo enĩ inde eleuauit frumètũ
interdum ponit miliũ vel aliud qdcunq; ſemen aptũ naſci tẽpore
illo · ideo ſollicitus eſt cum maturate ſunt ſegetes ipſas metere
Spũaliter. Agricola pñtis vite deꝰ & ex xpi teſtimonio. ꝗlibz
nẽm eſt fruges· qa in hoc agro qꝗlibet fructificare debet. Videmꝰ
enim ꝙ ſemina ĩ agro ꝑmittunt᷑ vſq; ad tempꝰ meſſis & tũc falce
metunt᷑: nec vltra ꝓmittunt᷑ ĩ agro etiã ſique ſint indigeſte et acer
be· ſimul omnia cum maturis metun᷑· Sic loquẽdo ad ꝓpoſitum
deus in vita pnñti tempus merendi cõcedit· vt ad maturũ meſſem
deuenientes reponamur in horrea dñi quia in vita eterna· & non
tradamur cum paleis adcumburendum quia niſi tempore debito
producamus fruges debitas- non ꝑmittet nos amplius diuina iu
ſticia in hoc cã po ſeu agro pſiſtere· ſed falce mortis de agro delebit
ſiue dulces fructus ꝓduxerim ſiue acerbos. [ſ Figura Apoc
is · Vbi beatus iohes vidit cuidã angelo p̃cipi vt meteret · quia ma
ture erant meſſes venit inq; hora vt metat᷑· et miſit falcem ſuam in
terram & meſſuit terram & in eodem immediate ſequit᷑. & alius
immediate exiuit. qui habet falcem acutam & angelus qui habet
poteſtatem ſuꝑ ignem · dixit.illi qui habebat falcem. mitte inquit
falcem in acutam & vindemia botros vue qui fecit & qc vinde/
miauit miſit in lacum ire dei. & Spiritualiter- Subaudi ꝑ falcem
humanam mortem Ratio eſt- Qu ia quãqꝙ; ſpice dum ſunt ĩ agro
vna alia maior atq; altior. fit tamen verſus radicem per falcis deci
ſioneʒ vt omnes inueniant equales· ſic facit humana mors. Nam
licet in agro pñtis vite vno ſit maior & excelſior alio et a diuitiaʒe
magnitudine· tñ morte alios metente & ducente in manipulos-
Giꝗs aſpiciat oẽs eqᷓles repiet. Exẽpluʒ de dyo gene philoſopho
Qui nullam differenti int oſſa nobiliũ & ignobimm potuit in/
uenire. Subaudi igiẽ per pᷣmum falcem metentem mortẽ iuſtorũ
qui de campo aduerſitatis mundi vbi eſtibꝰ multaxe afflictionum
probati aruentes deuenerunt ad perfectam maturitateʒ· metunt᷑
ne amplius grandes grandines ac tempeſtates eos conterãt . nec
cadat ſuper illos ſol. nec vllus eſtus & eorũ mors precioſa in cõ/
ſpectu domini. Per alium vero angelum falcem acutazʒ tenentem
cui angelus poteſtatem habes ſuper ignem dedit· vt vindemiaret
hbotros ⁊c · Subaudi damnatoxe necem de ꝗᷓ in ps· Mors peccatoʒe

—

=S.⸗ = —=

— —
☛

— —

qcę poſſet noluerit· amittat poſſe cum velit

Peſſima (Dyabolus enim qui poteſtatem habet eterni iudicis &

ignis ſeu ſuplici domino ꝑmittente. iubet eos vindemiare & ele/
uari de vinea pntis vite quando videlicʒ repleta & malicia eius qn
debito expectato tempore vt vuas dultiũ pationum ꝓducerent

dederunt labruſtas iniꝗtatis & malicie. pſeuerantes ſine penitẽtia

in omni malo. Deciſi ergo de vita pnñti acutiſſima morte· eõ ꝙ in
ſubſtãtia ſua haberet requiem. nithil de ſuis nouiſſimis cogitãtes
proiiciunt᷑ in lacum inferni: vbi calcabunt᷑ et munt᷑ opa eorum et
quantam ſumpſerunt in ſuis prauis oꝑibus delectationem tanta

dabunt᷑ illis tormenta & luctus. et quanto ſe cõtra deum eleuauit

in ſuꝑbia & abuſione tanto in tormentis abiicie? confuſione: quia
certe eorũ vinea ab eis eleuabitur vt iaʒ mereri ꝑ ĩam nõ poſſit
& dabitur agricolis aliis id eſt demonibꝰ qui fructum vindicte
reddèt ꝓ ot exiget magna dei iuſticia. Vn Qugoↄ.mo conteſſio.
Illa inquit eſt pena peccati iuſtiſſima vt amittat vnuſquiſq; illud.
quo bene vti noluit cum ſine Vlla difficultate poſſet ſi vellet & ꝗᷓ

7

ſciens recte non facit amittat ſcire qd rectum eſt & cum rectũ facẽ

6

(5

Icut exit fulgur in oriente Mathei. z Nota q eadem eſt
cauſa tonitrui & fulguris quali eadem res eſt Sed quia ꝑ
cipit᷑ cuʒ duobo ſenſibo ſcʒ viſu et auditu. Videt᷑ eni pus
fulgur ꝙ audiatur tonitruũ licet ſimul ſint Nam hoc contingit ex
parte ſenſuũ ſcʒ quia ſpecies viſibilis citius multiplicat᷑ ꝙ auditus
qc ad ſenſum patet · Siquis percutiat ictum magnum aliquali
a diſtantib· prius enim videm percuſſionis ictuʒ et poſtmodũ
audimus ſonum ipius. Ita enim eſt de tonitruo & fulgure. ſed in
terdum eſt ſonus & ictus ſimul. & tunc piculoſa res eſt quia tũc
ſignum eſt ꝙ ſit ꝓppe nos. M Spiritualiter. Sacra ſeriptura vo/
cat mortem fulgur· Ratio eſt: quia curſus fulguris ab oriente
in occidens. & curſus mortis eſt a natiuitate vſq; in finem · et ꝙ;
mors ipa idem eſt cum morte illa ꝙ; ſcriptura ſacra clamat.cũ dicit
ſtatutum eſt omnes homines mori. Sed quid eſt. Videmus enim
bhoc fulgur continue hunc & illum ꝑcutientem ſed non audimus
ſonum dicentem. morieris tu ·& non viues nullo modo credim9
nos eſſe morituros. Exemplũ. Ille enim qui eſt in nauicula velo
citer tranſeunte- cum alteri tranſeunti nauicule obuiat apparet ꝙ;
illa tranſeat· ſed ꝙ ſua immobilis ꝑſeueret cũ pariter vtraq; vadat

Sic igitur in carne ſecunduim car nẽ viuentes vidẽt cõtinuũ pñtis
vite fluxum erga omnes & tamen ſe putant non eſſe mortales .
GSed nota periculoſa res eſt quãdo peccator ſurdus diuinã ſcriptu
ram non audit in vita ſed expectat audire quando mors ip̃m ꝑ/
cuſſerit. Tũc enim precauere non poterit. Seneca ĩ epiſtola·. O te
dementem & oblitum fragilitatis tue· ſi tunc times mortem cum
tonat. igura Exo. 89. Vbi legitur-. O per totam terrã egipti
fuerũt tonitrua & fulgura igne admixta ſimul cũ grãdine et mor
tua ſunt iumenta que extra domos inuenta ſunt. . Spiritualit.
Der egiptum qui interpretatur tenebra ſubaudi cecam vitam pec
catoruʒ oculos habentes & non videntes. Fuerunt enĩ eis ſubito
et improuiſe fulgura & tontruia quando cuʒ mortali infirmitate
eos timor arripuit iehenne Sʒ3 ꝗqa extra domos penitẽtie reꝑiun?
vagantes p agros pñtis vite velut iumenta putruentes in ſterco/
ribo carnis- deſcendẽs ſuꝑ eos repentina mortis tempeſtas ſubito
extinguntur & a demonibo eis hora mortis inſidiantibꝰ rapiunt
Grego. libro · 6. Mora-Antiquus hoſtis ad rapiendas peccatorũ
animas tẽpore ſcʒ mortis crudelitatis effrenatur violẽtia et quos
viuentes blandiciis decepit ſeuiens moriẽdo rapit. Audire igitur
debem tonitruũ ſacre ſcripture dicentis. In quo te inuenero in eo
te iudico · apoſtolus ad hebre: Ideo docet nos ſapiens conſiderare
nouiſſima noſtra vt non peccemusſed ſemp ſimus parati. Vnde
idem Grego: zZz. mora-Qui conſiderat qualis erit in morte ſemꝑp
eſt pauidus in opatione atq; in oculis ſuis quaſi non videt · Vnde
veracit᷑ in oculis ſuis nichil qd tranſit appetit cunctis vite pñtis
deſideriis contradicit · & pene mortuum ſe cõſiderat qui moriturũ
ſe minme ignorat. Perfecta enim vita eſt imitatio x6 quaʒ dum
E iuſte ſollicite peragunt culpax laꝗᷓos eraemt. .

Ongregatus eſt omnis populus ante portam aquarum
Nem. 84Nota nulla eſt via adeo longa dũmodo finẽ ha/
beat que ꝑ itinerantium cõtinuitatem aliquando cõſume?
& ad termmũ veniatur. piritualiter· Preſens vita eſt quedã
via inter duos incluſa terminos & terminata terminis ſcilicz inter
natiuitatem et mortem. Igitur viatores omnes ſumus· ideo opor
tet nos deuenire ad terminũ & ad portaʒ ſcilicet ad mortem. que
dicitur eſſe finis preſentis vite et iniciũ ſequentis. Verum ẽ aliqũ
eſt ardua· & propter preſſurã oportet intrantes eſſe expeditos &

Fs ne pondẽ alicuius impedimenti preuenti in porta deficerẽt

piritualiter- Fideles cupiẽtes vitam ſequẽtes gratã inuenire
ſic in pñti animam ſuam diſponere vt in die tranſitus eius p hane
portam depoſitis peccatis non pmantur a dyabolo· qui paratus
eſt tunc mactare & cõſumere peceatores. quos ponderibo peccati
oecuâιρπatos reperiet . Vnde Iob: a. Longe fient filii ei a ſalute con
terent in porta· Ideo in figura buius pcepit dominus ꝑ iere-/
mia ſede. 4. dicens · Hec dicit domino cuſtodite animas veſtras &

nolſite portare pondera in die ſabbati vt inferatis in portas bieru
ſalem· & poſt môdicũ interuallum ſubdit. Non inferatis mera ꝑ
portas ciuitatis huius in die ſabbati. In gredient per eam reges &

principes ſedentes ſuper ſoliuʒ dauid. viri iuda & habitatores hie
ruſalem & habitabit ciuitas hec in ſempiternũ: Sðpiritualiter:
er viam ſabbati qui dicitur requies & qui eſt vltimꝰ dies ebdo
made ſubaudi diem vltimum hominis id eſt diem mortis in quo
non licet plenum ponderibo hominẽ inueniri. Male em poſſunt

tunc deponi pondera- male poteſt tunc bomo cõfiteri & animam
ſuam a peccato purificare· Ideo docet xps rogare ne fuga noſtra

ſit in ſabbato. Oportet enim nos intrare portam arduam ſcʒ bu/
manam mortẽ· que tante eſt arduitatis ꝙ; niſi prius depoſita ſint
peccati onera non valet quis libere per portam illã tranſire ad pa
triam- Seneca de naturalibꝰ queſtionibo. Gi volumus eſſe felices
ſi nec deorũ neq; bommum neq; re timorem verſari deſpiciamꝰ
fortunam ſuper vacua ꝓmittentem Si volumus tranquille degè
& ip̃is diis in felicitate controuerſiam agere anima in expedito a
benda eſt. Hec Seneca : Sequũ In bieremia ingrediant per eam
reges 2c· Quia qui bene rexerunt vitam ſuam ·et bene ſciuerunt
principari viciis & per confeſſionem pondera peccati deponere-
intrantes per hanc portam mortis que cõmunis eſt omnibo inba
bitabunt ciuitatem illam ſcʒ eterne pacis viſionẽ· & erit habitatio
ſempiterna exibunt & non poterit eos preſſura demonũ impe-
dire p. Non timebit cuʒ loquet᷑ inimicis ſuis in porta· Imo non
pauebunt mortem eo ꝙ vitam fugientes mortalez· vitam ingre/
diantur eternaz. Vnde Caſſiodorꝰ ſuper Beati ĩma.
temporaleʒ metuat cui eterna vita ꝓmittitur- quis labores carnis
timeat cũ ſe in perpetua requie nouerit collocaturũ.

. ⁶

rauerunt in ſolitudine in aquoſo viam ciuitatis habita

culi non inuenerũt· pS Nota via dicitur valde periculoſa

Quis mortẽ

G

in qua interdum paſſus aliquis inuenn in ſolitudine ignotus &
deuius. Aliquando enim illuc viator veniens a via recta deuiat.

neq; amplio poteſt redire & interim poteſt a feris vel latronibus

&à& in nullo ip̃m deſerere. Q]Spiritualiter. Via vite pntis ex hoe
nimis eſt dubia· quia ſi in quodã paſſu ſcʒ ĩ morte perditur nũq;
poteſt fecta via amplius inuemiri- Iob. 26: Gemitas per quas no
reuertor ambulo Erga tunc debemus ſequi ductorem noſtrum

ſcʒ xpᷣm · qui optime ſcit viam. qd ſi deficimꝰ exponemur latroni
bus & feris internalibo. qui iuxta paſſum mortis inſidianẽ am/

bulãtib ſine cõductu. Figura numeri: i9. Filii ifrabel noletes
ſequi moyſen iuxta intrôitum terre ꝓmiſſionis . imo murmurati

ſunt cõtra moyſen & aaron perierunt ꝑ diuerſa ſuplicia in deſerto

nolentes xm ſequi per nemora huius vite perueniut ad paſſuʒ
periculoſum & ignotum mortis in ſolitudine vbi neminẽ co gno
ſcunt.vbi ſe omnino ſolos reꝑpient inter latrones & feras. Vnde

neq; ad terraʒ ꝓmiſſionis vnq; potuerunt venire. ¶S Piritualn

Berñ libro meditatõnũ. O inquit anima mea quis erit ille pauor

cum dimiſſis omnibꝰ quorum tibi pñtia eſt tam iocunda ſola in⸗
gredieris ignotam prorſus regionẽ occurrẽtia tibi cateruati deter/
rima mõſtra: videbis quis tibi i die tante neceſſitatis ocurret ſiue
ſuccurret quis tuebitur a rugientib pparatis ad eſcam quis cõ/
ſolabitur quis deducet. Elige ergo illum amicum tuuʒ p omnib
amicis tuis qui eum omnia tibi Fiber⸗ cta fuerint ſolus tibi fidem
ſeruabit in die ſepulture tue· Cum omnes amici tui recedent a te

ille te non derelinquet. ſed tuebit a rugientibꝰ pparatis ad eſcaz .

& cõducet te ꝑ ignotã regionem atq; pducet ad plateam ſuperne
ſion · & te ibi collocabit cum angelis ante faciem maieſtatis ſupne.

pore claro cum ſol ſuper eas lucet cum ꝑuenit ad domum
vel hoſpiciuʒ. nichil videt- Ratio eſt. Quia albedo illa ex/
cellens- tantã diſgregationẽ facit in oculis & fantaſma tante clari
tatis ibi fixit ꝙ nichil aliud poteſt videri. Imo quãdoq; domum
vel ſpeluncã obſcuram intrat ſemꝑ claritatẽ illa ante oculos videĩ
habere · nichil videt. Ergo intrans hoſpicium periculoſa eſt res &
eſſet tunc intrare paſſum obſcurũ & piculofum. Nullum ergo eẽt
remedium niſi ꝙ per mag naʒ horã ibi moraret᷑ quouſq; claritatis

lus
1rit
10

An.

fantaſma euanefceret. (¶S pualit. Nota per niues pſpera pñtis
vite Ratio eſt Quia niues dum ſunt cõgelate ſunt albiſſime et lu
cide. Sed flante auſtro reſoluũt & efficiunt᷑ lutee & turpes. Sic ꝓ

ſpera mundi dũ adherent homini viden clara & lucida. ſed in for
tuna flante ꝑ rote ſue mutationẽ cõuertunt᷑ in gemitum & luctũ
Igitur itinerãtes diu ꝑ ip̃as id eſt ponẽtes cor & affectionẽ ĩ ipis
a deo excecant ꝙ dum debent intrare hoſpiciũ future vite ꝑ mortẽ
nichil vidẽt· neſciunt quo vadant· Tam diu durat enim fantaſma
ita impᷣſſum in voluntate qdł etiã ꝑ mortẽ quaſi excludi nõ poteſt
videre cauſuʒ mortis non poteſt aſpicere picula inferni non valẽt
nec intueri timorem iudicii · nichil breuii co gitare poteſt niſi mortał
vite felicitatez quẽcunq; pedem quaſi in foueã teneã & animam in
iehennã. Vñn Grego: in mora ſup illo Iob. Dies mei veloci? tran
ſierunt quã a texente tela ſuccidit· Itaq; carnales homines vltor ad
ludicium ptrahit & tamen ipa ordinatione ſolliciti rebus tranſito
riis occupati. nichil aliud cogitant. niſi in hoc mundo qualit viuãt
relinqueda omnia poſſidenda diſponũt. ꝗa ſpes viuẽdi nõ frãgi

etiã cum vita terminat iam ad iudicium trahunt᷑ p ſentẽtiam & tñ

adhuc habendis rebus inberẽt ꝑpcurã. Dura etiã eni mente abeſſe
mors lon ge crediẽ etiam cum ſentit. Hec Gregorius· Non poteſt
igit homo morte puent ſibi de ſalute ꝓuidere · ꝓpter huius vane
lucis occupatione · Remedium ergo neceſſariũ eſt ad hoc diu ante
ſpeculari hoſpicium id ẽ mortẽ· ſpeluncã id eſt ſepulerũ · Inde enĩ
cognoſcet quid valeat mũdi pompa vel gloria quid diuitie · quid
delicie et ſic omnia reſpuens co gnoſcet dominũ deũ ſuum· ¶ Fy
gura·3· regum:zo: Helias ſteti in oſtio ſpelunce obſeruans &
ſpeculans .Et primo tranſiuit ventus validus cõterens pectus et

non ibi domin. Scdo tranſiuit cõmotio terre ſed nõ in ea domino

Tercio tranſiui ignis· ſed nõ in igne dominus Quarto tranſiuit
ſibilus aure tenuis & cum eo domino & vidit helias dominux &
locuti ſunt ibi mutuo dũs & helias. Per ppheta iſtum ꝗᷓ dicſt
videns notat᷑ puidus xp̃ianus qui ſe moriturũ cognoſcẽs ſemper
mortẽ ſpeculat᷑. quia eni termino mortis incertꝰ eſtſic ſe diſponit
ad illam ac ſi omni die ſit ille termin. Ideo ſic diſpoſſtũ mors inue
niens nõ cõturbat Ideo Geneca epiſtola: ia. Nemo ſit noſtrũ cert9
quia neſcit q; ꝓpe verſet terminꝰ. Sie itac; formemꝰ animũ tanq;

ad extremũ ventum venientẽ. nemo hylarii mortẽè recipit niſi qui
ad illam diu cõpoſuerit. Speculans igi diu mortẽ videbit ventũ

Dundns

f uꝑbie cõterens edificia & pcutiẽs omnes ſed tranſiet quaſi fauil
la: quia ibi non ẽ deus · videbit terre motuz rre . ſed non eſt ibi de9
Nõ enim iraſti per ſingulos dies videbit ĩgnẽ cupiditatis · ſʒ nõ
ibi dominus· quia inſatiabili corde cum hoe non edebam- Videbit
vltimo ſibilum dulciloq uii ſacre ſcripture· & ibi dñs loquetur ſa/-
lutaria monita · Sic igũ aꝑte videbit que ſunt fugienda · et ꝗᷓ ſunt

ſequenda. Nec potuerunt mũdi tranſitoria oculos mentis diſgre

gare · ſed videbit et intuebiĩ apte que ꝓ ſua ſalute ſequẽda ſũt Vñ

leronimo ad ciprianũ. Memento mortis tue et non peccabis· qui
ſe cottidie recordatur eſſe mortiferum cõtemnit pñ̃tia et ad futura
feſtinat. “ S
Mundus gi-
Ec mutatio dextere excelſi ꝑSNota qñ aliqua duo oppo
ſita mutuo modo ſe reſpiciũt qcłeſt ad dexterã vnio eſt ad

ſiniſtram alterius. Q Spiritualii. Deus & mundo ſunt

aliquo modo oppoſita. Ideo qcł eſt vni gratum alteri eſt odioſã.
et qd vni placet alteri diſplicʒ Vnde dũs Mathei.is. Nõ poteſtis
deo ſeruire & mãmone. Igit fiiu mũdi & dilectores eius ponunt
ad mundi dexterã ꝑ eõſolationes terrenas p delectationes pñtes
Filii vero xpi ſeʒ paupes et debiles ponunt᷑ ad ſiniſtraʒ. p afflicti
onem et penalitatẽ . Sz fiet in vita ſequenti mutatio dextere excelſi
Figura genñ. 98. Vbi legitur- ꝙ poſitis duobo Ioſeph filiis ef
fratm & manaſſes coraʒ iſfrabel. vt eis benediceret et ſtaret ad dex
terã manaſſes patris quia maior effraim tanꝙ minor ad ſiniſtra 3
lacob cancellatis manibo poſuit dexterã ſuꝑ caput effraim ſcilicet
minoris-Siniſtram vero ſup caput manaſſẽ ſcʒ maioris & dicente
oſeph non eſſe conſuetum · quia hic eſt pmogenitus.rũdit Iacob
minor maior erit. ¶ Spiritualii. vt dictum eſt mũdus ponit mai
Ores ſcʒ diuites & elatos ad dexteram- paupes vero ad ſiniſtram-
Sed non ita erit in vita ſequenti qñ ſcʒ deus benedictionẽ dextere
lue veniet cõferre iuſtis. Tunc eni eleuabit peccatores deiectos de
dextera eollocabit eos in ſiniſtra penalitatis & iuſtos ad dexteram
cõſolationis. In ſiniſtra vero magni munci flent· quia peccatores
Sõſumata felicitate vite pñtis detinent ad ſiniſtrã tribulatõis et re-
Vnde recte dici tur ꝙ ſiniſtram poſuit ſuper manaſſeʒ qui poſit9
fuerat ad dexteraʒ. Manaſſes enim interpretatur obliuio et bene
denotat Potentes & diuites huius mundi qui deiobliuiſcuntur ĩ
vita pñti · Sed ſui obliuiſeuntur ĩ morte & eox· etiã deꝰ obliuiſciĩ

D

SWl

Duoͤues

Aug aſtinus hac ammadue none peccator percutit · vt qui quãdiu

vixit oblitꝰ ẽ dei· ip̃e in fine obliuiſcat ſui. Effraim vero interp̃tat᷑
creſcens ꝑ quem notant᷑ pauꝑes paruuli & deiecti in vita pñti · ſʒ
tunc creſcent & apparebunt glorioſi. Ideo Apot:beatus Iohᷣ:cũ
aſpiceret quoſãa ſtola candida ornatos & interrogaret qui eſſent
audiuit hi ſunt qui venerunt ex magna tribulatiõezc· De mũdi
diuitibꝰ & potentibus erit oppoſitũ. n⸗ hic recipiunt bona &
poſtmodum in ſupliciis gement. Vnde Iero in quadaʒ epiſtola.

Difficile imo impoſſibile ẽ vt & pñtibus & futuris quis fruatur
. * „.„ % 2 1bH . O» * 9 ð 3
bonis: vt de deliciis ad delicias tranſeat & in vtroq; ſeculo Pmus

ſit vt in celo & terra appareat glorioſus. H
Vtabis eos & mutabunt᷑. ps lon ꝙ quedã eſt mutatio
nis ſpecies ad ſubſtantiã ad qualitatẽ ad quantitatẽ & ad
vbi. Ad ſubſtantiã dicitur generatio & corruptio. Ad qli
tatem alteratio. Ad quantitatẽ augmentum & diminutio. Ad vbi
ſurſum & deorſum dextrorſum & ſiniſtrorſum ¶ Spiritualiter
has mutationes cõtinet mundus iſte · Nã pma mutatio eſt ad ſub
ſtantiã: quia de neceſſitate ad mortẽ · que dicitur generatio & cor/
ruptio naſci & mori Iob homo nat de muliere ⁊c· Scdo eſt ibi al
teratio quia alterat homo mille modis in pñti vita. Berũ libro de
meditatõnibꝰ. In valle hac lacrimaxe eſt vita laborioſa: vVſta corrup
tibił. vita amaritudine plena habũdãt· humores tumidãt: dolores
exterminãt · ardores exſiccant- aera morbidanteſce inflant ieiunia
macerantioci ſoluunt · triſticie cõſumũt·ſollicitudo coartat. ſecuri
tas ebetatſenectus incuruat infirmitas frangit. victor deprimit
Alia eſt mutatio ad quantitatẽ & hec reſpicit diuitias mundi- que
augmentat & minuitur ſepe ſcdm dominiũ & reuolutiones for/
tune · Vnde dixit quidã Dlolaptaus. Gi bene volumo differetie
veritatem non ꝓpria ſed mutuata vocare poſſumus que habem9
quia cum omines in rota fortune volubilis militemus ſepe de diui
ciis ĩ pauptatem mergimur improliiſs Quarts mutatio eſt ad vbi
ſcʒ ſurſum & deorſum·zc· hec mutatio reſpicit. mundũ. dominiuz
& poteſtates. Nam videmus ꝙ qui pmatuʒ tenebãt in hoe mũdo
ſubito deiiciunt᷑ ad miſeriam & qui in dextera florebant p potẽti
ad ſiniſtram cadunt ꝑ triſticiã· & tanto fortius cõquaſſant᷑ · quãtũ
locus eorum eminentior erat. Criſoſtomus ſuper.z. e. Mathei-
Semp enim grãdis poteſtas maiori timori ſubiecta eſt ſicut rami
arborũ in excelſo poſiti· etiazʒ ſi leuis aura flauerit mouent · Sic et

erat Iocob receſſit ab eo & venit ad terrã natiuitatis ſue.

Dundus

ſublimes in culmine dignitatũ exiſtentes fama cõturbat. humiles
autẽ ſicut in cõualle plurimũ tranquillitate cõſiſtunt. Hec Criſa.
His igit pulſaĩ miſer bom o qui ꝓpter has penitꝰ ſollicitudmes
fugere deberet. Eigura Geñ 31. Cuʒ Iacob ſeruiſſet labã pro
rachel.A.ãnis · cepit lyam· Videns quãplurimas deceptiones iße
dixit ei · mutaſti michi mercedẽ meam.x. vicibus et tollẽs qd ſuũ
(Spiri
tualiter · ꝑ labã qui dealbatio interp̃tatur ſubaudi mundũ. qui ſꝑ
extrinſecus ꝓſpera prebet. Intus vero amariora felle mutat nobᷣ

mercedem. x.· vicibꝰ vt dictum eſt · & cum credimus rachel accipe

qᷓ interp̃ tatur requies· dat lyam que dici laborioſa. Reuertendũ
eſt ergo ad terram natiuitatis noſtre ſcʒ ad eternam vitam. Propi
quã renati ſumus in xp̃o vbi pfectaʒ requieʒ inueniemꝰ que etiã
ſuꝑat omne terrenum bonum. Vnde Qug.· libro de moribo ec/
cleſie. Tanta eſt pulcritudo iuſticie tãta eſt iocũditas lucis eterne
hoc eſt immutabilis veritas ſapientie · vt ſi non liceret in ea ampli9
manere niſi vnius diei moraʒ ꝓpter huius ſolum innumerabiles
anni-huius vite plene deliciis & affluentia bonorũ temporalium
recte merito q; temnerentur. WES
Ilii tui ſicut nouelle oliuaʒ p Interdum aliquis domino
habet naturales filios aliquos. & aliquos legittimos. om
nibꝰ tn prouidet. ſed ꝑ amplius filiis vxoris. Ratio eſt. Ouia lex
& iura iudicãt illos legittimos quia ſccm legẽ natos. Alios vero
naturales in tali puiſione non habet ꝓppter incertitudinẽ- quia du
bitat᷑ an ſint putatiui patris filii. Iiem nõ ſunt in hereditate eq les.
ſed aliquid dat eis pater & ſic dimittuntur filioæ vero vxoris eſt
pereditas paterna. αpäuüaliter-Hic deus multos filios habet.
Naz tam iuſti tam peccatores ſunt dei filii· omnes enĩ regenerauit
Sed inter eos quidã delirãtes a lege mandatox eius fiũt ſpugi · p/
dunt gratiã diuinã adherent ſoluʒ terre. que nõ eſt vxor xi filii
ſunt mundi. Iſtis non eſt ꝓuiſa hereditas paterna. hoc eſt regnuz
Sed hic aliquã portionẽ in temporalib bonis accipiunt et de ta-/
libo fuit diues ille epulo· qui omni die epulabatur ſplẽdide· Ideo
dictum fuit ei·cuʒ peteret in hereditate guttã aque recepiſti bona
in vita tua. Alii vero ſunt filii legittimi. qui nichil accipiunt hic· ſʒ
expectant hereditatẽ patris in regno ps. Portio mea in terra vi/
uentium iſti ſunt filii celeſtis patrie. ¶ Figura Geñ·zq: Abrahã
dedit munera filiis cõcubinax ſed filio ꝓprio hereditatẽ. Applica

.

mng
on
e

ſicut dictũ eſt ꝙ ſcʒ deus fidelibus ſuis ſeʒ relinquẽtibꝰ mũdum
& paupꝑtatem ſectantibꝰ · que vxor xpi fuit dat gloriam. pecea/
toribo vero bona temporalia diligẽtibꝰ dat tantũ terrena munera
Omne gaudiũ exiſtimate fratres ne indignemini inq ſi maliĩ hoc
mundo floreat & vos patimini- quia no eſt xpiane religionis in
munc exaltari ſed depmi. Mali nichil habent in celo- nos nichil
hoc mundo · ſpe illius boni ad qd tenditis quicꝗd in via contige/
rit gaudere debetis · D
gite de medio babilonis Ieremie ci. Propi duo conſue⸗
rũt homines aliqua relinquere ſcʒ quado ybi ſunt nimiuʒ
affligunt · & qn de loco ad quẽ tendũt multa bona ſpant
Spualiter . Hec duo debent nos excſare ad fugiendum hune
mundũ. Primo quia hic non eſt niſi afflictiones & tribulationes
repiunt᷑. Item ꝗa de celeſti patria tot bona dicunt. Vñn Grego· In

quada om. Mala inqꝙ; que nos hic pmunt ad te ire cõpellunt.

[Figura Exo: 1iq·. E giptii viderũt filios iſrabel exire de egipto

ip̃i etiã ad receſſum excitabant· ꝓpter affluentiã terre que illis p/
miſſa erat. mel & lac emanãte. Gpũuũaliter. Cõpellũt nos exire
egiptum vite pñtis habitatores egipti ſcʒ tribulatiões afflictiões
infirmitates dolores & ve infmita: que otinue ros pᷣmũt & fina
lii mors que neminẽ in egipto vite huius diu morari pmittũt: vt
teſtificant qui nos p̃ceſſerunt pſper ĩ ſuis ſentẽcis. Reſpice inqꝙ te
ip̃m: quia mortal es- & ꝗa terra es & in terrã ibis. Cmrcũſpice eos
qui ſimilibꝰ fulſere ſplendoribo· vbi ſunt quos ambigebant oĩm
potẽtatus vbi mſuꝑabiles oratores. vbi qui cõuenientio feſta di/
ſponebãt· vbi equo ſplèdidi nutritores: vbi exercituũ duces· vbi
ſatrape & tiranni: none omnia puluis & fauilla- nõne in paucis
verſibo vite eoʒ memoria eſt reſpice & ſepulcra · & vide quis ſep/
uus. quis dns. quis diues quis pauꝑ. diſcerne ſi potes victũ a
rege fortem a debili pulcrum a Rrtni. Memor itaq; nature ne
aliqñ extollaris memor autẽ eris ſi teip̃m reſpexeris. Nos igitur
exẽplum ſumẽtes a nobᷣ ip̃is.egiptũ fugiamus. nõ expectantes.
ꝗq ſic cogamur exire & quo vadamus neſcire: Nazʒ ſicut mundus

noſtros pdeceſſores repulit: ſic & nos repellet exire. nõ faciamꝰ

vt aliqui miſeri ex populo iſrahel guſtato mana appetebãt cepe et
allea in egipto & etiã in terra ꝓmiſſisis lac et mel habũdare. Nos
vero tales nequaꝙ ſimus.· ſed qᷓramus terram nobis pꝓmiſſaʒ vbi

ODnne

habũdabim bonis omnibo. Berũ in quodã ſermone. Feſtinem9
ad locum tutiorẽ ad agruʒ vberiorẽ. ad paſtũ ſaniorẽ vt habitem9
ſine metu · habũdem ſine defectu epulemur ſine faſtidio. ¶E
riliter agite et cõfortet cor veſtrum ps Mericuloſa res eſt
valde exercitum ſeu aciem ducere ad capiendam terram ſeu
ciuitatẽ et in acie timidos habere. Nã qũñ in neceſſitate exi/
ſterent relinꝗᷓrent ſocios & fugerent ab eis & ſic reliqui vires ꝑde
rent & hoſtes roborarent. Spuali xps nos ducit ad capiedã
eternã patriam. quã nos oportet expugnare cõtra vicia demonũ
qui inde expulſi fuerũt. Oportet igiĩ nos cuʒ armis penitẽtie ill
obtinere Sed vere maximũ eſt periculũ de quibuſdã qui incipiũt
ſequi xp̃m ſed qñ ſunt in maiori neceſſiate aliquib mũdi delec/
tationibo pulſati.volunt xpʒ relinꝗᷓre & mundo adherere. Taliũ
enĩ volentiũ benefacere intẽtionẽ enumerãt. [Eigur
Vbi legit. ꝙ cum moyſes duceret populũ ad terrã pꝓmiſſionis &
pueniſſent ad terrã galaath filii gad iuerunt ad ip̃m moyſẽ dicẽtes
Si inuenimo gratiaʒ in cõſpectu tuo. da nob hanc terrã in poſſeſ
ſioneʒ Habemus enĩ pecora & animalia multa & terra hec bona
eſt ꝓ eis ꝓ paſcuis. Tu vero duc fratres noſtros ad terrã quã dũs
daturus eſt eis & nos dimitte hic. Turbatus vero movyſes dixit.
quare vultis frangẽ vires veſtroʒe. ne vadãt ad terrã quã dũs eis
promiſit · nũquid fecerũt ita patres veſtri. ¶ Spũ; aliter. filii gad
denotant mundi dilectores terraʒ & terrena diligentes & ſeruicia
dei reſpuentes. Interp̃tat enĩ gad abiiciens ſeruitutẽ. Habent enĩ
multa bruta & beſtialia deſideria.ꝗᷓ in agro penitẽtie paſcere bene
nõ poſſunt. Perueniũt enĩ ad terrã galaath. que interp̃tat poſſe
ſio aque· & recte denotat ꝑſpicaces & ꝓſperitates vite huius mũ
di · Ratio eſt-· Quia omnis aqua duʒ mare intrat omnẽ dulcedinẽ
amittit et efficiẽ amariſſima & ſic vite pñtis ꝓſperitas que omniũ
virtutum exterminatrix eſt· dulcedinẽ quãdã pmo obtinet & con
tinet·ſed cito tranſmutato curſu ſuo ſuꝑ abſintheũ amareſcit. Vñ̃
Criſo· libro. i.curialiũ nugis & veſtigus philoſophoe ¶ Nouerca
igitur virtutum ꝓſperitas brutalis. ſic ſuis applaudit vt noceat &
infelici ſucceſſu ſic ĩ via fortunatos obſequũ vt in finẽ pniciẽ oꝑet̃
cõ uiuis ſuis ab inicio ꝓpinat dulcia et cum inebriati fuerint letale
virus miſcet· & ſiquid decentius ẽ quo ſpecie ſua clareſcit ampli9
eo ſtupentibꝰ oculis dep̃ſſiorẽ infundit caliginẽ. Hec Criſoſtom⸗
Eſt igi mundus iſte cum ſuis ꝓſperitatibo quedam labilis aque

poſſeſſio cito tranſiẽs ſuã dulcedinẽ in ſũmã cõuertẽs amaritudinẽ
Sed miſeri filii gad vani vana deſideria & beſtialia ſecu ducentes ĩ

hanc poſſeſſionẽ portionẽ ſuam ꝗᷓrunt nõ curãt de terra ꝓmiſſi/
onis· paſcere volunt pecora ſua in voluptatibo ſuis abiicientes dei

ſeruitiũ · & bñ et recte rñũdet moyſes id ẽ xpᷣs Quare inqꝙ frãgitis

fratrũ veſtroʒ vires ac ſi dicat. Quomodo creditis bic gaudere de
mundo tranſitorio & in futuro obtinere gloriã. Nõ fecerũt ſic pa

tres veſtri ſcʒ apoſtoli martires et ceteri ſancti. Qui in nuditate et

paupꝑtate atqʒ corporũ afflictiõe mũdũ mũdana vincẽtes obtinu

erũt celũ & tũ longe plus poterãt ſi volebãt poſſeſſionẽ mũdi &

dele ctationẽ diuti9 poſſidere · Vñ Grego in ꝗqdam omb. Ecce qui
diligi fugit· Beati vero ad quox cõſiſtimꝰ florẽteʒ mundũ mẽtis

deſpectu calcauerũt vita longa ſalus cõtinua: opulentia in rebus

fecunditas in ꝓpagine: tranquillitas in diuturna pace & tñ cũ in
ſeip̃o floreret iam in eoʒ cordibꝰ mũdus aruerat Ecce iam ĩ ſeip̃o

mũdus aruit & adhuc in cordibo mentis floret. vbiq; mors vbic;

luctus. vbiq; deſolatio pcutimur vndiq; amaritudine replemur-
& t leta mente ei9 amaritudines amamꝰ: Fugiëte ſequimur la
benti inberemꝰ . & ꝗa labentè tenere nõ poſſumꝰ eu ip̃o labimur
Hec Grego: Cõſideremo ergo fratres- ꝗa ille moyſes id ẽ xps ꝗᷓ
nos conat᷑ de vita huius moleſti mũdi ad celeſtes hieruſalẽ ducẽ ꝓ
noßꝑ de celeſti gloria deſcẽdens ad hunc mundũ: omnè ꝓ nob̊ mo
leſtiam portauit· & nulla ꝑpſenſit hic dulcedinẽ · Sequamur igitur
ip̃m· ad hoc nos beatꝰ Aug: excitat in quodã ſermone: dicẽs. Si
xp̃s ꝓ te de celeſti ſede deſcendit · tu propter ip̃m fuge terrena. Si
dulcis eſt mundo omnia ꝓpter te ſuſtinuit xs- ſed dicis æs de9
& hõ. ego autẽ fragi'hõ. & ideo michi mundꝰ amarus ẽ Rũdit-
Auga Tranſierũt iuuenes tranſierũt ſenes tranſierunt pueri &
puelle. & viã quã ignorabas tibi certa fecerũt & facilẽ tibi eſſe oſtẽ
derũt & adhuc tibi via amara eſt. Ambula ergo ſecurus. ꝗa poſt
pugn' ſequiẽ palma victorie & corona Poſt mortẽ vita & gloria
empiterna. H”MU
Onfuſum eſt gaudiuz a filis hominũ· Toeł i Nota inter
alia qᷓ cõfundunt hoĩes ſolẽèt hee hominibo maiorẽ cõfuſi/
onem preſtare ſcʒ cuʒ hoĩes aliqua magna intendãt & illa
ſumptibꝰ et laborib ꝗᷓrentes obtinere nõ poſſunt. Ppũaliter
Hec cõfuſio ſepe inueni in mundo iſto in quo filii hominũ id eſt
fuli terre magno labore & ſudore ꝗᷓrentes requieʒ vitã tranquillã

obtinere: diuitias cumulant theſaurizʒât ignorãtes cui velint ea. 83
mũdo illis multiplicit mẽtiẽte oĩm cõfuſione replent. & quos vna
fortuna extollebat ad magna: dimiſſos piecit ad triſtia . Vñ In/
noceñn· de vilitate conditionis humane · Semp inq humane leticie
triſticia repẽtina ſuccedit & qd incipit a gaudio deſinit in merore
Muũdana qnippe felicitas multis amaritudinibo eſt reſpſa. nouit
eirns dolore miſcebi et extrema gaudii luctꝰ9 occupat.

gigura Geñxi: Vbi legit. ꝙ poſt obitù noe venerunt hoĩes
vt edificarent turrim ꝗ attingeret vſq; ad celũ cupientes regnare
Sed lingua que vna pus erat cõfuſa & ĩ młtis diuiſa ydiomatib9
nõ valuerũt ip̃am turrim multũ ad altũ ꝓducere. Nã cum vnus
lignum petebat alius dabat ei lapide. & ſic vocato eſt loco turris
babel id eſt cõfuſio ¶ Spũualiter. mortuo in hominibo noe id eſt
gratia diuina ꝑ peccatũ ꝗᷓ p̃ſtabat cõſcientie requiem cupiũt erigẽ
turrim ꝑ põpã & gloria mundi. Sʒ3 hec fieri nõ poſſunt niſi rebo
temporalibꝰ cumulatis. Nõ enim poteſt qs in vita pñti exaltari et
extolli niſi pecunia mediante- Igit᷑ cupiditas & auaritia & diuerſe
hominis induſtrie conant hãc turrim erigere vt dominari poſſint
Sed deꝰ cõfundit linguas vt cuʒ homo credat a mundo obtinere
lucrũ quãdoq; inuenit damnũ .& cuʒ petit ꝓſpera· mundo rũdet
aduerſa cum ſanitatẽ poſtulat infirmitatẽ ꝓpinat. cum petit vitã
mors feſtina cõſurgit· & ſic mundo omnibo modis mẽtiẽs. fraude
decipit et cõfundit ſuos amatores. Vñ aug: libro cõfeſſio. O inc
amatores mundi. cuio rei gratia militamini. maior nõ eſſe poterit
ſpes veſtra ĩ mundo· ꝙ vt amici mũdi ſuis. Ibi q̃d niſi fragile vas
plenum piculis & que picula puenit᷑ ad maius piculum pereant
hec omnia & dimittamo hec vana. Cõferam nos ad ſolã inqui/
ſitionẽ eoꝝ que finẽ non habent. vita hec miſera eſt. mors merita
ſubito obrepit. & poſt hec ne lgeei⸗ ſuplicia luenda.
ratio. Z .

2 * — * — . . WK .
328 Reparatione cordis eorũ audiuit auris tua: p&Nota ci⸗
AW thariſta pparat & moderat citharam anteq; pullſet coram

aliquo magno dño & tunc intrat ad pulſandum- Turpẽ
enim melodiam et deformẽ faceret.niſi cithara moderata eſſet.
Spiritualiter- Volens pulſare ante domum P orationẽ prius
debet cor ſuum moderare ac diſponere ad quietẽ tranquillitatis &

pacis · & facere qc; intẽtio bene correſpondeat verbis exterioribo
Gic eni ordinatum & ornatuz virtute caritatis & patientie/a dño

—

e

i

Oratio

tito exaunditur. Figura-3. reg um. q. Salomon prius diſpoſun
templu & p̃parauit cetera ornamẽtis et poſtmodum ip̃m intrãs
ad orandũ exauditꝰ eſt a domino. Spũaliter Salomon inter

pretaĩ pacificans merentes & denotat fidelem cu piens a deo per

orationẽ ſpiritualem obtinere gratiã quã prius neceſſe eſt ſe ꝑ ſa
tiſfactiõeʒ ꝓximo reparare vt ſiquis aduerſus eũ habet aliquid
debet pacificare merorẽ illius petendo indulgẽtiaʒ.· vel ſi meror et
dolor in ip̃o eſt ꝑ receptã offenſam debet talem merorẽ indul gẽdo
pacificare & de ꝓprio corde delẽ vt alteri debitũ dimittẽdo: ſuoʒe

debitox remiſſionẽ inueniat · ſic igi cor noſtrũ debet pparari ſi vo

lumus exaudiri. eccleſiaſt· s · Ante orationẽ p̃para animã tuam &
noli eſſe quaſi homo qui temptat deuʒ· Temptant enim ꝗſi deum

Aui ſine diſpoſitione cordis p orationẽ pulſat ad eum-longe plus
valet cordis deuotio ꝙ; oris locutio: Vn yſidorus de ſũmo bono-

Quid ꝓdeſt ſtrepitꝰ9 labio vbi cor mutuʒ exiſtit. ſic enĩ vox ſine

mogdulatio ne eſt ꝗſi vox porcoꝝ -ſic oratio ſine deuotione, ꝗſi mu

git9 boũ · Eſt oratio cordis nõ labioʒ. Neq; eni deus vba depᷣcan⸗

ſine ſono vocis ꝙ;ᷓ ſonos ſine intuitu mẽtis. (B
Mecrificium eſt ſolemne i· reguʒ 27οNota ꝙ turpe eſt in
domo pncipis videre turpe monſtru verbi gratia-animal
habens dno capita vel huigmodi- Ratio eſt. Quia natura/
ſua iura omnib dedit rebus. in quibo ſi deficiãt aut ſuphabũdent
vocat monſtrũ & recedens a ꝓportione debita nimis diſplicet.
Spũalit . Tũc domo pᷣncipis mitti mõſtrũ.cũ ad celũ & ad
xp̃m mittit oratio indeuota. Habet eni duo capita. qñ cor ẽ ad ter
rena & lingua ad celeſtia. ideo exaudiri nõ meret᷑· ſed velut mon/
ſtruʒ turpe de palatio diuine largitatis repelli · Debet igi homo

tis intendit- ſed orantis cor aſpicit melius & cũ ſilentio orare corde

holocauſtã & ſacrificiũ orationis ſue purũ & ſine macula & dimi

nutione deo offerre. ¶¶ Figura In Leui:vbi p̃ceptio erat de offe
rendo agnũ ãniculum ſine macula. & offerebat̃ ſine diminutione
mẽbrox ꝑ q ſpũalit intelligit᷑ vt oratio noſtra debeat eſſe inte gra
non ſolũ verbo ſed intentione- & non ſolũ incipe. ſed pſeuerare.
Nã qd differĩ nõ auferẽ · ſed quãdoq; in melius mutat. Vũ aug
ſuꝑ·pS.q: Ne deficias in oratione deus qc conceſſurus eſt. &ſ
differt non aufert. nõ leuitate vtů qui ꝓmiſit. nõ facile de ſentẽtia
moue?᷑· qd ꝓmiſit fixum eſt fallere non poteſt: habet vnde faciat.
Debet etiã eſſe oratio ſine macula peccati· Naʒ ſicut fidelis xpi in

G

B

.*

D * 4 2*
.
*

Orvano

ſuis neceſſitatibo dyabolũ nõ cõſulit · neq; requirit. ſic neq; immũ/

dus & prauus in ſuis malis opibus deuʒ inuocare non debet qᷓa

nõ exaudiret ip̃m imo potius condamnaret ps. Cum iudicatur
exeat cõdemnat9· & oratio eius fiat in peccatum. Ideo Criſo.ſu
Mathe. zz· Colono inquit dei· cõſiliũ dyaboli nõ qᷓrit. Colonus
autẽ dyaboli & ſi auxilium dei qᷓrit non inuenit. vñ fur orat ꝓ
ſperitate · et fornicator ſibi ſignum crucis facit vt nõ cõprebendat
& tanto citi capũ · qᷓa neſcit iuſticia geihatroeinia dare criminibo
N meditatione mea exardeſcet ignis· ps· Nõ redolent aromata-
niſi igne ſuccẽſa· ſic patʒ de incẽſo. Na integrũ & repoſitũ nõ dat
odorez eei⸗ vero poſitũ· fumus eius aſcendẽs replet domũ

odore- pũaliter oratio compat᷑ rebus aromaticis. Ratio eſt-
Quia ſicut corpora cõdita aromatibꝰ p̃ſer uanẽ a corruptione. Sic
anima orationib dedita p̃ſeruat᷑ a pecato ·. Nã quemadmodũ fu/⸗
gant᷑ vermes odore aromatico· ſic oratione cõprimuntur peccata.
yſidorus:de ſũmo bono. Hoc eſt remediũ eius qui vicioꝝe tẽpta/
menta eſtuat vt quotiens quolibz modo tangi. totiens orationeʒ
fundat. quia frequẽs oratio impugnatiõezʒ vicioʒe extinguit. veze
eſt ꝙ requirit᷑ ignis caritatis. Figura numeri·i6. Vbj pceptũ
fuit tollere thuribulũ et hauſto igne de altari mitti incenſuz deſuꝑ
Spũaliter ꝑ thuribulũ ſubaudi cor noſtrũ · Per ignẽ de altari
ſcʒ hauſto ſubaudi caritatẽ de altari crucis xpi acceptã: ꝗᷓ maior nõ
eſt reꝑta. Der incenſum vero nota orations. i vr dictum fuit in
meditatõne nra ignis caritatis xpi exardeſcat & tunc fumus ora/
tionis noſtre aſcendẽs dabit in cõſepctu dei & angelox odoreʒ ſua
uiſſimũ & fugabit demones & ſpurcicias eorũ et pſeruabit cor et
ſprritum noſtrum a corruptione & incorruptos nos conducet ad
patriam · Vñ QAQug: ſermone de. 6ο. Oratio eſt anime ſancte pſi
dliuʒ angelo bono ſolatiũ · dyabolo ſupliciuʒ· deo gratuzʒ obſeqᷓuz
& ꝑfecte religionis tota laus-pfecta gloria. ſpes certa- ſanitas in
corrupta. Verum ẽ ꝙ aliqui ita ſunt miſeri:ꝙ ignez xp̃i extingui
Permittunt longe ſtantes ab altari xp̃i id ẽ nõ meditantes p ſacrã
ſcripturam paſſionem et crucẽ xpi. Ideo tales nõ exaudien?. Vnde
Origenes ſuꝑ. 9· leui. Infelix inquit anima cuius fidei ignis ex/
tminguñ & refrigeſcit caritatis calor. ad quam cum venern celeſtis
pontifex noſter ꝗᷓrens ab ea ignitos & ardentes carbones ſuper
quos incenſũ offerat patri inuenit ĩ eo frigidos cineres et aridas

,— —,— — ,.— —

D * i
fauillas. Et ſubdit tales ſunt homines qui ſubtrabunt ſe et longe

„ faciunt a verbo dei ſe.
Ladius meꝰ deuorabit carnes. ps · Multuʒz ꝓdeſt bñ ſcire
gladiũ ducere debentibꝰ pliari. Nã in tali actu fortior &
potẽtior ſuꝑat᷑ a debiliori. Obſeruat enĩ induſtrius pug/
S nator tẽ pus & locum · & vbi debet pcutere. ſcit etiã ꝗliter ab hoſte
debeat ſibi cauere Spiritualiter. Der gladium ſubaudi deuotã
orationem: Vnde gloſa ſuper allegato verbo. Sicut gladii nu/
4 ditate timent hoſtes ſic oratione coram deo fuſa proſternuntur
demones. Prodeſt enim multum. ſi homo bene ſciat oratione vti.
& tempus et locum debite obſeruare: Tunc enĩ et ſuꝑabit forti/
ores et coronã obtinebit victorie. ſEigura iudicũ. . Vbi legit᷑.
ꝙ cũ eglon rex moab multũ filios iſrahel affligeret exi gẽdo tri⸗/
buta nimia. Surrexit Ayoth ꝗᷓ vtebat᷑ ſiniſtra ꝓ dextera & fecit ſi/
bi ſcutũ et gladiuzʒ ancipitẽ · quẽ ponẽs ſibi ad dexterã ſupter ſagã
ingreſſus ẽ ad regẽ & cum eſſet ſolꝰ cũ ſolo ꝑcuſſit illũ & occidit.
/ & poſtmodũ ducẽs filios iſrabel ſuꝑ moabitas ĩterfecit ex eis mil
un⸗ le virox & alios cõuertit ĩ fugã. Spũalii᷑.· Eglon interp taĩ ro-/
¹ tatus & ꝓprie denotat corpꝰ humanũ qc. rotis id ?. ꝗ. humo
vre ribꝰ dueit & rotat vſus mortẽ ſine aliꝗᷓ intermiſſiõe· & ſcias ꝙ; cur
ner rus iſte duobꝰ eq́s indeſinenĩ curretibo ducit᷑ ſcʒ die et nocte Nã
ni ſcdʒ ſentẽti ariſt:· Omne qd ẽ ĩ tẽpore antiqᷓ̃tur et def cit. Igi qũ
l iſte eglon id ẽ humanũ corpo poteſtatè accipit ſuꝑ filios lüchel id
eſt ſuꝑ vtutes aĩe ferox eis nimis exigit ab eiſdẽ tributa & obſeqa
„ nimis ſuꝑflua. Huic enĩ moabite fauẽt & obediunt. qa demones
„ ip̃m corpꝰ pponũt & defendũt et ſuꝑ ſpiritũ reg nat. Der ayoth
. ꝗ interpᷣtaĩ laus · notat᷑ ſpũs ꝗᷓ nouit deũ laudare taʒ ĩ aduerſis q́;
4 in pꝓſperiset hoc ẽ vtt ſiniſtra ꝓ dextera. Hic igit᷑ facit ſibi gladiũ
4 vtraq; parte incidentẽ: qn orat p amicis et inimicis Intrat enĩ ſo/
4 lus cũ ſolo qñ cubiculũ vel thalamũ ſuũ intrãs ſine tumultu ora
1 tionẽ purã deo fundit &zuit gladiũ ſuũ petra caritatis & illo p/
u cutit eglon id carnis vicia. quo facto moriunĩ tria milia malorũ
1 mũdiſceʒ cõcupiſcẽtia carnis:oculox. & ſuꝑbia vite et tota alia vicia
i4 fugani Iſto igi gladio fugãdi ſunt hoſtes. Vñ vſidorꝰ de fũmo .
bona/Hoc ẽ remediũ eiq quivieioꝝ tẽptamitẽis eſtuat vt quotiẽes
4 quolibet modo tangi · totiẽs oratio neʒ fundat·qᷓa frequẽs oratio

⸗
mi

9*

impugnationem vieio extin guit.

Scendit pãdens iter Marce.24Nota nõ poteſt quicq vlt
facultateʒ ſue nature agè· niſi inſtrumẽto debite reꝗſito ad
talẽ actionẽ adhibito erbi gra. Nõ poſſet hõ aſcẽdè ſurſũ
Suis eſt niſi mediãte ſcala. vel hui modi inſtrumẽto. (Sp ua/
liter· ſupᷣ nr̃am facultatẽ ẽ celum aſcendẽ.qᷓa adeo nos Suant pecca
ta vt ſemꝑ nos deorſuʒ ꝓiiciant ps. Siconus gue guata ſunt ſup
me: Oportet ergo inſtrumẽtuʒ habẽ, quo mediante aſcẽdamo vt
P ſcalã. Inſtrumentũ iſtud ſeu ſcala oratio. Ratio ẽ. Quia ſcala ꝑ
quã aſcendit ad cacumẽ vnã habzʒ ſũmitatẽ inferi. aliã

.;— a vero ſuꝑiꝰ
Sic oratio nr̃a pedem tenet ĩ terra et caput ĩ celo.p iſtam igit inno
teſcunt deo noſtre neceſſitates et ꝑ illam no&ᷣ mittet deo ſuas cõ/
ſolatiões. (E igura Geñ. 28· Vbi Iacob vidit ſcalã de terra attin
gentẽ ad celum. & dominũ in ſùmitate ſcale ꝓ vt dicit magiſter. di
centẽ Iacob· ego ero cuſtos tuus ĩ itinere · & dabo tibi lerrs ba

ac. Itẽ?
vidit angelos aſcẽdere et deſcende. Dicit Ioſephꝰ ꝙ vidit figuras
honeſtas humanas. Surgẽs Iacob fudit oleũ ſuꝑ lapidem. dicẽs.
deus erat hic & ego neſciebã. Eſt enĩ hec domus dei & porta celi.
Per ſcalã hac ſubaudi orationẽ vt dictũ eſt. ꝗᷓ ſi deuota et debita eſt
et oꝑibꝰ miſericordie coadiuta ſtatim ꝑ illã an geli aſcendũt portã/
tes nrᷣas petitiones ad dominũ · et noᷣ eius gras reportãtes Tho
bie · 22· Bonacnquit ãgelus raphahel ad thobieſt oratio cũ ĩeiu
nio & elimoſina. Cũ orabas & derelinꝗbas prãdiũ vt abſcõderes

mortuos ꝑ dieʒ & nocte ſepelliebas. Ego obtuli oratiõz tuã dño
et ſequiĩ & miſit me dqñs vt curarẽ te. Iacob igiẽ q interp̃tat᷑ lu cta/
tor·ꝗᷓ fugiebat a furore Eſau pᷣmogeniti. Denotat xpi fidelem 4
fugit a facie dyaboli-pᷣmo creati ne ab eo peccati gladio feriatur-
Protegit᷑ enĩ oratione quã deuote fundit qa dũs ſtatim ei ſpopõ
– ꝑ vitaʒ pñtem. Ego inquit dñs cuſtos tuus ero ĩ hoc

itinere &3 nota ꝙ figuras honeſtas vidit P ſcalas· qᷓa debet homo
petere honeſta p orationẽ & ꝗᷓ humanitati pſidium pſtent · nõ ad
temporalia obtinẽda. ſed celeſtia poſſidẽda. Vñ ꝓſper ĩ ſuo ſentẽ
tiax. Fidelit inquit ſuplicãs deo ꝓ neceſſitatib hui vite aliqñ mi
ſericordii nõ audi. Quid enĩ infirmo ſit vtile ma gis nouit medicꝰ9
q; egrotus. Sequit ſurgẽs Iacob fudit oleũ ſuꝑ lapidẽ. qa vero ora
tio nõ cõſiſtit in locutionib tm̃. ſed ĩ lacrimis deuotis a corde ex
amaritudine peccatoʒe ꝓcedẽtib. Grego33. mora. Veraci orare
eſt amaros in cõpuctipe gemitꝰ & nõ cõpoſita verba reſonare.·
8 (Paſſio xpl. .

Vrrus irabel et auriga eius. Q· regum. 2=· Magnum eſt H
ad refugium magnaq; eſt ſecurſtas qum homo viator iuxta
li torrentes & fluuios currũ inuenire vel prope ſe habere poteſt
nã de tali paſſu· exeunt boues:vel equi:cum curru ꝙ homo pe/
pee des nõ poſſet inde exire & ſi exiret tn totus aliquãdo madefieret
n Non enim laborat homo in curru & tñ ſemꝑ vadit. poteſt etiam
inhn pauſare ꝓte gitur a ſuperiori pluuia· & multas p̃ſtat currus cõ/
l⸗ ſolationes ſtinerantibꝰ Spiritualiter p currum qui trabitur ex
ſup rotis ſubaudi crucem & paſſionem xpi. ꝙ́; traxerunt qtuor per
linm fectiſſime virtutes · Nam prime due rote trahẽtes xp̃m ad cruceʒ
us0 fuerunt caritas & obediencia de pma apoſtolꝰ Gal 9 propter
1ain nimiam caritatem qua dilexit nos deus miſit fiium ſuum ic. De
er ſcca phił. z· xpᷣs cus eſt obediens vſq; ad mortem mortẽ auteʒ
.1 crucis. Gecunde due rote ſequentes fuerũt paciẽcia & humilitas.
Uris De pᷣma yſa ·qʒ · Quaſi agnus corã tondente ſe/ obmuteſcet & nõ
cis. apperuſt os ſuum· De ſcda ip̃e machi. xi · Mitis ſum & humilis
h. corde. Igitur nos qui ſumus viatores quibo obuiant periculoſa
inc temptacionum flumina quos ſepe lubrica ac peſtifera pluuia et
vi/ grãdo malarũ co gitacionum inuadit ſtare debemus iuxta curruʒ
ZT S cum ſentimꝰ temptacionũ in ſultũ · currum hunc aſcendamus
lne Figura. 3 regum xviiji. Vbi. legitur ; ꝓ helias iuſſit achab iungẽ
zan currum equis et fſuper illum venire in ieſrabel ne occuparetur a
i pluuia·eo ꝙ celos vidit cõtenebrantes ꝙ ſignũ erat future pluuie
uckr piritualit contenebrãtur celi ic eſt anime vires qñ vapores
n turpium cogitacionum de corde aſcẽdunt & reſoluũtur interduʒ
in veſtẽ cõ ſenſus & operis ſwadente dyabolo Igit ne huiomodi
e⸗ luuia nos ocupet eꝗs currũ iũgamꝰ . Equi: n. amor et timor
nt. Aſcẽdamus ig iubẽte xp̃o currum id ẽ tollentes crucem
n ſequamur ip̃m quouſq; ſimus in ieſrabel. ꝗᷓ fluxus ſangwinis
interpretatnon ſufficiam cõtemplari eio paſſionẽ a pncipio vſq;
. ad mortem et effuſionẽ tocius ſangwinis eiustunc ſaluabimur
Tanta ẽ. n· potẽcia et ꝓtectio huiꝰ ſanguinis ꝙ nemo ledi poteſt
orvpmnes ad ſp̃ᷣam refugientes ſaluãt᷑. Vnde leo papa. In ſermone
9 ieunii ſeptimi mẽſis. Effuſio p iniuſtis ſanguims iuſti ta potẽs
e fuit ad premium/tam diues ad p̃ciumvt ſi vniuerſitas captiuoräü .
in redẽptorem ſuum credeét nullũ tirannica vncalz rrinaret: . R

Idi dominum facie ad faciem & —
ſalua facta ẽ anima mea geñ.xxNii ecũdũ recõpẽſacõez

iĩuſticit ille qui videt principẽ ĩ prelio & nõ terga vertit· ſed ſemꝑ
ſequitur ip̃m. debet obtenta victoria ab eo multum exaltari. Vn
aug . ſermone. Dignum & cõgruum eſt fratres buius ic. Qui
inq· ſunt ſocii cõtumelie· debent participes eſſe glorie ¶[ESpiri
tualiter · xs dei filig pro nobis intrauit cãpum certamis noſtre
ſalutis yſa.: Ego inqꝙ; ꝓpugnator ſum ad ſaluãdũ · Debemꝰ igũ
ip̃m aſpicere & non terga vertere ſi volumo vt nobis ſua premia
largiatur. Figura quarto regũ. v. Cum helias deberet tolli
de hoc mundo dixit hellſſeo pete a me ꝙ vis. anteqᷓ; tollar a te &
petiuit heliſeus dixit fiat michi duplex ſpirit9 tuus in me· Qui
reſpõcdit· Rem difficilẽ poſtulaſti. Sed ſi poteris me vidẽ quado
aſcendam fiat tibi & tunc apparuit currus igneus & aſcendit in
curru helias/qꝙᷓ; vidẽs heliſeꝰ clamauit dicẽs pat mi pai mi:currus
iſrahel & auriga eiꝰ et ſic ꝙ poſtulauerat obtinuit· ¶¶ Spiritua⸗/
liter per heliam qui interpretat᷑ deus meꝰ ſignatur xps· ꝗᷓ noſter
eſt ſpecia li copula ſcʒ mncarnacõis ꝓ heliſeum ſubaudi vnũ quẽq;
fidelẽ xp̃i diſcipulum & diſciplin à eius qᷓrentẽ · Dicit ergo xp̃s
vnicuiq; fideliu poſtula a me & dabo tibi. Aperi os tuum et im/
plebo illud anteq ſcʒ tollar a te ſubaudi xiane: q cõſumato tꝑe
vite preſentis xp̃s tolletur a te quantum ad effectum donorũ &
niſi impetraueris in hac vita: clauſã in alia reperies bullã gratiarũ
Petere igtur debemus duplicem ſpiritũ eius id eſt duplex donũ
videlicet graciam in preſenti et gloriã in futuro . Sed dicet tibi rem
difficilẽ petiſti. quin ymo vere impoſibilẽ et ſuꝑ vires noſtras R
cilẽ tamẽ ex parte donantis· Sed dicit ſi me potes videre ĩ curru
igneo id eſt ſi me potes ſequi in cruce ꝙ; propter te paſſus ſum/
propter ignẽ caritatis ĩ ligno crucis/optinebis ꝙ petis dũmodo
ꝙ paſſus ſum in corpore paciaris in mẽãte · Contemplemur ergo
mſericordie & cariatis ig nem et accenſo in corde noſtro leue erit
facẽ ꝙ petit Caſſiodorꝰ ſuꝑ ps · Magna incy miſericordia dei. vt
domino mudi acciperet formacionẽ ſerui. Panis eſuriret. Fons
viuus ſitiret. Lux obſcuraret. Virtus infirmaret᷑. Vita moreret
redemptor vmcfretur vt homo redimeretur. Vbi ergo princeps
tanta afflictione plangebat· quis illo flẽte nõ fleret· quis eo do/

—

in capite
Aratus ſum & non ſum turbat9 (C
vt cuſtodidiam madata tua ps · Quãtũcunq; ergo homo

. lente nõ gemeret quãdo ꝓgeminato dyademate rex coronã geſſit

Daſſio xñ̃
V rem difficilem et arduam aggrediat tamẽ ſi cõforteĩ a domino vł
maiore ſuo· ſi rogetur ab inferioribꝰ oblitus ꝑiculi viriliter ſe in-
gerit· In aliquibꝰ videmꝰ exempluʒ· Canis excttatus a domino
ſuo. forciorem ſe inuadit. Gallina etiã ꝓ pullis ſuis cum omnib9
pugnat 80 ſic de alis. Spiritualiter. Iicet paſſio & mors
fuerit horribił' & terribilis ad cogitandum. ne dum ad ſuſtinẽdũ
Fm in tantũ · vt timorem magnũ caro ip̃ius pateretur Inſtigatus tñ
uol a patre quo minor eſt ſccm humãitatem de qua ſermo eſt et cõ⸗/
ind aciens pullis id eſt filiis ſuis captiuis virilit aggreſſo eſt ip̃am .
G ſFig ura exodi. vbi voluit domino populũ ſuum de manu pha/
nich ronis educere vocauit moyſẽ & dixit ei quid eſt ꝙ habes ĩ manu
lr n qui reſpondit virgã & dominꝰ pice illam in terrã qui fecit & vſa
rrus eſt in colubrum et timens moyſes voluit fugere. Sed confortante
tua⸗ & p̃cipiente domino ip̃am reaſſumpſit & ꝑꝓcuſſit cũ ip̃a pharonẽ
Nter & egiptum. I Spiritualiter- p moyſen ſolum aſſumptum ex
M aquis in quib paruuli ſubmergebant᷑ notat᷑ xp̃s · Quiſolus ex
s virginitate natus ab aꝗs peccati purus et mundo fuit. Per ip̃ᷣm
In/ igitur volens mundum liberare & populum bumanum educere
tü ſpecularet᷑ ip̃am vt videret quid & Jqut ꝓ nobis eſſet paſſurus
n! que verſa eſt in colubrũ. Quia coluber eſt ſerpẽs diuerſoʒ coloʒ⸗
Con & dicitur quot habet colores tot habet dolores. verſa eſt igitur
in crux ante oculos xp̃i in colubrum qñ diuerſa genera tormentoʒ⸗
r que paſſurus erat cõtemplatus. Sed quia verus homo licet ſpi⸗
. ritus ꝓmptus eſſet· caro autem infirma incepit pauere & timere
, NHeo factus eſt in agonia vt ſudor eius eſſẽt gutte ſanguinis &
. in tantũ timuit vt fugere vellet Ideo ait. pater tranſeat a me calix
, iſte. Sed inſtigatus a patre ꝑ angelum confortat eſt & cõpaſſo
noſtre infrmitativenit ad diſcpulos ſuos & ſponte virgam ſu/
B ſcipiens aggreſſus eſt dyabolũ et ip̃ᷣm pcudlẽs deſtruxit peccatũ
& mortem noſtraʒ moriendo occidit & ſic obediensi victoriã fecit
4 quia dominus ptexit eũ · xnde Caſſi odorus ſu er illo ps· Ob/
umbraſti ſuper caput meum in die belli In die inqꝙ; cruciwcionis
ſueſie obũbratus atq; defenſus eſt vt nec animus eiꝰ cõfuſionẽ
4 aliquã pateretur nec caro p lus corrupcionis miuriaz ſuſtineret
Bene diffinita eſt paſſio domini. dies belli· quãdo ſcilicet dyabolo
victo/ infernoʒe clauſtra dirrupta ſũt & captiui liberati ſũt D .
„.

——
BDaſſio .
„ Vare ergo rubrum eſt veſtimttum Do
tuumhomines videntes nouam rem & incõſuetã · mltũᷣ
mirant et multum ad cauſe inueſtigacionem laborant-. Vnde dicit
philoſopo· O intellectus humanus non quieſcit in talibus niſi
perueniat ad cognicionem cauſe. Ideo examirari ceperũt homĩes
philoſophari. piritualit · dei fili rex celeſtis erat & ob nrᷣm
amorem deſcendens de celo voluit crucifigi & mori. Ideo cũ vi/
deretur ſic deiectus & laniatus miratur humanum genus eo q
ſimilis res nunq; viſa fuerat. Vnde yſa: vidimus eum & nõ erat
ei ſpecies neq; decor. Et iterum aplãta pedis vſq; ad verticẽ capi
tis non eſt in eo ſanitas. Ideo merito interrogat quare veſtimẽtũ
eius id eſt caro adeo rube facta ſit in ſanguine hoc tn totum pre
ceſſerat·. ¶In figura gen. vbi le git᷑ ꝙ vẽdito Ioſeph a fratribus
ſuis acceperunt tunicam illiꝰ & laceratã forte gladiis & intinctaʒ
ſanguine edi dederunt cuidam pſone que tulit patri & ißam ei
oſtendens dixit · Vide ſi tunica filii tui eſt an non: Reſpõdens pr
al. Fera peſſima deuorauit filium meũ ioſeph. Allegoria vẽdito
xp̃o a diſcipulo & empto a tenebroſis iudeis ꝗᷓ cõperant egĩiis
tulerunt tunicam ſuam id eſt carnem eius & poſtqᷓ; clauis & la/
cea lacerauerunt- poſtqꝙ; totum ſanguine pfuderunt. poſtq; felle
& acceto potauerunt· depoſitum vltimo de cruce · dederunt eam
in manibus beate virginis que verſus celum clamans dicebat · O
excelſe iſrahel. o teleſtis deꝰ. o pater miſericordie & clemẽcie vide
et obſerua ſi hec eſt tunica filii tui q́; rachel fecerat ioſeph filio ſuo
Vide ſũme deus ſi caro xpᷣi eſt q; ego obumbrate ſpiritu ſancto.
nunciante gabriele concepi voluebat intra ſe virgo hanc tunicam
a capite vſq; ad pedem. Videbat caput ſpinatum os fla gellatum
oculos calligatos. mano et pedes pforatos· latus apertum · totũ
corpus cruentatum· & dicebat filio ·. Quare ergo fili mi rubrum
eſt veſtimentum tuum· vox igit eiꝰ ſonabat in rama plorãs filiuʒz
ſuum interro gans Parrem ſi tunica fllii tui eſſet & reſpõdit iacob
ex teſtimonio ſacre ſcripture fera peſſima id eſt inuidia deuorauit
iẽ · Ntud teſtimonium & hãc reſpõſionẽ habes ſaꝑiecie · 2z.· dixerũt
impii apud ſe non recte cognantes venite circũueniamus virum
uſtum ic. & in fine hoc dixerunt et errauerũt quia excecauit eos
malicia eorum. Gloſa interli. malicia id eſt inuidia Ideo gloſa ſup
iam dicto verbo fera peſſima ic. O iudeorũ inuidia ferior omni
fera · leo fortiſſimus beſtiarũ proſtratis indulget · tu vero tuum

et percuſſus inter ſtomachuʒ & pu

redemptorem pũgis cõtra immaculatum agnum qui os ſuũ nõ
aperuit & carnem eius ferreis laceratã dentibus ligaſti. qᷓ vinctos

tuos ſoluit· wlneraſti euʒ-qui omniũ ſanat wlnera- potaſti felle

aque viue fontem: Crucifixiſti qui omnium cruciatus curauit.

Occidiſti illum qui eſt omniũ viuenciũ vita. quoniã ꝗᷓs audiun.
Vnus miles lancea perforauit latus eius quando ducit reus ad
patibulum: què multi ſequun cõſumata vna illiꝰ et habita certa
expꝑpiencia. de morte oës ꝗᷓ ſtabãt ad ſpectaculũ recedũt. ([Spi/
ritualiter · x;ßs mundus purus & immaculatꝰ agno. in cuiꝰ ore

dolus non eſt inuentus ductus fuit ad crucem- Ideo conſumato
ip̃i paſſiõis miſterio & expꝑti iudei ꝙ eſſet vere mortuꝰ.pꝓ lateris

̃ius aꝑcionem. reliquerunt ip̃m in cruce pendentem poſt horã
nonam· & veſpere ſtabat ibi pendens. nam ſaciatis iudeis ſic ẽtibꝰ
mortẽ eius. receſſerunt oẽs eum reliquerũt diſcipuli. Figura

preceſſerat· . EE i8· Vbi legitur ꝙ rex iſrahel vadens ad p/

lium mutauit habitu deponens reale & aſcendit currum ſuum
monè? ſagitta mortuꝰ eſt ve/
ſpere & voce pconii eius omnes reuerſi ſunt in domum ſuã. Or/
dinauerunt enim hoſtes eius. vt ſolum regem ifrabel interficerẽt
quo facto terminatuʒ eſt prelium & ſaluati ſunt omnes ſolo rege
mortuo. ¶Spiritualiter- xps dei filius dicit rex ifrabel ꝙ inter
pretatur videns deuʒz. Ip̃e enim ſemp videt diuinitatẽ quia ſemꝑ
ſibi preſens eſt· cum & ipe ſit deus igit᷑ debens campũ noſtre ſa-
lutis liaturꝰ intrare ꝓ nobis: deponẽs maieſtatẽ regalẽ· exina/
niuit ſemetip̃m formã ſerui accipiens et aſſcendẽs currum ſcilicet
lignum crucis & poſt multa tormenta pcuſſus eſt lancea & hora
veſpertina mortuus pendebat in cruce & vt dictum ů ſaciata iu/

deorum rabie: qui tantũ xpi mortem ſiciebãt terminatũ eſt pliuʒ
ꝙ erat inter nos & angelos & omnes reuerſi ſunt in domũ ſuaʒ

et factus eſt in pace locus eorum et habitacio omniũ in ſyon id ẽ
in vita beata. & ex iſtis duobus generibo ouium factus eſt vno
grex vni et trino paſtori ſubectus. qui talia eis paſcua pparauit

qualia nec oculus vidit: nec vnqꝙ; mortalis intellecto homis circůõ

ſpexit · & ſic rex noſter operatus eſt nob pacem in morte ſua · Vñ

ilſ deus et rex noſter eſt. Sed quoniam rex eſt omnis terre deꝰ
qui vſus eſt ĩ vna parte terrarũ in hieroſolima et iudea ambulãs

inter bomines ſugens creſcens & manducans bibens vigilans &

loſa ſuper illo ps. Dlallite deo noſtro pſallite. Iam habes ꝙ nõ illi

. 4
28⸗
8 *
,
“
.

dormiens fatigatus ſedens ad puteum ·cõ rchelus flagellatus
ſputis linit9· ſpinis coronat.· ligno ſuſpenſus.· lancea percuſſus
Eerte quia ſic decuit piã regalẽ clemẽciam. vt in ip̃o fieret vtracq;
vnũ & pacem hiis qui ꝓpe & hius qui longe donaret. Venit eni
facto homo p̃cium humane redempcionis ꝑſoluere. vt purgatos
homĩes a peccato deo redderet acceptos & àgelis ſocios. vt ſimul
bominũ & angelorum gaudium plenum eſſet vt dicit gloſa-

Abit impiũ ꝓ ſepultura: Lõge neqor (E
eſt nequicia ſub aliquo genere virtutũ palliata. q́; ſi nude
& apte fieret Auga: ſuper pS. Simulata eꝗtas non equitas ſed
duplex iniꝗtas. Phariſei nãq; cogitãtes ocultare maliciam & ne/
quiciam qꝙᷓ iĩ necem xp̃i iuſti exercebant ſub ſpecie pietatis iuerũt
ad pilatum petentes ob paſchatis deuocionem vnum vinctũ ſcʒ
barrabam ſeductorem & latronem ac etiam homicidam et ſab iſto
Palleo dampnauerunt iuſtum Duo ergo mala fecit populus iſte
Keum dimittendo & iuſtum perdendo- Exquo oĩbus modis
obuiauerunt iuſticie. Huius nãq; figura pceſſit leui. 16. Vbi le
gitur ꝙ in die propiciacionis offerebantur duo animalia ſcʒ duo
hirci· quorum vnus mactabat᷑ et offerebaĩ domino vt fieret ꝓpi/
ciacio ꝓ peccatis Alius vero diittebat᷑ libere et hic ſecũ portabat
omnia peccata populi· QSpiritualiter ꝑ hec duo animalia mac/
tãda· ꝓ ſacrificio ꝓpiciacionis ſubaudi hos duos vinctos ſcʒ xp̃ᷣm
dei filiũ ſolũ & iuſtũ. & barrabaʒ latronẽ homicidã & ſeductorẽ
Imolatus igit᷑ xp̃s eſt per quẽ facta eſt ꝓpiciacio omniũ pecca/⸗
torum & barrabas dimiſſus & liberatus ẽ: qui teſtis eſt omnium
ſcelerum populi iudeorũ. Vnde gloſa ſnper illo ps videbas furẽ
currebas cũ eo. O phariſeoʒ cecitas· videbas barrabã furẽ Pomi/
cidam & neqꝙ; ürrebas cum eo & ſequebaris eum ideo teſiis eſti
ip̃e quia tales eſtis qualis eſt ip̃e videbas iuſtum. et reſpuebas eũ
Vidlbas xp̃m & cõdempnabas eum. tradere eũ nobis alebas &
crucifigi. Sed barrabam dimittere
Ade & lauare ſepcies in iordane. O·regũ ·. ¶ F
Solet inuitati ad magna feſia kacien Eass ltare a ſordib
ne indeceter ſordeſcant inter mundos. piritualiter. dommꝰ9
nos inuitat ad feſta maxima ſcilicet ad gaudia paradiſi. vbi nulus
ſordidus intrat & omnes ſunt mundi & immaculati apoc. Data
oĩbꝰ ſiola cãdida apoc: 6. Sed ne ĩmũdiciã reppellamur dedit

nobis iſio ſancto tꝑe aquã purgacionẽ cũ ſacratiſſimo ſue paſſiõis
ſanguine ex quibo ab omni macula peccati q;'uis immũdi. poſſi
mus emundari. [Figuraleui ig · Vbi legitur ꝙ in purificacõe
leproſorum iſte rius tenebatur. Portabant᷑ enim duo paſſeres
quorum vn) interficiebat ſuper aquã vluaʒ ĩ vaſe terreo poſita
& fiebat aſperſoriuʒ de ligno cedrino & yſopo & ibi ligabat᷑ filo
vermiculeo ideſt coccineo paſſer viuus ad modum aſperſorii &
aſpergebatur ſepcies leprolus alius vero paſſer viuo dimittebat
viuus & dimittebat abire in agrum. 4f Sprritualiter leproſum
erat humanum genus propi primũ peccatum quia lepra ſordes
eſt inſanabilis & peccatũ illud quãtum ex parte hominis eſtin/
curabile erat. Der duos paſſeres adductos ad purificacõeʒ lepre
ui buius ſubaudi diuinam & humanam naturaʒz factũ eſt aſpſoriũ
de ligno cedrino · Lignum enim cedrinũ in cruce xpi poſitũ fuit
Occiſſus eſt enĩ vnus paſſer Qu ia humana natura cuio ſangui/
neaqua baptiſmatis efficaciã mũdandi accepitſeò diuinitas · Ali9
paſſer filo caritatis humanitati cõiuncta eſt· Sed liber abiit. quia
eͤ diuinitas eſt immortalis ſepcies aſpergit immũchs . quia ꝑ ſepteʒ
ſacramẽta de vaſe terreo ſcʒ corporis xpi fluxerunt cum ſãguine
7 & aqua ſimul· Quibꝰ omnis credens opans mundabit᷑. Accipi/
n amus ergo iſtud aſperſoriũ & ſepcies nos aſpergamo ſcʒ diſcur/
“„ rendo ꝑ ſeptem capitala peccata aqua viuanec aqua ſine ſangui
n„ ne aqua viua dicitur ꝗᷓ emanat de viſcerib terre · p quaʒ deuotas
i ſubaudi lacrimas que exeunt de corde contrito & viuificato & ꝑ
/ riuos oculoruz fluant Si tunc igitur p aſperſorium crucis ex
ſanguine xp̃i aſpergas tuã memoriam & ſi pleno ſis ſordibo cetiã
ſi nullum decorem vitutum in te habeas/ſolum lacrimis peccati
acceptis/ paſſionis dñi memoria te mundabit. Vñ berũ · ſup cãtica
ſermone ·⁊z. Paſſio tua domiĩe hieſu xp̃e eſt vltimum refugium
ſingulare remediũ · de ficiente ſapiencia · iuſticia no deficiente ſub/
ueniẽte ſuccumlentibo meritisiilla ſubcurritleum tũ defecerit vir/
tus mea non cõcutitur labor ſcio qd facia· calicẽ ſalutaris accipiã
& nomen domini inuocabo- J

—

—.—

Rbor bona fructo bonos facit. Preter G
vtilitatem fructuũ que ex bona arbore obtinetur. etiam
ꝙ plures cõmoditates p̃ſtat ip̃a arbor humano vſui. naʒ viatores
inuenta arbore frondoſa & fructuoſa- non ſolum reficiun? eius

—— —W —.

* 4.
„ .

io e
fructibus. ſed proteguntur ab eius eſtibus & aſcendentes ĩ ip̃aʒ

ſaluant᷑ a feris & proteguntur ab aquis · i Spiritualiter. crux

Xpi arbor bona fuit magna & frondoſa. dans optimum fructũ

liberat & protegit nos ab omnibo demonũ & peccatox ĩ curſibꝰ
Figura daniel. Vbi ſic ſcriptũ eſt ĩ viſione tercia· Et ecce ar/
bor in medio terre cuius ꝓceritas ad tigens ad celum et aſpectus
eius vſq; ad termĩos terre & eſca vniuerſoꝝ ĩ ea. ſub ea babitabãt
animalia & T ramis eio volucres celi uerſab?. ¶Epiritualni. p
hanc arborem ſubaudi crucẽ xpi ꝑps· Erit tanq; lignũ ꝙ plãtatuʒ
eſt ſecꝰ decur· aqᷓ · In medio terre quia ad litteram in medio terre
plantata fuit crux xp̃i. Fertur enim ꝙ in monte caluarie vbi fuit
crux xpi poſita · ſol recto tramite ad dictũ locum aſſpiciat quodã

tempore ꝙ eſt argumẽtum mecie regionis pë. deus noſter ante

ſecula operatus eſt ſalutẽ ĩ medio terre. Cuiꝰ ꝓceritas ad tingẽs
ad celum- quia nulla eſt alia via ad celum de terra ducens niſi ꝑ
xp̃i cruceʒz eo teſte qui ait· Siquis lt venire poſt me abneget ſe/
metip̃m ic. marci: S Aſpectus eiꝰ vſq; ad terminos terre · qᷓa oẽs
inuitatos clamat· neminẽ deſpicit ꝑs · Extendit palmites ſuos
vſq; ad mare & a flumiĩe vſq; ad ter· or terra · 19 Eſca vniuerſoz⸗

in ea- quia paruis & magnis inſipientibꝰ & perfectis iuſtis &

peccatoribo ſubuenit omnibꝰ volẽtibo ſe prebet fruct9 arboris
huius in eſcam. Vnde ambro· ſuꝑ lucã xps omnibo omnia fact9
eſt · pauper Sa uperibdiues diuitibus flens flentibus . ſiciens
ſicientibus ſuꝑfluis habundatibus · incarcè cum captiuo eſt · Cũ
maria flet. Cuz apoſtolis epulatur cũ ſamaritana ſitit. Indeſerto
eſurit victus Pmi hominis quẽ p̃uaricacione guſtauerat: ieiunio

domini ſolueret Sᷓub ea habitabat animalia p que nota homines

actiue vite deditos: qui ſubumbra huius arboris ꝑ fidẽ deſcunt
habent enim a xpo ꝓtectionem cum aliq; percipiunt dyaboli ſeu
mundi aut carnis pulſacionẽ ſeu temptacionẽ: que velud leones
& fere ſurgunt in nos fugiunt & oſtendunt cũ aſcendunt ſuper

hanc arborem et kfugfentes vſq; ad wlnera xpi · ibi ſaluant᷑ a ſup/

dictis inſidiis. Vnde beatus bern: li. de meditacioniba. Copioſa
incy ncene data eſt nobis in wlneribo redemptoris nri-magna
multitudo dulcedmis gracie-plenitudo et pfectio virtutum· Cũ
me pulſat cogitacio turpis. recurro ad wlnera xpi & fugat᷑ a me
Cum me p̃mit caro mea· recordaciõe wlne domini mei reſurgo
Cum dyabolus parat inſidias fugio ad wlnera domini mei α

o Xſ

. recedit a me in omnibus aduerſitatibꝰ meis non inueniã efficax
g remedium . q; wlnera xp̃i. Sequitur in ramis eius volucres celi
conuerſabant᷑ per volucres celi nichficantes in ramis arboris ſub-
audi cõtẽplatiuos qui licet carne adhuc teneant corpaliter nichil-
ais omino mũdus ꝑ memoriã eſt illis crucifixus et ii mudo. Nydũ
ii enim ſuum poſuerunt in wlneribus xpi Cuio ſtigmata eorum
cordibus affixa ſunt In illis enim xpi memoria cuiſ't dictum eſt)
n coiuncti ſunt oim mundi tribulacioneʒ ab eis excludit. Vnge ide
. Berũ. vbi ſupra Ecce inc; domine- cum de tui memoria mẽs mea
HDũüũ ſuſpirat et tuaz ineffabile meditat Pietatẽ ip̃a carnis ſarcina ming
u grauat cogitacionũ tumultus ceſſit· pondus mortalitatis & mi/
ſerie more ſolito nõ oblectat- Silent cuncta tranquilla ſut omnia
totus ardet animꝰ gaudet memoria viget intellecto lucet· & totꝰ
lge ſpirito deſiderio viſionis tue accenſus in inuiſibilium capit amore
ſi⸗ ec Bernbardus.
le Ecce agnus dei · ecce qui tollis peccata (H
des mũdi Iohãnis.i. Dicit ariſto · OQ ſeſus debẽs ſentire aliqd
ucs ſenſibile debet eſſe ab illo penitus denudatus. pupilla eni ꝓ tanto
or dicitur abſcolor ſcilicet ſine colore vt de colore poſſit iudicare Alit᷑
8 enim colores non ꝓſpiceret nec de hiͦs poſſet iudicare. quia color
bors exiſtẽs in pupilla impediret viſionẽ exterioris coloris. verbi gcia
lch & quis iuxta oculum vnum coloratũ ponat & poſtmodum vi-
tins ſibilia alia intueat᷑ omnia ſibi apparebũut illius coloris cui eſt vici/
(i nũ qd uxta pupillam habet et ꝙ dictuʒ è de oculo veritatẽ habet
ern in ceteris ſenſibus. ¶Spiritualiter non erat poſſibile alic; crea/
n0 turam puram pcipere ac perficere ſalutem humane nature et ipaz⸗
5 liberare a peccato eo ꝙ nulla repiebat abſcolor omnino ideſt vſq;
t quaq; pura vt eius pietas et bonitas ſufficeret ad tollẽduũ culpaʒ
& ad purificandum pam nec erat ad hoc ſufficies angelꝰ Quia
vt habetur Iob· id· Angeli non ſunt mundi in cõſpectu eig ned;
hpomo poteſt inueniri mundus. Nemo enim mundus a ſordibus
1 Neqʒ infans cuiꝰ vita eſt vniꝰ diei ſuper terram. Si igitur nulla
creatura ſufficiebat eo ꝙ non eſt in cõſpectu mund:requirebat
n non tantũ creatura. ſed ip̃e creator qui omnino ẽ ſine colore ideſt
G ſine omni reatu Oportun igi ip̃m quãdam creaturam facè ſcilicet
ne animam xpi et ĩam induere carne a peccato alienaꝭ · q fieri non
poterat niſi de virginitate conceptam · ꝓopus ſpiritus ſancti & ſic
1 aſſumeret hanc deus vt eſſet penitus ſine macula vt maculas

aſſo xpᷣ

cõtagionis humane poſſet mundare· Ideo verbum dei caro fackcũ
eſt. qui dicitur agnus immaculatꝰ. Quẽ cum beatꝰ Io. aſpiceret
ſpiritu ſancto repletus cõgnouiĩt & ipᷣm oſtẽdit indice dicẽs. Ecce
agnus dei. Hoc etiã beatus Iohãnes evwan geliſta in figura vidit
apoc· 4· vbi ip̃e ait: vidi inc; ĩ dextera ſedentis librum ſignatum
ſigillis & non mueniebat neq; in celo neq; in terra neq; ſubt9
terragꝭ. qui digno eſſet aperire librum & ſoluere ei9 ſignacula. /.
& dum ex hoc ip̃emet amare fleret dictum eſt· Quia dignus eſt
agnus qui occiſus eſt aperire librugꝭ & ſoluè eius ſeptẽ ſignacula
. “ Spiritualiter: p librum clauſum et ſigillatum ſubaudi diuina
gratiam. ꝙ; fortiter cõtra nos clauſerãt ſeptẽ principalia vicia. que
primi noſtri paretes dyabolo ſuadente ꝗſi cmiſerãt· nec reꝑiebaĩ᷑
in celo ſcʒ angel ad hoc ſufficiens · nec inter viuẽtes homĩes erat
quis valens . neq; inter ſanctos de limbo ꝗſq; tam luſtus erat ad
hoc potens· Sed oſtenſus eſt ſibi agnus ſine macula qui ſufficies
eſt tollere peccata mundi : Vnde audiun ie iohãnes eodem libro
atq; vidit. z O ſeniores habentes ſingulos citheras et cantabant
canticum nouum coram deo et agno dicentes- dignus es domiĩe
accipere librum & ſoluere ſeptẽ ſignacula eius quoniã occiſus es
& redemiſti nos in ſanguine tuo ic. & per. za ſeniores ſubaudi
iz a poſtolos &- iz. prophetas qui oẽs citheras bhabentes ſcrip/
turaꝭꝶ ſanctarũ eundem cantant cantum. Nã quẽ ꝓphete predi-
cauerunt venturũ. apoſtoli predicauerũt veniſſe nde leo papa
in quodã ſermone. Sacramẽtuʒ inqꝙ; ſalutis humane ĩ nulla vnq;
antiquitate ceſſauit· Quem p̃dicauerunt apoſtoli · hunc adnũcia⸗
uerũt prophete. Ag nus ergo iſte ſine macula oues ſuas redemit
non auro & argento corruptibili. Sed ſuum ſanguinè iĩmaculatũ
dedit pro nobis in pcium & occiſus fecit nos deo noſtro regnuʒ
Vnde Qug: ſuper lohaneʒ omb. A: ptractans illud. Ecœ agnus
el: AQlt . Vtich ſingulari agnus dei ſolus ſine macula ſolus ſine
Peccato· ergo ſingularit hic eſt agnus dei quia ſingulariter huius
agni ſanguine ſolo homiĩes redimi potuerũt Veni agnꝰ. qual
agnus· quẽ lupi timẽt· Qui leonẽ occiſus ocidit · Ganguine agni
victo eſt leo · Ecce ſpectaculum xp̃ianorum & magnum ſpec-
tare · per totum orbem terrarum ſanguine agni victũ leonẽ educ
ta etiã de dentibꝰ leonũ mèbra & adiũcta corpori xp̃i hec augꝰ·
Ox ſicut dies illuminabi ps· Nichil (T
poſſet deterius cõtingere. victoribus in prelio. ꝙ ante

*
— rr .

aſſio xpi

completum & pfectam victoriam fieret nox · Quia tũc quilibet

effici timido . Tũc enĩ deficiẽtes poſſẽt fugẽ & abſcõdi & ꝑcutẽ

aduſanos ex latè et nõ videsẽt. nã victi ſalui ttũt et victores nõ lu

cran? ¶&piritualii xps dei filiꝰ dicit eſſe dies · racõ ẽ qa dũ ſolẽ ſuꝑ
terrã dies eſt· dũ xps eſt nobiſcũ ꝑ gratiã dies eſt· ideo ip̃ᷣe apo/
ſtolus dicit ambulate dũ dies eſt et in io;. Nõne duodeci hore ſũt
diei- gloſa ꝑ diem ibi xps intelli git. Berñ de meditacionibus· Tu
es dominus lucis. dies et ſol claritatis eterne· Magno ſine quã/
titate · bonus ſine qualitate ergo non peiꝰ nobis tempore quo
victoria fiebat cõtra demones potuiſſet cõtingẽ · q; ꝙ xp̃s ĩ pᷣlio
noſtre ſalutis timuiſſet ꝓ nob mori:. vel ꝙ deſcẽdiſſet de cruce · qa
tunc hoſtes noſtri ſcʒ demones euaſiſſent manus captiuãtis nri-

qui erant in limbo non fuiſſẽt liberati captiui ip̃i etiaz demones

non fuiſſent agęreſſi: ideo ip̃e ſuadentibus iudeis noluit de cruce
deſcendere ne noſtra ſalus piret. kiguir, ioſue. Vbi legitur ꝙ;
ſupᷣ nature curſum ſtetit ſol quouſq; ioſue vctoriam obtinuiſſet
contra amorreos & captis regibus amorreorũ calcauerunt fili
iſrahel colla ſua pedib. nec dicit fuiſſe ãte nec pꝰ dies ita magna
Iſtã diem ſemꝑ habuerũt poſt celebrem filii ſrabel obreuerenciaʒ
victorie ſue· Spiritualit- Gabaon interpretat vallis meſticiè
per quã ſubaudi humanã naturam que multis gemittibꝰ valla/
ta erat. ante veri ſolis illuminacionez . Obſeſſa erat per principes
amorreoruʒ ideſt demonum Interpretant᷑ enim amorrei populi
amari · Omnis enim amaritudo inuenitur ĩ demonibꝰ· Per ioſue
vero qui interp̃tatur ſaluator ſubaudi miſericordiã xi . Nõ eni
ſaluauit nos iuſticia. non potencia: non ſapiencia · ſed ſola miſeri/
cordia. Nam & miſericordia vſus ẽ cum fecit nos & miſericordia
cum nos captos redemit · Vnde Caſſiodorꝰ ſupꝑer illud ꝑs. Mi/
ſericors & miſerator dominꝰ · Miſericors eſt inq; dominus deus
dum creat quia millis beneficiis ꝓuocat᷑ ut preſtet miſericordia
Milſericors eſt cum recadentes ſua pietate conſtruxit · Tempore
ergo noſtre reꝑacionis: quando nos ſua miſericordia liberabat de
manibus amorreozz. Stetn ſol. ſtetit lux vera. ꝗᷓ mũdũ illumĩat
indeficẽter ſuꝑcurſu nature· Cum en naturalit quilibet mortẽ
quantum poteſt effugiat ip̃ᷣe mori non timun ꝓ nobis. Noluiĩt
de cruce deſcendere ſuadentibꝰ iudeis ·. Sed impius ſibi qᷓſi ftact
eſt vt nobis ſemꝑ pius eſſet. Non defecit igit ſtare & illuminare
tenebras noctis noſtre quas ꝑ culpam cõtraxerãt pmi parentes

-

BDaſſio xp

noſtri donec ſoluto precio & deleto peccato: defecerunt demones
ita vt fideles eius pedibus ſuis calcent ſuper colla eorum: quorũ
prius captiui erant· Sol igit ſtetit in habitaculo ſuo ideſt xps in
cruce quouſq; facta eſt victoria. noſtro hoſtium non conuertar
donec deficiant ps· Hanc igi diem debem mẽte et corde ſolẽp/

niter celebrare · quia hec eſt dies quam fecit dommus exultemur

et letemur in ea gracias agẽtes domĩo qui tanta ꝓ nob ſuſtinuit
Vnde Aug· in ſoli· Domine dilexiſti me plus ꝙ te· ꝗa mori
voluiſti ꝓ me tam caro precio redemiſti me de exilio reduxiſti. de
ſeruicio retraxiſti me: de ſuplicio vocaſti me nomine tuo ſignaſti
me ſanguine tuo lauiſti me vt memoriale tuũ ſemper eſſet apud
me & nunq recederet a corde · qui ꝓpter me noluit recedè a cruce
bec aug uſtirnuus —
Vnc humilat et hunc exaltat (K
quia calix in manu domini ꝑ&Nota ꝙ vna & eadẽ me/
icina ſeu pocio erit vni egroto ſalꝰ & alteri mors et hoc cõtin git
ex diuerſitate morborũ. Medicina enim calida erit morbo frigido
curacio · Morbo vero calido erit mors ꝗqa augebit calorẽ et morb
preualebit cõtra naturam et deficiet. ES piritualiter · xpi paſſio
fuit quedaʒ pocio ſeu medicina. verũ eſt ꝙ pri erat adeo amara
ꝙ nullus ex iſta guſtare poterat ad ſalutẽ · quouſq; venit xp̃s ꝗᷓ
fecit vt infanti fi Nam cum puer infirmatur ip̃e nõ poſſet ſumè
amaram medicmam ideo datur ad bibendũ nutriti & tunc puer
ufge vbera nutritis medicinam in lacte dulcem factam ſumit.

ic ſpiritualiter . paſſio & pena cõmiſſa ꝓ culpa adeo amara
erat ꝙ tollerari non poterat Tren· 3.· adtendite inc; · & videte ſi ẽ
dolor ſicut dolor meus Sed venit xpᷣs bibens hunc calicem &
lacte ſue pietatis dulcis facta eſt medicma ſuper mel et fauuz vt
modo dulcio ſit mori ꝓ xp̃o q; viuere mundo·2z.· regũ · i8. Quis
michi det vt ꝓ te moriar· patet igit ꝙ paſſio xpᷣi fuit medicia. S3
hec fuit vni ſalus & alteri mors ſcdm diuerſas recipiẽciuʒ diſpo-⸗
ſiciones. Nam cum in medlio duorũ latronũ eſſet xp̃s crucifix9
vt impleat᷑ dictum Cum impiis deputatus eſt vnus illorũ ſalu9
factus eſt & alter ſue relictus nequicie fuit eterno ſuplicio depu/
tatus. Figura gen. 39. Vbi legim9. Q cũ ioſeph ꝑ egipcios
innocens miſſus eſſet incarcerẽ vbi poſſuerũt euʒ vt dicit ꝓpheta
in cõpedibus pedes eius & ferrum ꝑ tranſiuit animam eius ie.
Inuenit ibi duos captiuos quoruʒ pꝑceptis ſompniis vni ꝓmilſit

r „ ʒ „ — — — —,.— —

—

— —,, —— „.

. —
Daſſo xpr
reſtitucionem gracie alteri vero patibulũ. ((Spiritualn ſubaudi
per ioſeph xᷣm qui cum pedibus et manibꝰo cruci affixus eſt et
vbi ferrum dire lancee perforauit latus eius. Per duos captiuos
, ſubaudi duos latrones cuʒ domino crucifixosSει quos xp̃s auditis
n verbis ſcilicet ab vno humilitatis & penitẽcie dit ei hodie mecuʒ
4 eris in paradiſo. Altex vero malidicentẽ et blaſphemãteʒ reliq uid
4 infernali patibulo cõdempnãdum & hoc quia diuerſe ĩ ambobꝰ
erãt diſpoſiciones: vnus ergo eorum cõſiderauit culpam ꝓpriam
nee & xpᷣi innocenciam diuinitus inſpiratus & dixit.· Memento mei

18
rũ

ur

n domine dum veneris in regnũ tuum luce.z3.· & ſaluus facto eſt 2
di Alter vero dyabolo inſtigate nec ꝓpriam cognouit culꝑam. & ĩ
uc xp̃m dominum intulit cõtumeliam a dyabolo ſeduct A¶ Sed hic
querat᷑ & flat ꝗᷓſtio xpᷣo. Dic nobis xpe· cum latro ille crudelis
maiorem tibi inferret iiuriã q; iſte offerret laudem · Vnde ꝓuenit
⸗ ꝙ illi non dixiſti. hodie eris ininferno quẽadmoduz huic dixiſti-
t hodie mecũ eris ĩ paradiſo pS. 34: domie iuſticia tua ſicut mõtes
1 dei & iudicia tua abiſſus multa. Nõne ſcdim tuaʒ iuſticiã iſte plꝰ
demeruit cõtra te && ille meruerit in te. Quare ergo domie ita p̃ſto
lo fuiſti illi ad ſolius vnius verbi vocẽ paradiſum donare & alteruʒ
tantũ maledicere & nõ cõdempnare. Quid rñdes dñe certeputo
6 ꝗꝓ dicis. Nolo mortem peccatoris ſed vt magis cõuertat & viuat
mni Eeæz. 8· Ecce q; magna multitudo dulcedinis tue deus. Quis ergo
ner tam palatum ſanum non habens tuam medicina ampliꝰ amaraʒ
. iudicet· bone hieſu plus iſto ſemꝑ donas · plo tribuis q́; ꝓmittas
4 non eſt pena in nobis tam amara ꝗᷓ non dulceſcat calice paſſionis
dominice guſtato. Nõ ſit ergo culpa tam grandis de ꝗ́ᷓ venianõ

ſperemus Vnde AQugo. in quodam ſermone. Nemo inq de xp̃i
pietate diffidat quoniã maior eſt eio benignitas q́; noſtra ĩniꝗᷓtas
Carius ſiqᷓdem eſt ei peccatori veniam dare. q; ipi peccatdri acciꝑe
Sic enim feſtinat reum abſoluere a corrupcõne conſciencie ſue. vt
magis ip̃m cruciet cõpaſſio miſeri ꝙ; ip̃m miſerum cõpaſſio ſui·

Onfuſio patris eſt de filio indiſciplinato (1 SZðZ
ccleſiaſt. zz: Ini alia qᷓ deꝰ magis abhominat ip̃m multũ
abhorret iniuriam filiorũ ĩ patreʒ. Idcirco cum antiꝗtus lex pre/
ciperet pedem ꝓ pede denteʒ pro dente & animam ꝓ animam tñ
grauius punlebatur parẽtum iniuria. Nam cum ſolum qꝗ patreʒ
nõ occidebat vł wlnerabat. Sed maledicebat· morte mori debebat

aſo

Exodi:zz- Qui maledixerit patri v'matri morte moriet. Hoc ꝓ
tanto ſic puniebant᷑ mali filii· qa non poteſt pater quicqꝙ; mali facè
filio . quin aut bonũ ſit aut in bonũ reducat. Vñ docebat SGentea

In prouerbus ſurdum te parẽtib tuis preſto/bono animo mala
precatur· non ſunt niſi bona que in te volũt congeri Quia ergo
arentes tantum filios dilig ũt & tanta ꝓ ip̃is paciunt in cõmoda
aeo merito parentum iniuria punicione excedit alioæg peccatoʒ
unicionẽ & nõ ſolũ mori iubent᷑ de ꝑcuſſione ſed de blaſphemia
nde valerius li i. Infuſum ꝗd pari vindicta parentum ac deoz
violacione expianda eſt. piritualfñ. Inter omnia peccata ne/
phãdiſſima. que ab adã vſq; ad xp̃ᷣm cõmiſſa fuerũt a populo ſu/
deorum nephandum fuit peccatũ & ſcelus mortis xp̃i quoniaʒ
non ſolum ipᷣm deriſerunt in vendicione ſeu empcione · ſed cum
etiam ĩ cruce penderet ꝓ eorum ſalute verbis cõtumelie affecerũt
& ꝙ hoc maius fuit omnibus ſceleribꝰ p eos cõmiſſis aꝑte ondit
amos:2Z Vbi ſi legitur/ſuꝑ tribꝰ ſceleribo iſrabel. & ſuꝑ quartũ
non cõuertam pro eo ꝙ vendiderunt argento iuſtũ et paupereʒ

pro calcia mentis ideſt precio calciamentorũ. Dicit enim ʒach· xi ;
. En pſona xp̃i appenderũt mercedem meã · xxX. argenteis et dixit
dominus ad me pic eos ad figulũ et ad ſtatuariũ deorum ſcdm
aliam litteram precium qc appreciatus ſum ab eis hiis verbis (vt
pateſatis cõcordat ewangeliu. Sed tñ nota propi pᷣmum dictuʒ
tria ſcelera iudeorum pᷣceſſerunt quartũ ſcelus de xpᷣo· quibꝰ
licet fuerunt grauiter puniti tamen ſemꝑ inuenerũt miſericordiã
Nam pᷣmum ſcelus fuit ꝙ vendiderunt ioſeph fratrẽ eorũ inno/
centem pro. xxx· denariis egipciis propter qd peccatum fuerit ĩ
egipto ſub pharone · CC· xx. annis poſt quos reduxit eos
moyſes ad terram ꝓmiſſionis factam fratribus de meſſia ſub hoc
nomine dauid ꝙ deſpexerunt dicẽtes. non eſt nobis pars ĩ dauid
nec in ſemine eius & fecerunt duos vitulos aureos quos adora/
uerunt dicentes · Iſti ſunt dii tui iſfrabel vt patet. 3. regum · & ppi
iſtud ſcelꝰ captiuati ſũt a rege aſſirioʒe. ſed inde finalit liberati ſũt
Tercium ſcelus fuit quia ydola colẽtes ymolabant eis non ſoluʒ
peccudes ſed proprios infantes Mt habetur ezʒe ·23. & occiderunt
mſtos pphetas ipos de huiomodi ſceleribo increpantes & ꝓpter
hoc ſcelus a rege babilonis ſubdita ceruice et anguſtia ducti ſũt
in captiuitatẽ & mortui ferro & trucidati ꝙ; plurimi. & ibi ſtete/
runt· o annis. Sed inde educti ſunt tempore eſdre ut in eodem

l

. eſdre patet: z0· &· 30 capitulo. Quartũ vero ſcelus ip̃orum fuit
tii quia iuſtum xp̃m ſcʒ patrem ipᷣorum mercati ſum et morti p9/
r modum tradiderunt. Sed irato in eos pater adeo confudit eos et
N puniuit ꝑ romanos ꝙ iam· M ccc· o6· annis fuerunt vbiq; ſerui
en non ſolum vnio regis ſed omniũ nacionum- MMM[RFigura gen. 9:
oct vbi legimus ꝙ noe poſt diluuiũ plantauit vineam que culta ſol
lr licite fecit vinũ & ip̃e noe calcãs bibit et inebriatꝰ iacebat nudatꝰ9
“ TIunc eni filius eius cham ſic patrẽ aſpiciẽs vocauit duos fratres
der eius ſem & iaphet & oſtenſa illis patris nuditate dicebat. Ecce pr
une/ noſter quomodo iacet ebrius eſt enĩ & deridebat ip̃m corã fratri-
lonn bus. Sed horrentes fratres eius ꝓpria patris verẽda expoliatis
ann propriis coo ꝑpuerunt eum. Digeſto vero vino pater ſurrexit et
eun maledixit cham filio ſuo & fecit ip̃m ſeruum fratrũ ſuorum vſch
tin in ſempiternuʒ · ¶¶ Spiritualiter· p noe qui interp̃tatur requies
c ſubaudi xp̃m Nam poſtq́; per peccati diluuium eiecto eſt natura
ri humana de paradiſo ip̃e xp̃s venit velud bon agricola ip̃am de
nemore inferni eripe &.1 terra ſalutis plãtare ps: vinea de egipto
Nei trãſtuliſti : Creuit multũ ſepun ip̃am lege ditauit eam ꝓphetis
in tantum ꝙ ad maturitatem deueniens portauit racemũ illum .
ſe meratiſſimum de quo expreſſum vinum q cor omniũ letificat
ſcʒ ſangv/is xp̃i· Sed cum illud vinum ĩe dei filius in cruce cal/
n caret & bibiſſet in ebriatus eſt amore· & oblitꝰ omnis maieſtatis
ſa omnis potẽcie omnis magnificencie ſue. Nudus ĩ cruce pendebat
ut⸗ hoc videns cham filius eius ideſt populꝰ iudaicus vocatis alis
gni nacionibus ſcʒ grecis & latinis ondebat patriss nuditatem dicẽs
mo, Ecce rex iudeoruz ecce quomodo ſtat. Si filio dei es deſcende de
1 cruce & credimo tibi. vach qui deſtruis templũ dei & cetera ml'a
5 conuiciebant: Sed alie naciones videntes ꝙ ille erat eorum pater
1 per ſigna que in eius paſſione apparuerũt denudata duricie cre
diderunt dicentes- vere filio dei erat iſte vt patet de centurione &
lõgino· & factũ eſt vt iſti latini ſcʒ & greci do cti a rebo ſenſibili/
r bus crederẽt non credente populo iudaico edocto a prophetarũ
t ſcriptura deriſerunt ip̃ᷣm patrem. velud inſipiẽs & indiſciplinat9
i filius- Sed vt dicit ꝓuerbio⸗. .14 ira patris filius ſtult. Bigeſio
n vino ſcilicet ꝑacto miſterio paſſionis xp̃i ſurrexit dominꝰ tanq;;
e potens crapulatus a vino & illis maledicens miſit romanos qui
it eos pleniſſime puniuerũt. Vñ gloſa ſup illo eccleſiaſt· 3. bonora
. patreʒ tuũ vt ſemꝑ veniat tibi bndictio · Diecit ſic h

ſercaluiciã

.

WPſxß

pueri irriſerunt & duo vrſi de ſaltu· ex eis. Qz laniauerunt quia
ſcriptura iĩudeorum min caluarie loco xm crucifixum irriſit ſcilicet
oz. anno poſt aſcenſionẽ eius duo vrſi ſcz veſp aſianus & tyto de
ſaltu gencium egreſſi illuſores ſeuiſſime laniauerütt

Nfer digitum tuum huc iohãnis · Zo: (M
Nooota cõſueuit homo libeter illud opꝰo facè ĩ quo modicuʒ
laborat et multum pcipit lucrum. Natura enim hoc oñdit· hoĩes H
appetunt ideo prudentes homines filios ſuos talia opera docẽt 4
facere · Spiritualiter anteꝗ; xs opus noſtre ſalutis oparei
totum genus bumanũ ponẽs ſuper humeros ſuos ſub onere af/ 1
flictionis & pene & non poterat lucrari quicq;; ad celeſtẽ gloriã .
pertinens Omnes eni deficiebant ſub onere Sed veniens xps
qui oĩm ono portauit· facile adeo fecit opꝰ· qd; nõ oportet ꝙ non 1
niſi digito tangamus & multum lucramur, Ip̃e enim manibus 1
ſuis operat eſt forcia ſed quia nos cõ gnoſcit debiles wlt ꝙ ſolũ

digito tangamus & ꝓ iſto modico tan gere dat nob graciã magnã
Sed animaduerte demones mũdum et carnem opoſita facẽ· quia
nobis peſtiferz laborem imponunt & minimũ dat ꝙ de phariſeis
dominns dicebat Inponunt inq; bominibꝰ guia et importabilia
que digito tangere nolũt· Imponunt em peccatoribus ſuplicium
eternum qdł eſt humanis viribo intollerabile. Sed digito modici/
tatis alicuiꝰ boni hominibꝰ nequeũt porrigẽ · Petebat eni diues
guttã aque cũ digno in tormẽètis et habere nõ poterat· Xp̃s ergo
requirit a te modicum ſcʒ vt digito tangas opus qd oꝑatus eſt
propter te. Sed wlt ꝙ mano ponas in latus ſuũ · vt tãgas quã/
titatẽ amoris quodilxic ee Pie igi Ĩm tangẽdo ditamur celeſti
premio. Figura leui Vbi legitur. Qui tangebant carnes ſa/
crificii puta agni vel vituli pro peccato occiſi ſanctificabant. Suꝑp
quo d cit origenes ꝙ non poterat hoc ad litteram intelligi. Sed
allegorice de xᷣo qui vere ymolato fuit propter peccata noſtra -
Qui igitur carnem eius tetigerit ꝑ memoriã paſſionis ei9 ſacti/
ficabitur. Portare ergo debemo ſtigamata eius in corde qd dulce
eſt et leue que ꝓ nobis ie portauũ in corpore qd amariſſimum
fuit & graue & ſic ſanctificabimur & lucrabimur regnũ vr ſicut
xpiani vocamur-ip̃m ſequamur et ab eo ſanctificemur. Vñ lIero-
ad paulaʒ. xp̃s ſanctificatus eſt qua nemo vidit faciem dei: x5S8
redẽptor ẽ & preciũ xps oĩa eſt vt ꝗqᷓ omnia ꝓpi xp̃m dimiſerůt

*

ü

in
vnum inueniat pro omnibus & poſſit libere clamare pars mea
Ncke dominus dicit anima. ”M —
Araſti in duleedine tua paupi N 1
deus ps ¶Quãtũ ſit bonum & quid valeat ꝓpoſitũ con/
Snõſcitur pñte oppoſito. Cognoſcitur enim dulce poſt amaritu/
den dimem melius cognoſcitur bonũ melius poſt malum & ſic ĩ oĩbꝰ
is vVeritatem habet. qd phᷣs dicit. ꝙ; oppolke⸗ iuxta ſe poſita magis
tdi eluceſcunt · ¶¶ Sprritualiter. xpᷣi dulcedo xpi benignitas chriſtt
dni clemencia optime cognoſcet᷑ a nobis ſi penitencie amaritudinem .
net⸗ cõplemus:. Tanta enim erat ante xpi aduentũ & ante paſſionem
li amaritudinis plenitudo circa genus humanum propter pmoruz
parentum peccatũ ꝙ nem o guſtare poterat ſine mo rte. Ideo Plo
p rabat humana natura Tren· 3. Inebriauit me abſintio. Sed veniẽs
ibis Xp̃s portare amaritudinẽ noſtrã adeo ip̃aʒ vnxit vt omnia dul/
ſoli cia remanerẽt vt ſiquis modo guſtet & comꝑare voluerit pñtem
eni dulcedinem poſſunt p̃cedenti amaritudine dicere illud ꝑ. Ecce
gti pace amaritudo mea amariſſima: Figura exodi-24. vbi legit
rſes σ eccedentes füii ifrahel de egipto et ambulantes p deſertu trib
bli diebꝗ iã ſteterunt ſine aqua & erãt gemẽtes p am aritudine. Vene —
Wõ, runt igitur ad quẽdam locum qui vocatus eſt marach & inuetis
amariſſimis aquis de quibus bibere non poterãt dolor renouatꝰ
in eſt. Dicn enĩ magiſter · & dolor inuente aque amaritudine ſuꝑ/
auit pmum doloré. Ged dedit domino ſignum moyſi: Q vt dicit
L magiſter. ſũme amaritudinis erat lignum illud & poni uſſit in
aquis et dulce facte ſunt. Precepit enim moyſes aliquibo de for⸗
4 cioribꝰ ſrahel. vt dicit magiſter. ꝙ ſuꝑficiem aque hauſte ꝓicerẽt
1 & ꝙ poſtmodum cocuterent aquã illam remanẽteʒ vt dulcorem
melius retineret. Q¶ Spiritualiter Per filios iſrabel ſubaudi hu-
. manũ genus quos de egipto deꝰ eduxerat ideſt denuo creauerat
Sed deo in obedientes effecti trãſlati de honore & gloria quib
8 coronati erant diſpſi pdeſertum pñtis vite plene amaritudine &
erũpna vbi ariditate gracie preſiti deficiẽtes . plorãtes & vlulates
ir murmurabant & appetebant non eſſe de egipio eductos vt fili
um iſrabel- Quia certe tãta erat afflictio & tribulacõ humani generis
8 ĩ vita pnᷣti ꝙ eis erat amariꝰ viuè ꝙ; mori. vt patet de beato Iob
m. de helia & multis ſanctis alus. Sed non erat tanta amaritudo &a
3 inueniſſe aquaʒ: quãta erat aqua inuenta guſtare p amarnudine
1 non poſſe· nam non erat tautahominibꝰ indeſerto preſentis vite

per ſacram ſcripturam ps In omnem terrã exiuit ſon eox. Ged

Daßo

gracia carere quãta erat dum ad mortẽ venirent & deputabant᷑

amariſſimo & tenebroſo carcere inferni de quo guſtare erat eis in
tollerabile propter excluſionem eterne dulcedinis · Ideo locus iſte
vocatus è marach ab importabili amaritudine. Sed tercio die de9
oſtendit lignum crucis xp̃o filio ſuo qc lignum fuit ſũme ama/
ritudinis & penalitatis totam hauſit amaritudinem & in dul/

cedinem verſa eſt omnis aqua vſa: Diſſcplina pacis ſuper eũ iẽ.
Iuſſit igitur moyſes hanc aquã ꝑ filios iſrahel fortes conduci &

percutere ſuꝑficiem quia xsS p apoſtolos & ſanctos pdicatores
luſſit duci per mundum fidem paſſionis ſue in aquã bapuſmatis

debet ꝓicere ſuperficiex littere et ſenſum allegoricum intueri quẽ

fortes fili ifrahel ideſt pdicatores debent omnibo exponẽ & tũc

guſtabũt ꝙ magna fuerit dulcedinis multitudo q́; nobis ipe xs
naturam noſtram aſſumẽdo & auferendo amaritudinẽ dulcedinẽ
preparauit Hec igi meditantes cũ amaritudo ſeculi nõ cõturbat

omnia dulcia videbunt᷑ noᷣ. Ideo ip̃e ſaluator ad hoc nos excitat

Treñ:32. Recor dare inq trãſgreſſiõis mee abſinthii et fellis. Non
erit ergo nobis tam magna amaritudo q; non dulcefaciat dulce/
do ꝙ nobis xp̃s preparauit- Vnde AQug9. In ſoli. ſic at. Omnia
michi peto vt amareſcat · tu ſolus dulcis appereas anime mee qui
es dulcedo ineſtiabi'ꝑ quã oĩa amara dulcorat Tua ergo dulcedo
craticulam laurètio dulcẽ fecit tua dulcedo ſtephano la pides tor/
rentis dulcorauit ·. Pro tua dulcedine ibant apoſtoli gaudentes a
conſ.conci. ic. at andreas ſecurus & gaudens- quando ad tuaʒ
dulcedinem ꝓperabat. Hec vt q; dulcedo ip̃os apoſtoloʒ pnci⸗
pes ſic repleuit vt ꝓ ip̃a crucis patibulũ vnus eligeret· Alt vero
caput ferientis gladio ſupponere non timeret. Per banc enim
Bartholomeꝰ pellẽ ꝓpriaʒ dedit· ꝓ hac guſtando veneni poculũ

lohes intrepid optauit- hanc vt guſtauit petrus inferiox oblit
clamauit qᷓſi ebrius dicens . Domine bonum eſt nos hic eſſe faci/
amus tria tabernacula . Hic moriamur & te non ctemplamur

ſufficit tanta dulcedine ſaciari vnam ſtillã dulcedinis iſte potauit

8&α omnẽ aliam dulcedinẽ faſtidiuit · Quid putas feciſſet ſi magnã
illam dulcedinis tue młtitudinẽ diuinitatis guſtaſſet · quã abſcõ/

diſti timentibus te Bec Augo.

4 me tibi librum grãdem . ſa. 8. O᷑—
P

Anteqꝙ liber ſit completus ſeptem ꝑ ordinem requirunt.

— —w, . —GMNWẽ

Paſſioxpt

tuban Drimo ſcribi · Secundo ſcript manifeſtatur. Tercio corrigitur.

tesin ODu arto ligatur· Qu into punctat᷑. Sexto minatur Vltimo ſuper
sike pulpitum extenditur & patens omnibus legi . ¶¶Spiritualiter
cheg ei filius liber eſt-In quo continet᷑ ;hcia patris quia ie dicit᷑ ars
n, et ſciencia dei & ĩ Ip̃o theuſauri ſaluãdoꝝ ſunt ſcripti ꝑs. In libro
“ tuo omnes ſcribent᷑ & in apoc. Qui non ſunt inuenti libro vite
wu⸗ miſſi ſunt in ſtagnum ignis · Antech igitur iſte liber poſſet leg
di ſupradicta omnia ĩ h oc lib ro facta fuerut⸗ pᷣmo fuit ſcriptꝰ ideſt
lunn diffinitꝰ in mente patris ſcʒ qualiter vt nos redimeret pateretur
lutz & ſcdm illud extra ꝙ pater ſibi ſriptus eſt Marci ig. luce. 2z·
d filio quidẽ hominis vadu ſedm ꝓ diffmitum eſt de ipo: 8 ecudo
n fuit maniſeſtatꝰ ꝑ dicipulũ · quẽ inq; oſculatꝰ fuero ip̃e ẽ tenete
l⸗ eum · Tercio manffeſtauit ſeip̃m dicens · Si me queritis ego ſum·
“ IJobãnis.- is poſtmodum liber iſte fuit correctus a pilato . Nam
lleeni poſt flagella recepta in nocte in domo chaiphe caſtigatus fuit a
utb pilato in mane in p̃torio eius ps· i Ego fui flagellatus tota die
& caſtigacio mea in ma: Quarto fuit ligatus quando cũ pedib
8N & mambus ligno crucis affixus eſt · Quinto ibi fuit punctatus
dnl quia aculeo lancee latus eius apertum eſt & manus et pedes ei
talt⸗ foſſi.pꝓS· zz foderũt manꝰ meas & pedes meos. Sexto fuit mi/
m natus quia proprio cruore perfuſus gen· 99· Lauabãt in vino
ak ſtolã ſuam & in ſanguine vue pallium ſuuʒ. P vinũ ſubaudi ſan/
etlt guinem Vltimo extenſus in pulpito crucis exponit᷑ vt quilibet
ton legat que ſcripta ſũt ibi Ie:i · AQudite inq; vos omnes qui trãſitis
entts! per viam adtendite & videte ſi eſt dolor ſicut dolor meus. Quid
gta legit ibi yſa:vide · Yidimꝰ inq; eum. & nõ erat ei aſpect ſpecies
ici/ neq; decor & reputauimꝰ eum tanq; leproſuzʒ ic. Tria enĩ ſcripta
nen fuerüt in Po tempore paſſionis eius ſcʒ accuſãtes falſũ teſtimo/
nin nium deriſiones iudeoꝶ. & dolor paſſionis & mortis (Et huius
nlix figura vidi Eʒech.z· Manus inc miſſa eſt ad me in qua erat
g inuolutus liber quĩ erat ſcriptus intus & foras· & ſcripte erant ĩ
H eo lamentaciones iudeorũ Marhi.z &. hic dixit poſſum deſtruere
mur templum dei & poſt tri· ic. Hic ꝑuertit populum & mſta ſimilia
nuit S. ZS. Inſurrexerunt in me teſtes iniqui ie. Secundo erãt ſcripta
gi K carmina ideſt deriſſiões iudeoxꝛe et blaſphemie ps:ſum inderiſũ
ö! omnji populo ĩẽ · & Tren. 3. Erant ibi ſcripte affſictiones & pene

8. 84. poſuerũt me in lacu inferiori tenebroſis et ymbra mortis
. n h oc libroi gitur ſi quis volet legere & lectionẽ hãc cõmendare

“ Sð

memorie vt in die reſurrectiõis ſciat qd legit recitare magiſtro ſuo-
ſcripto ſic inueniet in libro vite quia omnia eio wlnera velud ꝗᷓcã
littẽ nos vocant ad ſalutem· Bern in ſermone · Adtẽde me ĩ cruce
pendentem caput inclinatum ad te ſalutanduʒ os clauſum ad te
oſeulandum. brachia extenſa ad te amplexandũ man pforatas
ad tf largiendum lat apertum ad te diligendum pedes affixos

a4 te exſpectandum .
DP Ic eſt filius meus dilectus in quo michi (P .
. bene cõplacui luce · 3 ota ꝓ quãdo debet pax int duas

partes fieri- quarũ vna ſit potencior Alia pars inferior cõſueuit
pro ip̃ius ſecuritate a maiore obſidem poſtulare vt poſſit cõfidẽ
ꝙ ſi p homines aduerſariox aliquid moleſtie fieret haberẽt ſuper
obſidẽ recurſum· ¶ Spiritualiter· gwerra erat maxima & mor/
talis inter diuinã et humanaʒ natura. Sed vna erat altera debilior
Nam natura humana corruptibil & mortalis miſera & deiecta-
Diuina vero eterna immorta lomnipotẽs & ſempiterna ſup̃ma:
ideo male de hac gwerra humane nature contingebat- quia quot
lapiebanĩ tot captiuaban diro carcere · Sed adueniente temporis
plenitudine quo tractata eſt pax. vt pars inferior poſſet de for/
ciore cõfidere? Dedit ip̃e deus vnicum & dilectum filium ſuum
in quo bene ſibi complacuit obſidem vt omne ꝙ; pateret humana
natura agente diuine potencie obſidexꝭ cogerent ſuſtinẽ. Cõtigit
ergo vt diuma iuſticia exigeret vindictã & multiplicẽ ſatiſfactiõʒ
de peccato parentum & totum ip̃m dei filium ſuſtinere oportuit
Kigur⸗ eñ· zz· Vbi legitur ꝙ cum in ſemine abrahe deberẽt
omnes gentes benedici ex pcepto domini- tulit vnicum filiũ ſuuʒ
quẽ diligebat yſaac & impoſitis ſuper eũ lignis holocauſti. duxit
ad quẽdam montẽ & cum ligaſſet ip̃m vt ſacrificaret deo oñſus ?
ſibi ar'es quẽ occidit & fecit de ĩo domino holocauſtum & non
eſt mortuus yſaac fillius abrabe. & reputatũ eſt abrahe ad iuſticiã
qc fecit & recepit a domino omniũ gencium benedictionem ſiue
hominum. ][Spiritualiter-quãdo tractabat vt de9 recõciliare?
bumano generi. miſi nob vt dictum eſt vnigenitũ ſuum quem
ſũme diligit qui factus eſt nobis ſcdm carnem. Sed exigebat di/
uina juſticia vt fieret deo ſacrificium acceptum pro emendacione
eccati ꝙ fieri non poterat ꝑ purum hominem et tunc impoſitis
ignis crucis ſuꝑ ipm yſaac- qui interpretaĩ riſus· per què notaĩ

₰△ aſſio XR

wlie
i ipſe dei filius qui eſt omnium gaudium & leticia ductus eſt ad
lcue montem caluarie & ibi aries ideſt caro eig immolata eſt nõ mori-
nadt ente deitate. Satiſfecit enim ꝓ peccato omnium nĩm ſufficienter.
ons Nã ſi parentes noſtri peccauerũt manucapiẽtes pomũ & pedes
ne pergentes verſus illud. Si guſtu comedentes: ſi corde cõſenciẽtes ·
Gi corpore delectãtes & quocũq; alio modo totũ integre & ſine
diminucione aliqua ip̃e xp̃s ꝓ vno centum ſatiſfecit qui tamẽ nõ
de huis cõmiſerat ĩ tantum vt ip̃e ꝑ pro phetaʒ diceret que nõ ra/
nitu pui tunc exſoluebam. Paſſus eſt enĩ in manibꝰ & pedibo fixurãa .
er clauo- Latus eius apertum eſt. Os eius felle & acceto potatuʒ
ahe eſt· & totum eius corpus adeo paſſum eſt vt a planta pedis vſq;
une ad verticem capitis non eſſet in eo ſanitas · hoc facto reputatũ eſt
Vmer nobis ad iuſticiam ideſt ſatiſfa ctum eſt diuine iuſticie · & adeo fr⸗
cbrn mata eſt pax & amicicia inter deum & homines ꝙ non ſolum nõ
zichr perſequitẽ nos deus vlterio. Sed facti ſumus ꝑ ip̃m xp̃m aduo/
n catum & obſidem nẽm Participes eterne beatitudinis & ſicut fili
iar dei heredes celeſtis regni & xpᷣo coheredes · Vnde aug9. in ſoli.
Domine inch ꝑ filium tuum dilectum ĩ quo tibi bene cõplacuit
nd cõſubſtãcialẽ tibi & coeternum hieſum xᷣm vnicum dominumẽt
ef redemptorem noſtrũ habemus aduocatum nẽm apud te qui eſt
ſun lumẽ oculoꝝ noſtroʒe· vita & ſalus & vnica ſpes noſtra ꝗᷓ dilexit
ut nos magis q; ſe. ꝑ quem habem fiduciaʒ repoſitã & firmã ſpem
et apud te & acceſſum veniendi ad te· quoniã ie dedit poteſtatem
filios dei fieri his qui credunt in nomine eius
mui .
erut Iluerunt fluctus eius ps· Inter omnia D Q.
mundl formidãda piculũ tẽpeſtatis maris formidãdum ẽ
Cum enim homo eſt in mari tẽꝑore tempeſtatis oportet eũ timè
e uo picula vnũ eſt debilitas ex parte ligni in qᷓbus reſidet· ſcdm
on eſt valitudo furoris maris que ſuꝑ omnia p̃ualet · Ideo cũ hoĩes
dG magnam mcurrunt tempeſtatem ꝓ modico eſt eis omnes merces
une proicere vt pſone tantum ſaluent. Cõſuerunt etiam in tali piculo
A4 deo magna vouẽ vota ꝓ ſalute· (¶Spiritualii ante xpi aduẽtũ
en faror hbumane penalitati 8 excitauerat ventus ĩ grandinib &
1 uꝑbie morum parentum in tantum pualuit vt humana nauis
. coopiret fluctibo. Erat enim nauis debilis & fragil peccato anti/
6 ꝗta et erat tẽpeſtas nimiũ excitata· neq; poterat qbocũq; cerimoni
i alium mercibus iſtud mare ſedari vt hec nauis ſalutis portum

aſſio pt

optabat intrare poſſet quouſq; venit xps· qui omnium petcatoꝝ
portat mare illud ſedauit. 6 Figura Io 4: Vbi legit ꝙ cum
nauis piclitare? piectis mercibus non ſedabat mare tũc ſorte ca!
dente ſuper ionam piectus eſt in mare & peſte quieſcente nauis
peruenit ad portum. Per peſtez maris ſubaudi peccatũ vl peccatt
penam Cuius racio eſt. Mare enim tumeſcens eleuat nauim alte
& poſtmodum tanto amplio deicit ip̃am· Sic igit peccatum p̃ci⸗
pue quo nauis humani generis vento elacõnis cupiunt aſcendé
vſq; ad celum & ſibi diuinam ſapienclam vſurpare. ſed deiecta ẽ
vſq; ad infernum ideo in pſalmo-. Aſcendunt vſq; ad celum et de-
ſcendunt vſq; ad abiſſum· Sed in hac peſte anima eorũ tabeſcebat
Tanta enim erat bui modi maris anguſtia ꝙ non poterat quiſq;
euadere quouſq; piectus eſt ionas in mare· Subaudi per ionam
xp̃m· habet eni triplicè interpretacionẽ · Interpᷣtat᷑ coluber donat
& dolens· Der omnem interpretacionem ſignat x5ᷣm. Fuit enim
puriſſimus & mundiſſim a peccato yVſa. qʒ · Peccatum non fecit
neq; inuentus eſt dolus in ore eius Run enim nob donato a deo
Vnde idem.z.: filius datus eſt nob. Fuit etiã dolens quia ſccem
undeʒ ꝓphetam dolores omnium ip̃e portauit. Vnde ip̃e ꝓiecto
eſt in mare ſorte ſedatum eſt mare. Cõgrue eni ſors cecicidit ſup
ip̃m. Nam ſicut ꝑ ip̃m facta ſunt omnia. ſic omnia deſtructaper
ip̃m repari debebant Der eandem enim artem faber nouum facit
vas & reꝑat fractũ. [deo ip̃e videns ad ſe ptinè humani generis
reparacionẽ· cum eſſet ars patris dum Pater querèt quẽ mitteret
pro humana peſte ſedada & diceret queʒ mittã ait ipe PEcce mitte
me & ſpõte ſe optulit vt ionas. Bern. ĩ ſermone de aduẽtu. Gu
dicta verba ptractans & loquẽs in pſona x5bi ad atre ait Quis
amplius de nacionibꝰ implebit ruina nunq tibi cure erit de bobꝰ
aut brutis animalibꝰ. Quia ergo propter me pater multos ami-
ſiſti angelos homines vniuerſos Ile nanq; angelus altitudinem
meam affectauit Iſte aũt ſcʒ homo ſapienciam ꝗᷓ nichilomin mea
eſt ſubripe ꝓcurauit vt ſciant gentes quia diligo patrem vt pater
Per me recipiat que ꝑ me ſuntamiſſa· ſi ꝑ me hec orta eſt tẽpeſtas
tolle & pice me ĩ mare ec Berñ. Proiecto eſt ĩigiĩ innocẽs ionas
in mare ſcz dei filius ſine peccato vt ex hominibo ſaluandis repa/
rarent celeſtes ruine Cum ſempiterna obſtinacio Pverſos ãgelos
a celi reditu eternalit excludat. Deſcendẽs igi x̃s ĩ mare ſedauit
portãs omnis maris anguſtias PpsS: omnes flucto tuos ĩduxiſii

ſuper me. Terminũ enim poſuit noſtre penalitati ſoluens debitũ
noſtre culpe Iob. 3 Circũdedi mari terminps meos. oſui vectes
& hoſtia & dixi vſq; bhuc venies & nõ ꝓcedes ampliꝰ . Ged hinc
confringens tumentes fluctus tuos: Xps enim terminũ poſuit
penalitati noſtre quando in ligno crucis fluctibus noſtre pena-
litatis impauit. vt ſuꝑ ip̃m cõfringerent & ĩ ſe terminarent & vli
ip̃m neminẽ amplius concuterent & ſic ſiuerunt fluctus eius &
ſedati ſũt quia ſiluerũt · Nã ſecure ãmodo nauis noſtra adoptatũ
portum eterne beatitudinis puenire nõ dubitat ſi velit ſequi vias
quas dominus fecit in mari.

Itiuit anima mea ie⸗psAInter ”U KR
alia nature humane neceſſaria quib mino diu poſſit ca/
rere eſt potus & ſpecialiter quãdo homo eſt in anguſtia mortali
per ſanguinis effuſionem: Naʒ timor mortis ſitim inducit quia
naturalis calor recolligi circa cor et ſuccendit cor et per cõſequens
cauſaĩ ſitis · Itẽ effuſio ſanguims dimittit cor ſiccũ & ſic cauſatur

ſitis. Ex boc enim conſuerut dampnati mortis in tormentis m!

tociens petere potum: ¶ Spiritualiter. Inter alia que xps tꝑe
ſue paſſionis elurüt vel ſitiun fuit ſalus humana licet vt verꝰ hõ
propter ſanguinis effuſionem corporalii ſitiret· quia negata eſt
ſibi gutta aque illi qui fecerat fontes aquarũ & qui de petra po/
pulum ſicientẽ educta aqua viua potaun . Figura- a-regum

o vt recitat magiſter byſtoria: vbi dicit ꝙ manaſſes ꝗ regnauit
in iſrabel fecit malum in cõſpectu dei. Nam ydola ꝗᷓ diſſipauerat
pater ei erexit et multa alia peccata de quib cum yſaias ꝓpheta
ip̃m reprehenderet· fecit ĩm eici extra ciuitatem hieruſalem & ibi

lignea ſerra ſecari & dum ĩẽ principio ſeccionis anguſtiareĩ᷑ ſiti pe

tiuit aquã & negauerũt ſibi & tũc dominꝰ de ſublimi miſit aquã
in os ei et exſprrauit nec carnifices deſteterũt a ſecciõe· IET
ritualiter · p yſa: qui interpretaẽ ſalꝰ domini. nota xp̃m qui venit
miſſus a patre omnes ſaluos facere · Igit᷑ cum videret populum
iudaicum & phariſeòz collegium cupiditati & auaricie deditum
que ſunt ydoloꝝ ſeruitus que pater eorum ſcʒ deus ꝑ moyſẽ p/
hibuerat arguebat ip̃m dicẽs ꝓgenies vipparũu ic· Ideo ip̃ʒ captũ
ac ligatũ duxerunt extra hieruſal ſerra lignea ideſt ligno crucis
trucidãtes. & cum bibẽ peteret negauerũt creatori ꝙ nõ negabaĩ
malefa ctorib. Ideo notat᷑ ꝙ legũ in quodam volumine iudeog

B

6

aſio ß⸗

nomine ʒebedrim Q condempnat iudicio ingreſſus ad mortem
potabat᷑ puluere incenſi cum cipho optimi vini quatino ſeꝑaren?
aſus eius ab eo vt inebriatus minus ſẽtiret mortem & hoc ac/
ceꝑpant ſudei de alomonis . v Vbi ſcriptum eſt date ſicerã
merentibo. ite & vinum hiſq ui amaroſt animo
Mulieres vero honeſte erant in bieruſalem que ex caritate ſpõte
mittebant vinũ huig moĩ condempnatis · Sed tunc iudei neꝗſſimi
cum illud bonum vinum miſſum eſſet x5 & latronibus cum eo
crucifigendis biberunt bonum vinum & paratũ vinũ corruptũ

poſuerunt loco incenſi puluerẽ mirre que amariſſima ẽ· Vñ legi

Math: 2M. et ꝑducũt eum ĩ golgatha· ꝙ intrepretat caluarie loc
& dabant ei vinum miratum. Impletum eſt igi qc dicitur amos

Zz. vinum dampnatorũ bibit iſrahel & dii eorũ. & nota ꝙ textus

noſter habet pro dii eorum in domo domini dei ſui et boc ꝓ tãto
fecerunt iniqui iudei vt de hoc ſcelè nõ redargueren?. Clauſerũt
enim dii eorum & ſcripſerũt ĩ domo domini dei ſui & ſic trãſlatũ
eſt poſtmodum vero xps in cruce pendens ſitiuit & non ſolum
non dederunt ei aquã ſed addiderũt tormentuʒ & dederunt ei in
ſpõ gia accetum cum felle mixto- vt ibidem Math.2u1:- legit: GSed
cum guſtaſſet noluit bibẽꝭ. Sed ſuꝑpueniente ex audicione pPatris
potauit ipᷣmſaquã Querebat ſcʒz humanã ſalutem. & ip̃e ait. cõ⸗
ſumatum eſt opus humane repacionis & exſpirauit. Augo.ſup
Ioh·c· Vidit ergo quia conſtamat ſunt omnia que opꝑptebat vt
fierent vt cõſumaren · que ſcriptura dixerat et in ſiti mea pota⸗
uerunt me acceto. Sicio inc tanqꝙ; ſi diceret hoc mino feciſtis. data
qd daturi eſtis· Cum accepiſſet accetum hieſus dixit. Cõſumatũ
eſt · Quid ꝑ hoc niſi ꝙ ꝓphecia predixerat tanto ante demũ quia
niſi remanſerat ꝙ ad hoc opteret fieri anteq; morereĩ tanq ille
poteſtatẽ habebat ponẽdi animã ſuam & iterum ſumẽdi eam per
actis omnibus que vt peragerentur exſpectabt inclinato capite
tradidit ſpiritum bec Auguſtinus. 7

Vm exaltatus fuero omnia (8
traham ad me lo 42Do ꝙ atractio fit aftribus. fit a
alido vt pater de vaporib a ſole. Fit a vacuo vt patet de locatis
& locis· Bit a ſimili vt patet de veneno & morſibus ſcorpionũ vł
ſerpẽtum · Qu ia ſi wlneri a ſcorpiõe inducto apponatur ſcorpio

mortuus ſanatur eo ꝙ venenum a carne adtrahitur a veneno q

— G f.˙ña—

2 — —— 2 .

— — —

r – W⏑ — [ſ= =

. —
PDaſſio xp̃
in ſcorpiõe ẽ · ¶ Spiritualiter iſtis trivus modis xpi ſcʒ mors &
paſſio benedicta nos traxtt ad ſe & ſanauit a peccato- Nam pmo
nos ꝑ calorem adtraxit ſue caritatis. Sicientes enim calorem amo
ris quo ꝓ nobᷣ mori nõ timuit accẽdimur mori pro xpo · &lc erat
apoſtolus accenſus et ardens iſto calore qui dicebat quis nos ſe-
perabit a caritate xpi ẽ· Adtraxit nos a vacuo quia nõ Wt cõtra
ordinacionem nature ſue dare vacuũ. Dicunt enim philophi ꝙ
pocius celum inclinareĩ ad replendum vacuũ inferius ꝙ patereĩ
natura aliqd eſſe vacuũ · Sic igũ voluit natura diuina ꝙ; pocius
terra ideſt genꝰ humanum ad celũ aſcenderet ; loca
aradiſi vnde expulſi ſunt angeli diffidẽcie vacua remanerẽt ps
ſudjcabit in nacionibo impleuit ruinas- Adtraxit nos a ſimili da
ĩe veni in ſimilitudinẽ carnis peccati. nulliꝰ tamen peccati pro/
prietatem habens. Sed ei9 attra ctio iſto modo fuit· quia vidẽtes
faluatorem nẽm ſimilẽ nobis factum quẽ prius noueramꝰ cõtra

nos furibundum ſecuti ſumꝰ ipᷣm quia omne ſimile etit ſuũ

ſimile. Nam S&ο iſta attractio nos liberat a peccato:; igura de
ſerpente eneo in ligno exaltato quẽ intuẽtes fllii iſrabel liberabant᷑
a ſerpẽciũ morſibꝗ· Similitudinẽ eni habebat ſerpentis venenoſ-
venenum tamen non babebat MHSpiritualiter. exaltatꝰ eſt xps
in ligno crucis & datꝰ eſt nobis in ſpeculum. vt cũ nos ſerpẽtes
infernales morlſibo peccatoʒ mordẽt intueamur mortẽ & paſſiõz
eius & contra venenum culpe inueniemus curã indulgencie: Nã
ip̃m intuentes nôn dum ſanabimur:. Sed ip̃a peccata fugabimus

.* . C * . α
ad eternam vitam ꝓſperabimur. Non eni fuit xps ſerpẽs eneꝰ

Ged per quãdam ſimilitudinem/excecẽs tñ virtutem eius ſerpẽtis
quia qui illum iutuebant corporalii ſanabant & vite mortali re/
ſtituebant · Sed qui xp̃m intuentur paſſum ꝓ nobis eterne vite
beatitudinem conſequentur Vnde AQugꝰ ſuꝑer iohᷣoml:zz. P-
tractans dictam Pyſtoriam ſic at: mordebantur holes intuebant
ſaluabantur. Quid ſunt ſerpẽtes mordentes peccata de mortali
tate carnis- Qu id eſt ſerpens exaltatꝰ mors domini cruce Qu ia
em a ſerpẽte morsa ſer pẽte frgata eſt mors· Morte eni xp̃i mors
mortua : qa vuita mortua occidit mortẽ plenfudo vite deglvtiuit
mortẽ Interim modo fres vt a peccato ſanemur xp3 cucifixum i/
tueamur quoniã ꝗᷓ intuebant illũ ſerpẽtẽ nõ pꝑibãt morſu ſerpẽtũ
gic ꝗ ĩtuẽtĩ fide mortẽ xpᷣi ſanãt morſib peccatoʒ. Sz illi ſanabãt
a morte ad vitã tpalem hic aũt vt habeat vitã eternã- ec aug? ·

io
Heruit latus eius · Io io Nota 1
Rauitke mimicos ſi quandoq; venirent ad domum in ꝗ́
rederent recipi & ſaluari & hoſtiũ eſſet clauſũ ꝑqc intrãdũ eẽt
nulla eſſet fugientibus ſalus actingerẽt eol pſequentes & cõpre
henderẽt ſafere extra receptaculũ & illos interficerẽt & cap/
S

tiuarent · Spiritualiter · Ante xp̃i paſſionem hoſtium ſalutis
clauſum erat. Ideo quãtumcũq; patriarche & ꝓphete et ſancti ad
deum accederent- fugientes vicia & peccata non poterant ſaluari
. quia extra hoſtium repti in morte a demonibꝰ capiebant & cap⸗/
tiuabant᷑ in limbo· Sed tempore paſſiõis xp̃i apꝑto lancea latẽ ei9
aptum eſt hoſtiũ eterne vite · Vnde ego ipe ſum hoſtium ic. Aꝑta
eſt igitur ianua & poſita eſt ſcala vt omnes fu giẽtes vicia & pec/
cata refugium inuenire poſſint · FEigura gen: & Cum parata
eſſet archa Iuſſit domino fieri hoſtium ex latere vt p iſtud archa
ingrederent omnes qui ex aquis diluuii ſaluãdi erant ex peccati
diluuio liberarentur. Iunc enim hoſtium ſalutis noſtre in figura
aperiebatur · ¶Spiritualiter · Hoſtium factũ in archa eſt hoſtiũ
factum in aꝑcione lateris xp̃i ĩ eccleſia dei ꝑ qc hoſtium intrãtes
tredentes qui ſaluandi ſunt ex peccati dilluuio liberantur. Tunc
enim hoſtium ſalutis noſtre aptum eſt cum xpi latus aptuʒ fuit
Qu ia inde fluxerũt. A· ſãcta ſalutis noſtre quibo archa dei velud
domus firmiſſime ſuſtentabatur &ναρ. 9. ſapiencia edifiauit ſibi
domum excidit colupnas· . Nam apto huio hoſtio inde ſãg wis
et aqua exiuit· exquo iam eccleſia formata eſt atq; ſtabilita ad P'!
lẽ multiplicandã in fidelium multitudine diſpoſitã Nã ex apciõe
huius hoſtü ſangwis exiuit in pcium & aqua exiuit in lauachrũ
ſimiliter et in potum vt baptiſmo ſaluaremur · ac lauaremur. et vt
gracie refrigerio ſuſtẽtaremur· Vñ de bis optime loquitur a
ſuper Iob: c: pallegato · Vigilãti inqꝙ; vbo euangeliſta vſo ẽ vt nõ
diceret latus eius pcuſſit aut wlnerauit aut quid aliud. Sʒ apuit
vt illic qddam modo vite hoſtium pãderetur · Vnde ſa crã eccleſie
manarent ſine quibus ad vitã que vera vita eſt non intratur. Ille
ſanguis in remiſſionez peccatoʒ· Aqꝗᷓ illa ſalutaris tẽperat poculũ
hoc & lauacrum pſtat potuzʒ. & ſubdit ꝓpter hoc Pma mulier
facta eſt de latere viri dormientis & appellata vita mater viuorũ
magnũ ſignificauit bonum. aut magnũ puaricacõis malum Hic 29
enſus adam inclinato dpitein cruce vt inde formaret᷑ ei coniunx „ D
ꝙ de latere dolẽtis effluxit ſubdit. O mors vũ mortui reuiuiſcũt

oꝛmmuit⸗

Datrioia
dius Qu id wlns iſto ſalubri9. hec auge
D bieſium cum veniſſent non fregerunt ei9 E

Aerura Io. i9 · ¶Figura exodi-·de agno paſchali · cum
filii irahel ex egipto exire debebãt p̃ceptum fuit ne os cõminue
ret ex eo. Nam xp̃s ꝑ agnum iſtum figuratꝗ eſt· Quia ip̃e agnꝰ
ſine macula fuit vt patet ex ſup̃dictis. Occiſꝰ & n. ĩ exitu ſãctoxꝶ
de inferno. Os nò eſt cõminutum ex eo fractis tũ cruribꝰ duoʒ⸗
latronum qui fuerunt cum domino crucifixi· Aug: ſuꝑer Ioh·
vbi ſupᷣ · Ad hieſum cum veniſſent non fregerũt eiꝰ crura ad hoe D
pertinet teſtimoniũ os eiꝰ nõ cõminuetis ex eoj hoc de paſſiõe
l diſtiates,;, Patientia .⸗
Dificauit domum de lapidibo politis E;dre (Ad.
261Nota ꝙ aliquod pulchruʒ edificium debet fieri pᷣmo
poliunt᷑ lapides & aptant celte & qui bene ſubiiciunt᷑ celt? & mar
1 cello poſtmodum portantur & ponunt᷑ in edificio & quãto ſunt
pulchriores tanto in eminentiori loco ponunt᷑: pulchriores ſemꝑ
ſunt in quibꝰ ꝑ artem ſcripture plura oꝑa ſunt decſa · Lapides
vero qui ſub celte frangunt᷑. ꝓiiciuntur ĩ fundamentũ. ¶Spi⸗
ritualiter· deus voluit fabricare vnum optimum edificium fſcilicet
celeſte regnum ideo quãplures ordinauit fabros in vita preſenti
Fabri enim polientes lapides ſunt tribulationes & mala que in
. pnti vita nos ꝓbant· ideo qui ſub eox celte vel marcello non cõ/
cucietur. Sed ꝑ patrem pohlietur et cõſtans pſiſtet ponet᷑ in edificõ
dñi in loco eminentiori vbi ꝑfectiſſima quies erit· Figura · 3
regum.6Vbi legitur ꝙ cum ſalomon faceret templum domino
de lapibus ꝗdris & politis- non eſt auditus ſonus malleoruʒ in
templo eo ꝙ prius extra templũ lapides politi ſunt. Spri⸗/
tualiter· ꝑp materiale edificium templi ſubaudi celeſte edificium dei
vbi nullus ſono afflictionis ſeu aduerſitatis audie? Berñ- de me
dqitacionibus . In regione inq tuaamaritudo locum non babet.
lbi nõ & aduerſarig impugnans. nulla rixa- nullum impedimẽtũ
nullakmor. nulla inquietudo nulla pena dubietas nulla.nulla
moleſtia: nulla diſcordia- Sed pax ſũma laus dei eterna · Gecura
ſine fine requies & gaudiũ ſemꝑ cum ſpiriuu ſancto · Hec Berũ·.
Poliuni ergo lapides qui debẽt poni in tanto edificio· Quia ſacti
9 viri quos dei ꝓuidentia elegit ad ꝑficiendum celeſte regnũ pus
. hic examinant?᷑ tribulationibꝰ et penis vt cũ iracũdi et impatiẽtes

Quid iſto ſanguine mun

—— 2 — —

— —— —

e

ac ſi examine diuine ꝓhationis deficientes piicient ad fundamẽti
fecẽ iehẽnalẽ. Pulchri & politi ĩ loco illo celeſtis edificii honorifice
reponant᷑ Petrus rauen. In ꝗda epiſtola. Ideo inq forſitan tem/
daliter punit vt ab eterne mortis ardore pena te redimat tẽporal
edificaciõe enim templi omnes lapides pus malleis tũdebant᷑-
ne in illorum poſitione ſonus mallei audiretur . Nec in horreum
ponit᷑ domini granum donec flagellis aut triturantiũ pedib ſi
excuſſum. Sic & viuilapides qui ponend ſunt in illa celeſti hie/
ruſalem que edificatur vt ciuitas variis infortunioꝰ cõcuſſiõib
poliunt᷑ anteq; in edificio celeſti habitaculi collocent

Aput eius aurũ optimum Cañ·dq. 1 B
Optimum aurũ ꝓbatur ꝑ ignem qdiu eſt ibi erugo vel
immundicia ſemper fumigat- qñ vero nen amplius non fumigat
optimum eſt et poteſt de ĩo fieri omne opus nobile. ¶ Spiri/
tualiter. Patientia viri aduerſitatib dediti probatur ꝗſi aurũ qd
per i Fner tranſit . Cum enim fumigat per murmuraciones vel
Plaſphemas non erat auruʒ purum Admixta erat ibi ypocriſis
immundicia· Sed cum omnia quieto animo ob xpi amort tollerat
Probatũ eſt aurũ vt luceat eoʒ pulchritudo in conſpectu dei: vt
ponat᷑ in ope nobili: ſicut approbatũ eſt ¶ Figura-Precepit do/
minus fieri in tabernaclo candelabrũ ex auro puriſſimo ductili-
In ſũmo herebãt ſeptem capita equalia: ſuꝑ que ponebant ſeptẽ
lucerne aureeet erat ibi ·/ -infuſoria aurea quibus oleũ lucernis
infundebat᷑. ¶ Sᷓpiritualit-Per candelabrum hoc ductile ex auro
puriſſimo/ notat᷑ vir patiens & deo obediens: qui ſemꝑ ex vera
enitentia flectitur & duci quouſq; aduerſitatit marcello feriaĩ
Non frangitur ꝑ iram ꝓrumpens in plaſphemas vt ſophiſtica
atientia- Sed flectitur et prumpit in laudem dei eq nimiter tol/
Rrars ꝓſpera & aduerſa. & ſic dicitur flexibile ſeu ductile auruz
Sie onoleitur patiens a furibundo Grego· i : mora. In hoc mẽs
iuſta ab iniuſta diſcernitur ꝙ cuʒ poteſt dei laudem inter aduerſa
confitetur qc non cum rebo frangitur. ꝙ; non cũ caſu glorie ex/
terioris adn Sepiem capita ſuper candelabrum in quibus erant
ſeptem lucerne· Septem ſunt virtutes· tres theolog ice et quatuor
cardinales et ſuꝑ his ſegẽt lucida oꝑa in tenebras lucẽtia Nã inter
ſuperbos lucet bumilitas Inter inuidos lueet caritas. Ini auaros
lucet pauꝑtas· Inter iracũdos patientia. Inter ocioſos aſſiduitas

Daeua

Inter luxurioſos caſtitas- Inter guloſos ſobrietas. Sunt ibilptẽ?
in fuſoru per que effunditur oleũ: vt nutrian lucerne· quia ibi
ſunt ſeptem dona ſpiritus ſancti · quibus infundi xp̃i gracia vt
bona opa nutriantur in nob. Naz ſicut ſine oleo lucerna nõ lucet
ſic ſine gracia oꝑa nr̃a nõ proſunt. Ideo deus(t nõ extinguatur
lumẽ patientie tollerãdo aduerſa)oleo ſue gratie fouet lucernas
Vnde Augo.. in ſoli. Facto eſt ſpes deſperatoꝝ conſolator deſo/
latoruʒ. tu ſacietas famelicox tu corona ſpei que ornata * gloria
preparata victoribus: & ſic candelabrum ornatum ideſt vir ĩ ſua
patientia a domino coadiutus ponitur in tabernaculo ideſt ĩ ec/
cleſia dei militante vt luceat/ pandens omnibꝰ ſãactitatis exemplũ

Dor ſuauitatis in conſpectu ei eccleſiaſt· 34 C
Odor aromaticus nõ redolet niſi coteratur Racio eſt. ꝗa
odor qui eſt in ſuperficie cito exalat & ꝗᷓa eſt dura materia odor
intrinſeco exalare non poteſt Cum vero cõteritur partes adherẽt
ad inuicem & ſic odor euaporat · ¶¶ Spiritualit· virtus ſanctorũ
hominũ & odor patientie eorum nõ ſentitur in quiete et in pace
Golum enim latet in eorũ cõſciencia ſancta intẽcione. Si vero ex
ammet᷑ trbulacionis & afflictiõis igne tunc ſtatim perpẽdit odor
qui latebat · Quia vir virtuoſus quãto ſe co gnoſcit plus ſuſtinẽ
pro xp̃o tanto plo p̃ſumit ſpare de ipᷣo· Grego. x.li-mora: Tãto
ſpes in deo ſolidior inſurgit quãto ꝓ illo quiſq; grauiora ptulerit
quia nequaqꝙ tribulatiõis gaudiũ de eter nitate colligitur· qc nõ
hic pia tribulatione ſeminat᷑. Exuberat ergo odor patientie ſanc/
in tribulatione ſicut aromatica in tribulatione ſiue contricione
*In exo ſub figura: vbi locutꝰ9 dominꝰ ad moyſen p̃cipiens
vt quatuor ſpecies aromatum ſcz ſcaten & enichã ſabanum boni
odoris & thus lucidiſſimum & addens ꝙ eq́lis ponderis eſſent
omnia. & omnia iſta inq; dominus contundens in tenuiſſimum
puluereʒ His igi quatuor fiebat puluis thimiamatis ſancti · &
prohibuit domino fieri talẽ cõpoſitionẽ in vſus hominũ. Q ſiqs
ſimile faceret vt odore eius frueret ꝑiret de populis ſuis · ¶ Spi
ritualiter. ex quatuor patientie virtutibꝰ vt thimiamatibo ſãctis
odoramentũ fu xp̃o ꝗclibeni odorat· prima patientia eſt in tẽ/
ptatione ꝗᷓ deꝰ nos ꝓbat. Alia eſt qua nos aduerſari9 inſeꝗtur
noſter. Alia vero qua a ꝓpximis noſtris patimur interdum. Hii
enim tres ſunt deus dyabolus & proximus & diuerſimode nos.

6 . .

exercent. Si fortes ſum9 odoreʒz deo damus. Grego omb-. 4. ſu⸗
E3 ech· tribo modis virtus patientie exerceri ſolet Alia nãq; ſ ut
que a deo. Alia que ab antiquo aduerſario. Alia que a proximo
ſuſtinemus. Q ꝓximo nanq; pſecutiones dampna et cõtumelias
ſuſtinemꝰ · ab antiquo aduerſario tẽptamenta· a deo aũt flagella
tolleramus . Sed in hiis omnibꝰ modis vigilãti oculo ſemetip̃am
debet mens crrcũſpicere. ne contra mala ꝓximi ꝓtrabatur ad retri
butionẽ mali. Ne cõtra tẽptamenta aduerſarii ſeducat᷑ ad dele cta/
cõnem vel cõſenſum delicti. ne contra flagella opificis ꝓrũpat ad
exceſſum murmurationis · Hec Grego· Homo igit᷑ hec tria ob/

ſeruans iam habet tria genera aromatk Pelof ſed reꝗᷓrit᷑ quartũ

E ſt enim ꝗᷓdã ſpecies teptaciõis grauiſſima- que neq; a deo neq;
a dyabolo neq; ab homine neq; ab aliquo eſt. tamen omnibo ꝑi/
culoſior eſt. & eſt vitam ſine vlla tẽptaciõe ducere. Vnde Grego.
in qdam omł-. Nulla inc; maior temptatio ꝙ; nulla tẽptatioe pul
ſari· inde ꝓuenit in circũſpectio ſui. inde cõ paſſio tẽptati . cõtem/
ptus ꝓximi. inobedientie leſne preſumptionis interitus· Hec
Grego. Hiis igi quatuor ſiqs fortis exiſtat acceptuʒ deo offert
ſacrificium in odoreʒ ſuauitatis. Sed nota ꝙ; non erat licitũ mix-
tutam huiꝰmodi aromatumad humanuzʒ vſum trahere ſub pena

mortis· Qu ia qui ſupᷣdicta facit ꝓp humano fauore obtinendo 8

non Pnei aliter ꝓpter deum vt ypocrita. Ipi pibunt de populo
dei Ebebpes ypocrite pꝑibit· non enim platebit deo vecordia eig
ſed ſicut tela aranee fiducia eius.
Xgitte tue acute psNil fugienni D
mailus refugium eſt q; in ſequentem ſe ſagittare ſi poteſt
Non pꝑdit iter & pcutit inimicum · nec ſemꝑ debet ſtare homo eũ
vnoquoq; ad pugnandum ſed viaʒ ſuam ꝑgere. Nã ſi mereator
obuiet pᷣdonibus nichil poteſt cum eis lucrari. debet enim recedẽ
et ſi inſecuntur prote gat ſe ſagittis nichil eſt qe tantum timeant
Ideo mercatores ſolent ſecum pharetraʒ portare & arcum cum P
vias piculoſas ire habent piritualiter · omnes ſumꝰ merca⸗
tores. Mercamur enim regnum dei in vita pñti . oꝑa mercatoria
diuina tñ gratia coadiuti Sea ſepe nob demones obuiam ſunt cũ
crimine ſua tẽptationum cupientes nos expohliare & tollẽ bona
ue cum magno labore lucrati ſumus. nõ debemus cũ illis ſtãdo
cõtendere. Nichil enim poſſumus cum ppᷣis lucrari· quia pauꝑes
ſunt & nos diuites · Sed eos debem fugiendo Ecutere ſagittis

Dexates mall

noſtri arc9. Nota ꝙ arcus ſcʒ lignum eſt fortis & corda mollis &
tamen forte a molli flectit · P er fortitudineʒ arcus audi diuinam
iuſticiam. per molliciem corde ſubaudi no ſtrã fra gilitatẽ et tamen
fortitudo dei flexa eſt a noſtra fragilitate. Hunc igi arcũ aſſumẽ⸗
tes laudare debemus deum in ꝓſperis & aduerſis: qui cũ eſſemꝰ
ire filii flexit ſe & nobis dedit poteſtatẽ filios dei fieri & iſte ſunt
4 ſagitte quibꝰ moritur dyabol. Figura paralip· x. Vbi legſt
ꝙ cum ſaul ohuiaſiet viris ſagittariis grauit wlneratꝰ pterrito eſt
ab eis in tantũ ꝙ ex dolore irruit ſuper ꝓprium gladiũ & mor/
tuus eſt : ¶ Spiritualiter p ſaul qui interp̃tatur abuſiuuũ eoruʒ
ſubaudi dyapholumqui abuſus eſt donis dei: qui etiam abutitur
in pñti vita tũ poteſt hominibus ad peccatum· Iſte nanq; obuiat
viris ſagittariis dum ſe ponit ad tẽptandum viros patiẽtes· Nã
dum aduerſariꝰ dyabolꝰ patientem virum pulſat ip̃m incitat ad
certamen. Sed cum in dei ac ſui creatoris ꝓrumpit laudẽ ꝓ aduer
ſitatib.tunc accepto arcu dyabolũ wlnerat et pcutit. Grego. li: i.
mora. Beatus inq Iob quot voces patientie ĩ laudem dei ptulit
quaſi tot in aduerſarii pectore iacula intorſit & acriora valde &

Vare fremuerunt gentes et populi (A
meditati ſunt inania ps. Dicunt᷑ homines fremere quãdo
impetuoſe ſine ratione ex ira loquunt᷑ & eſt in homine abuſus.
Vſus vero canis excitati vel inſtigati:qui a canibo moleſtat᷑. Igũ
homines mundanis oꝑpibus dediti vana & caduca meditant die
ac nocte. Hos fremitus ſuper pprios filios inferre conſuerunt.
7 quando diuinitꝰ inſpirati :cupiunt mundũ fugere & ꝓ ingreſſu
religiõis ad celeſte ꝓperare regnũ: Clamant enim ſup religioſos
qui mundum ſuadent reliquere · & frementes ſuꝑ eos increpant
& aliqn iniuriis & cõtumeliis afficiunt ip̃os.eo ꝙ reliqᷓt ꝓprios
iosorare dy abol in vſuris ĩ mniquitatib & peccatis &; illos vi
dere in dei ſeruicio cõmorari. AFigur exodi· Ybi legit · ꝙ cum
filii irabel clamãtes ad deum ſuꝑ afflictionibus quas in egipto
patiebant᷑ deus miſit moyſen & aaron. qui oſtẽſis eis ſignis dni

inducebant eos ad exitum egipti. ſed tunc harao & ſur hoc vi/

dentes & frementes ſuꝑp moyſen & aaron : ſollicitantes pop
exire egiptum & oꝑa dimittè · Opera enĩ qb guabãtur po
erant paleas & lutum miſcere & facere muros. & clamante

„
„
— .
J”ÿMẽE
£
2.4 M
= HS 1
3
S
R
*

*

populum dicebant eatis ad oꝑa veſtra palee non dabunk vobis
Ged vosip̃i colligatis eas et tm redditis de labore · quãtum prius
quando dabant᷑ vobis palee et ſuꝑ eos poſuit magiſtros · nimiũ
affligentes eos & tunc diſperſus eſt populus ꝑ egiptu.- ([[Bpi⸗
ritualiter- p filios iſrabel ſubaudi pueros aptos ad religionem in
quibus viget intellectus & ingeniũ & ad ſanctã ſcripturã addi/-

ſcendã ſunt apti. Hii aliqñ inſpirati diuinitus· vident afflictiões

quas in tenebroſo vite pntis patiunt· vident animaʒ picula que
pharao ideſt dyabolo ꝗſi laqᷓos hominibus parayt et clamant ad
xp̃m & cupiunt lucrari ac liberari & diſſolui a mundo & eſſe cũ
xp̃o Sed tunc deus illis miſtrat moyſen & aaron ideſt viros re/
ligioſos & ſanctos ꝗ illis ſigna & mirabilia dei ꝑ ſacrã ſcripturã
oſtendunt- ꝓmittẽtes eos ad terrã ꝓmiſſionis eterne ducẽ patrie
Sed hoc videntes egiptii ideſt parentes ceci & pharaonis ſerui:
fremunt ſupꝑ religioſos dicẽtes: quare ſeducitis filios noſtros vt
domos ſuas & hereditatẽ relinquãt et nõ lucrent vt augeãt bona
noſtra. Cur diſſuadetis eos nõ colligè bona tẽporalia & cumu/
lare lutũ & paleas pecuniaʒ vt emãt poſſeſſiones & pᷣdia· Filiis
vero dicunt acꝗratis & lucramini vobis.nichil dabit vob· niſi q
vohᷣ ꝓcurabitis & vt reddant eos ſollicitòs ad vſuras & rapinas
imponunt eis ſuꝑſtices et magiſtros ideſt vxores que tantum de
cipere querunt· tãtum quãtum qñ dabant eis palee · hoc eſt dictũ
quia tantum volunt vxores in ornamentis a viris ſuis reciꝑe tẽ/
pore tribulationis & gwerre cum eos oportet magis anime &
corporis ꝑpiculis querẽè mundum quantũ ſolebant recipe quãdo
totus mundus in tranquillo erat et ꝙ vnuſquiſq; ſine periculo et
erũpna · neceſſaria lucrabat & ſic filii iſrabel dqſpgunt᷑ ꝑ egiptum
ad paleas colligendas· nec valẽt xpo militare neq; egiptum exire

Sed vere in hoc nõ eſt parẽtibꝰ obediẽ duʒ ſed deo. Nã velut filii⸗
iſrabel inito ſigno de ſanguine agni & illito ĩ vtroq; ltimĩe dom9

debẽt ſequi moyſen. Sic xp̃i fideles facto ſibi ſigno crucis ĩ corde
& frõte · debet intrare religionẽ & deo obedire potius q́; parẽtib9
Iero·ſuꝑer math·x. Si neceſſitas inq; venerit vt amor parentum
amore dei competur & non poſſit vtrũq; ſeruari odium in ſuos
pietas in deum ſeruanda eſt.

Vſtus vt palma florebit. platatus B
in domo domini ꝑs. Prudẽs agricola vidẽs nouã plãtam

—

—

—

N.

—-——

—- — — —

Daxctes mali

. aptam ad fructificandum non debet ip̃am incidere quãtumcũq;
88 neceſſitatem ad alia oꝑa habeat facienda. Vtilius enim eſt de ar/
5 boreſemꝑ ſuo tẽpore cõtinuatos fructo colligere ; inciſa arbore
pi aliqua mechanica facere & perpetuo fructibo arboris illio Puari
piritualit᷑· Religioſi intus ſunt boni ꝑ ieiunia & abſtinẽtiã
& alias virtutes & ſunt boni extra ꝑ p̃dicationem & doctrinam
1 Non ergo debent xpiani filios ſuos quos aptos vident ad tales
“ ꝓducẽdos fruct a religionis agro remouè & facẽ de his machi/
4 nas quibo miſera anima ſepe machinat᷑ · Subaudi per machinas
. tempales & carnales ſollicitudines in quibus velut machinatus .

lapis homines ꝑ alta mundi ꝓſpera eleuati: ſepe ſubito cadentes
cõquaſſant᷑ quia fortuna vitrea eſt & ſepe frangi dum ſplendet.

vt dicit & eneca. Melio eſt ergo vt in religiõe quis pficiat. &; ĩ hoc
miſero mũdo deficiat. Ideo boni filii quãcq; parẽtes diligè teneant
. eis ꝙ; in lictis obedire ſi ad hoc vident ſibi ab eis impedimentum
preſtare non debent illis acquieſcere: ſed debent eos in hoc odio
1 habere. Vnde Criſo: ſuper illud math: Qui amat patrem &
matrem plus q; me non eſt me dignus. Sic at. Non ꝙ iubet
8 anplicchocho habere parẽtes· ſed ſi voluerit plus deo diligi ĩ hoc
4 dio habeantur- V
6 Mmolauerũt filios ſuos demoniis ꝑg. (C ₰
4 Inter om nes crudelitates eſt crudelitas filis ꝓpris malefacere a
i propoſito. Naʒ leones & lupi & alia ferociſſima animalia pullos
ſuos educant & nutriunt magis ĩ ſollicitudine et ꝓ eoꝝe liberatiõe
omni morti ſe exponunt. Si igi rationalis homo qui eſt animal
manſuetum & nude filus ſuis malefacit crudelior eſt omni fera·
¶ Spiritualiter ſuper omne malũ. crudelio eſt filios ꝓpprios a
dei ſeruicio ſubtrahere & dyabolo ac dyabolicis opibꝰ applicare
qc proprie faciũt homines cupiditati & auaricie dediti. Inducũt
enim filios proprios ad has peſtiferas artes & faciunt de illis de
monibus ſacrificium ꝓpter qc ip̃i vna cum filiis excluſi a regno
dei & ſancto cõſortio/includunt᷑ in inferno. Figura leul: 30
Vbi pcipit domino filiis iſrahel. vt quicũqʒ dederit de Kemtae ſas
n ydolo moloch illę morte moriat᷑ populus terre lapidabit eum &
8 ego ponam me contra illum ſuccidaq; illum de medio populi mei

prritualiter qui interp̃tatur moloch pnceps eius· Denotat
dyabolum quieſt pnceps huius mundi:qui deo nõ habet ꝗᷣcꝙ
de ſemine. Ergo ſuo ydolo moloch dant qui filios ſuos offerũt

—Draupertas

auaricie & cõcupiſcẽtie que ſunt ydolorũ ſeruitus. Hos tales enĩ
populo terre lapidabit quia qui pecunie ſeruit multox eſt ſeruꝰ
& infmitis cruciatibꝰ moleſtat᷑. Deus enim contra tales faciẽ ſuã
ponit vt excluſus de medio cõſortii ſanctoʒe et angelox· tradatur
inferni incedio perpetuo cruciand9. vbi & dolebũt de ſeꝑatione a
conſortio iuſto & ſtridebũt gementes de infernalibꝰ penis Vñ
bugo li- i. de anima Guisp utas tũc memor erit que triſticia. Cũ
ſeꝑpabuntur impi a cõſortio ſanctorũ & a viſione dei · & traditi in
oteſtate demonum ibunt cum ip̃is in ignem eternũ. lbiq; ſemꝑ
erũt ſine fine in luctu et gemitu. Vbi erit dolor intollerabil. Ergo
ſi patres crudeles ſunt erga ſemẽ ſuum . vt ſic ſecuʒ velint ꝓprios
filios ymolare dyabolo· Eu giendũ eſt ab eis vt euadãt tot tormẽ
ta. licet enim tenean? parentibꝰ ſubuenire ſi egeant dum ſum in
mundo. non tamen tenemur ꝓ eis ſeruire dyabolo et diſplicẽ deo
cum videlicet nos volũt mundi negociis illaꝗare · Vñ Berũ· ſuꝑ
can- ſermone 2z8. DPertractans illud euangelii. fili vinũ nõ babẽt
Quid tibi et michi mulier ·ſic aĩt· vt quid fres ſic rñdit xps · Vtiq;
propter nos vt cõuerſos ad dominũ iam non ſollicitet carnalium
cura parentum & neceſſitudines ille non im pediãt exercitiũ ſpi/-
rituale. Quãdiu enim de mundo ſumus debitores nos eſſe cõſtat
parentum ac poſtq́; nos reliquimus noſmetip̃os multo magis
ab eox ſollicitudine liberi ſumus·
I. Daupertas. 96:.
ſuiſti in capite eius coronã ps. (¶4240

Sccm impiales leges romanorũ ꝓ ut maior erit victoria

precioſior victori imponebat᷑ corona · Ex hoc enim animabantur
duces & milites ad certamina quãdo cõtẽplabant᷑ victorie pmia.
Spiritualiter- inter omnia certamina xpiane religionis · diffi/
cilius eſt patieni ſe habè in pauꝑtatis examine. Vñ Innocencius
de vilitate cditisis humanc . O inq miſerabilcõditio mẽdicitatis
& ſi petit pudore confundi & ſi non petit egeſtate cõſumit᷑. Sed
vt mẽdicent neceſſitate cõpellitur · Qu ia igũ ſic difficiłẽ paupꝑtatis
pugna Sic debet eſſe nobili corona coronata victorie. Ideo vincẽ/
tibus in pauꝑtate ꝓmittit corona glorie math. lI Beati paupes

ſpiritu· quoniam ip̃orum eſt regnum celoxDualit enim ſancta
auptas coronet in celis · vidit beatus Ioßſes in figura aꝑoc. 12.
Vbi ſic legi · ꝙ ſignum apparuit· mulier amicta ſole et luna ſub
Pedibus eius & habebat coronã. 12. ſtellaʒe in capite. NS pũalii

— — —, H ⸗ —, — — — — —, — —

— 2–——

—

= j=)⸗ — — —

S — — —

— — — — — „

E

Inter omnia celeſtia ſigna illud eſt mirabile ſcʒ ꝙ res tam deiecta
tam vilipẽſa a mundo vt eſt pauꝑtas ſic fulgeat coram deo et an/
gelis atq; ſan ctis Subaudi ergo ꝑ mulierẽ hãc pauꝑtatẽ ſan ctam
que ſic in mundo deſpecta tam magna eſt atq; pᷣcioſa· Qugꝰ. de
verbis apoſtoli ſermone· 2z8. Non tibi diſpliceat pauꝑtas tua vis
cognoſcere ꝙ locuplex ſit ce lum. emit᷑ igi Hec mulier amicta eſt
ſole · quia ille ſuꝑnus rex celeſtis ſol iuſticie xp̃s deus noſter ve/
ſtiuit ̃am & cooꝑiens eius ignomĩaʒ induit eaʒ luce ſuaquãdo
eius amplexib copulauit eam ſibi a pncipio ſue natiuitatis vſq;
ad diem ſue mortis · Nam qui nato eſt in ſtabulo. pãnis inuolutꝰ
& in p̃ſe pio reclinatꝰ· nudus & mortuuꝰ eſt & ſuſpẽſus in cruce
non habẽt vbi caput ſuuʒ reclinet ꝑps. Etenim paſſer inuenit ſibi
domum & turtur nidũ zc. At ſi ꝓpheta dicat altaria tua ideſt li/
na crucis vbi ꝓ nobis oblatus/qualia fuerunt quoniã domine
i collocaſti mèbra tua Babet etiã hec mnlier lunam ſub pedibus
eius ꝓ lunam mutabilẽ ſubaudi mundi diuitias quas vera pau/
pertas nõ tantũ actualiè fugit ſed ſi adueniãt pedibꝰ ideſt affe/
ctibus cordis calcat ſccn prophete doctrinam dicentig- diuitie ſi
affluant nolite cor apponẽ. plus enim ponderat᷑ affecto· Poteſt
enim homo habũdare diuſtijs et paup eſſe affectu. Vnde QAugꝰ
in quodã ſermone: Habeat homo multas pecuniaꝭe facultates ſi
in eis non extolli pauper eſt. Non habeat aliquid & cupiat. int
diuites reprobos eũ reputat dominus Quia diuites et pauperes
in corde interrogat et non m archa. Habet hec mulier ĩ capite co⸗/
ronaʒ. iz · ſtellax. Subaudi ꝑiæ · ſtellas.iz · apoſtolos · qui omnia
relinquẽtes ꝓ xpo acceperunt ſuꝑ eternum regnum ſedere cum
domino & iudicare mundũ. Corona ergo quaꝗᷓ ſancta pauꝑtas
coronabit· eſt ſedere cum dommo in iudicio. Que ergo huic pᷣmio
aſſequẽda eſt gloria. Ecce ergo quantũ valet ſancta paupertas-
ugo. de verbis apoſtoli ꝗbo theſauris conferri poſſit et afferri
qc pauptati videm indultuʒ vt ad regnum celox veniret diues

poſſeſſione ſua obtinere non potuit nũc obtinet vt contemptu

perueniat-
Büacriduus iunn psGolens K
euadere manus inimicox? ſe cognoſcẽtiũ mutat habitum.
et deformat ſe v'ad mercatoris v'pegrini vl alio quocũq; modo
ſe prebet ignotum & ſic euadit · Spiritualiter. int alia peccata

uptas

diuites p ſuꝑbie laqueum. Raro enim diues inuenitur humilis
Criſo· ꝭꝗ li · O nemo ledit᷑ niſi a ſeip̃ᷣodicit ꝙ diuitiaxe ſequela eſt
ſuꝑbia et quia ſuꝑbia inter omnia peccata magis diſplicʒ deo : qᷓa

vt deſtrueret ſuꝑbiaʒ exinaniuit ſemetip̃ᷣm formam ſerui accipiẽs

ideo debet quilibet xianus ſuꝑbiam fugere. Sed quia vt chctũ

eſt ſupꝑbia in tantum adheret diuitiis ſeu diuiti qc eſt qſi inſeꝑa/

bile vinculum vtriuſq; debet qui Wlt ſuperbiam fugere mutare
habitũ ideſt eſſe pauꝑ ſpiritu. Statim enĩ ſuꝑbia ſeu põpa mundi
ilũ deſpiciens illeſum abire pmittit · [Fig ura exodi. Vbi recitat
ma giſter byſtoriag ꝙ; cum moyſes detinereĩ a filia regis ethiopũ
quã vxorẽ aſſumpſerat· neq; poſſet cum vellet ad populum ſuũ
ſcilicʒ filios iſrahel redire. Ipe moyſes docto arte aſtrolo gica fecit
duas ymagines quaʒ vna vocata eſt obliuio alia vero memoria
primam dedit vxori ſue/ſcdaʒ apud ſe retinuit: & illa ſtatim ob/
lita amoris poris pmiſit recedẽ moyſẽ · ¶ Spiritualit.· p moyſen
Qui credebaĩ filius regine tharmut. Erat tñ filio hebree ſubaudi
diuitem & magna tem mũd qui quãdoq; elatus diuĩtiis creditur
felicitatis filius ſed eſt ſcdm veritatẽ calamitaris & miſerie. MHuie
chim rex ethiopum tradit filiam ſuã pᷣmogenitã · ꝓ regẽ ethiopũ

dy abolus notat Intertatur enĩ ethiops caligo ſeu tenebra. Rex
vero caliginis et tenebre dyabolo eſt cuiꝰ pmogenita eſt ſuperbia

hanc igi conatur tradè diuiti · ꝓ cuiꝰ dotibo dat ſibi ciunate ſalia
que interptat animaduertẽs quia dyabolus tradidit diuiti ſimul
cum ſuꝑbia animaduerſiões intellectꝰ et mentis vt nõ poſſit neq;
ſciat ſalutẽ querè ſuam. Nullũ igi eſt remediũ niſi vt fiat ymago
que vocat᷑ obliuio· hec eſt pauꝑtas. Nã ſi homo habeat vmaginẽ
ſupbie ondat ſtatim obliuiſci pſtini amoris quẽ verſo te habebat
vt te deſpiciens nõ amplius occupabit. ſed te ꝑmittet abire ſo lutũ
Sed quãq; ip̃a ſuꝑbia & pompa mũdi cedet obliuioni tamẽ tecuʒ
xp̃i memoria retinebis Nam cũ cogitab xp̃m ꝓ te in pᷣſepio natũ
et nudum in cruce paſſum dices memoria memor ero & caleſcet in
me anima mea. Dimiſſus ergo a ſuperbia libere poteris redire ad
fratres tuos· filios iſrahel ideſt ad ſanctoʒe cõſortiũ qᷓ mũdo abre
nunciantes ꝑ paupꝑtatem facti ſunt filii dei & regnãt in celo. Id
Aug. Sum factus pauꝑ & a mundi ſuꝑbu obliuioni traditus
Secure deo ĩ ſoliloqo dicebat· Eco domine paupes filii tui ſum9
& puſillus grex tuus aperi noᷣ ianuas tuas & edent paupes
& ſaturabunt᷑ & laudabunt te qui requirẽt te· ſcio domine & me

niant᷑ neceſſitate ſed inuẽtis hoſpitis poſſit illis recipi

fateor te docente- quoniam ſoli illi qui cognoſcunt ſe pauperes
ditabuntur a te- DðU
Vis aſcendet in montem dni ps 0
Prudẽs domino alicuius regionis què mercatores młtũ

itinerantes non vValentes totã dietam cõpletam ꝑficere · non pue/
7Spi⸗
ritualiter. xps eſt domino celeſtis regionis. ad quã regionem eſt
magna dieta nimis de hoc mundo. Ardua eſt enim via que ducit

freq uẽtant int termino extrema facit habitacula media ĩ quibus

uptas

J

ad vitam. llam dietam faciũt pauꝑes· qui relictis omnibus xp * .
*

ſequunt᷑ & celum mercant᷑. Sed multi ſunt qui de mũdo ad celuʒ

nõ poſſunt ſic accedere. Quãplures ſunt qui nullo modo Soſ üt

xp̃i pauꝑtatem ſeruare vt omnia dimitterent. Iuſte tamẽ & recte

viuere volunt in ſudore & labore ꝓprio et hoc deus nõ cõtemnit

quia ip̃e wlt omnes homines ſaluos fieri ideo hoſpitium infra
cacumen montis ordinauit ſcʒ acumina vite in qua homo poteſt
diuitias huius mundi habere & poſſidere etiã ſcqm deũ. dũmodo
affectũ & amorem qui ponendꝗ eſt in deo. in pecunia nõ ponat
ſed vtatur diuitiis ad ſalutem. [Figura Geñ· io · Cum dictum
fuiſſet loth.vt fugeret de loco illo peſſimo gentiũ peccatricum &
ſe ſaluaret in monte dixit ſe in montẽ non poſſe aſcendere S3 ini
montẽ & ſodomã erat quedã ciuitas parua vocata ſegor · ad quã
dixit ſe ſaluare poſſe. Erat enim vt dicit magiſter loth antiquo &

in monte erant frigora & domino ilſi cpatiens reſpõdit. Nõ pecu

tiam eiuitatem illã ſed ſaluaberis in ip̃a. Spiritualit.· Der illaz
peſſimam regionẽ quã ſic damnauit deo in qua omnes erat pec/
catores ſubaudi cupiditatem & auariciam mũudi diuitũ qui in illis
duabus regionibꝰ omnia mala faciunt. Ex hac regione deg nos
reuocat. dicens- In monte ideſt ĩ paupꝑtate te ſaluũ fac. mons enĩ
arduus eſt ad aſcẽdendũ & debiles non poſſunt ita ire & ſpecialii
qui antiꝗᷓti ſunt in mundi deliciis Sed & eſt ciuitas inter media
nomine ſegor que interp̃tat᷑ minor. vt ſi nõ apoſtolicã ducẽ valet
ducat vitaʒ mediã ꝑ quã etiã ſaluabit᷑· quia ibi ſunt hoſpitia eterne
vite kommo leuñ poteſt acquirere ꝑ elimoſinã & alia miſericordie
oꝑa· Ideo ſiquis aſcendẽ non poteſt immediate ad montem ſũme
pauptatis abrenunciando omnibus non tñ propter hoc deſpare

debet Aßs enim voluit eſſe ſũme pauper & voluit etiam aliqn

habere in comuni aliquid cum apoſtolis vt ſe preberet exem plum

Bine

tam pfectis q infirmis. Querat ergo homo decenteẽ ſibi neceſſitatẽ
& non ſupꝑfluã · ſi pauꝑtatem omnino non poteſt portare et non
errabit· Aug: in quadã epiſtola: Sufficiẽtiã vite non indecenter
wlt· quiſꝗᷓs eam non wlt et non amplius que qc; non appetitur
propter ſeip̃am ſed ꝓpter ſalutem corporu et cogruente habitum
perſone vt non ſit incoueniens eis cum quibꝰ viuendum eſt. Iſta
igiĩ cum habentur vt teneant᷑- tamen non habent vt habeantur

orandum eſt hec
On facio tibi iniuriam tolle qck tuum eſt (PD
& vade mathNon eſt decens repetere qc homo ſponte

vendidit. Res enim vendia tranſfert in poſſeſſionẽ emptoris. In

iuſtnm & incõgruuz eſſet velle habere rem ip̃am & p̃cium· Ex
bis enim vnum qck plus placet poteſt homo tenere ſed nõ ambo
piritualiter. Indecẽs eſt hominem velle habẽ bic in mundo
delicias & diuitias. ꝓ quibus vendidit celeſte regnum & velle cũ
hoc ip̃m regnum retinè. Etiam iniuria fieret pauꝑibus ꝗᷓa relin/
quunt omnia & xpi nuditateʒ ſequun? & ſectant᷑: Illorum enim
ſuſte eſt regnum celoʒ · Sed diuitũ qui potius Kundu; relur
igura

ele gerunt eKnum celi non eſt· ſed ſolũ terrena bona.
au vẽdidiſſet mogenita ſua fratri ſuo Iacob & Ip̃e

lIacob pmo geniti benedictionẽ recipet a patre· Venit poſtea eſau
etens ab ipo benedictionẽ ſed cum nouiſſet fratreʒ ſuum Iacob
benecliekior fubripuicg aixit patri. nõ habes pater aliã bnñdicti-
onem. Cui pater fratrem tuũ feci dominũ oĩm. Quid nã poſſuʒ
tibi facere tamẽ benedixit ei dicens. In pinguedine terre erit bũ/
dictio tua. S piritualit· Eſau interp̃tat vanꝰ· & recte denotat
mũdi amatores ꝗa potius vanas eligũt diuitias q́; celeſtia regna
per iacob qui interp̃tat᷑ luctator ſubaudi pauꝑem qui eſt ĩ luctu
egeſtatis & paupertatis et neceſſitatis · Hic igi quicqᷓ̃d mundus
continet dat in pᷣcium ꝓ ſuꝑna hereditate quado cor ſuũ remouet
ab omni mũdi facultate· ideo pater celeſtis iuſtus retributor · hũc
benedicẽs dat ei de rore celi ideſt de ſuꝑna gloria qc animaduer/
tens diues interdum vadit ad deum- petens & ip̃e bñdici ſibi pro
aliquibꝰ bonis que faci neꝗens tamè que ſunt mundi relinquè
Putat enim regnum dei obtinẽ deceptus · Sed xps ſibi reſpõdet
regnum dei & eterna hereditas data eſt pauperi non poteſt dari
tibi· quia tu non es de illis· dat tamẽ ſibi ꝓ retributione bonoruʒ

— —0—

Z —

Pemientia

aliquorũ. que facit temporalia bona. ideo de inpinguedine terre
erit benedictio tua. Illã enim elegiſti illam habeas tolle qd tuum
eſt & vade. Cum enĩ ad diem rationis puenies tibi dicet recepiſti
bona in vita tua: Sed pauper mala ideo ita fiet· vt pauꝑ portetur
ab angelis in ſinum dei celeſtẽ habituro hereditatẽ Dues aũt erit
en ſepeliet᷑ in inferno quia mundi diuitias in egeſtatẽ paupum
contra deum retinẽdo quicqꝙ; deo acceptum & gratũ atq; celeſtis
regni dignum oꝑari non valuit. Nam elimoſine & alia oꝑpa mi/
ſericordie modicù ꝓſunt facienti ſi in his vera ledat caritas. Ledũ
ergo ꝓ tanto caritas quia interduʒz de ſpoliis & rapinis pauꝑpum
faciunt elimoſinas. Vnde Grego ſupꝑ illo Iob. Nõ credat fruſtra
iuſto errore deceꝑptus ꝙ aliquo pᷣcio tedimẽdus. Sic dicit quia eli
moſina ſuꝑbi diuitis euʒ redimè nõ valet· quã ppetrata ſimul ra/
pina pauꝑis antè dei oculos aſcendere non permittit ·
enitentia . .
Iuiſit aquas ab aquis GeniNNota ((A A
prudens dux exercitus dum p terras inimicoruʒ neceſſe
habet tranſire conſueuit exercitũ ſuũ diuidẽ in duas par/
tes · ſed debiliores facit pᷣcedere in piculoſo paſſu: eligens potius
aliquos amittere pedites & debiles ſi neceſſe foret· fortes q; pu/
natores liberare q; velit ponere in ꝑpiculum milites bellicoſos &
ſtrenuos nã ſi fortes pcuterent᷑ non eſſet qui iuuaret & liberaret
eos · Sed ſi debiles percutian? fortes cito ſubueniunt ita in omni
exercitu bene ordinato fortiores ſequent debiles ad retinendum-
Sprritualiter. Quiilibet xp̃i fidel eſt dux duplicis exercit vel
duplicis generis pugnatorũ Sed vnus eſt alio fortior. Debilior
enim exercitus lunt enſus corpales fortior vero anime virtutes
vnde math vltimo · Spiritus qdẽ ꝓmptus eſt · caro autẽ infirma
Oportet en nos omnes tranſire ꝑ terrã inimicorum quia anteqᷓ;
perueniamus ad patriam oportet nos p mundũ iſtum ꝑgere in
quò vita noſtra eſt qᷓdam militia pcipue gdientib viaz penitẽti
Nam multociens inuadit nos dyabol9 & exercit9 vicio vt nos
& iter noſtrũ ad regnum dei impediãt. i. petri · Aduſarius veſter
dyabolꝰ tanqꝙ́; leo rugi crcu. ꝗqᷓrens quẽ deuoret. Oportet ergo
nos exercitus noſtros diuidẽ ne vnus impediat reliquũ. ne opa
corporalia impediant ſpiritualia- debent eſſe diuiſa. E enĩ aliqn
tranſimus ꝑ loca piculoſa vite pñtis vbi dubitamꝰ nobᷣ dyabolũ
inſidiari debemus p̃mittere ſenſus noſtros ante nos & non retro

vt poſſimus ip̃os intueri et ꝓtegere ſi a dyabolo inuaderent᷑. Neè᷑
debemus ſimul cum illis ꝑgere· quia ſicut milites peditibꝰ im pe/
diti non poſſunt bene pugnare· Sic anime vires corporalibus ac
ſenſibilibo occupate nõ valent contra dyabolũ & eius vicia fortiĩ
dimicare. Si enim pcutiat dyabolus corporales ſenſo vt aliquibꝰ
vanis & caducis inuoluant᷑· ſi vtutes anime lõge ſunt ꝑ diſſenſũ
eſt nullum piculum cito enim ſubueniũt ꝓtegentes. Naà dũmodo
cor voluntas & memoria fa ſint in deo cito fugabunt dyabolũ
recuꝑatis ſenſib integris et illeſis. Si vero ſimul eſſẽt ambo poſ/
ſent facilit pire· ideo diuiſim ꝓgendũ eſt. ¶ Figura Geñ. 32. Vbi
legi. ο dum lIacob ad labam receſſiſſet & ꝑgeret ad terrã natiui-
tatis ſue timens furorẽ fratris ſui pmo geniti. Eſau diuiſit familiã
ſuam vt pars eſſet lya & filii ſui & ancille- Alia vero rachel- & ait

Si pcuſſerit eſau vnam turmã ſaluabit reliqua [ESpiritualiter-

Per lIacob ſubaudi fidelem xp̃i: qui conatur fugere a mundi de⸗
ceptionibꝰ · Naʒz mundꝗ iſte ꝑ labã qui interp̃tat᷑ dealbatio notat᷑

Eſt enim mundus foris pulcer et floridus . Sed ſiquis nouiſſima

cõſideret nõ niſi calamitatem repiret. Cum igit homo conat᷑ cum
familia ſua relicto mundo ꝑgere viaʒ penitẽtie ad terrã natiuitatis
ſue ideſt ad celum propter qc'ĩ xp̃i ſanguine renati ſumus ſtatim
obuiat ei eſau pmogenitus ideſt dyabolus qui por natus fuit vt
exter minet vtrũ q; exercitum. Sed tunc diuidende ſunt familie vt
dictum eſt vt fiat de lya et familia eius vna pars vt dictũ eſt· Per
lyaʒ que interp̃tatur laborioſa ſubaudi opa carnis· Per rachel
interptatur requies nota virtutes anime. Non enim conueniunt
ſimul ambe familie vna eſt de terra altera de celis-. Si igitur ſimul
gradiunt᷑ nõ valet anima celeſtia meditari ᷣuenta occupationibo
exterioribus corporis. Grego: dmora. Mens noſtra ad cõtem/
plada eterna non ducit niſi ab his que exterius implicãt ſtudioſe
ſubtra hat. Qui igitur cupiunt ꝑgere via penitentie ad celum di/
uidant carnẽ a ſpiritu vt aquas ab aquis diuiſi deꝰ· (B
Omen putei latitudo Geñ. z6& ſecũdum Aug. Omnis
puteus fons dici᷑ nõ ecõuerſo· ratio ẽ quia puteus addit
(ſup fontem profunditatem. Conueniũt enim puteus &
fons/ ideo ꝙ aqua viua in vtroq; flun et ſic omnis puteus fons-
ſed differunt quia puteus ꝓfunditatem habet nõ fons. Spi/
ritualiter ergo loquẽdo poſſumus ꝑ puteũ intelligè latitudinem
diuine miſericordie que nũq; diminuũ ſemꝑ lata & magna eſt in

— — —

ren — — - —

=S — —

=☛ z

—
———

— — —. „ —— —,—

e/
tti

Nd
oli
00
Phi
lu
li
ii

=

Ner
₰ℳ₰

t

Xpo. Dũmodo peccator ydriam cordis ſui P penitentiã paratam

babeat ad hauriendum ſemꝑ velut aqua viui fontis tluit neq; cõ

ſumi poteſt q;uis multi ſunt haurientes Math: Miſericordia eio
a pro genie in progeneies· ꝑ putei vero ꝓfunditatẽ ſubaudi diui/
nam iuſticiam que ĩ hoc differt a miſericordia. Ipe enm chriſtus
miſericordiam ſuam omnibo patẽtem prebet ad illam oës inuitat
ila repleuit terra. Sed iuſticiam ſuam oculte abſcondit pS.: Iudicia
tua abiſſus multa & aꝑpoæ: ¶ Ad ro. xi. Quã in cõprehenſibilia
ſunt iudica eius igi venire debem ad puteum diſpoſiti ꝑ peni-
tentiam tribus ſuffulti virtutibns ſcʒ cõpoſitione cordis ſiue cõ/
punctione confeſſione oris & ſatiſfactione operis & accepta xpi
miſericorcdla ſecuri eamo ab eius iuſticia CEh ra Gen 26 VLi
legi . Q yſaac venit ad puteum iuramenti & edificauit ibi altare
& fixit ibi tabernaculum ſuũ· venerunt ad ip̃m tres viri dicẽtes.
vidimus quia deo eſt in te fiat cõiuratio inter nos et cõſtituamꝰ9
pactũ tecũ & ne facias nob mala & fecit yſaac il'ẽ magnũ cõuiuiũ
piritualiter. per vſaac qui interp̃tatur riſus ſubaudi xpᷣm ꝗᷓ
eſt riſus & gaudium angeloꝝ & hominum. ꝑ puteũ nota mile/
ricordiam & iudicium. vt dictum eſt vbi fixit tabernacũ & altaxe

ſcʒ eccleſiam & cõfeſſonẽ vt ip̃e xp̃s ſemꝑ a peccatoribꝰ inueniat

Der tres viros tres penitentie virtutes que dicte ſunt· Cõfitent᷑
igit hec tria xpᷣm patrem & iudicẽ ps · Mſericordliam & iudiciuʒ
cantabo tibi domine· & impetrates obtint animce indulgentiã &

cõponnnt pactum. vt in die iudicii xp̃s non ꝑdat animam quia

promittit & iurat & non penitet- Sed pactum ratum tenet & fir
mum. Nam iſte eſt puteusſuꝑ quem dommg ſedit fatigatꝰ pro/
mittens anime ĩ forma ſamaritane aque viue donũ. Si veſit aquã
mundane conuerſationis deponere ibi clamat xs ꝑ yſa. qꝗqq· Oẽs
ſitiẽtes venite ad aquas zc: Cupit enĩ xp̃s velut pia mater ſuos
cõgregare filios vt gallina pullos ſuos ad penitentiã vt ſub vm/
bra alaʒe ſuaʒe ꝓtegant᷑. donec tranſeunt ꝑicula vite pñtis. Et ꝓpi
hoc xp̃s fatigatus ex ſtinere venit de qua fatigatione vel labore
pulcre· bꝛatus Aug: ſuꝑ Io:c. Q. ptractans illud. Hieſus fati/
atus z Côdidit inq; nos deus fortitudine ſua queſiuit nos in
ntirmnate ſua quotiens inꝙ voluit cõ gregare filios tuos. qu/
admodum gallina cõgregat pullos ſuos. Videtis autem fratres
quẽadmoduz gallina infirmat ꝓ pullis ſuis nulla alia auis ſic
mater agnoſcit. Videmo nidificare paſſeres quoſlibzʒ ante oculos

vtet.

noſtros vrundines ciconias columbas cottidie hic non niſi quãdo
in nidis videmus parentes eſſe co gnoſcimꝰ. Gallina vero ſic in⸗/
firmat᷑ in pullis ſuis vt etiam ſi ĩi pulli gallinam non ſequãtur
filios non videns matrẽ tñ agnoſcas· Ita fit alis dimiſſis plumis
inſipida & hiſpida voce rauca omnibꝰ mebris dimiſſa & abiecta
vt quẽadmodum dixi et ſi filios non videas matrem tñ agnoſcas
N Hec aug. Igitur ꝙ ſi fatigatus eſt xp̃s in pñti vita vt ad peni/
Q tentiam reuocaret peccatores & eis Spiuium eternum Pberet ;
Vlier cum parit triſticiaʒ habet Io. i Nota ꝙ maior re-
quiritur virto in partu ꝙ; in conceptu Cuio ſignũ eſt qᷓa
mſte cõcipiẽtes ĩ partu deficiẽtes ꝓdiderũt fetũ. Ideo mu
lier ĩ partu mltiplici remedio indiget. ¶¶ Spirituali· Mulier cõ/
cipiens eſt anima peccatrix ad penitentiam ſe diſponens · Cõcipit
enim audiens verba ſacre ſcripture . Sed hic cõceptus pturit per
opus. vnde leue eſt corde concipe verbum bonũ. ſed difficile eſt
propter dyaboli moleſtias illud bono ope complere · . reg u .
Fäi venerũt vſq; ad partum & non fuit virtꝰ pariendi. 13
gura apoc:iz: Vbi legit · ꝙ quedã mulier clamabat parturis &
ecce draco magnus habens capia ſeptẽ & cornua.x. ſtetit contra
mulierẽ vt deuoraret quẽ erat paritura. & mulier peperit filiuum
qui raptꝰ eſt ad deũ. & mulieri date ſunt due 4ſalt quibo volauit
ad deſertum locum vbi alitur · ¶¶Spiritualiter. ꝑ hanc mulierem
pregnãtem ſubaudi animã penitẽtem. Ratio eſt quia tunc mulier
cognoſci grauida eſſe que cum pus dulcia ſapiebant. apparent
amara. Sic in ꝓpoſio tunc animã recte penitere dicimus cũ que
delectabãt in peccatis amareſcũt in lacrimis & gemitibus. Vnde
Ambro · quodã ſermone:qñ inq ſic penitẽs vt tibi amaz⸗ ſapiat
in anima qck ante dulce fuit in vita & ꝙ te pus oblectabat ĩ cor/
ore· ip̃m te cruciet in corde iam tunc bene ingemuiſti ad deum-
Mulier igit hec ideſt aĩa facile cõcipit bonũ ꝓpoſitũ. ſz vt dictũ
eſt difficile bonum opus parit. Adeſt enim draco ideſt dyabolus
inſidians calcaneo eius ideſt oꝑi. Profert enim ſepteʒ capita ideſt
ſeptẽ capitalia vicia quox qctlibet letale venenũ cotinet. cooꝑtuʒ
tamen delectatonis melle. Portat enim· x· cornua tortuoſa ĩdeſt
inobedientiam mãdatorũ & ſuadet delectationeʒ peccati & oſtẽdit
difficultatẽ obedientie vt fetus anime ꝑdatur & ſterilis remaneat
in peccato· Hec igiĩ & alia młta mala ſuggerit dyabolo ne anima

— — — —⏑⸗ —

— — — —-

—

peniteat· ne cõfiteatur peccatum leue & modicũ in corde affirmat
miſericordiagꝭ pdicat· Longinquum ſpacium vite ꝓmittit · ꝑmanè
in pecca to ſu ggerit · vt ſic in cõteptũ dei & ſui deſperatiõz inducat
Sʒ3 ſi mulier ideſt anima parturiens clamat ad deum vrrilit parit
bonum opus qꝗ ſtatim ad deum rapitur: ſi anima illud in deum

ordinat. Dant ſibi due aule amor dei pari & timor · ꝗb ſe ſaluat

in deſerto penitentie et tunc gaudet quia natus eſt in mundo ho-

mo ideſt quia peꝑit opus xpo placitum vt ip̃a cuʒ yſa· dicat· 26.

A facie tua concepimus & parturiuimus ſpiritum ſalutis.

Acrificate ſacrificiũ iuſticie & ſperate ĩ domino p (Vera
iuſticia exigit vt quãtum homo a creditore ſuo recipit tm̃
reddat· Ideo taʒ creditor q́; debitor librũ ſuum habet ſcrip
tũ ĩ quo ꝗᷓntũ ille debzʒ reciꝑe et ꝗᷓntũ iſte debʒ dare ẽ? Ideo bonꝰ
redditor ſeu creditor ac debitor cum ad ſoluendum venerit debet
optime videre quãtum debet & ſine aliqua fraude integre ſatil/
facere · vt creditor eius cognoſcens ſe eſſe plenarie pagatum et per
ſolutum debitum poſſit caſſare. Nam creditor nũq; debituʒ caſſat
niſi ſibi ſit integralii ꝑſolutum· ideo poſſet optime contingere ꝙ;
pro modica pecunia retenta remaneret debnor ĩ libro ſui credito/
ris magno pcio obligatus. ¶ Spiritualiter- cõtinuum debitum
magnum facimus cum xp̃o. Dum enim peccamus ſtatim libro
ſue iuſticie ſcribimus & ibi quãtum aſcendat debitum ideſt quale
ſit peccatum deſcribit & vellet iſte creditor ſibi inte gre ſatiſfieri vł
hic vel alibi · Debet igit᷑ quilibet noſtrum cuz ꝑuenerit ad rationẽ
diligenter attend ere quid fecit & quid mit & omnia ſibi aꝑire
per confeſſionem coram ſacerdote & nuda et clara ſine pallio ali/
cuio velaminis oſtendere- Scit enim ip̃e noſter creditor meli9 qᷓd
et quãtum debemus q́; nos & ſi vellemo malicioſe aliquid ocul/
tare poſſemus totius debiti piculum incurrere· nec acceptaretur
ſolutio talis que non eſſet integra & pfecta · Sʒ cum omnia que
habemus damus dele mur de libro delictoxe ideſt cum que ſcimus

nos cõmiſiſſe narramus cõfitendo nobis de9 ſubuenit indulgẽdo

& tunc noſtrum ſacrificium · dicũ ſacrificiũ iuſticie qd eſt acceptũ
deo & poſſumus tunc ſecure veniam & indulgentiazʒ ſperare · ꝗᷓa
eig caritas noſtro defectui ſubuenit · ¶ Figura leui. 8- Vbi legiĩ
ꝙ decorabat᷑ animal ſacrificii· & poſtquã lotum erat mẽbratim di
uiſim ponebaĩ ſuper altare· tenebat tñ ſacerdos manuʒz ſuꝑ caput

vituli. ſi vitulus erat dum offerebatur & ſuccenſo ibi igne ſancto
fiebat acceptum ſacrificinm deo · ¶¶ Spiritualiter · Dum Peccator
wlt ſacrificare ſacrificium iuſticie ideſt quãdo wt ſe culpabilẽ deo “
reddere & iuſte ſatiſfacere lotum cor eius aqua lacrimage ꝑ com/
punctionem debet pel ruboris & verecũdie penitus remouè &
mẽbratim recitare et apire peccata ſua et ponere ſuper altare ideſt
ſup aures cõfeſſoris qui eſt altare dei ad recipiendum huius ſa-
crĩficium· vt ſi peccauit auribꝰ· oculis. manibus · aut quibuſciõ q;
aliis modis illis diigeni & ſine oꝑimento aliquo. ſacerdoti mon-/
. ſtratis cogitet de ſatiſfactione & tunc ſacerdos manum tenẽs ſuꝑ
caput ſuum illud ſacrifcium ſuccendit igne ſancto· quia fa cta ab/
ſolutione recõciliatum tradat diuino amori hoc ſacrificium · vt de
ſe fecit maria magdalena· Ideo meruit indulgentiam plenã cõſi/
derauit nãq; qd fecit et noluit moderare qd faceret Vnde grego-
om-.32. ſuꝑ euã geliſt- Quot inquit habuit in ſe maria oblecta/
menta tot de ſe inuenit lamenta· Conuertit ad nume virtutum
numerũ criminũ vt totum ſeruiret deo in penitentia quicq; ex ſe
cõmiſerat in culpa- E
Vouſq; paruuli dligitis infanti puer i4Nota prudẽtes
parentes oprime attendunt ne paruuli ſui nimio tẽpore
umant lac: quia ſic fierent male cõplexionis· Fierent enĩ
nimis mòlles & dum adulti eſſent non poſſent virilia ꝑa exercẽ
idcirco debito ſcʒ tempore ablactandi ſunt etiã inuiti·. Na cõſueuit
nutrix ponere abſintheum vel aliquid amari ſuper vbera et dum
puer WIt lac ſugere ſentiens amaritudinez dimittit & abhorret et
tunc habent cibum paratum ꝓ vt cõuenit paruulo & comedit. &
ſic incipit aſueſcere de die in diem ad cibos fortiores. Sed nota
in domo magni principis fit magnũ feſtũ ĩ ablactatiõe pueroʒ
Spiritualiter. Nota puerũ ſugentẽ lac hominẽ mundi deliciis
dedituũ qui verus ſeruꝰ dei eſſe non poteſt eo ꝙ ip̃m delicie mũdi
ineptum reddunt hominẽ ad fortitudinẽ penitentie non poſſunt
bene ſpiritualia aggredi dum deliciis vite pſentis detinent.· Vnde
apoſtolus ſcribens· i.ad chor.· 3. dicebat. Ideo non potui vobᷣ loꝗᷓ
quali ſpiritualibꝰ. ſed quaſi carnalibus et qſi paruulis in xp̃o lae
vohᷣ potum dedi·non eſcam. non dum enim poteratis ideo dum
tempus eſt ablactandi. Debẽt enim eis pdicatores verbi dei velut
boni parentes apponere- ante oculos abſintheũ et amaritudinez
future pene que reſeruatur his qui volunt ſecũdum carn? viuere

negligentes deum et cũ ip̃i banc amaritudinẽ guſtabunt vidẽtes

pene amaritutidinem deliciaʒe dulcedinẽ ſuꝑare abhborrebunt eas
et aggredient cibum penitentie & ſeruitutis dei & tunc gaudiuʒ
magnum fiet in domo pncipis eterni ſcʒ pat ieſu
gaudium et leticiaʒ coram angelis ſuis Figura GenZi. Vbi
legit᷑.· poſtq; ablactatus fuiſſet yſaac ab infatia fectt magnum
cõumuium & magnam leticiam cum amicis ſuis (C¶ Spiritualiter
yſaac qui interp̃tatur riſus denotat peccatorẽ peccatũ dimittẽtem
& ad deum ꝑ penitentiaʒ reuertẽtem. Tales enim cum xp̃s videt
facit feſtum magnum & cõuiuium leticie cum amicis ſuis ſcʒ cuʒ

angelis vt theſſolo. . vos eſtis gaudium meũ & corona gaudii-

Ideo ſuꝑ illo verbo:gaudiũ & angelis dei:· ombł.ꝭaO.· ſupꝑ euageliſt-
dicit beatus Grego: Maio de peccatore cõuerſo q&; de iuſto ſtante
gaudium fit in celo quia et dux in plio plus militem diligit. qui
poſt fugazʒ reuerſus hoſtem fortii pmit· &; illum qui nũq; terga
vertit · et nũq́; aliquid fortit᷑ fecit· Sic agricola amplius illam terrã
amat ꝗᷓ poſt ſpinas vberes fruct profert ꝙ; eam ꝗᷓ nũq; ſpinas
habuit & nũqꝙ fertilẽ meſſem ꝓduxtt.

Res ſunt H poſt quos reſtituet te in gradum p̃ſtinuʒ
Geñn. QοNota inter alia que ſunt attendẽda in electione
alicuius rei ſiue bone vel male debet homo attendẽ termi/

num & lõganimitatẽ ſeu breuitatem rei eligibilis. Naʒ ſi bona eſt

res que eligi debzʒ melior eſt ſi cõtinue habeat᷑ ꝙ; ſi ſit momẽtanea
Si vero de rebus malis oporteat eligẽ minus mala eligenda eſt
illa que citius tranſit & deficit ꝙ; illa que diutius durat. ¶¶ Spi/
ritualiter oportet peccatores vnuz ex his eligere vel agere in vita
pñti penitentiam de peccatis que dici᷑ breuis. vel incidè in eternã
iehẽnam que ꝑmanet in eternum· eligenda eſt potius pñtis vite
penitẽtia · ¶Figura.z. regũ · z·. Vbi poſita electione ĩ manib

dauid ip̃e potius elegit pati tribꝰ diebus peſtilentiã q́; inimicorũ
perſecutionem & A. annorũ famis. piritualiter. Der dauid

cui dominꝰ indignatus erat. ꝓpter numerationẽ populi denotat
peccatorem cui xp̃s indig natur. ꝓpter peccatoruꝭ multitudinem
Electio enim in manibꝰ ſuis eſt vt peſtẽ trium diezæ ideſt cõtriti⸗
onis cõfeſſionis & ſatiſfactionis vel· 1. annis zc Nien per · A·
annos totum tempus:voluit en · 4.· diebus totum tempus ·ſeptẽ
igiĩ anni famis ſignãt tẽpus future vite· ĩ quo erit ſũma egeſtas

ris noſtri hieſu xpi ·

E

——
Metia

nee poterit quicq́; repari ad refectionẽ miſero in quibꝰ anis erit
eriam demonũ pſecutio · Ideo melius eſt hic in iſto breui tempore
affligi tribus opibus Fenitenti ꝙ eterno ſuplicio ſeruari. Vnde
Aug. de· x.· cordis . Meliꝰ inq; modica amaritudo in faucib
eternum tormètum in viſceribuss

itis viam triũ dierum Exodi-8Nota ꝙ in omni termi-
nata via eſt triplex motus Primo naq; eſt egreſſus a ter
mino a quo. Secundo eſt ꝓgreſſus in medio. Et tercio è
penitentie · primo enim homo diuina gratia coadiut9 egredñ de
peccato. Secundo aſcendit ꝑ mediuʒ de virtute in virtute· VlItimo
egredi de virtutibus ad p̃mium eterne beatitudimnis · ¶ Figura
toto li·exodi· & ſpecialii: 18. Vbi legit · ꝙ filii ifrabel· mo egreſſi
ſunt de egipto cõductu moyſi · Secundo ꝓgreſſi ſunt ꝑ deſertum
in lo co ad ſocum ignis & nubis ꝓtectione ·. Tercio ingreſſi ſunt
terrã ꝓmiſſionis ducente eos ĩoſue· Piritualiter. Filin iſrabel
exeuntes de egipto ſunt fideles recedentes a peccato diuina gratia
prcurante- Nam egiptus interp̃tat᷑ tenebra & notat peccatum ĩ
quo homo cecus iacèet. Sed gratia illuminãte pcipimo noſtras te/-
nebras & ꝓperamus ad luceʒ · Grego.S mora. Dum nos gratia
dininito illuminat cuncta metis noſtre abſcõdita manifeſtat. Pro
gredi poſtmodum homo: de virtute in virtutem in nube & igne
quia in fide que nubi comꝑat᷑ propter enigma vie & caritate que
cor attendit ad virtutes · Mic igitur duo nob prebet dominꝰ per
diuinã ſcripturã cui ſi fidelis adheret ip̃am ſequẽdo leuit et facilii
viam graditur virtutum eo ꝙ pondus grauans ip̃aʒ meditando
deponimus· Grego: in mora: Cum ꝑ ſemetip̃m loquũt deus de
verbo eius ſine verbis cor docetur quia virtus eius intima quadã
ſubleuatione cog noſcit a qua mẽs plena ſuſpendit. vacua grauat᷑
Pondus qdd eſt qdomnem animam qm replet leuat vltimo ꝑ
ioſue zc̃· Ioſue interpᷣtatur ſaluator & denotat xpᷣm per quẽ poſt

laborem noſtrũ mtroducimur in terrã ꝓmiſſionis vite eterne. Vñ

ip̃e math·xi · VWenite ad me omnes qᷓ labor et onerati eſtis & ego
reficiam vosſcʒ celeſti pmio· Nõ deterreat vos certamẽ laboris &
itmeris penitentie Iero-in quadam epiſtola- Nullus labor dur9
nullum tempus longum. videri debet quo gloria eternnatis ac/
quiritur & ſuplicium euadetur. H

Ingreſſus ad terminũ ad quẽ · ¶Spiritualiter:. Talis ? ꝓceſſus

N ciuitate ſanctificata ſimilii reqeui eccleſiaſt · =a (Nota ꝙ ciuitas PDH
in qua viget pax & requies non claudit neq; clauduntur porte
Doſſunt enim ſemꝑ boni intrare & requieſcere. Latrones vero &
furẽs ibi bhabitare non poſſunt propter iuſticiã. Talis igit ciuitas
vocatur ſanctificata ideſt in deo firmata · ¶ Gpiritualiter ꝑ hanc
ciuitatem ſubaudi ſtatũ penitentie in quo dici eſſe requies ꝑpfecta
conſcientie dei & proximi. & hanc triplicem pacem optat eccleſia
penitentibꝰ & in penitentia pſeuerentibus dicens agnus dei zc.
Igitur ciuitas hec eo ꝙ ſit ſecura oſtia ſua aperta die noctuq; ex/
poſuit: peccatoribus & iuſtis qui ꝑ noctẽ & diem intelligunt᷑ vt
omnes poſſint intrare · ¶( Eigura aꝑoc. zi · Vbi beatus lIo· vidit
ciuitateʒ · que verſus omnẽ plagam tres habebat portas· tres ſczʒ

ad orientem: tres ad occidentẽ: tres ad aquilonem. & tres ad me/
ridiem Piritualiter · Per hanc ciuitatẽ vt dictũ eſt ſubauci

ſtatuz penitẽtie · tres porte ab omni plaga poſite tria ſunt peni⸗
tentie oꝑa contritio confeſſio & ſatiſfactio · Que porte ſunt erga
plagam auſtralẽ vt intrent iuuenes in quibus viget fortitudinis
decor atq; virium. Etiam cõtra plagã aquilonem vt intrare poſ-
ſint ſenes in quibꝰ iam frigeſcit naturalis caloris facultas & ſũt
etiã ad plagam occidentalᷓ vt introitus iſte decrepitis nõ phibea?
in quibꝰ eclipſatur & occidit vue pñtis cõmoditas. Qualii me
tres etates ad ſtatum penitentie vocent habes in euangelo. & ſiĩ
ma vigilia venerit zc· Quod exponẽs grego · ſic dicit· Prima vi
gilia eſt puericia vt qui in ea vigilare noluit· ſccam cuſtodliat vt
qui conuerti a pᷣuitatibus ſuis in puericia neglexit ad vias vite.
ſaltem tempore iuuentutis euigilet & qui ad viaʒ vite ĩ iuuẽtutis
tempore non euigilat ſaltem in iuuentute reſipiſcat. De . vero
oſtio per qd introducuntur decrepiti. in quibꝰ iam vt dictuʒ eſt
occidit humane vite vigor qui q̃ſi nichil amplio ſunt niſi labor &
dolor habes inparabola de vinea Math. zo: Vbi paterfamilias
hora vndecima inuenit quoſdã ſtãtes ocicſos miſeres ſine aliquo
ope quos iam virtus bumana conducẽ parũ poterat ad aliquod
bonum opus & tñ dixit ad illos· Iie & vos zc·

Omen Virginis Maria luce: i Mlota ꝙ prudens vir ante 1T
õſumationeʒ matrimonii debet optime videre & cogitare
quãta oporteat ip̃z facẽ poſt cõſumatiõʒ q́a matrimoniũ
eſt vinculuʒ indiſſolubile neq; ſolui poteſt niſi in morte ſecũdum

. .

inſtituta diuina. Ideo anteq;; per verba de pñnñti conſumetur debet
optime ꝓuidere· quia poſtea velle dimittere eſt ſibi perpetua cᷓ .
fuſio & penam legis incurrit- piritualiter vxor eſt peniẽtia
Ratio eſt· quia ſicut de viro & vxore legittimis naſcunt᷑ ꝓles le/
gittime · Sic ex ſpiritu & penitentia· legittima oriunt merita ps.
Vxor tua ſicut vitis habundãs in lateribo domo tue Igitur debet
pſona que penitẽtiam amplexibus copulat ſibi videre potentiam
et facultatem ſuam. an poſſit vxorem ſuam nutrire· ne cũ incepit
ſponte agere vitam penitentiũ non cogat᷑ ip̃am dimntere debet cõ
ſiderare uedinem & arduitatem in ſeruanda penitentia & ad illã
ſic ſe preparare corde & mente ne derideat legem domini · ſed vſqʒ
ad mortem płeueret cũ illa. Nam omnis graueèedo que ĩ penitẽtia
reꝑitur. nos in deum dirigit & ad gratiã nos pducit gura
Math. i. Vbi legit· Oe dum ioſeph virginem deſponſaſſet & illaz
percepiſſet guidam eſſe ignorans ſancti ſpiritus miſteriũ voluit
clam ip̃am dimittere. Sed monitus angelica doctrina nõ dimiſit.
Quod en inq angelo in ea natũ eſt. de ſpiritu ſancto eſt. Maria
interptat᷑ mare amaʒe & maris ſtella. Penitentia habet has duas
conditiones nam eſt aliquali᷑ amara. ſed ſuo lumine ꝑducit nos
de pelago tẽpeſtatis peccati ad portum quietis virtutum. Vnde
Ambro . li . i· de chaim · Egreſſo inqꝙ; malicie ꝑ penitentiã virtutis
opatur ingreſlu⸗ Eodẽq; ſtudio quo crimè excluditur innocẽtia
copulatur. Per Ioſeph qui interp̃taĩẽ augmentũ ſubaudi fidelem
cupientẽ fecundari virtutibꝰ ꝑ copulam penitentie & ed aliq uãdo
ad pauca reſpiciens non cõſiderans penitentie fineʒ que ẽ eterna
vita: ſolum pcepit grauedinẽ & wlt diuortium facere velut mariã
dimitté. O infelix & infortuna vxor Raro nubit et tñũ poſtquã
eſt nuptui tradita vix inuenũ qui ip̃am non expellat & tamẽ q
in ea natuz eſt de ſpiritu ſancto eſt. Quia omnis penitẽtie guedo
omnis difficultas laboris gratiã cõtinet ſpiritus ſancti. Tu ergo
ſi vis eſſe Ioſeph ideſt ſi vis augmentari honoribꝰ & grat is corã
deo noli timere penitentie copulari · quia finis penitẽtie laboris ẽ
corona glorie g illam vis amplecte penitentiam noli iaʒ deſerẽ
Iero· ſuper Math. ſuꝑ illo verbo peniteamini zc. Amarnudir ẽ
radicis dulcedo pomicõpenſat periula maris ſpes lucri delectat

dolorem medicine ſpes ſalutis mittigat. Qui deſiderat nucleum ·

frangit nucẽ · penitẽtiaʒ agat ꝗᷓ wlt eterno adherẽ bono Preconia
xp̃i narrare poſſũt ꝗᷓ ad palmã indulgentie meruerũt puenire ·

—

Vndatus eſt a lepra. regum. qAInter omnia )K
que magis cruciant le proſos eſt ꝙ oĩs ſano eos abhorret
Heo dici ꝙ leproſo vellet omnes lęproſos eſſe vt nemo
poſſet ſibi improꝑare lepraz: ¶ Spiritualiter lepra aſſimulatur
peccato· tu propter morbi còtagionẽ tũ etiam propter multa alia
que clare in ſacra ſeriptura monſtrant᷑. Igit᷑ peccator nullum ſimi
lem habet doloreʒ niſi quia ſe videt a iuſtis cõtemni et argui.Ideo
vellet oës iuſtos peccatores eſſe vt nemo poſſet ſibi inproperare

vt ie ſibi ſimilẽ nõ feteret & vitaret· mũdat᷑ lepra ĩ ſacra ſcriptura

per quaſdã cerimonias legis. mundat᷑ etiã peccatum ꝑ quedã oꝑa
penitentie. Sed Pus vide particulario & ſuccincte de ſpeciebo le/
prei Nota ꝗtuor eſſe ſpecies lepre: Prund ꝓuenit ex corruptiõe
ſanguinis & dicit helefantina ab elefante illo animali magno. qd
crura habʒ inflexibilia. Gecunda ꝓuenit ex corruptiõe flegmatis
et vocatur lepra ſerpentina vel tyrina a quodã ſerpente tyro noĩe
dicto qui callidus et malo eſt valde. Tercia ꝓuenit ex corruptiõe
melancolie & vocat Wlpina ab animali illo aſtutiſſimo ſcʒ a wlpe

dicta. Quarta prouenit ex corruptione colcre & vocat leonina a

leone anmali dicta fortiſſimo. Der mam lepraʒ loquẽdo ſpũalii
ſubaudi ſuꝑbiam ꝗᷓ ꝓuenit ex ſanguine corrupto quãdo ſcʒ quis
gloriat᷑ in nobilitate ſui ſanguinis cum omnes ſimus putredo &

vermis. Origenes omb‚:i: ſuper eʒech Quid ſuꝑbis terra & cinis

vt hõ arrogãtia ſubleuet oblitus eſt ꝙ erit & quã fragili vaſculo

continet & quilibet ſtercorib immerſus ſit & qualia ſemꝑ pur/
gamenta de carne ſua piiciat comꝑatur elefanti crura habenti in-
flexibilia- per iſtud animal ſubaudi dyabolum qui per ſuperbiaʒ
eiectus de celis· excluſus eſt a venia propi obſtinationis inflexi/
bilitatem · Hugo·i. libro de anima. Superbia in celo nata eſt. Sed
velut immemor dyabolo ꝑ quã via inde cecidit illuc poſtea redire
non potuit. Secunda ſpeties eſt ex corruptiõe flegmatis & vocaĩ
ſerpentina & incipit corrodè interiora mebra ꝓp hanc ſubaudi in/
uidiã quã ſerpens dyabolꝰ pᷣmos parentes decipiẽdo introduxit

Vnde ſap· Inuidia dyaboli mors intrauit in orbem terre Aug.

libro de doctrina xiana- Inuidia vicium dyabolicũ eſt quo ſolꝰ
dyabolus reus eſt. Non enim dyabolo dici vt damnet᷑ adulteriũ
cõmiſiſti · furtum feciſti:villã alienam rapuiſti. ſed hominũ ſtatui
inuidiſti · Hec lepra ſui mordax ? ꝗᷓa bona alio reputãt mala ſua
bona· ideo nulla eis dignior pena eſt q́; ꝙ vbicunq; bona ac aſpa

aſpiciant proximox vt pluribꝰ inde cruciatibus puniantur. Vn
Geneca libro de moribus. Vt inuidi oculos haberẽet in omnibus
cluitatibus vt de omnibus facultatib torquerent᷑ nam quãta fe/
licium ſunt gaudia tãti ſunt gemitꝰ inuidorũ· Hec ſeneca:· Tercia
ſpecies aſſimulat᷑ auaricie ꝗᷓ ex melãcolia cauſat᷑.Iſta enĩ eſt ꝓprie DWM
tas auari ſemp eſſe ĩ melãcolia terrea enim tõplexio eſt ꝗqᷓa auarꝰ9
totus dat eſt terrenis & dici wlpina propter infinitas aſtutias

Quibus auarus vti ad rapiendũ et cõ gregãdum pecuniã · Sepe .
. WIpes canes inſequẽtes ideſt pdicatores & confeſſores decipit &
fugit ab eis· Quãdo ſcʒ ſacerdos credidit attigiſſe auax & tenere

ip̃m laqueo penitentie vt ſatiſfaciat cum ſcʒ capiat᷑ ꝑ aliquã mfir/
mitatẽ · recuꝑata aliquali ſanitate ſtatim fugit de faucibꝰ cõfeſſoris
Sed quid eſt Eſto ꝙ wlpes tot aſtutiüs vtat᷑ vt raro canes poſſint
eam capere capitur tamen fouea Eſt en aliqñ fouea occulta in via
qua gradi & im ꝓuiſa cadens · nulla aſtutia poteſt inde cadẽ neq;
euadẽ. ſic cõtingit auaro quãtumcũq; fugiat cõfeſſorẽ & doctrinãa
xp̃i: capitur tamen fouea ꝑ mortẽ improuiſe & incõſiderate neq;
valʒ quicq́; ſibi aſtutia ſue cupiditatis et auaricie quia venatores
pellẽ capiunt et canes carnes comedunt. Nam demones accipiũt
animam & vermes corpus deuorãt. Gloſa ſupꝑ illo luce CNer-/
tuus eſt diues & ſeꝑultus in inferno · Quid profuit huic pecunie
multitudo ſi caro vermis eſca eſt & in iehẽnis data eſt collega de/
monibꝰ ¶ VlItima vero lepre ſpecies aſſimulat᷑ ire propi impetũ
animalferociſſimi leonis prouenit enim ex corruptione colere .
Colerici enim naturalit ſunt iracundi · Sed nota ꝙ hec lepra ſi in
principio non curat᷑ laniat totum corpus intus & extra. ita ſi iraʒ
dum poſt incipit occupare non extinguitur & ſi in odium trãſeat
nullum eſt remedium· lacerat quicq; inuenit · Augꝰ m quadam
epiſtola. ſicut accetuʒ corrũpit vas ſi diu ibi fuerit· ſic ira corrupit
cor ſi in alium diem durauerit. Patet igitur de. · ſpeciebus lepre
comꝑatis · O· peccatis grauibo. curãtur tamen hec peccata ꝑ peni/
tentie oꝑa · vt dictũ fuit. Efiguraleri Vbi leproſo radebaĩ᷑
caput ſuꝑcilia & barba & lotis veſtimentis introducebatur caſtra
vt offerret ſacrificium. ¶Spiritualiter· peccator debet deponere
per cõfeſſionem oꝑa mortua ꝗᷓ per pilos notant᷑ & hec in tribus
gradibꝰ reꝑiuntur ſcʒ in ore corde & oꝑe· debet lauare lacrimis
conſcientiam ſuam debet offerre ſacrificiũ ſatiſfactiõis introduct9
in caſtra ideſt eccleſie gremiũ · Nazʒ ſi penitentiã vere agat ſanitatẽ

5 . .

₰
Penitetia
cuiuſcũq; peccati cõſequet & diuine gratie reſtituet. Xugo libro
de penitentia. Penitẽtia lãguores ſanat. leproſ. os curat mortuos
ſuſcitat. ſanitatem auget· gratiã cõſeruat:claudis greſſum · ſurdis
auditum . cecis reſtituit vſum vicia fugat:virtutes exornat: mẽtẽ?
munit & roborat · Hec Augg.
A Rcus fortium ſuꝑatus eſt et infirmi attincti ſunt robore
2. regum-ZNon debet ſtatim reddere ſe captiuuʒ ꝓbus
¶gJux exercitꝰꝗ quãq; videat ꝑcuſſam gentẽ dumodo adhuc
videat aliquos poſſe dimicare. Conari enim debet totis viribus
ſe vnire ſuis fortit dimicando . quia cũ vacio ſit euẽtus belli: mſta .
poſſunt ſibi ꝓſpera cõtingẽ que nõ poſſent ſi captiuũ ſe redderet
ꝗa tũc nõ ẽ amplius ſpesideo virtuoſiꝰ ẽ mori ꝙ; remanẽ captiuꝰ
Ideo dicit Tulius de queſtionibꝰ· cũ temꝑꝰ & neceſſitas poſtulat
decertandũ eſt manu & viribꝰ et mors ſeruitutis turpitudini eſt
anteponenda · nã occidi pulcri eſt ꝙ ignominioſe ſeruire· Spi
ritualii · qũ peccata inuadunt hominẽ & adeo pcutiunt exercituʒ
vnum eius ꝙ neq; bona cogitatio neq; bona voluntas ſana rema
neret frãgi omnis acies - Fraã git acies viſus ab exercitu viſibiliuz
v.ino*: Prigit acies auditus ab ocioſis ſermonibꝰ & ſic frãgunt᷑
& pcutiuntur ſenſus corporis. vt quaſi captiui remaneant. Sèd
tunc ſpiritus non debet ſe captiuuʒ reddere in manu dyaboli &

»*

peccatox · ſed potius debet diponẽ ſe ꝑ penitẽtiam vſq; ad mortẽ
q; ſe ſic tradat hoſti. debet enim recolligè amicos ſcʒ lacrimas ide t
penitentiã confeſſionem & cetera penitentie oꝑa & dimicare virilii
et ualebit. ¶ Figura Geñ. ig. Ybi legitur ꝙ quinq; reges du/
cebãt captiuum loth fratrem abrahe & familiaʒ ſuam tũc abrabã
aſſumptis ſecũ · cc. vernaculis inſecutus eſt eos ſubito et ꝑcuſſos
fugauit et fratrẽ cũ eius familia atqʒ ſpolia recuperauit · ¶¶ Spi/
ritualiter· per loth corpus. ꝑ abrabã ſpũs notat᷑· per. v. reges · V·
appetitus inordinati quoru dyabolus pnceps eſt. bii enim ſepe
captiuant corpus & omnen eius familiam ſcʒ corporales ſenſus
ſed tunc ſpiritus aſſumptis· ccc· vernaculis ideſt tribꝰ penitentie
partibꝗ: contritione confeſſione ſatiſfactiõe · pſeq uiĩ reges fugãs
ſõos redimet corpus & ſenſus corporales de ſeruitute peccatorũ
et virtutum ſpolia· que pus ꝑdua fuerũt reaſſumit · ergo nõ debz
deſpare peccator de venia pꝰ peccatũ · ſemꝑ enĩ victoria ſuꝑpeminʒ
ſi velit ſe iuuare conſueuit hõ ſepe cadere· Sed ſepe poſtq;; cecidit
preualet ſi nõ pigeat ſurgere · Vnde Criſo· ad eliodoʒy monachũ

non eſt graue cadere luctantẽ · ſed iacere deiectuʒ. non ẽ pnicioſũ
in prelio liberari ſed poſt wlnus acceptum deſꝑaratione curandi
medelã vlceri dene gare. Sepe etiam anhelãtes videmus poſt fre/
quẽtes lapſos & deiectiones plurimas coronatos · militem quoq;
ſcimus poſt fugam militans virũ fortem fuiſſe & victores viciſie
ec Criſoſtim?.

ua ꝑps (Expulſus de terra ꝓpria die noctuq; conſiderat

lia expo
tuallter. ꝑ peccatum homo miſer eiici de ciuitate ꝓpria ſcilicet de
ſtatu gratie nam gratiam quã xp̃s attulit in hunc mundũ ꝓpter
homines attulit ideo hominis eſt. Sed peccatum eiicit ĩm de illa
Debet igi cogitare vias reuertendi ad illaʒ extra quã ſemꝑ homo

eſt triſtis & pfugus. Vie enim reuertendi ad gratiã ſunt tres ſcʒ

conſideratio mortis & inferni & miſericordie. De hac prima via
peruenitur ad ſcdcam ſcʒ ad purgationem peccati . Sed de hac ſccła
peruenit ad terciam ſcʒ ad miſericordiam & pietatem et ſic ꝑ hanc
regiit ad ciuſtate? diuine gratie. C Eiguraz.· E ſdre ·2· Vbi legit
Ꝙο cum vellet recu ꝑare hieruſalẽ deſtructã venit ad portaz vallis
& ante fontem draconis- deinde venit ad portaʒ ſtercoris et ibi cõ/
ſiderauit muru ciuitatis diſſipatum & portas eius cõbuſtas igni

deinde tranſiuit ad portaʒ pontis & ad aqᷓductũ regis. pi/
ritualiter. Per hieruſalẽ que interp̃ᷣtatur viſio pacis nota ſtatum
gratie in quo homo ſecurus quieſcit. Sed vt dictum fun inde hõ
eiicitur a peccatis. Igi cuʒ homo ad illã redire cuꝑit · Primo debʒ
venire ad portam vallis per quã notat᷑ mortis memoria· nã mors
quedã porta eſt per quã vel aſcendit ad celum vel deſcenditur ad
infernum licet quo ad tempus homo deſcendat ad purgatorium-
Debet ſcdo venire ad fontẽ draconis. quia debzʒ cõſiderare penas
infernales in quibus natat dyabolus draco & ſerpens antiquus
q illo turpiſſimo lacu ſubmerſus ẽ · Tercio debet venire ad portã
ſtercoris per quã confeſſio ſignat᷑. Nam per confeſſionem omnes
immũdicie anime ꝓiiciuntur & purgant· S3 exiſtens ĩ iſta porta
debet homo conſiderare murũ deſtructuʒ. Murus eſt duplex ſcʒ
murus & antemurale. Murus eſt enim homo interius ſiue ratio
GSed antemurale ẽ homo exterius ſeu ſenſualitas ip̃a· porte vero
murales ſunt corporis ſenſus. porte antemuri ſunt anime vires.

. . . A² 22 77—7 *
gitaui vias meas & cõuerti pedes meos in teſtimonia

las et modũ ꝑ quẽ poſſit reintrare & ſe ad omni ici
nit & vt poſſit reintrare omnia facilia ſibi facit· ρSpiri

e
„ 6* –
* „*

Debet igitur homo in actu confeſſionis exiſtens cõſiderare ꝗliter
corporalit & ſpirnrualit peccauit & que peccata ꝑ oculos & aures
ceterosq; ſenſo ingreſſa ſunt ad animã & que ſimilit᷑ ꝑ memoriã
& intelligentiã & voluntatem quo facto purgare ꝑ portam con/
feſſionis debet quicꝙ; immundicie repit & poſtmoduʒz vadẽs ad
pontem ſoluens pedagium pontis ideſt ſatifactionis puenit ad
aqueductum regis id eſt miſericordiam xpi que velut aqᷓductus
de paradiſi fonte viuo deſcendens. fluere non deſinit omnibo ha/
bundani tribuit omnibo ſe moriẽteʒ prebet. neq; quicq́; deſerit ũᷣ
prius ip̃e deſerat᷑. Vnde Augo: ſuꝑ Io·ombł.z· Super illo verbo
erat lux vera zc· Semper inqꝙ hic eſt & nunq occidit· opus eſt vt
habeas vnde videas ꝙ tibi nunq; recedit opus eſt vt tu nunq; re
cedas ab eo qui nuſq; recedit· opus eſt vt tu nõ deſeras & nõ de⸗
ſerens noli cadẽ & non tibi occidet. Si tu feceris caſum & ille tibi
faciet occaſum · Si autem tu ſtas preſens eſt tibi ·

Ibit & inebriatus eſt Geñ 9Solent ſimul diuerſa vina
mixta magis inebriare ꝙ vnum. Ideo cupiẽtes inebriare
aliquos cõſuerunt mixturaʒ vini diuer ſaxe vineaʒe miſceri
Spiritualiter · p mixturam hanc ſubaudi pententiaʒ. Nam ibſeſt
vinum album ſcʒ lacrima cõpunctionis · ibi eſt vinum rubeũ ſc
rubor cõfeſſiõis · ibi eſt vinum dulce ſcʒ miſericordia ſatiſfactiõis.
Hanc vini mixturam cũ xp̃s ſumit a peccatore inebriatꝰ obliui⸗
ſcitur · omnis iniurie & ſolu recordat᷑ penitentie & tribuit omniũ
indulgentiaz e igura Geñ. Oo·de ſomnio. qc vidit pincerna
haraonis· vidit enĩ vitem et in ea tres ꝓpagines paulatim creſcè

ar-

gẽmas q; poſt flores · vuas matureſcẽ pmebatq; vuam· in calicem

pharaonis dabatq; potum ei & interp̃tatus eſt Ioſeph ſomnium

ſcʒ qc poſt tres dies recordaret pharao miniſterii ſuiet reſtitueret
piritualiter · ꝑ tres ꝓpa gines cre⸗/

ĩm in gradum p̃ſtinum- C.:
ſcentes in vite ſubaudi tria ſupdicta penitentie opera ꝓficientia et
creſcẽtia in anima ̃mitur inde vinum in cõſciẽtia velut mn quodã
calice de quo libeni rex bibit ſeʒ xp̃s & inebriat᷑ vt quaſi admodũ
ebriũ: mala pterita peccatoris obliuioni tradat et ſolum illio mmi-
ſterii recordet & ſic pincerna iſte reſtituit priſtino gradui gratie .
Quia peccator ꝑ veram penitentiã ab omni ſorde mundat deum
ſibi reddit benignum yſidoro libro. 2. de ſũmo bono. Penitentia
eſt medicamẽtuxz wlneris ſpes ſalutis ꝑ quã peccatores ſaluantur

4

—

er quã deꝰ ad miſericordiam ꝓuocatur que non tempore pẽſat᷑
ſed lacrim aʒ ꝓfunditate & luctus:
¶ Berlſeuerantia 38
ha ſũt ꝗᷓ bñ gradiunt et quartũ q felicii incedit. puer.
oANulla opatio ſeu actio naturalis ſeu artificial pfecta

vocari debet niſi finem ſuum attingat·. Inde eſt ꝙ omnia
denomman? a fine: nam que fine carent aut eaſu carent aut caſu
fiũt aut fruſtra 4 FSpiruallrer. Oꝑa penitetie tria ſunt noĩata
in pcedentibus & hec tria bene gradiunt᷑ ſed non bene quieſcunt
* Niſi enim opa penitentie ſemꝑ ꝓcedant fruſtra fiunt· tunc enim
deficit ibi quartuʒ qc incedit felicii ſcʒ pſeuerantia- que felicitatis
fin em acquirit. Vnde ait non qui mepit ſed qui perſeuerauerit- ſ

Figura leui: 29· Vbi legi ꝙ:· Q: anno fratres qui naſcebant 4
ſan tficabant Fratres enim ſpũaliter loquendo ſunt oꝑa noſtra
Math. A. A fructibo eorũ cognoſcetis eos · Nota arbor mo dat
germen · ſic peccator ꝓmo dat gemitum cõtritionis- deinde arbor
floret in quo iam oſtendi fructuũ quantitas · & peccator ſc; cor
ſuum ſacerdoti apperit ꝑ confeſſionem· in quo denudat peccator
multitudinẽ. Tercio arbor dat fructũ & homo facit ſatiſfactoriu
0 Pus Ged niſi ad debitam maturitateʒ fructꝰ pueniat fruſtra bec
omnia pᷣceſſerũt.ſic ñ homo pſeueret ĩ bono nichil facit. Applica
ergo ꝙ pmus annus ctritio · ſecund confeſſio· terciy ſatiſfactio
Sed quart quo felicitat᷑ anima eſt ꝑſeuerantia qua beatificamur
& ſine qua quicꝙ facẽ poſſumus nichil valet aꝑpoc. vltimo · Eſto
fidelis vſcq; ad mortẽ & dabo tibi cor. vi· Grego: mo libro mora.
Incaſſũ bonũ agit᷑ ſiãte vite terminũ deſerat᷑ · quia fruſtra velocit᷑
B currũt qui priusqꝙ; ad metã venerit deficiunt.
Ircunda tibi veſtimentum tuum et ſequere me actuũ.zz
Nota quãdo duo ſocii veſtiuntur ſimul.non ſolũ emunt
uüöuungem pãnum in colore ſz cum hoc faciũt eundẽ habitũ
ſeruata lon gitudine & latitudine. ¶ Spirnualiter · xps venit in
mundum & factus eſt nobis ſocius induens veſtimentũ noſtrũ
ſcʒ carnem humanam Gi igit volumus eũ ſequi. debemꝰ habitũ
noſtre cõuerſationis ſuo habitui conformare. non ſolum in boni
opis latitudine ſ ĩ perſeuerantie longitudine. Eigura apoc. i.
Vbi viſus eſt ſimilis filio hommis veſtitus veſte poderis que eſt
veſtis attingẽs vſq; ad talos. ¶ Spiritualiter fili bominis xp̃s
eſt. veſtis iſta eſt caro quã aſſumpſit ĩ qua ꝓ nobᷣ fact9 & obediẽs

X.

WS
*

,—, — - 220--

—Pf

vſq; ad mortem crucis. propter qc deꝰ exaltauit illum 2c· Si igi
volumus exaltari cũ ip̃ᷣo ꝑſeueremꝰ vſq; ad mortem ꝓ lp̃o: alias
non erimus in gloria cum ip̃o· nec fruemur ip̃o Bern. In quadã

epiſtola. Perſeuerãtia inqꝙ eſt vnica filia: ſumi regis filiꝰ virtutu

eorũdemq; cõſumatio & virtus ſine qua nemo videbit deum ·
C

ibit homo ad opus ſuum et ad oꝑationeʒ ſuam vſq; ad
eſpam psExiſtens in prelio vbi fortiter vſq; ad deter/
cmination? prelii dimicet non dicit᷑ fortis. Naʒ ſi homo im
petuoſe ꝑcutit hoſtes ſemel bis vel ter & ĩ fine terga vertat nichil
fecit/meli9 foret non intraſſe bellum. ¶¶ Spiritualit intrãs cam/
pum penitentie ad certandũ ꝓ xp̃o non debet fugere: neq; recedè
de campo quouſq; victoria que fi in ceſſatiõe campi ſcʒ ꝑ mortẽ
tunc enim poteſt vnuſquiſqʒ ſpolia recolligẽ & cuʒ triumpho ad
propria remeare niſi igit perſeueret vſq; ad mortem non accipiet
coronam vite. Racta eſt enim victoria dat᷑ victori corona- EF /.
gura. z· regũ . in ionathas cõtra philiſteos certauit vſq; ad veſꝑ
am in tanto labore & ſudore ꝙ quaſi defecerunt oculi eius. Sed

inuento melle & guſtato viſum npuc r lIonatham qui in/
terpretatur colũba pulcra ſubaudi penitentẽ penitentia cãdidatũ
Dimicat ergo forti᷑ ſuꝑando exercitum philiſtinox id eſt vincẽdo
demones & eox tẽptationes- ſuſtinendo ictus multos laborãdo
in frigore & fame in vigiliis & aliis multis vſq; ad veſpam id eſt
vſq; ad mortem. Sed poſt peruenit ad eternam vitam & guſtata
diuina dulcedine illummant᷑ oculi eius & videt diuinã eſſentiam
DPerſeuerãtia ẽ ergo que hominẽ coronat et que virtutes cõſeruat

quibus bonus xp̃i miles palmã acquirit victorie. Berñ. epiſtola

iz8. Abſqʒ pſeuerantia/ victoriam nec p̃ᷣmium victor cõſequitur
ſcutrix eſt ad meritum mediatrix ad pᷣmium. ſoror patiẽtie con/
ſtãtiefilia amica pacis amiciciage nodo· vnitatis vinculũ. ſãctitatis

propugnaculum tolle pſeuerãtiam. nec obſequiũ mercedẽ habet⸗/

nec beneficiũ gratiam inec laudèe fortitudo. Sola eſt cui eternitas
eddit· vel potius que eternitati hominem reddit dicente domino-
Quiperſeuerauerit zc· D H
Apetum inimicox; ne timueritis i. Mach. 9 QOuidam adeo ſunt
inexperti & inconſueti bello qaudiant vociferantes inimicos &
ſuper ſe impetuoſe venientes & de ſeip̃is videãt aliquos pcuſſos
ſtatim fugam arripiunt: qui aliquãdo ſi fortiter remanẽtes ĩ acie

—

ueatia

J

certarent vincerẽt hoſtes. Nam ex induſtria aliqui etiã debiliores
ita artificioſe ſciunt aggredi inimicos vt ply eis ꝓſit aggreſſio qᷓ;
arma. Sed ſi inuenerint impetum virili ſuſtinẽtes ſtatim deficiut
Spirnualiter · aliqui ſunt formidoloſi & miſeri qui dũ ſunt in
campo penitentie et videant aliqd ſe Ppdidiſſe bellũ cõtra dyabolũ
ꝙ ſtatim fugam arripiunt & neſciunt reſũptis viribus reſiſtere
dyabolo. Non enim aduertunt- quia bumanum eſt peccare & ꝙ
ſepties in die cadit iuſtus et ꝙ nõ peccet · ſed ſtatim videtes dya/
bolum ſupꝑ ſe irruiſſe & aliqᷓs virtutes penitentie wlneraſſe adeo
ſunt miſeri et timidi ꝙ ad arma cõfeſſiõis neſciunt recurrẽ et iterũ
bellum intrare · naʒ ſi aliqñ ꝑcutiat nos dyabolus peccati impetu
vt in nob feriat caritatem vel humilitatẽ vel caſtitatem nõ debem9
fugere deſpantes: nam ſepe homo poſtqꝙ peccauit/ vere penitens
de peccato pfecti fugat dyabolum ꝙ; ante peccatũ. ¶¶ Figura
2 re gum xi. Vbi legit · ꝙ cũ Ioab obſediſſet filios amon ĩ rabach
ip̃i fili amon impetum fecerunt ſuꝑ exercitum Ioab & occiderũt
vriam & quoſdã alios. S miſit dauid ad ioab non deficias- quia
varius eſt euentus belli/ ſed fortiter dimicare· ille vero ꝑſeuerans
finalii obtinuit victoriam et deuaſtauit ciuitatem illã et deſtruxit
ydola. ¶ ¶ Spiritualiter· Per Ioab qui dux exercitus dauid erat
ſubaudi penitentẽ qui eſt dux virtutum & bono operum. hune
igi muadentes amonite ꝑcutiunt vriam · qui interptat lumẽ meũ
per quẽ notatur caritas que multum lucet in cõſpectu dei et ſecũ
percutiunẽt cetere vtutes/nulla remanet ſana caritate ꝑcuſſa. Sed
cõformatus a dauid id eſt a ſacro eloquio qd docet mano noſtras
ad p̃lium & digitos noſtros ad bellũ. armis penitẽtie aſſumptis MU
vincunt᷑ dyabolus & peccata & ydola ſimul cũ ciuitate deſtruun?
quia deructo dyabolo omnis eiꝰ temptatio & pᷣua ſuggeſtio eua⸗
neſcit· ideo non debemo deficere ſi aliqn cadimus ſed poti9 dimi/
cantes ꝓ xpo irritantem vincemꝰ. Vnde Auguſting libro contra
hereſes circa Bncipiujꝭ loquendo exemplari & nos ad boc plium
confortando ſic ait. Donabit inꝙ certãti victoriã qui certãdi dedit
audaciam. Non ergo contra nos hoſtiũ turba. nec bellãtiũ forma
non quaſi fulgens vitrea tererat armatura/goliam magnuz et ro/
buſtum armis terribilẽ/ ingenti turba munitũ. dauid ſolꝰ paruꝰ
atq; inermus vno lapidis ictu proſtrauit totaq; philſtieoʒe caſtra
proſtrauit turbauit atq; fugauit.

— —— — .

— — — ——— —- —

pientibus et inſipientib 2 Roi MNota nõ 1

datur idem cibus hominibus & iumentis: quia non ſunt

8

u

eiuſdeʒ nature et cõplexionis. Cum en omnia recipian?
. ſecudum modum rei recipientis omnia debent dari ſccm ꝙ reci/
piens eſt natum recipere. piritualii p̃dicator dicit eſſe diſtri/
butor et diſpenſator ſpũalis panis ſcʒ ſacre ſcripture. Vnde cum
/, dominꝰ multitudinem illã vellet paſcere dixit apoſtolis date vos
4 illis manducare Math ig · Nam verbi dei pdicatoribo p̃cipit dñs
ti vt cibum ſpũalem ſacre ſcripture exponentes & velut panẽ fra/ .
u gentes apponant populo dei indigenti et eſuriẽti· alias illis in p/
m perat᷑ qd ꝑ Ieremiã· OQ· Treñ. dicitur. paruuli petierunt paneʒ3 &
3 : non erat qui frangeret eis· Sed debet vnuſquiſq; attendere cuius
1, cõditionis audientes exiſtant & ſecũdum facultatem audientium
6 miniſtrare cibum vt ita reficiant ſapientes ſubtilibꝰ verbis ꝙ in/
ſipientes fame non pereãt non potentes in cõformẽ ſumere cibũ
Vñ Grego. i 1. mora Non inc debet dicator infirmis inſmmuare
8 cuncta que ſentit neq; pdicare rudibus quãtũ cognoſcit. Ei-
gura Geñ. z : Vbi legitur. ꝙ labã appoſuit camelis & iumẽtis
paleas & fenum hominibꝰ9 vero panem. Sprritualiter· Per
n laban fratrem rebecce ſubaudi dicatoreʒ · interp tat᷑ enĩ cãdidatio
. Candidus enim debet eſſe predicator · tam P ſplendorem ſcientie
&ꝙ per candorẽ bone vite. Grego:ZzS: mora. Lex ip̃is pdicatoribꝰ )
. poſita eſt vt ip̃i viuẽdo illummẽt quos loquendo ſuadẽ feſtinant

Eſt etiam laban frater rebecce· que interp̃tat᷑ patientia que debet
eſſe pdicantis cõditio · ps· bene patientes erunt vt annunciẽt Hi
ig i pdicator debet apponẽ iumentis id eſt rudibo fenũ et paleauas
id eſt expoſitiões cõ gruas ſcʒ groſſas et cõformes vt caꝑe poſſint
& per refectionẽ reficere. NHomimbo vero dare panem. qui cibus
eſt magis ſubtilis quia ꝑfectis & ſubtiliter intelligentibo debent
ſubtilia dicare et ſic ſoluet debitum qc ſapientibꝰ et inſipientibꝰ
dare tenent. Si vero indiſtincte hunc cibum omnibus apponeret
cum non omnes ſint eiuſdem cõditionis cõfund eret poti9 in/
ſtrueret. Vnde Grego. 30. mora. & in paſtorali. ſic ait. Vt longe
inc; ante nos reuerende memorie. Grego-nau 3 & edocuit. non
vna et eadẽ exhortatio cũctos cõgruit: quia nec cu ctis Par moʒ⸗
qualitas aſſurgit. Sepe nanq; alios offendunt que aliis proſunt
quia plerũq;ʒ herbe que hec animalia nutriũt illa occidũt et leuis

2—

„

ſibulus equos mitigat & catulos inſtigat · & medicamentum qd

hunc morbum ſanat alteri virus iungit et panis qui vitam fortiũ

roborat paruulorũ vitã necat- ꝓ qualitate igiẽ audientiũ formari

debet ſermo doctoʒ vt ars ſua ſingulis cõgruat & tamẽ a cõmnis

edificatio nis arte nuſq; recedat 1B
Bm utui & ſilui ps. 3 Gharun eſt velle loqui qc; ignorat
anteq; illud didicerit melius foret tacere · quia tunc nõ cõ/
funderet homo in verbo indiſciplinato. ¶ &piritualr · oĩs
homo quãtumcũq;ʒ eloquens ſit cũ debet loqui verba ſacre ſcrip
ture mutus dici · niſi gratia ſancti ſpiritus pus illuſtret᷑. Grego
in mora. Inuanum laborat lingua pdicatoris exteriꝰ niſi aſſit gra
ſaluatoris interio. Implorãda eſt igitur pus gratia quã pdicatio
proferat᷑. C igur luc:Dictum fuii zacharie ab angelo- eris
tacens donec natus ſit puer hic vocatus Iohes. ¶ Spiritualiter
Bacharias interp̃tatur memorans dũi et bene denotat pdicatorem
qui oblit9 mũdanalium rerum deum meditari debet die ac nocte
hic igi tacens et mutus eſt vſqʒ ad orrum Iohis qui interp̃tatur
gratia: quia vt dictuʒ eſt non poteſt ſermo dicatoris neq; ꝓdeſt
condiat᷑ gratia ſaluatoris. ideo Pmum eſt humilit impetranda
nde origenes omf. 6: ſuper leui. Ad exponendã ſacram ſcrip/
turam non eſt humani generis viribus intendum. ſed p̃cibus et
orationibo ad deum fuſis · vt pater verbi det verbum ĩ aperitione
oris vt poſſimus cõſiderare mirabilia de lege eius

Anite tuba ĩ ſion Iebe. ll ib⸗ mirabilit exercitui

deſeruit· Interdum enim tuba cõuocat᷑ & adu nat᷑ exereit9

locum meliorem & tutiorem ducit᷑ aliqñ ꝑ tubam victorie ſignũ
indicat. ¶¶ Spiritualiter · ꝓ tubã ſubaudi pdicatorẽ · vnde domin9
per yſa:qS. Pdicatori loquens ait. Clama ne ceſſes quaſi tuba ex

alta vocem tuam ⁊zc· Sed notãdum ꝙ vna tuba tantum non valet

neq; tubare poteſt ſine ceſſatiõe. Non enĩ poteſt tubator ſpirituʒ
ſme intermiſſione ſuſciꝑeideo ſemꝑ ſunt duo· Vno enĩ pulſante
vel tubante· alius reſpirat & ſic ſemꝑ vna tuba ceſſante alia ſonat
piritualiter. pdicator verbi dei his duabus debet tubis vti.
ne intercidat᷑ pdicatio eius. Nam vna tuba debet clangere ꝑ bonã
vitam· reliqua vero ꝓꝑ bonam doctrinam· Sic enim tuba doctrine
buccinet & taceat tuba bone vite talis pdicatio recipitur inaniter

Interdum eni cõfortatur ĩ bello- Interdum enĩ de loco ad

— —

Grego· ombᷓ.x. ſuper eʒech· Sermo dulcedinẽ non habet quẽ vita
reproba infra coõſcientiam remordet · ideo neceſſe eſt vt qui verba
dei loq ui pus ſtudeat qualiter viuat vt poſt ex vita colligat ꝗᷓ et
qualiter dicat. Eigur numeri· x. Vbi legitur· ꝙ precepit dñs
moyſi fieri duas tubas argenteas ductiles & vt dicit magiſter ibi

dẽ. has tubas habebãt in vſum ad . ·ſeʒ ad cuocandã mſtitudinꝰ?
ad mouenda caſtra ad bella & ad feſta. ¶ Spiritualiter· per has
duas tubas ſubaudi pdicatorem quia debet fulgere vita bona &
P doctrina lucida & abet eſſe ductił ꝑ humilitate & mãſuetudin?
vt flectat & inclinetur atq; coformet᷑ indigentie bominuz omniũ .
9 vt ip̃e iuxta apoſtoli pauli caritateʒ dicat: quis infirmaĩ et ego nõ
infirmor. =. Chor-ig Debent enim hbe tube ad ꝗᷓtuor deſeruire
8 Quia debẽt couocare multitudinẽ a pecetis ad gratiam. Secũdo
e debent fideles animare ad plium vt fortiter reſiſtant viciis & pec
catis. Tercio debent facta victoria tlangere ad mouendum caſtra-
vt fideles de virtute ad virtutem doceant aſcendere. VlItimo debet
clan gere p feſto ſcʒ gaudium celeſte deo vere adherentibꝰ pmit-
tendo. & tunc vere has duas habet tubas quia oꝑa caritatis ex/
4 ercet in bona vita & alios atcẽdit & illuminat bona doctrina Vñ
, de tali pdicatore loquit Grego ombł.3. ſuꝑ E ʒech· vita pdicã tium
ſonat & ardet ardet deſiderio ſonat Verbo. Es ergo candens eſt
predicatio accenſa· S3 de candenti ere ſcintille ꝓdeũt quia de eoʒꝶ
exhortationibus verba flãmantia ad aures audientium ꝓcedunt
Recte ergo predicatoris verba ſcintille appellata ſunt. quia eos
quos in corde tetigerint incendunt. Dð 4

Lantauerat enĩ dominꝰ deus paradiſuʒ Geñz Pru
a gricola plantat in ſuo viridario diuerſas arbores vt pro
diuerſitate & qualitate tẽporũ et ꝑpſonaz diuerſo 8 fructo
recipiat. ¶ Spiritualiter- deus intellectũ predicatoris edocet per
anctam ſcripturam vt ſedm varietatẽ temporũ & pſonarum ip̃e
predicator ſciat verba vtilia & neceſſaria populo p̃dicare. Aliqui
enim mouendl ſunt blãdiciis aliqui vero nunq; niſi minis emen/

dant · ſic 13 aliqñ aſpera aliqñ blãda p̃dicanda ſunt. ¶ REigura
Geñ 2z. Vbi legitur· ꝙ in paradiſo erat lignũ ſciẽtie boni & mali
4 . Spiritualiter. ꝑ paradiſum ſubaudi pdicatorem per quẽ nobᷣ
eterne vite verba mittunt Canñ· 9. Immiſſiões tue pakacc Tũc
enim paradiſus ꝓducit lignum ſcientie boni & mali qñ pdicator
bonis regnũ dei ꝓponit. et quãdo maſſupliciuʒ inferni exponit

— — — —

ex ore predicatoris carpi debent quia tunc contemnimus terrena ́”́”ÿẽRẽ
quãdo ad noſtrã memoriã inducunt᷑ ſupplicia. Vñ Berñ in ꝗdã

epiſtola vtinã ind; ſapes & intelligeres ꝗᷓ dei ſunt ꝓuideres que
inferni ſunt profecto abhorreres ſuperna peteres que vana ſunt
contemneres S E

H uctum afferatis & fructo veſter man Jsfes liAon
vt terra fruct iugiter ꝓduceret natura ꝓuidit qd plante

nmnn ſeip̃is retinẽt ſemina. Dico ꝓ tanto ſemma- quia alique
plante lunt que ſimul colligunt᷑ cum fructu · ſicut frumentum et
bladum. niſi enim ſemen in bis remaneret non naſcerent᷑ amplio.
¶Spiritualiter. Per fructus ſubaudi doctrinam predicatoris
er ſemen eoʒe vitam· ſicut igi non ꝑpmanet diu fructo niſi reſer
uetur ſemen qc poſtmodũ ſeminet᷑. Sic nõ pmanebit ĩ audiẽtibꝰ
predicationis deuotio & vtilitas· niſi ſemẽ vite lucide in dicatore
precedat. ¶ Figura Geñ. 1. Dixit dominus producat terra ligna
pomitera faciens fructum cuius ſemen in ſemetip̃is permaneat: “
¶ Spiritualit · Per ligna pomifera ſubaudi pdicatores qui hu/
morem de agro ſacre ſcripture ſuggẽtes poma odorifera per bone
vite famam & ſapida ꝑ vernatis declarationeʒ pducũt ꝓponunt
bone vite ſemina que in fructibus remaneant vt fruétus bonos
ſemp continuando faciant. Grego libro ·6: mora. Ille incq viles
fructus p̃dicatonis colligi qui ſemina bone ationis premittit
nanm loquendi auctoritas ꝑditur quãdo rex oꝑe nõ adiuuat᷑.

Aructe euz in pſalterio & eithara ps ins Golet melaco/
llicis multum ꝓdeſſe ſonitus citharedorũ., Nam eoio q 3
ülQdulcem audiunt melodiam cõfortant hoc etiam multum 4
prodeſt quibuſdã infirmitatibꝰ inducit enim interdum quietem i 1
non valentẽ quieſcé. ¶ Spiritualiter p citharedũ ſubaudi predi/-
catorem verbi dei- Ratio eſt. quia tangens citharam aliqñ acutum 4
ſonum facit aliquãdo dulcem & concordãt voces ſuꝑiores & in-
feriores. Sic predicator aliqñ dulcia verba loquit᷑ de regno dei & J”MB
miſericordia x56. Aliqñ accuta de inferni ſuplicio et cõcordant vo/ V
ces ꝓpheta cum vocibus euangeliſtaʒe euius dulcis melodia cõ/ 414
fortat peccatores ad veniam petendã cuius acutus ſono terret & G
excitat ad peccata dimittenda 8 Figura. i. reguz 6. Vbi legitur
Q cũ ſaul muaſus eſſet a ſpirittu maligno audiebat dauid tã gentẽ
1
J

)

— —

citharam & non agitabat a ſpiritu. Per dauid tan gentẽ citharam

—

Kintars ſubaudi · Per ſaul peccatorẽ a ſpiritu dyabolico ſeductũ

am dum peccator ſemel delinquit mortalii leuter a dyabolo de

peccato in peccatum agitatur. Sed audiat pdicatorem dicentem· ꝙ;
xp̃s non Wlt mortem peccatoris ſed vt comuertatur et viuat· & ad
hanc dulcedmẽ animet᷑ & cõuertet̃ & curnit ad xpᷣm. Audiat etiã

ſonum accutum dicentẽ vbi malis dicei Math:zq· Diſcedite a me
maledicti in ignem eternuʒ zc. & ſic pauens & timens currat ad
penitentiaʒ et non amplius agitat a dyabolo . Vnde gloſa ſuper

illo Cant:zZ: Sonet vox tua auribꝰ meis · Tunc pdicatoris vox

in aurib audientium lonat vrilit᷑ quado miſericordie dulcedinem
ad illãſinclinantibꝰ pponit humilii. & quando peccato obſtinatis
tartarea ſupplicia mi

–

ninant virilitter.
Prelatio vel prelati 40 H H
Enenum aſpidum ſub labus eorũ ps Nota fert ꝙ ſerpẽs
iſte ſcʒ aſpis volens coire cum murena ſeu murenuca de/
–dponit venenũ alias non copulareĩ murene. Sibilat ergo
aſpis iuxta litꝰ vt veniat murena. ſed cõpleto coitu aſpis reſumit
venenum qc deterus eſt reaſſumptum qꝙ; pus eſſet· ¶ Gpuaki
ſubaudi per aſpidem clericũ peſſimum tamen ſimulãtẽ bonitateʒ
upĩẽs igiẽ copulari alicui eccleſie beneficiate · per quãdam ſimu
lationẽ venenum male cõuerſationis ꝓiicit ptendens in moribus
ellẽ ouinam q;uis intus rabies lupma lateat. Sibilat ergo pcib9
E obſequiis vt copulet᷑ cathedte vel pbende. ad quam ſi attigerit
aſſumens venennm p̃ſtinum peior effici ꝙ; priꝰ. Figura Z
regam. q·. Vbi legiĩ. ꝙ abſolon poſtq; fratreʒ ſuum interfecerat
& à patre fuerat in gratia reſtitutꝰ. ſedebat in vicis per quas ve/
niebãt habentes cauſam ad regẽ & ibi clamabat dicẽs · O quis me
re gem cõ ſtituat vt faciã iudicium & iuſticiã iſtis qui nõ inueniũt
qui iuſticiam eis rñũdeat ſed obtento regno pſecutus eſt patreʒ &
fecit omnia mala. ¶ Spiritualiter. Abſolon qui interp̃tat ama/
ritatio ſuba idi clericum ad p̃lationem anhelãtem ſemp enim eſt ĩ
amaritudine donec ꝙ obtineat fratricida dicit .· qa ſi viderit fratrexꝭ
ſiue ꝓximum ſuum pponi ad plationem quã cupit vſeʒ ad mortẽ?
eum odit ꝓmittit multa bona facere ſibilando ad aures ꝓpmotorũ
vadit per phas & nephas p̈ce et precio quomocũq; poteſt eccleſie
copulari. Sed facto hoc xpᷣm patrẽ ꝑſequit᷑ & inſequũ ĩ omnibꝰ
mẽoris ſuis et ſic ſatis peior ẽ q; pri9.quia in humilitate penitus

elatio ſu palan

latebat eius venenum: Sʒ3 ſuꝑ cathedram exaltatus patet omnib9
fetor · nam ꝑ ſimulationem bonitatis apparebat cõmendabibß' ſed ĩ
ſublimi poſitus ſuas exercens iniquitates eſt omnibꝰ execrabilis
etrus reueñ in quodã ſermone Quidam ante dignitatis adep
tionem ſatis comendabiles extiterunt- Sʒ3 ſuꝑ candelabrũ eccleſie
cõſtituti lucẽ in tenebras & famã in infamiam cõuerterũt. Meli9
pleriſq; fuiſſet adhuc latere ſub modio ꝙ; cum minfamia candelabrũ
aſcendiſſe · adhuc enim turpitudo ſub paupertatis 7 lateret

eam dignitas diuulgaſſet.
Ecdiator dei & hominum. 2z. thimo· 2Z4 Nota m diuʒ recte
dici qcł ſapit extremoʒ naturam verbi gratia Mediũ ini
album & nigrum dicit pallidum. Inter calidum et frigidũ
tepid & ſic de aliis. Sapit igitur naturã extremo ꝗa ex vtroq;
aruan Kiön ꝙ cõparatum vni extremo? tenet locum alteri9

extremi. Q Spiritualii· Prelato dici eſſe medilator dei & populi
xp̃iani · vt ſit tranſitus de ſtatu laicoʒe ad deum ꝑ iſtud mediũ ſcʒ
per vitam & doctrinã plati · Debet igiĩ extremo naturam ſaꝑe
vt quãdo deus exigit de populo vindictaʒ tenens locũ ſubditoʒ
reſpondeat ꝓ eis & orando tam ꝓ populo qꝙ; pro ſeip̃o dep̃cet᷑. et
ideo rũdeat & vt poteſt intercedat ꝓ ſuis ouib. Sed cõperat ad
aliud extremum ſcʒ ꝓprium teneat locum diſcipline dei & exigat
vindictam de iniuria facta contra deum ꝑ peccatum non parcedo
impis. (¶Figura exodi32 Vbi legim9· moyſes per quem
opulus de egipto educt eſt fuit ꝓ populo intercededo miti-/
imus ſed delinquẽtes puniendo ſeuerus & ſeip̃m ꝓ populo ex
hibebat mori paratuxꝭ. Vñ dicebat aut parce populo tuo aut dele
me de libro vite ĩ Jus me Kripſiſt id eſt aſholiuſti Inducẽs ideo
Gregorins p̃laos ad mediandum ꝓ populo apud deum exẽplo
ee ſic ait · libro . ꝗ· mora· Moyvſe ezn am ur eos quiy
fuit vt ꝓ eis neq; ſibi parceret & tñ delinquẽtes ſic perſecutus eſt
quos ſic amauit vt eos etiã domino parcente ꝓſterneret vtrobiq;
le gatus fortis vtrobiq; mediator amabilis cũ populi apud deum

precib cauſam dei apud populũ gladiis alleuiauit. C
¶AC,CNxit te deus oleo leticie ð vncta oleo mite/
lſcunt & numeroʒ indignatio molleſcit et mẽbra efficiun?
Auctilia. Q Spiritualit plati ſunt mẽbra ncipalia ĩ toto
eceleſie corpore· ideo vngi debẽt oleo miſericordie vt ſuꝑ ſubditos
manlſueſcant ꝑ cõpaſſionem. Figur 3 regum Z. Vbi legitur

H O ſalomon fuit vncto In eglon v in gion per ſadoch· Sacdotẽ
dj & nathã ꝓphetax & poſitus ſuper mulã regis dauid patris ſui
hble Der ſalomonẽ ſubaudi eligendum p̃latuʒ · atio eſt· qa ſalomon

interp̃tatur pacificãs merẽtes & retribuens iniquis. hic ſunt due

1
c⸗ cõditiones ꝗᷓ in plato penitus requirũtur· vt ſcʒ afflictos cõſolari
li conetur flendo cum flentibꝰ infrmus cũ infirmatibꝰ & cõpatiẽs
lri cũ patientibꝰ· Leo papa & ponii decretis: 76. diſtinctioe libat
Ren domino ꝓſpera qui ab Kkeiis pellit aduerſa Debʒ eti iniquis
retribuere debitam correctionẽ ne iniquitas ipoʒ gregeʒ bonoʒ⸗
WõH infiiat· Caſſiodorꝰ ſuꝑ ps: Iniquitas quippe mortalium in ore .
i putredinis ſine fine vigeret ſi eã medicinalis increpatio miſericor?
gii die non reſecaret. Vngit ingion yleglon· qui interp̃taĩ lucta . ꝗa
e prelatus velut bono athleta vngit vt luctetur contra vicia et pec/
n cata. neq; in mente ſua culpã vincere ſinat qui debet alioꝛ culpas
detegere ·. Vñ Grego:Z. mora: Qui adhuc inpugnãtiũ crimina
4 viciorũ p coõſenſum delectationis tollerãt. aliorũ curaʒ ſuſcipe nõ
i⸗ preſumãt. Cuz vero temptationũ bella ſubegerint & apud ſe de
ꝛS Intima tranquillitate ſecuri ſunt cuſtodiam ſorciant᷑ animax. Sed
r vngũ ſalo mon ab his duobo ſcʒ a ſadoch qui interp̃tatur uſt et
i a nathã qui interp̃tatur dominãs · quia prelatꝰ debet iuſticie au/
i ſteritate in ſeipo vti et ſubditis ſepe veniã donare. Vñ Criſo. ſuꝑ
hr illo Math. 23. imponũt onera · ſic dicit prelatis. Circa vitam eſto
ru auſter tuam. circa alioruʒ benignus audiant te homines parua —
Nen mandãtem & grauia facientem . S3 ponit ſuper mulã regis que
nul⸗ naſciũ ex equa & aſino.quia debet ſedere ſuper diſcretionem que
ex cõponi ex corectione & venia & ex ſede illa rũdere iudiciuʒ · Na
ele iſta eſt ſedes dauid patris eius id eſt x56i. cui dicitur ·. Miſericordiã
to & iudicium cãtabo tibi domine ꝑs Vnde Grego in mora. tractã
lo do byſtoriam de archa teſtamẽti: Miſceda eſt inqꝙ; ſeueritas lenitati
faclendo ex vtraq; qc'dam temparamentum ne in nimia aſpitate
4K4 deſꝑent ſubditi:neq; in nimia lenitate ſoluant Hoc nimirũ illa ta
bernaculi archa habet in qua ſimul cuʒ cabulis virga et mãna erat
un quia cum ſacre ſcripture ſcientia in boni rectoris ſit pectorę. Si eſt
virga correctionis ſit mãna dulcedinis. D
ie cecus ceco ducatum preſtat ambo in foueã cadũt. Ratio
uni quare ducto ſimul cũ ductore ĩ foueã cadit ẽ. qa totũ ſuũ
4 conductum ponit in ſuo ductore . Nam ſi non adhereret
os ductori ſed ſtaret a longe cadente duce non caderet dutus· quia
tur

C

* 5„
4 * „
E

precedentis ſequẽti indicaret periculũ · ſed quia totã ſuã intentiõʒ
ponit in precedente quẽ ſperat cautum · cadẽte pᷣmo cadit reliqu
5 piritualiter· ſubaudi ꝑ ductorem cecum platum malum· &
Ratio eſtquia ſicut ſe habet oculus in corpore ita prelatus ĩ ec/
cleſia. Vnde ait dominꝰ. Si oculus tuus ſimplex eſt totũ corpus
tuum ſimplex erit & ecõuerſo. Si platus eſt necq; ſubdit9 nõ erit
ſimplex · quia dictũ eſt ſubdito fac Kkm exemplar qck tibi mõſtra
tum eſt in monte id eſt in p̃lato ergo prelato dum peccat nõ cadit
ſolus ſʒ ſecũ cadit ſubditus ꝗᷓ ſibi adheret. Figura· i. paralip·
x.: VYbi legit· Q, dum philiſtei pugnarẽt contra populſum irahel
verſum eſt ſuꝑ ſaul totu pondo plũi & ſagittis pluribꝰ wIneratꝰ

irruit ſuper gladiũ ſuũ et mortuus ẽ. Quod videns armiger eiꝰ
fecit idem. piritualiter· Der ſaul qui interpretatur abutens
ſubaudi ſcʒz malum prelatum qui praue abuti honore paſtorali.

Abutit enim ille paſtorali officio qui honoribꝰ ꝓficit & morib9
deficit verti ſuper ipᷣm totum pondus plii: quia ſanguis peũtis
populi requiret᷑ de manibus ſuis vt expreſſe habetur Ezech. z·
wlnerat᷑ multis ſagittis quia temptatiõibo dyaboli cõſentit irruit
ſuper gladium ſuum quãdo ꝑ opus cõſumat peccatum. Idẽ facit
ar nĩger eius cum ſubditus exemplo ſui p̃lati audaciã ſumit pec/
candi. patet ergo qualit prelatus male viuendo ſubditos ducit ad
caſum. Vnde Grego in mora. Prelat9 tot mortib digno & quot
male viuedi exempla ad ſubditos Sõ

7

Ranſmigrata eſt captiua & iſtos quos enutriet yſa· O·
Solent prate cuʒ capiũt mulieres alienigenas pcio vendẽ
eas & inde duplex ſequit᷑ impietas. mo ꝗqa paruuli illig
mulier is capte orbati mre remanent. ſcdo ĩterdũ ꝗᷓ ex nobiliſſima
ꝓ ſapia oriũda fuerat viliſſimis traditur maribꝰ9. C Spiritualiter

ſacra ſcriptura vocat ĩ multis locis eccleſias ſeu religiões mulieres

& ſicut xp̃s dicitur ſponſus vniũſalis eccleſie. Sic plati dicuntur
ſponſi vniuerſax eccleſiax particulariũ. Tũc igitur mulier captia
ducitur a piratis & vẽditur viliſſime perſone quãdo electores vel
conferentes beneficia vel officia plationis precio vel precibus aut
carne et ſanguine intercedetib regimẽ cõferunt indigne. Sequiĩ
ꝙ paruuli id eſt ſubditi ꝑeunt me ſua eccleſia vel reiligiõe ducta
captiua · Inde ſequitur ꝙ nobilibo parentibu ſez ex fide & x5o
orta traditur in manibo lubrici peccatoris. igura · g. regũ ·

4

—9 .
DDrelano ſu pꝛelan
Vbi legitur latrũculi ſirie duxerũt puell ex iſrahel captiuaʒ
& vendiderũt eam naaman leproſo qui tradidit ip̃aʒ in ob equiuũ
vxoris ſue. Spiritualiter. P latrũculos ſubaudi electores qui
latenter vendunt animaq regimẽ dantes plationem naamã le ꝓſo
id eſt homini prauo & malo. Efficũ igi puella ex iſrabel nata id
eſt religio ꝗᷓ vt videat deum p contemplationem captiua & ſerua
vxoris naamã leproſi quãdo religio ꝗᷓ cõtemplationi vacare debzʒ
ſenſualitati ſeruiens opa voluptuoſa exercet. Pereũt paruuli eiꝰ
id eſt ſubditi carẽtes lacte bone doctrine & bone conuerſationis
exemplo & ſic deridei religio vel animaruʒ regimè & que ſponſa
nobilis ſpõſi eſſe debuit efici viliſſimi peceatoris v'peccati ſerua
qui ip̃a abutitur multis abuſionibꝰ. Has enĩ abuſiões numerat
Beatus Ber tractans illud prouer-zu: ſuper expoſitione regule

ti
beati benedicti. Celum ſurſum & terra deorſuʒ zæc. dicit
deorlum non eſt neq; celum ſurſum- pedes ſunt ſupra caput &
facies retro. Interiora effuſa ſunt extra· deꝰ ibi cõculca? · dyabol
ibi honoriĩfice recipit· de vero cõtumelioſe repelli.· et (Pdit berñ.
exponès ſupᷣdicta omelia inq; ſurſum ẽ tra & ceelum deorſuʒ· vbi
terrena celeſtibo pponunt᷑- pedes ſunt ſupra caput vbi viri ſpũa
les deſpiciunt· homines vero terrena ſapientes in honore habenĩ
facies eſt retro eu⸗ꝭ in Pibn que vident᷑ vtilitas terrena intẽdiĩ
plus qꝙ; merces eterna.- Interiora effuſa ſunt extra cũ bona interi-
ora neglig unt & exteriora diligunt. Deus vero cõculcat & terra
deificat vbi deficit caritas & regnat cupiditas. Dyabol9 honorifi
ce recipi et deus cõtumelioſe repelli vbi raptores recipiunt᷑· boni

D predaz aſcendiſti fili mi. Gen-g9 Nota oportet falco/

nem domeſticuʒ multo plus pdari ſilueſtre · Ratio eſt. ꝗᷓa
Mlueſter dum ſatur eſt quieſcit a preda ita ꝙ ꝓ ſe nõ p̃daĩ
Ged domeſtieum non ſolum ꝓ ſeip̃o tantũ predari oportet ſed ꝓ
domino ſuo qui nunqꝙᷓ; dicit ſufficit. Spiritualiter ſubaudi ꝑ
falconem ſilueſtrẽ latronẽ ſeeularem- qui furaĩ vł predatur quãtũ
ſibi & familie ſue ſufficit. Sed p falconẽ domeſtieũ ſubaudi hoĩeʒ
poſitum in aliquib ſublimi officio ꝑ manus alicuius dni magni
Hunc enun oportet predari non ſolum ꝓ ſeipo ſed etiã vt habeat
vnde repleat fauces maioris ſui inſatiabił qui ipſuʒ in officio illo
repoſuit. Nam ſab iſto pacto ſepe pmotiones fiunt & ſi nõ vbo

ſaltem intentione & cõſuetudine vt ſiquis per aliquem magnum
promoueatur ad aliq beneficiũ vt plus velit ꝓmotor habere q
promotus habeat de redditibꝰ & ſic iſtum falconem domeſticum
pro domino ſuo vbicũq; poteſt p̃dari oportet ꝙ impleat qcſpo
pondit alias non potuiſſet pꝓmoueri. Figura.z paralip. Xi-
bi legitur .· Q quj volebat implere marſubiũ ieroboã fiebat ſa⸗/
cer dos excelſorũ. Fs piritualit᷑ · Der ieroboã interp̃tatur diuiſio
populi. notãtur illiqui au ctoritateʒ habent ꝓmouendi minores
Naʒ iſti populũ clericoʒeæ & religioſoʒe diuidũt a deo et coiungũt
dyabolo non curantes eccleſiam vel religionẽ cõfundere ſub mai/
oribus prauoʒ dũmodo ip̃i auro & pecunia de quibo deũ ſuum
fecerunt· ſuũ repleãt marſubiũ. Sed ꝓcul dubio vt dici ĩ Iob. 20
diuitias quas deuorauerũt euoment & de eoruʒz ventre extrabet
eos deus. Vnde petrus blemaſ in quadã epiſtola pempto. tuũ ẽ
in principe auʒe adorare muneʒe teſte ſiquidẽ ꝓpheta. In quorũ
inqꝙ; manibꝰ iniquitates ſunt dextera eorũ repleta eſt muneribus
tranſibũt iniquitates ĩpenã & munera ĩ dolorẽ· quia teſtimonio
Iob. zq. Ignis deuorabit tabernaculo eorũ ꝗᷓ munera libeni acci/

ota ꝙ aliqua ſunt
officia quib non debet pfici officialis ſorte vel amicicia.
vt patet de re gimine nauis· ꝗa ſi ibi p̃ficereĩ quis amicicia
poſſzʒ eſſe adeo inexꝑtꝰ ꝙ ſua imꝑicia eſſet naui ſmerſiõis cauſa
In aliis vero officiis in quibꝰ expꝑientia ſingularis non requirit᷑.
poteſt ꝓmoueri amicus· alias vero non. Spiritualit. ad regi/
minis animaz officiũ nullus debet p̃ferri niſi optime exptus in
vita & ſcientia. Debent enim electores attendere qualiter eligẽd
ſubditus vixerit· qualiter ſuis. maioribo obediuit· nam homo obe
diendo addiſcit· quid p̃cipiendum ſit ſubditis. Non eſt eni vtilis
nauta magne naui. qui barchã neſcit ducẽ. Vñ Augo. ſermone
Ad epiſcopalẽ dignitatex eligi non debuit qui minora officia gu
bernare non didicit ·. quia cura nauis illi cõmitti non debuit. qui
remum tenere non noun. Ergo in talibo homo non debet pferre
niſi expertos. Nõ enim nobilitas ſanguinis ſeu diuitie ſeculi ſeu
amicicia carnis indicat hominé magis aptum. Sed humil & ſãcta
vita. Eigurai. regum: i6 Cum ſamuel ꝓpheta ex precepto
domini debun inun ge in regem vnum ex filiis yſay.· Statuit yſay
ſeptẽ filios ſuos coram ſamuele retento dauid minore- Sed ſamuel

Bendu

cum vidiſſet helyab pmo genitũ ꝓcerẽ & optimum eſtimauit euʒ
futurũ regem & ait ad eum dicens· Ego non corporis pulcritu/-
dinẽ apicẽ facio regalem· ſed animi virtutem. Non eſt igit elect9
eliab neq; aliꝗs eoʒe quem ſtatuerat pater corã ppheta · ſed miſſuʒ
C4“ erat ꝓ dauid qui cuſtos erat ouiuʒ qui paruulus puerulus erat
, & munctus eſt in regem. ¶¶ Spiritualit· non debẽt eligere ĩ p/
⸗ latum qui poteſtateʒ electionis habent illum vel illos quos mũ/
n dus repreſentat· quatumcũq; affluãt diuitis potẽtia et nobilitate
du ꝗquia deus ad talia non attendit. Sed debẽt eligere illuʒ qui vita et
ui morib alios excellit- quia talis aptus eſt ad paſcendas oues xpi *
un Nõ aũt ille vel illi quẽ mund repũñtat et caro. Vñ origenes ſu
20 illud numeri:24· Prouideat dũs ſpui omnis carnis:· ſic aſt-Diſcat
he electoꝶ pncipesnon eos qui cõſanguineitate generis iũcti ſunt
i neq; qui carnis ꝓpinquitate ſociant᷑ teſtamento ſignare · neq; be/
rü reditarium tradere eccleſie principatum. ſed referre ad iudiciuʒ dei
1 &8S non eligere illum quem humanus affectus cõmendat
i Recidiuum qid
/ Oli ampli9 płccare ne deterius tibi contingat Io- 84 let
clemens princeps ſibi nocenti aliqñ cõdonare offenſamſi
unt Vnouit ex iterata iniuria excitari adifam & maiorei(cy Bus
“ feciſſet expeterę vindictam. Nam plo fetet reiteratũ wlnus vetr9
ch q; nouum. piritualiter · xp̃ᷣs clemẽs pᷣnceps eſt & benignꝰ
ul ſuꝑ iniquitatem peccato ad ignoſcendum. ſed eius clemẽtia exa-
8 ſꝑatur ꝑ reiterationeʒ peccati & axhus punit ꝙ ſi pᷣmum peccatũ
puniuiſſet eo ꝙ nimiũ coraʒ deo fetet miſericordie ingratitudo ꝗᷓ
a peccatore onñdit᷑ in recidiuo. Vnde Augꝰ: ad quẽdam comitem.
Nullum ſcelus coram deo tam abhominabile fit ꝙ preterita pec/
cata vnicuic; noſtrũ dimiſſa remĩſcendo gandere. Bo hoc enĩ exa⸗/
ſpatur & excitatur diuina clementia ad duriorem vindictã. GO Fi-
gura.3 regum ·z Vbi legit· Q ſemey in dauid peccauerat. Sed
regnate ſalomone rege clementiſſimo ꝓ es impetrauit indulgẽtia
ſub iſto pacto· vade inquit ſalomon & die illi:edifica tibi domuʒ ĩ
hieruſalè et non tranſeas torrentẽ cedron. in quacunq; die contra
. feceris morieris et placuit ſemey vero tribꝰ annis elapſis ſerui ſui
de . M
fugientes ab eo: deſcendit poſt eos ad regem/geth. & ip̃e rex cuʒ
hoc nouiſſet miſit banayam qui interfecit eum. Spiritualiter·
Per ſalomon? qui interp̃tatur pacificans merentes ſubaudi xp̃ů3
qui p̃ſto eſt cõſolari merẽtem & deplorãtem peccata. Der ſemey ꝗᷓ

leſerat dauid nota peccatorem qui deum mltipliciter offendit . 83
lacrimis a xo induſgentiam obtinet. pcpitur igit vt ſibi domuz
ſtabiliat in hieruſalẽ id eſt ĩ viſione pacis ꝑ penitentiam & inde ꝑ
pactum non recedat ꝑ peccatum- alias moriet᷑ qui contentus eſt
Sed q̃d ſi wlt poſt tres annos ire poſt ſeruos ſuos. Tres en aui
ſunt tres penitentie partes quibꝰ cõpletis ſerui ſui id eſt corpo/

4

rales ſenſus fugiũt de iugo ſpũs & deſcendunt ad regẽ id Achis

id eſt ad mundum & ad caduca mundi & tunc miſer peccator nõ
aduertens pactuʒ qd ꝓmiſit relicta hieruſalẽ id eſt ſtatu penitẽtie
vadit poſt eos ꝑ cõſenſum & tunc excitatꝰ dominus ad vindictaʒ
mittit banayam id eſt iuſticiã ſuam & cõdemnat ip̃m & ſic fiũt ip̃i

nouiſſima peiora poribus. quia ſemꝑ peccata que prius indulta

fuerantiterminata efficiunt guiora· Vnde Criſo:ſuꝑ Math. Coꝛ
gita o homo guiorem eſſe culpam pveniam,renouatũ wInus pi

ekoſtus dolere poſt curã moleſtius homin? ſordidari poſt gratiã
quia indulgẽtie ingratꝰ ẽ qui poſt veniã peccat ſanitatis indignꝰ
eſt qui ſemetip̃m poſtq; ſanatus eſt wlnerat. neq; mundari met᷑
qui poſt gratiam ſordidat ſeipſum ·

Vaʒ vilis facta es iterans vias tuas lIeremie 2 Derfona
ciuνctα bone ſocjetati & fideli dum tranſit ꝑ viam dubiã
que ſit ꝑiculis plena non debet ſe elongare a ſociis. Latẽt
enim interdum latrũculi in nemoribꝰ. qui nequaq; audẽt inuadé
multos ſimul. ſed ſi quẽq; vagantem inueniũt extra ſocietatẽ illu⸗
rapiunt & captiuãt aut expoliant et interdum occidunt. ¶ S pi
ritualiter- peccator ꝑ exꝑientiam ſcit vitam p̃ſentem eſſe plenam
hoſtibꝰ anime ſue ideo cũ venit ad penitentiam p quã xp̃i & ec/
cleſie ſociet ati iuu gitur ſibi debet cauere· ne recidiuando recedat a
ſocietate eoʒꝶ quibus cõiunctus eſt. quia cadens in man dyaboli
expoliat & cofundit᷑. Figura Gen· 39. Cum lacob rediret de
meſopotamia cuz familia ſua & fugeret a cõſortio labã qui mul/
tipliciter conat fuit ip̃ᷣm deciꝑe dum fuit in terra ſiccomoʒe · dina
filia lye relictis patre & matre & alia familia ſola deſcendit ĩ terrãꝗ
ſiccomorũ vt videret mulieres regionis illius & rapta eſt a ſichen

rege ſichomox & ab eodẽ violata eſt & paſſa ſtuprũ virginitatis

eius. ρprritualiter. p Iacob et lyã vxorem eius ſubaudi animã
in filiam adoptataʒ vel receptam ꝑ penitentiã. Reduxtit eni ip̃am
xp̃s de manu labã id ẽ de manu peccati ĩ quo plurima ? deceptio.

—
—

etidiꝛũi
Ged veniens cũ parentibꝰ verſus terrã natiuitatis ſue id eſt vſus
e celeſtèm patriaʒ venit ſichimã que interp̃tatur laborioſa vł labor
d & bene denotat mundum vel vitam mundanã. Relinqt igit illico
i anima miſera parentũ ſocietatem ad virtutum & reiterat peccatuʒ
0/ deſcendens ad vana mundi. Sed inuento ibi ſichen id eſt dyabolo
huius mundl principe capit᷑ ab eodem et violatur · quia pudicicia
15 quã per penitentiam inuenerat dyabolus cõculcat & ſic viliſſima
ite & deſpecta efficitur in cõſpectu dei et totius celeſtis familie. Naʒ
n ex poliatur virtutibꝰ · denudat᷑ gtiis & wlnerat᷑ peccatis. Qug: .
in ſoli Ip̃i domine obſeruauerũt me et vidẽtes me ſine te deſpex/
hle erut me · diuiſer ũt ſibi veſtimenta mea · quibo hominaueras me et
dor ornaueras ſub pedibus ſuis cõculcauerũt me. fecibus peccatoruʒ
pi⸗ polluerũt tẽplũ ſãctũ tuũ.poſuerunt me deſolatũ tota die mero
r re confe ctum. Ibam poſt eos cecus nudus & illaqatus funibus
. pze““Tᷣanmm. 70 „2
Vi nutriebant᷑ in croceis amplexati ſunt ſtercora Tren. ·.
ota ꝙ qui vellet porcum ſuꝑ naturaʒ porci nutrire de/
. licato cibo & ponere in mundo lecto porcus nõ ſuſtineret
nuento enim ſtercore vel luto relictis delicatis & mũdis piñicèret
ſe in illa que ſibi cõnaturalia ſunt · ρSpiritualiter peccator ſepe
iterans peccatum ꝑ longam cõſuetudineʒ fecit ſibi quaſi cõnatu/
e rale peccare - Ideo ſi aliqn aliquo interueniẽte interuallo penitẽtie
i ꝗ̃ſi violentia detentus ſtatim inclinat a ſua cõſuetudine que verſa
, eſt in naturꝗ vt relicta penitẽtia deſcendat ad ſtereꝰ9 peccati velut
1 porcus. Pieur- numeri · xi· Filii iſrabel propi longam cõſue/
. tudinem cõuerſationis qua cõtraxerunt in egipto licet iĩ paleis &
luto ſeruirẽt pharaoni & ab eo tantã paterent᷑ afflictionẽ. Nichil/
omino dum paſcerent᷑ ſcʒ mãna celitus dato eis indeſerto ardẽti9
deſiderabant cepe et allea et porros egipti q́; illud mãna. Dicebãt
enim anima noſtra nauſeat zc. vtinã eſſem ĩ egipto ⁊c᷑· 78 1.
ritualiter · Per hunc populum in egipto diutius cõmorantẽ ſub/
audi peccatores ꝑ longem cõſuetudinẽ itinerãtes peccati viã ſerui
entes dyabolo in luto cu Pe lactant in fetore immũdicie peccati
plus qꝙ; in decore gratie celeſtis. Abhominant᷑ enim odorẽ celeſtis
patrie nec ad illam venire qint. ſed ſoluʒ petunt tenebras egipti
vt in voluptatibꝰ putredinis voluerent᷑ in quibo lõga cõſuetudo

dimiſſa celeſti cõſolatione eos fecit illis cõnaturales & ſi aliquãdo
per penitentiam ſurgit modicũ ſtatim antiqua cõſuetudo dimiſſa

coſolatione diuina recidiuare facit in peccatum. Gregorius in da

omb-.vſitata culpa obligat mentem vt nequaq; ſurgere poſſit· ad
rectitudinẽ conat᷑ & labi. quia vbi ſponte diu perſiſtit ibi & cum
aoluerit cadit. 1
Eſpiciens retro nõ eſt aptus regno deiluce:9
giens gladium inimico ſemꝑ debet oculos habere ad viã
er quã pergit & ad terminuʒ quo tendit non autem ad
terminuʒ a quo recedit . Nã voluens ſe retro aut oportet eũ ſtare
aut ſi ꝓcedat oportet eum cadere & rFanen pſequẽtes apꝓ

pinquant ad ip̃ᷣm & ſic eſt in periculo. Spiritualiter penitẽtes
fugiunt gladium dyaboli ſcʒ peccatuʒ · Ideo ſemꝑ ante oculos hre
debent viam penitentie & terminũ vite eterne ad quẽ tendũt: da
tunc magis animant᷑ ad fugiendum mundũ et caduca ſʒ nõ debʒ
retro reſpicere ꝑ recordationem peccati cum delectatiõe · quia tũc
Cum dominus vellet ſubmergẽ ſodomã propi nephandiſſimum
crimen pᷣcepit angelus loth & vxori ſue et familie eius inde exire
& ſaluari in monte & ſaluati ſunt ceteri excepta vxore loth. ꝗᷓ re/
tro reſpiciens verſa eſt in ſtatuã ſalis G&prritualiter · Dominꝰ9
wlt punire peccata ſcdm exigentiam ſue luſticie ideo minat᷑ pec/
catoribo eternum ignem pcepit igi volentibo ſaluari vt a peccato
recedant et per viaʒ penuetie ſaluent in monte domini ſcʒ celo et
non reſpiciant retro ꝑ peccati recidiuũ, Saluant᷑ ergo qui ſic faciũt
ſed anima miſera retro reſpiciens ꝑ deſiderium & affectum verti
in ſtatuam ſalis vt nulla virtus in ea remanes/efficiat᷑ terra pdita
& deſerta· & nota· Q fugiens anima ꝑp penitentiam retro voluñ
quando clam in corde ſuo peccata preterita cuʒ delectatiõe medi/
tatur verũtamẽ cito ꝑ penitentiã publicat᷑. quia non diu ſic poteſt
occulte peccare quin etiã coram omnib cadat Vnde Caſſiodorus
ſuꝑ illo pꝑS. Dixit inſipies ĩ corde ſuo · Oculta inc; culpa ſeq uſt
apta punitio vt malis exteriorib interna puniant᷑ et cor publice
rruat qc latenter peccabat.
4 Religioſi.
I ſunt viri fortiſſimi.i.reguz.· 314 Nota virtus & potentia
in homine cognoſcũ ꝑ aggreſſionem potentũ & alicuius
AQlifficilis- Quoniã ſi hõ forti dimicaret et vĩceret aliquos
debiles non diceret᷑ fortis nec probus. ſed cum cõtra aliquẽ forteʒ
preualeret tunc bene probꝰ diceret. * piritualit Inter alia que

cito dyabolus inſequẽs illos capet ꝑ cõſenſuʒ. igura gen. 19

. — , S ”
. . fvfh

difficultateʒ habẽt adobtineri humano ingenio eſt ſacra ſcriptura
Ad illam enim ex ſui natura attingere non poteſt humane mẽetis
acies: quia diuitis acquiriẽ captiuando intellectũ ꝓprium in ob/
ſequiũ xpi vt homo relictis guaminibꝰ corporis quibꝰ conpri/
mi ſpũs aſcendit ad alta cõtemplationis & illa capit qd patet de
veris religioſis qui deponẽtes carnis voluptatem caſtitatẽ ſeruãt
pulſa cupiditate ſectant᷑ pauꝑtatẽ negantes voluntatem ꝓpriam
Veram tenent obediẽtiã. hi igit fortes facti de ſinu ſacre ſcripture
hauriunt dei ſapientiã · 1Eigura-z regum Z3. Vbi legit. Cuʒ
dauid deſcendiſſet ad cõſulendũ deum ſitiuit aquã que erat in ci⸗
ſterna iuxta portam bethlehẽ · Quod audiẽtes tres viri fortiſſimi
ſocii ſui tranſierunt ꝑ mediũ exercitum philiſtino qui vſq; ad p/

g dictum locum caſtrametati erant & non ſunt leſi ĩ aliquo & hau
. . rientes aquã illam retulerunt dauid. qui ip̃am noluit bibere · Sed
2“ in cõſpectu populi domino ip̃am libauit. ¶ Spiritualiter. Per
dauid qui deſcendit ad cõſulendũ deum ſubaudi religioſum. qui
Kc4 de põpis mundi deſcendẽs ſequit᷑ domini cõſilium ſcʒ relin quẽdo
‚„“ omnia· et ſequit xp̃ᷣm· Sitit aquam de bethlehẽ ſcʒ ſcientiam ſacre
9“ ſcripture. Bethlebem enim interp̃tat domus panis ſpũalis ſẽilicz
—”—J”ZÿV verbi dei. Tres viri fortiſſimi-tres ſunt virtutes iaz dicte· caſtitas
4 obedientia & pauꝑtas. vtraq; enim fortiſſima & difficilis ad ſer/
c— uandum. Sed quia predicte tres virtutes hominem expoliant ab
uA honoribꝰ mundi. facilii aſcendit᷑ ad ſacre ſcripture ſenſuʒ. non ob
. ſtante philiſtinoʒ exercitu id eſt temptationũ dyaboli. Quia qui
pollet his tribꝰ virtutibꝰ nec habet ſecuʒ quo a dyabolo detineat
Ged vide quia aquã obtentã nõ bibit dauid ſed libat domino corã

populo. Quia cum religioſus ſcientiã obtinet ſacre ſcripture non 5
debet ip̃am ſibiip̃i aſſcribere cum ſit donũ .· Sʒ ꝑ p̃dicationẽ debet 4
eam coram populo effundere vt ſitientibꝰ animabꝰ audientium
ad deum fontem viuum aquã prebeat ſalutarẽ. Nec pigeat do
a deo acceptũ indigentibꝰ impartiri. alio quin deo eſſet ingratus

& de ingratitudine puniendo· vnde quedã gloſa ſup illo euange
lii Math xX. que gratis accepiſtis gratis date · Qui ſcientia gratis
a deo acceptam gratis dare contendit in extremi iudicii examine
a deo merebi merito maledici · Quia maledicto diſpenſator auar9
cuio largꝰ eſt dominus. j
poliauit me tunica mea cant. qꝗ. Signũ magni amoris
ſt quãdo quis veſtem ꝓpriax lextrahbens et amico ſeu

ſocio donat.veſtem vero ſocii ſibi induit · Nam quãtumcunq; alia
donaria exteriora ſibi mutuo donant · donũ tamẽ ꝓprii veſtimẽti
ſignum indicat maximi amoris. ¶¶ Spiritualiter ſignum magne
dilectionis inter deum & nos eſt quãdo ip̃e nduit᷑ veſtimẽto nro
ſeu tunica noſtra quã nos ei donamus & ea ip̃m veſtimus. Hec
enim tunica eſt ꝓpria voluntas: quãtumcunq; enim amore xpi
expoliemo nos bonis exterioribꝰ nichil è:n nos eoʒ deponamꝰ9
affectum etiaʒ quãtumcũq; magne ſint facultates · Sʒ3 ſi hec nec
habeam· voluntateꝛ tamẽ habẽdi deponamꝰ omnia xp̃o dedimꝰ
Vnde Caſſiodorꝰ libro· S. Nemo ẽ qui non habeat qd dimittat
vniuerſis renunciauit facultatibꝰ mũdi ꝗſquis affectu poſſidẽdi
eas radicitus amputauit. igura. i. regum. i8· Vbi legitur. ꝙ
Ionathas exuit ſibiip̃i tunicam ꝓpriam & donauit eam dauid &
cõ glutinata eſt anima en anime dauid. non obſtãte ꝙ pater

eius ſaul odiret dauid. piritualiter · Per Ionathã qui interpᷣ
tatur colũba pulcra ſubaudi puerũ religionẽ intrantẽ · cuius dici
colũbina ſimplicitas Iſto nanq; non obſtante ꝙ natus ſit in mũdo
ex carne et ſanguine ſibi ꝗᷓdẽ mũdo xp̃s odioſo eſt· Nichilomin

poſtpoſita mundi & ſuoʒ ꝓgenitoxe facultate expoliat ſe propria
volũtate & illaʒ tradit manib xp̃i: et cõ glutinat amoris glutino
anima eius anime xpi· & ipe xps reinduit illum tunica honoris
quia ſecum in tudicio ſedebit· qñ iudicabit mundum ille ꝗᷓ ſecutus
erit voluntariã pauꝑtatem xp̃i Vnde Gregorius in om- ſup illo
verbo:. VYos ꝗ reliquiſtis omnia zc- Quiſꝗᷓs ſtimulo diuini amo/
ris excitatꝰ hic poſſeſſa reliꝗrit · illic ꝓcul dubio iudiciarie poteſta
tis ſedem obtinebit. vt ſimul iudex tunc cuʒ iudice veniat ꝗᷓ nunc

conſideratione iudicii ſeſeq; ſp K upertate caſtigat.
Pparuerũt tres viri geñ. i. N ſit mẽtio ſeu cura magna

ſi videant᷑ viri niſi cum aliqua ſtrennuitate videant · Mu/
manũ enim eſt viros videre · ſed cum virtutibo inſolitos
viros videre admirationeʒ inducit · ideo non incaſſum dictum eſt
ꝙ apparuerunt tres viri ſcʒ abrabe quia in forma ꝗdem viri ap/
paretes erant tamen ahgel taso fuit admiratio. 7 Spiritualiter
admirationem non modicã debet inducẽ humana cognitio · ꝙ ini
tot aduſa mũdi viri religioſi loquẽdo de pfectis & bonis ducunt
vitam ꝗſi angelicaʒ cum ſint homines cum enim totus mundo ſit
poſitus in maligno id eſt in malo igne ip̃i non igniuntẽ · Cũ enĩ

— — — N D — — —”

— —sõ

mundus iſte plenus ſit cõcupiſcẽtia oculoꝰ per auaritiã ipi ſeruãt
pauꝑtatem. Cum mundus repletus ſit cõcupiſcentia carnis per
immunditiam p̃i ſeruant caſtitatem. Cum mundus tot infect
ſit ꝑ ſuꝑbiam ipi ſeruant obedientie humilitatem. et ideo deꝰ dedit
illi ſapientiam & ſcientiã diſcipline. Figura Dan-i. Vbi legũ
O cum filii iſfrahel eſſent in captiuitate babilonis p̃poſitus regis
elegit tres pueros ex filiis iſrabel in quibus nulla erat macula:
Qui poſt tres annos edocti lingua caldaica & pleni ſcientia ſta/
rent in conſpectu regio & ſic factum eſt. & quia non fuerunt cõ
taminati cibo babilonis dedit eis deus ſcientiam & propheciam.
Spiritualiter · Vita pñs dici captiuitas babilonis: quia multi

plicit homo in ip̃a capitur et confundit᷑. In hac enim vita popul

fidelium eſt captiuꝰ quouſq; a corporis vinculis libereĩ. Ex filiis

iſrahbel id eſt populo xp̃iano· ppoſitus regis xp̃i id eſt ſpiritꝰ ſãc
tus elegit tres viros ideſt tres ordines ſcʒ Ordinẽ predicatorum
minoʒe & heremitaʒe ſancti Auguſtini qui ſine malo cupiditatis
et auaricie viuentes non cõtaminant actibo et ſollicitudinibo vite
pñtis · Ideo deꝰ eis dedit donũ ſapientie & intellectus ſacre ſcrip
ture. Nam optime didicerunt linguam caldaicam id eſt ſacra um
ſcripturaʒ doctrmam vt ſciãt exponere & cõcordare prophetas
euan geliſtas · fidẽ defendere· & oẽs viam docè ſalutis. Sʒ cõple⸗
tis tribꝰ annis cõſpectui regio pñtabant᷑· ꝗqᷓa cõpletiſet cõſumatis
tribus pfectionibꝰ magnis paupꝑtate caſtitate et obedientia ꝗᷓbus
qᷓſi angelis comꝑant᷑ ip̃i preter coronã que talibus datur·obtine-
bunt aureolã do ctorum pñtati xpo ĩ regno ſuo·quibo mltiplicit
ſint beati propter vitam ſanctã nichilominꝰ magis beatificãdi ſũt
eo ꝙ exe nplo & doctrina alios ſaluare conant. Vn Augo· d
modicum noui:non mediocrit᷑ eſſe feliceʒ qui ſe dommo adiuuãte
ſaluat. Sed noui multo magis beatiorẽ eſſe qui ſecum alios ducit

ad Vitam. J
VlItiplicabo ſemen tuum ſicut ſtellas celi Geñ 4 ota q;
in celo ſunt ſtelle fixe ſcʒ in ſup̃ma ſpera. Sũt enim ibi ſic
lauus in rota- nec habẽt aliũ motũ ñ in ſuo orbe . idcirco
dicunt ſtelle firmamẽti. Sunt etiam alie ſtelle que vocant᷑ erratice
Et ſunt planete qᷓ mouen: in ſpera non ſicut clauus in rota ſ ſiẽ
formica. Ideo duplicem habẽt motum ſcʒ ſui orbis & pprium. S&&
licet iſte ſtelle ſint mobiles ſic. habent tamen ſuam influentiaʒ ſuꝑ
terram · neq; ſuꝑflue mouent᷑ motu proprio. veruʒz eſt ꝙ interdu

Beligooſt

videmus quẽ dam motum vapox: qui videntur ſtelle ſed nõ ſunt
in aliqua celeſti ſpera· ſed ſunt infra ſperam actiuoꝰ & paſſiuorũ
quanqꝙ; appareant ſtelle cuius ſignum eſt quia cno euaneſcunt.
v. pritualiter- per ſtellas ſubaudi religioſos quos deus velut
ſtellas in ſuis ordinibo quaſi in ſuis ſperis multiplicauit & ſcdm
officia diuerſa diſtinxit. Aliquos enim ordinauit cõtemplatores
qui non recedentes a ſtudio ſacrax ſcripturaꝝ docent populũ dei
ſacram ſcripturã de quibꝰ Dañ fulgebunt ſicut ſplendor firma/
meti. Alii vero ſunt. quãuis mouean celeſti cõtemplatõe mouenĩ
tamen cum hoc neceſſaria actione ſcʒ viſitando pſonas ſeculares i
tribulationibꝰ ſuis. pbendo cõſolationẽ afflictis. cõfeſſionem in/
firmis aliqñ ꝓcurãdo victũ & muhla alia neceſſaria oꝑa exercẽdo
Hi igitur licet hunc motum habeãt circa terrena · non tũ eſt ſuper
fluus. quia neceſſaria ẽ martha marie. Vere igitur ſtelle ſunt· ꝗᷓa
viri religioſi ſunt & habent ad iſta neceſſaria quãdam influentiaʒ
aptitudinis ad cõmune bonum vtilit· verum eſt ꝙ ſunt quidam
vapores terreſtres qui apparẽt ſtelle. ſtelle tamen nõ ſunt. Tales
enim ſunt portãtes habitum religionis cor vero & affectum non
habentes in celum . ſed infra ſpam actiuoʒ & paſſiuorum et ĩ hac
vita miſera in qua omnis actio in paſſione terminat᷑. Iſti enĩ neq;
vt Maria ſunt in celo · neq; vt martha in terra. Nam licet martha
opꝑaretur cum domino miniſtrabat illi vero tales non ſunt: quia
nec deo vacant · neq; ꝓximum ꝓcurant. ſed ſoluʒ ſibiip̃is vt iudas
Ideo in celo non ꝓticiunt · ſed cadunt igne cupiditatis cõbuſti nõ
habent pmium cõtemplatorũ · quia literas non didicerũt· neq; /
mium actiuo qa oꝑa bona nõ exercuerunt. Figura Apoc.
vi. Vbi vidit ioh;. O ſtelle ceciderunt ſuꝑ terram ſicut
groſſos ſuos & celum receſſit ſicut liber inuolutus.

ficus mittit
gpirtus
liter· ſubaudi per has ſtellas cadentes religioſos predictos quos

religio ꝓiicit quẽadmodum ficus groſſos qui nõ habẽt firmitatẽ
aliquaʒ in arbore dum ſunt maturi. Cõſumata enim et comperta
eorũ nequicia non ꝑſeuerãt ſed cadunt in terraʒ de ſacra ſcriptura
nichil capiũt· quia tranſit ab eis vt liber inuolutus· de pᷣmio bone
oꝑationis nichil percipiunt. qa licet corpore in religione fuerint-
affectu tamen & corde a rebus tẽporalibo non diſceſſerũt. ꝑdunt
enim vtrunq; bonumquia nec hic fruuntur bonis temporalibꝰ
& ĩ futuro a bonis excludunt᷑ eternis. Vnde Caſſiodor9 libro ·. 8
Nichil ꝓdeſt pecuniam non habere ſi voluntas fuerit poſſidendi

— — —

eorum caſſe voluntatis vicio ꝑdidiſſe.
Scendit nauim cum diſcipulis ſuis Math. S4Nota ĩ naui
ordinata obſeruanda ſunt hec. Primo ꝙ principal nauta
on eligatur ſorte. Secundo ꝙ omnes illi bene obediant
Tercio ꝙ collocet ſingulos in naui ad ſingula officia ad ꝗᷓ aptos
videt. VlItimo ꝙ nullus locum vel officiuʒ aſſignatũ relinquat.
Sed ſtet onuſquiſq; ꝓ vt ordinatus eſt et tunc nauis in tuto eſt a
peella. ¶Sprritualiter. Der nauim ſubaudi religion? Ratio eſt
quia ſieut nauis de terra fertili ad terraz ſterilẽ panem portat ·. Sic
religio panem verbi dei de fertili terra ſcʒ ſacre ſcripture preſenti
ſeculo ſterili mĩſtrat · Prouer.vltimo· facta eſt quaſi nauis inſtito
ris de longe portans panem ſuum. Primo debet ibi eligi platus
nec ſorte neq; amore · ſed ſciẽtia et bonitate. Secũdo omnes debẽt
obedire ſibi tanꝗꝙ; patri. Tercio quia omnes debent collocari ad of
ficia ſcdm vniuſcuiuſqʒ valitudinẽ vt nõ ponat᷑ ydiota ad legeduz
nec pᷣuus ad regendum ſed valentibꝰ & ſcientibo diſtribuant of/
ficia. Debet etiã vnuſquiſq; ĩ loco ſibi aſſignato quieſcẽ. Videm9
enim ꝙ in naui ruſticus ſtabit ſuper militeʒ · eo ꝙ exptior ſit o
ad nauis ſeruicia nec querendus eſt locus in naui. que ardua eſt

Miſerabile autẽ eſt paupꝑtatis ac nuditatis eſt9 e⸗ cto

ſiue arta qualis haberetur in terra. Sic in religione qui veniunt

ad illam ſanctam ſocietatem ex deliciis mundi. non debent dedi-
gnari ſubeſſe etiam prelato pauperi vel ruſtico cui deus ſcientia

& bonitatem regiminis preſtitit. Nec debet honorem in religi/

one querere quem apud mundum inueniret Sed meminere
humilitatis xi qui dum eſſet filius eterni regis accepta forma ſer
ui· ſubditꝰ erat Ioſeph & ſi ſic nauis regat tranſibit procellã hui9
furibundi maris ſecura. 77 Figura Gen. A. de archa noe vbi pre
erat vir bonus et iuſtus cui ſubdebant ad nutũ tam bruta qꝙ́; ho/⸗
mines. in ea vero homines ſuꝑius animalia mũda poſt homines
immunda inferiꝰ ferocia & manſueta ſeſe cõpatieban?. & quãuis
non haberẽt loca ſpacioſa in nemoribo ſolita· tamẽ nõ erat iurgiũ
ſed vnumq loco ſuo cõtentũ erat. ¶¶ Spiritualiter · Der archã
nota religionem bituminatã glutino caritatis. Der noe prelatum
Der homines ꝓfectos in ſcientia & bonitate. Der anmalia man/
ueta pauꝑes & ſimplices qui de ſeculi pauꝑtate venerunt · Der
ferocia potẽtes & diuites · qui ex moribo delicatõrib ad religveʒ
venerunt: qui omnes tñ vitam ex ſinceritate ducere debent vnus

Feligoſt

dd
eſurꝛertio
alteri cõ patiendo Tmmunda animalia a mundis ſegregant᷑ quãdo
peccatores & praui in 8 P correctionem &
diſciplinã deiiciunt & puniunt᷑ & ſic ſaluat religio a diluui aqrũ
multaz? id eſt a ruina multox peccatox per mundum diſcurrẽtiu
& peruenit ad litus eterne beatitudinis in quibꝰ cõponet deus
nobiſcum fedus ſempiternũ · Vitam igit illam p oculis habentes
que in naui religionis ſuſtinent apparebũt melliflua. Vñn aug:
in quadam ombł: Qui celeſtis vite dulcedinem in quãtum poſſibi/
litas dimiſerit ꝑpfecte cõ gnouit ea que in terris amauerat libenter
cuncta derelinquit In comꝑatione eius vileſcunt omnia deſerit
habita. Cõgregata diſpargit. Inardeſcit ĩ celeſtib animus. nichil

in terris libet deforme. coſpici quicꝗt de terrene rei ſpecie place

argarite claritas fulget in mente:

bat. quia ſola precioſe
ota longe maior eſt leticia cũ
homo poſt multa ꝑicula: in ſperata vl inopinata ſalute ſa
nus redit q; ſi ſemper mcolumis domi pſiſteret · exemplũ
de filio ꝓdigo · Maiorem enim cõſolationẽ habuit pater redeunte
filio quẽ putabat perũſſe ꝙ; ſi ſemꝑ obediens ſibi fuiſſet. «Spi⸗
ritualiter. do mino nro hieſu xo moriente in cruce magnꝰ dolor
fuit diſcipulis quia gaudebãt de ſui pſentia & dulce erat eis vidẽ
& cõuerſari cuʒ illo- vnde dicebat Detrus domine ad quẽ ibimus
verba vite babes. S3 longe maior fuit leticia vidẽtes en reſurrex/
iſſe a mortuis quia non dum in fide cõfirmati. non plene ſꝑpabãt
nec credebant xm debere reſurgere · q& patet ex duobꝰ euntibꝰ
in emaus. qui dicebant ꝙ ſperabamꝰ ꝙ eſſet redempturo iſrahel
luce.2= O· & hec eſt tercia dies zc. pretẽdentes ex verbis ſuis quaſi
non eſſet cõpletum qd xps eis predixerat: Cum igitur vidiſſent
gnouiſſent ip̃m a mortuis ſurrexiſſe gauiſi ſunt illo viſo.-
Figura Gen: od: Vbi. legit · & poſt venditioneʒ loſeph poſt
captiuitatem eius poſt patris ploratum vidẽtis tunicaʒ ſanguine
tincta. factus eſt dominus & diſpenſator totius terre pharaonis
ad quem fratres euntes vt cibum emerent· non cognoſcebãt ipzʒ
Sed ip̃e cognoſcebat eos· qui et comedit cum eis in menſa & ſic ſe
mantkeſtauit et cũ pater eius hoc audiuit quaſi de gui ſomno ait.
ſurgens vadã et videbo fillium meum iuit ad ip̃m omnis ꝓgenies
eius in egiptum. vt fugerent egeſtatem ſuꝑ terrã futurã & pnteʒ
babitauerunt in terra ieſſen demum de egipto euntes cuʒ auro &

ficientes vitam bonorũ p correctionem &

— — —

— — — —. —

— — ——

—— — —

—— — — —=

— 22 –

per Ioſeph qui interpretatur augmentũ xpᷣm ps· auxit populũ
ſuum vehement᷑. Hic igitur poſt venditioneʒ a fratre iuda ſcilicet
apoſtolo. poſt cõ pedes crucis. poſt laceratõnẽ tunice id eſt carnis
& ſanguinis eius effuſionẽ? reſurgens a mortuis accepit a patre
poteſtatem in celo & in terra & us eſt diſpenſator gratia⸗ꝭ in
preſenti & glorie in futuro · Hunc enim fratres ſui videntes non
co gnouerunt · quia duobus diſcipułeũtibꝰ in emaus vt oꝑarent
& cibum acquirerẽt ſolito modo loquebant᷑ ſecum & non cogno
ſcebant. Sʒ comedentes cũ illo co gnouerãt eũ in fractione panis
Similii cum dubitarent apoſtoli piſcatores manifeſtauit ſe illis co/
medendò cum illis · Nũciatum eſt patri Iacob· quia ꝑ apoſtolos

„„—— . . .
nüciatum eſt generi humano luctanti in peccato xm a mortuis

ſurrexiſſe ideo relicta terra ꝓprie incredulitatis deſcenderũt per
humilitatẽ fidei & habitauerũt ĩ ieſſen ꝗᷓ interp̃tat appropinquãs
plãtationi · quia fides xi appropinquat eterne vite quã deus ꝓ
nobis abinicio plãtauit et in ĩa homo ſecurus eſt ab egeſtate fu/
ture vie & miſerie p̃ſentis. vnde de graui ſomno reuiuixit geno
humanũ: quia de ſeruitute & iugo duriſſimo ĩ fidelitatis recedęs
venit et appropinꝗᷓuit vie fidei ad eternã quietem. de terra i gitur
ieſſen exeuntes cum auro & argento venerunt ad terrã ꝓmiſſiõis
quia fides vita conſumata pñti conſumabit eo fides ꝑ introituʒz
celeſtis patrie vbi qc crediderunt videbunt portabunt aurum &
argentum: quia dilectionẽ dei & proximi propi quaʒ p̃i fruenĩ
dulcedine habundant· Nos igitur peccatores de xp̃i indulgentia
preſumẽtes curramꝰ ad ip̃z cum fiducia obtinẽdi · quia largus di-
ſpenſator eſt cum adhuc mortalis eſſet nouit multa donare. Lati
us enim nobis donabit cum reſurgens a mortuis iam nõ am pli9
moritur9. Vnde Aug. in ſermone ꝑaſche. In hac inquit die pec/
cator de indulgentia deſpare non debet. Si enim latro paradiſum
meruit cur non mereat᷑ veniã xpianus & ſi illi dominus cũ cru/
cifigitur miſeret᷑· multo magis huic miſerebi cum reſurget. Nã ſi
paſſionis humilitas domini p̃ſtitit cõfitenti reſurrectiõis gloriam
quã tribuit depoſcenti: largior enim ſolet eſſe ad preſtãdum leta
ictoria ; addita captiuitas.
Efloruit caro mea ps. 2z 441 Miſerabilia emi ſũt oꝑa nature
florent enim arbores germinãt et fructificãt matureſcũt
fructo & maturi colligunt᷑ & determĩato tẽpore depoſitis

—
*
5 .

fructibus & foliis videntur arbores aruiſſe et nichilominus iteʒx⸗
reflorent· hec omnia exꝑpientia intuemur. Sed nõ videmꝰ motuʒ
per quẽ natura occulte in talibꝰ oꝑatur. Spiritualiter per ar
borem ſubaudi hominem Sie enim domino in euangelio deducit

dicens omnis arbor bona fruct9 bonos facit zc· Videmus ergo

ꝙ i rationabilibꝰ arboribus huius ſupᷣdicta omnia euenire ſcʒ vt
in puericia floreant. in iuuentute fructificẽt in ſenectute cum iam
deficit eſtus & naturalis calor· fructus ab arbore cadere ſimul &
folia.quia caligant oculi: ſurdeſtunt aures putreſcunt dentes &
deperit omnis act9 . ſed & arbor denudata vrrore id eſt homo de
nudat vitalibo viribo areſcit et morit. virtute reſurrectiõis vni/

uerſalis vero adueniente motore diuine potẽtie reſurget Iob. q&.

lignum habet ſpũs & ſi precioſum fuern rurſum vireſcit . ne q; ẽ
allud diuine potẽtie impoſſibile Nulla eſt in mũdo natio ſane mẽ
tis etiam non credenti euangelio cui ambiguum ſit deũ aliquos
ante xpi aduentuʒ · mortuos reſuſcitaſſe · dico credentib antique
ſcripture · Si ergo tunc dominꝰ aliquem reſuſcitauit eodem modo
poteſt aliquos etiam omnes reſuſcitare- quia non eſt plus reſu/
ſcætare vnum apud deũ ꝙ; omnes. non eſt minꝰ creare vnũ lapidẽ
paruum qꝙ; totum mundum in conſpectu dei. Inducet ergo deus
priſtinũ virorem aridis corporibꝰ noſtris ſimul cum fructibꝰ &

floribꝰ.quia ſua oꝑante potetia reſurgemus in etate cõpleta cum

mẽbrox integritate perfecta. Figur⸗ numeri. 14. Vbi de i3·
virgis ſola virga aaron nocte vna floruit ſubaudi naturã huma/
nã cui ſoli cõpetit reſurrectio · Nota ꝙ ſunt · iʒ · creaturaʒe genera

viuentia in vniuerſo Primo ſunt. 9· ordines angeloʒe· poſt quos

genus humanuʒ · poſt hominẽ anmalia pfecta vt beſtie · poſt hee
Vero impfecta· vt vermes· poſt hec omnia ſunt plante· Angeli vi
uunt vita ſpirituali. homines vita rationali ſenſibili & vegetatia.
Animalia ſẽſibili & vegetatĩa plãte ſola vegetatia. Nulli ergo haʒe

creaturaʒe generi cõpetit reſurrectio a mortuis humano generi

propi filium dei: qui factus homo reſurrexit a mortuis nam et
nulla frõdun virga niſi virga aaron quẽ elegit dominꝰ ſacerdotẽ

ſſbi· Florebit caro noſtra & reſurgʒ diuina oꝑante po tẽtia vt ſatis

rationabilii viſum eſt. Grego: ig- mora:-arguit incredulos dices-
Sunt nõnulli cõſiderãtes ſpus a carne ſolui caro in putredinẽ?
vertitur ꝙ putredo in puluerem redigitur · ꝙ puluis in electis

ſoluũ vt nequaq; ab humanis oculis videat reſurrect onem fieri

9
poſſe deſpent & duʒ arida oſſa reſpiciũt hec veſtiri carnibꝰ rurſũ
quo ad vitam virideſcẽ poſſe diffidunt· qui ſi reſurrectiõis fidem
ex obedientia non tenẽt. certe hãc ex reſurrectõne tenere deb uerãt

Quid enim cottidie niſi reſurrectionẽ noſtram in electis ſuis mũ/
B dus imitat. Nam ꝑ momẽta tempoꝝ terminus· arbuſta viriditatẽ

folioe amittere a fructuum platione poſt largitionem ceſſare &
ecce ſubito quaſi exareſcente ligno velut quadã reſurrectõne ve/
1 niente videmus folia erumꝑe fructus grandeſcerę & totã arborẽ
rediuiuo decore veſtiri. C
4 Vſtodit dominus omnia oſſa eoꝝ ps. 33. Sapiẽs artifex .
n cõſueuit reſeruare materiã vaſos fractoruʒ vſq; ad tẽpus
. Wt iterato reficiat vaſa ſua. Si tn vaſa ex illa materia fieri
e poſſunt·hoc enim videmus facere fabros & aurifices & alios me
ne tallarios. ι & prritualit cuʒ xps dei filius ſit ſũmus artifex ꝗckł
o5 patet ex omni fabrica quã operat eſt· quia cuncta que fecit ſut
e valde bona.nõ patitur perire vaſa ſua quãq́; confracta ſint · Nõ
40 enim patitur homines ꝑ mortem fractos atq; ĩ duas partes diui-
H2½ ſos: quĩ tempore debito illos ꝑ reſurrectionem iteʒ reintegret &
vic⸗ reficiat: ideo ip̃e reſeruauit partes iſtius fracture cuſtodiens olla
eus omnium mortuoʒ & corporalẽ materiã vt capillus de capite non
pereat ex corporali materia Quſtodit etiã atq; ſeruat animas oĩim
. in diuerſis tamen locis ſed m locati exigentiam . nam ſccem merita
i⸗ vel demerita. Alique ſunt in paradiſo dei fruentes viſione diuine
1 eſſentie facie ad faciem vt dicit apoſtolꝰ. Aliꝗᷓ vero ſunt ĩ inferno
4 vbi ſine omni remedio cruciant᷑. vt anima illiꝰ diuitis vt domino
dicit ĩ euangelio. Alique vero que deceſſerunt in gra ſunt tamẽ
in purgatorio vbi vſq; ad tempꝰ purgabunt᷑· de aliquibo in vira
preſenti cõmiſſis de quib plene penitentiã non egerunt. vt dicit
Gregorius & multi alii doctores oſtendunt. Tempore vero de- .
terminato ipe ſũmus artifex xp̃s ſolo verbo ſue vocis reuocabit —
vnde Ioß vVenit inquit hora in qua omnes qᷓ in monumttis ſunt ( 3
audient vocẽ filin dei viui. Figura ech 3 1. In rincipi vbi
dominꝰ ipe oſtendit ꝓphetè p ſimilitudinẽ· re Urre tione, mor
⸗ tuoruz· Lbi legi. Q ꝓph eta ductus eſt in campo magno pleno
oſſibus qui ex p̃cepto domini dixit· oſſa arida audite verbum do
mini zc· & ſequit acceſſerunt oſſa ad oſſa et vnũqd ad iũcturã
ſuam & vidi inquit·. & ecce ſuꝑ ea nerui & carnes aſcenderunt &
extenſa eſt in eis cutis & ſpiritum non habebãt· & dixit dominꝰ

ad me. vaticinare fili hominis & dices ad ſpiritũ a'0 ventis veni
ſpiritus & ſufla ſuꝑ interfectos iſtos & reuiuiſcunt & ꝓphetaui
ſicut pᷣceꝑat michi & reuiuixerũt ſuꝑ pedes ſuos exercitꝰ grãdis
nimis valde. ¶¶ Spiritualiter· Hec viſio ſatis aꝑte iudicat reſur/
rectionem mortuo? vt oſſa que in cãpo vidit ꝓpheta intelligant
omnia humana corpora que iacent in cinere ſuꝑ vniuerſam terraʒ
ſpiritibo denudata · Cum vero venerit dies illa in qua filius ho/
minis cui datum eſt iudicium facere ſuam exercebit potentiã erga
courrpora illa- mortuis p̃cipiet reſurgere ad iudiciuʒ et quia omnia
1 ſuo imperio ad nu tum obediunt mare terra & infernus dabunt
mortuos ſuos et adherebunt oſſa oſſibus & nerui et cutis circũ/

ſua videat ſaluatorem ſuum · & vocabunt᷑ ſpũs a quatuor ventis
terre ſcʒ ab oriente illi videlicʒ. ꝗqᷓ ĩ puericia mortui ſunt. vocabunĩ᷑
a meridie ſcz illi qui in ſuuẽtute mortui ſunt· vocabunt᷑ ab aqlone
ſcʒ qui in ſenectute iaz frigida mortui ſunt · vocabun ab occidẽte
ſcʒ illi qui in decrepita etate deceſſerũt. & ſic reſurgent mortui pu
ſilli & magni & ſtabunt ante thronum iudicis- vt beatus Ioß. in
apoc. expreſſe vidit · Vnde bene in ſupdictis dictum eſt· ꝙ erat
exercitus magnus nimis quia omnes reſurgent ĩcorrupti · Licet
aliqui ad honorẽ aliqui vero ad eternũ ſuplicium ſiue obprobriũ
& ſic tunc vnuſquiſq; mercedem ſuam accipiet ſecm ſuum laborẽ
ſimul cum ſuis corporibo-Alias enim nõ poſſet oſtendi recta dei
iuſticia: cum videamꝰ quãplures in pñti vita mala iniuſte pati &
malos bona frui. Vnde Dam: libro: a. Si igit᷑ reſurrectio non eſt
neq; deus eſt· neq; ꝓuidẽtia eſt tunc caſu omnia ferunt & agunt᷑
videmus enim plurimos iuſtos eſurientes & iniuriam patientes
Peccatores autem & iniuſtos in diuitis in omni voluptate bñ ha
bentes. Sʒ quis vnq; hoc iuſti udicii vel ſapientis ꝓuidentie op9
bene ſentiens ſuſpicabit· erit ergo reſurrectio. Iuſtus enim de9 &

6⁶

his qui confidunt in eum erit.

Vis dabit michi pẽnas ſieut columde volabo & requieſcã
pS. 4α. Colüba enim ꝑ alas ſeu peènas multa incomoda
ugit- nam dqum eſt in agro & puenitur nimia aqua vel
grandine ſubito ꝑ alas ſe eleuans fugit ad foramina petre manẽs
ibi quouſq; tranſacto turbine apꝑeat tranquillitas & tunc ſecura
redit · Spiritualiter· Der columbã ſubaudi animam fidelẽ que

dabit ea & mortuos & coopientur carne ꝓpria vt quilibʒ ? crne

MDWDÄ . acerdos

4 aduemiente turbine mortis relicto a gro corporis ſui cum duabus
ſtant ſimul ſpes & viſio de eode4Nota ꝙ anima a corpore ſepata
8 quã penne ſancte oꝑationis portauerunt ad gloriaʒ et ſperant et
ND/ vident nanq; diuinã eſſentiã clare et nude· ſperant etiam ſuo cor/
efy3 pori reuniri & ſimul cum corpore quo nũc frunur tunc frui-
””Mc frigurs Genñ. S. Columba emiſſa de archa octaua die reuerſa è
4 cùm ramo olie virẽtis. ¶¶ S/pmritualiter. Anima ſancta egreſſa
uun de hac vita ꝑ diſſolutionem corporal' mortis in die reſurrectionis
tt vniuerſalis redibit cuʒ ſuo corpore virore immortalitatis dotato·
u⸗ Ideo ſi vna dies nõ diſſoluit ab humana vita veniet alia· que vos
Iuu4 reſtituet et cõducit ad vitam meliorem. Berñ- in epiſtola: 36: De/
n8 ſinunt inquit iſta. non peunt & mori ptimeſcimus ac recuſlamus
uni mors interimit vitam non eripit veniet iterũ. qui nos in hac luce
· reponat dies. equo animo debz rediturꝰ exire obſerua orbe rerũ
in ſe remeãtiũ · eſt abiit ſed alit illã ãnus adduxit· hyemps occidit
da gferẽt illã ſui menſes · ſplẽ nox obruit ſed ip̃aʒ ſtatim dies abigit:
„TSaaMos-GEWs
n fferẽs nouũ ſacrificiuz domino leui·23.· Siquis offerret
ien magno prineipi xenium ſordidum puta ouem vel brutũ
riGi quoruz carnes canes vel lupi laceraſſent nullo modo tale
ͤlGH xenium eſſet ſibi acceptum · ÆρSS piritualiter. Si miĩſter dei ſcilicet
Ee ſacerdos qui offert animas fidelium deo in ſacrificium/animã pec
4 catricem & immũdam peccato ſibi offerat non erit ei accepta. neq;
premiũ ſacrificii recipiet· Si vero ſacerdos oꝑe et verbo pdicatiõis
& boni cõſili animam peccatoris mundet a peccato & renouatam
deo offerat· aſſumet illa dominꝰ in gaudio & regnum dei qc lu/
crata eſt animꝗ illa p penitentiaʒ etiam mĩſtro offerenti illa dabi
in pmium. 4 Figura leui: A. Vbi legũ . Q cuʒ ſacerdotibꝰ9 por
tabatur ſacrificiũ ꝓpiciationis ꝙ ip̃i ſacerdotes portionẽ ſuam de
ſacrificio illo recipiebãt vt haberẽt vnde viuerent. Nota ꝙ ſacrifi/
cium ꝓpiciationis dicebat cũ homo peccauerat & portabat vt de9
ſibi peccatũ imndulgeret aliqc animal q ſacerdos ymolabat ꝓ ipo
ꝙ deus ꝓpjciabat᷑ illi peccatori & in hoc cõſiſtebat ſtipẽdium ſacer
dotum. ¶¶Spritualiter. Officium ſacerdotis eſt peccatores deo
repropiciare orationibo in ſtructionibꝰ monitiõtibꝰ & exemplis
& reddè eos deo renouatos & mudatos ꝑ penitentiam & in hoce
cõſiſtit eorum premium vt dictum eſt · Naʒ ſi hoc modo ip̃i non

aceipiant coram deo hoc mode ſtipẽdium & mercedem: Sciat ſe in
futuro tame pituros vt canes· Studeant ergo ſacdotes reꝓpiciare
peccatores deo tanꝙ; ꝓpriuʒ officiũ ſibi cõmiſſum a domino· Vñ
Origenes ſup leui omł. ꝗ· Mec verba pꝑptractas ait: Si aſſũ pſeris
peccatorem & monẽdo orando docendo inſtruẽdo adduxeris euʒ
ad penitetiam ab erroribo correxeris a vicis emẽdaueris et feceris
eum talẽ vt ei cõuerio propitius fiat deus & ꝓ delicto re ꝓppicufſe
diceris &i ergo fueris ſacerdos & talis fuerit doctrina tua & ſerx-
mo tuus pars tibi dat eorum quos correxeris. vt illoy merituʒ
tua merces ſit & illorum ſalus tua ſit gloria coram deo- & ſubdit
ibidem . Intelligant ſacerdotes dñi vbi eis eſt data portio & ĩ hoc
vacent atq; in his opam dent:non ſe inanibo & ſupfluis actibus
implicent · ſed ſciãt ſe in nullo alio partẽ habitaturos apud deũ · ñ

in eo ꝙ offerũt ꝓ peccatis id eſt ꝙ a via peccati auerterint pecca/
tores · Hec origenes. B

Mice acomoda michi tres panes luce- xi ¶ Duia continue
fit cõſumptio humidi radical ꝑ actioneʒ caloris naturalis
in humano corpore. Ideo hõ cottidiano cibo dicit indigere
CSpiritualiter:- quia in anima noſtra fit cõtinua obliuio man-
datox dei & eorum que tenemur deo in bonis opibus facere per
cecitatem & guedinem carnis pprie idcirco indigemus continua
refectione ſp ũalis cibi id eſt ſacre ſcripture quaʒ paratam habere
debent ſacerdotes dni quorum officium eſt. ideo amci dei vocant
Vosg dixi amicos·quia omnia ꝗᷓ audiui a patre meo nota feci vobᷣ
UEigura numeri:-6. Vbi legitur ꝙ nazarei eius ſcʒ dauid ꝙ; de
ſacerdotib intelligi debet domini. Hi vero paratum caniſtrũᷣ cuz
tribus panib habè debent: quia ſacram ſcripturã cum tribꝗ ex/
poſitionibꝰ ſcz literali allegorica & morali ſcire debent & popul
eſuriens hos panes petat non dormiat in gbato pigricie. ſed do/-
mino obediant dicẽti: date vos illis mãducare & alibi frage eſuriẽti
panem tuum. Alias dicet contra eos illud qc;habet Treũ · O.

Paruuli petierunt panem & non erat qui fran geret eis. Nam ſa-

cerdotes ex officio hos panes offerre debẽt & habudani po pulo
elargiri. Vnde Iero: ſi à ꝓphetam: Coõſidera in quit ſacdotũ

eſſe officium de lege H rndere. ſi ſacerdos eſt ſciat legem

dni:ſi ignorat legẽ dñi· ipſe ſe arguit nõ eſſe ſacerdotẽ.

Acies aaron veſtem Sae in gloriam & decorẽ vt michi

fungat᷑ officio Exo:·z Sulges veſtibus precioſis ſi illas

4

————

S

ſeruet mundas ab omnibus honorat?᷑ atqʒ recipit᷑ in domo pncipũ
ſine ꝓhihitione hoſtio. vnde veſtitus Veſte ſordida excludit iſte
hõrifice introducit · ¶ Spiritualiter- Sacdos dei debet veſtimen/
tis ornari precioſis ſcʒ virtutibꝰ & ſciẽtia. quas veſtes ſi mundas
ſeruat in domũ principum id eſt in atrio dei & angeloʒ bonori/
fice recipiet vnde deiicietur qui ſordibo reperietur veſtitꝰ · Qualii
ergo ornari ſacerdos dei debet & yveſtiri ac etiam qualit ſic veſtit9
introducat ad dei atrium. Figuram habemꝰ Exo·- 39 Indue-
batur em biſſo vſq; ad pedes ſuos habebat ĩ capite lamina aureã:
In pectore ſuo habebat rõnale qg'erat. xii lapidibꝰ precioſis per
quatuor partes diſtinctũ: Gʒ3 panus ſuper quo lapides illi babe

bant᷑ duplex erat vt fortior eſſet· humerale vero biptitum erat &

ſemel un ano intrabat ad ſanctaſanctox· vbi ſibi apparebat

deus. ¶Spiritualiter. Der biſſum albam & candida ſubaudi aan
dorem caſtitatis. quã ſacerdos domini debet vſcꝑ in finem ſeruare
Nam iße intrat ad altare vbi videt dominũ qui ſolum a munde vi⸗
uentibo videt. Augo ſuꝑ Math: Beati inquitmundo corde 2c
Mundus dominus nõ nmi a mundo corde videri poterit debet in
fronte habere laminam aureã: quia verecũdiam ꝑ quam ca ſtitatis
poneſtas ſeruat Debet habere rationale in pectore · quia ſcientiaʒ
ſacre ſcripture que conſiſtit in· xii. ꝓphetis diſtinctis et declalatis
per quatuor euãgeliſtas ſeu euã gelia. panus vero ſuſtẽtans debʒ
eſſe duplex ne frangat᷑: quia debet qc loquit᷑ adimplere· Debet
babere bumerale biptitum quia opꝑa ſua quibo humeros ſuos ſu
poſuit debent eſſe in duo diuiſa ſcʒ in cõtemplationis requiem 80
in predicationis cõfeſſionisq; laboreʒ Gemel tantũ intrabit ſãcta

ſanctox· quia ſemel ſcʒ in fine vite intrabit regnum dei vbi vide/
bit deum facie ad facieʒ· qui angelo officiũ exercuit in vita pnti
& ſic patet q; dignuʒ ſit ſacerdotale officiu · Vnde Criſo: de ligni
tate ſacerdotali liro: 3: Sacerdotii inquit aſpicite dignitateʒ agit in
terra-ſed offici celeſtibo negociis continet᷑ Non enim bomo nOö

angelus non archangelus non alia aliqua creatura: non H
ſed ip̃e ſpiritꝰ ſanctus hoc munꝰ inſtituit atq; adhuc manẽtes in
carne miſterio fungi pyeſtitit angeloruʒ.
—w atiſfactlo: 46.:
Inite paruulos venire ad me Math i9Nota ſiqs paruu
lum pueruʒ cum ambulare incipit vellet exaſpare nimio
itinè aut nimis/motu ſuo deficeret. 7 &ppiritualit Sis

„

Vellet peccatorẽ ſtatim cũ redit de peccato ad virtutẽ nimia onerarè
penitentia propi in cõſuetudinex deficeret. Ideo multum requirũ
confeſſoris diſcrecio & cum pennètibus ſatiſfactioneʒ imponedo
benigne ſe habeat.· ¶ Figura Gen /32 Vbr legit Q cum eſau di
ceret Iacob qui ducelat familiaʒ ſuam & animalia inter que erant
oues pregnãtes erant etiam ibi pueri paruuli. Gradiamur ſimul
erocq; ſocius iteneris tui. Rñndit Lacob tu p̃cedes & ego ſequar te
et veniam pro vt nouero poſſe paruulos meos nam ſi plus ĩ am
bulando fecero on tenellos & oues fetas. morient᷑ cuncti

vna die greges. Spirnualit· Eſau qui interpretatur aceruus
lapidum denotat quοdaj confeſſorum indiſcretionẽ ſeu inpru
dentiam· qui ſuꝑ peccatores nuper ad penitẽtum cõuerſos volũt
onera grauiſſima imponere· que etiaʒ ipi nõ vellet digito tangere
more phariſeo põderantiũ ſciminum & mẽtaʒ: in aliis vero ĩi
nichil facientes. Per Iacob qui ſupplantator interpretat. ſubaudi
diſcretum et prudẽtem cõfeſſorem qui conat᷑ in peccatore ſupplã/
tare vicia & peccata & illũ ſanctificatũ reddè per quẽcunq; modũ
meliꝰ poteſt imponẽdo ſibi penitẽtã Pecratoe valitudini cõformẽ
ſic enim ꝙ ſi peccator in primordio ſue cõuerſiõis nimiũ exaſpareĩ᷑
ꝙ vna die dimiſſa penitẽtia ad peccatum rediret· & ſic pibunt gre
ges contritionis & cõfeſſionis zc. Vnde Criſo· ſuꝑ Math. Tales
funt qui venientib ad penitentiaʒ graue pondus imponunt. ꝗqa
dicunt et non faciunt & ſic dum pena penitẽtie fugitur pena pee
cati futuri contemn. Si enĩ falcẽ ſuper humeros adoleſcetis quã
non poteſt baiulare poſueris neceſſe habet· aut vt falceʒ eiiciat aut
ſub ea confringat᷑· Sic et homini Cum graue pondus penitentie
imponis neceſſe eſt. vt aut penitẽtiaꝭ reiiciat aut vt ſuſcipiens dũ
ſufferre non poteſt ſcãdaliſatus amplius peccet.
eeSnite ad me omnes ꝗlaboratis & onerati eſtis Math. xi
Nota cum homo exiuit mare in quo paſſus eſt tepeſtateʒ
tiam quado in littore eſt videt᷑ ſibi q non moueat motu
ſolito. nec vadens eſſet ſecur per ꝑiculoſa itinera rupiũ ſine iuua
mine ꝑſone adherentis ſibi. Nam in paſſu piculoſo poſſet cadere.
F ideo tutius eſt ꝑ viam planam ducè q; per aſꝑam. piritualii
Pꝛeccatores ale E penitentiam de peccato exeuntes co npantur
bis qui nauigio de ꝓcellis tpeſtatis maris puenerunt ad portù.
Non enim debent in cõtinenti duci ad altas rupes et aſperas per
impoſitiones maxime abſtinẽtie & auſteritatis ne pcipitent᷑. Sed

—
—

ducendi ſunt p vias planas donec fantaſmata motuũ maris eua/
nuerint id ẽ quouſq; dę corde ſuo bene euaneſcat delectacio quã
in peccatis habuerãt. n gura Exo. iz· Vbi & in byſtoriis legit
O cuʒ pharao dimiſiſſet filios iſrabel de egipto plagatꝰ exire nõ
duxit eos moyſes ꝑ viam terre philiſtinoʒe que vicina erat & hoc
quia timebat ne forte peniteret populũ ſi vidiſſet aduerſ ũ ſe bel/
la cõſurgere & reuerteret᷑ in egiptuʒ ·. ¶¶ Spiritualiter · Der moy
ſen ſeruum dei ſubaudi diſcretum cõfeſſorem populuʒ de egipto
exeuntem: pharaone plagato ſubaudi peccatores ad penitentiam

redzuntes pcuſſo dyabolo contritione & confeſſione· Non igitur

diſcretus cõieſſor immediate conuerſos ducit ad alta certamina ab/
ſtinentie · ſed paulatim vt expedit ꝑ deſertuʒ penuẽtie reficiendo

mãna verbi dei.ducit de manſione in manſionem id eſt de virtute
in virtutem quouſq; firmati in gratia fortes facti ſunt vt hoſtes

aggre dientes vincãt & terrã ꝓmiſſiomis id eſt celeſtem patriã ſuꝑ
ando vicia opprimant: Nam cuʒ incipiunt appropinquare terre
promiſſionis ꝑ contemplation? tunc illa inebriati dulcedine fortit
dimicãt ‚Vnde Grego 2;- mora- ſupᷣdicta verba P ertractans ait.

Ex egipto ſtaq; filn ſrabel exeuntes euicino bello ſubtrabent qᷓa
derelin quentib ſeculũ quedã pus tranquillitas oſtedi? ne ni mia

ſua temeritudine atq; inchoatione turbati atq; territi redeãt ad id
ꝙ euaſerunt. Prius ergo ſuauitatem ſentiunt ſecuri. prius pâcis
quiete nutriant᷑· poſt cog nitã vero dulcedinẽ tanta iaʒ tollerabiliꝰ

temptationũ certamina ſuſtinẽt quãto altius in deo cognouè q&

Edde qd debes Math: is. Lex p̃cipit vt p ea per que hõ
offendit per ea torqueat. Vnde ſcriptũ è dente p dẽte zc.
SGSpiritualiter- hoc ideʒ exigit lex diuina vt deo fſatiſfiat ꝑ
illa que in ip̃m peccauerunt · Homo componiũ ex duobus ſcʒ ex
ſpiritu & corpore· ĩdeo dicit peccaui contra deũ · aliquando ſcilicet
ſpũaliter. aliq uãdo corporalit· S3 ſepe et vt plurimũ vtrunq; pec
catum ſimul r. Debet igi eſſe duplex ſatiſtactio ſcilicet ſpiritus
& corporis. Satiſfactio ſpiritus eſt oratio Satiſfactio corporis
jeiunium et carnis maceratio et ſic bene qui delinquit ſatiſfacit cũ
hec duo funt. ¶ Figura leui. xi. Vbi legit · Q aceptum ſacriti-
ciã fiebat de animali ruminate et ſcindẽte vngulas et nõ de aliquo
alio. ¶¶Spiritualiter Tunc anmmal ruminat cũ homo peceata ſua
tecordãdo cu dolore vt ſibi remittant᷑ orat Tuc eni ſcĩdit vngulas

–

cum corpus ſuum bene ꝑ macerationẽ domat & tunc fit ſacrificiũ
deo acceptum de ſpiritu cõtribulato & de corpore macerato ꝙ ipe
non deſpiciet. Nam tunc totus homo deuot deo reddit cũ ipũs
datur orationi· & corpus bone oꝑationi ne q; vnũ ſine alio valet
Non enĩ ſuffæit cor orare deũ ſi exteriora opa offendant. Vtruʒ
enim debemus ſacrificare deo orationẽ & opationem ſi perfectaʒ
volumd recipe cõſolationẽ? Dicit Caſſiodorꝰ ſuꝑ ꝑs:. Dſalmodia
id eſt oratio eſt ſuauiſſima virtus armonie qc vox cognoſcñ opi⸗
bus conſonare·. Nã ſi hee due res diſeꝑabili ſibi varietate ſentiant
nequaꝙ; poteſt temꝑatam efficere cantilenã- nec ad aures domini
venit ꝙ ſe mutua caritate confundit.
ffer michi obſecro bucellã panis. 3 regum 1 ¶Gecunduz

ſapistis ſentẽciã qui aufert ab egeno panẽ quali ꝗᷓ efun/
Ait ſanguinem . Et nota ꝙ tempore famis quicq; homo
poſſet habere rẽènueret & daret ꝓ modica refectiõe · Sic enim legit
Gen· za· Eſau feciſſe cum ꝓ ſcutella legum inũ cõceſſi pmogenita
fratri ſuo. piritualiter. Qui negat po ſatiſfactonem dum
poteſt quaſi qui effundit ſanguinem elus· & ſpecialii dum xs ĩ
pñti yna eſurit & ſitit noſtram ſalutem & miro modo neq eſt· ꝗᷓ
ſibi ſatiſ facere negãt ꝙ petit cuʒ ſolum bucellã id eſt modicũ quid
petat reſpectu multitudinis pectatorũ que cõmiſim9g Gi enĩ nega
mus illi modicum ꝙ; a nobis bicpenit venlens repetit totum de/
bitum · ad qd ſoluendũ nequaq ſufficiet ꝙ; habebimo. mitiit nob
hic ſuos cõfeſſoreg· petens a nobis modicum penitẽtie quã ſi faeè
recuſabimus veniens cum furore ſuo tradet nos carceri infernali
donec totum ſoluamus debitum ꝙ nobis impoſſibile erit · Fr
gura i. regum. za. Vbi legit· Q cum dauid cuʒ pueris ſuis eſſet
in deſerto· miſit ad nabal cuius pecora tõdebant᷑ vt ſibi ſubueniret
in cibo. non ꝑcuſſerat paſtores ſuos. neq; acceꝑpat quicꝙ; de gre/
gibus ſus & 3 recuſante nabal & deridente pueros eig9 aſſumpſit
dauid arma. et pueri ſui muniti ſũt & ibat ad exterminãdũ nabal
et quicqd erat illi · Sʒ placauit eum vxor nabal- occurrens dauid
cum paucis cibariis . pritualizr Der dauid ſubaudi xXp̃m.
Deſiderabilis enim eſt ſcdm ſuam miſericordiã- Sed fortis eſi ſecũ
dum ſuam iuſticiã. Der nabal peccatorem. cui interdũ xp̃s nullaʒ
dat penam P Peccato expectãs Vt comute?᷑. Geruat paſtores ſuos
ſcʒ viſum audituʒ ⁊zc· non percutit animalia ſua id eſt non exigit
vindictam ꝓ peccatis. Sʒ mittit predicatorẽ verbi dei monẽs ipm

— —

⏑ —— — ———

—.— —

—
—-

— —

— — — —*

N—
*

ad pen itentiam. &ed ſi non rñdeat pro ſatiſfactione iraſcitur xpS

& veniens munito iuſticia exterminabit ipm id eſt leuabit de ter/
mino vite pñtis & proiiciet ad infernum vaſtans vires corporis
& anime vt amplius non valeat villicare · Occurrit ergo anima cũ
pauco cibo ſatiſfactionis & placabit furorẽ eius & p̃cipue modo
quia in vita iſta expulſo eſt a ſaul id eſt a mundo· cũ pueris ſuis
id eſt cũ paupibus· QAug· ſermone· za: de verbis domini ſic dicit
Dicit tibi xpᷣs · Da michi ex eo qc tibi dedi de meo· quero da & ti
bi reddo· habuiſti me largitorem. fac me debitorem· habeã te fene/

ratoreʒ · tem pantia michi das eterna tibi reſtituã.· te ipm tibi reddã

ꝗquãdo te michi reddidero.
Gacra ſcriꝑptura. 46. &:
Cce vxor tua ſicut vitis babundans ps.21 Antiquitus
cõſueuerũt homines licite habẽ plures vxores? verum eſt
illa ecat maior & venerabilior in domo que plures ba/
bebat filios. CSpiritualiter vxor principalis noſtra debet eſſe
ſacra ſcriptura eo ꝙ eſt magis fecunda. Hanc enĩ debemo pcipue
honorare. Nulla igi alia vxor poteſt huic infecundate meritorũ
compari.iĩdeo ſiꝙ aliam accipimus ſcientiã tanq; extraneã debemꝰ
ĩaz ſubterponere ſacre riprur e non ꝙ principalis vxor erat
eiuldem ſtirpis cum viro vel ſalteʒ eiuſdẽ populi· quia ſacra ſcrip
tura eſt de ſtirpe patris noſtri xpi: cuiꝰ populus ſumus· Eſt eni
diuinitus inſpirata ideo alias ſcientias humanitꝰ inuẽtas· ſi aliqũ
ſtudemus debemus ſubterponè ſacre ſcientie · nec; illas debemus
habere ex quadam neceſſitate. FEigura de vtro:Zi: Vbi legit
Oꝛ cum filũ ifrahel acceptabant vxores alienigenas ex mulieribꝰ
captiuis v'huiomodi tria obſeruare tenebant᷑ Primo mulier mu
tabat veſtimenta, Secundo amputabant ceſaree · Tercio amputa/
bantur ſibi vngule· Seruatis vero Soihir⸗ poterãt filii iſra

hel illas vxores ducere aliter non. ¶¶ Spũaliter. Per has vxores
alienigenas ſubaudi ſcientias humanitꝰ muetas· ꝗs ſi filii ifrabel
id eſt religioſi & clerici volũt ſtudẽ. licitũ ẽ eis ſ̊ his cõditionibꝰ
Quia pᷣmo mutent ſibi habitum. Nam hee ſcientie inflant & du/
cunt hominem ad ſuꝑbiam . debent igit᷑ elationem et ſupbiam mu
tare in humilitatẽ. Gecũdo debẽt capillos tondere id eſt ſuꝑflua ꝗᷓ
in ĩis inueniunt᷑ ſcqʒ falſa & mẽdacia reſecare · vt patet in ꝓphetia
multa falſa cõtinent᷑ ſicut de mundi eternitate et huiꝰ modi· Tercio
quia debent vngulas incidere: quia debent rapacitateʒ auaricie et

eupiditatis ab huiomodi ſcientiis remouè. Non enim licitum eſt
filios iſrahel id eſt clericos & religioſos deũ per ſacram theologiã
videntes & ſpeculãtes addiſcere humanas 8 eis vti. vel ad mũdi
pompam vel ad terrenum lucrum Sed his tribus conditionibo
adhibitis licituʒ eſt eas ap prehẽdere ad obſequium theologie. S3
ſic quãplures ſunt dimittentes vxoreʒ hãc principalẽ ſine honore
varias ſciẽtias honorãtes. que ſemꝑ ſteriles & ſine ſalutis fructu
ſunt quãq́; ex ornatu verbox videant quãdam elationem ptendẽ
Vnde yſidorꝰ de ſũmo bono· Quid ꝓdeſt inquit in mundanis ꝓ
ficere doctrinis & vaneſcere in diuinis caduca ſequi figmẽta & ce

leſtia faſtidire miſteria. Cauedi igit ſunt tales libri & ꝓpi amor?ẽ

ſanctaʒ ſcripturaꝰ vitandi · quia exteriꝰ eloquẽtia verboʒe vigẽt
et interius vacui ſapientia manent. Eloquia autem ſacra exterius
incõpta ver bis re ce miſterioʒ ſapĩa fulgẽt.

Qua ſapientie ſalutaris potauit illos eccleſiaſt· iq. In ciui⸗
tate illa vbi eſt aꝗᷓ penuria cõſueuerunt putei coopiri &
cuſtodiri vt hora determinata quilibet accipiat ſuam por/
tiongm. irittualit-Der aquã ſubaudi ſacram ſcripturam vel
ſpiritualeʒ ſenſum eius de quo ante xp̃i aduentum talis penuria
fuit· ꝙ non poterãt homĩes refocillari: ideo ꝓpheta Gitiuit anima
mea ad deum fontẽ viuũ. Sed xp̃o adueniente eleuato ſacre ſcxip⸗
ture velamine omnibꝰ habũdant᷑ dedit. & Figura Geñ 29. Vbi
legitur. O erat puteus in ayam in agro: cuius os cooꝑptum erat
lapide magno & iuxta puteum tres greges acubabant ad quez
puteum venit Iacob et cum vidiſſet venietem rachel cuʒ grege ſuo
remouit lapidem & adaꝗᷓuit gregem ſuum. ÆSpiritualiter. ſa-
cra ſcriptura propi ſuã altitudinẽ comꝑatur puteo· Berũñ. Duteus
altus eſt & vnde hauriam non eſt michi. & loquit de ſacra ſcrip/
tura. Erat igi puteus iſte in ayam. que interpretat᷑ regio excelſa
quia ſacra ſcriptura erat alta ꝓpi occultatiõzʒ ſacramẽtoʒ. Ipa erat

4

quia textus literalis occultans miſteria- Erant iuxta puteuz tres
greges · quia tres mũdi nationes hebraica greca & latina. Venit
Iacob ad puteum quãdo xp̃s carnẽ aſſumpfit. ſed veniente rachele
cum grege ſuo Iacob diſcooꝑuit puteum nota ꝙ rachel vxor fuit

tumẽs et guida. ergo et ſuꝑ os putei grandis lapis oꝑiens aquã

Iacob· Per rachelẽ ſubaudi eccleſiam qua adueniente cuʒ populo

ſuo velamẽ ſacre ſcripture eleuatũ eſt & xp̃i miſteria manieſtata

* Doa ſtr ptura

ſunt et fideliũ populi apte que latebant intueri poſſunt ꝑtinẽtia
ad ſalutẽ · Nam ibi reficimur mox honeſtate ibi intuemur celeſtis
vite dignitatem · ibi pauemus ſuplicii acerbitatem. Grego omł. 6
ſuꝑ eꝛech. Scriptura ſacra oſtendit ſtaturã ſuã in edificatione mo⸗⸗
oſtendit altitudinem in ꝓmiſſione premioʒ oſtendit horribilem
aſpectum in terrorib ſupliciorũ. recta enim eſt in pceptis alta·
promiſſis terribilis in minis. 1 C
On bibimꝰ aquã de puteis tuis numeri·zo · Magna eſt
nequicia illox · qui fontes et puteos cõmunes pꝑegrinis i-
ficiunt vel deturpãt · quia ſitientes dum illuc ꝑgunt pu/
tantes refocillari · aquam non inueniunt. ¶¶ Spiritualiter. Sacra
ſcriptura eſt puteus & fons viuus de paradiſo deſcẽdens · qui cõ/
munis eſt omnibo volentibꝰ ex ea bibere. Nam ſic ordinata eſt a
deo vt omnibus gratis detur yſa. α. Omnes ſitientes venite ad
aquas. & dominus ait diſcipulis ſuis· loquens de ſcriptura ſacra
q gratis accepiſtis gratis date. Peſſimi igit fuerunt phariſei et
ſcribe infitientes aquã iſtaʒ ſcʒ ſacram ſcripturã et ꝓbyvbentes ſen
ſum eius ſpũalem a fidelibus hauriri . igura Genñ. 26· Vbi
legit · Q philiſtei repleuerant terra puteos quos foderant pueri
abrahã et cum yſaac filius abrahã vellʒ eos fodere & iteye mianaret
aquamurmurabãt philiſteit dicentes contra yſaac: aquam eorum
eſſe. Videns igiĩ yſaac eoʒ nequiciam locum illum appellauit ini
quitatẽ & tunc ali puteuʒ aque viue fodit yſaac· quẽ appęllauit
dilatationẽ eo ꝙ tunc dilataſſet ip̃m dominus ſuꝑ terrãa. ¶ Spiri
tualiter · pueri abrabã fuerunt prophete & ſancti.qui ex p̃cepto
abrahã id eſt dei ſcripſerunt multos libros in quibus ſcaturiebat
aqua vite ſeʒ do ctrine & prophetia ſalutis humane ſcʒ xpi. Sed
phariſei peſſimi hos puteos repleuerãt terra id eſt terrena cupidi
tate quãdo ſubuertebãt diuina mandata ad terrenam auaricia. vt
patet de inhonoratõe parentũ ꝓ vt domm eis improperat ĩ euã
gelio. Volens igit vyſaac puteos illos fodere 8S&ρ m terrã proĩiicere
murmurant phariſei ꝗquia volens xp̃s ſpiritum ſanctum diuine
ſcripture manifeſtare · murmurabant iudei dicentes· noſtra eſt aqᷓ
id eſt nobᷣ data eſt lex ꝑ moyſen ⁊c᷑· Nec ꝑmittebant fodi et ꝑducẽ
aquam doctrine veritatis, qc' videns xps appellauit locum ſuũ
iniquitatẽ · Vnde ait· ve voʒ̊ᷣ ſcribe & phariſei· qa accepiſtis claues

ſcientie · neq; ipi introiſtis, neq; alios intrare ꝑpmiſiſtis · Tũc vero
yſaac alium puteum fodit:in quo aquã priorũ puteorum ꝑ ſuos

aſteipta

meatus induxit. Quia xps fecit & predicauit euãgelĩum· in quò
ſcripturã prioris teſtamẽti expoſuit et nomen putei latitudo · ꝗa
per euangelium dilatata eſt fides xpi ſuꝑ terram. Nam tante dul/
cedinis & ſuauitatis fuit euangelica do ctrina vt omnis natio illa
refocillareĩ ſeʒ magni & parui. iuſti & peccatores. ſapiẽtes & ſim/
plices ibi ſemꝑ qc appetũt inueniũt Vnde ip̃a vocat ad nuptias
vnanimi omnes dicẽs Mathei. venite ad nuptias quoniã para/
ta ſunt omnia Super quibo verbis dicit Criſoſtimus. Ignorans
inquit inuenit ꝗᷓd diſcat. cõtumax ꝗd teneat-laborãs quid ſperet
puſillanimꝰ mediocriter iuſticie cibos qui et ſi pinguem non fa/
ciunt. tũ mori animam non pmittunt· qui autẽ magneſt inuenit
ſpũales eſcas que ducunt eum ꝓpe ad angelorum naturaʒ. Qui
vero eſt a dyabolo vulneratus ꝑ penitentie medicinam ſalutem·
Vi in ſpiritu in dominica die & vocẽ magnam audiui p9
me Apoc. i. Dominica enim dies dicit illa: que immediate
poſt ſabbatuʒ ſequitur · & ꝓ tanto dicitur dominica quaſi
omini dies eo ꝙ dominus pfecit reſurgendo noſtre ſalutis opo.
In hoc igũ die terminant᷑ opera ſabbati: & iudeis ſabbatizantibꝰ
excluſa eſt viſio elin ea & data xpianis ſeruantibus

dominicam dieʒ3. igura Exo: 26: de mana dato filiis iſrahel
in dominica die & vſq; ad feriã ſextam in ſahbato vero datum nõ
eſt. ¶ S& piritualiter · vero ꝑ manna ſubaudi ſeripture ſacre expo/
ſita die ꝑ xp̃i ſermonem. que velut mãna dulciſſimum ſua pingue
dine omne ſanctũ deſideriuz reficit. ping uiſſimus ſermo diuinito
eſt omnes habet ĩ ſe delicias. quicqd volueris ex ſermone diuino
naſcitur ſicut tradunt iudei quoniã mãna ꝗd comedebant. ſec'm
voluntatem vniuſcuiq; ſic ſapiebat in ore. NMzna igltur iſtud nõ
eſt datũ in ſabbato id eſt ſabbatizãti9 per xᷣm eo ꝙ ab homiati
ſunt iudei dulcedinẽ doctrine xpide illo materiali mãna cõtingit
Dicebãt eni anima noſtra nauſeat ſuꝑ cibo iſto leuiſſimo. qd mi/
ſtice intelligẽdo cſicturi erãt de doctrina xp̃i: Ideo ab eiſdẽ accepta
eſt & data eſt xpianis et facta eſt eis dulcis ſuꝑ mel & tauũ.· Hoc
eſt enim qc; domino dicit Mathzo: ip̃is iudeis. Auteret inquit
a vobis regnũ dei & dabit᷑ zc: Et dicitur pro tanto ſacra ſeriptura
regnum dei quia ĩa eſt recta via ducens ad pᷣmam veritatem· &
perducens ad vltimaʒ felicitat?. Vnde Caſſiodorus ſuꝑer ꝑs. In
iacra ſcriptura quicꝗᷣd docet᷑ · quicꝗᷣd pcipituxr bonias eſt · quitꝗd

.

. 8 . —

16r

promittitur felicitas eſt Naʒ deus veritas eſt ſine fallacia bonitas

ſine malicia felicitas ſine miſeria.

Nota ꝙ cineres ſeu pulueres
licet alte aliquadé volent deſcendunt tamẽ

dum petet. Rũualiter. Cinis ſeu puluis qui eleuat a vento ae
rem turbat & oculos humanos inficit denotat pauꝑes eleuatos
a mundi fortuna ad aliquẽ dominiũ ſiue ad aliqueʒ ſtatum. Der
ſpiritum qui latentẽ ſuperbiam quã paupertas & abiectio eius
operiebat dilatat & pandit. Hec eni tanto grauior et diſplicibilior
eſt quanto abuſior. quia vnde dęberet humiliari ſupbit ideo act9
et geſtus illius omnibꝰ fetet. Figura Exo: 9. Moyſes piecit
cineres verſus celum & facta eſt plaga veſice et vulneruʒ vt fetor
nullo modo tollerabilis eſſet. QSpiritualiter Si aliquãdo pauꝑ
ſuperbòo eleuet᷑ ad aliquaʒ dignitatẽ ſequit᷑ ſtatim plaga tumoris
& elationis putredo Vnd Galomon eccleſiaſt·za: Inter abbomi
nabilia hanc plagam numerat cum dicit· tres ſpecies odiuit anima
mea pauꝑem ſuperbum ⁊zc. Nam ſi odibilis eſt deo & hominib

de puluere ta aquam eleuato ꝙ poſtea cadens in aquam fun

ip̃a ſuperbia in diuitibus quãto amplius fetibilior eſt in pauꝑibꝰ
Vnde AQugo·ſermonæe. 29· Si vix tollerat᷑ duiues ſuperbo· paup⸗

em ſuperbum quis feret· Berñ ſuꝑer miſſus. Vides pleroscq; de
ignobilibus nobiles de pauꝑpibus diuites factos ſubito intume/
ſcere · pſtine obliuiſci humilitatis. Genus quoq; ſuum erubeſcere
& infirmos dedignari pauperes. S3 vere quãtum ſupius eleuaĩ
per tumorem tanto velut puluis profundig deiici· Grego.· libro
M. Se erigit vt inde magis ſuppoſita cũctis fit. vndcfandtis ap

—

petit ſuper eſſe.

Ixit inſipiens in corde ſuo non eſt de9 ps. qz ¶Dicitur ꝙ
balena percuſſa in partem pinguedinis non ſentit vulno
quouſq; ferrum perueniat ad partem macram. hoc etiam
fertur de aliquibꝰ porcis pinguiſſimis. 8S piritualiter · Der ba
lenam que maximus piſcium eſt. ſubaudi fuperbum . qui ſuper
omnes cupit dominari. ſubaudi etiam ſuperbum pꝑ porcum qui
ſemꝑ ex conuerſatõne luti fetet. Sic enĩ eſt de ſi uperbo plus omni
peccato in conſpectu dei & ſanctorũ fetet · Hic igiĩ cum potentia
diuitiarum & gloria mundi floret minime deũ cognoſcit· vulnꝰ

ceſſante vento ad locum ꝓfundioreʒ· Sicut enim videmꝰ

A

peccati non ſentit. Satis eni poteſt predicator ip̃ᷣm percutere ſa⸗
gitta ſacre ſcripture · Pinguedo enim diuitiaʒe & ſuperbie nõ ſinit
eum quicq́; ſentire. non credit deum vltorem maloʒ ſed dum ad
aduerſa de proſpis cadens cognoſcit et ſentit vulnꝰ querit medelã
igura Exo: 4. Cuz moyſes diceret pharaoni ex Parte dei vt
propriũ iſrahel dimitteret ſacrificare deo in deſerto. Rndit. Quis
eſt deus veſter vt audiam illum. deum veſtrũ neſcio.et populum
non dimittam- S3 plagatus multiplicii dixit moyſi pecca ui coram
domino deo veſtro verumtamen rogate vt michi indulgeat (PDer
pharaonem affligentẽ populum ſubaudi ſuperbiam tirannorum
ſeu ip̃os tirãnos affligentes humiles xpi- Illis enim nichil ꝓdeſt
prechcatio · neqʒ predicatoris exhortatio. Vnde non moleſcẽt pau
peres humiles qui ſunt populus & oues paſcue eius. Superbia
enim eo ſemꝑ aſcẽdit. nolũt dñium deponere.nolunt pauperes
Pacifice dimittere · Sʒ3 interdum p̃cutiunt᷑ in parte macra· quia ca⸗
dentes ad felicitatis interitum· tunc cognoſcunt eoruʒ vulnera &
clamant ꝓ miſericordia ps. Cum occideret eos reuerteban ad eũ
Verum eſt ꝙ tanta eſt obſtinatio aliquorum ꝓpter lõgam con/
ſuetudinem vt inꝑcuſſi in macra parte id eſt in aduerſitatib non
ſentiunt. neq; querunt medelã· Tanta eſt eorũ cordium ſuperbia
inueterata ps . Conſumpti ſunt ſed non ſunt cõpuncti. Hi ſunt
demonibo duriores vel inſenſibiliores qui dicebant x5o. Cur ve
niſti ante tempus torꝗre nos. Vnde Qug: ſermone quarte do-
mice aduentus Peccatum inquit ꝗqc induratuʒ eſt. non dolet. nõ
pro ſano habendum eſt · ſed ꝓ morte cõputandum · Quãdo autem
pungit & dolet· aut ſanum eſt aut eſt in illo aliq ua ſpes ſanitatis

NQuido autem pungi tangi calcatur & non dolet. ꝓ ⸗ eſt

abendum aut de corpore proiiciẽdum. C
Idi impium ſuꝑexaltatum pꝓs· zo·. Nulla pfectior eſt me
dicina illa que morbo coniri?: quia ꝑ illam morbus re/
primitur. Naʒ ſi egrotus eſtuat ex calore ei datur frigida
medicina. eLurntle⸗ conquaſſat morbo remedio calido illi

ſubueni. piritualiter. Nulluʒ eque bonum remediũ
adhiberi ad morbum ſuꝑbie ſicut bumſiitas Nullum enim ocet
dari ſuplicium elato & ingrato ſuꝑbo ad penam condignam ꝗᷓle
eſt de ſublimi ip̃m eiicere & ad yma deiicere. bi enim torquetur
propria nequicia. Sic fecit deus pᷣmo ſuperbo angelo qui ingtus
deo gratiam & gloriam quaʒ diuina bonitate acceꝑat ex propria

1
’ natura quaſi ex debito ſe accepiſſe putabat Yſa:i· Aſcendaʒ inq
4 in celum zc · Ideo quãto maior in celis extiterat. tanto ip̃ius ſup/
e biam viliorem ad infernum dejecit. ¶Ei ura Dan: . Vbi legũ
ꝙ nabuchodonoſor elatꝰ ĩ ſpiritu ſuꝑbie dixit. nõne iſta ẽ babilõ
4 quã edificaui in robore regni & eiectus eſt a ciuibꝰ regni illius. &
S dicit magiſter ꝙ mutata eſt forma illius & fugit de regno & cum
uim feris facta ẽ habitatio eiꝰ fenum comedebat yt boscreuerũt vn/⸗
In. gule eiꝰ & capilli & ſtetit ꝑ ſeptẽ tẽpora s pũalit ꝓꝑ nabucho/⸗
bdc donoſor ſubaudi dyaboluʒ · Dici enim rex babilonis ꝗᷓ interp̃taĩ .
in cõfuſio · Per quã ſubaudi ſuꝑbiam que ſuos ciues cõfundit ps. In
cü crepaſti ſuꝑbos zc. Dyabolo ergo princeps eox eſt Iob. i . Ip̃e
uu regnat ſuper omnes filios ſuꝑbie Dixit ergo nõne hec ẽ babilon
ddo zc· Ac ſi diceret. nõne ego ex natura decoris mei poſſum regnare
1 ſicut deꝰ. S3 ſtatim cũ ſic eleuaret᷑ deiectus ẽ in ꝓfundum inferni
ê2 a cõciuibo ſuis id ẽ a ſanctis angeł. Comedit fenum · ꝗa conat᷑ de/
” cipe ſanctos viros a mundi virore remotos. Vnde Iob · o· Cum
d V—nßns beato iob de dyabolo loqᷓ ret ait · fimũ quaſi bos comedet. cre
h9 uerunt capilli ei. Nota capillos eſſe nõ de ſubſtãtia hoĩs.ſʒ naſci
bi ex ſupfluo· Sic dyabolũ non fuiſſe creatũ cum peccato aliquo· ſʒ
bi mundũ et purum· Sed poſtmodũ tm̃ creuerũt ei9 peccata vt ipᷣm
. coopirent & totam eiꝰ pulcritudinẽ deturparẽt & fedarèt. Creue
runt vngule & factꝰ eſt fera peſſima ꝑ inuidia mortè introducẽs
4 in orbẽ terrax. Facta ergo habitatio eius cum feris. ꝗᷓa e oẽs

introduxit & adinuenit peccata. ideo bene diciẽ · In Iob caꝑitulo

preallegato: Oès beſtie agri ludẽt ibi.qᷓa omnia Bncipalia peccata
ſuxta ipʒ ſemꝑ ſunt. Grego:libro:2ꝭi. mora:A:Principalia vicia de
ſuꝑbia virulenta radice ꝓferunt᷑. ſtabit ꝑ ſeptẽ tempora. Nota per
ſeptẽ dies reuolui totũ tẽ pus· ſeptẽ ergo tẽpora denotat eternitatẽ
qua dyabolꝗ ĩ ſua obſtinatia ſemꝑ durabit nec ſicut penituit na⸗
buchodonoſor. penitebit dyabolũ. neq;ʒ ꝑ cõſequẽs miſericordiaʒ
inueniet eo ꝙ in eo impoſſibile ẽ inuenire humilitatẽ & pennẽtiã
quia eiꝰ ſuꝑbia ſemꝑ creſcit. Vñ Hugo de anima libro:i: Suꝑbia
in celo nata eſt. ſed velut immemor ꝗᷓ via inde cecidit. illuc poſtea
redire non potuit· Ad ei9 interitũ ſuꝑbi cadent quemadmodum .
mi angeli qui eũ ſecuti ſunt ſecum ceciderũt · Na & hunc omniũ
. propheta ſuperbos minatur. dicens · VYos autẽ ſicut vnus de Pn/
. cipibus cadetis. J ᷣ̊́”MUVUD WHä
5

—ẽꝭr

n

Tempanie 48 A
Bſcondita eſt in terra pedica ei9 iob ishor lõge plus ca
uendum ẽ ab occultis inſidiis &; ab aptis aggreſſibo. Cuz
1 s inſidiat᷑ occulte · hominẽ inuenit inp̃uiſũ · ſed adhuc
ſuꝑ omnia maio eſt ꝑiculuzʒ · qñ hoſtis ſimulat ſe amicũ. OSpi/
ritualit· dyabolus conat omnes fideles ſua tẽptatõne occidé. Ve

—

. . . — . 1 1-— —
eſt quia xm viribo ſuis ꝓſtratus. nõ poteſt aꝑte vincè· n volẽtẽ

ideo nõ ſemꝑ vt leo inuadit apte. ſed inſidiaẽ occulte & virulentaʒ
tẽ ptationem atq;ʒ mortiferã qꝙ; aꝑte ad ꝑdendũ hominẽ nõ poteſt
emittere ip̃e ſub quadã ſãctitatis ſimulatiõe mittit vt fraudulẽti9
occidat. UFigura. 3. regux ig· Vbi legi · ꝙ Ieroboã dixit vxori
ſue.muta habitũ vt non cognoſcaris et vade in ſilo ad achyã pro/
phetã domini que fecit. Sed ꝓpheta diuinitꝰ inſpiratꝰ cognouit
ip̃am & ait . ingredere vxor Ieroboã. Hec dicit dns · Ego delebo

de do mo vſq; ad mĩgentẽ ad parietẽ & clauſum & nouiſſimuʒ. q

expo nens magiſter id vſq; ad viliſſima de quibo nulla mencio
delebo. ¶ S pũaliter · Ieroboã interpretat᷑ duuiſio populi & bene
denotat dyabolũ.ꝗᷓ conat᷑ diuidẽ populũ a ꝓpximo ꝑ odiũ & liuo
rem ic igit cognoſcẽs vxorem ſuã ſcʒ culpã a ſanctis viris notã
eſſe · nõ audet eam dimittè ornatu ꝓprio ad inuadẽdũ fideles. &3
depoſito aꝑte deceptiõis habitu veſtit ip̃am pallio ſeductiõis oc/⸗
culte & vadit in ſilo ad achyã · Sylo interp̃tat᷑ tranſlata· Achias in
terptat᷑ fraternitas dñi· & bene denotat xp̃i militẽ · qui tranſlatus
de peccato ad gr̃am ſpũali fraternitate cõiuncto eſt x5o . Sz dieñ
qꝙ; erat ꝓpheta. Propheta eni interptat᷑ vidẽs. Iuſtus enĩ deo ſer/
uire cupiẽs debet ſemꝑ vigilare ſobrius· ne ip̃m decipiat. Vñ Ie⸗/
roboã id eſt tẽptatio dyaboli quã dyabol vt ſeducat.non cul pam
ſed virtutẽ eſſe ſimulat. Gregoriꝰ in mora. Hoſtis nẽi malicia tãta
arte parat vt plerũq; ante metis oculos culpas virtutes fingat et
inde ꝗſq; quaſi expectet pmia. Vñ eterna digno eſt inuenire tor⸗
mẽta. Sʒ rñdet achyas· ꝗᷓre ſimulas te eſſe aliã vxorẽ. Vxor Iero⸗
boã es · ac ſi dicat co gnoſco te non decipias me vade retro. reuertè
ad virũ tuuʒ dyabolũ & ſecũ habita. ꝗa apud de ꝑptinẽtib ad ip3
nõ remanebit viliſſima res aliꝗᷓ· quin tota deleat eo ꝙ hoc pcipit
michi dñs & ſic dyabolo cõfuſo & ꝓſtrat9 ꝗ̃ſi ĩ cpo mori & ar/
ma illio tẽ ptationis deponẽs cuʒz illis nequit amplio.quẽq́; fideliũ
offendè. Vñ Origenes ſuꝑ libro Iheſu naue · Duto ꝙ ſãcti quic;

repugnãtes aduerſ tẽptatores peccatoʒe ſpũs et vincẽtes eos atq;

— — — — — —

—

—0 — - —

eadẽ qua nutrit mora roborat᷑ & exiſtẽs foris in opibus vinci

. ——

. mano

vnũquẽq; eorũ ſuꝑantes ĩminuant exercitum demonũ & velut
eq uos plurimos eox interimãt vbi cauſa · vt his ꝗᷓ caſte pudiceq;

viuẽdo fornicatiõis ſpiritũ ſuꝑauit: nunc vltra fas ſic illũ ſpirituzʒ

ui ab illo ſã cto vict eſt iteʒe aliũ hoĩeʒ impugnare.
Iſcite a gẽtibo terre & ab vxorib alienigenis·Z. eſdre· ·
Cũ gentib diuerſoʒ moʒ vel dogmatũ nõ debet homo
longã cõtrahere morã · quia ibi eſt plꝰ q́; mors . Nã eque
Pᷣſſet ꝗs cum feris habitare · ideo ſiqñ oporteat mercatores trã/
ſire hãc interp̃tem ne decipiant · et habuo ꝙ volũt recedant. Mors
enĩ eſt vt dictũ eſt eſſet int illos diutiꝰ cõmorari: ideo debet quis
timere ſiẽ de morte a vinculo matrimonii. C S pũalii hoĩes duer
ſoʒ moʒe a fidelibꝰ ſunt ſuggeſtiões & tẽptatiões demonũ. HNũc
eni mores contrios & ydioma puerſũ a moribꝰ & vdiomate xp̃i
ano cum trãſimꝰ ꝑ eas: quia nõ eſt poſſibile cũ virtutibꝰ ad celũ
venire ñ ꝑ temptationũ certamẽ nullomodo debem ꝑ aliquã eò
placẽtiam cuʒz illis cõmorarinec eos nob vinculo matrimoniali ꝑ
cõſenſum nobᷣ cõiungè & ſi tñ oportet nos ad vitã eande eternaʒ
P illas tranſire diuino ſermone nobiſcũ tanqꝙ inteepte intueamur
quał ſit temptatio vt ſciamꝰ repudiãdi cõgruum et tranſeamus.
6

Figura Exo. 30. Pcepit dñs moyſi-dicẽs cuʒ veneritis ad ter
ram ꝓmniſſiõis qui ego dabo vob̊. non recipietis pro filis veſtris
vxores gẽtium illax re gionuz nec dabitis filias veſtras eis. neg
ali quã amiciciã cõtrahetis cũ illis· ſʒ delebitis magnos & paruos
alias erũt vobᷣ claui ĩ oculis et lacee in ſpatuf. ¶ Gpualii pcapit
de vt nõ cõponamꝗ amiciciã cũ intercircũciſis id è cuʒ demonibꝰ
recipiẽdo temptatiões ſuas ores ſenſibꝰ nris verbi gra. Cum
enĩ dyabolo vana oculis ſubmiſtrat eſto ꝙ oculus videat ſine cõ⸗/
cupiſcetie cõſenſu· nõ cõtrabitĩ mrimoniũ · ſic etiã ẽ de aliis ſenſibus
GSi vero cor cõſentit et recipit qce oculus aſpexit: iam ligatũ ẽ vin/
culo amplex: iam cſumatũ eſt matrimoniũ · Si mẽimoniũ diu
latet iam mechat eã ĩ corde ſuo:ait ſaluator Igit᷑ niſi piiciamus et

octidam paruas et magnas tptationes- voletes terrã pmiſſiõis
intrare eterne creſeent & erũt nobᷣ clauiĩ oculis & licee ĩ ſpatulis

Gregoriꝰ in mora-· Gi temptatiõt ĩ conde naſcti feſtine no reſiſtit

let/ꝗa ip̃aʒ intꝰ mẽbro dominã mẽtes captiuã tenet. ¶/C
On habitabit in medio domus mee qui facit ſupbia; ps.
Solemnes pſone nõ dimittũt habitare ĩ domibꝰ eaʒe weli

.

vix

B

Denptao

vicis meretrices & pſonas mnfames. ne filii & filie coinꝗqnẽtur ab
ilis. Cbualit fideles x6i ſunt ꝑſone electe. i. Petri·. z:. Vos aũt
genus electũ zc. Nõ auteʒ debẽt nobiſcũ habiare ſuggeſtiões &
cogitatiões male· ne puritas anime & corporis inꝗnetur ab eis.
Figura Bei. Aie omnibꝰo libris. d: moyſi. VYbi populo iſra
hel ĩ egipto ſolꝰ terra geſſen & in deſerto in tabernacuł' & ĩ ter/
ris ꝓmiſſiõis expulſis gẽtibo ſoli babitauerũt. & ſic fuerũt liberi
& deo ſemꝑ accepti & dilecti . qñ vero cõmixti ſunt ini gentes &
. didicer ũt opa eoꝝ ſcandalizatus eſt dñs in eis & ꝑmiſit ip̃os duci
aaptiuos ĩ manibo hoſtiũ ſuoʒe. ¶¶ SPũaliter. Per filios iſfrahel
ſubaudi populũ xp̃ianum vidẽtem deũ ꝑ fidẽ. Nõ ig in medio
eox id eſt in cordib eoʒe que domꝰ dei dicunt᷑.· debẽt habitare tẽp
tatiões & male cogitatiões a demonibo ĩmiſſe. Quãdiu eni nobi/
ſcum nõ habitãt liberi ſumo · ſed cũ ꝑ cõſenſuʒꝭ miſcemur ip̃is.· de9
indignat᷑ no̊ & ducimur in captiunatẽ peccati. & nota ꝙ licitum
erat gẽtibꝰ ꝑ terrã iudeo ire· ſed nõ morari. Sic enĩ apud fideles
nõ eſt peccatũ ſi cordi aliqñ male cogitationes adueniãt dũmodo
nõ morent?᷑ ꝑ cõſenſuʒꝭʒ. Quia ſcdm Aus Cogitatio quãtũcunq;
immaida nõ polluit ſi ratio nõ calenie Dns igit᷑ nõ phibuit gen
tes ad iudeos accedẽ · neq; ecõuerſoſed ꝓhibuit cõuerſationẽ mu⸗/
tuam. Grego: 34. mora: Ad iudeã dñs ꝑ Ieremiã dicit · Quouſq;
morabunt᷑ in te cogitatioes noxie.neq; enĩ rep̃hendit cur veniant
ſed cur morent᷑. In bonis eni cordibꝰ cogitatiões illicite veniũt· ſed
tñ morari ꝓhibent. quia recti quic; ne captiuãdã domũ cõſcientie
p̃beãt ab ipᷣa cordis humani hoſtẽ tugant · quia & ſiqũ repẽtinis

8 ſuggeſtionibꝰ vſq; ad pmũ veſtibulũ ſubrepit ad 5 Sſenſus tamen

ianuam non pertingit. “
Ili accedens ad ſeruitutẽ dei para animaʒ tuã ⁊c (olent
tirãni vſq; ad mortẽ conari retinẽ dñium · & quãto ampli9
vidẽt populũ aꝑppropinꝗᷓre libertati · tanto ampli vexãt
eos. Ideo longe melio eſt ꝓ libertate honorifice mori ·. ꝙ; ſub tirãni
de cõtumelioſe viuere Vñ tulius de qſtioniba. Cuʒ tẽpus & ne/
ceſſitas poſtulat determinãdũ è manu & virib. vt mors ſeruitu/
. tis turpitudini eſt anteponẽda. nã occidi pulcriꝰ eſt q́; ignomĩoſe
viuere·hoc ẽ ſeruire. ¶ pũaliter· dyabolo eſt crudeliſſimꝰ cuius
cupida tirãnides nũq; repleri poteſt· nũq;; tantũ poteſt de homĩe
habere vt contẽtetur · niſi animã perdat. Vñ Gre gorio in omfł. In
iuſtum eſt ſeruire dyabolo qui nullo placaĩ obſequio Quãta enĩ

—
☛

lt

.
n

er
el
Del
do
i

N

amplio cognoſcit populum fidelium ad libertatem accedere tanto
amplio eis parat inſidias· Et nota ꝙ omni modo ſe uuat quãuis
ꝓdnorie nõ parcens vſq; ad mortẽ. Simulat eniĩ ſe victũ vt minꝰ
homĩes ſibi caueãt· ſed cum cognoſcit hoĩeʒ ſe putare ſecuʒ ſubito
illũ inuadit · exemplũ de pharaone qui populũ licẽciauit ex egip

to. & inde ꝑ gente ſecut eſt inuadẽs ipᷣm vſq; ad mare rubrũ vbi

mortuꝰ eſt. Sic enĩ facit dyabolꝰ interduʒ dimittens hoĩeʒ · quẽ ſe
videt retinere nõ poſſe in peccato. vt dum minus cauebit ſibi ip̃ᷣm
alias crudeliꝰ tẽpꝑtat· Beda ſupꝑ lucã libro: i. Antiquo hoſtis pꝰ9qꝙ;
mẽti noſtre tẽptationũ certamẽ inflixerit ab ipo ſuo certamine· ad
tẽpus recedit. nõ vt illate malicie finem p̃beat. ſed vt corda que ꝑ
quietẽ ſecura reddiderit repente rediẽs facili in opinatꝰ irrũpat.
Debet igi homo ſemꝑ eſſe paratus· nec cõfidè de quiete aliꝗᷓ. ſed
quãto ſe magis ꝓficere nouit ĩ virtute tãto mai9 expectare a dya/
bolo & mũdo certamẽ agnoſcat igurai gtuor libris pentha-
in quibꝰ hoc ſatis apte patet de populo iſrabel- quia nõ ſolũ ha/
buerũt in exitũ egipti pharaon? poſt eos· ſed & multa bella paſſi
⸗ cum ĩ terra ꝓmiſſionis fuerunt Ilebuſeꝰ moleſtauit ip̃os.

¶ S pũaliter· filii iſrabel ſunt fideles xi quos nõ ſolũ in exitu
peccati pharao id eſt dyabolꝰ ꝑſequit· ſed & ĩ via penitẽtie mnultũ
ip̃os moleſtat & qñ ingreſſi ſunt vſq; ad contẽplatiõeʒ ſũme hie/
ruſalẽ vbi ſe putãt cõſtant deo adiungi: nõ ſinit eos dyabolꝰ paci
fice cõmorari.ꝗqᷓa nõ poteſt hõ in hac vita ꝗᷓ milicia eſt ſuꝑ terrã oĩ
bus ad taʒ altũ culmè virtutũ attingè ad qd nõ p̃ſumat dyabol9
accedere & ibi illũ forti9 impugnare. Vñ petrus rauen in ꝗᷓdam
epiſtola. Mudus iucq aduerſus deſertores ſuos fortiꝰ pugnat &
megred &tes vite ſecularis illecebras guior cõgreſſus expectat etĩ
exitu iſrahel de egipto pharao vehemẽetius exardeſcit et ſathanas
eg rediès ab hoĩe quẽ ab infantia tenuerat ip̃m guius ab in greſſu
decerpit· cmunis curſus vite pñtis & tẽptationibꝰ app̃hendẽ: naʒ
ad virtutis exerciciũ Ieroſolimitis relicto eſt Iebuſeꝰ & apoſtolo
angelꝰ9 ſathane datꝰ eſt nę reuelationibus extollatur.
Vlctus ẽ ad ignoſcendu. Ini alia ꝗᷓ ncipibꝰ clemẽtia? ma
nifeſtant eſt ĩa pietas ſeu indulgetia· ꝗᷓ quidem malor &α
ftMminor dicit· ſecũdũ ꝙ maior et mmor offenſio eſt cõmiſſa
O ffenſa enĩ maior nõ poteſt cõmitti ab aliquo ſubdito in aliquã
pſonã ꝙ; in pᷣncipem· ideo pᷣnceps cognoſcẽs offendentẽ ſe valde

debet pdicari miſericors. pũalit x̃s enĩ princeps no ſter eſt
pleno clemęcia et pietate · qꝗᷓa nõ ſoluʒ parcñ delinquẽtibo in extra
neos. ſed etiã parcẽ paratus his qui delinquèt in eũ · & nõ ſoluʒ
parcè. ſed eos qrn cõtinuo ad ſaluandũ. r gura: i· reguʒ. 76.
Vbi legũ. ꝙ cum ſaul exercitũ magnũ cõtra dauid cõgregaſſet vt
ip̃m occideret in deſerto· ip̃e dauid clam noctis tẽpore ingreſſus ẽ
tentoriũ ſaul ſimul cum abner propinquo ſuo & dormiente ſaul.
dixit abner parat9 ſum eũ ꝑfodere vno ictu vt ampliꝰ nõ reſiſtat

& ait dauid · nequaq; moriet᷑.· xp̃s enĩ cñi eſt· ſed accipe ſibi ciphũ

cum haſta qui erat ad caput ſaul vt cognoſcat ꝙ ip̃m occidẽ potui
quo facto vocãs eũ:clamauit dauid narrans ꝗᷓ fecerat ꝙ cum ſaul
audiret contrit ait peccaui. nequaqꝙ; vltra tibi malefacia eo q; pᷣcio
ſa fuerit anima mea in culis tuis apparet enĩ ꝙ ſtulte egerim et
ignorauerim multa. & pualiter - dauid ſubaudi x5ßm ꝑ ſaul
Peccatorẽ:congregat ſibi peccator exercitũ cõtra xõm· qñ multi/
plicat peccatũ ſuꝑ peccatum. Sed intrat xp̃s tẽtoriũ ſuuʒz ſimul cũ
abner qui interp̃tatur rugitus eiꝰ et bene denotat iuſticiam dei · ꝗᷓ
rugiens ſuꝑ peccatorẽ parata ẽ ꝑpfodere vno ictu animã ſimul cuʒ
corpore vt amplio non reſiſtat. Sed ꝓhibet xps dicens. nequaq́;
morièet. xp̃s enĩi dñi eſt id ẽ redẽptꝰ xp̃i ſanguine:nolo inqꝙ; mor
tem peccatoris ſed magis vt cõuertat᷑ & viuat. nequaq; pibit · niſi
in morte peccatũ ſuũ ip̃ʒz interimat. Sʒ accipe ſibi ciphuʒ cũ haſta
id e ſanitatẽ corpoream & mũdi facultateʒ quibꝰ inpugnat me vt
percipiat ꝙ.ip̃ʒʒ occidẽ potui:quo facto xp̃s vocat eũ intrinſecus
& tũc peccator ad ſe reuerſas cognoſcit peccatũ ſuũ et cõfiteĩ illud
Cognouit enĩ ꝙ pcioſa fuerit ĩ cõſpectu xp̃i aĩa eius id ẽ mag/⸗
no pcio ſanguinis xpi redẽpta & dicet nõ peccabo amplig9. Patet
ig q́; magna ſit multitudo diuine clemẽtie · qui quã de faucibus
inferni ſua benignitate liberat ſuos pſecutores. Vn aug in ſoli.
Cuʒ iam abſorbuerat me ille draco & tu ab ore eius extraxiſti me
cum peccaui & ip̃e paratꝰ fuit deglutire me· ſed tu dñe defendiſti
me· cũ contra te inique agebam cum tua mandata fugiebã ſtabat
paratus ip̃e vt me raꝑet ad infernum. Srtu cñe ꝓhibebas· ego te
domine offendebam & tu me defendebas ego te nõ timebã & tu
me cuſtodiebas · a te recedebam & inimico me exhibebazʒ & tu ip̃ᷣm
ne me tangeret deterrebas multociens de faucibꝰ leonis et ex ore
dyaboli eripuiſti me apꝓpinꝗᷓui vſq; ad portas mortis et ne ip̃aʒ
me caperet tu feciſti domine deus meꝰ. Hec et alia multa bñficia

2 — — — —

=mrä: à1 = —

— — —

=2

— —

4

wrrr —rr

naſtime.
Ve ſurſum ſũt ſapite nõ que ſuꝑ terraz ⁊c· Vbi xp̃s ẽ in
dextera dei ſedes. Querẽs aliquã rem ſibi neceſſariſã · debʒ
obſeru are locũ vbi putat rem illã eſſe & debet obſeruare ĩ

ſi qᷓrat᷑ res extra ꝓpriũ locuʒ nõ inuenit · Siqs qᷓreret auem ĩ mari
nullateno inueniret. etiã oportet ſcire modũ ꝗᷓrendi ſcʒ ꝑ veſtigiũ
rei· naʒ ſi qᷓreret ſortes vt homo nullã aliã delorte habẽdo noticiã
nõ poſſet eũ inuenire ñ caſu· ſed enĩ habere ſimilitudinẽ rei qᷓrende
p quã ip̃a res cognoſci poſſit. ¶ Spũalit · ſi volum9 ꝗᷓrere xpᷣm

& ip̃m inuenire. het ſeruãda ſunt. Debemo enj ſeruare ſigna ꝗᷓbo

co gnoſciĩ x̃s. & hec ſig na ſũt ymago & ſimilitudo qᷓ ĩ nobᷣ ẽ ſczꝭo

in anima · Nã ſi xp̃m ſolũ qᷓrerem vt hoĩeʒ cuʒ ipᷣe ſit deꝰ nõ poſ

ſemꝰ ip̃m inuenire. Veſtigiũ ergo ad xp̃m inueniendũ ſcdm ꝙ ẽ
deꝰ · eſt ymago eiꝰ quã ĩ nob habemꝰ & ſcdm quã nos creauit vt
deꝰ· ſed poſtmodũ nos recreauit vt deꝰ & hõ · Nõ ergo qᷓramus
ip̃m vt eſt hõ tm̃.ꝗᷓa ſic nõ reꝑxĩ · Sʒ qᷓramꝰ vt eſt deꝰ & hõ & ſie
ipm inueniemꝰ. Queſierũt ip̃ᷣm iudei vt hoĩeʒꝭ tm̃· ignorantes ſi/
gna deitatis · ideo ipᷣm ignorauerũt & ip̃e eos ignorauit. Sic enĩ
dicit ꝓpheta ps· 43·. Signa nra nõ vidimꝰ & ſequiẽ & nos nõ co
noſet amus. Ideo xp̃s dicebat eis Ioh. S8. ꝗretis me nõ vt deum
uple & ſequit᷑ et ĩ peccato vĩo moriemini ſcʒ cecitatis· Signa enĩ
habẽtes diuinitatis ſue a ꝓphetis· nõ cognouerũt id ẽ noluerunt

cognoſcẽ · quia ip̃oʒ malignitas eos excecauit. Sapĩe · =.· Dederat

eni yſaias eis ſignũ dicens · 34‧ Cũ venerit deꝰ ad ſaluãdum nos
tũc aꝑientur oculi cecoʒ & aures ſurdoʒ patebũt · tunc ſaliet ſicut
ceruus claud & apꝑta erit lingua mutoʒ. Hec igit ſigna videntes
nõ cognouerũt · qa oculos habebãt & nõ videbãt· Debet etiã q̃ri
in loco vbi habitat ſcʒ celeſtibꝰ & ſpũalibꝰ.nõ autẽ in mũdanis &
carnalibꝰ. Nam ſi in mũdi deliciis qᷓrat᷑ labor ibi ꝑditur. Querẽd9
eſt enĩ ꝑ ſigna ſpũalia · nõ ſenſibilia· & qᷓrend eſt in celis yel cele⸗/
ſtib9.nõ autẽ in mũdanis · ſin autẽ inueniri nõ poteſt. ¶ FEigura

A.regum.z· Vbi legit · quinqginta viros ꝗᷓſiſſe heliaʒ ſup mõtes
& valles ꝑ tres dies· nec valuerũt inuenire. Aſſumptꝰ em fuerat

in curru igneo & tranſlatus in paradiſuz. S pualii· p heliam
audi ſaluatoreʒ nᷣm xp̃m. Per quinꝗ ginta viros ſubaudi quãqʒ;
corporales ſenſꝰ· quinꝗᷓes: X· faciũt qO:X eni numerꝰ ẽ cõpletꝰ.

michi exbibuiſti:ſed ego eram cecus & non ſe⸗ donec illumi

ꝗrendo modũ· ꝑ quẽ poſſit ill inuenire alias ẽ labor ꝑditꝰ· Naʒ

„
xep⸗
Ouinq; igi ſenſo corporis bumani cõplent & pficiunt armoniaz
er motes & valles ſubaudi mũdum iſtũ qui quoſdaʒ eleuat in
ſublime · quoſdã vero deiicit vſq; ad yma. vel quẽ hodie eleuat for-
tuna ꝑ ꝓſpera: cras deiicit ad miſeriã. Si ig ĩ mũdo ꝑ viã ſenſuũ
queras xpᷣm. nũqꝙ;; ip̃m inuenies· ꝗqa neq; ꝑ ſigna ꝗris · neq; locũ
obſeruas & tranſeãt tres dies vite pnñtis ſc adoleſcẽtia iuuentꝰ et
ſenecto· & poſtea morieris in peccato tuo. nõ inuẽto. Nõ ergo eũ
queras ĩ muũdo et carne. Augò:· in ſoli: Erraui inq ſiẽ ouis ꝗᷓ piit
querẽtes te exteri9 circuiui vicos & plateas hu mũdi miſi nun-
cios meos oẽs ſenſus exteriores vt ꝗqrerent te· ſed nõ inueniũt te
Oculi dicũt. Si nõ colorat9 ẽ ꝑ nos nõ intrat. Naſus dicit· Si nõ
redolet ꝑ me nõ intrabit & deducit ibi Augꝰ.de omnibo ſenſibo
alis · & in eodẽ Interrogaui terrã. ſi eſſet deꝰ meꝰ· dixit michi nõ
ſũ. Interro gaui mare & abiſſuʒ & reptilia ꝗᷓ ĩ eis ſunt & rñderũt
michi nõ ſum deꝰ tuus· Interro gaui molẽ mũdi dic michi ſi au es

deꝰ meꝰ an nõ.·rñdit voce forti: nõ ſum inqꝙ; ego· ſed ꝑ E*

quinimo ip̃e fecit me & fecit te qᷓrere ſuꝑ me & te. ¶ C
N Ixit eni ĩ corde ſuo oblit9 deꝰ· psPrudes pnceps exer
citus ſiue dux conaĩ potius hoſtes ſuos ꝑ inſidias vincere
ſalua manu quã mediãte plio ĩ quo nõ poteſt eẽ victoria
ſine pſonaʒ ſuaꝰ damno ·. Vñn vegetiꝰ libro: 32: de re militari:c. 9·
Boni ind; duces nõ aꝑto p̃lio ĩ quo ẽ cõmune ꝑiculũ ſed occulto
ſemꝑ attemptãt · vt ſi integris ſuis quãtũ poſſ ũt hoſtes interimãt
Nã pauciores numero ſuꝑueniẽtes & inſidias faciẽtes ſub bonis
ducibo deportauerũt ſepe victoriã. Faciende ergo ſunt inſidie &
precipue quando hoſtes mino cauent et magis de ſeip̃is cõfidunt
Spũalii· ante xpi aduentũ dyabolꝰ putabat deum fuiſſe mi/
ſerti oblitum · & de ſua potẽtia ꝓpria cõtidens putabat ſuꝑ genꝰ
humanũ habere ꝓprium ius ꝓpter peccatum parentũ · Sed xp̃s
veniens cũ paucis apoſtolis inermibꝰ decepit ip̃ᷣm · Poſuit enim
ſibi & populo ſuo inſidias in quibꝰ cum toto ſuo exercitu mor/
tuus eſt ſalua omni xpi ſocietate. Et nota ꝙ interduʒ fiunt fouee
quando exercitꝰ debet tranſire & perſequit· Sciẽtes vero foueas
tranſeunt ꝑ ſolidum. I gnorantes vero illas cadunt in eas & occi/
duntur . ¶ Figura exo. Vbi legitur pharaon? ſemꝑ induratũ
contra moyſen· & dicenie ſe non co gnoſcere deum ſuum. Sʒ3 moy
ſes tacto mare rubro diuiſum eſt et tranſiuit populus per illud in
ſolido & ſicco. Sʒ pharao hoc aduertẽs cũ toto ſuo exercitu ĩtra uit

& mortui ſunt omnes. nullo excepto ſaluis omnib filiis ĩfrahel
Spũaliter · ꝓꝑ pharaonẽ dyaboſũ nota qui cũ egiptiis id ẽ de⸗
monib affligebat populũ dei ĩ limbo.· Der moyſen xp̃m ꝑ mare

rubrũ effuſiõeʒ ſanguinis. ꝑ quã via facta eſt ſanctis de inferno

ad terrã ꝓmiſſiõts· & in illa ſanguinis effuſiõe mortuꝰ ẽ a dyabo
lo & mors & totus exercitꝰ vt ampliꝰ nõ remãſerit qui cõtra fi-
delẽ poſſit gladiũ leuare ꝑ violentiã. Deridebat enĩ pᷣmo iſte pha
rao id eſt tenebraʒe p̃nceps xᷣm quem cognoſcẽ nõ volebat. Sed
uemadmodũ pharao magis populuz affligebat. volente movſe
ip̃m educere de egipto·ſic dyabolꝰ populũ queʒ tenebat captiuũ
magis deridebat pᷣdicantẽ xp̃o regnuʒ dei p penitẽtiam donari et
licet aliqñ dubitaret xpm eſſe deu· cũ velut inſipiens ꝓprias du/
bitatiões ſoluebat. Vn Qugꝰ:.ombſuꝑ illo ducta eſt hieſo in de.
Cũ ergo videret inimꝰ dei filiũ tanta miracula ꝓcreare voluebat
ſecum vt arbitror atq; admirans dicebat · quis ẽ iſte · ꝗᷓ me neſciẽte
hũc ingreſſus eſt mundũ noui quidẽ qa de femina natus. ſʒ ne⸗
ſcio vñ cõceptus eſt· Aſtat ergo mater ſed patrẽ inueſtigare non

poſſum partũ video· ſed nõ agnoſeo naſcẽtem & qd ſtupori meo

adereſeit incõſueta lege pariendietiam edito filio mater exulĩat vt

virgo. Cũ iacet in cunabulis paruul fundit lacrimas vultũ. ſimi

lemq; ſe eſſe mortalẽ va gitus ꝓdit & cũ nichilei de infantia deſit.

nulla tñ illi ẽ velut infantis coruptio. Quid hoc miraculũ è video
qc aduertere neꝗᷓo: audio q& ſuſtinere non poſſũ vt homo nat9
honoret᷑ vt deus · a ſeculis nũq; michi hoc cõtingit vt quiſq; naſce
retur hõ & humani vieii maculaʒ non haberet que hec tam noua
potensq; generatio ini peccatores & impios natꝰ · mortali etiam
matre ꝓgreſſus purgator cũctis naſcentibꝰ & ip̃e m celo purior
apparet nulla malicia eſt ĩ eo. Quid plura nichil in eo mnuenio q
me delectet puto eum in regno meo velle regnare ne forte deo ſit
iſte · quẽ nullum poteſt maculare delictum. 83 ſi deꝰ eſſet · quo/
modo indignitates part feminei ſuſtineret · quomodo eẽt curiis
pãnisq; cõtentus · Quis credẽ poſſet infantie vagitum eſſe in dño

cum non audieti ridiculũ eſſet dominũ femineo lacte nutriri -Hee

Aug9· Sic igiẽ miſer inſipiẽs & cecus·dicebat nõ eſt deus. Nõne
bene cecus erat dyabolꝰ videns ſigna· que hõ facere non poterat
& nõ crederet. Quid alit᷑ contingebat dyabolo · niſi qcł contigerat
pharaomi. Nam moyſes faciebat ſigna coram pharaone & eßen 7.
tibus magis eius in tercio ſigno · Dicebãt digitus dei eſt hic · xp̃s

$●
X1*
ficiebat ſigna et ꝓdigia in mundo. Demones hieſu fili dei. veniſti
ante tempus torꝗre nos· & inſipiens dicit non eſt deꝰ ·& p̃cipue
cum non poſſet capꝑe deũ & hominè fieri vt xp̃s eſſet deus & hõ
Ideo cõtra cecitatẽ eius optune arguit. Effren· monachꝰ in ꝗdam
omb-. dicens. Si nõ erat deo/gabriel quẽ dominũ vocabat · & ſi nõ
erat Pomo-maria quẽ in ventre portabat. ſi nõ erat deꝰ elizabeth
quẽ ſalutabat &i nõ erat hom p̃ſepi quis iacebat. Si nõ erat deꝰ.
angeli quẽ glorificabãt. Si non erat homo maria quem lactabat.
Si non erat deus/magi queʒ adorabãt. Si nõ erat homo ſimeon
quẽ circũcidebat· Si non erat deus colũba quẽ teſtabat᷑· Si nõ erat ðͦðUZ
homo lIoßhes quẽ baptizabat. Si non erat deus peccata ꝗᷓs relaxa
bat. Si non erat hõim deſerto quis eſuriebat. Si nõ erat deo/mari
& ventis quis imꝑabat. Si non erat hõin naui quis dormiebat- D
GSi non erat ille deus mortuos quis ſuſcitabat. Si non erat homo-
cibos quis ſumebat. Si nõ erat deo latroni regnũ ꝗᷓs ꝓmittebat.
Si non erat deꝰ ſol ꝓpter quẽ ſplendorẽ ꝑdebat. Si non erat hõſt
ſepulchro quis iacebat. Si nõ erat deꝰ die tercia quis reſurgebat

Si non erat homothomas quẽ palpabat· Si non erat deꝰ cicatrii
ces Quis ſic reſeruabat. Hec Effren monachus· Patet igi ꝙ xp̃s
fuit deus et homo: deus ſcʒ ante ſecula genitus a patre · Hõ vero
in mundo natus· de virgine matre qui paſſus eſt ꝓ ſalute omniũ
noſtrum. Ipi igitur laus & gloria·. Qui cũ patre & ſpiritu ſãcto
regnat deus per omnia ſecula ſeculorunm.
— a e . Ex licic compendium morale
j

2*

4

ado
Mi⸗
H
Shune/
dull on
1g
nelmi
tte linn
acn ar

eis
1 et bent
cones vo
um vtens
eniunta
Wde
nptont
HN.1
DN.
saabe
wavent
Cers⸗
dsperi
8glore
lllent
on eſlen
tigid
mptun;
tenn
vmm
che,
an
ninu
ℳ m
41s i

Beatitſ

et confortemur: ios enim debellabimus et terram tante ferti-

litatis et bonitatis obtinebimus · Et tũc ceperũt planctum ma

num dicẽtes Vtinã mortui eſſemus in egipto. N elius eſt eni

m egiptũ reuerti- quam nos· uxores paruulos &ρ kamiliã ex
ponere morti Et ſic miſeri negligetes & timẽtes pruinam ue-

nit ſuꝑ eos nix- quia morati ſũt in deſerto ubi fere oẽs mor/

HZ tuiſunt ſioPuahter ut dictũ eſt· xp̃s uolẽs populũ crcdentẽ
ducere ad eternam patriã · de fructibus eiuſdem patrie ꝑ apo

ſtolos ideſt doctores multos oſtendit: & inter alios ſunt tres
fruicões ſuauiſſime: que nobis promittũtur:ſcʒ triplex cogni-

cio. Berũ- in quodâ ſermone-Tripliciter in eterna illa et ꝑfecta

peatitudine fruemur deo: uidẽtes eũ in omĩbus creaturis ha/
bẽtes eum in nobis ip̃is: & quod bus omĩbus ineffabiliter io
cundius fit atq;ʒ beatius ipſam in ſemetipa co gnoſcere trinira⸗
tem Sed añquam illuc pueuiatur oportet pugnare cõtra ge

nus enoch- Enoch enim interptatur fortis ſeu te rribilis: et ſi⸗
gnat genus demonũ. Rortes eni & terribiles ſunt-et nunquà

nos impugnare ceſſant. Sed eoʒe fortitudo tempatur & debili

tatur a deo-nec eox uolũtati potẽcia reſpõdet · Vñ Aug9 ſup

.☛R

ps· Diabolus plerũqʒ; uult nocere et no poteſt· quia poteſtas
F ſub poteſtate Nam ſi tantũ poſſet nocere diab elus quã/
ic 9 Secure

tum uult aliquis non remaneret iuſtoʒ. Hec Aug

igitur pugnare poſſumus quãto amplius ei re ſtimus-tanto

amplius debilitatur. &ed appetũt reuerti pocius peccatores
egiptu peccati: ubi exercebant proprias uolũtates quam cõ/
tra demones bellare-Dlorant enim mortẽ ideſt mortificacõem
carmis et carnaliũ appetituũ · et ſic remanẽtes in ſolitudine ex/
dBudütur ab eterna terra promiſſionis. O immẽſa cecitas cui
odioſa eſt lux & palato infecto cui pena eſt panis angelorum
Nam tanta eſt pulchritudo et amenitas patrie illius · & una ſci⸗
tilla minima ip̃io glorie indigna eſt omni corꝑali pena: Vnde
Berñn in libro de meditacõibus. O inquitania mea ſi cõtinue
oportet nos tormẽta pferre. ſi ip̃am iehẽnam longo tꝑe tolle⸗
rare- ut xm in gloria ſua uidere poſſemus . & ſanctorũ eius
collegio ſociari. Nõne eſſet dignũ pati quod triſte eſt: ut anti
boni- tanteqʒ; glorie pticipes baberemur Et ſubdit. Inſidian
tur igitur demones parant ſuas tẽptacões frangunt corpus
jeiuma- prement ueſtimenta-labores grauent: uigilie excitent.

25

10 15 20

15

0 V

R

Focus

H J K 1

G

E F

D

O Salance Q S

10

Copyright 4/1999 VXVMaster GmbH wWwWW.VXVmaster. com

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset