Gb556_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Liber Discipuli de eruditione Christifidelium. Herolt, Johannes = H . SZðZ == S YUMD = W☚ S W =è N 12 45 11931800 021 OIIIIIIIIIIIN Tübinger “ . Derde 1 % N 7 rn deſt fdelck nad X. S — t. bone. t10 r Qaliutatione „ 2 — vattaing der Septem . ranan N Beptem Jomis Hpns ſrn . D . J èð Lant. 3. èð „ — 7. . . 2 ZB . . * „ kus 1 Sne — ¶ iber diſcipuli de eruditõne xp̃ifideliũ tneipit · L ¶1W(((e preceptis in generali. vis ad vitã ĩgredi ſerua mãdata dei · Mat· rxix. In verbis ꝓpoſitis oſtẽdit xpᷣ̃us cuilibet hbomĩ viaz vite eterne: cũ dicit Si vis ad vitã ic̃ · Sciẽdũ ꝙ pᷣcepta ſũt p omnibꝰ ĩtime di R lgẽda:a cũ ſũma diligẽtia ſeruãda:.Vñ pſal. Ideo dilexi mãdata tua ſuꝑ auꝛũ ⁊ thopaʒiõ Et hoc ꝓpter decẽ cauſaſ. DPrima cauſa eſt·qꝛ faciunt obſeꝛua toꝛes ſuos amicos dei · Vñ Tohã. xiii· Vos amici mei eſtis ſi fe fceritis q̃ pcipio vobis · Nec hoc ẽ parũ:qꝛ deo ſeruire ẽ regna re. O quatũ bonũ cedit homĩ cũ nõ ſolum fit ſeruꝰ regis cele ſtis ſed etiã amicꝰ regis eterni · Eccĩ. vi.Rmico fideli nulla eſt “ cõꝑatio:ſʒ xp̃s ẽ fideliſſimꝰ amicꝰ.· Vñ riſto.i.rethori·oſten X dit ſi qs ſit verꝰ 1 fidelis amicus dicẽs.Rmicꝰ ẽ qui oꝑatur al teri que putat ſibi eẽ bona et hoc ꝓpteꝛ illũ. Modo hoc mani feſte et pleniſſime inuenit᷑ in xpᷣo qᷓ nobis quotidie benefacit ex ſua bonitate ⁊ miſericoꝛdia· et hoc propter noſtrũ bonuʒ q; de bonis nĩis mihil indiget · Vñ pſal.Bonorũ nroꝛũ nõ ĩdi ges. Tdheo diſcrete ⁊ ſapiẽter faciũt qͥ qᷓrũt quõ amoꝛẽ ⁊ amici ciã dei poſſũt acqrere: ſed ho- ſu ĩ obſeruatõe pꝛeceptoꝛũ · vt patet ĩ autoritate Toh̊· p̃allegata. Sʒ q́les amici ⁊ cõſãguinei erũt obſeꝛuatoꝛes pꝛeceptoꝛũ deis Reſpõdeo ꝙ pᷣcepta faciũt obſeruatoꝛeſ attinẽteſ eẽ deo quaſi oĩ gne attinẽtie· Vñ mat. V xii · Quicũq; fecerit volũtatẽ pr̃is mei qui ĩ celis ẽ: ipſe meus Fffr et ſoꝛoꝛ et mater eſt. Erater vl ſoꝛoꝛ xp̃i ẽ qꝛ cohereſ. Quaſi mr xpᷣůi ẽ bona mulier: que mãdata obſeruat ·qꝛ coronat᷑ ſicut mater xp̃i que regina celi ⁊ terre eſt · Vnde Luce · vii · Mater mea et fres mei ſt qui verbũ dei audiunt et faciunt · (¶ Scda cauſa quia hoĩeſ ad hoc a deo facti ſũt ut mandata eius cuſto diant · Vñ optimũ ꝙ hoĩes ſeculares et cõmunes poſſũt facẽ in mũdo iſto ſeòm ſuũ ſtatuʒ videt᷑ hoc eſſe. Vnde in ꝓuerbᷣ. Nil melius qᷓ; attẽdere ĩ mãdatis dei ꝛc̃ · quia hic eſt fims hoĩi Vnde Friſto·vi:thopico.Einis ĩ vnoquoqʒ gne ẽ optimuʒ· et cuius grã fiũt alia· Vñ Eccleſiaſtes vltĩo · Time deũ ⁊ mãdata — —. . . PRECEDTES. eiꝰ obſerua: hoc ẽ oĩs hõ.i.propteꝛ hoc ſiue ad hoc eſt omnis hõ. Vñ Bern· Si hoc ẽ oĩs hõ:ſine hoc mihil ẽ oĩs hõ. Nihil in quã in valoꝛe ẽ hõ ſine obſeruatõe pᷣceptorũ.· Quãdo aliqᷓ res fit ad aliqð opꝰ: et qñ illð nõ cõſequit᷑: tũc fit illa res ĩutilis et deſtruit. Sie hõ qᷓ fẽs ẽ vt mãdata ſeruaret: qñ pcepta dei ſeruare noluit: deſtrui ⁊ mori dignꝰ fuit · Vñ iuſtiſſia fuit illa ſnĩa Ceñ · ii · Quacũqʒ die comederitis ex eo moꝛte moriemĩ . ſic dicit iã cuilibʒ hoĩ · Quacũqʒ die pꝛeceptũ aliqð tranſgredi eris morieriſ· Vñ Bern· Dignꝰ plane ẽ moꝛte qͥ tibi dñe iu re cuſat viuere · Erquo hõ factꝰ ẽ ad hoc vt precepta dei ĩpleat: tũc nõ põt melioꝛẽ theſaurũ ſibi in mũdo iſto theſaurizare qᷓ; mãdata dei ſeruare.Gccĩ · xxix · Done theſaurũ tuũ ĩ preceptis altiſſimi 1 pderit tibi magis q́; aurũ. ¶ Tercia cã qᷓ nos debz mouere ẽ ꝙ deꝰ uult ea multũ et ſtricte ſeruari· Vñ Pſal·Tu mandaſti mandata tua cuſtodiri nimis · Prou · vi. Legẽ meã qſi pupillaʒ oclĩ tui cuſtodi · Dupilla diligẽter ſeruat᷑ eo le dit de facili et valde ꝑiculoſi ũ ẽ. Eaciliꝰ aũt ledit᷑ lex dei q; pu pilla: qꝛ ſola uolũtate. Ledit᷑ etiaʒ picloſiꝰ qꝛ melius eſſʒ hoĩ oclm erui q; preceptũ dei tranſgredi · Vñ Math.xviii· Si ocu lus tuus ſcandalizat te: erue eũ ⁊ ꝓiice abs te. ITmo hõ potiꝰ debet ambos oclos: ⁊ ambas maſus: ⁊ ambos pedes pdẽ qᷓʒ vnũ pꝛeceptũ tranſgredi.Sʒ heu mlti oppoſitũ faciũt qui ꝓ pter unaʒ paruaʒ ⁊ momẽtaneaʒ delectatõeʒ tranſ⸗ grediunk precepta dei · Sicut luxurioſi: ꝙ ſi ſcirẽt ſe ſtatim poſt actum vnũ ꝑdere oculũ ul manũ nullo mõ peccarẽt. ſ 3 ꝓpter deũ et ſalutẽ ꝓpᷣaʒ nõ dimittũt quĩ libidinẽ ſuaʒ expleant· It ꝑ boc nõ oculos ⁊ manꝰ ſolũ ꝑdũt:ſʒ etiaʒ vitaʒ eternaʒ: et inſupeꝛ moꝛtẽ eternaʒ coꝛꝑis et aĩe ĩcurrũt.Sili mõ dicendũ ẽ de aua ris qᷓ ꝓpter modicaʒ ſbaʒ tpalẽ quaʒ ĩiuſte lucrari poſſũt pꝛe ceptũ dei tꝛanſgrediũt᷑ · Silr iracũdi q ex ꝑuo motu ꝓpteꝛ ꝑp uaʒ ĩiuriaʒ eis illatazʒ iurant et blaſfemant creatoꝛẽ ſi uũ et ma ledicũt ꝓximiſ:qð tñ ꝓ toto mdo nõ ect fadẽdũ xp̃iano · ⁊ ſic ð aliis tranſgreſſoribꝰ p̃ceptorũ . ¶ Quarta cã q̃ nos mouè dz ad obſeruandũ precepta eſt ꝙ deus uult habere manſionẽ delectabilẽ cũ illis qͥ obſeruant eius pꝛecepta ab eo eis data. bva PgsecCeoTis Folᷣ.xiiii·Si qͥs diligit me ſermonẽ meũ ſeruabit · et pꝰ Et ad eũ veniemꝰ et mãſionẽ apð eũ faciemꝰ· Quãdiu aliqs pᷣcepta ſeruat: tãdiu deũ ſecũ hʒ. imo in ſeipſo nec põt amitteꝛe deuʒ dũ ipſa ſeruat· Et iõ quilibet cũ tanta ſolicitudĩe dʒ diuĩa pꝛe cepta ſeruare ſicut deũ ĩ ſe vult retineꝛe · Et ſic vitã grẽ in pñ ti 1 glam in fut᷑o nõ amittẽ · Prouer ·vii· Serua mãdata mea et viues · ſupple vita grẽ in pñti: et gle in futuro· Ergo q̃ſi ip ſũ deũ et q̃ſi vitaʒ et ſalutẽ nraʒ cuſtodire debemꝰ pᷣcepta dei ¶ Quꝛta cã eſt ꝙ obſeruatõ mãdatorũ gratiſſimuʒ ẽ ſacrifici um deo. Gcci.xxxv · Salutare ſacrificiũ ẽ attẽdere mãdatis dei et diſcedere ab oĩ iniquitate · Salut are vocat᷑ hoc ſacrificium q; ẽ cauſa ſalutis eterne. Cũ alus ſacrificiis põt hõ dãnari cũ hoc nõ. Vñ·i· Re.xv. dixit ſamuel ad ſaul. Nunquid vult dñs olocauſta et victimas: et nõ potius ut obediat᷑ voci domini Sexta eſt qꝛ faciũt ꝙ hõ impetrat a deo quidqᷣd voluerit · Prima Fołh̊·iii · Cariſſimi ſi coꝛ nm nõ rep̃hẽderit nos fiduci am babemus ad deũ · et quidquid petierimꝰ ab eo accipiemuſ qm̃ mandata eiꝰ cuſtodimus· Ttõ deus qñʒ nõ uult hoieʒ exau dire in orõe: quãdo hõ nõ vult eũ audire ĩ mãdatoꝛũ obſeua tõe.Prouer · xxviii · Qui declinat aurẽ ſuã ne audiat legẽ 020 eius erit execrabiliſ. Ergo nõ debẽt cõqueri trãſgreſſoꝛeſ pꝛe ceptoꝛũ ſi deus eos nõ exaudit cũ aliquid po ſtulãt ab eo · Vñ Nug. Qua frõte poſtulas qð ꝓmiſit deus: primũ audi ãmoni tões: et ſic exige ꝓmiſſiones · ¶ Septĩa ẽ qꝛ cuſtodiunt obſer uatoꝛes ſuos ne aliqð malũ eis cõtingat. Eccĩaſtes· vii. Qui cuſtodit p̃ceptũ nõ exꝑiet᷑ quicq; mali · Moc ĩtelligit᷑ nec in ui ta pꝛeſẽti: nec ĩ moꝛte: nec poſt moꝛteʒ · Hoc ꝓbat᷑ qꝛ licet acei dat uiris ſanctis in uita p̃ᷣſenti qdð eẽt aliis malũ:eis tamẽ eſt bonũ cũ ſit materia coꝛone eterne · Bern.Tocũdũ ẽ dei iudiciũ quoniã ille ſuꝑbus malleatoꝛ huĩlium neſciẽs fabricat eis co ronas ꝑpetuas. Hal. Suꝑ doꝛſũ meũ fabricauerũt ꝛc· Nugꝰ . Quid times hoĩem e homo in ſinu dei poſitꝰ:tu de illius ſinu noli cadẽ · Quidq;d ibi patieris ad ſalutẽ tuã erit nõ ad ꝑditõʒ Nec ĩ moꝛte· qꝛ a mala moꝛte cuſtodiũt eos· Aug · Moꝛte ma la mori nõ põt qui bonã ante duxerit uitam Ergo ſi bene uis mori ſeꝛua mãdata. Nec poſt moꝛtẽ q; cuſtodiũt a moꝛte eteꝛ na ſuos obſeruatoꝛes· Vnde Toh̊ ·viii· Si quis ſermonẽ meũ ſeruabit nõ guſtabit moꝛtẽ in eternũ.Sap· iu · Juſtorũ anĩe in manu dei ſũt: et nõ tanget illos toꝛmẽtum moꝛtis: ſi upple eterne · Vnde etiã damaſcenus li·iiii· Moꝛs ſanctoꝛuʒ ſõnꝰ ma gis eſt q; moꝛs:laboꝛauerũt em̃ in pꝛeſẽti vita vt viuerẽt in e ternũ. Vñ Pſal. Precioſa in cõſpectu d.m · ſ· eiꝰ ¶ Octaua cã eſt que nos debet mouere ad obſeruatõneʒ mãdatoꝛũ. Quia mãdata dei ſũt leuia. hoc patet pᷣma IToh;̊.v. Mec ẽ caritas dei vt mandata eius faciamus: et mãdata eius grauia nõ ſũt. Vñ aug · Mãdata dei alleuiãt ſuos oꝑatoꝛes: et faciũt eos agiles ſicut penne auẽ pẽnatã · Hoc aũt fit ꝓpter caritatẽ hoĩs quaʒ habet ad deũ · Vnð amãti nihil eſt difficile· Ftẽ ſũt ſuauia Vn de Pſal. Et dulcioꝛa ſuꝑ mel ⁊ fauũ· Mathxi · Tugũ em̃ meuʒ ſuaue ẽ et onus meũ leue· ttẽ ſũt ſancta qꝛ nihil iniquũ conti nẽt:nec repudiari dignũ . Ro· vii .· Lex quidẽ ſancta: et manda tũ ſanctũ et iuſtũ et bonũ. Ex his patʒ ꝙ nulli meliꝰ eſt ĩ hae vita q́; hoĩ qui deo ſeruit et virtuoſã vitam ducit· Vñ ariſto · nono ethicoꝛuz Virtuoſitas beatiſſima eſt vita. Vnde etiam Greg in moꝛalibꝰ. Abſit ꝙ tanta ſit delectatio in viciis qnta in vᷣtutibus. Vnde etiã Criſ.ſuper iobem· Sicut malicia etiaz ante iehennã eos qui hic ea participãt cruciare conſueuit · ita v̈tus etiã ante regnũ eos qui eam hic opant᷑ p̃pat volu tati: eũ ſpe optĩa et delectatõne ꝑpetua viuere faciẽs ¶ Nona cã eſt ꝙ obſeruatoribꝰ ſuis multiplices benedictões cõferũt: 6 deus eis ꝓmiſit vt habet᷑ Deutro · xxviii · Si audieris vocẽ dñi dei tui vt facias ſcʒ oꝑe atq; cuſtodias ſcʒ mẽte omĩa mãdata eiꝰ: faciet te dñs deus tuus excelſioꝛẽ cũctis gẽtibꝰ que veꝛſã tur in terra· Veniẽtq; ſuꝑ te vniuerſe benedictões iſte: et ap pꝛehendent te. id eſt. circundabunt te vndiq; · Si tamen pꝛe⸗ cepta eius audieris· benedictus tu in ciuitate · iĩ eedlia p̃ſẽti. et bñdictꝰ ĩ agro ·i· exercitio laboris· Benedictus fructus uen tris tui · id eſt cogi tatõnes Et fructus terre tue · i. exercitium coꝛꝑis. Eructꝰqʒ iumẽtoꝛũ tuoꝛũ.i.quĩq; ſenſuũ · Benedicta hoꝛrea tua · .id eſt virtutum cuſtodia Benedicte reliquie tue · DG . HZ DRECGDTIS. id ẽ. bona volũtas que remanet poſt opera tua· Benedictus eris ingrediẽs · i. in eccleſiam pꝛeſentẽ per ſidem · Et egrediẽs de pꝛeſẽti vita· Dabit dominꝰ inimicos tuos· i. demones · qui conſurgũt aduerſuʒ te: coꝛrruẽtes in cõſpectu tuo· Abundare te facet dominus omnibus bonis: ſi tamen audieris manda ta d omini dei tui:et cuſtodieris ea et feceris. ac non decliaue ris ab eis nec ad dextrã nec ad ſiniſtꝛaʒ · nec ſecutus fueris de os alienos ( Decima cauſa eſt quia obſeruatores ſuos a mi tiplicbus maledictõnibus preſeruant: quas deus tranſgre⸗ diẽtibus minatur · Vnde Deutro · xxvii · ſi audire nolueris vocem domĩ dei tui vt cuſtodias et facias oĩa mãdata eius ego precipio tibi. venient ſuꝑ te om̃s maledictões iſte 1 app hẽdet te· Maledictus eriſ in ciuitate · i: in eccĩa pꝛeſẽti ·. Maledi ctus in agro· i: in exercitio laboris · Maledictꝰ fructꝰ ventris tui· i. cogitatõnes · Et fructus terre tue i exercitiũ coꝛꝑiſ. Ma ledictꝰ eris ĩgrediens in hãc vitã· Et egrediens ſupple de bac vita· Mittet dñs ſuꝑ te famẽ et eſuriem pꝛopter adin uẽtiões tuas peſſimas in quibꝰ⸗ reliquiſti deum. Percutiat te dũſ ege ſtate · febri · ardoꝛe · et frigoꝛe · Tradet te dominus coꝛruẽtẽ an * te hoſtes tuos· Sitq; cadauer tuũ in eſcã cũctis volatilibꝰceli et beſtiis terre· · demonibꝰ. Et nõ ſit qui abigat · Et veniẽt ſu per te oẽs maledictões iſte: et pſequẽteſ appᷣphendẽt te donec intereas: qui nõ audiſti vocẽ domĩ dei tui: nec ſeruaſti mãda ta eiuſ. Hoc idẽ ꝓbat Pſalcũ dicit Maledicti qui declinant a 9 mandatis tuis (Ne aut oblunſcamur pꝛecepta dei deo ſũt nobis ſeripta in triplici kee coꝛꝑiſ. videlicet in manibꝰ: ꝓpte: decem digitos manuũ· In pedibꝰ: ꝓpter decẽ articlos peduʒ Et in ipſis ſenſibꝰ ꝓpter quĩq;ʒ ſenſus exterioꝛes 2 qnq; inte — 7 rioꝛes · Ideo aũt ſcnipta ſũt in pꝛedictis tribus ꝑtibus ad deſi gnandũ ꝙ precepta diuina debent regulare in nobis manꝰ operatõnum: ne in operibus noſtris contra diuina precepta faciamus· Dirigere greſſus affectõnis ne pꝛecepta diuĩa tꝛãſ grediamur Et moderare ſẽſus et motꝰcõuerſ- atõiſ. vt ĩ oĩ cõ uerſatõne exẽplũ nr̃e ſãctitatis p̃tẽdamus.Et nota ꝙ decẽ p cepta fuerũt data moyſi in duabꝰ tabulis ſeripta digito dei F. ſam vlltimate oꝛdinãt᷑ tanq́; in ſinẽ et terminũ cõpletiuũ. Vñ duobus modis. põt ꝓximo faciat vel impendat Et ſic eſt Ferpei quartũ Mo⸗ noꝛa pr̃em ⁊ m—em · I᷑n quo pᷣcepto ſceðᷣm * emanãt a radice caritatis tanq́; a ſuo fõtali prĩdpio · Et in ip Kpls Ro·xii · Plenitudo legis eſt dilectio · Oð ſic patet · Nã p cepta prime table emanãt a dilectõne dei · ⁊ oſtẽdunt nobis quõ nos habere debeamꝰ ad deũ · Et pᷣmo corde: qꝛ credere i vnũ deũ debemꝰ. et hoc tangit᷑ ĩ Pmo eereo Non adoꝛabis oc ĩ ſecũdo p̃cepto· Nõ aſ⸗ deos alienos· Secũdo quõ oꝛe et h ſumes nomẽ ꝛc̃. Tercio quõ in oꝑe:et hoc in tercio· Sabbata ſactifices: Sed alia ſeptẽ emanãt a dilectõne ꝓximi · ⁊ peꝛ illa ſeptẽ p̃cepta ſecũde tabule hõ oꝛdinat᷑ ad proximum.Et hoc Orimo quidem ĩ beneficẽtia vt bona que hõ epto ug · iplicat omnes actꝰ beniuolẽtie ꝓximo ĩpẽdẽdoſ. Secũdo ĩ ĩnocẽtia vt nihil ĩ iuſte ſibi inferat: nec in aliquo ſibi noceat · Proximo aũt põt iĩferri triplex nocumẽtũ puta coꝛdis · oris· ⁊ oꝑis · Oꝑe autem nocet qͥs ꝓximo pᷣmo Aioe in ꝓꝑſona ꝓpa · Et hoc ꝓhibet quĩ tũ p̃ceptũ · nõ occides· bet ſextũ p̃ceptũ Nõ mechaberis· Tercio in exteriori ſbᷣſtãtia · et hoc ꝓhibʒ ſeptimũ p̃ceptũ Nõ furtũ facies · Nocumẽtũ au tẽ oris ꝓhibet octauũ p̃ceꝑptũ Nõ dices falſum teſtimonium Becũdo in pſona cõiuncta et hoc ꝓhiö vbi ſcðz Auguſ. ĩplicite ꝓhibet᷑ om̃e nocumẽtũ oris reſpectu pꝛoximi · Terciũ nocumẽtũ eſt cordis · vt qñ quis cogitat ma la cõtra ꝓximũ.et hoc ꝓhibet᷑ in nono Nõ cõcupiſceſ reʒ pꝛo ximi tui/ Et in decimo nõ cõcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi tui De primo precepto · Rimũ pᷣceptũ Nõ adorabis deos alienos· Qð quideʒ preceptũ ypᷣ̃s exponit Mat .iii :Dominũ deũ tuũ ado rabis:et illi ſoli ſeruieſ· I᷑n quo deorum plłalitaſ exdu ditur et vnus ſolus verus deus colendus oſtendiẽ Quod tñ expreſſius patet Deutro . vi: vbi dicitur · Nudi iſrhael domĩꝰ deus tuus deus vnuns eſt. Sciẽdũ aũt ꝙ primum Peceptum Et in prima tabula fuerũt tria pᷣma pᷣcepta ꝑ que hõ oꝛdinat in deũ · In ſecũda alia ſeptẽ precepta ꝑqᷓ hõ ordinat᷑ ad ꝓxi: mũ· t iſta oĩa pᷣcepta et eorũ impletio ſalutifera originalit —ʒ . tangit fidẽ · quia fides eſt fundamẽtũ om̃is boni. Vnde apls Eundamtũ aliud nemo poteſt ponere preter illud qdð poſitũ eſt. i · fides chꝛiſti · Vnde Kugꝰ. Eides eſt bonoꝛũ omniũ füda 7 mẽtuʒ. Eides eſt humaneſ alutis initiũ ſine bac nemo põt ad fulioꝛũ dei numeꝛũ puen ire-hoc etiã patz ꝑ Beꝛñ.qui dicit· Ne mo liberat᷑ a damnatõe que facta eſtꝑ Rdã niſi ꝑ fidẽ dñi no ſtri hieſu xp̃i. Vnde Rplus ad Mebreos vi · Impoſſibile eſt ſine ſide placere deo· Vnð Berñ.de patribꝰ veteris teſtam̃ti dicit Multi ante ſalu atoꝛis aduentũ deũ omĩpotẽ timẽtes: et dili entes ſue ſalutis gratiſſimũ ꝓmiſſoꝛẽ: credẽtes in ꝓmiſſiõe fidelẽ · ſperãtes certiſſimũ redẽptoꝛẽ · in hac fide expectatõe ſaluati ſunt. Ergo m Rugꝰ. Deus vnus adoꝛadus eſt fide in 4 tegra et nõ ficta: vñ dicit nõ adoꝛabis deos alienos · Circa )* ſaedu ꝙ boc pceptü a multiplicibus homĩbus multipliciter trãſgredit · ¶ Primi qui trãſ⸗ grediunt᷑ preceptũ hoc ſunt in ſioeles nõ baptiſati qui cõtinue ſunt in ſtatu dãnatiõis :· Vñ Toßñᷣ·iii· Niſi quis renatus fuerit ex aqua et ſpũſancto nõ põt intrare in regnüũ dei · Et Marci. xvi. Qui crediderit ⁊ baptiſa⸗ tus Luerit ſaluꝰerit.qui vero nõ crediderit cõdemnabit᷑ · Sciẽ dum ꝙ boc firmiter credẽdum eſt ꝙ extra fidẽ catholicã nul lus Ruatur- MHuius figurã babemus in archa Noe in qua ſo lũmodo tꝑe diluuii octo pomies in vita mãſerũt aliis omibꝰ⸗ extra archã ſi ubmerſis Querit᷑ de pueris iudeoꝛũ ⁊ chꝛiſtiano rum qui decedũt ſine baptiſmo vtrũ ſint equales? Rñdet᷑ ꝙ „ ſie· Et ratio huius q; ſolũmodo habẽt culpã oꝛiginalẽ et nul lam actualẽ· tã iudeoꝛũ ; chꝛiſtianoꝛũ qui ſine baptiſmo de cedut ad limbũ pueroꝛũ deſcendüt . ibi habebüͤt penã dãni id eſt. priuationẽ viſiõis diuine· nõ penã ſenſus· i· penã ſen ℳ— ſibil ẽ· Item querit᷑ ptrum pueri iudeoꝛu et infideliũ inuitis parẽtibus ſint baptiſandi· Reſpõdeo bm Tho.ſecũda ſcde · fidem ſuſcipe parẽtibus etiã inuitis· Cõcoꝛdat etiã guil · Sci Iſtiõe x. nõ licet· Sed qñ ad annos diſcretionis pu eniũt pñt endum tñ ꝙ ſi quis in articulo moꝛtis puerũ iudeoꝛũ bapti⸗ ſaret ſtatim ad celũ euolaret · Secũdi ſunt heretici qui fal ſam opinionẽ de fide 1 de eius articulis inueniũt · vel ſequut vel etiã de ſacramẽtis vel de ſacra ſeriptura· Et tales heretic ueritis ſuper terram erit ligatũ et in celis. et quodeunqʒ ueritis ſuper terram. ꝛc̃.· Sed tales heretici exco mmunicatio nes et ſentential pꝛelatoꝛum paruipendunt contemnunt. ktez loquuntur quandoq; contra ſacramentum matrimonii ktem contra baptiſmũ: penitentiamiet confeſſionem. de ui an nõ enim contradicunt ſimpli bus modicum curant. Item pPaꝛuipendunt oꝛdinatõnem cte eccleſie dei in ieiumig : in feſtiuitatibus . et ſic de als · 1 taleſ non ſunt fouendi quia ipſi cum fautoribus ſunt om nes excõnicati · vt patet extra de hereticis. Excõmunicamus. ¶ Tercii qui dubitant de fide et taleſ ſolent dicere . ſi ſic eſt vt ſcriptura dicit· et fides catholica tenet mmagnũ quid eſt⸗ ater ſeripture et ſidei: ſed ta men non firmiter credunt.· Et tales ſi ſic decedunt dãnabun 7 tur. quia fides chriſtiana debet eſſe foꝛtig in homine: vt ſi eti am angelus de celo deſcenderet aliam fidem predicaret ſibi credẽdũ nõ eſſet. vt Patet ꝑ Apoſtolum ad CGalathas . i. Sed hoc nõ eſt iĩtelligẽdum de bis qui temptantur cum ama ritudine coꝛdis de fide: tales reſiſtere debẽt . Quia ſecundum gregorium in paſtorali · Humanum eſt in coꝛde temptatio nem erpeti demoniacum veꝛo eſt in tẽptatõnis cert amine ſupari · Sciendum ſacramentum confirmatõnis datur in fronte: vt quilibet chriſtianus libere audeat nomen chriſti cõfiteri: etiã ſi ꝓpterea mori deberet maxĩe ꝓpter iſta q̃ ſunt de neceſſitate fidei· Vnde ad Ro· x · Coꝛde credit᷑ ad iuſticiaz: oꝛe aũt cõfeſſio fit ad ſalutẽ Er go qui fidem obſeruare ſ- oluz volüt in coꝛde: et oꝛe nõ audent confiteri: tales ſine dubio p G bhãc occultatõem fidei dãnant᷑. Quarti ſũt qui articulos ſi. dei addiſcere negligũt: cũ poſſint et debeãt eos ſ. cire Quilibz em̃ xp̃ᷣianus cum ad annos diſcretõniſ peruenerit tenet᷑ diſce re et ſaꝛe ſimbolũ apoſtoloꝛũ:niſi eſſet im poſſibilitaſ igenii excommunicati ſunt · vt habetur extra de hereticis.Signa au tem hereticorum ſunt quia loquuntur contra poteſtatem prelatoꝛum eccleſie quam chriſtus eis contulit dicens eis in apoſtolis ſuis. vt habetur Machei.xvii · Quodcunqʒ niga L 0 . DepRBs6. pRMO. . ſie ꝙ nullo mõ addiſ cere poſſet · Ergo qui artidos fidei friuo le et ey cõtẽptu addiſcere nol h cũ addiſte poſſzʒ moꝛtlr pecca ret: et tali nõ eſt miniſtrãdũ ſacramẽtũ euchariſlie donec ad⸗ diſcat · Vnde ad remouẽdũ impedimẽtũ p̃dictũ ſtatueꝛunt iu ra ꝙ tenentur docere patrini ſuos filios ſ pirituales ſimbolũ et orõem domiĩcã ſi ꝑentes in hoc negligẽteſ ſunt vt patet ꝑ decretũ Aug. qd ponit᷑ de cõſecra · di · iu .· ¶ Ouinti ſũt qui fi dẽ pꝛeſũptuoſe ſcrutari volũt et nibil credere niſi quod poſ⸗ ſit eis rõne liquida demõſtrari:qui plerũq; in erroꝛem labũ⸗ tur: et tales moꝛtaliter peccãt et meritũ ſidei ꝑdũt . qꝛ ſcdðum Crego . fides nõ hẽt meritũ vbi humana ratõ Paeber expimẽ⸗ tũ · Vñ hanc pꝛeſũptuoſã perſcrutatõnem dehoꝛtatur Sapi ens Eccĩ.ii · Altioꝛa te ne queſieris: et foꝛtioꝛa te ne ſe crutatus fueris · Quia qui ſcrutatoꝛ eſt maieſtatis opprimetur a glia· Bern·Eidem pꝛeſũptuoſe ſcrutari temeritas eſi: credere pie⸗ tas ẽ: noſcere vero vita eterna ẽ. mpoſſibile eſt em̃ fideʒ per ratõem perſcrutari· Vnde Grego· in omelia quadam · Fides eſt earũ rerum que apparere nõ poſſunt · que ergo apparẽt fidẽ nõ habẽt ſed agnitõnem. ¶ Dexti ſũt ꝗ inſ pectões ſoꝛti legas faciũt et diuinatõibuis intẽdũt · Vt autem appareat qũ actus diuinatõnis ſit moꝛtale vel veniale peccatũ· Tunc ſci⸗ endum ſecundum Menricum de firmaria. actum diuina tionis et ſoꝛtilegii quis poteſt exercere · Primo modo credẽs per illum actum realiter aſſequi quod intendit: puta alicu ius amorem:vel furti reuelationem:vel futuri euentus pre: cognitõnem · Sicut quis cum qua contrahere debeat: et ſic moꝛtaliter peccat:et eſt grauiſſimum peccatum ·. ¶ Secundo licet non credat per actum illum realiter aſſequi quod inten dit: tamen vult curioſe experiri vtrum aliquid efficacie ſit in tali actu an non. et hoc iterum eſt moꝛtale licet non ita gra⸗ ue ſit ſicut eſt primum. t ratio eſt · quia talis eſt dubius et fluctuans in fide catholica poſtquam contra veritatem et firmiiatem fidei catholice proponit experiri talia que ſct et ſcire debet per fidem catholicam eſle repꝛobata: ¶ Ter dio modo ſi ex ſola leuitate vel ſimplicitate hoc exerceat: nibil tamẽ credens in hoc eſſe virtutis et efficacie: nec eti⸗ am experiri intendit an in hoc efficacia aliqua exiſtat: ſed ſolum ex leuitate et ſimplicite hoc facit · hoc ſolum vide tur * „ ⏑ veniale peccatũ maxime quãtũ ad laicos. Sed quan tũ ad cle⸗ ricoſ qui tenẽt᷑ ſcire hoc ĩ iure eẽ ꝓhibitũ ſẽꝑ eſt peccatũ mor M * . TP egiptiacos · Octau —„W tale : cũ per hoc iura decernãt eos ꝑ annũ de cõmunione Puã dos · q; ſolũ ĩdici᷑ ꝑpro moꝛtali pecceato· ¶¶ Sepumi ſüt qᷣtẽ pus a dies egiptiacos obſeruãt. Sciẽvũ tñ eſt ꝙ ſi certũ tẽpꝰ obſeruet᷑ in his actibus qͥ depẽdẽt a cã naturali: puta ab ĩflu⸗ entia celeſti · ſicut potionis ſũptio in medicinalibus· agroruʒ ſemĩatio.arboꝛũ plãtatio·⁊ ſic de aliis · hoc nõ eſt idolatrie: ſʒ ſagacitatiſ et prudẽtie: et hoc nullũ peccatũ eſt. Sʒ ſi veꝛo ob ſeruent᷑ hec in aliis actibꝰ qui ſolũ depẽdẽt ab hoĩs libero ar bitrio: puta mercatio · vxoris traductio · herbarũ collectio · et ſic de coſimilibꝰ. q; in tlibus obſeruare tꝑs et dies egiptiacoſ eſt peccatũ moꝛtale · Vñ dicit᷑ in decretis · xxvi.q· v. Hon licet xp̃iano elemẽta colere · nec lune nec ſtellarũ curſũ obſeruare in cõiugũs ſociãdis· nec in herbis colligẽdis · nec ĩcãta tões li cet attẽdere · Ergo repꝛehẽſibiliter peccant qui in nocten ati uitatis xp̃i: et Tohis baptiſte ſuas ĩcãtatõnes faciũt · Sciẽdũ quoq; qñ neceſſe ẽ aliquẽ xp̃ᷣianũ ire· vel aliqð opus ĩchoare primo ſigno crucis debʒ ſe munire: 2 dñicã orõem et ſymbo lũ dicere: et ſic de dei adiutorio cõfidere ꝙ ſibi ꝓſꝑabit᷑ in his quãtũ ad ſalutẽ ſuã pertinet· Vñ aug . dicit · Oĩs dies bona ẽ · quia ſicut pᷣmã diẽ: ſie ſecundã et terciã et quartã fecit deus· Ergo nullus obſeruet qua die exeat de domo vl opus aliqð ĩ choet In cõtrariũ faciũt illi qui obſeꝛuãt diẽ innocẽtũ a alioſ ples dies eẽ dies egiꝑtiacos· Vnde Rug · Nõ obſeruetis dies i ſunt qui ſomnia aduertũt et ſeruant · Oõtra quod dicit᷑ leuitid · xix · Nõ augurabimini: nec obſerue tis ſomnia. Sciẽdũ tamẽ ꝙ ſõnioꝛũ eſt multiplex cauſa · Prĩa eſt diſpoſitio coꝛꝑis · ſicut homines frigidi ſomniant frequẽ ter ꝙ ſint in glacie vel in niue · quia fantaſmata foꝛmantur conformia tali diſ poſitioni · Vnde Ruguſtinꝰ .· de ſpiritu et anima-Fuxta infirmitatu m diuerſitates diuerſa accidimt : DeDB6. PBIMO. ſomnia · Et ſedum moꝛuʒ et humorum uarietates uariantur et ſõmia · nazʒ al ia vident ſanguinei: alia colerici: et ſic de aliis · Moc poſſumus cognol⸗ cere nã timoꝛoſis apparet quandoqʒ; quaſi ſint in anguſtis cõſuituti ſqʒ in ꝑpſecutõne gladii: vel ĩ 8 uoꝛatõe ferarũ et canũ: et ꝙ cadant ab alto ad imũ (Secun do cõtĩgũt ſõnia bm Cregli · vui · moꝛaliuʒ c. vii · ex plenitudi ne vẽtiis uel inanitate· Et hec duo om̃s exꝑimẽto cognoſcĩꝰ eſuriẽti appet in ſõno quaſi comedat · ⁊ ſitiẽti quaſi bibat. Tercio contĩgũt ſõma ex pᷣcedẽtibus cogitatõnibus et oc cupatõibus. Vnð Salomõ. Mltas curas ſequũt᷑ ſõnia b' ap paret in nobiſipſis manifeſte: q; a attẽte cogitamuſ ui gulãdo: hoc occurrit cõiter in ſõnis ¶ Quarto cõtigũt ſõnia a demonibus · ut quãdo a demonibꝰ ĩmittũt᷑ alique uiſiones imaginarie in doꝛnuẽdo et ſic plures decpiũt· Vñ eccẽ · xxxiii · Multos errare fecerũt ſõnia et illuſiones uane · Vnde catho · Sõnia ne cures naʒ fallũt ſõnia plures · Exẽplũ de illo diuite cui ſõniauit ꝙ diu deberet uiuere: 1 ſic mitas diuitias congꝛe gauit · et poſtmodũ in bꝛeui defũct? eſt dicẽs ·O uanitas ſom nioꝛũ qualiter decepiſti me · ¶ Quito cõtĩgũt ſõnia ⁊ viſiões cum deus per ſe vel per miniſterium angeloꝛũ immittit ali⸗ cui imaginarias uiſiones adð aliqua futura deſignãda · vt ptz de ioſeph ſpõſo marie cui apparuit angelus ĩ ſomniis dicẽs Tolle puerum et matrem eius et fuge in egiptum · Sed hoc 7 raro contingit niſi valde bonis et ꝑfectis Sed illa ſomnia a demonibus contingunt multis vt cõmuniter Vnde Crego. . wi · moꝛalium· Nimirum cum ſomnia tot rerũ qualitatibꝰ alternẽt tanto eis credi difficlliꝰ dʒ: quãto et ex quo im pulſu ven iant facilius non elucet · ¶ Noni ſunt qui ad phitoniſ⸗ ſas accedunt et quedam occulta ab eis requirunt · vt furta · et ſic de aliis · quod ſtricte probibitum eſt · vt patet · xxvi · q· vi · Non obſeruetis · Vbi dicitur qui talibus credunt: aut ad interrogãdũ eas earum domus introeant: aut eas ad domos proprias ducunt: ſci ant ſe fidem catholicam et baptiſmum preuaricaſſe et paganum et apoſtatam: et dei inimicum et iram dei imperpetuu m grauiter meruiſſe ( Sciendum „ * 4 omẽs qui tales phitoniſſas accedũt totiẽs moꝛtaliter peccãt ſt ille . O quã grãde mẽtit a es· et illos de quibus dicis inno:⸗ DePRG. PRHMO. Quia nõ licet cõſiliũ a dyabolo inquirere: qui inimicꝰ moꝛta lis eſt omniũ noſtrũ: ⁊ ſemꝑ habʒ malã voluntatẽ cõtra nos quõ nos impediat in ſalute noſtꝛa· Inſuꝑ nec eis eſt credẽdũ quia dyabolꝰ qui ꝑ eas loquit᷑ ᷣm dictũ chꝛiſti in euãgelio · vt habet᷑ Iohis vui ·. Mẽdax eſt ⁊ pater eius ſcʒ mẽdacii · It ꝑ hoc nitit᷑ qñq; ĩnocẽtes infamare eo ꝙ ſunt ſibi magis cõtrarti Vnde exemplũ. Quidã comes in vna auitate ſui domin i ha⸗ buit talẽ phitoniſſã qᷓ occulta ⁊ ſecreta manifeſtabat: ad quã acceſſit temptãs eã: et queſiuit ab ea de duobus equis quos dicebat ſibi eſſe furatos. Et ipſa indicabat ei: et quo veniſſẽt center inculpas· quia equos meos adhuc in ſtabulo meo ha⸗ beo· ¶ Decimi ſunt qui ꝑ ferrũ candẽs vel aquã bullientẽ vel duellũ temptãt deũ . qð eſt grauiter ꝓhi expectat᷑ aliquis miraculoſus effectus a deo· tũ quia oꝛdinã⸗ . . — 72„ 5 „ ₰ W tur ad iudicandũ occulta.que diuino iudicio reſeruant᷑· tum Aua etiã huiuſmodi iudiciũ ñ eſt auctoꝛttate diuina ſancitũ ℳ„ ed ꝓhibitũ. Vt patz Deutronomii vi. et Math.iii. vbi diciẽ nõ temptabis dñm deũ tuũ. Ergo talibus ſic deũ temptanti bus.nec eſt dandũ auxiliũ vel coſiliũ ad talia exercẽda · ſed oĩ brus viribus retrahẽdi ſunt a talibus:qꝛ ſi ſic moꝛiant᷑ eterna liter dĩ nabunt ¶ Vndedmi ſunt qui peccata ſua cõſtellatio nibꝰ et inf luẽtiis planetarũ aſcribũt· et ſunt tales quidicũt fatũ eſſe · Cõtra quod dicit Grego· Abſit inquit a fidelibus ꝙ; eſſe fatũ aliquid dicãt. vitã em̃ hoĩm ſolus cõditoꝛ qui hanc creauit ammiĩſtrat· Eatum in vulgari dicitur das iſt mir be⸗ ſchert · Ego autem addo · das beſcherlin vnd das verlin lauf fent miteinander · Si vnus nõ furaret᷑ nõ ſuſpenderet᷑· Et cri ſoſtimus ſuꝑ matheũ arguit et improbat tales qui dicũt ꝙ ſua vicia habeãt a cõſtellationibꝰ dicẽs. Si aliqs adulter aut hbomicida fieret ꝑ ſtellã. magna eſſet iniqtas ſtellarũ · Maioꝛ aũt illiꝰ qui creauit ſtellas. Nã cũ p̃ſcius futuroꝛũ deus ſit ex quo tãta iniqtas futura eſſet ex ſtellis:ſi noluit emẽdare nõ ẽ bonꝰ. Si aut voluit et nõ potuit · nõ eſt om̃ipotẽs ſed ĩpotẽs itũ . tũ quia ibi DPRG. PBHMMO. que oĩa ſũt cõtra fidẽ xpᷣianã:cũ deꝰ ſit ſũme bonus. Vnde Plal. Qõ fitemĩ dño qm̃ bonus · Vñ Ariſto · xi · methaphi · Deꝰ eſt optimũ bonũ et ſẽpiternũ · ctẽ qꝛ oĩpotẽs· Vnde pſal. Om nia quecũqʒ voluit dñs fecit in celo et in terra · Vnde dicim⸗ in ſymbolo · Credo in vnũ deũ pr̃eʒ oĩpotẽtẽ f·c.⁊ ter · Ergo grauiter peccãt qui tenẽt fatũ · dicẽdo quãdo hõ male morit ſiue ſuſpẽdatur ſiue cõburat᷑: tunc tales dicũt ꝙ ſic opoꝛtuit fieri qꝛ deus ſic voluit ⁊ oꝛdinauit ⁊ ad hoc natus eſt: ꝙ talia facere ⁊ talia pati debuit · Hoc eſt contra honoꝛẽ dei loqui · qꝛ deus qui eſt ſume bonus nõ vult niſi bonũ.· Vñ Apo · i · theſß· iii · Mec eſt volũtas dei ſãctificatio vr̃a· Ergo aſſcribi debʒ ma licie ꝓpe ipſiꝰ hoĩs et nõ diuine oꝛdinatõi: licʒ ᷑m ꝗugu no ſtra aĩalis ſenſualitas ꝑ cõſtellatões pꝓlꝰ inclinat᷑ ad vnũ vici um ĩ una cõſtellatõne qᷓ; in alia· Et etiã ĩtelligit᷑ ſic ð vtutibꝰ vtpote ſub uenere natꝰ ad luxuriã · Natus ſub marte ad bel: lũ · Natus ſub vᷣgine ad caſtitatẽet ſic de aliis · Tamẽ iſta incli natio manet ſub poteſtate ipſius rõnis hũane · Vñ Ceñn · iiü · dixit deus ad cain iratũ uoletẽ occidere fr̃em ſuũ · Subtus te erit appetitꝰ tuus:et tu dñ aberis illiꝰ.Vñ etiaʒ Rug·Oẽ pec⸗ catũ eſt adeo uolũtariũ:ꝙ ſi uoluntariũ non eſt: peccatũ nõ eſt · Vnde Seneca· Dimitte excuſ atõem: nemo peccat inuitus Ergo illa ĩclinatõ ſiue ille cõſtellatões nõ ponũt neceſſitateʒ peccãdi . ¶ Duodecimi ſũt q auguriũ obſeruãt:qð auguriuʒ attẽdit᷑ in geſtu et cantu ⁊ ĩ uolatu auiũ· Verbi gr̃a:· Cũ galli na cãtat· ⁊ canis latrat· ⁊ coꝛui ſupꝛa domũ ſe ponũt.et cucu lꝰ gucguc clamat · ꝗᷓ oĩa uana et ſuꝑſticioſa ſũt . Exẽplũ legit qdam mulier egrotauit uſq; ad moꝛtẽ: et dixit ei filia ſua. Mater mitte ꝓ ſacerdote vt confitearis peccata tua· Qui ma teꝛ· ad quidęſi modo ſũ ĩfirma craſ aut poſtcras ero ſana· Ei‚⸗ lia vero uidẽs eã ſꝑ deterioꝛari:adduxit plures vicinas ut eã ſimir monerẽt. Quibus illa: quid dicitis ul timetis ? Ego ñ moriar ante duodecim annos · quia audiui cantare cuculum in die Maii qui dixit mihi · ⁊ tandẽ in illo periculo obmutuit Et tunc miſit filia ſua pro ſacerdote · Qui uenit et attulit qð debuit: et ad eã ueniẽs querit ſi uelit aliquid conſiteri ? Tlla ſolũ dicebat gucguc.Itẽ ſacerdos offeꝛt ei coꝛpus domini eti am querit iterum ſi credit eſſe ſaluatoꝛem ? Et illa reſpondit gucgucet ſic reuertente p̃ᷣſ bitero poſt paululũ obiit.· ¶C TIre decimi ſũt qui nigꝛomãtiã exercẽt ·qð fit ꝑ mortuos ſuſcita tos:ſed iſta nigromãcia nõ ẽ apð vulgares hoĩes uſitata: er M go de ea pro pñti nõ loquimur · Sciẽdũ tam̃ ꝙ ples homĩes plures vanitates circa morientes attendunt · Primo eniz di cunt ꝙ quando agonizans ſudoꝛem emittit ꝙ ſit baptumus quia ſicut in ingreſſu baptiʒatus eſt:ſic in egreſſu exudat eũ dem baptiſmum quod eſt erroneum. Item aliqui dicunt q; aĩma recedẽs a coꝛpoꝛe non habebit requiem donec pulſatũ fuerit ei· ICtẽ aliqui dicũt ꝙ interim ꝙ pulſus fit aĩma cõſitet kteʒ aliqui dicũt ꝙ quãdo aĩma egꝛeſſa eſt a coꝛꝑe tũc prima nocte ꝑnoctabit cum beata gertrude · ſecũda nocte cũ archã gelo michaele · tercia nocte vadit ſicut diffinituʒ eſt de ea · qð eſt erroneum· Vnde de peccatoribus dicit Tob. Ducunt in bo no dies et in puncto ad infernum deſcendunt . Simile dieen dum eſt de bonis et perfectis et innocentibus qui immediate volant ad celum · Sed qui ſunt mediocriter boni immediate deducuntur ad purgatorium. Item aliqui dicunt ꝙ ſabbato de ſeꝛio anime exibunt de puigatorio: et ſic requiem habebũt vſq; ad ſecũdam feriaʒ: tunc reintrabũt cum primo quis ali quid ceꝑit laboꝛare · Et ex hoc volunt inferre ꝙ peccatũ ſit in ſecũda feria nimis mane ſurgere et laboꝛare.Sed ꝙ ſabbatis de nocte diu laboꝛant hoc ꝓ nullo peccato reputãt: cuius op poſitum tamen eſt verũ · O anime non exibunt de purgalots rio ante plenariã purgatõnẽ oſtẽditur Math.v.Nõ exies in⸗ de donec reddes nouiſſimũ quadrãtẽ · Ftẽ aliqui exereẽt ſuꝑ ſtitionem cum acu cum qua cadauer moꝛtuuʒ conſutum eſt · ¶ Quartidecimi ſunt qui circa ſoꝛtes et circa variã inſpecti onẽ ꝓſalmorũ·euãgelioꝛũ.⁊ aliarũ ſcripurarũ futura preno ſticare volũt.᷑tẽ qui ponũt cumulũ ſalis et cedulas ſcriptas vel non ſcriptas in occulto poſitas:et conſiderare volunt qͥs quam accipiat · Vel ex veſtucis inequalibus pꝛepoſitis quis maioꝛeʒ vel minoꝛem accipiat · Vel ex taxilloꝛum proiectione DGEDRG. DRIMNOD. k. in libꝛũ qui noĩnat᷑ liber ſoꝛtiũ. vel etiam conſiderando in ta xillis quis plura puncta ꝓiiciat: vel etiam dum conſideratur quid ĩ aptõe libri occurrat · ⁊ ſic de aliis · ¶ Quĩdecimi ſũt ꝗ N in pueꝛꝑio et cũ mulieribꝰpꝛegnantibʒ et pꝑientibꝰ ſuꝑſtitöeſ exercẽt · Verbi gra· ſicut qͥ mlierẽ difficultatẽ habẽtẽ in ꝑiẽdo cucũcingũt cĩgulo viri ut eo leuius ꝑeat · Ttẽ dicũt młlieres q ĩ ꝑtu vlł ĩ puerꝑio moriũt᷑ nõ poſſe uideꝛe clarã faciẽ dei:ſʒ peꝛ velamẽ · et dicũt ꝙ mulieribꝰ nocet cũ ĩ ꝑtu ꝑiclitant᷑. qdð ẽ fal ſũ niſi eſſẽt pabiles ꝙ aboꝛſũ paterẽtur ·puero eĩ ſic ĩ vtero moriẽti nocet:qꝛ nũq; uidebit faciẽ dei · tẽ qui mlieres faci ũt ſteriles· quia tot homicidioꝛũ rei eẽ vidẽt᷑ quot cõceptꝰ co nant᷑ impedire · Et qui occidũt pueros in vtero mrĩs ſciẽter Sicut ille meretrices que gerũt ſe ꝓ virginibus cũ impꝛegna te fuerĩt: et ſic fetus in vtero occidũt· Ve eis et illis antiqs ue tulis que talibus dãt auxiliũ ⁊ cõſiliũ ad occidẽdũ tles půo5 s in vtero mr̃iſ qð ẽ maximũ peccatũ ·qꝛ exſuꝑat homicidiũ cu iuſe rqz primi bapelgari. t rõ eſt qꝛ in puero iſto o ccidit᷑ aĩa cũ coꝛꝑe.ſʒ in hoĩe baptiʒato occidit᷑ ſolũ coꝛpus· Vñ Machx Nolite timeꝛe eoſ qͥ occidũt coꝛpꝰet vna aĩa pᷣcioſioꝛ ẽ q; cen tũ milia corꝑa · Tdẽ de illis viris maledictis qᷓ uxoꝛes ſuas im pregnatas ꝑturbãt vᷣbis vł factis ꝑcutiẽdo trudẽdo · et ſic ef⸗ ficiũtur homicide ꝓpᷣoꝛũ filioꝛũ · It mł ieres nõ debent ſe ſuꝑ hoc remittẽ q̃ ſũt ĩpꝛegnate:⁊ ꝓpterea viros ſuoſ ad iracũdi am ꝓuocare: ſʒ uiros ſuos debẽt honoꝛare et eis ſpõte obedi re. Vñ dixit dñs ad euam:vt habet᷑ Cen.iii .· Sub poteſtate vi ri eris· Quia mulier exiſtẽs pertinaciter inobediens viro ſuo in licitis et honeſtis: et contemnens preceptum eius in his in quibus tenetur ſibi obedire peccat moꝛtaliter et offendit deum grauiter · Ergo debent ſimul pacifice uiuere:tunc deꝰ moꝛatur cum eis · Vnde Hſalmiſta · In pace factus eſt locus eius. Sic econuerſo cum ſimul litigant tunc diabolus moꝛa⸗ tur cuʒ eis · Ttem qui cum gladio euaginato benedicunt mu lieres in puerperio:et exufflant candelam accenſam in fa: diem eius · quod eſt ſuperſtitioſum · Sed ſi thus ibi adole at᷑ ſiue accẽdatur lumen conſecratum: vel aq̃ benedicta ibi 2 DePRE. PRHMO. aſpgaturvel ſignum crucis ibi habeatur. talia licent et ſimi lia · Sciendũ ꝙq om̃s homĩes libẽter debẽt honoꝛare et ſeruire mulieribꝰ impregnatis:exẽplo virginis marie · que aſcendit ĩ montana cum feſtinatõne · et intrauit in domum ʒzacharie et O ſeꝛuiuit elizabeth cognate ſue tribus menſibuſ· ¶ Sedecinn ſũt qui carminãt homines et pecoꝛa ſenes et iuuenes · et hoc fit multipliciter · Primo caput cingunt et mẽſurant cum cin gulo proprio. et tunc ponunt cingulũ ſub pedibus eius· et ipſe dicit. Meliuſ te calco q; te poꝛto. tem oculos benedicũt et ſic cum manu terrã tangũt · et ſic cum tali manu oculos ſi bi contĩgunt. vFtem alii qui lauant oculos ex lotõne pedum · quod eſt oculis magis nociuũ. Ttem aliquos ponũt ad terrã ĩ modum crucis·et ſic cum filo eos menſurant et tunc tale ſi lum comburũt: et ſibi cineres dant ad potãdũ cuʒ aqua que R tacendo allata eſt· Item quãdo aliquos ducũt per aquã flu· dam ktem vertunt ſe contra oꝛtum ſolis . Item ducunt eos quãdoqʒ ad arboꝛẽ·et faciunt eos quaſſare · Ttem quidaʒ car minãt equos et cetera animal ia cum vermes habent.Et cum demane pecoꝛa expellũt.vel cum alias perdita ſũt ea benedi⸗ cunt ne lupi ea rapiant. Vnde exemplũ legitur · & qᷣdã deuo tus homo ꝑgens ad ſiluam vidit dyabolum in ſpẽ humana cuſtodire poꝛcoſ.et fuit in autũno cũ poꝛci pellũtur ad ſuuã ad comedẽdũ glãdes. t requiſiuit ille deuotꝰ heremita a dia bolo qᷣd ibi faceret t ille reſpõdit · cuſtodio illos poꝛcoſ ne a lupis ⁊ feris ledãt᷑. qꝛ carminatrices carminauerũt eos · vt ergo illis carminibꝰ fides adhibeat᷑: et vt illi hoĩes in iſto er⸗ roꝛe ꝑſeuerẽt: ideo ego illos cũ diligẽtia cuſtodio.Itẽ quidaʒ ſerpẽtes · ſicut ĩcãtatoꝛes ſerpentũ S quidã g ladios ne ledẽ poſſint · tẽ quidã vulnera cũ homo vulneratꝰẽ. Itẽ quiã ſã guĩem cũ hõ cruẽtat · Itẽ quidã cõtra amicos ⁊ inimicos. Itẽ ꝗdã cõtra canes et lupos cũ vulneribꝰ hieſu xp̃i ſe carminãt· ktẽ aliq dicũt ꝙ virgo maria ioheʒ euãgeliſtã carmmauit cuʒ ſemel caput doluit qð ẽ falſũ. Et ex hoc volũt ĩferꝛe licituz ſit carmĩare · et ſic conãt᷑ ſe ĩ peccatiſ ſuiſ cũ falſitate excuſaꝛe et ſic de alis vanitatibꝰ. Sciẽdũ ꝙ om̃s iſti qui carminãt vel „ 2 DEDBG. PRERAO 7 ſe faciũt carminare · vel pueros ſuos poꝛtãt ad carmiatriceꝰ gr auiteꝛ peccãt · maxĩe qñ de hoc antea amoniti ſũt nec tamẽ deſiſtere volũt · Nota ꝙ talia nõ habẽt efficaciã ſ' ananvigiſ D nare hoĩem ſine medicina eſt miraculũ: et cõuenit deo vel ſůa⸗ ctis qui ex diuina opatõe hoc hoĩ impetrãt ꝙ ſine medicinali bus ſanat᷑ ¶ Tũc querit᷑ quare talia qñnq; pfen iuuare ? Re ſpõdeo ꝙ ꝓpter tria Primo ꝓpter peccata oĩm deꝰ hoc qñũ broꝛũ et ſẽ u⸗! quãdo hõ hbabʒ recurſũ ad dyaboluz.· i· ad illas carminatrices tũc ceſſat a leſione mẽbri vel ſẽſul: et ſie cꝛedit hõ ꝙ iuuat:cũ eß nullaͦ ekfectũ naturaliter habeãt talia carmina .M“ ſimile legitẽ in legẽda ſẽi baꝛtholomei de diabolo ydolo aſchoꝛoth aliquos ad tempus ſur qui ex ꝑmiſſione diuĩa quãdoq; fecit dos: aliquos cecos·a ſic de aluis · Et quãdo homiĩes ĩuocabãt —. eũ: et eũ colebãt ꝓ deo vt eis ſanitatẽ daret:tuc ceſſabat tor quere eos · Et ſic credebãt ei qſi eos ſanaſſet · Secũdo pmittit ₰ deus boc fieri vt ꝓbet᷑ fides in hoĩbꝰ . vt quãdo vidẽt vel au diutt hoc fieri pbent in qlli five ſint apud deũ · Nuguſtin dicit ꝙ quiſq; fidelis nõ deberet eis credere etiã ſi aliquãdo eueni uüt que pᷣdicũt: aut ſanare videãt᷑ aliquos lãguidos lledere ſa nos · qꝛ hoc ex pmiſſione dei fit ꝙ ipſi qui hoc audiũt vl vidẽt ꝓbẽt᷑: i apꝑeat ꝗli fide ⁊ deuotõe ſint apð dei Ro.vui·firmo ⁊ ĩtegro coꝛde dicãaꝰ. Quis nos ſeꝑabit a carita 7 uu:ſicut viſu vel auditu 1 greſſu/ ſic de aliis · Et deu.· Eigo cũ Nylo te xp̃ᷣis an tribulatio: an anguſtia: an ꝑſecutio: an fames: an nuditas: an gladiꝰ: an moꝛs⸗ 26. Boni xp̃iani nec toꝛmẽtis ſe⸗ pant᷑ a xpᷣo: Tepidi vo negligẽtes ĩterdũ ocioſis fabul ſeꝑã tur · Et ſi vl leue dãnũ ꝑtulerit cõtinuo ſ. cãdalizãt᷑ cõtra deü murmurãt: 1 ad dteſtãda auguria ĩ̃deũt · ſʒ ſidel hõ vana iſta reſpuẽs btĩſicat᷑ iuxta ils plal. Btũſ vir c 1ñ reſpexit ad vaĩtates ⁊ ĩſanias flas. Et oppoſitũ ðꝛ ð vaĩs obbuatõibꝰ ĩ alio ce al. ᷓ ſũt ĩ odio dei . Vñ pl. al. Odiſti oẽſ ob buãtes vaĩtates ꝑuã fiduciã 6nom̃ dñi ſpel eiꝰ upuacue · i ĩutiliteꝛ · Tercio ꝓpt H — — ,„ LCie 11 „ —* quã hõ hʒ ad deũ: 1firmã fidẽ quã hʒ ad illa carmia 1 carmia trices · qꝛ ſi nõ adhiberẽt fidẽ a fiduciã ad tlia nihil iuuarent · Et ergo qꝛ in talibꝰ cõfidũt: et a deo recedũt cum fiducia ſua⸗: ergo ſũt maledicti· Vñ hieremie · xvii. Maledictꝰ homo qͥ coſfſiſi· dit in hoĩe et ponit carnẽ brachiũ ſuũ · Clo · i. m re fragili OQ illa verba nullã efficaciã habẽt hoc ꝓbat᷑ · Primo qꝛ nõ habẽt àA natura.qꝛ alias ſẽꝑ iuuarẽt cuius oppoſitũ ſepe contin git Quia qᷣdquid ineſt a natura alicui rei iterim ꝙ eſt:ſẽꝑ ineſi ſit cut caliditas igni:duricies lapidia ſic de aliis. Secũdo nõ ha bẽt a dignitate · qꝛ tũc pater noſter digniꝰ eſt qð a xpᷣo dictũ eſt et ĩſuitutũ ab eo q; illa verba que veꝛba antiqua vetula in uenit cui dyabolus hoc inſpirauit· Ergo ſi a dignitate ineſſet his verbis efficacia: tũc potiꝰ ineſſet pater noſter qð ẽ digni us.Tercio mõ nõ habẽt ex ĩſtitutõe · qꝛ a deo illa ᷣba nõ ſunt inſtituta ad illũ effectũ cõſequẽdũ · ſicut verba cõſecratõnis habẽt vim tꝛãſubſtãtiandi panẽ in corpꝰ xp̃i · Qſine ſide effe ctũ nõ habẽt talia verba· ⁊ ꝙ ſolũ ex firmitate fidei videntur iuuare patet ꝑ exẽplũ.Quia fuit quedã ciuiſſa que doluit ocu los· et iuit ad ſcolas et requiſiuit ſi aliquis ſcolariũ ſaret ſcri ẽꝗMV bere ꝓ oculis ? ꝙ ſi eam iuuaꝛet tali ſcolari nouã tunicã eme re vellet · Tuc vnꝰ expoſuit ſe ſcire talia ſeribere · et ſcripſit ei cedulã et inuoluit eã panniculo quodã et dedit ei vt poꝛtaꝛet eam circa ſe et nullo mõ apiret ſed firmaʒ ſpem adhibeꝛet tũc eam ĩdubitanter iuuaret · et ſic ſanata fuit ĩ oculis. Tunc alia ciuiſſa ſimiliteꝛ dolẽs oculoſ requiſiuit quõ ip̃a eſſet᷑ ſanata SESEt illa indicauit ei quõ ꝑ lterã eſſz ſanata · Tuc illa inſtanter petiuit vt ſibi etiaʒ cõcederet illã lrãz quã illa vix et cũ difſicł tate magna ei cõceſſit · ſic tñ ꝙ nullo mõ aperirʒ: ſed ſibi eam tali mõ reſtitueret ſicut ei cõcederet · que ſimiliter ſanata eſt. et ei literaʒ reſtituit. Tercia mulier que ſimiliter doluit ocloſ cui etiaʒ ſub ſimili allegatõe literaʒ conceſſit. et ſic etiaʒ ſana ta fuit et illa literam ei reſlituit.· Sed ſco lariſ qui literam ſcri pſit accepta noua tunicea a ciuitate receſſit · Tũc młlier illa cu⸗ ius litera erat oĩo volẽs vidẽ materiã lẽe apuit eã et nihil ibꝛ repꝑit in ſcriptis niſi illam trufã. Dyabolꝰ tibi eruat oculos et lutũ tibi ꝓnciat in foꝛamina· que ſtatim cõpuncta iuit ad . plebanũ et ei oĩa narrauit · et ei literã oſtẽdit · dicẽs ei quomõ om̃s tres mulieres ꝓpter fidẽ quaʒ habuiſſẽt ad lr̃am eſſent ſanate · Tũc plebanꝰ vt vir pꝛudẽſ huiuſmõi inſidiaſ dyaboli populo publice ĩtimauit vt ſibi ampliꝰ de talibus cauerent · Sʒ dicerz aliquis cũ tlia verba ſint bona quare tũc eſt pctm̃s Reſpõdeo pᷣmo q; ibi ſũt verba falſa mixta cũ bonis vbiſ: qꝛ raro vł nunq; eſt aliqd carmẽ quĩ ibi ſit aliquid falſitatis · Se cũdo in caſu ꝙ illa verba ſint bona et vera tunc geſtus in bu iuſmõi falſificãt: qꝛ terram tãgere:cõtra ſe olis oꝛtũ ſe verteꝛe ꝑ aquã fluidã calcare· arborẽ quaſſareet ſicde aliis geſtibuſ quibꝰ credũt ꝙ ſi tales geſtus dimitterẽt tunc talia verba ni hil iuuarẽt· Et ſic ibi exhibet᷑ creaturis reuerẽtia creatoris · et cõſequẽter peccãt · tercio ſi illa predicta nõ eſſẽt: ſeʒ ꝙ verba nõ eſſẽt falſa ſed vera: et tales geſtus falſificãtes tlia carmĩa nõ fierẽt:adhuc eẽt peceatũ:qꝛ ꝓhibitũ eſt ab ecdlłia · vt habet᷑ in decretiſ.xxvi · q· vii · ¶ Decimiſeptimi ſũt qui lunã adorãt ſicut hodie plures ĩuenitur hoĩnes qui cum nouiluniũ vide rint adoꝛãt eũ flexiſ genibꝰ et depoſito caputio aut pileo aut capite ĩclinato honoꝛãt alloquẽdo et ſuſcipiẽdo · imo et ples ieiunãt ipᷣo die nouilonii: ſiue ſit dies domĩca in qua ſcᷣm oꝛ dinatõeʒz nõ eſt ieiunãdũ ꝓpter reſurrectõins xpᷣi leticiã:ſũ qꝗᷓ cũq; alia di e etiam ſi eẽt reſurrectõis xp̃i vl natiuitatis xp̃i qᷓ oĩa habẽt ſpeciẽ ydolatrie ab ydolatris relicte · De quibꝰ ðꝛ Mieremie.vii · Q fecerũt placẽtas regine celi ſcʒ lune offerẽ do eas ei · Et volẽtes hoc palliare dicũt ꝙ nõ honoꝛãt lunam ieiunãdo: ſed om̃s ſcõs quoꝛũ feſta et ieiunia incidũt in me/ſe lunatõis lune· Ecce qualis eſt illa exeuſatio:q; ieiunãt quãdo nõ eſt ieiunãdũ.ſ·die domĩca. Et ſi ſequens dies eẽt dies ieiu nii ſub p̃cepto ecclłie:et ambos dies non poſſẽt cõmode ieiu nare · tunc potius ieiunium ecclie ad quod obligant᷑ ſub pre cepto eccĩe q́; ieiuniũ lune ſoluerẽt. Cöera quod dicit hiero: nimus Ing ratũ eſt ſpũſc̃oi quidqᷣd obtuleris neglecto eo ad quod teneris· Item aliqui venerãtur ſolẽGxẽplũ de vna vetu la que credidit ſolem eſſe deã: vocãs eam ſãctà dominã allo quẽdo ſolẽ benedixit per eam cũ certis verbis cũ obſeruãtia quadã ſuꝑſticioſa:que dixit ſe plus q;;:xl:annis credidiſſe b * 2 multas inſfirmitates curaſſe per hoc· Sed poſtea fuit com⸗ puncta in quodã ſermone et cognoſcẽs erroꝛẽ ſuũ: et ſic am R plius eum deſeruit erroꝛẽ · et ſic penituit · Item rephendunt᷑ homĩes qui ſtulta vota ꝓmittũt et eis fidem adhibent:vt illi qui cancros nõ comedũt ꝓpter oculos ⁊ credũt ꝙ oculi ma⸗ nẽt in tali ſanitate ſicut tũc fuerũt quãdo tale votũ emiſerũt Item abſtinẽtes a capitibus animaliũ et volucrũ et piſciũ ne capite infirment᷑ · Ctem qui quinta feria in angaria nõ come⸗ düt carnes credũt ꝙ peſtiletia nõ poſſit eos muadere · tez qui tercia feria nõ intrat balneũ ꝙ valeat cõtra febres Item mẽęſuratio lumĩs blaſii cõſecrati · vel eti am cum ſtola cõſecra ta: vel qui comedũt palmã cõſecratã glutiẽdo · ⁊ ſic de aliis · Sequit᷑ ̃i magiſtrũ Nycolaũ gauer ſacre theologie ꝓfeſſo⸗ rem In tractatu de ſuꝑſtitionibus dicit ꝙ tales abutunt᷑ tali bus quia nõ ſunt ad hũc finem cõſecrata: nec etiaʒ ex cõſecra tione aliquã cõtrahũt virtutẽ ſanatiuã · ſed ſe olũ oꝛdinant᷑ et deputant᷑ ad vſum hominũ vt reuerẽtia hoĩm et deuotio ma gis excitetur. Vnde ſicut nec eccleſias conſecꝛatas vel veſtes Keratas licet cõuertere ad vſus hominum:ita et in ꝓpoſito · ftẽ ſuꝑſlitio oblatoꝛũ in miſſis et cereoꝛũ panis vel alterius rei oblate ſuper crucifixo in magnaſe exta feria · Similiter ali qui recipiũt denarios qui ſũt oblati ſuꝑ crucifixo eadẽ ſexta feria: et inde faciũt ſibi anulũ qui debet valere cõtra cadu cũ moꝛum . Item qui ſabbato die crines nõ preſcindũt: nec ea put lau ant: nec balneũ intrant · Et etiam alique mulieres illo die non filant: vel fimũ de ſtabnlo non poꝛtant · ⁊ ſic de aliis Cum tamẽ ſᷣm Moſtienſem · Sabbatis diebus debemus plus laboꝛare ne nos chꝛiſtiani videamur iudaiʒare. Ttem qui ĩ na tiuitate chꝛiſti et paſce vel penthecoſtes abſtinẽt a carnibus · Gt quia talia vota ſunt ꝓ vt frequẽter ſtulta et ſi upſticioſa: ergo p̃ponere debẽt tales homĩes cõfeſſoꝛibus ſuis vel aliis ſacerdotibus diſcretis et literatis intẽtiões et fidẽ et cauſas quare talia vouerũt eoꝛum iudicio relinquẽdo vtrũ debeant ea ſeruare: vel ĩ alia melioꝛa vota cõmutare · ¶ Decimioctaui ſunt qui dicũt ꝙ aliqui hoĩes in nocte apparent eis ⁊ ponũt n9 ſe ſup eos et pꝛemũt eos:ſed falſũ eſt: qꝛ eſt proprius ſãguis K4 in hoĩe · hoc patet ex eo quia cõtĩgũt homĩ quãdo dure iacet lb et in doꝛſo: et q;cito ſe vertit tũc nihil eſt ãpliꝰ. Et quõ quis 8 ianuis clauſis ad te ĩgredi poſſet:cũ hoc ſ olrg ſpectat ad coꝛ⸗ c pus glorificatũ g vt patet in xpᷣo qui poſtreſi urrectõem ſuã e venit ad diſcpulos ſuos ianuis clauſis dicens eis Dax vobis . Itẽ aliqui dicũt quãdo ſenitũ ſentiũt in ſiniſtra aure ꝙ ſit ſi⸗ 3, gnũ oblocutõis · ſed ſi ſentiunt in dextra aure tũc credunt 3 n aliqui bene loquũt᷑ de eis · Ctẽ qui quãdoq;ʒ ſentiunt puſtulã . ſuꝑ liguam ſimiliter dicunt ꝙ aliqui mentiendo detraxerũt . eis · ¶ Decimmoni ſüt qui ſoꝛtilegia ſua cũ ſacramẽtis exei . cẽt · vt quãdoqʒ cũ baptiſt mo. et quãdoqʒ cũ ſacra mẽto eucha i riſtie Exẽplũ · fuit quedã mulier que ſacramẽtũ euchariſtie ac 4 cepit in oꝛe · et de oꝛe ad pannieulũ cadere pmiſit volẽſ diuina 4 tõnes ſuas cũ eo exercere· Et cũ quattuoꝛ ebdomadas ſecum 8 porꝛttaret:et in ĩtẽtõe ſua nihil ꝓficeret: cõmota fecit ignez in domo et clauſit ianuã et recepit ſacramẽtũ ð burſa · Tũc xpᷣſ , loquebat᷑ ad eamfilia quid de me vis facere 5 Et illa. volo te 3 ad ignẽ pꝛoiicere. Et xp̃s Qur filia vis me cõburere ? Et illa · quia iã te ꝑ menſẽ poꝛtaui et intentõne mea nihil ꝓfeci · et ꝓ iecit euchariſuã de ſinu ſuo ad ignẽ · tũc xpᷣs ſaltauit econuer ſo de igne in ſinũ ſuũ dicẽs · Si tu me nõ vis habere tam̃ ego 7 te volo habere ⁊ tecũ eẽ: que ſtatĩ cõpuncta et pterrita flexit 6 genua ſua et petiuit veniã· ⁊ locauit ſ acramẽtũ in diſcũ: ⁊ ſta tĩ cucurrit ad plebanũ et retulit ei oĩa· Et ſic ſacerdos veniẽſ 15 ſlſacramẽtũ ad eccleſiã repoꝛtauit: et mulieri penitẽtiã iniũxit ÿM que ãmodo vſzʒ ad moꝛtẽ fideliter xpᷣo unnitr aliq ſimpli S na ces ex ſimplicitate quadã adoꝛãt aliee in eleuatõe miſſe tãq; 8. ibi ſit ſepulcrũ xp̃i:⁊ nõ ſacramẽtũ in calice· Cũ tamẽ ſeðʒ ſã ”MM ctũ thomã ſuꝑ q̃rto di ·x. vbi dicit · Olicet ex virtute ſacramẽ s ti ſub ſpecie panis ſit tm̃ coꝛpus: et ſub ſpẽ vini tm̃ ſanguis 22 tñ ꝓpter naturalẽ cõcomntãtiã ſub vtraqʒ ſpẽ ſcʒ panis et vi n⸗ ni eſt totus chriſtus:ſcʒ ſcðᷣm coꝛpus animã et deitatem · Et u ergo ſic adoꝛandus eſt chriſtus ſub ſpecie vini in calice: ſicut ð 4 adoꝛatur ſub ſpecie panis · quia vt dictum eſt ſub vtraqʒ ſpẽ RBRMO eſt totus xp̃us ſicut natus ẽ de virgĩe:et ſicut pepẽdit in eru ce:tet ſicut ſedet ad dextrã patris:et inde venturus ẽ iudicare viuos et moꝛtuos · Quia q;cito ſacerdos ꝓfert verba ſuꝑ ho ſuiam: tũc panis ſubſtãtiat᷑ in coꝛpus xp̃i:et ibi deſinit eẽ pa⸗ nis: et ſolũmõ ſpẽs panis remanet. Et ſic dicẽdũ eſt ſimiliter de verbis que dicũtur ſuꝑ cõſecratõʒ caliciſ ꝙq ammodo ibi ñ eſt uinũ: ſed verus ſanguis chriſti cũ coꝛꝑe et aãma et deitate ſicut ſub ſpecie panis · ¶ Viceſimi ſunt qui ſcaunt ciromanci amꝛet ſunt qui manum hominis abintra inſ piciunt: et ibi ꝑ quandam crucem in manu exiſtẽtem cognoſcere volunt vtꝛũᷣ homo cito mori debeat. Item inſpiciunt vngues hominis: et ſic cognoſcere volunt vtrum ſibi aliquid nouitatis contĩget Viceſimiprimi ſunt qui cum ſi in matrimomo conueniũt et qui primitꝰ obdoꝛmit:illũ citius mori contingit· Ttem cuz ſponſa primitꝰ domũ ingreditur ſponſi tunc palpat cũ ma nu ſuperliminaria dicens. Ich griff v̈ber das v̈bertuͦr: min krieg gang allewegẽ fůr. Et ſic credit ſemꝑ ĩ omĩbus victori am obtinere · Et tunc econueꝛſo vir dicit · Kch griff an die wen den ich byeg dir dinen rucken vnd die lenden . (¶ Vicelimiſe cundi ſunt de inuenticiis: ſicut eſt nidus auis cum matre in⸗ cubante ouis vel pullis. Quius ſtulta credulitas apud quoſ⸗ dam intantũ inualuit: ꝙ ſicut cauſam ſue fecunditatis ac ſperitatis temporalis abundãtie qui eum inueniret cuſtodi ret· Huic autem tantã tribuebãt virtutem integre reſeruato ꝓ ſcʒ fecunditas et ꝓſperitas a domo in qua cuſtodiebatur nunq́; recederet · De matre etiã ſic inuenta multa mala opa bantur.ad reconciliandũ amoꝛẽ: et pꝛeſtãdũ fecũditatẽ eideʒ virtutẽ mirificaz ineſſe credebãt· et ita dei dona et oꝑa ali q̃; deo attribuebant: et peꝛ conſequens alium autoꝛem fecundi tatis et opulẽtie tempoꝛalis q́; deum altiſſimum opinabant ktem ad hunc erroꝛem pertinet ꝙ vetule credunt meliorem inuentõnem modici ferri q̃; multi auri · Et fortunatiſſimam credunt eſſe inuentionem acus . Et meliorem credunt eſſe muentionem oboli q́; denarii · Etem credunt infoꝛtunatam eſſe inuentionem ouis vel bouis · Boꝛtunatiſſimam autem — — — — — — —— — — — — — DepRKWE. PamAOo. lupi vel colubri vel draconis vel bufonis. Item aliqui dicunt ꝙ anulus fabricatus de tribus dlauis ferreis· dumtaxat inuẽ tis valet geſtatus contra infirmitates · ¶ V iceſimitercii ſůt E qui ſpem ſuã nõ totaliter ponũt in deũ ſed in aliqð creatum Sciẽdum ꝙ deus quadruplicẽ ſpem eyxigit a nobis· Prima eſt ſpes ꝓuidẽtie de tꝑali ſuſtẽtatione · Sapiẽtie vi · qualiter eſt illi cura de omĩbus. Pſal.Oculi omniũ in te ſperãt dñe et tu das illis eſcam in tempoꝛe opoꝛtuno · Pſal· Qui dat iumẽtis eſcam illoꝛũ ꝛc̃· hãc ſpem nõ babẽt auari qui nunquã ſ atiant ſed ſemꝑ timẽt ſibi deficere · Et procurãt ſibi cum om̃i ſolici tudine tempoꝛalia vſqʒ; ad xxx· vel xl·annos·⁊ nõ viuẽt foꝛte xxx. dies · Vnde Luce vi. De illo diuite qui dixit· anima mea multa bona habes ꝛc̃. Et reſponſum eſt ei · Stulte hac nocte animã tuã repetẽt a te · Secuda eſt ſpes remiſſionis peccato rum · vnde dicit ad quẽ libet illud Math.ix· Eili cõfide remit tunt᷑ tibi pctã tua i. Tohᷣiii:Si quiſ peccauerit aduocatũ habe mus apud deũ iheſum xp̃m: et ipſe eſt ꝓpiciatio pro peccatiſ no ſtris · hãc ſpem petebat Dauid dicẽs. Dic anime mee quia ſalus tua ego ſum· hãc ſpem nõ habuit Qayn · ſimiliter et tu daſ · Vnde Ceñ.iiii · Dixit Cayn· maioꝛ eſt iniquitas mea q; vt veniã merear · Et de iuda dicit Leo papa in ſermone· Scelera tioꝛ om̃ibus o iuda ĩfelicioꝛ exiitiſu: quẽ nõ penitẽtia duxit ad dñm: ſed deſperatio traxit ad laqueũ · Sciẽdum ꝙ nullus cõſequit᷑ miſericoꝛdiã dei et remiſſionẽ peccatoꝛũ quãtũcun q; cõterat᷑ ſiue cõfiteat᷑:ſi nõ habet ſpem et fiduciã ꝙ deus ſi bi ĩdulgeat· Vnde Rugꝰ.Penitẽtia que ex fiducia nõ ꝓcedit inutilis eſt. ſterilis manet ⁊ ſine miſericoꝛdia · Ergo penitẽtia vera debet eẽ fidelis fiducialiter ſperãs miſericoꝛdiã ⁊ remiſ ſioneʒz ſe poſſe cõſequi peccatoꝛũ. Quidquid em̃ ſperare poſ ſumus erimus accepturi · dicit em̃ dñs ꝑ ꝓphetam zechielẽ · Quacũqʒ hoꝛa peccatoꝛ ingenuerit omia peccata eiꝰ ĩ memo ria nõ erũt· Vnde Hieronimꝰ Peccata pᷣterita nõ nocẽt qñ ñ placẽt. Item Oriſo · Peccata pᷣterita nõ cõdemnãt neq; iudi cãt:hoc leui et breui addito ſi nõ placẽt · Omis em̃ iniquitas ad diuine miſericoꝛdie clementiã comparata mĩoꝛ ẽ q; gutta PEBIMO. roꝛis ad mare· Quia gutta et mare in hoc ſ. altem habẽt ſimili tudinem quia vtrũq; finitum eſt: ſed miſericoꝛdia dei eſt infi nita. It omĩa peccata omniu peccatoꝛũ ſunt ſinita · ergo nul la poteſt ibi eiſe ꝓpoꝛtio. Vnde Rriſto. viii · phiſicoꝛũ PEiniti „ ad infinitũ nulla eſt ꝓpoꝛtio· Ergo nullo modo cuicũqʒ pec: catoꝛi deſperãdum elt de venia· Vnde RKugꝰ. ſup Tohem Ne⸗ mini deſperandũ elt dum eſt in hac vita. S olum em̃ deſpera tionis crimẽ eſt quod mederi nõ poteſt· Vnde Yſido · de ſum mo bono· ppetrare flagiciũ aliquod moꝛs eſt aĩme: ſed deſpe ratio eſt in infernũ deſcẽdẽ · Ergo m eũdeʒ· deſperatio peioꝛ eſt omi peccato Tercia ſpes eſt ꝙ nos vult exaudire in om ni petitiõe ſalubri · Vnde Marc ·xi .· Quidquid oꝛãtes petitis credite quia accipietis:et euemẽt vobis · Sed qui cum dubio coꝛdis ſui petit mhil impetrat· Vnde Berñ. Timida oꝛatio ce lum no penetrat . Sciendũ ꝙ deus vult ꝙ cum bona fiducia eum inuocemꝰ in noſtris neceſſitatibꝰ:et ſic paratus erit no⸗ bis ſubuenire in om̃i neceſſ itate tribu latiõis Vnde pſal. Cũ ipſo ſum in tribulatõe eripiã eum et g lonficabo eum. Sic fe cit Dauid. vt patet in pſal· vbi dicit. Ad dñm cum tribularer clamaui 2 exaudiuit me . kn ſig nũ huius xpᷣus in cruce pẽdẽs babet caput inclinatuʒ ad nos exaudiendũ · ſic ꝙ quilibet no ſtrum potelt dicere illud pſal. Inclinauit dũs aurẽ ſuã mibi · Ouarta ſpes eſt gloꝛe: quã de deo ſperare debemus Vn de Luce vi · Nolite timere puſił grex complacuit em̃ patri veſtro dare vobis regnũ. Vnde ad hebre · x· dicit aplus. Noli te amittere fiduciã veſtrã que magnã habet remunerationeʒ Rd Rom̃ v· Cloꝛiemur in ſpe gloꝛie filioꝛũ dei · hãc fiduciã ñ babemus ex noſtris meritis: ſed ex meritis iheſu chꝛiſti · Et ꝑ En qui eſt redẽptoꝛ noſter quẽ pater dedit nobis ˖ Ro. vii · —„ „ Qu etiam non omĩa nobis cum eo donauit xn ſignü huius ſaber lacus dpenn in cruce ꝙ ꝑ eum intremus in regnũ ce loꝛuz· quia iple ꝑ paſſionẽ ſuã ianuã vite reſerauit omnibus intrare volentibus · Vnde Luce vi · Venit em̃ filius bomĩis rere et ſaluũ facere quod ꝑierat ꝛc. Viceſimiquarti ſunt qᷓ aliqd equaliter deo vel ſupra deũ diligũt: et hoc idẽ erit eoꝛũ DERRG H . 7y. deus · Vnde Rugꝰ. hoc ab homiĩe colit᷑ quod p̃ ceteris diligit᷑ Sciendũ tamẽ eſt ꝙ ſicut pagam diuerſos colebãt deos: ſi iam chꝛiſliani diuerſos faciũt ſibi deos· Nam ſuꝑbus colit ꝓ V deo vanã gloꝛiã: ſicut quicũqʒ plus diligit et maioꝛẽ cõplacẽ tiam habet in oꝛnatu coꝛꝑis ſui qᷓ; ĩ deo: ⁊ omnẽ ſollicitudinẽ ſuã oꝛdinat ad hũc finem quõ exaltari et honoꝛari poſſit in bocmũdo: et quõ placere ei poſſit in veꝛbis moꝛibus et geſti bus · Cõtra quod dicit aplus · Si inquit adhbuc mũdo placerẽ chꝛiſti ſeruus nõ eſſem · Et hoc etiã patet ꝑ dictũ Tohãniſ qui dicit vt habet᷑ pᷣma Fohã · i · Nolite diligeꝛe mũdum neq; ea q in müdo ſunt · deoqʒ qui hoc preceptũ cõtẽnit et diligit mũ dum: et ei placere appetit: inimicuſ dei cõſtituit᷑· Vnde taco · iii · Amicicia buis mudi inimica eſt deo · Ergo etiã de quolibʒ ſuꝑbo dicit Rugꝰ. in epiſtola· Quẽ ſuꝑbum videris filiũ dia⸗ boli eſſe nõ dubites · Vnde etiã Qriſo·ſuꝑ tohã· Suꝑbia ĩ no bis exiſtẽte omĩs vita noſtra immũda fit etiam ſi ſobrietateʒ virginitatẽ ſi ieiuniũ et oꝛatiões et elemoſinà et quecũqʒ alia ꝑfecerimus· Hoc etiã ꝓbat Ruguſtinꝰ dicẽs · Suꝑbia etiaʒ bo nis operibus inſidiat᷑ vt pereãt · Ctem cupidus pecuniã ſiue numos pro deo colit · Vnde Innocẽtius de cõdicione vilita⸗ tis humane · Ruaricia ſm aplum eſt idoloꝛũ ſeruitus · et ſicut idolatra ſeruit ſimulacro. ſic auarus ſeruit theſauꝛo· Nã ille cultum idolatrie libẽter ampliat: et ille cumulũ pecunie libẽ ter augmẽtat· Tſte cum omĩ diligentia colit ſimulacrũ: et ille cum omni cura cuſtodit theſaurũ · Nle ſpem in idolatria: iſte ſpem cõſtituit in pecunia· Hle timet mutilare ſimulacrũ: et Ale timet minuere theſaurũ · hec ille.MHoc etiam patet ex eo ꝙ; anarus potius delectat᷑ audire de tꝑalibus q; de ſ piritualibꝰ et libentius videt floꝛenũ qᷓ; ſacramentũ:et remotiuſ et libẽ tius vadit ad nũdinas q; ad indulgẽtias· Et plura ardua ſu⸗ ſunet pro tempoꝛali lucro que nullo modo ſuſtineret ꝓ deo Hoc mamfeſte apparet in illis qui ĩ diebus ferialibus pꝛo tẽ poꝛali lucro mane ſurgũt: ſed in diebus feſtiuis in quibꝰ lu crum aĩe querendũ eſt diu doꝛmiũt et ſeruitiũ dei negligunt Iteʒ tales habẽt coꝛ ſuũ inclinatũ plus et frequẽter ad müdũ X et raro vel nũquã erectũ ad deum. Et ſm dictũ xp̃i. Math.vi: vbi eſt coꝛ tuũ ibi et theſaurus tuus erit· Ttẽ guloſus vẽtreʒ ſiue vẽtris ingluuiem pro deo colit · Vñ apls quoꝛũ deus võ ter eſt · Nam hoc eſt regulare ſm Mieronimũ et Ruguſ. CQid quod vnuſquiſqʒ ſuper deũ vel equaliter deo diligit: qd hoc ſibi pro deo preſtituit:quãdiu ſic illud diligit. Sed dũñs dicit nõ adoꝛabis deos alienos Circa quod querit᷑ vtrũ ſine ydola tria poſſumꝰ imagines adoꝛareg Reſpõdet᷑ breuiter · ima go poteſt cõſiderari dupliciter · Vno modo put eſt res que⸗ dam puta lignũ ſculptũ vel pictũ · et ſic nõ adoꝛamus ym agi nem quia hoc eſſz ydolatria · NMio modo poteſt cõſiderari vt eſt ymago et ſignũ alicuius rei: et quia idem eſt motus quo quis vertit᷑ in imaginẽ ⁊ in ipſam rem cuius eſt ſignuʒ: ideo etiam eadẽ adoꝛatõe qua veneramur ip̃am ymaginẽ et ipam rem cuiꝰ eſt imago· ᷑tẽ querit᷑ vtrũ crux xp̃ᷣi in qua pependit debeat adoꝛari adoꝛatiõe latrie Reſpõdet᷑ ꝙ crux illa in qua fuit xp̃s paſſus põt dupliciter cõſiderari · Vno modo inqʒtũ imago xpi extẽſi in ea:et ſic adoꝛat᷑ eadẽ adoꝛatõe latrie ſicut xp̃s:⁊ ſic eã alloqmur ſiẽ xpᷣm dicẽtes:O crux aue ſi pes vnica Alio mõ inq́;tũ ẽ res qᷓdã ſie etiã nõ põt eadẽ adoꝛatione ado rani cũ ip̃o xpᷣo· qꝛ vt ſic nõ ꝑtinet ad ꝑſonã vᷣbi vt ꝑs eius:er go nõ põt eadẽ adoꝛatiõe adoꝛari cũ ip̃o. Sed alie cruces qꝛ ñ fuit in eis xp̃s adoꝛant᷑ vt imago chꝛiſti iõ adoꝛãc᷑ adoꝛatõe latrie · Vtrũ beata vłgo ſit adoꝛãda adoꝛatõe latrie æ’Rũ deo n: cũ tñ btã vᷣgo ſit ꝑ ſe qdã creat᷑a excellẽs ei debet᷑ honoꝛ p ſe · Vñ alia adoꝛatõe adoꝛat᷑ q; filiꝰ eiꝰ.ſeʒ nõ latria qᷓ ſoli deo debet᷑ · ſed adoꝛatiõe iꝑdulie:quia vltra alios ſctõs debet ado rari· Ergo inuocamꝰ eam digniſſimã et ſanctiſſimã dei geni tricem: virginẽ virginũ:dominã angeloꝛũ·⁊ ſic de aliis· Vtrũ ſctõꝛũ reliquie ſint adoꝛãdes⸗ Dicẽdũ ꝙ ſctõſ dei in veneratõe debemus habere tãquã mẽbra chꝛiſti:tãquã dei filios et ami cos et interceſſoꝛes noſtros: et iam eoꝛum reliquias qualeſ⸗ cunq; honoꝛe congruo in eoꝛum memoꝛiam bonorare debe⸗ mꝰ · Et pᷣcipue eoꝛuʒ coꝛꝑa q̃ fuerũt tẽplũ ſpũſſctĩ: et oꝛgana ꝑ que ſpirituſſanctꝰ oꝑatus eſt et ſunt coꝛꝑi nrõ cõfigurãda — in gloꝛiã reſurrectõis· Vnde ip̃e deus huiuſmodi reliquias cõueniẽter honoꝛat in eoꝛũ pꝛeſentia miracula faciẽdo · Vnde ſciendũ ꝙ deus ſolus adoꝛãdus eſt tanq; largitoꝛ omniũ bo noꝛum vnde dicimus in oꝛatione miſerere mei deus ſᷣm ma gnam miſericoꝛdiã tuã · Sed ſancti adoꝛãdi et inuocãdi ſunt tãquã mediatoꝛes et in terceſſoꝛes noſtri vt nobis impetret a deo quod petimus · Ergo dicimus in oꝛatõe Sancta Maria oꝛa ꝓ nobis · ſancte petre oꝛa pro nobis · et ſic de aliis. WWQ e ſecundo pꝛecepto On aſſumeſ nomẽ dei tui inuanũ. Exodi xx · vbiſea coöm Kugꝰ. ꝓhibet᷑ uramẽtum friuolũ ⁊ etiã ꝑiuriũ · vter qʒ em̃ et qui pro nihilo iurat et qui falſe iurat nomẽ dei aſſumit inuanũ· Sciendũ ꝙ quilibet debet ſibi cauere ne R „ aſſueſcat iurare · Primo ideo quia qui frequẽter iurat replet᷑ omni iniquitate · Vñ eccleſiaſtici xxiu. vir multũ iurãs reple⸗ bitur iniquitate et nõ recedet a domo eius plaga. Ergo illi ꝗ ſolent frequẽter iurare peſſimi homĩes efficiunt᷑: et replebũ tur nõ ſolum cum vna iniquitate: ſed cuʒ omĩ iniquitate · Se cũdo quia ille qui lieitum iuramẽtum facit ip̃e quaſi laqueũ ad collũ ſuũ ponit · Cuxta illud ꝓuer · vi. llaqueatus es ver bis oꝛis tui: et captus ꝓpriis ſermonibꝰ. Qñ vero licitũ iura mentũ tranſgredit᷑ ipſe laqueo illo quaſi ꝓpriis manibus ſe ſtrãgulat. Ergo quot iuram̃ta etiã licita quis facit:tot laque os ſpiritualiter ad collũ ſibi ponit ·et q;ʒceito vnũ de his traf greſſus fuerit: tãcito ſeipᷣm ſpiritualiter occidit · Tercio ille qui ꝑiurat fur ſe acrilegus eſſe videt᷑ · Cõtrectat em̃ rem alie nam inuito dño: et cum hoc rem ſacrã: quia nomẽ dni mua — — — N— .d — —— —à — num aſſumit cõtra ꝓhibitionẽ illam ſibi ac cuilibet homini factã in ſecũdo p̃cepto vbi dicit᷑· Nõ aſſumes nomen dñi dei tui inuanũ · Ergo contra illud pꝛeceptũ ſunt rebelles deo et inobedientes qui ſic iurãt· Quarto quia talis videt᷑ eſſe falſa rius. hoc eĩ patet ex eo quia ſi quis ſigillo alicuius domini ſibi cõmiſſo ad cõfirmãdaʒ aliquã veritatem: vteret᷑ ad aliud cõfirmandũ ipſe falſarius iudicaret᷑ ſic cum deus perm iſerit peo minibus vt aſſumãt nomẽ ſuũ ad cõfirmationẽ veritatis 4 D K. pe PR6. SeCVNDO ſi vtant᷑ ad cõfirmationẽ falſitatis ipſi falſarii ſunt:⁊ quo ad ſecũdo p̃cepto dicẽs. nõ aſſumes ꝛc̃. ¶ Se deum excõicati excõicatiõe illa que habet᷑ pᷣma ad Choꝛi.xvi · Si quis nõ amat dñm iheſũ xpᷣm anathema ſit. Quĩto q iſte qui laẽteꝛ ꝑpiurat ipſe preter moꝛẽ alioꝛũ peccantiũ vult deũ inuoluere ĩ peccato ſuo· Cũ em̃ iurare m Rugꝰ. ſit deũ in te ſtem adducẽè ad teſtificãdũ ſibi: et ſm hoc talis inqʒtũ in ſe ẽ vult maius malũ facere xpᷣo q; crucifixoꝛes eius· Ipſi em̃ in tulerũt xpᷣo tm̃ malũ pene: ipſe vult eũ inuoluere in malum culpe qð deterius eſt· Sexto qꝛ deterioꝛ videt᷑ eſſe talis q; qui ſüt in inferno · hoc patet qꝛ c in noĩe iheſu om̃e genu flecta tur celeſtũ terreſtriũ et infernoꝛũ vt legit᷑ ad philipp.ii· ille vero qui ꝑpiurat deterioꝛ uidet᷑ eſſe illis qui ſunt in iferno · qꝛ nomẽ dei nõ veret᷑: ſed ſcienter 1 ꝑtinaciter ꝑ ip̃iꝰ ſanctũ no men iurat · Immo aliq̃liter videt᷑ eſſe deterioꝛ ipᷣis demonibꝰ qꝛ demões terrent᷑ a nomĩe ihu · Septimo qꝛ ſaera ſeriptura notanter diſſuadet iuramentũ pꝛopter magnũ ꝑiculũ ꝑiurü Vnde math⸗v. Ego aũt dico uobis nolite iurare neq; ꝑ celuʒ neqʒ per terrã. Vnde ecẽi·xxiii· Curatiõi non aſſueſcat os tuũ Multi em̃ ſunt caſus in illa. Vnde aug in li· de mendacio. Di co vobis nõ iurare omnĩo:ne ſcʒ iurando ad facilitatẽ ꝑueni atur ad cõſuetudinẽ: ex cõſuetudine ex facilitate in ꝑiurium decidat᷑ · Quia ᷣm Qriſoſt.ſuꝑ Matheũ.nemo eſt qui frequen ter iurat:quĩ aliqñ ꝑiuret. Ergo dñs ꝓhibet nobis ſignãter ĩ dieẽ 6. (¶Sciendũ ꝙ cõtra hoc pᷣceptũ faciũt xv.genera hominũ: ¶ Brimin oĩantes deũ va ne et ſine cauſa et timoꝛe et ex cõſuetudine quãuis hoc idem ſit verũ et licitũ qð iurãt: tamẽ peccant ꝙ ſic nomen dei ſine cauſa et ratiõe nomĩant · vt dicẽdo ꝑ deũ cras ibo ad ecdeſiã vel ad ſermonẽ ·vel ꝑ deũ cras comedã vel ieiunabo vel equi tabo · vel hoc vel illud faciaʒ·⁊ ſic de alis iuramẽtis · vt cõiter ſic in quotidianis iuramẽtis ex qᷓdam leuitate vel curſu ver boꝛum vel cõſuetudine factis peccat᷑ venialiter: ceũ talia iura mẽta que ſic ex leuitate fiant nõ ſint ſemꝑ peccata moꝛtalia Nam ſicut dicit Raymũdus.Si iurat᷑ in cõi locutiõe et aliqð licitũ:ſicut fit ĩ iuramẽtis quotidianiſ q̃ fiũt ſine ſolennitate ex curſu verboꝛũ ex quadã leuitate ⁊ mala cõſuetudine de re tamẽ licita: vt per deũ cras ibo ad eccleſiam vel comedã hoc veniale eſt · Cõcoꝛdat Innocẽtius et etiã Berũ · in glo· ſuꝑ ca verũ ſit ex leuitate et cõſuetu dĩe fiat:q; ſ᷑ᷣm Onſo⸗ſuꝑ Ma theũ · nemo eſt qui frequẽter iurat qͥn aliqũ ꝑiuret. ¶ qui ſciẽter falſum iurant ſiue ioco ſiue ſerio moꝛtale ẽ· qꝛ pᷣm beatũ Tho · ſe · ſe · q; xcviii.nõ excuſat᷑ a moꝛtali pctõ qui ꝛoco ſe pꝑiurat · qꝛ nõ euitat diuinaʒ irreuerẽtiã · ymo qztũ ad aliqo * magis auget. Etẽ ſᷣm eũdem beatũ Tho. vt ſupra vbi dicit · ꝓ ν* qð iurat nõ excuſat᷑ a peccato moꝛtali: ſicut neqʒ a dei cõtem ptu· Si aũt hoc nõ aduert at: tũc nõ videt᷑ habere intẽtionem iurandi et iõ a crimĩe ꝑiurii excuſat᷑· Iſta etiaʒ patẽt ĩ ſũma piſani: ꝑiuriũ· Quarto ex iſto poſſumus elicè ꝙ iſti incaute fa ciũt qui in ioco ſciẽter falſũ iurant trufãdo xl deridẽdo alioſ Ctẽ nõ ẽ bonũ aliqᷣbꝰ młieribꝰ q̃ pueris ſuis iurãt vᷣbis qð tñ factis nõ intẽdũt: vt dicẽdo ꝑ deũ vł ꝑ aĩaʒ meã ſi nõ tacebis ad plateã te ꝓuciãet ſic de alüs · ſciẽter do ſe et frauduleter iurãt vt in cõtractibꝰ ꝓximũ ſuũ decipiẽdo vt iurando rẽ ſuã melioꝛẽ eẽ qᷓ; ſit · vl etiã ꝙ plꝰ ſibi cõſtiterit qᷓ; fecerit · vl etiaʒ ꝙ plꝰ ſibi ĩ illa cĩtate ſoluiſſʒ· vtẽ q ĩ ſuꝑioꝝ ꝑte ponũt qð bonũ eſt:et in medio miſcẽt illud qð defectuo fum eſt:et ſic iurant ꝙ totum ſit ſic vt ſuperiꝰ apparet· Et ſic ꝓximũ ſuũ decipiũt · Et oẽs iſti tenẽẽ recõpẽſare dam nũ ꝓxiĩ et dupliciter peccant contra deum et ꝓximũ · Vnde pſidorus mẽ dei inuanũ ſumit: et ꝓximũ dolo capit · Vñ etiã Rugꝰ. de obis apli ſermone xnii· Tm̃ mali hʒ fla iuratio: ꝙ etiã ꝗ lapi des colũt timeãt falſa iurare 1 lapides· tu vero nõ times deũ preſentem et deum viuẽtem· Ttem etiam quãdoq; in ꝑuis ali qui deceptoꝛie iurant · vbi gratia vt qui habent vẽdere cocle aria in ciuit atibus: vl etiam ruſtici vitulos.vel oues in villis q̃ qñqʒ mita iuramenta faciunt cum quibus proximos ſuos decipiũt. Et qñq;ʒ per talia iuramẽta modicũ lucranẽ᷑ · QCum pitulo Sicut nñis· Iñ ſaẽdũ ꝙ nõ eſt cautũ ſic iurare · q;uis ille ꝗᷓ ex lapſu lingue iurat ſi quidẽ adùtat ſe iurare et flm eẽ . . — . Tercii ſũt q̃ ſciẽter dolo ¶ tamẽ quilibet chꝛiſtianus ꝓ vno toto regno vel ꝓ toto mun do ſemel piurare nõ deberet · tem aliqui dicũt ꝙ nõ poſſüũt pPDB. SseCVNDO. vendere vel emere niſi iurẽt: et allegant ꝙ ſi ſemꝑ veritatem deberẽt loqui et nõ iurare opoꝛteret eos mẽdicare qð tamẽ nõ eſt verũ · qð patet in pſal. dicẽte · Nũquã vidi iuſtũ dereli ctum: nec ſemen eius querẽs panẽ · Ergo qui iuſtus eſſet: et deum veraciter p̃ oculis haberet: ipſe euʒ nũquã deſere ret · ¶ Quarti ſunt qui iurãt ꝑ oꝛationẽ dubiã ſiue indiſcret ã · vt cum quis iurat de quo dubitat · etſi ex ꝓpoſito et deliberato anio ſie iurat moꝛale eſt. quia diſcrumini ſe exponit talis ſie iurans· Etiã ſi poſtmodũ cognoũuit ꝙ verũ fuit qu od ſic ſub dubio Ten ne iurauit tamẽ grauiter peccat· Ergo ſi vnquã ſic ſub dubio iuraſti· vel aliquid ſub fide tua aſſeruiſti vel affir — maſti · de quo tamẽ certa certitudinẽ nõ habuiſti confite ri et D penitere debes · ¶ Quinti ſunt qui iurãt execrabiliter: vt illi qui iurãt ꝑ inteſana dei: vel ꝑ pulmonẽ dei · vel ꝑ caput · vel per alia mẽbra dei · Et talis ſic iurãs ſi clericus eſt debet 8po ni ſi laicus fuerit anathematiʒ ari · xxii · q·i · Si quis ꝑ capillũ. Item irreuerẽter iurãdo vt cum quis iurat ſine cauſa ꝑ quin q; vulnerara chaſti · vel ꝑ moꝛtẽ · vel ꝑ ſanguinem chꝛiſti · hec em̃ iuramẽta quãtumcũqʒ ſint vera · tñ ſunt vitanda et phi penda · quia ſonãt in blaſ femiã et irreuerẽtiã dei · Magna em eſt dei irreuerẽtia· precioſa ſua vulnera inuanũ aſſumeꝛe · vñ nobis tota ſalus e fluxit · Cdeo ſi talia iuramẽta ex deliberati one fiãt ſunt moꝛtalia peccata · ꝓpter quod etiã in aliquibuſ terris talia iuramẽta ſic ſunt reſtricta · ꝙ quicũq; in talibus offendit aurẽ vel linguã vel digitũ ꝑdit · Si aũt talia iuram̃ ta fiant ex curſu lingue vel indeliberate · tũc bm Meinricũ de firmaria ſunt peccata venialia ſicut pmi motus infidelitatiſ Sed ſᷣm beatũ Tho· ſecũda ſcde q· xiii notãdũ · blaſfe mia abſq; deliberatione ex ſurreptiõe põt cõtingere dupliclter · Vno modo qꝙ vnuſ nõ adueꝛtit hoc quod diat eſſe blaſ femiã vt cum aliquis ſubito ex aliqua paſſione in verba imagina ria ꝓrumpit: quorũ ſignificationẽ nõ cõſiderat vel aduertit hoc eſſe blaſfemiã: conſmerans ſigmficata verboꝛũ · Et tune ê— h — — — — — — — D6DRBG. SGCVNDO. K. V non excuſatur a moꝛtali peccato: ſicut nec ille qui ex ſubito motu ire aliquem occidit.· Ex illo poſſumus elicere q̃; peri: d culoſe iurant iſti et blaſfemant qui ex conſuetudine mala ſic iurant non habentes intentõem ſe emendandi vel dimitten A . di · Et quandoq; tales a deo puniuntur in eiſdem membris 4 in quibus deum blaſfemauerunt et creatoꝛem ſuum et red ẽ ptoꝛem. Et tales blaſ fematoꝛes peioꝛes ſunt iudeis quia chri de. ſtum aliqualiter ignoꝛanter vulnerauerunt et crucifixerunt “„ V Ppo · Si cognouiſſet nunq́3 dñm glorie crucifixiſſẽt:licet e illa ignoꝛãtia eos nõ excuſauit:qꝛ noluerũt cognoſcere ipſuz eẽ filiũ dei · Sed tales blaſfemãtes ſciũt et credũt hũc eſſe cre c atoꝛẽ ſuũ ꝑ cuius mẽbꝛa et vulnera ſic execrabiliteꝛ iurant:er cr go ipᷣe xpCs nõ poteſt pro eis rogare prẽm ſicut ꝓ crucifixori lct bus ſuis fecit ꝓẽdẽs ĩ cruce di · Pr ignoſce illis qꝛ neſciũt qᷣd üH faciũt. Sʒ illi blaſ fematoꝛes ſciũt et cognoſcũt ꝙ cõtra deuʒ faciũt: quia eiꝰ Eiliũ inquãtũ in eis eſt iterũ crucifigũt. Vnde Aplus ad Mebᷣ·vi.Rurſũ crucifigẽtes fuliũ dei · Item peioꝛes ij ſunt canibus:quia canis non moꝛdet dominum ſuuʒ ſed ap in. plaudit ei · ſed blaſfſemus eodem oꝛe quo vinum bibit et do M num dei recipit deum blaſfemat. Vnde Dſalmiſta. Retribu H eb ant michi mala pro bonis· Et alibi ſeriptum eſt Gccleſiaſti 646 ci viceſimonono· Haſcet et potabit ingratos:et adhuc ama⸗ vi ra audiet · Mirum eſt ꝙ deuſ vnq́; ꝑmittit vinum in abundã c tia creſcere cum tot blaſfemie ſibi infeꝛuntur a potatoribuſ l ipſius vini ktem tales peiores ſunt omni creatura quia 1s omnis creatura laudat ſuum creatoꝛem immo omnis crea ſ4 tura incitat ad laudandum deum in continuo curſu ſuo· Ar⸗ de bores et herbe ſe erigendo et creſcendo ſu per ſe erga cre⸗ ac atorem ſuum. Rues in cantando · ſol in lucendo· et ſic de na aliis · Sed blaſfemans in illo membro deum inhonorat in . quo eum deus pre ceteris creaturis honoꝛauit: ſcilicet in cS lingua. Vnde Friſtoteles in lib.polliticorũ · Nulluũ enim ani na malium naturaliter habet ſermonem niſi homo. Et hanelin uã homo accepit vt deů laudaret P ceteris creaturis irrõali bꝰ. tẽ blaſ feia ẽ pctm̃ diabolicũ ·qꝛ ẽ loq̃la ĩfernal.Vñ apoẽ · Blaſfemauerũt deũ celi pꝛe doloribꝰ.Ergo tales hic addiſcũt deũ blaſ femare quod eſt opus dãnatoꝛũ vt in futuro eo me lius ſciãt · Itẽ blaſ femus habet linguã dyabolicã:qꝛ dyabolꝰ loquit᷑ ꝑ blaſfemos:ſiẽ ſpũſſãctus ꝑ bonos · Vnde Mathei · x · Nõ em̃ vos eſtis qui loquim ſed ſpiritus patris veſtri qui lo quit᷑ in vobis · (¶ Sciẽdũ ꝙ aliqui dicũt ſi non iurarẽ tũc nul lus me timeret nec aliquis reputaret me aliqᷣd eſſe · vt ergo ti meant᷑ et magis reputent᷑ iurant et deũ blaſ femant.O miſer homo ibi queris honoꝛẽ vbi inuenies eternã cõfuſionẽ · tem aliq ui licet nõ ꝑtinaciter blaſfement:tamẽ ſanguinẽ ⁊ moꝛtẽ xpᷣi frequẽter et ſine cauſa nominũt · vt dicẽdo in vulgari · hei liges blut es gat dem alſo vᷣbel. vel ſic · heilige martel wie iſt es dir geſchehẽ . 1 ſic de allis · ¶ ktẽ aliqui iurãt et non nomi nant creatoꝛẽ ſʒ creaturaſ. vt dicẽdo Bocks blũt · Cõt:ia quos dicit Kgul . de bis apoſtoli ſermone · xxiii · Ecce dico caritati veſtre ꝙ qui falſe iurat ꝑ lapidẽ periuruſ eſt: q́;3uis nõ audiat tamẽ eius creatoꝛẽ in teſtẽ accipit · Ftẽ acobi.v.Nolite iura⸗ re neq; per celũ neq; ꝑ terram· teʒ cõtra eoſdẽ dicit xpᷣus in euãgelio· Ego autẽ dico vobis nolite iurare: ſed ſit ſermo ve ſter eſt eſt: nõ nõ · Et per hoc patet ſcʒ ex verbis xp̃i q; repre⸗ hẽſibiles ſũt iſti qui totiẽs iurãt: q̃uis ꝑtinaciter non blaſfe mẽt ſeʒ nominãdo vulnera vel mortem xp̃i · Sed qui ſic iurãt ſcʒ per deũ viuũ · vel per deũ ſanctũ · vel per om̃es ſanctos ſi ne om̃i cã et neceſſitate ex mala cõſuetudine:tales merito co gitare deberent dictum chriſti qui dicit Mathei duodecimo: De om̃i v̈bo ocioſo ꝙ lo.fu · ho· redd·ꝛc̃· Multo ſtrictiꝰexiget àa nobis ratõ de talibꝰ iuramẽtis · Si aũt ꝓponis te emendare ãmodo:et vᷣba tua ſimpꝑlr ſeòm dictũ euangelii explanare ſcʒ dicẽdo eſt ẽ. nõ nõ· Et ſi poſtmodũ ex lapſu lingue iuras tũc ĩmediate cõteri dẽſ ð hꝰ.et dic vnũ aue maria btẽ vᷣgĩ tũc ipᷣa iĩpetr abit tibi grãz a filio ſuo ut ãpliꝰ eo meliꝰ tibi caueas ne rcidiues ¶ ktẽ q̃ntitas hꝰ pcẽ̃i pʒ ex pẽa q̃ legi᷑ punitũ eẽ h pctĩ tã ĩ nouo q́; ĩ ve.teſta.Vñ legit᷑ leũ · xxuii · Ccce ĩgreſſꝰfi S mlieriſ iſrłitidiſ quẽ peꝑit ð uiro egiptio iurgatꝰ ẽ cũ uiro iſrahelita : Cunq; blaſfemaſſet et maledixiſſet nomen dei: — — ——— — = — — — — — — — — = e – —— =Se = 5 re pRRBE. 8 6* adductus eſt ad Mopſe en 1Karon qui duxerüt eũ ad carcer? o donec noſcerẽt quid iuberet dñs de eo fieri: qui locutus eſt ad Mopyſ. en Dices8: Educ blaſ femũ extra caſtra: et pon ant dali . uio qui audierũt manus ſi uꝑ caput eius: et lapidet e um popul⸗ . * vniuerſus: quod a factum eſt· Deinde Pmulgauit deus legẽ d de pena blaſ fem orũ dicẽs loquere ad filios ifrael.Homo qui ſr blaſ femauerit nomẽ dñi moꝛte moꝛiat᷑: lapidibus opprimet n ecum omis multitudo populi. O ſiiam om̃s blaſfematoꝛes la 4 pidari deberẽt q; ples iam in mũdo eſlent. Ktem puniũt᷑ etiã c a deo qñqʒ in preſenti vita: et hoc ſi ubitanea moꝛte · Vnde re le fert Greg· in dialogo ꝙ quidã ciuis Rome tenere dilexit quẽ ein dam puerũ quĩq; annoꝛũ: qui cõſuetꝰ erat blaſfemare nomẽ on ofi: ſtatim quãdo aĩmo eius aliquid obſuitiſſet · Quadã aũt x¶ die cum pater eius teneret eũ in brachis:clamauit puer ma: Inun li et nigri honũĩes vemũt qui me tollere volũt . Qui cum boc dugt dixiſſet nomẽ domini blaſ femauit 1 animam reddidit. Si de c: uess in puero qũq; quinq; annoꝛũ vĩdicauit peccatũ iſtud: nũ gin quid parcet adultiſæg ¶ Dexti ſunt qui plena volũtate diſpo ore nnunt ſolen niter et mamffeſte piurare: et añq́; ꝑiurant vidẽt pen piuri cenſendi:quia deus nõ iudicat ex operibus ſed cogita N tionibus vt patet xxii · ꝗ· ii · Ergo ſi vnquam ad iudiciũ acceſſi it ſu in illa intẽtione ꝙ piurare voluiſti penitereet cõfiteri de l bes quia coꝛam deo piurug es· Exemplũ de duobus ciuibus o.„ quoꝛũ vnus cõceſſit alteri ſ ummã pecunie. Sed poſtquã ter 0,⸗, minus ſolutiom . utionis aduenit tunc ille ſimpliciter negauit pecu ri niaz· Qui ꝑductus ad iudiciũ iterũ cõſtanter negauit: et ei p e pecunia iurare voluit · Cũq; flecteꝛet genua ad inrãdũ obmu ſq3 tuit. ⁊ nibil loqͥ potuit · ſʒ erectꝰ ecõuerſo loꝗ̃lã raccepit· Qui iterũ ſecũda vice genua flexit et piurare voluit: tũc iterũ ob i mutuit . St ſie manifeſte omibus innotuit piurare voluit · Septimi cũ quis iurat ſe aliquio facturũ qð eſt illicdtũ ſieut % verberare ꝓximũ vel vindicare ſe de iſto quocũqʒ modo põt vel etiã ſi bonũ q;d faciẽdũ eſſet ꝓ deo et ꝓpria ſalure vellet facere:vt elemoſinã dare · vel aliquẽ hoſpitare et ſic de aliis Si ex certa malicia ſic iurat periurat ·/ et peccat ſic iurando tüc moꝛtaliter: ſed non peccat còtra ueniẽdo· Vnde yſidoꝛꝰ de ſũ mo bono. In malis ꝓmiſſis reſcinde fidem: et in turpi voto muta decretũ · Si aũt ex abrupto ſic iurauerit:venialiteꝛ pec⸗ cat. et in vtroq; caſu frãgẽdu eſt iuramẽtũ tlłe·qꝛ non peccat frãgẽdo ſed peccauit iurando: et cõfiteri tenet᷑ maxime cũ ſci ẽter et ex ꝓpoſito ſic iurauit: ſed nõ debet ſoluere· Vnde pſi · de ſummo bono. Non eſt obſeruandum iuramẽtum quo ma lum incaute ꝓmittitur: vt foꝛnicari vel occidere ꝛc̃. Tolerabi⸗ Plere iuramẽtũ tale: q́; in flagitio ſtabiliter ꝑ manere · ¶ Octaui ſunt qui iurãt et infrĩgũt poſtea· Vtrum aũt ille qui credit ori iuraſſet ſoluere ad certũ terminũ:⁊ hoe ei infrĩgeret ſit cẽſendus periurus5 Reſpõdeo ſcðm hoſtiẽ. Si quãdo iurabat credebat ſe nõ poſſe ſoluere:tũc ꝑiurabat · SDi vero ab initio ſe credebat pꝛobabiliter poſſe ſoluere nõ ꝑ iurabat.et ſi poſtea fecit poſſe ſuum nõ ẽ ꝑuiꝰ Sed ſi poſtea lius eſt non im lapſo termino poſſz et nõ ꝑſolueret ꝑiurus cẽt extra de dolo et cõtu · Cõcoꝛdat Tho·ſecũda ſecũde:·qlxxxix.O q́; grauiter et multotiẽs illi mẽdaces delinquũt qui ꝓximis ſuis ſuꝑ cer⸗ tum terminũ ꝓmittũt quod tamẽ nõ intẽedũt · vel ſi intẽdũt: tñ poſtea poſſe ſuũ non faciunt: et ſic promiſſum infrigunt et lolutõem de die in diem cõtra volũtatẽ creditoriſ ꝓducũt Sed tñ ſciẽdũ ꝙ ſi aliqs paupꝑ alicui creditori ꝓmitteret ſe ſo luturũ ſuꝑ certũ termmuũ:a poſſe ſuũ facerʒ .2 ſi ĩpedimẽtuzʒ ĩterueniret ꝙ ſoluèẽ ſuꝑ terminũ nõ poſſet: tũc tali pauperi ꝓlõgatõ ꝓpter deũ cõcedẽda ẽ· Et creditoꝛ cũ tli caritate ⁊ cõ paſſiõe poſſet ſibi terminũ ꝓlõgare ꝙ deꝰ ĩ extremis tẽpꝰ vi⸗ te ſue ſibi ꝓlõgaret et ſic poſſit pe nitere et glam dei ꝓmeri · Ergo mltũ rephẽſibiles ſut iſti ꝗñ ſuos debitoꝛeſ anguſtãt ter mino adueniẽte et cũ ſine dãno ipſorũ ſolutõem pꝛolõgare oſſet: et ab eis extoꝛquẽt: cũ tñ alias libẽt eis ſolueꝛẽt ſi poſ ſẽt · Et talibꝰ im miſericoꝛdibus remetietur eadem menſura. Vnde Erego:Dei miſericoꝛdiã non põt pꝛomereri qui miſeri coꝛs pꝛoxio ñ fuerit. Beda ſuꝑ epla Tacobi. Sine miſericoꝛdia iudicabitur ille: qui cum facere po ſſet nõ fecit miſericoꝛdiam Exquo maioꝛẽ quis miſericordiã a domino conſecutus eſt· =S — — — — 4 eo iniuſtius indigenti pyoximo miſericoꝛdiam denegat ¶ Noni qui compulſus per metum iurauit ſe aliquod datu fer rum et huiuſmodi non ſoluit · quia talis ſecũduzʒ Tho·ſecũda a ſecunde queſtione lyxxxxviii · Non excuſatur a peccato moꝛ⸗ tali non implens quod coacte iurauit · Et Rapmundus dicit N. Otalis quantuſcũqʒ; fuerit metus nihilominus obligatur IAa dummodo ſit de re licita: ſecus eſt de re illicita· ſed talis ſol uens quod coacte promiſit poteſt illud repetere· et alius co erd. ram deo ſemper tenetur reſlituere quidquid extoꝛſerat con ſan tra deum: ſi ſaltem indulgẽtiaʒ peccatoꝛum cõſequi voluerit her vtem quid ſi aliquis ex impetu iuraſſet illud quod delibera⸗ ſti te nõ iura ſſet? Reſpõdeo bᷣm Cuil. ſeruare tenet᷑ ſi eſt licitũ dce (Decimi qui maledicta verba ꝓfer̃t:ſicut luſoꝛes faciũt ma E n ledicẽdo deo cum nõ ꝓſperant᷑ ĩ ludo taxilloꝛũ:qui culpã dia ſe⸗ bolicam retoꝛquẽt in diuinã innocẽtiam. Et ideo deo maledi o.Dl r cunt et ſanctis quod etiaʒ hoꝛribile eſt audire· Morũ em̃ cõui tt cioꝛum ꝑticipes ſunt qui talibuſ cõuiciantibus hoſpitia cõce ee dunt: vel qui veſtimẽta ipſoꝛũ deluſa diuidũt. vlł qui cũ ip̃ᷣis lt: familiariter bibũt: vel ab eis ſoꝛtẽ lumĩs recipiũt· Omẽs em̃ nt. tales ſic maledicẽtes deo vl matri eiꝰ pl ſctĩs nõ pñt abſolui rir niſi ab ep̃o vl ab eiꝰ penitẽtiario · It maxĩa dʒ eis ĩponi pñia Pꝓ vt ðꝛ extra de maledias ſtatuimꝰ.vbi plura ĩuenieſ de hoc ; ĩ textu et ĩ gloſa:.Exẽplũ legit᷑ ĩ mariali magno· puer qᷣdã 4 edoctus a matre ſua beatam virginem ſemꝑ deuote ſaluta re · et ſalutauit precipue in neceſſitatibus· quod faciendo ra ptus a flumine cum ceteris pueris ludentibus et maledicen 1 tibus tandem ſi ubmerſis omnibus alis pueris propter ma „“” ledictiones ſuas ipſum ſolum beata virgo ei apparendo mox ſaluauit . in ſinu ſuo eum ſuſe cipiẽdo et confoꝛtando · ktem aliqui etiam maledicunt creaturis irrationalibus cum ab aliis offendũtur. Et in hoc oſtenditur magna ſtulticia ho . . minum qui brutis animalibus maledicunt cum tamen non . intelligant · Item ſ. anctus Thomas ſecunda ſ. ecunde queſtio d ne ſeptuageſimaſexta dicit · maledicere irrationalibus re 4 bus ĩquãtũ ſũt create dei ẽ pctm̃ blaſfemie. ſed maledicẽ eis ſecũdũ ſe cõſideratis hoc eſt ocioſum et vanũ et ꝑ cõſequẽs illicitum Item aliqui maledicũt ꝓximis ſuis · ⁊ vt frequẽter talis maledictio quã quis facit ſeu dicit ꝓxĩo ſuꝑ caput ip̃iꝰ maledicẽtis reuertit᷑ · Vnde Ceñ · xxvii · dixit ypſaac ad iacob ſi lium ſuũ · Qui maledixerit tibi ſit ille maledictus: ſie deus iã loquit᷑ de quolibet bono homiĩe cui iniuſte malediot᷑ · Quia quidquid maledicendo ꝓximo tuo optaueris de hoc tu reus eris ſᷣm dei iuſticiam: Et deus iuſto homĩ cõuertit maledictio nem in benedictionẽ· Vnð pſal.Maledicẽt illi ⁊ tu benediceſ Math.v.Beati eſtis cũ maledixerint vobis homĩes· Vnde Ru guſtinꝰ. Qui iuſtus eſt et maledict᷑ premiũ ei ꝓ maledictõne reddit᷑· ttem maledicere adeo eſt illicitũ ꝙ etiã nõ eſt licituʒ maledicere dyabolo· Vnde ecclĩi · xxi · Qum maledicit impius diabolũ: maledicit ip̃e animã ſuã · Qũ em̃ diabolꝰ ſit creatu: ra dei: et ᷣm ſuũ eſſe bonus licet in volũtate ſit malus pctm̃ eſt ei malũ optare: Vnde legit᷑ cũ Michael archãgelus cũ dia bolo diſputãas altercaret᷑ de coꝛꝑe Moyſi: nõ eſt auſus viciuʒ inferre blaſfemie. Sed dixit imꝑet tibi dominꝰ· ſi Michael archangel* diabolo aduerſanti blaſfemiã dicere noluit: ſed modeſto ſermone eũ coercuit: quãto magis hbomĩbus omĩs BHlaſfemia eſt cauẽda tem aliqui maledicunt vxoꝛibus ſuis: Vnde refert Ceſarius in dialogo · Q quidam dixit vxoꝛi ſue vade in nomie diaboli: et diabolus ſtatim in eam intrauit· et eam grauiter vexauit: de quo vir multũ cõtriſtatus fuit: et amplius ſe nunquã vxoꝛi nec alicui homĩ:vel alicui creature maledicere ꝓmiſit · tem aliqui maledicũt ꝓpriis filiis quos genuerũt . Vnde idem Qeſarius in dialogo ſuo narrat · de qui buſdam parẽtibus qui habuerũt pueruʒ ſepius f lentem: cui ex ira vna vice maledicẽtes dixerũt· taceas ꝙ diabolus te ha⸗ beat· Et diabolus mox arrnipiens pueꝛum cum coꝛpoꝛe et ani ma ab oculis eoꝛum abſtulit · Et aliqui ſibiipſis maledicunt propter infirmitatem coꝛpoꝛis · vel propter ammiſſionem rerum tempoꝛalium . vel etiã propter aliam quãcunq; tribu lationẽ et anguſtiam. EGxemplum de clerico quattuoꝛ annis infirmato · Qui dixit · Deus tu accepiſti mihi coꝛpus: et ego — — —,— —— — S DEDB6. SGCVNDO. . S accipio tibi animã ⁊ dabo dyabolo.t dixit: dyabole accipiaſ ers mihi animã · quod diu ino iudicio ſtatim factũ eſt · Tteʒ aliqui i maledicũt diuine volũtati · vt faciunt iſti qui maledicũt aure cb pluuiali · Exempiũ legit᷑ in dyalogo Qeſari· C miles quidaʒ Ned tpe melſſis · ſicut et ceteri cõuicani ſui cum ꝑ aeris ĩtemperi· Qi 20 colligẽdas fruges impe diẽt᷑: vidẽs a ꝑte occiden tali aerẽ lens obſcurari nubel⸗ q; oꝛin dixit · Ecce ibi iterũ dpabolus aſcẽ dit ici⸗ vix ſermonẽ finierat. ecce oꝛa tonitrua filium eius in ſinu “ nutricis peuſſerũt ipſ. a ĩcolumi ꝑmanẽte · ſz 1 in aliis ei reb en ſq; ſegetidus iumẽtis blaſfemus ule eſt flagellatus: vt diſce⸗ ön ret decetero ñ blaſ femare . Vnde ſtultũ ẽ valde vt homo moꝛ talis cinis et veꝛmis ponat in celum os ſuũ murmurãdo con tarn tra creatoꝛẽ ſuũ rep̃hẽdẽdo eum in factis ſuis· Querit᷑ vtruʒ ſhu maledictio ſit peccatũ moꝛtale · Reſpõdeo ſᷣm beatũ Tho· ſe⸗ kanr cũda ſecũde q· lxxvi· Maledictio de qua nũc loquimur eſt per ſi quã nunciat᷑ malũ cõtra aliquẽ vel ĩprecando vel optando * Quod quidem ſᷣm ſe repugnat caritati ꝓximi · eꝛgo eſt petm̃ dacd m oꝛtale · Vnde prima Ohoun · vi · Neque maledici regnũ dei cd proſlidebũt·. itanto grauius quanto ꝑſonã cui maledicimus ſdOo. magis amare et reuereri debemꝰ: Vnde leuitici xx · Qui male omg diry erit patri vł matri moꝛiat᷑ moꝛte · Cõtingit tamẽ eſſe veni ſuG ale vel ꝓpter paruitatem mali ꝙ; qs alteri imprecat᷑ vel pro lir pter afſectum eius qui pꝛofert: dum ex leui motu vel ex ludo tet vel ex ſurreptione aliqua talia verba ꝓrofert · quia peccata ie verboꝛũ maxime ex a ffectu penſ. an CDuereur que ſit pena tur⸗ Pfferentis maledictionẽ cõtra deum Reſpõdeo · Si quis con s tra deum vel aliquem ſanctum maxime cõtra beatã virginẽ talia preſumpſerit debet ſeptẽ diebus dominicis pre foꝛibꝰ ai eccleſie in manifeſto eſſe duʒ miſſa dicit᷑: ita ꝙ vltima die nec ebu pallium nec calciamenta ſed coꝛri giã circa collũ habeat: et ꝙ tmn ſeptẽ precedẽtibus ſextis feriis ieiunet in pane ⁊ aqua necĩ ge grediaẽ eccleſiam· et in quolibet dictoꝛum dierũ tres reficiat Hen paupes · etſi nõ põ t tres ſaltẽ duos vel vnũ · Etſi hoc nõ põt bu llud in penã aliã cõ mutet · et ſi p̃dicta renuerit debet ei inteꝛ ni⸗ dici ĩgreſſuſ ecd eſie et ĩ obitu debet carẽ eccleſiaſtica ſ. epuléa eg Ppapse. s60VNDO. Sed hec omĩa ſᷣm Coff.pro tribunali fiũt · Ceterum in iudi Q Lcio anime diſcretꝰ ſacerdos molliat hũc rigoꝛẽ · ¶ Vndecimi ſunt qui iurãt ꝑ deũ ⁊ ſanctos: cum hoc obligãt ſe ad aliquãs penã vt dicẽdo per deũ ſi hoc nõ fecero vel ſi hoc nõ eſt ſic ſi cut dico tũc hoc accidat mihi vel filiis meis Vl ſic dicẽdo · Nũ quã ꝑ diem vnã viuã · vel adhuc hodie moꝛiar· vel ſie · nũquaʒ ab oculis tuis viuẽs diſcedã ſi mẽtiar·Vel deꝰ nũquaʒ miſere tur anime mee ſi non fecero quod dico ⁊ ſic de aliis · Et tunc bᷣm Nugꝰ. illa ꝑ que ſic iurat obligat deo vt hoc ſibi vel illis eueniat ſi ſecꝰ eſt q; dicit · et ſatis hoꝛribile eſt ſe vel ſuos mẽ daciter ſic obligare· nec etiã homo fadiliter ſe debet obligare etiã ĩ cauſa vera: q; ſtul tũ eſt ſe ſic obligare maxime ſi nulla cauſa ſubſit nec vꝛgẽs neceſſitas · Gxemplũ legit᷑ ꝙ quidam vſurarius in moꝛte compũctus rogauit duos amicos ſuos· vt pecuniã vſurariaʒ: quã eis tradidit: reſtituerẽt· Et primuſ ÜR7 , 2 7 3 ⸗ 7 —☛ ☚ ſe obligauit hoc facturũ ſub impᷣcratione ignis ſacri: ſecũdꝰ obligauit ſe ſub ĩpᷣcratiõe lepre. Qui poſt obitum iſtius vſu rarii negligẽtes in hoc negotio fuerũt: volenteſ pᷣmitus cum iſta pecunia aliqᷓ lucrari: et poſtmodũ eam reſtitue:e. Et mox in illis infirmitatibꝰ ambo cõſumpti ſunt ꝓ vt ſeipſos obli gauerũt · ¶ Duodecimi cum quis iurat ꝙ nolit ludere etiam pro poculẽto vel eſculẽto · Et ſic ſᷣm MHeinricũ de firmaria ſꝑp peccat moꝛtaliter quotiẽſcunq; ludit · Itẽ qui iurauit nõ cho riſare vel nõ tabernã intrare · et ſic de aliis qᷓ homo licite põt iurare et talia tenet᷑ ſeruare: et quotiẽſcũqʒ oppoſitũ ſciẽter il fecerit moꝛtaliter peccat · ¶ Tredecimi qui cum ſolẽnitate ꝑ iurium ſolẽnizatũ cõmittũt · et hoc eſt moꝛtaliſſimũ peccatũ · vñ per tres tigitos quos ponit ꝗqs ſuꝑ ſanctos · ſignificat᷑ coꝛpus et animã et res ſiue famã dat in poteſtatem dyaboli Ymo ſᷣm Cuillugdunẽſem in ſumma vicioꝛũ qui ſcienter ꝑ iurat in primo ꝑiurio manũ dyabolo dat · cum qua tãgit euã gelium vel reliquias ſanctoꝛũ:et donec ille pemteat · ꝓ periu rio manus illa dyaboli eſt · Et qñ cunq; manu illa ſe ſignat. ipſe ſe ſignat manu dya boli. Et ñ poteſt penitere vł abſolui niſi reſtituat illi da mnũ cui iurauit · Sciẽdum ꝙ grauitas vel DePs6. ESrn du magnitudo illiuſ peccati ſcʒ ꝑiurii ꝓꝑpendi poteſt ex hoe qta emi le petm̃ peius eſt aliis peccatis: quia cũ alia pctã fugiüt et qᷓ igui ſi timent res ſacras: peccatũ piurii nõ timet eas. ſed illis ap ſeſt propinquat · Si aliquis vult foꝛnicari: ſi eſt in eccleſia exit in 5NAHH ve. ſi eſt in eimiterio ab eo recedit · Et ſi eſt ꝓpinquus eccłie u vel cimiterio elongat ſe ab eis· lle vero qui vult piurare in: ſlere trat eccleſiã ſi eſt extra: accedit ad altare et cõmittit petm̃ ꝑ: tune iunii quãdoqʒ ſuꝑ altare:quãdoq; ſuꝑ euãgeliũ: qñq; ſuper lilis coꝛpꝰ chꝛiſti· qð hoꝛrẽdũ ẽ. Mirũ eſt quõ terra ip̃ᷣm nõ abſoꝛ SIneGe beat: et quõ angeli qui circa coꝛpus chꝛiſu ſunt eũ nõ pimũt igrre Item ip̃e videt᷑ peioꝛ diabolo:quia diabolus timet res ſacraſ nul⸗ quaſi reueret᷑ qð ille nõ facit qui periurat. Item talis quan fhu tum in ſe eſt vult maius malũ facere xp̃o qᷓ; crucifixoꝛeſ eius ſoo. AIpſn em̃ intulerũt xpᷣo tm̃ malũ pene:ꝑiurus eum vult inuol Grrlr uere in malũ culpe · quod deterius eſt in hoc ꝙ aſſumit deuz rid⸗ et omes ſanctos in teſtimoniũ ſue malicie et iniuſticie· Quia Grſa bᷣm Tho. ſe · ſe ·q txxxix. Furare eſt deũ teſtẽ inuocare · Et hm gcutn Rugꝰ. Furare eſt deum in teſtẽ adducere· quod idẽ eſt. Secũ tor do grauitas ꝑiurii perpẽdi poteſt ex auſteritate penitẽtie.qꝛ cbi ſm canones pro periurio manifeſto et ſolẽniſ. ato debz impo enen m penitẽtia ſeptẽnis · LCamẽ Rapmũdus dicit ꝙ inſ⸗ pecto moõ cGq minoꝛ penitẽtia eſt imponẽda · Cõcoꝛdat Moſtii· Tercio patet 8 ex eo ꝙ ſm Moſti · hoc crimẽ in penitẽtia comꝑa ᷑ homicidio in volutario Quarto patet eo q piurs ĩfamis effici. nec po ſt. ea quatũcũqʒ peniteat ĩ teſtimoniũ recipit᷑ · Extra de teſtibꝰ ter Quinto ex pena que inflicta eſt etiã in pñti a deo ſuꝑ ꝑiuroſ t⸗ Vnde legit᷑ ꝙ quidã decanus eccleſie coloniẽſis quinq; mar tg cas auri ð pecunia ſue eccleſie fratri ſuo carnali miſit mutu on ando· quo decano moꝛtuo canonici debitũ repetũt: et qa ſu per hoc nõ habebãt teſtes.xlle ꝑtinaciter debitũ negauit: qð cum mramẽto firmauit · qui rediẽs domũ in media via remã ſenn ſit immobilis ita ꝙ nec ante nec retro potarat ſe mouere:et GeAe. ſimiliter factus fuerat mutus. Ideo in coꝛde ſuo vouit ꝙ ad n locũ ꝑiurii rediret et ſuã maliciã manifeſte diceret ⁊ reſtituẽt ſter 6 t eua TM.MW. eceleſie Feeuni detentã iniuſte · ſic Eenitkei duckꝰ liberatꝰ eſt.· Et aliud exemplũ legit᷑ ꝙ quidã ſan cti cracii martiris periurauit· 1 mox manũu retrahere nõ potuit et ſic omĩbus m alicia ⁊ iniuſucia ſua innotuit. Querit᷑ quare per euãgeliũ et reliquias ſanctoꝛũ iuramus? Reſpondeo ſᷣm Tho ·ſe · ſe .q lxxxix. Om̃e iuramentũ principaliter referẽ ad ipſum deũ cuius teſtimo niũ inuocat᷑ ecũdario autẽ aſſumũ tur alique res nõ im ſe·ſed quãtum in eis diuina veritas ma nifeſtat᷑: ſic iuramꝰ ꝑ euãgeliũ:⁊ ꝑ eũ cuiuſ veritas ĩ euãgelio manifeſtat᷑ et pꝑer ſanctos qui hac veritatẽ crediderunt et ſer uaueꝛũt (Quartidecimi. qui recipit vel cogit aliquẽ falſe iu rare:et ſic recipit friuole iuramentũ ab illo peccat moꝛtaliteꝛ Ratio eſt quia qui cõpellit aliũ ad iurãduʒ ⁊ ſcit eum falſe iu rare vincit homicidã: et cõmittit duplex homicidiũ: quia ille 1. occidit coꝛpus:et ille animã · imo duas animas illiꝰ ſcʒ qui iu⸗ rat falſum et ſuã ipſius qui recipit · vt patet xxii · q. v · Nle. Ec caꝰ · Qui exigit· In hoc cõcoꝛdat Heinricꝰ de firmaria ĩ expoſi tiõe ſcði p̃cepti · Scẽdũ ꝙ ſi qſ diceret ex iſtis ſequeret᷑ ꝙ nul lus poſſz aliu cogẽ ad ſibi ſoluẽdũ:ſi nullꝰ debẽt acciꝑe aliqð iuramtũ. Rñdeo ꝙ ad iudiciũ potelſ eũ citare et iuſticã ab eo exigẽ · et ſi tibi negauit: quõ p̃dt ipᷣe ſcire ſi recepturꝰ es iuram̃ tũ ab eo vl nõ. Quia hm Griſt· pᷣmo pꝑiermenias · de futis cõtĩ gẽtibꝰ ñ ẽ detmĩata vitas. Qñ aũt cõſideras ꝙ aliter eẽ ñ p̃t 2 nihil p̃t tibi ãpliꝰ fieri niſi iuramtũ · qͥd ergo iuuat te illð iu ram̃tũ qð ſic friuole ab eo r̃cipiſæ Nõne vna m̃ſura vini valèt Pl⸗ tibi ; tale iuramtũ ꝑiuriig Ergo qñ oĩno vult iurare tũc iterꝛogat᷑ creditoꝛ vt cõiteꝛ fieri ſolʒ· vtrũ velit e ũ ſuppoꝛtaẽ de iuram̃tog Htiã qñʒ a boĩs hoĩbꝰ fit petitio vt eũ ſuppoꝛta tũ hẽãt · Tũc offer hoc deo ĩ patĩa coꝛdis tui qð ille tibi ſolu?- tenet᷑: ⁊ ex fr̃na caritate oꝛa deũ ꝓ eoꝝ erit tibi meritoꝛiũ· Sʒ ſi dicẽs ex hoc ſeqᷓret᷑ cõfuſio mea:q; crederẽt me hoĩes ĩiuſte agẽ cũ ab eo iuram̃tũ nollẽ acciꝑe· Rñdðo ꝙ ꝓpt malos hoĩeſ ᷓ vt freqnt᷑ malũ iudicãtñ dẽs deũ offẽdẽè· et aĩaʒ tuã ꝑdẽ ſic rᷣcipiẽdo ſciẽter flin iuramtũ ab eo.Quia ſᷣm Orib.ſuꝑ Mat. Oiĩſ hõ ſm ſe eſtimat alterũ:foꝛnicanꝰ neminẽ putat eẽ caſtũ uꝑ ſepulcrũ ſan cti Dan Oaſtus de ſoꝛnicatõe nõ facile ſuſpicat᷑ · Suꝑbꝰ neminẽ humi lẽ putat·humilis neminẽ putat ſuꝑbũ · ꝓpter taleſergo non debes deũ offẽdere · Sciẽ duz ꝙ ſi vnꝰ malus ꝓpterea ꝙ nõ re cipis iuramẽtũ de te malũ iudicat:tũc ſex vel octo econuerſo n de te bonũ iudicãt: et te ꝓpterea cõmẽdant apud hoĩes et de a um ꝙ deũ et aĩam tuã in hoc honoꝛaſti: ⁊ eũ a iuramẽto falſo UmN ſuppoꝛtaſti: ſiout mali ex oĩbus malũ iudicant · ſic boni bonũ zma. Vnde Oriſoſto.ſuꝑ Math. Sicut difficile ẽ aliquem ſuſpicari Nio malũ qui bonꝰẽ ſic eſt difficile alquẽ ſuſpican bonũ qui ma eſe lus eſt. Vnde etiã Grego:m moꝛal· Quãtũ vos in bono ꝓfici ſei⸗ tis: tm̃ etiã bona de alus ſentitis · Sciẽduzʒ tamẽ ꝙ exigẽs iura n mẽtũ ſi ẽ pſona publica vtputa iudex nõ peccat · qꝛ tenet᷑ ex Aein oꝛdine iuris reciꝑpe mramẽtũ ſiue ſit verũ ſiue falſũ · Rtẽ qꝛ ip ſa ꝑſona publica nõ videt᷑ exigere iuramẽtũ ſed ille ad cuiꝰ in niin ſtãtiã exigit · aũt deo diſplicʒ reciꝑe iuramẽtũ ſciẽter falſũ RW patet in hoc exemplo · Legitur ꝙ quidam bonus homo cita Nkh uit quendã ad iudiciũ ꝓpter aliquã ſũmaʒ pecunie: et ille in gml ſtanter negauit: et ſe ad iuramẽt ũ exhibuit· quod aliuſ abeo iqs accepit licʒ ſci ret eũ falſũ iurare ſciẽter· Mox ſequenti nocte deo raptus ad iudiciũ dei · vidit xpᷣ‚m ſedere in ſede maieſtatiſ ſue urmm̃ exigẽtem ab eo ratõem de aĩa illiꝰ qui iurauit:et de aĩa ſua ꝓ cdd pa: qui cog nouit ãbas eẽ dãnãdas:Tüc iudex ꝗ̃ſiuit cur iuꝛa it mẽtũ ab alio recepiſſetæt ille qꝛ mihi meũ negauit Et iudex li⸗ Nonne debuiſti potius perdere talẽ ſubſtãtiam qz ipſiꝰ aĩaʒ ln ⁊ tuã gnõne aĩa melioꝛ ẽ q; oĩs tꝑalis ſubſtantia· Tunc iudex te tie fecit eũ f lagellari qui euigilãs oĩia ſibi acciderant enarra uit oi Et in ſignũ huiꝰ plagas in coꝛꝑe et in doꝛſo ſuo oſtendit · qd Nn nullo modo potuit ſanari: donec penituit: et deꝰ ſibi illð pec or D catũ ĩdulſit · ¶ Querit᷑ in quibꝰ caſibus põt quis iurare ⁊ eti ie am nu amẽtüͦ recipe ab alio ſine peccato · Rñdet᷑ Drimo cuʒ iiſt aliquibꝰ ſuadet᷑ aliqð bonũ qð ẽ eis vtile: et nõ credunt vbo loi, ſimplici: cõcedit᷑ nobis iuraꝛe·xxii:qi· Nõ ẽ cõtra: Vnde yſið · R e Hlerũq;ʒ ſine iuramẽto loqui diſponimꝰ:ſʒ ĩc redulitate eorũ “ qui nõ credunt quod dicimus iurare compellimur· Secundo aſi poteſt etiam quis innocentiam ſuam purgare iuramento cũ „ n t une ohn H. perke. scCVNDO mendaciter a malis infoꝛmatus eſt et iniuſte · Et in hoc caſu debet ſibi credi miſi contrariũ per teſtes poſſet cõuinci: Ter tia ſi duo ꝓ re aliqua ſunu quomodo ſe totũ factũ haberet: tũc talis ſine omni peccato poſſet iurare: et certitudinẽ illius dubii enarrare · et ſic a liti⸗ cio ad confirmationẽ debitoꝛũ: vt cum quis nõ habet fideiuſ ſoꝛem ponere:et alias nolũt ſibi credere · tũc poteſt iurare ſe velle in tali termĩo ſoluere:et ſi ſic intendit et ſuũ poſſe facit nec peccat iurãs · nec etiã recipiens iuramẽtum. Vnde Rugꝰ. de verbis apoſtoli ſermone xxiüũ· Qui exigit iuramẽtum ſi ne ſcit alium falſum iuraturũ·et dicit iura mihi vt ei fides fiat. nõ audeo dicere peccatũ tñ humana tẽptatio eſt · Quarto ad dubietatis remotionẽ: vt ipſi ꝓ re litigioſa iuret᷑ · verbi gra⸗ ugarareet alicui certe conſtaret — — — — — — — – — — 2 gio illi ceſſarẽt. Quinto ad ꝓmittẽdum obediẽtiaʒ ſi uis ſupe rioꝛibus vel fidelitatẽ ſuis pᷣlatis· vel etiam alicui cõmunita⸗ ti . vel ex ꝑte offici vel aliis de cauſis licitis · Lamẽ ſciẽdum ꝙ qui ꝓpter officium qð a prelatis vel a cõſilio ciuitati s cõmit titur iurat: ſi intẽdit ſic facere vt iurat nõ eſt ꝑiurus· ſed val de ſollicitus eſſe debʒ ꝙ ulud qð iurauit et ꝓmiſit · vt hoc ᷣm exigentiã iuramẽ ti ad effectum producat · Aias ſi fraudẽ fa ceret exequẽdo hoe quod in iurãdo ꝓmiſit tociẽs ꝑiurus effi ceret᷑ quotiẽs hoc ſcẽter trãſgrederet᷑· Ergo valde magnum et terribile eſt ſic aliquid reciꝑe ſuꝑ iuramẽtuʒ quia talis ani mã ſuam p̃cioſam ponit pro pignoꝛe · Si autem pro aliquo negocio vt mechanici iurãt · vel aliquo officio· vt ceteri offic ales: et hoc in principio nõ intendit exequi vt uramentum exigit · ſed ꝓpter lucrum et affectũ acquirendũ iur at.ipſo fa cto ſie iurãdo eſt ꝑiurus. et quotiẽſcunqʒ poſtmodũ ita iura mẽtum tranſ gredit: totiẽs moꝛtaliter peccat. O quot iuram̃ ta cõtingunt que iuranteſ adimplere nõ intẽdunt. Et qui ſci enter dant occaſionẽ talibus tranſgrediẽdi ſua iuramẽta · vl eos ꝓpter ſuũ lucrum ad talia inducũt rei erũt in peccatis il lorum et deũ grauiter offẽduntquia plus debẽt diligere ſa Llutem ꝓximoꝛũ qᷓ; ꝓpriũ lucrũ vel cõmodũ · ¶ Quindecimi Qui votũ deo factũ trãſgrediũt᷑· Vñ ad maioꝛẽ huiꝰ euidẽtiã —☚, –T—ʒ— — — — — — — — — i cirea votum principaliter ſeptẽ ſunt notãda. Drimo quid ſit R votü:et que et quot requirunt᷑ ad votuʒ. Reſpõdeo ſm hlen R ricum de firmaria· votũ eſt ſpõtanea ꝓmiſſio cũ deliberetõe eſ 1 obligatiõe firmata · vel ſic· votũ eſt cõceptio melioꝛis ꝓpo ſiti cũ deliberatiõe firmata . Ergo patet qð ad votũ t nia req ſͤe⸗ runt᷑. Primũ eſt ꝓpoſitũ volũtatis · qꝛ debet fieri ex animi li bertate · nõ aũt ex coacta neceſſitate. Ex quo patet ſi aliquis i cogat᷑ metu cadẽte ĩ cõſtantẽ virũ ad aliqd vouẽdũ nõ tenet᷑ koad exoluere · Similiter ſi parẽtes vxl' cognati alicuius vouerũt ali gre: qd votũ ꝓ aliquo eo ignoꝛãte ip̃ᷣe poſtmodum põt hoc acce ſtun ptare vel nõ·qꝛ votũ debet fieri ex animi libertate · et hoc eſt Ele. primũ qð requirit᷑ ad votũ·Secundũ eſt delibeꝛatio volunta riltn tis · quia ſi aliquis ſubito aliqd bonũ cõcipiat nõ obligat᷑ ex sſupe voti neceſſitate ad ſeruãdũ:ſed ſolũ ex quadã decẽtia et con muntn gruitate inquãtũ diuinis ⁊ bonis inſtinctibꝰ nõ eſt reſiſtẽdũ dung Terciũ eſt ꝙ votũ ſit de re bona aliter nõ obligat dicẽte YVſi cönt doꝛo in li· de ſummo bono: In malis ꝓmiſſis reſcinde fidẽ: et ſedrl1 in turpi voto muta decretũ · et xxii·ꝗ · vii · Idem in eodẽ libꝛo boekfn QOQð incaute vouiſti ne facias ¶ Sciẽdũ ꝙ votũ licitũ ſꝑ obli M ef gat ad ſeruandũ ſi vouẽs ſit ſui iuris: quia eius trãſgreſſio ẽ usef motꝛtale peccatũ.exceptis q̃ttuoꝛ caſibus.Drimus eſt ſi aliqͥs uun vouit ſub cõdiciõe:nõ tenet᷑ exoluẽ votũ·puta ſi aliqs vouit s ai beate virgini ieiunare ſi ſanetur · talis ſi nõ ſanat᷑ in tꝑe pᷣ̃fi lqno xo nõ obligat᷑ ad ſolutionẽ voti · et ſic de aliis · Secũdus ſi ac offa cedit diſpẽſatio eius qui diſpẽſare põt in voto · que tñ nũqᷓ; Atun fieri deberet niſi in eque bonũ vel ĩ meliꝰ cõmutaret᷑· Querit᷑ on qᷓs põt in votis diſ pẽſare: vel vota cõmutare Reſpõdeo hpom tiiurn Raymunũ dioceſanus ep̃ᷣs pᷣt ſuis ſubditis oĩa vota cõmu Furam⸗ tare vel etiã cũ eis diſpẽſare exceptis quattuoꝛ votis· Drimũ giſi elſt votũ cõtinẽtie: quia cũ vix aut nunq; poſſit aliquid meliꝰ nec inueniri in q cõmutet᷑· vt patʒ eccli · xxvi.nõ eſt cõdigna põ cten deratio ae cõtinẽtis· ergo ꝛc̃. Secũdũ ẽ terre ſctẽ ·ſ. pugnãdo grl pro fide chꝛiſtiana· Terciũ ẽ votũ viſitãdi limia aploꝛũ petri Ran 2 pauli · Quartũ votũ viſitãdi limĩa btĩ CacobiEn his ſolũ pa bi pa põt diſpẽſare· et ita ſeruat curia: Alia vᷣo vota poſſũt ep̃i cõmutare a aliq in voto diſpeſare· Na qſcuq; abſolute de⸗ termĩat᷑ aliq votũ nõ eſſe ſeruãdũ ðꝛ eẽ diſpẽſatio voti · vᷣbi tn gratia ſi illud quod vouet᷑ eſſet malũ vel ĩutile vł maioꝛis bo ni ĩpedimẽtũ.qð eſt cõtra ratõʒ eiꝰ qð cadit ſub voto · Quia e ſm Tho · votũ debz eſſe melionſ boni · Et iõ ĩ tali caſu neceſſe ẽ ꝙ ðtermĩet᷑ votũ ñ eẽ ſeruãdũ .⁊ hoc ðꝛ diſpẽſatio voti · Sʒ . cõmutatio voti ðꝛ qñ ꝓ hoc voto qð ſeruãdũ erat · aliq̃d aliðd ſ ĩpoĩt. Vñ minꝰ ẽ vota cõmutare q; ĩ votis diſ Pen. are vtrüqzʒ . tñ ĩ autoꝛitate p̃latoꝛũ ecclie cõſiſut · Pro quo ſciẽdũ ꝙ ad di 4 ſpẽſandũ · vl vota cõmutãda duo reqrũt᷑ ſcqʒ auatoꝛitas et cã ſiue neceſſitas.Sʒ qᷓ ẽ cã ſufficiẽs in diſpẽſando de uotis =;Re ſpõdeo ſᷣm ANbertũ.Sufficiẽs cã eſt pauꝑtas. vt ſi vouit ieiu 6 niũ et mẽdicãs nõ inuenit ĩ vna hoꝛa ꝙ ei ſufficiat · Silr et in . firmitas· vt ſi vouit abſlinẽtiã a vino ꝛ a carnibꝰ et incurrit 1 lãguoꝛẽ⁊ ĩ talibꝰ p̃t fieri diſpẽſatio · Terciꝰ caſꝰ ẽ ſi ĩpotẽtia . et iĩpoſſibilitaſ accedat.Nã qᷣdquid votũ fiẽdũ ĩpediret ſi pñſ eſſet hocĩm ſuꝑueniẽs voto facto obligationẽ aufert · Vñ ſi F aliqd poſſibile ſit dũ vouet᷑ · poſtea fiat impoſſibile· tollituꝛ 1 obligatio qB;tũ ad hoc puta ſi aliqs diues vouit edificare ec⸗ cleſiã pꝰea pauꝑtate ſuꝑueniẽte ꝑficè nõ põt ñ obligat᷑hoc ii tũ ſiẽ ĩtẽlligẽdo ſᷣm Heinri · ð fir· ſi factꝰ ẽ oĩno ĩpotẽs · al ſo 4 lutus eſt a toto.Si aũt ſit ĩpotẽs ĩ ꝑte ita ꝙ totũ ꝑficẽ ñ poſ ſit: tũc remanet ſolũ ligatꝰ ad illð qð p̃t et ad alid ñ· Quartꝰ d caſus ẽ ſi vouẽs ñ ſit ſui iuris · quia quicũq; ſubeſt poteſtati aliene nõ poteſt aliquid vouere quod illum cui ſubeſt a debi ſ to ſubiectionis impediat· Vnde ſeruuſ qui ſubeſt domino nõ H”MVMB poteſt vouere quidquã quod poteſt eum impedire a ſeruitõ domini ſui · et ſic de aliis ſubditis · ¶ Tercio notãdum ꝙ vo nn tum eſt duplex ſcʒ ſolẽne et ſimplex. Et vtriuſq; trãſgreſſor i ſm Tho · ſe · ſe . q:lxxx viii peccat moꝛtaliter Quidã grauiꝰ pec ſe cãt frãgẽdo votũ ſolẽne · dꝛ · xxvii · Si vir · Et votũ ſolẽne dicit 4 qð fit ꝑ ſuſceptionẽ ſacri oꝛdinis:vel ꝑ ꝓfeſſionẽ expreſſam . f uel tacitam factaʒ alicui de religionibꝰ approbatis. Simplex ecx votũ ẽ de nõ cõtrahẽdo:uł caſtitatẽ ſeruãdo:⁊ hmõi.Et quã oß to maĩfeſtiꝰ ẽ emiſſũ:tãto maioꝛ penitẽtia debet᷑ tꝛãſgreſſoꝛi . 144 E; „ ☛ de. Loquẽdo de voto ſimplici tunc ſciẽdũ bᷣm Heinric uʒ ð firma i ria· ꝙ peccat moꝛtalr ꝗͥ pꝰ ſimplex votũ cõtinẽtie cõtrahit ma do trimoniũ · tũ qꝛ facit cõtra pᷣceptuʒ diuinũ quo ðꝛ · Vouete et un reddite · tũ qꝛ ĩ foꝛo cõſcĩe ⁊ apud deuʒ tiñ obligat q;ʒtũ ſolẽ⸗ eſe ne ßm doctoꝛes ſimplex votũ· Ex quo euidẽter patʒ q; ꝓpba 5 ne faciunt qᷓ dãt cõſiliuʒ et licẽciãt aliqᷓs ꝑſonas pꝰ votũ ſim s plex cõtrahere matrim oniũ: qui peccãt tripliciter · Primo ꝙ; iig uo cõſilio ĩpellit aliã virginẽ ad peccatũ moꝛtale ſez trãſgre ddii diẽdo votuz · qa qcunq; dat cõſilinʒ vl auxiliuʒ vl f auoꝛẽ ad .xdq aliq;d qð ẽ petm̃ onaß⸗ erit ꝑticeps illiꝰ peti. Vnð Rug · ſuꝑ Pe⸗ Fobem Momicida dpabolꝰ ðꝛ nõꝙ gladio armatꝰ uel ferro tien cinct* ad hoĩeʒz veit · ſed qꝛ malů vᷣbuʒ ſ⸗ emĩauit · Noli ergo te etin d5 putare hoĩcidã qᷓndo ꝓxĩo tuo mala pſuades. Scðo qꝛ ꝑſo amt naz illã maxio piculo expoĩt cuʒ ßm certioꝛẽ opinionẽ nund; “ poſſit petẽ debituz ſine pctõ· Vnd licet peteꝛe nõ debeat: red ſpiſ dere tamẽ tenet᷑ · Tercio q; xpᷣm ſpõſũ illiꝰ vgĩs grauiter of Naſt fendit: ᷓ dat cõſil iuz uel auxil iuʒ talibꝰ ad cõtrabẽduʒ matri liu moninʒ Hoc patz q; tales vᷣgines pꝰ votuʒ cõtinẽtie ſꝑnunt teci xp̃m quẽ pᷣmitꝰ p oĩbe viris ſibi elegerunt OQð nõ ẽ modica be irreuerẽtia ipſi xpᷣo ꝙ ꝓ eo elegit vnuʒ aliuz ſpõſuz ꝗ minꝰ 16 ulcher: minꝰ bonꝰ: min⸗ dulcis: minus diues. et ſie de aliis; tEteé ꝓpter uoluptatẽ breue ſue miſ ere carnis derelinqt dulece 2 dinẽ celeſtis Fauwurcr ip̃m deuz quiẽ de⸗ totiꝰ cõſolatõis et ti oĩs dulcedĩs· Inſuꝑ ꝓpter ſocietatẽ talis moꝛtal ſpõſi puat ſe ſocetate beate marie vᷣginis et oum ſctõꝛuʒ 2 oĩm ã eloꝛuũ ani Xliter oĩm electoꝛuz ĩ celo exiſtẽtiũ Fnſuꝑ ꝓpter talẽ põſuʒ * dãnat ſe cũ coꝛꝑe ⁊ aia· 1 aſſociat ſe ad ſocietatẽ oĩm daãnato ruʒ. 1 oĩm demonũq ſunt iferno ſi ſic moꝛit. Ex pmiſſiõe di t uina qñʒ talis ᷣgo veĩt ad amaritudin? ubi ꝗſiuit carnis de lectationẽ · Quia foꝛte hẽbit viruʒ iracuũduũ d ea peutiet 1 mul kſe⸗ .RM tis afflictõibꝰ aff liget · Ttẽ ſciẽduz ꝙ nunq; tal ſciẽter debẽt diar ſibi talẽ deſpõſare: q; qrecipit ꝑſonã alteriꝰ contra volunta An . tem eiꝰ talẽ ꝑ hoc grauiter offendit. Sic et ille xpᷣm grauiter pper offẽ dit ꝗᷓ eiꝰ ſpõſã ſibi aſſumit. GEt ideo qñʒ ſequi᷑ hoc maluzʒ e ꝙ nunquã bñ viuüt · nec bñ hẽbunt nec in coꝛꝑe nec in anĩa: H. DePR6. S6CVNDO. nec etiam in rebus tpalibus: quia ſibi mutuo diſcoꝛdãũt et dia n E bolice ſimul viuũt ¶ Quarto·ꝗᷓrit᷑ vtrũ vouẽs teneat᷑ ſtatim q uotum adimplere? Reſpõdeo ſᷣm Cuil. Si votũ eſt abſolutũ n tenet᷑ ſtatim cũ poreſt adĩplere. niſi ĩ uouẽdo aliud habuerit de in mẽte ſcʒ ꝙ ſuꝑ illam diẽ uel illum teꝛminũ uoluit adĩpleꝛe 0 et tũc poterit vſq; ad illũ terminũ p̃ſixũ licite expectare ſeꝰ M nõ ultra · Et dicit᷑ Deutronomii xxiii · Cũ uotum uoueris dño deo tuo nõ tardabis illud reddere: qꝛ requiret illud dominꝰ it deus tuꝰ: et ſi moꝛatꝰ fueris reputabit᷑ tibi in pctm̃. Moc heu he illi nõ aduertũt qui uotũ ſuũ quod deo uel beate marie v̈gi loe mi uel ſanctis eius uouerũt uſq; ad decẽ ul' ad viginti annos qu ꝓtrahunt: ⁊ ſuꝑ illos · ira dei quãdoqʒ etiã in pᷣſenti vita deſe 5d uit · Exẽplum legit᷑ ꝙ fuit quidam homo literatꝰ multoꝛũ vi ”MZM cioꝛũ ſer uus: qui cum a quodã pꝛioꝛe ammonitus fuiſſet fre quẽter ut ſeculo renũciaret ⁊ vitã ſuaʒ emẽdaret · et cũ freqn ð”MM ter ſe hoc facere ꝓmiſiſſet et ꝓmiſſuʒ nõ adimpleret. in cepit ſubito grauiter infirmari: qui cũ miſiſſet pro priore et veni “”èR” ens ad euʒ admoneret eum vt promiſſũ adĩpleret ſubito cdla M mare cepit O pater oꝛa ꝓ me: quia duo vrſi ueniũt ad deuo en randũ me. Qui oꝛationibus eius libeꝛatus nõ cura uit ꝓmiſſũ 686 adĩplere · Et mox it erũ clamare cepit · Ecce ignis occupat me . ad deuorandũ: et iterũ petit oꝛare pro ſe· Et ignis ꝑ oꝛation? ’ euanuit et ſie iterũ liberatus eſt: et ꝓmiſſum adhuc adĩ plere 7 cõtempſit quaſi deſperãdo. ad dei iudiciũ raptꝰ audiuit ꝓfer be re ſentẽtiam cõtra ſe de malis ſuis: et a raptu iterum ſubito rediẽs retulit coꝛam om̃ibus viſa et audita et ꝙ ab eo eſſet p ciſa om̃is ſpes ſalutis · Et addidit · Ecce aſſunt duo demones roꝛtãtes vnam maximã ſartaginem vt frigar in ea meternũ ſ ſt tũc clamare cepit · ve ve mihi:quia uotuʒ meũ nõ adimple hn ui :et de deo et de ſalute anime mee nihil curaui. Ideo ſentẽ 6 tia ire dei ꝓlata eſt cõtra me · Qui cum hec diceret vna gutta de ſartagine cecidit ſuper manũ eius: que uſqʒ ad oſſa omni bus vidẽetibus eum deuoꝛauit · Et ipſe tunc ait: nunc credite· ecce me demones in ſartaginem ꝓiiciunt. et hec dicẽs expira K uit ifeliciter. ¶ Quinto querit de uotis que fiũt in anguſtiis 4 to⸗ e tern one . M 6 DPR. nn obligent. Reſpõdeo ſᷣm Cuil · mulieres in ꝑtu vouẽtes uel quicunq; alii in anguſtia conſtituti ſi habeant deliberatam intẽtionem obligandi ſe obligati ſunt.ſecus eſt ſubito et in deliberate ˖ ¶ Sexto videndu eſt qui poſſit vouere et qui ñ Q Per Qirca qð querit᷑ vtrũ pueri poſſĩt vouer e:Reſpõdeo ſᷣm bea tuz Tho. ſe · ſe · q· lxxxviii· pueri ante ãnos pubertatis duplici ratione vouere nõ poſſũt.· DPrimo quia vt in pluribꝰ patiunt rationis defectũ: hoc tamẽ cõtingit in aliquibus accelerari. Secũdo quia ſunt in poteſtate parẽtuʒ vel tutoꝛũ qui ſũt eiſ v loco parẽtuʒ. et iõ eoꝛũ vota nõ habẽt effectuʒ· Elle autẽ fuliꝰ nnos qui venit ad annos pubertatis eſt quidẽ ſue ptãtis quãtum nae ad ea que ꝑtinẽt ad ſuam ꝑpſonam: puta pꝑ votum obliget un⸗ ſe in religionẽ.vel ꝙ matrimoniũ cõtꝛahat· Et idẽ eſt de filia ſafn que eſt ĩ domo patris· Vtrũ religioſus poſſit uouere Reſpõ frqn deo ſm beatũ Tho· vbi ſupra. Qum nullũ tꝑus exeeptũ ſit in lapit quo prelatꝰ nõ poſſit ſubditũ circa aliquid occupar e: Ideo theti nullũ uotum religioſi firmũ eſt ſine cõſenſu p̃lati:quia nõ ẽ toch ſue poteſtatiſ. Vnde et ᷑m Raymũ.Si vouerit nõ debet exeq deuo ſine licẽcia pꝛelati: ne foꝛte ſuꝑ hoc alii ſeandaliſarent᷑ ſi eoꝛũ miſu coõſuetudines voluerit excedere: uel ne det᷑ occaſio euagandi eoe tem querit᷑ vtrũ p̃latus poſſit abſoluere religioſos a votis none factis ante ingreſſumg Reſpondeo ſᷣm Tho· et Rap · ipſa reli lee gio in ipſo primo in greſſu ſoluit huiuſmodi vota · Addit tũ ſſe beatus Tho·in quodlibeto ꝙ cum obediẽtia ſit maximũ vo D toꝛuz ꝓ om̃i uoto ſufficiẽtiſſime recompẽſat. Et qꝛ ingrediẽs ſeaeh5 religionẽ nibil ibi poteſt retinere ꝓprie volũtatis: nullũ er ones go votum ꝓpria volũtate factũ retineꝛe opoꝛtet · Sed ſtatim rſu illud debet oſtẽdere patri monaſteni: et ſe eius ſubicere vo pe luntati . ¶ Septimo quenit᷑ vtrũ alter coniugatoꝛũ poſſit ſe R ent⸗ obligare voto ingredi religionẽ ſme alio Reſ põdeo ſi nõ in ut teruenit copula carnalis poteſt alter uouere ingredi religi n onem inuito alio.Sed poſtquã interuenit carnalis copula: S tüũc vnus ſine cõſenſu alterius nõ poteſt Item querit᷑ vtrum pin vxoꝛ uouere poſſitæ Reſpõdeo ꝙ nõ ſine cõſenſu viri: maxie ſie in his votis que ſine ſcãdalo viri perfici nõ poſſunt. Tamẽ ſi vxoꝛes emiſerũt votum abſtinẽtie peri grinatiõis vel cõtinẽõ:· tie · vel etiam de mane ſurgẽdo· uel quo dcũqʒ aliud nõ debet autoꝛitate ſua cõtrauenire:ſed viri poſſũt irritare talia uota etiam ſi ante matrimoniũ contractũ emiſerant talia uota ſcʒ ieiunãdo. peregrinãdo:mane ſurgẽdo.⁊ mulier tenet᷑ in boc ſequi virum et ei cõſentire· Sciendũ tamẽ ꝙ vir ſola illa vota reuocare põt que ipᷣa ĩplere nõ põt ſine ſcãdalo ipſius viri:ſi cut ieiunare: ꝑegrinare· mane ſurgere:et ire ad matutinas 2 huiuſmodi. Rlia vero vota nõ: ut ſi vouerit ꝙ daret aliqd de ꝓprio vbi eſt cõſuetudo ꝙ mulier habere põt bona ꝑaferna⸗ lia:uel ſi vouerit oꝛationẽe ali quã:et huiuſmodi· v᷑tẽ queritur vtrum in votis conficiendis uel dimittendis vir 1 vxoꝛ ad paria iudicentur? Reſpondeo ſecũdum Raymũduʒ· Quãtum ad uotum continentie ſcdᷣm om nes doctoꝛes vir ⁊ mulieꝛ ad paria iudicantur· In voto auteʒ abſtinentie dicunt quidam ꝙ cum vir ſit caput mulieris poteſt tale votum facere inuita vxoꝛe · & tamen intelli gẽdum eſt ſedm Hugonem niſi per ta le votum fieret pꝛeiudiciũ vxoꝛi de debito reddẽdo qð peꝛr iu ra videtur ſatis probabile· In voto autem ꝑegrinationis di cendũ ꝙ neuter cõiugũ poteſt alio inuito facere fallit tamẽ hoc in voto hieroſolomitano quia in fauoꝛẽ terꝛe ſancte et fi dei chꝛiſtiane põt vir ſine cõſenſu vxoꝛis facere hoc votũ et ĩ plere. Vxoꝛ tamẽ vt cõſentiat eſt attẽtiuſ monẽda.nnocẽ·di cit. pᷣter votum vltꝛa marinũ neuter coniugum ꝑigrinari poteſt ſine cõſenſu alterius:imo ſi aliquãdo cõſenſerit p̃t re uocare licet peccet· Hec nnocẽ. Gt nota exẽplum terribile de illis qui nõ perſoluũt vota ſua ſed ſuſcipiũt diſpenſationeʒ falſe et ſine cã Legit᷑ ꝙ in dioceſi traiectẽſi·erat quidã ruſti cus vſurariꝰ qui tꝑe predicatiõis ſancte crucis crucẽ accepit et poſtea crucẽ et votum rede mit quinq; libris et crcũuenit dolo diſpẽſatoꝛẽ cum poſſet dediſſe xl·libras · vᷣſte ſedebat qᷓ dam die in taberna dicẽs aliis qui vota ſua ꝑſoluerunt· Vos ſtolidi trãſibitis mare ſuꝑ periculo vite veſtre: et expenditis ſubſtantiã veſtrã · ego aũt redemi quinq; libris votum meu Et cum domi maneã ſimilem mercedẽ vobis habebo · ENt ſic ia — — — — —— — — Mð —.— : ctabat ſe de dolo et fraude ſua. Nocte aũt quadã cuʒ iaceret SZðZ cum vxoꝛe ſua audiuit in molẽdino ſuo · qʒd erat domui conti Inad guum motũ quaſi molentis rote · Et dixit puero ſuo Nade 1 d vide quid ſit in molẽdino · puer iuit et rediit hoꝛroꝛe ꝑcuſſus mnbe Cui dicẽſ. Quid ẽ tibiæt ille ·tãtus hoꝛroꝛ inuaſit me ĩ hoſtio Aron molẽdine ut cõpelleret me redire · Et ille. Etiã ſi diabolus ibi vinſ ſit ego ibo et videbo · Tniecta toga ſcapulis venit ad molẽdi ndg num. Grat em̃ nudus · hoſtliuʒ aperuit et introſpexit:et vidit dde duos equos nigerrimos· et virũ nigrum ſtantẽ iuxta equos feman nigros: qui dicebat ad ruſticũ feſtina· aſcẽde equũ iſtum qui henitn ꝓpter te adductus eſt tle expauit · At ille · Quid tardaſ: ꝓüce n veſtem tuã et veni · Grat em̃ ueſti eius crux affixa· Ale deſpe Muitum ratus ex virtute vocis diabolice reiecta ueſte equũ aſcẽdit: · ulad vir aſcẽdit alterũ equũ · Et ſtatim deductus eſt ad diuerſa lo Nuduon ca penarum ubi ille miſer vidit patrẽ et matreʒ toꝛqueri pro zinitn ter res iniuſtas quas poſſiderũt et ſibi hereditario iure re part liquerũt · Inſuꝑ ⁊ alios q;plurimo s ibi vidit quos cognouit perin et vidit ibi quẽdam militẽ inſidẽtem vacce furẽti auerſo co: nis di poꝛe ita ut doꝛſum haberet ad coꝛnua vacce que bhuc illucqʒ tam diſcurrebat · ac crebris ictibus doꝛſum militis cruciabat · Gt Qe eeeKo cum quereret ruſticuſ quare illam penam ſuſtineret? Reſpõ orbeati dit uaccam iſtam rapui ſine miſericoꝛdia cuidaʒ vidue . 1 ideo aoi opoꝛtet me hanc penã ſine miſericoꝛdia ab ea tollerare · Oſtẽ mna ſa eſt ei ibi ſedes ignea: et dictuʒ eſt ei ·modo reuertere ad do tirt mũ tuã: et poſt tres dies reuerteris ad locum iſtuʒ et merce iede dem accipies in iſta ſede · Mox a demone reductus ſemiuiu?. org et inuẽtus eſt in molendino ab vxoꝛe et familia. Et conuoca Nü tis cognatis et amicis ſuis dixit omnia que ei acciderant· et rupt que viderat quaſi ſub deſperatione· Vocatꝰ eſt ſacerdos qui int cum eum ammoneret ad cõtritioneʒ et cõfeſſionẽ · Reſpõd it Aur Quid pꝛoſunt verba iſta ænon poſſum conteri: ſuperfluum * video confiteri · et video quid in me diſpoſitum ſit neceſſa e rium eſſe impleri · ſicq; miſer ille ſine ſacramentis eccleſie de znt⸗ functus eſt · HW men “ ſen (( De tercio preceptt. GSmento vt diẽ ſabbati ſanctifices · Hoc pᷣceptũ refer tur ad ſpirituſſancti bonitatẽ:ſieut ſem ad filii veri tatem:et primũ ad patris poteſtatẽ · Decet em̃ homi effectum deuotionis hac die totaliter quieſcere deo: nemp ita ꝙ ſi homo quidquã in oꝛationibus vel etiam bonis peri ¶Vn Rbus ꝑ totã ſeptimanã neglexit hoc recupet in iſta die · ¶ de ad euidẽtiam huius precepti qᷓrit᷑ quare ſabbati dies fue: rit trãſlatata in dominicãæ Rd qð dicendũ ꝙ hoc factũ cõue⸗ nit ratio ni · Primo ob memouã beneficii dñice incaꝛnationis Quia ſicut die dominica mũdus fuit creatuſ:ſic eodẽ die fuit p miſteriũ incarnationis recreatus. Et hoc beneficiũ digniſſi me in memoꝛia iugiter eſt habẽduʒ. quia ꝑ hoc deus ſummã caritatẽ exhibuit · dicẽte aplo. Propt᷑ nimiã caritatẽ q̃ dil exit nos de? filiũ ſuũ miſit · Ix maxĩa em̃ caritate ꝓceſſit ꝙ veꝛbũ eternũ fieri et naſci hõ voluit:ut noſ deificaret et ut hominẽ abiectũ ĩeffabilr exaltaret: Et ut hoĩeʒ mẽdi cũ theſauro diui‚⸗ nitatis locupletaret · Vñ Rugꝰ.ſuꝑ canonicã pᷣmã Toh̊. Ama uit te dñs ⁊ fecit ſe ꝓpter te hoĩeʒ:deꝰ ſbiecit ſe ⁊ exaltauit te Incliauit ſe et ſuſcepit te · Exinaniuit ſe maieſtate · ⁊ ĩpleuit te diuiĩtate· deſcẽdit vſqʒ ad te: vt tu deſcẽderes vſqʒ ad euʒ. ¶ Secũdo ꝓpter memoꝛiã bñficii reſurrectõis ꝗᷓ fuit dñica die fctã-2 qᷓ ẽ cã ⁊ exẽplar nĩe reſurrectõis. Nã illa die cõtu⸗ lit nob tria hona· DPrimo qꝛ moꝛtẽ noſlã deſtruxit:et eã in ſe ipᷣo ocdſo occidit · Nã ſᷣm Rug.Dignũ erat ut q; diabolꝰ xp̃ʒ inocẽter pemit ptãtẽ ꝑdẽt ĩ eos quos ſua calliditate duictos tẽbat· Scdo qꝛ nat᷑aʒ hũanã veſte iĩmoꝛtalitatis ĩduit cũ ĩmoꝛ tal ⁊ ĩpaſſibil reſurrexit· Tereio qꝛ timoꝛẽ moꝛtis abſtulit qũ p ſuã reſurrectõz ð eterna btĩtudĩe nos aſſecurauit:cũ certũ ſit ꝙ mẽbꝛa ſeqᷓ debeãt vbi caput ſuũ p̃ceſſit· Vñ Cre·ĩ ome. Paſcali. Eiliꝰ dei factꝰ hõ apparuit ĩ carne: mon dignatꝰ ex volũtate: reſurrexit ex ptãte: et oñdit exẽplo qd nobis ꝓmi ſit ĩ pᷣmio.Si igit᷑ mẽbra noſtri redẽptoꝛis ſumus:pᷣſumamꝰ ĩ nobis ꝙ iã geſtũ cõſtat in capite · Tercio ne videamur iudai ſare diẽ ſabbati moꝛe iudeoꝛũ obſeruãdo.quia ſcdᷣm Moſliẽ. In ſabbatis maxime operari debemꝰ ne iudaiſare videamur SSè 8 tu⸗ i u ſie ¶ Quarto ꝓpter dignitatẽ diei dominice. Sciẽd uz ꝙ duode B W eĩ dignitates diei dominice inueniũtur ĩ ſcriptura.· Brima ꝛ 4 illa die celum et terrã et angelos deus creauit. Secũda eadẽ d die ſtetit archa Noe poſt diluuiũ ſup mõtes armenie. Tercia quia eadem die eripuit dommꝰ populũ ſuũ de egypto in ma nu foꝛti: et brachio excelſo· Quarta qꝛ eadem die pluebat pri hie mitus mãna de celo in eſcam filiorum iſrael adhuc eriſtenti due⸗ bus in deſerto · Quinta quia eadem die xp̃us natus eſt de ma ns ria virgine. Sexta eadẽ die xpᷣus baptiſatus eſt a Tohãne.Se fiit ptima eadẽ die cõuertit aquã in vinũ ĩ nuptiis quod fuit in ð itium ſignoꝛũ que fecit in cõſpectu diſcipuloꝛũ· Octaua eadz ”M die ſatiauit quinqʒ milia hominũ de nin panibus et dus teit bus piſcibus. Nona quia eadeʒ die honoꝛificatus eſt dominꝰ hehi cum palmis ſcʒ die palmarũ · Decima qꝛ eadem die reſurꝛexit mini a moꝛtuis· Vndecima quia eadem die miſit ſpm̃ſanctũ aplis. dan Du odecima q; eadẽ d ie erit dies in dicii vt plures opinant᷑: ſʒ Uemn tamẽ certitudinaliter nemo ſcit.niſi ſolus deus · Eꝛgo honoꝛi Nenk fice honoꝛare et celebrare debemꝰ hãc diem ſi nõ ſit eadez in euit numero: ſed tamẽ eãdẽ in ſpecie intelligere debemꝰ: vt patz g. cuilibet intuẽti · Vnde ius canonicũ · Cõſtat diẽ dominicã ĩteꝛ die D ſum mas et pr ecipuas feſtiuitates cõtineri · Ergo dicit᷑ Gxodi de xx·Memẽt o ut diẽ ſabbati ſ. anciifices.i. ſummo ſtudio illam nſe diem honoꝛes: nihi ſez opꝑis coꝛpoꝛalig in eo faciẽdo qð poſ ſit imped ire quietẽ mẽtis in deo. Pro quo ſciẽdũ ꝙ illud C dos preceptũ cõ tĩgit octo modis trãſgredi. Primo modo manu ge . aliter oꝑando quod ꝓhibitum eſt a deo · Vnde Grodi dicit xx · tii nõ facies in eo om̃e opus. Ex quo patet qui ſ- abbatũ violat m mottaliter Peccat. excuſ. at᷑ tamẽ quiſ a moꝛtali peccato in q̃t M tuoꝛ caſibꝰ. Primo pp ter labo ꝛis ulopꝑis modieitatez · puta ſi zr laboꝛ tã modic? ſit ꝙ qetẽ mẽtis ĩpedire nõ oſſit ĩ deo . qꝛi ſo lus ille laboꝛ q tᷣbat qᷣetẽ aĩ et ſ puͦs libertatẽ: cauſat moꝛtale nn peccatũ · Scðdo ꝓpter laboꝛis neceſſitatẽ: q tãta debet eſſe vt 1 laboꝛ opeiis ſine rei periculo p̃ueniri uel differri non poſſit 4 ſicut contingit in meſſibus ꝓpter incurſum hoſtiũ. Vel etiã bm Cuil. Si iacentibus ſegetibus in agro aut feno ĩ pratis: Imineat tẽpeſtas: poſſũt inde remoueri · Ftẽ nõ vidẽt᷑ pecãre moꝛtaliter pincerne carnifices qui pꝛeꝑant victualia vt ſe⸗ quẽti die vendãt: ſi prius nõ poterãt cõmode preꝑare aut p⸗ pata ſeruare · Et ſic cõtingit in vindemiis ꝓpter frigꝰ: et ĩ cap tura allecũ que ſolũ fit tẽpe determinato: in tlibꝰ em eycuſat neceſſitas qlege nõ habet · vt patet extra de cõſuetudie · Ter⸗ cio ꝓpter coꝛdis pietatẽ qꝛ bñ licet ꝓpter deù arare et agruʒ paupis ſemĩare: vel ducere religioſis ligna et aliis miſerabili bus pſonis · Quarto ꝓpt er publicã vtilicatem puta laboꝛare pro põte vel ꝓ via ſiue e ccia repanda · Sciẽdũ tñ wibelmꝰ? dicit ꝙ non credit ꝙ; diebꝰ dñicis aut maioribus feſtiuitati⸗ bus liceat buiõi laboꝛes fieri. n min oribꝰ aũt feſtis ſicut in fra octauas paſce 21 pẽthecoſtes et ſibus credo ꝙ liceat ſeq; cõſuetudinẽ regionis · Rd hoc aũt ꝙ tles labores licite fiant opoꝛtet ꝙ nõ fiãt vſq; ad vltimã fatigatõeʒ · vel ꝓpter hoc ñ dimittat miſſa et huioi diuina · Et ꝙ; t ia non faciat ꝓpter af fectõem carnalẽ et ſpe remuneratõis: ſed ꝓpter deum. et ꝙ 1 ¶ Secũdo trãſgredit᷑ hoc pꝛe pauptas illorũ exigere videat · ceptũ frequẽtando placita ſecularia vt exercẽdo actũ iudicia riũ ſcat · poſſet tñ illo die vt dicit wvnbelmꝰ in glo ·) pace tra ctari· vel pro pace firmãda iuramentum licite preſtari · Ftem gquãdo cauſa eſlet debiliũ vel miſ⸗ erabiliũ pſonarũ ita ꝙ alio die nõ poſſet expedire: tũc qñ q; licite poſſet fieri · Et nota ꝙ iſti mu tũ reprehẽſibiles ſũt qui claffatões ſuaſ in loco ſacꝛa to ſq in cimiterio vl ambitu expediunt et hoc patet ex eo · qꝛ ßm Rap· et Hoſliẽ cimiteriũ gaudet eadẽ emunitate qua ha⸗ Eſt em̃ iure ſtatutũ vt ilo die ſtrepit? iudiciarius cõquie bet eccia · ergo ſicut Alicitũ eẽt ĩ eccĩa talia placita et tales lo D cutões exercere: ſic in cimiterio Alicituʒ eſt talia fi eri · ¶ Ter cio mercãtiis intẽdẽdo:Vnde querit᷑ q;d de eütibꝰ ad mercata que fiũt in feſtis? RBñdeo ſcm wilbelmũ. Si aliqͥſ hoc faciat nõ cõſuetudinarie: ſʒ ꝓ ſua neceſſitate: et ante audiuit diuſa nõ credo ꝙ peccet mortaliter. Secus ſi cõſuetudinarie ſeu lu crdi cupiditate: 1 maxime ſ e abſtrabẽdo a diuinis Kut etiaʒ ſi hbuiõi mercata ꝓhibita ſint a prelatis illius loci ſeu forſan DEPBGE. TERCIO. e excõicat a· Mercata tamẽ q̃ ex qᷓdã neceſſitate fiũt ð victuali bꝰ et neceſſariis ad diẽ al iquã nõ credo illicita eſſe: dũ tamẽ 4 ꝓpter hoc ſe nõ ſubtrahãt a diuino officio · Heu hoc nõ attẽ c düt iſti ĩſtitoꝛes qͥ ĩ dedicatõibꝰvlł in alis feſtiuitatibꝰ ſũmo uir mane ſua venalia exponunt:et tot ũ diuinũ offſiciũ negligũt len nec illa die miſſam vel ſermonem audiunt: et in hoc gꝛaui⸗ gnng ter delĩquũt · In ſignũ hꝰ ĩ tꝑe paſce ꝓhibet᷑ cõmunio oĩibꝰ tli dii bꝰ qͥ mercata ſua diebꝰ feſtiuis exercẽt.Et cõio nõ ꝓhibet᷑ ni one ſi ꝓ pctõ moꝛtali ( Quarti qᷓ vecturã ĩ diebʒ domĩcis exercẽt dns Rd. intelligentiã huiꝰ querit᷑ quid debentes dñis vecturã bla G in dorũ afferũt ĩ diebꝰ feſtiuiſæ Reſpõdeo ſᷣm wilhel· nõ excuſãt᷑ Adn niſi aliqua neceſſitas ad hoc eos cõpellat · Et ideo tales domĩ tſ⸗ qui eis dãt occaſionẽ vel iubẽt eos tlibus diebus exercere ve⸗ ſaorr cturaʒ ꝑticipes ſũt illoꝛũ peccatoꝛũ · Sʒ vectoꝛes merciũ ⁊ ali ei mẽtorũ aut perſonarũ ad loca remota cũ alias nõ poſſũt ſñ tergf graui incommodo:credo excuſari · Et ſimile de viatoribus et e curſoribus tam̃ bonum eſt talibus vt antea miſſam audiant ope mayxime in diebus feſtiuis · Heu hoc iſti ruſtici non attendũt decra qui quandoqʒ ad quattuoꝛ vel ad quinq; miliaria vehunt et cbr nunquã miſſam vel ſeꝛmonem iſtodie audiunt:et credunt ſe en celebrare et eis hoc licere: quod tamen non eſt verum· tn Quinti ſunt mechanici ſicut ferratoreſ equorum·minuto i⸗ res hominum. currifices· et ſic de aliis de quibus dicit wilhel MV mus· Si in feſtis hoc faciunt princpaliter propter neceſſita lrn tem eorum quibus ſeruiunt credo ꝙ poſſint excuſari · Secus eo ſi propter cupiditatem lucri hoc faciant: ſicut illi qui de tali⸗ 68 bbrus requirunt eos: excuſãtur ſi alias non poterant ſibi com NeH mode prouidere:aliter non excuſantur. ¶ Sexti qui faciũt ſ ſerta in diebus feſtiuis · Queritur vtrum peccent mortaliteꝛ C Reſpondeo non credo tales eſſe excuſabiles proꝑter pericu nicl lum quod de facili poteſt contingi ex abuſu huiuſmodi:quia Nint⸗ ſunt excitamenta vanitatis et laſciuie·violatur autem obſer⸗ Lãtia diei ſacre ĩ oꝑãdo tlia ſerta. NHoſſʒ tñ eẽ laboꝛ tã modicꝰ len et ſñ p̃doo nec ad laſciuã ĩtẽtõeʒ ſʒ modatã rereatõeʒ: ꝙ ñ eẽt peccatum aut non moꝛtale · Et hec ſententia eſt Guilermi · DeEDRW6W. E ¶ Sept qᷓ vigiliis feſtĩtatũ et ſabbatis de nocte nimis diu laboꝛãt· Vnde querit᷑ quãdo debeamus feſtuʒ inciꝑeg Rñdeo q́;tuʒ ad feriationẽ a veſꝑa in veſperã · Et intellige veſpaʒ · i ſerocum feſtoꝛũ initiũ et finis iuxta eorũ qualitatẽ et regio num cõſuetudines ſeruari debeãt · et ſic magnitudo ip̃oꝛuu exigit prius inciꝑe et tardius termĩari. Extra e. qm̃ · Ergo hic G repᷣhẽdit᷑ erꝛoꝛ quoꝛũdã hoĩm ſumpliciũ qui nõ reputãt pcem̃ eſſe ſabbatis diebus de nocte diu laboꝛare:et ſecũda feria de mane laboꝛare peccatũ reputãt: qð tñ nõ eſt verũ. ¶ Scien dum tñ ꝗ illi qui laboꝛãt in diebꝰ feſtiuis ⁊ nõ curãt pᷣceptũ dei ⁊ eccleſie tales tripliciter puniunt᷑ quãdoqʒ a deo · Primo in tꝑalibꝰ. quia tales ex hoc nõ ditant᷑ · Quia quidquid lucrã tur i tꝑalibꝰ hoc ꝑdunt in ſpiritualibus que ſunt bona ani me . Inſuꝑ quã doq; infoꝛtunium ex ꝑmiſſõe diuina habebũt in tꝑalibus ſcʒ ꝙ captiuant᷑ vel a raptoꝛbus ſpoliant᷑: vl eqꝗᷣ eoꝛum ledunt᷑ vel moꝛiunt᷑ · vel domuſ eoꝛũ igne comburunt vel alia infoꝛtunia talibꝰ accidunt ꝙ ſic depauperant᷑ · Secũ do puniunt᷑ in coꝛꝑe: vt ſcʒ qũ tales infirmant᷑ ꝑ mẽſem · vel qñz cadunt et frãgunt crura vl bꝛachia· et ſic de aliis·et tunc op oꝛtet eos feſtiuare cum merito deberẽt laboꝛare· qꝛ antea laboꝛauerũt cum feſtiuare debuerũt ·quia ſm Salomonẽ peꝛ que homo peccat ꝑ hec et Funiet Tercio puniunt᷑ in aĩa qð mapximũ eſt.qꝛ quotiẽs feſtũ ſoluũt totiẽs moꝛtaliter peccãt et animã ꝓpriã occidunt · Exodi xxxi · Qui polluerit ſabbatuʒ moꝛte moꝛiat᷑ Sed qui feſtiuãt illis deus ꝓſperitatẽ cõcedit ĩ coꝛpꝑe et in ania. Exẽplum habemꝰ de duobꝰ ſutoꝛibus. vnus illoꝛũ habuit młtos pueꝛos cũ vxoꝛe fua:et nõ neglexit quin omi die libẽter audiret miſſam:⁊ in omĩbꝰ ſibi ꝓſꝑe ſucceſſit Et aliꝰ nullum puerũ habuit ſed ſolam mulierẽ · et quotidie laboꝛauit tã ĩ diebꝰ feſtiuis q; etiã ĩ ſacris noctibꝰ a raro miſ ſã audiuit: ⁊ tñ ſꝑ ĩ pauꝑtate vixit · q̃ qᷓſiuit ſel ad alio ſutoꝛe Vñ ſibi iſta bona ꝓueiĩrẽt ꝙ cũ filiis ⁊ vxoꝛe ſꝑ ſatis hr̃et:et ip̃e plꝰ laboꝛaẽt ſ begse⸗Qui rñdit eras ibiſ mecũ ⁊ ego tibi oñdã vbi tłia reꝑeã · Mane facto duxit eũ ſecũ ad ecclaʒ ⁊ fita miſſa dixit ei · vadas mõ ad laboꝛẽ tuuʒ: Sequẽti vᷣo die iteruʒ — — „— — — — — —— De DRG. TGBO. . nadnn de mane venit ad do mũ eius et duxit eũ iterũ ſecũ ad eccliaz NRNe et finita miſſa iuſſit eum redire ad domũ ⁊ laboꝛare artificiũ h ſuũ· Tercia die de mane venit iterũ ad domũ eius volẽſqʒ eũ e ducere ſecũ ad eccleſiã · Tüc ille dixit cariſſie · Si vellẽ ire ad din eccleſiã ego ꝑ me bene ſcirẽ viam ego deſiderabã a te · vt me Erohe duceres ad locum vbi tu theſaurum inueniſti · tũc ille dixit. titeti AXKrliũ locũ nõ habeo vbi theſaurũ coꝛꝑis ⁊ pꝛemiũ vite eterne Aſddde requiro niſi ecdeſiã · Nonne audiuiſu dictũ chꝛiſti in euãgelio ( DPrimũ querite regnũ dei et hec om̃ia adiicient᷑ vobis ſcʒ que ̃ ari ad neceſſitatẽ corlir et anime ꝑtin Ets Tuc ule compũctus:et ⸗Din ammodo chꝛiſto factus deuotus: poſtmodũ miſſã libẽter au taudti erit tibi gloꝛia eterna. ¶ Sciendũ ꝙ qui violãt feſtiuitatẽ M 8lbe diei dñice peccãt in patrẽ et fuium et ſpiſanctũ· En patrem ni ruiuſpoteria nminmũ ereauit in flium euius ſapiveia muou mn S redemit kn ſpiritũſanctũ qui tali die in mundũ miſſus E St *R per cõſ⸗ equens tales ingrati ſunt ſuo creatoꝛi redẽptoꝛi · et ſan n cõſolatoꝛi· Ergo tales trãſgreſſoꝛes grauite: a deo puniunt — Vndoe legit nui v. Hact eſt cum eiſent filiiiſr ael ſolitudi — ne. et inueniſſent hominẽ colligẽtem ligna in die ſabati: ob me tulerut eum Moyſi et Karon vniuerſ e multitudini · Qui re 643G cluſerũt eum in carcerẽ neſciẽtes quid ſuꝑ eo facerent · Dixit A qʒ dñs ad Mopſen.Moꝛte moꝛiat᷑ homo iſte · obruat eũ lapi Woch obruerũt euʒ lapidibus 1 moꝛtuꝰ eſt ſicut ꝑceperat dominꝰ ¶Octaui qui in diebus feſtiuis peccãt cõtꝛa quos dicit᷑ Exo di xx Memẽeto vt diẽ ſabbati ſanctificeſa:ſummo ſtudio illaʒ honoꝛes precipue moꝛtalia peccata caueas: nihil in eo opan do facinoꝛis vl cõmittẽdo· Et multo maius eſt petm̃ cõ mittẽ in tali ſctõ die qᷓ; ĩ alio · Vnde narrat CGrego· ĩ l ·dialogo · Q quedã legitia a ſuo viro ĩ ſabbato de nocte cognita cum dñi w ca die ſe proceſſioni cõiunger et:a diabolo arripiebat᷑ et mul isin tũ verabatur ab e o· Gt ſi hoc fit ĩ legitimis ꝑſonis: quãta pe R neſe na concubitus· ulegitimus plectendus erit g Et notandum ccnin HVwviſti ſunt valde fatui ⁊ peruerſi qui in tꝑe ſancto nõ ſancte ret· ipſe valde maluſ reputaret᷑· Quomodo ergon multum peᷣPpBD.. rRCIO. volũt viuere · Quia ſicut loco ſancto inferẽdus eſ honoꝛ: ſie et tẽpi ſancto · Vnde ſi quis in ommibus feſtis aꝛaret et fote amplius peccãt qui diebus domimeis foꝛnicant᷑ 5 Citius em̃ poſſet concedi ꝙ aliquis in omibus feſtiuitatibus araret vel foderet q; ꝙ ſemel in die dominico foꝛnicaret᷑· Sciendum ta men ꝙ duo ſunt peccata que maxĩe frequentãtur diebus do minicis et feſuuis ſcʒ ebrletas et choꝛea; ((Dechoiean. =ðD Moꝛea eſt valde graue peccatũ quod patz primo ex vin dicta. vt habetur Erodi xxxii· vbi legitur ꝙ cum deſcen diſſet Mopſes de mõte ſynai et appꝛopĩquaſſet ad eaſtra fili oꝛu3 iſrhael vidit vitulum et choꝛea s8: iratuſq; valde proiecit tabulas de manu/ et confregit eas ad radicem mõtis. Deĩde aſſumptis ſecũ fuliis leui iterfecit xxiii· milia hominũEx hoc deo iratus fuit: et tãätam vindictã ſumplſit de hoc ꝙ dei hbono rem vitulo impẽderant. et choꝛeas duxe rãt ſatis poteſt eſſe manifeſtu q́; magnũ peccatũ ſit choꝛeas ducere · Pprer uod uu: peccatũ deus permiſit tãtam plagam in populuʒ tem in nouo teſtamẽto legit᷑ · Et habetur Marci xiiii · ſaltatrix amputari fecit caput fohanis baptiſte· quem chriſtus per ſe cõmendabat dicens Mathei xi Inter natos mulierũ nõ ſur rexit maioꝛ Tohãne baptiſta En hoc em̃ prefiguratũ eſt quã ctam poteſtatẽ habituri erũt ſaltatrices ad ſeꝑandum eos in quib“ eſt gratia deie ui per kohãnẽ deſignãtur · a capite ſuo (Seennd ſcz chꝛiſto ; choꝛeas ducere eſt multitudo peceatoꝛũ que cõ mittitur · et qᷓ cõmittunt perſone que choꝛeas dueũt · quia quaſi omĩa pec cata moꝛtalia ibi cõcurrũt. Drimo cõmittitur peccatũ ſuper bie quod eſt initium omĩs peccati · Vnde pſidoꝛuſ de ſummo bono. Superbia eſt initiũ omnis peceati et omniũ criminũ⸗ Vnde Ruguſtinus in epiſtola.Quem ſuperbũ videris filium eſſe diaboli nõ dubites· Ex iſto patet cuiꝰ füi ſint qui ex ſuꝑ bia choꝛe as ducũt· Ttẽ ibi cõmittit᷑ luxuria · q tles chonſãtes Mopyſes erat manſuetiſſimus hominũ qui erat in terraaæ undu per quod poteſt oſtẽdoi ꝙ malum eſt DeDB9e. TGRCOD. MW. o c plurimorũ coꝛda vidẽtiũ ad luxuriã accendũt. Ttẽ committi aſe ibi inuidia:qꝛ qñ aliqui qui ib habẽt melioꝛa omamẽta.vel ſi nltn HJ vna ꝑſona pluſ honoꝛat᷑ q́ᷓ alia· ceteꝛe ſibi ĩuidẽt· Ctẽ auaricia uge. qꝛ talia oꝛnamẽta nõ habẽtes ſepe cõtra deũ affectãt · Itẽ cõö mt mittũtur ibi iudicia et ſuſpicõnes cõtra dictũ xp̃i qui dic it lu dumt ce · vi · Nolite iudicare vt nõ iudicabimĩ · ¶ Tercio qui ducůt usd⸗ cchoꝛeas faciũt quodãmõ cõtra oĩa ſacra m̃ta ecdĩe · Drimo cõ . trra baptiſmũ · qꝛ frãgũt pactũ quod inierãt cũ xpᷣo in apet H mo quãdo patrinus eoꝛũ dixit Abrenũcio dyabolo et oĩbus vernn põpis eius· pompã em̃ ſiue ꝓceſſionẽ diaboli ĩtrant cũ chore en am intrant· Vñ patrini eoꝛũ poſſũt timere de ꝓfeſſione eoꝛiu nkl ſi illi rei inueniãtur apud deũ:ſi nõ admonueꝛũt eoſ diligẽteꝛ c ne choꝛeas intrarẽt. Droceſſio diaboli eſt choꝛea · Signu aũt 8Did⸗ hrui eſt hoc ꝙ tendit ad ſmniſtrã· Vñ legi᷑ ꝓuerbiorũ· iiii · Vi zlrto⸗ as que a dextris ſũt nouit dominꝰ: peruerſe eĩ ſũt a ſiniſtris RM ktem faciũt cõtra ſacramẽtũ cõfirmatõis in quo in fronte ſi· daon grnü crucis ſuſceperũt tanq́;ᷓ empti haſſige xp̃i. t᷑n choreis ve el d ro ſigno chriſti abiecto ſignũ diaboli ꝓ eo ĩ capite ponũt qgqdq n eſt ſuꝑbia quod nõ põt fieri abſʒ magna cõtumelia xp̃i · Teꝛ i ken cio faciũt cõtra ſacramẽtũ penitẽtie per quã deo reconciliati ſrnen erant in quadrageſima: du Pacẽ illaʒ ragut et in exercitu dia . l boli vadũt · Quarto faciũt cõtra ſ acramẽtũ matrimonii· qꝛ ſe nſ pius quis cõcupiſcit vxoꝛẽ alterius · Et ſic ecouerſ. 0 mulieres Cau cõcupiſcũt maritos aliarũ mulierũ: quod eſt cõtra preceptũ l nonum vbi dicitur. Non concupiſces vxoꝛem proximi tui ¶ Quartũ eſt ꝙ nullo ſancto vel ſãcte deferũt honoꝛẽ qͥ cho reas ducũt: imo omnibꝰ cõtumeliã faciũt · Sicut em̃ cõtume rn liaʒ facit alicui ſãcto q peccat in loco ei dedicato: ſic qᷓ peccat mme in tempoꝛe ei dedicato· Vnde cum in nullo feſto timeant cho onuſe reas ducere: nullo ſancto timent contumeliam facere. Er: riſin go nullum habebunt ſanctum qui pro eiſ inteꝛcedat: qui om eſunn nibus ſãctis taʒ btẽ marie tã aplis et ceteris ſãctis cõtumeliã Ginmn ⸗ Tꝑirreuerẽtiã fecerũt in eorũ feſtiuitatibus choriʒando Etem rifin cũ prohibituſ ſit labor manualis in diebus domicis et feſii . uitatibus ſanctorum etiam iſte labor qui eſſet ad honorem e wrein . „ . r— dei et ad vtilitatẽ Ppriam vel ꝓximi: nuquid cõceſſus eſt cho A riſantibus talis laboꝛ qui fit in cõtumel iã dei et ſanctoꝛũ et ĩ . hor damnũu ꝓ vimix krritũ vid et᷑ eſſe qui peti t requiẽ eternã ꝓdu ſic centibus choꝛeas: qui abſq;ʒ penitẽtia deceſſerũt:cũ laboꝛem qu chonſandi in vita ſua quieti mẽtis et coꝛꝑis pᷣeligerũt · qui ĩ der di ebus feſtiuis quieſcere noluerũt· Ergo eternã inquietudi s nem et laboꝛẽ ſibi in choꝛiſando acquiſierunt· Vnde pſal.La CLo boꝛabũt ineternũ et viuent adhuc in ſinem · Vnde Hieremie do xvi· ſeruietis diis alienis ſupple in pñti:qui nõ dabũt vobig Aia requiẽ in futuro· Vnde legit᷑ in libro de donis · &Q qquidã iu ue “ nis bonus et deuotus raptus ab angelo ductus eſt ad viden ile dum penas maloꝛũ · qui inter ceteras penas vidit circulũ fer m reum cõſtipatũ acutiſſimis clauis in quibus choꝛiſabãt plu res homĩes vtriuſqʒ ſexus calcando de vno dauo in aliũ. Gct deſupꝑ vidit pluere ignem cum ſulphure mixtũ: ſuꝑ quibus requiſiuit. Reſpõdit angelus tales ſunt choꝛiſantes et impu il dice ſaltãtes:et pedes ſuos cũ calciamẽtis ad hoc oꝛnãtes · Er go modo habebüt iſtũ circulũ cũ clauis acutiſſimiſ cõſ ipatũ Item quia per omatũ coꝛꝑis plures ad malas cõcupiſcẽtias cõcitauerunt: Ergo modo m dictuʒ ꝓphete Dauid pluit ſu “’K M per eos ignis ſulphur · ¶ Quintum eſt q; tales chonſantes OUYMVMB rurſum crucifigũt filium dei quãtum in eis eſt⸗ Vt auteʒ hoc pleniꝰ poſſitis intelligere: choꝛeã volo vobis declarare et ex ponere: et ex iſto poteſtis intelligere quãtum malum ſit cho riſare· notate ergo diligẽter artem bene chouſandi . Primo ſi vultis bñ choꝛiſare et recte hoppiſ are: et diabolo in hoc mul tum complacere· et ꝑiculum anime incurrere: tunc debetis p mo alte ſaltare. hoc eſt ꝙ debetis pedes alte de terra leuare: hoc idð o vobis m glo. dico · vt eo ꝓfundius ad infernũ cade re et ſaltare poſſitis Quia ſm Ruguſtinũ quilibet ſaltuſ qui fit in choꝛea eſt ſaltꝰ ad profundũ inferni.ideo quãto altius I chorea ſaltaueritis:tanto ꝓfũdius ad ĩfernũ cadetis· Ergo i ſaltate et alte ſaltate. vt in choꝛea inferni ſuꝑ ignitos carbo et nes poſſitis etiã ſaltare et chonſare Et eſt magna ſulticia ſio ſaltare ſiẽ hircus · vel etiaʒ ſi videres animal beſtiale ſcʒ equũ 4 (t inl eo⸗ mni fe⸗ hoti tott don ecſch ric mmüdd ülſter rit gii nquittun epſal⸗ liigene Pürpohe ludine Nadvidn Greclä r. nlibi oin ſapubn wtinpt ornirdh leiſtn tupiſitn nd pli wrlens Utuun urmetet lunſt lo nilynof nbeent r n tenalome. ufmice erſauſqe guimtti vetsb⸗ nitos gaſant leſhcßi vel vaccam ſic ſaltare · tũc diceres ꝙ eſſet anĩal fatuũ. Tu es homo rationalis ⁊ aſſimilas te hirco vel alii anĩali irrationa li cõtra dictũ ꝓphete qui dicit · Nolite fieri ſicut equꝰ et mulꝰ quibus nõ eſt intellectꝰ. Ergo ſi nõ vultis ad infernuʒ ꝓfun de cadere: ſed ad celũ ſurſum aſcẽdere · fugite choꝛeã et caue atis vobis ab illa. Et hoc eſt meũ cõſiliũ:quia multũ melius eſt cum deo et om̃ibus ſanctis in celo regnare qᷓ; in inferno cũ demonib“ et dãnatis eſſe · Secũdũ qð fit ĩ choꝛea eſt ꝙ bra chia late expãdunt · vt choꝛeã latam faciãt · Et eoßin oſ 33 vt iheſu xp̃o magnã irreuerẽtiam poſſint facere et irriſionẽ ſiue etiam cõtemptũ.t talis expãſio brachioꝛũ ſignificat ex pan ſionẽ xp̃i in cruce: qui ſic fuit tractus et expãſus ꝙ omĩa oſſa ſua dinumerare quis potuiſſet· Vnde pſal. Dinumeraue rũt omĩa oſſa mea Item omẽs vene eius in ſuo ſanctiſſimo coꝛꝑe fuerũt extẽſe. Vnde legit᷑ de eo ꝙ expãſis brachiis.⁊ ex tẽſis venis pepẽdit in cruce· Et iſti extẽſioni et expãſioni ma gnam cõtumeliã et irriſionẽ tales choꝛiſ. antes faciũt in hoc ꝓpſic in vana leticia ſe expãdũt: cum xpᷣus tam maximã triſti ciam habuit et in maximo doloꝛe fuit extẽſus. ITtem ꝑ hoc ꝙ; ſe ſic ꝑ modum cruciſ expandũut miſericoꝛdiã dei deridẽt et a ſe repellũt.quia in ſignũ miſericoꝛdie xpᷣus in cruce manus et brachia expandit: vt paratꝰ eſſet ad amplexandũ nos pee catoꝛes: miſeri coꝛdit nos ſuſcipiẽdo · Qñ gꝰ ſic choꝛiſãtes eiꝰ miſericoꝛd iã deridẽt iuſtitiã ſuã cõtra ſe excitant:ut eo iuſuꝰ eos damnet · Igit᷑ ſi nõ vultis ex iuſticia damnari: nolite eius miſericoꝛdiaz amplius ſic deridere · kgit᷑ cauete vobis de cho⸗ rea. ⁊ hec eſt expoſitio ſecũdi mẽbri ¶ Item quotiẽſcunq; de N uoti homines oꝛant et manus ſuas puras in oratõe eleuant totiẽs deo ſacrificiũ manuũ ſuarũ offerũt· Vnde pſal. Gleua tio manuuʒ mearũ ſacrificiũ ueſꝑtinũ · Sic ecõuerſo choꝛiʒã tes quotiẽſeũqʒ manus ſuas extẽdunt:diabolo eas offerunt et ſeip̃os cõſumũt. Vnde Bernar in ꝑſona chꝛiſti .· Ego te ac quiſiui manibus crucifixis:et tu te cõſumis manibus diabo lo dedicatis, Terciũ quod fit in choꝛea eſt alta voce clamare et cantare · hoc ſignificat clamoꝛẽ chꝛiſti m cruce pendentis · TeBCIO. V *£ - Vnde dicitur Math.xxvii. Clamans uoce magna emiſit ſpiri tum pre cuiuſ damoꝛe terra mota eſt: petre ſciſſe ſunt:et ſol obſcuratus eſt· Et tali clamoꝛe chaſti ſit magna irreuerentia rea. Gt tales qui ſic delectant᷑ in cãtu ⁊ in ſiſtularũ ſonitu mi ſerabilius et terribilius clamabũt et lugebůt in inferno dicẽ per talem cantũ· et etiam per ſonitũ fiſtularũ qui fit in chho tes illud. Rpoca viii · ve · ve · ve · Ve quiſ primo dicet ꝙ vnquã natus ſũ bo mo: quia melius illi erat · ꝙ natus homo nõ eſſet dicẽdo etiam· Maledictus uẽter qui me peccatoꝛẽ poꝛtauit et vbera que ſuxi . ktem hm ve clamabunt ſuꝑ ſe et ſuper ꝓpria mẽbra corpoꝛis dicentes ue uobis pedes mei maledicti quid mibi miſero imput aſtis ꝙx malum greſſum et ſaltus illici⸗ tos mihi celi ianuas obſeraſtis· Ve vobis manus cur per ma lum tactum et illicitã extẽſionem coꝛona gloꝛie me priuaſtis iam Trer uos ducar ad infernũ · de quo nunquã egrediar· pia verba ꝓtuliſti: et tam frequẽter illicitos cãtus cantaſti · O maledicti oculi qui me per illicitum viſum viſione dei pri uaſtis: et nũquã vnã lacrimã pro peccatis meis fudiſtis · Taʒ incipit fletus ueſter intolerabilis coꝛã omĩbus demonibus et damnatis · Ve tibi coꝛ qᷣd mihi imputaſti ꝙ tuis cogitatio nibus malis et gaudiis illicitis me etern is gaudiis priuaſti · et ſic de aliis· Terciũ ue damabũt pꝛe amaritudine pre multi tudine et eternitate penarum Quartuʒ qð fit in choꝛea eſt ꝙ cum manibus firmiter ſe tenẽt: et cumm anibus et brachiis ſe inuicẽ com plicãt ne choꝛea de facili rumpat᷑ · Et hoc ſigni ficat ꝙ hoc ideo fieri debeat ut diabolus firmius uos teneat inmanu et poteſtate ſua. Nam om̃es in choꝛea ſunt in pote ſtate dyaboli · quia ſunt in ſeruitio eius· Et ille dyabolus vo catur ſchickendancʒ· Tdeo diabo lus qui vocat᷑ ſchichendancʒ der nympt dich in ſin gewalt gãcz · Sed ſi quis diceret. ſi cho riſans eſt in poteſtate diaboli. cur tũc diabolus poteſtatem ſuam in talem hominẽ nõ exercet? Reſp õdeo ꝙ hoc libenter faceiet ſi deus omĩpotens pnutteret. Vnde legitur exẽplum ꝙ fuit quedã puella· que erat in cantilenis et oreis allidua i0 maledicta lingua quãta mala mihi feciſti ꝙ tot tur gũ Atu etdi dem piel terua tuma foms treme beti loſin omnät wop nage guuli. habeb diuenſ fumm.6 den cdn cppit ergoꝛ flita pebe⸗ terri desch Ppil⸗ etqvi etſieg tegn morare genten ſutibr D 4 ichr 1 ihtſpii mdeſol enerenta fitinch ſontun ernodi i oroͤ clet vortaunee perppnn dicnqd tus u orperme epnuſts zegredin Ugtwtur gcantſi: hne daißt diſlis⸗ venonihs s ogerd spnuſ . pre Cllan ornchh et tntis Eoeſn vos teen ſuntin o⸗ pbos 1 ncben cent ſin ponſerm DG PRG. T G EP CIO quã cantãtem et pulchre oꝛnatã cõfeſum turbo rapuit et in altum defferẽs illam ſpũs malignus crudeliter verberauit: III et diuerſis flagellis hane diuerſimode flagellabat.Tctus qui dem audierunt plurimi ſed videre nõ poterã t: flẽtem etiam puellã audiebant in aere et clamantem: et poſt modicum in teruallum cecidit moꝛtua nimis hoꝛnibilig ad vidẽdum Qui tum qð fit in choꝛea· eſt ꝙ pulchꝛe ſe oꝛnãt ſ. caput cum co ronis et caputiis et peplis.coꝛpꝰ cũ indumẽtis variis · ven 0 trem cum eingulis argẽteis. Et hoc ſignificat ꝙ; ideo fieri de bet a chonſantibus ut eo diffoꝛmioꝛes et nigrioꝛes et diabo⸗ lo ſimilioꝛes in inferno fieri poſſint.· nam quãto plus ſe nũc omã t variis veſtimẽtis et diuerſis veſtibus et coloꝛbus: tã to opoꝛtet eos habere ĩ inferno magis diuerſas et varias pe nas et multiplicia toꝛmenta.quia quelibet tunica ſupflua. et quilibʒ coloꝛ varius ſpecialẽ penã ha bebit · Quia aliã penam habebit coloꝛ rubeꝰ aliã coloꝛ flauius.et ſic de alis · Et ſic bm diuerſitatem coloꝛũ in ueſtibus: augmẽtabit᷑ pena damnato rum · Et ideo diuerſimode choꝛiſantes ſe oꝛnãt ut chꝛiſtlo ma ioꝛem cõtumeliã inferunt. Nam ſicut chꝛiſtus coꝛonatus eſi coꝛona ſpinea: ſic in ſignũ buius choꝛiſantes deriſoꝛie oꝛnãt capita ſua cum ſertis de floꝛibus et cum mitris et cuz peplis ergo doloꝛem chꝛiſti quẽ habuit in capite ſuo cum coꝛonatꝰ fuit cum coꝛona ſpinea memoꝛare debes cuʒ caput tuũ ſic ſu perbe oꝛnas· Item ueſtes nimis lõgas habetes et caudas in terrã poſt ſe trabẽtes deſignãt albam ueſtẽ ⁊ fatuã quã hero des chꝛiſto induit cũ euʒ cũ exercitu ſuo ſ pPreuit et ecõuerſo ad pilatum miſit que ueſtis fuit lõgioꝛ qᷓ; chꝛiſtus in peꝛſona et quãdo ſic pro cedere debebat ſuper eãdez ueſtem calcabat et ſic ad terram cadebat· qꝛ manus fuerũt ſibi ad doꝛſuz liga teꝙ nõ poterat longitudinẽ ueſtis ante ſe tollere. Talia me moꝛare debent qui longas ueſtes bhabent. Item ein gulus ar genteus ſignat funẽ cum quo chꝛiſtus erat ligatus · et ſic ad patibulũ erucis ductuſ.talia memoꝛãda eſſent choꝛiſãtibꝰ cũ ſe ad choꝛeam oꝛnant · et exemplum de bac materia habetur infra xiii · D. IE DG ERG. Brietas eſt ſecũdũ peccatum quod maxime exercetur Kie iebus feſtiuis· Vnde ſciẽduʒ ꝙ ebrietas eſt mater om R mum vicioꝛum · ſicut ſobrietas eſt mater omnium virtutuz: ſupe vt dicit Oꝛigenes omel· xxxvii · Vnde Kmbroſi ĩ libro de ani inpe ma.Gbrioſus confundit naturã: amittit gratia m: perdit glo ke riam: incurrit damnationem eternam. Item ebrietas facit de jetet bhomine beſtiam: de robuſto infirmũ: ⁊ de pꝛudente inſanum omni Et hoc patʒ per exemplũ · Legitur de quodam ebrioſo qui cuʒ AMuulle veniſſet de taberna ebrioſus: occurrit ei pater ſuuſ arguens wnt eum:quem cum crederet aduerſarium ſu um extracto gladio laet occidit eum · et cum de nocte occurreret ei mater propria: et l eum increparet idẽ de ea fecit · Et captus eſt et tentus in car guün cere· de mane aũt ualde obſtupuit ſe talia feciſſe · eto ſDe feſtiuitatibus ſanctoꝛum ððDWVMWU 6 qualiter ſint celebrande· gun Veritur feſta ſactoꝛũ qualiter ſint celebrãd ag Dro quo aees flſciẽdum ꝙ quattuoꝛ ſunt que pertin ẽt ad obſeruãtiaz hotio ſolennitatù⸗Drimũ eſt vacare a terrenis operibus · Vnde cx Gl odi xx· Sex dies operaberis et facies omia opera tua: ſeptio tibo autem die ſabbatũ dũñi dei tui eſt: nõ facies in eo om̃e opus malr vnde dictur Cene · Requieuit dominus die ſeptimo ab omrmrfi acl opeꝛe quod patrarat · Gt merito cum ſex dies coꝛpoꝛi tuo ſer dAdu uiſti dignum et iuſtum eſt. ut ſeptimum diẽ do deſ et in ſaliag (on tem anime tue expendes: et te ad ſeruiẽdum deo pꝛompte ex de⸗ bibeas. Secũduʒ quod debemus ſeruare in feſtiuitatibus eſt KMZ ꝙ debemus peccatoꝛũ onus depon ere · Vnde Hier emie xvii· don Dolite pondera poꝛtare die ſabbati· Tn vigilia ſolen nitatis · henn deberet attẽdẽ qlibet vtrum aliqð peccatu haberet in ſe · er ſi Van haberet per veram contritionem et confeſſionem deberet il⸗ . lud remouere. Vnde Bernardus · Ad hoc nobis vigilie pꝛepo h nuntur. vt vigilemus /ſi aliquo peccato vel negligentia doꝛ ſof miuimus: ut preoccupemus ſanctoꝛum facies in confeſſio “ ne. Sed aliqui qui pondera peccatoꝛum ſuoꝛũ in feſtiuis die prus volunt poꝛtare valde peruerſe faciunt· potius volunt de ereerr Uerom itutn o de un editg⸗ faatde nſanun cbien Pguens ogene opniet dugin cr EDoen bleminn Vrdelte wa ſepen oſie onſs wobon hituoſer ſeinſain 4 onpe ll ttbusct renepit en fitans en eſ . debott! igenn poꝛtare onus diaboli graue q́; onus chꝛiſti leue · & onuſ xp̃i eſt leue habet᷑ Mathei xi. Qonus diaboli ſcʒ peccatũ ſit gra ue habet᷑ ex illo verbo pſal. Sicut onus graue g rauate ſunt ſuper me · Item tales potius volũt poꝛtare qð demergat eos in profundũ inferni:qᷓ; onus pꝛo quo det᷑ eis honoꝛ paradiſi vteʒ nõ ſufficeret onera peccatoꝛũ deponere niſi homo caue ret etiam peccata futura non cõmittere in die feſtiuo · q;3uis omni temꝑe homo debeat a peccatis abſtinere: tamẽ princi pgaliter et maxime in die feſtiuo· Et hoc innuit᷑ Gxodi xx. Me mento ut diem ſabbati ſanctiſiceſ.hoc eſt ſanctũ cõſerues di ligẽter in eo a peccato abſtinẽdo · Terciũ eſt ꝙ opera bona 1 ſcluraria exercẽda ſunt diebꝰ feſtiuis ſq; audiẽdo miſſas. Vnñ quilibet ſm Moſtien·tenet᷑ die dñica audire miſſã ex pᷣcepto: et totam ita ꝙ accipiat benedictionẽ ſacerdotis · ut patet de cõſ. z oii Mrſtag e capitulo Omnes fideles: niſi excuſet᷑ ma gna neceſſitate · qð notat᷑ in dicto capitulo miſſas · Sed ſi di ceres remote habeo ire ad eceleſiãg Reſpõdeo quãdo cum de uotione ad eccleſiã accedis: tũc angelus tecũ vadit et omẽs greſſus tuos dinumerat et ſinguli remunerabunt᷑ tibi in re tributione iuſtoꝛũ · quia nullũ bonũ irremuneratũ: et nullũ⸗ malum impunitũ · Ergo in via eũdo et redeũdo ad eccleſiã ñ eſt claffandũ: ſed deuote orãdum· tem uerbũ dei audiẽdum eſt in die feſtiuo:quia eſt abus anime · Vnde Mathuii.nõ in ſolo pane viuit homo: ſed in om̃i uerbo quod ꝓcedit de oꝛe dei · Ergo quilibet homo ſi cõmode poteſt· libẽteꝛ debet audi re uerbum dei in die feſtiuo ut animã paſcat· Vnde Greg. Ci bus mentis eſt uerbũ dei · Et chꝛiſtus dicit in euãgelio· ut ha betur toh̊.viii · Qui ex deo eſt uerbũ dei audit · ꝓpterea vos nõ auditis quia ex deo nõ eſtis Ergo malũ ſignũ eſt aliq fugiũt ſermones:quia eſt ſignũ ꝙ non ſunt ex deo . ſed a dia beſ ſm dictũ chꝛiſti · Moc tales nõ curãt qui in cimiterio et ĩ foꝛo ſtãt · et ſic ſermonẽ negligũt · Etem elemoſina dandaẽ in die feſtiuo· de his que cum laboꝛe tuo acquiſiſti · Vnde Ru guſtinꝰ ĩ li · de vita xpiana dicit · Nlã elemoſmã deꝰ appꝛobat que de iuſtis laboꝛibuſ miĩſtrat᷑ · ſicut ſcriptũ eſt honoꝛa dũm H. PDpR6. TGRCO. de tuis iuſtis laboꝛbus . Et contin git ſe epius ꝓP paruũ donũ a pauꝑe datum quãdoqʒ plus a deo rem uneꝛat᷑: q́; donũ a di uite · Poc patet in euãgelio de pauꝑe vidua qꝗᷓ duo era obtulit de qua xpᷣus dixit ad diſcipulos. Fſta pauꝑ vidua plus obtu lit q́; omẽs dicens· Quia deus reſpicit intentionẽ et affectuʒ Plus q; incẽſum · Vnde Yſidoꝛus de ſummo bono· Quali em intẽtione ab vnoquoqʒ largit᷑: taliter et apud deum recipit᷑ Ftem oꝛatio ni inſiſtẽdum eſt in diebus dominicis et feſtiuis · Vnde Rugꝰ. Oꝛatio tua locutio eſt ad deuʒ· Quãdo legis de? tibi loquit: quãdo oꝛas deus tecum loquit᷑ et cum deo loque ris· Ergo multum et deuote oꝛan dũ eſt die feſtiuo · Vnde Nu guſtinꝰ. Oratio eſt anime ſancte preſidiũ· angelo bono ſola men: diabolo ſuppliciũ: deo gratum obſequiu· Ttem in diebꝰ feſtiuis laudare debemus deum · quia obleruatio ſolennita tum quaſi quedam inchoatio eſt beate vite quã expectamus Vnde ſicut ibi erit operatio aſſidua dei laudatio · ſic in feſtis attendere debemus audi diuine ˖ Vnde nihil adeo repreſen tat in terris quẽdaʒ celeſtis habitationis ſtatum:ſicut alacri tas laudãtium deum· Vnde Rugꝰ in lib ro confeſſionũ. Vere S fſeliyx eſſet qui poſſet diuine laudi ſemp inſiſteꝛe Quartum eſt ꝙ quietem coꝛis noſtri debemus deo offerre cum medi tationibus bonis ut poſſimꝰ dicere cum pſal · Meditatio coꝛ dis mei in conſpectu tuo ſemꝑ· et hoc debet fieri cum medita tione beneficioꝛum dei. Vnde Criſoſtomus ſuper Matheuʒ · Optima beneficioꝛũ cuſtos eſt ipſa memoꝛia beneficioꝛu ma perpetua cõfeſſio gratiarum. Vnde Bernardꝰ. Dignum eſt deo gratias agere ſemꝑ:quia nunquã ceſſat nobis beneface re · Et memoꝛare debem ſi bene vſi fuerimus beneficiis dei tüc deus nobis multa melioꝛa et maioꝛa dabit in vita futuia quia dabit tibi ſeipſum · Vnde Ruguſtin? ſuꝑ Johãnem.Deꝰ tibi totuʒ eſt. ſi eſuris: panis tibi eſt· ſi ſitis· aqua tibi eſt · ſi in tenebris es: lumẽ tibi eſt. ſi nudus es immoꝛtalitatis tibi ve ſtis eſt · Idem libro · xx.· de ciuitate dei Quod deus preparauit diligentibus ſe ſide nõ capitur: ſpe nõ attingit᷑:caritate non apprehendit᷑· deſidenia et vota tranſg reditur · acquiri poteſt . tis ile us/ inſ⸗ fm cats tate dan Pel ino⸗ qui⸗ ſcien fum ſade bab tion inhe dase guie guil ahru ne l te ran ſana ſdee diui⸗ dien lu i i oriͤ zdi gobelt us oben iſfecrp ualen renpi ſeſtus. egsde! olohe Uwed ono ſoln nude denne⸗ techimns Neinfeſts onpiin cur alxi nü Ver Qunm cum mol tnnocon n medtti lathec⸗ comum! gnun bettfe cheisde gtafurun nenhe v. Aſi zusth 1 Itneton DGDRG. T eſtimari nõ poteſt · ¶ FHeſia ſanctoꝛũ ppter ſex ſunt ĩſtituta Eſta ſanctoꝛũ q̃re eccleſia inſtituit« Reſpõdeo ꝙ ppteꝛ uinq; · Ct pᷣmo ꝓpter honoꝛẽ diuine maieſtatis· Quia deum in ſanctis honoꝛamus qui eos ſanctificauit: vt ſi debi tas gratiaruʒ actiones repẽdamus de donis et Grorigꝛquas illis contulit ĩ hoc 6 eos ſuos filioſ et heredes ecit · Olim de us ſolummodo in ſeipſo honoꝛabat᷑: modo autem honoꝛatc᷑ in ſeipſo et in ſuis ſanctis · Secũde ꝓpter auxilium noſlꝛe in firmitatis: qꝛ per nos ſalutem habere nõ poſſumꝰ·qꝛ in pec catis ſumꝰ: et peccatoꝛes deus nõ exaudit · Vnde pſal.Cniqui tatem ſi aſpexi in coꝛde meo ꝛc.· Ergo ut pro nobis interce E bis duplici ratione· Primo ꝓpter noſtram neceſſitatẽ · quia indigemus per alios releuari·Secũdo propter dei volũtateʒ quia vult vt membra ſpiritualia ſe mutuo iuuent· Ipſi enim ſciunt dei volũtatem et in omnibus eam implẽt: et nos eo rum ſumus membꝛa · ⁊ ideo ſolliciti ſunt nos iuuare· Tercia ratio poteſt addi propter caritatem et affectum magnu quẽ habẽt ad ſalutem noſtram. Ttem querit᷑ vtrũ ſanctoꝛum oꝛa tiones ſemper exaudiant᷑ Reſpõdeo ꝙ ſic · quia nõ oꝛant niſi in his in quibus cognoſcũt deuʒ ſe velle exaudiri· Quia volũ tas eoꝛũ ẽ vnifoꝛmis volũtati diuine: ſic ꝙ nũq̃; peccant vel qquic quã faciunt qð ſit contra voluntatẽ dei Ergo errãt iſti qui hoc firmiter credunt et diffinitiue tenent ꝙ qñcunq; hoc ſeruitium: vel iſtud fecerit iſti ſancto vel huic ꝙ hoc ſibi fiat vel * ab iſta infirmitate liberet᷑·quia poteſt eſſe ꝙ deꝰ vult ꝙ illam infirmitateʒ debes pati: vel ꝙ tibi hoc nõ ſiat qð pe tis: quia foꝛte nõ eſſet ad ſalutem tuaʒ. Gt ſancti nullomodo orant pro te in tali caſu· Sed ſpes eſt habenda ad ſuffragia ſanctoꝛum ꝙ tibi hoc qð poſtulas ab eis tibi impetꝛare velĩt a deo · Et bene poſſunt tibi impetrare ſi ſaluti tue pꝛoderit vlł diuine voluntati placuerit · Tercio vt ſpes noſtra augmẽtet᷑ Si em̃ homines moꝛtales quõdam nobis ſi miles ſic ſunt ſub leuati: vt nõ ſolum a deo et ſanctis in celo honoꝛent᷑ · ſed in X — „7 . . . — “ * R Reſpõdeo ſᷣm Bonauẽturã ſuper iii. ¶· ſancti oꝛant pro no RC1O. HI. T dant eos honoꝛamus·. Querit᷑ vtrum ſancii orẽt pro nobisz V terris ab homĩbus venerãtur: tũc nos debemus habere ſpez mediãte auxilio dei poſſumuſ etiã meꝛeri:quilibet ĩ ſuo ſta tu· ꝙ honoꝛemur ĩ celo a deo: ⁊ ab oibus veneremur ſanctis et angelis dei Verbi gratia· Si es ĩ ſtatu matrimoniali: reſpi ce beatã annã et btãz kunegũdã:et beatũ heinricũ.Si ĩ vidui tate tũc reſpice beatã Glizabeth et brigitaʒ· et ſic de aliis. DZSi es in ſtatu virginitatis tũc reſpice beatã barbarã et katheri nã: q oẽs paſſibles ſiſes nobis moꝛtales fuer̃t: ⁊ tũ tãtã glaʒ apud deũi celis et hoĩes ĩ terris meruerũt. Sic et qibet nr̃m ſm ſuũ ſtatũ pᷣt meꝛeri mediãte grã dei·t ſic multa bona cõ feꝛt ſidelibꝰ ſctõꝛũ cultꝰ.nã iuſtos letificat cũ audiũt ꝙ deus ꝓ terrenis celeſtia ꝓ tpalibꝰ eterna his retribuit qui ſibi ſer uiũt. Sic ecõuerſo cultꝰ ſctõꝛũ pctõꝛes cõfundit· qñ ad ſctõs cõpꝑant᷑ apparet ꝙ beſtiis ſiles facti ſit: et illi angel· et quãta bona obtinuiſſet ſi vt ip̃i deo ſeruiſſẽt· Quaꝛto ꝓpter debitũ viciſſitudĩs:qꝛ gaudẽt de ſalute nr̃a ⁊ cõũſiõe ĩ cel. Sic ⁊ nos de gla ipoꝛũ i terris. Quia magna ĩgratitudo videret᷑ eẽ ãgel et aliis btĩs: ꝗͥ tãta bõa fecerũt et faciũt viatoibꝰ: ab eis ſibi nullã reuerẽtiã exhiberi· ꝓpter qð merito a nobis moꝛtalibꝰ⸗ venerãdi ſũt · Quinto ꝓpter eoꝛũ dignitatẽ: qꝛ ſũt reges·⁊ re gine regni celeſtis. Vñ ĩ ꝑſal · ð quolibet ſctõ ðꝛ. Poſuiſii dñe ſupꝑ caput eiꝰ coꝛonã ð la·p·ꝛc̃. Si reges terꝛeni honoꝛãdi ſũt bic ĩ terris multo ãpliꝰ reges celeſtes:qui iã poſſidẽt regnũ celi cũ aĩa:ꝑoſt reſurrectionẽ cũ coꝛꝑe et aĩa:cũ xp̃s dicet eis vt hẽt᷑ Math·xxv. Venite bñdicti patris mei poſſidete rĩᷣgnũ Q¶ ᷑(De quarto precept47tdttbo. Enoꝛa patrẽ et matrẽ· quo precepto ſᷣm NRugꝰ · ĩ⸗ plicact᷑ omnis actus beniuolẽtie ꝓximo impendẽdus ſiuue ex debito naturalis obligatioms: ſicut in honoꝛe qui debetur patri naturali: ſiue ex debito caritatis ſicut alu actus pietatis qui ex caritate proximo impenduntur Sad endum ꝙ hoc preceptum tranſgrediuntur ſex genera hoĩim Et ſunt primi qui verecundãtur de ſuis pauperibus parẽti bꝰ: et eis buire contẽnũt:qð eſt cõtra pᷣceptũ dei · Quia tene mur hũir ⁊ ruerẽt᷑ buire ꝑẽtibꝰ nr̃is tota vᷣtute coꝛꝑis nii vt ſde gian gu⸗ toe fen au⸗ ſot diee docl fecot qoi tudt ron net noꝛ⸗ bet lere M rey cp tumm gra dit Au ly fete dils un uamg eſte dil ſre dntin iſuoſ ſanat glinſi diipo Alis⸗ t kathen trigt⸗ het bonac 1gdens wuſbiſi d ſis letqpit erdebit Srdos rciil bas ſbi ottniiy Patſdi⸗ Dhoſe, t sdetes dceigin 4 .. 6 nig'r eneds nenden nem wovr is ſut / ntur⸗ G. enenbun bus .Quume orönin De PR. ſi debiles ſunt ip̃os coꝛꝑaliteꝛ poꝛtemꝰ:et eis manualiter ſer uiamus· Item ſi ceci ſunt ꝙ eis ducatũ prebeamꝰ: et eoꝛum quaſcunqʒ infirmitates leuiter tractãdo· Vnde eccli:vii: Mo noꝛa patrẽ tuũ: et gemitꝰ matnis tue ne obliuiſcaris. Memẽ to qm̃ niſiꝑ illos natus ñ fuiſſes. Tria em̃ nobiliſſima in pa rentibus noſtris accepimus ſq; eſſe.nutrimẽtum· a doctrinã quoꝛũ nullũ eis ſufficiẽrer recõpenſare poſſumꝰ. Vnde Nri⸗ ſtoteles ix · Etbico ·. Magiſtris dus et parẽtibus nõ poteſt red di equiu alens· Ergo deo qui nos creauit· Magiſtris qui nos docuerũt · parẽtibus qui nos genuerũt nõ põt fieri cõdigna recompenſatio· Ergo quilibet noſtrũ ꝑpendere deberet cum quãto laboꝛe educatus eſt · et cũ quãta ſollicitudine et mquie tudine et doloꝛe nutritus et genit ſit. Vnde Thobie iiii · Mo noꝛem habebis matri tue omibus diebus vite tue:memento quãta ꝑpeſſa ſit ĩ vtero ſuo ꝓpter te · Sic quilibʒ pater debe ret puerũ ſuuʒ ad hoc tenere ⁊ eum infoꝛmare vt matrem ho noꝛaret ſicut Thobias fecit filium ſuũ. Et ſimili modo queli bet mater deberz puerũ ſuũ ad hoc teneꝛe· vt patrẽ ſuũ in re uerentia haberet · ( Secũdi ſunt qui in coꝛde ſuo odiũ poꝛ tant contra parẽtes cum tamẽ quilibet ex coꝛde tenet᷑ dilige re parẽtes: Quod eſt contra illos qui moꝛteʒz parẽtibus ſuis optant vt hereditatẽ ꝑcipiant · ut ſine reprehẽſione ſᷣm mo tum pꝓprie voluntatis viuãt: quod valde eſt repꝛebẽſibile et grande peccatũ · Quod ſic probatur. Si em̃ ſᷣm tobanem qui dicit i. TCohᷣ. iii · ꝙ ille qui odit fratrem ſuũ homicida eſt· tem alibi dicit · Qui non diligit fratrem manet in moꝛte · hoc intel ligitur de quolibet ꝓxio·quid tũc de illo dicẽdũ eſt. qui pa rẽtes ſuos odit quos plłꝰ diligere tenet᷑ Querit᷑ vtrã fili plꝰ diligũt parẽtes vel ecõuerſo? Reſpõdet᷑ ꝙ parẽtes plus dili gunt ſuos filioſ· Vnde Kriſtoteles vii. Ethico· Darẽtes plus amant filios qz ecõuerſo· Co ꝙ magis ſciũt parentes q; fulii. qeex eis geniti ſunt · hoc tñ intelligẽdũ ẽ naturaliter qð etiã eeſt verũ cõmuniter · licet qñqʒ fallat. Ergo merito parentes Diligendi ſunt viceuerſa a filis · Vnde baſilius· Darentes no ſtros vt ꝓpria viſcera diligamꝰ. Terci qui duris ⁊ aſpis — ſvobs fi pninl puden fuide verbis cum parẽtibus contẽdũt· Oð eſt cõtra preceptũ ꝙ libet blandis vᷣbis reſpõdere debet parẽtibꝰ ſuis: 2 eoꝛũ reß hẽſiones et coꝛrectões patiẽter et humiliter ſuſtinere G3 e cõtra illos qui parẽtibꝰ maledicũt: i ex boc diuinã m aledicti onem incurrũt · Grodi xxi · et Leuiti·xx · Qui maledixerit patri ubust vel matri moꝛte monat᷑· tales q ſic dure et contẽptibiliter biche cum parẽtibꝰ loquunt᷑ in hoc grauiter delinquũt hoc poſſũt üuuntin aduͤtere ex dictis ip̃ius xp̃i in euangelio· Vt habet᷑ Math· v. oba Qui dixerit fratri ſuo fatue reus erit iehẽne ignis· hoc intelli ilerc git cõfundẽdo · dehon eſtãdo deridẽdo vl ꝑuipendẽdo fratrẽ corzp O quid tũc reus erit qui patrẽ ſuũ antiquũ fatuũ noĩat vel moe ei maledicta verba improperat. Vnde eccli· i· Quaʒ male fa⸗ eeten me eſt qui relinquit patrẽ: et eſt maledictꝰ a deo qui exaſpat teſab matrez . ¶ Quarti qui ꝑentibus in neceſſariis nõ ſubueniüt dus l cumtũ quilibet tenet᷑ neceſſaria vite mĩſtrare ſuis parẽ tibꝰ tur. cuʒz digẽt · EUt ad hoc tenemur ꝓpter ſecũdũ donũ qð ab ip̃is H,firl recepimꝰ naturale videlicet nutrimẽtũ in hoc filii nõ poſſũt iquit reddere equiualẽs· qꝛ parẽtes nutriuerũt fulios de ſua carne urrho et ſubſtãtia ꝓpria: Eilu aũt nutriũt pẽtes de ſubſtãtia aliẽ‚a in et. Et ideo filii qui parẽtibui in neceſſitate nõ ſi ubuen iüt peccãt üöonte moꝛtaliter. Sicut et iſti qui moleſtãt eos iniuriis· vt patet ꝑ fßouimn gloſaz. Exodi xx· Que dicit ꝙ hoc pᷣcipit᷑ ꝙ fili honoꝛẽt parẽ iducl tes officio pietati s: ipſis vide licet in eoꝛũ neceſſitatibus ſuh bioe uenmẽdo: et ipſis beneficẽtiã exhibẽdo· Vnde eccli. ii. Elemoof Pppib na patris nõ erit in obliuione · Et poſſumꝰ ad hoc vti exẽplis ſe inter que precipuũ eſt exẽpluʒ chꝛiſti qui cũ eſſet in anguſtia uuuire paſſionis: tñ no eſt oblitus matris ſue. ymo curã ipſius hůütt (cde . ℳ „ et iobãni eam cõmendauit ut habet᷑ iohãn is xix. Etiã ipa ir⸗ ealtni rationalia anĩalia de hoc nobis dãt exẽplũ.Dicit᷑ em̃ ð grue = cum pater et mater eius depiilati ſunt:filii querũt neceſſa edui ria donec pilos babeãt vel vſqʒ moꝛiant᷑ · Itẽ ad oſtendendũ n ꝙ debemus parẽtibus ſubue nire qñ ſunt ſenectute cõfecti · eeti oſtẽdit᷑ exẽplum cicomarũ:de qbus legit᷑. Q qũ ciconie ſene guibe ſcũt ſilii parẽtes ſuos in nido s ponũt: et velut infãtes iuxta hicpi pectꝰ ſ̃ uũ collocãt fouẽt et nutriunt · Soli vultures parẽtes 171 ſtngi erln eak naledidi ntpeeri hubilter lachen. deintellt dofrate oiat val zmaiefr anſprt ſcuendit pbis noͤ poſſi ſun cane tin alen Kpereit Npreth noret pn nbusſih Keroſ wetipe ninglln giui⸗ krüipen⸗ oͤgwe rüt act oſtanende ute öfech cconeln fires n tes phun prene ſuos fame moꝛi ꝑmittunt · Item valde ingratus videt᷑ eſſe q parẽtibus ſuis nõ pꝛouidet quãdo ipſi ſpiipſis non poſſunt puidere: cum ipſi ſibi ꝓuiderint in puericia eius qñ ipſe ſibi ☛ß „ ꝓuidere nõ potuit · Tdeo dici᷑ Eᷓpheb. Eilii reddite vicẽ parẽ tibus veſtris et hoc eſt acceptũ coꝛam deo· Vnde exẽpluʒ ſeri bit Valerius vbi oſtẽdit ꝙ debemuſ parẽtibus ſubuenire qñ ſunt in nec eſſitate poſiti · Recitat em̃ ꝙ quedam mulier nobi lis ob quoddã f lagiciũ fuit moꝛti adiudicata. noluit tamẽ eã iudex cõburere vel alia moꝛte publica eam punire ꝓpter ho noꝛeʒ parẽtele: ſed incluſa eſt carceri: ut ibi fame ꝑiret. Eilia vero eius que erat nupta de licẽtia iudicis eã quotidie in car cere viſitauit· Drius ta mẽ diligẽter ꝑſcrutabat᷑ ne aliquid co melſtibile ſibi afferret . Hla vero extracto vbere ſingulis die bus lacte pro prio matrem alebat . Cum uero iudex mira⸗ retur · ꝙ tanto temꝑe ſuperuiueret: repertũ eſt qð ei fiebat a filia Tunc iudex pietate motus filie matrẽ donauit. ti qui ſunt parentibus ſuis inobediẽtes ˖ Quia quilibet tene tur ho noꝛare patrẽ et matrem: ipſis in his que ad bonũ ſu um ·et ad ſalutem ꝑtinẽt obediẽdo. Et ad hoc tenet᷑ fiius ra tione tercii doni qð a parẽtibus accepit videlicet ſalutarẽ in foꝛmationẽ et doctrinã · Ad hoc nos chꝛiſtus ꝓprio exemplo inducit qui ſuis parẽtibus ſubditus fuit vt patet Luce i. Vbi dicit᷑. C erat ſubditus illis· Ergo quilibet debet obedire arẽtibus in licitis. ſ. quãdo aliquid iubẽt qð bonũ eſt et ad alutem anime: ut ad miſſam et ad eccleſiã ire:et verbum dei audire: vel tacere vel ſedere:vel doꝛmitum ire: vel ſurgere. 1 ſic de alus licitis. Vel quãdo prohibẽt pueris aliquod maluʒ ſicut nõ choꝛiſare vel ludere vel de domo de nocte non exire vel ad aliquem locum inboneſtũ nõ accedere et ſic de aliis · Et quãdocunq; aliquis ſeẽter ⁊ pertinaciter cãẽtra ꝑreceptũ aliquod pred ictoꝛũ facit peccat moꝛtaliter · ¶ Sexti qui pa rentũ ſuorũ defunctoꝛũ obliuiſcunt᷑ ⁊ nõ ſubueniũt: cũ tñ quilibet tenet᷑ liberare ſiue ſubuenire aĩabꝰ parẽtũ ſuoꝛũ pꝰ hãc vitã: eoꝛũ aĩas miſſis et elemoſinis ⁊ oꝛõibꝰ de purgato rlo liberãdo. Et de filiis cõtrariũ faciẽtibꝰ cõqᷓ̃runt᷑ parẽtes Vnde fob· Quare me perſequimini: et carnibus meis ſatu ramini. Et merito: nonne qui multa bona a patre ſuo acce lus piſſet ſalicet ducẽtos vel quadrĩgẽtos florenos: ⁊ viderʒ eed ta in anguſtia vel in pauꝑtate eſuriẽtẽ ſitiẽtem nuduʒ:et ſibiiinn pitnt nullo ſubueniret cũ tamẽ bene poſſet: merito infidelis eſſet tälest cenſendus· Sic ⁊ ſiir in propoſito iſta ſex iam dicta tenentur Hone fili parentibus ſuis· è aumm 4((QOuomodo mali fuii puniunt.· lcent B IHliorũ cor ꝑforat᷑ quĩtuplici haſta diuine vltõnis qui tanet ſuos ꝑentes ꝑturbãt: vel eorum indigẽtias non ſulle oeg uat: aut eorum mandatis pertinaciter recalcitrant ¶ Dnima turper eſt rerum tempoꝛalium ſubtractio · nam diuino iudicio di: tespor gne talibus infoꝛtunia rerũ eueniũt · qui ſuis ꝑntibus cõtra eeerco. diuinũ preceptũ ĩ ſuis ĩdigẽtiis nõ ſuccurrũt· Ergo tles ma qſdn li filii ſepe et frequẽter depauꝑant᷑ et diuitis ſuis priuant᷑· nles et ſe umnpbabebüt infoꝛtunia in temꝑa libꝰ rebꝰ· et hoc merue Vde. rũt in parẽtibus· quia tales filii quãdoqʒ captiuãt᷑ vel etiaz topun quãdoq;ʒ ſpoliant᷑ a raptoribus· Vel etiã quãdoq; bona eoꝛũ ſuſup⸗ igne cõburunt᷑ et ſic de aliis ĩfoꝛtumis · ¶ Secundo puniüf tg in füliis propriis· et hoc dupliciter.· Primo ꝙ ipſi fili quůädo Kd qʒ; eis moriũtur ꝓpter ihonoꝛatõem parẽtũ · Exẽplũ ĩ ceſario lin de ülo qui ĩbonorauit matrẽ ſuã et filii eius om̃s in breui de gisp fũcti ſũt. Secũdo ſi fuli ſuꝑuixerint tune quandoqʒ cõtingit ibilie vt talis in ſua ſenectute filios ſibi duros inueniat· Et hoc mł ſact totiẽs iuſto dei iudicio peꝛmittit᷑· Vnde legitur ꝙ quidam pa iüii terfamilias totam hereditateʒ ſuam dimiſit filio ſuo · filius W vero ille primo benigne ſe habuit eiga patꝛem:ſed poſt expu Wint lit eum a thalamo ſuo vo lẽs thalamũ ſibi habere ⁊ vxori ſue beß⸗ Et ad vltimũ fecit ſibi lectũ fieri poſt hoſtium: ⁊ cum byems Penir eſſet et ſenex pater frigoꝛe grauaret᷑ quia filiuſ abſtulerat ii ciliful bi honũ cooꝑtoriũ) ipſe rogauit filiũ filii vt rogaret pro eo ſe vt daret ei l uid ad tegendum ſe · Duer autem vix obtinu⸗ tietn it duas vlnas butelli a patre ſuo ad opus aui ſui · Et cum Bein alie due remanerent: puer flẽdo rogauit eum vt ſibi eas da⸗ ute ret · Qui fletibus illius victus: quereret quid inde faceret5 iid wosſeen e ů ce dni erſtin ndelss e latenennn Ultönig gi non ſube t (Oin indico d: chuscorr odam ispnunt. ethoenene it d en bon ni opuni n quin Hüi ſro in Maude tinnht geltboem Pcpinmpr , ſvoNAns ſed ctenn ncun hhen⸗ ſebhrt Eiuius reſpõdit · ſeruabo illas quouſqʒ talis ſis qualis eſt pa ter tuus: nec dabo tibi amplius· ſicut tu modo non vis dare patni tuo · ¶ Tercio puniuntur in corpore propri qꝛ qñqʒ tales filii incurrũt cecitatẽ. Vnde Hieronimus uo o veꝛbo Honoꝛa pꝛẽm et matꝛem. Meretur cecitatiſ ſue ſubire ſuppli cium: qui p arentũ vultus toꝛuo viſu deſpexit et elatis oculis leſerit pietatẽ· Item quãdoq; ĩcurrunt claudicatõem anidita tem et infirmitates diuerſas: nõ ſeruierũt pentibus cum coꝛꝑe quod ab ipſis receperũt ¶ Quarto quandoq; puniun . —. 7 7 . — . tur per adbꝛeuiatõem tẽpoꝛalis vice. Nam ſicut pꝛemiũ parẽ tes bonoꝛantium eſt vite longeuitas · vt patet Eccleſiaſtici tercio. Qui honoꝛat patrem ſuuʒ vita viuet longiori: Sic a ſẽ ſu cotrario ipſos dehon oꝛandium e vite bꝛeuitas q plurimi tales filii pꝛoterui impꝛouiſa a ſubitanea moꝛte moriuntur. Vnde Nſal.Sbito defecerũt:ꝑierũt ꝓpter iniqtatẽ ſuã ¶ Qñ — — to puniũtur eterna moꝛte.hoc malũ ẽ ſuꝑ om̃e malũ · Vñ glo ſa ſup illð exo. xxi. Qui maledixerit prĩ ł mrĩ moꝛte moriat᷑ di cit ꝙ moriet᷑ moꝛte eterne dãnatõms. Nec mirũ ſi tales repu ₰ — % 7„ . ⸗ „1 „ ☛W tãt᷑ idigni vita eterna: qui etiã reputãtur ĩdigni hac vita pẽa li et milera: que eis diumno iudicio repẽtine ſubtrabit᷑: cũ tů aliis peccatoribꝰ vita ad ꝓnĩam cõcedat᷑ · Et ex hoc põt ratio nabiliter colligi quantꝰ ſit reatꝰ tranſgreſſioĩs illius quarti pcepti · qꝛ cõ tra hoc p̃ceptũ peccantes eximũt᷑ a fẽtẽtia pieta tis ipſius dei: que dicit̃ de ceteris peccatonibꝰ. Nolo moꝛtem peccatoris ꝛc. De iſtiſ aũt ꝓpter repẽtinã moꝛtẽ qᷓ plectunt ꝑ diumã ſñiam dici poterit ecõtrario Nolo vitã peccatoris· ſq; boe p̃ceptũ tranſgrediẽtis: ſed vt repẽte moriat᷑ et eternalic᷑ puniat᷑.· Exẽp lũ ꝙ grauiter punit de ĩpios filios · Quidaʒ di ues fuit qui cũ vxoꝛe ſua ceſſit oĩbꝰ bonis vnico eiꝰ filio: vt i le duceret ſpõſam ditiorẽ· ſilius autem fideliter promiſit pa 9 tri et matri ꝙ abundanter qzdiu viuerent eis prouideret· Se patim itaqʒ patre et matre babirautibus primo ſatis abun danter prouidit filius ipſoꝛũ ipſis. Tandem cũ deſponſaſſet quãdã iuuẽclaʒ clauſit viſcera pietatis · nimis eis tenuiter ꝓ curauit · Quo dam die do minico vidit mater carnes ferri in QVRTO. domũ filii· Et dixit mater marito. Diu eſt ꝙ parũ de carnib comediſtis: ite hodie ad domũ fili noſtri et ĩuenietis ibi bo naz aſſaturã. Tꝑe igit᷑ prãdu pater veĩt pulſans ad hoſtium ſtatimq; filius impiiſſimuſ aſſaturã quã iam ad comedẽdum in partes diuiſerat abſcõdit · Intrãte autem patre interroga uit filius quid velletæ Reſpodit pater volebam hic prande re putãs hic aliqo¶ bonũ paratũ eſſe · Nit filiꝰ vides qͥd hic ha bemus . accipe duos denarios et eme tibi et matri mee qð co medatisxeũte patre hoſtium clauſuʒ eſt.et aſſatura repoꝛ tata · cuiꝰ fruſtũ cũ ad comedẽdũ oꝛi applicaret uerſuz eſt in bufonẽ:et inſiliẽſ in faciẽ eius ſic ei adheſit ut pedes ſuperio res cum duabus maxillis vna caro fieret: et reliquũ coꝛpus coꝛam oꝛe ipſius dependeret · Statimqʒ vocato preſ bitero preſentatus eſt ar chieo⸗ peccatũ ſuũ cõfitens: et rẽ geſtam per oꝛdinẽ narrãs· Archiep̃us autem ei pro penitẽtia iniũxit vt iret ad omẽs maioꝛes pillas et ciuitates frãcie: et conuoca tis iuuenibꝰ et pueris factũ narraret · ne quiſquã auderet de cetero parẽtes cõtemnere: ſed ſicut precepit dñs in quarto p̃epto honoꝛare · eo tꝑe frater toh̊. de magno põte oꝛdinis pᷣdicatoꝛũ vidit illũ pariſius cũ multis pueris et homĩbus. Darentes tenent᷑ ſex filiis ſuis · Equitur videre que parẽtes tenent᷑ filiis. Dro quo ſci᷑ endum ꝙ parẽtes tenent᷑ ſex filiis · Primo deb ent eos ad hoc inducere vt offerãt deo innocẽtiã et puritatẽ ſuã cuʒ pueris innocẽtibus: qui ſanguinẽ ſuuʒ ꝓpter chꝛiſtum fude runt · Et hoc fit quãdo filii in puericia mmcipiunt deo ſeruire· Tꝛenoꝛũ iii· Bonũ eſt viro cum poꝛtauerit iugum dũñi ab ado leſcentia ſua· Et hoc ideo quia bonitas infigitur in coꝛ pueri quod habet tenerũ ſubiectũ. Vnde dicit Rriſtote · Q anima pueri eſt tanquã tabula in qua nihil eſt depictũ vel ſ. criptuʒz tamẽ apta depingi · Et ergo quidquid primitus receperit in ſe puer ad hoc ſemꝑ poſtmodum inelinat᷑· ſiue ſit bonũ ſiue malum. Exẽplum reale de teſta ⁊ cipho in quẽ ſi primitus in fundit᷑ liquor precioſus ſe; balſamus ſ- apoꝛẽ illum ſp tenet · Si autem primitus fetoꝛ infunditur: tunc eundem ſapoꝛem ſenpte ighif⸗ lture los de lt prec ſaluan Natzt tpeot ſeobin timenn ſdon morc ntras ſigio⸗ ho Aſt.Si domus one, ocum deo pelra⸗ quiſe ſvachn ceil lgame tes deb minifre . Nnc emeduibe d heſun comededn re inteng thepem dezehehn minege leer⸗ rp lerſuzcſti Oeg ſipeie pü tapns o phtere . en n Wmteadmaone gerctconnon maudenn is inq Poreoni bonibs Dog odeberteos ntte i uun ſo tdeoſeun⸗ ndüb =☛ r inonflel neeget! ſtt bon c guinis · uel ſi quotidie legeꝛet vnũ pſa DGC D ſemp tenebit · ktẽ puer eſt tanquã cera m ollis in quã ſpecies ſigilli facilius ĩprimit᷑ · ktez eſt ſicut virgula recẽs que cito f le ctitur et faciliter ad quãcunq; partem Item infoꝛm are dñt eos de bo nis ſalutaribus· ſicut ſunt pater noſter · et ſimboluͤ et precepta dei quomodo ea ſeruare opoꝛteat vnumquẽqʒ qꝗͥ ſaluari vult· Vnde mathei xix· Si vis ad vitã ĩgredi ſerua mã data· Et in ſignũ buius tũc precepta ſunt ſcripta in manib? et pedibus noſtris ſcʒ ꝑ decem digit os et per decem pedical ne obliuiſcamur precepta dei · Item infoꝛmãdi ſunt vt deum timeant· quia ſᷣm pſal· Tnitium ſapiẽtie timoꝛ domini Vnde Yſidoꝛus· TCimoꝛ expellit peccatum: timoꝛ reprimit vitiũ: ti moꝛ cautum facit hominẽ atqʒ ſollicitũ· Vnde etiaʒ Bernar. in tractatu de ſeptẽ donis · Cõnexa ſunt quidem timor et re ligio· nec vnum manere poteſt ſine altero. Quia ſine timore dei homo nõ perſeuerat in bono nec ſaluatur. Vnde ſcriptũ eſt. Si nõ inſtanter in timoꝛe dei ten ueris te: cito ſubuertet domus tua. Ergo ſecũdum Ruguſtinũ de verbis domini ſer mone xlvii· Deus timẽdus eſt in publico: timẽdus eſt ĩ ſeere to.cum procedis videris: et cum intras in cubicu lũ vid eris ab eo · Quia quicũqʒ deum ſemꝑ pre oculis haberet: nunquã vel raro peccaret· Vnde Salomon bene dicit · Beatus homo qui ſemꝑ eſt pauidus· Ttem infoꝛmandi ſunt ꝙ d euz ament et ſibi regratient᷑ de benefidis ſuis: et pᷣncipaliter de paſſiõe ſua Vnde Inſhelmus· Eateoꝛ domine et gratias ago. q; me creaſu ad ymaginẽ tuam: ut tui memoꝛ ſim · te cogitem · te di ligam. te intellig am· Vnde etiam Criſoſtomꝰ. Quidquid po tes debes cre anti et redimẽti et vocãti te· Quia ualde eſt ho: mini fructuoſu m: et deo acceptum pre aliis operibus et ſer uitiis que exhibentur deo: deuote memoꝛari paſſionis eius⸗ Vnde Abertus magnus oꝛdinis predicatoꝛum . Simplex recoꝛdatio ſeu meditatio paſſionis iheſu chꝛiſti plus valet qᷓ; ſi integrum annũ ieiunaret quis in pane et aqua. vel ſi quo tidie virgis vel flagellis cederetur vſq; ad effuſionem ſan⸗ Aenumm Ftem infoꝛmã di ſunt vt ecdleſiã libenter viſitent · exẽplo pueri chꝛiſti: qui cum eſſet duodecĩ annoꝛũ aſcendit eum parentibus fuis in b⸗ hieruſalẽ a nazareth: que ciuitas ſita eſt in galilea: ⁊1 multũ nnch diſtat a hieruſ alem. Et ibi debent audire miſſam et precipue notn verbũ dei:quia verbũ dei eſt cibus anime · Vnde dict᷑ Mat· muto ii · nõ in ſolo pane viuit hõ ⁊c̃ · Vnde Ereg · Cibus mẽtis eſt Ariide 2 uerbũ dei Vñ canit᷑ de ſancto Nicolao adhuc puerulo· Que fit ne . cunq;ʒ de ſacris ſcripturis audire poterat: armario pectoꝛis ſode recõdebat. Bonũ em̃ eſt pueris cum adhuc pueri ſunt audire ſueln verbũ dei:qꝛ ſine fructu nõ cedet · Vnde ꝓpheta Gſa· lv·Ver⸗: ſoeſ bum meũ non reuertet᷑ ad me uacuũ · Ex bis ſequit᷑ ꝙ vix uel lrun nunquã ita ꝑuerſi eꝛũt qui audiũt a iuuẽtute uerbũ dei:ſicut ſ4pann illi qui ſic educant᷑ ut nec de deo audiãt: nec quicquã ſalutis ded. addiſcant. quia tales nibil ut cõmuniter oꝑantur niſi que vi um dent ab alus fieri· Sed heu plura mala vident q́ᷓ; bona: er ute heu in peius ꝓficiũt. Et ſciẽdum ꝙ qñ puer talis libenter au lVernte dit uerbũ dei: ſignũ eſt ꝙ deus in eo eſt et ad deũ ꝑtinet. Vn tiprat de ohᷣ· viii · Qui ex deo eſt uerbũ dei audit · Sic ecõuerſo quã· mater ðo nõ poteſt de deo audire loqui: ſignũ eſt ꝙ expulit deuʒz a mandi ſe · Ftem ſeruitiũ talium innocentũ eſt deo multũ acceptũ · qꝛ imige illi qui innocẽtiam deo offerũt: vinũ purũ bonũ et optimuʒ esin deo offerũt · Sed inueterati dierũ feces deo offerũt reſ pectu Pti iuuenũ:ſed tñ deus hoc nõ ſpernit ex ſua miſericoꝛdia et bo ſiuſchal D nitate · ¶ Item ſecũdo ſuntilil infoꝛmãdi a parẽtibus quõ foſtbr ſe habere debeãt quo ad ꝓximos quibus tria tenent᷑· Primũ üuäpr ꝙ eos diligãt: et fidelitatẽ fraternã eis exhibeãt · ⁊ ſi ſũt pau (ſent peres ꝙ eis ſint miſericoꝛdeset eis cõpatiant᷑ ĩ miſeriis ſuis to. D ut cum tales filii ſenuerint dicere poſſint cum vob xxxi · Abĩ Pporimm fantia creuit mecũ miſericoꝛdia et miſeratio· Et nõ debet de openi ſpicere nec deridere pauꝑes: quia quidquid fit eis xpᷣus ſibi fnatoh reputat eſſe factũ · Vnde Mathxxv · Quidquid vni ex mĩmis elii meis feceritis mihi feciſtis· Ratio aũt quare pauꝑes nõ ſunt Denn deridẽdi · quia quilibet cogitare debet ꝙ talis fieri poteſt ſi nnet deus ſuꝑ eum fieri ꝑmiſerit ſcʒ cecus claudus uel leproſus· üm t illi qui a iuuẽtute ſunt miſericoꝛdes ſunt beati · Vnde Ma s fo thei v· Beati miſerico:des qm̃ ipſi miſerieoꝛdiam cõſequẽtur ern 1med tpreahne. at M zmetig iſ ulo⸗Qre pechonis int audere lalo Ver deiſeue Nͦ ſalcs niſgredi. bommerge lbentrran ipeinet. Vn ouerſoqri Ult dag ccepti q aopwweg it reſpech oinetbo abus qus e. Diin ſſütpan ſerüs ſus bm i odebetde pus ſci ex mims g noſunt iporſt leproſn Vrelt öſepenn DE RG. QVNRTO. Et tales bhabebunt bonum finem vite · Vnde MHieronimus in epiſtola ad nepocianũ · Nõ memin me legiſſe mala moꝛte moꝛtuum:qui libenter opera pietatis exercuit · Mab et enim multos interceſſoꝛes · ⁊ impoſſibile eſt pꝛeces mitorum non exaudiri · Secundo tenentur pꝛoximis vt eis damna non infe rãt neqʒ in rebus neqʒ in fama· quia quicunqʒ infeꝛt ꝓximo ſuo damnuʒ in rebꝰ tenetur ad reſtitutionem. ſiue furando ſiue ludendo ex auaricia. ſiue alias iniuſte lucrando· Vnde Kuguſtinus · Deccatum non poteſt dimitti niſi reſtituatur ablatum. Gt hoc non ſolum intelligitur de rebus in magna quantitate: ſed etiam de paruis rebus · Verbi gratia · Si iuiſ ſes ad pꝛatum pꝛoximi tui ⁊ accepiſſes ei contra voluntatem ſuam vnum pannum plenũ cum graminibus: tunc ſi vere peniteas teneris ſatiſ facerre ſcᷣm cõſiliũ confeſſoris Ergo ꝑentes infoꝛmare debẽt filios ne dãna inferant ꝓximis: ſiue Tpratis: ſiue ĩ ſegetibꝰ: ſiue cũ pecoribꝰ. ⁊ ſic de alis.· De bac materia quere infra ſeptimo⸗ G.· ⁊ duo extra ibidẽ · Tteʒ infoꝛ mandi ſunt ne detrabant proximis denigrando famam pꝛo ximi · quia tales tenentur ad reſtitutõnem ſicut iſti qui babẽt res iniuſtas. Ergo iſta duo peccata ſcilicet rerum iniuſtaruʒ ablatio:et detractio:magis difficulter dimittuntur· Quia n5 ſufficit confeſſio et contritio: niſi fiat reſitutio ſecundum poſſibilitatem hominis· Vnde Hieronimus · Non fadlis ve nia praua diyiſſe de rectis. Item tenẽtur proximis indulgere offenſas: vt eis deus indulgeat ſua peccata · Vnde Luce ſe⸗ xto · Dimittite et dimittetur vobis HBan autem non dimittit proximo in corde: talis non poteſt ſaluari· et omnia bona opera ſua que interim facit non ſunt deo accepta. Vnde pri⸗ ma fohannis teꝛcio· Qui odit fratrem ſuuʒ homicida eſt· ſup ple ſuiipſius · ¶ Teꝛcio infoꝛmandi ſunt quomodo ſe habeꝛe debeant quo ad ſeipſos ſcilicet vt corpus ſuum munde tene ant et caſte viuant · Vnde dixit Thobias filio ſuo · Attende fili mi ab omni fornicatione · Et ratio buius eſt · quia om nis fornicatio preterquam in matrimonio facta ſemper eſt peccatum mortale · Vnde Kpoſtolus .„Omnis fornicator aut immundus nõ habet paꝛtem in regno dei Ergo puen de bent ſeruare ſuam virginitatem vſqʒ ad matrimoniuz vt in virginitate ſimul coueniãt. n ſignũ huius adã et eua quãdo matrimoniũ ĩchoabant virgines fuerũt · Et tales pueri ſic ca ſte viuẽtes ducunt angelicaʒ vitam Vnde AImbro. Qui non nubunt et vxoꝛes non ducunt: ſicut angeli in terra ſunt. ¶ Quarto parentes tenentur filiis dare bonum exemplum et hoc eſt valde vtile · Vnde Crego· Nunq́; peccatoꝛes ad la⸗ mentũ penitentie redirent: ſi nulla eſſent bonoꝛum exem pla que eorum mentem traherẽt . Ergo communiter loquendo quando ꝑntes bonũ exemplũ prebent filiis: tũc filii tles eſ ficiuntur magis virtuoſi. et per hoc tales parentes mul⸗ tum merentur. Vnde Ceſarius Quantis exemplum vere humillitatis et perfecte caritatis oſtenderis: cum tantis et pro tantis eterna premia poſſidebis . Zed heu aliqui parẽ⸗ tes infoꝛmant filios ſuos ad malum verbo et exemplo: in quo deũ grauiter offendunt. Verbi grã. ſient chorizare gra uiter incedere et deũ blaſfemare · ⁊ ſic de alis · Et tleſ rei eiũt oĩm peccatoꝛũ illoꝛũ que ex mala infoꝛmatõne vel malo exẽ. plo filii ſic addiſcũt · Ergo qui te pᷣmitꝰ ſuperbiã docuit: pti ceps erit omniũ illorum peccatoꝛum que chorizʒſdo vl'alias ſuperbe incedendo perpetrabis· et ſic de alus peccatis . Item de illis parentibꝰ qui veſtes pompoſas ſuis filiis emunt: di cit wilhelmus lugdunẽ· Qui filias ſuas oꝛnant vt eas ad cho reã mittant quaſi ueſtucam ungunt ut eo melius aꝛdeat- Itẽ aliqui parentes faciunt pueros ſuos ebrioſos potando eos cũ vino· Cõtra quod dicit Kriſto · vii · politi · kuuenes maxime ab ebrietate cuſtodire oppoꝛtet IT5·m Tuuenes eẽ ſine vino eſt bonũ ·. qꝛ tles pueri poſtmodũ efficiũt᷑ bibuli luſoꝛes et mali homines.quibus ꝑentes ſunt occaſio per ſuam malam infoꝛmatõnem et exemplum. Vnde Creg · in moralibꝰ. Tot mortibus quis dignus eſt: quot exempla pꝛauitatis in po ſteros reli nquit · O quot moꝛtes meruerũt tale qui tot ex.· G empla mala in poſteros reliquerunt · ¶ Quinto parentes tenentur filios coꝛrigere · quia non ſufficit ꝓ informent — “ parſti nocona Cieg te t ntepe⸗ ngucbe ſlosſe K⸗ Eiiq gedi⸗ aß ferno ferar ſpoe nbi crille do lel maledi pueng pluse dyibol ganp deus f. nalede re or deich deuge gſin⸗ (rein Gopende nonmne eteun Ni Penſee no. u num ſur. m eunpin rresi⸗ dumenmo - ochen ckli tiec . 0 ttleſ raei⸗ emoce, „ . . , 3 RoN AS “ t (Ad a 5 potmdden 3 .* linuiorse ſuam mum ralib le⸗ Nutatoniſ⸗ guitu⸗ to pucn N j inton 4 cos ĩ bono ·ſy opoꝛtet etiã coꝛrectõeʒ habẽ ad filioſ ſi excedür Quia oĩa peccata que filii ꝑpetrãt ſi ub obediẽtia pntũ: de his parẽtes reſpõdebũt in die nouiſſĩo· Vnde apls Ro· i. Non ſo a digni ſüt moꝛte qui faciũt: ſʒ etiã qui cõſẽtiũt facientibus Ergo hic aduertite ꝑntes ꝙ etiã ſi ſẽe vite eſtis: tam̃ ꝓpter fi lios vros poteſtis dãnari. Verbi gra · ſi pater mater nunqʒ peccaſſẽt: et ꝑmitterẽt fuiũ aut filiã peccare moꝛtłiter · 1 eos nõ coꝛrigũt eternaliter cũ fuüs tlib⸗ danabunk ſieut Innoẽ · Greg· Cirillꝰ. 1ſið · Nug. üli om̃s cõcoꝛditer dicũt de hely ſaẽ dote vt hẽt᷑ · i. Reg· i · Qui audito Tei ſui ihoneſte ſe hẽbãt in tẽplo · qꝛ ibi doꝛmiebãt cũ vxori ſuis legitur ꝙ tepide arguebat eos ergo ſi dãnatꝰ ẽ nõ ẽ alia cã niſi ꝙ nõ coꝛrexit fuios ſuos. Sciẽdũ ꝙ boni fuli cũ manſuetudine vᷣborũ corri gẽdi ſüt · exẽplo marie · vt habet᷑ Lu ·ii.ꝗᷓ dixit ad filiũ ſuuʒ 5l v Eili quid feciſti nobis ſic? Mali aũt fili cũ aſpa vᷣga ſũt coꝛri gẽdi · Vnð Salomõ · ꝓuer . xxiii · dicit · Noli ſubtrahere diſcipli nã a puero · Si em̃ pcuſſeris eũ pᷣga nõ m oriet᷑:et aĩaʒ eiꝰ de ferno liberabis · Ergo qñ audis puerũ tuũ iurare et deũ blaſ femare: accipe debes virgã 1 eundẽ puerũ bene diſciplinare: . N T boc letific abis deũ et beatã mariã ⁊ om̃s ſãctos: et mereris tibipſi coꝛonã vite eterne: cũ hoc ea intentione feceris vt pu er ille creatorẽ ſuuʒ amplius non offendat taliter blaſ femã do vel etiam alite r peccando . Ergo parentes nunq; debent maledicere fus ſuis verbis maledicis-Quia maledicendo pueris deum offendunt: et pueri in hoe nichil proficiunt · et plus eis obeſt q́; pꝛodeſt · Exem pluʒz in Ceſario de puero qu? dyabolꝰ cũ coꝛꝑe et aĩa abſtulit ꝓpter maledictõem parẽtuz ꝙ amplius parentes illum puerum nunq; viderunt· Et boc deus permiſit in ter roꝛem alioꝛum parentum ne filiis ſuis maledicant ſed potius cũ aſpa virga coꝛripiãt · ĩmo maledice re non licet alicui irrationali creature inquantum creatura dei eſt · quia omĩs creatura dei bona eſt· vt patʒ Cen i. Vidit deus cuncta que fecerat et erant valde bona . Ex iſto patet ꝙ ſi non licet equo vel aſino vel cam vel boui vel oui maledi ccre: multo minus licet hominibus maledicere. Ergo nunq; — * E. DeE PRBS6. CQUNMBIO. aliquis alicui hoĩ debet maledicere · Contra quod taciũt aliq̃ ꝑentes:qui maledicunt ſuis ꝓpriis filiis · It etiã ꝑuerſi viri ꝗᷓ ſepiꝰ ex ira et vindicta maledicũt ſuis ꝓpriis filiis et vxori⸗ bus. De illis ma ledicẽtibꝰ dicit aplus · neq; maledici neqʒ rapaces regnũ dei poſſidebũt · Sciẽdũ ꝙ parentes qui fuios ſuos educãt tali ĩtentõe vt efficiãt᷑ boni xpᷣiani et famuli dei: quidqᷣd erga filios ſuos faciũt totũ eis erit meritoriuʒ cũ in gratia ſũt et ſine peccato moꝛtli · Ergo mater quotiẽs lactat puerũ: quotiẽs ĩquietat᷑ a puero: quotiẽs poꝛtat vł bal neat vel quecũq; puero ãminiſtrat ſemꝑ meretur · Vnde Rplus. Ro.vii · Scimus qm̃ diligẽtibus deũ oĩa cooꝑant᷑ in bonum. Ex bis patet ꝙ ꝑentes poſſũt mereri ĩ filis ſuis eternã gliaʒ vel etiã eterna dãnatõem · Er go pueri a parẽtibꝰ ĩfoꝛmãdi et coꝛrigẽdi ſũt:vt iam dictũ eſtqð ſi fieret ꝓcul dubio nõ eſſẽt tot mali hoĩes et peccatores in mũdo.Hoc quilibet põt co⸗ gnoſcere in ſeipſo· quia ſi a puericia fuiſſes debite infoꝛma⸗ tus et in timoꝛe dei nutritus: vtiqʒ melioꝛ eſſes q́; iam ſiſ.S3 heu qꝛ a iuuẽtute tua nutritꝰ es in ſuꝑbia · in gula · in luxuria et ſic de alus viciis· ergo tam ꝑuerſus es in vita tua. Sciẽduʒ tñ ꝙ parẽtes pꝛecipne debẽt coꝛrigere fülios ne iurẽt vljblaſ⸗ G femẽt:quod heu iã cõmuniter a pluribꝰ hoĩbus fit.Sʒ q̃ʒ gꝛa uiter deũ in hoc offẽdãt et qua liter deus puniat tles pueroſ ptʒ ſupꝛa ſecũdo.G. ¶ Sexto parẽtes tenẽtur filus ſuis hẽdi tare res iuſtas:qꝛ melius eſt modicũ iuſto ſuꝑ diuitias pecca torũ multas· Contra hoc faciũt aliqui tam ĩoꝛdinatum amo rem ad filios babentes · ꝙ q;3uis bene cognoſcant ꝙ poſſi⸗ dent res iniuſtas:tam̃ nolũt eas reſtituere ne filii depauꝑen tur ·⁊ ſic ſeipſos et filios dãnãt · tẽ aliquãdo vnꝰ parẽtũ peꝛ manet in viduitate: nõ pꝛopter deũ nec amoꝛẽ caſtitatis· ſed ne filios exhereditet et tñ nõ intendit caſte viuere · Et tal pa ter plus diligit ĩoꝛdinato amore filios q́; deũ et ſalutẽ ppᷣaʒ et potius vult damnari cum luxuria ſua quam in ſtatu vidu itatis cõmittit: q́; pueros ſuos eyhereditare· Er go cõſulẽduʒ eſt talibus viris qui nolunt caſte viuere vt iteꝛato vxoꝛeſ du cant · ne tot peccata mortalia extra matrimoniũ cõmittant· fül ſolis ſit diloi nn ntte inhoe caſte guin veln⸗ gene ſuis fr⸗ epti prec⸗ et co⸗ hüni bip! alu⸗ gliplis vebi iree rg llto⸗ piſe flltere ſutaan aceſe, munen feſnie. menk⸗ DDRG. QWMTO. * Quia ommis fomicatio eſt peccatũ monale. Enſup notandũ arſmn ỹ filii et cognati qui tali patri dãt cõſiliũ ne matrimoniũ cõ flisei⸗ trahat et alios pueros generet ꝓpterea vt bona patris ipſis maoen ſolis ꝑmaneant: 1 ſciũt veraciter ꝙ pater nõ abſtinet amoꝛe ntes qufis caſtitatis:nec caſte viuit.tales peccãt moꝛtaliter. quia plus icfanm diligũt illa tempꝑalia q́; animã patris· Et potius volũt patrẽ entoriin multa peccata cõmittere moꝛtalia cum aliis mulieribus: q; ctorizln . amittere et priuari illis bonis paternis · Ergo inſideles filii EnAblirer in hoc cognoſci poſſunt qñ indignant᷑ tali patri qui alias nõ Voeſeges caſte viueret: cũ iterato mat rimoniũ contrahit · Item ꝑentes tindꝛn qluui iuſtas res poſſidẽt p̃uenire debẽt ne lites ⁊ inimidicie in stmigi, ter heredes poſt obitũ eoꝛum fiãt. Quia melius eſſet modicũ ionid et vel nihil heredibus poſt ſe relinquere qʒ lites et odia ex his Aaboodett generare· Quã grauiter iſti parẽtes peccent qui iniuſtas res lhhn ſiuis heredibus relinquũt: et quõ fui cõquerunt᷑ de talibus debteimun, Earccibus pacet infra v. Nexẽꝑlum ibidẽ. Ftẽ hoc idẽ quere lizmiſ eptimo · Q. exẽplum ibidem. 6 Septimi ſunt qui cõtra hoe gulzinln preceptuᷣ faciũt qui inhonoꝛãt patrẽ ſi pũalem puta ſaceꝛdotẽ titua. Din et cõfeſſoꝛẽ · qui te de fõte baptiſmatis regenerauit · Vnde ko neiurituitt hãnis iii · Niſi quis renatus fuerit ex aqua et ſpũꝛc· ſtẽ qui ti boſtobdg bi ꝑ ſacramtũ diuinũ alimẽtũ miſtrat. Tohᷣ. vi · Caro mea veeé mirtstn cibus: et ſ ningriig tne⸗ ꝛc. tem qui ſanctis predicationibꝰ et tis wne g exẽplis te inſtruit et infoꝛmat Vnde Ereg in omel. Dlus eſt rüisſee verbi pabulo victurã in ꝑpetuũ mẽteʒ reficere:q; vent rẽ mo immmn m riture carnis terreno ſatiare · Ctem greg · in dialogo . Nimirũ cõſtat ꝙ maius eſt miraculũ p̃dicationis verbo atq; oꝛatiõis mſan g ſolatio peccatoꝛẽ cõuertere:q́; carnẽ moꝛtuaʒ ſuſcitare· Mũc n patrẽ ſpiritualẽ tripliciter honoꝛare debemuſ · Primo em̃ hu n * militer obediẽdo · in his potiſſime q̃ ð iure teneris plebano- ri en puta cum tibi precipit cel ebrare tũc celebres . Qin terdicta nei eccleſie ſerues· qñ tibi precipit ad ieiunandũ ieiunes · O excõ i et lalc /“ W municatos ſtrictiſſime vites et penitẽtiam tibi iniũctaʒ in cõ minſim⸗ feſſiõe adĩpleas· Oĩm em̃ hoꝛũ tranſgreſſio p̃dictoꝛum: maxi „„ „7 — a w —„ „ trge ini me ſi fiat ex deliberatiõe et cõteptu iducit pctm̃ moꝛtale. entoee (De excommunicatione. niü An. l 4 kfff. DE RG. QVNRRTODOD. 1 Frca pdicta tria ſunt notabiliter aduertẽda Drimũ eſt i Agquãtũ ad excõicatiõis ſentẽtiã quã qubet xp̃ᷣianus me coe Meo debet abhoꝛrere: que eſt duplex maioꝛ ⁊ minoꝛ· Minoꝛ ſe u pat a ſacramẽtis eccłe · qꝛ nullũ recipiẽdũ eſt ſacramẽtũ in mi diti noꝛi excõicatõe nec etiã oſculũ pacis:quã minoꝛẽ excõicatõeʒ etde quis incurrit quãcito ſciẽter et cõtra ꝓhibitionẽ cõicat cũ ex Ppor cõmunicato comedẽdo loquendo emendo vendendo et ſic Autus de aliis · Et ab iſta minoꝛi excõicatõne poteſt abſoluere q uili HMyor bet ſacerdos qᷣ habet poteſtatẽ ſuꝑ talẽ hoĩeʒ ꝗ; poſſit eũ ab: us ſoluere a peccato moꝛtali. Et iſta abſolutio fit ſolo vᷣbo dicẽ⸗ uln do. abſoluo te a ſentẽtia excõicatiõis quã incurriſti cõicã do ĩ rrror loquẽdo ſiue com edẽdo ꝛc· Et iſta abſolutio põt fieri ſine ſa ze cram̃tali cõfeſſiõe · ſic ꝙ ille exbibeat ſe ⁊ fateat᷑ ſe cõicaſſe cu guct R excõicato vel loquẽdo vel comedẽdo ·et ſic de aliis · ¶ Excõi⸗ ri catio ve ro maioꝛ ſepat ab ingreſſu eccleſie et a cõione ideliũ ui et a ſicramẽtis· Et talis excõicatio eſt timẽda merito cuilibet esſ chꝛiſtiano ꝓpter qnqʒ rões· Primo qꝛ ꝓpter ip̃aʒ talis excõi deſ catus excludit᷑ a cõſoꝛtio oĩm xp̃ifideliũ in terra viuẽtiũ · ktẽ ukt a cõſoꝛtio dei et beatoꝛũ ĩ eterna felicitate exiſtẽtiũ · Eͤrgo cõ ſan paratur leproſo qui habet moꝛbuʒ infectiuũ qui a conſoꝛtio un omniũ eiici· Et ideo lepra carnalis ab omĩbus hoĩbus mul te tum ti met᷑: eo ꝙ eſt moꝛbus cõtagioſus · Et multi ſunt homi n nes qui alias infirmitates potius ſuſtinerent qß lepram eo ki ꝙ ab hominibus ſeparat. Sed multo foꝛtius timenda eſt ex br communicatio. quia eſt ictus gladii ſpiritualis qui magis ti iie mendus eſt q́; gladius coꝛpoꝛalis· Vnde NRu guſuinꝰ dicit de W illo qui excõmunicatur ꝙ grauius eſt hoc illi q ſi perfoꝛaret᷑ . gladio vel a feris deuoꝛaretur ſiue in flammis exureretur· „ Secundo timenda eſt excõmunicatio quia eſt valde dam noſa. Rufert enim homini partem ſuam de omnibus miſſis 4 oꝛationib us et elem oſinis · et alus bonis que fiunt in eclde R ſia dei quod nõ eſt paruum damnũ · Quis enim digne ſuffice De ret eſtimare valoꝛem vnius miſſe? quid tunc de omnibus mi ſis que celebrantur per totum mundum et de omnibus bo aAe⸗ nis que fiunt de oĩbus homĩbus:quarũ ꝑtici patõne ex toto in nucſt s we inaſe nm dito tcüer et ſi equil eab. odce⸗ idol lſineſt dcuilbet lss eci⸗ ni ki rgoc Morwo dus nul ne vni rimeo icken nagotl dutde rforet erccur de dam 8 miſſis in ecc e ſafie 4 ibusn ibus eette⸗ DPRG. cio eſt timẽda quia ille qui excõicat᷑ ſathane tradit᷑. Vnde Ru guſtinꝰ. Om̃is xpᷣianus qui a ſacerdote excõicat᷑ ſathane tra dit · Et etiã ſm Heinri· ð̊ firma · R poteſtate dei: ſi loqui liceat et defenſione angeloꝛũ ſanctoꝛũ erniꝑit᷑ et tam in aĩa q; ĩ cor poꝛe poteſtati diaboli tradi᷑ ¶ Quaꝛto timẽda eſt quia excõi catus eſt velut membrũ abſciſuʒ a coꝛꝑe: quod ampliꝰ nulliꝰ valoꝛis eſt· Quid em̃ valet manus abſuſa a coꝛꝑe vel pes vel cearebit et priuatꝰ eſt: q;diu in tali excõicatiõe ꝑdurat ¶ Ter auris · et ſie de aliis? Sic iſte excõicatus coꝛã deo ⁊ ſanctis eiꝰ nullius valoꝛis eſt. Et ſicut ſuꝑ omĩa timẽda eſt abſciſio mẽ broꝛũ a coꝛꝑe homĩs: ſic nihil magis debet timeꝛe chꝛiſſianus q́; ſeꝑari a coꝛpoꝛe chꝛiſii miſtico: quod eſt eccleſia. Vnde Ru guſtinꝰ ſuꝑ tobãnẽ: nihil debet foꝛmidare chꝛiſtianꝰ q́; ſepa rari a corpore chꝛiſti miſtico: quod eſt eccleſia. Vnde Ruguſ. Quia xp̃us eſt caput oĩm ſideliũ.⁊ omẽs fideles in gr̃a exiſiẽ tes ſunt ſibiinuicẽ mẽbraz Sic qñ quis excõicat᷑ tũc a capite id eſt. a xp̃o· et a mẽbris · id eſt.a fidelibus abſcindi.· Et nullã inf luẽtiam diuine gratie ampliꝰ habet quãdiu ſic abſciſus ẽ ſed areſcit ¶ Quinto qꝛ excòicatꝰ ad mibilũ valet. niſi ad eter num ignẽ · hoc ꝓbat᷑ ex euãgelio Tohᷣ· vbi xpᷣ̃us dicit. Ego ſuʒ vVitis veraet vos palmites · ſed homo excõicatus ſimi is eſt palmiti abſciſo a vite qui ſic abſciſus ad aliud non valet niſi vt in ignẽ ponat᷑ et comburat᷑· Ex aliis multa vtilia pñt fieri ſed nõo ſic ey palmite abſciſo. Vñ Gʒech. xv. Eili hoĩs qᷣd fiet de vite · i · de ligno vitis ex omĩbus lignis nemoꝛũ que ſunt ĩter ligna ſiluarũ · nunq;d tollet᷑ de ea lignũ vt fiat opuſ. aut fabri cabit᷑ de ea paxillꝰ vt depẽdeat ĩ eo quodcũqʒ vas 5 ecee igni datüũ eſt in eſcam· Et ab illa maioꝛe excõicatõne nemo poteſi abſoluere niſi ep̃us vel papa vel aliquis alius de autoꝛitate poteſtas e ccleſie ⁊ pᷣlatoꝛũ nii et ſoluendi a chꝛiſto eis tra dita habeat magnã efficaciã hoc poſſumus cognoſcere per tale exẽplum. Euit quidam comes tholoſanus fautoꝛ et rece ptoꝛ hereticoꝛũ: Et omĩs talis ipſo facto eſt excõicatus vna eum hereticis. t quidam ſ. anctus abbas fuit ad eum miſſus ipſoꝛũ· t talis abſoluẽdus eſt cum miſerere et virga. Cr l ä HkI. De DB6ü. QRRT ad cõmonendũ eũ. Qui dum viro ſancto nollet acquieſcere · nec excõmunicationẽ timeret · Sciens vir ſanctus ꝙ coꝛ puer ſum nõ erudit᷑ verbis · Dixit abbas. Vt tu et tui videãt q; in fe ca ſit anima que excõica tõi vinculo eſt innodata: volo mibi appoꝛtari albũ panẽ: quo ſibi allato dixit · O panis licʒ tu nõ merueris tñ vt ĩ te oſtẽdat᷑ veritas fidei noſtre et maledicti o anime excõicationẽ nõ ſeruãtis · Excõico te quo dicto panis qui inter manꝰ eius erat cãdidus mox niger factus eſt. Quẽ⸗ bcepit in duas pꝑtes diuidi: et intus ſimiliter apparuit niger mulſious et coꝛruptus· Lũc ſubiũxit vt etiam ſciatis virtutẽ abſolutionis: accepto pane abſoluit eũ· qui in prioꝛẽ ſpecie; et cãdoꝛem eſt reuerſus · Seiẽ dum ꝙ nõ ſ olũ illi qui denund ant᷑ in ambone ſunt excõicati · ſed etiam in pluribus caſibus ℳ ſ̃m ius canonicũ quis incidit in excõicationẽ maioꝛẽ· rr In illis calibus quis incioit maioꝛẽ excõicationẽ. Naquibus caſibꝰ incidit quis maioꝛẽ excõicationẽ? Reſpõdeo in multis ex quibꝰ aliquos caſus hic exponã: Primo qui ma nus violẽtas in cle ricũ vel alias in religioſum mittit · Ecem qᷣ boc mãdat.vl poſt factũ eius noĩe ratum habeat · xvii · ꝗ iiii ·. ESi quis ſuadẽte· Secũdo cum quis incidit in hereſim. ſimilr get receptoꝛ hereticoꝛũ · Tercio cum quis romanã eccleſiaʒ nõ aſſerit eſſe caput omniũ nec ei cãquã capiti obediendũ · Quar to cum quis ꝑticipat excõicato in crimĩe ꝓpter qð quis excõ municatas elt: dã do ei cõſdiũ auxiliũ aut fauoꝛẽ · Quinto qui in articulo moꝛtis aut ob aliqdð impedirñtũ abſoluit̃ ab excõ municatõe: et ceſſãte impedimẽto nõ pᷣſentat ſe quãcito po 5 terit ei a quo abſolui debeat reincidit eãdez exc õicationẽ · Se rrto qui intẽdit vel qui frã git eccleſiã vel iubet aut cõſulit · vl in eccleſia cõmittit aliqd enoꝛme factũ vt capiẽ do coꝛpuſ xpi vel deſtruẽdo altare vel crucẽ vel ſilia· Septimo cũ quis vtit᷑ literis apoſtolicis ꝑ ſe vel ꝑ alios falſificatis· Octauo qᷣ ſcien ter cõtrabũt matrimoniũĩ gradibus cõſanguinitatis vel a finitatis ꝓhibitis: vel cũ momalibus cõtrahentes ſunt excõi cati · Nono domini qui inhibẽt ſubditis ne vẽdant pſonis ec cdeſiaſucis vel molt vel piſtẽt vel alia ſeruitia facit. Decio “ guip itae runt⸗ ſules clon ſtatut eteti nt. lsqui verevi lee cuſdci fonge goiak pim.n mcata ſpenſi fum n⸗ tuntſe ſgai Seden endumm nemonr (iſime cati . torcand leſocn ſcntöne Cnzp ſpolunn runtil ſinehie nutäm ſmaris Egnicine Gc deitinn polonn islitun Kmaledaa, dicho pn usch i prur ii, lcans vut: moſon hon daun mlrs te nnor⸗ orone. te Rehen⸗ Mimo ginn nent kren wi’q achmn ſnl tienteinn Gimir Da. qui pedagium vel theoloniũ recipiũt a ꝑſonis eccleſiaſlicis Ttales nõ debẽt abſolui niſi reſtituãt eis que ab ipſis recepe runt · Similiter qui noua pedagia impoſuerũt. Vndecimo cõ ſules ciuitatũ rectoꝛes et ali poteſtatẽ habẽtes qui faciũt ex actiones indebitas ĩ dericos et eccleſias. Similiter qui faciũt ſtatuta cõtra precepta eccleſie et libertatẽ et ſeriptoꝛes eoꝛũ . et etiã qui ſ. eruãt talia ſtatuta et cõſuetudines et ſᷣm ea iudi cant· Duodecimo poteſtates rectoꝛes cõſules iudices officia les qui ſtatuta faciũt ſcribũt dictãt: ꝑ que quis compellit᷑ ſol uere vſuras vel nõ repetere iam ſolutas · Nut qui obſeruant illa ſtatuta et ſm ea iudicãt. Tꝛedecimo qui impediũt iudiciũ cuiꝰcũqʒ; iudicis eccleſiaſtici · vł ĩpediũt volẽtes recurrere ad foꝛuʒ ecclaſticũ in cauſis ad ipᷣm ꝑtinentibus. Quartodecimo qui abſolutionẽ ab excõicatione vel interdicti extoꝛquẽt per vim:nam talis abſolutio nõ valet et incurrũt nouã excõmu nicationẽ · Quinde cimo qui occaſione ſentẽtie excõicatõis ſu⸗ ſpenſionis vel interdicti late in eos ſeu ſuos ſubditos aut eo rum ruſticos:dederũt licẽtiam grauãdi eos iudices qui tule⸗ runt ſentẽtias: vel iudicis ſeruos qui literas tulerũt niſi reĩ tegra licẽtiam hmõi reuocauerint · vel ſi in aliquo ꝓceſſit vt ſcʒ aliqᷓ rapuerint de p̃dictis:ſi nõ reddiderit infra octo dies Sedecimo qui cogũt celebrare in loco interdicto.vel ad audi endum diuina cõuocãs excõ municatos:et int erdictis ꝓhibẽs ne moniti exeãt eccleſiã · Decimoſeptimo ſuſpenſi vel interdi cti ſi moniti a celebrãte miſſam nõ exeunt eccleſiã: ſunt excõi cati ⁊ ꝓ abſolutione ad papã mittẽdi .· Decimooctauo inſecu toꝛcardinaliũ ſeu epiſcopoꝛũ.vel hec mãdãs:vel ratũ habẽs vel ſocius exiſtẽs excõicati ſunt· Idem de his qui impediũt vi ſitatõnes monialiũ.niſi moniti deſtiterint. Decimonono qui cunq; ꝑpſonas eccleſiaſticas aut monaſteria vel eccleſias eoꝛũ ſpoliauerint vel alias imuſte grauauerint ꝓ eo non elege runt illum pro quo rogauerũt.· ¶ Etem viceſimo religioſt 4 ſine licẽtia ſpeciali ꝓprii ſacerdotis ſolẽniſarũt matrimonia aut ãminiſtrauerũt eukariſtiã: ſeu ſacre vnctionis vel bapti⸗ ſmatis ſacramta· Itẽ viceſimoprimo religioſi q excõicatos a ſentẽtiis ꝑ ſtatuta ꝓuincialia ſeu ſinodalia ꝓmulgatis· ttẽ re ligioſi qui alios a pena et culpa abſoluerint · Idẽ de clericis 1 gieſi inducẽtibus ad vouendũ iurandũ aut ꝓmittẽdum de eligẽdo apud eos ſepulturã · vel vt iam electã vlterius nõ mutẽt · Item religioſi qui temere vbicũqʒ habitũ ſui oꝛdinis deponut knſuꝑ monachus mittẽs iuxta ſe habitũ ſue religio nis ad ſaltandũ vel huiuſmodi. licet ſtatim reſumpturꝰ.ſi ſit coꝛam laicis eſt excõicatus ·ſi corã dericis tm̃: nõ · Vt patʒ ex tra ne derici · vel monachi ſecularibus negociis. ca· vt pericu loſa· li. vi· Item religioſi qui infra ſepta monaſterii ſine licen tia aꝛma tenẽt. Etem religioſi qui cõfitẽtibus ſibi nõ faciũt cõ ſciẽtiam de decimis ſoluẽdis ſunt ſuſpẽſi a p̃dicatiõis officio donec ſi cõmode poſſint faciant eis cõſciẽtiam/Et ſi ĩterim p dicant excõicati ſunt · Idem de religioſis qui nõ ſeruãt inteꝛ dictum quod mater eccleſia ſeruat · Ttẽ religioſi qui cõferunt ſe ad curiaſ pncipũ: vt inferãt dãna ſuis Flaeis Tdẽ ð religio ſis qᷣ dicũt aliqua vᷣba in ſermonibꝰ vl ali di entes a ſolutiõe decimarũ · tẽ religioſi ſuniliter ⁊ canonici re gulares archidiaconi decani p̃poſiti plebani et alii clerici ꝑ: i vt retr abãt audi ſonatꝰ hbñtes:aut etiã qcũq; pᷣ biteri q audiũt leges aut phi ſicaz. Etẽ mulieres que dicunt᷑ vulgariter begine: ⁊ religioſi qᷓ fouẽt eas in üũlo ſtatu ſun: excõicati · Ctem religioſi qui acce⸗ dunt ad ſtudia ſine licẽtia ſuoꝛũ p̃latoꝛum · Item religioſis p cipit᷑ ſub virtute ſancte obediẽtie ſub intermĩatõe maledicti onis eterne: ne in ſermonibꝰ ſuis p̃latis ſuis detrabant: vel retrabãt alios ab eccleſiarũ ſuarũ fꝛequẽtatõe: vł indulgẽtiaſ incõſuetas ꝓnuncient: et ne retrahant teſtatoꝛes a reſututio mnibus debitis aut legatis matricibus eccleſiis factis· nec lega ta vel debita aut male ablata incerta. ſibi vel ſui oꝛdinis fra tribus vel conuentibus in alioꝛum preiudicium fieri vel ero gari procurent nec abſoluant quenquam in caſibus reſerua tis pape vel epiſcopo vel prelatis huiuſmodi · vt de priuile⸗ giis religioſo · in clemẽtinis TFteʒ ſacerdotes qui ſepeliũt ĩ ci miterüs tꝑe ĩteꝛdicti coꝛpoꝛa defunctoꝛũ in caſibꝰ nõ cõceſſis ziure os cerde aben ingtt citſ r ando cat eya Auihu zamd nisp to ꝛcc tone⸗ R bbitun Gene Hedd in eu ſpean Gfuſi⸗ Roi⸗ 6 quen merce tſlich lenet onemi nenſe inden n am⸗ tug 41 ferno oͤc⸗ edolir⸗ deceng Prntndon Utenen ſuiodn üſ uenehe npeuge pne ſen mmüſnelen anͤſicire cnüseſteo Kſüund oſernitme iqniciſnn idnag etr hit m canonia! ligenn leges unn enn i nie⸗ nngſe⸗ ie mcdl ercunti, Andngen ſiontlg re poteris· excõicatis moꝛtaliter peccat · a iure · vel qui excõmunicatos publice aut nomĩatim interdi ctos aut vſurarios manifeſtos ſepe liũt excõicati ſunt · Ctẽ ſa cerdos qui recipit oblatõnes manifeſti vſuranii eſt ſuſpẽſus ab executione officii donec ſatiſfaciat arbitrio eßi · ktem de ingreſſu religionis ſym oniace qui dãt vel qui recipiũt excõöi cati ſunt · Et ſic de aliis pluribus caſibus quos in iure inueni 18 ½ (De excõicatione minoꝛe— Gquit᷑ de peccato eoꝛũ qui cõtemnũt minoꝛẽ excõicati NR onemet ideo nõ timẽt cõicare cum excõicatis: licet cõi cando minoꝛẽ excõicationẽ incurrãt· Notãdum ꝙ ille qui cõi cat excõicato· Primo peccat ĩ ſeipᷣm quia nõ cauʒ ſibi ab ipßo qui habet moꝛbum cõtagioſum:in quo videt᷑ minus amare aĩam ſuã q; coꝛpus· Quia ſi ſciret ſe incurrere lepram coꝛpo ris ꝓpter comeſtionẽ vnã vel locutionẽ· et ſic de aliis · quãci to accederet ad excõicatũ: caueret ſibi ab excõicatoꝛũ ꝑticipa tione· Sed lepraʒ aĩe quã incurrit nõ curat q̃ tñ periculoſioꝛ eſt q; copoꝛis tem tꝑalia p̃ponit talis anime ſue · quia ſi ꝓ hibitum ſibi eſſet ſub pena vnius floꝛeni ne loqueret᷑ illi ex icato caueret ſibi a damno tꝑali inquãtum poſſibile eſſet Sed de gratia chꝛiſti et ð anima ſua nõ timet · Secũdo peccat in eum cui cõicat· Quia cum ipſe ſit infirmus vſq; ad moꝛtẽ ipſe aufert ei remediũ. Vel ſaltem minus efficax reddit dum cõfuſionẽ ipſius minuit ꝑ quã coꝛrigi debuit · Eccleſiaſtici.iiii Eſt cõfuſio adducẽs gloꝛiã · Hal. Imple facies eoꝛũ ignomĩa et querat᷑ nomẽ t.d. Tercio peccat etiam in eum ꝓ cuiꝰ iniu ria excõicatio lata eſt: quia aufert ei rem ſuã ·i· emẽdam et ſa tiſfactionẽ · Quia talis excõicatus deberet cogi ꝑ talem rubo rem et verecũdiam ad ſatiſfaciẽdũ ꝓximo leſo: quã ſatiſfacti onem ille impedit qui ei ſic ꝑticipat· Quarto peccat etiã in pa trem ſpiritualẽ cuius ſentẽtiã cõtemnit. Quinto peccat etiaz in deum quẽ in miniſtro ſuo cõtemnit. Tp̃e em̃ potius priua ri amat mẽſa dei ·i. altaris ſacramẽto.q̃ᷓ mẽſa excõicati.⁊ po tius amat ſociet atẽ excõicati: q; filioꝛũ dei:· Ideo merito in in ferno erit ſocius diaboli · Quia ſi aliquis ꝑtin aciter ꝑticipat Querit᷑ in quibus caſibus 8 M KK. D ERG. CQVNRRTIO licite cõicat ſeu ꝑticipat excõicato? Reſpõdeo ꝙ in quinq; ca 8 d ſibus· Primo qñ quis loquit᷑ ei in his que ꝑtinẽt ad abſoluti ſden onem vel alias ad ſalutem aĩe: licet alia vᷣba incidẽter ĩterpo Re⸗ nat vt magis ꝓficat · Secũdo quicũqʒ aut oꝛatoꝛ·i· cauſa ora pern tiõis vadẽs: aut pegrinus aut viatoꝛ vadẽs in terꝛa s excõica hin coꝛum deuenerit vbi nõ poſſit emere vł nõ habet vbi emat: r tali datur licẽtia ab excõicatis accpiẽdi ꝓpter neceſſitatem· fin Tercio vxoꝛ excõicati excuſat᷑ a ꝑticipatõe cũ viro ſuo excõica ðU 1 to. Quarto filii excuſant᷑ a ꝑticipatõe patris excõicati · Et hoe uintal ĩtelligit ᷑m Guil de filiis qᷓ adhuc ſunt in ptãte patris et cõ acdol mẽſales patris· Klii vᷣo filii extra domũ patris exiſtẽtes nõ ex fidec cuſant᷑. Silr ſerui et ancille ꝗᷓ añ excõicatõeʒ fuerunt in ſerui eeed tio illiꝰ dñi excõicati: Quĩto ꝓpter ignoꝛãtiam:cũ q́s ignoꝛꝛtt· ſmnl illum eſſe excõicatũ:Quid aũt ſi ſciaʒ habitu aliquẽ eſſe excõi ſper catũ ſed actu nõ aduto: ⁊ cõieo eig Rñdeo ſᷣm Cuil·. Si hoc fa gares cio ſubito et nõ aduᷣtẽdoicredo ꝙ nõ pecco nec excõicatõez in dAQltus N ddos Querit᷑ vtrũ ſi excõicatus itret eccleſiam alii teneãt᷑ ex ſocſte irxesReſpõdeo m Rapmũdũ Si manifeſtũ eſt uᷣlũ eſſe excöois e Ged catum etiam alii exire tenent᷑ vel procurare ꝙ ille exeat · xi· q· ede iii: Sicut apoſtoli. Quid qũ excõmunicatus intrat eccleſiam (ſam a ſacerdos ia m incepit miſſams⸗ Reſpõdeo ßm Raymun. Si poſu eſt occultum nõ debet dimittere officium. Si vero eſt mani nuunio feſtum moneat eum publice vt exeat · Et ſi quidem non vult aer exire:et ſacerdos nõ inchoauit canonem non debet procede nd re ſed debet dimittere : Si vero prius q; ille intraret eccleſiã (cunv vel prius q; ſacerdos eum videret iam canoneʒ inchoauit de aee bet ſacerdos pꝛocede:ꝛe in officio: ita tamen ꝙ finito canone rr vel ſumpto ſacꝛam̃to anteqᷓ; dicat cõmunionẽ moneat ilum cn O ꝙ exeat · Oð ſi nõ vult: põt ſacerdos eũ eiicere· Et ſi nõ poteft uß reici · in ſacriſniã rediens dicat cõionẽ. et reliqua que poſt a .ʒaube nonem reſtabant. Querit᷑ ſi qs aſſuꝛgat vl reuer entiam exhi Hun peat alicui excõicato: vel inclinet ſe ſalutãti ſe: aut moueat a nili bia qſi reſalutans eũ:cũ tñ nihil dicat · qᷓ;d de illo g Rñdeo ſᷣm neu QCuil. nõ icurrit excõicationẽ. q; pene nõ ſũt extẽdẽde ſedre woel ſtrĩgẽde · Vñ q ᷣbo ſalutat᷑ ab excõieato nõ dʒ eũ re ſalu tare QdR „ nqune dean ter p icuſtn usercr pb. emae Neſſttren⸗ ſoocröre CAn Gbee parnge 6 ſtites höen untin ſni iison ecſennn un⸗ Sien. Ncotn luteneut lü eſſe ad lectenii ent clin Rapnur. groeluun den vortut che prod. rcNtN nmwaron ggterlln aeinpl u L renmni aur mn lo,binmn Nteid i h — — — ſe — JJMVM —.. . * ſed dicẽ p̃t deꝰ vos vl te emẽdet · et hmõi · Sciẽdũ ꝙ q̃ ſcẽter ab excõicato munꝰ redci pit ĩducẽdꝰ ẽ.vlł ꝙ ĩ pios vſus cõutat Vl' etiã bñ facẽt ſi ad ruboꝛẽ ĩducẽdũ excõicato remittẽet. t᷑tẽ vtrũ excõicatis poſſit aliqᷓd danæg Rñdo ſᷣm Cuil ·. ꝙ poteſt cã hũanitatis et ĩ ſuſtẽtationẽ vite: ſcʒ qñũ indigẽtes ſunt.⁊ hoc intellige ſolũ quo ad neceſſaria vite: vt alimẽta: veſteſ et ho ſpitia · Sic tñ ꝙ ꝓpter hoc nõ dimittat laboꝛare ꝓ abſolutõe Decꝰ ſi petit alia vtẽſilia:vt ſecurĩ vl foſſoꝛiũ· et bmõi que ñ ſunt eis cõcedẽda · xi · ꝗ· ii · Om̃ multis · Sed quid ſi vir vocat excõicatũ ad mẽſã: nũquid vxoꝛ poteꝛit ad ip̃aʒ mẽſã comedẽ Rñdeo ſᷣm Cuil. Credo q; nõ.tamẽ poterit ad aliã mẽſam in eadẽ domo ita remote ꝙ merito poſſet dici ꝙ nõ comedant ſimul. Quid ſi in aliqua domo hoſpitatus ſum ad mẽſam: et ſuperueniat et ingerat ſe excõmunicatus: nũquid teneoꝛ ſur gere⸗ Reſpondeo ſcdðᷣm Cuilermũ· Si eſt publicus excõmuni catus teneoꝛ ſurgere:nõ obſtante cuiꝰcunqʒ; ſeandalo·Si ve ro eſt occultus et nõ poſſum ſine eius nota:nõ teneoꝛ ſurge re. Sed ſuperueniente publieo excõmunicato an ego teneor exire de domo ? Rũdeo ſᷣm Guilermũ non. Ymmo etiam ſi ſciam publice excõmunicatuʒ receptum eſſe in aliqua domo poſſum ibi hoſpitari·ſi ſit tante capacitatis ſic ꝙ poſſim cõ munionẽ vitare · Nam licet mibi cum excõmunicato in eadẽ camera comedere: ſed non in eadem menſa. Similiter nec in eodem loco iaceꝛe · Quid ſi veniam inuitatus ad aliquod fe ſtum vel conuiuiũ: ⁊ inuenio ibi publice excõmuntcatũ :tene oꝛ recedereg Reſpõdeo ꝙ ſic: nec debeo ibi epulari: licet ſede at ad aliam mẽſam. Quia omẽs taliter cõuenientes ad feſtũ vel cõöuiuium:ſimul inuicem cõmunicare dicuntur· ſentẽ tia platoꝛũ valde hoꝛrenda eſt: ⁊ cõtemnẽti valde periculoſa ex hoc patet quia conſtituit eum in inimiciciã dei · Vnde exẽ plum legit᷑ ꝙ Crego· papa nonus quẽdam diuitem excõmu nicauit · Qui eum comtẽneret excõicationem pape:tunc mira raculo dei aconie que nidificauerunt ſuper domũ eius a do mo eius receſſerũt: et nidum tranſtulerũt ad domũ alterius Quod vidit dictus contumax ammonitus a cognatis ſuis ovEDDOo. , qui boc idem cõſiderauerunt in ciconiis: poſtea hũiliauit coꝛ na S ũ petẽs abſol utionẽ · Et qʒcito abſolutꝰ fuit a ſentẽtia illa mnutat tic dicte ciconie redierũt: et nidũ ſuũ ſupra domũ ſuã repoꝛ iti tauerũt · Item aliud exẽplum. Legit᷑ ꝙ in eccleſia ſancti vincẽ oru cii martiris multi paſſeres ſolebãt intrare: et eccleſiã fedare vocm et diuinũ officiũ impedune · Cum autẽ nõ poſſent excludi:ep̃s llerit illius loci eos excõicauit moꝛtem cõminãs eis ſi eccleſiã dein (lgleti ceps intrarẽt· Qui ab ecdeſia recedẽtes nunquã omĩno eccle 4*è ſiam intrauerunt. Ymo ſi aliquig aliquẽ capiat et violẽter in (erdot cccleſiaʒ ponat: ſtatim moꝛit᷑· ¶ tẽ ſcẽdum cum quanto oo ran natu et diligẽtia confeſſionẽ et penitẽtiã tibi ĩpoſitã debeas Eilen adimplere· quia negligẽtia ⁊ cõtemptus penitẽtie iniũcte fa esi cit cõfeſſionẽ p̃cedẽtem nõ valere · Vnde in hoc caſu ſieut in —ABnha aliis quattuoꝛ caſibus infraſcriptis confeſſio eſt tibi iterãda P Pro quo ſciẽdum ꝙſunt quattuoꝛ caſus cõmunes et vſitati in quibus doctoꝛes dicũt cõfeſſionẽ eſſe iterandã · ¶ Drimꝰ eſt ꝓpter enoꝛmitatẽ ſceleris ob quã opoꝛtet peccatoꝛẽ ad ſu perioꝛem remitti: qui cõfeſſionẽ remiſſi audire debet ⁊ abſol uere: niſi malit alteri cõmittere · Tune talis peccatoꝛ tenetur illa peccata reiterare · ꝓ quibus miſſus eſt ad ſuperioꝛẽ ꝓ ab ſolutione · Sed pᷣmus cõfeſſoꝛ debet eum abſoluere ab illis a quibus poteſt: niſi cõfitens excõicatus ſit maioꝝ excõicatiõe uia tũc a nullo peccato poteſt abſolui talis cõfitẽs n iſi ãte lupe abſolutus ab excõicatiõe · Quia ſm doctoꝛes abſolutio ab onlt excõicatione debet p̃cedere abſolutionẽ peccatoꝛũ. ¶ Secũ Grauant dus caſus ꝓpter ignoꝛantiã ſacerdotis · vtp ote qñ ſacerdos le ignarus eſt. querẽdus tũc eſt ſacerdos qui ſciat ligare ſol Gleer uere· et cum hoc diſcernere differẽtiaʒ pctõꝛũ · et ei iterũ cõ tetigap fitẽdum eſt vel licentia ꝓprii ſacerdotis vel autoꝛitate ſuꝑe nn . L . ee rioꝛis· Ex quo patet ꝙ illi ſeipos decipiũt qui ignaros et ilł teratos ſacerdotes querũt · Tercius caſus eſt ſi cõfeſſio ñ fuit integra · vt quia ſciẽter obticuit aliquod moꝛtale pecca tum: aut etiam ſi acceſſit cũ volũtate ãmodo vlterius peccã di. ¶ Quartꝰ ſi cõtẽpſit vel negleyit ſatiſfacere: et oblitus ẽ ſatiſ factionẽ ſibi iniũctã · Nã ſi ſciret et eã ĩplere vellet · et cũ n ſerinii ſancäni cſäſehr⸗ arlodieß erleſi den onino ace ttiolarin quamden ſti deen müͤckeſ ti ſarin ehitere neset Nien re NN ebet 1 0 Notenar er lerzbiis geroeNdi ftisniſite Nuco C DB6, CQVNBIO. ui vera cõtritõne: ⁊ cũ bono ꝓpoſito cõfeſſus eẽt: nõ opoꝛterʒ reiterare cõfeſſionẽ · Et intelligũt᷑ iſti duo vltimi caſꝰ quãdo mutat ſacerdotẽ · Si aũt ad eũdẽ ſacerdotẽ reuertit᷑: tũc diſtĩ guẽdũ ẽ.quia aut recenter ac nouiter cõfeſſus ẽ: aut iã de me moria ſũt elapſa ab ip̃o ſacerdote ꝓpter diurnitatẽ tꝑis:ĩ pᷣ⸗ mo caſu ſcʒ qñ pcc̃a cõfeſſa adhuc ſũt in memoria ſacerdotis tũc nõ tenet᷑ oĩa reiterare ſʒ ſolũ ilð peẽm qð ſciẽter obtica it: vlł etiã illã fictionẽ ꝙ cũ volũtate ãpliꝰ checali ad cõfeſſio nẽ acceſſit · Sʒ in ſecũdo cãu ſcʒ qñ pectã ſũt elapſa a mẽoria ſacerdotis:tũc tenet᷑ oĩa reiterare.etiã ſi decies eſſet cõfeſſus ſpꝑ aliqð peccatũ ſciẽter obticuiſſet: tũc om̃s iſte cõfeſſiões ſüt iterade · qꝛ cõfitenti vnũ peẽm moꝛtle nõ dimittit᷑ a deo ſine alio · v. Larga dei pietas veniã nõ dimidiabit · Nut totuʒ aut nibu te lacrimãte dabitt C(CCaſus papaelaes. Vi manꝰ violctas mittit ĩ el icũ ł'religioſũ.lłq̃ mãdat:ł pꝰ fẽʒ eꝰ noĩe ratũ hʒ:exeõicati ſũt ⁊ mittẽdi ad papaz Etẽ ĩcẽdiarii łlfractoꝛes cccĩarũ ſeu locorũ religioſoꝛũ aut ci⸗ miteriorũ excõicati ſũt iꝑſo fẽo.⁊ an denũciatõeʒ ab epõ ab ſoluunt᷑:pꝓꝰdenũtiatõeʒs nõ niſi papa.ncẽdiarii aliatũ domo rũ nõ tᷣligioſaruʒ excõicãdi ſũt Si ergo excõicati ſũt ⁊ denũci ati mittũt᷑ ad papãTtẽ de ĩgreſſu r᷑ligiõis ſimoniace q̃ dãt lqͥ rcipiũt mittũt᷑ ad papã.Ttẽ qᷓ ꝓhibẽt excõicatiſ ⁊ ĩterdictiſ ne moniti exeãt eccĩaʒ oẽs excõieati ſũt ⁊ mittẽdi ad papã · Itẽ qᷓ grauant eos qui tulerũt ſentẽtiaa:vel dant licentiã grauãdi eos quorum occaſione ſunt pꝛolate ſententie vel eos qui ta⸗ les literas tuleꝛũt ad papã Ttem qui falſificauit bullam vłli teras apoſtolicas · TCtem clericus partieipans ſcienteꝛ et ſpon te excommunicato a papa in diuinis excõmunicatuſ ẽ et mit tendus ad papam · MV „7 QOaſus epiſeopales. Waſfematoꝛes dei a ſanctoꝛũ Item fractoꝛes votorum Atem piurus ſcicter in iidicio· Vel etiam qui reupit iu ramẽtũ quẽ ſciuit falſe iuraꝛe· teʒ falſus teſuis ĩ iudicio · Itẽ ſoꝛtilegi et qui demones i. uccant pro furto namfeſtando Ftẽ qui carminãt hoĩes vl pecoꝛa· vel qui crediderunt eiſdem carmĩbꝰ: et ſecerũt ſe ſcienter carminari. ⁊ ſic de aliis diuina tõibus quibꝰcũq;ʒ Ttẽ qui defloꝛat virginẽ·tẽ qui cõmittit adulteriũ · TCtẽ qui cõmittit ĩceſtũ cũ cõſãguinea · Et ſi cõmit⸗ tit cũ eõſãguinea vxoris ſue·ãmõ nõ põt petẽ debitũ ab vro re: ſz tenetur reddere · ktẽ qui peccauit cuʒ pagana vel iudea Itẽ qui peccatũ cõtra naturã cõmiſit cũ ſeipᷣo:vel cũ alio.vel cum bꝛuto aĩali coie rit · Ttẽ qui cõtraxit matrimonium pꝰ vo tũ caſtitatis emiſſuʒ· Ttẽ qui cõtraxit matrimoniũ poſt ſpõſa lia cum alia. Itẽ qui clãdeſtine cõtraxit matrimoniuʒ vl cõtra ĩterdictũ eccĩe· Et nota ꝙ clãdeſtina mrĩmonia duobus moĩſ fiunt Vno mõ cũ occdlte et ſine pñtia teſtiũ cõtrahũt:ita vt ex inde legeen ꝓbatio nõ apꝑeat· Nlio mõ dicũtur clamdeſtina cũ ſine rẽt: et cohĩtare ſibiiuicẽ no llẽt.eccĩa eos cõpellẽ ad cohĩtãdũ ₰ ☛ » .ꝑõhʒqʒ α — —„ neqrʒ· iõ neceſſe ẽ ĩ facie eccie cõtrahè⁊ vt añ foꝛes eecĩe mri monia cõtrahãt᷑ · Ftẽ qvel q̃ ꝓcurauit aboꝛſũ vł ſterilitatẽ ſũů in ſe ſiue in alia. Ttẽ oppᷣſſores fuioꝛũ ex ꝓpoſito ſiue conatu Ftẽ ꝑentes quorũ negligẽtia pueri ante baptiſmũ decedunt. tẽ mulier qᷓ cõcepit a nõ ſuo viro legitimo quẽ vir credens filiũ ſuum in pᷣiudiciũ aliorũ heredẽ inſtituit · Ctẽ qui illicite pꝛocurat ꝙ vir nõ poteſt cognoſcere vxoꝛẽ ſuã · Itẽ ⁊ qui ma chinatꝰ ẽ in moꝛtẽ legitime ſue·et ecõuerſo· ᷑tem qui cogno uit moĩalẽ cõſecratã l'ñ ↄſeciatã:ſũ fuitpᷣgo ſũ ñ · Ctẽ mler co gnita a viro religioſo. tẽ qui peccauit cuʒ ea quaʒ baptiʒauit vel cuius confeſſionem audiuit · Item qui baptizauit pueruz ꝓpriuʒ abſqʒ neceſſitate · vl tenuit ad baptiſmũ ſeu cõfirmati onẽ · tẽ clericꝰ ſeu p̃ſ biter cuiꝰ negligẽtia furtũ ſublatũ eſt ab eccĩa· Itẽ ſacrilegi q furtũ cõmittunt in locis ſacris· łtem violatoꝛes ecciarum ſeu cimiterioꝛum ꝑ effuſionẽ ſãguinis vel ſeminis · Itẽ qui cũ aqua bñdicta vel criſmate vel baptiſ mate uel cũ euchariſua uel aliis ſacris uel ſacramẽtis malefi cia exercẽt · Etẽ q̃ eredidit hereticã pꝛauitatẽ abſoluẽdꝰẽ quo ad pẽm:ſed non ab excõicatõne niſi a papa uel eius licentia olẽnitatibꝰ cõtrabunt᷑ cõſuetis in facie eccie. Kõ aut . — / » ,1 . „ 2 ⸗ . clãdeſtina cõiugia ꝓhibẽtur.qꝛ ſi tl'r cõtrahẽtes diſcoꝛdes fie en ſin yem qu lebran utaten (lisin. ſtelti goc t in eu ſepelunt Hfurarin ſtemon nontu⸗ tr kt din der ſoresfl ſede ap ppter! iri ſ eneli ſage (daS. piurd,ſ tum e fumd. Corgler tum ſul a cum kum Sie⸗ eruntiden deiignin qun cGinme Etſicin debtüchn amavel ime velcie wonnum ipoſſpi⸗ tonyklein adobas a. ntititae n Cundeſine ieeccie Mu esdlconegsſe le ohi ſores eltieni ſenlitnil miadecedunt vepir eden i u⸗ llor kiicumd tunqeicoe ziinee nbintzn vpezut gen leucönnmdm 1 Ppte r neceſſitatẽ iurig⸗ Verſus de caſibus papal o ſiue conatl 5 » WSERTO Item ſimoniacus in beneficio nõ curato . ſed poſt reſignatio nem quo ad peccatũ: ſed nõ quo ad diſpenſationẽ · Ctẽ qui ce lebrauit excõicatus quo ad peccatũ: ſed nõ quo ad irregula ritatem · ktem qui celebrauit in altani nõ cõſecrato vł ſine ſa cris indumẽ tis vel nõ ieiunus. kteʒ oꝛdinatus ab alieno epo ſine licẽtia ꝓprii ep̃i quo ad pctm̃ · tẽ clericꝰ ꝑ ſaltũ ꝓmotuſ quo ad peccatũ ſed nõ quo ad diſpẽſationẽ · ttez qui luxuria uit in eccleſia: maxime cõſecrata ttẽ qui cõtra mandatũ ep̃i ſepeliuit coꝛpa excõicatoꝛũ vel manifeſtoꝛũ vſurarioꝛũ · Tteʒ vſurarius cuius peccatũ nõ dimittit᷑ miſi reſtituat ablatum- ktem om̃is publicus criminoſus· ktẽ qui cõfeeit falſũ inſtru mentü · Itẽ raptoꝛeſ mulierũ · ttẽ falſarii literarũ vel moneta rum Itẽ omĩs homicida volũtarius vel caſualis· Volũt tam̃ dñi decanus et capitulum Bambergeñ ꝙ ho midide et oppſ⸗ ſoꝛes filioꝛũ voluntari et ex ꝓpoſito mittant᷑ ad papã et ad ſedẽ apoſtolicã · ꝓpter hoꝛroꝛẽ crimis ĩ terroꝛẽ alioꝛũ:nõ tñ bus . Ad bebi feriẽs clerũ:falſarius: vrẽs eccleſiã: ſunõ.· Qudens cele t: iuſſu p gatus. ¶ Verſus de ca ſibus epipiſcopalibꝰ (¶ Quĩ facit inceſtũ: defloꝛãs: aut homi cida · Sacrilegꝰ: patris pcuſſoꝛ: vel ſodomita. t voti fractoꝛ rare ligatꝰ: iuſſu pᷣlati nolẽs exire ligatus piurꝰ: ſoꝛtileguſq;· Suſcipiẽs furtũ:faciẽs ſymõ : oꝛdine ſal tum.Eal ſũ teſtificãs: ꝑtum qui ſuffocat eius. Raptoꝛ adulte rium: d ãs toxica: vel feneratoꝛ· Accũbens ꝑcudi: pueri negle ctoꝛ ale ndi· Qui ꝓprium tradẽs dominũ mactare videt᷑· Eur tum ſuſcipiens es dotis et ecdeſiarũ · Si quis cõmiſit malefi cia cum ſacratis· Atq;ʒ hereſis fautoꝛ: rapiẽs furtim ſ acramen tum· Si quis maioꝛi manet ex anathemate vinctus æE õtificẽ erat. necnõ qui miſer at ignem. (De ieiunio. Bedire etiã debet libenter prelato ſi uo quilibz qñcũq; Q pcipit ieiunare ſub p̃cepto· q; quãdocũq; trãſgreſſua fuis ieiuniũ qð ẽ ſub p̃cepto ecclie ſciẽter et ſine cã ⁊ ex cõtẽ? ptu peccas moꝛtalr· Secꝰ ẽ ſi ex cã rõnabli ſoluẽſ ieinniũ· Vñ qrit᷑ ð paupibꝰ ⁊ m̃dicãtibꝰ vtꝛũ obligẽt᷑ ad ieiuniũ ecdesRñ deo b. tho ſe ſe · ꝗ · exlvi · Si pñ̃t hr̃e tm̃ ſc qð ſufficèt ad vnã comeſtionẽ nõ a ieiunio excuſant᷑· Similiter et qu ãdo ꝓpter we ni⸗ precedẽtẽ inediaʒ ieiuniũ ferre nõ poſſũt · Ex iſto poſſumus tranose⸗ elicere ꝙ iſti potiꝰ ad ieiuniũ obligant᷑: qui habẽt ſufficiẽtiã wͤloe R comedere et bibere ⁊ etatẽ ⁊ vires coꝛꝑis ad hoc · Quid de pe⸗ moywe grinantib“ et multü laboꝛantibus ? Reſpõdeo ſcdðᷣm thomã diſeleer vt ſupra. Si ꝑegrinatio et labor cõmode poſſunt differri vl deee diminui abſ detrimẽto: nõ ſũt p ropter or ieiunia eccĩe di nngrlit mittenda- Si aũt ĩmineat neceſſitas multũ laboꝛandi: vł ma ſcſumer gnas dietas faciẽdi: ⁊ ſil cũ hoc nõ poſſũt ieiunia obſeruari: öftuns nõ obligat᷑ hõ ad ieiun andu. Videt᷑ tamẽ in tlibꝰ eſſe recurꝛẽ ſlinek dũ ad ſupioris diſpẽſatõem · niſi foꝛte nõ eſſet cõſuetũ · qꝛ p ſtſaluien lati diſſimilãtes vident᷑ annuere·. Quið de mulieribꝰ pꝛegnã⸗ ſemnuneſt tibus et lactãtibus? Reſpõdeo ſi neceſſitas debilitatis coꝛꝑal fnedede ĩpedit eas nõ tenẽt᷑ ad ieiuniũ.imo ſi timeatur ꝓbabiliteꝛ de bſczmor piclo earũ vel aboꝛſu: nõ ſolũ poſſũt ſed tenẽtur ſi oluere ieiu enekre niũ . Sicut wilhel · ponit · Vtrũ vxoꝛes ꝓpter ꝓhibitõem viro omoio rũ dẽant dimittẽ ietunia ?g Rñdeo lz debeãt dimittẽ vota: nõ ru Sehe tñ ieiuĩa ab ecdlia cõſtituta q; deo eccĩe plꝰ ẽ obediendũ q̃; itiſifſt bomibꝰ. Sʒ ieiunia que vouiſſẽt ſpõte illa pretermittere pof mmmeis S ſent pꝓpter ꝓbibitõem virorũ · Sciẽdũ ꝙ quilibet ad ꝓm⸗ Mor pte obediẽdũ ſuis ſupionbꝰ merito debʒ ĩduci ꝓpter tres p Auncrn rogatĩas ipſiꝰ obediẽtie · Prima eſt qꝛ obediẽtia eſt via certa öimii ſalutis eterne · Cſicut ꝑ ĩobediẽtiam homo fuit expulſus a micpt gaudiis padiſi: ita obediẽtiã certitudinaliter opoꝛtet illue mn redire · Vnde figura huius legit᷑ de tribꝰ magis qui ꝑ aliam mücöpn viam reuerſi ſũt in regionẽ ſuam vt exponit Crego Secun Pöhh da quia obediẽtia eſt ſcala regni celeſtis 1 eterne felicitatis · eniſo Enſup eſt etiã clauis eterne iocũditatis. Quia ſicut nobis per ttmhn Iobediẽtiam additus eterne iocũditatis claudit᷑: ita ecõtrareioa mlisbenn per obediẽtiaʒ nobis aꝑit᷑ · Tercia eſt ꝙ prelatus eſt ĩ loco dei cmESV et ergo ſubditꝰ debz hẽre prelatũ quaſi vicariũ dei · qꝛ tãtaʒ Pefimti mercedẽ obediẽtie accipiet qui pꝛelato obedit in bono qð iu efertd bet · vt ſi deo in hoc obediuiſſet · V nð et eis dicit dñs Lucex· (lleecton Qui uos audit me audit: ⁊ qui uos ſꝑnit me ſpernit ꝛ2c· Vnde uüummles etiã pꝛelatos dominꝰ noĩat deos Exo· xxii · Diis nõ detrahes Nrdn topoſtng et ſuffta udde⸗ ſcomn tlnn int diffen Auumia agren orundi Nn maobſerunn 0 . eſerare ciſuetigi Menps thlttsc Pphhre N turſolverenck pbibitoenbi⸗ mittepotan obediendi enmitterepe ie dn 1ppter mme Anicenn teppulig opoter ſue 4 gi zum e klatns⸗ ſcat ſchs ſe⸗ itictimmd 1seſtilod. e jüdeil in bono Gn it dſs uuß Proͦms Vnde ſ ubditis murmurantibꝰ mopſes dixit exodi · xvi · Nõ cõ tra nos eſt murmur vr̃jm: ſʒ cõtra dominũ· Ergo cõtra prela tos nõ eſt murmurandũ: ſʒ eis humiliter obediẽdũ ſiẽ domi⸗ no · Vnde Bern Quidqd vice dei pꝛecipit hõ qð nõ ſit certum diſplicere So:hoc nõ ẽ accipiẽdũ quaſi precipiat hõ ſʒ q̃ſi deꝰ Secũdo pr̃em ſpũalẽ honoꝛare debemꝰ ſibi debitũ iuſticie integraliter ꝑſoluendo · vt uidelicet ſacrifices qñ fuerit ſacri⸗ cõfitearis qñ fuerit cõfitẽdũ ¶ Ouerit᷑ quõ decime et tlia ſũt ſoluẽda? Reſpõdeo ſcðm wilbel. lugdunẽ · C de melioribꝰ ſũt ſoluẽda:et nõ de deterioribꝰ. Vnde Eccli·xxxv · Noli offeꝛ re munera pꝛaua:nõ em̃ ſuſcipiet illa Ttẽ nui xviii · Oĩa ꝗᷓ of fertis de decimis optima 2 electa erũt· Iteʒ debẽt etiam ſolui abſq; moꝛa. Vñ Exo· xxii. Decimas pmitias nõ tardabis of ferre Item integre ſũt etiã ſoluende huiõi· Vnde ecciĩa · xxxv Bono aĩo gloriã redde deo:⁊ nõ minuas pᷣmitias manuũ tu arũ. Sʒ heu pauci ſũt qui decim as ſpõte et integre ſoluunt: cũ tam̃ ſit p̃ceptũ malachie. ii · Inferte om̃s decimas ĩ hoꝛre⸗ um meũ. Seruãtes aũt illud pꝛeceptũ ĩ q̃ttuoꝛ remunerant᷑ · Drimo remuneratõe tꝑali que ẽ abũdãtia rerum· Secũdo re — — ficãdum.et decimaʒ preſtes ð oĩbus bonis tuiſ Et etiã vt ſibi muneratõe coꝛꝑali 1* ſatas coꝛꝑm· Et ð his duobꝰ diẽ aug. Si decias dederis ñᷣ 34☛ r eLOP — 2 2 1 ☚ – . tatẽ coꝛꝑiſ cõſeq̃riſ. Tercõ ĩᷣmuneratõe ſpũali ꝗᷓẽ adeptõ pꝛe mio:ũ .⁊ pẽoꝛũ veĩa· ð̊ his duobꝰ diẽ̃ aug. Qui ſibi vlłt etnũ p miũ cõpare ac pccẽorũ veniã ꝓmẽri deciaſ reddat. Vñ legit᷑ ex 5* 2* „ „ „ „ H , ,ÜWꝑ „ * ẽplũ· Miles q;dã ĩ dãdis decĩs erat deuotiſſiꝰ. hẽbat ãt vin eã qndã ꝗᷓ ſolebat fene ãnuatĩ · x. carrucaſ vini· tꝑe vo quodã de dit niſi vnã carꝛucã vini qꝰriſo dixit miles qð meũ erat dñs mihi abſtulit: ego illi ꝓoꝛtõnẽ ſuã ñ aufeꝛã ·ſ.decimã ꝑtẽ ð·x. carrucis. vade ⁊ da ſacdoti hanc carrucã· Qð ⁊ fẽm ẽ· Codem tpe fr̃ militis ſacerdos qᷣdaʒ tranſiens iuxta vineam pꝛedictã refertaz vuis inuenit · Et arguens fratreʒ de tanta negligẽtia collectõnis vu arum: quare tandiu cum collectura tardaſſet Et miles eſtim abat eũ loqui talia ex quadam ſubſannatione Tunc dixit ſacerdos ſerioſe vineam vuis eſſe ꝓleniſſimam olũ abũdãtiã fructuũ rĩcipies:ſʒ etiaʒ ſaĩ DDB86. Et ſic inuẽtũ eſt ꝙ vberioꝛes fructus tũe habuit qᷓ; habuerit V aliquo anno pᷣ̃terito · ¶ Tercio honoꝛare debemus patrẽ ſpi 1 his: totiẽs ſpineã coꝛonam capiti chꝛiſti imprimis· quia chꝛi ſti ſunt caput ⁊ ſuperioꝛ pars eccleſie militãtis · Quotiẽs aũt tanta eſt ꝙ ſuũ creatoꝛẽ mirabiliter creant et ꝓ humana ſa- lute immoꝛtalẽ hoſtiam cõſecrant. Tercio ratione poteſtatis ritualẽ ei honoꝛẽ et reuerẽtia m exibẽdo · Et de hoc ſcribi᷑ Gc. cleſiaſtici· vii:honoꝛifica ſacerdotes et da eis ꝑtem vt mãda tum eſt tibi: Sed ve illis qui ſacerdotes nõ honoꝛãt ſed ipſis detrahũt et infamãt qui rurſus crucifigũt filiũ dei in ſemet ipſis· Vt ait aplłs· Nam quotiẽs ſacerdoti vel religioſo detra ipſis iniuriã facis · totiẽs ipſum chꝛiſtuʒ clauis cõfigis · Quo ciẽs eis cõuiciatus fueris:totiẽs in faciem xpᷣi cõſpuis. Quo tiẽs ipſos exoſos habueris:vel dict a eoꝛum exprobraueris. totiẽs lancea latus chꝛiſti tranſfigis· Vnde cum xpᷣus oſten dere voluit quãtũ iſtum petm̃ deteſtet᷑· declarauit hoc in pe na inſolita: quã dathan et abyron ꝑtulerũt: dum eos viuos terra abſoꝛbuit· ꝓ eo ꝙ ipſis ſacerdotibꝰ ĩſultauerũt et ignẽz alienũ obtulerũt · &r quo patet ꝙ ſacerdotes ab omibus me rito ſunt honoꝛãdi ꝓpter tria. Brimo ꝓpter tuaʒ vtilitatem quia ꝑ abſolution em te a peccatis purificãt. Et per ſacramẽ ta in eſſe gratie te cõfirmãt:et regnũ celoꝛum ꝑ clauem ſue lingue tibi aperiũt et reſerant · Secũdo ratione dignitatis qᷓ quia iram dei per oblationẽ ſuã placant:et manũ dei ad vlci ſcẽdum erectam quodãmodo immobilitãt virtute oblatiõis 1 ꝓ te facte· Vnde autoꝛitas · Sacerdos eſt ſigillũ dei · clauiger celi · os eccleſie. ſepulcrũ chꝛiſti · animaꝛũ medicus · dignioꝛ an gelis·gallꝰ excitans clamoꝛe ſuo a ſomno peccati · Deus pater eſt honoꝛandus tripliciter · trem celeſtẽ ſcʒ ſuꝑnaturalẽ. id eſi· ipᷣm deum patrez matre virgine benedicta et gloꝛioſa· In ſe ſiquideʒ debes ho noꝛare celeſtẽ patrem tripliciter · Primo ſibi ꝓ omĩbus bene ficiis· tam donis naturalibus qᷓ; gratuitis deuotas et iuges omiĩpotẽtem honoꝛare debes tripliciter · Primo in ſe ipſo:Secũdo in vnico eius filio iheſu chꝛiſto. Tercio in eius Fäimd tapphe monett toieſui ſentiüt nalispti cbitecte Uit ntat terbhoc ſgelnnde perntun ſſteeno tosapn ſtradick do⸗Eter diuineig enübon⸗ ſoig a nam ſuo 41 fum ar tlifeci: nos me tumdye dohls no mmgel nng Ter dligedo⸗ 1is dene de nihi demttve Uſtine 1 ltudnee fliidinn N ſlgo N noagrin trss — eWgeg uus ͤß miccſuln nproyuen Non öuzeſ Ammuhen t dan mn ſiltreitt tes ordue tertuynimn orednun nraptunm htmnmemntte⸗ enmide nn rorcrehni ſglide tu⸗ asdgrern porn late Gtn Dind ſo.Yrintis gignn hponſten H WCOE * gratiarũ actiões referẽdo ad qð exequẽduʒ te monet ſcriptu ra ꝓpheta dicẽte· Benedicã dñũm in om̃i tpe · Ad hoc etiam te monet tota nat᷑a· Videmus em̃ ꝙ auicule ſtatim cãtant ⁊ cre atoꝛẽ ſuũ laudãt cum in auroꝛa lucis et diei diuinũ beneficiũ ſentiũt · valde aũt eſt abſurdũ ꝗ ibi obmuteſcit creat᷑a ratio nalis vbi deo plaudit creatura irrationalis ⁊ iubilat · Ad hoc etiã te excitat natura tua ꝓpria:nam in coꝛꝑe hũano foꝛma uit nat᷑a tot mẽebra · vt dicũt ꝓhiſici quot ſunt dies in anno· Vt ex hoc rationali inſtinctu infoꝛmet vt nulla dies tranſeat ſine laude diuina ⁊ gratiarũ actiõe · Secũdo ipſũ patrem ſu pernaturalẽ honoꝛare debes omẽs actiões tuas cogitatiões T affectiones in ſuã laudẽ ⁊ glam referẽdo· Ad hoc hoꝛtatur nos aplus cum dicit · collob.iu.Omia quecũq; facitis in vbo 1 opꝑe · omĩa in nomĩe dñi noſtri iheſu xp̃i faeite · Omĩa ſcz ve ſtra dicta vel facta et cogitata in eius glam honoꝛẽ referen· do· Et ex hoc tue actiões nõ cẽſent᷑ huane:ſed potius celice · diuine: quia celicã foꝛmã ip̃is imprimis quãdo ĩeis ſoluz di ninũ honoꝛẽ intẽdis · Ccõtra deo maximã iniuriã irrogat q̃ in ſuis actibus intẽdit oſtẽtationẽ ꝓpriaʒ aut cõplacẽtiã huma nam . Gxẽꝑlum de illo qut arboꝛẽ fructiferã plãtauit in oꝛto ſuo ⁊ alius ſibi ꝑ violentiam ſurnpit ⁊ in oꝛto ꝓprio reponit nam arboꝛ fructifera eſt bona volũtaſ ꝑ diuinã gratiã irriga ta ⁊ fecũdata: que tot fructus bonos ꝓdueit quot actus bo⸗ nos 1 meritoꝛios elicit: quã tũc de oꝛto dei euellimus a in or tum dyaboli trãſplantamꝰ qũñ de actibus virtuoſis ⁊ de aliiſ donis nobis diuinitus cõceſſis ſupbimuſ ⁊ nobiſip̃is aſcribi mus . vel ꝑ ip̃oꝛũ recognitionẽ deo laudes debitas nõ referi mus · Tercio ipᷣm honoꝛare debes eũ pᷣ omibus ⁊ ſuꝑ omnia diligẽdo ˖ ·d quod potiſſime moueri debes ex eo ꝙ tãtiſ amo ris beneficiis te diligẽdo dotauit ⁊ pᷣuenit· Nam cũ nõ eſſes de nihilo te creauit · Cum pꝑditus eſſes te ꝓprio ſanguine re demit vt beatus eſſeſ: ⁊ ſeip̃m in laboꝛis tui pᷣmiũ repromilſit Ceñ · xv · Igo ero merces tua magna nimis · deo aũt pm Ru guſtin uʒ te tam multiplici dilectione p̃uenit: vt omnẽ ingra titudnẽ et tepiditatẽ ſui amoꝛis in coꝛde tuo excluderet · vt ſi qũñq; piguiſſet amare: iam nõ pigeat reamae. Q aũt deo ſit bhe multũ acceptũ eũ diligere: ⁊ laudẽ eius in omĩbus querere: busgen et ei in omibus tam in ꝓſperis q; in adũſis ſemꝑ gratiarum ecepnea actiões referre: ⁊ inſuꝑ ipſi homi multũ vtile et ſalubre patz deſanm per illud exemplum Legitur ꝙ quidam monachus oꝛdinis udhft ciſtercienb. fuit· Quiuſ vatute multi ſanabant᷑ infir mi:maxĩe gentus ex cõtactu veſtimẽtoꝛũ eiuſ. Qui cũ interꝛogaret᷑ ab abbate 6 wrt, 4 eſſet virtus miraculoꝛumæReſpõdit nõ pre ceteris fratribus xeqbet laboꝛo ieiuno vel oꝛo: ſed hoc vnum ſcio ꝙ extollere me non enund poteſt proſpe ritas: nec frangere aduerſitas. Qui abbas. Nõ ſtifn⸗ te turbauit ꝙ miles quidam nuper grangiam noſtram incẽ⸗ hülttein dit⸗Reſpondit non· Totum em deo eom miſi ſi modicum bha hihob beo cum gratiarum actione recipio.ſi multum iterum grati⸗ ptacon⸗ as ago· Et cognouit abbas ꝙ virtus tantoꝛum miraculoꝛuʒ ſuen eſſet amoꝛ dei: 1 contemptus rerum terrenarum- atrem e ihe celeſtem ſecundo modo honoꝛare debes in filio eius benedi—⸗ ns ſuſp cto vnico domino noſtro iheſu chꝛiſto·et hoc tripliciter · Dri beuo pſe mo ſaltẽ ſemel in anno ipſũ ad tuũ hoſpitiũ inuitãdo. Scias (Uire aũt ꝙ quotiẽs deuote cõicas· totiẽs ip̃ᷣm ad tuum hoſi pitium ened inuitas. Sciẽdum ꝙ quilibet fidelis poſtquã ad ãnos diſcre⸗ laded tionis puenerit cslrdt tenet᷑ omĩa peccata ſua.⁊ cõicare ſal neeeſt tem ſemel in anno ſq; in paſca. niſi ð cõſilio ſui ſacerdotis vlł ſderzno Ppter aliaʒ cauſam rationabilẽ ad tẽpus abſtineat· Vt patet tipori extra de penitẽtia· et reca oĩs · Et quicũqʒ ſaltẽ ſemel ĩ ãno woeidon ñ cõicãdo ſtatutũ eccleſie ꝑtinaciter violauerit: pctm moꝛtale iaeſt incuꝛrit · Secũdo vt eiꝰ filiũ benedictũ in ſacramẽto altaris 4 telni libʒz xp̃ianꝰad minꝰ ſelĩ die libẽter videat:et miſſã audiat qꝛ rlih⸗ exy illa viſione triplex ſolaciũ homĩ ꝓuenit· Primũ ẽ de pecca G tis compuctio · Exẽplum de Detro qui ſtatim viſo xp̃o pè ne (pmn Fiions compũctus fuit: et ſeip̃ᷣm humiliter recognouit. Gt fhern ſiir quoqʒ; cõtĩgit ex deuota cõtemplatõe ſacramẽeti pecaa eimn tor cõpungit᷑: et peccata ſic ei dimittunt᷑· Exẽplũ de publica hoege no ꝗᷣ in cõtritiõe vᷣa.d.deꝰ ꝓpicius eſto mihi peccaton· Secũ ſcclopi dũ ẽ ꝙ ãgeli cũ eodẽ hoĩe ſolẽt gratãter hitare · Et tal hõ ꝓfi nee cit tã ĩ donis ſ piritualibꝰ ſcz in virtutibꝰ . qʒ in coꝛpoꝛalibus nice 1. iitdoſt ſibus Gberere, emp gemmmn et ſalube e achus odet infirmimni t ab aboze; tens fratnbe tollere mene Cuiabbie moſtrain ine ſimodtcum p mntgungrer um mrellon rum- (Dem loaus bened⸗ tnpluter D nucido⸗ Hai⸗ umboſpitiun Danos diete la 1cöczreſi iſrerwus nent Vtperet teſeneli dno tchünorie meto dtnns niſindit nmüedepelt niſo ſoß 1 cognolt zmetiq pecn glüde hlin eccaton in Ettliip⸗ cpo b⸗ id eſt· neceſſariis coꝛpis. Tereiũ ꝙ tali homĩ in iudicio coꝛã oĩ bus gratiarũ actio maioꝛ a dño referet᷑: ⁊ coꝛã omĩbꝰ in celo acceptioꝛ familiarioꝛ ⁊ dilectioꝛ erit.· Tercio quãdocũqʒ in ec . * / — „ — . „ ,„a cleſia vides coꝛpꝰ xp̃i ĩ miſſa eleuari ſeu ĩ via poꝛtari: vel etiã audis nolã aut cãpanam ad eleuationẽ pulſare:teip̃m flexis Fenibus humilies:et eũ reuerẽter ⁊ deuote adoꝛes · kd eſt qð voꝛtat᷑ apls Dhilip· i. In nomĩe dñi om̃e genu flectat᷑ ꝛc. Vn de qlibet nõ ſolũ quãdo videt coꝛpus xp̃i eleuare ĩ miſſa.ſed etiã quãdo nõ p̃dt eſſe in eccla p laboꝛibꝰ ſuis ⁊ andit pulſũ qͥ fit infra eleuationẽ coꝛꝑis xp̃i debʒ genua ſua flectere ⁊ deũ hũiliter ĩuocare· Vnde legit᷑ exẽplũ de hoc · Q q̃daz mulier a diabolo tẽptata laqueũ ad ſuſpẽdiũ ſibi preꝑauit · Que dũ ce pta conaret᷑ ꝑficere:eece ꝓ eleuatiõe coꝛꝑis xp̃i iuxta moꝛẽ cã ne audiuit · Tũc illa mulier f lexis genibus deuote dixit· ue iheſu chuiſte fiuli dei miſerere mei · Et ecce mox trabs ⁊ fu nis ſuſpẽdii fracti ſunt demonibꝰ fugiẽtibꝰ et dicẽtibꝰ.Quia vᷣtus pᷣſentie coꝛꝑis chꝛiſti te liberauit a tꝑali ⁊ eterna moꝛte ¶ Datrẽ celeſtẽ tercio mõ honoꝛare debemꝰ in matre ſui ſi li benedicti · Que mater merito ab oĩbus hoĩbus venerãda ẽ q a deo donata eſt in matrẽ omĩbꝰ hoĩbus vt ipſis ĩ omĩbꝰ neceſſitatibꝰ ſubueniat · Circa cuiꝰ adiutoꝛiũ q̃ttuoꝛ ſũt cõſi ſideranda ſcʒ q; efficaciter adiuuat.Secũdo vnde hoc hẽat q; tã potẽsẽ. Tercio q̃liteꝛ adiuuat. Quarto ꝓpt᷑ qͥd adiuuatEt hoc ideo q; põt et ſcit ⁊ vult. pſa em̃ hʒ ad adiuuãdũ poſſe. Quia eſt mater omĩpotẽtie · Vnde Bern· Data eſt tibi oĩs po P teſtas ĩ celo ⁊ ĩ terra· vt oĩa quecũq; volueris valeas ĩpetra re· Itẽ hʒ adiuuãdi ſapiẽtiã · qꝛ cognoſcit defectꝰ nrõs ⁊ neceſ ſitateſ nrãs· Ergo dꝛ mater ſapiẽtie ⁊ agnitiõis. Vñ eccl·xxiiii Ego mater pulchꝛe dilectõis timoꝛis et agnitiõis ⁊ ſãcte ſpei Itẽ hẽt adiuuãdi velle · qꝛ ẽ mater miſericoꝛdie ⁊ bonitatis· Sciendũ ꝙ magnitudo miſericoꝛdie v̈ginis marie oſtẽdit᷑ in hoc ꝙ eius miſeri coꝛdia pꝛecellit oẽĩm ſanctoꝛũ miſericoꝛdias ĩcelo viuẽtiũ · Vnde aſſilat᷑ oliue cãpi que eſt omibus patẽs ⁊ cõis · Gccl.xxi iii · Quaſi oliua ſpecioſa ĩ cãpis · Nã oĩbꝰ ꝑſoĩs miſeẽ nobilib? i gno bilibꝰ: ſanis ĩfirmis diuitibꝰ 1 paupibꝰ iuſuis et iniuſtis iuuenibus et antiquis. Itẽ omĩbus moꝛbis is et infirmitatibꝰ ſubuenit ſi ꝓ honoꝛe dei eſt vt homo liberet At hHS abillis. Vñ ſciẽdũ ꝙ ſancti nõ iuuãt hoĩeʒ niſi quãtũ deo pla aon cet et ſaluti ipſius hoĩs expediẽs eſt. Grgo credere diffinitie duci vt qui honoꝛat illũ ſan ctũ: vel qui hoc facit.vlł'qui hoc dimit mane tit ad honoꝛẽ illiꝰ vel illiꝰ ſancti ꝙ ideo ſibi hoc cõtingat vel M hoc eueniat: hoc ſic credere eſt erroneũ · Quia foꝛte ſic volun ecpla tas dei ẽ · vt nõ libereris a tali ĩfirmitate vel tribulatiõe vlne nce⸗ ceſſitate. Et ſancti nõ oꝛãt ꝓ nobis niſi inquãtũ cognoſcunt e a deũ ſe velle eos ex audire · Quia foꝛte talis infirmitas vł talis ebe neceſſitas · vel paupertas eſt tibi cauſa ſalutis: et preſeruat unig te foꝛte a peccatis: aut foꝛte deus ex miſericoꝛdia ſua v ult ſſie .on. punire in preſenti peccata tua aut per has tribulationes au et geri meritũ tuũ· Vnde Hiugo de ſancto victoꝛe iii · li· de ania titume Quoſdã pᷣſaẽs deus multa peccare poſſe flagellat in infirmi rxren tate coꝛꝑiſ ne peccẽt. vt eis ſelicius ſit frangi laboꝛbꝰ ad ſalua crid term: q́; remanere incolumes ad damnationẽ. Vnde et Kugu amge ſinus in libro de auitate dei · Deus cũ aduerſis rebus exagi (tttot⸗ tat: aut merita examĩat: aut pctã caſtigat: aut mercedẽ mihe mundi eternã ꝓ toleratis malis tꝑalibus ſeruat · Et ergo cum pue: deo an tuus infirmat᷑: aut aliquẽ defectũ habet:et tu imploꝛas et in rverrpi uocas patrociniũ alicuius ſancti cõmittere hoc debes deo 1 o uli ſancto vtrũ expediat · et nõ diffinitiue tenere nec credere inmm ſi hoc vlł hoc faceres ꝙ puer tuus ꝓpterea liberaret᷑· Quia tu ddeiüge foꝛte cũ pctĩs tuis demeruiſti ꝙ deus te punit in puero tu- ittSo vt ꝑ has tribiilatiões et occupatiões quas habes cum puero hernmg peccata tua cognoſcas·et ſic cũ deu otiõe deũ inuoces ⁊ mere aeritu aris remiſſionẽ peccatoꝛũ · Et tñ nibilominꝰ ſancti inuocandi uſunen et honoꝛãdi ſũt cũ magna fiducia qꝛ meruerũt hoc apud deũ vdi ꝙ poſſunt nobis ſubuenire in noſtris neceſſit ati bꝰ. t᷑tẽ miſe fparus ricoꝛdia marie oſtẽdit᷑ pre aliis ſanctis · qꝛ iuuat in omĩbꝰ lo eeun cis in mari · in terra· in domo · in cãpo · in mẽſa · in lecto · tem töitt in omibus opibus die noctuqʒ· de mane. de ſero · in iuuẽtute guinen in ſenectute · et ſic de alis · Vñ Berñ · Virgo beata omĩbus ve nipe niã petẽtibus miſericoꝛdie ſinuʒ aperit · reis obtinet veniam man bis nb onollei e dffintir mibocdint tingerte deſic polln Amöehlne ognaſcntt itis dltais apeeſaut niaputtte Ulatones in nboemm lr ininfnm vonb'di mweet ſugt ſebus eig erecde in ggocum e nphenen (dbepden! . nec gedere et Qnatu ue Ntuo 8 cun te ocrs ner mmoenm hoe p del in miph 8 ledo n hin nemt habet magnůũ poſſe tanquaʒ; mater regis celeſtis · Mc tum eſt · in · Regũ ii· Vbi dixit Salomon Berſabee matri ſue⸗ egris medelã puſillis coꝛde roburafflictig cõſolationẽ. peri clitantibus adi itoꝛiũ liberationẽ· Vnde Criſoſto mo. O dul cis virgo nõ eſt fas te poſſe illum deſerere:qui ſpem ſuam fi ducialiter in te ponit · Ex his patet magnitudo miſericoꝛdie marie (Cirea ſecundũ notãdum vnde maria boc habeat ꝙ aa tam potens eſt in celo et in terraæ Reſpõdet ur ꝙ boc habet triplici ratõne: Et hoc patet ex eo ꝙ; quis poteſt apud aliquẽ Tegen terrenum habere magnum poſſe. aut ratione Paren tele · aut ratione gratie inuente circa illum regem · aut rati⸗: one beneficii quod exhibuit illi regi· Eſta t riplici ratione bea ta viigo apud regem celeſtem obtinuit magnũ poſſe.Drimo ratione parẽtele· quia eſt mater regis eterm. Gt ideo merito ſigna DPete mater mea· neqʒ em̃ fas eſt vt auertã faciem meã a te· Secũdo habet magnũ poſſe ratõne gratie inuẽte. Vnde dixit ei angelus in annũciatione. Inueniſii em gratiaz apud dñm Et nõ tãtum apud deũ inuenit gratiã · ſed etiam apud totũ mundũ . Vnde Bernar. Vnde dicit᷑ Maria gratia plena g quia deo angelis hoĩbus eſt grata deo per humilitatẽ. angelis per vir ginitatem. homĩbus per fecunditatẽ. Lantã gratiam apud deũ inuenit ꝙ eam ab eterno ſibi in matrẽ elegit · Ctem tãtam gratiam inuenit ꝙ omẽs petit iones eius exaudit · Vn⸗ de i · Regũ · i · Om̃e qð petieris a me impetrabiſ. Nla vᷣba di xit Salomon matri ſue· ſic ⁊ chꝛiſtꝰ dicit matri ſue. Tercio ha bet magnũ poſſe ratione meriti· Quia ipſa ſuper om̃s puras ereaturas merita cumulauit: Dro quo ſciẽdum eius meri⸗ ta ſunt nobilia magna a multa.Drimo dico nobilia ꝓpteꝛ im mediationẽ. nam opera miſericoꝛdie que nos iubemur pau⸗ peribus exhibere: ipſa ĩmediate in ipſum deũ exercebat. I p̃a em̃ eum lacte ſuo potauit et pauit· ho ſpitio vteri ſui hoſpi⸗ tauit · veſuiuit eũ humanitate ſcz coꝛpe quod ð puriſſimo ſan guine eius factum eſt cooꝑatiõe ſpirituſſancti. Tacẽtem ĩ cu nis: pendẽtem in cruce tanquã in carcere viſitauit· Quia iu xta crucẽ ſtetit· Et ſepulture eius interfuit Sed quia opera miſericoꝛdie que nos facimus pauperibus et exhibemꝰ ipſa diuuat imediate in ipᷣm deum exercebat:ergo eius merita ſunt nobi none! lioꝛa meritis noſtris. Secũdo fuerũt eius merita magna pro ſeitcon pter duplatã opationem · quia ſimul 7 ſ. emel cõtemplationẽ Ponos 12 actionẽ exercebat · Nã in eo ꝙ nutriuit iheſũ neceſſaria cor deodl poꝛis miĩſtrando: in hoc ipſa intẽdit deo: eius deitatem ſubli epent miter cõtemplando. Tercio eius merita fuerũt multa ppter Pyoin cõtinuationẽ· Quia ſine c eſſatione meruit:et merita cumula odeoe uit . Sed diceres · quõ ſempꝑ meruit: nonne aliquãdo comedit iitemi bibit ⁊ doꝛmiuit? Reſpõdeo ꝙ illa omĩa neceſſaria coꝛpoꝛis üse ita diſcrete oꝛinauit ꝙ etiã ceſſando ab opibus et quieſcen.·· oter ah do ſemp meruit: et hoc ex feꝛuẽti caritate Et hoc nõ eſt miꝛũ ogbbus quia nobis eſt poſſibile ſemꝑ meꝛeri in onñbus que facim us Dinkh vel dim ittimus cũ in gratia dei ſumus et omĩa ad deũ refera Ptege! mus. Vnde plus Roma.viii:Scimus quoniã diligẽtibꝰ deü omĩa cooꝑant᷑ in bonũ n hoc etiam Pcellimus ſanctos ĩ ce asſuſa lo exiſtẽtes:qui nihil amplius mereri poſſũt · Sed nos poſſu dumt mus in preſenti vita ſemꝑ mereri· Verbi gratia Si comedns atonbu⸗ ꝓpter cõfoꝛtationẽ nature:et cũ gratiarũ actione: bus tu⸗ zueie laudat deum:et ſic comedẽdo mereris coꝛonã vite eterne · Si nincte doꝛmis intẽtione ea: vt foꝛtioꝛ fias ad ſurgẽdum ⁊ ſeruiẽduʒ nonel deo: ſic doꝛmiẽdo mereris· Vnde Greg· Somnus ſanctoꝛũ nõ teinuer vacat a merito· Item ſi laboꝛas manualiteꝛ ea intẽtion evt ba D beas vnde te vxoꝛem tu 3 1 pueꝛos de iuſtis bonis nutrire a ngll leas:vt nõ indigeas furari: nec quidquã iniuſte lucrari· vel ſi ANum a laboꝛas vt penitẽtiã Ide hũano generi inũctã pficias. Et qn nigin cũq; harũ triũ intẽtionũ vnã hẽs:et ſic in gra la boꝛas ſp me EFin reris quo libʒ oꝑe coꝛonã vite eterne. Ergo piſtoꝛ ñ pot pin ſete ſere panẽ q ñ mereat᷑ coꝛonã · Silr faber ſutoꝛ ruſtic· ſic ð ie aliis laboꝛãtibꝰ. Et ꝓ vno die ĩ quo fidelr laboꝛaſti: hẽbis ma lin ius pᷣmiũ q; totꝰ muũdꝰ valẽ pᷣt· Vñ pſ. al. Laboẽs manuũ tua lonn rũ q mãducab ꝛc̃. Vñ Berũ.de cõſideratõe· Si laboꝛ occurret n merces inuitet · vnuſquiſq; em̃ ſᷣm ſuum laboꝛem mercedem aſen accipiet · Vnde Imbroſius · Breuis huius laboꝛs eſt meta: * bb ſed coꝛona perpetua · ¶ Tercio ſciendum q̃liter beata virgo se 5 — — tiſunn Amagun Nenplnme erelſanagr Ntntemſe tmrr e entaonndl⸗ iido w n pen rrqueſen NNdmu einmng 1dündn dligendi 8 ſanchi os o Giconeos w chiee ð m 1 min gſntin ritwektb smene elmnnf Fn biſt ſbwahn ſmi t⸗ lraſe scumnuen zbo⸗ wn⸗ en nercn ous rbet G DGDRB9e. CVRIO. adiuuat · ꝓpſa quide iuuat hominẽ in om̃i ſtatu. ſeʒ; in vita in moꝛte ⁊ poſt moꝛtẽ· Vñ canit᷑ ð ea Maria mater gratie mẽ mi ſericoꝛdie ꝛc̃ · Idiuuat quidẽ in pnᷣti vita tã malos q; bonos Bonos ſcʒ eos in gratia cõfoꝛtãdo: et eis gratiã augmẽtãdo Ideo dicit᷑ maria mater gratie · Malos vero ad miſericoꝛdiaʒ et penitẽtiam reducẽdo · Ideo dicit᷑ mater miſericoꝛdie. Circa qð querit᷑ vtrũ ipſa vel eius filius ſit magis miſericoꝛs⸗ Be ſpõdeo ꝙ filiꝰ eius · Quia ſicut eſt infinite potẽtie. ſic eſt infi nite miſericoꝛdie. Vnde pſal. Miſeratiões eius ſuꝑ omĩa oꝑpa eius · Sed ipſa dicit᷑ mater miſericoꝛdie· quia ſemꝑ miſericor diter agit. Sed filius eius eſt iuſtus et nuſericoꝛs in omibus oꝑibus· Ideo dicit᷑ mater miſericoꝛdie.Adiuuat etiã in moꝛte ab inſiiis diaboli ꝓtegendo.· Ideo ſubdit᷑. Tu nos ab hoſte Fiege Roiuuat etiam poſt moꝛtẽ: amas in ſuis mambus ſu ſcpiẽdo et in elum deducẽdo. Gt ideo ſubdit᷑· Et ĩ hoꝛa mor tis ſuſcipe (Quarto ꝓpter quid nos adiuuat. Dro dus ſciẽ CC catoꝛibus miſericoꝛdiã ⁊ gratiã exhibere:vt nullo mõ valeat a nobis cõtinere miſericoꝛdiã · Etiã ſi vellʒ iuſto dei iudicio cõ uincit᷑ opoꝛtere gratiã nobis dare · Et hoc cõtingit triplici ra tione. Primo cõuincit᷑ nobis gratiã exhibere ꝓpter ipſiꝰ gra tie inuẽtionem· humanũ em̃ gen us in lapſu pꝛimoꝛũ parẽtũ grãm pꝑdidit: quaʒ angelo teſtãte Ma ria inuenit · Sic em̃ ait angelus vt habet᷑ Luce.i.Fᷣnueniſti em̃ grãm apud dũm Fu ſtum autẽ eſt tã in iudicio eccleſiaſtico q; ciuili:vt qui rem al terius inuenit ei reſtituat cuius erat.Gt ſic ꝑ iuſtã ſentẽtiã co git᷑ maria nobis peccatoꝛbus qui gratiã perdidimꝰ reſlitue re velit nolit Scoo cogit nob miereni ppter maternũ affe illud pſal. Narrabo nomẽ tuũ fratnbus meis· tẽ in euange lio dicit chꝛiſtus Magdalene· Vade dic ad fratres meos· vteʒ aſcẽdo ad patrẽ meũ ⁊ patrẽ veſtrũ· Ex hoc iuſta ratõe cogit eſſe mater noſtra· Scimuſ aũt ꝙ oĩs mater diligit filios ſuos Vñ ſicut iheſus x pᷣus ſm deitatẽ naturalis eſt filiꝰ patris: et ams electi fili adoptiui: ſic a ſili is xps ſm huanitatẽ ẽ filiꝰ ctũ · nã ex eo ꝙ eiꝰ filius dignat᷑ dici ⁊ eſſe frater noſter Tuxta virginis Marie: ct nos cius filii ex materna affectione · Flddinr- wlut eſt ꝙ Luce pri mo dicitur · Peperit filium ſuum primogeni⸗ ſeoel tum. quia pri mogenitus eius filius iuſto oꝛdine dicitur re W fcicl ſpectu noſtri qui poſt illum eius fili ſumus . Ey hac auten kuc materna affectione cogitur habere curam noſtri · Scimus ꝙ eſi omnilſ mater animalium volucrum ſerp entum: etiam quãtůᷣ qußdoa cunqʒ venenoſam babeant ferocitatem . diligit tame n ymo dal co gitur diligere fetum ſuum· Quod ſi tam foꝛtis eſt natura· (huner vt omnis cꝛeatura ex virtute matema cogitur velle bonum ginen filiis ſuis multo magis diuinus affectus in matre dei cogit̃ nenbes nos amare.· Quia filius dei qui in miſericoꝛdia venit in eius dieens. vterum: ymmo qui miſericoꝛdia dicitur et eſt: ipſe fecit euis luctce viſcera ineternum miſericoꝛdiam redolere· Hinc Bernardus meiq Qui pomum in manu habuerit per medium diem: per reli⸗ eetctre quam partem diei manus redolet odoꝛem · Sic aſimſi Quia magl miſ ericoꝛdia que deus eſt in eius viſceribus nouem mẽſibus lnro requieuit · ideo eius viſcera redolent miſericoꝛdiam ineter dd num . Tercio cogitur nobis miſereri ex filii recommẽdatione ndon Fd boc enim elegit deus filius marie tẽpus et locum aptiſſii uet⸗ mum quo nos recõmẽdaret matri: hoc eſt tꝑs paſſiõis locũ dnamt paſſiõis· Quo diyxit: mulier ecce filiꝰ tuꝰ vt ex loco et tꝑe ipᷣaʒ iideb recõmendationẽ ei ꝓfundiꝰ inculc aret· Nã noĩe iohis q¶ inrte cino ptat᷑ gratia: oẽ s peccatoꝛes cõuerſi ad dñm intelligũt᷑: quos tee in illo loco et tempoꝛe matri recõmendare voluit · vt cum ira Ofn dei iuſto dei iudicio egrederet᷑ ad pumendum et dänandum econ peccatoꝛes · Tpſa memoꝛ loci et temꝑis paſſionis pro nobis ſtcin affectuoſius inteꝛpellaret·. Ocſi in illa cauſa ſeu recõmendati cid one filius eius ei diceret illud Yſaie · xvi. bſcõde fugientes enmt et vagos ne perdas · Acſi dicat · Vide mater oculis coꝛdis et An. coꝛpoꝛis: quot quãtum et qualia pro peccatoꝛibus patioꝛet ſpbe eos tibi habeas recõ mendatos Licet hec multa et ma gna ſit (e valde miſericoꝛdia matris chꝛiſti ſuꝑ peccatoꝛes· tamẽ maior tolad eſt miſericoꝛdia filu: vtpote quia ipſa eſt miſericoꝛdia habẽs pern miſericoꝛdiã eſſentialiter in mfinitũ · Affectuoſius cupiens een nos ſaluari q́; damnariEt ideo matrẽ ſue paſſioni intereſſe tvea ſeconi dine dann e Erbacun ſe. dan tumefmn ongeſtnn ir we bein 4 nred age ubenrin aan Lipſeſetan inebenon diem perſt zſemC. vuen niſb dinm iner vemmedznon homipl plus nH wwertr ſ eevhiiter neligingnme it rcun edünmnden urrönedn cheſigene olsent⸗ atrspttet B kuetm estint, conu torinn S — — = SS — — DE PRG. QWXTO. voluit: vt per ſuã ĩterceſſionẽ (cui nõ eſt fas aliquid denega re)yoccaſioneʒ habeat miſeꝛendi· & autem Maria ſolicita ſit recõcilia re coes⸗ patet per tale exemplũ · Euit quidam ee Percago volens ire ad peccandũ: ad altare beate virginis ſta at: ſalutans eã angelica ſalutatione · Quia modus eius erat quãdocunq; poteret altaꝛe vel ymaginẽ virginis ſalutauit · Quod cum faceret:vidit ymaginem eiuſdẽ virginis que ſuꝑ altare erat viuificari cum puero quem tenebat· Viditq; ſan guinem fluere de puero in gremiũ eius:ſicut f luxerat de vul neribus chꝛiſti in cruce. Quod cum cerneret obſtupefactꝰ eſt dicens. O domina quis fecit hoc? Et beata virgo reſpondit Tu et ceteri peccatoꝛes gai amplius crucifigiti s me et filiuʒ meũ q́ʒ fecerãt iudei. Volebatqʒ virgo ſanguinẽ pueri terge re et reſtrin gere:ſed nõ poterat· Et peccatoꝛ ille cõueꝛſus ad ymaginem diyxit · O mater miſericoꝛdie intercede pro me · Et illa. vos peccatoꝛes vocatis me matrem miſericoꝛdie: qui nõ ceſſatis facere me matrẽ miſerie ⁊ triſticie · Et ille · nõ ſic piiſſi ma domina loquere: ſed memẽto aduocatã peccatoꝛũ te eſſe intercede pro me · Et mater ad filium·O piſſſime fili amoꝛe mei miſerere huic peccatoꝛi· Et filius · Non mater: nec graua ri debes ꝙ te non audio · quia ego rogaui patrem meum limo ſi poſſibile foꝛet aliteꝛ genus humanum ſaluari tranſ ferret a me calicem paſſionis· Et noluit audire me· Et mater O ſiln memento ꝙ materno amoꝛe te foui 1 alui vberibus 1 pe ctoꝛe meo ⁊ condona huic peccatoꝛi· Et filius:· O mater ex iuſticia tibi oſtendo ꝙ cxaudire te non teneoꝛ · Et mater · nõ ſecũdum iuſticism cauſemur: ſed ad miſericoꝛdiam confugi mus· t ergo pꝛopter tuam miſericoꝛdiam miſeꝛere huic pec catoꝛi · Et filiꝰ · Rogaui ego ſecundo patrem meumvt ſi poſ ſibile foꝛet alio modo genꝰ humanũ ſaluari tranſferret a me calicem paſſionis: et non audiuit me· Et mater · O memen to laboꝛum quos ſuſtinui tecum· et dona mihi iſtum pecca⸗ memento ꝙ tercio rogaui patrem meum: vt tranfferret a me calicem paſſionis · et non exaudiuit me Et pia mater Y depoſuit filiũ:et voluit ꝓcidere ad pedes eius · Quod cernss filius dixit ad eã. Quid eſt mater qð faceꝛe vis?Et illa. Tãdiu ad pedes tuos cum peceatoꝛe iacebo: quouſq; veniã ei conce das. Et flius· Rbſit hoc mater ſancitũ eſt in lege diuina ꝙ fi lius debet honoꝛare matrẽ · Et iuſticia cõcludit. Qille legem debet implere qui legẽ dedit· Cum aũt ego ſim filius tuꝰ. et tu mater mea:te honoꝛare volo in iſto peccatoꝛe: ⁊ ſibi ꝓpte: ¶ De quinto Precepto . hominẽ ſibi ſimilẽ. Vnde Ariſto · viii· ethi: Omĩs homo omni homiĩ naturaliter eſt amicꝰ.· Ergo talis peccat cõtra naturam pumanã ei inditã· IEnſuꝑ p eccat cõtra ratõnẽ humanã.dictat „ em̃ ratio hominũ ꝙ non deberet facere alii qð ſibi odit fieri Vnde Thobie iiii· Vnde cũ ipᷣe homo ſuꝑ omĩa naturalit ab hoꝛret moꝛtẽ:ideo ipᷣe ſuꝑ omĩa cauere deberet ne moꝛtẽ alii inferret · Vñ cõmẽtatoꝛi · de anima· Ome naturale deſiderat pmanentiã et eſſe · et col pctõ hoc ꝙ ptm̃ iſtud diabolicũ eſt·et diabolo aſſilat·. Vnde cda fuit ſuiipſius · et cõſequẽter Rde 1 Eue ⁊ totius humani . generis · Vnde Kug?. Diabolus eſt humani gen eris inimie? inuẽtoꝛ moꝛtis · ¶ Tercio deberet cohibere quia eſt vnuʒz de q̃ttuoꝛ pctĩs q̃ dicunt᷑ ad dũñũm clamare.Et pᷣmũ hoꝛũ petõꝛũ eſt oppᷣſſio pueroꝛũ innocẽtũ. Vñ Exo⸗i: Aſcẽdit vox filioꝛũ iſꝛahel ad dum Eꝛgo ſumme cauẽdum eſt cuilibʒ ne pupillos te oĩa pctã inun ge⸗ t ſie pax erit intei me ⁊ eũ· Et in ſignũů pacis oſculet᷑ vulnera mea: Et ſic peccatoꝛ oſ⸗ culãdo ſanauit On oecides · In quo precepto ꝓhibet᷑ homicidiũ:· N gquo peccato primo deberet cobibere homĩes hoc ꝙ ꝙ deberẽt diligere ea que ſunt eiuſdẽ ſpẽi eum ipſis· Vnde Eccleſiaſtici xii. Om̃e animal diligit ſuũ ſimile · Vñ mirũ eſt quõ homo vult occidere ſuũ ſinule ſcʒ aliũ hominẽ cũ natiꝭa doceat vnũ lupum amare aliũ Sic ſimiliteꝛ intelligẽdũ eſt de hoĩe ꝙ naturaliter et ex ĩſtinctu nature debeꝛet diligere aliũ Secũdo deberet cohibere hoĩes ab boc Fohᷣ. viii Ale homicida erat ab initio. Diabolꝰ ab imtio bomi ghan ſcet See ſodolita mercedis fü viori zures don dintdont nedetert ſgusin gndictn! Cadeley penuito teraeſt tacde cck ocel hipt⸗ nalekre nücohe bindich adien ider tohoe ig huntey fllia tent „ „„ ſ⸗ W. Qod t uh benigene P ge duungf Cie⸗ in Uhliusnde Nenſi ei Einſeni honndi 5 wrisn mtunn mde mirſt N Vümii c- neci uand lgiicſte ndligreiiͤ ibonoomn eninaurn untniodr ſbicnt hen nmnlitt tenanit Urdeiht rwesthe Aie Pantobon oausbnn enengii niee ühoie⸗ Dieo gegſe Toꝛphanos et viduas ĩnocẽter oppᷣmat:vel eis aliq̃; ĩ᷑iuriam faciat. Secũdũ ẽ peccatũ ſodomitarũ · Vnde Ceñn. xviii· Qlão: ſodomitarũ ⁊ gomoꝛreoꝛũ mitiplicatꝰ eſt· Tercium detentio mercedis mercenarioꝛũ· Vnde vtacobi vl. Gcce merces oꝑario rũ vr̃orũ qᷓ̃ fraudata ẽ a vobis clamat: ⁊ clamoꝛ eiꝰ ĩtroiuit in aures domĩ ſabaoth. Quartũ ẽ homicidiũ ꝓximi · Vñ Ce · iiüi · dixit dominꝰ ad cayn. Gcce vox ſãguĩs friſ tui abel clamat ad me de terra. Sic iã põt deꝰ dicere ad quẽlibet homicidã. Ecce ſãguis innocẽter a te effuſus clamat ad me de terra requnẽſ vindictaʒ ſuꝑ te· Itẽ patet ex hoc ꝙ ſit vnũ de maximis pccẽ̃is occidere ꝓximũ a ĩnocenter ꝙ dominus maledixit terre que aperuit os ſuũ et recepit ſãg uinẽ abel fratris cayn· Si auteʒ terra eſt maledicta a domĩo qꝗᷓ ſanguinẽ ĩnocẽteʒ recepit · qd tũc de illo erit qui ſanguinẽ nocẽtẽ effudit g Ergo merito di homicidiũ ſit duplex Ciendũ autẽ ꝙ homicidiũ eſt duplex · coꝛꝑale et ſpũale QG Corpale cõmittit᷑ manu vel facto · Et hoc quattuoꝛ mo dis . ¶ Primo iuſticia dictante · vt cũ iudex reum iuſte dãnat vel miniſter taliter damnatum occidit · Vnde queritur vtruʒ „ „1⸗ . 2 22 liudicõ liceat occidẽ malefactoꝛẽ? Rñdeo bᷣm tho ſe · ſe · q; lxiiii Siẽ ꝓ ſalute totiꝰ coꝛꝑis pᷣcidit᷑ laudabl'r mẽbꝛũ putridũ: ſic malefactoꝛ ẽ coꝛruptiuus alioꝛũ ⁊ laudablir occidit᷑:vt cõe bo nũ cõſuet᷑· Si tam̃ hec occiſio fieret a iudice vel mĩſtro liuoꝛe vindicte vl delectatõe fũdẽdi ſãguinẽ hũanũ · ʒ iſte iuſte oc cidat᷑ nihilominꝰ iudex moꝛtir peccat · Silr ⁊ miſter ſi hoc fa⸗ cit ꝓ aliquo q̃ſtu quẽ exiĩde ſecõſeqͥ ſparet · Silr aũt vtriqʒ · ſ· iudex ⁊ miſter peccãt moꝛtiłr ſi reũ occidũt iuriſ oꝛdĩe nõ pᷣu a to.hoc ẽ ſi occidũt nõ ſnĩaliteꝛcõdẽnatũ.Et hoc ꝓbat᷑· xxiii · q iiii E. penl. 1. q· v. miles · ca.Qũ miſter.Querit᷑ vtrum liceat puate ꝑſone occidẽ malefactoꝛẽæ Rñꝰ ſᷣm tho vᷣ ſupꝛa nõ hʒ:ſʒ illi cui cõitatis cura ↄmiſſa ẽ ·ſiẽ pᷣncipi hñti publicã autorita tẽ ñ ãt puato Scðo fit hoĩcidiũ ncitate ĩſtigãte · Sʒ tẽ diſtin Fued ·qꝛ aut illa ncitas ẽ euitablis · puta cũ q̃s põt euadẽe ĩẽ equẽtẽ ſe hoſtem: tũc reus eſt homiedii i tanq̃ᷓ; ꝓ mortali cet᷑ occiſoribꝰ ĩ mo kte maledicti ĩ ignẽ ꝛtẽ76. bilis puta ſi quis occidit inſequentem ſe non ex odii fomte ſed ex doloꝛe animi · qꝛ aliter non potuit ꝑiculum occiſionis euadere · et talis non peccat · nec aſtrigit᷑ ad penitẽtiam niſi ad cautelaʒ ꝓpter ambiguũ dubietatis quia põt timere neil lũ occiderit motꝰ ex ĩdignatõe vel iracũdia vel libidine vĩdi cte ⁊ nõ ex ſola neceſſitate defẽdendi ſe :ideo ĩterioꝛẽ ſemper debet agere penitẽtiã . ⁊ quaſi ſuis peccatis aſſcribere ꝙ ĩ tã⸗ tam venit neceſſitatẽ.⁊ in hoc cõcordat ga nfredꝰ et hoſtien ſis · Sciẽdũ tñ ꝙ qᷓ;uis ꝓ cõſeruatõe ꝓprie perſone liceatĩ ĩe uitabili neceſſitate aliũ occidere ne ipſe occidat᷑hoc tam̃ nul latenꝰ eſt licitum pro cõſeruatõe rerũ temꝑaliũ.q; vita pro⸗ ximi preferenda eſt rebꝰ foꝛtune. ¶ Tercio hoc homicidium coꝛporale fit caſu: ſed ibi diſtingue · quia aut dabat operaʒ imputat᷑ ei: Vel ſi quis ſecãs arboꝛẽ et arboꝛ cadens fortuitu to loco· et adhibeat veram et plenam diligentiam . ſeʒ cireur rei liate aut illicite · puta ſi pronciebat lapidem vel iaculum ſiue in ludo ſiue pro coꝛpons exercitio verſus locum vbi cõ ſueuit eſſe tranſitus hominum reus eſt homicidio · vt patet xv.qi:Merito. Et irregularis efficit᷑ · vt patʒ ꝑ ẽnnocẽtuʒ ſu per caplo exhibita· Si vero dabat opam rei licite puta ſi ſauit et baculꝰ eadens interficit aliquem vel occidit eum non aliquẽ occidat nõ eſt culpabilis · quod veꝛũ eſt ſi fiat in priua ſpiciendo ſe et alte clamando ꝙ ſibi caueat· aut ſibi ĩputabit vt patʒ di · l. Mii qᷓ arboꝛẽ· Quid de ꝑentibꝰ ĩ quorũ lectis ꝑuu li ĩuueniunt᷑ moꝛtui? Rndeo ſcðm Raymũ . Si moꝛs ĩterueit graui eorũ culpa pꝛecedẽte atqʒ neghgẽtia: grauis eſt eis pe nitentia miungenda. Si autem leuis culpa preceſſerit: non grauis penitentia eſt eis iniungenda. Si autem nulla preceſ ſit negligentia vel culpa de iure non ſunt puniendi: tamen ad cautelam propter ambiguum eſt eis aliqua penitentia in iungenda. Concordat hoſtienſis · et addit ꝙ monendi ſunt parentes ne pueros teneros ſecum in vno lecto collocent;: ne foꝛte opprimantur · ſecũda queſtione quinta. Qonſului⸗ ſti · Quid dicendum eſt de cuſtodibus infinmorum qui ad peccato debet agere penitentiam. Rut eſt neceſſitas ineuita coum pi ſanguins iane nudobe cöſcietiin lutnet eu ltrrctze tſten ppr hgorevindt edeſ (QAtum ete lüq qu ſridec let eiq ſtenn5 ti magt madꝛi b ucee dachre flüens flumd Co Nir Cue deoßm! hoc mnlux pſam 0. Uenmann mllerst Fium nin ficulofg ded hoe aien teſtr e ne Khne pentiin Pot am e Nalbidri dieſiſen ſeingit erden oſen nor larii twr thun botharichun n Wran dende iwln is banti⸗ nadid nt vrpocen ine Putzſß H Afbrnpin numſgaen ſtihrhi oti eangn nosiann izciͤ otlntn len ale wummt co ales nun * D6PR6. — . .— .. — . eoꝛum petitionem vocauerunt minutoꝛem · vt minueret eis ſanguinẽ · vel dederũt eis vinũ:vł nõ bene cuſtodiũt eos: ita ꝙ ipſi moꝛtui ſunt? Reſpõdeo ſᷣm Cuil· En omnibus talibus uãdo bona fide fiunt nõ debet aliquis de facili ſcrupuloſaʒ cõſciẽtiam habere: niſi ſit euidens culpa aut negligẽtia diſſo luta: et certum ſit ꝙ inde moꝛs preuemiret tũc irregularitas cõtracta elt · tate ꝓpria iniquitate impellente· puta ſi quis ex odio vel li uore vindicte aliquem occidat: et tũc ſine omni diſtinctiõe di cendũ eſt· ꝙ tale bomicidiũ voluntariũ ſemꝑ eſt moꝛtale pec catum et enoꝛme · Querit᷑ vtrum magis peccet qui occidit iu — „ TC — »„ — — ‚zz ſtũ q; qui occidit peccatoꝛẽ? Reſpõdeo ſcdᷣm Thomã ſecũda ſecũde ꝗ· lxiii · Sic · et hoc quadruplic ratiõe · Drimo quia no cet ei quem plus debet diligere: et ita magis agit cõtra cari tatem· Secũdo quia iniuriã infert ei qui eſt minus d ignus: 1 ita magis cõtra iuſticiam agit · Tercio quia priuat cêitatem maioꝛi bono · Quarto quia cõtemnit deum in iuſto homine⸗ Luce/x· Qui vos ſpeꝛnit me ſpernit · Etẽ quia fideles ſunt filii dei · Pma Iohᷣ. iii· Videte qualẽ caritatẽ nobis dedit deus: vt ſu i eius nomĩemur et ſimus· ITgit᷑ qui aliquẽ fidelem occidit filium dei occidit · quod conſtat immaniſſime ſeueritatis eſ/ſe Quõ ante cõſpectũ dei cõſtare audebit: qui fratrẽ eius occci dit? Queritur vtrum occidere animalia ſit peccatũ? Reſpon deo bᷣm Tho vbi ſupra nõ:quia nullus peccat vtendo re ſua ad hoc ad quod eſt oꝛinata. Ceneraliter auteʒ plante ani malia ꝓpter ho minẽ ſunt· Queritur vtrum mulieri liceat ſe ipſam occidere ꝓpter ſtuprũ vel adulteriũ vitãdumz Reſpõ deo bm Tho · vbi ſupra nõ· Quia nõ debet in ſe cõmittere cri maen maximũ: vt vitet minus crimẽ alienũ · Nõ eſt em̃ crimẽ mulieris ſi ei violẽtia inferat᷑ · Et iterũ foꝛnicatio vel adulte rium minꝰ peccatũ eſt q̃ᷓ; homicidiũ · p̃cipue ſuiip̃ſiꝰ qð ẽ pe ricu loſiſſimũ Quia nõ reſtat repus vt ꝑ penitẽtiã expietur Sed hoc eſt verum ꝙ potius deberet ſe violenter permitteꝛe occidere:q; in peccatum foꝛnicationis voluntarie incidere. (Sciendum ꝙ occid ere ſeipſum eſt peccatum moꝛtale · vt uarto homicidiũ coꝛpoꝛale comittit᷑ volun DO pꝛobat Tho.ſecũda ſecũde q-lxitii · quadrupliciter · Rrimo q̃ dem q eſt cõtra naturalẽ ĩclinatõem · quia vnaqueq; res ſeip ſam nitit᷑ cõſeruare quãtum in ſe eſt et poteſt · Secũdo quia eſt cõtra caritatẽ qua homo tenet᷑ ſe diligere · Tercio eſt in iu ria cõmunitatis· qꝛ quilibet homo pars ẽ cõmunitatis· Qu ar to quia talis in deũ peccat · ſicut qui alienum ſeruũ interfutit peccat in dominũ. I deoqʒ nullo mõ licet illud vt miſeriam p ſentis vite quis euadat.naʒ finis ommũ terribiliuʒ eſt mo is ſcdÄᷣm philoſophũ · Itẽ nec ꝓpter vindictã alicuiꝰ peccati in ſe ipſo licet ſe occidere · Quid de his qui ſeipſos mutilant? Re⸗ ſpõdeo nõ licet mẽbrũ ſanũ pꝛecidere · Et quidẽ ſi talis mut i⸗ latio fiat ex ĩpatiẽtia alicuiꝰ ĩſirmitatis:aut etiã credebat olb ſequiũ ſe preſtare deo vtputa vt caſte viueret: nibilominues talis grauiter peccaret · qꝛ nõ licet aliquo mõ mẽbra pꝛeſcin: dere ad vitãdũ piculũ anime ſiue peccatũ·qꝛ ſaluti ſpũali ſẽx⸗ põt aliter ſubueniri: cũ peccatũ ſubiaceat ipſi volũtati · Et er go tales homicide ſuupſiꝰ iudicant᷑ · Et alis repelli a ꝓmo⸗ tõne et receptõe ſacrorũ oꝛdinũ.Secꝰ eſt ſi mẽbiũ putridum ideo abſcĩdat᷑ a ſe vel ab alio qꝛ eſt coꝛruptiuũ cor ꝑis · qꝛ tũe licitũ ẽ pꝛeſcĩdere · de volũtate tñ eꝰ cuiꝰ ẽ mẽhꝛũ: aut illius ad quẽ ꝑtinet curare de ſalute illiꝰ ¶ Quinto homicidiũ cor: ꝑale cõmittit᷑ a lingua· et hoc pᷣmo ſcʒ precipiẽdo ſicut hero des occidit om̃s pueros qui erãt in bethleem iude · Math·ii · Mittens occidit om̃s pueros qui erãt in bethleem et in oĩbꝰ finibꝰ eiꝰ:nõ ꝙ manu eos om̃es occiderat: ſed qꝛ iuſſit et pᷣce pit. ¶ Sexto cõmittit᷑ cõſilio puta qñ quis alteriſ uadet · vel rogat homicidiũ facere: oſtẽdens ſibi vtilitatẽ ſequẽtẽ ex ho micidio tali. t talis ſcᷣm nnocẽ · eſt reus homicidii: et cuz hoc irregularitatẽ ĩcurrit· Nec ĩtereſt ſi ule cui dat cõſilium ſtatim occidat vel diu poſtea tꝑe ĩteriecto · niſi ĩterim cõtrari um ſuaderet: et primum cõſilium reuocaret · imo quod plus eſt opoꝛtet ꝙ illi denunciet de cuius moꝛte contractum eſ ſibi caueat: niſi ꝓbabiliter credat ꝙ poſt reuoeatõnem conn lii ille cui dedit conſitlium reuocetur a propoſito occidendi · xvt dicit Innocentius · Qaute tamen ne quenq; prodat Sic hann mopp Non ſeden nenmh diſcert ſumel delſwi cruckt honſe dekend enn et ten malde kohil ſiſeit ſotine W eN us⸗: neer. gſol, mntttien furmd tuntta dammna inchuns 6d mor lue v leile iudii nchn ſumme ſed can lani nuquegnſn ſ⸗ Zain en e⸗Tercoekn = — munitnse. nſemümtnt ndy niin miinekne⸗ penin 8imunlanesn deſtälsnn wigedehtto nennhlenins irin iin pſalm ſpiniſi Nlirn e repeltn vbii pumndnn icrggti hitan ſi ohonmhin ” ſog ltepe Hoꝛa ſexta — — — — 4 22 capphas chriſtum occidit dando conſilium de moꝛte eius ko hannis vndecimo dixit · Expedit vobis vt vnus moriatur ho⸗ mo pro populo ⁊ non tota gens pereat · Vnde Rugu ſtinus⸗ * „ . . Non ſolum illi homicide ſunt qui manu homines occidunt: ſed etiam illi per quorum conſilium fraudem et exhoꝛt atio nem homies extinguuntur. Et ad iſtud duplexr homicidium diſcernendum quidam euangeliſte dicunt ſeu tradunt chri⸗ ſtum eſſe crucifixrum boꝛa terda: alii dicũt bora ſexta. Quia iu dei ſuis prauis cõſilisanachinãtes in moꝛtẽ xp̃ᷣi ipſuʒ liguis Septimo comittit᷑ ſeu fit defenſione ſeu ani mo defendendi eum qui homicidaim perpetrat· Nam ſ ecũdum Menricum de firmaria.Si quis vadit ad interficiend um aliũ et teipſum ſcienter aſſocias. non tamen ipſum incitas ad ho micidium perpetrandum: nec ſuper hoc aliqua verba cum eo habuiſti nec ipſe tecum.imm ſiſti: licet tibi acquieſcere noluerit. Et nichilominus tu de i — ſo timens ipſum aſſocias eo animo vt ſi forte ille inſequere⸗ tur eum tu eum defenderes. et ſic occidit alium per te aſſoci atus · ſt in hoc caſu dicit Hoſlienſis ꝙ talis eſt homicida nec vnquam poterit ad ordines promoueri. Gt ſic intel lige ꝙ ſola defenſione committitur homiddium. Octauo com mittitur tradendo proximum in mortem ſicut ꝓkudas chri⸗ ſtum · de quo dicitur Mathei viceſimoſexto. Querebat opor⸗ crucifixerũt hoꝛa terda Milices vero boc facto impleuerunt o tu ſibi ex animo hoc diſſua tunitatem vt eum traderet . Et tales traditores eum fuda damnabuntur: et rei erunt in ſanguine innoxio ſicut fudas in chriſto . Luce viceſimotercio ꝙ adiudicauit fieri petitionem eoruùm Ve illis falſiſ iudicibus qui propter munera vel fauorem iudici um et iuſticiam peruertunt · quia enormiter peccant in chriſtum qui eſt veritas et iuſlicia. Vnde Yſidorus de ſummo bono. Non eſt perſona in iudicio conſideranda: ſed cauſa . Qui cõſanguinitatis et amicicie fauoris ſiue inimi ciciarũ occaſione iudicium puertũt: ſine dubio in chriſtum qᷓ Nono committitur iudicando iniuſte aliques 2d mortem . Sic pylatus occidit chriſtum de quo dicitur eſt veritas et in ſticia pecca re noſcunt᷑ Vnde Criſo ſto. ecile deuiat a iuſtida qui m cauſis nõ deũ ſed hominẽ foꝛmidat. Hoc patet in Dilato qui chꝛiſtũ multis modis a viis nitebatr lbeꝛare: ſed poſtmodũ finaliter ex timoꝛe humano iniuſte ad iudiciũ: nõ teſtis verũ teſtimoniũ · licet vendat aduocatus iu ARſſum patrociniũ: et iuniſperitus rectũ conſilium. ꝛgo graui ter peccãt qui iuſticiam exequi nolũt niſi acceptis antea mu neribus . Et tales quãdoqʒ cõfũdũt᷑ hic et in futuro · Vnde le gitur ꝙ quidam iniquus iudex nulli voluit facere iudiciũ niſi antea acceptis aliquibus muneribus: Et cũ quedã vidua quã dam cauſam habuit quã iudex ei cõtinue ꝓlongauit· Tũc ipa fuit cõqueſta cuidam bono viro qui dixit ei EFpſe tibi nõ faei et iudiaũ niſi ei manus ĩungas · Tuc illa mulier accepit pin guedinem bu tiri et coꝛam omni populo preſenti ibi in iudi⸗ cio ad iudicem acceſſit: et ei manus inun xit · Qui indignanter dDixit · cur mibi maculas manus?Et illa:quia mihi dictũ eſt ꝙ nõ habebo finẽ nec expeditionẽ cauſe mee quã mihi iam diu ꝓtraxiſtis niſi vngerem vobis manus ·Et ſic ille cõfuſus co ram om̃i populo ſtetit · et ei ex verecũdia iudiciũ fecit · Ttẽ ſci HS ₰ vt exẽplo eius alii timeãt tale facinus ampliꝰ cõmittere. Vn de legit ꝙ quidã rex pſarum cũ dep̃hendiſſet quẽdam iudicẽ ſuũ Siace iudicaſſe eum iuſſit exconari: et ſellam iudicis cnʒ tali cute cooꝑire vt iudex futurꝰ cõtinne memoꝛ fieret ſuppli Gcii:et timeret iniuſte iudicare · ¶ Sciẽduz tamẽ ꝗ; nõ faciliter bomo iudicandus eſt ad moꝛtẽ qui eſt nobiliſſima creatura· Vnde Kriſto de regimie pncipũ· Nobiliſſimũ animaliũ ẽ ho mo.caue effundere ſanguinẽ humanũ: Vnde etiam Rugꝰ. de ſpi et li. Tãte dignitatig eſt humana cõdicio: vt nullũ bonuʒ preter ſum mũ bonũ ei ſufficere poſſit · Vnde Bernar · in ſer⸗ mone. Eacit deus hominẽ hm coꝛpus egregiã ereaturam: ſeo ßßm anima magis; vtpote imaginẽ creatoꝛis inſignẽ:rationis partiapem. beatitudinis eterne capacem: Ergo talis nobilis enduz ꝙ iudex iniuſte iuoicans puniẽdus eſta ſuperioꝛi ſuo ſenteti auma add ſupon nqu⸗ miadit bet ten lbeter derater nicdn brurs Neaiat nüütet llber⸗ dertene fuentt⸗ gidoc beme o (orde ſea eber Do Oiſe mmandih⸗ ea Nriſi ni r dunmz nunbgi tepes enodn. 1ſomſ cindug Hngmt ii erhifi uber uapte ſar din Wiiwignn nibidiciͦeſ⸗ i ctumn ele inſte ülnt lil Vintme ee d n wrb nig iſnin üninmnin lüon dere ſanguinẽ Depge. QuINTO. creatura nõ leuiter eſt delẽda. Moc iſti deberẽt attendere qui hominẽ quaſi allüg alline occidũt: 1 modicũ eſtimãt effun quit᷑ ꝑ Gʒechielẽ ca · xviii · Nũquid volũtatis mee eſt moꝛs im pii dicit dñs :et nõ magis vt auertatur a via ſua et viuat⸗Er go quãdo eſſet ſpes ꝓbabilis de emẽda: tũc melius eſſet ho minẽ viuere et ſe emẽdare:et peceata ſua ꝑ ſatiſ factionẽ dele re: q; ſic leuiter ⁊ faciliter occidere · In ſignũ huiꝰ dicit dñs ꝑ Eʒechielẽ xviii · Nolo moꝛtẽ peccatoꝛis ſed vt ꝛc̃. Ergo illi qui ita atrociter homiĩes cruciãt et puniũt: et ita ĩmiſericoꝛditer ſentẽtiãt et iudicãt · timere deberẽt illud dictũ Kacobiii· tudi cium ei fit ſine miſericoꝛdia · qui hie nõ facit miſe ricoꝛdiã · Et ſuꝑ omĩa timere deberẽt dictũ xp̃i:qð habet᷑ luce· Cadẽ mẽſu ra qua mẽſi fitis remetiet᷑ vobis · ¶ Decimo cõmittit᷑ hoc ho micidiũ nõ liberãdo ꝓximũ a moꝛte · Vnde querit᷑ vtrũ quili bet tenet᷑ liberare ꝓximũ a moꝛteæReſpõdet᷑ ꝙ ſie · Quia qui libet ex debito caritatis tenet᷑ repellere iniuriã a ꝓximo et li manũ ⁊ occidere hominẽ Cũ tamẽ deus lo illud dictũ apłi · Quo iudicio aliũ iudicas teipᷣm condẽnaſ. Et M berare eũ a moꝛte.vel defẽdere eũ cũ poteſt · alias erit reꝰ ho micidii · Et iſtã veritatẽ docet euidẽter inſtictus naturalis in brutis amĩalibus.vt patet in delphinibus ꝓut dicit phᷣus xi· de aĩalibus · Similiter patet in poꝛcis qui ſibi mutuo ſubue niüt · et vnus nitit᷑ aliũ liberare · Nã tamẽ quilibet tenet᷑ ꝓ ta li liberatõe alt erius periculo moꝛtis ſe exponere· ſed ſolus in dex tenet᷑ ad hoc etiã manu armata · Qui autẽ ex caritate hoc faceret opus ꝑfectionis exerceret · De ꝑſona puata dicũt ma gni doctoꝛes ꝙ ſi credat ꝙ hominẽ ſolo verbo poſſit libera re a moꝛte iniuſta ꝙ; tenet᷑ facere verbo. verũetiã facto tenet᷑ impedire · ſi poſſit ęfficere ſine pericuulo (Homicidid ſpũale octo modis cõmittii· Omicidiũ ſpũale · quo quis interp̃tatiue dicit᷑ homici da cõmittit᷑ octo modis · ¶ Drimo quideʒ cõmittit᷑ in coꝛde proyximũ odiẽdo · de quo prima toh̊ ·ni · Omĩs qui odit fratrẽ ſuũ homicida eſt· Et ſcitis quoniã omĩs homicida non habet vitam in ſe manẽtem · Cloſa ibidem. Et ſi viuẽs inter honmies viuere cernit᷑: imꝑpetuũ tamẽ cũ demonibus cõdẽnꝗ bitur.Et iſtud homicidiũ tãto graui⸗ eſt coꝛꝑali homicidio: quãto aĩa que ꝑ inuidiã occidit eſt p̃ſtantioꝛ coꝛpe. Quod ſe⸗ cũdo patet· ex hoc ꝙ bomicidiũ coꝛꝑale eſt quo homo inter⸗ ficit aliũ·ꝑ inuidiã aũt homo ꝑimit ſ. eip̃m · Et ideo quãto ne⸗ phandiꝰ eſt ho minẽ inter ficere ſeip̃m q; aliũ. tanto deteſta bilius eſt ho micidiũ ſpũale ecoꝑali:Et iſio modo tã pueri q;; mulieres iudeoꝛũ xpᷣm crucifigẽtiuʒ facte ſunt homicide: odi entes dñm iheſuz xp̃ᷣm. Et ſimiliter hodierni iudei fiũt homi cide xp̃i hoc modoMomiadiũ qñ ſit peceatũ moꝛtale vel ve⸗ niale patet infra · xiiii· B. Secũdo cõmittit᷑ in voluntate.fe tũ ſcʒ ſpũalẽ et bone volũtatis ꝓpoſitũ ſi uffocando. Nã quo tiẽs in te bonũ cõceptum tibi diuinitus inſpiratũ per negli gentiaz cõtẽptũ extinguis: totiẽs diuinũ fetũ manu gratie diuine in te plantatũ volũtarie iugulas et perimis· Quia ani ma cuiuſ libet homĩs eſt ſponſa chꝛiſti: que tunc ab ipſo um: pregnabit᷑: quãdo bona volũtas et bonũ ꝓpoſitum cõcipit unc idẽ cõceptũ occidit᷑: quãdo bona voluntas ꝑ negligẽ K tiam cõtẽptũ ad effectũ nõ perducit᷑ ¶ Terdio cõmittit᷑ per bo et oꝛe ꝓximo ſuggerẽdo mala que ſunt eõtra deuz et ſalu tem · Ideo chꝛiſtꝰ dicit de dia bolo· vt habet᷑ ohᷣ· viii· Flle erat homicida ab initio · Vnde Rugꝰ.ſuꝑ Tohã · omicida diab ol⸗ dicit᷑: nõ ꝙ gladio armatus nec ferro cinctus ad homineʒ ve⸗ niat . ſed quia malum verbũ ſemĩauit · Noli ergo te non puta re homicidaʒ eſſe:quãdo fratri tuo mala ꝑſuades· Vnde apo ſtolus pma ad Choꝛin · xv· Coꝛrumpũt moꝛes bonos colloqᷣa praua· Ergo quãdocunqʒ cuʒ verbis tuis occaſio es alicui ad peccanvũ: ſi hoc ex ꝓpoſito et ſciẽter feceris: homicidiũ ſpiri tuale cõmittis. ¶ Quarto cõmittit᷑ qñ homo ſubtrahit fra ternam coꝛrectionẽ atq; ãmonitionẽ· Vnde Creg.in moꝛal· TCot ꝑſonas occidimus quot ad moꝛtẽ ire quotidie tepidi et Ltacẽtes videmus. Circa quod querit᷑ vtruʒ coꝛrectio fraterna ſit in precepto?R ñdeo Im Tho·ſe · ſ. e · q· xxxiii. in p̃cepto eſt· Sed quia preceptũ eſt affirmatiuũ non obligat ao ſemꝑ ſed pꝓ loco et lcbe Vñ obuſſio eiꝰ vno modo ſit meritoꝛie · yt deterio⸗ Hecldo aupidit tiglie teret p fittitt iiſgc 3 tpnied tur deug nuitgii tepmco wäett quodi⸗ Vndee lum a Vnde malaen titurq denano trleg e ſoetied Kobi oenn berum e ptre wnebi Pflops qo tem ag lle Ullete ſbi bſar nondu 4 4 coe guo bone deoi tanto N ſundonhn mrkfühn munluen fm i Ikuuneng tune ⸗ 4 poltumden noocomtut endentte bgi⸗ Neon õ 6dwringe. anotenanfet 5 ues VMe sborod Aioesiin bonicnii roſchnttſt Cngn n votde tN in pcepen y 1 ft maru toꝛquebũt adminꝰ ꝑ ĩproperia intm̃ ꝙ nei filios vel ꝑ demones puniant᷑ ( Vnde legit᷑ ꝙ quida comes quo ad humanaʒ eſtimationẽ ſatis bonꝰ: viſus eſt poſt moꝛ tem a quodã heremita in inferno in qdã ſcala ignea ſtare· Et cum üle ꝗreret cur ibi eſſet· cũ ſatis laudabiliter in mũdo vi DeDRaSW tr. quãdo quis oꝑtunũ tẽpus inquirit. vel ꝙ de ipſis metuit ne deterioꝛes fiãt vel ad bonã vitã alios impediãt ⁊ huiuſmodi Secũdo modo obmittit᷑ cum peccato veniali: qñ ſcʒ timoꝛ et cupiditas facit tardioꝛẽ ad origet delictũ fratril· nõ tamẽæ S 5 ita ꝙ ſi cõſtaret ei ꝙ ſi fratrẽ pe * et ei ꝙ ſi fratrẽ et a peccato retrahbè dimit teret ꝓpter timoꝛẽ et cupiditatẽ · quĩiimo in animo p̃ponit a . „ . . M ‚„„ „é’é« ö 2— — ritatẽ vt dict Rugꝗꝰ. Tercio modo obmittit᷑ cuʒ peccato moꝛ tali ſcʒ cũ foꝛmidat᷑ iudiciũ vulgi vel carnis cruciatõ vel qZd cc’ůũa qʒʒ tꝑale· dum tũ hoc ita dñet᷑ in aĩo ꝙ fratris caritati ppona tur · ¶ Quinto cõmittit᷑ ꝑ malum exẽplũ qð dat᷑ ꝓximo Vn de Nugꝰ.· in libꝛo de paſtoꝛibui · Qui in cõſpectu populi male viuit quãtũ in eo eſt illũ qui ab eo accendit occidit · Ergo qui te pmitus ſuo malo cxẽplo ad peccãdum induxit ille animã tuã et ſuã occidit.ſuaʒ ꝑ maliciam: tuã ꝑ malum exẽplum de quo dicit chꝛiſtus Matbei xviii: Ve homi ꝑ quẽ fit ſcandalũ. Vnde etiã Friſto · i · ethi. Neſſimuſ eſt ille qui vti᷑ malo.nõ /ſo titur quãdo quis heredibꝰ ſuis ĩiuſtas res reliquit. Nã quot lum ad ſe ſed etiã ad alios. Ergo tales multipliciter puniũũ. Vnde Ereg· in moꝛalibus · Tot moꝛtibꝰ quis dignus ẽ quot mala exẽpla prauitatis in poſteros reliquit. N denarios eis ſaẽter relinquit tot gladiis ip̃os trãſſigit·Cꝛgo tales heredes ſiue filii ſi illas res ĩiuſte acquiſitas ſceter poſf ſidẽt tũc damnant᷑ cũ parẽtibuſ. Et tũc ſᷣm dictũ chꝛiſti in euu gelio. Eilii eõſurgẽt aduerſua parẽtes· hoc intelligat᷑ ꝙ in iu dicio extre mo ſiue etiã ĩ inferno puniẽt eos duplicit. DPrimo cõquerunt᷑ de eis ſicut de crudelibꝰ occiſoꝛibꝰ eoꝛũ.Ecdlxli. De patre impꝑio cõquerunt᷑ filu: quoniã ꝓpter ipᷣm ſunt in obprobriũ · Scðm qð eſt grauiſſimũqꝛ in inferno ſemp eos rob nu: qꝛ in inferno ſemꝑ eos neſe cio vtrũ grauius yiſſetæ Riñdit ꝙ ꝓpter poſſeſſionẽ cꝰdã eccle quã ꝓauus ſuus ſibi vſurpaſſet· Et ip̃e ãmonitꝰ nõ eaʒ reſtituiſſet. Quia eam v. pepaRa6. CMNTO. ſee poſſideꝛe licite eſtim abat exquo ab antiquo ſuꝑ eum ſic de ece uoluta eſſet · Et ipſe fatebatur decimũ ſe eſſe poſſeſſoꝛem. Et ein gquotquot de generatiõe illa qui eam ſciẽter poſſiderẽt moꝛe gu O rent᷑: uluc ad eũ et ad eandẽ ſcalam futuri eſſent (Septimo Ros coõmittit᷑ victum neceſſariũ in neceſſitatis articulo Pauni ſub cir trabẽdo. Nã qui victũ neceſſanũ paupꝑi in neceſſitate ſubtra ap pit: ſpale bomicidiũ cõmittit· Vnð &Rmbro.Haſce fame mo ear niẽtem: ſi nõ pauiſti occidiſti · Gratia huiꝰ põt queri vtrũů da hibo re elemoſinaʒ cadat ſub pceptoz Reſpõdeo ꝙ dare elemoſinã ſeden in neceſſitatis articulo cadit ſub p̃cepto.qð pʒ ꝑ hoc qꝛ ip̃am i obmittẽs eternaliter puniet᷑ · vt patet Math xxii. Cſuriui a ñᷣ tene dediſtis mibi maducare. Et ratio huius eſt. q; cum dilectio ꝓp KW ximi ſit ĩ pcepto:neceſſe eſt omĩa illa cadere ſi ub p̃cepto ſine quibus dilectio ꝓximi nõ ſeruat᷑ · Id dilectionẽ autẽ ꝓxmiꝑ iinet vt nõ ſolum velimus ei bonũ.ſed etiam opemur · ſm il lud pᷣma Tobã · iii· Nõ diligamꝰ lingua neqʒ verbo · ſed ope et veritate. Rd hoc autẽ vt velimus alicui requirit᷑ vt eius neceſ ſitati ſubueniamus- Tuxta ilud pᷣma toh̊:ni. Qui viderit fra troeʒ ſuũ habere neceſſitatẽ: et clau ſerit viſcera ſua ab eo quõ caciat becdit hormnd caritas dei manet in illoæ Ergo elemoſinarũ largitio eſt in pᷣ omi⸗ cepto · Sed quia pᷣcepta dant᷑ de actibꝰ virtutũ neceſſe eſt ꝙ R“ boc donũ elemoſñine cadat in p̃cepto ſᷣm ꝙ actus eſt de neceſ nin ſitate virtutis puta m dictamẽ recte ratiõis· Et ſᷣm hoe alið nmk elſt cõſiderandũ ex ꝑte dantis: et aliud ex ꝑte recipientis· Ex p te quidem dantis requirit᷑ ꝙ illud quod in elemoſina dat ſit ſupfluum nõ ſolum reſpectu ſuupſius:ſed etiã reſpectu alio rum quoꝛũ ſibi cura in cũbit. Quia recta ratio dictat vn uſqſ n q; ſibi prius puideat te his quoꝛũ ſibi cura incũbit et poſtea afat de reſiduo neceſſitati alioꝛũ ſubueniat · Ex ꝑte aũt recipientis Namn requinit᷑ ꝙ neceſſ itatẽ habeat alioquin nõ eſſet ratio pietatis n qjuare ei daret᷑· Vnde di· hxxii:cai: Mis paupꝑibus dada eſt ele ſagttri neceſſitas obligat ad p̃ceptũ· ſeꝰ ſolũ illa ſine qua qᷣs ſuſten luls tari nõ põt. Et ideo relinquit᷑ ꝙ dare elemoſinam de ſuꝑfluo uulent. eſt in pcepto reſpectu eius qꝗ eit in extiema neceſſitate poſic Wan⸗ devno. numder UVnuget moſina qui in manibus ſuis laboꝛare nõ poſſunt· Nõ aũt oĩs oſip nr foſdnin ent (S Melon Celltneſ Dieſmepe drgn wi 17 dresentſn kborgin unne randha; ſbiagnſr iaiun — mboſt nirrauen utbeng rgroett i mle Sst. rnnl bfnlartd mugensh B airezetn mürpni, ürthen — bunhin — — — — — ſi Nun e guct nmna elllenep Sa = — — = == = DGDRG. QVINTO. Sciendũ tamẽ ꝙ nõ ſim pliciter expectãda eſt ſemꝑ extrema neceſſitas. quia tũc nõ poſſet iuuari natura cõſumpta. Sed 7 tüc intelligẽdus eſt eaſuſ extreme neceſſitatis qñ apparẽt ſi gna future neceſſitatis extreme ꝓbabilia· vt cum quis videt alios impotẽtes vel pigros ad ſubueniendũ. Gt videt paupe reʒ indigere vite neceſſariis nec ſibi poſſe ſatiſfacere · tũc em̃ ex precepto caritatis tenet᷑ ſibi ſubuenire· Sed citra neceſſita tem extremã dare elemoſinã ẽ in cõſilioſicut de quolibet me lioꝛi bono dant᷑ cõſilia. Vnde dicit Baſilius. Cur tu abundas ille vero mendicat · niſi vt tu bone diſpenſatõis merita cõſeqᷓ ris: ille vero patiẽtie meritis decoꝛetur. Eamelici panis ẽ quẽ tu tenes tunica nudi eſt quã incõclaui cõſeruas · calceus diſ calci ati eſt:qui penes te marceſaut. Idcirco tot iniuriaſ cõmit tis quot dare valeres Octauo cõmittit᷑ ꝓximo detrahẽdo ua detractione iam dicetur· ¶ De detractione. tr actio deteſtãda eſt.· Drimo qꝛ compꝑat᷑ homicidio:qꝛ Ville cui detrahit᷑ in cõſcẽtia illius qui audit detractõeʒ occidit᷑· in cuius cõſciẽtia prius viuebat ꝑ bonã famã. et tale homicidiũ grauius eſt coꝛꝑali.· Quia ſᷣm Mein.ð firmaria. ibi ſolum coꝛpꝰ vnius occidit᷑:hic aũt ſimul ples aĩe perimunt. vna ipſiꝰ detractoꝛs: alia eius cui detrahit᷑ cum hoc pceꝑit iraſcit᷑ et querit vindictã.tercia ipſoꝛũ audientiũ. Vnde tale homicidiũ periculoſiſſimũ eſt: quia eſt cõtagioſuʒ. ſerpit em de vno ad alium. et letaliter inficit omẽs illos in quos vene num detractiõis infun dit᷑. Vnde Berũ ·ſuꝑ canonicã ITolhis. Vnus eſt detractoꝛ qui loquit᷑:et tamẽ vnũ verbũ eodẽ ĩ mo mento multitudinis audiẽtium dũ aures trãſfigit: anĩas in terficit · ¶ Secũdo põt valere ad deteſtãdũ detractionẽ hoc ꝓdetractoꝛ diuerſis generibus rerũ compꝑat᷑· Nam primo cõ parat᷑ cani · vt dicit᷑ math· vii. Nolite ſãctũ dare canibꝰ. Gccl. xix · Sagitta infixa femoꝛi canis:ſic verbũ in oꝛe ſtulti· Canis ſagittã hñs infixã femoꝛi nõ quieſcit donec remouerit · neqʒ ſtultꝰ qeſcere põt donec verbũ qð andiuerit de ꝓximo alii re tulerit · Detractoꝛes ſunt canes diaboli nõ p ermittẽtes etiaz vnam auiculã auferri ab binc quĩ latrent et eam moꝛdeant: .rZ . DDRG. QVINTO Iftem comꝑatur poꝛco ·quia ad moduʒ poꝛci os citius inq̃nat qᷓᷓ pedẽ t ſicut poꝛcꝰ ĩgrediẽs ĩ oꝛtũ aliquẽ: et ibi lutũ flo rem inueniẽs:floꝛes dimittit et lutum ingredit᷑: et ſe ĩ eo vo lutat · Sic detractoꝛ bona viſa vel audita de ꝓximo obliuiſci᷑ et mala audita vel viſa de ꝓximo põderat et retinet: et ſic os et linguã ĩquinat qð eſt membrũ nobile 3 aliis mẽbꝛis · Vñ Kriſto· pmo polliti · Nullũ em̃ aĩaliũ nat᷑aliter hʒ ſermonẽ ni ſi homo tẽ detractoꝛ cõꝑat᷑ ſerpẽti in his ꝓprietatibus· Ser pens eſt anĩal ꝓditioſum:in ſilentio moꝛdens: toꝛtuoſe ince dens. Sic detractoꝛ ꝓditoꝛ eſt qui occulte obloquitur proxi⸗ mo.Vnde Eccleſiaſtes x. Si moꝛdeat ſerpens in ſilentio.nihil eo minus habet qui occulte proximo detrahit · Toꝛtuoſe etiã incedit detractoꝛ: dum a laude eius incipit cui detrahit · et deinde ſubdit non dico hoc animo detrabend ſed vt fides ei adhi biatur: dicit ſe multum amare eum cui detrahit · Et ego dieoc ſic eum diligit ſicut kudas iheſum chꝛiſtum dile⸗ xit qui eũ falſo oſculo tradidit · Vnde ve rſus · Quando bo⸗ num faris et malum in coꝛde meditaris · Oſcula que tudas domino dedit hec mihi tu das · Ergo tales ſunt proditoꝛes proximoꝛum ſicut tudas chꝛiſti · ¶ Tercio quia detractoꝛes peioꝛes ſunt furibus illis qui veſtes alia furantur tempo: ralia. Vnde Ambroſius. Tolerabilioꝛes ſunt fures qui veſtes et alia bona diripiunt: q̃́; fures qui famam noſtram bonam dilaniant . Quius ratio poteſt eſſe hoc quod dicit Salomon Melius eſt nomen bonum q́; multe diuitie. Vnde qui no⸗ men bonum alicui aufert: magis nocet ei q́;ᷓ ſi multas diui tias furaretur· ¶ Quarto qꝛ detractoꝛis lingua peioꝛ vide tur eſſe inferno· Enfernus enim ſolum malos deuoꝛat · Lin gua vero detractoꝛis bonos et malos Inſuper detractores vno morſello comedunt vnam totam prouinciam: vel ar chiepiſcopatum: ciuitatem: vel parrochiam: vel villam cum eis obloquuntur · Et eſt valde periculoſum cum didctur. En ta li prouincia ſunt raptoꝛes · In tali epiſcopatu ſunt vſurarii In tali auitate adul teri:⁊ ſic de alis· Quia ibi inocens cũ no cẽte infamat᷑:qð eſt cõtra iuſtidã · Hoc patet · Quia ſi vnꝰ eſt onempe btul oninali hocquu uige bona con ſiale no gliotan Vrden nackoet! nialine Etäͤſicot lepnefo letpecen ſütuno⸗ tenent din poſ ote tentoͤee Alrmnorrn nniiſet ſamidoe ſeſtatesn ludzbile itili fuelrſa dendo O. autein itfmen kuvenre megſ tonepyte onmd ſe 1 d vobluſe tr etſeog ebeis. d ermonen bug⸗ Ber moleince nrurpron⸗ entio nhi ntvoleeni denglit⸗et ſonfdes endhr ſun dle. undo bo die kee vodtors radres ur tenp⸗ guiwwlt⸗ mbonum Monon deqgi mo lltndun g ni⸗ aot⸗Lin demnbote mnien vpillannun ſaturun. nt Mrm ! . . . OVENTIO. V. neus:tũc tres vel plures ſunt innocẽtes · ¶ Quinto quia ĩter omĩa alia peccata iſtud peius videt᷑ expiari · Quod patet per boc: quia Im Rugꝰ. Nõ dimittit᷑ peccatũ niſi ablatũ reſtituat Qũ igit᷑ Pp detractionẽ abſtuleris Px m 0 bonã famã(que iter bona corꝑalia eſt alidd nobiliſſimuũ) impoſſibile vel ſume dif ficile videt᷑ vt cei valeas plene reſlituere: cũ nõ poſſis ſcire in quot coꝛdibus hoĩm virus tue detractuõis ſit diffuſum· q̃re ꝛc̃. Vnde ſciẽdũ ꝙ inter omĩa peccata iſta duo peccata ſcz de⸗ tractio et rerũ ablatio magis difficulter dimittunt᷑ homini· Quia ſine reſtitutiõe nec valet cõtritio nec lacrim aru effuſio Gtiã ſi tot lacrimas eff ũderes:ſicut Petrus et Maria magda let peccatoꝛũ c ecſio niſi fiat m poſſibilitatẽ predictoꝛũ re ſtitutio · Ergo detractoꝛes qui iniuſte ꝓximos infamauerunt 7 tenent᷑ in publico reuocare: ⁊ eis bonã famã reſtituere ſecũ⸗ duʒ polſe 2 noſſe ſi volũt gꝛatiã et dei miſericoꝛdiã et remiſſi onem peccatoꝛum conſeaiu. „ (Quot modis ſiat detracio. Gtractio fit ſex modis · Primo cũ quis occulta mala ꝓ Q Niuimi manifeſtat eũ infamãdo et cõfundẽdo: et ſi ea in tentiõe etiã quod verũ eſt de ꝓximo mal ũ loquit᷑ ad nocẽdũ ei: moꝛtale eſt· Verbi gratia· Si quis aliqð occultũ peccatũ cõ miſiſſet qð tibi et ſoli deo cõſtaret:et ſi hoc publicares alu in famũdo eũ: peccares moꝛtaliter licet verũ eſſet· Sed ſi mani⸗ fe ſtares illi qui poſſet ꝓdeſſe vt emẽdaret᷑:hoc eſſet bonũ et laudabile: quia in hoc quereret᷑ ſalus ꝓximi. Ktẽ ſi ille apud quẽ tu illũ infamaſti alteri eadẽ intẽtione hoc occultũ malũ reuelat ſcʒ ipᷣm infamãdo ſimilr peccat · et ſic de ſingulis aſcẽ dendo⸗O quot pctã ꝑpetrant᷑ cum quis in vna tota terra vlł ciuitate infamat᷑ ꝓmo ſi aliquis manifeſte in aliqua ciuitate infamatus eſt et factum eius notoꝛium eſt in illa ciuitate. et tu vemies ad aliam ciuit atem vbi hoc nõ ſciret᷑:tunc ſi publi cares ibidem peccatum et exceſſum illius hominis: ea inten tione vt ibi etiam infamaretur grauiter peccares. Ergo nul i⸗ lo modo debem? manifeſtare mala proximi illis qui nõ ſe cüt · 1 ſen. V et maxime vbi nõ prodeſt ſed magis obeſt · ¶ Secũdo quan do audita mala de proximo cum augmento referũtur aliis · Gt heu hoc valde cõmune eſt:vt mala proximoꝛũ aggrauen tur et augmẽtentur · Quod tamẽ eſt multum periculoſum et grande peccatũ talia mala cum augmento proferre · et ſie P ximũ ſuum cõfũdere · ¶ Terco crimina falſa imponere pro ximo·et hoc eſt grauiſſimũ inter peccata detractionũ · quia vix remittitur tale peccatũ. Vnde Hieronimus · Non facilis venia praua dixiſſe de rectis · ¶ Quarto cum quis negat oc culta bona proximi · Verbi gratia · Sicut cum aliqua bona re ferunt᷑ de proximo: et ille inuidus negat hoc bonũ verũ eſſe quod dicitur de illo cui inuidet quãuis verum ſit in ſe et euʒ boc facit ex inuidia et vindicta grauiter peccat · ¶ Quito cũ quis nititur minuere bosa maĩfeſta proximi: que nõ poteſt ex toto negare: tamẽ nititur ea minuere · Vnde hugo. Hetra ctoꝛ eſt qui bona proximi inquãtum poteſt diminuit · ([Se xto cum quis bona proximi peruertit in mala: dicens ea eſſe facta mala intẽtione: cum tamẽ coꝛ ſoli deo pateat · Vnde bu go· Detractio eſt locutio ex inuidia procedẽs: bona aliorum denigrans. Et hoc ſcilicet ꝙ ſic bona proximi quis conuertit in mala: procedit ex inuidia et ex defectu caritatis · Vnde Ku guſtinus · Certum eſt ꝙ de malo incerto neminẽ iudicarem: quem tan quã meipſum diligerem· Enſuper eſt ſignum ma gne nequicie et peruerſitatis in homine ꝙ ſic proximũ ſuuʒ iudicat ⁊ bona ſua deprauat. Vnde Chꝛiſoſto mus ſuper Ma theum. Sicut difficile aliquẽ ſuſpicatur malũ qui bonus eſt ſic difficile aliquem ſuſpicatur bonũ qui ipſe malus eſt: tdeʒ ibidem Omnis homo ſcòm ſe eſtimat alterum. ¶ Scienduʒ ꝓſumme debemus cauere ab his modis detractionum Vt autem hoc melius ſeruare poſſemus: nullus noſtrum debe ret loqui de ꝓximo eo abſente quod nollet loqui eo preſen te · Vnde euitici. xix · dicit ur · Non maledices ſurdo · Surdo maledicit qui abſenti detrahit · Homo em̃ abſens minus po teſt audire detr abentẽ q́; ſi ſurdus eſſet · Surdus enim quan doq; audit quando ſibi alta voce clamatur: abſens vero qui nido trahet Vold viciop peccat ſinus zi Du nterfia penimen deo et crenpl Pſimn tus cun monite pinau⸗ dies ſi tuubel te cius: totusn dooſpfe fetdin luas ine ſeret gu tettren pretimea ta mem glinem minesn ſeeret Ktifuſ masppe — do gunmn turaus. unn loluner eretſep merepto nui’quun n falis negnt oe Wwon e weruche ſeetoag noperc ago Den nut⸗ (Se ensezele t Wyde h naiorum 8clbertt Vnde N udictem: grumma ſaperh borse Uuact N Hcendeg Ronmn. NR oſtrumde ieo nei woPun 19 mimup . criſthhn s n rãs ppetue ſum damnatus quãdoqʒ diſtat per duas leucas vel amplius non audiret de⸗ trahẽtem quantũcunqʒ damaret. Vnde etiam Mieronimus Noli diligere detrahere ne eradiceris pauci em̃ ſunt qui huic vicio plene renũciant · Ex iſtis patet ꝙ detractio eſt cõmune peccatũ et tamẽ grauiter in hoc offenditur deꝰ· Vnde Rugu ſtinus ſuper illud pſal. Nꝛo eo vt me diligerẽt detꝛahebãt mi ₰ hi. DPlus nocẽt in membris detrahentes chꝛiſto.qui animas interficiũt creditoꝛũ: q;ᷓ qui eius carnem mox reſurrecturam perimerũt. Et proptereadetractoꝛes grauiter puniuntur a deo· et quãdoq;ʒ tales deſperant in agone moꝛtis· vt patet ꝑ exemplum. Fuerunt duo ſocii clerici quoꝛum vnus detractoꝛ peſſimus de nemine bene poteꝛat loqui:qui infirmitate detẽ „ tus cum ad penitẽtiam a ſocio moneꝛetur paruipẽdens ipſiꝰ monita in nullo ſe penitꝰ coꝛrexit · Cunqʒ ad extrema appro pinquaret: adiuratus a ſocio ſuo promiſit: vt infra triginta dies ſibi appareret ſi poſſet: ⁊ ſi deus permitteretet ſic moꝛ tuus eſt. poſt paucos igitur dies deo peꝛmittẽte nõ pro ſalu te eius: ſed vt ceteri tali erudirẽtur exe mplo/apparuit ſocio totus niger · et accenſus totus ignitus intus et foꝛis incen dio infernali · Rd cuius conſpectum cum ille tremoꝛe defice ret: dixit ei · ego ſum ille infelix quondã ſocius tuus pro quo oꝛas inaniter: quia perpetue ſum damnatus. Et cum ille que reret quomodo ſibi accdiſſet in agoneæReſpõdit cum eſſem in extremis: ductus ſum coꝛam iudice: cunq; obmuteſcerem pre timoꝛe vidi multas animas ſole lucidioꝛes ad iudicẽ con guinem noſtrũ de illo mendace detractoꝛe · qui nos apud hbo mines mẽdaciter infamauit · Od hãc vocem cum me iudex in ſpiceret toꝛuo vultu et irato· et ego in eius aſpectu territus et cõfuſus de ꝓlatis cõtrame malis mihi cõſcius me met ipſum et magnam miſericoꝛdiam dei ſum oblitꝰ· et ſic deſpe⸗ ¶ De bis qui detractiones libẽter audiũt · cõtra qð pctm̃ primo poſſũt valere vba ſaere ſeripte CVNTIOOD. v. ESquit᷑ de peccato eoꝛũ qui libẽter audiũt detractoꝛes R detractoꝛẽ⸗Reſ pondeo bm Tho ſe · e ·ꝗ· lxxui. Si quis detra d— DE PBRG- que illud diſuadẽt· V nde ꝓuer · üii · Labia detrahẽtium ſint P cul a te· ICtem ecclĩ · xxvii· Sepi aures tuas ſpinis · et noli au dire linguã nequã . Vnde querit᷑ vtru peccet quis audiendo oVNTO. ctoꝛem audiat ſq; abſqʒ reſiſtẽtia· videt᷑ detractoꝛi cõſentire · Vnde fit pticeps peccati eius· Et ſiquidẽ inducat eũ ad detra *. „ hendũ. vel ſaltem placeat detractio ꝓpter odium eius cui de trahit᷑ nõ minus peccat ; detrabẽs· et quãdoq; magis Vn⸗ de Berũñ. de cõſideratiõe · Detrahere aut detrabẽtem audire qͥd hoꝛũ damnabili ſit · nõ facile dixerim · Si vero ei petm̃ nõ placeat · ſʒ ex timoꝛe vl negligẽtia vletiã ex verecũdia q̃dã ob mittit᷑ detrahentẽ repellere et oſtẽdere ꝙ; ei detractio diſpli ceat. tũc peccat quidẽ ſed multominꝰ q́; detrahẽs· et plerũ⸗ qʒ veĩaliter. Quãdoqʒ etiã ipᷣm põt eſſe moꝛtale· vt qꝛ ñ ex of ficio incũbit ei detrahẽtem coꝛrigere · Vel etiam ꝓpter aliqð piculum inde cõſequẽs. Vel ꝓpter radicẽ qua timoꝛ humanꝰ ue poteſt eſſe peccatũ moꝛtale qð fit quãdo homo ſic di⸗ ſpolitus eſt · vt ꝓpter timoꝛem cuiuſcũqʒ rei tꝑalis faciat ali quio Phibitũ V ptermittat aliquid qð eſt pceptũ in lege di uina. Talis timoꝛ eſt peccatũ moꝛtale: aliunde eſt vemale · Ftem qui libẽter audiũt detrahere ꝓximis ſunt ſicut canes Quia cũ vnus canis ledit᷑ tũc omẽs cõcurrunt et eũ lacerant et moꝛdẽt· Sic ſimiliter faciũt detractoꝛes cum audiut alicui obloqui · tũc obloquẽti applaudũt inſuꝑ et verba ſua etiam apponũüt · Et ſic ammas ſuas ꝓpnas occidũt · ⁊ moꝛtẽ eternã incurrũt · Cõtra quos dicit Rugꝰ. Nõ accõmodes aures tuas ad percipiẽda verba detrãhentis · ne cõcipias moꝛtem in ani ma tua. Detrabentis em̃ et audientis vtriuſq; eſca eſt mors „ * * — anime· Et vt breuius cõcludam · Detractoꝛ et libẽs auditor diabolum poꝛtant in lin gua. Vnde quilibet inquãtuʒ poteſt debet compeſcere detr actoꝛes· Vnde legitur de quodam epi ſcopo qui erat in purgatono 1 vehemẽter affligebat᷑ in feto re clerici ſui exiſtẽtis in inferno ⁊ aſcẽdentis ad ipſum · quia detractiones eius quandoqʒ audierat et eum no ſatis coꝛri puerat· quãquam epiſcopꝰ ſatis in ſe bonus fuerat Xtem qᷓ; abas⸗ geplebi nfelir quid⸗ bonort terlung noͤvale gipeot ſieriti⸗ gebien ſcömaun ſonaiil Nomec. coͤnnſceb lei⸗ icntſolus Piicene pheudet ben mort ipntiere ſantcztor hlunmizs Neomottl lder peledege mnetreng borgren btetiie ſuigqi guin mon et o zu udeendo zus dert cſentre⸗ iadden aus ande mmg D. tenn audre apetn n dindich cto diſi getpei⸗ rqgie . ppter ſigh vor human; mo ſe du facat al inſege di Koemme⸗ cut cames ülacerme diüt MMan ſun tum otte eterni zures tus renn inim 1 eſl mors 1, zuditor Stug pote vodan gin ſans an unſir; et ab eis infelix ſit ligua detractoris patet per hoe exemplum· Eu it quidaʒ maximꝰ detractoꝛ religioſorũ et ſacerdotũ ⁊ aliorã bonorũ hoĩmqui tandẽ moꝛtuus. poſt multos vero annos cũ aꝑiebat᷑ ſepulchrũ eius:totũ coꝛpus eius putridũ erat p ter linguã eius. Sed rane linguã illam ĩter ſe voluẽtes rodẽ nõ valebãt · in ſignũ ꝙ lingua illa nõ eꝛat digna ĩ terꝛam redi i ꝓ eo ꝙ multos hoies leſerat. Gt miſer ille hõ cuiꝰlingua i a erat iam in aĩa: ⁊ poſt iudiciũ in coꝛꝑe et aĩa ĩeternum tor quebit᷑ · nec tamẽ conſumetur· Vnde Rpocalxix· Mors fugi Oe ſexto precept. On mechaberis· Hoc ſextum preceptuʒ expreſſe ꝓ: hibet leſionẽ cõiugalẽ ĩ perſona cõiũcta :ſiẽ Sredes Q pᷣceptũ ꝓhibebat leſionem alicuiꝰ ĩ ꝓpria ꝑſõa.Vñ ſedm auguſ. Moc pᷣceptũ pꝓhibebat leſionẽ alicuiꝰ in ꝓpria ꝑ ſona:illud aũt oẽm illicitũ concubitũ·et hoc ĩplicite · vnde dr Nõ mechaberis · i. nulli alteri excepto federe mrimoniali te cõnuſcebis · vt dicit glo.ĩterlinearis · ¶ Sciendũ tamẽ ꝙ iſtð p̃ceptũ trãſgrediũtur ſeptẽ gna hoĩm · Primi ſunt foꝛicarii ſicut ſo lutꝰ cum ſoluta · Et licet quidã dixerĩt foꝛnicatõeʒ ſim plicẽ nõ eẽ pẽm moꝛtle · hoc tñ hen · de fir . dicit eẽ flm ipoſ. ſibile ꝓpter duo. Prĩo qꝛ foꝛmcatio ſimplex ĩuenit᷑ ĩ diuia le ge ꝓhibita · lex aũt diuĩa nihil ꝓhibet niſi pẽm moꝛtle.· Scðdo ptʒ euidẽter qꝛ nihil a ꝑticipatõe celeſtis regni excludit niſi pẽm moꝛtle · Sʒ ꝓpt᷑ ſimplicẽ foꝛnicatõeʒ aliq̃s excludit᷑ a ꝑti cipatõe regni celeſtis· vt pʒ ꝑ aplʒ eph.v. Moc aũt ſcitote q̃ foꝛnicatoꝛ aut ĩmũdꝰ nõ hʒ ꝑtẽ ĩ regno dei · q̃re · ꝛc.· EGx quo pʒ ꝙ luxuria ẽ malũ pẽm · qꝛ nũq; põt ſciẽteꝛ ⁊ volũtarie fieri ſñ pẽo moꝛtli · Momicidiũ põt fieri ſine pẽo iuſticia exigente · ot cũ iudex amoꝛe iuſticie aliquem occidit. Vel etiaʒ qñ vĩ vi re pellẽ decz · vt patz ĩ quito p̃ceꝑto.xtẽ aliq̃s pᷣt furari ſũ pcẽo in extrema neceſſitate ·. q;ꝛ tũc ſũt oĩa cõia · Ctẽ in feſtis pot q̃s laboꝛare ſine peccato· Ttem quis quũdoqʒ põt iurare ſñ pẽco Et etiã quãdoqʒ iuram̃tũ reciꝑe ſine peccato.Silr ⁊ iraſe pᷣt quis qnqʒ ſine pẽo · Sed nullus põt foꝛnicari ſñ pẽco ſcienter quin moꝛtaliter peccet · Donamulſ ꝙ aliquis nullum malum 9 XO- cogitadᷣit.neqʒ dixerit neqʒ fecerit: ⁊ oĩa bona egerit q̃ exco gitari poſſũt· et ſemel foꝛicet᷑: ⁊ ſie decedit ſine penitentia: tũc de neceſſitate dãnabit᷑ · Ctiã ſi om̃s miſſe que vſqʒ ad finẽ müdi celebꝛabut abeccſia: Peo celebꝛarẽt᷑ nõ liberarẽt eũ a moꝛte eterna. Et ꝓpter illã bꝛeuẽ delectatõem omni gaudio celi et ſocietate beatoꝛũ priuabit᷑ Vnde hieroni· Qui luxuria B tur viuẽs moꝛtus eſt. ¶ Sciẽdũ y ad deteſtatõez huiꝰ forni catõis que fit cũ meretricibꝰ valẽt tria. DPrimũ eſt hoc ꝙ qñ qʒ ſũt cõiugate · Et ſic quãdo aliqs credit ſe peccare cũ talibꝰ ſimplici foꝛnicatõe:ipſe qñqʒ cõmittit adulteriũ · Secũdũ qꝛ quandoq; talis committit inceſtum: quia quandoq;ʒ tales meretrices cognite ſunt a conſanguineis illius qui peccat cum eis. Ergo ſi duo cõſanguinei peccarent cum vna ſolu⸗ ta meretrice: tunc primus abſoluitur a ſimplici ſacerdote . ſe cũdus aũt mittit᷑ ad autoritatẽ ep̃i· Tercio q qᷓ cũ tlibꝰ pẽat magno ſe committit diſcrimini licet nõ ſint cõiugate 2 affi nes eiꝰ ipſe tñ ſem wilhel lugdu. ĩ ſũma vicioꝛũ caplo ð lu xuria: eque peat acſi foꝛẽt: xquo eqlis ẽ cõtẽptus Ecudi ſũt qui cõmittũt ſtuprũ qd eſt ullicita deflora⸗ tio vginũ · Ad deteſtatõem hꝰ peceati ſeʒ ſtupri valent ꝗttuoꝛ.Drimũ ẽ magnitudo hui peccati · qᷓ oſtẽdit᷑ in hoc ꝙ ſichen filꝰ emoꝛ ꝗ filiã iacob dinã coꝛrupit ĩterfectꝰ ẽ de hac cã cuʒ pr̃e ſuo ⁊ toto populo vꝛbis ſue· vt legi Ceñn · xxxinii· vbi iuenies hiſtoriã rei geſte · Secũdo qꝛ hoc ꝑctm̃ aufert vᷣgi nitatẽ ꝗᷓ eſt theſaurꝰ ĩcomꝑabilis. Vnde eccĩaſti · xxvi · Nõ eſt cõdigna põderatio cõtinẽtis aĩe· oĩa em̃ viſibilia ĩ terris pᷣcel lit dignitas gimtatis · Vnde mbꝛo ⸗· in li · de officiis · Super greditur virginitas cõdicionẽ humane naturepꝑ quã hoĩnes angel aſſimilat᷑· Ttẽ idem . Qui nõ nubũt ⁊ vxoꝛes nõ ducunt ſicut angeli in terris ſũt cn ſignũ huius dignitat is debetur eis fructus cẽteſimus· cũ cõiugatis ſolũ debet᷑ triceſimꝰ.⁊ vi duis ſolũ ſexageſimuſ. Inſuꝑ ꝑdito iſto theſauro nunqᷓ; recu pari põt · Vnde ſidoꝛus de ſũmo bono· Omne peccatum per penitẽtiã recipit vulnerũ ſanitatẽ· ᷣginitas aut ſi labit᷑ nlla ſuu ſpoſt cd pentti iqui vin muuliſpi Pus auten poſt run nare cor⸗ quin eſt t huber gmnis iſß ſitumalig aus nullo teredeben tqſĩ legtiman hninun Phenteet nuda a paapoſen famved niqöfi (cönun ſſe videt tumbegt zecent⸗ ſeelſentt. Nun ſuup deflond cin cumor de etiamd mmuitamt volütznz ungendi. geriere pendentan ſh dſi berareteſg mmm gnd Quilunte busſor. Thoeg re cü tali⸗ Secidi . dogz tale qui perer mom ſolu⸗ ſcerdoteſ cüͤti ſir gren ſi. iͦcaplodl 5 6 ſt. deklore ſupnple dir i wg cidehie Gen miii ſakertoͤgt m. Weſ itenoßel cis Apen vgükins 6 nodclſe tis deen ceſnin nuneteen eccitue. cari cum omibus ſuis fautoꝛibus. Yt patet xxxvi·ꝗ· ii c. de etiam dict Extra de adulterio · Q inuitam tenet᷑ ducere eam vel maritare · Sed ſi defloꝛet eam volütariam ad neutrũ tenct᷑ · In foꝛo tamẽ penitẽtiali elt in uungendũ · C puelle ſatiſ faciat: vel cum ea componat/Ergo . Feniuen reꝑarur ad integritateʒ· Vnde etiã Hiero · Nudẽter loquoꝛ: cum etiã deus om̃ia poſſit ſuſatare.tñ nõ põt vginẽ 9* poſt ruinam · valet quidẽ liberare de penarl ed nõ valet coꝛo nare coꝛruptaʒ· Tercio quia virgo cal a eſt vxoꝛ et ſ põſa xp̃i · quia eſt ſummꝰ ſacerdos:qui virginẽ debet ducere in vxoꝛeʒ Vt habet᷑ euitici xxi · Modo ſi quis vere diligeret ſpõſuʒ vir ginis i xp̃m · nõ ſpõſam eius pollueꝛet· Moc patet ſi quis ma 7 7 ritum alicuius muliens veraciter et fidelit er diligeret:vxoꝛẽ eius nullo mõ pollueret:etiã ſi vxoꝛ cõſentiret ei· Inſuꝑ adů tere deberet talis. ꝙ xp̃us qui eſt ſponſus virginis ſcit et vi det ꝙ ſpöſam eius polluis · Et ſi hoc tibi fieret cum vxoꝛe tua legitima nõne punires illum et iraſcẽris ſuꝑ eum: qui tibi ta . lem iniuri ã et irreu erẽtiam faceret in cõiuge tua: et cũ hoc te p̃ſente et vidẽte? Sic ſimilr attẽdẽdum eſt de chꝛiſto: cui oi’a nuda 1 apta ſunt· qui indubitanter talẽ irreuerẽtiam ſibi in ſua ſpõſa factaʒ grauiter in te vindicabit: niſi penitueris: et aliquã vir ginẽ · aliquãdo eſt occaſio mille foꝛnicationũ quas ipſa poſtmodũ cõmittit · Quia ille qui primo coꝛrũpit clauſu ram vel ſepem alicuius orti vl vinee · occaſio eſt illius dam ni qð faciũt qui poſtea veniũt: qui aliter nõ intraſſent: Quia eſt cõmunis regula qui occaſionẽ damni dat: damnũ fe auulſſe videtur. Gt talis virgo ſic coꝛrupta quãdoqʒ nunq; ma ritum legitimũ habebit: ſed cõmunis om̃ibus erit· It quotcũ q; peccata ſie ppetra uerit: ille qui eaʒ primitus violauit oĩim / reus erit · Sciedum ꝙ hec eſt differẽtia inter ſti iprü et raptũ Nam ſtuprum eſt illicita defloꝛatio virginũ:ita tamẽ ꝙ ipſa puella ſpõtanea volũtate in taleʒ defloꝛationẽ cõſentiat. Ra ptus autem dicitẽ quãdocunqʒ per raptoꝛis violẽtiam virgo def loꝛat᷑· Et talis raptoꝛ grauiter peccat: et debet excõmuni c:i. Vn ſi quis defloꝛat virginẽ cõfeſſoꝛes debẽt iniũgere illis qui virgines defloꝛauerunt ꝓ penitẽtia ꝙ eis ſatiſ faciãt· Lamẽ nunq; põt tale dãnũ plene recõpẽſare:q; vᷣginitas eſt theſaurus ĩcõꝑabilis· C illi deflo ratores vᷣginũ grauiter puniant᷑ patet ꝑ tale exẽpluʒ· Miles quidã virginẽ quandam ſeꝑpiꝰ coæuperat· quo moꝛtuo cum illa ꝓ eo oraret et fleret· moꝛtuus miles viſibiliter appens ei voce rauciſſima eaʒz alloquẽs. Que dũ ꝗᷓreret cauſam raucita „ tis eiꝰ: ait. Quia ĩ vocis dulcedine gloriabar: eantilenas luxu rioſas et ſeclares decãtando. Quiꝰ cũ crura nigerrĩa a ſcabio ſa et vlceribꝰ plena apꝑerẽt. Et ĩquireret cauſazʒ · Reſpondit. quia mitũ gloriabar in cruribꝰ meis ð pulcritudĩe: moꝛe mili tari illa extedens ⁊ omans ſupꝑbe · nũc ĩter ſpinas gradioꝛ cꝛu cioꝛ et vuln eroꝛ in illis. lla iterũ dixit Dñe quilſ eſt reliquus ſtatus veſter g Et ille aperi oculos tuos et videet reiecit pal liũ a pectoꝛe quo amictus videbat᷑: ⁊ vidit maximñ bufoneʒ et teterrimũ pectori eiꝰ inherẽtem · ita vt bꝛachiis eius colluʒ ſtringeret:et os ſuũ ori illius iũgeret · Cuiꝰ etiã vẽter ꝑ ven: erẽ depẽdens· pedibꝰ eius genitalia quaſi qbuſdã loris ſtrin geret: ligare videbat᷑.Requiſitꝰ quare hoc pateret᷑? reſpon: dit ꝓ oſculis lubricis quibus te ⁊ alias mulieres illicite oſcu: latus ſũ hec patior oſcula·pro ã plexibꝰ tuis ſtrigoꝛ ãplexibꝰ bufonis· ꝓ opꝑe libidinis ĩ gemitalibus crucioꝛ ſine ceſſatõne Qũ mulier q̃reret vtrũ ab his penis eẽt liberandꝰ. Reſpõdit Nõ ores pro me qꝛ nihil mihi prodeſt:qꝛ eternaliter dãnatꝰ ſum · et hoc ideo qꝛ medicinaʒ penitẽtie neglexi · hoc dicto diſ paruit · Mulier poſtea ĩcluſoriũ elegit ibi pẽa ſua def leuit EGrcii ſunt qui tranſgrediũtur legeʒ cõiugalis ꝓmiſſi ris que alteriꝰ poteſtati ſubiicit᷑. Magn itnda huing wi oſtendi per ſex. nis: qui fidem coniugaliſ thori temere violãteſ ꝑ adlte riũ ſe polluũt· Vnde dicitur · Rdoulteratio eſt quaſi ad alteri us thorum illicita acceſſio· It ideo adulterium eſt grauius peccatum q; ſtuprum· quia maioꝛ fit iniuria in abuſu mulie⸗ (Primo quia hoc eſt contra ſacramentum matrimonii: quod ipſe deus inſtituit in paradiſo in ſtatu rilicro eri en tua peccd docet hon niqvodo ommekfun inoet us ded omnesa dinit 154 tremetn iiſunt brspriu basſul lturhon er petent xoun⸗ uum Tie bus meis ttobetur t uoi Dee eſl 4 nnerlogo netmte Ootbg f penllee⸗ oſemipe VNCpeccat lalt intert ineſt Numm; editigen Qunge Nn mortuo a We ſun tunt miens lin minſcbe⸗ Reſpant enoent ign tnigns Etrnnl mübring ens lg nier ppen lonsſin Egneſpon Aücteoſn erint e lrine Beſpodit terdam vediodl ſundeſlat nun Nilltnt nim 1 eſt gn 4 mnocentie · vnde fit iniuria tãto ſacramẽto.nõ abſq; magna dei cõtumelia: Si monachus ꝓfeſſus oꝛdinis ſci benedicti vel alteriꝰ ſancti peccat trãſgrediẽdo oꝛdinẽ quẽ ille ſãctꝰ ĩſtituit quid tũc de illis q̃ tranſgrediuntur ordinẽ quẽ deuſ ꝑ ſe inſti tuit ? ſeʒ mrimoniũ · ¶ Secũdo ꝑ hoc ꝙ ẽ cõtrariũ iuri natu⸗ rali · Vnde em̃ ex pᷣcepto iuris nat᷑aliſ eſt hoc · Qd tibi nõ viſ fi eri alteri ne facia s· Ergo ſiẽ tu non velles ꝙ aliquis cũ vxore tua peccaret: ſic tu ñ pecces cũ vxoꝛe alteriꝰ. us ergo nat̃ale docet bominem ꝙ hoc nullo modo debet fſaceꝛe Fomini alte ri quod odit ſibi fieri · ¶ Tercio quia hoc peccatum exupeꝛat omne furtum temporale qina dtud quod ſic aufert ſuo pro xrimo eſt maius quacunq; terrena ſubſtantia·hoc patet quia plus debet diligere vxoꝛem ſuper om̃ia tempalia: imo ſuper omnes alios homines in mundo exiſtentes Vnde Ceneſil · ii dixit adam de eua vxore ſua. Nopter hoc relinquet homo pa trem et matrem:et adherebit vxori ſue.n ſignum huius mł ti ſunt qui potius vellent exhereditari et omnibus tempora libus priuari:q; hoc malum ſcienter et voluntarie in ſuis vx⸗ oribus ſuſtinere · Quarto quia hoc viciũ quodãmõ aſſimi latur homicidio · Cum em̃ vir et mulier ſint vna caro · vt patz ex veteri teſtamẽto · vnde habeẽ Ceñ · ii · ꝙ poſtqʒ miſit domiꝰ ſopoꝛẽ in adam · tulit vnam de coſtis eius:et inde foꝛmauit euam· Tuc poſt ſopoꝛẽ et foꝛmatõem dixit adã· Moc os ex oſ ſibus meis: et caro de carne mea· Ttem in nouo teſtamento vt ha betur in euangelio Marcix. vbi ehriſtus dicit. Taz nor. ſunt duo: ſed vna caro.Ergo qui aufert vxoꝛem ſuam alicui · idem eſt ac ſi ipſum ei auferret · Ergo prohibitio adulterii in decalogo immediate ponitur poſt prohibitionem homici dii · et ante pꝛobibitõnem furti.Vñ Qlemens papa · Quid in omnibus peccatis adulterio grauius? ſecundum enim in peniſ locũ tenetid eſt in prohibitionibus ¶ Quinto poteſt oſtendi per mala que ſequuntur ex adulterio.Sequũt᷑ aũt ex hoc peccato homicidia · Vnde dauid cuʒ in adulteriũ cecidiſſʒ fecit interfici fidelem militem ſuũ · Sequitur inde etiam quã doqʒ inceſtꝰ.vt ſcʒ quis cognoſcat filiam patris ſui vel eus vxoꝛem:ignoꝛans quis ſit pater eius: Itẽ ſequunt᷑ ex bopc kri cato exhereditatões. Vnde eccleſiaſtici xxiii ·. Mulier reliquẽs ſde ſuũ viruʒ peccabit ſtatuẽs hereditatẽ ex alieno matrimonio u Sciẽdum ꝙ mulier que de adulterio cõcepit filium · ita ꝙ ille puer qui nõ eſt flius ſuſcipit ſibi expẽſas abeo qui putaturr . eſſe pater:⁊ ſuſcipit hereditatẽ cum aliis filiis qui ſunt veri N heredes · Tunc talis mulier et ſimiliter talis filius ſpurius ſi foiſt hoc ſciẽter fecerint 1 admiſerint in preiudiciũ heredũ: ambo lolen tam mulier q́; ſpurius damnabunt᷑ ſi ſic decedũt · Ergo cõſul poſde te agẽdum eſt mulieri in tali caſu ſᷣm infoꝛmationẽ diſcreti cccu cõfeſſoꝛis· Et de hac materia plenius habet᷑ in ſumma piſana Oullt Adulterniü · i · i · ¶ Sexto põt oſtẽdi grauitas adulterii ex pe donn nis que infligunt᷑ ꝓ hoc vicio · DPro quo ſciẽdum ꝙ adulteri,,–,– lipp punit᷑ · quãdoqʒ coꝛꝑaliter · quãdoqʒ temꝑaliter · quãdoq;ʒ ſpi uIna ritualiter · qñqʒ eternaliter. Et primo coꝛꝑaliter quandoq; a gnei deo · Vnde ů · Reg· xii · Dixit Nathan ad Dauid poſtquã cõmi or ſit adulteriũ · Nõ recedet gladius de domo tua vſq; in ſempi talob ternũ eo ꝙ deſpexeris me et tuleris vxoꝛẽ vrie ethei · Et quauãäVBä liet doq; talis adulter ex ꝑmiſſione diuina toꝛquet᷑ qñʒ hic in p̃⸗ uuseſ ſenti a diabolo in terroꝛẽ alioꝛũ. Vnde DPetrus damianꝰ diecttt yene ꝙ quidã vir ruſticus in vigilia ſanctoꝛũ CGeruaſii et Protha⸗ Pecca martirũ mane ſurgẽs boues ſuos ad paſcua duxit · ſed vi· luno nus ſuus ſe illũ febricitãteʒ ſimulãs:lectũ vxoꝛis ingreditnrr· cii⸗ quẽ vxoꝛ vt maritũ ſuũ febricitãtem ⁊ frigus ſuſtinẽtem am temmndi. plectit᷑ · quã ille cognoſcẽs ſtatim receſſit · Nec multo pꝰP ma (Ulltzr ritus eius rediẽs ſtratum recepit. et debitũ petiuit· Cui vror exferi exprobrãs ait · Optime poteris hodie eccleſiã martirũ ingre arcuttt di que tibi cõtigua eſt cum ceteris chꝛiſtianis · Ounq; ille attẽ ſdoe tius audiret quid illa loqueret᷑:et ꝑ oꝛdinẽ didiciſſet · Cõſter ſter nati mẽte cognouerũt ſe eſſe deluſos · Tãdem ſumpto ſpiri⸗ uunn tu vindictã a domino poſtulabãt · et vt latẽtem adulterũ no ſedeo, tum faceret: Mox adulter demone plenus et ſeip̃m lacerana deodet eccleſiã intrauit modo in altũ volãſ.modo in ima ſe p̃cipitãs lerüt. modo ad parietẽ caput elidẽs:modo ad pauimentũ ſe ꝓſter einſ nens:tãdem infelicẽ animã coꝛã populo exalauit. Ttem qñq; wwvult ſroehee puniunt᷑ tempaliter · vt a iure quãdoqʒ; fuſtigant᷑: ⁊ quõdam tentige⸗ Bpinaban vt patet Toh̃.viii · Vbi ſcribe et phariſei duxerũt hmetnien mulierẽ in adulterio deprehẽſam ad ibeſum dicẽteſ · & moy umte ſes pᷣcepiſſet talẽ lapidari.tũc xp̃us dixit · Qui ſine peccato ẽ perr. veſtrũ primus in eam lapidẽ mittat. Sed ſi modo omnes de u ſunr de berẽt lapidari:foꝛte lapides deficerẽt · Et ſi hic nõ tñ in futu sſponis ro ipſis cõtinget ſi nõ penituerint· Ctem ſpüaliter ſcʒ in Pua ndi nbo tione regni celeſtis · Vnde Rpoſtolus. Rdulteri regnũ dei nõ lrocſ poſſidebunt. Item eternaliter · Vnde Rꝑoca.xxi · Grit pars one n eoꝛum in ſtagno et ſulphure et igne vrenti. Oſee vi · Omnes ummpln adulterãtes quaſi clibanus accẽſt us. Vnde exemplũ· Legitur Dakniee quidã vir ſanctus et deuot? oꝛauit ꝓ vxoꝛe ſua defücta. I ngnkeni la apparẽs dixit ei · & ſequeret᷑ en: et duxit eũ ad do mũ tet er giidegſ rimã in qua vidit demones hoꝛribiles Poꝛtantes cupã vnam gume igneã in quã piecerunt burgẽſem vnũ moꝛtuũ de villa ſua vlnicin vxoꝛẽ alterius: et ibi cõburebant᷑ et balneabant᷑ tãquã in me ſhirſen, tallo bulliẽti · Et natabãt in tali pena tanq uã piſa in olla bul lei,rgi liti · et ambo clamauerũt . ve · ve · ve Quod ille audiẽs ꝑterri ben tus eſt. T ũe vxoꝛ eius duyit ei· Cum his quos bene noſti bal⸗ nnle i nearer ego eternaliter rniſi miſericoꝛdia dei per pemtẽtiaʒ a ſierDorm peccato me reuocaſſet. lli em̃ duo relicto maritali thoꝛo ad⸗ utloni ulterio ſibi in u icẽ adheſerũt diu ſimul peccãtes · et hoꝛũ pec eret eatoꝛũ ego mediatrix fui. et eis modũ et viã ad hoc dedi ꝑppe ngen trandũ · Sed illis in peccatis moꝛiẽtibus.ego penitẽtiã ptuli ſmeni ſalutarẽ. Lũc vir diyit· Quid tũc eis ꝓfuit cõfeſſio in agone minß n et ſacramẽtoꝛũ ſuſceptiog Reſpõdit mulier· nihil eis ꝓfuit · qꝛ utſuim ex caritate nõ ſed ex timoꝛe ꝓceſſit talis cõfeſſio et penitẽtia mnn nh⸗ Vñ Rpoſtolꝰ. Sola caritas eſt que liberat a moꝛte. Ergo qð unglen nõ fit ex caritate · nõ eſt meritoꝛiũ vite eterne. Quarti trãſ G ſer grediun, legẽ regularis ꝓfeſſionis: qui votũ cõtinẽtie quo ſungufin ſe deo aſtrĩxerũt miſerabiliter violãt · Et iſli peccãt cõtra ſfidẽ Outetun deo datã: et cõtra veritatẽ diuine obligatõis qua ſe deo aſtrĩ n hemg xerũt · Vnde tales ſacrilegi dicunt᷑: vt ſũt religioſi et ſacerdo nſeßnit tes in ſacris oꝛdinibus cõſututi. et ſanctemoniales poſtquã nẽ e⸗ ꝑ velationẽ fuerũt dño cõſecrate· Et hoc peccatũ eſt omĩbus cung pᷣdictis grauius/quia in eo maioꝛ fit imuria ipſi des· (Qui * inhe ti tranſgrediunt᷑ legem naturalis cõdicioni s · vt inceſtuoſi guer qui cuʒ cõſanguineis ſuis cõmiſcent᷑ · Quod tamẽ aliqua an· puti 4 malia bruta facere verent᷑ ˖ Vt patet de camelo qui ſue matti tirt Pprie naturaliter refugit cõmiſceri · Vnde narrat phᷣus x·ſi· l e de animalibus· Q quidã oculos cameli cum clamide ſua ſup obtexit: et ſic matrẽ ſuã ſubmiſit · Quod cũ camelus poſt con un cubitũ agnouiſſet ſtatim illum calcibus ꝑemit · et ſuis pedi⸗ hunm bus cõculcauit · Item hoc peccatũ hominẽ quaſi canẽ reddit acu Qanis em̃ in ope ſuo nõ ſeruat cõſanguinitatẽ Item ꝓpter en magnitudinẽ iſtius peccati Aplus paulus tradidit ſathane nlul ſuntm ad cruciandũ illũ foꝛnicatoꝛẽ qui cum nouerca ſua peccauit Vt habet᷑ pᷣma ad Choꝛin · v· (Sert tranſgrediunt᷑ legẽ na turalis inclinatõis: qui vicio indidbili ſe cõtaminãt cõtra na ken turam peccantes et naturalẽ vſum coeũdi: quacunq; arte vl Aed ingenio puertentes · Et hoc peccatũ ᷣm Rugꝰ. eſt grauiꝰ om nibus alus. ꝓpter quod mutũ vel indidbile dicit᷑: eo ꝙ ip̃ᷣm ſo⸗ nomiare turpiſſimũ eſt· Ttem os dicẽtis ⁊ aures audiẽtis pol geme⸗ luũt᷑ inde · vt patet xxxii· ꝗ· v · In eo · Et iſtud ideʒ peccatũ pro 8 pter ſuã enoꝛmitatẽ eſt vnũ de peccatis clamãtibꝰ ad diuinã d vltionẽ: et eã iugiter poſtulãtibꝰ.Vñ Ceñ · xix · dixit dñs · C a ſichn moꝛ ſodomoꝛũ ⁊ gomoꝛreoꝛũ multiplicatꝰ ẽ · ⁊ pctm̃ eoꝛũ ag grauatũ ẽ mimis/Et poſtea dũs q̃ſi admirãs ⁊ dubitãs ſuper 6 tanto ſcelere dicit. Deſcẽdã ⁊ videbo vtrũ clamoꝛẽ oꝑe cõple i uerũt. q̃ſi diceret · Encredibile mihi videt᷑ homĩes tm̃ flagiciũ amte ꝑpetraſſe: et tantum peccatuʒ in natura bumana eſſe · Et hec matnm fuit etiam vna cauſa quare chꝛiſtus tandiu diſtulit incearna geande ri. Gtiã in ſignum huius omnes ſodomite extincti ſunt in no tumnſed⸗ cte natiuitatis chꝛiſti · d deſignãdũ ꝙ ammodo bumana na ſdnm tura nũquã incurrere deberet tale peccatũ· quã naturam fili ncde us dei dignificauit cum homo natus ſit · Et ſciẽdum ꝙ tales Aprde ſodomite peſſimi homines ſunt· Vnde Cen · xiii. Homĩes au Austen tem ſodomite erant peſſimi: ⁊ peccatoꝛes coꝛã domio nimis ſioeen Itẽ grauitas illius peccati patet ex vĩdicta ſubuſiõis quĩqʒ ckugn ciuitatũ in qua vindicta attẽdẽdum eſt ꝙ dũs nõ ſolũ punin mumeſt 6en ſis don mect. tenr drſachne parut ikn krcam qganeg gußon eogp õ atd hro. Pdum ledig! m̃ couig tisſuper gchhe rüfogon geCthe Ut gemme Uſrnrmo pummmun nwummf umgti⸗ honiesn ni⸗ ſn ſbis n ſolipon ria huiu – cuius plenioꝛẽ intellectũ eſt notãdum ꝙ actus matrimo nialis ſit ſex modis · Drimo cum ſit cauſa prolis ꝓ⸗ creande ad cultũ dei: et hoc eſt opus pietatis et nullũ pecca tum · ſed potius meritoꝛiũ· Vñ Ceñ · pmo. Dirit dominus ad Rdam 2 Guã. Qreſcite ⁊ multiplicamini. Secũdo cum fit cau ſa reddẽdi debitũ · Et hoc eſt actus iuſticie · Vnde ARplus. Vxo nocentes voluit: ſed etiam innocẽtes ſcʒ ꝑuulos vnius diei. In hoc eſt ꝓuiſum pueris ne diutius viuẽtes exẽpla patrũ ſe querẽt᷑ · et grauius damnarẽt᷑· Et etiã circũiacentes regiones punire voluit·nec ſolũ homiĩes ſed etiã anĩalia in terra naſcẽ tia · Tpſamq; terrã deſtruxit: eã cõuertẽdo in mare moꝛtuũ ·ĩ quo nihil viuit nec auis nec piſcis· Vnde Ceñ·xix:· Dñs pluit ſuꝑ Sodomã et CGomoꝛrã ignẽ et ſulphur de celo · et ſubuer tit ciuitates has ⁊ omnẽ regionẽ: vniuerſos habitatoꝛes vꝛ peccatũ 2 tꝑe Rbrae vſ. ad hãc diem · et ĩiterĩ longũ ſpaciũ eſt tranſactũ · Quia ab Abraã vſqʒ ad chꝛiſtũ elapſi ſunt duo milia ſexcẽti ſeptuagintaſex anni. R chꝛiſto autẽ iam trãſacti ſunt mille quadringẽti quadragĩtaq̃ttuoꝛ anni· His ſimul cõ pucats ſũt q̃ttuoꝛ milia annoꝛũ centũ et viginti anni · Et ad uc vſq; hodie ſemꝑ punit᷑ hoc peccatũ: qdð ante tot annos ppetratũ eſt:quia nihil poteſt ibi viuere nec auis nec piſcis· Ergo idem locus dicit᷑ iam ma:e moꝛtuũ · Item nec homo co gitare debet de tali peccato. Vnde vxoꝛ ipſius Lot educta de Hodomis cum filiabus et marito reſpidẽs retro:verſa eſt in ſtatuam ſalis· ad oſtendendũ quãtum diſpliceat deo memo s8 peccati MMUVU H Actus matrimonii quãdo eſt pctm̃ et quãdo nõ ipſi cõiuges cõcubitũ con iugalẽ cum nimia libidine ex ri vir debitum reddat. Quia quilibet in matrimonio cõſtitu tus tenet᷑ reddere debitũ cum ab eo exigit᷑ pro loco ⁊ tꝑe· Et ſi hoc ex cõtẽptu dimitteret:grauiter peccaret · Et tali modo actus matrimoni alis ad reddẽdum debitũ ꝓ loco et tꝑe nul lum eſt peccatũ:ſed potius meritoꝛiũ · Tercio cum ſit cauſa ESptimi trãſgrediunt᷑ legem naturalis dilectõis: vt ſũt E fomicationis vitande: nõ in ſe ſed in ipſa cõiuge · Et hic actꝰ eſt etiam licitus et nullũ peccatũ · Non tamẽ videt habere ra tionem meriti · Et iſto modo antiqui patres vſi ſunt actu cõ iug ali cum magno timoꝛe dei et cum magna mẽtis puritate ſolum intẽdentes in eo diuini cultus ꝓpagationem Quarto fit cauſa delectationis: ⁊ tũc diſtinguit᷑ vel illam delectatõeʒ exercet affectu maritali aut foꝛnicario · Si maritali: vt pote ſi delectatio ſiſtat infra terminoſ matrimonii.ita ꝙ; eã nõ co gnoſceret: ſi vxoꝛ eius nõ eſſet · ſic ſolum peccaret venialiter 5„ Si autem affectu foꝛnicario · vtputa qũ affectus delectatiöis (ſcdti cõcupiſcẽtie feꝛt᷑ extra termĩos matrimonii:ita ꝙ eã cogno bi ſcere vellet: etiam ſi vxoꝛ eius nõ eſſet · et tunc peccat moꝛt ali Mul ter· Quia tunc amoꝛ iſtius delectationis preponit᷑ deo· Quin ic to committit actus matrimonialis qui dicitur impetuoſuss et eſt iſte actus qui ex ſola libidine ꝓueniens metas honeſta de tis et rationis tranſcẽdens· Quod fit primo faciẽdo libidinẽ ve⸗ per meretriceas blandiciaſ: aut cauſa explẽde libidinis vt cũ ſen vtunt᷑ calidis et incẽtiuis: vt potẽtioꝛ ſit in illo facto.Vel cuʒ conat᷑ facere cum nõ appetat: tũe eredo eum moꝛtaliter pec care · xxxii · ꝗ· iii· Oꝛigo · Sexto cum cõtra naturaʒ: vel natura K N lem vſũ cognoſcit vxoꝛẽ ſuam.tũc moꝛtaliſſime peccat· Quia e om̃e animal naturaʒ ſuã ſeruat: ſic etiãẽ debet homo · Nõ enim 2K““ debet homo eſſe ſicut equus et mulus vel aliud animal bru⸗ K“ tum. Dſal. Nolite fieri ſicut equus et mulus ⁊c.· Iſtud petĩ ẽ bi maxyi mũ ita ꝙ predicatoꝛ ꝓpter ſuam t urpitudinẽ nõ audet ke nomare · ymo inter onẽs ſpecies luxurie eſt peſſima · Nã qᷣn Kuid qʒ ſunt ſpecies luxurie· Simplex foꝛnicatõ.ſtuprũ · adulteriũ WD inceſtus · et peccatũ cõtra naturã quod eſt peſſimũ. Vñ Ere⸗ H tem voꝛius. Grauiſſime peccant adulteri· ſed grauius inceſtuoſi eepe “ omẽs tranſcẽdunt cõtra naturã delinquẽtes · Vnde Ku: mne⸗ guſtinus. Valde deteſtabile eſſet ꝙ eſſet mulier accincta gla⸗ porct dio: et vir fuſa. Tſtud peccatũ clamat ad celũ ꝓpter ſ uã enoꝛ tuntne mitatem. Gt eſt maius q́; ſi quis cum ꝓpria matre peccaret · allm Vnde caute eſt de hoc peccato loquẽdum. mnmr Quo tꝑe ab actu matrimoniali ſit abſtinẽdum · n lcet tbiei himn ntanc 8punitre n Curn geaͤrin er ein enilter lecuris i ogn⸗ t mata dooun penalng. s berch dolbpdn dinyrh o Velan lter per NAnarura ercnt u N nin imalbru⸗ uſini eroudet nma Niqn caltenin ie 9 poſoſ Fm u roneng eſt tempus p̃gnationis ⁊ purificationis · Vendü q niali abſtinẽdũ eſt· Drimũ tempus eſt qdrageſima ãte Paſca:quia tũc legit᷑ in capite ieiunii. grediat᷑ ſpõſus de cu bili ſuo: et ſpõſa ð thalamo ſuo.Htiã merito· Quia ſicut quis ieiunat a cibo coꝛpoꝛali ·ſic etiã debet abſtinere a delectatiõe carnali. Et vt ip̃i peccatoꝛi a deo dimittat᷑ quod illicite cõtra deum ꝑ totum annũ viuẽdo cõmiſit: ꝑ iſtud ſacrũ tempꝰ ſihi etiã licita abſtrahere debet · Vnde Berñ.in ſ- eꝛmone de ſancti ficatione iciunii · Nã in eo qꝙ ab ipſis licitis abſtinemꝰ: ea no bis illicita cõdonant᷑: que prius cõmiſimus Vnde mbꝛoſiꝰ. Nullus omĩno in q̃drageſima vxoꝛi ſue ante octauas paſce iũgat᷑. Secũdũ tẽpus eſi quattuoꝛ tempoꝛũ ⁊ dieſ rogationũ quia tũc rogat eccleſia ꝓ magnis et arduis cauſis. Brimo ro gat deuz vt bella ſedet que in vere frequẽter fiũt · Secũdo vt teneros fructꝰ cõſeruet et multiplicet. Tercio vt ad receptio nem ſpirituſſancti habilitemur. Augꝰ. Tempe ꝓceſſionis et ieiunioꝛũ nõ licet cõiugibus cõuenire: quia tũc a licitis ab ſti nendũ eſt: vt facilius impetret᷑ qð poſtulat Teraũ eſt tempe ſacroꝛũ dierũ et ſacrarũ noctiũ.Exemplũ.Ereg. in libro dia logorũ dicit · ꝙ quedã legitima a viro ſuo cognita ĩ ſabbato de nocte: et eum die dñica ꝓeeſſioni ſe cõ iungeret: a diabolo rapiebat᷑ coꝛam om̃i populo: et multũ vexabat᷑ ⁊ toꝛquebat ab eo. Quartũ eſt tẽpus infirmitatis feminarũ .i.tempe men ſtrui · Quia vt dicit Mieronimꝰ.tũc cõcipiunt᷑ pueri mẽbriſ cõ de mnati et leproſi. et tũc patebũt peccata parẽtum · Quintũ Fnde que rit vtruz licet petere debitũ v-l reddere temꝑe pregnatiõis? Reſpõdeo bm De. Si eſſe poteſt ſine ꝑiculo aboꝛſus reddi debet. et etiã poteſt ſine peceato moꝛtali exigi.quia vſus matrim onii non tantũ eſt in officium:ſed etiã in remediũ. Si vero eſſet peri culum pueri exiſtẽtis in vtero:nõ debet exigi nec reddi:quia in matrimonio principalioꝛ eſt inſtitutio in officiũ qʒ ĩ reme dium. Similiter poſt ꝑtum.id eſtante tẽpus purificationis nõ licet eos cõuenire · Vnde Ruguſtinus · Si quis mulieri in ſunt quinqʒ tꝑa in quibꝰ ab actu matrimo: G VHK. bD DRGE. SGTIMO puer perio cõmiſceret᷑ peccatũ valde magnũ ppetrat · et mu⸗ lttalee lieres quãdoqʒ ex hoc nõ pariũt amplius: quia ſemẽ viri cuʒ olus ſanguine moꝛtificat᷑ · Et hoc maxime contingit ſi infra decem ecouen dies cõueniũt. O quot pueri ſic negligunt᷑ de quibus reddi⸗ iir Qui turi ſunt tales rationem ſcʒ paꝛentes · Et valde abſurdum eſt guini WVhomies rationales hoc tempus nõ ſeruãt. Vnde Rriſtote. none u: animaliũ dicit· Ecmina elephãtis impregnata a maſculo: nmeruer, omĩno nõ tangit᷑ ab eo· ⁊ poſt partum quieſcit per trienniũ tunt Vnde etiaz dicit Ruguſtin?. Q qui temꝑa predicta nõ ſeruãt isetae tales pueri qui tũc concipiunt᷑: efficiunt᷑ epilẽtici ceci clau ſed tap di ſurdi et ſtulti et obſeſſi a demone · Et tunc patebunt pecca AYucs: ta parẽtum iſtoꝛum in pueris· Querit᷑ vtrum peccẽt cõuuges Abom exigẽdo vel reddẽdo debitum in ſolennitatibus et ieiunis tcqmœepbi Reſpõdeo ſcðᷣm Raymũ · Exactus debet reddere niſi caute et AAth ſine periculo poſſit differre· Gxigere tamẽ nõ debet in predi. uerg ctis te mꝑibus ·i. Choꝛin.vii · Nolite fraudare inuicẽ: niſi for⸗ unun te ad tempus de cõſenſu vt vacetis oꝛationi · Nam propter aerne dies proceſſionis et ieiunioꝛum cõuenire non debent ·˖ quia gten⸗ etiam a licitis abſtinendum eſt: vt facilius impetretur quod disde poſtulat᷑ xxxiii· ꝗ. iiii.· Chꝛiſtiano. Idem dicitur de tempoꝛibꝰ han feſtiuis · xxxiii. q:uii · Quotienſcunq; · T᷑taqʒ qui reddit illis tẽ *“M poꝛibus nõ peccat: ſed qui exigit aliqua infirmitate vtputa chin Z coõcupiſcẽtia ductus:ſiue contemptu tempoꝛiſ: ſiue eccleſiaſti “l ce exhoꝛtationis vel oꝛdinationis · vel aliter peccat. Concoꝛ⸗ Bine dat Tho. Sed ex iſiis elici poteſt ꝙ qui pertinaciter et ex con ahet temptu tempis ſacri vel oꝛdinatiomis eccleſie exigit debitum zin iſtis diebus peccat moꝛtaliter: ſed nõ iſta ꝑſona que reddit de debitum. cum tamen potius ob reuerẽtiam dei et ſanctoꝛum teren abſtineret · Ergo acriter arguendi ſunt illi pertinaces et ob nhrzſ ſtinati qui temere exigunt debitum illis diebus: ſine omni mc timoꝛe dei · hii ʒ ((([De ſeptimo pꝛecepto “VYM Lapäh XK EQEn furtũ facies· Vbi ſᷣm Rugꝰ. ꝓhibetur omĩs cõtre dic tctatio rei aliene prouemẽs ex cupiditate vel iniuria. Adet Ett ſic contra illud preceptum peccant · xvii· genera ſni Nonn fepnen deten us redd urdumen nſor⸗ maceub⸗ rmenni noͤſenuit 1ceaican nt pert rcoͦnges launns; ſicautee tinpron :niſor. proper nt⸗n tur quod enpoid tilist tentpus ecleſate (oncor eter n edebtun de⸗ ſdit ſmrum s ec⸗ ſneonki Gniscen climung i⸗ mn DpDSBS696. SeDTHAO hommũ · Et ſunt primi raptoꝛes qui aliena violẽter rapiunt Et tales raptoꝛes i tribꝰ peioꝛes ſunt diabolo. DPrimo q; dia bolus ſolum toꝛquet in futuro eos qui hic male agũt:ſed illi ecõuerſo plłꝰtoꝛquẽt et ſpoliãt bonos q; malos· Vnde Pſai⸗ lix · Qui receſſit a malo prede patuit · Et ꝓuerbi ·xxix· Viri ſan guinũ oderunt ſimplicẽ · Diabolꝰ iuſuficare ſe poteſt in com ꝑpatione iſtoꝛum dicẽs · Ego afflixi in inferno ſolum illos qui meruerũt · Hi ecõuerſo iullos ſpoliaucrũt qui nunquã merue runt · Secũdo quia diabolꝰ timet angelũ homĩs ⁊ ſignũ cru cis:et aquã benedictã · et non violentiam facit homĩ in coꝛꝑe ſed raptoꝛes nec timẽt angelum: nec etiã ipᷣm deũ:nec ſignũ crucis:nec aquã benedictã · ſed ſuã ſeuiciã exercent violẽter in hominẽ euʒ ſpoliãdo · Tercio quia in inferno punit diabo lus vbi eſt ꝓprius locꝰ toꝛmentoꝛũ: ſed uli in mudo vbi deꝰ dedit homĩ libertatem de ſe et ſuis rebus facere ᷣm volunta tẽ · Ergo merito illi raptoꝛes poſſunt dici angeli diaboli miſſi in mundũ ad faciendũ illud in mũdo quod facit diabolus in inferno · Er go dicetur eis in iudicio extremo.v᷑te maledicti in ignem eternũ: qui paratus ⁊c̃. Vnde querit᷑ vtrũ rapina gra uius peccatũ ſit q; furtumg Reſpõdeo ſᷣm Tho · in ſumma·q/ lx.ar · ix · ſic:quia violẽtia magis eſt contra voluntatem q; ignoꝛantia · Item per rapinam nõ ſolum infertur iniuria ali eui in rebus:ſed etiam vergit᷑ in quãdaʒ ꝑſone iniuriã. Q au tem homĩes iniqui minus verecundant᷑ de rapina q; de fur to· hoc eſt ex eo quia homies ſenſibiibus inherentes magis gloꝛiant᷑ de virtute exterioꝛi: que magiſ manifeſtatur in rapi na q de virtute interioꝛique tolli per peccatuʒ· Et i deo mi . — nus verecundant᷑ de rapina· Sciẽdum autem ꝙ nõ ſolum ra ptoꝛes ſunt qui r apiũt · ſed etiam qui precip iũt et cõſulunt et qui eos ſciẽter ad hoſpitia recpiũt · Et qui inde comedũt vel bibũt· Vel qui pro ſuis debitis furtũ vel rapinam ſciẽter recipiũt · Tales tenẽtur ad reſtitutionẽ partis quã habuerũt Si diceres · Quid faciet vxoꝛ rapeoris venmis poteſtne come dẽ de rapina vel furto? d hoc dicendum.Si maritus habeat a liquid de iuſto: de iſtis rebꝰ debet mulier ſeꝑatim expẽdere 2 et victũ ſumere. Si vero nihil habeat niſi de rapina: vel ſi ſit aliquid de iuſto hoc tñ ita ꝑmixtum eſt ꝙ diſcerni nõ potelſt · tũc mulier ſᷣm doctoꝛes nõ debet de rapina comedere vel de furto·ſed aliũde ſibi victũ querere: vel a cõſanguineis ⁊ ami cis.vel laboꝛe manuũ. vel etiã queꝛẽdo ele moſinas hoſtiatim vt dicit Hoſii · Si aũt maritus ſit ita malus ꝙ omĩno cogat eam viuere de rebus raptis:nec etiam poſſit ſibi aliũde victũ cõquirere: tũc ne fame moꝛiat᷑ · reſtat ei triplex remediũ.Nri mũ ꝙ viuat de dote vel de ſponſalitio · Nam vt dicit gloſa in boc caſu poteſt recuꝑare dotẽ: etiã ſtãte matrimonio.Secun dũ remediũ eſt vt denũciet epiſcopo qui põt cõpellere mari tum vt paſcat vxoꝛẽ de iuſto.ii:ꝗ-i· Si peccauerit· Vel cõm it⸗ tat eam alicui perſone boneſte: que de honeſto lucro ſibi ꝓp⸗ uideat vt habet᷑ extra de pignoꝛibus. Ex literis. Terciũ reme diüũ eſt ſiſit tã in arto poſita ꝙ de nullo alio poſſit ſibi victu, acquirere vel inuenire: tũc poteſt viuere de rapĩa:quia neceſ ſitas legez ñ babet · Et qᷓdquid ſic expenderit: dolẽter ſumat et vtat᷑ ſcðᷣm ꝙ partius põt ad ſubleuãp am ſolũ neceſſitatẽ 1 pponat firmiter reſtituere q; citius poterit quidquid inde ſumpfſerit . Semp tñ vxoꝛ tenet᷑ viro debitũ reddere in caſibꝰ ſupꝛadictis: et ecõuerſo: Eſt tamẽ ſciendũ ꝙ qzuis vxoꝛ ð oue el boue vl de alia re rapta in ſpẽ comedere nõ poterit extra caſum vltiĩe neceſſitatis· Tñ ea vẽdita de pᷣcio nutriri põt· Q⸗ ratio eſt· Cũ em̃ reſ rapta vendit᷑ tũc ĩ precio dato viciũ furti vVl rapie purgat᷑ ꝑ hoc ꝙ emẽs volũtarie dãdo pᷣeiũ trãſtulit dominiũ Vnde pciuũ ilud licite quilibet põt reciꝑe ab eo nec tenet᷑ reſtituere· Quidã tñ magni doctoꝛes diecũt ꝙ vxoꝛ licite potelt vti rebus ſic ꝑmixtis· dum tñ in mẽte habeat ꝙ liben ter ve llet viuere de licite acquiſitis· Sciẽdum aũt ꝙ nulli ho mini licet comedeꝛe de rapina et furto p̃ter qᷓ; in n eceſſit atis articulo.nec elemoſine dãde ſunt de talibus: ſed reſtituende ſunt heredibus . Vnde legit᷑ ꝙ quidã miles rapuit paupi vi⸗ due vnã vaccã · Que cũ fleret ⁊ inſtãter petẽt vt ei vaccã reſti tueret ꝓpter ꝑpuos pueros quos hũit · Rñdit · Si ego tibi eã n. accipeꝛẽ: tũe aliꝰ ſequẽſ me tibi eã reciꝑet.a ſie vaccã retinuit msn fece nter⸗ nac ſren ſuiet ſubon nulls⸗ ubil ce ſdiu iudit Pho Leras cosd re An 14 Pltra Lereg ſei dcer ſeus nusce lect ſtet (dlumd dotin Me turg mi⸗ fac ami tog⸗ undſi – receſſit · pꝰ moꝛtẽ eiꝰ punitꝰ eſt a diüͤſis demõibꝰ. Et vnd eũ .* inter ceteros inceſſãter 1inf atig abiliter puniuit· Tũc ille dã rint natꝰ dixit ad talẽ demonẽ· Quꝛ me tã cõtinue ꝑſequeris: ⁊ pu ncgimn nis magis q; aliqs alioꝛũæ Reſpõdit · Si ego ñ facerẽ tũc ali⸗ oſiin faceret. hec ſunt vba qᷓ ꝓtuliſu dũ pauꝑi vidue vaccaʒ recepi ninoo t ſii et violẽter rapuiſti. ¶Secuͦdi r 4 p ĩidebitas exactões a 0 lideni ſubditis bõa extoꝛquẽt· Vbi ſciẽdũ ꝙ licite vltra debitu cẽſũ emediu⸗ null?ꝰ dũs pᷣt aliqd extoꝛq̃re a ſEditis ſine p ct6. Ex cãis tũ rõ⸗ tgoan nabilib“ pt petẽ moderatũ ſubſidiũ: důmõ hoc petat ſine ex⸗ onid detin actõe· Et pmꝰ caſꝰ quo vltra cẽſũ dño licz petè moderatü ſ6 Pelere um ſidiũ: ẽ ꝓ defẽſiõe patrie: vtputa cũ patria ĩiuſte ab hoſtibꝰ* tdcint uadit᷑: tũc eĩ ſditi nõ ſolũ tenẽt᷑ res ſuas ĩptiri: ſʒ etiã tenẽẽ ſix· ad hoc coꝛpalr laboꝛare · Secũdꝰ caſ? ſi ſit captꝰ ĩ iuſto bello TLedütee Tercio ſi ex iuſſu pᷣncipis vl pape vel ppli dẽat ire cõtra bheti ſeſtinin cos vl paganos Duaki⸗ ſi dz füliũ militare: vl filiã deſpoſa inqninnmad re· In oĩbꝰ his a ſilibꝰ p̈t licite a ſditiſ petẽ ſubſidiũ modeꝛa Alirirm tü. Sz ſi dis vult ludé ĩ aleis 2 i aliis vaĩtatibꝰ vult expẽdeꝛe i nanſſti vlltra vires: ꝓpter tales cauſas nõ licʒ qcq́; exigẽ aſ Pditis . 1 anid ind ſi exegerit tenet᷑ reſtituẽ ſᷣm Cuil· extꝛa ð cõſue· ĩ fi. Saẽdũ . geincſh q̃ vltra debitũ cẽſũ accipiũt a ſbditis· niſi caſibꝰ cõceſſis ⁊ iã isnootk enüatil: ꝓPditoeſ dicũt · Et rõ ẽ qꝛ eãdẽ fidẽ dʒ dũs ſ dito: quã R“ . bditꝰ dño · Sʒ ſt ſubdit⸗ capi facẽt dñũm: vl alið malũ ei facẽt mmpit diceꝛet Pditoꝛ · Et ſile ẽ de dño quo ad deü . Sʒ ſi dices ſi nõ eẽt hnalſn meus ſubdit? nõ facerẽ? Reſpõdeo. Non ideo eum tibi domi n tiuit nus cõmiſit vt eum ſpoliares: ſed vt eum protegeres· Et ta Nebt lis eſt dñatio diabolica que aff ligit ſubditos ſuos ſeruiẽtes eule ſibi et illos magis qui ſibi magis ſe eruierũt tem tales iudi ntolt clium dei ſine miſericoꝛdia merent᷑. qꝛ taliter exhibebit ſe eis “ doyminꝰ?: quales ipſi ſe exbibuerũt ſuis ſubditis · Vnde Luce Acm vi· Cadem mẽſura qua mẽſi fueritis c· Vnde ex eplum.Legi Unern tur ꝙ quidã miles habuit patrẽ et matrẽ qui multuʒ fuerũt dr la miſericoꝛdes et timẽtes deũ· Sed parẽtibus defunctis filius nitſinei, factꝰ eſt oppᷣſſoꝛ ſubditoꝛuʒ et pauperuʒ · et cũ argueret᷑ ab iNd ⸗ ⸗ anic is et religioſis quare tm̃ ſpoliaret ſuos pauperes ſubdi G0 MM L B tossR eſpõdit· oues nr̃e ſunt· idðo debemꝰ eas tõdẽ vtieis / Tandez volẽs eũ deus ab hoc erroꝛe reuocare ꝓpter ſeruitii coke qð in iuuẽtute ſibi exhibuit: miſit ad eũ angelũ qui rapto eo 4 oſtẽdit ei pulcherrimũ palaciũ ĩ quo eꝛãt hoĩes veſtiti aureis enſe veſtibꝰ et cãtaba nt dulciſſime: et oĩa genera oꝛganoꝛũ audie nie bant᷑ in palacio illo · qui audiens tm̃ gaudiũ volebat intrare n repulſus eſt a cuſtode poꝛte dicẽte · Quõ vis ĩtrare iſtð mũ N 8 diſiimũ ⁊ pulcherrimũ palaciũ: cũ habeas veſtẽ ſanguinolen dereſe tam. Qui cũ reſpexiſſet vidit ſe reſperſũ ſanguine· QCui angls tüiconn Lſte ẽ ſãguis kibo⸗ pauperũ quẽ tu violẽter ⁊ ſine iure exa⸗ bemnigt ctões fadẽs ĩ ſubditos accepiſti · Si igit᷑ vis ĩtrare iſtud pala ſons ciũ reiidias a te iſtaʒ veſteʒ · Qui ad ſe rediens vitã in meliꝰ cõ idin mutauit· ⁊ oĩa tiuſte recepta reſttuit · et poſtea eis mtuʒ Ymii· qner ſericoꝛs fuit et vitaʒ ſuaʒ in bono finiuit. Tercii ſunt qᷣ ꝓ⸗ tol pteꝛ debita domĩoꝛũ ciues alios ſubditos idebite pignoꝛãt hon . quod eſt rapina coram deo quãdo ſie res pauperũ ĩdebite pi ſunere gnoꝛantur· dimiſſis rebꝰ pꝛincipaliũ debitoꝛũ ſeʒ dominoru⸗ ſp p Sed heu iam cõmune eſt ꝙ ruſtici ⁊ mercatores totã guerꝛã ſerb no luũt:qui nunq; cauſaʒ vel occaſionẽ ad hoc dederũt · Et tles umm n paupꝑes merito eſſẽt martires xp̃i: ſi patiẽter hoc ſuſtinerẽt.⁊ nttto⸗ D cũ hoc ſibi a peccatis caueꝛẽt · ¶ Quarti ſũt qui mercedẽ alio otſbi⸗ rũ iniurioſe detinẽt ⁊ cõſeruãt. Vbi ſciendum ꝙ iniurioſe de rdn tinẽtes mercedẽ alienã tripliciter peceant ⁊ triplex maluʒ in queen curũt· Primũ ẽ ꝙ iram dei gꝛauiſſime cõtra ſe ꝓuocant· Qð gimlit patet quia illud eſt vnũ peccatũ de clamãtibꝰ · ⁊ in aunbus 28WðWðWðJMWẽ . dei clamoꝛẽ diuine vltionis iugiter expoſtulantibus· Dicitur gtbi em̃ peccatũ clamare· quia ſua enoꝛmitate deum pꝛouocat ad ſapasae vindictaʒ· Et talia peccata ſũt quattuoꝛ · vt patet ſupꝛa· v· B. euume ¶ Quinti qui vtunt᷑ re apud ipſos depoſita vel etiam ipſis iſegeri accõmodata ad aliũ vſum q́; eis cõceſſa ẽ· Vel etiam vtuntur aurnbus pignoꝛe· tales furtũ cõmittũt contra dei p̃ceptum faciunt · ennr E¶ Sexti ſũt ſacrilegi qui rẽ ſacram furant᷑ ſiue auferunt de Pooine loco ſacro ſiue non lacro · vt patet · xvii · ꝗ· iii · Quiſq;· Et tale gmmertn furtũ dicit᷑ ꝓprie ſacrilegiũ· quod etiaʒ cõmittit᷑ cum quis fa Pmulte cit iniuriam clericis vel perſonis eccĩaſticis. eos ſcʒ detinẽdo mose vel eorũ res auferendo.tales em̃ ſacrilegi ſũt excõmunicati· Eeoerte 0. ſenici rapbeo naues cünde t ineme eiſtöni geroen Nings fureer ſudpin melc ltun 7 4 untp Pignnc danp omingti Nigni tebttles cde dio zwroſede tmnin n Cine 05 uunbus 8Ditur ockd innp amiſ⸗ mnwunder mkwov uenntde 1 3denmcl un ipſo facto et pᷣuati ꝑceptõe ſacramẽtoꝛum · eundem cuidam vicino 0R—— „ 4 8 ueritur vtrum reliquie ſanctoꝛum poſſint furtiue ſubtrahi vt honoꝛabilius reponantur? Reſpondeo ſecundum wilhelmum. non. nam ſacrilegium eſt quotienſcunq; aufertur ſacrum de ſacro. vel ſacrum de non ſacꝛo · Et nota ÿ gaa⸗ emeꝛe uel uen⸗ dere ſcdum rapmun· ſpmoniacũ elt ( Septimi ſunt qui fuꝛ tũ cõmittũt. Vnde qᷓ̃rit᷑ vtrũ in re ꝑua cõmittat᷑ furtũ ſiẽ in ſed mẽs furantis attẽdit. xiiii · · vi · ca · ulti · Et hoc ĩtelligẽdũ eſt qñ volũtas ẽ talis ꝙ etiaʒ maioꝛa ſubtraherʒ ſi poſſet YI qñ ex ablatõe ꝑue rei dominꝰ ĩtelligit᷑ grauari · Naʒ ſicut diẽ thho.ſe· ſe· q· lxvi Si aliqs res mĩimas furtiue accipiat ꝑ quas hõ nõ reputat ſibi nocumẽtũ ĩfeꝛri · et ille qui accipit poſſit p ſumere hoc nõ eẽ cõtra volũtatẽ domĩ: excuſat᷑· Nias furtuz ſp eſt peccatũ moꝛtale.qꝛ eſt cõtra dilectõem proximi cui in⸗ fert᷑ nocumẽtuʒ. Vnde etiam in talibus mĩmis ſi quis habeat aĩm furandi ⁊ ĩferendi nocumẽtũ ꝓximo erit peccatũ moꝛtle vt tho.ibidẽ dicit · Hoc ſũme aduertendũ ẽ ꝙ nõ ſolũ furtum notabile: ſed furtũ ꝑuũ ẽ ꝑiculoſuʒ homĩ· Vnde ſi decẽ furaꝛẽ tur vnã aucam:et eazʒ comederẽt:qlibet tenet᷑ reſtituere ꝑteʒ gque eaʒ cõtingit:ſi vult ĩdulgentiã ⁊ remiſſionẽ pctõrũ cõſeqᷓ Similiter intelligitur de his qui gramina de pratis aliorum metunt vel cum pecoribus ſuis ſdenter damna proxim is in ſegetibus vel pratis inferunt· Ctem qui fructus arboꝛum uel rapas agrorum ſubtrahunt contra uoluntatem pꝛoximoruʒ tem uenatores qui cum euis et canibus ſuis bominibus in ſegetibus ſuis damna inferunt. Ktem uectores qui cum curribus ſuis per ſata agroꝛum vadunt . et ſic eis damnuz in⸗ ferunt . ſic de aliis · Item ruſtici qui quandoqʒ agros aliorũ pꝛoximoꝛum ſibi cõtiguos cũ aratro diminuunt · et ſuos au gmentant. Vnde exemplum in dialogo ceſarii · Vbi legitur n os eius mitteie minabat᷑ · Ille culpã nõ ignoꝛãs quocunq; ſe vertebat ſemp diabolũ peeſet vidit q̃ hẽbat palũ · ſiquide 3 uo ſubtraxerat de agro ſuo vt 2 õ agrum ſuũ augmẽtaret/d quẽ cogente iã dicta nexeſſitate ſuos amicos tranſmiſit et ablata reſtituere ꝓmiſit · et veniaz poſtulauitquibus ille reſpõdit · Nõ ignoſco · ſinite eum bene toꝛqueri· Tterũ terret᷑ vt prius· et iteruʒ mit tit nũcios vt p riꝰ ſed veniã nõ cõſequit᷑ · Lercio cum lacrim is veniẽtibus et ii ſan centibus. miſer ille nõ poteſt moꝛi nec viuere· Reſpondit ſin Modo bene vindicatus ſum: modo remittã· Ab illa igit᷑ hoꝛa et omiĩs terroꝛ diaboli abſceſſit · Item exemplũ de parẽtibꝰ quu nc Cdebẽt pueros ſuos fideliter infoꝛmare ꝙ ipſis nec alicuiq; al huent teri homĩ aliquid ſubtrahãt et furtiue recipiãt · Vnde legitur fen ꝙ quidã puer defũctus eſt et iudici pꝛeſentatꝰ:quẽ puer qua iſtde ſi per velamẽ cõtemplabat᷑: multũqʒ ei ſeuerus videbat᷑. Dia hu bolus autem eũdem pueꝛũ accuſabat dicens · Domine iudica deßen ſm iuſticiaʒ· quia puer iſte germano ſuo obolũ furatus eſt· len nec inde fecit penitẽtiam nec reſtituit ablatũ· Qui dñs: velles cne vt pro tantillo hũc puerum dãnarẽg Mea iuſtida nõ eſt ſine Oebe miſericoꝛdia · Supplicantibꝰ ꝓ puero q ibuſoã ſanctis qbus dſplt puer ſeruierat culpa pueri remittit᷑: ſed ad preceptũ iudiceis ſeten puer ad puteũ igneũ proiicit᷑: in quo tãtaʒ penã ſuſtinuit ꝙ ſr poſtmodũ hanc verbis exprimere nõ potuit. Doſtea ð puteo vdere eytractus iudicẽ iocũdum et dulcẽ inuenit ˖ Dataqʒ ſentẽtia dell anima coꝛpi reſtituit᷑: et oboluʒ ꝑſoluere iuſſus eſt · et miran linn tibus cũctis qui aderãt per ſigna que in eo inuenerũt verbi Ulpe eius cõpulſi ſunt credere· ttem ꝙ; bom o Poſt hãc vitã puniat᷑ ullta pro minimis rebꝰ patet per tale exẽplum·. Nã fiuius cuiuſ. d uuune duciſſe decedẽs cõfeſſus eſt quãuis tãtũ eſſet nouẽ annoꝛũ) eſefn qui poſt moꝛtẽ apparẽſ dixit matri ſue ſe eſſe in magna pena nul purgatoꝛii: quia nõ ſoluiſſet quedã debita que accõmodaue Autel rat a familia patris ſui ad ludos faciẽdos et globos emẽdos enncd nec de hoe memoꝛ fuit in moꝛte vt ſoluiſſet tales hallẽſes· Et deiet petiuit a matre vt pro eo ſolueret · et ſic pena ſua finez habe ese ret · Reſpondit ſe libenter velle facere · Et inquiſitione facta etho fecit omnes tales hallenſes ſoluere famulis et famulabus pon ſuis: qui ei illos hallenſes conceſſerant · poſtmodum autem talib puer apparuit matri in magna claritate: intimans ꝙ eſſet iſſee W eſe anin tccönO ſerhegen J Baone Aigete prithgn Kinct weichr viun dmmiden frrs di mnockir ſnrcecds vor ſcnr ſeöpunn ſenin ermmmmn gurwbi i mnn⸗ uscuſ imi len önodtve gwienidn R ſtineln R dum uns ℳ Nanen liberatus a ꝑena: et poſitus in felicitate maxima. e vxoꝛbus que furantur viris ſuius Ctaui ſunt vxoꝛes que furant᷑ viris ſuis · et res viroruz I furtiue ſubtrahũt · Et de ipſis cõtra voluntatẽ viroꝛuz ſeu maritoꝛũ elemoſinas ſaciũt: quod fieri nõ debʒ · Vnde ſcri bitur xxxiii · ꝗ· iii· Nihil ⁊c̃. Sed nũquid vxoꝛ ĩ aliquo caſu po teſt facere elemoſinã ſine licẽtia viriæ Reſpondeo ꝙ ſic · et hoc in triplici caſu.Drimo ſi vxoꝛ fuerit lucratiua · Secundo ſiha buerit res ꝑafernales et ꝓprias preter dotem vbi huiuſmõi pafernalia locum de cõſuetudine habent et vxoꝛis ſunt: po telt de illis etiam inuito marito elemoſinaʒ facere · Tercio ſi faciat el emoſin am de rebus ſue diſpẽſationi cõmiſſis · puta de pane et de vino 1 huiuſmodicnam de approbato moꝛe ſo lent ad diſpẽſationẽ vxoꝛis pertinere) poteſt et debet facere elemoſinas: moderate tamẽ ꝙ egeſtatẽ cõiugi nõ inducat· Et debet ſibi foꝛmare cõſcientiã G nõ diſpliceat viro: licet aliqũ diſplicuerit et prohibuerit · Quia aliquando prohibent vt tẽ erent vxoꝛes: non tamen ex toto ſed ab exceſſu · Poteſt etiã kbiformare cõſciẽtiã ex miſeria pauꝑis: cogitans ꝙ ſi maritꝰ videret placeret ei ꝙ ſibi fieret ele moſina . Quid tuc dicẽdũ ẽ de üllis mulieribꝰ ꝗᷓ furant᷑ maritis: et illa ſupeꝛflue illicite inutiliter ex pẽdunt ſcʒ in ſuperbia veſtiu m vel cinguloꝛuz vel peploꝛũ·a etiam qñqʒ in cõuiuiis cum viri abſentes ſüt multa expẽdunt:quod eſt cõtra vnuʒ capitulũ de re gula ma trimoniali · Quia exiſtẽtes in matrimonio debẽt ſibi inuicem eſſe fideles in rebus tẽpoꝛalibꝰ: 1 vnus nõ ſubtrahereali · et inutiliter expendere . Etem reprebendendi ſunt iſti parci viri qui redludunt omnia bona ſua ab vxonbus aullã eis poteſta tem cõmittentes tanquã andlle et famule. hoc illi facere de berẽt ſolum qui habent vxoꝛes tales quales: ne occaſio mali eis eſſet poteſtas talis rerũ tempoꝛaliũ Sed eis qui probas et boneſi as et timentes deum et conſcientioſas ⁊ probatas vxoꝛes habent nõ eſt faciẽd a talis recluſio · Quia ex hoc datur talibus mulieribus occaſio furandi· quia omĩa debent ulis eſſe cõmunia ſimul · ſcz tam viro q; mulieri. exẽplo pᷣmitiue eccleſie · vt dicit actuũ.iii· Erant illis omĩa cõmunia · Si boe pofu oibus pp̃ianis fuit: multo fortiꝰ debz eſſe e illis qui ſi unt ſimul emmnn in matrimonio· Hoc etiã videt᷑ xp̃s appꝛobare ĩ euangelio idi fgmnui cẽes. Tam nõ ſũt: duo ſed vna caro· Ex hoc ſequit᷑ ꝙ multo mi y ſid nus res illoꝛũ debent eſſe diuiſe · Saẽdum aũt ꝙ mulier pMWMPio (anti ba et honeſta et miſericoꝛs quãdoq; facit virũ crudelẽ pium uutß et miſericoꝛdẽ· Exẽplũ · Legit᷑ ꝙ quedã nobilis domina m tuü corl cõpatiebat᷑ inſirmis maxime tamẽ leproſis WVir aũt eiꝰ nobi mo lis et potẽs tmtũ abomin abat᷑ le pꝛoſos eos videre no po ooßtn terat· Qui quanã vie equitauit ad venatõem.ꝑ Tuc quivamte f proſus appens ante ianuam ſuã · i · liꝰ nobilis. rauca vote mmip cdamare cepit. Quẽ mox vt domĩa audiuit ad eũ deſcendit et ſep queſiuit ſi vellet comedere ⁊ bibere?æt ille. Gcce hie crucioꝛ: (blla vehemẽti ſolis ardoꝛe nõ manducabo neq; bibaʒ niſi me tle pore ris in domũ tuam. Et illa. Nunqᷣd noſti quantũ dominꝰ me? 6pdot abhoꝛreat leproſos ? et ipſe cito rediet de venatõe a ſi te in ſiſe domo ĩueniꝛet: foꝛſan me et te interficeret Cllo gemẽte 1 10 eqt rante: domina nõ potuit eius lacrimas ſuſtinere · ſed ꝓpriis aotnb. bꝛachis ĩ domũ poꝛtauit · eũq; rogauit vt comederet · nullo tden modo voluit niſi eũ domina in ꝓpriã camerã et in pꝛopriuʒ ſed lectũ defeꝛret · Cbi em̃ deſider abat quieſ⸗ cere anteqʒ comedet tueb Di m ergo ülla gemitũ 1 fletũ eiꝰ tm̃ ferre nõ borerat poꝛen munt uit eü in propris humeris ad cameraʒ ſuaz et 1 lecto uo en tumiue quieſcere fecit · ⁊ cooptorio p̃cioſo coꝛpꝑꝰ eiꝰ cooꝑiens Ct ſAc dopive ce vir de venatõe veniẽs. dixit mulieri· Aꝑi mihi camerã illaʒ lisſit vt requieſcã poſt eſtũ ſolis. Qũq; ula aliquãtulũ tardaret: 41 leng mens de moꝛte leproſi ſua: dominꝰ cũ magna indignatõe — camera ĩtrauit. ſatis cito poſt reuerſus ad vxoꝛẽ ait· Mõ Aun inquit bene feciſti ꝙ lectũ meum optime pparaſti: ſed nuror mnede vbi tales ſpẽs aromaticas repꝑiſti quibꝰ tota camera reſpſa Gnine eſt tanto ſcʒ odoꝛe ſuauitatis ꝙ mihi viſũ eſt ꝙ fuerĩ in ꝑadi sr. ſo · Luo audito mulier que non niſi moꝛtem expectauit · in⸗ frundn greſſa cameram ita inuenit ſed leproſum minime inuenit 4 lun pre ammiratõne et miraculi magnitudine omnia per ordi: ti he nem marito intimauit. Ille valde compunctus:qui prius qᷓſ ti 1mnr deſeen eMaea gmuma donin f töe in geniri vſooppit deretinult mapop eche lch loein ens dren neit ümntt iogen omagn muntch icztonet leo fuit: manſueſcere cepit ſicut agnus · et poſtea paupꝑes et maxime lepꝛoſ os ſꝑ dileit · et vitaz ſuã cuʒ vxoꝛe ſua in bono finiuit Vnde aꝑls ·i· ad chorin · vii· Saluat᷑ vij infideliſ p muli erẽ fidelẽ· ¶ Noni ſut ſerui et ancille qui res domĩoꝛũ ſuoꝛũ furtiue et ĩutiliter conſumũt. Vel etiã de reb domĩorũ ipſis ĩuitis elemoſinã faciũt· Tales em̃ ꝓpter piã intẽtõneʒ a pcco moꝛtali nõ excuſant᷑. Vnde queritur vtrũ ſeruꝰ vel ancilla in aliquo caſu poſſit elemoſmas facere ð rebꝰdomĩ ſui⸗ ’Reſpõ deo bᷣm tho. . iii · di. xx.· Serui an cüle et fan li nõ poſſunt ele⸗ moſinas dare de rebꝰ domĩoꝛũ ſuorũ ſine eorũ conſẽſu: niſi panẽ vel brodiũ et hmõi que nõ ĩferũt ſenſibile nocumẽtum Itẽ repꝛehẽdẽde ſũt quedà ãcille que ꝑmittũt quãdoqʒ come ſuibilia ꝑire ſicut bꝛodiũ· pulmẽtũ · et huiõi· que nolũt laboꝛẽ habere ut pauꝑibꝰ talia ſeruarẽt et ipſis darẽt: q;uis quãdo qʒ dominꝰ uel dña illud libenter viderẽt eis bene placeret · ſed iſte ancille ꝓpter pigriciaʒ ſuã nolunt illa fragmẽta colli gere que ſuꝑſunt et pauꝑibus erogare:ſed potiꝰ canibꝰ⁊ poꝛ as tribuũt. et ſic paupeſ egè permittũt · Et de bis diſtrictã ra tõem reddituri ſũt deo opotẽti que pauꝑibꝰ vtilia fuiſſent ſi eis diſtribuiſſẽt. Ttẽ repꝛehẽdẽdi ſũt ſerui et ancille qui fur tiue bona dominorũ ſuorũ ſubtrahũt· et ea crapuloſe conſu munt facientes conuiuia. DPoſtq̃; dominus et domina dormi tum iuerunt: tunc primo tales laute in comedendo et biben do viuere incipiunt · Tales em̃ tenentur confiteri et dominis ſuis ſatiſ facere cum alias habeant ſatis comedere et bibere Item etiam repꝛebhendendi ſunt domini et domĩe qui ſeruis et ancillis non neceſſaria ſua amminiſtrant: et eos in labo ribus nimis aggrauant: et eos vilipendunt verbis et factis: maledicendo eis vel alias iniurias irrogando · Cum tamen chriſtus dicat in euangelio. Quod vni ex minimis meis feci: ſtis ꝛic. ¶ Deami ſunt artifices et mechanici qui opera ſua R fraudulenter faciunt: et ſic proximos ſuos decipiunt ma⸗ lum pro bono vendentes · Contra quos dicit Prophe⸗ ta . Ve qui dicitis bonum malum · et malum bonum· Verbi gratia ſicut faber qui pꝛomittit ſe facturum aliqᷣd de bono VE DGDBRG. 2S0DTHMO. ferro: et oppoſitũ facit ſcʒ de ferro minꝰ bono . Similiter ſu 4 toꝛ qui ꝓmittit ſe de bono coꝛeo facturũ calceos ſiue occreaſ i et oppoſitũ facit · Etiã ipſi ſartoꝛes qui ſeiſſuras nouas inue ſuo⸗ mũt et nouitates in ſciſſionibus veſtimẽtoꝛũ. Quia ſᷣm Hein , ricum de haſſia ſuꝑ CGeñ·. Nõ licet excogitare tales nouitateſ ſe et vanitates: et multominꝰ licet eis facere et preparare niſi cauſa expoſcat· Ratio ẽ huius·quia nullus debet ꝓuocare 4 ximũ ad peccatũ vel iuuare ad va nitatẽ. Ergo qui excogitãt HM et qui faciũt nouitates tales quibꝰ ad peccãdũ vtunt᷑ ho ĩes N participes erunt illoꝛũ peccatoꝛũ.quia qui occaſionẽ damni dat: damnũ dediſſe videt᷑· ktẽ artifices qui nimiũ pro ſalario . D recipiũt plus ſcʒ q́; meruerũt. Itẽ artifices ⁊ laboꝛatoꝛes quu n ſtatutũ et cõſuetũ p̃ciũ recipiũt: ſed infideliter laboꝛãt et de in ſidioſe · Quia quãdoq; ꝑ tres dies laborãt qð in duobus per aue ficere poſſent· ⁊ ſic de alis· Et tales homies peniteri et cõfi: Eg teri debẽt ꝓhuiuſmodi exceſſibus · quia vnuſquiſqʒ redditu 2 rus eſt rationẽ in die iudicii de ſuo laboꝛe et de ſi uo artificio degs L¶ Vndecimi ſunt inuẽtoꝛes rerum. quia qui rem inuẽtã nõ iis⸗ reſtituit raptoꝛ iudicat᷑ · ꝓ vt legit᷑ xxiiii· q v.ca.i. Si quid in: furm ueniſti et nõ reſtituiſti rapuiſti · Vnde Rugꝰ. de verbis apii. cf Quod inueniſti et ñ reddidiſti rapuiſti: quãtum potuiſti feci e ſii·quia nõ plus potuiſti· ideo nõ plus fecſti· Qui alienũ ne domn gat ſi potuit tollit· VYnde etiam Oꝛigeñ · ſup Leui. Multi ſine ſine peccato putãt eſſe alienũ cum inuenerint ſi teneãt· et dicunt udg deuſ mihi dedit eꝛgo nõ debeo reddeꝛe diſcant autẽ peccatũü oub⸗ ſimiee eſſe rapine ſi quid inuẽtum nõ reddãt. Rd hoc autem oße vt ille qui rẽ alienã inuenit euadat penã fuꝛti: tũc ᷣm Hein.ð noder firma. debet publice denũciare ꝙ ille cuiꝰ fuit res veniat: ſi Aui certa indicia expreſſerit ſibi reddat. Vel ſm Moſtiẽ.· Si ille nõ Roece venerit cuius res fuerit: eroget pauperibus · vel ipe idem in uaud uentoꝛ tenere poteſt illam rem ſi eſt indigẽs et pauꝑ. Et hoe inre ſᷣm quoſoã autoꝛitate penitentiarii ſui ſeu ſui dioceſani ſi foꝛ uus te ſibi retinuerit diſpẽſationẽ talium rerum que dicunt᷑ fage hibet Mreſtitutiõis · ¶ Duodeami ſunt boſt pites qͥ vulgariter dicut ſtante ſtubenreuber: qui nimium cõputãt hoĩbus ſecũ comedẽtibꝰ enon nten ci in ſuo unte minuetiſt Siqude absppl jporuſtſt Midenün Dlleſene 1terdicunt Miperti Dlorzuten Linluns gnrniti isideni Aipedenn hit oninii daif i Gnnemnn DéPBG. SGDTINO et hoſpitibus· Quia tales debẽt moderate hoſpitibꝰ ſuis eõ putare· Sic tamẽ ꝙ eis ꝓ laboꝛibus et occupatiõibus ſuis ſa tiſfieret· quia quicunq; talis vltra debituʒ et nimis exceſſiue ſuos ꝓximos ſic grauat nimiũ computãdo ſaẽter ⁊ex ꝓppoſi to tenet᷑ ad ſatiſfactionẽ taliũ. Sciendũ etiã ꝙ iſti hoſpites qꝗ ꝓpter lucrũ temꝑale p̃parant cibaria ꝓhibita a illiata ſuis boſpitibus qui ſunt foꝛtes et ſani bene poſſent vti cibo ꝗᷓ drageſimali ꝑticipes ſe faciũt illoꝛũ peccatoꝛũ · Verbi gratia ſicut reptum ẽ in qᷓdꝛageſima in vna quarta feria in qua fuit angaria et cum hoc fuit vigilia apli Mathie·. ꝙ plures foꝛtes ſani et robuſii vſi ſunt de lacticiniiset alias habuiſſent ſuf⸗ ficientiã de cibis qᷓdrageſimalibus in quo nõ modicũ peccãt tam comedẽtes q; etiã illi qui ãminiſtrant ꝓpteꝛ lucrũ cis ta lia fercula · Et ratio eſt quia in tota qᷓdrageſima ſᷣm Tho ſe. ſe · q. cxlvii. Interdicunt᷑ vniuerſaliter oua et omĩa lacticima Tredecinn ſũt qui plebanũ defraudãt in oblationibus et decis: et aliis ſibi de iure debitis · Et de hac materia hẽt᷑ ſupra iiii · S.· Item qui cẽſum ſubtrahũt ſuis dñis · Quia ſᷣm Hein 8 firmaria. Cẽſum illuʒ qui fuit ab initio rei impoſitus ſine do lo et fraude integraliter debẽt ſoluere · Et q de hoc aliq̃d ſub traxerit peccat moꝛtaliter · Item qui theolonia vel vectigalia dominis ſuis fraudulẽter ſubtrahũt qui omẽs tenent᷑ ad re ſtitutionẽ. dũmodo tamẽ tres cõdiciones habeãt huiuſmodi vectigalia· Drim a ꝙ imponant᷑ autoꝛitate pᷣncipis · Secũ da ꝓyſubſit cauſa rationabilis ꝓpter quã fuerũt impoſita: ſicut pro pace faciẽda vel pro via publica reꝑanda. Tercia ꝙ; ſint moderata · quia ſic tolerãda ſunt· extra de verboꝛũ ſignifica· Querit᷑ vtrum laicus a clericiſ poſſit exigere pedagiũgR eſpõ deo eccleſiaſtice ꝑſone ad pedagia que dant᷑ a tranſeuntibus et guidagia que dant᷑ pro cõductu ꝑ terram alicuius vt ſecu rius vadant: ad talia penitus nõ tenent᷑ nec etiam pꝛo rebus ſuis quas nõ cauſa negociatõis deferũt et deferri faciũt · Et ĩ bibetur ne ab eiſ talia exigãtur contraria cõſuetudine nõ ob ſtante alias qui talia exigunt ſi ſunt perſone ſeculares ſunt excõmunicati ipſo facto· Si collegium vel vniuerſitas: caſtrũ — De PRG. SEDTIHMO vel ciuitas ipſo facto ſubiici᷑ interdicto:. nec a pdictis abſol⸗ ui poſſunt niſi plene reſtituerint ⁊ trãſgreſſioni ſatiſi feeerĩt. Exptra de cenſu : quãquã · li · vi · et in cle · e · ti . pñti · (NOxii. genera mercatoꝛũ damnant᷑ Wartidecimi ſunt mercatoꝛes qui mẽtiendo et decipiẽ: POSYdo emunt et vendunt ˖ Vnde queritur quantuʒ illi pec eant qui nec emere nec vendere nouerunt niſi cum menda⸗ ciis et iuramẽtis? Reſpondeo pᷣm Rapmũdum/Quotiens cau ſa decipiẽdi periurãt vel mentiunt᷑ ſciẽter: peccãt moꝛtaliter et tenẽtur ad reſtitutionem· Sciẽdum ꝙ hoc nõ ſolum intel⸗ ligitur de magnis rebus: ſed etiam de paruis.vt patet in qui buſdam borubrs qui paruas res habent emere vel vendere et tamẽ in eiſdem multipliciter mentiunt᷑: ꝓximos decipiũt Sed ſi dicis veruʒ eſt qdð iuro⸗Reſpondeo ꝙ peccas in hoc ſine neceſſitate iuras:et nomen dũñi dei tui inuanũ aſſumis . Sed ſi iterũ dicis nõ credit᷑ mibi niſi iurauerog Reſi põdeo nõ eſt laudabile ĩ te ꝙ ſie te exhibuiſti ꝙ nullꝰ vᷣbis tuis fidẽ ad⸗ hibeat. niſi hoc qdð loqꝗris ei cũ iuramẽto affirmes. Et iterum dicis nulli credit᷑ ãpliꝰ niſi iuret: nec aliqͥs p̃t iã vẽdẽ vel emẽ miſi iurauerit · Rñdeo · nõ ẽ vniũᷣſaliter verũ· qꝛ ples boni viri emũt et vẽdũt ⁊ tñ nilo mõ iurãt etiã ĩ magnis ⁊ arduis em ptõibꝰ. ſʒ ſimplici vᷣbo affirmãt vl negãt im dictũ xp̃i q dicit Sit ſzmo vñ ẽ eſt · nõ nõ· Vñ exẽplũ. Legit᷑ ĩ dialo go ceſarii · ꝙ duo ciueſ coloniẽſes ĩter ceta pctã ſua cõfeſſi ſũt duoꝛũ pctõ rum genera q̃ quidẽ ĩ ſe valde ſunt magnalicet ꝓpter vſum mercatoꝛibus his diebus parua videant᷑ et quaſi nulla· vide⸗ licet mendaciũ et ꝑiuriũ · Dñe mnquiũt pene nibil poſſumus emere vel vẽdere qͥn opoꝛteat nos mẽtiri iurare et ſepe ꝑiu⸗ rare · Quibꝰ dum diceret plebanꝰ pctã iſta valde ſunt grauia et a ſaluatoꝛe prohibita ipſo dicente · ſit ſermo veſter eſt eſt. non nõ· Reſpõderunt· nos nõ poſſumus hoc preceptũ in ne gociatiomb noſtris cuſtodire · Nit ſacerdos: vtamini conſi lio meo et bene cedet vobis · Et nolite mẽteri neqʒ iurare:ſed ſicut mercatum veſtrum vultis dare: ſic eum laudate. Et pro miſerũt ei ꝙ temptare vellent vno anno hoc enim ſacerdos — ketiu nane nerſe buiue unt. doo⸗ ſrog tet:et iſenn ofi ſen onis KAlun ſeſſon grani tl⸗ ſttn dited ultar⸗ nes⸗ ſup etſie⸗ ſiſed gta⸗ url Dam ſo tuo Nppoſe ſedan bor Titoin gno⸗ Te vedu bium ſe, oe W mle cunſe Muent knmtn obni Pntn D medgir Wun üaung. iden is hden ſetenn e elen 8Sdonbi rg n geſnig moip lupde ohn ſo gn rcc upi * 4 — = E= AGrunm On. mt lteteſ ſ S grauib inſuper in rebus diiaa ti. ¶ Secudi mercatoꝛes ſunt qui ĩ ſtatera delinquũt · et hoc DP mano aduer ſat᷑: pene nihil anno illo vendere potuerũt · Re uerſiq; anno reuoluto ad ſuũ plebanũ dixerunt · Obedientia buius anni fuit nobis multũ dãnoſa · homĩes a nobis deflu unt. nec aliquid ſine iuram ẽto vẽdere poſſumus· Tunc ſacer ſtro ꝙ nulla adũſitas nulla pauꝑtas vos a tali ꝓpoſito auer tet: et dominꝰ vobis bene dicet · Qui ex v̈bis ſuis compũcti ꝓ miſerunt ꝙ cuſtodire vellẽt eius cõſuiuz: diuinũqʒ preceptũ ꝑ om̃s dies vite ſue · etiã ſi opoꝛteret eos mẽdicare · Mira res ſtatim dominꝰ ĩmiſſam cõpeſcuit temptationẽ et ceperunt omẽs hoĩes eos pluſq́; ceteros mercatoꝛes frequẽtare et fa⸗ cti ſunt in breui diuites ita vt mirarent᷑· Et reuerſi ad ſuũ cõ feſſoꝛem gẽas egerũt · eo ꝙ per eius ſ- alubre cõſilium a tam * eccatis fuerũt exoneꝛati: et inſuper in rebus dita petiuit ab eiſ. Impediẽti igie eos ſathana:qui ſemꝑ ſaluti hu fit tripliciter. Drimo cum quis habʒ diuerſa põdera ſic ꝙ vẽ dit ad minus: 1 emit ad maius Secũdo cum habet mẽſuram iuſtam et pondus iuſtũ: ſed ſaäenter male mẽſurat· vt caupo nes qui replẽt mẽſuram cum ſpuma · et etiã qui digitũ libre ſupponũt · Similiter pãnicide qui cuʒ pollice vlnã retrahũt et ſie de alis· Tercio quãdo quis habet iuſtã libram et mẽſu rã: ſed facit vt reſ põderoſioꝛ ſit tꝑe vẽditõis · vt ꝗ lanã aſpeꝛ git aqua: vel piper ad cellare poꝛtat · Et vinũ qð vẽdũt cum aqua limphant et ſic de alus; Duplex damnũ habebũt tales Primũ tempꝑale · Vude Deutronomii xxv· Nõ habebis in ſac co tuo diuerſa pondera:et poſt· vt viuas lõgo temꝑe · Sic ꝑ oppoſitũ cito moꝛiunt᷑ tales Et etiam res male acquiſite cito perdunt᷑ · Scm eſt ſpũale damnũ quia cum ſcriptũ ſit per q̃ homo peccat per hec et punieẽ᷑ · qui igit᷑ in ſtatera peccat me rito in ſtatera michaelis puniet᷑:vbi tunc mala eoꝛum in ma gno põdere: bona vero eoꝛuʒ nullius põderis eſſe videbunt ¶ Tercii mercatoꝛes ſunt qui ꝓpter dilationem temꝑis res vẽdunt maiori precio qᷓ; valent vel valere poſſunt· Niſi du bium ſit ꝙ merces vendite tempe ſolutiõis debeãt plus vel eſtimat᷑ ꝙ debeãt valere temꝑe ſolutionis.Et hoc intellige ſi uß iſte venditoꝛ iam nolebat vẽdere merces iſtas: ſed intẽdebat hen ſeruare vſq; ad illud tẽpus:et tũc a primo vendere · Quz em deee venditoꝛ ſtatuat in coꝛde ſuo pro quãto velit rem ſuaʒ dare: ci nõ poteſt ꝓpter dilationẽ preciũ augmẽtare · Verbi gratia. inn⸗ ſi quis iã vellet vendere equũ vnũ pro decem floꝛenis ꝓm⸗ ttal pPtis:et ſi ꝓpter dilationem ad dimidiũ annũ dat eum ꝓ vn nunult decim floꝛenis: tunc tenet᷑ vndecimũ floꝛenũ reſtituere · quia ſedan vſuram cõmiſit · Sed ſi aliqui dicant non poſſumus venderq hett merces noſtras ſine dilatione · Reſpõdeo cum dilatione licet tuul vẽdere:ſed ꝓpter dilationem nõ licet pᷣciũ augmẽtare · Quia muuhl qui vẽdunt res ſuas longe carius ppter dilationẽ ſolutiäĩis gi q́; ſi eis incõtinẽti ſoluerent᷑: cõmittũt vſuram · vt patʒ extra ſud de vſuris:ca: Cõſuluit · Quarti ſunt qui aliud oſtẽdunt et ſecve aliud vẽdunt . Gt ſunt illi qui occultãt malum ſub bono: ſu qgiunp perius ponũt illud bonũ ꝙ ſit in aſpectu hominũ · ſed in me ullgi dio illud qð deterius eſt. t dicũt ꝙ totum ſit ſicut ſuperiuſ mo apparet · et ſic mẽtiendo ꝓximos decipiũt.Exẽplum in dia lo eee go ceſarii ·.Matrona quedã venit in qᷓdrageſima cõfiteri pec terd cata ſua:flectẽs itaq; coꝛam confeſſoꝛe genua ſua: Quidqui iini boni ſe meminerat cõmiſiſſe cepit enumerare ·et cum phari ue ſeo in euãgelio ſe iuſtificare· dicẽs dñe tot ſextis feriis ſoleo Ann in pane et ĩ aqua ieiunare· et tales elemoſinas dare · eccleſiaʒ l frequẽtare:et multa in hũc moduʒz facere· Cui ſacerdos dixit ihe Ad quid domina veniſtisgnũquid ꝓ iſtis operibus vultis re exſ apere penitẽtiam? Quare nõ dicitis peccata veſtras Reſon uitg dit illa · nibil mibi conſcia ſum · Rit ſacerdos · cuius eſtis offi Kn cii? Reſpõdit mulier ferru m vẽdere ſoleo · Rd qð ille · Soletis W aliqñ minoꝛes ꝑticulas in ligaturis maioꝛibus intermiſcere 1 vt ſic totum vendatis? Dicẽte illa ſoleo· Reſpõdit · Gece hoc criminale peccatũ eſt·quia dolus et fraus. Secũdo ĩterrog is uit · ſoletis aliqñ mẽtiri iurare ꝑiurare/ Reſpõdit illa· Quia der in talibus ſepe excedo. Tercio queſiuit ſoletis emulis veſtris ſing aliqñ maledicere et aliis plus vẽdẽtibus inuidere?xlla rñdit · KWKW fugt timig dini re = — 1 . H bigein Oens H tamnphn meegti 1 bendece nonele e Quir ſlnos pnen Nſedonte bonoe ſoonnt tſupeni nindub⸗ Gaonpe unn unm pem nis ſobo e eccn gouase hon leoes mnanicn Eelen vottenn⸗ loi⸗ 1 Mme. DepPRe. lia ſunt. et niſi penitẽtiã egeritis condig nã citius ibitis in ie hennã · Lerrita illa in verbis eius peccaſſe ſe cognouit · et qᷣd decetero cõfiteri debuit didicit · ¶ Quinti mercatoꝛes ſunt qui vilius et remiſſius ſolẽt emere rem q; valeat · vt cõtingit in neceſſitate cũ quis eſt coactus: et neceſſitate vrgẽte opoꝛ tet eum cũ damno ſuo bona ſua võẽdere · et talis ſic emens et multo minus ꝓ eiſdem rebus dãs q; valeãt:tenet᷑ recõpenſa re damnũ ꝓximi · Moc iſti nõ aduertũt qui qñqʒ ſi poſſent li benter emerẽt ꝓ vno floꝛeno qð valeret duos. Et de hoc ſibi nullã conſciẽtiam volũt foꝛmare · cum tñ ſuãt ꝙ talis res cõ muniter ſic nõ vendat᷑. ſed ille ex meꝛa neceſſitate ſic vendeꝛe cogit᷑ · Gxẽplum de vno qui emit ꝑpetuos redditus et certos ſupꝑ vnũ floꝛenũ pro:xiiii· ſed vẽditoꝛ ex neceſſitate coactus ſic vẽdidit · 1 alter cum dãnatõe ſui ⁊ ſuoꝛũ ſic emit · Ctem aliꝰ qui vni vnlequl P· xl · floꝛenis vẽdidit qui vix decẽ florẽos valuit · Et ſuꝑ hoc ei cõceſſit · v· floꝛenos ꝑ annũ · et ĩſuꝑ eodẽ anno talis bis cõicauit · Et talibus peccata nõ dimittunt᷑ niſi reſtituãt et recompẽſent damnũ ꝓximis· t quod dictũ eſt ð venditiõe: intelligẽdũ etiam eſt ex parte emptoꝛis. Vnde qñ vẽditoꝛ crederet rem ſuam minus pᷣcioſam eſſe q; ſit · vtputa vendit aurũ ꝓximo pro minoꝛi precio: quia credidit eſſe auri calcum · Rut animal ſanũ qð putat eſſe infirmũ· ⁊ ſic de aliis Nam emptoꝛ ſi hoc cognoſcit et minug dat qᷓ; res valeat: in iuſte emit:et ad reſtitutionẽ teneẽ ¶ Sexti ſ unt qui vicioſuz et defectuoſum vendũt ꝓ bono · Circa qð querit᷑ vtrũ vendi toꝛ teneat᷑ diceꝛe viciũ rei vendẽde? Reſpõdeo ſᷣm Tho. ſe · ſe · ꝗ·lxxvii ·: Vẽditoꝛ qui rem vicioſam vendendã exponit ex hoc ipſe dat emptoꝛi damni vel periculi occaſionẽ · Damni quidẽ ſi ꝓpter huiuſmõi viciũ res ſit minoꝛis precii et ipſe nihil de precio minuit· DBericuli autem puta ſi ꝓpter huiuſmodi viciũ vſus rei reddatur impeditus vel noxius· puta ſi aliquis ven dat alicui equũ claudicãtem ꝓ veloci.vel domũ ruinoſaʒ pꝛo firma· vel cibum coꝛruptũ ꝓ bono et ſic de aliis · Vnde reſpõ deo breuiter ſi vicia huiuſmodi ſunt occulta et venditoꝛ nõ SEDTEAO detegit: erit doloſa illicita vẽditi o. et tenet᷑ vẽditoꝛ ad dam ni recompẽſationẽ. Si vero viciũ rei ſit manifeſtũ·puta cum equus eſt monoculuſ: uel cũ vſus rei etſi nõ cõpetat vni:po teſt cõpetere alteriet vẽditoꝛ ꝓpter huiuſmodi viciũ ſubtra hit de precio quãtuʒ opoꝛtet: nõ tenet᷑ ad manifeſtãdũ vicũ rei · qꝛ ꝓpter huiuſmodi viciũ emptoꝛ foꝛte vellet plꝰ de pre cio ſubtrabi q; eſſet ſubtꝛahẽdũ· vnde vẽditoꝛ põt licite viceiũ =W reticere · Mec ille· (Septimi ſunt qui cuʒ prompta pecunia emuũt et in cõtinẽti illud ẽ ſibi uel alii ecõuerſo vẽdunt. Et XYpter dilationẽ dãt carius q́; valet uel ualere põt. Et nulluʒ laboꝛẽ uel aliquod dubiũ nec aliquas expẽſas cum bac re ha buerũt: ſed ĩmediate eodẽ tꝑe et loco ꝓpter dilationẽ multo carius vẽdiderũt· Verbi gratia. Sicut iſu qui emũt auenã cũ eſt in bono foꝛo: et ꝓpter dilationẽ cariꝰ vẽdũt q́ᷓ; expoſt va lere põt. Ttẽ qui qñq; emũt duo vel q̃ttuoꝛ vaſa vim ꝓ ꝓm⸗ pta pecunia: ⁊ ĩmediate ꝓpter dilationẽ multo carius vẽdũt et qnqʒ nunq́ʒz ex cellari trabunt᷑ · et ſic qñqʒ illa vaſa bis uel ter vẽdunt᷑ et tñ ſempꝑ in eodẽ loco manẽt · Ntẽ qui emũt pan num uel lanã vel buiuſmodi ꝓ ꝓmpta pecunia immediate carius vẽdunt ꝓpter dilationẽ. et tales qñq; plꝰ lucrant᷑ q; ille qui talia meramonia duxit ꝑ· xl· uel qᷓnqginta miliaria in magnis expẽſis ⁊ laboꝛibꝰ. Circa hoc querit᷑ vtrũ mercatoꝛes pPoſſint licite lucrum recipere ⁊ carius uendere q; emptũ ſit · R eſpõdeo cum laboꝛant pro omibus et quaſi cõmune nego cium in mercibꝰ gerũt: poſſunt moderatũ lucrũ recipere · ſe cus de immoderato .· vt patet extra de emptiõe ⁊ vẽditiõe · ca. pmo. Sciendũ eſt ꝙ hoc intelligẽdũ ẽ ſi ip̃e vẽditoꝛ rẽ melio rauit · et etiã ſi p̃ciũ rei mutatũ ẽ ſm diuerſitatẽ loci uel tꝑis· uel ꝓpter ꝑiculũ cui exponit trãſ ferẽdo rẽ de loco ad locum põt cariꝰ vẽdere.dũ tamẽ moderate fiat vt dictũ ẽ ¶ Gctaui mercatoꝛes ſũt qᷓ qᷓᷓt tenebroſa loca ⁊ lucẽ ſolis et claritatẽ diei obtenebrãt · et hoc ideo faciũt ut res aliter appareat qʒ ſit . ſicut pannicide faciũt. Et in hoc oſtendunt ſe eſſe filios te nebrarum . Vnde dominꝰ merito dicet eis · Math̊.·xxii· Mittite eos in tenebras exterioꝛes . quiatenebras dilexerunt: ideo rnnn nplnen un Ntdini larent upan t. t mnlunu nerarer angilt⸗ nonereg⸗ teihet nam da mnationẽ ſufficeret · uant iſtos pauꝑes mechanicos · ſic ꝙ i DeDn6. SEDTIMO tenebras habebũt · Et in hoc oſtẽdunt ſe male velle facere vl em̃ qui male agit odit lucẽ: et nõ uenit ad lucẽ ut nõ arguãt᷑ agere. De talibus dicit xp̃s in euãgelio · ut habet᷑ toũᷣ· iii · Ois opa eius· Qui aũt facit ueritatẽ uenit ad lucẽ ut manifeſtent opa eius qꝛ a deo ſunt facta · Et tales mercatoꝛes qui cauſa de cipiẽdi hoc faciũt quãtũ ĩ eis ẽ oculos chriſti conant᷑ uelare · Vnde autoꝛit as· Oculos dñi om̃ia cõſpiciẽtis conant᷑ uelare qui malũ ꝓ bono nitunt᷑ uẽd ere dareu l'mutuare · Et tales ? caſu quo nũqꝗʒ pximũ decepiſſent: ñ ſolũ ĩtẽtio eoꝛũ ad eter Noni ſũt qui cũ mechanicis z 7 cõͤueniũt et pactũ faciũt dãdo eis ꝓmptã pecuniã ut ſibi ſu pra terminũu aſſ ignatũ tot facta ul tot paria mechanica p̃pa rẽt · Et ſciũt veraciter ꝙ tꝑe illo ſibi aſſignato multoplus eiſ dez mechanicis ſoluerẽt talia cis ſic pparata et ſic nimis gra pſi ex ſuis cõtinuis la⸗ bonbus vix ſibi nutrimẽtũ acquiꝛũt Decimi ſunt qui ulas res uẽdunt que ad nullũ uſuʒ ſunt utiles niſi ad peccãdũ ſic gladio s et ſagittas ĩtoxicatas: aut venena ac falſos teſſeres et huiuſm odi. Tüc indubitãter pe ccãt omẽs illi qui faciũt ul tenẽt uel uẽ dunt uel donãt: ⁊ omĩa mala ſ equẽtia iſtis impu tabunt᷑ Quia qui occaſionẽ damni dat: damnũ dediſſe rider Extra de iniu· et dãno · ca · Si culpa· Cõcoꝛ· Tho·et Moſtiẽ·Si R autem iſte res que uẽdende ſunt poſſunt eſſe vtileſ· ut arma in iuſto bello· aurifrigiũ ad omam̃ta eccleſiaſtica· Et etiã qᷓdã venena que ad aliqua medicinalia ul cõtra animalia nocua qui talia uẽdit p̃parat uel dat nõ peccat niſi feꝛte ꝓbabiliteꝛ dictaret ſibi cõſciẽtiã ꝙ emptoꝛ rem illã qᷓreret ad malefaciẽ dum. Tũc em̃ nõ debet ei uẽdere nee dare nec accõmodare· Verbi gratia · Sicut vnus qui uellet aliquẽ in iuſte occidere · uel alias letaliter vulnerare · tũe tali nõ debes gladiũ uẽde reuel acc õmodare: alias reus eris illius peccati · Ttem auri⸗ faber faciens anulũ aureũ illi quẽ ueraciter ſcit uelle abuti · ſicut dãdo alicui mulieri in matrimonio cõſtitute: uel virgini ut alliciat talẽ mulierẽ ul virginẽ ad actũ illicitũ Talis auri faber reꝰ erit in pctõ iſto · et ſic de aliig . Et hoc idẽ poſſumꝰ per talia exẽpla a ſimili cognoſcere· Quia ſi qs qᷓreret hoĩem ahlliquẽ ad occidẽdũ eũ:et indicãs ſciẽter illi locũ vbi eũ ĩueĩe t reꝰ erit homicidio. Itẽ ſi qs indicarʒ alicui volẽti foꝛnicari ꝓ⸗ ſitibulũ ſeu locũ aliũ vbi tales meretrices inueniret reus enit illlius peccati:q; eſt regla iuris· Q qui occaſionẽ dãni dat: dã nuz dediſſe videt᷑· Ergo vmũuſaliter loquẽdo qͥcũq; iuuat ver bo vl facto aliquẽ ad peccandũ reꝰ erit omniũ pctõꝛũ illoꝛũ. S Vndecimi ſunt q ĩ diebꝰ feſtiuis mercimonia ſua exercẽt · 6t de hac materia inuenies ſupra in iii. pcepto. D ¶ Duode cimi ſunt qui emũt furtũ uel rapinã · Vñ ſcẽdũ ꝙ qͥ ſciuit vł Ppbabiliter credidit eſſe furtũ ulł rapinã. et ſic emit grauatur gquiĩq; modis· Drimo qꝛ ſꝑ tenet᷑ eã reddere etiã ſi aal moꝛiat uel violẽter auferat᷑. Ergo qᷓcũqʒ emit rẽ furtiuã uel raptã ſꝑ tenet᷑ reſtituere · Ctiã ſi ante· x. annos emiſſet: ⁊ aĩal eodẽ die moꝛtuũ eſſet Vel etiã eadẽ die qua emit violẽter fuiſſet abla tum . Ydhuc tenet᷑ reſtituere ſi vult veraciter penitere · Semꝑ tenet᷑ fur de caſu foꝛtuito reſtituere niſi ĩ vno caſu puta· ſi rẽ obtuliſſet dño tꝑe et loco cõgruo: et iſte noluiſſet reciꝑe· Se cũdo q; tenet᷑ reſtituè om̃s fructꝰ ꝑceptos ⁊ q medio tꝑe ꝑa pi poterãt · Lercio qꝛ res eſtimãda ẽ ſᷣm optimũ eiꝰ ſtatũ· pu f ta ſi res tꝑe venditiõis fuiſſz melioꝛ q; poſtea.tũc nõ ſufficit wi Hv ſimpliciter reſuituat· Quarto q; nõ pñt repetẽ p̃auʒ qð de don dit: ab illo cuiꝰ res ẽ. nec etiã põt agẽ cotra vẽditoꝛẽ de pcio domnt ſſoluto. Obſtat em̃ ſibi ſua turpitudo· Quĩto qꝛ ꝑdit etiã expẽ (o⸗ ſſas uolũtarias.· Si autẽ emit bona fide· puta ſi ꝓbabiliter reʒ credidit eſſe iuſtã: ſic bona fides qᷓttuoꝛ bõa ſibi cõfert· Drĩo iulia⸗ Aꝛ nõ tenet᷑ rẽ reſtituẽ durãte bõa cõſciẽtia· Sʒ ſi poſtea ſciuͤuatt endi r eẽ furatã: tenet᷑ reſtituè ſʒ fructꝰ ſũptos nõ tenet᷑ reſtituꝛ lnizt Seciũdo põt rẽ alienare 1 vẽdere ſtãte bona cõſciẽtia: ſʒ ſi ali Porel qð lucrũ ex vẽditiõe furti cõſequit᷑: illð dʒ dño reſutuere P5 Aſeo eeꝛ.a veniẽti. Tercio qꝛ rẽ nõ tenet᷑ reſtituè ĩ caſu foꝛtuito durã Aud te bõa cõſcĩa ⁊ fide· Si em̃ res interĩ ꝑeat abſqʒ culpa ſua in mür nmnullo tenet᷑ dño reſtituere · Quarto qꝛ poſt reſtitutionẽ rei pt pete agere cõtra vendit oꝛẽ de precio qdð dedit · St vẽditoꝛ tenet᷑ ſi au bi reſtituere preeumme ſ Vindecimi ſ ũt v urari.· Dro quoſ. ciẽdu. Quid ſit vſura T 1 tu r. Reſ⸗ põdeo bm Cof· Vſ uꝛa eſt qdqd ſorti accidit ex intẽ iu ſde pcedéer vel pacto. S; 6m Raym Wſura eſt luerumer mu An ¶ tuo pacto debitũ vł exactũ.· Saẽdũ ꝙ vſurarii ꝗ recipiũt aliö⸗ Duur d ex pacto vltra ſoꝛtẽ peccãt grauiter· Drimo qꝛ faciũt ↄtra tiift legẽ dei · Vñ Leuiti xxv.Decuniã tuã nõ dabis fñi tuo ad vſu uant ra. Itẽ Deutr o· xxiii· Vbi ſic legit᷑· Eratri abſqʒ vſura id qð ĩ Dee. diget accõ modabis ut bñdicat tibi dñs ĩ oꝑe tuo ĩ terra quã gſairl ingredieris poſſidẽdã Vbi inſinuat᷑ q’ta ſit vtilitas mutuaꝛi rgum abſqʒ vſura et gr atis· Benedicit em̃ ei dũs in om̃i oꝑe ſuo · Et fulnmt aliud teſtimoniũ ẽ ĩ pſal. Wbi inqrit dauid a duo dicẽs · Dñe imniſ⸗ Is bitabit in tabernaculo tuo? Et ſubiũxit dñs· Qui pecuniaz idir ſuaʒ nõò dedit ad vſuraʒ ⁊c· Secũdo grauiter peccat qa vẽdũt Iem tos: qs inter oĩa trãſitoꝛia maxĩe voluit dñs eſſe cõmune oĩ⸗ n dn bus abſʒ pſonarũ acceptiõe · Cũ em̃ ĩ aliis rebꝰ diuites melr? ſuprſi habeãt q́; paupꝑes: de ſolo tꝑe nõ põt habere diues niſi idem rnnge! ꝗqs paup. nõ em̃ poteſt eſſe tempus niſi vnũ tempꝰ ſimul et oceng ſo emel· Magna em̃ iniquitas eſt cum vſurarius vendit pauꝑi lnn illud quod omibus cõm une eſt · Ideo iuſto dei iudicio in tem e pors indigétia punit᷑ vſurarius· cum illud vẽdit in preſenti jiuchr quod ſibi datũ fuit ad penitẽtiam agẽdam. Vnde minat᷑ eis wii⸗ domin“ per ꝓphetã dicẽs · Cum acceꝑo tẽpus iuſticias iudi taük cabo · quaſi diceret · Tu modo habes tẽpus in manu tua. ſed Pbinnn cum accepo · id elt · poſt moꝛtẽ tuã in manũ meã omĩbꝰ faciaz chnhi W iuſticiã quibus lĩiuriatꝰ es · Tercio faciũt graue peccatũ · quia Sdds venout pnam ſen bis · Ergo hm Tho · Necipere vſurã pꝛo pe min cunia mutuata bm ſe iniuſtum eſt · quia vendit illud qð non poteſt . Verbi gratia Si quis vellet ſeoꝛſum vendere vinum. eet ſeoꝛſum vſu m vini: vẽ deret eandem rem bis: vel venderet inn Alud quod nõ eſt Vnde manifeſte ꝑ iniuſliciã peccaret · Et ſi b miili ratione in iuſticiã cõmittit qui mutuat᷑ vinũ et triticum gap peſ tens ſibi du as recompẽſationes · vnã quidẽ reſtitutionem un equ alis rei:aliã vero preciũ vſus quod vſi ura diccc. H De iniquitate vſurarioium· V. D DBEW. SGDTHMO V¶ ́ Surariꝰ primo peioꝛ eſt fure:qꝛ fur de nocte ſoluʒ fu p rat᷑· ſed uſurariꝰ die noctuq; · et qꝛ magis depau perat ſux et qꝛ plures exhereditat · Secuudo peioꝛ ẽ aliquo mõ ĩfer no · ſſe Quia ſcᷣm ꝙ dicit wilhelmꝰ lugdunẽſis in ſũma vicioꝛũ An p fernꝰ em̃ in reſurrectõne domĩ que nõ ſua erãt reſtituit · vſu unr ranꝰ audita paſſione ⁊ etiã reſurrectõe domĩ. nõ uult aliena. ii reſtituere: ſed potius vult carere o mni fructu paſſionis xp̃i o Ftẽ ĩfernꝰ ſolũ punit malos qui meruerũt peccãdo in pᷣſenti un cõtra deũ·ſed vſurariꝰ ſpoliat bonos et malos indifferenter urc. ktẽ ſicut infernꝰ nunq; replebit̃᷑ uſqʒ ad nouiſſimũ diem · ſic aus auarꝰ uſurariꝰ nunq; replebit᷑ pecunia ſed ſꝑ anhelat ad pla Eet . acquirãda. Tercio peioꝛ eſt iudeo· quia iude a iudeo uſuras du nõ accipit ſed vſurariꝰa fratre ſuo xpᷣiano accipit qdð iudeus mi nullo mõ faceret. Quarto peioꝛ eſt moꝛte coꝑali· qꝛ moꝛs ſo qaui lum ĩterimit coꝛpꝰ · ſed uſurariꝰ coꝛpꝰ et aĩam. Quĩto peioꝛ ẽ hor iuda traditoꝛe · qꝛ iudas ſemel xpᷣ̃m vẽdidit · et eũ ꝓ · xxx. boĩs Aliui denariis dedit · ſed vſurarius totiẽs xpᷣm vendidit quotiens iut. vſurã accepit ·⁊ nõ ſicut iudas ꝓ· xxx · ſʒ ꝓ vno ſolo denario wo. eũ ſepiꝰ vẽdidit · Et nõ ſolů vẽdidit xpᷣm: ſedð etiã beataʒ vgi fähe nẽ mariã et ſocietatẽ oĩm ſãctorũ ⁊ angelorũ in celo exiſten duos tium · Ttẽ vẽdidit ſeipſũ et vxoꝛẽ et om̃s liberos et heredes qꝗ i poſſidẽt pecuniaʒ vel bona tꝑalia cũ uſura acquiſita · Iteʒ iun titen das. xxx· denarios reſtituit quas iniuſte acquiſiuit Vñ math ; clebe xxvii. dicit᷑ · penitẽtia ductꝰ retulit trigĩta argenteos · Sed dusn uſurariꝰ nullo mõ uult reſtituere que imuſte acquiſiuit· Vñ fſient exẽplũ in li.de dono timoris. Legit ꝙ ſaceꝛdos quidã mone ſetu. bat quẽdam vſurariũ de ſalute aĩe ſue:qꝛ grauiter ĩſirmabat᷑ i. Dicebat aũt ꝙ ſibi tria eſſẽt neceſſaria.ſcʒ cõteri bene:i con⸗ iſu fiteri plene . reſtituere ꝓ poſſe St ille · duo Pm a libẽter faci mie am . terciũ quõ facerẽ g qꝛ mihi nihil et filiis meis remaneret fid Et ſaceꝛdos · ſine hoc nõ pot eſiis ſ aluari · Et ille Dicunt ita ſa üin pientes et ſeripture?Et ſce dos ita vere. Et ille. Ego uolo x hon timẽs pauptatẽ pũñtem ; futiiam . Sexto uſuran peio ꝛeſf eezn omni peccatoꝛe hoc patet quia cũ alii peccatoꝛes quandoq; mez. uſi pe ſerw⸗ ſoni dunr tſ t Alena */ is i tfſeen fetelter enſ roph lſuras zidens roeſe doſa Im bs gvonin ödentn eunog N Inſn H eredesl kr imeth⸗ tgs 0 hui N ndinore ſrmb eſe ſin ii 3 Cnones Dcurt t Co⸗ “ 30 ſo⸗ es ulh DG ERBGW. EGDTIMO. a peccatis ceſſant (Sicut ſuperb in quadrageſima deponit ſuꝑbiam. luxurioſus deſiſtit a luxuria. guloſus ieiunat) Sed vſurarius uſuram omi die cõmittit nulla die excepta · ſine in paſceue ſiue in die natiuitatis et reſurrectõis. ſic de aliis in tantũ peccat ſicut in die ſimplici· Itẽ peccat in om̃i loco · quia ſiue ſit in eccleſia audiendo miſſam · ee in menſa comeden⸗ do. ſiue in lecto doꝛmiendo · vbicunqʒ fuerit ſemper pecca⸗ tum eius augmentatur. Ex hoc patet ꝙ vſurarius non vere⸗ tur contumeliam facere deo et vniuerſis angelis et ſanctis eius .in quorum feſtiuitatibus peccat committendo vſaram Et ideo dellitutus erit in extremis auxilio dei 1 omnium ſan ctoꝛum⸗ Vnde cum dicitur Domine miſerè anime iſtius vſu⸗ rarii· poteſt reſpondere xpᷣs hieſus. Quomõ miſ erebor eius qui nec in ipſa die quãdo genꝰ humanũ m cruce redemi me honoꝛare uoluit? Sie põt dicere beata virgo maria de ſuis fe ſtiuitatibꝰ in quibꝰ ab vſura ob reuerenentiã eins ceſſare no luit. Silr oẽs ſẽ̃i cũ ĩterpellãt᷑ ad ĩteꝛcedẽdũ ꝓ vſurario·rñdẽ poſſũt · Vna feſtiuitas ẽ nohᷣ ĩ anno cõſecrata ſcz dies oĩz ſcẽo rũ hanc feſtiuitatem vſurarius expꝛobꝛauit: in qua nobis oĩ bus contumeliam irrogauit· nec honoꝛi ommum noſtruʒ pe percit. IJdem poſſũt reſpõdere omnes angeli quoꝛum feſtiui tatem ſq; feſtũ michaelis quod eſt feſtum oĩm angeloꝛuʒ nõ celebꝛauit: ſed vſuraʒ ſuã exercuit· Ergo nõ immerito vſura rius mala moꝛte moriet᷑ Vnde legitur exẽplũ·xn dioceſi colo nienſi quidam vſurarius diues defunctus eſt qui cũ infirma retur: materia tandem aſcendente in cerebruz factus ẽ frene ticus. Cũq; quotidie dentes et os moueret: dixerunt ei mini ſtri ſui Quid comeditis domine Reſpõdit ille denarios ego maſlico · viſum em̃ fuerat ei ꝙ demones denarios in os eius infũderent. nõ poſſũ inquit demo nes iſtos ſuſtineꝛe: q;ꝛ nimi um me infeſtant: poꝛtate me ad monaſterium tale· illic boni homines ſunt· foꝛte auxlio eoꝛum abhis demonibus libe: rabor · Quo cum delatus fuiſſet clamauit · repoꝛtate me repoꝛtate me · plures demones ego hic video q́; in domo mea · Sicq; miſer delatꝰ et a dem onibꝰ miſerabiliter agitatꝰ Vrff infelicẽ animã reddidit: oſtẽdens cunctis videntibꝰ q̃ʒ execra bile vicium ſit vſura in toꝛmẽtis ſibi ſic a demonibus illatis. X Et nota ꝙ vſurarii ſunt duplices ſq; publici et occulti.N publici vſurarii plectunt᷑ a iure pena quadruplici· Prima eſi ꝙipſoiure ſunt excõmunicati · Secũda eſt priuatio cõionis Quia ſacramentũ eucha riſtie talibus nõ eſt dãdum tã in moꝛ te q́;ʒ in vita niſi uere peniteant et reſtituãt . Tercia exeluſio oblatiõis· Quarta priuatio ſepulture. Quia nõ debẽt in loco Sed ſi diceres vbi eſt locus ſepulture vſurarioꝛũ Reſt põdeo Hꝓ infra patibulum ſepeliendi ſunt Vnde hoc idem oſteſum eſt per exẽplum ubi legitur ꝙ fuit quidã uſi urarius qui nole moꝛtem uocauit ſacerdotẽ et petiuit ſacramẽtum et eccleſia⸗ ſticam ſepulturã · Sacerdos reſ põdit . nõ daret niſ plene reſtitueret quod ille facere renuit. Recedẽte ſacerdote et in⸗ firmitate inualeſcẽte appropinquabat moꝛti·Reuocatus eſt ſacerdos ut animã angelis dei recõmendaret· Sacerdos ait. Ego commẽdo eam omibus demonibus ĩ inferno exiſtẽtibꝰ Et ſie ſacerdos receſſit quia ille adhuc reſtituere noluit. Ip̃o defuũcto rogauerũt amici ſacerdotem: ut defunctũ ſepeliret in atrio benedicto ꝓpter amicoꝛũ ſuoꝛũ honoꝛẽ · Quod ſacer dos eiſ negauit · quia ĩ uita uſuras reſlituere noluit·habebat autem dictꝰ ſacerdos vnũ aſmũ qui nihil aliud faciebat q̃; ꝙ; libros ad eccleſiam ferebat et deferebat. et ideo nullam aliaz viam ſciebat. Rogauerunt ſaceꝛdotem amici defuncti ut coꝛ pus ſuper aſinum poneret:et ad quemcunq; locum illud de ferret ibi ſepeliret᷑. Qui putãtes ꝙ ad eccleſiã delaturus eſſet vel ad domũ ſacerdotiſ (quia aliam viã neſ. ciebat) placuit pa ctio ſacerdoti · Ainus coꝛpus vſurarii ſuꝑ ſe poſitũ nõ decli nans ad dexterã uel ad ſmiſtrã tulit ad patibuluz · Et ſe excu tiens coꝛam om̃i poꝑulo piecit illud a ſe ſub patibulo et ibi ſepultus eſt · ¶ Vſura multis modis committitur h Sura multis modiſ cõmittit᷑· Primo cũ aliqᷓ preſtãt cũ cõdicione ad pactum plus recipiẽdi. et iſii ſunt expᷣſſi . 2 DGPRG. 36DTIMO. — * — — 5 ’ vſurarü · Ctiã ßm iudicium eccleſie. Zecũdi ſunt qui peccãt ſi . ui ne aliquo pacto· eo tamẽ animo aliquid vltra ſoꝛtem reci * piant: alias nõ mutuarẽt. Et iſti ſunt vſurarii quo ad deum di prpter intẽtioneʒ coꝛruptã quã ꝓhibet ſaluatoꝛ. Luce vi· Mu lmr tuum dantes nibil inde ſperãtes Ergo quicunqʒ ſub ſpe re hnunt cipiendi aliquid mutuat pecuniam precipue ſi alias nõ erat . tli mutuaturuſ: quidquid poſtea accipit vſ. ura eſt. Quãuis etiã unb⸗ nihil poſtulz et tenetur ad reſtitutionẽ · Tercii ſunt qui mu vide⸗ tuant res ſuas ad certum terminũ: quo veniente nolunt pre = dmn ſtare vlterioꝛ dilationeʒz donec aliquod emolimentũ inde ꝑ n aipiant. licet etiam expreſſe nõ petãt · Quarti ſunt qui vdůt pve res ſuas longe carius propter dilationem q́; eis incõtinenti Kgd ſoluer ent Vt patet extra de vſuris· Ca. QCõſuluit. Eſt em̃ Ula ten generalis regula. Q quidquid accidit vltra capitale vſuraẽ · B nün Vt patet xiiii ·q·iii. Neriq;· Quinti qui pꝛo prompta pecunia Wratn auam emüt im mediate ſuꝑ dilationẽ illi eidem a quo emerüt Ntnsl vel alii ecõuerſo vẽdunt in carioꝛi foꝛo q́; valet vlł valere po n teſt.hoc patet ſupra in eodem precepto circa illam literã Q. lih Serxti qui emũt vinũ vl bladũ dum adhuc cꝛeſcit ita in bono Nir ⸗ foꝛo:ꝙ veriſimile eſt ꝙ nullo modo tem pe ſolutõnis ita mo iſpan dicum valeret: 1tales vſ⸗ uram cõmittunt Yerbi gratia · ſicut Nlrr qui in qdrageſima emůt vinů ab ipſis vindemia toꝛibus cum Tlallet ſunt in neceſſitate cõſtituti·et tam pro vili precio: ꝙ indubi ri tãter tem poꝛe ſolut ienis multo pl? ſoluere opoꝛteret Simi— Aen liter et illi q emũt a ruſticis frumẽta · et taz ꝓ vii pcio ꝙ tẽpe rnn ſolutiõis pl⸗ ſoluat · Et tales omẽs ſunt vſurani et tenẽt᷑ ad nlon reſtitutiõeʒ · Quid ſi qs emit fruct⸗ ꝓuẽturos hoc ãno ð agꝛo Nuſt ſemĩator Rſdeo n vſura Quia vubitas vtrũ pł rl minus debeat valẽ · et tñ hoc ſtat adhuc in volũtate dei vtrũ eos ve Fadar lit conſeruare a tẽpeſtate aeris 1 alis piculis ſuꝑpuenturis; Et eodẽ modo dicẽdum eſt ꝙ ſi emat fructus ꝓuenturos að becr tres uel ad q̃ttuoꝛ annoſ.Septimi ſunt qui recipiũt aliquod i⸗ pignus vel cõcedunt pecuniã ſuꝑ prediũ aliquod 1 fructus P.. cius nõ cõputant in ſoꝛtẽ · Circa quod querit᷑ quid de cõitati i⸗ bus quaruùdaʒ ciuitatũ que dãt pecuniã ad vſurãe Reſ põdeo 2 —-⸗ ſcm rapmũdũ. Omnes illi ciues quorũ autoritate cõſilio i fit: vſurarii ſũt. Et eodẽ mõ ſi ciuitas vel cõmunitas recipet 0 aliquod pignus ſcʒ ciuitatẽ vel caſtrũ uel huiõi: ⁊ fructꝰ eius ez nõ cõputarẽt in ſoꝛtẽ· om̃s tales vſurarii ſuut ar · vii · q· i. Si mMu. cut vir. xxiii· q/ ui. Si habʒ . Silr ĩtellige de vno ſolo qui pecu nis niã locaret ſuꝑ caſtrũ vel ſuꝑ aliquã ciuitatẽ· ⁊ ſic de alis. et 1od fructꝰ huiõi tolleret et eos in ſoꝛtẽ nõ cõputaret: vſurarius un eſt tenet᷑ ad reſtitutõem · ¶ Octaui ſũt qui dãt granũ uetꝰ ſlri ut poſtea recixiãt nouum · Et de his dicit raymũdꝰ ꝙ uſurã it cõmittũt · qꝛ melioꝛẽ rẽ recipiũt · Qð ĩtelligit hoſtiẽ · q aliq̃s eit ꝓpter hoc facit ut ilam melioꝛeʒ lucret᷑ Si vero facit ne ſua ib meſſis ꝑeat·et inde accipiẽti grãm faciat · nõ cõmittit vſuraʒ Pede ſed etiã tunc ſine dubio creuſit quãdo pᷣſumit᷑ ꝙ nouum de bitu beat minꝰ ualere· Extra e·Nauigãti · Noni qui emũt a pauꝑi. elmn bus oues et boues: quas ulli foꝛte nõ habẽt et tlia aĩalia lo⸗ dun cant eis · Quid ergo de illis? Reſpõdeo ſedum wilhel · SZi em eopo ptoꝛ ſcit vel credit ꝙ vẽditoꝛ illa non habeat ⁊ locat ei ꝓ an (lyen nua pẽſatõe uſura eſt.vel ſaltẽ in fraudẽ uſure fit· Si vᷣo cere dimu dit eũ habere: et ſine fraude emit nõ eſt uſura· Decimi ſunt qꝗᷣ erveq mutuãt pecuniaʒ ſub illo pacto vt illi ſibi remutuẽtvtrũ cõ Acd mittãt vluramæ? Reſpõdeo ſcðm tho · ſe · lſe · ꝗq · lxviii · Licitum gein eſt ꝙ mutuanti vnũ aliud ſiſe mutuet᷑· ſed non licet obligare teo aa debitorẽ ad mutuũ impoſtrũ faaẽdũ. ¶ Querit᷑ vtrũ liceat ſpoon accpe miituũ ſub uſura? Reſpõdeo ſeðm tho. ſe · ſe · ꝗ· lxxvii eeendun Nõ licet aliquẽ ĩducere ad mutuandũ ſub uſura·licet tam̃ ab bitor eo qui ꝑatus eſt faceꝛe. Et qui exercet uſura s:mutuũ acciꝑe uuuſ⸗ ſub uſuris ꝓpter aliquod bonũ · ut eſt ſubuẽtio ſue neceſſita eogedin tis uel alteriꝰ. Et ĩtelligit vdalricꝰ nõ ſolũ ð neceſſitate abſo getu luta:ſed etiam de neceſſitate utilitatis quam aliqᷣs cõſequit᷑ one agẽdo negocia ſua. Sed hac vtilitate ceſſante puta eum reci 8hon peret ꝓpter ludum alee uel huiõi · tunc ſecũdum eundem ac⸗ llep bb cipere ad uſuram eſt peccatum moꝛtale · Queritur vtrum li⸗ lrid ceat dona ucl elemoſmas ab uſurariis recipere? Reſpondeo lia bo ſcðm Vdalricũ · ſic· niſi ꝑ hoc efficiant᷑ nõ ſoluẽdo· Nam tune tiepi qui reciperet ab ipſis teneretur eis reſtituere · uel ill a quibꝰ eler 8 . tape 5 5 lnn ap woe 4 3 ie rid iLoum tchign Nrülueat alpen ertni nninp etatſt shop nmanti geuden“ mmom . Vn N 4 Ri pere qui nec uſuras extoꝛtas ſufficit reſtituere· nſute L E QisCrener, eſt etiam ꝙ eccleſia tantuʒ deteſtatur uſurarioꝛum uoꝛaginẽ DG ERaG. SGDTHMO. ipſi receperũt. Secus itaqʒ ſi habent alia pᷣter vſuras:⁊ ꝑ hoc nõ efficiunt᷑ nõ ſoluẽdo · Querit᷑ vtrũ maritũ liceat reciꝑe do tez a harre uxoris ſue qui eſt uſurariꝰ Reſpõdeo ſcðz wilhel mũ. Si pater nõ ſufficit ad ſoluẽdũ que de vſuris hẽt·⁊ mari tus ſciẽs volũtatẽ: uel habẽs ignoꝛãtiã craſſã cõtraxit cũ filia nõ debet recipe dotem a tli prẽ· Si aũt nõ putabat ſocerũ eẽ vſurariũ vel alias eſſe ſoluendo:qui cũ nõ erat poteſt dotẽ ĩ ſolutõe reciꝑe licet poſtmodũ ſciat ueritatẽ· Mec wuüͤhel. Tu tiꝰ aũt dicitur ſciẽs veritatẽ nõ recipiat dotẽ · aut ſi recipit reſtituat illis quibꝰ pater tenebat᷑. Si aũt in veritate ſocer ð aliis bonis erat ſufficiẽs ad ſoluendũ: tũc gener ĩdubitanter debitum quod vſurarius ei debetReſpondeo ſecũdum wil helmum.Si bona fide credidit ei pecuniam ut ex illa commo dum ſuum faceret. et lucrando foꝛte ſe ex ea liberaret:recipe re poteſt quod mutuauit etſi ille alias non ſufficiat vſuras põt dotẽ reciꝑe · Itẽ queritur vtrum liceat creditori recipeꝛe dd ſoluere · Si uero alia cauſa credidit puta ad ludẽdũ ĩ alea: uel dandum meretrici aut hiſtrioni: nõ debet debitũ ab illo reci (Notandũ ꝙ eam reſtrinxit omni modo quo potuit · hoc patet quia con tra eorum ſolutionem multiplex remedium adhibuit · Quia ſi pꝛomiſiſſet aliquis uſuram ſoluere:cogi non debet ad ſol⸗ uendum. quia uſure ſunt indebite. Extra de uſuris· capitulo Debitores · Quia quicunqʒ iudex ſententiam daret ad ſoluẽ⸗ dum uſuras excõmunicatõis ſẽtẽtiã incurreret Item ſecũdũ remedium eſt ꝙ poſt ſolutõem poteſt eas repetẽ et uſurariꝰ tenetur ſibi reſtituere que p er uſuram ab eo recepit. Circa quod queritur vtruʒ uſurarius teneatur debitori ad damna Reſpondeo ſedum Rapmundum tenetur ad omnia damna Zlille Trer ſolutõeʒ uſure paſſus ẽ ut ſi domũ ſuã pꝛopter hoc u ius uendidit · et ſi aliam cõduxiſſet· aut ſi pꝛopter hoc alia bona ſub uſura queſiuit · Terciũ ꝙ ſi non uuit reſtituere tũc põt iudici uel alii pꝛelato denunciare · et iudex ſiue talis riꝛelatus ex officio ſuo poteſt illum cogeꝛe ad reſtituendum Sciendũ ꝙ antiquitus vſurarii fuerũt ab alis homĩbus val de deſpecti et cum hoc rari · Vnde nar rat Cuil · lugdunẽßb: in ke ſũma vicioꝛũ ꝙ antiqᷣtus quãdoq; in vna tota ciuitate vixin ueniebat᷑ vnus feneratoꝛ · Et ulle nõ fenerabat᷑ niſi data fide SS ꝙ nõ publicaret᷑· de quo cum certitudinaliter cõſtaret eum eſſe vſurariũ:tũc amplius dicebat᷑ domus eius domuſ diabo ſ li · et ſic de alus rebus eius · Oſculũ pacis nõ dabat᷑ ei in miſſa 44 Ig nis a vicinis ſuis in domo eius nõ ſumebat᷑ pueri ad eius occurſum paueſcebant et in alterutrũ cum digito demõſtra , w bant. Nunc vero noſtro temꝑe fiunt tales cubicularii prinei M pum:et ab hominibus eig aſſurgit᷑:quod tamẽ eſt abſurdum et abomĩabile multũ · ¶ Sedecimi ſunt illi qui reapiunt do u na et munuſcula a iudeis · Circa quod notãda ſunt hic duo· ſen Primo quare deus noluit vt indei penitꝰ cõſumerent᷑ ſed di n ſpe erent et quare eos eccleſia nõ ꝓſequit᷑ quaſi hereticos Sð ff ſed ſinit eos viuere ꝙ ñ ex toto deleant᷑ Et hoc fit ꝓpter trtes b rationes· Prima quia in fine mũdi debent cõuerti · Vñ pſal. Qõuertent᷑ ad veſperam · Et tũc ſᷣm dictum xp̃i: vt habet᷑ ToRᷣ i x·Eiet vnũ ouile et vnus paſtoꝛ · Vnde etiam Hieremie xxiii 2*“ In diebus illis ſaluabit᷑ iuda · Secũda ratio quia ſunt libera N rie noſtre quãtum ad vetus teſtamẽtum. Et ergo ne pagani ”” dicerẽt. Vos chiiſtiani iſtas literas cõpoſuiſtis· Habemus ve M tusteſtumentũ ⁊ dicta ꝓphetarũ a iudeis· Tercia ratio eſt ꝓ u pter memoꝛiale domĩce paſſionis · Ergo quotiẽſeunq; aliquẽ Gm iudeũ videmus totiẽs memoꝛiã domĩce paſſionis ad memo Muii riam reducere debemꝰ · Hſal. Ne occidas eos: ne obliuiſcandt- lep gg Populi mei(¶ Secũdo videndũ eſt quõ chꝛiſtiani ſe habere de qicie bent erga iudeos · Tũc m Raymun.dico ꝙ xpᷣiani nõ debẽt t cũ eis comedeꝛe· aut ad cõuiuia ſua vocare · Secũdo ꝙ ĩfirmi emtr chꝛiſtiani nõ debẽt in ſuis infirmitatibꝰ ad ſe vocare iudeos ico, nec ab eis recipere medicinas · Tercio nec chꝛiſtiani debẽt ců iz eis in eiſdem balneis balneari xxviii · ꝗ· i. ca. Nullꝰ.Et ca· Oĩs co Quarto nõ debẽt ꝑmitti habere ĩter chꝛiſtianos officia publi imt ca: ne occaſionem habeant ſeuiendi .di · liui . Nulla · xvii · ꝗ· ii · gp.) Qõſtituit · Sexto in diebus lamẽtatiõis ⁊ domĩce paſſiõis nõ diſcre — lultig. win e Wnlgt rangie npane wNn Anipn binn cpinr d thedo⸗ nettſed ANHH erperun iſſ gemennir⸗ mnhr Pn w konusn Iato⸗ K ungzlrti sn nen chinien⸗ ſenbern⸗ 7 I rit vobis vl anteceſſoꝛibus ve Dü DRG. .= „* 4 tanquã famuli aut nutrix aut obſtitrix · NMlias ipſi chꝛiſtiani ſi ab eis recedere nolũt debẽt excõmunicari:· Extra e · kudei · t ca· IYd hec· Octauo quia chꝛiſtiani nõ debẽt eis locare do mos ſuas ad exercẽdum vſuras m eiſdem · Nono qu ia chꝛiſti ani nõ debent retinere munuſcula vel dona a iudeis eis data Qirca qð querit᷑ vtrũ chꝛiſtiano liceat accipe dona vel munu ſcula a iudeis? Reſpõdeo ꝙ ſic:⁊ tamẽ tali modo ꝙ ipſe reci piens nõ velit aliquid facere ꝓpter talia dona qð ſit contra deuz. tüũc licite poteſt reciꝑe· ſed nõ debet ſibi etinere niſi foꝛ te eſſent talia que ab eo vel ab anteceſioꝛibus ſuis ipſi iudei ꝑ vſuram recepiſſent · Vnde dicit Tho in quadã epla ad du⸗ ciſſam lothoigie · Cũ ea que iudei ꝑ vſurã exto:ſerũt nõ pñt licite ab ipſis retineri · Cõſequẽs ẽ vt ſi vos illa ab eis recepe ritis nec vos licite retinere poteſtis· niſi foꝛte eſſent talia qᷓ a Rris ha ctenus extoꝛſerũt Si qua vero dãt que extoꝛſerũt ab aliis · debent reſtitui eis quibus ipſi iudei tenent᷑ reſtituè ſi inueniunt᷑ · aiioquin in pios vſus ſm ſui dioceſani cõſilium ſunt talia donaet munuſcula ero⸗ ganda. O quid ad hoc dicturi ſunt qui recipiũt ꝓpinas ⁊ do na a iudeis ſeʒ aucas vel cãtros vel ciphos argẽteos · et ſic de aliis ꝓpinis · quia omĩa talia erogãda ſunt pauperibuſ.Ergo quicũqʒ reciperet vnũ cantrũ a iudeis qui nõ habẽt niſi vſu rariam pecuniã: et ſi ſic moꝛi᷑ ipſe et omẽs heredes qui illum cantrũ poſſidebũt ſciẽter omẽs damnabunt᷑· Ergo etiam iſti qui comedũt de aucis iſtis quas iudei ꝓpinauerũt dominis ſuis circa feſtũ Martini:quilibet talis tenet᷑ intm̃ pauperibꝰ erogare pᷣm conſiliũ ſui cõfeſſoꝛis Querit᷑ vtrũ pueri iudeoꝛũ hłꝑ inuitis parẽtibus ſint baptiſandi? Reſpõdeo bᷣm Tho · ſe. ſe· A· x· Non licet ante annos diſcretionis ſed quãdo ad ãnos diſcretionis ꝑuenerint poſſunt fideʒ ſuſcipere etiã parẽtibꝰ luitis · It nota ꝙ indei adhuc hodierna die libẽter ꝑſequerẽt SGEPTIO. V debent in publicũ ꝓdire· It etiã ĩ die paꝛaſceues nõ debẽt ha bere hoſtia a feneſtras apertas· Ertra e. Que ſuꝑ his· Septi mo 8 nõ debẽt habere famulos vel famulas chꝛiſtianos · qᷓa chiſtiani nullo modo debẽt eſſe aſſidui ĩtra domũ iudei nec chꝛiſtũ ſi poſſent· Vnde legit̃᷑ exẽplum ꝙ eum indei in quadã ciuitate feciſſent in paraſceue ymaginẽ xp̃i cereã et eam cla uis cruci affixiſſent et lãcea aperuiſſent: appar uit beata vir go cõquerẽs chꝛiſtianis de hoc ꝙ adhuc in vrbe illa fuliũ ſuũ crucifigerẽt iudei · Chꝛiſtiani autẽ domus iudeoꝛũ penetran tes: et eos capientes inuenerũt ymaginẽ crucifixi et eius vul neꝛa cruẽtata:Quo viſo miraculo multi iudei ad fidẽ ſũt con zi uerſi. ¶ Decimiſeptimi ſũt q̃ mala fide faciũt hominẽ ĩcurꝛe re damnũ · Sicut qui incitãt hominẽ ad ludũ alee ⁊ huiuſmõi Ad cuius euidedẽtiã tria ſunt ꝑ oꝛdinẽ cõſideranda. DPrimum eſt quãtũ peccacũ ſit ludus alearũ et taxilloꝛũ. Secũdũ quid iuris ſit de eo qð perdit᷑ in alea puta an ipſi uel quibꝰ ꝑſonia ſit reddẽdũ · Te rciũ qũo et q̃les ludi poſſunt eſſe liciti et fieri ſine peccato moꝛtali. (Circa primũ querit᷑ vtruʒ ludus ſit peccatũ moꝛtale? Reſpodeo ſᷣm Guil · ꝙ ſic. etiã ſi homo non ducit ĩ cõſuetudinẽ moꝛtaliter peccat· Moc ĩtellige qñ ex aua ricia ludit · qꝛ auaricia de ſe eſt peccatũ moꝛtale.Et quantitas peccati in talibus ludis poteſt coniici ex duobus. Et pmo ex deſcriptiõe taxilli.nã taxillum recipiens ad manũ ad luden⸗ dum ex auaricia et cupiditate: ſi iactat vnuʒ oculum per hoc intelligere debet ꝙ priuatur regno dei · quod deus om nipo⸗ tens datuꝛus eſt omibus ſuis electis cum ĩ iudicio dicet illud Mathei ·xxv. Venite benedicti poſſidete regnũ paratũ vobis ab initio mũdi: Ibi dicit regnũ in ſingulani et nõ in plurali · quia omẽs ſancti et electi vnũ regnũ poſſidebũt · qd cõdiui⸗ dent ipſi ſibiinuicẽ ex cantate · ſic ꝙ hoc qð oẽs poſſidẽt vnꝰ poſſidet et ecõuerſo. Vñ Creg. Oĩa em̃ ſũt om̃ibꝰ cõia ꝓpteꝛ: eudi omĩbꝰ eſt omĩa · Vñ Anſhel. Vnuſquiſq; intm̃ gaudet de alterius gaudio: inquãtum de ſuo ꝓprio. Et hoc ideo fit: quia ibi vnuſquiſqʒ peꝛfecte diligit ꝓximũ ſuũ ſicut ſeipſum Ergo omẽs electi in celo ſunt et erunt reges et regine · Vnde ð quolibet electo dicit᷑ illud pſal.Poſuiſui domine ſi uꝑ caput eius coꝛonã ꝛc̃. Et hoc regno et hac coꝛona priuat ſe talis lu⸗ ſoꝛ. Si autem duos oculos iactat per hoc in telligere debet q; cũ coꝛpoꝛe et aĩa eternaliter puniri debet · Quia hõ ẽ cõpoſitꝰ idinn oni cnaſer gloſt onnpo Norilo nn vis gmi Gcin oloaron apr i wo Doen arſahin igre⸗ eſugch⸗ tſetlel tere ety — „7 9 ppR‚6W. ScerO . ex anima et coꝛꝑe · ſed in moꝛte anĩa ſeꝑatur a coꝛpoꝛe tũc aĩa peccatoꝛis ſola puniet᷑ vſqʒ ad no uiſſimũ diem . Sed in reſur rectione et in nouiſſimo die tũc anima et coꝛpus ecõuerſo ſi mul cõiungent᷑: tũc peccatoꝛ cũ eodem corꝑe et anima et cuz eiſdem manibus et oculis ceteriſ. q; mẽbris cum quibus pec⸗ cauit eternaliter puniet᷑· Vnde Bernardꝰ· In quo autẽ mem bro creatoꝛ magis offendit᷑: in eo peccato: grauius toꝛquebi tur. Si autẽ tres oculos iactat:ꝑ hoc intelligere debet ꝙ eter nahier ſeꝑabitur a viſione ſancte trinitatis ſcʒ patris et filii et ſpirituſſancti· Quia viſio eſt merces et premiũ electoꝛum- Vnde Fobis xvii. Mec eſt vita eterna ut cognoſcant te ſolum deum:et quẽ miſiſti filium tuũ hieſi um xpᷣm · Et q́; iocũda ſit —+ iſta viſio oſtẽdit ꝓpheta Dauid in pſal · dicẽs · Qm mülle ãni ante oculos tuos tanquã dies heſterna que pteriit · Si auteʒ a qu attuoꝛ oꝛdinibus ſanctorũ noui teſtamẽti · in quo teſta quattuoꝛ oculos iactauerit ꝑ boc debet intelligere ꝙ ſeꝑabit monto iam ſumꝰ ſcz ab aplis · martiribus· cõfeſſoꝛibus atqaqʒ virginibus · Iſti ſunt q̃ttuoꝛ oꝛdines ſanctoꝛũ noui teſtamẽti generaliter loquẽdo · Si autẽ quiqʒ oculos iactauerit ꝑ hoc ĩ telligere debet ꝙ omĩs ſalus que effluxit ex quĩq; vu neribꝰ pieſu chꝛiſti in eo fruſtrabit᷑· Ergo de talibus cõquerit᷑ Berũ.· in perſona chꝛiſti dicẽs · Nõne ſatis ꝓpter te vulneratus ſũ nũquid pro iniquitate tua afflictus ſumscur addis aff lictio A nem afflictozmagis aggrauãt me vulnera tui peccati q; vul nera coꝛpoꝛis mei· Si autem ſey oculos iactauerit ꝑ hos ĩitel ligere debet ꝙ deus in iudicio requiret ab eo qũo ſex opera „ 5 miſericoꝛdie exercuit dicẽſ alud Mathei · xxv · Eſuriui et nõ de diſtis mihi mãducare- Sitiui et ñ dediſtis mihi bibere · Et tůc ℳ☛ 7 ſubiüget illis ſentẽtiam illam hoꝛribilẽ. te maledicti in ignẽ eternu qui paratus eſt diabolo et angelis eiꝰ Tſta hoꝛibilis peccati in hoc ludo vel in talib⸗ ludis poteſt ꝑpendi ex mul titudine peccatoꝛũ que in ludo accidũt · poſſunt em̃ ibi accide ſentẽtia intelligi debet per ſey oculos· ¶ Secundo quãtitas kk re wiii peccata. Et primü eſt ydolatria quod eſt cõtra pmũ N „ „ ₰ 0„ — HZ , 2 p̃ceptũ · vbi dicit · Nõ adoꝛabis deos alienos · Sz luſ⸗ oꝛ taxilliũü⸗ „ — — vE pePI. scPxse preponit deo: ⁊ facit eũ deum ſi uũ Vnde Nuguſtinꝰ.Moc àb homie colit᷑ quod p̃ ceteris diligit᷑.quod patet: quia ipſe ad preceptũ taxilli largit᷑: qdð ad preceptũ dei nõ largiret᷑ Quia ſi pauꝑ ꝓpter deũ peteret denariũ: foꝛte vix daret ſibi vnum obolũ· ſed ad preceptũ taxilli qñq; dat medietatẽ ſubſtantie ſue · Ipſe em largioꝛ eſt ad ꝓreceptũ taxilli: q; fuit beatꝰ Mar tinus ad preceptũ dñi· Ipſe em̃ nõ ſolũ dat medietatẽ pallii ymo totum palliũ · Ttem etiã interdũ tunicã et camiſiã.et nu dus ſequit dum ſuũ ſq; diabolũ · Et ĩ hoc apparʒ magna ſtul ticia ipſius luſoꝛis ꝙ ſe viliſſime ſeruituti ubiicit: dum taxil lũ do minũ ſuũ cõſtituit · Et ad hoc ſe aſtrin git ꝙ fact qð ipe iuſſerit. Vnde merito deridẽdus eſt talis luſoꝛ. Vnde Seneca Si videas murẽ velle domĩari alii muri:nũquid riſũ teneass Quãto magis ridiculũ eſt ꝙ os caninũ qd minoꝛis ualoꝛis ẽ q; mus homini domiĩet᷑.· Scienduʒ ꝙ ſicut deus dedit · xxi · lite ras codicibus ſuis quibus tota ſenptura ſ. cribit᷑: ꝑ quã volũ tas dei fidel ibus inſinuaẽ· Sic taxillus habet. xxi. punctai qui bus luſoꝛ cognoſcit volũtatẽ dei ſui · Secũdũ eſt execrabilis iuratio et blaſ femia que in talibus ludis frequẽter in deũ et in ſanctos refundit᷑ Moꝛũ em̃ cõuicioꝛũ et blaſfe mationũ pti CLipes ſunt qui talibus luſ oꝛibas hoſpitia eõce dũt.vel qui ve ſtimẽta eoꝛũ vel alia deluſa diuidũt. vel qui cum ipſis fami li ariter bibunt . vel ab ipſis ſoꝛteʒ lumĩs reapiũt. Quod dupli citer intelligit᷑ Vno modo qui vidẽt ð lumĩe illo aliqualiter equaliter peccãt. Secũdo quo ad denanios illoſ qui dant ad lumen ſicut cum quotiẽs quis lueraẽ tũc totiẽs dat denariũ d lun ẽ Et ergo qui tales denarios recepit et eis ad ludũ lu minauit tenet᷑ ad reſtitutionẽ. Gt ſic blaſfemare eſt cõtra ſe cundũ preceptũ. Vbi dicit᷑. Nõ aſſumes nomen dei ꝛc. Vnde etiam quãdoq; dominꝰ in preſenti vindictã de luſoꝛbus ac Vnde legitur de quodã milite qui dum occaſione ludi pe r oculos dei iuraret: ꝓprii ociili eiug a capite exilierunt:et in alearium cecide rũt. Ktem quidam ſagitta rius cum iratus eſſet valde ex hoc ꝙ; in ludo perdidiſſet: ſ agittam direxit ver ſus celum quaſi vellet ſe vindicare de deo ſ equenti vero die — = S= — — — EEE t ſe ◻D dedene tenene? Zuloige gguͤwi pmalg teqeble rindeüͦ morünt Nnn bolml oodupt Ncrale gidntn datdeunn Dlrin Konn ſ NWe cum idem ſagittarius eadeʒ hoꝛa ſedit ad ludum · rediit ſ. agit ca et ſuꝑ aleariũ ſanguin oſẽta cecidit · Item cauere debet qui libet homo ne vel taxillos vel alia ad ludum neceſſaria locet Sicut em̃ valde malus reputaretw᷑ qui alicui ſcelerato gladiũ locaret vnde aliquẽ ſanctum et iuſtum virũ interficere debe ret. Sic malus reputat᷑ qui locat taxillos et alia ad ludum ne ceſſaria quia occaſionẽ dat ad deũ blaſfemãdum vel quaſi ad crucifigendũ · Terciũ peccatũ eſt fractio ſolẽnitatũ · Quia hᷣm Quil.lugduneñ ·in precipuis ſolennitatibus precipue cõmit tunt luſoꝛes peccatũ nõ attẽdẽtes·qð legit᷑ numeri·xv. De n lo qui collegerat ligna in ſabbato. moꝛte moꝛiatur homo ille ait dominꝰ lapidibus obruat eum omĩs turba. Qõſtat auteʒ eſſe peius cũ blaſfemiis et iniuriis ludere q; ĩ ſ. abbatis ligna colligere · Quartũ eſt inobediẽtia parẽtum · Quia quilibet te net᷑ obedire parẽtibꝰ in bonis ⁊ licitis. Et hoc ẽ cõtra quartũ preceptũ · Quintũ eſt homicidiũ · Quia interdũ vnus luſoꝛ P ſolo obolo interficit alium. et hoc eſt cõtra quintũ preceptũ Sextũ eſt furtũ · quia tales luſ- oꝛes poſtmodũ efficiunt᷑ qñqʒ fures · Et ſic cõ muniter quãdoq; ſuſpẽdunt᷑· Et hoc eſt cõtra ſeptimũ preceptũ · nõ furtũ facies· Septimũ eſt falſum teſti moniũ · Quia ſepiꝰ tõtingit ꝙ; vnus perhibet teſtimoniũ fal ſum alii.dicẽs eum lucratũ eſſe:cum tamẽ ꝑdiderit · Et hoc ẽ cõtra octauũ pꝛeceptũ · Vbi dicit᷑ nõ falſum teſtimoniũ dices Octauũ eſt ðᷣſideriũ lucrãdi quod eſt cupiditas que eſt radix omniũ maloꝛum· Vt habetur pᷣma ad Thimo.v.Et boc eſt cõ tra nonũ preceptum . vbi dicit᷑ · Nõ cõcupiſces rem ꝓximi tui Nonũ peccatuʒ eſt immiſericoꝛdia. Quia vnus luſoꝛ a liũ ſi po liare vellet vſq; ad camiſiã ſi cõmode poſſet · Et eigo ſiẽ ſm di ctum chꝛſſti in euãgelio miſeric oꝛdes ſunt dicui beati: ſic ecõ uerſo ĩmiſericoꝛdes infelices ſunt · Vnde Tacobi i. Tudiciũ fit ei ſine miſericoꝛdia qui hic nõ fecit iudiciũ · Decimũ eſt vſura maxima · que attẽditur nõ ſolum in anno vel ĩ mẽſe ſed in ea dem die vel hoꝛa· Extra de exceſſibꝰ p̃latoꝛuʒ. inter dilectos. Vndecimũ eſt cõtemptus ꝓhibitionis ſancte matris eccleſie. Nam gloſa dicit . ꝙ huiuſmodi ludi ſunt ꝓhibiti: et nõ tãtũ SEPTIMO. NI vIE pD D86. sGDTIMO. diſuaſi · Duod ecimũ eſt ſcãdalum ꝓximi· Coꝛrumpunt᷑ enim multi qui ad ludũ cõſpiciẽdũ de cõſuetudine mala cõueniũt· Vnde Mathei · xviii.Ve homĩ ꝑ quẽ ſcãdala fiũt· Credecimum eſt amiſſio tꝑis et omniũ bonoꝛũ que iſto tꝑe quis facere po tui ſſet: ⁊ eſt magna ſtulticia ꝙ luſoꝛ quãdo potuit facẽ opuſ/ ad ꝓpriam vtilitatẽ et ꝓximi edificationẽ et dei honoꝛẽ. ipſe facit qð ſibi eſt dãẽ noſum: ⁊ ꝓximo ſcãdaloſum. Decimũq̃rtũ eſt ꝑiuriũ· Se pe em̃ iurat luſoꝛ ſe lucratũ fuiſſe cũ in verita⸗ tate ꝑdiderit · Quindecimũ eſt fraus·ſepe em̃ vnus defraudat alium iurãdo iactãdo cõputãdoet ſic de aliis ¶ Sedecimũ eſt iraet odiũ · quia ſepe luſoꝛ cum ꝑdiderit ꝓuocatur ad iraʒ: et ſic maledicit qñq; ipſi ſibi et qñq; ꝓximis.vnſuꝑ et d; ac⸗ quirit odiũ cõtra aliũ qui ab eo lucratus eſt. Decimũſeptimũ ſunt vᷣba mẽdacia.q; ſepe vnꝰ mentit᷑ in damnũ alteri. Deci mũoctauũ eſt peccatũ cõmmatiõis ·quia quãdoqʒ minat᷑ ꝓ⸗ yimo v̈bis·et ſuꝑ hoc quãdoq; inuadit eũ veꝛberibus · It cõſe quẽter qñ ad donn Ppn un aduenerit · cõturbat vxoꝛẽ ⁊ pue ros et totã familiã · Sciendũ autẽ ꝙ ipſe luſoꝛ ꝓpriis maĩbꝰ ſeipſum cõſumit et ꝑdit: quẽ filius dei crucifixis manibus et pedibus redemit · Vnde Berñ . Loquẽs in ꝑſona dñi ad taleʒ dicẽs. Ego acqꝗſiui te manibꝰ crucifixis · Et tu cõſumis te ma nibus demonib“ dedicatis · Et ẽ magna ĩgratitudo ꝙ hõ ĩpu gnat eũ in eadẽ ꝑte coꝛpis ſui in dis ipſe põt ĩuenire · qʒ ſibi peccatu ſuũ diſuadeat. Si lucra tus ẽ: et ᷣtit oculos mẽtis deoꝛſũ? tũc occurrere ſibi dʒ ꝙ lu cratus eſt cũ illa pecunia eternã dãnationẽ · Si aüt ꝑdidit et vertit oculos ſurſũ:tũc occurrere ſibi debet ꝙ pꝑdidit eternã hereditatẽ ⁊ beatã vitã. Si aũt vᷣtit oculos mętis circa ſi ertüc adütere dz demões qᷓ eũ tãquã leones rugiẽtes circũdãt ⁊ eũ deuoꝛare affectãt: ſi deꝰ omĩpotẽs eis ptãtẽ ſuꝑ luſoꝛẽ daret Vñ exẽplũ. Legit᷑ ĩ diagolo Ceſarii ꝙ luſoꝛ qᷣdã totꝰ deditus erat ludo teſſerũ.vt nec die nec nocte qᷣeſceret · Et inſuper ſ * ſacculum cum numis ſecum ferebat:vt ſecum volentibus lu dere obuiaret ˖ in ludis autem ita expeditus ac foꝛtunatus ua dñs pro amore ipſiꝰ tã mm tum doloꝛẽ ſuſtinuit · ¶ Ttẽ luſoꝛ quocũq; vertat oculos coꝛ funten 1ceni fededon fen 4 fn wmnig Denii fünnn Bdrnr ernid romnt migaa Redhe Gnn gtht miyn⸗ nis nai nuntdaet zidui ſmstem vgb n yeiſti toclst ſbiyn WN ganeſeckt lcorn tor n tinſg⸗ volench⸗ ſotum — = — =— 6 =— = = erat vt vix aliquis ſine damno ab eo recederet· vt autẽ poſte ris et preſentibꝰ oſtẽderetur inquãtum tales ludi in quibus ire inuidie rixe et blaſ femie exercẽtur) cõtra deum foꝛẽt: per miſſum eſt diabolo · vt cum eo luderet: qui multos eluſeꝛat euiſcerauerat· et multoꝛum marſupia euacuauerat · Nocte vero quadã in ſpecie cuiuſdã ludere volẽtis intrans ſacculũ qʒ nũmis refertum ſub aſcella poꝛtãs ad tabulã ſedit dena⸗ rios liberaliter appoſuit. teſſeres iactauit et multuʒ in breui de pecuniis illius militis acquiſiuit. Qui cuʒ ꝓſpere ſuccede⸗ ret: et luſoꝛi pecunia iã quã appoſuerat defuiſſet: iratus ait · nunquid nõ diabolus es tus Et ule. Satis eſt · nüc appropin quat eĩ matutinale tꝑs: opoꝛtet nos ire · Tolleſq; ĩllum per tectum traxit: cuius viſ cera tegulis retrabẽtibus miſerabili ter excuſſit· Et quid de coꝛpoꝛe factum ſit vel in quẽ locum il lud proiecerit vſq; hodie a cun ctis qui ipᷣm nouerãt ignoꝛat᷑ Mane vero viſ cerum eius reliquie tegulis inberétes reperte ſunt· Gcce hoc vno exẽplo oſtẽdit᷑ ꝙ diabolus ſuos miniſtꝛos ſinit ad tẽpus bene ꝓſperari: et qualiter eos in fine remune ret coꝛꝑa ſceʒ occidẽdo:animas vero in penas eternas ppetuo ſecum cruciãdaſ detrudẽdo · Secũdum principale eſt quid iuris ſit de eo quod perdit᷑ in alen ꝓuta quãdo et quibus peꝛ ſonis ſit reddẽda pecunia talis. Ho quo ſaẽdum ꝙ quicunq; ludit ex auaricia ſcqʒ cauſa lucrãdi: quidquid lu crat᷑ tali inten tione ſiue paruũ ſiue magnuʒ tenet᷑ reſtituere. Verbi gratia · Si quis luderet ex auarida cum intetione multũ lucrandiet ſi talis ſoluʒ quattuoꝛ denarios lucraret᷑: tenet᷑ reſtituere· Ra tio eſt. Quia cum ludus ſit quedaʒ expoliatio: nõ poteſt quis licite per ipſum aliquid acquire re:et ſic nõ poteſt retinere· Sed quibus reſtituere debet vtrum ipſis vel aliis? Rd hoc re mn ſpõdeo m doctoꝛes· Primo ſi cuʒ filio luſiſti alicuius patris qui nõ habet peculiũ caſtrẽſe: et qui adhuc eſt ſub obediẽtia patris: et tũe 'm Raymũdum · reſtituere teneris patri eius· Secũdo ſi cum vxoꝛ alicui us m ariti luſiſti:et lucratꝰ es que nõ habet res ꝑafern ales: tunc teneris reſtituere marito eius Tercio ſi cum religioſo: tunc teneris reſtituere plato ſuo vel S V SEDTIMO. monaſterio Quarto ſi cũ ſacerdote: tũc pᷣm cõſiliũ cõfeſſoꝛnis iut dãda eſt pauꝑibus · Et ratio quia bona ſacerdotũ ſunt bona au pauperũ · Quinto ſi luſiſti cũ illis qui ſunt mẽte capti ſcʒ ſur ſci di muti ceciet qui moꝛbo ꝑpetuo laboꝛãt · Quia tales rebus fen ſuis preeſſe nõ pñt? Ergo qui tales vicit tenet᷑ reſtituere. nõ ſbi dico illi q amiſit: ſʒ tutoꝛi vl ꝓcuratoꝛi· Sed ſi tales ãtedicti ie. lucrant᷑:tũc nõ tenent᷑ reſtitueꝛe tibi:qꝛ nõ dign es rehabeꝛe uoñn Quia quãtũ in te fuit eos ſpoliare voluiſti · Nec etiã poſſunt tge . licite ſibi retinere. Sed ᷣm cõſiliũ cõfeſſoꝛis tenent᷑ paupꝑibuſ ihnn talia erogare · Sexto quicũqʒ traxit aliquẽ ad ludũ tenet᷑ ſibi tel reſtituere quidqͥd vicit ᷣm Tho · ſe. ſ. e · ꝗ· xxxii · Et nota ꝙ iſta A attractio large intelligẽda eſt.ſeʒ quocũqʒ mõ vᷣbis vl factis eim induxit eũ cũ ille alias nõ erat luſurꝰ. Itẽ ſiue ĩduyit eũ ĩ pᷣn⸗ ð cipio ſiue in medio ludi cũ ille vellet deſiſtere · Si aũt lucrat᷑ enn ab eo qui ipᷣm inuitũ attraxit ad ludũ: hoc ipſe ſibi nõ te ne gol reſtituere: ſed debet m cõſiliũ cõfeſſoꝛis paupibus erogare W ſᷣm Raymũ·⁊ Tho· Septimo ·qui fraudulẽter ludit ſm Tho. en vbi ſupra tenet᷑ ſibi reſuituẽè et hoc intellige ſiue cõmiſit frau iire dem añ puta qꝛ fingebat ſe quaſi inſciũ de ludo · et qſi hoĩ»em qui poſſit deci pi:cuʒ tñ deciꝑe intẽderet · ſiue cõmiſit fraudẽ = in illo ludo et ſubmittẽ do taxillos falſos: ſeu etiã veros ma ”MU le et frauduloſe iactãdo ſeu mendaciter dicẽdo obtinuiſſet ſeu male pecuniã numerãdo et huiuſmõi. Octauo qñ volũta d rius cũ volũtario ludit et qui habet ꝓpria bona que pßt alie⸗ 2=? nare: tũc nõ tenet᷑ ſibi ille reſtituere · nec etiã ipᷣe ſibi retinere ein Ratio eſt quia cũ ludus ſit quedã expoliatio nõ põt q́s licite d 3 ipᷣm aliquid acqrere· et ſic nõ poteſt retineꝛe· Sed nec illi de l bet reddere · quia ille nõ eſt dignus rehabere qui quãtum in WNW ſe fuit proximũ expoliaꝛe conabat᷑. cſta ſupꝛadicta collegi ex utt ſumma piſani et ex ſumma ohᷣis· Ctem ꝙ nullus poſſit poſſi e dere cum deo res in ludo acquiſitas ſed debeat eas reſtitue⸗ lee re: et dare ſicut iam ſupra dictũ eſt · ſi vult ſaluari patet ꝑ ta⸗ de le exẽplum · Nam tẽꝑe beati Cyrilli ep̃i fuit quidã adoleſcens t cõſangumeus beati Oyrilli epiſcopi Rufus nomĩe: qui fuit ve in eius ſeruitio · Et cum ep̃s diuina celebraret adoleſcens ille k . iuit ad tabernã et ad ſuos cõſodales et ibi cum eis ludũ exer i cuit poſt aliquod vero tpus infirmacus eſt vſc 90 moꝛte it. . ſic in eadẽ infirmitate defũctus eſt. Tũc epiſcopꝰ petiuit ſuf “RL fragia ab vniuerſis et cõmuniter fieri pro eo a toto populo nc ſibi ſubdito · Quod populꝰ gratãter acceptauit · qꝛ adoleſces Enmn ille ſatis laudabiliter quo ad populuʒ viyit: 1 ideo diligebat k cõmuniter ab om̃i populo· Quadam die cum epiſcopus ſalu in tare ſacrificiũ obtuliſſet pro anima defuncti a eſſet poſt miſ mii ſam in deuotione ſua: ap paruit ei defũctus ille totus ignitꝰ i et cum quereret quis eſſetæ Reſpõdit. Ego ſum anima cõſan⸗ Nhte guinei tui pro qua in aniter oꝛas: quia eternaliter damnat?ꝰ IS fufum. LTüc epiſcopus perterritus dixit Quomodo hoc merui rüig⸗ ſti 5 cum tã laudabiliter viyiſti· et ego ſr perabã te adbue habe re innocẽtiam oꝛiginaleʒ· Qui reſpõdit ſic eſt. quia adhuc vij inoeſun go ſum ſed ꝓpter hoc damnatus ſum quia habui in conſue gangn tudine de mane infra diuina veſtra ire ad tabernã ad cõſoda nI les meos et ſic ibi cum eis luſi· Et quidquid lucratus fui mi nitffan bi reſeruauiet fui eis quãdoqʒ occaſio ire et blaſfemie · et de heen boc ñ foꝛmaui mihi cõſciẽtiã: nec egi ð hoc penitẽtiã · quãuis tfuand qñʒz ãmonitꝰ fui in ſermõib et ab aliis bõis hoĩbꝰ . Sed heu nen hoc nõ curaui: nec in hoe me emendaui: ergo eternaliter daã uuitt natꝰ ſum. Et hãc viſionẽ ſeripſit beatꝰ Qyrillꝰ beato Kuguſti ewin no. ( Tercio ſcẽdũ eſt qũo et q̃liter tales ludi pñt eẽ liciti: oo e fieri ſine peccato moꝛtali · Reſpondeo ꝙ; aliquis ludus ſit li innt citus ad hoc requiruntur quattuoꝛ Primo requ iritur con s gruitas perſone · CUlericis em̃ in alea ludere nõ licet:quia pu balicus aleatoꝛ repellitur a dignitate clericali: non obſtante cõſuetudiĩe · Extra de exceſſibus prelatoꝛum · XEnter dilectos lie Et talis ð iure deponi 6t ſi ſe nõ correxerit · rii · q· ini.· Si qs lh . et xxxv. di · ca · G̃s · Scdo reqrit᷑ cõgruitas materie · vñ ꝓ eſcu tN lẽto vlł potulẽto qͥs ludere p̃t. Tercio reqrit᷑ tꝑs · vt ꝙ nõ lu ſmi dat᷑ tpe luctꝰ vl pnĩe vlł cõionis· Quarto reqriẽ ꝙ ũ facat cõ ſnne tra legẽ ludi vt ꝙ nõ male cõputet nec etiã ludetẽ ꝓuocet- Nin nec etiam ex cupiditate ludat: ſed ſolum ꝓ recre atione viriũ Nota quãdo ꝓpter deductionẽ tenꝑis vel recreationẽ ludit llesl VII. id qð ſic lucrat᷑ ſm beatũ Tho· dãduʒ eſt pauperibus.Et Rap Qun müdus dicit ſaltem in iudicio anime · Nota ꝙ ludus alee eſt ſume omĩs ludus qui innitit᷑ foꝛtune· Ergo hoc qð hic dicit᷑ de lu⸗ ſut do alee intelligit᷑ de quocũqʒ ludo· ſiue fiat in alea ſiue cum piſe cartis depictis· et ſie de alis. hit We inducẽtibus ad reſtitutionẽ rerũ iniuſtarũ. dos Gquit᷑ de hbis que ad hoc valere poſſunt vt auarꝰ liben tog rx Vter iniuſtas res reſtituat ſi ea frequenter meditet᷑. Dri reat mũ eſt ꝙ niſi reſtituat ꝑticeps nõ erit bonoꝛũ totius eccleſie (s et ctiã omniũ indulgentiarũ de quibus gaudẽt et ſp erãt bo wnaor ni . Tpſe autẽ nec gaudere nec ſperare poteſt de ipſis · Si autẽ ud reſtituat: tũc omẽs fratres ſpiritua les reſtituunt᷑ ei· Et om̃s htt amici dei fratres eius fiũt · Inſuper ſocietas totius eccleſie: ii ex qua partẽ habet in omibus bonis eccleſie. Vnde pſal. Dar ſſt ticeps ego ſum omniũ timẽtium te· Secundũ ꝙ iniuſta velit fifͤl aut nolit diu nõ poſſidebit:ſed eum cito derelinqueꝛe oportzʒ tn Vnde pſal.Relinquẽt alienis diuiti as ſuas· Vnde legit᷑ exẽ:⸗ kit plum ꝙ quidam diues habuit totã ſolicitudinẽ ſuã in diui⸗ 1ion tiis et cõgregauit magnã ſummã pecunie:et nullũ heredem Per, hbabuit · Vna dierum ſedebat et cogitabat ſe moꝛiturũ et tũe 22 nõ poſſe vti vlterius diuitüs ſuis · et dixit· anima mea multa doe bona habes quidquid deſideras bene habere potes · hoꝛrea Per mea plena ſunt frugibus· et aſte mee plene ſunt auro et ar gento cellaria mea plena ſunt vino · Ergo anima mea ſemp euiut leta ſis et a me ñ recedas · Statĩ audiuit vocẽ dicẽtẽ ſibi. Stul M te hac nocte ſubito moꝛieris:et qᷓ cõgregaſti cui manebunt⸗ 222” et di aboli repetẽt animã tuã a te et ad infernũ deducẽt · Qð ee ſic factũ eſt· eadem nocte moꝛiebat᷑ ſine cõfeſſione et cõtritio R” ne et ſacramẽto. Terciũ eſt ꝙ in iudicio dure cõquerent᷑ de eo omẽs quoꝛũ res iniuſte vel vio lẽter retinuit. Ymo etiam N pro modo loquẽdi res quas imuſte habuit querelã cõt ra euʒ pe deferẽt· Talia cogitare debet quilibet auarꝰ ꝙ tot teſtes con unn tra ſe habebit in iudicio: quot homĩes ſpoliati ſunt ab eo· Et i etiã quot res iiuſtas poſſidebit: tot teſteſ cõtra ſe habebit · O quot teſtes aliqᷓ cõtra ſe hẽbũt: q mltas res iiuſtas poſſidert ſe DE BRBGEWK. SCeDTrMO.. VIS n Quartũ ꝙ coꝛpꝰ xpi nec ſanus nec ĩfirmꝰ ampliꝰ ali quo mõö⸗ in ſumere debzʒ niſi p poſſe reſtituat: ꝙ ſi cõtꝛa fecerit cõtĩget ei * ſicut ude · qui cuʒ haberet · xxx · denarios de iniuſto cum acce piſſet buccellũ ĩtroiuit i eũ ſathanas et magiſ potẽter eũ poſ i ledit · Sic et auaro cõtin get ſi ſic ſacramtũ accipit Silr 1 ſaceꝛ e dos qui ei licetiaʒ ſciẽter tribuit vna cũ eo ſimul danant. Quĩ ak toq nee de nec aliquis ſe cõꝛũ nec maria nec an gele dei ĩ moꝛ te ca in adiutoriũ ſubueniũt niſi reſtituat· imo ðo 1 ſcĩs et an dl r gelis carere talẽ opoꝛtet taʒ in vita q; in moꝛte et etiaz pPol gdg moꝛtẽ.· O q́; miſer 2 iffelix eſt ülle qui talia bona iniuſta pᷣpo 3 . nit deo et oĩbꝰ ſanciis · Et poti⸗ vult carere deo oĩbꝰ ſactis Ctoſts Sz talia reſtituere · Sextũ ꝗ; lbet res iniuſte poſſeſſa pui vł iſe: magni valoris eũ ĩppetuũ cruciabit in aĩa vſqʒ ad iudiciũ · et ſahr poſt iudiciũ in coꝛpe aĩa diuſimode toꝛqᷓbi· Nã ꝗ vnũ dena uſhdet riũ ſciẽter iniuſte poſſidet 1 ſic morit mltũ puniet᷑ · q duoſ de erofe narios plus .ꝗᷓ floꝛenũ młto ãpliꝰ. et ſic de aliis aſcẽdendo · legtei Ftẽ tlis auarꝰ ſi cogitet patibulũ ĩfernale ſibi erectum: a qauo iindin alio modo euadere nõ põt niſi ꝑ reſtitutõem · q; nõ dimittiẽ tbereden peccatũ niſi ablatũ reſtituat ſedm aug Quis latro vidẽs pa⸗ ni erti tibulũ ſibi erectũ nõ libẽter reſtitueret quidqᷣd poſſʒ: ſi ſe peꝛ ner nut hoc euadere credeꝛetæ Vnde aug· Quis em̃ vt uiueret cõtinue gekoren ꝑdere noluit vnde viueret: eligẽs potiꝰ vitã m ẽdicãtem q; ce oeor lerẽ moꝛtem Septimũ ẽ ꝙ filii quibꝰ res ĩiuſtas lucr at parũ ſeſer aut foꝛte nihil de illis rebus babebũt. Itẽ ſi cogitet duriciã ꝗᷓ ſpihn poſt moꝛtẽ ſuã futura eſt in eius filiis erga eũ · vix em̃ ſemel ntbur in anno memoꝛes ſüt noĩs ipſiꝰvt eiꝰ anniuerſea ariũ faci ãt · In O ſemetipſo autem poteſt reſpicere q; parum boni pro ſu: cnte is fecerit · et ſic ſibi non dubitet fieri: et multo minus quia mmein abundante in iquitate ref rigeſ. cit caritas multoꝛum .· vt zit zmtn dominꝰ?. Vnde legit᷑ de quodã diuite qui multas res ĩiuſtas ceag poſſedit et volen 8 expiri fideli tatẽ fili ſui: petiuit ab eo vt 4 amore ipſius digitum ſuum ad ignem poneret donec vnũ ſo 4 lũ aue maria diceret: ut et ſie cognoſceret ſi eum paterne di . n 7 ligeret · et fülius cepit hoc attemptare · Sed qᷓmcito ardo- ehahin, rem ignis ſenſit digitum ſuum retraxit dicens ad patrem · 15 won Vff. DG DRG. SGDTITMO Quid te in hoc iuuar⸗ ꝙtotũ coꝛpuſ meũ cremarẽgt pater is d filiũ. Quid tüc me iuuaret ſi Piopter te eternaliter dammua Vo reræt ſic oĩa ĩiuſta reſtituit a vitam in bono finiuit. Etẽ co me gitare debet talis auarꝰ Pecunia iniuſte acquiſita et filiis oll ſuis relicta occaſio erit moꝛtis · Vnde exo · xxi. Si quis ꝑ indu co ſtriã occidit ꝓximũ ſuũ moriat᷑ homo ille · pꝛoximꝰ aũt ẽ filiꝰ ven eius qui eſt os ex oſſibus caro de carne eius· tẽ vxoꝛ eius J3 dile teſte xp̃o in euangelio Grũt duo in carne vna.Taleſ ꝓximos um ſcʒ vxoꝛẽ et filios ⁊ om̃s heredes gladio i niuſtarũ rerũ quas Lveo. eis relinquit occidit · Et hoc ꝑ in duſtriã facit. cum res ſ. ciuit e eſſe iniuſtas quas eis relinquit· Nã quot denarios ſ. cienter eii eis relinquit de iniuſto tot gladiis ipſos trãſfigit. t iõ quia l filios et heredes ſuos eterna moꝛte damnat. dicit domin?“ de HW ipſis durũ verbũ in euãgelio Math x. Inſurgẽt ꝑntes in fli Ala os:et filii ĩſurgẽt aduerjus parẽtes· Et tales filu dupliciter bon puniũt parẽtes ſi uos.Primo qꝛ durũ eſt ꝙ cõquerunt᷑ de eis ſliu filii ſicut de crudelibꝰ occiſoribꝰ. Vnde eccĩa. xli .· De Barre im (du pio cõquerũt᷑ filii qm Phter ip̃m ſüt in obpꝛobriũ. ecũduz Aiet quod eſt grauiꝰ. qꝛ in inferno eos toꝛquebũt ad minꝰ ꝑĩpro KW peria intm̃ ꝙ neſcio vtrũ grauiꝰ ꝑ filios velꝑ demones pu⸗ r niant᷑. Vnde exẽ plũ. Legit ꝙ quidã vſurariꝰ habuit duos fi ẽð” lios quorũ vnus cõpunctꝰ in quodã ſermone dixit patri ſuo ln Dater ſi moꝛeremur in iſto peccato et in iſta vita: tũc morẽ H“ mur in coꝛpoꝛe anima · Ergo cõuertere redde vnicuiqʒ qdð KWKRK debes · Cui pater 2 frater indignãter reſ⸗ põderũt · Debes tu· Ren noſter confeſſoꝛ eſſe g vade ſi mori volueris et nos permane 16 bimus in bonis noſtris. Qui tacuit et abit in heremum et 4 pauperẽ vitam ibi duyit ſeruiendo deo. Landem pater mori HQWò” ebatur.et poſt aliquod tempus moriebatur ſimiliter et fra⸗ ter· Qum ille bonus heremita in tellexiſſet ꝙ pateꝛ et fiater ſn moꝛtui eſſent: miſericoꝛdia motus ſtatum eorũ deſiderabat * ſibi notifieari · Landem deum petiit vot merẽtur eos videre · =D Vna die cum eſſet in oꝛatione ſua:venit angeluſ domini 2 di xit ei. Eiat tibi quod petiſti. Rrripuit eum cum manu et di⸗ R Reo nt · Veni ego oſtendam tibi eos. Et duxit eum quo ipſe Eiu DG DG6. sePTEIAdOD V —, 1 — „ 1 „ — „„ „ ner nelciebat · Lãdẽ veniebat ad mõtem vnũ:et diyit ei angelus · run Vis videre et audire patrem et fratrẽ tuu msQui reſpondit. Volo· Et vidit vallem et audiuit miſerabilẽ vocẽ · Et vidit pri mo patrez bulliẽtem in igne ſi cut vnũ piſũ in vna magna olla bulliẽs.· Et dixit pateꝛ · ve · ve · ve · Maledicta ſit hoꝛa ĩ qua cõceptus ſum. et venter qui me poꝛtauit· Et cum audiſſz hec Waet heremita tremuit · et dixit· O pater es tu hic? Qui dixit · Sum dilecte füi mi benedictus ſis· quia timuiſii deum· et cauiſti il lam ſpeluncam et penã iſtã hoꝛribilẽ · ſed caue tibi vt ſeruias deo.· Et interim ꝙ loquebat᷑ venit frater ſicut pater in bulliẽ te igne natãdo infꝛa et ſupra ſicut piſum in olla. Et cepit fili us maledicere patri in penis dicens: Maledictus ſis tu pater ineternũ · quia iniuſta acquiſita ſup me hereditaſti: et ſic me n Doammaltl Et ecuerſo parer ad flii dices- Rialedictus ſo Wli fili: qꝛ ꝓp ter te talia in iuſta acquiſiui et retinn · et ſic me om̃i bono Priuaui Et in hic peni ppterea deſcoi: Quibus dirie filius viuẽs. Doſſunt vos aliqua ſuffragia iuuare vel pPdeſſe edem Qui dixerũt nõ quia in inferno nulla eſt redẽptio· Et cum vi Drmn deret ꝙ in eis nõ eſſet aliqua ſpes: receſſit et deo fideliter ſer npmo uniuit. Et ſic ſaluatus eſt · ¶ Querit᷑ vtrũ qs teneat᷑ ſtatim ſiu ꝗᷣꝗ Ke ſta reſtituere? Reſꝑõdeo ſm Tho.ſecũda ſecũde · ꝗ· hü. ſiẽ df accipere rẽ eſt cõtra iuſticiã ita et eam detineꝛe ; quia ꝑ hoc ꝙ rnſe aliquis detinet rem alienã inuito domĩo impedit euz ab vſu ii· rtei ſueret ſic facit ei iniuriã ·. Mameſtũ eſt autẽ ꝙ nec ꝑ modi nd um tepus licet in peccato moꝛari: ſed quilibet tenet᷑ ſtatim Nen eccatũ deſerere 'm ullud eccleſiaſti· xxi· Quaſi a facie colubri eſant ſaente Mude ni üuge peccatũ: Et ideo quilibet ſtatim tener᷑ reſtituere vel pe muner tere dilationẽ per ſe vel inter poſitam perſonã ſi occultũ eſt feſſoꝛẽ uel ſacerdotem alium ſine expreſſione no urrfn ſczper con vcir minis tui ab illo qui poteſt vſum rei concedere. Et in hoe cõ n cowat Rapmuũdus. ſi denegat dilationez et velit ꝙ cedat õ bo nis ſuis et reſtituat· Reſpõdeo tũc abſqʒ dilatione cedere e debet omĩbus bonis etiã ſi oꝑoꝛteat ip̃m mẽdicare· Tamen mmmm ſine culpa p̃t acciꝑe vite ncc̃ania ſcʒ extreme neceſſitatis· Que iiotrd le acage t ppte: oi atis; alic Riveo, Qui 4 NoN ..3Iß66.4.0s ſicut nõ debet carius vẽdere rem aliquaʒ ꝓpter dilatõem: ſic nec ibi aliquid reciꝑe põt ꝓpter dilatõem reſtitutõnis. Ergo ſi dediſti vni ſic ſupꝛa:ipᷣe tenet᷑ tibi cõputare in ſoꝛtẽ · Quid ſi qͥ; oĩno eſt ĩpotẽs ad reſtituẽdũ g Reſpõdeo ſeðᷣm Raym · Doleat de hoc ⁊ ꝓponat ſoluere qʒcito poteſt· Querit᷑ cui re ſtituẽda ſit res fu rtiua vel rapta ſeu alias male recepta? Re⸗ ſpõdeo ſedðm rapmũ. Ei cui res ſubtracta fuit · vel ſi defüctꝰ eſt ſuis heredibꝰ.⁊ fiat caute q̃ntũ põt ·vt ꝑ religioſũ ⁊ huii ita tamẽ ꝙ nulla ꝑſona furẽ pꝛodat · Et ſedðᷣm rapmũ · Quiliz male fidei poſſeſſoꝛ tenet᷑ reſtituere rem cũ oĩbꝰ fructibus p ceptis · et quos ipſe dñs percepiſſet ſi ipſe poſſediſſet.extra 8 reſui·. ſpoli· Et ĩtellige fꝛuctꝰ qui ſuꝑſunt: deductis illis expẽ ſis que fiũt gratia fructuũ querẽdoꝛũ cõgregandoꝛũ et ſeſtr uandoꝛũ. Si aũt ſũt vage reſtitutões vbi dominꝰ ſiue hedes ign oꝛãt᷑ · tũc talis res ſcᷣm cõſiuliũ cõfeſſoris qui autoritateʒ habet diſtribuat᷑ in pias cauſas et pios vſuſ pauꝑmmaxime vbi ep̃s reſeruat ſibi talẽ cauſã de vagis reſtitutõnibꝰ. Quid ſi diceres ſacerdotes et mõachi milta loquũt᷑ in hmoĩbꝰð rebꝰ iniuſtis vt ſibi tribuãtur ¶ Reſpõdeo ꝙ res iniuſte acquiſite nõ debẽt dari nec ſacerdotibus nec monachis nec pauperibꝰ nec eccleſus nec monaſteriis ſed reſtituẽde ſũt veris heredi bus cũ ſciunt᷑ · Vnde exẽplum · Quidam diues valde de rebus iniuſte acquiſitis · volens de hoc ſatiſfacere deo eccleſiam in honoꝛem beate virgĩs cõſtruxit· eamq; decẽter oꝛnauit per⸗ fecto igit᷑ oꝑe · quẽdã ſanctũ epᷣm uocauit: ut eandẽ eccleſiaz . cõſecraret. Qui cũ ad petitõem eiꝰ ueniſſet eandẽ eccĩaʒ veſpe cõſpecturꝰ ĩtrauit· ĩuenit qʒ diabolũ ſtãtẽ extẽſis mãibꝰ vtrũ qʒ pietẽ cõplectẽtẽ. Qui dixit ep̃s. Quare hic ſtass Reſpõdit⸗ pꝛedio meo ſto· Qui ep̃s. Quis tibi dedit hoc p̃diũg Reſpõdu Nõne tu cõcoꝛdas cũ ſacra ſcript᷑a:ꝙ ea q̃ cũ vſura ⁊ iniuſtis rebꝰ fiũt: mea ſũt? Ep̃s reſpõdit· Cras deo dãte auferam tibi poſſeſſionẽ iſtã · Demõ reſpõdit. Ergo ĩiuriaʒ mihi ĩferes: cuz nec ipſe deꝰ aliquã mihi uelit fieri iniuriã · Ẽs dixit · ne ergea tibi iniuriã fieri cõquer aris. adiuro te ꝑ crucifixũ vt quidq d de tuis hic ĩueneris hac nocte tollas:alia ĩtacta relinquendo gedit feſten mund⸗ credt Uit ſe talie⸗ magt dame N biiln NNe 7 Uſdcfic Kibrs fnade⸗ ſitem leni wuͤtſt ☛☚ ummrte Wrnuin 8 mmoidt ſemie eeſuhih nns acleinmnin onunt hen eerdeſe iciga h Pniim Mhd viigeſn ninht nhiihot diit i = = lnrs ind bedefetuau rin Reſpõdit demõ ·ita fiat· Mane aũt facto cuʒ epᷣs cum màgna ppli turba ad eccleſia; dedicaturꝰ ꝓcederet· nõ vnũ qdẽ lapi dem ĩuenerũt Querit᷑ qualiter reſtituet qui ĩpediuit aliquẽ a ſi cõſecutõe alicuiꝰ muneris vel beneficiiæReſpõdeo ſi impedit aliquẽ cui iaʒ determinatũ eſt ut ei detur· ⁊ ip̃e ex odio pꝛocu rat reuocari tũc tenet᷑ ad reſtitutõem equaleʒ ſcdᷣm ſuã facul tatẽ · Si aũt impedit anteq; firmatũ ſit vt ei det᷑:tũc quið ad aliquã recõpenſatõem: nõ tam̃ tenet᷑ ad equalẽ ·qꝛ adhuc fu⸗ it dubiũ vtrũ illi daret᷑ · Querit᷑ qualiter ſatiſ fiat pꝛo his que reſtitui nõ poſſũt· ut mutilatio mẽbri.ſtuprũ·⁊ ſi iaz Rñdeo ſcdm wla dn his quibꝰ damnũ neqʒ in ſe neq; in equiualẽ ti reſtitui põt: ſatiſfiat ꝑ recõpẽſatõem faciẽdaʒ ſedm arbitri um boni viri · Cõcoꝛ· tkoſe· ſe. Querit᷑ de illis qui male recipi tt unt a perſonis eccĩaſlics quõ teneant᷑ ad reſututõeʒæReſi põ deo ſceᷣm raymũ. Diuites ⁊ potẽtes qui receperũt ꝑ fraudeſ minas ꝑ ĩpoꝛtunitates et huiõi.tenẽt᷑ reſtituere ipſis ul ec cleſie · Sed foꝛnicarie et huiõi turpes ꝑſone quidqᷣd ꝓ tali t᷑pi actu receperũt a clericis tenẽt᷑ reſſituere ipſi eccie · niſi foꝛte eis fuerit datũ cauſa elemoſine ĩ ſũma neceſſitate · Sciẽdũ ꝙ meretrix quidquid recipit pro ſalario a ſecularibus perſoniſ hoc poteſt retinere.ſʒ quidquid recipit a dericis pro tli actu tenetur reſtituere eccleſie. Querit᷑ quãdo creditoꝛ dimittit de bitori vtrũ tũc ſit liberatꝰa ſolutões Reſpõdeo ſi debitoꝛ ſpõ te ⁊ ꝓpria uolũtate dimiſit nõ tenet᷑ amplius ſoluere · Ergo ſi pauꝑ eſſes: ⁊ creditoꝛ tibi ſpõte et ꝓpter deum dimitteret abſolutꝰ es. Similiter ſi hẽs reſtituere:et velles reſtituere et creditoꝛ tibi ex gratia vel amicicia dimitteret abſolutus es a reſlitutõne. Secus ſi deceptꝰ vel coactuſ. vel quia putauit ſe nunq; aliquid poſſe rehabere. vel ille qui poſuit ſe ad manꝰ creditoris ſed tamen non intendebat reſtituere · immo ſ peꝛa uit ꝙ pro modico uel pro nullo q uitaretur · alias non poſu⸗ iſſet ſe. talis non eſt abſolutus a reſtitutione· ſed ſemper in tali caſu tenetur ad reſtitutõnem. Sciẽdũ tamẽ ꝙ nõ ſolum⸗ magna ſed etiã ꝑua reſutuẽda ſũt· Vnde exẽplũ.Qõuerſus qᷓ dam oꝛdinis ciſtertienſis cum miſſus eſſet ab abbate ſuo et deberet tranſire aquam quãdam:et nõ haberet n aulũ pꝛo Sðß et nõ miſiſſet illum obolü · nec fuiſſet cõfeſſus negligẽtiã illa ðS quia vilipẽderat eo ꝙ parum eſſet : predictũ oboluʒ poſt obi ne tum ante oculos habebat. Qui tantũ creuit ut maioꝛ mundo eor ei pideret᷑.· Et cum nihil aliud obſiſteꝛet quod in ingreſſu celi euß eum impediret niſi obolus ſolus: etcum nõ poſſet euadere N niſi ille obolus in illo puniret᷑: ad petitionẽ angeloꝛũ et ſan⸗ en ctoꝛum quibus ſeruierat pmiſſa eil anima ad coꝛpus redire. iign ſt cõfeſſus eſt illud abbati· Et miſſus eſt illi obolus ſuus cũ on⸗ magna velocitate quẽ ut mox recepit conuerſ us expirauit F„ lte et celi gaudia intrautt. dU gen Q(De octauo precept4to. tel ofe nocumentũ quo quis per falſitatẽ oꝛis ledit p⸗ unm Aimũ Et cõtra hoc preceptũ faciũt octo geneꝛa hoim d Pirimi ſunt falſi teſtes et mẽoaces bomĩes: qui pꝛauis ho nns⸗ minbus ꝓximis nocere volẽtibus preſtãt auxiliũ per ſuum gtur falſum telmonid Dro quo ſciẽdum ꝙ falſus teſiis in falſo nid⸗ teſtimonio multa mala cõmittit · Primo animã ꝓpriam occi 4 dit cum ſuo mẽdacio et falſo teſtimonio. Sapiẽtie ᷣmo . Os mn quod mentit occidit animã · Secũdo xpᷣm negat. quia coꝛru⸗ deon ptio veritatis eſt negatio dei Vnde qui veritatẽ negat xpnm· nid⸗ negat . Ymo eſt valde hoꝛrẽdum nomẽ dei aſſumere in teſt hgin moniũ falſitatis · Tercio proximũ ledit et dãnificat aut in re ü bus aut in fama aut in pſona.id eſt. in coꝛpe cuʒ ſuo falſo te beon “”l ſtimonio · Ego quilibet talis bonus homo ſic leſus poteſt di Noq S cere cum chꝛiſto illud Dſal. Inſurrexerũt in me teſtes iniqui fuie cat moꝛtaliter: et tenet᷑ ad reſtitutionẽ omniũ. xiiii · ꝗ · v · Non 2Kè” ſane:·q · vi.Si res aliena. Et tales puniunt᷑ a deo nõ ſolũ ĩ fu eior turo ſed etiã in preſenti quãdoqʒ. Exẽplum patet infra viii· aun N. ¶ Sequit᷑ de mẽdacio pro quo nota ꝙ mẽdaciuz eſt falſa ſdr ſignificatio vocis cum intentiõe fallendi. Vnde querit vtruz aum maius pctm̃ ſit mẽtiri verbo vel facto⸗ Reſpõdeo bᷣm Ebo. e oislor enenlon 1prnngh perſtun sinſade Pnien ℳ eo 0 gunn tegneſpnn ce r ctmutnnt gſolh ſpeſ ſegongen ſbſtspe gde 1¹ et nn inekl 7 NoE in quodlibeto. Cum eadem intẽtio ſit fallẽdi in vtroqz: vteꝛ qʒ peceat equaliter verbũ em̃ et factũ aſſumunt᷑ vt lſrume⸗ tum fallẽdi: vnde nõ refert quãtum ad peccatũ vtrum alidqs verbo ſcripto vlł nutu vel quocũqʒ facto mẽtiat᷑ · ſicut nec re fert quãtum ad homicidiũ vtrum aliquis gladio vel ſecuri ĩ⸗ terficiat· Item querit᷑ in quo diffeꝛt mendaciũ a falſo⸗ Reſpõ deo falſum dicit quicũqʒ credit ſe verũ dicere: et tamen hoc idem quod eſtimat verum eſſe nõ eſt verũ · Sed mẽtiri eſt qñ aliquis loquit᷑ aliquid qdð veracier ſcit nõ eſſe verum: et ſic cõtra mẽtem ꝓpriam loquit᷑. Nã et mentini dici᷑ quaſi cõtra mẽtem ire · Ergo difficulter vel nũquã poteſt aliquis ſcire ali quẽ mẽtiri: niſi ſolu s d eus:quia quãdo falſuʒ lo uit ꝗqð cre dit eſſe verum nõ mentit᷑ ſed falſum loqui᷑ · ¶ Sciẽdum ꝙ quinq;ʒ ſunt que poſſunt valere ad deteltationẽ huius pecca ti mẽdacii. Primũu quia iſtud peccatũ eſt diabolicũ quia pᷣmũ mẽdacium cõmiſit diaboluſ. Vt habet᷑ Ce ñ. iii · Qum diyit pri mis parẽtibꝰ noſtris nequaqᷓ; moꝛiemini· Vnde Toh· viu le gitur de diabolo. Quʒ loquit᷑ mendaciũ ex ꝓpriis loquit᷑ quia mẽdarx eſt et pater eius· Ergo mẽdax habet linguã diabolicã Secũudum eſt hoc ꝙ illud peccatũ inqᷓnat mẽbruʒ in quo magis indecẽs eſt immũdicia ſcʒ og homĩs · Reddit em̃ ulud abominabile deo · Vnde puerb · xi · Abominatio eſt deo labia mẽdacia. Si aliquis os ſuũ apertũ haberet muſcis et aliis re bus immũdis quecũq; vellẽt ibi intrare · et pꝑmitteret eas ibi nidificare: os eius abominabile eſſet homibus ſic os mẽdax abominabile eſt deo: cũ immũdicia mẽdacii plus diſpliceat deo q; immũdicia muſcarũ · ¶ Terciũ eſt ꝙ illud peccatũ ho minẽ facit ſimilẽ falſe monete ergo quãtũ preualet floꝛenus bonus floꝛeno: falſo tanto p̃ualet homo verax homĩ falſo et mẽdad · vnus bonus floꝛenuſ valet pluſ qʒ m ille falſi. Gt vnꝰ Fomo verax preualet mille mendacibus· Et ſicut falſa mone ta non valet nec ad emendum nec vendendum ſic homo mẽ dax ad nibilũ valet niſi ad iebẽnam. ¶ Quartũ eſt ꝙ menda cium eſt quoddã venenũ qð tãte efficacie eſt ꝙ in ipſo boĩe exiſtẽs animã interficit · TCuxta illud Sapiẽtie · i.· Os qð mentiẽ occidit animã· Ergo mẽdaces habẽt linguã venenatã. Et mi⸗ rum eſt qũo illi miſeri hoĩes nõ timẽt illud venenũ qð in oꝛe ſentiüt · ¶Quintũ eſt qð hoc peccatũ multü diſplicet deo et bhomĩbus · Quia ſiẽ deꝰ multũ diligit veritatẽ · ßm illud pſal. Ecce em̃ verit atẽ dilexiſti · Sic ecõuſo odit mẽdaciũ · pſal.DPer des omẽs qui loquunt᷑ mẽdaciũ · Vñ Angꝰ. Merito ꝑdit᷑ men tiẽs · quia declinat ab eo qð eſt:in id qð nõ eſt. Inſi up etiã mẽ daciũ abomĩabile ẽ coꝛã hoĩbꝰ. Et veritas ecõuerſo valde cõ⸗ mẽdabilis eſt coꝛã hoĩ bꝰ Quid em̃ eſt laudabiliꝰ et honoꝛabi lius q; habere tale vᷣbũ· tlle eſt verax in v̈bis et iuſtꝰ in factiſ Qt qd vituperabiliꝰ q́; ille ẽ mẽdax in vᷣbis:et fallax in factis. et cũ duo ꝓnuttit vix vnũ ſoluit. ¶ Vñ notãdũ qꝗᷣ ſe vult a peccato mẽdacii cauere · opoꝛtet ꝙ remoueat a ſe occaſiões mẽdacii ꝗᷓ ſunt due· Prima eſt cupiditas· quia ex cupiditate auaricia ꝑla mẽdacia ꝓcedũt. vt patʒ ĩ modernis mercatoꝛi bꝰ 1 alis plibꝰ pctõnbꝰ Scda ẽ timoꝛ mũdanꝰ. hoc eĩ timoꝛe petrꝰ xpᷣm ter negauit dicẽs nõ noui hoĩeʒ. ¶ Et ſcẽdũ mẽ daciũ ẽ triplex·ſꝑnicioſũ ⁊ officioſũ ⁊ iocoſi uz . In pmo offen düt illi q mẽtiũt᷑ cõtra fidei vᷣitatẽ. vt qͥ xp̃m dicerẽt eẽ natũ ñ ey ma ria virgine.et hmõi.Ktẽ ſcdᷣo of Edunt illi qui ꝑ menda cium ledũt ꝓximi famã et honoꝛẽ: ſicut eſi mẽdacium falſe de tractiõis ITtem tercio offendũt illi qui ꝑ mendaciũ ꝓximum damnificãt ĩ bonis exterioꝛibus. Sicut ille qui falſũ aliquod deferüt iudici vel tyrãno.Gt qui falſum teſumoniũ cõtra ali quẽ in cã pecimiaria deponũt: ex quibꝰ ꝓrmꝰ dãnificat᷑. Qir ca qð querit᷑ qd de teſte falſoæ Reſpõdeo bᷣm Tho.ſe. ſ. e · ꝗ· lxx · Teſtis falſus peccat moꝛtaliter in q;tũ ꝑiurus eſt:et in quãtũ facit cõtra iuſticiã et cõtra id de quo eſt ſpeciale p̃ceptüů ĩ de⸗ calogo. Nt tal ĩdubitãteꝛ teneẽ ad reſututòe 3 oĩ m ꝗᷓ ꝓximꝰeiꝰ amiſit ꝑ eiꝰ teſtimoniũ.xiiii:q v. Nõ ſane Er qvi. Bren alie na. Querit᷑ vtrũ liceat teſti aliqᷣd recipeæ R ñdeo ꝓ feꝛẽdo teſii monio nihil dz acc ipe: niſi tm̃ expẽſas ab illo q eũ ꝓducit · iiii ꝗ · ii · VẽturisEt ſi accepit Tẽ᷑ᷣ pit accepit · Et rſtituet ei a quo re ccpit: niſi ille ded erit ad coꝛrũpendum teſtẽ. Tunc em debet dare ei ĩ cꝰ ſiuriã accepit Scdo circa mẽdaciũ officioſũ Pmo rin at celides Näinn nidign gmaſt tceatdi nipene untcen i ginn ſinon üänin Gſet0 elegh⸗ tngit aal nt ipar t ng mren . ſſcoNn pdet tNn DPDRG. offẽdunt illi qui ex quadã pietate mẽtiunt᷑ ꝓ cõſeruãda vita pꝓximi· Vt ſi guis videat hominẽ queri ad moꝛtẽ · dicat ſe non vidiſſe eum ·; H cõſeꝛuanda homĩs cõtinentia · vt ſi virgo volẽti eã defloꝛare ecũdo circa hoc offedunt ülli qui mentiunt᷑ pꝛo mẽtiat᷑ et dicat ſe eſſe coniugatã Tercio circa hoc offẽdũt qᷓ mentiunt᷑ cõſeruãdo homĩiſ exterioꝛẽ ſubſtantiã · vt ſi quis vi deret predonẽ aliquẽ velle ſpoliare: dicat ſibi ꝑcas ſibiqꝛ nõ poꝛtat pecuniã Qirca ꝙ querit᷑ vtrũ ſit licituz mẽtiri ꝓpter liberationẽ homĩs a quocũq;ʒ periculo Reſt põdeo bm Tho · ſe · ſe · q· ex · Nõ · ſed licet veritatẽ occultare ꝓuidẽter ſub aliqᷓ diſſimulatõe · V t etiã Rugꝰ.dicit · Quia ßᷣm doctoꝛes om̃e qdẽe mẽdacium eſt pctm̃ ad minus veniale ſicut iocoſum S3 pnici oſum ſemp eſt moꝛtale · quia eſt cõtra caritatẽ dei et ꝓximi· ¶ Tercio cirea mendaciũ iocoſum offendũt illi pmo ꝗᷓ mẽ tiũtur pro releuando meroꝛ eet tedio · ſicut illi qui aliqᷓ ludri ca fingũt vt hominẽ melancolicũ exhilarẽt · Secũdo circa ide⸗ offendũt illi qui mentiunt᷑ ꝓ aliquoꝛũ ſolatio. Sicut illi qu ex cupiditate aliis cõplacẽdi fingũt aliqua iocoſa mẽdacia vt eos ad riſum puocent · Tercdio circa idẽ offẽdũt illi qui m tiunt᷑ ex adulatõe iocoſa:ſicut qui falſe cõmendãt hominẽ v ex eo magis placeãt· ¶ Secudi ſunt qui in hoc pᷣcepto offe dunt ſunt deriſoꝛes qui offẽdũt ꝓximũ deridẽdo et ſubſan⸗ nãdo Et quilibet talis aduertere debet illð · Subſannãs ſub ſannibit: et deridẽs deridebit᷑ · Circa qð querit᷑ vtrũ deriſio ſit peccatũ moꝛtale? Reſpõdeo ßm Tho · ſe . ſe · ꝗ · lxxv · Dicẽdũ q qñ quis malũ alicuiꝰ pſone vl defectũ in riſuʒ vlł ludũ po nit deriſio dicit · Et ſi quidẽ hoc fiat ĩquãtũ malũ eſt ꝑuũ vᷣm ſe: ſic deriſio eſt veniale peccatũ · Sed qñ accipit᷑ ſi puũ rõe pſone: ſic aliquẽ deridere: eſt eũ om̃ino puipẽdere et tã vilem eſtimare vt de eiꝰ malo nõ ſit curandũ ſed ſit q̃ſi ꝓ ludo habẽ duſ. Et ſie deriſio eſt moꝛtale pctm̃· Et tanto graui q;dto ma ioꝛ reuerentia debet᷑ ꝑpſone qᷓ irridet᷑ Vnde grauiſſimũ petm̃ eſt irridere deũ: a ea que dei ſunt Sicut beataʒz virginẽ ſan ctos· Secũdo ẽ grauiꝰ:deriſio parẽtũqꝛ in maioꝛi reuerẽtia ſut habẽdi · Tercio deriſio iuſtoꝛũ ꝑ quã etiã homĩes de bene . 1 vero de ſe dicit Math·xii. Qui nõ cõgregat mecuʒ diſꝑgit Ad xpᷣm et ad ſeruos eius pꝑtinet in pace viuere ⁊ pacificare · Vñ rõõ agendo impediunv . ¶ vercii ſunt diſcoꝛdiã inter homies ſe minãtes·quod pctm̃ dñs inter omĩa alia maxime deteſtatur ſicut per oppoſitum in coꝛdis caritate et coꝛdiuz vnitate ma qui latus eius lãcea aperuit.vel qui ipᷣm cruci clauis affldit Quic tales eius ſanguinem Quius ratio eſt ſm Meinri · de fir. euacuãt per quẽ omĩa pacificauit:ſiue in celis ſiue in terrig ſint· ktem illud petm̃ opus eſt dyabolicuʒ et cõtrarniuʒ operi Macth.v·Beati pacifici qm̃ filii dei vocabunt᷑ Vñ CGreg ·ĩ pa ſtoꝛali· Si dei vocant᷑ filii qui pacẽ faciũt: ꝓculdubio ſathane ſunt filii qui eã confundũt. ¶ Quarti ſunt qui frandulẽter ꝓrmo loquunt᷑·q; hñt mel in oꝛe et 7 decipiũt ⁊ tradũt · v· Cum bonũ facis ⁊ in coꝛde malũ medita ris: Oſcula q̃ iudas dño dedit hec mihi tu das ˖ Et ſ. eiendũ ꝙ; quãdo aliquis fraudulẽter bonũ loquit᷑ de alio: et vult au diẽs eũ loquat᷑ oppoſitũ et malũ de eodẽ tũc talis dupliciteꝛ pexcat · Primo ĩ ſeipᷣm.qꝛ fraudulẽter lo ui.· Scdo in ꝓximũ ui nitit᷑ dare occaſionẽ obloquẽdi · ¶ Quinti ſunt qᷓ ꝓximuʒ cũ vicis et ĩproperiis ꝑturbãt.Et iſii hᷣm Meimii · de fir · ſpin tualiter in faciẽ chꝛiſii ſpuuũt: et ſputis v̈boꝛuʒ ſuoꝛuʒ amabi lem eius fadẽ ĩficiũt. Vnde autoꝛitas. Eaciẽ xp̃i videt᷑ alapis cõtũdere: qui ꝓximũ in pᷣſentia nitit᷑ cõfundere · Queriẽ vtrũ cõtumelia ſiue cõuiciuz ſit peccatuʒ moꝛtaleg Reſpõdeo ꝙ ꝓ prie et ꝑ ſe loquẽdo: tunc eſt pctm̃ moꝛtale Et nõ minus qʒ furtuʒ vlł rapĩa.maxime qñ loquit᷑ anĩo dehoneſtãdi ꝓximu Et ratio huius eſt . Quia hõ nõ minus am at honoꝛẽ ſuuʒ qui ei ꝑ tale còuiduʒ aufert᷑: q́; rẽ poſſeſſã qᷓ ꝑ furtuʒ vl rapinaʒ ei auferẽ · Ergo qcunqʒ obiicit pxrimo ſuo defectus ſuos iniu rioſe ſine culpa. vt dicẽdo: tu es fur. vłtu es adulter vel vſu rarius·pel mẽdax · vel tu ibi hoc feciſii· vel ibi ſic vixiſti ꝛet ta liter egiſti · Vel etiam defectꝰ pene innate · vt dicẽdo· tu es ce cus vl gibboſus vel ſcabioſus ·et ſic de aliis · eũ cõfundẽdo fel in coꝛde: ſic primos Gn ann S cre gin oſchne udoeter Eeinen dündt ſaendig ultgn duplete znpini tpunn defrſen mti ins wenen füng önnmsc imi iſungn, Argng sti lman pontan do gt cftcchn xp̃s. Qui dixerit fratri ſuo fatueceũ ſupple cõfundẽdo) reus erit iehẽne ignis· O quid tũc rei ſunt qui parẽtibus ſuis con tume liã infeꝛũt vt dicẽdo · Tu antique ſtulte· vl alio quocũqʒ modo eis maledicẽdo tales filii ĩcurrũt eternã maledictionẽ Vnde exodi · xxi · Qui maledixerit patri vl matri moꝛte moꝛiat᷑ ſupple eterna. Querit᷑ vtrũ cauſa coꝛrectiõis liceat cõniciũ di ceres Reſpõdeo bm Tho · ſe · ſe · q· lxxii · Sicut licitũ eſt aliquẽ verberare vlin rebꝰ dãnificare cã diſcipline · Sic põt etiã ali q́s alteri quẽ coꝛrigere debet:aliqð verbũ cõuicioſuʒ dicere · Et hoc mõ dñs vocauit diſcipulos ſuos:qui iuerũt ĩ emaus quibus apparuit in via poſt reſurrectionẽ ſuã: ſtultos dicẽg O ſtulti et tardi ad credẽdũ in omibus que locuti ſunt ꝓphe te · Nõne ſic opoꝛtuit pati xpᷣm·⁊ ſic ĩtrare ĩ gloꝛã ſi 3 pa tet Luce vlti· Similiter et aplus paulus Calathas nomiĩauit inſenſatos dicẽs. O ĩſenſati Calathe · Tamẽ ſicut dicit Nug· Ex magna neceſſitate obiurgatiões ſunt adhibẽde. Ergo nõ leuiter ſunt ꝓferendattẽ querit᷑ vtrũ hõ cõtumelias ſibi illa tas debeat ſuſtinereg Reſpõdeo ſᷣm Tho.vbi ſupꝛa· Sicut in aliis iniuriis ſic in bis cõtumelioſis tenemur habere animũ preꝑatũ ad tolerãtiam ſi expediẽs fuerit · Quãdoqʒ tũ opoꝛtʒ vt cõtumeliã repell amus ꝓpter tria. Primo quidẽ ꝓpter bo nũ eiꝰ q cõtumeliã ĩfeꝛt. vt videlicʒ eiꝰ audacia reprimat᷑:⁊ id circo tlia nõ attẽptet. Scdᷣo ꝓpter famã nr̃aʒ qꝛ qlibet tenet᷑ defẽdẽ famã ſuã Guia bm Rug · Qui famã ſuã negligit crudel 6. Et q; m Salomonẽ · Meliꝰ eſt nomẽ bonũ q; diuitie multe Fercio ꝓpter bonũ multoꝛũ quoꝛũ ꝓfectꝰ ꝑ cõtumelias no bis illatas impedit᷑ Vñ Rugꝰ. Duo ſunt tibi neceſſaria ſcʒ cõ ſciẽtia et fama. Cõſciẽtia ꝓpter te· et fama ꝓpter ꝓximũ¶ Se L xti ſunt qui ꝓximũ v̈bis rixoſis ad irã ꝓuocãt. Et talis qui p uocat ſciẽter pꝛoximũ ad iracũdiam oĩm pctõꝛũ que ille ĩ tali ira cõmittit ſiue in verbis ſiue in factis reus erit · Quia iracũ dia eſt ianua omniũ vicioꝛũ · merito ſibi quilibet cauere debe ret ne aliũ ꝓuocaret · Cõtra hoc faciũt iſi qui annoſos bomi nes ꝓuocãt vel alios hoĩes paſſionatos qᷓ cito prouocant᷑ ad irã · in hoc volũt recreari qd tũ ver git ĩ ꝑiculũ aĩarũ ipᷣa Et grauiter ĩ fut᷑o ꝓ talibꝰ ſolaciiſ punienẽ.· Quia oẽs maledi ctiões a blaſſemias 1 cõminatiões qs iſte ſic ꝓuocatꝰ ꝓfert: ipſi lugebũt· Quia ẽ regla cõis. & qᷓ occaſionẽ däni dat: dam nũ dediſſe videt᷑ · Et xp̃s dicit ĩ euãgelio · Omĩs qui iraſcit᷑ fra tri ſuo reꝰ erit iudicio. Quid tũc ille reus erit qui nõ ſolũ ira⸗ ſcit᷑ ſed etiã qui ꝓximũ ſuũ ad irã ꝓuocat⸗V nde ſolicite vxor cauere debet: ne maritũ ſuũ ad iram Prouocet· alias omniuʒ peccatoꝛum que ipſe ĩ tali ira committit: ipſa Particeps erit St ſic ſimiliter intelligẽdum eſt de marito· nõ debet ꝓuo care vxoꝛẽ nec filios nec familiã ad iracũdiam .et ſie de aliia. Septimi ſunt qui proximis ſuis detrahũt . Et talis detra⸗ M catuʒ moꝛtale et quãdo nõ.hoc quere antea · v. O. R. ui ſunt qui in bis procacibꝰ et laſciuis ꝓximũ ſcandalizant et mẽtis integritatẽ coꝛrũpunt. Vnde pᷣma Choꝛin. xv. Cor⸗ 9 rumpũt bonos moꝛes colloquia praua Ttem Ephe . v· Poꝛni⸗ ctio ſex modis cõmittit᷑ · Et audire detractionẽ quãdo eſt pec C S catio autem 21 omĩs immũdicia aut auaricia nec nomiet᷑ vo bis: ſicut decet ſanctos. Cõtra hoc ples faciũt qui vᷣba ſcurri lia ⁊ luxurioſa proferũt ꝑ que proxĩos ad malas cõcupiſcen tias prouocãt. et in hoc deum grauiter offẽdunt. Et tũc cum tales coꝛrigunt᷑: tune dicunt nõ denotant coꝛde ſicut pro ferunt oꝛe· quod tamẽ eſt faftum Vnde Chꝛiſtus dicit in euã gelio ˖ Ex abundantia coꝛdis os loquitur · Ergo qui talia ver ba proferunt ſiue ſint viri ſiue mulieres in his oſtendunt ſe habere impudiciciam coꝛdis. Vnde Criſoſtomus ſ uper Tohã nem. Quale coꝛ babet vnuſquiſqʒ talia verba loquit et ope ra facit · hoc etiam patʒz in bonis et honeſius et pudicis homi nibus: qui nüquam vel raro talia proferunt ſed Mieſum chꝛi ſtum ſepius nominãt eo ꝙ verſatur in coꝛdibus ipſoꝛũ · hoc Peeet in beato gnacio martire qui in toꝛmẽtis poſitus ſepiꝰ ieſum nomĩauit. Et requiſitus quare hoc nomen totiẽs no⸗ minaret:dixit· Quia hoc nomẽ ſeriptũ habeo in coꝛde meo·et reticere nõ poſſum · Et toꝛtoꝛes poſi moꝛtẽ eiꝰ coꝛ extraxerũt ð coꝛꝑe ⁊ illud ĩ ꝑtes ſciderũt · ⁊ in qualibʒ parte fuit ſcriptũ DEBGWK. NRNONO FKX. à pᷣbis malis et ſcurꝛilibus et luxurioſis. Vnde Yſido · ð ſum. H drn bono⸗Mali ſermões in oꝛe chꝛiſtiani eſſe nõ debẽt · Moc etiaʒ nſaͤf oulſtedit apls dicẽs · Omĩs ſermo malus ex oꝛe vro nõ ꝓcedat 4 . . ,D ,N„ — ‚⸗ HM , iſli Et merito · qꝛ ᷣm dictũ chꝛiſti in euãgelio. De om̃i vbo ocioſo WQül reddituri ſumꝰ rationẽ. Multo foꝛtiꝰ ð v̈bis ſcurruibus 1no benni ciuis · ꝛigo merito qlibet nĩm dʒ a deo petẽ cũ pſal d. Pone wet due cuſtodiã oꝛi meo vt nõ delinquã ilingua mea Et nota ꝓ Arn cõcluſiõe octaui p cepti ſczʒ de falſo teſtimoĩo quo falſi teſtes Niis puniant᷑ quãdoqʒ in pᷣſenti: q̃ndoqʒ i futuro: ⁊ de boc pono e. tale exẽplu · Legic ꝙ qᷣdã bonꝰ hõ ⁊ iuſtꝰ ꝓpter rigoꝛẽ iuſti: N S tale aspin- Legi doĩ bon Fo ni. deermien ſbr ſalla Nn cie a qbuſdã malis b it odiebat᷑ vnde ipoſt uerunt ſibi falla qimia qᷓiuramto cöſirmauerut: eo &, no faclliter crdbat eis hoĩes propter excellẽtiã vite iſtiꝰ boni homĩs. et pmꝰ ait niſi ita ſit vt proferã igne ꝑeã · Secũd⸗ dixit moꝛbo regio le⸗ mee l dar ĩ toto coꝛpe ſi nõ ita ſit · Terci oculos ꝑdã: niſi ita res ſe ⸗ babeat· Qð totũ ſic euenit illis propt er petm ꝑiurii 1 falſi te ein. ſtiimoni. Naʒ pPmus teſtis falſus mox a plaga ignis exuſtus ⸗ ſn. Secũdꝰ a pedibꝰ vſqʒ ad caput cõſumit᷑ qꝛ putridꝰ factꝰ ẽ · dunſn Terciꝰ talia audiẽs ⁊ vidẽs ⁊ de ſeipſo timẽs:factũ reuelauit üitan et poſtmodũ cecꝰ effectus eſt· Vnde ð hoc dicit Salomõ pꝛo⸗ nr uerbioꝛũ · xix· EFalſus teſtis nõ erit impunitus⸗ tnai — (enono precppoõ. unr XOn cõcupiſces rẽ proximi tui · Superiꝰ in ſeptĩo pꝛe R mante ewn cepto pꝛohibuit furtũ:hic aũt prohibet cõcupiſcẽtiã Grhin oꝛdis· dicẽ ſ. Nõ cõcupiſces rẽ proxĩ tui · Et ſcẽdũ ꝙ tr cõtra hoc preceptũ faciũt decẽ gna hoimDrimiſi ũt q concu Nihn piſcũt bona alioꝛũ.⁊ ſciẽtes ꝙ nõ poſſũt obtinere rẽ cõcupi Nni tã nõ proſequũt᷑ cõcupiſcẽtiã · Si aũt ſarẽt ſe poſſe cõſeqᷓ cõ ün cupita: foꝛſan foꝛtiſſime conarẽt᷑ ad proſequẽdã cõcupiſcẽtii nsſt in effectũ · et iſti taliter cõcupiſcẽdo moꝛtaliter peccãt Se totiste cũdi ſũt q̃ aliẽa cõcuꝑiſcũt ⁊ cũ oĩ conatu exterioꝛ laboꝛãt ꝓ entn tali re illicite obtinẽda q q̃ʒuiſ nõ obtineant:peccant tñ moꝛ etmumn taliter:q apparet ĩ fure ⁊ latrõe ꝓ furto ⁊ rapĩa laboꝛante r ſohi liq; ĩ effectu nõ furẽt᷑ nec rapiant: moꝛtalr tam̃ peccant et — grauiꝰ q́; pᷣmi · Si auteʒ prauis conatibꝰ aſſequũt᷑ appetita. adhuc grauius pec cãt vt patet in furibꝰ ⁊ latronibꝰ rẽ cõeu pitam illicite obtinẽtibꝰ.Et iſtis nũq; remitti᷑ pctm̃:niſi pri us reſtituat᷑ ablatũ.vt Rugꝰ.dicit · DHũmodo tũñ habeãt facuil tatẽ reſtituẽdi · ¶ Tercii ꝗᷓ cõcupiſcũt bõa alioꝛũ nuſte:⁊ hũt ſpeʒ vt ea ſibi poſſint acqrere:ſed nõ audẽt attẽptare ꝓpter timoꝛẽ coꝛꝑis ⁊ honoꝛis · Sʒ ſi ſcirẽt ſe poſſe euadere:ſeque rẽt᷑ toto conatu:et ſic nõ ꝓpteꝛ deũ dimittũt:ſed ꝓpter timo rẽ ⁊ cõfuſionẽ hũanã · Quarti ſũt q cõcupiſcũt iuſtas res ſʒ ad luxuriã vl ad crapulã. Siẽ ille diues ð quo ſcribit᷑ luc· xvi · deé: 1 pecuniã lucrari vl vſurariũ vſuras exercè. vel videt ſi up bias veſtiũ · et ſic ð aliis. Et ſic ad talẽ finẽ deſideraꝛet etiaz ha beie diuitias: vt ſic etiã cõtra deũ poſſz viuè: peccat cõtꝛa hoc pceptũ · It ſᷣm hũc ĩtellectũ nõ ſolũ cõtra illð pᷣceptũ faciũt 7„ —. illi qᷓ aliẽa ocupiſcũt: ſʒ etiã q ſua ꝓpᷣa male ⁊ ill te expẽdũt vt põpoſi ⁊ voluptuoſi teſſerarii 2 hmõi . ¶ Quiti ſũt q cũ ni mio appetitu ⁊ amoꝛe afficiunt᷑ ad tꝑalia: q;uis nõ ĩiuſte vel lẽt ea acqrè: tñ qñ ille appetitꝰ ⁊ amoꝛ tꝑaliũ ſi upat vl p̃cellit amoꝛẽ dei 1 appetitũ ꝓpe ſalutis ·ſic ꝙ mẽs ſuffocat᷑ ex toto taleſ etiaʒ grauiter peccant. Sʒ heu ples ſũt q totũ coꝛ ſuũ oc cupãt cũ tlibꝰ. ſic ꝙ raro vl nũq; ð do vl ꝓpa ſalute cogitãt Sexti ſũt qͥ auare poſſidẽt ⁊ rcinẽt ſua iuſta bõa cũ nimia tenacitate 1 cũ inſatiabili cupiditate ſie ꝙ de ſuperfluis pau pibꝰ nõ ſbueniũt ſᷣm iuſſũ xpᷣi qͥ diẽ Lucxi .Oð ſüipeſt vat⸗ e⸗ lemoſinã. Et ð his diẽ Mermanꝰ ſcilditʒ.· Q ſi ſupflua tenẽt qᷓ danda eſſẽt: tũc ſi ex tali tenacit ate ſuperfluoꝛũ alii magnam penuriã ſuſtinerẽt · vtputa qͥ tenẽt ſuꝑfluũ bladũ vinũ vł hꝰ mõòi victualia vt cariꝰ vẽdẽ poſſzʒ vñ mltoꝛũ penuria: ⁊ reruʒ cariſtia ſeqᷓret᷑ grauiter peccarzʒ. In neceſſitate eĩ extrema ſu pꝓflua tenacitas diuitũ videt᷑ oĩno eẽ ĩ ĩiuriã pauꝑũ.Vñ ãbꝛo Vniüſis creatꝰ ẽ mũdꝰ:quẽ pauci dĩtes occupãt. Vñ Baſiſu pꝓ illð Luc·xii· Moĩs dĩtis.dicit. Nõn e ĩqᷣt ſpoliatoꝛ es qᷓ diſpẽ ſida ſuſcepiſti ꝓpa reputãdos Eſt em̃ paĩs famelici quẽ tu te — = er nes · Nudi tũica quã ĩcõclaui cõſzua s · Diſcalciati calcii qᷓ pe i nees te marceſcüt · idigẽtis argẽtũ qð poſſides hũatũ.ñ am bro·ĩ ſzmõe · Nõ mĩons ẽ crimĩs hũti to lłẽ q; cũ poſß ĩdigẽti l bꝰ ᷣnegare · Ergo tãtoꝛũ ſcial te eripꝑe bõa: q;tis poſſel prare lee 2 nol.Sciẽð tñ ꝙ mgr ĩ opẽdio theologice vitatis diẽ · Cũ q̃s retinet ſuꝑflua ex ĩſatiabli cupiditate:ẽ moꝛtłe pctiũ · Et pci li puũ ſignũ tal affectꝰ ẽ· ꝙ ꝗᷣs res pon. pueree⸗ ſinit apdð ſe Tre q́; vtilr aliis diſpẽſʒ· vbi gra. ſiẽ ille qͥ panẽ vłl carnes ⁊ frum̃ ae tũ vł hmõi cõeſtibilia ꝑire ꝑmittit: ãte q; pauꝑibꝰ eꝛogaꝛe vel mmiid let· Et hoc ex nimia ꝑcitate · qꝛ timʒ ſibi ſp ðficẽ · ⁊ qñʒ tal vix en. audʒ m ſuaʒ ncẽitatẽ comedẽ· Et ĩ hoc ſilis ẽ bufoni: de quo an legit᷑ ꝙ traʒ cõedit: ⁊ qñ caput ſuꝑ traʒ erigit: tũc tĩet ſibi tꝛrã lnah adbuc S8ficẽ·a nõ audʒ plꝰ cõedeꝛe ð tꝛa n icztũ pᷣt cũ vno pe eun de tegẽ ſu tollẽ· Ergo qlibʒ poſſidẽs bõa tꝑalia dʒ pauꝑibus kticnh cõdiuidẽ · Vnð aug· Daxpᷣo terriſ:q tibi reddz ĩ celo. Vnð eẽ Püfun Beda ſuꝑ Lucaʒ· Nõ rep̃hẽdit᷑ diues ꝙ terrã coluerit: vel fru rapini ctus in hoꝛrea cõgregauit ſed ꝙ fidudam vite in illis poſue tiin rit · nec pauperib' erogauerit · vt ab eis reciperet᷑ in eternis ſuſeſe tabernaculig Nota exempluʒ de diuitibus tenacibus · Legit᷑ Möed ꝙ quidaʒ diues tempoꝛe famis ne audiret voces queruloſas tdty pauperuʒ ad quandaʒ ſuaʒ hereditatẽ iuxta quandaʒ aquaʒ H ſe tranſtulit . vbi pre nimia fame pauper populus clamans: euz ſecutꝰ eſt pꝛopter ſuſtentationẽ · Quoꝛuʒ voces audiens inna Beſpõdit nõ durabo cum iſus canibus· Et ſic fecit mẽſaʒ ſ uã poni retro in aliaʒ cameraʒ· vbi tales voces audire nõ poſſet Et ſtatim quidaʒ armatus pulſauit in poꝛta: dicens Nunciꝰ dei ſum et volo loqui domino veſtro . Sed cum ſeruitor de Bmn mandato domini ſui eum aſſereret ibi non eſſe. Reſpondit . Mæẽtiris· nam in illam cameꝛam ideo ſe trãſt ulit ne pauperũ damores audiret. Et nunc ex parte dei ego cito eum vt com p areat coꝛam deo reddere rationẽ de om ibus temporalibus e. . ſibi commiſſis· Qui diues mox ad moꝛtez infirmatus a caris hiinn ſuis ad penitentiam et ad confeſſionem exhoꝛtabatur atten 3 tius · quos il e audire renuit · led dixit ˖ Ego ad iudicium dei a ores tatus ſi uʒz et compar ui et ad eternam dam nationẽ iudicatus x. PPRB6. PpeCRIO. ſum ſine om̃i ſpe ſalutis:qꝛ ſicut nõ exercui miſericoꝛdiaʒ et cõpaſſionẽ ad pauꝑeſ xp̃i:ſic eadẽ diſtrictõe ſine miſericoꝛdia ſetẽtiatꝰ ſum. et ſie ifelicẽ aĩaʒ expirauit ⁊ res et coꝛpꝰ i vitä 4 1 aĩaʒ ꝑdidit · Vnde Tacobi.iii · Tudiciũ fit ei ſine mia: qui hic S ñ facit maʒ (Septimi ſũt qͥ cõcupiſcũt honoꝛẽ ⁊ pulchritu dinẽ ꝓximi honoꝛẽ ꝓpter exaltatõem et ſuꝑbiã. pulchritudi nẽ ꝓpter hoc vt hoĩbuſ placeant.⁊ hoc eſt pctm: Sed ſi naa t liter quis appeteret pulchritudinẽ: nõ tam̃ cõtra deũ ꝓpter hoc viuere vellet:ſic qñq; põt eſſe ſine pcc̃o.· ¶ Octaui ſůt q nin famulũ vel ancillã ꝓximi ſibi attrahũt cũ tamẽ alias a ſßuitio tpe recedere nõ intẽdũt: quod eſt ꝓhibitũ in lege· vt hẽt᷑ exo.xx. 5 Noõ cõcupiſ ces ſeruũ vel ancillã ꝛc· Itẽ ẽ cõtra legẽ nature · a ſi 2„ hec eſt lex naturalł. Quod tibi nõ vis fieri vide ne feceris ale ri· Et xp̃s in euangelio·. Que uultis vt fadãt vobis hoĩes ·ꝛc. Ergo ſi tu haberes famulum vel famulam fidelem. et non der velles ꝙ tibi qs eũ vel eam abſtraheret · ſic et tu ꝓxĩo teneris (C Noni ſũt qui nimio amoꝛe afficũtur de ſuꝑbia tũñ ĩfra de: ol um et hoe eſt ueniale · ¶ Decimi ſũt qui appetũt aliena um ae volũtate cõditionata: ſeʒ ſi poſſẽt habeꝛe ſine offẽſa dei et ſiu a ria ꝓximi. et tũc uel nilm ul tm̃ eſt ueniale peccatũ. ſiue talez E cõdicionẽ actualiter addãt:ſiue hitualiter eaʒ intdant.· mn On cõcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi tui. Vbi ꝓhibet᷑ oĩs cõcu piſcẽtia carnis · Quia antea in ſexto p̃cepto pꝛohibuit m Qactu carnis hic aũt ꝓhibet cõcupiſcentiã carnis. Vbi ciẽdũ ꝙ cõtra hoc pꝛeceptũ faciũt quattuoꝛ gůa hominum. ¶Drimi qui deliberate cõcupiſcũt et libẽter oꝑe actũ peꝛpe trarẽt ſi poſſibile ipſis foꝛet. et tles cõtra p̃ceptũ dei faciunt et peccant moꝛtaliter· Veibi gra:Si qͥs vna die cẽtũ domus ĩtraret · et ĩ qtibet domo cõcupiſcẽtiã malã ſibi ꝑ uiſũ acqui: do reret · tot peccata moꝛtlia acquirèt. Vñ Mathei:v⸗Qui uiderit d mulierẽ ad cõcupiſcẽdũ eam iã mechatꝰ ẽ eã in coꝛde ſuo · ſcʒ n ut cõcupiſcẽtia traſeat in affectũ coꝛdis:⁊ ĩ cõſenſũ rõnis· Et O””MV etiã ſi fad tas aſſit facẽ diſponat· iaʒ mechatꝰ ẽ eã ĩ corde ſuo del Quia hᷣm iura uolũtas ꝓ facto reputat (Secũdi ſũt qᷣ uellẽt AQL e de ini guibe cin Witd ſinte iner lir Afuto gon te n ns dte. es. A No btenent ſfn de emacun daetiil ſber : cigco chlut quĩ hoc opꝰ ꝑpetrarẽt · Et tales qui ſic dimittut: parit peccatum moꝛtale. D6 PBG. DECMMO K. et poſſent: ſed timẽt mundũ et ſcandaluz. Sʒ ſi ſcirẽt ſe poſſe latere ĩ hoc actu: nec deũ nec ſanctos nec ſalutẽ aĩe curarent imittuũt: deũ gꝛauiteꝛ offẽdũt · qꝛ volũtas ẽ deliberata ad actũ illũ (Terci ſũt qui nõ cõcupiſcũt nec actũ ꝑpetrare volũt: ſʒz faciut vt cõcupiſcã tur. ut multe mulieres ſilr 2 vᷣgĩes q̃ ad hoc ſe lauãt ⁊ ornãt ut amabilioꝛes fiãt · qᷓ nõ ſolũ ĩ plateis ⁊ choꝛeis imo etiã ĩ ec deſia coꝛda viroꝛũ vlnerãt · dũ eis nũc coloꝛe albo:nüc rubeo nüc familiari colloqᷓo: nũc manuũ iniectõe · nũc vult? cõpoſi⸗ tõe nunc ocloꝛũ laſciua intuitõe laqueũ 2 occaſionẽ ruine pꝛe ſtãt. Et tles qͥ ſic nõ cõcupiſcũt nec actũ facẽ volunt ſz cõcupi ſci uoluntſũt occiſoꝛes aarũ · Vñ Bn in ſermõe· Nõne vider tibi grauioꝛẽ ab eo xp̃s ſuſtinẽ ꝑſecutõeʒ q ſuggeſtione mali ccaſiõe ab eo gna exẽplo ꝑnicioſo ſcandali o utit aĩas q́s re⸗ demit: q;ᷓ a iudeo qͥ ſ anguinẽ ei effudit · ¶ Quarti ſüt ꝗ nõ C cocupiſcũt nec etiaʒ actuʒ facẽ ꝓponunt ſz ti de lectant᷑ ĩ mo roſa delectatõe cuʒ plẽa rõe ⁊ volũtate:Et tlis m oꝛoſa ð lecta tio ẽ pẽm moꝛtle· Cõtra qð heu mlti faciũt tã mlłieres q; viri NEN . quales nolunt cõcupiſeere nec uelle cõcupiſci ab aliis · tñ vo lũt agẽ diẽ feſtũ ĩ reliqis nociuaꝛũ ⁊ ᷑piũ cogitatõnũ · qd tam̃ nimis ẽ pꝑiculoſũ ·. qꝛ facilime ex hoc pcẽ̃m moꝛtle incurrit · VYt pꝓbat Hacobꝰ ĩ canomca ſua cũ dicit · Cõcupiſcẽtia · i· ĩterioꝛ aĩ delectatio cum concepit:ſubaudiendo conſenſum ratõnis. Sciẽdũ ſcðᷣm Crego ꝙ bumana tẽ ptatio ꝑfict᷑ in tribus · ſeʒ ſuggeſtion e· delectatõe · et cõlenſu Si enim ſuggeſtio ĩducit paſſionẽ que eſt ſubtus motus coꝝ . „. . Eitan tis ſeu delectantis in re cogitata ſic eſt veniale peccatũ i 2 autẽ ſuggeſtio ĩducat paſſioneʒ ꝗᷓ eſt quedaʒ aĩme foꝛma⸗ lis deliberatio tũc aut nò eſſe ſẽtit᷑ delectatio in tali cogitati one. Rſic vel nõ eſt pẽm uel ſolum ueniale. aut ſentit᷑ delecta tio in cogitando· Et hoc cõtingit dupliciter · aut tunc delibe ratio ratonis nõ cõſentit in delectatõeʒ. ⁊ ſic eſt adhuc venia le · Kut cõſentit · et ſic eſt peccatuʒ moꝛtale · ſiue conſentiat in delectatõeʒ interioris actus: ſiue conſentiat in ipſum opus· Quius ratõ ẽ quia nõ ſolum conſenſus uerus puta cum quis cõſentit in opus eſt peccatũ moꝛtale: ſed etiã in terp̃tatiuuus vt cum quiſ cõſentit in ſolã delectationẽ interioꝛẽ:nõ aũt in 4 opus · Et hoc habʒ veritatẽ ſi delectatio cadat ſi uꝑ obiectũ in cludẽs in ſe defoꝛmitatẽ ad rectã rationẽ. Si aũt quis nõ de⸗ “ lectet᷑ in delectatiõe turpi. Duta ſi alicui placeat cogitare de H ſpecie alicuius mu lieris pulchre abſe qʒ iſta defoꝛmitate cõcur OGUͤ rẽte· ſic cõſenſus in talẽ delectationẽ nõ erit pctm̃ moꝛtale: S ſed potius veniale . (Ex plicit tractatꝰ de decẽ pceptis· Kmncipit tractatus de nouẽ peccatis alienis. l K Quenm ſunt pctã aliena quoꝛũ ſi pctõꝛ in morte u cet hoc nobis videat᷑ mirabile ꝙ hõ damnet pꝛo . alienis ſicut pro ꝓpriis · Tdeo omẽs ſ ollicte di⸗: AUltcite nouẽ eſſe genera hoĩm que breuiter diaam oo ui damnant᷑ pro alienis ꝓctis: pm ꝙ ſunt nouẽ pctã alienaz e PDrimũ eſt iuſſio ſeʒ cũ qs iubet altera peccare · Verbi gra de tia· Dñs qui iubet famulũ: Vlpater ꝗ iubʒ filiũ · et dña qᷓ iubzʒ (L ancillã hec facere que ſunt cõtra caritatẽ dei et ꝓximi Zieus “ Cn ruſtici qui iubẽt ſuos famulos däna inferre ꝓximis cũ peco ſed ribus ſuis in gramĩbꝰ vl'in ſegetibꝰ. vel dña que iubet ãcillã dnRn ad pratũ alteriꝰ ire:⁊ ibi gramĩa recipere. qð tñ bene cogno i ſcit eſſe cõtra volũtatẽ illiꝰ cuiꝰ eſt pratũ · Etſi niſi vnũ půniũu = plenũ gramibus ancilla ex iuſſu dñe recepiſſet domina obli l gat᷑ ad reſtitutionẽ· Item mechanici in ciuitatibus qui iubent eo luos famulos infideliter laboꝛare ſua artificia. ktẽ pãnifices de qui iubẽt pannũ nimis exceſſiue laniare et extrahere. Itẽ can een Pones qui iubẽt famulos ſuos mẽſuram cum vino nõ bene be ĩplere· Ctem parẽtes qui iubent filios ⁊ filias choꝛiſare· et ſi iſe de aliis . Quia quidquid iuſſt iſti quod eſt cõtra caritatẽ dei et kun proximi in iſtis reus es· et damnaberis cum illis qui hoc ex ccd iuſſu tuo ꝑpetrauerũt · Vnde Sapiẽtie. xviii. Simili pena ſer aot uus cũ domĩo aff lictꝰ eſt.ymo qñq; iubẽtes plꝰ peccãt q́; faaa· Kp ciẽtes· erodes em̃ nõ decollauit toßhez : tñ ita reꝰ ẽ tãq; cuzʒ ttum ꝓpᷣa manu feciſſet. Et hoc qres Quia iuſſit. Similteꝛ pilatꝰ q niecan pe PeCCNIISs NIIENS. un nõ crucifixit chꝛſtũ ꝓpria manu: ſed milites ſui ex iuſſu ſuo n Nabuchodonoſoꝛ Holifernẽ pred ari iuſſit Anti ochus iuſſit n leges nõ ſeruari d eberẽt qð fuit cõtra deũ:⁊ alii multi qui ti or iuſſerũt fieri quo d fuit cõtra deu. Et hi omẽs et conſes nex dãnati fũt et dãnabu nẽ · et ſiẽ iſte bonꝰ hõ ꝗ iubet bonũ fier etier ſaluabit᷑: ita qui malũ iubet oꝑari damn abit · Sed vtrũ tales rle tenẽt ad reſututionẽ? Reſpõdeo ꝙ ſic · Quãdo pbabiliter 48 ne credit ex ſua iuſſiõe ſecutã eſſe ablationẽ · vel noĩe ſuo facta ratã habuit. alias nõ ( Secũdũ petm̃ alienũ eſt cõſliũ· Qui⸗ B, cunq; eigo alteri malũ cõſulit ſiue ſuo ſuꝑioꝛi· ſiue pari· ſiue no ſuo inferioꝛi vel alio mõ cuicũqʒ: dãnabit᷑ cũ illo qui oꝑe ꝑfe Nou cit· Vnde peccãt mali cõſiliarii dnñoꝛũ: qui ſuadẽt gueꝛras ra io din as exactiões Et alii Ar ſuadẽt foꝛmicationes et furta vel unne mõi · Et quicũqʒ dat cõ liũ vnde dänũ pximis infe rẽ · vt the auare vel tdon olonia noua inſutuere. vel an tiqua theolonia aggrauare vel augmẽtare:et etiã cẽſus pauperũ aggraua re. Fte qui ĩ ciuita nig tibus dãt cõſiliũ ad nouas in ſtit utiões in damnũ pauperuz ſi et cõitatis · tales rei erüt omniu pctõꝛuʒ illoꝛuʒ que ex cõſilio an eoꝛuʒ ppetrata ſunt vel ꝑpetrabunt᷑ vſqʒ ad nouiſſimũ diẽ ſi ſic decedũt · Ergo quilibet ſibi cauere debet a cõſilio et doctri . na mala. Quia talis coꝛã deo homicida reputabit Vñ Fugꝰ. . ſup Toh̃· Momicida diabolꝰ dicit nõ ꝙ gladio aceinctus ne D ferro armatꝰ accedat ad hominẽ: ſed qꝛ malü vbuz ſemiĩauit “ Noli eꝛgo te putaren eſſe homicidã: qn fratri tuo mala ꝑſua “ des Ttẽ mali cõſiliarii ſunt ſicut diaboli qui ſp malüũ ſnadent „ Sed qꝛ ſunt eis ſimiles in culpa · cõſequẽs eſt ꝙ erũt eis ſiſes h ĩ pena. Sed q; boni cõſiliarü ſũt ſiẽ ãgeli dei: q ſp fuadẽt hoiꝛ Hm gqa5 bonü et ſalubre eſt: et ea ꝗᷓ ſunt pacis: Sic et boni cõſilia e rii faciũt· Et ideo merito cuʒ angelis glaʒ eternã pollid ebũt reſte tem mali cõſiliarii ſunt fdi capphe: qui dedit cõſiliũ vt xpᷣs nint ooecideretur- Vn de o chꝛiſtiane ſi conſulis ꝙ aliquis damniſi mibeeg cet ꝓximum ſuũ in rebus quod alias non feciſſet · tu teneris lcrnſe ad plenã reſtitutionẽ · Gtiã ſi inde nunquaʒ aliquod emolimẽ etit tum habuiſii· Etẽ ſi conſulis vt quis peccet moꝛt aliter ſcʒ foꝛ e nicando vel decipiendo vel furando· et huiuſmodi teneris· ſatiſfacere quaſi hoc ipſũ peccatũ opere ꝑpetraſſes· IEtem tu vetula ſi ſuades alicui vᷣgini foꝛnicari: oĩm peccatoꝛũ ita rea Q es ſicut ipſa feciſſes· Itẽ ſi ſuades iniuſta p̃lia· iniuſtas guer ras · et huiõi:omniũ malorũ que ibi fiũt reus es ·⁊ cõſiliuʒ tu uunm ſup te reuertet᷑ Vnde dðꝛ eccia · xxvii· Eaciẽti cõſiliũ neqſſi mü ſup ipſũ deuoluet᷑· Vñ Tob · xvin · Pꝛecipitabit eũ cõſiliuz ſuũ.Sciẽdũ ꝙ mali cõſiliarii vt cõmuniter turpi moꝛte mori unt᷑ · Cxẽplũ de Amã Heſter · vii· qui fuit ſuſpẽſus ad patibu lũ quod pᷣparauit mardocheo·Ttẽ patet hoc de rĩcipibus ꝗ dederüt cõſilium contra Danielem vt mitteret᷑ ĩ lacũ leonũ Qui poſtmodum ꝑ ſe fuerũt in lacum miſſi · et ſic aleonibus deuoꝛati · vt habet᷑ danieł.vi. Ttem patet hoc in achitophel qͥ dedit malũ conſilium cõtra dauid· ⁊ poſtmodũ ſeipſuʒ ſuſpẽ dit vt habet̃ ſecũdo regũ · xvii. Ideo ſolicite cauẽdũ eſt vni cuqʒ a malo cõſilio· Quia vt frequẽter malũ cõſiium ſuꝑ ip ſum deuoluet᷑· ECxẽplum · Temꝑe peꝛſecutõnilſ fidei xianeſn it quidã cõſiliariꝰ peruerſus qui cõſuluit pꝛefecto vt facerert fieri tharũ eneũ:et in medio lateris ipſius thauri faceret ma⸗ gnũ foꝛamẽ cum cooꝑtorio cum quo clauderet᷑· et ſic chriſtia ſ nos intro poneret · et ignẽ ſubtus thaurum ſupponeret · Et ſic a xpᷣianis mirabiles et lamẽtabiles voces audiret cum ab igne et caloꝛe toꝛquerentur. Quod pꝛefectus volens experi: 14 ri conſiliarium eundem primitus intro poſuit · Et ſic ſcdum S”RM dictũ eccĩa · xxvii. Eacienti conſiliũ nequiſſimum ſuper ipſuʒ eer D deuolutum eſt· ¶ Tercium peccatum alienum eſt conſeſus· E videlicet cũ quis ex coꝛde diligit malum qð alter facit immo hbe et fouet et tales digni ſunt moꝛte · quia nulli placere dehbet A illud quod deo maxime diſplicet · hoc eſt peccatũ ⁊ iniuſuicia do Quia o xpᷣiane hoc deus meruit apud te ꝙ debeas doleꝛe de ei malo quod fit domino deo tuo · Et ideo cũ gaudes de quo dd do lere deberes non es verus amicus dei:a ideo damnaberis “””ẽ cum conſentis et congaudes malefacientibus · Ergo ſi non ” iuſſiſti nec conſuluiſti: ſed ſolum conſenſiſti ad mial⸗ facien⸗ 1. Ec da que ſine tuo conſenſu non fuiſſent perpetrata. reus eris deu omniuʒ illoꝛũ factoꝛũ malorũ· ⁊ dãnaberis cũ malefaciẽtibꝰ 4 re „ pé pec. IENIS If. tn Vnde ad Roma. i Digni ſũt moꝛte nõ ſoluʒ qui faciũt: ſed eti aguer am qui cõſentiũt malefaciẽtibꝰ. Verbi gratia · tu nõ velleſ ali lunn quẽ ludere: nec cõſulis:ſed ſolũmõ cõſentis in hoc reus eris necſ Similiter pater et mater nõ iubẽt filiũ vel filiã chorizare ſed fſlog coõſentiũt · in hoc rei erũt · ⁊ ſic de aliis · Ergo uicũq; p̃eſt ali tenee cui ciuitati vel cõmunitati: licet nõ ee malefaecleinec cõ ponb ſulat: ſed cõſẽtit malefaciẽtibꝰ⁊ pmittit fleri mala.ſiue hoc fi leu. us erit omniũ maloꝛũ que ſub dominio ſuo fiũt· Vñ Sap· vi eoribae Judiciũ duriſſimũ fiet his qui pꝛeſunt· Hoc adueꝛtere debeꝛẽt tp qui luſoꝛes fouent in ciuitatibꝰ. vel in do mib ſuis eos lude re permittũt · 1 ſic de aliis malis que ſine con ſenſu eorum nõ inn poſſunt fieri · ¶ Quartum peccatum alienũ eſt adulatio · Et S nſyr in hoc rei ſüt iſti qui peccata cõmendant in pomĩbus qui ma e le faciũt.pꝛo quo dänabunt᷑˖ Naʒ qui ita laudant et adulant tfxer malefaciẽtibus: ita rei ſũt quodãmodo ut illi qui faciũt pec: Netm catum· Nam cum aliquis peccat increpari et non laudari de chi beret · Id eo iam pꝛopter adulatoꝛes et laudatoꝛes pec catoꝛũ ra⸗ mali confoꝛtantur in maliciis · et pꝛopter deriſionẽ bonoꝛum an aliqui homineſ verecundãtur benef aceꝛe: quod eſt miſeꝛabile Gne n audire. et ideo tales participes ſ ut omnium maloꝛum iſtorũ Cun Et tales valde rep̃hẽſibiles ſũt omn iũ maloꝛũ iſtorũ· nam p rſ, uertũt ominẽ recte ratõis ĩ hoc iauvãt illuo quovreprß öim ſibile et illicitü eſt et vitupant et ſubſannãt illud quod ſalu offex bpeie et laudabie eſt. Et ꝓpterea tales adulatoꝛeſ ſunt maledi “ di. Ideo habetur eſaie. v. Ve qui dicitis bonum malũ·et malũ e et bonuz ponentes tenebꝛas in lucem· amaruʒ ĩ dulce. dulce in nnnſtn amaruʒ Quare putatis ꝙ iaz taʒ femĩe q; viri tot iaz habeãt 6Merde peccata etiaʒ nel ciẽter. qꝛ laudantur in his que faciũt ·et ido nN non cognoſcunt ſe eſſe peccatoꝛes ſicut coꝛam deo ſüt · et ita umnhn decipiunt᷑. Vnde elaie · ix · It erunt qui beatificant ⁊ qui beati gonm lficantur precipitati· Vnde etiam Seneca·Maluʒ hoĩem blan⸗ nmh deloquentem agnoſce tuuʒ laqueuʒ eẽ · habet enim ſuum ve 1ſe nenum blanda locutio ˖ deo nolite laudare malum et deride Afri re bonum · quia hoc eſt vnum de ſummis picul in eccĩa dei · Vnde Ruguſtinus ſuꝑ pſal. Duo ſunt genera perſecutoꝛum ſcʒ vituperãtiuz et adulantiũ:ſed plus pſequimur lĩgua adu 4 latoꝛis q́; manu ꝑſequentis · Vnde etiã Miero. ſi uper pſal.Ni 4 hil eſt qdð taʒ facile coꝛrũpit mẽtes hoĩm ſicut adulatio· Plus em̃ nocet lingua adolutoꝛis qᷓ; gladius perſecutoꝛis. HMoc co 5 gnoſa poteſt ex eo ꝙ adulatoꝛes ligant homĩes in peccatis. ””M Vnde Ruguſtinꝰ .· Kdulãtium lingue ligant hbomĩes in pecca ðSð”” tis delectãt em̃ ea facere in quibus nõ ſolũ nõ metuit᷑ repre henſoꝛ: ſed etiam laudat᷑ operatoꝛ· Item tales adulatoꝛes po ee nunt et cõſu mũt puluillũ ſub capite iacẽtis ĩ peccati s· Vnde Aa Ezechiel. xiii· Ve qui conſumũt puluillos ⁊c̃. Dup quo verbo kr dicit Ereg · ſup Gʒechielẽ. Omel·ix. Quis male agẽtibus adu “ latur puluillũ ſub capite iacentis ponit · vt qui coꝛriꝑi ex cul i E pa debuerat:in ea fulcitus laudibus quieſcat. SDequit wii an dere qũo mali in maliciis ſuis laudant᷑ et virtuoſi in virtuutt· d bus ſuis irrident᷑· Pro quo ſciendũ ꝙ vicia ꝑ adulatoꝛes acd tnt ſierũt ſibi virtutũ nomĩa.nã ſuꝑbia edificioꝛũ veſtiũ cingulo xs rum calceoꝛũ et omniũ exterioꝛũ geſtoꝛũ ab ipſis boneſtas 2222 eſt nũcupata· vt dicẽdo· Quã bene decoꝛat te iſta tunica vo mu iſta veſtis· q́; pulchꝛa es in facie· Quã bene decoꝛat te illud pe le plum.Quã pulchꝛe incedis· et ſic de aliis. Et in boc ꝙ imitãt K luciferũ in ſuperbia extollẽdo ſe ſuꝑ alios: in hoc cõmẽdant tunm quod eſt valde nociuũ et repᷣhenſibile. Quia xp̃us dieit ĩ euã er ge lio.Qui ſe humiliat exaltabit᷑. ¶ Secũdo auaricia nomĩat fom puidentia· vt cum quis die noctuq; omĩbuſ viribus laboꝛat pro acquiſitione rerum tempo:aliũſiue iuſte ſiue iniuſte del üuütut quocũqʒ modo potelt · ſiue ſit cum deo vel contra deũ mime explll curãs: Omnẽ ſolicitudinẽ ſuam adhibẽs quomodo poſſit tẽ Min poꝛalia cõgregare· et cum tãta auiditate: nunquã etiaʒ ſatit klon atur· Et in hoc comparat᷑ inferno Vnde Ruguſlin⸗ ad quen idſc dam comitem Inferno auarus eſt ſimilis Infernus em̃ quiu ii toſcunq; deuoꝛauerit: nũquã dicit ſatis eſt. Sic et ſi omẽs the eoend ſauri cõfluxerint in auarum. Gt talis ab adulatoꝛibus nõ no ccthe minat᷑ auarus:ſed ꝓuidus. ¶ Tercio diſſolutio ſocialis· io ttnit cunditas eſt nomĩata vt cũ quis cõiungit ſe aliis ĩ differẽter fiün . 4 . ta nnr oP ſle⸗ ents. ſpe epſe nn Me Oreo d ngen t nbrun vezar⸗ engui⸗ oneſeas ricdecd edpe ginti ninnt criei hnonin Glbbor uewe vi nine nnlt . 1 en enzin onesde bus Ncinls oiffeter ſt 4 chonſando ſaltãdo in ludẽdoet ſic de aliis · Et talis ab ad toꝛibus nõ nomĩat᷑ diſſolutꝰ:ſed ſocialis ſuie ſociꝰ · i · geſellig Et talis qui ſic ſe cõformat malis in illicitis:poſtmodũ habe bit ſocietatẽ demonũ et omniũ damnatoꝛũ: et carebit ſocie⸗ tate dei et omniũ electoꝛũ.· ¶ Quarto aſtucia ab ipſis adula toꝛibus prudẽtia nomĩat᷑ · vt cum quis eſt aſtutus ·i:hinderli ſtig· in mercãciis et in aliis ſuis negociis· et lucrat᷑ mẽtiendo et decipiẽdo defraudãdo et trufãdo ꝓxĩos· Qui nouas adin⸗ uentiões ĩuenit: vt ſie ꝓximos dedpere poſſet· Tales ab adu latoꝛibus huius mũdi prudẽtes nominant᷑ · Vnde Luce · xvi· BEilii huius ſeculi prudẽtioꝛes ſunt filiis lucis in generatiõe ſua. ¶ Quinto laxa conſciẽtia libertas animi noninat᷑· Yt cum quis ſine timoꝛe dei viuit nibil timẽs. nec curans deũ in cogitatiõibꝰ locutiõibꝰ et oꝑibꝰ:ſʒ ſine om̃i timoꝛe dei peccat et que delectabilia ſunt carni ꝑpetrat. Et talis letus ab adu latoꝛibus nominat᷑· De quibus dicit dominꝰ. Luce· vi · Ve vo bis qui nũc ridetis ꝛc̃. ( Sexto garrulitas af fabilitas nomi natur. vt cum quis eſt garruloſus · i· claffig· ſiue vir ſiue mu lier ſcurrilia verba proferẽs:nõ curãdo vtrum deũ in hoc of fẽdat·tales noĩant᷑ ſolatioſi · i. kurtzwilig· En quo aliqui mul tum delinquũt ſcʒ cõcitando homĩes annoſos ad iracũdiam et ad impatiẽtiã et ad blaſ femiã: qui alias ex natura et ex ſe nio mirabiles et impatiẽtes ſũt · Et quidquid tales ſic peccãt redũdat in eos qui eos cõcitauerũt · ¶ Dequitur videre qũo G virtutes a virtuoſi irrident᷑ · Et primo cum quis eſt abſtinẽs et vult parce viuere et tm̃ in neceſſariis contentus eſſe: talis abſtinẽtia auaricia ſiue ꝑcitas nominat᷑ · quaſi nõ audeat vti de bonis ſibi cõceſſis: cum tñ talis nõ ꝓpter parcitatẽ dimit tit: ſed quia ſcet redditurũ ſe eſſe rationẽ de ommibus creatu ris qũo vſus ſit: ideo abſtinẽs viuit · ¶ Secũdo ſi humilita: tem dulgit ˖ exẽplo xp̃i qui dieit· Diſcite a me quia mitis ſum et humilis coꝛde· Et hu militatẽ ſtudet ſeruare ĩ verbis factis et nitit᷑ ſcandalũ cauere:timens illud dictum chꝛiſii ·. Mathei xrii· Ve homĩ illi ꝑ quẽ fit ſcãdalũ·: tũc talis ab adulatoꝛbꝰ . . „— . 2 — . ax huius mũdi ypoerita nomĩat̃ · ¶ Tercio maturitas · i. ernſt⸗ haaftickeit oder dappfer keit · ſez cum mature incedit quis unn di ver bis 1 factis timẽs leuitatẽ mẽtis oſtẽdere · tun c talis ma⸗ turitas amaritudo vocat᷑i· ſurgeſch. Quarto quies deu nm tio nis ſcʒ cũ quis nitit᷑ expellere extraneas occupationes: et aor deo trãquillü et quietũ c oꝛ offerre:tũc talis quies de uotiõis in pigricia nomiat᷑· ¶ Quinto ſimplicitas ſeʒ cum quis.ſᷣm pꝛo iui Phetam in ſimplicitate coꝛdis querit deũ· et hm dictuʒ chꝛiſti a 44 Ruder ſimplicitatẽ columbe oſtẽdere · tunc talis ſimplicitas (itt ſtulticia nomĩat᷑. Et talis ab huiꝰ mũdi amatonbus dendetur ts Vnde kvob. xii · Deridet᷑ iuſti ſimplicitas· ¶ Sexto timoꝛ dei li ðͦðRV tigioſa cõſciẽtia noĩat᷑· ſcʒ cũ qͥ; deũ p oculis hẽt ĩ bis a ĩ fa qgui ciuis timẽs deũ offẽdere · Talis nõ dici᷑ timoꝛoſus: ſʒ erroneꝰ(EG biei iĩ cõſaẽtia· ¶ Septĩo fugere publicã ⁊ malã ſ. ocietatẽ ſingla nd ritas noĩat᷑ · vᷣt cũ qͥs vult ſibi cauere a mala ſocietate adutẽs ii illud dictũ ꝓphete· Cuũ ſancto ſanctꝰ eris: ⁊ cũ ꝑuerſo puerte aAn ris · tũc talis ſinglaris et deſpectoꝛ noĩat᷑· ¶ Octauo ſi qs iu⸗ n ſtiaã querit et exigit: tũc talis impatiẽs ⁊ auſterꝰ nonuinat · mnun . ¶ Nono ſi qs grãʒ hoĩm hẽt tũc adulatoꝛ noĩat᷑. ¶ Decimo lgte ſi q infoꝛmatiõi ⁊ coꝛrectiõi ꝓxĩ ĩtẽdit: tũc p̃ſũptuoſus dꝛ. ſur II Quĩtũ petm̃ alienũ ẽ recurſus· Et ſũt illi iĩ hoc rei q tuent (ſi malefactoꝛes: 2 ad quos hũt recurſũ v̈bi grẽ̃a. Aliqs furat᷑ et iion hʒ apð quẽ furtũ abſcõdatvl raptoꝛ rapinã. vl' cũ q́s tuetur· WD malefactoꝛẽ nõ ꝑmittẽdo fieri de ip̃o iuſtũ iudiciũ:⁊ mita hꝰ in modi Ergo ſi potens es · et in caſtro tueris raptoꝛes cũ rapi demmn nis: veus eris oĩm peccatoꝛũ illoꝛũ. Certe nõ eſſent tot rapto fnnet res:ſi nõ haberẽt tutoꝛes · Et de eiſdem cõquent᷑ dominꝰ per ttent Vſaiã · ii· Et rapina pauperũ in domo veſtra· tẽ ſi tu es rece 4 ptoꝛ hoſpitũ: ⁊ recipis in domã tuã homĩes nõ tin ẽtes denz ali et ammiĩſtras eis cibaria illicita · vt ĩ qᷓdrageſima lacticinia cũ ulen alias ſunt ſani et foꝛtes et poſſunt vti ebo quadrageſimali. teden Et cum bene haberes eis ammĩſtrare cibũ quadꝛa geſimalem hug ſed ꝓpter lucrũ ammiſtras eis cibũ illicituʒ: tũc pticeps eris gi l/loꝛũ peccatoꝛũ. Sed diceres videãt ipſi. quid ad me⸗æReſpõ: Pe , deo ꝙ ex caritate dei et pxi mi obligamur ꝓmouere proximũ nlin oſci⸗ — (Dama lnsd muen 7 ßfn voninae⸗ res de quibus dicit · ſal. Et ſcuta cõburet igni · ¶S in his que ſunt ſalutis et nõ ãminiſtrare eis occaſionẽ pececãẽ di. Item ſi pincerna es: et hoſpitio recipis luſoꝛes blaſfema me vxoꝛes eoꝛum:⁊ hoc facis ꝓpter lucrũ temꝑale: reus erig lam ſimul peccãtes in domo ſua:reus erit ulius peccati:Bre uiter quvquio cõmitti in domo tua q eſt cõtra deũ ab his quos hoſpitio recipis ſciẽter: reus eris omniũ maloꝛũ illoꝛan t tales receptoꝛes ſunt ſicut ſcuta: ꝓtegẽtes eos malefacto catũ alienũ eſt participatio in peccatis alienis· Videlicʒ eum quis partẽ habet in luero peccati:et per cõſequẽs ꝑtem habe 6 bit in pena. vt qui ſcienter emũt rapinã vel furtũ vl inde co medüt vel bibũt. Lales tenent᷑ ad reſtitutionẽ inquãtum de his iniuſtis vſi ſunt· etiam ſi ſex vel octo comediſſẽt vnã au cam furatã: quilibet teneret᷑ reſtituere ꝑtem ſuã quãtũ ad eũ puenit · Similiter intelligẽdũ eſt de his qui a iudeis dona et munuſcula recipiut que ab aliis per vſurã receperunt· Et ta les tenent᷑ reſtituere: nõ ipſis iudeis:ſed ipſis a quibus ipſi ꝑ vſuram receperũt ſi habẽet noticiã illoꝛũ · Sin autem tũc m cõſilium cõfeſſoꝛis debẽt dare paupibus· Tdem dicẽdũ eſt de luſoꝛibus et de his qui bona per ludũ acquiſita recipiunt:qꝛ omẽs tales tenent᷑ ſatiſ facere ſm cõſilium prudẽtis cõfeſſo ris· Ergo mullus debet cũ luſoꝛibus bibere vel comedere: nec denarios illos quos ad lumẽ ponũt recipere · ſicut qn cõbu runt᷑ lumĩa pro vno denario tũc recipiut quattuoꝛ· Et tales reip · ꝓuidentes qui ꝑmittunt panẽ vl vinũ minoꝛari pro pe eunia:et alii q;plurimi qui participãt quocũq; modo ſciẽter in luero peccati · vt vxoꝛes et pueri iniuſta ſciẽter hereditan tes· vnde tam vxoꝛes q́; filu ſacerdotũ belig ſimul a rege cõ quis mutus eſt in peceato quod coꝛriꝑe et repᷣhendere tenet᷑ Vñ quibus deus cõmiſit ſubvitos· vt prelatis et patribuſſa milias tenent᷑ vt ſubditos et filios comipiãt ꝓrout expedire E. XILGNISI. — „ vident pꝛo loco et tꝑe ne vna cum ipſis pereãt · Vnde legitut de ſacerdote Heli ·i. Reg iiii · Qui nõ coꝛrexit filios ſuos iniqᷓ agstes · vel qui tacuit · vel qui tepide coꝛrexit · punitus eſt hie per moꝛtẽ tempoꝛalẽ.quia fractis ceruicibus cadens de ſella retro:ꝛſum expirauit. et ſi eſt in inferno: nõ inuenimus aliam cauſam niſi ꝙ filios ſuoſ nõ coꝛrexit vt debuit · ꝓpter qð dũs eum ſubitanea moꝛte interfecit. Vnde cũ filii a parẽtibus et laici a platis ſuis rephendunt᷑: nequaq; ipſi vel ſubditi indi gnari debẽt · Nam ad hoc tenent᷑: alias damnarent᷑ cuʒ ipſis VInde Gechi · ui· Si dicẽte me ad impiuʒ moꝛte moꝛieris: ſeʒ ꝓ tua ſuꝑbia auaricia luxuria ⁊c̃· et tu nõ annũciaueris eis: ne q; locutus fueris vt auertat᷑ a via ſua impia et viuat: ip̃e im pPinus in iniquitate ſua moꝛiet᷑: ſanguinẽ eius de manu tua re quirã. Omia peccata que prelati poſſunt coꝛripere 1nõ cor rigũt ipſis ĩputabunt᷑ et pro eiſdeʒ damnabunt᷑.Ergo Sapᷣ· iii · Tudiciũ duriſſimũ ſierbis qui preſunt · Ttem ſi cõfeſſoꝛ du re cõſitẽtem reda:guit: ꝓpteꝛea nõ debet indignari.qꝛ tenet Gt cõfeſſoꝛ potius debet duos bene expedire:q; decẽ negligẽ ter. Quia nõ eſt redditurꝰ rõʒ de nuo cõfitentiũ vtrũ mre vel paucos audiuerit: ſed q̃liter eos ex pedit. Si aũt cõfeſſor Ppter lucrũ tꝑale negligẽter expedit ſibi cõfitẽtes: grauiter peccat.qꝛ ſᷣm doctoꝛes qui aliquẽ ſciẽter abſoluit quẽ coꝛam deo ꝓbabiliter ſcit nõ eſſe abſolutũ: ipſo facto peccat moꝛta liter· Videãt ergo cõfeſſoꝛes qũo abſoluũt põpoſos homĩes qui nõ intẽdunt ſuã ſuperbiã dimittere· ymo ipᷣo facto oſtẽ dunt ſuã ſuꝑbiam in veſtimẽtis põpoſis ⁊ in ſaſſuriſ. et ſie ð aliis peccatoꝛibꝰ qui oſtẽdunt ꝓbabilia ſigna ꝙ nõ habẽt ſir mũ ꝓpoſitũ abſtinẽdi a peccatis · vt foꝛnicarii ⁊ publie adul teri: qui meretrices ⁊ cõcubinas ſecum in domo tenent: nec eas a ſe amouere intẽdunt. Similiter vſurarii luſoꝛes: qui nsõ ſunt parati ad reſtituẽdũ ſᷣm cõſilium confeſſoꝛis· Simili ter ſuperbi choꝛiſantes et tomiamẽta exercẽtes:qui ſeruãt illa oꝛnamẽta in quibus peccauerũt · Et hoc eſt euidẽs ſignü SItales nõ intẽdunt firmiter dimittere· Quia ſi iã intẽderẽt · reſignarẽt talia oꝛnamẽta quibꝰ nõ vtunt᷑ niſi ad peceãdũ· =èôòô” ſt t ſt ſey re te dan mul ms: ode deiee eer cuſſch nema mit open vost talin nabi nugzin cd tinbuse Monind tchiſe mmnſen nsasin n ſenn mnnuate ne o cöſelon nigtten rieglg rümato irchtſ 4 Gau tceumn ee ort eboig oſpoſi rſetſes üittüff otnet e 1oes 4 ſos :n 4 “ ggin jüͦinin EStſi foꝛte ip Tüc in futurũ opoꝛteret eos ſibi alia omamẽta ſuꝑbie pᷣpaꝛe vbi foꝛtaſſis ſumptꝰ a p̃cioſitas taliũ comꝑandoꝛu eos a pec cato retraherʒ. Sicut illi ſuꝑbi qui habẽt magna caputia· vnã de quinqʒ vel ſex vlnis.et lõgas ſciſſuras in caputũs et tuni cis Et dne et puelle que habẽt magna crinalia in quibus cho ¶ Octauũ peccatũ alienũ nõ obſta L re peccatis· Et hoc ſpectat ad p̃ᷣlatos ⁊ preſidẽtes. Vnde vos prelati et dñi qui ſubditos veſtros nõ cohercetis: ſed dimit titis eos inferre damnũ pauꝑibus pullos anſeres anetas pe coꝛa auferre: fruges eoꝛuũ equis veſtris in pabulũ gramĩare fructus oꝛtoꝛũ et vinearũ furari et vi acciꝑe · pauꝑes vitupe rare ꝑcutere ledere irridere ⁊ male tractare et huiuſmodi: et niſauerũt · et ſic de alis. nõ ꝓhibetis vos damnabimĩ · Vnð Eʒechiel.xiii · dicit dñs latis · Nõ aſcẽdiſtis ex aduerſo:nec poſuiſtis vos murũ ꝓ do mo iſrahel vt ſtaretis ĩ domo dñi · Omẽs em̃ rectoꝛes ad hoc ſtatuti ſunt ꝙ vnuſquiſqʒ terrã ſibi ſubiectã in pace teneat.· rectoꝛ et platus nõ ſpoliat ſubditos:tamẽ nõ reſiſtit ſpoliãtibus (etſi eſſet ĩ terra ita ampla ſicut vltra ma re) omniuʒ peccatoꝛũ que fiũt in ea ꝑ raptoꝛes quibus reſiſte re poſſet ꝑticeps eſt: ⁊ de oĩbus his redditurus eſt deo ratõʒ Iteʒ voſ patreſ familias ſi filii veſtri vl familia mala ꝑpetrãt damna inferẽdo ꝓximis · et ſi eos ꝓ poſſe nõ emendatis · et ſi multa bona oꝑa faceretis ieiunãdo oꝛãdo vigilando clemoſi nas dando et hmõi: eo minus nõ dãnaremini · Cur putatis ꝙ deus pretulerit hominẽ homĩgnũquid ad honoꝛẽ iſtoꝛũ 1 deiectionẽ illoꝛũg Nõ · Sed vnuſquiſqʒ poteſtatẽ ad hoc a deo accepit: vt malũ ſᷣm vires probibeat ſuos ſubditos ab in⸗ curſibus maloꝛum defeẽdat · Vnde ſi preſidẽtes poſſũt ꝓhibe re mala et nõ faciũt damnabunt᷑ · Ideo vos dñi et dñe qui p: mittitis flios veſtros turpia verba loqui et mala ppetrare opera:et ridetis et nõ ꝓhibetis · Et vos viri familiã veſtrã · Et vos iudices ⁊ potẽtes ſubditos veſtroſſi impedire poteritis talia malaetſi aliud peccatũ nõ haberetis q́; illud ſclũ dam nabimini · Moc merito facere deberẽt et aduertere iſti prela ti 1 preſidentes qui de ſua potentia et dignitate neſciunc niñ — pepecece. nIIENS gloꝛiari: tota die occupãdo ſe in toꝛneamẽtis venationibus potationibus ludis alee · et ſie de aliis mundi vanitatibus. Nunquã vero vel raro ſe occupanteſ circa pauperũ viduarũ clericoꝛũ oꝛphanoꝛũ religioſoꝛũ et huiuſmodi iudicia · Cuʒ tñ nulla alia de cauſa vt ꝓmiſſum eſt:deus eis poteſtatẽ contu⸗ lerit niſi pro tuitione eccleſie et pauperũ.· Vnde dict᷑ numeri xxv. principes ex iuſſu dei ſunt ſuſpẽſi pꝛo peccato populi Vnde diyit dominꝰ ad Moyſen. Tolle cunctos populi princi pes et ſuſpẽde eos cõtra ſolem in patibulo · Et hoc iõ ſcðᷣm M gloſam. quia fuerũt autoꝛes peccati illius populi· vel q;ꝛ non ꝓhibuerũt. ([NJNon ũ peccatũ alienũ eſt:nõ manifeſtare pec cata hominũ ad coꝛrigendũ ⁊ ad emendandũ · Vt quicũqʒ ſcit periculũ alteriꝰ et eum nõ auiſat et pᷣmunit ſiue in coꝛpe ſiue in anima aut in rebus: cum tñ bene poſſet illum premunire: reus erit ſi hoc nõ fecenit. Sic ſi ſcires aliquẽ peccare poſſeſ hoc manifeſtare ꝙ impediret᷑ et emẽdaret᷑: ſi nõ faceres reus eſſes· tem ſi ſcis rem furatã circa aliquẽ iniuſte detẽtam: et nõ vis domino rei publicare · vt ſic ſuã rẽ rehabere poſſit · cũ tamẽ hoc cõmode et licite poſſes reus eris coꝛam deo in illo peccato · Etiaʒ ſi vnus inferret da mnũ proximo in prato ſiue in agro ſiue in oꝛto:et ſi proclamares eũdẽ tũc talis ſic ꝓcla⸗ matus ceſſaret a dãno inferẽdo.⁊ nolles hoc facere ꝓpter ca ritatẽ ꝓximi in ſubſidiũ dño rei:tũc reus eſſes coꝛã deo · ktẽ ſi quis aliquẽ vellet iniuſte caꝑe:et tu bono mõ poſſes illũ pre munire ⁊ nõ faceres:reus eſſeſ.᷑tẽ cum videres aliquẽ occul te peccare et poſſes hoc manifeſtare illi qui poſſet prodeſſe et emendare ne iſte iterum peccaret:et nolles ea faceꝛe et ſic diſſimulares: tunc eſſes particeps illius criminis . Sed ali⸗ qui dicunt cum aliqua iniuſta fieri vident:quid hoc pertinet ad me? Reſpondeo illis · Ex precepto fraterne caritatis quili bet tenet᷑ preuenire periculũ ſu i ꝓximi coꝛpoꝛis ⁊ anime · cuʒ hoc cõmode poteſt · Exẽplum ſi videres cecũ tranſire erga fo ueam:et nõ pᷣmunires eũ homicida illius eſſes coꝛã deo. ſi in foueam caderet: et ſi ſic moꝛeretur· Ttem cum in ſinodo pꝛeci pitur omnibus in eadem parꝛochia exiſtẽtibus vt manifeſtẽt othi⸗ rhr ndun 4C tücpnn tnun bro, Unn an gam uene cüggr npeſue Wlunie: i onegſeng teume poſtei o ndo Proſin ſ eppare Nolrin gllidre. gi Gal gronſſ eee ſ crinuma publica ad coꝛrigendũ ea · Quod quidã nõ curãt · Et ſanguinitatis vel familiaritatis. Vel cauſa lueni non ꝓderet peccatũ qð ꝓdendũ eſſet: ſᷣm iura ſymoniã cõmitteꝛet et gra uiter peccaret · Et quicũqʒ ſaret hereticũ vel phitoniſſã ⁊ nõ ꝓderet moꝛtaliter peccaret · Quia meliꝰ eſſet tales coꝛrupto res fidei ꝓdere prelatis eccleſie: q́; diu valse in pane ⁊ aqua ieiunare. (Explicit tractatus de nouẽ pctis alienig . mo e keerit- moꝛtal in cõmuni·· cEccatũ cum cõſummatũ fuerit ghat moꝛtẽ· Cac· quo ſciẽdũ petm̃ moꝛtale cõmittit᷑ q̃ttuoꝛ mo dis· Drimo qñ neſcit ſe facere cõtra preceptum dei: vel cõtra pꝛeceptũ prelati vel eccleſie· vel ali quod vicium de ſeptem viciis capitalibus· Et in hoc ignoꝛan tia nõ excuſat hommẽ vſum rationis habẽtem · Vnde Rugꝰ. de gratia et libero arbi · Cdeo diuina precepta data ſunt: vt excuſatio de ignoꝛãtia nõ haberet᷑. Similiter de preceptis ec⸗ (l eſie ⁊ prel atoꝛũ intelligit᷑· Quia preceptuʒ prelati dici᷑ pre ceptũ dei · In ſignuʒ huius chꝛiſtus dicit in euãgelio· Qui vos audit me audit ⁊c· Ergo prelatis obediẽdum eſt tanquã do mino hieſu chꝛiſto· maxime in hisg in quibuſ tenemur eis obe dire. ſicut quãdo ſub precepto precpiunt ieiunare. vel feſta ſanctoꝛum celebrare · ſic de alusa: Ergo quicunqʒ ſine cauſa 1 neceſſitate ſciẽter et ex cõtemptu contra huiuſmodi ꝑrece ptunm prelati vel eccleſie fecerit: peccat moꝛtaliter. Queriẽ autem ſi aliqua ignoꝛãtia poſſit hominẽ excuſare de peceato Reſpõdetuꝛ ꝙ eſt triplex ig noꝛãtia.DPrima inuincibilis 2 iſta eſt duplex ſcʒ innata vt in pueriſ et in amẽtibus a dultis:qui nũquaʒ vſum rationis habuerunt · NMlia ex caſu vt in adultis gqui habẽt rationem: et poſtmodũ quãdoq; incidũt in amen tam propter debilitatem capitis vel propter nimiã abſtinẽ e cauſis.· Et talis ignoꝛantia muincibilis excuſat = kncipit tractatus de ſeptẽ pctĩs moꝛtalibus Et pri pᷣmo. Moc ĩtelligit᷑ de quolibʒ pctõ moꝛtali: ꝛo N 4 a peccato moꝛtali · Vnde Nriſtote. iii· Ethi. Tgnoꝛãtia excuſi· peecatũ · Quia quidquid faciunt tales excuſant᷑· Quia nullus m oteſt facere peccatũ moꝛtale qui nõ habet vſum rationis. u Sed ſciẽdum eſt ꝙ qui ꝓpter aliquid illicitũ quod per ſe eet eet peccatũ moꝛtale indderit in amẽtiam puta ꝓpter amoꝛeʒ;zin oꝛdinatũ. vel ꝓpter nimiã inoꝛdinatã triſticiam de tempoꝛaii /n bus vel huiuſmodi. Vel etiam alias exiſtẽs in quocũq; pecaa e cato moꝛtali ſi ex peimiſſione diuina inciderit in amentiäẽ mẽs et tis et ſic moꝛitur in tali ſtatu damnabit᷑ quia nulluʒ peccati uu moꝛtale di mittit᷑ ſine cõtritione:quaʒ ille carẽs vſu rationis uumm nõ habet nec habere poteſt· Queritur de illis qui in extrema ie neceſſitate perdũt rationem·. Reſpõdetur ꝙ ſi talis eſt in gra er tia cõſtitutus: et ſic perdit rationẽ: et ſi ſic moꝛitur ſaluatur. ſnt Ergo quandoq; ꝑmittit deus hoc euenire illis bonis homini be bus qui ſunt puſillanimes ne in extremis a demonibus dece ten piant᷑quia tunc maxime temptatiões occurrunt homini · Si ſen autem eſt in peccato moꝛtali cõſtitutus:et ſic perdit rationez unt et ſi ſi moꝛitur damnat᷑. Ergo etiam quãdoq; permittit hoc Me deus euenire malis hbominibus qui deum in vita ſua nõ queſi ſtese erunt: ſed eum peccãdo ſepius contempſerunt Qui etiam in e moꝛte nõ poterunt eum querere et inuenire · Nuguſtinusin des quodã ſermone· Percutit᷑ hac animaduerſiõe peccatoꝛ vt mo NMNon Q nens obliuiſcat᷑ ſui: qui dum vixit oblitus eſè dei¶ Secunda iſ ignoꝛãtia cum qua dam nat᷑ quis dicit᷑ ignoꝛãtia neglecta. t ifpſ. elt cum ſcire poſſunt que pre cepit vel prohibuit deus 1 que ſ ad ſalutem pertinent: ſed occupationibus exterioꝛibus ſe in cim tãtum implicant ꝙ de illis non curant · dicunt em̃ ꝙ ſiy ufficaat (fih eis ꝙ; ſciunt ſe bonum debere facere: ⁊ malum dimittere · Ect ti intantum eſt dictũ acſi quis quereret · quo modo ditaboꝛ? EGWt Rd alius reſpõderet ei · Eme cõtinue in quo lucrari poſſis · et nun loing quã perdere · Nõ ſufficit: ſed opoꝛtet ſcire que ſunt precepta i vel prohibita a deo· Et que ſunt de neceſſitate ſalutis:. Ergo iit talis ignoꝛantia nõ excuſat. Queritur quomodo quilibʒ adul Rn tus habens vſum rationis tenetur ſere decem pre ceptas RNe polt ſpondeo ꝙ ſcire precepta dei poteſt capi dupliciter· Dring cſl u nunt igti dpeet Finegn en en meni ni Gperri üruene inenen kug ſlucr. ns iml onhrs e thorind Nt a mmitt taroͤte Metamn ngſunmn rorre cgeinet tdatslſe vihſen inmne znrho⸗ * N1Nomn nfmit ſns⸗n ſare explieite · Moc eſt ſcire precepta dei bm oꝛdinem enume rare ·quod eoꝛum ſit primũ et quod ſit ſecũdum ·et quod ter cium · et ſic de alis·Secimdo modo ſe cire implicite · Moc eſt ſc re ꝙ hoc eſt prohibitum in preceptis dei nõ concupiſceꝛe rez proximi.Non falſum teſtimoniũ proferꝛe · Non aſſumere no men dei inuanũ ·et ſic de aliig ſed quod ſit pꝛeceptũ octauuj vel qð ſit ſextum ⁊c̃. hoc nõ ſcit: nec tenetur ex neceſſitate ſci re · Sed tenetur ſcire implicite ꝙ boc eſt vnum de preceptis decalogi · Non falſum teſtimomũ dices. Sed vtrum ſit quar tum vel octauum hoc laicus de neceſſitate nõ tenetur ſcire · ſic de aliis. Scire tamẽ precepta dei ad minus implicite eſt 3 . ſcientia dei: quam quilibet chꝛiſtianus babere debet · Vnde Kmbroſius ſuper epiſtolam ad Choꝛin. Qui ſcientia ʒ dei nõ habet: reus eſt ignoꝛantie maxime eoꝛum que pertinẽt ad ſa 9* ſcendum: tamen ſtudent audire 1 diſcere curioſa: que non ſunt multum neceſſaria · 1hoc magna deceptio dyaboli eſt · Vnde Bernardus de duodecim gradibus humilitatis. Qurio ſitas eſt ſtudium perſ⸗ crutandi ea que ſeire eſt nulla vtilitas Vnde Salomon · Altioꝛa te ne queſieris:ſed que precepit tibi deus illa cogita ſemper · Vnde apoſtolus ad Romanos ·xi· Non plus ſapere q; opoꝛtet ſapere · ſed ſapere ad ſa obrietatẽ V ſeuviu noſtrũ a iſcẽũ dz verſart arca noſiploo 1 circa nt a ſalutẽ · mbro· Mlto melioꝛ ⁊ laudabilioꝛ es ſi te cogno ſiszqg ſi te neglecto curſu ſiverũ· vires herbarũ cõplenes ſtriũ babẽs.· Qualr aũt dẽamꝰ noſipos 2 vitã nraʒ cognoſcẽ oñdit idẽ Imb̃· d· Vitã tuã quotidian a diſcuſſiõe examĩa. Rt 2 tẽde diligẽter q;ʒtũ ꝓficias· qʒtũ deficias. lis ĩ affe ctõibꝰ. qᷓ; ſiis deo · q; diſſilisqᷓ; ppe· qʒ lõge· Vñ Ori niſſime P ea punit̃ Eſt aũt qñ ds cõtẽnit ſeire vt eo libenius chriſtiani habẽt qui fugiũt predicatiões Et eſt malum ſignũ H Qual ſis ĩ moꝛibꝰ. qᷓ ſoſt· ſup Math. Nõ mĩma ꝑs phie ẽ cognitio ſui. Tercia igno poſſit peccarehãc habuerũt phariſei de xp̃o· et adhuc multse v . . . 7 „ .„ . . . . . 5 3 „ . * S — ? » — . 4 . 3 . 5 *² N* ₰ . ꝙ bomo nõ pot nec uult audire veritatẽ· hoe iõ cõtingit e ſe excecaint eos diabolus etiã ꝓpria malicia coꝛu ve DſaGz no Noluit intelligere vt bene ageret· Et tales decipiunt ſcipſos (ſ Vnde ĩ⁊Hſidoꝛꝰ de ſũmo bono/S ut qui ꝓpter ignoꝛãtie excuſa wer tões ſcire nolüt · vt minꝰ culpabiles videãt qui tñ ſeipſ⸗ osn her muniüt ſed decipiũt. Inſupꝑ ꝛ in talibꝰ eſt etiã magna pꝑtina ſin cia. Vnde IH ſidoꝛꝰ ibidẽ · Neſci re ſimpliciter ab ignoꝛãtiã ptin u D noluiſſe uero ſcire ad cõtumacẽ ſuꝑbiã · ¶ Secũdo modo eo dlig mittit᷑ peccatũ moꝛtale Ppter cõſciẽtiaʒ erroneã vt cũ 4s fãt ug aliquid quod in ſe nõ eſt cõtra pꝛeceptũ dei:nec vnũ ð ſ. epté duug peccatis capitalibꝰ. ſʒ cõſ. ciẽtia dif fimtiue hoc uidaat ee pem ſpon moꝛtale. et ſie ſup hoc facit: ⁊ talis cõſciẽtia eſt multũ ricloſa Ud Quia tales aciurt ſibi peca a illaqueãt ſe peridoſe.· Et hoc fe ſicut in luxuriã in gulã et ſic de aliis tũc ĩducit eos in Epleri N ttẽ peccidi:qn quid fit cõtra cſaẽmã edificat ad iebennä i ſEt hoc ſie patet · quia Rugu · dicit omne peccatü eſt conta nune legẽ dei· Mõ licet aliqᷓ in ſe non ſint cõtra legez dei / ut leuare tot ueſtucaʒ de terra uel calcare ſuꝑ cala mũ· ſic de aliis . Si tale nſup gquid compꝛehendit᷑ a conſciẽtia vt contra legem dei ey iſtens noſe ſic volũtas in ip̃ᷣm fertur: manifeſtũ eſt ꝙ voluntas kerrer nosſe ꝑ ſe loquẽdo foꝛmaliter in id quod eſt cõtra legẽ dei hoc ſines fadit ꝙ putat eſſe cõtra legẽ dei. Et ſicut piculoſum eit ig ilr mient cctam. medium optimum erit 1 ſalub rius. Vnde Eſaias DHoitt etam deus in medio ſpiritum ſu um Vnde Kriſtoteles ii⸗ echicom. e Medium in omnibus eſt laudabile · Ergo ſi vis quieto coꝛe deo ſeruire :tunc debes tibi eligere diſcretum confeſſoæm et pꝛobatum in vita et ſaentia te ei ex toto com nutter re tt⸗ bi nunq́; diffinitiue vehes aliquo peccarum morta fchnn gue re: vbi non es certus. ſed ſimpliciter confiteni debes factum conn in ſe iudicio confeſſoris relinquendo. Scien dum tamen er aliud eſt timere et aliud eſt conſcientiam diffin itiuam habeꝛe eem quia timor conſcientie non ſemper eſt pecc atum. nee Vitupe ſblaſt randus: miſi ſit nimis exceſſiuus · Vnde Gregorius . Bonaiuʒ Ptermea Guerun ſnon guand clttipen ltüpelc ſtſeet winiducne dn tdichene ti Atant utleun lis Sitel werſſten untzs fort gi ho⸗ nims eninbtrt Eſuns Doit iiecicoi Crtd Gtrſoene mnineſt ak vorleſonn ebes en um tine tiume 1s B di — P tetſin p PeOGNTO MORTNILI. mentiuz eſt ibi culpam agnoſcere vbi culpa nõ eſt . Tdem in moꝛalibus. Tuſti omne quod agunt metuunt dum caute con ſiderant ante quem iudicem ſtabunt· Sciendum ꝙ licet ti⸗ mere debeamus diuinam iuſticiam: tamen etiam ſperare de bemus in ſuam bonit atem miſericoꝛdiam · Vnde beatus Ruguſunus Simus diligẽtes dei miſericoꝛdiã metuẽtes eiꝰ iuſticiam . nec de rem iſſione peccatoꝛum deſperemus· ¶Tereio peccgeu moꝛtale committitur quando vnus plus ligit vel timet crcaturaʒ q; creatoꝛẽ · ſicut ſi plus vel eque diligis vxorẽ pꝛopriam vel filios vel honoꝛem tuũ vel alia tẽ poꝛalia ſicut deũ vel vltra deum: et ſic facis creaturam deum tuum. Quia q;dquid diligis vltra deum hoc eſt deꝰ tuus · Vñ RugMoc ab homine colitur: quod p̃ ceteris diligit᷑ Et talis qui ſic pponit creaturaʒ creato i. peccat moꝛtaliter · Et ratio . eſt quia tunc facit contra pꝛecep tum caritatis in quo pꝛecipi tur deum diligere ſuper omnia Et notandum ꝙ quilibet de numero ſaluandoꝛum ſic debet deum diligere ſuper omnia. ꝙ potius deberet omnia tranſitoria et tem poꝛalia perdere: Inſuper et omnia mala huius mundi tolerare · q; deum cum vno ſolo peccato moꝛtali offenvere. Vnde Rpoſtolus. Quis nos ſeparabit a caritate dei g an tribulatio ? an anguſtiag an fames ? an nuditas g an gladius g an moꝛs ? an vita? O q; miſeri homines ſunt iſti qui pꝛopter modicam ſubſtantiam tempoꝛalem quam iniuſte lucrantur ſeparant ſe a deo · YNel etiam pꝛopter modicam delectationem carnis quam poſſũt habere in vno actu luxurie deum deſerunt· Vel etiam qui pꝛo pter modicam gloriam tranſitoriam et ſuperbiam quam hie qu erunt in ſuperbia et omatu veſtium deum et ſocietatem ſanctorum et angelorum perdunt et conſequenter ſtola glorie et amme ſe priuant · Vnde Criſoſtomus in ſermone quodam · Excludi a bonis eternis et alienum effici ab bis que preparata ſunt ſãctis: tantum cruciatum et tantum do lorem infert: vt ſi nulla extrinſeca pena torqueret: hec ſola ſufficeret.· ¶ QOuarto modo cõmittitur peccatũ moꝛtale quando actus peccati venialis oꝛdinatur in finẽ pccẽ̃i moꝛtalł x. PEPECCNTO MORTNLZ Verbi gratia vnũ verbũ iocoſum in ſe eſt eccatu. veniale⸗· heb Sed ſi loquoꝛ rerbũ iocoſum cũ muliere ve virgine ea inten aup tione vt poſſem eã allicere ad peccandũ mecũ · tunc illud ver te bum erit mibi peccatũ moꝛtale.nõ ꝓ verbũ iocoſum in ſe ſit eri peccatũ moꝛtale: ſed quia refero in hũc finẽ qui finis in ſe eel luif peccatũ moꝛtale · Et ſic ꝓpter talem intẽtionẽ erit peccatum tl moꝛtale qdð vni qui ſimile verbũ in ioco eſſet locutus:eſſet ve duo niale · ktẽ aliud exẽplum duo tangũt vnã mulierẽ vel virgins ei vnus ex ioco et in leuitate · tũc vix peccat venialiter · alius cũ coti, intẽtione alliciẽdi eã · Et ſic ille ꝓpter intẽtionẽ talẽ tãgẽs ſic wo mulierẽ vl virginẽ peccat moꝛtaliter. ⁊ ſic de aliis · Similiter mn de viſu duo vidẽt mulierẽ pulchꝛã · vnus videt eã tãquã rem ti pulchꝛã vl ymaginẽ pulchꝛã · Et hoc nõ eſt pctm̃ vel foꝛte vix enn veniale · Klius videt eam cõcupiſcẽdo eã: ⁊ ſic ille peceat moar libo⸗ taliter· Vnde chꝛiſtus dicit in euãgelio· Qu viderit mulieꝛeem (me ad cõcupiſcẽdũ eam ⁊c̃. O deus quot cõtingũt talia peccaꝛta iale in mũdo iſto etiã ſine actu luxurie:ſed ſolũmodo tãgẽdo am tiii plexãdo loquẽdo vidẽdo cõcupiſcẽdo·et ſic de aliis modis de mt quibus plures modicã vel nullã cõſciẽtiam habent· OQ immã eie de müde quot damnant᷑ a te: qui neſciẽter cadũt in inferruuz (uten OQOriſoſtomꝰ ſuꝑ Matheũ.O quã miſerrimꝰ eſt mũdus: et Yii lum ſeri qui eum ſequunt᷑. ſ. emꝑ em̃ homines mũdi opera exclue ull runt a vita· Et ſic habemus illas quattuoꝛ regulas de pecco⸗ nte⸗ to Moꝛtalic. ((Da mna peccati moꝛtalis. t E 2 Gccatũ moꝛtale cõfert plura damna.Drimo nocet ipi (l Ndfaciẽti · Secũdo illis qui ſunt in purgatoꝛio · Tercio dẽä eaumn natis in inferno. Quarto ſaluatis in celo. Quinto viatoꝛibus KU in hoc mũdo· DPoſtremo ipſi xpᷣo· Drimo nocet ipſi faciẽti · et Drrn hoc in vita.in moꝛte:et etiã poſt moꝛtẽ. Dſal.Delictũ meũ cõ Au tra me eſt ſemꝑ · ¶ Primo facit hominẽ miſerũ in pꝛeſenti i Li ta: quia ſpoliat eũ omĩbus bonis et meritis qᷓ qs fecit et olii· ⸗ Lus virtutibus et gratus · Si tot bona oꝑa qͥs haberet · etii c virtutes quot ꝑadiſus habet nobiles arboꝛes floꝛes herbas W et raices Atem guor celum ſtellas · quot guttas mare · hec ðUð” omnia per vnum peccatũ moꝛtale pereurit· quia nunquam fut Aore Penmen ntnnlleen tlngern btigidon isnodied 1Oimm iſfeng nidust nnn Gcli⸗ gde galt onetiß oLmroni Pruruhns ünen⸗ upkonn 5 ſcrconn Nbect a. lors in ung èè . . — — — bẽbit aliqð bonũ in celo Prahi⸗ omibus niſi ꝑ penitẽtiaʒ re cuperabit. Eʒechiel· xvin· Si auertit ſe iuſtus a iuſticia ſua: et fecerit iniquitatẽ nũquid viuet: omẽs iuſticie quas fecit non erũt in memoꝛia. Inſuꝑ nihbil boni poteſt operari: quod ſit ſi bi meritoꝛiũ vite eteꝛne quãdiu ſciẽter ſtat ĩ vno peccato moꝛ tali· Vnde Leuitici · xxii · Si maculã babuerit nõ erit acceptuʒ dño .· Yſaie · i· Nõ accipiaʒ de vobis ſacrificiũ: quia manus ve ſtre ſanguine plene ſunt · Ergo dicit moꝛtale quia ſicut moꝛs coꝛꝑis priuat ho minẽ vſu omniũ membroꝛũ · Sic quodãmõ peccatũ moꝛtale facit ſi piritualiteꝛ: quia peccatoꝛ nibil poteſt mereri nec loquẽdo nec oꝛando nec ieiunando· et ſic de aliis · Gtiã ſi tot bona oꝑa faceret ſicut omẽs boĩes faciũt nihil me retur in celo peccatoꝛ comparat᷑ beſtiis terre que pro laboꝛibus ſuis nibil reafint de gaudiis celi: cum tñ laboꝛẽt fame ſui et graui onere · aui on ſal. Momo cũ in honoꝛe eſſet nõ in tellexit comꝑatus eſt iumẽtis·. Sed talia bona que fiũt ĩ moꝛ tali peccato remunerãt᷑ hic tꝑaliter. quia nullũ bonũ irremu neratũ · et hec eſt vnã cauſa quare peccatoꝛes ꝓſperant᷑ ĩ hac vita· quia hic remunerant᷑ pꝛo openibus ſuis et ideo carebũt futura remuneratione· Vnde Grego· Magnus affluxus tẽꝑa lium eſt eterne damnatiõis indiciũ · Ergo multũ timenvũ eſt cunlbet qui ſciter ſlat in peccato mortali cum ꝓſperat᷑ :ĩ hae vita · ſic ꝙ cõtinue eſt ſanus letus diues et omnia que deſide ℳ iat ei ſpere eueniunt· quiaſm Grego .· Mali flotẽtes in pae ſent bonis tpalibus tanquã ꝑ amena prata ducunt᷑ ad interi 7 tum · Itẽ priuat᷑ peccatoꝛ participatiõe oĩm bonoꝛũ que fiũt in eccleſia ab omĩbus fidelibuſ· De qua ꝑticipatõe dicit pſal⸗ Particeps ego ſum omniũ timentiũ te: et cuſtodiẽtiũ mãda ta tua.Bonus exiſtẽs in gratia habet ꝑticipationẽ omniũ bo noꝛũ ſcʒ miſſarũ oꝛationũ ieiunioꝛũ ·et ſic de alüs ꝗᷓ ſiũt in ec cleſia. Et hoc ex caritate euenit · quia ſumꝰ inuicẽ mẽbꝛa vniꝰ coꝛpoꝛis et omĩ a bona fluũt de vno in aliũ · ſicut patet in ſto macho bomĩs qui imptit᷑ aliis mẽbris ea que hẽt · Sed petõꝛ eſt membruũ bNiſum ergo nõ viuificat᷑ nec participationem recipit de aliis membriſ item priuatur bonis temꝑalibus qG õ . . 42 . * RQę— —— — 5 . 7 „ R .„ R Sõðs . „ „ . . . „. . . 2 2:. „. . —. . . .. — . 2„ . „ äs . . 6 . =èò ⸗ „: ẽ * * P . “ 7 4 = . . S . 2 „ „ . W . *2 3 —. . R » 2 7 ĩdignuſ erit vti bonis tẽpoꝛalibꝰ.qui ante peccatum dignuis erat celo ⁊ celeſtibus bonis poſt peccatũ nõ eſt dignus pane quo ueſcit· Ergo moderatiꝰ vti eo deberet quãtũcũqʒ; poſſert Vnde ezechielis ·/ ini · Panẽ tuũ in põdere comedes et aquam tuã in menſura bibas. mo in dignioꝛ eſt oĩbus creaturis ir rationalibꝰ·qꝛ tles nunq; deũ ſuũ offẽderũt .ſed tu multoti ens deũ offẽdiſti ad iracũdiaʒ eũ cõtra te concitaſti.Vñ NRri ſtoteles. vii ethicoꝛũ. Prauꝰ ho detentoꝛ eſt beſtia· Ideʒ pᷣmo polliti.· Sicut optimũ aĩmaliũ eſt hõ fruẽs lege ⁊ iuſticia :ſie peſſimũ eſt hõ a lege ⁊ iuſticia ſeꝑpatus· Ergo ſi idigmoꝛ ẽ om nibꝰ creaturis irratõnalibꝰ:tũc cõſequẽter ſequit᷑ ꝙ nõ ẽ di⸗ gnꝰ vti creaturis. rgo peceatũ fecit hoĩem taʒ miſerũ ꝙ nul liꝰ boni nec ſpualis nec tpalis dignꝰ eſt: nee eſt dign terꝛaʒ calcare nec lumẽ celi videre. et ſic de aliis · q; idignioꝛ ?ẽ oibꝰ⸗ creaturis cowalib igik ſequit no eſt dign; vſu creaturaru; dei · Ergo miſeria peccatoris taz magna ẽ 1 piculoſa ꝙ ſi oees creature defleꝛet miſeriã pecatoris:ſcʒ oĩa ligna oës lapides 1 oĩa aĩalia terre. a om̃es aues celi: ⁊ om̃s hoĩies viuẽtes non tamẽ cõdigne dãnũ peccatoris ĩ qð ꝑ vnũ pẽm moꝛtle ĩcidit „ . —. .ẽ . 9 ef lerẽt. Sʒ heu quidã pctõꝛes cẽ 20ʒ-ʒ 7 tuʒ peccata moꝛtalia vlł etiã plura cõmiſerũt: nec vnaʒ guttaʒ flent .· Ratio buiꝰ eſt q: nõ cognoſcüt quãta bona pdiderũt. a in quot mala inciderunt Siſee verater cognoſcerẽt · nõ ſolu ploꝛanduʒz eſſz eis ſz eti am pluliu. Quia nipil taz malum hor q; peccatum mortale meliꝰ eẽt hoĩ ꝙ decẽ milia demonia in ſe haberet · vel cuz gla diis oĩbus ꝗ fabricati ſunt tranſ figeret᷑: vel in omni igne cõ bureret᷑: q; ꝙ cuʒ vno pcco moꝛtli deũ ſciẽter vel voluũtarie offederet. Quin pm cu cõſummatũ fuerit: generat moꝛtem ſcʒ ipſius anĩe: que moꝛs magis timẽda eſt q; moꝛs coꝛporis Vnde Cregorius in moꝛalibus. Moꝛte coꝛponis omis bome Fotius deberet mori. q́ eũ vno peccato moꝛtali deuʒ offedẽ Vnde Kriſtoteles quarto ethicoꝛuũ, Meliꝰ eſi Gcontra virtutem ſq; bonum virtutis · ¶ Sequit videre quo mdo peccatum nocet homini in moꝛteet hoc eſt nocumen tum ꝙ anima videt tunc omnia peccata ſua:quando enĩ i 4 Meliꝰ eſt mori q́; facere 7 co! pire tſe Onn te tid mmor Cuin biett itſ ham eil limet haene tur pi⸗ telhe lenie in wor lert tiin⸗ ſunas orqren a pe⸗ menta Nipiſ un Sern meruns tumrllee nly ngninn NWinn nrtund ſoſngt⸗ vtuetes k noteic lcn hubean Puroenne aheshet No nni grees Arolhen zattoten ſos od Uiden R nmnie⸗ coꝛ hoĩs illius nõ aſcẽdet · vn NGe egredi debet de coꝛte: tunc augmentatur dolor qui ante in de tũc ꝑdit ſenſus ſuos et nõ co . 2 gitat aĩa ammodo de coꝛꝑe nutriẽdo. ſed vᷣtutes ſuas natuꝛa les ꝑ mẽbꝛa diffuſas ad ſe trahet. ⁊ tũt videt oĩa pẽa ſi ua ſup caput ſuũ· Vñ pſal: Toꝛrẽtes iniqtatis cõturbauerũt me Et· illud Pſal· Circũdederũt me laquei monis · i· peccata· Tũc aia miſ eri peccatoris videt demones circũſtantes: et eam poccu pãtes: 1 eam ad ĩfernũ trahẽtes.· Vnde iob· xx. Vadẽt et veni ent ſuꝑ eũ hoꝛribiles · glo.i· demones · O quo mõ tũc cõturba⸗ bit᷑ peccatoꝛ cũ viderit cõeurſũ demonũ ad aĩam. Trenoꝛũ: i. Omnes inimici eiꝰ appꝛehẽderũt eã ĩter anguſtias ttẽ ĩ moꝛ te aĩa puat᷑ coꝛꝑe ꝓprio:q uod nũq; in tali foꝛma reaſſumet: imo vellet habere ſicut qñ ꝓ dimidia ꝑte coꝛroſũẽ a vmibus „ Quia ſtupebit aĩa peccatoris quãdo arbe reaſſumendũ vide bit· Ctẽ nõ ſolũ coꝛꝑe ſed etiã puat᷑ oĩ ſolatõ viſibiliũ que dile xit · ſcz cibo potu filiis vxoꝛe cognatis hkonoribꝰ et diuitiis · O q9; amarũ erit ſeꝑari ab his que ioꝛdinate dilexerũt: 1 ppter que ſalutẽ ſuã ſepiꝰn eglexerũt· Hſal . Momo cũ interierit n5 ſumet oĩa: neqʒ deſcendet cum eo gloria. Luce· xxiiꝰ · Stulte hbac nocte repetẽt aam tuaʒ a te:⁊ ꝗᷓ ꝑaſti cuiuſ erũt⸗ ¶ Seq̊ tur videre quomodo peccatum nocet homini poſt moꝛtem et eſt hoc nocumentum ꝙ homo priuatur omm ſpe diuine miſericoꝛdie et ſuffragiis totius eccleſie · Vnde Cregorius in moꝛalibus · Nequaquam vltra miſericoꝛdia parcentis liberat: quos ſemel in locis penalibus iuſticia iudicantis dã nat . Ergo ſi omnes homines in mundo pro vna anima dam nata intercederent: nequaqᷓ; eos dominus exaudiret · Ratio eſt. quia in inferno nulla elt redemptio · Vnde beatus Rugu ſunus dicit. Si patrem meum ſcirem in inferno non plus orarem pro eo q; ꝓro dyabolo · Quia nullo modo oꝛandum eſt pꝛo damnatis · quia ſunt pꝛoiecti in tenebꝛas exterioꝛes · id eſt extra omnem ſpem diume miſericoꝛdie tem pro mo mentanea delectatõne eternã penam ſuſtinebunt: 2 eterna dei viſione carebũt · et ſocietate omnium electoꝛum. Hſalmi: onuertant᷑ peccatoꝛes in infernũ.· Qui ideo factus eſt dei ua ( ſticia oꝛdinãte: vt qui deũ noluit ſequi ad glamiin infeꝛno ſu n Aſitneat eternã miſeriam. Vnde Nugꝰ. in ſeꝛmone quodã dicit 4 quare in inferno moꝛs querit᷑ et nõ inueniet᷑e qm quibusin O hoc ſeculo vita offerẽ et nolũt accipe in inferno querẽt moꝛ ds tem et nõ poterũt inuenire. Dene inferni timende ſ unt pro un pter earum eternalitatẽ· Vnde ruge victt. Tanis noſter eſth u ſi depictus ignis reſpectu ignis infernalis · Tgnis noſier tm wn 4 extrinſecus vrẽs: ledit priꝰ q; penetret neruos et oſſa. bome hm moꝛit᷑ 2 nõ ſentit vltra leſionẽ. Sed ignis inferni ſentit᷑ om un nibus viribus ipſius anime. cute carne neruis et oſſibꝰ 1 ͤ mmmſe uu dulllis 1 pilis que onna cĩdent pluſq́; eidens ferrum. Gxem an plum de acerbitate ingnis inferni Legit᷑ in libro Detni celtuui im acenſ: vbi narrat᷑ ꝙ fuit quidã ſacerdos in pictauia: qui ſub: f iectꝰ multis viciis inductꝰ a prioꝛe quodã ꝓmiſit ſe oꝛdinez (gfr aiſtertieñ. intraturũ ſed differebat de die in diẽ Qum autem untt ſubito infirmaret᷑:et prioꝛ aduocatus adeſſet: inducebat ee, vrn no reddendũ ꝓmiſſum ſed illo adhuc differente· Gece ſubito ang clamauit pater oꝛa pro me:ecce dracones veniũt ad deuora⸗ lip dum me allo vero cum aliis aſtantibꝰ oꝛĩte liberatꝰ eſt· Sed pus nec ſic impleuit ꝓmiſſum et ecce iterũ incepit clamare petẽs mage oꝛatõ nes dicẽs. Ecce ignis occupat me ad deuoꝛãdũ me. Sed lhar tüc iterũ liberatus ad oꝛatiões nõ implebat ꝓmiſſuʒ Et ecce tdan ſubito factus in extaſi et raptus ad iudiciũ: audiuit ſentẽtia, itfen cotra ſe ferri damnatõis: et rediens ad ſe ait · Ecce duo demo (uS nes ferũt ſartaginẽ magnã vt frigar in ea ineternũ et tů cucullã prioꝛis dicebat· Nõ inſanio.ſed ſicut veruz eſt ꝙ hoc nnmnen eſt cuculla: ita verum eſt quod dico · Zed cum hec diceret ceci lise dit de ſartagine vna gutta ſuꝑ manũ eius que deuoꝛauit car mmmn nem vſqʒ ad oſſa. Et ait. modo ſaltẽ credite· Gcce nunc demo ſun nes pictunt me in ſartaginẽ. et bec dicẽs expirauit Inſuper zioi eterna dei viſione carebũt et ſocietate omniũ electoꝛũ.· Vnde loine Onriſoſtomꝰ in ſmone. Excludi a bonis eternis: et alienũ effi ömin ciab his que prepata ſunt ſanctis tãtum cruciatũ et catum ſoes doloꝛẽ ĩfert: vt ſi nlla extrĩſecꝰ pena toꝛq̃ret: hec ſola ſufficẽt R Eroſen achlene niſertie nolhmn fmmben RM .„ * ieſtcnen Cinu R züttun berr n Amngit rhinet iing cern utſentenn eedcacton ſi oẽs ꝓpinqui dãnarẽt᷑ ⁊ a ¶ Secũdo peceatũ noeet his qui ſunt ĩ purgatoꝛio ꝑ ſuffra g * Fiara diminutionẽ· quia hos qui ſunt in purgatoꝛio nõ poſ ſunt peccatoꝛes iuuare tam efficaciter ſieut ſi eſſent ĩ gratia Querit᷑ vtruʒ ſuffragia facta ꝑ miniſtros malos ꝓſint defun ctisg Reſpõdeo ſᷣm Thoſupra ·:uii·di · xlv. Suffragia ꝑ malũ miniſtrũ fiũt tripliciter · Drimo fiũt ex ꝓprio motu ipſius mi niſtri · et ſic nõ ꝓſunt eis· Quia quidquid oꝛauerit vel fecerit proanimabꝰ ꝑ ſe loquẽdo nõ ꝓdeſt eis. dũmodo eſt in pecca to moꝛtali niſi ex cõſequẽte ⁊ ꝑ accidẽs ſcq; ĩquãtũ ꝑ elemoſi⸗ nam mali homĩs pauperes excitati oꝛãt pro defunctis et bec oꝛatio ꝓpdeſt eis. Secũdo mõ poſſũt fieri vt ꝑ miniſtrũ publi cum dei vel totius eccleſie · ſieut quãdo ſacerdos celebrat miſ ſam vel exequias moꝛtuoꝛuz in ecdeſia · et quia iſte intelligit facere ſub cuius nomine · ſiue ſub cuius vice fit: inde eſt ꝙ ſuffragia talis ſacerdotis quamuis ſit peccatoꝛ: proſunt de⸗ functis· Tercio modo poſſunt ficri per malum miniſtrum vt per miniſtrũ priuatum ſcilicet alicuius priuate perſone exi⸗ ſtentis in caritate · ſiue talis ꝑſona ſit defuncta ſiue viua · et talia ꝓſunt. Sicut ſeruus exiſtẽs in peccato moꝛtali ðcundg opus miſericoꝛdie facit ex p̃cepto domini caritatẽ habentis · magis tñ pdeſſet ſi etiam mimſtri in caritate eſſent. Quia tũc illa opera eſſent meritoꝛia ex duabus precibus Tercio no R cet damnatis · et hoc ꝑ modum cõiunctiõis · quãto em̃ plures in inferno ſunt tãto maioꝛ hoꝛroꝛ erit in pena- Vnde elt ꝙ in fernus tãto foꝛtius aꝛdebit quãto ples habebit · Querit᷑ vtrũ damnati velint omẽs homĩes dãnari:quãuis ſciãt ex hoc pe⸗ nam eoꝛũ augmẽtariæ Reſpõdeo ꝙ ſic · etiam parẽtes ſuos et omẽs cognatos ſuos et vxoꝛẽ et filios· Et hoc ꝓpter pfectiſſi mam inuidiã que eſt in eis. Sicut in beatis eſt pfectiſſima ca ritas: ita in eis eſt ꝑfectiſſima ĩuidia que facit appetere malũ alioꝛũ · Moc etiã patet in illis inuidioſis viuẽtibus in hoc ſecu lo:in quibꝰ tamẽ adhuc nõ eſt perfecta inuidia. Sed tñ dana ti minꝰ inuidẽt ꝓpinquis q; alienis. Vñ eaꝛũ pena maioꝛ eẽt nqui i ſaluarẽt᷑: q; ſi aliq̃ de ſuis ſalua rent᷑ · Ex hoc fuit ꝙ diues epulo petiit fres ſuos a dãnatione GR WW5ä õ eripi. Cogitabat em̃ ꝙ aliqui eriperentur: et illos voluit eſſe ſuos fratres potius q́; alios · Vnde ſi poſſ ibile eſſet mallet potius omẽs ſimul dãnari· Et in hoc cõcoꝛdat. Tho ſi uꝑ iiii · Cuarto nocet ſaluatis.quia peccatoꝛ ꝑſeuerans in pecca tis priuat ſanctos accidẽtali gaudio qð haberẽt de eius con: uerſione · Vnde Luce · xv· Caudiũ eſt angelis dei ſup · v. p · p · a Ett nõ ſolum angelis· ſed etiã omĩbus ſanctis erit gaudiũ de cõuerſione pctõris · ktẽ nocet eis ꝑ modũ ſubtracaõis. Nam ey cõſoꝛtio ⁊ ſocietate beatoꝛũ habet᷑ gaudiũ accidẽtale · Quia qnñcunq; vna anima euolat ad celum:tũc gaudiũ accidentale erit omĩbus beatis in celo.Et vnuſquiſq; cũ alio diuidet ſua merita ex caritate · Et qð vnus in ſeip̃o nõ habet boc in alio ĩ ueniet. Vnde Crego· in moꝛali· Tãtavis nos in illa pace ſo ciat · vt quod vnuſqſqʒ in ſe nõ accepit hoc ſe accepiſſe ĩ alio exultet · Anſ helmꝰ. Vnuſquiſqʒ intm̃ gaudet de alterius gau⸗ dio: inquãtũ de ſuo ꝓprio.Moc bono et hoc gaudio priuant᷑ electi quãtũ ad illũ peccatoꝛẽ ꝑtinet qui damnat᷑. licet hoc in vno alio habebunt:qui loco illius ſubſtituet᷑ quia numerus oca · ii · Tene qdðd Quinto nocet via electoꝛuʒ ineffabiliter adimpletur. Vnde habes ne alius accipiat coꝛonam tuam. toꝛibus · i· illis qui adhuc in hoc mundo viuunt. quia ſepe bo na in vita preſenti pumũtur tempoꝛaliter propter peccata maloꝛum hominũ Quia ſicut quãdoqʒ vna cõm unitas meliꝰ babet ꝓpter vnũ bonũ hominẽ : ſic et qñq; plures puniunt᷑ propter peceata vnius. Quia vt frequẽter permittit deus fie ri tẽpeſtates aeris ſterilitateſ tꝛarũ:⁊ bmõi plagas ꝓpt᷑ pctã et demerita maloꝛũ· Et ſic boni qñq; puniunt᷑ tꝑaliter ꝓpter malos· Ttẽ ꝓ eo ꝙ mali bonos ſuo malo exẽplo qñq; coꝛrum püt et pueꝛtũt. qᷓre em̃ eſſẽt tot peruerſi hoĩes:niſi ꝙ mali ſe ĩuicẽ i ficiũt. Sicut vnꝰ infirmꝰ ab alio infici᷑ coꝛꝑaliter· ſic et ſpũaliteꝛ. Et ſicut iumentũ peſtilẽs et ouis moꝛbida inſicit alias oues ſic ſimile eſt de hoĩbꝰ malis· Vñ Pſal · Cũ ꝑpuerſis ꝑuerteris (Sexto nocet ip̃i chꝛiſto· quia preciũ ſanguĩs eius nõ perſoluut· Contra quod dicitur Leuiti · xix. Opus merce . nanii tui nõ manebit apud te vſq; mane. Iſtud enim peccitũ mu liſn mm grel nor cho ſeda vit; uen tlis debe⸗ ſelte föhr . ziper tame! arpt guin at de may moꝛt ntgndi dhosN meld diüirten lo dnet Z unro einn r qulp Pper gant worain⸗ munietznei mapnim mintwut 1 gnmiſt = „- DGDGCGNTO damat ĩ celũ. Quãto magis q xpᷣm defraudãt p̃cio ſuo. Nſal Preciũ meũ cogitauerũt repellere · Nõ tamẽ ſic intelligẽduʒ eſt ꝙ ppterea chuſtus aliquẽ defectũ habeat · Vnde Hſal· Bo nonim meoꝛũ nõ indiges· Sed loquẽdo reſpectu illiꝰ homĩs gni peccat et damnat᷑ · quia tũc preauũ ſanguinis chꝛiſti in eo perdit᷑.⁊ ſic nõ fit cꝛiſto recõꝑenſatio paſſionis eius qua eũ it · (De peccato veniali⸗ Eccatũ veniale quid ſit: Reſpõdeo ſm Rug· Peceatũ 1. veniale eſt q hominẽ vſqʒ ad reatũ ꝑpetue moꝛtis ñ grauat: ſed penã meret᷑ et facile indulget᷑ · Nota ſᷣm magiſtrũù in cõpẽdio theologice veritatis n puulis poſt bap tiſmũ primo ſurgũt venialia:poſt hoc moꝛtalia · Vnde Cre in moꝛalIn vno quoqʒ lapſu a mĩmis ſemper incipit᷑· et ſub creſcẽtibus defecubus ad grauioꝛa ꝑuenit᷑. Vſido de ſum · bo no.Quẽadmodũ ad virtutũ culmẽ tendẽtes:nõ a ſummis in choant ſed a modicis vt ſenſim ad altioꝛa ptingant. Eta ⁊ q dilabunt᷑ ad vicia nõ ſtatim a magnis criminibus incipiũt. ſed a modicis aſſueſcũt:vt ſic cuʒ maximis coꝛruãt · Queritur vtrũ poſſit aliquis viuere ſine peccato veniali dum eſt in hac vita⸗Reſpõdet᷑ ꝙ ſi loquimur de tota vita hoĩs qui iam per uenit ad etatem adultam: de excellẽti ac ſpeciali gratia eſt ꝗ talis ſine peccato veniali ſit · Sicut videt᷑ beatus Ru ge· diceꝛe de beata virgine. vnde ſi omẽs ſancti interrpgarent᷑ ſi peccaſ ſentz? Omẽs vna voce reſpõderẽt · Si dixerimus quia peccatũ nõ habemus noſmetip̃os ſeducimus et veritas in nobis nõ eſt · Sciẽdum bᷣm magiſtrũ in cõpendio theologice veritatis Si perfecta caritas nõ facit ꝙ peccatũ veniale nõ adueniat; tamẽ facit ꝙ nõ durat · Exẽplum ſieut caminus ignis non fa cit vt gutta aque nõ apponat᷑ ſibizſed facit vt non cito extin guitur. Derfecta em̃ caritas ſtatim inflãmat hominẽ vt dole at de peccato veniali · ꝓpterea ꝑfecti quãdoq; dolent et flẽt pro paruis peccatis pluſq; magni peccatoꝛes quãdoq; pro maximis peccatis· Vnde imꝑfecti multa venialia cõgregant · N Sed tñ ſciendũ ꝙ quilibet homo poteſt viuere ſine peccato moꝛtali cum adiutoꝛio dei: Et quicũq; oppoſitũ diceret: hoe XHE DG PECCNTO. erroneũ et hereticũ eſſet · Et hoc ꝓbat᷑ tribus rationibus. DPri ma ratio eſt iſta quia in baptiſmo infundit᷑ homĩ gratia perr quã p̃ſeruari põt vſq; ad moꝛtẽ ab omĩ moꝛtli crimie ſi vult vti illa gratia· Et hoc deſignat ſalis linitio quã facit ſaceidos ip̃i puero ãte baptiſmũ· Quia ſicut carnes pᷣſeruant᷑ a putre factiõe mediãte ſale:ſic homo baptiſatꝰ mediãte gĩa quã in baptiſmo accepit p̃ᷣſeruari poteſt a peccatis moꝛtalibus · Ctẽ ſecũda ratio eſt qꝛ ꝑ hoc ſequeret᷑ ꝙ deus impoſuiſſet nobis 4 onus impoꝛtabile·quia mãdata dei ſunt data nobis ne pec· cemꝰ. Modo ſi dicis ꝙ deus precepit tibi qð nõ potes imple Dde re falſuʒ dicis: et cũ hoc incurris maledictionẽ dei· Vnde Ber Sð”ðð nardus · Male dictus qui dicit deũ p̃cepiſſe impoſſibile · łtem hoc eſſet loqui cõtra euãgeliũ et vᷣba chꝛiſii qui dicit · vt habe ld tur Mat · xi· ugũ em̃ meũ ſuaue eſt:et onus meũ leue · Tercia au rõ eſt quia ꝑ hoc tolleret᷑ liberũ arbitriũ · qð tamẽ neceſſariũ du eſt in nobis cum quo nos deus priuilegiauit · Vnde ccl. xv. qua dicit᷑ · ¶Ppoſuit ignẽ et aquã ad qd volueris poꝛrige manum delt tuã.· Idẽ ibidẽ · Ante hominẽ vita et moꝛs bonũ ⁊ malũ.quod tis eti pſub placuerit ei dabit᷑. Sciẽdũ tñ ꝙ licʒ hoc ſit verũ:ꝙ vnꝰ homo ite qũñq; naturali influẽtia et inclinatiõe magis eſt inclinatꝰ ad (Lo⸗ vnũ viciũ q̃;ᷓ alius homo:tñ adhuc ſtat hoc in ſuo libero arb· Fi trroo et volüùtate vtrũ velit cõſentire buic naturali inclinatiõi d vel reſiſtere · Vnde Ceñ · in · Dixit deus ad kayn iratũ volẽtẽ rxr. occidere fratrẽ ſuũ · Subtus te erit appetitꝰ tuus · Et tu dna⸗:· itſ beris eius· Vnde Nugſtinꝰ de vera religione. Nũc vſq; adeo icen volũtariũ malum eſt. vt nullo modo ſit peccatum niſi ſit vo c luntarium. Ex iam dictis ſequitur ꝙ homo poteſt viuere ſine iili peccato moꝛtali mediante gratia vſq; ad moꝛteʒ ſi vult· Hoc uumſ etiã patet in plibus ſanctis qui vſqʒ ad etatẽ perfectã vixer̃t fpel et tñ nunquã moꝛtaliter peccauerũt · vt beatꝰ Ioſ̊. baptiſta di et beatus Thomas de aquino et plures alii ſancti de quibꝰ legit᷑ ꝙ nunquã moꝛtaliter peccaueꝛũt · ¶ Secũdo notãdum ꝙ peccatũ veniale cõmittit᷑ q̃ttuoꝛ modis.DPrimo qñ cõmitti S tur aliqð paruũ qð in ſe eſt veniale nec eſt cõtra p̃cepta dei⸗ ume nec vnü de ſeptẽ peccatis moꝛtalibus · vt loquẽdo vnũ veibũ cuii ngemm mnli gen do ſon ndündt vlleve Mininmn rtiwie ocioſũ ſine cauſa.O quot taliũ verboꝛũ locutus es ſine cauſa et neceſſitate tue vite· qꝛ de omĩbus his redditurus es ratio nem in die iudicii . Vnde Math. xii. De om̃i vbo ocioſo. Quid aũt ſit vᷣbũ ocoſum declarat beatꝰ Greg· in moꝛalł.d.Ocioſũ verbũ eſt aut qdð rõe iuſte neceſſitatis aut intẽtiõe pie vtilita tis caret · Ctẽ comedẽdo vltra purã neceſſitatẽ qð tamen vix etiã a bonis et ꝑfectis tenet᷑ · ſic ꝙ ĩ nullo excedãt limites pu re neceſſitatis· ttẽ doꝛmire vltra neceſſitatem · Ctẽ bibere ſine cã · Etẽ ridere iocoſe· Ttẽ cogitatões vanas habeꝛe·⁊ ſic ð aliis Secũdo ꝓpter imꝑfectionẽ facti ſicut pᷣmi motus · qui alias quãdo ꝑfecti eſſent: eſſʒ moꝛtale. Sicut videꝛe mulierẽ cũ libi dine et delectatiõe tamẽ p̃ter rationẽ· Itẽ iraſci ad ꝑpetrãdũ vindictã: tamẽ ſine deliberatiõe. ttẽ gaudere de aduſitate ali oꝛum:et dolere de ꝓſperitate et tamẽ nõ deliberato anĩo· ſed quãdo ratio aduenerit tunc reſiſtit talibus et expellit. Ergo quãdocũqʒ aliqd qʒð in ſe eſt pctm̃ moꝛtale fit ita ſubito ſine deliberatiõe rõnis: ſic ꝙ actus ille eſt ita imꝑfectus qui ſic fit ꝑ ſubitũ motũ ·ſiẽ om̃s ſubiti motus qui ſic pᷣueniũt rationẽ qlitercũqʒ et ð quibuſcũqʒ fiãt ſunt ſolũmodo venialia. Teꝛ cio ꝓpter penitẽtiã·et ſic ꝑ accidẽs ex moꝛtali fit vemale. Nõ ꝙ illud petm̃ in ſe mutet᷑· ſic ꝙ hoc qð eſt moꝛtale fiat veĩale Sed illud peccatũ moꝛtale iã taliter eſt veniã cõſecutũ ꝙ ob ligat ad penã nõ eternã ſed tempoꝛalẽ que debet᷑ veniali.I6 dicit Ambro. Ome peccatũ ꝑ penitentiã fit veniale· Et hoc ſic dicit veĩale ex euẽtu et ꝑaccidẽs ſcʒ ꝗ pena eterna que debet᷑ peccato moꝛtali mutat᷑ in penã trãſitoꝛiã que debet᷑ peccato veniali· Quarto cõmittit᷑ pctmũ̃ veniale ꝓpter erroneã cõſciẽ tiam ſicut antea eſt dictũ ð moꝛtali. Quia qui aliquid reputa ret pcti veniale qð nullũ eſſet ꝓctm̃:et ſuꝑ hoc faceret veni ale cõ mitteret · ¶ De dãms venialiũ peccatoꝛũů· Gccata venialia cauẽda ſunt a deuotis hoĩbꝰ qᷓntũ poſ ſibile eſt · et hoc ꝓpter ſeptẽ dãna.· ¶ Drimũ damnũ ẽ . ad penã obligãt nõ aũt determĩate et peſe obligãt ad pe nam eternã rl purgatoꝛiaʒ vl p̃ſentis ſatiſfactiõis ſed ad ali quã illarũ penarũ · Qmñ̃ ſim foꝛũ ccdeſie p̃ſentis ſatiſfacit hbõ Fkf. leuiter · Sed ?m foꝛũ purgatoꝛii puniet᷑ grauiꝰqꝛ grauioem penã in purgatoꝛio ſuſtinebit ꝓ vno veniali pctõ q́; beatuus pj Laurẽtius ſuſtinuit in craticula:·Moc multi homĩes parũ cu: rant qui tot venialia cõmittũt et augmẽtant ſupꝑ ſe · Sed ßm ( foꝛũ inferni grauiſſime · qꝛ eternaliter · Querit᷑ vtrũ in ĩferno E etiã puniant᷑ venalia? Rñdeo ꝙ ꝓprius locuſ eſt hic in mũůdo ſ vel in purgatoꝛio vbi venialia puniunt᷑ et purgant᷑. Sed ĩfer ſo nus ꝓprie eſt locuſ vbi moꝛtalia puniunt᷑· Sed qñ in moꝛtaiil NN bus pctĩs moꝛit᷑ quis:tũc venialia eternaliter puniunt᷑ in in ferno cũ moꝛtalibus: Sed minoꝛeſt pena ꝓ veniali in ĩfero q́ᷓ; ꝓ moꝛtali· ¶ Secũdũ eſt ꝙ petm veniale animã maculatt· nui Gt ponat᷑ tale exeęplũ. & denigret᷑ aliqua ymago depicta in da tm̃ ꝙ videri nõ poſſit · Mia vero ſic obſcuret᷑ vt videri quidez Pe poſſit ſed nõ plene diſceꝛni· Et ideo ꝓpteꝛ talẽ dif ferẽtiã dit ꝗᷣ⸗ Grego⸗ veniale o bſcurat: moꝛtale obtene brat· Ruguſtinꝰ? oo in libro de vita chꝛiſtiana dicit· AOnima ĩ peccatis perſeueräs e nigrioꝛ eſt coꝛuo·hoc intelligitur de moꝛtali peccato · ſed ve O niale ſolum maculat · ¶ Tercium eſt ꝙ minuit feruoꝛem cari uab tatis.ſicut aqua ignem licet nõ extinguat feruoꝛem tamen qd ilum tempeꝛat · Et quãto plura venialia quis committittan Eig to plus minoꝛatur feruoꝛ caritatis · Nliqui notabiliter quan npt doq; perdunt feruoꝛem et tepeſcunt · Et ratio eſt quia venia All lia non curant dimittere · Vnde Ruguſtinus ſuper fohãnem dde Minute ſunt gutte que tamen ſimul multa flumina im plent ͤſeſ Moꝛtale peccatum extinguit totam caritatem · Sed ve nialae o et caritas ſe mutuo compatiuntur · et veniale ſolum opponi i tur feruoꝛi caritatis. Quartum eſt ꝙ potentias amme in EvLg bonis operibus laſſat· ſicut quando cuiquam ponitur onus Fxnmd ſuper onus minus erit promptus ad ambulãdum ſicut equnꝰ ccdt onuſtus. Vnde Ruguſtinus ſuper ohãnem· Minuta ſũt gra Aam na arene:ſed ſi multa arena ponatur premit atqʒ opprimit nepe Potentie em̃ rationalis operatio eſt diſcerneꝛe · ſedꝰ ꝓpter ag apl grauationẽ venialiũ nõ ita clare diſtribuit bonoꝛũ et malouiui miral differẽtiam. In ſignũ huius boni et perfecti homines mĩima ſfſort etiã qñʒ pctã diſcernũt que imꝑfecti nõ cognoſcũt · Vñ Cre · iͤet õůl Jut chben Spnie ſe Sen fünin Winni 7 „ . di innort i nt nime. imxulr Npichtin danqude, witüdet ſn L reture o ſe oenen m men mmedd blrergen aumn tphinen minen⸗ loneppon wsmen nſoteg umſign thoppin ſed he 10ne De PECCNTO VENENL. in moꝛali· libro xxxii · Quanto maioꝛis lumen gratie quis ꝑei pit: tanto ampliꝰ reprehẽſibilẽ ſe eſſe cognoſcit · Moc etiaʒ pʒ ad ſenſũ. qꝛ in albo et mũdo panno etiaʒ ꝑua macula cogno ſcit᷑ · ſed in nigro et ĩmũdo etiaʒ vix quãdoqʒ notabilis 1 ma gna macula cognoſcit᷑· Sic ſile eſt de cõſcẽtia hbomĩs. Cõcupi ſcibilis em̃ penitẽtie oꝑatio eſt appetere bonũ qð cognoſcit rõnalis.ſed venialia aggrauãt potẽtiã cõcupiſcibilẽ ꝙ nõ ita ardẽter appetit bonũ eternũ acſi nullis venialibꝰ eſſz aggra uata Fraſ coibilis operatio eſt deteſtari malũ: In ſignũ buius ꝑfecti viri qui habẽt mũdas cõſeẽtias valde dteſtant᷑ eẽ ꝑua mala: qdð impfecti nõ faciũt · Vnde Hieronimꝰ in epla· Mens chꝛiſto dedicata ſic cauere debʒ mĩoꝛa qũo etiaʒ maioꝛa. ſcẽs ꝓ vᷣbo ocioſo reddẽdã eſſe rõem. ¶ Quiĩtũ qꝛ retardat a glia q; homo qui decedit et poſſet ſtatĩ poſt moꝛtẽ volare ad celũ cogit᷑ ꝓpter venialia ad tẽpus ĩ purgatoꝛio expectare · Nũq̃ʒ em̃ ab aliquo dei facies videbit᷑: donec ſoluat ꝑ penas mĩmũ q̃drantẽ venialiũ peccatoꝛũ · Vnde dicit chꝛiſtꝰ Math.v. Nõ eyibis inde donec reddas nouiſſimũ quadrãtem· Opoꝛtet em̃ quẽlibet eſſe ita mũdũ ante introitũ paradiſi: ſicut fuit ĩ ĩno eẽtia baptiſmali · Sciẽdũ etiaʒ ꝙ ꝓ ꝑuis ꝑctĩs opoꝛtʒ homĩeʒ in purgatoꝛio quandoq;ʒ diu purgari qð in preſenti faciliter del euillet et breuiter · Exẽplũ legit᷑ de ſoꝛoꝛe ſancti Damiani que ꝓpter auditũ vnius cantilene de quo nõ fuit cõtrita nec cõfeſſa nec egit penitẽtiaʒ in preſenti de hoc fuit in purgato rio· xviii.diebus · ſicut poſt moꝛtẽ reuelauit cuidam homĩt ignis purgatoꝛii eſt miro modo grauis pena· Vnde Rugꝰ. di D cit. Ignis purgatoꝛius licet eternus nõ ſit:miro mõ eſt tamẽ grauis · Excellit em̃ o mnẽ penã quã vnquaʒ aliqs paſſus eſt ĩ hac vita · Nũquaʒ in carne eſt tanta pena inuẽta licet mirabi lia martires paſſi ſũt toꝛmẽta · Et ꝓpter nimiaʒ acerbitatẽ pe ne purgatoꝛii:videt᷑ eis tẽpus tam lõgum ibi eſſe. Vnde ex⸗ emplum legit᷑ de duobus fratribus religioſis qui ſe mutuo mirabiliter dilexerũt et fideliter et multo tẽ poꝛe deo mutuo ſeruierũt · Tàdem cõtigit vnũ ex illis infirmari vſq;ʒ ad moꝛ tẽ, et ſic eũ eſſet in tali graui infir mitate labe ꝛans:veit ãgelꝰ domini ad eũ dieẽs ei ſe eſſe moꝛiturũ ĩ breui · Et tãdiu debẽ in purgatoꝛio eſſe donec ſibi vna miſſa legeret᷑ et q;cito ſibi illa miſſa legeret᷑ et finiret᷑: tunc deberet liberari a purgato rio et euolare ad celũ.tũc illã viſionẽ ille frater infirmus inſi nuauit ſocio ſuo:rogãs eũ vt q;cito moꝛeret᷑ ſibi immediate vnã miſſam legeret.aſtringẽs eũ ꝓpter caritatẽ et ſidelitatẽ quã adinuicẽ lõgo tꝑe habuerũt. Et ille frater ꝓnnſit ſe hocr facturũ.et ſequẽti die de mane infirmꝰ obiit · Et ille frater ĩ⸗ mediate ſe preꝑauit ad miſſam. a lecta miſſa defũctus frater apparuit illi dicẽs. O frater infidelis maledictionẽ dei erga me bene meruiſſes · Et ille · Quaꝛe hocæ Et defũctꝰ rũdit· Quia rogaui te cũ adhuc viuerẽ ꝙ immediate poſt obitũ meũ vnã milſaʒz legeres. ſed tu infidelis frater me a p·xx. annos in magna pẽa toꝛqri ꝑmiſiſti· nec tu nec aliqs fratꝛũ meoꝛũ vnã miſſaʒ in tã lõgo tꝑe legit. Tũc viuẽs reſpõdit · En veritate di co tibi ꝙ cadauer tuũ adhuc nõ eſt tumulatũ · Et ĩmediate pꝰ quã expiraſti: me ad miſſaʒ diſpoſui et iam aprimo finiui:Et defunctus. O ſi ita eſt· Tũc ꝓpter acerbitatẽ pene videt᷑ mihi hoc breue ſpaciũ q̃ſi·xx · annoꝛũ ſpaciũ fuiſſe· Et tũc regratia bat᷑ fratri et migrauit ad celum · ¶ Sextũ eſt ꝙ bona celeſtis gle diminuũt:nõ quidẽ illa que debent᷑ iã et ꝗᷓ habemꝰ ibiꝑ meritũ repoſita ſed que deberent᷑ ſi venialia non fierẽt · quia medio tꝑe poſſẽt aliqua bona fieri qñ illa fiũt: ꝑ q̃ bona oꝑa celeſtis gla augmẽtaret᷑ · tẽ poſt ꝑpetrationẽ venialiũ opor tet nos opa quidẽ cõuertere ad ſolutionẽ hmõi debitoꝛũ: p qꝗᷓ O etiã deberet nobis creſcere eumulꝰ eterni pᷣmiũ· (Se timũ elſt ꝙ venialia ſepe ſunt occaſio peccatoꝛũ moꝛtaliũet hoc cõ tingit qᷓttuoꝛ modiſ· Primo ex cõplacẽtia.Vnde Kugꝰ· Nullũ peccatũ adeo veniale quod nõ fiat moꝛtale dum placet non idem actus numero: ſed idem ſpecie · Notandũ ꝙ quanto eſt maioꝛ delectatio in peccando tanto maioꝛ pena debetur illi peccato in futuro. Vnde Rpocali. xviii· Quantum in deliciis fuit tãtum date de toꝛmẽtis ⁊ luctu · Ergo ꝓpter ſecurit atem confitendũ eſſet quãdo in aliquo pecato quod ſem ſe eſt matur veniale: habuiſſes nimis ma gnã et exceſſiuã compla de finsfere Nida g tü neüni N Mosn üneuv Ppent Crimce —Rð ltn un Ibhmnd N Kni 4 Hivuc mli⸗ 6 = ali gundz recreatiõe ꝓpter multos laboꝛes qui =ð 1 ſic faceret. – centiã et delectationẽ. Et ergo reprehẽſibile eſt nimiã cõpla⸗ centi am habere in riſibus et leuitatibꝰ et in verbis iocoſis· et ſic ð aliis· niſi talia fierẽt cauſa recreatõis et moderate. Quia bm Friſto · vii · Sthi · Homo ſemꝑ indiget quadã delectatione ſibi occur runt· Sed exceſſus in riſibus et leuitatibus p̃caueri debz · Vn de Baſilius in hexameron· oc ſiue riſus remiſſaʒ efficit ani mam et negligẽtem erga dei precepta·nec delicta ſua poteſt ad mem oꝛiã reuocare: ſed obliuiſcẽs ea nec ſe inſtigat ad pe nitẽtiam · et ita paulatĩ omĩbus bonis priuat᷑·Vñ etiã Berũ· de egrepen müdi · Compatit᷑ dei filiꝰ et ploꝛat· homo patit᷑ et nialia diſponiẽ homo ad moꝛtale· Et bm hoc intelligit illud Greg. Vitaſti grandia vide ne obruaris arena hoc dicit · quia ſepe de peccatis minimis venitur ad magna: Sicut de modi ca ſcintilla ſurgit quandoq; ma nus ignis. Eccleſiaſtici · xix · Qui mĩma negligit paulatim defluit. Vnde Gregoꝛius in pa ſtoꝛali · Qui mnima peccata deflere et deuitare neglexerit a ſtatu iuſticie non quidem repente:ſed paulatim et particula tim cadit · Tercio ex pꝛogreſſu quia quando inſurgit veniale ſi non prohibetur poſſet progredi vſq; ad moꝛtale · Non ꝙ; ipſum veniale in ſubſtãtia fieret moꝛtale: ſed quia ex ipſo ve niali occaſionabiliter progrediendo fieret moꝛtale . Fſtud pa tet in primis motibus qui inter venialia computantur ·ſed quando delectatio con ualeſcit intãtum ꝙ conſenſus accedit iam peccatum eſt m oꝛtale ⁊ veniale ſic ꝙ duo ſunt peccata- Kuguſtinus in libro de penitentia Nullum eſt peccatũ adeo paruum quod nõ creſcat neglectum. Quarto propter conſci entiam erroneã 1 nimis ſtrictaʒ ſalicet quando aliquis tene ret aliquod peccatum quod eſt veniale in ſe ꝙ eſſ et moꝛtale De boc habet᷑ ſupra eodem D. Queſſiones de peccatis venialibus. Veritur vtrũ teneamur Ge ere 8 venialibus? Rñdeo l bm Tho. in. iiu · di. lxvii.· Cũ dicit᷑ aliqs ad aliquid teneri q̃dã neceſſitas ĩpoꝛtat᷑· Neceſſitaſ aũt ẽ duplex vna abſoluta xE p PEOGCNH0O VENENILI et ᷣm hanc homo tenetur faceꝛe ea ſine quibꝰ nõ eſt ſalus et FHt hoc mõ nõ tenet᷑ ad peccati venialis penitẽtiaʒ: qꝛ moꝛteʒ ex eem hoc nõ ĩcurrit:niſi foꝛte ex cõtẽptu dimittat · Mia neceſſitas on eſt ex ſuppoſitõe alicuiꝰ finisſicut dici᷑ aliquid eſſe neceſſa⸗ litt riũ ſine quo nõ poſſumꝰ finẽ intẽtũ cõſequi.⁊ hoc modo ne.· ißa⸗ ceſſariũ ẽ ꝙ hõ de venialibꝰpenitẽtiã agat:ſi ei remitti debe⸗ won ant in hac vita. Sʒ m hoc nõ ꝓpe dicit᷑ teneri aliquis ad ali wil quid· Et iõ dicẽdũ eſt ꝙ hõ nõ tenet᷑ ad pemitẽtiã venialium (tn niſi large ſumẽdo · ſcz ſi ei ĩ pnñti vita remitti debeãt · ¶ Vtru vot veniale poſſit dimitti volũtate manẽte ?Rd illud reſpondeo Wtt ſ̃m Tho ubi ſupꝛa· Nõ põt tolli culpa niſi reoꝛdinet᷑ volütas Pal que reoꝛdinari nõ põt qʒdiu in ip̃a deoꝛdinatõe manet· alias uſa eſſẽt duo oppoſita ſimul.⁊ ideo nullo mõ veniaſe dimitti t w q;diu volũtas ad illud manet· ¶ Vtrũ ad remiſſionẽ uema⸗ üibe lis reqrat᷑ cõtritio? Rñdeo ſᷣm Tho · vbi ſupra:· NHeccatum ue dubt niale nõ remittit᷑ q;ʒdiu volũtas manet in illo vt iã dictũ eef. Ijin ITypm aũt recedere voluntate ab eo qð pᷣus volebat:eſt diſpli ſot cere ei quod voluit. Et talis diſplicẽtia quãdo eſt grã ĩfoꝛma Qiſtt ta dicit᷑ doloꝛ cõtritõnis· Et ideo veniale ſine cõtritõe tali nõ dimittit᷑ · Ergo cõteri debemꝰ de uemalibꝰ quoꝛũ memoriam babemꝰ. ⁊ de oblitis in gnali de quibꝰ non recoꝛdamr.. echt ((Vtrũ homo teneat᷑ cõfiteri uenialia peccata? Rñdeo hm hef Tho · vbi ſupꝛa· Cõfeſſio ad hoc neceſſaria ẽ ut penitẽs ſatiß: iiej factõem accipiat 'm modũ delicti · peccato aut veniali nõ de rWpn bet᷑ pena taxata · qꝛ pena illa eẽt ꝓropoꝛtionata pene peccati oide moꝛtalis a quo peccatum ueniale in infinitum diſtat· Vnde piipm Peꝛ ſolam corectionem interionem peccatum ueniale remit Eept ti poteſt . ¶ Sed an ſemel in anno teneatur confiteri qui nõ Eechr habet niſi venialia æ Dicunt quidam ꝙ in hoc eaſu pꝛopter p (os ceptum eccleſie tenetur uemalia confiteri · Niuiautem dicunt vebf ꝙ ſufficit ꝙ ſe repꝛeſentet ſacerdoti. ⁊ ſe immunẽ a peecato 2* mortali oſtendat: ut ad cõmunionem admitti poſſit· Prece: nii⸗ ptum enim eſt ad obligãduz illos qui habent aliqua que con iae fiteri debent · Vnde ſi alicui per gratiam collatum eſſet ut a ðð” peccato veniali immunis eſſet · ſicut btẽ virgini eſt collatunm n llu⸗ Rn neelin ſe fert⸗ XNe s nnalun XE 8 Een bhande elte Unet NS 1 e Mnate * 1 oneocnn Decbon e. tüdeic⸗ mtenn ünmon winmn. Hiaof tis ſini gilirode pen ür n gienmt onqnrd vonu Grnd ren ſen volthi ng veĩal dimiſſio.⁊ ſic ñ dimittit᷑ ei veĩ Kcb nõ teneret᷑ ad illud pꝛeceptum · ¶ Vtrũ petm̃ veniale poſſit remitti ſine moꝛtali? Rñdeo ſcdðᷣm Tho. ubi ſupꝛa:· Remoto poꝛe remouet᷑ ⁊ poſterius · nec poſteriuſ reſtituit᷑ niſi pori re ſtituto· feꝛuoꝛ aũt caritatis cui ueniale opponit᷑ eſt poſterioꝛ. ip̃a caritate · vñ q;diu ipᷣa caritaſ ñ ĩſtituit · · dimiſſionẽ pẽ̃i moꝛtlis: nec feruoꝛ caritatiſ reꝑari põt ·ĩ q̊ ĩꝑatõe cõſiſtit pc· ĩale cui moꝛtle ñ dimittit Et notãdũ ꝙ dĩa ẽ ĩter dimiſſionẽ pẽi moꝛtliſ veĩal.qꝛ vnũ moꝛtale nõ dimittit᷑ ſine alio · Eꝛgo ſi deꝰ rẽittit tibi vnũ p ẽm uoꝛtale tũc remittit tibi oĩa peccata tua moꝛtalia: etiaʒ ſi mil le baberes peccata moꝛtalia· Nõ em̃ põt deus dimidiare gra⸗ tiã ſuam: vt dimittat ꝑtem 1 ꝑtem nõ dimittat. Vt dicit᷑ Deu tro · xxxii. Dei ꝑfecta ſũt opera· Et hoc qð legit᷑ in euãge · ꝙ to tũ hoĩeʒ ſaluũ feẽ ĩ ſabbato · v. Larga dei pietaſ veniã ñ dimi diabit. Rut totũ aut nihil te lacmãte dabit. Sʒ vnũ veĩale bñ dimittit ſñ alio.⁊ rõ ẽ qꝛ nõ hnt cõnexionẽ ad ĩuicẽ ex ꝑte aũ 17 dei ſtat cũ veĩali pẽo · ſz ñ cũ moꝛtli.· ¶ Dẽa veialia · vii · mõiſ Rũñdeo octo mõis· Prĩo ꝑ cõfeſſionẽ gnalẽ ꝗᷓ fit publi ce cũ mitis. vt fit cõit᷑ pꝰ p̃dicatõeʒ:⁊ etiã alias· ⁊ iſta cõfeſſio bʒ effieaciã ad rmiſſionẽ venialiũ ey tribꝰ. ſ. ex cõtritõe cõfitẽ tis · ex hũilitate cõfeſſioĩs. Ergo cũ hũilitate genua flectẽ dẽſ 1 caput hũiliter ĩdĩare qñ dicis tleʒ cõfeſſiõeʒ gnalẽ · Tereio ex oꝛõe ſacerdotis q̃ dicit ſuꝑ pplI Miſeat᷑ vñi oĩpotẽs deꝰ · Er go ĩterĩ ꝙ ſacdos dicit hãc oꝛõeʒ ꝗlibʒ ĩ collecto coꝛde ⁊ deuo te petẽ dʒ a deſiderare hꝰ a deo ĩpleri qð ſacdos dicit ⁊ petit A ĩitelligẽð ẽ ð ill'qᷓ dicũt cõfiteoꝛ cũ ſacdote añ miſſam Seðo ꝑ deuotã pectoris tũſionẽ exẽplo publicaĩ qꝗͥ ꝑcutiẽſ pect' ſuũ dixit · Deꝰ ꝓpiciꝰeſto mihi pẽori · ð pe · di · i · Treſ ſũt actões ¶ Tercio ꝑ aqᷓ bñdẽe aſpſionẽ · de cõ · di· ii · Nquaʒ ſale Niq̃ hñt ãquã bñdẽaʒ ĩ domo ſua:vt quẽadmoð ſep pẽant ita eẽ ecõũſo ĩ deletõeʒ veĩaliũ aq; bñdẽaʒ r̃cipiũt:⁊ laudabil ⁊ bõa ẽ tliuʒ deuotõ. Sciẽð tñ ꝙ aq̃ bñdicta deuote rcipiẽ da znõ irriſoꝛie ſiue recipiat᷑ a ſacerdote ſiue a ſeipᷣo· Et vbicũq; Enialia pẽa ꝑ ꝗᷓ dimittũt᷑ 1 quot mõis —2D dimittuůr Q xI. p DeCCGNT et in qualicũq; parte coꝛꝑis tetigit hominẽ ſiue in manibus 5 ſiue in facie homĩs bonũ eſt. Attamẽ in facie hoĩs cõiter reci aott pit᷑. t hoc ꝓpter dgne ne⸗ eſt nobilioꝛ ꝑs corꝑis· tñ etiaʒ is ꝓpter quinqʒ ſenſus quibꝰ ſepius peccauimꝰ qui magis vii dar gent in capite · Ttem bonũ eſt habere aquã benedictã arca le⸗ Vyy ctũ ⁊ aſpergere ſe de ſero cũ ea· Et maxime circa infirmos· qꝛ a ſepius aſpergẽdi ſunt ad defugienda fantaſmata demonũ. gun ſal.Qõtribulaſti capita draconis in aquis. Vnde in cõſecra „. tiõe aque legunt᷑ valde nobilia ba diſcedãt omẽs fan. inlo. o in quo aſpeꝛ·fu:aqua. xẽplũ huiꝰ legit᷑ ꝙ in monaſtenio qu.— lu dam laicus de nouo cõuerſus cuʒ eſſet in articulo moꝛtis vi Wet dit totam domũ repleri defoꝛmibus ꝑſonis roſtratis. Qui cũ dd ſignificaret cuſtodi ſuoille intelligẽs ꝙ immũdi ſpũs eſſent fecit poꝛrigi vas aque ⁊ ex ea aſgſit totũ locũ· et cũᷣ boc facẽt bost taliter clamare cepit· Hya eya fac qð facis qꝛ dyaboli fugiũt ſũma celeritate cõtendũt exire:alter in alteruz impingẽtes. Ille foꝛtius cepit aſpergere· et ſic liberatꝰ eſt eger a demonũ infeſtatõe · Querit᷑ vtrũ aqᷓ benedicta ſit ſacramtũæReſ põdeo Fßm Tho. Nõ. Sed eſt ſacramẽtale · quaſi quedã diſpoſitio ad ſacramentũ. Vñ dat᷑ cõtra demouũ nequicias: et venialia: et om̃e qð effectũ ſacramẽtoꝛũ impedire poſſet · Quid cuʒ aqua benedicta apponit᷑ aque nõ benedicte? Rñdeo bᷣm Tho · ĩ ijii · di · xi · TLotũ eſt benedictũ ·virtꝰ em̃ que acquiſita eſt aque ex benedictõe puenit ad aquã additã· Simile ð oleo nõ cõſecra to ⁊c· ¶ Quarto ꝑ cõtritionẽ coꝛdis. Ergo bonũ eſt ĩmediate õteri. qñ adutis te aliqð veniale cõmiſiſſe · Vñ Caſſi · ſup illð Plal · Ad dñm cũ tribularer dicit · Dñs neſcit ifferre quẽ cõ pũcto coꝛde ſenſerit ſibi ſupplicare. ¶ Quĩto ꝑ oꝛationẽ pci pue dñicã.ð pe · di.iii · Quotidianis.Vñ Rug · De quotidianis leuibꝰ pctĩs ſine qbꝰ hec vita nõ duci quotidiana oꝛõ fideliũ fatiſfacit· ¶ Sexto ꝑ ep̃alẽ benedictõeʒ ⁊ ᷣm quoſdã etiã ꝑ ſa cerdotalẽ. igo manẽd ẽ ĩ eccla vſqʒ ad finẽ miſſe.a bñdictõʒ u⸗ ſacerdos dat ĩ fine miſſe deuote ſuſcipere dʒ vnuſ. ſq3ʒ chꝛiſtianus :· ¶ Septimo ꝑ elemoſinarũ argitionẽ· Vnde Da nielis. iii · Peccata tua elemoſinis redime · Vnde canitur in N Mmug ctn uinge nne zdenoit nnccn ilnin⸗ ivci nonst ſſüncſen täeſct MAig npitze 71 wengut ude ,wii nen ceen Kimtte Nn ſimtgis ermiie ſethung 4 Gw 7 “ 1 — „ ſeab dzvinn ee ecntr —. — =— 9 — S . 7 . qdrageſima. Abſcõde elemoſinã in ſinũ pauperũ · Quia ſiẽ aq̃ᷓ extinguit ignẽ · ita elemoſina extinguit peccatũ; Vnde Cccl. ii. Sicut ĩ ſereno glacies:ſoluent᷑ peccata tua · It addũt qui dam peꝛ iniuriarũ dimenſionẽ: que eſt elemoſina ſ piritualis · Vrnnde habet᷑ Luce vi · Dimittite et dimittemĩ· ¶ Octauo per dignã euchariſtie cõmunionẽ de cõ.di· i · Cuʒ ome crimẽ. t qu idã addũt etiã per extremã vnctionẽ. extra 8 ſacra vnctõe c. Vnico · De his ſunt verſus: Confiteoꝛ tũdo cõſpergoꝛ con⸗ teroꝛ oꝛo · Signoꝛ edo · dono peꝛ hec venialia pono· t nõ ſo luz per iſta ſpecialiter nůata: ſed etiã per qdlibet bonũ opꝰ delent᷑ venialia · Et ſicut dicit beatus Tho de aquino doctoꝛ ſanctus · Dlura vel paucioꝛa venialia per p̃ dicta remit tunt · ſedm ꝙ peꝛ hoc maioꝛ vel minoꝛ feru oꝛ concitat᷑: qui de pluri bus vel paucioꝛibꝰ ſaltẽ implicite cõtritionẽ eõtineat · Vnde nõ opoꝛtt vt a ſemꝑ omĩa nemialia dimittant. H De primo viis ſcʒ ſuperbia QVperbia deteſtãda eſt et fugiẽd olibet homi hoc ꝓpter tria · Drimo q; deo multũ diſplicet. et rõ huius eſt quia ſuꝑbia primã cõtumeliã deo intulit in primo angelo que ei illata fuit · Vnde Thobie:iii · Supbiam nũquã ma quolibet homine 1 N — in tuo ſenſu aut in tuo verbo dñ ari ꝑmittas · ab ipᷣa em̃ ĩtiũ ſumpſit omĩs ꝑditio · Eteʒ qꝛ ſuꝑbia deũ impugnat in om̃i lo co om̃i tꝑe a in om̃i ꝑſona. Eoꝛnicatio aũt nunquã aut raro in ſacro lo co cõmittit᷑: ſed ſuperbia potius cõmittit᷑ in ſacro Iqʒ in alio · tũc em̃ magis ſuperbe indute incedũt mulieres qñ a eccleſiã vadũt · Multa etiã ſũt pctã a qbus in precipuis fe ſuuitatibꝰ hoĩes abſtinẽt: ſed ſuꝑbia tũc maxĩe exeꝛcet᷑ · Mte etiã ſũt ꝑſone q̃ foꝛnicari dedignarent᷑: qᷓ tñ pctĩ ſuꝑbie reci piut · Supbia eĩ latitat ſub cinẽ ⁊ cilicdio · iuxta vbũ bti Cneg · Quũ em̃ ſeruus chꝛiſti omĩa vicia ſuperauit: adhuc hẽt pugnã cõtra ſuperbiã · Itẽ ſuperbꝰ peccat directe cõtra deum: Ergo q́ʒtũ ad hoc ſuꝑbia magis diſplicet do q́; cõtumelia q̃m ĩifert ei cupiditas vł aliud viciũ· Nlia em̃ vicia deũ fugiũt cõũᷣtẽdo ſe ad aliam creaturã · vt cupiditas ad aurum et argentum lu rxuria p̃cipue ad delectatões que ſunt ĩ tali actu·⁊ ſic de aliis · viciis · Sʒ ſupbia vult ſibi vſurpare que ſũt dei ſeʒ honoꝛem glo riã quaʒ ſibi ſoli ſeruat · Vnde gloriã meam ait dñs alteri SS nõ dabo · It ſuꝑbus· Igo mihi eam etſi nõ dederis vſurpabo QCõtra qð dicit apls Meb· v. Nemo aſſumat ſibi honorẽ. Ideʒ Soli deo honoꝛ et gloria· Hal. Nõ nobis dne nõ nobis: ſed nomiĩ tuo da gloriaʒ· Sicut humilitas ðꝛ deũ ſpãliter hono⸗ Sð rare. Vñ dicit᷑ eccia.iii: Magna potẽtia dei ſolius:⁊ ab humi: U libus honoꝛat᷑ · Sic ſuꝑbia ſpãli mõ deũ inhonoꝛat ⁊ ſe ei op ðUD ponit. Vnde fob · xv· dicit᷑ · ucurrit aduerſus eũ erecto colo Vnde Cꝛego· Qũ oĩa vicia fugiãt a deo ſola ſuꝑbia ſe deo op g ponit v?᷑tẽ cetera vicia auferũt deo pauꝑes ⁊ ignobiles. Sed ðZUW. pbia aufert ei nobiles dinites 1 potẽtes · Et wdeo ſuꝑbi ſu v mũt occaſionẽ deũ impugnandi. Vnde occaſionẽ debuerunt ſumere ei ſeruiẽdi · Cdeo em̃ ſuꝑbi cõtẽnũt deũ · qꝛ deus de bo lu ms ſuis plus contulit illis q; quibuſdã aliis· t qꝛ deus fecit d eos glorioſioꝛes:ipſi volunt cũ inglorioſũ facere · hoc patʒ ex ð eo quia ſuꝑbi nõ ſolũ ecualer volut eẽ deo ſed etiaz ſupioꝛes d Vnde Bern · loquẽs de illo·ii · Theſſal.ii · vbi dicit · et fit mẽtõ uſß de antixp̃o · Qui extollit᷑ ⁊ aduerſat᷑ ſuꝑ omne qð dicit deus .) aut quod colit᷑ · dicit ſic Bern· Dico em̃ vobis ꝙ nõ iſte tm:iſſzʒ eaf et oĩs ſuꝑbꝰ extollit᷑ ſupꝛa deũ.vlt eĩ deꝰ fieri volũtatẽ ſuã ⁊ eyerſ ſuꝑbꝰ ſuaʒ· iam videt᷑ eq̃litas · Sʒ vide malã ꝓpoꝛtionẽ · deꝰ eĩ ioone in his que ratio appꝛobat ſuaʒ vult fieri volũtatẽ · Suꝑbus bi vero ſine ratõe et cõtra ratõem · Ergo deꝰ ſuꝑpbũ hoĩem vili eni pẽdit deteſtat᷑ odit et aboĩnat᷑ · Rd pᷣmũ ꝑtinet illud Cꝛego· aor Quãto coꝛã hoĩbꝰ fueris glorioſioꝛ: tanto coꝛa m deo ⁊ ange 2 lis eius eris vilioꝛ· Qaũt deus ſuꝑbũ deteſtat᷑ habet᷑ mos ei vi: vbi legit᷑· Curauit dominꝰ deus in aĩaʒ ſuam.dicit dominꝰ e de exercituũ · deteſtoꝛ ego ſuꝑbiam iacob.Et ꝓuᷣbi · viü · Ar⸗ d rogãtiã ſuꝑbiam 1 uiam pꝛauam et os bilingue deteſtoꝛ · De a odio vero qð habet dominus ad ſuꝑbiã et ad ſuꝑbũ habet᷑ ec Kn dlia.x. Odibilis coꝛã deo ⁊ hoĩbꝰ ſuꝑbia. Quia deo et homini eſt iniurioſa· Deo q; vſurpat ſibi quod eius eſt ſeʒ vominani ijj Homi vero quia uult eũ biſ ubiiceꝛe quẽ natura ei equauit 0 Ftẽ quia ſuperbus omnibꝰ inuidet · Vnde mmug. Suꝑbia oib⸗ dui⸗ irdii nenſine dnn ſeit erſteni 8 dict i gnd ſe i anmi ti. Shis i Wen N o eg⸗ zmdeo! M. bilne dotn de ete 4 wbäbeet deo ele ſqdonn 6 na e, un S. — 2 . 2 . . tur pibus qꝛ ei equant᷑· Ergo merito odibilis eſt eoꝛaz deo et hoĩbus ſuꝑbia. Signũ huiꝰ ſcʒ ꝙ deꝰ vilipẽdit ſupꝑbos ꝛ dete ſtat᷑: eſt hoc ꝙ deꝰ ſuꝑbos deponit:⁊ paupꝑes ⁊ mites loco eo rũ exaltat.· Vnde beata virgo maria dicit· Depoſuit potẽteſ ð ſede et exaltauit· ꝛc· Vñ ecclĩa·x· Sedes ducuz ſuperboꝛũ euer tit: et ſedere fecit mites ꝓ eis · Hoc patet pmo ĩ lucifero ð cu ius deiectõe ſicut dicit᷑· Quomodo cecidiſti lucfer· q́ mane ori 6„ ebaris · vt hẽt᷑ eſaie.xiiui⸗Et Lu c.x· Videbã ſathanan quaſi ful gur de celo cadentẽ. Rdeo aũt deiectꝰ eſt lucifer ꝓpter ſuam ſuꝑbiam. vt cum eſſet angelꝰ factꝰ ſit di abolus · Et cum eſſet nobiliſſima pulcherrima creatura. iam eſt vilioꝛ et defoꝛnn oꝛ eunctis demonibꝰ. Secũdũ exemplũ eſt in homine qui uo luit eſſe ſciens vt deus:et inſcius factus eſt vt pecus· Vnde BernhardusDuto iumenta dicerent ſi loqui fas eſſet. Ecce adam fẽs eſt quaſi vnꝰ ex nobiſ· Et Pſal.Momo cũ in honoꝛe eſſet nõ ĩtellexit. comparatus eſt iumentis inſipiẽtibꝰ. Teꝛciũ in ſaule qui cũ humilis eẽt ĩ regem ſublimatꝰ eſt. Vñ · i. Regũ xv· Nõne cum puus eſſes in oculis tuis: caput in tribubꝰ iſra hel factus esæ Superbus autẽ factus a regno eiectus eſt. Vi. de ſubdit᷑ ibide m Proieciſti ſermones domi i: proiecit te de us ne ſis rex in iſrahel · et ſic de aliis · (Secüd⸗ G ſuꝑbia.q; diabolo valde placet· Rõ eſt q; ſ upbia ẽ origo omom criminũ· Vnde yſidoꝛus de ſummo bomo· Pricipaliũ ſeptẽ viciorũ regene et mater eſt ſuꝑbia· vnde maximum peccatuʒ vocatur · Vnde pſal. Emundaboꝛ a delicto maximo · id elt · ſun bia · dicit glo · Sciendum qꝙ hoc vicium ſuperbie habet ſe ſicut rex et regina viciorum · Et ergo coꝛonaʒ debet habere ſed ma ledictam. Vnde eſaie ·xxviii· Ve coꝛone ſuperbie· Et ad modũ regis qñ hoc uiciũ uenit ad aliquẽ non venit ſolum ſed addu cit magnam ſocietatem uicioꝛum. Vñ ecclia.x. Tnitium om̃is pẽi ſuꝑbia qͥ tenũit eã adĩplebit᷑ maledẽis · i. uiciiſ · vt diẽ glo · terlinearis · Quia ĩ oĩ pẽo ĩuent ſ uꝑbia. Tſido. ð ſum. bono. Oiĩs peccans ſuperbus eſt · qꝛ faciendo vetita contẽptu hẽt diuia pcepta·.qꝛ ſiẽ ſine caritate alie vᷣtutes nihil ſũt: ita ſine ſuper bia alia vicia nibil ſunt; IOlſtꝛahe ſupbiam: et habehis m gratiã · Quia ſuperbis deus reſiſtit: humilibus aut dat gratiã Quia cõuexũ nõ eſt receptm liquoꝛiſ alicuius ſed cõcauũ ttẽ ſuꝑbia ſignũ eſt quo dyabolus ſuos diſtinguit ab aluſ. Vnde legit᷑ in tob· xl· ð ipſo· ipᷣe ẽ rex ſuꝑer omẽs filios ſupbie· 6Gt Grego. Guidentiſſimũ ſignũ reproboꝛũ ſuꝑbia eſt· electo .— rum humilitas. Quʒ ergo quẽ quiſqʒ habeat dñm cognoſcat 4 ſub quo rege militet. vnde in magno timoꝛe et doloꝛe dehe A ret eſſe qui ſe cognoſcit eſſe ſuppbum. quia eſt filius dyaboli · Vnde Ruguſiinus in epla quadã · Quẽ ſupbum videris: filiuʒ dpaboli elſe nõ dubites · ktem ſuꝑbia eſt velut quedã imago dyaboli. Vnde homo ſuꝑbus expreſſe ſimilis eſt dyabolo· tu xta illud Grego· ARpoſtate angelo ſimilis effici᷑: dum homo boĩbus ſimilis eſſe dedignat᷑. Exquo ſuperbus nõ poteſt eſſe ſimilis deo nechſe anctis: et refutat eſſe ſimilis aliis homĩbus tũc opoꝛtet ꝙ habeat etiã aliquẽ ſibi ſimilẽ· a talis eſt dpabo Nn lus. ¶ Tercio deteſtãda eſt ſuperbia q; valde nocet homini “S Quia priuat hominẽ omnibus virtutibus et gratiis Ex quo üs patʒ ꝙ argumentũ ſuperbie eſt ſubtractio gratie. Vnde Cre gonus. Sicut humilitas omĩa vicia euacuat: omẽſqʒ virtutes Era colligit et roboꝛat: ſic ſuperbia omẽs vᷣtutes deſtruit et ener Aug uat · V. Si tibi copia laus ſapientia foꝛmaq; decoꝛ: Tnquinat lun omnia ſupbia ſola ſi comitet᷑ ctem bona opera homis falſifi (et cat Vnde Rug · Supbia etiã bonis operibꝰ inſidiat᷑ vt pereãt uun Oriſoſt.ſuper tobãnem· Suꝑbia in nobis exiſtẽte omĩs vita clunn noſtra immüda fit · Gtiã ſi ſobrietatẽ ſi virginitatẽ ſi ieiuniũ Nben et oꝛatiões et elemoſinam et quecũq; alia ꝑfecerimus: ttem tiape ſupbia hominẽ excecat decpit et ĩfatua t. Vnde ꝓuer · xi: Vbi Kenc humilitas ibi ſapiẽtia. et eeõtrario· vbi ſuperbia ibi ſtulticia · ftüͤct Vnde Rernar· Omis ſuperbia ſtulticia·hoc patʒ · Quia omĩs keafm ſuperbus ſibiipſi placet. vnde cõſequẽs eſt ꝙ ip̃e ſtultus ſit Nec eſt paꝛua ſtulticia iſta ꝙ ſibi placet:cum ipᷣe deo angelis et homibus diſpliceat· Rugꝰ. Qui ſibipſi placet ſtulto plac ktem patet ſtultida ſuperbi in hoc ꝙ ipᷣe exaltationẽ appetit que fit ad eius maioꝛẽ precipitationẽ. Vnde Vſido. Qui enin uliti r ng Dchenit ülle flwſge ngta wor N H ndmſin miing tobi ono ſck Hürdorig Asckyr ſoekt uni ne inh nigm uraen n iuin enhen zni ſumn Nn uhſten Cinan ſeſun ze Nong tolif PoCMM£. = — — D = — extollit᷑ humiliat᷑ · et qui exaltat᷑ deiicit · qui eleuat᷑ pſterniẽ· inflat᷑ allidit᷑· De excelſo grauioꝛ caſus eſt·. de alto maioꝛ rui na · Vnde ceſſante vita pꝛeſenti ſuꝑbus deſcẽdet in infernũ.⁊ humilis aduolabit in celũ. Vnde Luc · xvii · Omĩs qui ſe exal tat humiliabit᷑. Sic fit ð ſuꝑ bo ſicut de vaſe qd cõfringi debz qð eleuat᷑ vt ꝑfectius fran gat᷑ Vnde puer · xvi · Ante ruinã ex altabit᷑ coꝛ· Etiã quãdoqʒ nõ expectat dũñs vt ſolũ in futuruʒ humiliet᷑: ſed eos etiã quãdoq; in preſenti humiliat dũ ſe ſp extollẽ nitunt᷑· Vñ pſal. Deieciſti eos dum alleuarent᷑· Et bhoe patʒ in Rntiocho rege. vt habet᷑i· Machabeoꝛũ.ix. qui ſe ex tollebat: adeo fuit deiectꝰ etiã in pᷣſenti:vt in vermibꝰ qui ĩ ſuo coꝛꝑe ꝓprio ſcaturierũt: a in fetoꝛe ſuo miſerabiliter de V functus eſt· Simile legit᷑ in libro qui dicit᷑ ſcala celi · & quidã diues multos exceſſit in ſi upbia et in oꝛnatu ſui coꝛꝑis cõtra deum : qui etiã ꝓpter ſuaʒ ſublimitatẽ et ſi uperbiã loqui pau peribus homĩbus et ſimplicibus dedign abat᷑· Qui in breui di uino iudicio ad tãtam cecidit miſeriã: ꝙ infirmatus ſe viſitan tibus reſpõſuʒ daret:ſe eſſe cattũ.et etiã ſub lecto et bãchis abſcõdebat ſe ſicut cattus · Et quãdocũq; ã monitiões ſibi fe cerũt de ſacramẽto:de cõfeſſione:de cõtritione. vel etiam de quacũqʒ alia re interrogarẽt euʒ: nihil reſpõdit niſi ſolũ ver bum · Igo ſum cattus · Et ſic in tali ſtatu defũctus eſt ſine via tico et ſine om̃i penitẽtia. Vnde in iſto verificatũ eſt illud di ctum pſal.Ho mo cũ in honoꝛe eſſet nõ intel lexit: comꝑpatus eſt iumẽtis inſipiẽtibus:et ſimilis factus eſt illis. Ergoſ- equi debemus beatu MHieronimũ qui dicit in quadam epla · Nihil ita a puericia vitare conatus ſum quẽadmodũ tumentẽ aĩm et erectã ceruicẽ: dei contra ſe odiũ ꝓuocãtem.noui em̃ magi ſtrũ et dominũ meũ ĩ carnis humilitate vixiſſe ⁊ dixiſſe. Dilci te a me quia mitis ſum et humilis coꝛde· De ſpeciebus ſuꝑbie et primo de interioꝛi. Vpbia diuidit᷑ ĩ ſuꝑbiã ĩterioꝛẽ ⁊ exterioꝛẽ Interioꝛ aũt B babet quattuoꝛ ſpecies· Drima ſpecies eſt quãdo aliqͥs credit ſe habere bona ſua a ſe ſq; ſanitatem coꝛpis honoꝛes diuitias aurũ argentum domũ ⁊ cetera ſpũalia ſeʒ gratiã et -ð W. pe SVDERBHJ. virtutes et ſapiẽtiam ·et ſic de ali is. la eſt valde mala ſpẽs ꝙ homo vult eſſe quaſi deus ſuus · qꝛ dicit aplus · Quid habes mne qð nõ accepiſtiæt xp̃s· vt habet᷑ toh̊.xv.Sine me nihil pot e⸗ eit ſtis facere· Et cũ nec habetis nec ſcitis nec poteſtis · quia hhm ꝗA Kplm nõ ſumꝰ ſi ufficiẽtes aliquid cogitare ex nobis · Gece q; c mẽdax eſt illa ſpẽs · Sed ſi dicereſ· Ego laboꝛaui ꝓ illa re /Tuc no ego quero a te a o habes illam foꝛtitudinẽ et ſapientiã me en diãte qua laboꝛaſtignõne ab ip̃o deo? Sed diceres. quis ita fa ie tuus ẽ ꝙ cre deret illa a ſe habere ⁊ nõ a deo? Dico ꝙ iſti licet l. hoc nõ dicãt tamẽ oſtẽdũt hoc ꝑ oꝑa:quaſi nõ haberẽt illa a in deo. Simili modo loquẽdo dicit᷑ ð aliquo ꝙ nõ cꝛedit eẽ xpᷣm ti filiũ dei · cũ nec terret᷑ eiꝰ cõminatiõibꝰ.nec attrahbit᷑ pmiſſio: aua nibus· nec pceptis obtemꝑat · nec cõſiliis acquieſcit · (Quat n tuoꝛ modis dicit᷑ ſuꝑbus facere quaſi bona ſua crederet habe diutP re a ſeet non a deo. DPrimo quantũ ad hoc ꝙ gloꝛiat᷑ de bonis eEeekhe ſuis et iactat ſe de illis Vnde apls · i · Choꝛin · iiu · Quid habes fun qð nõ accepiſtiæquid glo· qð nõ accepiſti · ergon oli gloꝛiari: mnm nec te iactare de bonis tibi a deo collatis quia habet poteſta⸗ c(cs: tem priuãdi te iüllis bonis qñcunqʒ vult · Et qui hec veraciter du. p̃cogitaret: nequaquã de bonis ſibi collatis ſe iactaret · Scðo Ohe ga de bonis ſuis deo gratias nõ agit · Vñ homo ingratꝰ dicit va qſ nõ agnoſcere beneficiũ acceptũ · qꝛ ſi veraciter cognoſcẽét 22 ſe a deo accepiſſe: tũc rõ dictarʒ ſibi ꝙ datoꝛi ſuo gratias age uup ret · Et illud viciũ eſt homĩ multũ nociuũ · qꝛ obſtruit ei fõteʒ ehn diuine miſerico ꝛie · Vnde Berñ. Ingratitudo eſt vẽtus vrẽs iitel ſiccãs ſibi fõtem pietatis: rorẽ miſericoꝛdie: et fluẽta gratie. hn Vñ Greg. Nõ eſt dignus dãdi:qui nõ agit gẽas ð datis.Ter umel cio quia ſibipſi viuit ⁊ nõ deo· Vnde cũ ſuꝑbꝰ deo ſe ſubiicẽ (6ode et ei ſeruire renuit: ipſe bona ab eo accepta nõ recognoſcit · duen niſi recognitiõe veꝛboꝛũ que ridiculoſa eſt ⁊ cõtumelioſa. Ri f diculũ em̃ eſt ꝙ dñs deus ſolũ inueniat in homĩe calliffola S verboꝛũ. Qõtumelioſũ et irriſoꝛiũ etiã eſt domĩo ꝙ; eũ aliquiNl! dorn dominũ ſuũ fateat᷑ · qui tamẽ ei ſeruire dedignat᷑ RKugꝰ. ðd vi· ſaut ta xp̃iana. Ille xp̃i nõ famulus ſed ſubſannatoꝛ et irriſoꝛ eſttè tan qui eius ſe ſeruum dicit: et ſibi ſeruire diſſimilat · Modo kes deſm iplnl 1 tlipene resden Norli Rutre babaal 1 . 4 cctüi nbimnn — . un (e . Naceabe . 141 ſour Ne 1 Giddn nolgen Mhepot ber vern anti vingren irogui oglintz⸗ dwrurahe — = dibinan ſeruus nõ eſſem. Quarto qui de bonis ſuis nõ tribuit deoc ip̃e ea requirit in pauꝑibus· Ruguſ· de verbis dui ſermone xlii · De meo vtiqʒ quero ait xp̃s da mihi et reddã tibi · habui DG6 SVDERBR. F ſi quis veraciter recognoſceret ſe habere coꝛpꝰ cum omĩbus mẽbris et vitã ſuaʒ totã a deo: vtiqʒ ratio humana ſibi dicta 7 ret ꝙ ei cum toto coꝛꝑe et cum om̃i vita ſua ſeruire deberet. quia ſᷣm ꝓphetã ĩpſe fecit nos:et nõ ipſi nos. Ergo quilibet chꝛiſtianus ſtudere debet vt cũ om̃i vita ſua dño placeat · Et nõ huic mũdo Vnde Rpoſto. Si adhuc homĩbus Riarer xp̃i buit deo cũ ſti me largitoꝛẽ: fac me debitoꝛẽ · pauca mihi das plura vtiqʒ tibi reddã terrena mihi das: celeſtia vtiq; reddã Tẽꝑalia das eteꝛna reſutuã · Suꝑbia autẽ iſta eſt valde nociua homĩ cũ bo na a deo recepit et nõ ſe recepiſſe a deo recognoſcit· Niter eĩ diuites ſe ad pauꝑes haberẽt: ſi omĩa veraciter cognoſceꝛent ſe habere a deo que poſſidẽt · et inſuꝑ ſi ad remunerationem futuraʒ anhelarẽet · Vnde Petrus Rauẽnẽſ.O homo ſi hic peꝛ manſurus es: que tua ſunt hic reponas Si autẽ illuc iturus es: cur ea hic relinquis? Manus pauꝑis eſt chꝛiſti gaʒophila cium. Quia qdquid accipit pauꝑ: chꝛiſtus habet acceptũ · Tdeʒ O homo quidqᷣd per pauperẽ tranſmittis in celũ deus vnuz accipit ad cẽtum · Exẽpluʒ de hoc ꝙ elem oſina cẽtuplũ reddit᷑ a deo Quo daʒ temꝑe ep̃o quodã pᷣdicãte ꝙ erogãtes elemoſi nas pauꝑibus cẽtuplũ recipiẽt · diueſ quidã hoc audiẽs:om̃ia que habebat in manus ep̃i poſuit: et ep̃ᷣs ea pauꝑibus eroga uit · Hlo moꝛtuo filii ſui ep̃m in cauſa illa traxerũt ad iudiciũ bona paterna repetẽtes· Qui cum reddere nõ poſſet: inſpira tum elt illi ſancto epiſcopoxvt irẽt ſimul ad patrẽ · quo extra cto de tumulo inuenerũt in manu eius cartã in qua erat ſcri ptum · ꝙ nõ ſolum illa que in manu epiſcopi poſuerat: rece perat ſed amplius centuplũ · qð vidẽtes filii epᷣm dimiſerũt (Secũda ſpecies interioꝛis ſuꝑbie qñ a liquis credit ſe ſua dona babere a deo ſed ꝓ meritis ſuis · Et hec mala et mendax ſupbia eſt · quia ſi haberemꝰ ex meritis: tũc nõ ex gratia. ⁊ ſię talis ſuꝑbia euacuat gratiã dei ex qua dant᷑ dona homibus· Itẽ talis liberaliſſimũ largitoꝛẽ reputat vẽdit oꝛẽ: dũ ea que dominus ei dat credit ſe habere pro meritis· in quo deo ma gnã irreuerẽtiaʒ exhibet·. tẽ magna eſt fatuitas illoꝛũ qᷓ cre düt habere dona ꝓ meritis · cũ homo nõ ſufficiat fatiſfacere deo de eo qð ei alias tenet᷑ rõe creatiõis · rõe paſſionis et re demptiõis · Vnde Luce· xvii· Cũ feceritis omĩa que precepta ſunt vobis:dicite ſerui inutiles ſumus· qð debuimꝰ faceꝛe fe cimus. In quibus verbis innuĩ᷑ nobis ꝙ bene operando qð debemus ſoluimus: et qð deo inutiles ſumus · vel ad minus nos reputare debemus· Deus bonoꝛũ noſtroꝛũ non indiget. . ,„ „W „ —— — — Vnde pſal.Bonoꝛũ meoꝛũ nõ ĩdiges· Ergo cũ omĩa fecerimꝰ ßm om̃e poſſe noſtrũ ſq; carnẽ et ſangumẽ noſtrum et vires coꝛꝑis et anime in ſeruitio ſuo cõſumẽdo et inſuꝑ eum ey to tis viribus diligẽdo. adhuc inutiles ſerui ſumus · Quia totũ tenemur · et qdð debuimus facere ſolũ fecimus. Ergo quid ha bet nobis dare vel etiã regratiari ꝓ ſeruitio noſtro: cũ ei an te omne poſſe noſtrü tenemur· Modo nũquã fecimus poſſe ris noſtrtez i meruimus adhuc ꝙ nos fedit et creauit ũo tũc ꝑſoluemus ei ꝙ nos redemit cũ amara ſua paſſione Ergo quilibet noſtrũ dicere poſſet illud Eia Quid retribuaʒ domio ꝓ omibus que retribuit mihi. Inſ n ſtris vident᷑ merita m oculis dei ſepius ſunt demerita. Vnde W Gſa · hii; Quaſi pannus mẽeſ iuſiicia eſt: et in cõſpectu iudicis ſoꝛdet qð fulget ĩ eſtiatõne operãtis · Nullus ergo cõfidat ð meritis ſuis. qꝛ om̃e meritũ noſtrũ cõſillit in paſſiõe chꝛiſti et merito chiſti et in miſeri· cxoꝛdia ipſiꝰ.· Vnde Bernar· Meũ eſt menitũ miſericoꝛdia dñi Tdẽ. Sola miſericoꝛdia eſt que hoĩes pᷣuenit et pducit· Es ſub dit. Sibi multã de hac miſericoꝛdia eõtraxerat Dauid eũ dice ret ⸗Miſeric e quet᷑ me: qꝛ miſe ricoꝛdia tua magna eſt ſuꝑ me · Et miſericor dia tua ante oculos meos eſt. Et qui coꝛripit me in miſerico: dia ꝛ miſeratidibus deus meꝰ aĩa mea:Hec ule · ¶ Tercia ſpẽs cquãdo aliqs credit ſe habere bonũ qð nõ habet vl aſenbit oꝛdia eius pᷣueniet me: et miſericoꝛdia tua ſubſe * . — uꝑ que in oculis no =ðð R 12 . . ſtruate omẽs iuſticie noſtꝛe · Gre goꝛius . Sepe iuſticia noſtra ad examẽ iuſticie dei deducta in nis⸗ üil ſbir gult foe pita. naſ. lict gui l⸗ reſe “ geſet ben due n⸗ ſußp bils6 magn, quahe ir N tercen certuse dens v udeti⸗ bonuo dicatug ſealisi nbus: ibne feetiſt⸗ Nhod ls dans⸗ eſetin höͤint tranio in eoc oden lleuie K ſoſten Morit leppeeen dperandogg Npmit immidee oninſeenn 3 4 — =— rumcene ſupennen 1s⸗Qun gocren noſtociin Kamns O iintenie kat er rent lupan Wofenbe uenoclien enaner Vd ee õ Peicitin ſte nnin ſibi virtutes quas nõ hẽt et iactat ſe de illis que nõ hẽt· et nõ vult habere mala que hẽt · In tali ſuꝑbo eſt magna ꝑueꝛſitas Moc patʒ ex eo qꝛ ſm doctoꝛes nõ eſt mẽtiendũ ꝓ cõſeruãda vita alterius. Quia nõ ſunt ſuſcipiẽda mala vt veniãt ĩde bo na. ſed om̃e mẽdaciũ eſt pctm̃ igit᷑ · Sed multo peius eſt mẽti ri cõtra honoꝛẽ dei ⁊ ſalutẽ ꝓpriam· Vnde pſal. Perdes om̃s qui loquunt᷑ mẽdaciũ · Alud em̃ viciũ vł ulla ſuꝑbia ſpecialiteꝛ H eſaat inmpedimẽtũ gre:Primo qꝛ ip̃e nõ petit eaʒ cũ credit e eam iã habere·Secũdo q; talibus deus nõ dat libẽter gr̃aʒ q; ſcit ꝙ nõ ſunt grati · q; credũt ſe ante habere· et ſic q̃ſi dũs ꝑderet gratiã ſuã ſi eis eam daret· Bern · Nũquid nõ ꝑdit᷑ qð dat᷑ ingratoz ¶ Quarta ſpẽs eſt quãdo aliquis in eſtimatõe ſua p̃dponit ſe aliis · et ſpernit alios· et vult ſolꝰ videri lauda⸗ bilis · It dolzʒ ꝙ etiã alii laudant᷑· et ſic pᷣponit ſe alis · Et hec magna iniqtas et ꝑuerſitas eſt. Drimo ꝓpter incertitudineʒ — quã hẽt talis de bonitate ſua vel malicia aliena:Eccleſiaſtes: ix · Neſcit hõ vtrũ amoꝛe dignus ſit vl odio · Et licet hõ pñtia liter certus eſſet de bonitate vl malicia aliena: finaliter tñ in certus eſt licet em̃ ꝓximus tuus in p̃ſenti ſit homicida vl iu⸗ deus vlſarracenꝰ vł adulter · et ſic de aliis· Eoꝛſitan in dei ꝓ uidẽtia eſt de oꝛdine cherubin et ſeraphin. Licet et tu mõ ſis bonus tñ in dei ꝓuidentia foꝛte es iam inferni patibulo adiu dic atus · Et ꝓpter illam incertitudinẽ nõ deb emus nos pᷣ̃fer re aliis in eſtimatõe noſtra. Vnde Berñ· Noli te comꝑare ma ioꝛibus:noli efferri minoꝛibus. Nulli em̃ te p̃ponas ſed nec cõꝑare pᷣſumas · Deberet em̃ ſe quilibet contẽptibilẽ reputa reietiã ſi aliquid boni eſſet in eo · Ttẽ ꝑ hoc ꝙ quãto magis ſe Aliquis appciat᷑:tãto minus coꝛã deo valet. Exẽplũ habemus de hoc Saul de quo legimus · i · Reg · xv · Cũ eſſes ꝑuulus ĩ ocu lis tuis caput in tribubus factus es· Et ecõtrario: Qũ magnꝰ eſſet in oculis ſuis eiectus eſt de regno ſuo: Sic ſimili mõ dũ hõ in ſe eſt magnus:deus in eo quodãmodo eſt ꝑuus· cũ cõ trario modo opoꝛteat eſſe · opoꝛtet em̃ hominẽ minui vt de⸗ in eo creſcat· uxta exẽplum precurſoꝛis dñi:vt habet᷑ Cohã· iii · Cllum opoꝛtet creſcere me auteʒ minui. Quia illum qui ſe deſpiat ꝓpter deũ illum deus appciat · Pſal. Coꝛ contritũ et humiliatũ ⁊c̃.· tẽ iniquus eſt qui ꝓximũ vult iudicare in quo nõ habet iudiciũ · et hoc cõtra ꝓhibitionẽ dñi.Math̊.vii.Noli te iudicare et nõ iudicabimĩ · Maxime cũ neſciat qua intẽtiõe fecit · Et vtrũ ex ſurreptiõe vel ex deliberatione · vtrũ ex igno rãtia vel ex certa ſciẽtia· vtrũ a caſu vel a ꝓpoſito · vtrũ ex ve⸗ hemẽtia temptatiõis· Si em̃ talis ſapiẽs eſſet: et peccata ſua maioꝛa peccatis alioꝛũ eſtimaꝛet: cũ meliꝰ agnoſcat arcũſtan tias peccata ſua aggrauãtes q; circũſtantias que aggrauant peccata aliena vel alioꝛũ · Bern · Qui pꝑfecte ſeipſum examinã⸗ do intelligit: nullius peccatũ par exiſtimat qð nõ ſicut ſuum eintelligit· omiĩ qui ſe pᷣfert aliis et quide ſe ſolo bonã habʒ opinionẽ: qñqʒ ita acudit vt Rman qui ð ſe ſolo credebat ꝙ; a rege eſſet honoꝛãdus · cũ tamẽ ecõtrario ex iuſſu regis erat ſuſpẽdendus · Vnde Heſternii · Cogitãti in coꝛde ſuo Rant nullũ alium rex niſi ſeipᷣm vellet honoꝛare ⁊c̃. Et ſubdit᷑ in ine capituli. vii · Suſpẽſus eſt Aman in patibulo qð ꝑauerat Mardocheo · Mardocheus vero quẽ Iman ſuſpẽdere voluit: rex honoꝛare precepit · vt ibidẽ legit᷑ · Sic ille qui aliũ iudicat quãdoq;ʒ eſt cõdemnãdus·Et qui abeo iudicat᷑ ad regnũ ſub D limãdus et ſic patẽt iſte quattuoꝛ ſpẽs ſuꝑbie · ¶ Quomodo aũt hee q̃ttuoꝛ ſpẽs ſuꝑbie ſint peccata moꝛtalia hoc ſᷣm Mer manũ de ſchilditz tali modo patere poterit · Qui em̃ ſe eleuat et excellẽtiam appetit de nõ bonis quaſi de bonis:eſtimãs ſe bonũ eſſe qð nullatenus eſtliquet ꝙ peccat cõtra rectã rõeʒ et cõtra veritatem· ⁊ per cõſequens facit id quod ſᷣm genus ſuu eſt moꝛtale · Et ſimiliter eleuãs ſe de boms dei q̃ſi de ſuis venit cõtra caritatẽ dei: nec deo vult ſubeſſe qð eſt de ſuo ge nere moꝛtale ·Tdẽ patet de eo qui bona habita: nõ de gra me ra dei ſed ſuis meritis accepta credit. Vñ ex genere ſuo iſtas ſpecies omnes iſtius motus ſunt peccata moꝛtalia · licet pro pter preuẽtionẽ rationis et carẽtiaʒ cõſenſus volũtatis poſ ſint eſſe venia lia.᷑n omni tamẽ h omie iſtis motibuſ ex plena deliberatione inherẽte nõ credo ꝙ alicui dubium ſit quĩ ſint valde grauia peccata moꝛtalia:et multo maioꝛa in his qui iã ol ſere ſiut ſidu u⸗ i ſenmne pnd cioſa hone nua he bißa gare efifu noiſ chpe⸗ E genen mnt nogt ſubit tibue prea umet cnti hen umi nan Obrne tpmnt Ctarüdn emgu umanmte ſeut iun dondr ungzen deſnnſn lrſantt gpnnn erepolt iuinde e uhrnt iaiſeteun alhmnit rAtectiro ꝗ-= =£ otibuſaß 4 vnn ſtd ninhißc⸗ . ——- ,—— — eam in habitũ conuerterũt ꝙ ſic delectabiliteꝛ in his affectio nibus verſari frequẽtius cõſueuerunt:ꝙ quaſi iam ex contẽ ptu et irreuerẽtia dei in ſeipſis ſolum gloꝛiari didicerũt. Der qð etiam patet faciliteꝛ queſtio· Quarta ſpẽs eſt peccatũ moꝛ tale ex ſuo genere ex eo ꝙ aliquis in ſe et nõ in domio de bo nis tam nõ habitis q́; habitis vult gloꝛiari ſingulariter inui dens aliis de talibug bonis. M — De ſuperbia exterioi.— Vperbia exterioꝛ in multis exercet᷑ et hoc multipliciteꝛ Nrimo in ſu 1 bo habitu . qui poteſt eſſe culpabilis ex quattuoꝛ cauſis · ¶ Drima cauſa eſt pᷣcio ſitas· ſicut qñ hõ ex cedit ſtatũ ſuũ ĩ p̃cioſitate veſtiũ (vt qñ ruſticꝰ vlł ciuis vult hẽre tã p̃cioſas veſtes ꝙ quõdã ſuffeciſſʒ militi vni · Et miles ſicut comes. comes ſicut rex et ſic de alis . Gt ſimiliter ð vxo ribus intelligit᷑ hoc erit peccatũ. Vnde Ereg · in ome · Homo quidã erat diues dicit · Sut nõnulli qui culpã ſubtiliũ p̃cioſa rũqʒ veſtiũ nõ putant eſſe pctm̃ · qð ſi culpa nõ eſſz: nequaq̃ʒ ſermo diuinus tã vigilãter exprimeret ꝙ diues qui toꝛqᷓbat᷑ apud inferos purpura et biſſo indutus fuiſſet· Talia em̃ pre cioſa veſtimenta nõ querunt᷑ niſi ad inanẽ gloꝛiã ſcʒ vt quis honoꝛabilioꝛ ceteris videat᷑· Vnde Greg · Q ꝓ ſola inani glo ria veſtimentũ precioſiꝰ querit᷑: ipſa res teſtat᷑ ꝙ nemo vult ibi p̃cioſis veſtibꝰ ĩdui vbi ab aliis nõ poſſit videri · Et notãð ꝙ circa materiã veſtiũ multũ ðfecit curioſitas hũana. DPrimo em̃ fuit materia veſtis de pellibꝰ Vñ Ceñ · ii · Pecit deꝰ ade ⁊ vxoꝛi ſue tunicas pelliceas· Deinde ꝓceſſũ ẽ ad lanã q̃ lenioꝛ ẽ q; pellis · Tercio ẽ ꝓceſſũ ad cortices herbarũ ſicut ad linũ Quarto ad ſtercoꝛa vermiũ ſcʒ ad ſericũ. deinde ad aurũ ⁊ ar gentũ et ad lapides precioſos · que p̃cioſitas veſtiũ diſplicq; multũ deo · In ſignũ huius legi q; qui primitus inter roma nos vtebatur veſte purpurea a fulmine eſt percuſſus · et ſic ſubitanea moꝛte interiit · in terroꝛem et in exemplum ſ equen tibus ne vnquam aliquis audeat ſe contra deum ſuper be in precioſis veſtibus erigere. Et etiam talis precioſitas veſti um eſt reprehenſibilis reſpectu coꝛpoꝛis humani quod eſt de cinere et terra factũ:et in terrã L in cinerẽ reuertet᷑. Vnde be Ereg · in omel·. Indignũ eſt em̃ vili eineri fieri purpureũ ſae ien cum · Gt de hoc Bern in quodã tractatu de paſſiõe · Quid ſu ſick perbis terra et cinisæqᷓd veſte nitida gloꝛiaris g ſubter te ſter So nit tin ea et operimẽtũ tuũ erũt vermes · hec tua veſtis erit. pet Item illi qui ſe exterius oꝛnãt precioſis veſtibus · ſiles ſunt ſe ſun pulchꝛis dealbatis que exterius apparẽt homĩbus precioſa oft intus ſunt plena oſſibus moꝛtuoꝛũ:Vnde tnnocẽ. ð vilitate Mit cõdicionis humane · Quid eſt homo precioſe omatus niſi ſe de, pulchꝛũ foꝛis dealbatũ.intus autem plenũ ſpurciciaghoc eui dẽter apparet in meatibus noſtri coꝛꝑis· Vnde Nugꝰ in quo t dam ſermõe . O homo ſi cõſideras quid ꝑ os· quid per aures uet quid ꝑ nares cet eroſq;ʒ meatus egrediat᷑: nũquã vilius ſter q c6 liniũ inueniſti · Qum ſic noſipſos attẽte cõſideramꝰ. quid ſᷣm 6mtte coꝛpus ſumus: tũc merito de precioſitate veſtiũ erubeſcimus ſerl ¶ Secũda cauſa eſt mollicies veſtimentoꝛũ· Cõtra hoc toh̃. 22 baptiſta qui in vtero fuit ſanctificatus:et nũquã aliqð petm̃ ger! cõmiſit moꝛtale: habuit durã veſtẽ et multũ aſperã· Vñ Ma faarit thei · iii· dicit · Epſe TCobãnes habebat veſtẽ de pilis cameloꝛuʒj. ccddet vbi dicit glo Weruus dei nõ debet habere veſtẽ ad decoꝛẽ vel ſuertt ad delectationẽ: ſed tãtum ad tegẽdam nuditatẽ· Vnde xpᷣus vpolut dicit in euãgelio. vt habet᷑ Mathei ·xi · Qui mollibus induunk mop in domibus regũ ſunt · Vnde ex iam dictis apparet differẽt ia enctn. inter ſeruos chꝛiſti et ſeruos huius ſeculi · Quia ſerui hurꝰ ſe eigmo culi querũt in veſtitu coꝛpoꝛis delectationẽ et nitoꝛẽ et molli kſore ciem. Vnde Bemardus. Mollia indumẽta molliciẽ aĩe demon trer an ſurãt. Nõ em curaret᷑ cultus coꝛꝑis: niſi prius neglecta fuiſſz (uudeh mẽs inculta virtutibus. Sed ſerui chꝛiſti tm̃ ad tegẽdã nudi gige⸗ tatẽ veſtitũ qᷓrũt ·Vñ apls·i. ad Thi · vi · Mabẽtes alimẽta 1 emri bus tegamur his cõtenti ſimus · Ymo ſeruis chꝛiſti cõpetit cobet aſperitas veſtiũ ad domãdũ ip̃am carnem· Vnde pſal. Ego iudn aũt cũ mihi moleſti eſſent induebam me cilicio. ſcz demones dedig per infeſtationẽ carnis· Vnde Berũñ· ſupꝑ cantica. QOhꝛiſt? qiu mend non fallit̃ elegit quod carni moleſtius eſt· Ergo vtilius illud ferbin et etiam magis eligẽdum . Et quiſquis aliud docet vel ſuadet Mon täle wei un berteſ heſn ⸗ lesſurt snron olien⸗ s ne Custoeen ginge pperauns hlug ſer d qudn — enidame mnboh iaiiegei ri⸗Vi Zcamclen PdeeNn lriin Puosnovunt re nſte tli ſenuhe ſ o . 6 ol i iedani ngen dittintn Esinitni Caltähe⸗ DOD SVDGRBNN ab eo tanquã a ſeductoꝛe eſt cauendũ · ¶ Tercia cauſa eſt ex⸗ traneitas quãdo ſcʒ aliquis vult habere veſtes extraneas ve ſiibus alioꝛũ diſſimiles · Et talbus minat᷑ dominus · vt habet Sophonie · i· Viſitabo ſuꝑ principes et ſuꝑ filios regis et ſu per omẽs qui induti ſunt veſte peregrina · Veſtis peregrina ſunt iſti varii modi et noue adinuẽtiões veſtiũ que ab ãtiquo nõ fuerũt · Moc patet illis qᷓ ante vigĩti vlł q̃dragĩta annos vi xerũt vel · lx · ꝙ tales nouitates et vanitates et incſiões nõ viderũt quales iã vidẽt · Et ve illis qui tales nouita tes inue nerunt vel adhuc nitunt muenire · Quia ſicut ille laudabilis eſſet qui nouã virtutẽ et nouũ modũ laudabiłẽ viuendi inue niret Quia ꝑ hoc a deo et omibus ſanctis eius honoꝛaret᷑ in celo · Et cuʒ hoc ꝑticeps eſſet omniũ meritoꝛũ uloꝛũ qui eum imitarent᷑· et gaudiũ ſuũ accidẽtale in celo augment aret᷑ pro pter hoc a quolibet homĩe qui eũ imitaret᷑) Sic ꝑ oppoſituʒ vituperabilis eſt ille q nouũ viciũ inuenit · vel adhuc ĩueniet qꝛ ex hoc irã dei grauiter cõtra ſe cõcitat· et reus erit omniũ peccatoꝛũ illoꝛũ qui eũ imitant᷑· Et ſi dam nabit᷑ tũc pena ſua accidẽtalis augmẽtabit᷑ ei a quolibet homĩe qui eũ imitatus fuerit in hoc vicio vſq; ad nouiſſimũ diem · Similiter illi ꝗᷓ volũt habere veſtes diuerſoꝛũ coloꝛũ repꝛehẽſibiles ſunt· C ratio poteſt eſſe quia tales diuerſi coloꝛes in lana ouiũ nõ in ueniunt᷑ naturaliter · Si taliũ coloꝛũ dominꝰ ſic voluiſſet eſſe lanam ouiũ ipſe potuiſſet depingẽ oues ſicut depinxit aues. et foꝛte a principio nõ fuit facta pictura hmõi abſqʒ curioſi tate a culpa· Legit᷑ de vna virgine quã remoꝛdebat cõſciẽtia ſua de hoc ꝙ habebat veſtes alterius coloꝛis q́; naturalis. N legãs cõtra ſe ꝙ ouis que nũquã peccauerat cõten ta fuiſſet naturali coloꝛe ip̃avo ꝗᷓ multũ peccauerat precioſioꝛe vteret᷑ coloꝛe · Et in veritate cum homo veſtẽ mẽdicet ab oue· Tuxta illud verbum Ruguſtini: Quis mandatũ euãgelicũ implens de duabꝰ? tunicis dat vnã nõ habẽti · ſufficere debẽt homini mendicanti coloꝛ iſte qui ſufficit oui elemoſinã largienti· Su perbus mendicug eſt cui non ſufficit id quod ſuffficit illi a quo mẽdicat · ¶ Quarta cauſa eſt ſuꝑfluitas. Doteſt aũt illa E ſupfluitas eſſe triplex · Prima eſt ſuꝑfluitas in il lis q volÄilt habere diuerſa paria veſtium. Et potius volunt veſtimẽta a au tineis comedi q́; inde xpᷣ̃um in pauꝑibus indui ˖ Vnde Laco · dſ bi· v. Rgite nũc diuites ploꝛĩtes· vlulate in miſeriis qᷓ eueni Iit ent vobis diuitie veſtre putrefacte ſũt. 2 veſtimẽta vrã a iti :·· eien neis comeſta ſũt · Nliqui habẽt tot veſtimtoꝛũ paria quot ſi üt izn dies in ſeptimana. ⁊ plura qñq;. et plures pauꝑes ſũt qui ſu ult ſunẽt magnaʒ miſeriaʒ victu et veſutu·. Bern· amant nud. ul damant famelici. cõquerunt᷑ nobis · fame ⁊ frigoꝛe miſera i! biliter laboꝛantibus · quid cõferũt tot mutatoria vel exten⸗ iuis ſa in pticis. et plicata in manicis g Quõ tles diuites implent foun doctrinã xp̃i. qui dicit in euangelio. Qui habet duas tunicas i det vnaz nõ habẽti · Cũ tales habeant · v · vi · vel . vii · tunicas · AWim et nemini quicqʒ dãt· Signũ eſt ꝙ tales nõ habent veram co⸗ uuns ritatẽ dei et ꝓximi· Vnde i. Tohã · iii · Qui habuũit ſubſtãtiã mũ plat dir et viderit fratrem ſuuʒ neceſſitatẽ habere· ⁊ dauſerit viſce fHl ra ſua ab eo · quõ caritas dei manet in eo⸗ Secũdo mõ conſi wint derat᷑ ſuꝑfluitas in illis qui volũt babere lõgaſ veſtes vt ma lh ioies uide ant᷑· qð uiciũ miłtũ abũdat iaʒ in quibuſdaʒ uiris q Fom pileos lõgos deferũt ĩ ca pitibꝰ. calopedia in pedibꝰ· ueſtes metid =DDG lõgas per terraʒ trahũt ſic uolẽtes adiicere ad ſtaturã ſuaam Pls cubitũ unum · Cũ yp̃s dicit in euangelio vt habet᷑ Math · vi. nüt Quis vrm cogitãs põt adiicere ad ſtaturaz ſuã cubitũ unum ſom Item eodẽ uicio laboꝛant domine que lõgas caudas trahũt Dlsb pcioſis veſtibus terrã induẽtes poſt ſe· de nuditate in pau Nbien beri⸗ xp̃i nõ curãtes · Caude pulices colligũt et pulueiẽ hok emi bus mouẽt · xp̃m uero quem in tot pauꝑibꝰ cõſpiciũt nunduzx Dino nõ operniüt · Multũ eſt etiaʒ rep̃hẽſibile ꝙ caude aſſumuntu uuthe cum natura boĩbus caudã negauit· Sz miſeri hoĩes eam ſibi Mor aſſumũt·a in hoc cõtra oꝛdinatõem creatoris faciũt:qui eas ii ſine cauda creauit. Qm̃ ſi placuiſſet utile hoĩ fuiſſet eundeʒ iiit hoĩem cũ magna cauda creare otuiſſet · ſicut uulpẽ leonem eig et cetera aĩalia · Timẽdũ eſt tallb⸗ ne diabolꝰ in caudis quie⸗ ſuos. ſcat. Vnde legit᷑ de quodaʒ ſancto ꝙ ip̃e quẽdaʒ diabolũ ridẽ is d tẽ vidit · Et queſiuit ab eõ q̃re rideret? Qui dixit ei ;· Vidi ſo cũ huber ſiri dahn Ndebr⸗ nsias Npin migton sſirgui muntſue igemin nNerd ltrsingen as tunn vütunncs MNNG. omün dulenti niwnin ſpeſteser oldcgtin ſoy'n oſermiſi lur Mehe abtünnun cuds Nlli wrtengt retphlein iſpei⸗ nn Ude ſunnn ſolus bonus eſt honoꝛandꝰ. hec babitum repꝛehenſibilem ¶ Supeꝛbia capitis et etiã criniuʒ DDdDA SvDEBBKE Kk. me equitantẽ ſuꝑ veſte cuiuſdaʒ mulieris: que duʒ traheret caudaʒ ſociꝰ meꝰ cecidit in lutũ: et inde riſi. Tercio mõ ſuper fluitas eſt in illis q volunt habere caputia magna et lata de qᷓ̃ttuoꝛ quĩqʒ vel ſex vlnis:⁊ manicas lõgas in tunicis vſz ad terrã depẽdẽtes · inciſiones mitas et lõgas tam in caputiis q́; in tunicis· in qbꝰ oĩbꝰ ẽ magna ⁊ ĩutilis ſ uꝑfluitas · Quia talis ſuꝑfluitas nõ eſt ad honoꝛẽ dei · nec etiaz pdeſt ipſi hoĩ nec coꝛpi qð exĩide aggrauat᷑· nec aĩe que exĩde maclat᷑ ⁊ detuꝛ pat᷑. De quibꝰ tñ oĩbꝰ ſic ſuꝑtlue expẽſis ſiue in ſeipſis ſiue in iliis ſiue in ſuis vxoribꝰ diſtrictaʒ rõem reddituri ſũt in die – . nouiſſio. Sʒ diceres qre tũc tles ſic ĩutiliter expẽdũt tlia bõa T tli ĩutili ſuꝑfluitate? Rnñdeo vt honoꝛabilioꝛes nobilioꝛes eſtimẽc ⁊ ab alis honoꝛent᷑. Vñ ĩnocẽtiꝰde vilitate cõdicõnis humane· Supbus aũt vt magnificꝰ videat᷑ ſatagit veſtiri du plicibꝰ.indui mollibꝰ.pcioſis oꝛnari· Tñ ſciendũ ꝙ; nobilitas tliũ boĩz aſſilat᷑ nobilitati canũ. Verbi grã · Tſte canis nobilis noĩatur qui habet lõgos crineſ et lõgas aures· Sic ſimili mõ tles boĩeſ volũt bẽre lõgas et młtaſ ĩciſioneſ in caputiis·2 16 gas manicas ĩ tunicis· vt nobiles videãt᷑ · Contra quos dicit metriſta. .· Nobil ẽ ille quẽ nobilitat ſua vᷣtus· Et ut ꝓpterea plus honoꝛent᷑· Cõtra qð dicit Kriſto.iii · ethico · Monoꝛ ẽ pre miũ uirtutis· Et ſcdum eundẽ ariſtote · Virtuoſus ſolus ẽ ho noꝛandus. Vnde dicit in quarto ethicorũ · Secundũ veritateʒ quattuoꝛ iam dicta faciunt et maxime in mulieribus et etiaz in viris multũ diſplicet deo Primo propter magnam ingratitudinem quando ſeilicet vo lunt habere in loco illo cerines ad dei cõtumeliam:vbi deus ꝓ amoꝛe eorum portauit ſpineam coꝛonam ktem non ſolum 6 ibi ĩigratitudo magna: ſʒ etiã cõtẽptꝰ dei · valde eĩ deũ cõtẽ nüũt qᷓ capillos deo pponũt · cũ capilli videãt᷑ eẽ ſuꝑf luitates hoĩs ſiẽ et ungues· Sed heu plures mulieres faciunt cerines ſuos deum ſuumquia hoc ab homine colitur quod pre cete ris diligitur· Quia plures mulieres maioꝛem ſolicitudinem habent de crinibus ſuis q; de deo · Et de his que pertinẽt ad ſalutem ꝓpriam ·. Sicut in illis apparet qui habẽt crines ni H gros volũt habere gilfos. dum habnet crines planos volüt q habere criſpos · Et ſic nõ fecit illa beata pecca trix poſt cõuer ſer ſionem ad deũ. ſicut habet᷑ Luce:vii · Que capillis capitis ſui n tergebat pedes dñi· In quo apparet ꝙ nõ intm̃ amabat eos quãtum amãt dñe noſtre iã in mũdo viuẽtes Ttẽ ꝓpter mul ““ tiplex malũ qð inde pꝓuenit cum ta eis q; eoꝛũ Primis de fa u cili malũ ꝓueniat ex pulchꝛitudine criniũ · Crines em̃ mlieris jil ſunt ſicut quidã laquei quibus fatui capiunt᷑ · Vnde legit᷑ ku dn dith · xvi · ipſa colligauit cincin nos ſuos ad capiendũ holi fernẽ. Qincĩni dicuntur capilli depẽdentes acapite mulieris ê”’ Sicut pueri laqueos faciũt ð Pilis caude equine ad capiẽdas ð”è aues · ſic diabolus facit de pilis mulieris ad capiẽdos viros “ Moc ppendere debẽt mulieres ille que diſcoopꝑtis capitibꝰ in ſur cedunt vel etiã ſic choꝛiſant· Vel etiã ille mulieres que breuia det pepla habẽt vt retro capilli appareãt cũ quibꝰ heu diabolus eon multas aĩas illaqueat · Cpſis etiã mulieribꝰ nocet pulcritudo un criniũ· Accidit em̃ eis qũqʒ ſicut legit᷑ Nbſolõ accidiſſe ð mul⸗ R« titudine et pulchꝛitudine criniũ eius · Quid aũt ei acciderit le Wa git · i · Regum · xviii · ſcilicz ꝙ caput eius quercui adheſit · ſic Dn illo ſuſpeſo inter celũ et terrã mulus cui inſidebat ptranſut · ſiin et veniens koab infixit tres lanceas in coꝛ ipſiꝰ. Sic pulchi ·ꝭü ai tudĩe criniũ adheret fatua mulier: quãdo alicui viro luxurio: * ſo adheret qui ꝑ quercũ deſignat Quercꝰ em̃ fructus defert * quibus poꝛci paſcunt᷑ · et luxu rioſi opera faciũt quibus infer i nales poꝛci delectant᷑. Et veniẽs diabolus infigit tres lãceas ii ĩ coꝛ mulieris · Prima lãcea viciũ ſuꝑbie ẽ. Secuᷣda vicũ male *“ cõcupiſcẽtie quo ad ꝓximũ · Tercia eſt offẽſio diuina· ⁊ pena lee que debet᷑ eis in futuro. ITtem alique mulieres alienos crines A imponũt capiti ſuo et hoc magna eſt puerſitas. Quia volunt e illud faceꝛe ad cõtumeliã dei et damnũ anĩarũ ſi uarũ: qð nul cc lo modo facerẽt ꝓpter honoꝛẽ dei et ſalutẽ pꝓpriam. Si iniun H geret᷑ alicui mulieri ꝓ penitẽtia ꝙ hbabeꝛet ꝑ noctẽ vnã manũ ce alicuiꝰ mulieris moꝛtue: nullo modo vellet hoc facere diceꝛet o em̃ ſe pre terꝛoꝛe amẽtem fieri· Crines autẽ mulieris moꝛtue cens gen le Ppenih premlen dapihn Piwwnin wopthi⸗ cennin beudhe erprlorn noſſeön denn De r Porpn ſnnolonuno: nnens Wet gpbns ie — nglin nwün dume denscl 6Cünan ſanigt mimd D ſaerde glens o — — — =. SE — vult habere ad caput ſuũ in cõtumeliã dei.nec terꝛet᷑ inde · Et quãdoq; etiã crines taliũ mulierũ ſic appoſiti nudant᷑ in pre ſenti in cõfuſionẽ ipſarũ Vnde accidit pariſius in quadã ge nerali ꝓceſſione ꝙ quedã ſimia cuidã domĩe peplũ ſuũ cum alienis crinibꝰ quos deferebat coꝛaʒ toto populo abſtulit. et turpis depilata ad modũ coꝛnicule depoſitis alienis plumis nuda rem ã ſit · Et iuſto dei iudicio hoc accidit · Vnde dicit᷑ eſa · iii · Decaluabit dominꝰ verticẽ filiarũ ſpon · Et YPſai.Ve qͥ pꝛe daris · nõne et tu predaberis?depᷣ̃data fuerat domĩa illa mu lierẽ moꝛtuã crinibꝰ. T”deo merito ſimia eaʒz depredauit · qꝛ ea dem mẽſura remetiebat᷑ ei · ¶ Superbia que exercet᷑ a mulie ribꝰ in peplis multũ diſplicet deo · quia peplũ mulieribꝰ de bet eſſe materia humilitatis · Vnde ſciẽdũ ꝙ ꝓpter tres cau ſas mulier dʒ habere velamẽ ſuꝑ caput. Drima vt in hoc oſtẽ dat᷑ ꝙ priuatio in ea et ab ea incepit ſcʒ ab Euaque eſt mater omniũ hominũ viuentiũ · Et ideo mulieres potiꝰ deferũt ve lamẽ q́; viri et precipue poſtquã a viris cognite ſunt · Vnde Eccl.xxv · muliere factũ eſt initiũ peccati:et ꝑ illam omnes moꝛimur · Secũdo mulier fert velamẽ ſuꝑ caput ſuũ vt oſtẽ datur ꝙ ſuperioꝛẽ hẽt ſcʒ viruʒ ſuũ. Quia hᷣm aplin · i. ad Cho rin. xi· Nõ eſt vir creatꝰ ꝓpter mulierẽ: ſed mulier ꝓpteꝛ virũ ſuũ · Vnde Kriſtoteles pᷣmo politi · dicit. Maſculꝰ naturaliter dignioꝛ eſt femĩa· Ergo ad hoc mulier babzʒ velamẽ vt ſe reã cognoſcat et ſubditã · Vnde Rmbro · I deo mulier velamen de bet habere vt ſcʒ oſtẽdat᷑ ſubiecta viro · et quia ꝑ eam preua ricatio incepit. Tercio ꝓpter angelos mulier debz habere ve lamen ſuꝑ caput · Beri · n quouis diuerſoꝛio ·ĩ quouis angu lo reuerẽtiã exhibe angelo tuo· nec audeas illo preſente qð me preſente nõ audẽs · Vnde ĩ quibuſdã terris taliſ honeſtaſ et pu dicicia eſt mulierũ ꝙ vix auderẽt coꝛã ꝓpriiſ maritiſ diſ coopertis ca pitibꝰ apparere· Sed etiã ĩ quibuſdã terris heu oppoſitũ ĩuenit᷑ · vbi muliereſ maritate nõ erubeſcũt nõ ſolũ coꝛam ꝓpriis diſcooꝑte appare:ſed etiã coꝛam om̃i populo diſcoopertis capitibus choꝛiſando et ſaltando · quod inde⸗ cens eſt maxime in mulieribꝰ que ſunt cognite a viris · Sed virginibus licet. quia hoc eſt vnũ de tribꝰ ſignis virginitatis per que virgines cognoſcunt᷑ ſq; diſcoopeꝛtis capitibus ince dere vt patet in pluribus terris 1 regionibus vbi talis modꝰ ſeruat᷑ inter virgines · Querit᷑ de illis que facies ſuas colorãt vtrum peccẽt moꝛtaliteræ Reſpõdeo ꝙ ſic · Et hoe tripliciter cõtingit · Primo modo ſi hoc faciũt ꝓpter deceptionẽ rori moꝛum ſcʒ ꝙ alliciant alios ad cõcupiſcentias illicitas· Vnde Rugꝰ. Nõ ſolum appetere ſed etiam app eti velle criminoſuʒ eſt. Vnde heu plures tales reperiũtur que quãuis nolunt cõ cupiſcere alios: volunt tamẽ cõcupiſci ab aliis · Et pꝛopteꝛea facles ſuas oꝛnant ⁊ coloꝛãt qð tamẽ criminoſuʒ eſt. Secũdo m odo hoc faciũt in cõtemꝑtũ ſui creatoꝛis · Quãtum autem tales ſic facies ſuas coloꝛãtes offẽdant deum poteſt appareꝛe ex hoc: ꝙ valde videmus offendi peritos artiſices · quãdo ali quis preſumit aliquid melioꝛare in operibus eoꝛum. Sic etiã eſt dicẽdum de deo cꝛeatoꝛe omniũ creaturarũ.Vnde Rmbro ſuus in hexameron. Deles naturam dei ſi vultum naturali co loꝛe obnubilas: et exquiſito ruboꝛe peꝛfũdas Ctem tales ſimi les erũt lucifero quia volũt pulchꝛioꝛes eſſe q́; deus omnipo tens eos creauit: qui tñ omnipotentia ſua potuiſſet eos ita pulchꝛos creaſſe: ſicut ſolem in ſplẽdoꝛe ſuo: ſi ſibi placuiſſet et eis vtile fuiſſet · Et dum tales volũt habere exterius facies pulchꝛas: inteniꝰ ſumunt facies diabolicas. cõtra illud Gecle ſiaſtici .iiii · Non accipias faciem adueꝛſus faciem tuã· Tercio ꝓpter nimiam complacẽtiam quã alique habent in pingen do 1 coloꝛando facies ſuas· quia ſm Ruguſtinũ · Hoc ab hoĩe colitur quod pre ceteris diligit᷑. tn ſignũ buiꝰ tales frequen tius facies ſuas in ſpeculis conſiderãt an aliqua macula ſit ĩ eis. et ſi paruã maculã deprehẽderint in ſe: ſtatim lauãt ⁊ ab ſtergunt eam. Sed animã coinquinatã multis viciis nõ conſi derant nec eam mũdare et lauare ſtudẽt · Et hoc ideo fit quia plus diligũt pulchꝛitudinẽ faciei q́; anĩe · Sed dominꝰ mmat talibus ſe ſic coloꝛantibus ꝙ; in futuro denigꝛabunt Tuxta il lud Lohel · ii · Omẽs vultꝰ redigent᷑ in ollam nũquã aliqua ol la nec caldare aliqd ſic denigrabit᷑ ſiẽ facies taliũ denigrabüf . Pehg . tlane – weti nin brgn nt t Poper Pele Dn Niun uen Apne gunt Wunied Ppvehen nmunte emtlesſin⸗ Wonnip cucher er ur — —, — SVDERBH. ſi ſic moꝛiẽtur · Vnde etiã Bern. In quo autem mẽbꝛo creatoꝛ magis offendit᷑: in eo peccatoꝛ grauiꝰ toꝛquebit᷑ · (Supbia R que exercet᷑ in cingulis et coꝛngis ſericis deauratis vl dear gẽtatis eſt multũ repꝛehẽſibilis· Primo quia ſuꝑbia taliũ coꝛ rigiaruʒ in loco hũiliatiõis eſt · Vnde Michee · vi · Mumiliatio tua in medio tui· Vnde ſicut ſuꝑbia in pauꝑe amplius diſpli cet deo q; in diuite(quia pauꝑ habet materiã humilitatis et quoddã reprehẽſiuũ ſuꝑbie) ſic plus diſ plicet deo ſuꝑbia cir ca ventrẽ: vbi tãta matenia humilitatis eſt: q; diſpliceat ĩ alia te bomis· Vnde Berũ ſuꝑ miſſuſ eſt. Nam magnum eſt eſſe Pnae in abiectiõe. magna pꝛoꝛſus et rara virtus humilitas honoꝛataTdẽ · Mumilitas beate Marie virginis omnẽ bumi liationẽ parue creature ſuꝑauit· quia maioꝛẽ mateniã ſupbiẽ di habuit cum fuit mater dei · Sic ſuꝑbia vẽtris ſuperbiã alio rum membroꝛũ ſuꝑat cum maioꝛẽ materiã humilitatis hẽat It em cũ ſaccus bono frumẽto plenus cõpetẽter ligatus eſt cum fune vniꝰ oboli: nõ modica fatuitaſ eſt ad ligandũ ſaccũ plenũ ĩmũdicia querere coꝛrigiã ſericã deauratã vl deargẽta tam Gt cum ad ligandũ vaſa vina precioſa cõtinẽtia circuli lignei ſufficiãt. patet ꝙ multũ periculoſũ eſt circulos deau ratos querẽ ad ligandũ vas vẽtris qð abomĩatiõe ⁊ im müdi cia plenũ eſt· Ttẽ poteſt oſtẽdi magna fatuitas hominũ oꝛnã tium ſe precioſis coꝛrigiis · quia coꝛrigie ille care cõſtant eis· Et non ꝓſunt nec anime nec coꝛꝑi · Ymo deus in eis offendit ꝓximus ſcandaliʒat᷑ · ipſi etiĩ hbomĩes ex põderoſitate rauãt᷑ Ergo illa tria ſequẽtia cogitare deberemꝰ.maxĩe tles ſuꝑbi qᷓ ſe angut talibus cingulis deargẽtatis vel deauratis · Primũ quomõ xpᷣus ꝓ eis cum funibus ſtricte a iudeis ligatus fuit quãdo in mõte oliueti captus fuit· It quãdo ad colũnã liga tus et flagellatus fuit · Et hoc ideo ſuſtinuit vt homĩes a pec catoꝛũ vinculis ſolueret· Secũdũ · ꝙ ſeipſos ecõuerſo vincul pctõꝛuʒ ligãt: cum ſe ſie ſuꝑbe cingũt et ſe diabolo tradũt ſic ligatos. Vnde dicere pñt illud. Dſal. Eunes peccatoꝛũ circũ⸗ r ſunt me · Vnde Kuguſtinꝰ de veꝛbis domĩ · Deccatũ pec cato addit funẽ nectit cum quo liget᷑· Terciũ · qũo eoꝛũ manꝰ et pedes in futuro ligent᷑ cum in tenebras exterioꝛes a iuſti⸗ LScia dei ꝓiicient᷑. ¶ Dupbia que exeꝛcet᷑ in ſotularnibus etiam valde reprehẽſibilis eſt· Primo qꝛ fatuitas magna videt᷑ eſſe querer e pulchꝛ itudinẽ in calciis cũ ad hoc calcii ſea ſotulare inuẽti ſunt: vt ipſi inquinent᷑ et ꝑ eos pedes ab inquinatiõe ſeruent᷑· Sicut nec in radici bus arboꝛum neq; in fundamẽtis domoꝛũ pulchꝛitudo ſolet reqri · Sic nec in ſotularibus debe ret requiri pulchꝛitudo.Secũdo qꝛ magna ingratitudo ẽ vel le deferre ſuperbiã in pedibus ipſius bomĩs:dũ xpCᷣus ꝓamo “ re eius Eforan voluit pedibꝰ ſuis · Tercio quia ſuꝑbia maxie NA in ſotularibus roſtratis diabolica videt᷑ eſſe admmuẽtio · cum drol nõ inueniat᷑ aliqð ſimile in rerũ natura.Nullũ animal eſi qagds Konn in pede roſtrũ habeat: etſi aliqua habeãt in capite· Hoĩes ve toeli ro qui nuſquam roſtrum deberent habere volunt ipſum ha ſner bere in pedibus. Similiter et ſtrictura in ſotularibus eſt me (poh gne fatuitatis: tum quia deus offẽditur in hoc:tum quia ipi ſepul pedes ad hoc comprimũtur ⁊ toꝛquentur. Multi ſunt ꝗᷓ nõ re ttus ciperent pꝛo penitentia talem ſtricturam pedum incalciis et auſg crunum in caligis ſi confeſſoꝛ eoꝛum eis hoc vellet iniungreer (cmmle⸗ vt hoc ſuſtinerent pro peccatis ſuis et propter deum · quod ſee⸗ tamen ipſi libenter et letanter ſuſtinent pro diabolo. Ht er fiad go pedes ⁊ manus talium in futuro ligabuntur cum in tene tine bras exterioꝛes proiidentur: vbi ſuffragiis omnium bono⸗ uuup. . rum hominum in terris et ſanctoꝛum in celis priuabuntur. N Quia in inferno nulla eſt redemptic nde exemplum. Le„lg avxb tur in tractatu de ſeptemplici amoꝛe magiſtri Mumberti q; iN quidam ſacerdos pro matre ſua moꝛtua multũ ſe aff ligehat (Eeiin⸗ frequẽter pro ea celebrando et etiam oꝛando· Qum quadam Min die celebraret p ea et deſideraret a liquid ſcire de ſtatu eius: EL vidit eam in ſpoꝛta iuyxta alcare detentam a duobus dem e nibus et ligatam · Videbantur autem de capite eius pronrniß a nere ſerpentes ignei tanquam capilli. Et bufo ſuper pee nn ctus eius circumeingens anterioꝛibus pedibus collum eius dacu et igneas flammas in faciem eius ſpumans· et in manibus 8”òò et in pedibus cathene ignee quibus ligata erat. Et tun fſat u ictu eſt ei ꝙ inutiliter oꝛaret · quia dãnata eſſet · ideo qꝛ moꝛ g ua erat impenitẽs hec autẽ patiebat᷑ ꝓ oꝛnatu capitis et cni iſe * H et coloꝛatiõe faciei · et ꝓPpter denudatione pectoꝛis et ma i nillarũ · et ꝓpter oꝛnatũ peduʒ in ſ otularibus, et manuuũ in iudn anulis et buiuſ modi vanitatibꝰ et choꝛeis quib vVita ſuaʒ du “ 8 Feerat · Vnde dieit ð talibus põpoſis· Mathᷣ xxii· Ligatis mani öm brus et pedibus Piicite cos in tenebras exterioꝛes· numil ¶ De dãanis que cofert ſuꝑbus oꝛnatus 5 80w0 N—N(— hum —= Vperbus oꝛnatꝰ mlierũ nocet mltis (Primo qꝛ qᷓlibet M ſpun mulier ſuꝑba põpoſe oꝛnata peceat e Sntra ſeip̃am. qᷣa Mmith n Deronẽ anime ſue deturpat et ſeip̃am in anĩa moꝛtificat· Mo nmitd do malus homo eſt ille qᷓ ſe coꝛꝑaliter occidit: quid tũc qui ſe ehig W totaliter in aĩa et in coꝛꝑe occidit? Rug · Moꝛs coꝛꝑis neceſſa gnn ria ẽ: moꝛs aĩe volũtaria Vnde corpus mulieris peccatricis ẽ – X ſepulchꝛũ aĩe moꝛtue· Et ille que ſe exterius oꝛnãt ſimiles ſüt tumendn B ſepulcl nis dealbatis que exterius apparet homĩbꝰ ſpecioſa · ſunrqta R intus vero plena ſunt oſſibus 8 moʒtuoꝛũ · Vnde dicit xp̃us in nelise Ieuãgelio. Mathei xxiii · V e vobis ſeribe et phariſei ypocrite qͥ laimumgen ſimiles eſtis ſepulchꝛis ⁊ ealbatis que a foꝛis apparẽt hõibus man cm ſpecioſa: intus vero plena ſunt oſſib⸗ moꝛtuoꝛũ et om̃i ſpur daloho⸗lie atia · Inſupꝑ aufert ei remiſſionẽ peccatoꝛũ et oꝛationẽ quã fa cit in eceleſia· nõ em̃ deꝰ exaudit oꝛationem quã facit mulier ita ſuperbe incedens et oꝛnata Vnde ſup illud pᷣma ad Thi. nutunmn. M ii · Nõ in to ꝛtis crinibus dicit Clo Supbus habitus nõ impe ndn H trat· Mieronimꝰ in epiſtola. Qua fiducia erigis ad celum vul — tum quem cognitoꝛ no cognoſcit? potius eſſet eis bumiliter ilecker elſe in domo: q; ſu peꝛbe eſſe in ecclelia. Si aliqua mulier eſſz que in nullã eccleſiã iret in ſolennitatibꝰ iße repu taret᷑ habe Fcun iee mmun boo — „ (umoetdan N . ni re vitam hereticam. Quid ergo de ea que fact qð deterius Es vborn Quo mõ talis mulier remiſſionẽ peccatoꝛũ ſuctu e iet in eccleſia deum offẽ dit vbi placare debuit · C Decũdo talis k⸗ . mulier peccat cõtra deum· Primo quia filios dei oceidit pro uß⸗ quibus moꝛtuus eſt Et hoc fit totiens quotiẽs aliquem b 9 chln . num bominem ad peccãdum inducit vt eam illicite concupi 1 1 H ſcat.· Mõ cũ quis alicui patri earn ali occidit filiũ ſuũ grauiter 1 . SVDERBHN. * „ . . . offendit: quid tunc deus qui plłꝰ diligit filios ſi nos s par o carnalis? Secũdo quia ſanguineʒ ipſius denuo effũdit. ua ſicut de coꝛpe humano ſano nõ poteſt abſ. cidi membrü ſ. id 4 ſine effuſione ſanguinis:ſic bonus homo in gꝛatia eyiſtẽs 160 poteſt abſcindi ꝑ peccatũ moꝛtale a coꝛpe miſtico ipſius chi⸗ . ſui ſine miſtica effuſione ſanguinis chuiii · Vnde Beꝛnaroꝰ in ten ſermone ·˖ Nõne tibi videt᷑ grauioꝛẽ ab eo chꝛiſtus ſi uſtinerep Da ſecutionem qui ſuggeſtiõe maligna: exẽplo pernicioſ. deſenn O”MB dali occaſione ab eo peruertit anias quas redemit: q́; a iundeo g qui ſanguinẽ illum fudit · Terco templũ eius ſpirituale incẽ d dit · quilibet em fidelis templũ eſt opere ſ. pirituſſãcti in bod ea tiſmo dedicatũ · ſicut dicit gloſa ſuꝑ illud. i. Choꝛin: iii. Tẽplũ 4 dei ſanctũ eſt qð eſtis vos· Qui materiale tẽplum incẽdit ma gni lus ẽ et reputat᷑· incẽdiariꝰ nominat᷑ et a20 papã poſt denũcia per tionem ꝓ abſolutiõe mittit᷑. qd tunc qui ſpirituale templum cet eius meẽdit: qdð plus om̃ibus templis materialibus diligit . dar quia illud met ſuo ſanguine cõſecrauit· Exquo patet quãtuz s, deum offẽdit qui huiuſmodi tẽplum in cẽdit · Vnde pſal. Incẽ enri derũt igni ſanctuariũ tuũ ⁊c̃. ¶ Tercio talis mulier noc; an diust gelis. Brimo quia priuat eos et etiã beatã virginẽ et omnes cgnin ſcos gaudio qð habuerũt ĩ cõuᷣſiõe illiꝰ peccatoꝛis · Vnde Lu mi ce xv· dicit᷑ Gaudiũ ẽ angelis dei ſuꝑ vno pec · pe · agẽte · Ben zube hardus ſuꝑ cãtica. Caudẽt angeli in cõuerſione peccatoꝛũ ſa lelet lutem hominũ ſitiẽtes· lacrime penitentiũ ſunt vinũ an gelo nals rum.:Gx quo manifeſte elicit᷑ ꝙ ſicut letati ſunt in cõuerſione no illius peccatoꝛis: ſic ecõuerſo triſtant᷑ cũ ad peccatũ reuerti Pens Vnde Rmbro. An nõ angelos in gemiſcere credimus: cuz hõ “õ penitẽs ad peccatũ reuertit᷑ ideo dicit᷑ i· Choꝛin.ri. & mulie: n debet habere velamẽ ſuꝑ caput ſuuʒ ꝓpter angelos ſcz ne of Wn fendat angelos occidẽdo homĩes quos ipſi cuſtodiũt Ktẽ q; Qug ſeruitiuʒ illi homini exhibitum ab ipſis angelis euacuat᷑: de tnn quo ſeruitio dicit Pſal· Angelis ſi uis deus mãdauit de te · tẽ *“ quia ruina ipſoꝛum reparari debuit per talẽ hominẽ conuer 6 ſum a peccatis · quã reparationẽ illa mulier impedit que illuz “ ad peccandũ inducit · Ex quibꝰ patet Ptalis mulier grauiten o ſuz l muen. ſtngu Aard Mnnn. pyrrlete eſic it onin in ii hmewmmin Ulbuudt 1wepſa whlrron nond tton tongliol ewhirbe miiſ rmünge rencäntſn arti aen 4 lseuncnt 4 Nſinn 4 . . KFrkk. offẽdit angelos ¶ Quarto talis mulier peccat cõtra ꝓximos quia eſt interfectrix fratrũ ſuoꝛum· cum hominẽ queme unqʒ ꝑ oꝛnatũ ſuũ ad peccandũ inducit· quia omẽs ſumus fratres quia omẽs habemꝰ vnũ patrẽ et vnã matrẽ ſcʒ deuʒ et mariã Adam et Huã.vnã fidẽ · vnũ baptiſma.vnã patriã ⁊ hered ita tem ſq; celũ· It deus requiret illas animas a tali muliere ĩ iu dicio · et anĩa eius erit pꝛo animabus illis.quia ſᷣm leges· Qui occaſionẽ dãni dat:damnũ dediſſe videt᷑ Vnde dicit᷑ Exo · xxi · SDi quis aperuerit ciſternã et foderit et nõ operuerit eã · ſi ce ciderit bos vel aſinus in eã:reddet dominꝰ ciſterne preciũ iu mẽti · Vbi dicit Glo · Ciſteꝛna aperit᷑ qñ mulieꝛ oꝛnat᷑.in eã nõ opertã bos vel aſinus cadit: quãdo occaſiõe pulchꝛitudinis quã mulier incaute oſtẽdit aliquis perit. Et in hoc caſu anĩa pereũtis de manu mulieris requiret᷑ · ¶ Quinto diabolo pla cet talis mulier· quia dyabolꝰ vtit᷑ tali muliere taquã gladio ad occidẽdum fllios dei · Vnde Hiero· Cladius igneus eſt ſpe cies mulieris ⁊ pulchꝛitudo mulieris multũ em̃ potẽs eſt ad exurẽdum coꝛ humanũ. Vnde pꝓuer · v. dicit᷑ · Neuta quaſi gla dius biceps· Biceps aũt gladius poteſt dici pulchꝛitudo ⸗ xuriam · Ctẽ poteſt dici gladius biceps quia quãdoq; coꝛꝑi et anie eſt occaſio moꝛtis· Itẽ vtit᷑ tali muliere tanquã rethi:Vñ Eccleſiaſtes · vii · FEnueni mulierẽ moꝛte amarioꝛẽ: qꝛ moꝛs na turalis ſeꝑat animã a coꝛꝑe:ſʒ mulier oꝛnata ſeparat animã a deo que eſt moꝛs eterna· Sed poſt ſubditur ibidem · Que la queus venatoꝛũ eſt.id eſt. demonũ:cum quo laqueo capiunt homĩes · Ergo mulier oꝛnata plena eſt laqueis a plãta pedis vſqʒ ad verticẽ · Vnde exemplum. Narrat ceſarius ꝙ ſacerdos quidam vidit quãdam mulierem variis veſtimentis tectã. In cuius veſtimentoꝛũ cauda quam poſt ſe trahebat lõgiſſimaʒ vidit multitudinẽ demonũ qui erant nigri vt ethiopes Sar ui vt glires: oꝛe cachinãtes· manibꝰ plaudẽtes· Et ſicut piſces in ſagena incluſi ſaltãtes · Cõſpexit · eamq; ſtare iuſſit· popu luʒ aduocauit · et demones ne fugerẽt adiurauit · Et vt po pu lus hoc videre poſſet precibus obtinuit · Videnſqʒ mulier S quia mulierẽ in qua eſt ledit ꝑ ſuꝑbiã · et ip̃os aſpiciẽtes ꝑ lu SSZZ R 2 c „ 5 1 . 4 4 . N ꝓpter veſtimẽtoꝛũ ſuꝑbiam ſe ſic a demonibus deluſaʒ et de her riſui habitã: domũ rediẽs veſtimẽta mutauit·⁊ tã ipſi q; aliis Lecd hec viſio facta eſt occaſio humilitatis: der (Supbus oꝛmatus quãdo eſt peccatũ moꝛtale. ſat⸗ Rnatus mulierũ ſimiliter et viroꝛũ poteſt eſſe peccatũ tet, motꝛtale tripliciter · Primo ꝓpteꝛ intentionẽ· quedã em̃ pun oꝛmãt ſe vt ab aliis cõcupiſcant᷑ q; a viris ſuis qð conſtat eſſe ie moꝛtale peccatũ· licet nõ habeãt volũtatem cõſentiendi illis a qui eas cõcupiſcũt Quia ſm Rugꝰ. Nõ ſolum appetere: ſed Aup etiã appeti velle criminoſum eſt· Vnde QOriſoſtomus in libro futr de compũctione · Si mulie ſe decoꝛauerit et ad ſe viſus boĩm ððͦJGMW ꝓuocauerit: extremã vindictã ſuſlinebit · Nie veꝛo dicũt ſicut boin ille mulieres que ſunt in matrimonio conſtitute: ꝙ iam ſe or gnüe nãt vt viris ſuis placeãt et ſic cuſtodiãt ſe ab alus mulieribꝰ. . bte Sed mẽtita eſt iniquitas ſibi ·hoc patet quia multe mulieres oꝛnãt ſe potius quãdo pꝛodeũt in publicũ: qᷓ; quãdo ſunt eů dhut viris in domibus ſuis ᷑tem quãdoq; viri ſunt in remotis ꝑ lent⸗ tibus· et vxoꝛes talium dicũt ꝙ omant ſe ꝓpter maritos pro mmore prios ad complacendũ eis· Sed deus qui cognoſcit coꝛda bo ige minũ) ſcit an ſic ſit qui nullo modo decipit᷑ · Sed ſcienduz eſt (oc ſm beatũ Tho.ſe.ſe·q·clix · & mulier in matrimonio cõſtitu deſ ta licite poteſt operã dare ꝙ viro ſuo placeat: ne per eius cõ ſen, temptũ in adulteriũ labat᷑· Vnde dicit᷑ · i. ad Choꝛ · vi. Mulier Ulbun que nupta eſt cogitat que mũdi ſunt qũo placeat viro ſuo. dee Et ideo ſi mulier cõiugata ad hoc ſe oꝛnat vt viꝛo ſuo placeat (is poc poteſt fieri abſq; peccato· ſic tamẽ ꝙ nõ ꝓpter conſuetu Mrlunt dinem aliarũ mulierũ cum quibus cõuerſat᷑· nec etiam ex af⸗ im fectu inoꝛdinat o ꝓcedat talis oꝛnatuſ:ſed cum moderatione Porl fieri debet · Sed mulieres que viros nõ habent nec habere in— e tẽdunt:nõ poſſunt abſq; peccato appetere complacere viro con rum aſpectibus ad cõcupiſcendũ · quia hoc eſt eis dare incẽtti iiin uũ peccãdi · Et ſi quidẽ hac intẽtione ſe oꝛnẽt vt alios ꝓuocẽect ſand moꝛtaliter peccãt · Si autem ex quadã leuitate ſeu etiaʒ vani rapt. tate ꝓpter quãdam iactãtiam. nec ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtale: ſz ii6 qũqʒ veniale· Et eadẽ ratio eſt quãtũ ad hoc de viris· ec ille aulan Wlie nort em Negnhici Portreſe ſenemi Nei mmirin Eriiston rodeitſan veinſe lusnurd. nuenuns gid⸗ ſnd tin fennonn mancos Gencode ſerng mnmnvit e aubal cini Me Cer noſi⸗ oſvogier pwcin tercame mmrtoe en pvpHg SUDGRBIEFWFIA. Fkkfk. Secũdo cũ ſe oꝛnũt ex ſuꝑbia.ſcʒ extollẽdo ſe ſuꝑ alios hoĩes et cõtẽnendo alios qui nõ hñt talẽ oꝛnatũ veſtiũ· Vñ nnoẽ. de vilitate cõdiciõis hũane · Supbus aũt vt magnificꝰ videat̃ ſatagit veſtiri dupliabꝰ.ĩdui mollibꝰ. pᷣcioſis oꝛnari· oc pa tet . qꝛ heu multi hoĩes ex ſuꝑbia ſe oꝛnãt vt excedant alios in pulchꝛitudine · vel ſaltẽ nõ excedant᷑ ab aliis vel ex amoꝛe va ne laudis et vane gloꝛie: vt dicat᷑ ꝙ ipſi ſint pulchꝛi et hono rabileſ · Nõ eſt veriſimile ꝙ tales homies caritatẽ dei 1 pximi et ꝓprie ſalutis habeant: qꝛ verba vane gloꝛie carioꝛa hñt q̊ʒ fratres ſuos· q; deũ · q; ꝓpriam ſalutẽ·q; etiã eternã glaz· Ta les em̃ multũ cõtẽnũt eternã glam q̃ ei pponũt laudẽ et glaʒ hoĩm. Carius em̃ habẽt vt pulchꝛi dicant᷑ q; vt cõſequant᷑ re gnũ eternũ · Quia Luce. xuii· dicit · Omis qui ſe exaltat huilia biẽ · et omĩs qui ſe humiliat exaltabit᷑· ¶ Tercio ꝓpteꝛ nimiã cõplacẽtiaʒ et amoꝛẽ et ſolicitudinẽ quã hñt ad oꝛnatũ ⁊ pul chꝛitudinẽ coꝛꝑis. Tantꝰ em̃ põt eſſe amoꝛ ille et tanta cõpla centia ꝙ erit moꝛtale peccatũ ⁊ q̃ſi ydolatria · vt qñ amoꝛ ille amoꝛẽ dei ſuperat · hoc em̃ ab homiĩe colit᷑ quod pre ceteris di ligit᷑. Moc bene patet in illis qui omnẽ ſolicitudinẽ apponut quᷣo coꝛpus oꝛnare poſſint:et ſic tẽpus ſuum coſumunt.Vn de Criſoſto · in libro de compũctione coꝛdis · Nos tẽ pus vite noſtre cõſumimus expoliãtes dominã ·i: animã diuerſis vir tutibus: et adoꝛnãtes ancillam ſcʒ coꝛpus variis oꝛatibus · Vnde etiam dicit Ruguſtinꝰ de verbis apoſtoli ſermone · xlii. Coꝛꝑis huius ·i· exterioꝛis homĩs oꝛnam̃ a quãto ampliuſ ap petunt᷑: tanto erũt maioꝛa homĩs interioꝛis detrim̃ta· quãto autẽ minus appetunt᷑ exterioꝛa homĩs omamẽta: tanto ma gis pulchꝛis monbus homo interioꝛ adoꝛnatur · igo poſtpo nẽda eſt nimia cõplacẽtia veſtiũ · quia ꝓpter hanc ſolaʒ poſſʒ homo damnari· Vnde exẽplũ ſcri bit Humbertus de ſe eptẽpli ci timoꝛe · fuit qᷓdã nobilis dña in francia ꝗᷓ reputata fuit ſancta in diebꝰ ſuis cũ adhuc hic viueret · Que cũ ſemel'eſſet rapta vidit quandam magnã comitiſſam que fuit ei fa milia ris· Et cum animaʒ eius demones traherẽt ad infernum ipſa eiulando clamabat · heu me miſeram. quia ſatis caſta fui et xHkE. pA4 SULDGRBN. abſtinens et elemoſinaria: nec pro alia re damnoꝛ niſi pro lu oꝛnatu vario quẽ nimiũ dilexi: et in quo ipſi mihi nim is com e placui · et ſic cuʒ tali oꝛnatu coꝛpoꝛis mei proximis mei s occa et⸗ ſio malarum cõcupiſcentiarũ fuiet ſepius monita tam ĩ ſer 1 monibus q; in cõfeſſionibus meis nõ ceſſaui · Quia propter M nobilitatem reputabã mihi talia licere et ſic diſpuit · d ¶ Quinq; debẽt cobibere ſuꝑbum oꝛnatů. Rnatũ coꝛpis cohibere debẽt illa quinqʒ · Primũ dei oꝛ dinatio que vult vt in preſenti tꝑe intendat᷑ refoma· aſ tio animarum · quia ad hoc ſpeci aliter fuit primus aduen e tus filii dei in mundũ · In futuro vero vult vt fiat refoꝛmatio coꝛpoꝛũ · et ad hoc erit ſecũdus aduẽtus · Tunc em̃ reſurgent coꝛpoꝛa ſanctoꝛũ: et gloꝛiam ſuã habebũt que hic ſine gloꝛna fuerũt · Sed illa coꝛpoꝛa que hic ſuperbe fuerũt omata tun liin a chꝛiſto nõ oꝛnabũtur· Bernardus Qum dominꝰ ad iudiciuʒ uIu venerit:nõ refoꝛmabit niſi quod humilitatis ⁊ abiectionis in opef uenerit · Vnde Rpoſtolus ad Philip·iii. Saluatoꝛẽ expectamꝰ une qui refoꝛmabit coꝛpus humilitatis noſtre · ¶ Secũdũ eſt ꝙ luoe oꝛnatus iſte tunc deficiet quando magis eſt neceſſarius · hoc eſt in moꝛte homĩs cum deo debeat homo pꝛeſentari et ange GS lis eius: cum iturus ſit ad gloꝛiã celeſtis regni·. Vnde Yſa· ii · fote In die iſta auferet dñs oꝛmnamẽta calciamẽtoꝛũ et anulos au io, reos et lunulas et toꝛques et monilia et armillas et mitras · Eirn Krmillas vocat gloſa oꝛnamẽta brachioꝛũ · nec ſ. olũ deficlet gunve gloꝛie oꝛnatus: ſed etiã cõmutabit᷑ ĩ igno miniã · Et que pluus ſfa habuit de gloꝛia plus habebit tũc de ignominia. Vnde oſee posp iiii· Gloꝛiã eoꝛũ in ignominiã cõmutabo · t Yfaie · ii · Grit ꝓ ode ſuaui odoꝛe fetoꝛ.et pro zona funiculus· ꝓ criſpãti erine cal⸗ (r uiciũ · ꝓ faſcia pectoꝛali ciliciũ (Terciũ eſt vanitas ipſiꝰ pul Mdi chꝛitudinis de qua pulchritudĩe legit᷑ puerbioꝛũ vltimo. Eal anrp⸗ lax gratia et vana eſt pulchꝛitudo:mulier timẽs deũ ipſa lau engͤg dabit᷑ · Vana dicit᷑ pulchꝛitudo quia cito vadit in nihiluʒ pro hone pter qð floꝛi comꝑat᷑· In Yſaia em̃ legitur. Omĩs caro fenuʒ glor et omĩs gloria eius tanquam flos agri · Licet floꝛes ſint ma dug gne pulchritudinis: tamẽ ſatis parum amatur pulchritudo o 4 matifn P ine msmatzen mtn tmie Dinidie eni rn ninns deen Urfefontt tüniugen theſegoin itmunn ub diian dhieckont Zecidael R echenud Wentmeng nie ritnien tudo coꝛꝑis quia cito amittit᷑ ad minus in moꝛte · illa. Ratio · quia cito pertrãſit. Sic parũ amanda eſſet pulchꝛi ¶ Quartũ eſt ꝙ pulchꝛitudo talis frequẽter maledicta eſt· Vnde tob. v⸗ Vidi kultu firma radice · et maledixi pulchꝛitudini eius ſtatĩ · Maledicta eſt pulchꝛitudo homĩs illius qui ꝓpter pulchꝛitu dinem ſuaz damnabit᷑ · Expediuiſſet em̃ homĩ illi ꝙ fuiſſet le proſus vel naſo vel auribꝰ mutilatus: q; ꝙ eſſet pulcher hie ¶ Quintũ eſt ꝙ pulchꝛitudo illius valde nociua eſt.quia no cet ſibiipſi nocet ꝓximis · deo et angelis· hoc patet ãte ſupꝛa eodẽ ca·M. Et hec dicta ſunt de ſuꝑbia intenioꝛi et exterioꝛi ĩ enerali· ¶ De ſiliabus ſuꝑbie et primo de iactãtia- Kctantia deteſtãda eſt primo quia iactãs ſe: de bonis gratiã dei effũdet ⁊ oꝑa bona peꝛdet· Vñ de pᷣmo dꝛ · ec cleſiaſu·xx. Gratie autẽ fatuoꝛũ effundent᷑ · De ſecundo dicit Maximus in ſeꝛmõe quodã · Nõ poſſumꝰ ſimul ꝓ vno eodẽqʒ oꝑe fauoꝛem mũdi appetercet preruig celeſt gloꝛie inde ac quirere · ctẽ Grego·in moꝛal: O quã miſeri ſunt qui affectãt laudes hoĩm et ſemetipſis diſſipãt fructus laboꝛũ ſuoꝛũ · dũ ſe oſtẽdere alienis oculis appetũt: damnãt quod agunt· ¶ Secũdo quia talis fert teſtimoniũ de ſeipſo· Ergo ad talẽ poteſt dici vere qð iudei dixerut ad xp̃ᷣm mẽdaciter · vt habet tohᷣ · viii · Tu de teipſo teſtimoniũ ꝑhibes: teſtimoniũ tuũ nõ eſt verũ · In chꝛiſto cui hoc dicebat᷑ nõ habebat locũ hoc dictũ quia veraciter potuit de ſeipſo teſtimoniuʒ perhibere. Quia ſeipſum nouit plene quod alii hoĩes nõ poſſunt facere ꝙ ſe ipſos plene et veraciter cognoſcãt· Vnde Hilarius dicit. Soli deo de ſe cꝛedẽdum eſt quia ſe ſolus nouit. Sed in aliis homi nibus verũ eſt qð dicit aplus · ii · ad Choꝛix · Nõ quu ſeipſũ cõ mendat ꝓbatus eſt: ſedquem deus cõmẽdat· Tercio qui ſe ia ctat ydolũ ſeipſuʒ facit: ſeip̃ᷣm colẽs et gloriã ſibiipſi attribu honoꝛ et ens:que deo prĩcipaliter attri buẽda eſt Vnð Apls · Soli deo la. Mal. Nõ nobis dñe nõ nobis: ſed nomĩ tuo da Querit᷑ vtrũ iactãtia ſit pctr̃ moꝛtaleæ Dro quo ſciẽ gloriã dũ ꝙ ſeipᷣm iactare ſiue laudare pᷣt cõtingè octo mõis· Prio mõ ꝓpter bonã famã ꝓprie vt ſcʒ homo poſſit ſeruare ſuam . 2 “R “R . / SVDPGERBHINWN. bonã famaʒ ſic ſe ſamuel laudauit poſtq; ſenuit coꝛam filiis ilrbael · vt habet᷑ · i· Regũ · xii· dicẽs ad eos · Ctaqʒ cõuerſatꝰ ſuʒ coꝛaʒ vobis ab adoleſcẽtia mea vſqʒ ad hanc diem · Gcce pᷣſto ſum loquimĩ de me coꝛaʒ domino ⁊ coꝛam xpᷣo eius · vtrũ bo uẽ cuiuſq; tulerim aut aſinũ.ſi quẽpiã calũniatus ſũ·aut op: pꝛeſſi aliquẽ · Si de man u cuiuſq́; munus accepi ⁊ cõtẽnam i lud hodie reſtituãqʒ vobis · Et poſt ſubdit · Teſtis mihi ẽ dñs ꝙ nõ inuenietis in mann mea quicq;ᷓ mali. Sic ſimili mõ cum quis ĩculpatꝰeẽt in iuſte vel etiã timeret ĩculpari ũiuſte: ĩ tali caſu poſſet ſeipᷣm laudare ad cõſeruãdã famã ſuã · qꝛ erudeliſ eſt qui negligit famã ſuazʒ. imo hõ cũ inculpat᷑ iniuſte: tenet defẽdere bonam famaʒ ſuaʒ ⁊ ſe excuſare 1 oſtẽdere innocen tiam ſuam · Quia dicit᷑ ꝓuerbioꝛũ · xxii · Meliꝰ ẽ nomẽ bonum q; diuitie miłte · Vnde Hugo de ſẽo victoꝛe · Nõ ſufficit nobis bonũ ẽ in oculis tuis fecerim. Et fleuit ezechias fletun Gt factũ eſt verbũ domĩ ad eſaiã ꝓphᷣam dicens · Vade ⁊ dic eʒechie hec dicit dominꝰ. Nudiui oꝛõeʒ tuã: ⁊ vidi lacrimaſ tu as· ecce ego adiiciã ſuꝑ dies tuos.xv · ãnos · et de manu reg aſſirioꝛũ eruaʒ te cuitatẽ iſtã · Sic ſumili mõ cũ qs eſfſet ĩ ma rimis anyietatibꝰ cõſtitutꝰ: ſiue etiam ĩ agone moꝛtis·⁊ de de ſpatõe tẽptaret᷑: tũc poſſet qͥs in tali eaſu bona opera ſua ad — vita ſca:niſi ſit ⁊ fama bõa:Vñ.ug · Duo ſũt tibi neceſſaria cõſcietia et fama · cõſciẽtia ꝓpter te· ⁊ fama ꝓpter ꝓximuʒ Secũdo põt quis ſe laudare de bonis ſuis ꝓpter ſubleua:⸗ tõeʒ ſpei · ſic ſe laudauit eʒechiaſ vt habet᷑ Cſaie· xxxviii· vbidi cit᷑ · G grotauit ezechias vſq; ad moꝛtẽ: itroüt ad euz eſapas pꝓpheta.⁊ dixit ei · Hec dicit dñs deus ˖ Diſpone domui tue qꝛ morieris tu et nõ viues · Et cõuertit Gʒechias faciẽ ſuaʒ ad ꝑi etẽ et adoꝛabat ad dñm. dixit · Obſecro domine mem̃to qᷣſo quõ ambulauerĩ coꝛam te in veritate ⁊ in coꝛde Ffeci 1 q letu magno memoriã reducere ne deſparet ˖ Et ecõuerſo cũ hõ de elatõe cõplacẽtia ſuiipſius tẽptaret᷑ · tũc peceata ſua eſſẽt reducen da ſic ad memoriaʒ: vt ſic humiliaꝛet᷑ · Huic ſimile legit᷑ de ſẽo . 1 Inthonio cui diabolꝰ diyit· Cũ te exaltare ĩ elatõe mẽtis deſi Hero tũc tu te dep mis Cũ te depmere volo:tuũc tu te exaltas hcid ſuma nam cerit. ſdebn domit ſpodtt fedttate terümin potcs ſecttſan mnin ke⸗ oibilli iCho⸗ ditater minug giüfen. bertepe ret Yrd uſtoten ktediet dinte:/ maniteſa ſ D Eneſr ngoni⸗ Rekin 00 4ei lterint buoc⸗ ſpſocp ppterl rtalq ſios in⸗ W r e Pconeſti enſe Dns wusſiu Piitnn oennini pen lleitt iſnigemt mnuſte n ſtidge noen e wonehnnn Plucern ttbitalrn uxpe 8 6 onedonmati / 4 gſiſun 7 . nmnenenv õ ſeunnt Sciẽdũ tamẽ ꝙ in anguſtiis moꝛtis hõ maxime dʒ habẽ recur lum ad diuinaʒ miſeratõeʒ· Vñ Ambꝛo · in hexamerõ· De diui na miſeratõe tũc ſperandũ ampliꝰẽ: cum pᷣſidia hũana defe cerit · Vnde legit᷑ de btõ Bn. Qui ĩ merito paſſionis intm̃ con fidebat · ꝙ cũ in ĩfirmitate eẽt qnqʒ ſibi videret᷑ ante tribunal domĩ ſe pnñtari · Et quõ ſathan mita cõtra ipᷣum diceret· Re ſpõdit regnuʒ celoꝛũ duplici iure vominꝰ meus obtinet· ſ. he reditate patris· et merito paſſionis· Altero ipſe cõtentus:al terũ mihi donat· Rd hoc inimicꝰ cõfuſus dilceſſit · T ercio põt qͥs ſe laudare ad glam dei ⁊ edificatõem pꝛoximoꝛũ · Siẽ fecit ſanctꝰ paulꝰ apls· Vñ dicit·i · Choꝛĩ. u. Eſtimo me nichil minꝰ feciſſe a magnis aplĩis· Itẽ dicit in alio loco· Abundtiꝰ oĩbꝰ illis laboꝛaui· Itẽ iactat ſe de his que paſſus eſt. Vñ dicit i . Cho:xi. In laboꝛe et erũna vigilis miltis · ᷑n frigoꝛe nu ditate in moꝛtibꝰ frequẽter· Niudeis quĩq̃es qᷓdragenas vna minus accepi· Ter virgis ceſus ſũ:ſemel lapidatꝰ ter naufra giũ feci. et ſic de aliis ꝑiculis que ibi narrat ĩ quibꝰ fuit· Hec bNeo SVDPeRBI beatꝰ paulꝰ de ſe narrat vt eos ad tolerãtiaʒ ⁊ opatõeʒ ania ret · Vnde dicit Qhoꝛĩ eodẽ caꝰ. Suſtinetis ĩquit ſi quis in ſeꝛ uitutem vos redigit · ſi quis deuoꝛat · ſi qͥs in faciẽ vos cedit· ktẽ dicit romanis ad Ro.xii.Benedicite ꝑſequẽtibꝰ vos· bene dicite 1 nolite maledicere · Ergo tali ĩtẽtõne qũ quis oꝑa ſua manifeſte coꝛaʒ hoĩbꝰ faceret· ⁊ quãdoqʒ de eiſdẽ opibꝰ boĩis ſe laudaret: vt deus ex hoc honorificaret᷑: 1 ꝓximꝰ edificareẽ nõ peccaret· Vnde yp̃s dixit in euãgelio Mathei.v. Sic luceaat lux veſtra coꝛam hominibus· vt vi·o.v.b.a glori:p·ꝛc. Vnde Gregorius in moꝛalib. Nctio ſit in publico intentio tam ma neat in occulto. (Quarto modo cum qͥs ſe iactat ꝓpter ali quẽ actũ venialis pẽi· Sicut quãdo q̃ laudari uult eo ꝙ vea liter in laude delectetur Verbi grã · vt cũ qᷓs ſe iactat ð aliꝰ puo qð nõ ẽ cõtꝛa caritatẽ dei neq; ꝓximi tali ĩtẽtõe vt ſic bo nꝰ ſociꝰ eſtimet᷑ ⁊ noĩet᷑ · ⁊ hoc eſt veniale pem. ¶ Quĩto mõo ꝓpter lucrum temꝑale· et ex auaricia ſolent aliqui ſe laudaie vt aliqui mercatoꝛes qui ſeipſos commendant: et ſic pꝛoxĩos ſuos in emendo et vẽdẽdo decipere intẽdunt · vel etiã vt aliq SVDERBHN. Pyenite qui ſe cõmendãt ꝓpter lucrum· Sciẽd um ꝙ qñ ma⸗ us homo qui oſtẽdit ſe bonũ et nõ elt · et ſie recipit aliqua m elemoſinã cum tũ nõ indiget tenet᷑ reſtituere ĩ foꝛo cõſciẽtie paupꝑibus · vel vt mechanici faciũt qui vltra modũ ſuos labo res et ſua oꝑa extollũt et cõmẽdant · et laboꝛes et oꝑa aliorũ reprehẽdunt et vituperãt: quaſi nihil valeãt · quãuis etiã quã doq; melioꝛa ſint. qʒ cõſtat eſſe cõtra caritateʒ ꝓximi· Quia aliis facit qð ñ vellʒ ſibi fieri ſcʒ artẽ et oꝑa alioꝛũ vilipẽdẽdo Et taleſ grauiter peccãt · quia hoc nõ ꝓcedit ex caritate ſed ex inuidia. Vnde Friſto· ii. Thopi Tnuidus eſt qui contriſtat᷑ de ꝓſperitare bonoꝛũ · IEdem dicit · i. Retho. Similis ſimili inui det ſi in hoc quo ſimiles ſunt: vnus excedit aliũ. vnde figulꝰ odit figulũ. ¶ Sexto cum quis ſe iactat in maleficiis ſuis · et tunc tale eſt peccatũ quale eſt illud pctm̃ de quo ſe iactat ſcz moꝛtale vel veniale Verbi gratia · ſicut cũ quis ſe iactat de ꝓ catiõe mulieꝛũ vel de tactu illicito · vel etiã de actu luxurie · vl etiã de ſuꝑbia vel complacẽtia quã habuit in choꝛiſando · et ſic de aliis · Quia multum reprehẽſibile eſt et nociuu ſic ſe de peccatis iactare· Vnde Greg· in moꝛal. Sũt nõnulli qui nũq́; 7 ₰— deflẽt qð faciũt: ſed etiã laudare et defendere nõ deſiſtüt. Et nimirũ cũ defẽdit᷑ culpa geminat᷑ Vnde etiã dicit Rutoꝛitas Dupliciter peccat qui ſe ð crimĩe iactat · Sciẽdũ tã cũ ille qui laudat aliũ in peccato moꝛtali ipᷣm in peccato cõfoꝛtando: q; ille ꝗᷓ laudẽ que rit in tali peccato: ambo grauiter peccãt· Vñ NRugꝰ · ſuꝑ pſal.D uo ſunt genera ꝑſecutoꝛũ ſcʒ vituperãtiuʒ et adulantiũ. Sed plus ꝑſequit᷑ lingua adulatoꝛis: q; manus pſequẽtis · ECdẽ · Rdulãtium lingue gat homĩes in peccatis · Delectãt em̃ ea facere in quibus nõ ſolũ metuit᷑ rep̃henſoꝛ:ſʒ etiam laudat᷑ operatoꝛ· Sed heu iam implet᷑ illud dictũ pſal. Laudat᷑ peccatoꝛ in deſideriis ſuis ⁊c̃. Quia ſuꝑbia noĩat᷑ ho neſtas. auaricia ꝓuidẽtia · aſtutia prudẽtia· et ſic de aliis Sed qui ſic laudant᷑ decipiunt᷑· Vñ Yſa· ii · Dopule meus qui te be atũ dicũt ipſi te decpiũt. Ergo nõ dẽmꝰ nos iactãter laudaꝛe in maliciis noſtris· nec gaudere de iniqtatibꝰ noſtris de qui bus dolẽdum eſt. nec velle honoꝛani in his in quibus merito deben⸗ (uid⸗ peſin cnt. pera“ dity motle daaiüd isſe hu mnannun bonort tle⸗9 fötiͦi tnſi guiter tp 9 opibtu g.1tu butige quiati fieum nliter. peopn wniqun lttame e ſbugſer dunnetia Curetde dle operde boro! futuro ellgs n na nof ucmſtin nlsſnli li mnſge uusſin goleutſ asſeian ecn D crlnndo⸗ oauiſ le ſonlliquini mtrtſin cüdot ſunn iiiilg cwünml nurfni i niſgernenm Ams s⸗ — — = = lon⸗ iſ peſſimis exultare ⸗ 4 4 1 7 1 debemus verecũdari coꝛaʒ deo ⁊ oĩbꝰ hoĩbꝰ. Vnde Bernhar. Quid eſt magis peruerſuʒ q; letari cũ malefeceris? et ĩ rebꝰ ¶ Septio cũ quis ſe falſe et mẽdaciter ia ctat. ſicut heu ſepiꝰ cõtingit ꝙ multi ſe iactãt de his ꝗᷓ nõ ſũt vera· ſic mẽtiẽdo qᷓrũt vanaʒ glaʒ · Tũc ᷣm bermãnũ ð ſchil ditz · Qñ v̈ba talis iactantie ſũt ĩ materia falſa: tunc põt eſſe moꝛtle pẽm vel veniale ſicut ea falſitas ẽ de q̃ſe iactat· vel mẽE d aciũ de quo glaʒ querit ĩ bonis oꝑibus ſuis· (Octauo cuʒ qͥs ſe iactat laudẽ querit in ſuis oꝑibus bonis · Tũc ſᷣm Heꝛ mannü de ſchilditz . Oñ ꝑ tlez iactantiã qᷓrit glam quam p̃feꝛt honori diuĩo vł ſue ſaluti vl dilectõi ꝓximi: tũc ſic ẽ pẽᷣm moꝛ tale · Sed tñ ſi quis ſe iactat de aliquibꝰ ⁊ in eis glam querit nõ tñ illaz p̃fert honon diuino vlſue ſ. aluti vel duectõni ꝓxĩ etiaz ſi inanẽ glam qꝗrat· põt eẽ veniale · Et de hac materia lo⸗ quiẽ etiã mr ĩ cõpedio theologice veritatis dieẽs. Si laus ꝗᷓ rit᷑ ꝑ oꝑa vᷣtutũ hoc ẽ duylłr· Quia vl appetitꝰ laudis cõiugit 7 oꝑivᷣtutũ tanq;ʒ ĩcidẽs · ſicut cõtingit in cantu et pᷣdicatõe qñ q;. ⁊ tũc eſt veniale· Vel laus ẽ finis pꝛicipaliter pᷣſtitutꝰ oꝑi vtutis et oꝑanti · ita ꝙ ibi cõſtituat finẽ vltimũ· ⁊ ſic ẽ moꝛtle quia tũc ĩheret ei vt fini vltimo· Ergo aliqui poſſent damna ri eum bonis operibꝰ ſuis ſcʒ qui primo et principaliter et fi naliter intenderẽt laudẽ humanam quam bieponeen⸗ deo 1 pꝛoprie ſaluti · Cxemplum in euangelio de phariſeo Luce. xviii · qui decimas dedit et duos dies ĩ hebdomada ieiunauit. et tamẽ cum his pꝛomeruit infeꝛnum · Quia de his bonis ope ribus ſe iactauit et in eiſdem vanam gloriam queſiuit. Scien dum etiam ꝙ homo poſſet amittere mercedem ſuam ſi ſe ia⸗ ctaret de bonis oꝑibus ſuis:etiam ſi moꝛtaliter non peccaret ec ille · Ergo ꝑiculoſum eſt ſe iactare ⁊ velle laudari ĩ bonis operibus ſuis · Vnde Yſidoꝛus de ſummo bono · Qui hic de bono laudari appetit ſpem perdit · et gloriam mercedis in futuro non recipiet · Ctem Criſoſtomus ſuper Matheum · O inſipiens quid tibi pꝛodeſt iſta laudatio poſt moꝛtem ſi vbi eris non lauderis · ITtem non ſolum cauere debemus ne bo⸗ na noſtra iactanter ꝓferamꝰ : ſed etiã pꝛudẽter cauẽ dẽmꝰ ne in elatõe mẽtis nos ð bonis noſtris extollamꝰ. Vnde legitur exceſſit in multiloqo · Qui ſemel in Tiet ẽtia abbatis ſui loꝗᷓba tur de nõ ſibi cõmiſſis· Qui abbas ſerioſe dixit · Frater tace 2 vade ſerua ſuentiũ tuũ.In quibꝰ verbis ille frater cõpũctus eſt· 1 iuit ad cellaz ſuã · ⁊ ammõ tacuit ꝙ nõ loquebat᷑ niſi int rogaret᷑ In quo ſilẽtio pꝛofecit ab intra ĩ mente ꝙ de ſibi re uelatões ſanctas manifeſtauit · Euit aũt heremita ĩ ſiua nõ lõge a monaſterio.Id quẽ iuit abbas ad ꝓcurãdũ ſibi cuʒ ſa cràamẽto euchariſtie · qꝛ infirmꝰ erat beremita ille.⁊ ſũpſit ab bas ſecũ illũ frez qͥ ſic ſientiũ ſeruabat · Et cũ irẽt in via qᷣdã latro audiens nolam cum ſacramento aſſociauit ſe eis · iuit cũ eis ad domũ heremite· ⁊ manſit in ianua ſtans foris·quia reputauit ſe indignũ eẽ ꝙ ĩtraret ad tam ſanctũ virũ.et quã do beremita iam debebat ſumere ſacramẽtũ · tunc dixit latro O deꝰ ſi talis eſſẽ qualis tu es· Et heremita hec audiẽs in ela⸗ tõne mẽtis dixit · hoc libẽter deberes velle · Tũc ille frater ce pit amare flere· tũdebat pectus ſuum. Sed poſtqᷓ E. ille redierũt ad domũ · tũc latro ſecutꝰ eſt eos a lõge· Et di xyit O deus ꝓpicius eſto mihi pctõri · et ſic in tali feruẽti cõtri tõne cucurrit poſt abbatẽ · et in tali veloci curſu cecidit tam grauiter ꝙ ĩmediate moꝛtuus ẽ · tunc frater ille riſit in iubila tõe coꝛdis ſui· Tũc abbas ãm irabat᷑ de illo frẽ · Et poſtq̃; ad cdauſtrũ venerũt qᷓſiuit ab eo cur fleuiſſet qñ illũ ſãctũ hoĩeʒ vidiſſet cõmunicare ? et iã riſiſſet cũ illũ latronẽ in pẽis ſuis mori cõſpexiſſet? Tüũc frater ille dixit abbati · Nudiuiſti ne pĩ verba latronis?qui dixit · vtinã eſſeʒ talis qualis tu es· ꝛ here mita ĩ illa elatõe mẽtis reſpõdit· hoc libẽter deberes velle.et ꝓpter talem elatõem dãnabit᷑ ſi ſi morietur·ergo fleui . Sed ille latro ꝗᷓ ſecutus ẽ nos voluit cõfiteri peccata ſua · 1 ex tali feruenti contritõne moꝛtuus eſt. et deus indulſit ſibi omnia peccata ſua·et eſt filius et heres factus regni cel eſtis. quia cõ tritio ſua tãta fuit ꝙ deleuit penã ⁊ culpã · ergo riſi iã ⁊ gaui ſus ſum de magna miſericoꝛdia dei. Vnde caſſiodoꝛus ſuper ilud Lſal. d dominũ cũ tribularer· Dñs neſcit differꝛe quẽ exẽpluʒ. Quidã fr̃ religioſus ĩ quodã mõaſterio erat:qſepiuſ 3 abbas et ndſſo L Atttatl ſotee noͤfen mmi guget de di diens domt dGH SVPCRBN. I deer co mpũcto coꝛde ſibi ſenſerit ſupplicare.c᷑tẽ Greg ĩ regiſtro anie Alum quẽ cõſpicis delicta fletu delere: in conſpectu deitatis 5 t Eeun rlraczict egtoſt — 4 nõ dubites miſericoꝛdiã cõſequi · Quia nullũ peccatoꝛẽ reueꝛ ſum ſpernit: qui peccatoꝛes redimere venit · Ergo ſũme cauẽ dum eſt ab elatiõe mẽtis in bonis oꝑibus Vñ Berũ·in tracta tu ð ſeptẽ donis· Multo meliꝰ eſt eſſe peccatoꝛẽ humilẽ:qᷓ; iu ſtum arrogãtem · Qð a dño aꝑte oſtẽdit᷑ vbi publicanꝰ et pha eus in exẽplum ducunt᷑· De inobedientia · Nobediẽtia eſt ſecũda filia ſuꝑbie et naſcit᷑ et venit de R midüſbeen — ſuꝑbia · qdᷣ patet qꝛ ſuꝑbus nõ vult ſe inclinare ad obe . ie diendu et ad exequẽdum ſuꝑioꝛis p̃ceptũ ne eo ĩferioꝛ videat Pnefen Quil lugdu. ĩ ſũma vicioꝛũ · DPrimo q; illud viciũ m ultipli Ater er grauiter legit pumit eflei ſacna ſenpeura. patz ⸗ pmis parẽtibus qui ꝓpter illud peccatũ eiecti ſũt de paradi n ſo Sitliquiim erat in paradiſo eiccii ſunt oe paviſa tene ül 8 . ſtri ꝓpter ĩobediẽtiaʒ:qũo credũt ſe ingreſſuros ꝑadiſũ cele ſtem qui inobediẽtes ſuntæt᷑tẽ punitũ eſt illud peccatũ ĩ vxo i re Loth· que ꝓpter ĩbediẽtiã verſa eſt ĩ ſtatuã ſalis. Ceñ· xix· erſoget Itẽ punitũ eſt illud peccatũ ĩ Saul ĩ hoc ꝙ ꝓpter illud pctm̃ tlifmun eiectus eſt de regno · Vnde pᷣmo Reg xv. Dixit Samuel ꝓphᷣa oni andtn ad Saul ꝓ eo ꝙ abieciſti ſeꝛmonẽ dñi abiecit te dñs ne ſis rex lent nitl Ktem ꝓpt er inobediẽtiã ĩ tãtã miſeriã poſiti ſumus:et ꝓpteꝛ fi hpoſß⸗ eam omẽs moꝛti adiudicati ſumꝰ. Vnde neg · Rd hoc hõ ĩ pa lüſtcühi radiſo poſitꝰ erat vt ſic ſe ad cõditoꝛis ſui obediẽtiã vinculis mmenzärt caritatis aſtringeret et ad celeſtẽ patriã angeloꝛuʒ qũqʒ ſine — Konlirf moꝛtte carnis tranſiret. Sic nãqʒ imoꝛtalis cõditus fuit: vt ſi wonuf nõ peccaſſet: etiĩ moꝛi nõ potuiſſet. tẽ ꝓpter ĩobediẽtiã hu TNsAeꝗn manũ genus multiplices miſerias ſuſtinet · ſq; famẽ ſitim fri 116 ſuis Zus et eſtus et doloꝛes et infirmitate 8 et tribulatiões. et ſic rtin a de aliis: que omĩa hum anũ genus nõ ſuſtinuiſſet: ſi deo obe tAD, diens fiulſet. Ynde Gregoꝛi Abi nulla aduerſitas: vbi nulla lleß dominat iniqtas. Ergo omẽs miſe erie pñtis vite quaſi quedã ne Sins flagella ſunt: quibus dominꝰ inobediẽtiã homĩg punit:⁊ ad ſeast obe dientiã excitat · Vnde inobediẽtes homĩeſ du rioꝛes aſinis XHI. DG SVDERBEN. ſunt quia illi flagellis et aculeis obediũt · Secundo põt va lere ad deteſtationẽ huius peccati magnitudo remedii: quo indiguit illud peccatũ ad ſui curatione · Opoꝛtuit em̃ vt filꝰ dei fieret obediẽs vſqʒ ad moꝛtẽ: vt pctm̃ inobediẽtie ſanaret᷑ Bern· Ex cõſideratiõe rem edii: periculi noſtri eſtimo quanti tatem In veritate potius deberemus timere inobediẽtiaʒ qʒ moꝛtẽ exẽplo filii dei · de quo Berũ · dicit · Memen tote fratres xp̃us ne ꝑderet obediẽtiam pdidit vitam. teſtandam inobediẽtiam poteſt valere hoc ꝙ ino bediẽtia red dit hominẽ maledictũ · Vnde Deutro · xxvii. Maledictus qͥ nõ pmanet in ſermonibus legis huius:nec eos oꝑe ꝑficit · Et Ec cieſialt. xli. Ve vobis viri impii qui dereliquiſtis legem altiſſi mi. Et ſi nati fueritis in maledictione naſcemini et ſi moꝛtui fueritis in maledictuõe erit pars veſtra· Plſ. al · Maledicti qᷓ de dinant a mandatis tuis. ¶ Quarto potelſt valere ad deteſta tionez buiꝰ peccati hoc ꝗꝙ inobediẽtes ſoci demonũ ſunt. In ter omẽs creaturas nõ inueniũtur niſi due que nõ obediunt deo ſqz demones et mali homies. Vnde Tohᷣ·xviii · Mabitẽt in tabernaculo eius ſocii eius.pmo vident diabolo attinere in⸗ obediẽtes :ſicut obediẽtes dominꝰ reputat ſibi attinere Vñ Mathei · xi . Quicunqʒ fecerit volũtatem patris mei qui in ce lis eſt: ipſe meus frater et ſoꝛoꝛ et mater eſt · Ergo ſtudere de bemus obediẽtiam exẽplo chꝛiſti qui dicit kohᷣ. vi. Deſcẽdi de celo.nõ vt fadam volũtatẽ meã: ſed voluntatẽ eiꝰ qui miſit me . (Querit᷑ vtrum inobediẽtia ſit peccatũ n oꝛtale? Reſpoᷣ deo bin Tho · ſe · ſe · q · ev. C ſic · nam inobediẽtia cõtrariatur caritati dei: que exigit vt eius p̃ceptis obediat᷑ · In preceptis autem diuinis continet q; ſupionbꝰ obediat᷑ · Vnde Romañn. xiii· Qui poteſtati reſiſtit dei oꝛdinatioi reſiſtit · Kẽ cõtrariat dilectiõi ꝓximi inqu antũ ſuperioꝝn ſubtrahit obediẽtiaz quã ei debet · Saẽdũ ꝙ Mermanꝰ de ſe childitz ſub aliis verbis re⸗ ſpõdit ad pꝛedictaz queſtionẽ dicẽs Inobediẽtia eſt quedam repugnantia ad volutatem ſuperioꝛis vel tranſgreſſio ſtatu ti dei vel prelati. Si ergo illa repugnãtia quã habet ſubiectꝰ 7 . „„ Cercio ſcz ad de ad volũtatẽ ſuꝑioꝛis puta dei vlp̃lati: ſit ĩ his in qbꝰ ſubdi feceſta ſebelli⸗ t vald ſipchn Nceſen ctus nec lberato neqi fegtof ooͤe täͤſgre ſr ſt pöteſe leſet⸗ tigare. 40 T aſe⸗Dil Woa t ſundut lnbere⸗ ſegand wriep uplete. Urüͤtt. tlüͤver nanſ Cesri ſentir gioſa reſtll bi ge undopie femede⸗ 6 rutenni xditeſnne eſtnogtn nobmitgi wmnrfemg Toſqedde = mneddenand llmihngi⸗ Nepſat ͦde algen ini nierſt nottu Moa de Mere ndatt mmonüſon leno obedit hii⸗Ubiti onurent ſimnen! tis wign iblinnd gönhce H vnt inatleheß, Dencmno i hmnans Verdomn, ſe hiümm tcbing can ct rebellio · et qñ ſciẽter et cũ de ſt tũ valde graue q̃ſi quedã ydolatria· Vnde ðꝛ:i. Reg· xv. Qua neceſſario tenet᷑ ſuperioꝛi obepe rie vocat᷑ preuaricatio vlł iberatiõe fit eſt moꝛtale pecca ſi pctm̃ ariolãdi eſt repugnare. et quaſi ſcelꝰ ydolatrie nolle acqeſcere. Si tñ ila repugnãtia nõ eſſet in his in quibꝰ ſubie ctus neceſſario habet obtẽperare· vel etiã ſi eſſet animo inde liberato. vel ꝓcederet ex ꝓbabili ignoꝛãtia: poſſet eſſe qñʒ ve niale · qñqʒ ſine peccato· Ver bi gẽa · Subd itꝰ qñ repugn aret pᷣcepto p̃ᷣlati male precipiẽtis· vł ſe opponeret male vite ſue eo mõ quo deberet coꝛã ſuo ſuꝑioꝛi· Et ſic etiã dicẽdũ videt᷑ ð trãſgreſſiõe ſtatuti vel canonũ vel alicuiꝰ regule vel ſtatuti p̃lati:ſi tale ſtatutũ vl mãdatũ teneat ſᷣm ſimplicẽ iuſſionẽ: põt eſſe veniale pctm̃.niſi t alis trãſgreſſio eſſet que ꝑ ſe ma la eſſet.vel etiã indifferẽter fieret ex cõtẽptu · ¶ De cõtetiõe· Ontẽtionẽ vitare debemus· Primo qꝛ eſt pctm̃ diabo Allicũ .· Vnde Rug · Nihil ſimilius eſt actibꝰ demonũ q́; li tigare. vnde ſeruꝰ dyaboli nõ dei ſe oſtẽdit qui libẽter litigat ii.ad Thi·ii · Seruũ aũt dñi nõ opoꝛtet litigare ſed mãſuetuʒ eſſe · Diſcoꝛdiã f aciẽs et cũ ꝓximo litigãs nõ ſolũ eſt ſeruꝰ di aboli · ſed etiã filiꝰ diaboli · Vnde Ereg · in pa ſtoꝛal. Si dei vo cant᷑ filii qui pacẽ faciũt · ꝓculdubio ſunt fili ſathane qᷓ con fundũt. Sciendũ tamẽ ꝙ q;uis cũ omĩbus hoĩbus debeamꝰ habere pacẽ: tamẽ ſpeãlius cũ q̃ttuoꝛ generibꝰ hoĩm nõ eſt litigandũ · Drimo cũ potẽtibus.Vñ Eccłviii· Nõ litiges cum homĩe potẽte:ne foꝛte incidas in manibꝰ eius: ⁊ cũ ho mie lo cuplete:ne foꝛte cõtra te cõſtituat litẽ tibi · Mtos em̃ ꝑdidit aurũ et argentũ. Secũdo cum homie lĩguato ſcʒ qui eſt mul toꝛũ ver boꝛũ · Vnde ecdviii · Nõ litiges cũ homĩe linguato: neq; ſtruas in ignẽ ipſius ligna·Et cũ homĩe iracundo nõ fa cies rixam. Tercio cũ vxoꝛe ꝓpria · Ex quo em̃ aliquis litẽ ince perit habere cũ ꝓpria vxoꝛe · nũquã habebit requiẽ neqʒ in p ſenti neqʒ in futuro · ꝓuerbᷣ · xix · Tecta ꝑſtillãtia et mulier liti gioſa comꝑant᷑· Qui in domo pſtillãte eſt: quãdo vult ðclina re ſtillicidiũ in vno loco inuenit illud ĩ alio:ita ꝙ nõ inuenit ibi q̃etẽ · ſic vir ⁊ vxoꝛ qetẽ ñ ĩueniũt ex quo ĩcipiũt eẽ litigioſi iKE. s . . gui dil Et valde male ẽ eis· Drimo q;tũ ad coꝛpꝰ. Quãuis eĩ magnas ſn diuitias habeãt tamẽ ſunt triſtes et cũ gaudio nõ poſſũt vti. ſemia e q ſibi mutuo inuidẽt · Vñ ꝓuer · xvii · Melioꝛ eſt buccella paĩs ſuneni ſicca cũ gaudio: q; plena domꝰ victimis cũ iurgio.· Scdo q;tũ reiſtit ad animã· q; tales in matrimonio diſcoꝛdãtes mita pctã moꝛ itpol talia inter ſe cõmittũt ĩ periculũ aiarũ ſuarũſcʒ maledicẽdo auipl blaſfemũãdo ſeiuicẽ ꝑcutiẽdo.⁊ ſibiipᷣis malũ optãdo·Et hoe mmmuet totũ fit ex mſlinctu diaboli qui cũ talibus moꝛat᷑· Quia ſicut iretil illi q ſunt ſi pacifici ⁊ cõcoꝛdeſ habẽt deũ ſecũ moꝛãtẽ Vnde nleſdi Mathei · xviii Vbi duo vel tres fuerĩt cõgregati in noĩe moeooi· Srpre medio eoꝛũ ego ſum) Sic diſcoꝛdes habeẽt diabolũ ſecũ moꝛã u teʒ: qui ad tales diſcoꝛdias eos inſtigat · Quarto nõ eſt litigã niſa dum ð re qᷓ hominẽ nõ moleſtat · Vnde Eccleſiaſtici· · De illa ſoina re que te nõ moleſtat ne certaueris · Contra hoc faaunt qui Gulon omnia expedue volunt · Et tales ſeipſis faciunt inquietudinẽ cited mentis et impedimẽtum profectus ſui· ¶ Contentio ſcðm inn Hermanuʒ de ſchilditz eſt impugnato veritatis cum confl⸗ 4 r, dentia clamoꝛis · et vt ſic ſemper eſt peccatum moꝛtale · quia i repugnat veritati et paci que eſt effectus caritatis · ymo ſine *R qua caritas haberi nõ poteſt · Quia ſᷣm augꝰin libro paſtora. H Super bia parit diſſenſionem· caritas vnitatem. Ex hoc eſt ꝙ contentioſus ꝑ ſacros canones prohibetur oꝛdinari· vt · xlvi. 8 di . i · Quod nõ fieret niſi contentio eſſet peccatuʒ moꝛtale· Si M tamẽ aliquis im pugnaret falſitatẽ · vel defenderet veritatem cum inoꝛdinato clamoꝛe: poſſet eſſe veniale peccatum niſi . e foꝛſitan eſſet tanta ĩoꝛdinatio ꝙ eſſet magnuʒ de hoc ſcanda tey⸗ lum ·tũc quãdoqʒ etiam poſſet in hoc cõmitti peccatum mor 1 tale · maxime quãdo impugnatio falſitatis vel defeſio verita ieb tis nõ pertinet ad conſeruationem fidei · vel veritatem vite ſe Si autem pertineret ad aliquod iſtoꝛum nõ credo ꝙ faciliter din poſſet ex hoc quis incidere peccatum moꝛtale ae (De ipocriſi · “””M ſ T Docriſiſ eſt ꝓpctm̃ valde deteſtãdũ · Primo qꝛ ipocrita ẽ mo ſimia diaboli volẽs imitari filioſ dei:⁊ qð filii di faciũt ſui decoꝛẽ ipe facit ad ſui iugulatõʒ.ſiẽ ðᷣ qᷣdã ſimia refert᷑ ümie mweet Polüſerinc notͤit ſaſia ilie lborfumng tingurnn ſortemvidr tusam e norie wid pnoſ⸗ hnwopa ten bihutt nunr ruorke vorttenmen Getaemnti nul npumm Neſocch Nl grdogitn e noceed 3BKn „1 6 ſſerurn quã diues quidã enutriebat.Tuxta quẽ in ꝓximo quidã paug ſutoꝛ p̃parauit calcioſ· Et quãdo incidit coꝛeũ ad calcios:tũc ſimia ex oppoſito in domo ſui dñi obſeruabat eum et q;cito ſurrexit · et eultellũ de manu poſuit tã cito accurrit et etiã co reũ ſibi preſcidit · volẽs facere ſicut a ſutoꝛe vidit · Et ſic ðſtau rit pauperi coꝛeũ. quod ille pauꝑ diuiti ſepe cõqueſtus fuit: quẽ ipſe nõ curauit · Tũc vna vice accepit ſi utoꝛ nouaculũ ad manũ et raſit ſibi barbã ſub collo ſuo et guttere · qð cernẽs ſi mia etiã poſt receſſum ſuũ aduenit: et cultellũ recepit et ſie ſi mile ſibi facere voluit ſicut antea vidit · et ſic ſeip̃am occidit · Sic ypocrite faciũt ſibi ad perniciẽ qdð boni ſibi faciũt ad ſa luteʒ. ¶ Secũdo põt valere ad deteſtationẽ huiꝰ peccati pena quã ſcriptura ip̃ᷣis minat᷑· Et vna pena eſt ꝙ nũquã videbüt faciẽ dei niſi cõuertant᷑ Vnde kob · xii · Nõ venit in cõſpectu eiuſ omĩs ppocrita· nec mirũ ꝙ de nõ ſit ante coſectappe crite · Omĩa em oꝑa ſua facit vt ab hoĩbus videat᷑. hoc ẽ vnũ ꝗqð multũ placet deo ꝙ homo coꝛ ſuũ et intentionẽ ſuã ſepe erigat ad deũ· Vñ ſuꝑ ulð pſal Eirm abo ſuꝑ te oculoſ meos dicit glo. in ꝑſona dom · Nõ aufeꝛã oculos meosa te q; tu ſꝑ leuas oclos tuos ad me · ¶ Tercio poſſũt valere ad deteſtatõz huiꝰ peccati maledictões młtiplices quas dominꝰ hieſus ſu p ypocritas ꝓtulit· Vnde Math.xriii · Ve vobis ſcribe phari ſei et ppocrite qui clauditis regnũ celo:ũ ante homĩes·nõ eĩi intratis· nec introeũtes ſinitis intrare · Ctẽ ve vobis ſ. cribe et phariſei et ypoerite qui comeditis domos viduarũ in oꝛõe lõ ga . ktẽ ve vobis feribe et hHei ⁊ ppocrite qui ſiles eſtis ſepul chꝛis dealbatiset ſic de aliis pluribus mledictoͤe qᷓ in euã gelis inueniunt᷑· Sed qᷓreres quare dominꝰ ita ꝑſeqbat᷑ ypo critas? Reſpõdeo ſᷣm Cuil.· lug · Qideo qꝛ ip̃i ſũt ꝓditoꝛes · ſilantes ſe eſſe ex ꝑte dei et funt ex ꝑte diaboli · vident em̃ eẽ amici et ſũt imici · Et iõ mltũ poſſuùt nocere ecclie dei · Vnde heꝛetici ꝑ ppocriſim hoĩes deepiũt · Et ãtixp̃s qui caput erit maloꝛũ ꝑ ipocriſim homĩes decipiet · ¶ De ſpebꝰ ipocriſis. quit᷑ de ſpẽbꝰ ipocriſis· Et jᷣm Ciil · lug · p̃t diſtĩ gui ĩ tres ſpẽs ipocriſis · DBrima ẽ qñ aliqᷓs coꝛã hoĩbꝰ ſiat ſe SVDEGRBHN. obedire deo:⁊ in occulto nõ timet deũ offẽdere · Et in ill ma ſpecie bonitas tm̃ apparet in exterioꝛibus oꝑibꝰ. ¶ Scðda ſpẽs eſt qũ in aꝑto et in occulto bona oꝑa facit. vt ſancł ab hoĩbus videat᷑ · Et in illa ſpẽ bonitas oſtẽdit᷑ in occultis et in aptis:ſed nõ in intẽtõe. Cõtra qð dicit Cꝛeg · in moꝛal.Ome bonũ qð agimꝰ ꝑ ĩtẽtionẽ ſꝑ ad celeſtia leuemꝰ ¶ Teꝛcia ſpẽſ eſt cũ aliqᷓs minoꝛẽ ipocriſim relinq̃t: vt ĩ maioꝛiet ſubtilioꝛi ꝑmaneat · vt cũ aliq̃s requiſitꝰ an ieiunet dicit deus ſcit · vt di cat᷑ ipocrita nõ eſſe · Et in iſta ſpẽ nõ pᷣtendit᷑ bonitaſ intẽtio nis . In pᷣma multũ occultat᷑ diabolꝰ.In ſcða magis · Iqn tercia maxime. (OPpocriſis quãdo eſt peccatũ moꝛtal⸗De· NVVerit᷑ quot modis ipocriſis fit:et qñ ſit moꝛtale et qñ IrnõæReſpõdeo ꝙ ipocriſis fit multis modis · Primo qñ quis oſtẽdit ſanctitatẽ quã nec hẽt nec hẽre curat · ſed tm̃ vt ſanctꝰ reputet᷑ · Sic ſᷣm Tho.ſe · ſe · q · exi . eſt pctm̃ moꝛtale · qa nullꝰ totaliter pᷣuat᷑ ſanctitate niſi ꝑ pctm̃ moꝛtale · Vnð diẽ Kug· ſuꝑ pſal.hiii· Silata eqtas nõ eſt eqtas:ſed duplex iniqͥ tas Ex quo patʒ ꝙ ĩ ipocriſi tali eſt duplex pctm̃ ſq; miq̃tas · q; occulte iniq̃ et mali ſũt· Et falſitas qꝛ fingũt et mẽtiunt᷑ ſe eſſe ſcõs et nõ ſũt · Vñ Miero·ĩ epla · Duplicis pcti reꝰ es nõ hẽre qð crederis et qð nõ hũeris ſilare · Vnde etiã. xii ·:q· i· ĩ ca pitło· Nolo d. licʒ ipocrita viuat coꝛꝑalr moꝛtuꝰ tamẽ eſt ſpũuũaly. ¶ Sc do ſi ſanctitatẽ oſtẽdit vt falſaʒ doctrinã ſcʒ here ſim ſeĩare poſſit· tal peceat moꝛtalr.et faẽ̃ cõtra deũ et cõtra ſalutẽ ꝓxĩ · ⁊ tal ſi atio ſcĩtatis ẽ cõis hereticis: qꝛ hetici mltũ ieiunãt: ⁊ genuflexiões lõgas faciũt:vt ſic hoĩes decipiãt vt ſuis falſis doctrinis cꝛedãt:¶ Tercio ſi oſtẽdit ſcĩtatẽ ꝓpteꝛea vt po ſſit ſibi eccleſiaſticaʒ digtatẽ acqrẽ ad quã tam̃ ĩdignꝰ ẽ tal eẽ grauiter deũ offẽdit · Vnde Ber ſuꝑ miſſus ẽ.O fratres quotiẽs hõibꝰ peſſe deſidero:totiẽs deũ meũ offẽdo. pire cõ tẽdo: ⁊ vᷣe nõ ſapio q̃ dei ſũt· Vnde Rug.ĩ li ·ðg doc. xpᷣi· Cũ hõ ill'qᷓ natalr ſũt ſibi ꝑes choc ẽ hoĩbꝰ) domĩari affectat:intole rabil qᷓdẽ ſuꝑbia ẽ · ¶ Quarto ſi oſtẽdit ſcĩtatẽ vt ĩiuſte acqrat qꝗ̃cũqʒ bona tꝑalia:ĩ qᷓbꝰ finẽ cõſilituit· hoc ſᷣm eꝛ· ð ſchilditʒ ẽ pctm̃ moꝛtale · Qð eẽ ſic pʒ · quis tal ſibi nõ q̃rit honoꝛẽ et cceſu ſemiare eo en mteih eti buscoſ cinipe diethn ſnklern ſlatſet ter Se geclüſe⸗ tglqui vebotnit Pimor ſdigo ipſum⸗ Sielue⸗ tgop ſnchi i inp cangir ſeniger Medene Aos Nige Gdnnn tinei etit uel cer et ſin⸗ denter 5 borrl nin⸗ magehn⸗ — morte ei dsDino rn dn Kintrleq wetre⸗ Dn ſodupgi SNi. en Neti ite 14 orutunec wecnniſgern 7 . „ 40. * veo S ρ5ßrhI NHHI eccleſiaſticã dignitatẽ vt ambitioſi:nec q̃rit falſam doctrinã ſemiare · vt heretici · ſed tamẽ qᷓrit tꝑalẽ ſubſtãtiaʒ cõgregare Ideo auarꝰ eſt·et auaro nihil eſt ſceleſtiꝰ · Vnde ARug · Kuarꝰ anteq; lucret᷑ ſeipᷣm ꝑdit · et antequã aliquid capiat capit᷑· Vñ etiã Criſo.ſuꝑ Math· Qui pecunie ſeruit ⁊ pᷣſentibꝰ compedi bus cõſtringit᷑ et futuris · Quĩito ſi quis oſtẽdit ſcitatẽ fictã et in ipſa fictiõe delectat᷑ cũ alias nullũ malũ pꝛetẽdit · ð quo dicit Rriſto · in· Ethi. Q talis magis videt᷑ vanꝰ q;ᷓ malꝰ. Tũc ſim Mermã ·de ſchilditz põt eſſe pctm̃ veniale. (Borto ſi qs ſi lat ſcitatẽ quã libenter haberet:credo ꝙ nõ peccet moꝛtali ter · ¶ Septimo ſi quis ſilat ſanctitatẽ occultãdo ſuũ peccatũ ne ali ſcãdaliſent᷑ ˖ Et hm Tho ſe · ſe · poteſt fieri laudabiliter vt aliquis occultet pctm̃ ſuũ ne alii ex hoc ſcandaliſent᷑ quia ve homĩ ꝑ quẽ fit ſcandalũ · Octauo cũ quis ad honoꝛẽ dei ꝓximoꝛũ edificationẽ ſilat ſanctitatẽ · vt quãdo aliquis bonꝰ religioſus maioꝛẽ compoſitionẽ oſtẽdit coꝛam extraneis · vt ipſi magis edificent᷑ · iſte nõ peccat ſed meret᷑· Vnde Math.v Sic luceat luy veſtra coꝛam hoĩbus vt videãt oꝑa ueſtra bo · et glo · p· v. qui in celis el·.. H “ . De pertinacia · l Eꝛtinacia etiã eſt filia ſuꝑbie. De qua vidẽdum eſt qũo * ſit peccatũ moꝛtale· Reſpõdeo ſᷣm Richardũ. ptina ciã nibil aliud eſt niſi cum in noſtra ſentẽtia cõtra cõſilia ali orũ imprudẽter ꝑſiſtimus· Hoc aũt ſᷣm Her · de ſchilditz põt cõtingi dupliciter. Primo in defẽſionẽ peccati uel erroꝛis.et ſi talis erroꝛ ſit peccatũ moꝛtale: nõ ẽ dubiũ q̃n ꝑtinacia hoc defẽdens ſit mortale peccatũ · Secũdo ꝙ ſit ꝑtinacia in volẽ do alios vinceꝛe · qꝛ ſicut dicit Yſido. in liuiii:ethimol·pꝑtinax dicit eo ꝙ in ꝓpoſito ſuo vſqʒ ad victoꝛiã ꝑſeueret · Vnde pz ꝙ ptinacia ſemꝑ eſt ꝓctm̃ moꝛtale ex genere ſuo.ſed ſentẽtia tamẽ in qᷓ vincere vellet poſſz eſſe uel nõ mala vel vereſimil et tũc poſſet eſſe ſine peccato moꝛtali:Si em̃ bona eſſet ſnĩa uel certa:tũc nõ eſſet ꝑtinacia ſed ꝑſeuerantia · Si aũt dubia et ſi nõ falſa vel vereſimilis · cõtra ſentẽtiaſ tamẽ alioꝛũ ĩpꝛu denter ꝑpſiſtere in ea vicioſum eſt · Frrkk. D SVUVDERBH. . ¶ Ve diſcoꝛdia · ſcoꝛdia opponit᷑ cõcoꝛdie q̃ a caritate cauſat᷑· Diſcoꝛ⸗ ia aũt ẽ pctm̃ ĩq;tũ hmõi cõcoꝛdie cõtrariat᷑. Põt aũt ipa cõcoꝛdia tolli ꝑ diſcoꝛdiã dupliciter. Vnomõ ꝑ ſe ſeʒz quã do ſciẽter et ex intẽtiõe aliqs diſſentit a bono dĩno · vl a bono ꝓximi in quo tenet᷑ cõſentire · hoc eſt ꝑctĩ moꝛtale ex ſuo ge nere ꝓpter cõtrarietatẽ ad caritatẽ. Vnde dicit Bern · Sicut in pace factꝰ ẽ locꝰ dñi: ſic ĩ diſcoꝛdia locũ fien diabolo mani feſtũ eſt· Diabolo aũt nõ fit locꝰ niſi ꝑ moꝛtale peccatũ.Alio mõ ꝑ acudẽs põt tolli cõcoia· Vnde cũ intẽtio aliquoꝛũ eſt ad aliqd bonũ qð ꝑtinet ad honoꝛẽ vel ad vtilitatẽ ꝓximi: et . in hoc fixi ſũt ꝙ vrerqʒ bene intẽdit: et poſſũt cõcurrere pla media ad hoc bonũ ꝑſequẽdũ · vt vnꝰ illoꝛũ eſtiat hoc mediũ meliꝰ vel banc viã · Niꝰ aũt aliud mediũ et aliã viã · et tüc di ſcoꝛdia eſt pᷣter intẽtionẽ · et eſt ꝑ accidẽs · qꝛ ambo ad bonuz ſinẽ intẽdunt et nõ eſt peccatũ quia nõ repugnat caritati. quia diuᷣſitas opinionũ nõ diſſoluit caritatẽ directe· ¶ Seiẽð tamẽ ꝙ diſcoꝛdia quãdoq; ẽ ð pctõ vniꝰ ip̃oꝛũ qui diſcoꝛdãt cũ alius vult vere bonũ cui alter ſaẽteꝛ reſiſtit · ẽt cũ hoc ma le intẽdit · Quãdoq; aut ex pctõ vtriuſq;: puta cũ uterq; diſ ſentit a bono al lus et uterq; inoꝛdĩate diligit bonũ ꝓpũ · Oe preſumptione nouitatũ · Reſumptio nouitatũ eſt etiaʒ filia in anis gle · et oꝛit᷑ ex ſuꝑbia: quia iſte qui vult honoꝛẽ ab homibus:inuenit modũ nouũ et ſingularẽ et rarũ in quo bmĩes poſſũt mirari Verbi gratia·ſicut in cantãdo ĩ choꝛiſando in veſtitu ĩ ſuꝑbe incedẽdo et ſie de aliis · ¶ Querit᷑ vtrũ p̃ſumptio nouitatuʒ S ſit pctiũ moꝛtale⸗ Geſpõdeo m Merma.· ð ſchilditʒ. O p̃ſum ptio nouitatũ põt eſſe ĩ indebita p̃ſumptõe ⁊ vſurpatõe ali quoꝛũ que ſunt in veſtitu uel in oꝛnatu uel in choꝛiſando vel fraudẽ ꝓximo fadẽdo·et ſic de aliis Et quãdo talia aſcẽdunt ad pniciem · 1 ad malũ exẽplũ in moꝛibus bonis ſunt magna cidẽdi ĩ * 7 peccata moꝛtalia · Sicut q̃ in ueniũt modos nouos inci beſtibe t viris q; femĩs. vnde carnales cõcupiſcẽtie nd pex cata carnalia ampliꝰ ꝓuocentur · Sicut ꝙ femie vadũt nim dſcoopt huioipe traregu du diſſo ſeton ſchnlp lebon?e otistri noultate⸗ füptuo velletiue tendetes lepemy⸗ poſhiue ddeov ppoſten gnitme ledocknn verebuit cternaß Opeimt 1n404 aunplan deglu feci onniumt tſioſiſie gloteum Ctifueri bueor ſterosre unnt Ri = . mopſeſge ortze gſog t bei Se en bolo nan leporti itno idecd ltripun t cöanmmf Aüirt boenn Nͤwi ai emdodi pugnit entt deeckr⸗d iqundiſen nrtcäho wuch werg! dligtotiße „ 2 miegecar⸗ borinemnen iespſithin in keſtnit zetſutte lincoim ſdot! nouos ſecp 9 . . DG . . diſcoopte · ſicut vſz ad mãmillas·et viri vſq; ad nates.· ⁊ mlta huiõi ꝑ ne mlti grauiter ſolẽt peccare · Silr in religiõe qͥ con tra regul aʒ et ſtatuta ſui oꝛdinis ĩuenirẽt nouitateſ ad viuen dũ diſſolute · in hitu vel ĩ inceſſu vl nimis delicate ĩ victu poſ ſẽt nõnunq; peccare mortaliter · Et tãto grauiꝰ q̃nto pluribꝰ ſcãdalũ ꝓꝑhiberẽt tales nouitates ꝑ eos inuẽte: et apirẽt viaz liberiꝰ delinquẽdi · et ſtatuta vl cõſuetudines laudabiles ſui oꝛdis trãſgrediẽdi · Si tñ aliqͥs p̃ſumat ſolũ inuenire aliquas nouitates ex curioſitate qᷓ ſm ſe nõ ſint illicite vel ꝑnicõſe· c· pᷣſũptuoſe ad hoc tendat vt hinõi nouitates ĩueniat:nllas tũ vellet ĩuenire ſm ſe illicitas vł ſ̃m ſe ꝑnitioſas vł quouis mõ tendẽtes cõtia caritatẽ dei vel ꝓximi:tũc hmõi p̃ſũptio poſſz eẽ pẽm veniale ⁊ qñʒ ſine pẽo · Seiẽdũ ꝙ ſi vnꝰ nouã vᷣtutem poſſz ĩuenire vl nouũ laudabile exercitiũ · vł nouũ modũ buiẽ di deo vl bnfaciẽdi :ille ꝑticeps oĩʒ illoꝛũ bonoꝛũ fieretq̃ fiũt ꝑ poſteros uſʒ ad nouiſſimũ diẽ · Et poſt moꝛtẽ ĩ glłaĩ celo au gmẽtaret᷑ ſibi gaudiũ accñtale ꝓpter bonũ exẽplũ ⁊ laudabi lẽ doctrinã quã reliq̃t in poſteros. Vñ ceſariꝰ. Quãtis exẽplũ vere huĩlitatis ⁊ ꝑfecte caritatis oſtẽderis:cũ tantis ⁊ ꝓ tãti eterna p̃mia poſſidebis: Vnde etiam Nriſtoteles v·ethicoꝛuz Optimus eſt ille qui non vtitur bonitate ad ſe ſolum ſed eti am ad alios· Sic econuerſo. ſi quis pꝛebʒ pꝛoximis ſuis malũ exemplum · Et ſi quis inuenit malas et nouas inuentõnes yun de alu recipiunt occaſionem peccandi: tunc taliſ erit ꝑticeps omnium maloꝛum que fiunt per poſteros.et ſua pena accidẽ talis ſi ſic moritur ſemper in inferno augmentabitur · quot⸗ quot eum in hoc peccato quod ĩuenit et alios infoꝛmauit ſe cuti fuerũt: eoꝛum omnium reus erit · Vnde Cꝛego in moꝛali bus.Tot moꝛtibꝰ quis dignꝰ eſt quot exẽpla pꝛauitatis ĩ po ſteros reliquit · It hec de filiabus inanis glorie dicta ſufficiãt Quomodo ſuperbia occultat ſe uub ſpecie virtutum · Vperbia ſᷣm heinricũ de firmaria qñq; ſe ſub tripli bb ciſpecie vᷣtutũ occltat · Pĩo ſub ſpẽ ʒeli:alioꝛum di z ſcta et facta temere repꝛehendendo.· tales in ſe confidentes E pG SVDeRBWFSW. tãqß iuſti ceteros aſꝑnant᷑ moꝛe phariſei qui facta publicani redarguit ⁊ ſeip̃um falſe iudicauit · Quia tales ſic elamoroſe alioꝛũ fact a repellẽtes: ſepius hoc credũt agere ex amoꝛe libe veritatis: cum tñ hoc re aliter faciãt ex tumoꝛe ſuꝑbie ⁊ pꝛeſũ ptõis aſſerẽtes frequẽt ius ſe ad hoc cogi ex amoꝛe veri · cum ad hoc tamẽ cogãt᷑ ſolo rancoꝛe odii· Mopteꝛ hoc cuilibet ho miĩ mltũ ẽ neceſſariũ ꝙ; iſtazʒ occultatõem diligẽter aduertat Remediũ ꝑ qð repᷣhenſionẽ temerariaʒ poteris euitare eſt hõ zelũ iuſticie habeat ſecũ:⁊ in oĩ facto qð ĩpᷣhẽdẽdũ ẽ ĩ alio pri mo cõſideꝛet an ad hoc teneatur: ⁊ ammoueatur ad hoc ex caritate vel nõ·ſi ſic cõſideret an ſequat᷑ vtilitas quaʒ ĩtẽdit. 1 cũ hoc inuenerit ſeruet modũ coꝛrectõis fraterne traditũ a xp̃o · Mathxvui. Si peccauerit ĩ te frater tuꝰꝛc. Quia modus fraterne coꝛrectõis cadit ſub p̃cepto vt magni doctoꝛes dicũt ¶ Secũdo ſuꝑbia ſe occultat ſub falſa ſpecie ſpnal is ꝓfectꝰ ꝓximi· ⁊frequẽter euenit in illis qui ꝓ ſalute alioꝛũ aliqᷓ bo⸗ na opꝑa ĩ publico faciunt vnde ipᷣos laudari contingit · Quod euidẽter btõ Bi· euẽit · ꝗᷓ ſcribit de ſe ꝙ qñʒ ĩ ſua publica pᷣ̃di catõe ⁊ doctrina ꝓ hõꝛe diuino ſinceriter ĩchoata:qᷓdas elatio ꝓpe cõplacẽtie ſe ĩmiſcuit ·quã ſtatiʒ vt ꝑꝓpẽdit viriliteꝛ ĩplit dicẽs · ꝓpter te nõ ĩcepi nec ꝓpter te dimittã · Remediũ ꝑ qð elatõezʒ ꝓprie cõplacẽtie euitare poteris ſᷣm augu.ẽ·vt cũ hõ laudat᷑ de ſuis bonis actibꝰ:de illa laude non gaudeat ꝓpteꝛ ſe · puta rõe ꝓpᷣe cõplacẽtie: ſz ſolũ gaudeat de hoc ꝓpter vti litatẽ ex eiꝰ bonis ꝓxio ꝓueniẽtẽ · Et ꝙ hõ de ſeipᷣ̃o ĩgemiſcat 1 doleat · ⁊ ſibipſi de hoc diſpliceat ꝙ aliis placet et ab aliis laudat᷑· ſtudeat ꝙ ab illa laude exꝑs ꝑpꝑmaneat ·1 ꝙ tã laudẽ victoria laudẽ aſcribo cũ mea vᷣtute nõ triũpho· Ktẽ diligẽ⸗ ter dʒ inqrere in ſe qñ ꝓximꝰ bona facta ſua vituꝑat:an ipſe de hoc doleat pꝛopter pẽm pꝛoximi et non pꝛopter ſeipſum ktem an plus doleret ſi alquis magis iuſtus de factis ſuis melioribus amplius vituperaretur. Et ſi hoc inueuerit: vereſimiliter eſtimare poterit ꝙ elationem pꝛoprie compla cẽtie ꝑfecte edomauerit (Tercio ſuꝑbia ſe occultat ſub ſpẽ q; opꝰ qd laudat᷑ totaliter in deũ referat Bern. Quid mibi 8 fülitus de müdt 6 ſtuenlen ſachtats bonsactl tilterebſ dictlichis to ndon ctetilupe ſperenole gli eeden nglo ſun ſeſubſpe tetqh lhn Peifack nnam lulbitni Ptecellt tatcoden en cſ feconiait gnis auſte ſelengt ſleqyvit⸗ Cego redede edoct etſicden hucpotf ucla ceſtcoſe ſruns olernr ſrn leeziin riternendin aeummn Inidochudi eneſpinls ec e Nioüdlͤbe nnngt⸗ iſupoblenin wrridui rti Nendir maugini ongmrp tdebegun deſiĩ nie gurtii⸗ — — . „ DOG SVDGEBBEN bonis actibꝰ ſibi intm̃ cõplacẽt: ꝙ ex ꝓpᷣa eoꝛũ cõplacẽtia to⸗ taliter abſoꝛbẽt᷑· Vnde ſic ſibi placẽtes deo mitũ diſplicẽt · vt dicit ſãctus aug . Quiꝰ exẽplo quodãmõ ſile videt᷑ accidiſſe ſãa cto anthonio · Dũ ſibi quadã uice ĩcidit ꝙ nils monachoꝛũ tã to tꝑe ĩ hẽmo ſiẽ ipe deo ſeꝛuiuiſſet. Ex quo etiaʒ ſe exiſtiabat ceteris ſuꝑioꝛẽ · ꝓpteꝛ quẽ lapſũ diuĩtꝰ ſtatĩ ſibi dẽm ẽ· aliũ eẽ ĩ beremo ſe melioꝛẽ. Inſinuãs ſibi de paulo pmo heremita · quẽ accedere iuſſus ẽ · Quiꝰ vitã cũ cõtẽplatꝰ fuiſſet·ꝓ nihilo 5 ampliꝰ ſuaʒ uitaʒ eſlimabat· Remediũ ad expellẽdũ ſupꝑbiaʒ 4 ſe ſub ſpẽ hũilitatis ⁊ ſcitatis ocełtat ĩ hoc cõſiſtit ꝙ hõ cogi tet ꝙ nihil pt ex ſeip̃o ſine grã dei · ꝙ nibil eſtimet oẽ bonũ ꝑ eũ factũ reſpectu eiꝰ qð facere debuiſſet · dicens ſe iuxta do ctrinam xp̃i ſeruũ inutilẽ ⁊ indignũ· Recogitet etiã ꝙ ex ſe ni hil bẽt niſi pẽm· ⁊ ꝙ ſꝑ timeat ſibi aliq;d deeſſe ð his q ꝑtinẽt ad neceſſitatẽ ⁊ ad augmẽtũ ſalutiſ ſue· Feun. iſta dligen teꝛ coꝛdari volũit: ꝓcl dubio oẽʒ ſuꝑbiã a coꝛde ſuo elimiabit (Sex remedia cõtra om̃eʒ ſupbiaz Emedia gnaliter cõtra oẽʒ ſuꝑbiaʒ ſut ſex · ¶ Drimũ ẽ cc Scõſideratõ vite ſcõꝛũ p̃teritoꝛũ ·quoꝛũ cõꝑatõe omĩs ꝑ fectõ nr̃a impfecta videt᷑· Cũ em̃ cõſideramꝰ humilitatẽ btẽ v inis. auſteritatẽ btĩ ohis baptiſte· puritatẽ iohis euangeli ſe. Largitatem beati martini. ſic de aluis · Tunc uidemꝰ maĩ feſte ꝙ vita noſtra ſit quaſi nibil reſ pectu ſcõꝛũ p̃cedẽtiũ. Vñ Erego · Qui vita pꝛecedẽtium patrum cõſpicit: quid in ſe ge mere debeat ſubtiliꝰ cognoſcit ¶Secũdũ remediũ ẽ uideꝛe defectuoſos hoĩes · ſ. homĩes paupes cecos claudos lepꝛoſos et ſic de aliis· Quia qlibet nẽ̃m qᷓntumcũq; ſanus ⁊ foꝛtis ad buc põt fieri talis ſi deus permitteret hoc ſemper co⸗ itandũ 6 nobrt ſic ꝑ talẽ cõſideratõeʒ hũiliemur · ¶ Terciũ rmediũ eſt cõſideꝛatio vilis ſeruitutis in q̃ hõ eſt ſi ipſe eſt ſuꝑbꝰ·qꝛ ẽ ſeruus diaboli · Vñ lob quadꝛageſimoprĩo · Tp̃e em̃ ẽ rex upꝑp hũilitatis ⁊ ſinglłaris ſtatis· Qð ſᷣm aug· maxiĩe appꝑet ĩ his qͥ de müdi cõtẽptu de ſoꝛdidis veſlibꝰ ĩ ſeips gloriant᷑ · Et iſta exaltatõ ſuꝑbie tanto ẽ ꝑicłoſioꝛ qᷓnto ſub ſpẽ religioĩs 1 ſãctitatis Raiie dicit aug · Et tles in ſeipſis qñq; de ſuis 1 pbpGD SVDGRBIN. oẽs filios ſupbie · Et ſiẽ qlibet rex habet regnare ſuꝑ ſuos ſbᷣ ditos. ſic ⁊ diabolꝰ ſuꝑ ſuꝑbos · Itẽ ſicut humiles ſũt fuu dei qui dabit eis regnũ ꝓ hereditate paterna. Sicut dieit Lu · xi · Nolite timere puſillus grex· qꝛ cõplacuit patri vr̃o dare vob regnũ· Sic ⁊ ſupbi ſunt fuii diaboli qꝗᷓ dabit eis ĩfernũ 1 eter nü ſuppliciũ · Vñ au g· in epla· Quẽ ſuꝑbũ videris: filiũ eẽ dias boli nõ dubites ¶ Quartũ ẽ cõſideratio vilitatis ꝓpi coꝛꝑis uud Primo quõ puer de vili materia cõcipit᷑: ⁊ in vtero mr̃is un Aun tritur. Secũdo quõ in pñti vita eſt hõ vas ſtercoꝛũ. Vnde m uwun chee vi· Mumiliatio in medio tui eſt· Oð patet q; oĩa qᷓ exedut muder de corpe hũano tã abominabilia ſũt ꝙ gnant na uſeã etiã iſii/· damnt boĩ. ¶ Quintum elt exẽplũ humilitatis xp̃i · quia remedium nnobe tumoris hominis eſt humilitas chriſti· Grubeſcat hõ eſſe ſu⸗ piinot pbus. qꝛ bulis factꝰ eſt deus · Entolerabilis eĩ illa ſuꝑbia Nnir miles ſedeat ſuꝑ ſcãnũ cũ rey ſedeat iuxta eũ ſuper terꝛam ppro Bern Solus eſt magiſter verꝰ humilitatis xp̃s: q ⁊ huĩlitateʒ in 5 verbo docuit · Math. xi. Diſcite a me q; mitis ſů hũiliſ code (in Et ĩſup ope m õſtꝛauit: ſe vſʒ ad moꝛtẽ ex ꝓbꝛatiſſimã ĩclinädo ncn ⁊ p boc tm̃ ſe humiliauit quãtũ ſe humiliare potuit: q; cũ důa eiößment ret᷑ angelis ĩmoꝛtalibꝰ: dignatꝰ eſt ſeruire moꝛtalibus.mori lyi⸗ pv moꝛtalibus· et etiaʒ occidi ꝓ moꝛtalibꝰ. Rugu. Que ſupbia eaui lnan põt ſi hu militate dei nõ ſanat᷑S⸗ Sextũ remediũ ẽ cõ unultg ſideratio illius diſtricti iudici qð ſpãliter erit ad bumiliãdu; ſume ſupbos vbi dñs abũdãter retribuet faciẽtibꝰ ſupbiam.ſa·i um Dies dñi ſuꝑ oẽm ſuꝑbũ ⁊ arrogãtẽ Vnde eſa · xxvii · Dedibꝰ Auell cõculcabit᷑ coꝛona ſupbie. Et nõ ſolũ ſuꝑbꝰ hũtliabiẽ in fufᷣo rt ſz etiã qñqʒ humiliat᷑ in p̃ſẽti vita · Vnde legit᷑ exẽplũ Q qdia quib auocatꝰ diues ⁊ potẽs ꝓpter nimiaʒ ſuꝑbiaʒ noluit hoẽñbdus uup paupꝑibꝰ loqꝗ/ qui iuſto dei iudicio poſtmodũ ifirmatus dixit “ tbon le eẽ cattũ et ſic ſe ſub ſcamno locauit · vel ſe ſub lecto abſcjůõ⸗. pi dit. Et qñ reqſitꝰ fuit ab amicis vl cognatis ſuis eur hoc faa un ret? Reſpõdit. Quia cattus ſũ et ad modũ catti oꝑoꝛ · Et quã uit do ammonit fuit ob ſalutẽ aĩc ſue de ꝑceptõe ſacramẽtomz iqn ſp rñdit catt? ſũ · ſic miſerabiliter ſine oĩ cõtritõe 1 cõfeſſů̃e ¶vb ſine ſacram̃tis obiit· qꝛ ſᷣm dẽʒ xpᷣi qſe exaltat hũiliabiẽ᷑ nicit⸗ W nunſiuf Mcutdet lii enpfodner tasiiniie denaſtüin lenen Inorign — Ketqinzen ntmuleini :iannen Gbeſenthich, nseßeligt nme PSNa i 4 ewwtutin wordtnsn Ngr. Ceir Senimoiit 1 8 1 4 pbazten Gcundo videndu eſt de ĩuidia. que bm Ereg. ideo er ſuꝑbia naſcit᷑ · quia ſuꝑbus inuidet ꝙ alius ſibi coeq̃⸗ tur. Et de inuidia hic dicendo· pꝛimo ponemꝰ ea que poſſunt valere ad deteſtatõem huius peccati.ſcdo qũñ ſit pec catum veniale vel moꝛtale.tercio tangemꝰ aliduid de ſpẽbꝰ eius·quarto quomodo ſe occultat ſub triplici pecie virtutũ Quantũ ad pꝛimũ ſciẽdũ ℛ quinto remedia cõtra ill viciũ. ꝙ inuidia ſeᷣm Nugu eſt doloꝛ aliene felicitatis· ⁊ dicitur ab inuidendd qꝛ ſcz non poteſt videre bona aliorũ Johs autem damaſcenꝰ li. ii. c · xiiii. dicit. Omnis inuidia eſt triſticia de ali enis bonis · )d deteſtatoez vero huiꝰ vicii ſecðm wihel· lugð pꝛimo facit hoc ꝙ hoc viciũ eſt peccatũ in ſpiritũſan ctuz ßm vnã acceptõʒ · Quia eſt cõtra bonitatẽ dei que ſpirituiſancto appꝛopꝛiatur.a ſic om̃e peccatũ qð eſt ex certa malicia pctm̃ elt in ſpiritũſanctũ · vnde inuidia cũ ſit ex certa malicia petm̃ eſt in ſpiritũſanctũ. ſicergo manifeſtuz eſt ꝓ inuidia ẽ valde magnũ peccatũ. ¶Sedo facit ad deteſtatõʒ huiꝰ vicii hboc qð ißm eſt oppoſitũ caritati · Vnde ſicut caritas excellentiſſima eſt virtutũ ·ſic inuidia peſſimũ viciũ erit · Peioꝛ eſt inuidia q auarida · Nuarus em̃ aſi non vult cõmunicare bona ſua.tam̃ vult ꝙ alii ea cõmunicent.Tnuidꝰ vero nõ vult cõicare bona ſua:nec vult ꝙ alius ea cõicet.ĩmo inuidus eſt peioꝛ om̃i crea tura · Vñ greg · ſuꝑ gen · Indicium maxime diuine bonitatis ẽ ꝙỹ quelibet res cogitur dare ſeipſam. ab hac libertate dege⸗ nerat innidus diuidẽs ſe a deo 1 a creaturis.ſociãs ſe d To lo.qui bonis oĩbus inuidet. ¶ Tercio facit ad deteſtatůnem huius peccati ꝙ hoc viciũ pure a totũ malũ eſt. Mlia em̃ pctã bñt bonũ apparens qð ĩcitat hoĩem · Vnde ariſto.ii· de ama Kppetibile ſemꝑ mouet appetitũ ſub ratõe boni ſiue boc bo num ſit apparens vel exiſiens · Sed inuidia habet doloꝛem 1 amaritudinẽ quã inuidi pꝛeponunt gaudiis celi: quanto aliquod pctm̃ habet minus incitamentũ tanto eſt grauius; verbi gratia · Si ſenex foꝛnicatur: ⁊ iuueĩs:ambo ſimplici foꝛ⸗ nicatõe · tunc ſenex grauius peccat · q minꝰ habet ĩ ctamẽtũ quia cõplexio iuuenũ eſt calida ⁊ humida.ſenum aũt frigida 2 1ſicca. vt didt cõmentatoꝛ · vi ghiſicoꝛũ. Quarto fadit ad deteſlatõem vicii huius hoc ꝙ iſtud vicium aſſimilatur dpa⸗ sEe e nn bolo. Vnde ſapie · i · knuidia diaboli moꝛs ĩtroiuit in oꝛbẽ ter rarũ · Ad literã · diabolus noſtros pꝛimos parentes ideo ſedu cere voluit q; inuidebat eis regnũ celoꝛum qð ⁊ ipᷣe perdidit Vnde adhuc pꝛopter eandẽ cauſam homĩes impugnat Ftem hoc petm̃ eſt ſignũ per quod diabolꝰ ſuos diſcipulos cogno ſcit. Vnde ſicut dicit dñs FoſRᷣ.xiii · diſcipul ſuis· In hoc cogno ſcent ho · quia mei eſtis dil · ſi dilectõem habueritis adinuiceʒ Sic ecõtrario cognoſcunt᷑ fulii diaboli ꝑ inuidiã. Ttẽ ſunt ſo⸗ cii diaboli in lucro 1 ĩ damno ˖ Quãdo diabolus lucratur gau dent: et quaſi ipius ſuũ lucrũ reputentet dicunt malũ bo⸗ num et bonũ malũ · qꝛ dolent de bono hominis:et gaudẽt de malo homĩs.Ideo ſunt maledicti a deo · vt habetur plaie · v· Ve qui dicitis bonũ malum et malum bonũ. ¶ Quinto facit ad deteſtatõem huiꝰ vicii hoc ꝙ inuidia eſt valde dãnoſa ſuo pꝛopꝛio ſubiecto · i· ipi homĩ · q cõſumit vires hoĩs ſicut rubi inuidia primum moꝛdax tui ip̃ius. Vnde etiam iſidoꝛ. Li noꝛ alieni boni ſuum punit actoꝛem · Item aufert omnem pti cpatõ eʒ totius eccleſie: totius bon i. Caritatiuis em̃ omĩa bo na erunt cõmunia Vnde grego⸗ Denſent inuidi quantuʒ bo num ſit caritas que aliena bona ſine laboꝛe facit eſſe noſtra· Item pꝛiuat hominem celo:quia omnibus bene ibidem ſuc⸗ cedit de quo inuidus triſtaretur· Vnde ſeneoca. Vtinam inuidi oculos haberent in omnibus ciuitatibus: vt de omnibus feli cit atibus toꝛquerentur nam quãta felicium ſunt gaudia tan ti inuidoꝛum ſunt gemituſ·ĩmo inuidi quandoq; libenter ca rent aliquo bono· et ſuſunent aliquod malum: vt alius ma⸗ ius malum ſuſtineat· Gxemplũ ; Legitur ꝙ; duo ſeruierũt cui dam regi quoꝛum vnus erat inuidus et alter auarꝰ. et rex de liberauit eos remunerare. tali modo ꝙ quidquid vnus Ulo⸗ ferrum: et vermis lignũ in quo oꝛitur · Vnde feronimus. rum peteret tunc alter in duplo tantũ haberet · cunc inuidus petebat vt ſibi dexter oculus erueretur:vt alii hoc in duplo ci mlloma ſatinalbus unmnlter, unctono (Ktpercnenn Dor len tiſtnideb⸗ ſoereoq Axlusv noidact tſe; arcabon⸗ ſeappen deladater Ac (gto Tere Aſuum. thoccti t Cieg dartinco; Indecren honazwim etmnelorn⸗ bonaiſci Aͤfugt Ggpiune cum iüe cötinge lainſt mln N urtnati ntesen dipepmt npgerien W o hNN nts Dinun Wke ſuneü lr en an nuübe ee guned den ſun (Cumirt Norocholt isſcut deleronuns⸗ Sumid. . en onnenN usefoniſ⸗ igmn rele wr ebonſ⸗ Nantue de orn 8 ſon wum ſenac EEOOõ nuidia quot modis fiat · qñ ſit peccatũ moꝛtale · nmo modo quando eſt motus pꝛimus veniens ex natu. ra.ſicut quidã naturaliter ſunt ĩuidi.⁊ hoc nullũ eſt peccatũ cũ nullo mõ ſit ĩ nẽa poteſtate · Vnde ariſt · ii. ethi deſiders naturalibus pauci peccant ergo talibus pꝛimis motibus ſie naturaliter incidentibus ĩmediate ſine moꝛa reſiſtendũ eſt tunc nõ nocẽt· Vnde greg · Temptatio cui nõ cõſentitur nõ eſt peccatũ: ſed eſt materia exercende virtutis. Scðo modo C . doloꝛ alieni boni· Tunc ᷣm bermãnũ de ſcilditʒ · hbomo potelt triſtari de bono alterius nõ ey eo ꝙ alius habet illud bonum ſed ex eo ꝙ illud bonuz ſibi deficit qð iſte babet· et hboc ꝓpꝛie eſt zelus (vt dicit ꝓBus ·ii· rethoꝛ) et nõ inuidia · Vnde dicit inuidia et inuidere pꝛauũ eſt et pꝛauorũ. ʒelus aũt iuſtoruũ ẽ · Et ſi iſte zelus ſit circa bona et poneſta laudabilis eſt-ſi auteʒ circa bona tpalia põt cſſe ſine peccato et etiã cũ pctõ · ſeʒ ille appetit ad finẽ bonuʒ: vt inde elem oſinã et oꝑa miſericoꝛ die faciat· vel ad finem maluʒz: vt inde ſupbiret et luxurioſe et erapuloſe umeret · et ſic appeteret tempoꝛalia tũc eſſz pec — — 7 catu· Tercio mõ quãdo quis dolet de bono alterius inquãtũ — eſt ſuum:vel alioꝛũ bonoꝛũ hoĩm et cõmunitatis nocumẽtũ et hoc etiã non ẽ pꝛopꝛie inuidia·et põt eſſe ſine peccato Vñ dicit Grego · xxii · li · moꝛa.· Si em̃ alicui bene et pꝛoſpere ſucce deret in coꝛpe et tẽpoꝛalibus: et eſſet eidem oc caſio peccandi 1 in decrementũ amme ſue: licite de hoc alius põt triſtari·qꝛ bona anime pᷣponẽda ſunt bonis coꝛpoꝛis · qi ſ unt dignioꝛa et melioꝛa · Vnde ariſto · i · ethicoꝛũ · Bona anime ſunt maxime bona · i· ſciẽtie et uirtutes · Ctem bonũ cõmune pꝛeponenduʒ eſt ſin gulari ut dicit Ariſt:ii·ethi.· Bonuʒ cõmune eſt diuiniꝰ q́; pꝛiuatum Quarto quando quis triſtatur de bonis alter cum ille cui accidit hoc bonum eſt eo indignus quod nõ põt cõtingere in bonis uirtuoſis· quia eo io aliquis habet ta lia iuſtus effictur et dignus eiſdem · ſed eſſe dicltur de bonis foꝛtuitis que poſſunt pꝛouene dignis et indignis · Sed q; * . Equitur de inuidia quot modis fiat 1 qñ ſit peccatum „ ⸗ 2 ſcm doctrinam fidei · bona que pꝛoueniunt indignis in his De HVIDH. foꝛtuitis · i. tꝑalibus: dei pꝛouidẽtia iuſta et diſpoſitõe pꝛoue niũt l' ad illoꝛũ coꝛrectiõʒ: vt ꝑ hec alliciant᷑ ad deũ ·lad remu neratõem pꝛo bonis qᷓ hic faciunt uel ad maioꝛẽ damnatõeʒ. ⁊I1 deo ſacra ſcriptura et ſancti doctoꝛes talẽ triſticã nõ cõmẽ: dant: ſed potiꝰ phibẽt · Quia debeo deo cõmittere: et exoꝛare deũ pꝛo eo vt ſibi grãm det vt ſic vtatur talibus bonis tꝑali bus ad ſalutẽ et nõ ad dãnatõeʒ · Quinto ſi dolet ſolũ ꝓpter eminentiã alteriꝰ:et talis modus ſi ſit indeliberatꝰ eſt pctm veniale. hoc patet ex eo qꝛ cum ratõe fauet et optat ſibi om̃e hoĩm ſuie quia hẽt amplioꝛẽ gloꝛiã et excellentiã eſt peccatu;ʒ moꝛtale.et in hoc eſt ꝓpꝛie inuidia ⁊ iſtud ſꝑ eſt malũ.qꝛ do⸗ bonũ · Ergo ſi dolet de bono alterius ex inuidẽtia deliberata de alterius excellentia pꝛopter hoc ꝙ alius excedit ip̃m in ta libus bonis ·ſcʒ in ſapĩa vel in rebus tꝑalibus ſiue in fauoꝛe let de quo gaudendũ eſt. ſ· de bono pꝛoximi qꝛ eſt cõtra cari C tatẽ pꝛoximi.qꝛ ſi diligo pꝛoximũ ſieut debeo et teneoꝛ: tune faueo ſibi quicqd deꝰ ei fauet: et ad hoc quilibʒ tenet᷑. ¶ ſta auũt ĩuidia pꝛouenit mo ex ſuꝑbia · Vñ augꝰ de vᷣbis dñi ſer · liii · Vbicũq; ſurrexerit ſuꝑbia ſtatim erit ibi inuidia · nõ põt ſupbus nõ eſſe inuidꝰ. tẽ pꝛouenit ex inoꝛdinata cõcupiſcen tia qᷓ ip̃e appetit illa bona tꝑalia ſiue honoꝛes in qᷣbus ille eũ excedit. Vñ greg in ome · Quidq;d in mũdo cõcupiſcimus hoc ꝓculdubio pꝛoxis inuidemꝰ. Videt᷑ etenim ꝙ nobis deſit qð alius aſſequit᷑ . Ttẽ pꝛouenit quãdoqʒ talis delibarata ĩuidia (de iam dictũ ẽ) ex certa malicia. puta cũ pꝛopter depꝛaua: tõʒ aliqs nec amat bonũ ge et vᷣtutiſ ĩ ſeip̃o:nec videre põt in alio· ⁊ hoc eſt ĩ ſpr̃ſanctuʒ peccare · et hoc peccatũ dicitur iuidentia fraterne gye · (MDe filiabus inuidie. Equit᷑ de filiabꝰ ĩuidie:⁊ qũo ſint pctã moꝛtalia vl nõ· Qirca qð notãdũ ꝙ pꝛima filia ĩ uidie ẽ odiũ.hoc ẽ velle malũ alicin et nolle bonũ. hoc vtiqʒ malũ ⁊ ꝑuerſuʒ ẽ.qꝛ dẽo oĩbus bonũ velle · deus em̃ ex malis qᷓ ꝑmittit fieri elegit bo- „ „ „ „ — .» , an na · ſz iĩuidia et odiũ ecõuerſo ex bono elegit malũ·ĩmo aliqñ cupit pꝛo bono reddere malum · Et ergo odium tale directe ð — M ofpo⸗ pter tione gedie ſar ſuielt hidee flos⸗C. ſo wr Atquo tſaſun diramiea lohei unncos minuit nis tpil delmt mdece ltqien dint kob⸗ ltpyret smans. dlgenten ſeeg in idre udndle wiegatn nlini virtute caritatie hoſtide eterni⸗ duxad y diſin ooppo nitar caritati: iõ b m genꝰ ſuũ eſt pctm̃ moꝛtale: licʒ pꝛ-o tidiln pter imꝑfectõm actus poſſit eſſe veniale · ſ. qñ ẽ ſine delibera moimii teione . Odire tñ viciũ 2 nõ naturã boĩs nõ eſt peccatũ: nec ꝓ⸗ etnſcitien pꝛie dicit᷑ odiũ ſed potiꝰ amoꝛ dilectõ· qꝛ ille qui odit malũ S alicuiꝰ: ꝓpꝛie diligit bonũ ſuũ. Gt ſic pꝭ qũo odiũ ſᷣm genus lhalmnen ſuũ eſt pecatũ moꝛtale: ⁊ qñ odiuʒz ẽ pctm̃ veniale ⁊ qñ non. ſagtſti g Vñ de odio vicioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ dicit ps. pfecto odio oderam NtbA lllos · Caſſiodorꝰ. Derfectũ odiũ ẽ hoĩes diligere: 1 eoꝛũ vicia teopeſcii ſp abho rere · Vnd etiã hugo ſuꝑ eccleſiaſucũ.Perfectũ odiũ RZMWZ eſt quo crimĩa odiuntc 1 nõ hoĩes. ¶Scda filia eſt ſuſi urratõ G enedtrt vt ſuſ urrare 1 diſcoꝛdias ſeminare ĩte Lacſtcogere ex inui dosſtenie dia amicũ vel amiciaam auferre ſeu tollere . Vnde dicit glo. Aenichen toh ·i· Dif ferẽtia ẽ ĩter ſuſurronẽ detractoꝛeʒ· Suſurroĩter Nbdmlg amicos diſcoꝛdiã ſe eminat. detractoꝛ aũt alioꝛũ bona negat 1 un⸗ minuit · vt patz bm Mermãnũ de ſ. childitz · Zuſe urratio eſt gra —Hrr uius q́; ſit detractõ· Nufert em̃ amiciciam ꝗ pfer᷑ omnibꝰ bo eneſ nis tꝑa libꝰ.qꝛ ſine amicis nulł poſſet viuẽ. vt dicit phᷣs· viii· nitemi 4 ethi · Scẽi · vi:dicit᷑ amico fideli nulla ẽ cõꝑatio. hoc vicium init deus multũ odiat ex hoc Ppʒ ꝙ deus multũ diligit pacẽ·Tõ ve tudN nit de celo vt pacẽ faceret inter deũ p̃em a bumanãn aturã- abimmigt Et qñ exiuit de mũdo ad patrẽ pacẽ ſuis diſcipulis relinqueg orgine . dixit Tohᷣ. xiiii · Dacẽ meã relinquo vobis: pacẽ meã do vobis. cöupint Et pꝰ reſurrectõeʒ appuit dil cipul' dicẽs · pax vob.et oſtẽdit 1g obent eis manꝰ pedes q̃ſi dret attendite q; care pacẽ emi ergo eã Nhm deiligenter ſeru ate: vt fili dei es poſſitis · Math.v. Vnde etiaʒ en greg. in danta Si dei rocant᷑ filu q pacem faciũt:ꝓculdubio crom nee ſathane ſunt fulii qᷓ cõfundũt · ergo qcũq; ex ꝓpoſito et ex in⸗ reiddan nidia diſ. coꝛdias ſeminat ĩter maritum ⁊ vxoꝛẽ ſiue ĩter alios trsrune hoĩes cuiuſcũq; cõdicõis moꝛtali totiẽs pPe cat ⁊ diabolo fa öwrlunt miliarius ſeruit · Vñ greg. in paſto· Sicut nihil ẽ p̃cioſius deo Cicgibri, virtute dilectõis: ita mihil ẽ deſiderabilius diabolo extinctõe eeſg 8 caritatiſ· Quiſqᷣs em̃ ſeminãdo iurgia dilectõz ꝓximoꝛũ ꝑimit mtſeiecn atoſti dei familian ſ. eruit · ktẽ ſicut pay evia et dux ad vitam t mlin eternã: ita diſcoꝛdia ad infernũ · Vñ ambꝛo · ſupꝑ lucã· Dax eſt piuntN dux ad vitã eternã · Et ſiẽxpᷣs moꝛat᷑ pacificis.pſal.In pace factus eſt locus eiꝰ. ſic diabolus cũ litigioſis · Et ſicut pacifiei in futuro poſſidebunt regnũ eternum vbi eterna pax eſt: ſic litigioſi poſſidebũt infernũ vbi ẽ eterna diſcoꝛdia ĩter demo nes et dãnatos · Vñ etiã augꝰ · de ciui · dei li · xix · Nõ poterit ad hereditatẽ dñi ꝑuenire quiſqᷓs teſtamẽtũ eius noluerit obſer uare. Cxemplũ· Legit᷑ ꝙ quidã vir cum vxoꝛe ſua triginta an nis vixit in tanta pace: ꝙ diabolus ĩ his eos ſimul facere di⸗ ſcoꝛdes nõ potuit. Tunc acceſſit diabolꝰ ad quandã antiquã vetulam:et ꝓmiſit ei duos nouos calcios ꝙ faceret diſcoꝛdiã inter virum illum ⁊ vxoꝛẽ eius· Qð illa pꝛomiſit. ⁊ acceſſit ad virũ dicẽs· ꝙ vxoꝛ ſua vnũ alium haberet quẽ diligeret: ⁊ eũ occidere vellet: niſi ſibi valde caute caueret · q idẽ vir pꝛimi tus credere noluit · Tunc poſtmodũ acceſſit ad vxoꝛẽ dicẽs ei ꝙ maritus vnã aliã amaretet cũ deſero ſimul comederent ĩ menſa: vir vxoꝛẽ toꝛuo vultu reſpexit: ⁊ vxoꝛ econuerſo oſtẽ dit indignatõem erga virũ· Tunc vterqʒ incepit adhibere fi dem vetule. Tunc altera die acceſſit ad vxoꝛẽ dans ei cõſiliũ ꝙ magnũ cultellum viri ſui ad aquã benedictam truderet in eccclia: ⁊ denocte ſub cuſſino viri ponẽet: ⁊ eũ obdomire de⸗ ſup pꝑmitteret: tunc eã reamaret. Et eadẽ die acceſſit ad virũ dicẽs ei : denocte vigilaret: alias eũ vxoꝛ ſua interficeret. in ſignũ huiꝰ cultellum ſuũ ſub cuſſino illa nocte inuenirʒ. Quẽ cultellum ipᷣe ſub capite ſuo reperiẽs arripuit:et vxoꝛẽ ꝓpꝛiam cũ eo tranſfixit· Et diabolus calcios quos uetule pꝛo miſit in haſta ſuſpendit.⁊ ei tranſaquã poꝛrexit ubi ipᷣa ſtetit 1 pannos lauit dicens. vereoꝛ tibi appꝛopinq̃re ne me ſimir decipias ſic̃ uirũ et urots derepiſti de mo tribus aſſibus eſt mala pcioꝛ · ( Mercia filia ĩuidie ẽ gau dium in aduerſis ꝓxĩ ¶ gaudes de hoc ꝙ pꝛoximo male ſuc cedit hoc utiqʒ malũ ẽ puerſum Nlla em̃ exultatio inuidi eſt ñ metriſta Femĩa demo ſi gaudiũ freneticoꝛũ:q gaudẽt de hoc unde flendũ eſt. ĩmo eſt gaudiũ diabolicũ:cũ ſit ð malo alterius. De hꝰ g audio lo quit᷑ Salo·ꝓuᷣ ·xvii· Qui ĩ ruina letat᷑ alteriꝰ nõ erit ĩpunitꝰ. Miruʒ ẽ ꝙ ĩuidi gaudẽt de malo:cũ tñ ipſi quantũ ad naturã ſunt boni quia omnis creatura dei bona eſt· Ergo deberent gien damoe Tnuidt pitieh P pens hoimnqd llhoby. de aleno ſüt iehie tatealio⸗ copant. düütpelr temalae neca V vtdeſin edetrac t derae totii babe emar ſſe olget leinde el ſorüerz grimn nrin his tohm Cgnoſeen ilimanl cede pltenas tatſbſp oötn⸗ . ffüpea 6 ui mit fuemdon niſitaalt, dligen Pdenngn oinie mmi conmnt rurrbet reprphint mans dahi aumennrin ddenid geachton tRef gaudere de bono ⁊ nõ ð malo · ſʒ hoc accidit qꝛ malicia ẽ quo dãmõ eis in naturã cõuerſa.et ideo de malicia gaudẽt inuidi tnuidi vident᷑ peioꝛes poꝛcis · poꝛcus em̃ poꝛco qui occidit᷑ cõ patit᷑: ſʒ inuidi oppoſitũ faciũt · ¶ Quarta filia eſt triſuca in ꝓſperis pꝛoximi · et hoc vtiqʒ malũ eſt.⁊ talis eſt infeliciſſimꝰ hoĩmqð patet ex hoc ꝙ ĩuidus excecat᷑ vbi deberet illumina ri · Fob · v. Der diẽ incurrẽt tenebꝛas· Grego· Mens ĩuidi cum de alieno bono affligit᷑ de radio lucis excecatur. Enuidi adeo ſũt ĩfelices ꝙ ipſi amittũt qᷣdqᷣd alii lucrãt᷑. Quia ipſi de ſani⸗ tate aliorũ itirmãt᷑:et de vita moriũt᷑. Siẽ deũ diligẽtibꝰ oĩa — cooꝑant᷑ ĩ bonũ · ita ccõuerſo ĩuidis oĩa cooꝑant᷑ ĩ malu. au diüt vel vidẽt · qꝛ ſi bona etiã ꝓſꝑa tũc affligũt᷑ ꝓpterea: tẽ mala et triſtia:tũc letãt᷑· et hoc ſꝑ cedit eis ĩ ꝑpiculũ. Vñ Se 1 au neca. Vtinã inuidi in oĩbus ciuitatibʒ aures 1 oclos haberẽt: vt de ſinglis ꝓſpitatibꝰ hoĩm toꝛq̃rẽt᷑ · ¶ Quĩta filia inuidie ẽ detractio· Qualr aũt detractõ deteſtãda ẽ:et quot modis fi at detractio · ⁊ de his qui libe totũ habetur in· v · precepto D. 1. Q. ſpẽ virtutũ · Primo ſub fla ſpecie zeli et rectitudinis · Et inde eſt ꝙ iſui etiã frequẽter dicũt ſolũ ſe rep̃hẽdere vicia aliorũ ex zelo rectitudinis: cũ tũ hoc pleꝛũq;ʒ faciãt ex fomite odii· qꝛ inuident aliis ex hoc ꝙ ſibi ꝑificant᷑ · vel ꝙ ipſos excel lant in his in quibꝰ ſingulariter appetũt appere· Et iſta ocd tatio hm Creg·ẽ nimis picloſa · qꝛ vt ipſe didt eſt difficiliſ ad cognoſcendũ: ⁊ etiã ad rpellẽdũ · Naʒ vt ibidẽ diat greg · xxx ii.li · moꝛal. Erroꝛ dũ vᷣtus credit᷑ difficile emẽdat᷑· qꝛ ſepe duʒ hõ credit ſe exercẽ vᷣtutis actũ: exercet potiꝰ vicioſũ · Et exĩde vlterius cõtingit ꝙ hõ qñʒ ſuoſ ꝓpos defectuſ defẽdit ⁊ ocd tat ſbᷣ ſpecie vᷣtutis:aut amoris:aut exeꝛcidi vᷣtuoſi · Remediũ cõtra põt eſſe illud· Naʒ q ſare deſideꝛat an ipſũ hoĩem vl po tius ipſius vicium odiat · hoc ex eo ſcire poterit ꝙ homo ſe⸗ ipſũ ꝑſcrutet᷑ et diligẽter attendat vtꝛũ ſinceio coꝛde 1 dulcit nter audiunt detractõnem. hoc Equit᷑ ̃rto videre quõ inuidia occultat ſe ſub triplici E hoc maxiĩe cõtingit in illis qui ſe dicũt odire vicia hoĩm:⁊ cũ ſe diligẽter reſumerẽt ĩuenirẽt ſe odiſſe nõ vicia ſʒ naturam NIII.⸗ ad illum afficiat cuiꝰ vicium pſequitur · Et ſi inuenit ꝙ üllum boĩem dulci coꝛde amplectit᷑: ſignũ eſt ꝙ ſolũ ipſiꝰ viciũ dete * ſtatur Vñ greg in moꝛa Kffectus interne dilectõis excludit ama ritudinẽ odioſi liuoꝛis· Si erga illũ aliquã amaritudineʒ ſui coꝛdil dephendit: nouerit ſe nõ ip̃m vicium ſed naturam ſub ſpecie virtutis deteſtari · Et huiꝰ inuidie Ereg · triplex ſig num oltẽdit. Primũ eſt ꝙ facies homiĩs ex eo paleſcit quàdo ipm cui inuidet intuet᷑ · Scdum ꝙ oculos ſuos depꝛimit: nec ipm delectabiliter valet intueri· Terciũ ſignuʒz ꝙ ſepe mens ₰ — pomis ꝑ inuidiã tantum amaricat᷑ ꝙ p̃ interna amaritudine dentes quadã cõpꝛeſſione ſtrident: 1 membꝛa extertoꝛa frige ſcunt. Itẽ ſcdz remediũ cõtra hoc eſt ꝙ homo diſcretõis ocu: lo dulciter penſet ꝙ ꝓſperitas pꝛoximi ſui bona ſua in nullo diminuit. Gt ideo ſibi cogaudere debet de bonis ſibi diuinit?* ino. tus in (Sedo ĩurdia ſe occultat ſub falſa af fectõe fraterne caritatis: 1 maxime ap cõceſſis: nec de ipſis bonis liuoꝛis aculeo ſaucia nutio liuoꝛis eſt affectus interne dulcedinis · paret ĩ illis qui ſunt ex peciali affectu ad aliquas pſonas vl 7 ad oꝛdinẽ aliquẽ inclinati: q; moleſte ferunt ſi alis oꝛdinibꝰ aliquid cõmodi ꝓuenit aut honoꝛis t iſti frequẽter extenu ant bonũ qð relucet in ꝑpſonis alioꝛũ oꝛdinum ſiue in conuer 4 ſatõne ſiue in doctrina ſ. alutari⸗qd eyinde contingit: qꝛ timẽt qꝙ vtilitati 1 ſtatui alioꝛũ depereat ad quos magis inclinant ex affectõe ſingulari-Remediũ contra hoc ꝙ bomo cõmunezʒ 7 amoꝛem habeat ad om̃s bonos: 2 diligenter fugiat am oꝛẽ ſin gularem et pꝛiuatũ: 1 etiã omnem acceptõem pſonarum ꝑ ſuũ amoꝛẽ ad nullum ſe inclinet niſi inquantũ hoc ad eternãä beatitudinem dirigere a iuuare poterit Quia ꝑ boc excludet omne odiũ qð ſe ccultare cõſueuit ſub ſim ulata ſpecie ficte 1 falſi den utẽ pꝛoximi: ꝗð maxime apparz1 illis qui ſub ficta ſ pecie amoꝛis humane ſalutis aliis inuident de bonis ſibi diumitus conceſſis: aſſerentes ꝙ hoc ideo faciunt quia talia bona ſaluti eoꝛũ non expediant · et tñ nõ mouent dilectõis fraterne · Tercio inuidia occultat ſe ſub ſpẽ amoꝛis p̃tendentis ſa ad boc ex amoꝛe: ſed plus ex fomite odii vel rancoꝛis. Gt iſta fuddiaſe bpoſtt ſue ſalunn turecgem abasui⸗ Gie nos ſsdiebd⸗ mus trala laen St gvendine tone bui puinoe cotniltare⸗ ſanco ſu⸗ ſpähan Sutin inemit. * ola. N. winqulle Aten mi ug diſip ſüerpſal ſedges diget d te inng tantn jo po dnrg oprüne ös achnt mmmhne ſſomrum ninperſg r giid Nintſe gſennes Hamanudre mnenon i lſcretoge mſun inn isſbiduun in Cnl (Sezoidn amunnet l Rs 6drid echitn ein in ſvenon — — = =S = S=* — —. — = = — = inuidia ſic erpelliu P mo ſinceriter deſideret ꝙ quilibet aliꝰ poſſit vti bonis ſibi diuinitus conceſſis ad laudẽ dei: ⁊1 P ſue lalutis augmento· 1 ſemꝑ pꝛeſumere melioꝛa de pꝛoximo q; de ſeipſo · Ercio videndũ eſt de tercio vicio capitali qꝗð eſt ira ſem Nug . nihil ẽ ñ vlciſcendi libido · ( deteltat. NMonem vero ire pꝛimo valere poſſunt verba ſacre ſcri ture que nobis diſſuadẽt illã. Ynð geñ · xlv· Dixit ioſeph fra⸗ tribus ſuis redeuntibus ad pr̃em ſuuʒ · Ne iraſcamim in via; Sic a nos fratres ſumus in via: ad patrẽ nẽm celeſtem ſingu lis diebꝰ dietã vnã facimus: cum ſumus ĩ gratia ergo ñ debe mus iraſci Vnde ecẽs · vii· Ne ſis velox ad iraſ cenduz . Vnde Cac᷑.i. Sit aũt omnis homo velox ad diendu: tardus ad lo⸗ quendũ:et tardus ad iraʒ. Scdo poteſt valere ad deteſta cionẽ buius vicii· ſ. ire ſi oſtendat᷑ quantũ ira diſ cipliceat deo pꝛimo qꝛ hoſpitium eiꝰ multũ turbat. Vnð ad eph̊· iii:nolite cõtriſtare ſpm̃ſanctũ · Greg. Dum ira animuʒ pulſat ſpiriti ſancto ſuam hereditatẽ turbatĩ mo quandoq;ʒ patrẽ 1 flliuz ſpm̃ſanctum de hoſpitio expellit et diabolum introducit· Sicut in pace factus eſt locus dei:ſic in ira dyaboli· Ctez pma inem ĩ templo eius diſſipat et dyabolum loco eiꝰ ponit·V ñ uꝑ illud Tob. quĩto· Viruʒ iuſtum interfecit iracundia · dicit gloſa · Mãſuetudo ymaginẽ dei in nobis ſeruat que ſemper tranquilla. Sed ira diſſipat que multis virtutibus priuat · W autem multum diſpliceat deo cum imago eius in homine eius diſſipatur · oſtendi poteſt per hoc ꝙ dicit Kaguſtinus ſuper pſalmiſtã · In ciuitate tua im aginem ipoꝛuz ad nibiluam rediges · Merito inquit imaginem ip̃oꝛum ad nihilum re⸗: diget deus in celeſa cuitate · quia ipſi in ſua terreſtri ciuita⸗ te imaginem eius ad nichilum redigerunt · Et etiam per boc ꝙ tantum peccatum reputaretur ſi aliquis imaginem cru-⸗ cſfixi in ecdeſia diſſiparet · et idolum alicuius demonis pꝛo ip̃o poneret · Ctem quia nullum vicium magis contemnit deum q́; ira · hoc vicium aperte ſe contra deum erigit · Vnde Job.xv. Qucurrit aduerſus deũ erecto collo.Hõ iratus ipſuz oeulo deum contumelis afficit et nitit ſpuere in faciem eius inſu⸗ 1 düͤle⸗ per iracundus aufert deo domimuʒ ſuum et diabolum facit onn dominari ibi · Et hoc fit dum vindictaʒ ſibi vſurpat quã deus bona ſibi ſoli retinuit. Deutro·xxxi· Mea eſt vltio et ego retribuã apt⸗ ¶ Tercio valet ad deteſtatõem huius vicii ꝙ hoc viciũ valde aiſſ lacet diabolo. Dꝛimo q; valde potẽs eſt ad impugnatõnem niſar⸗ boim et deſtructõz hoĩm · qꝛ ꝑ iram multũ do minatur diabo znpot lus in bomĩe · Non em̃ timet homo iratꝰ facere qð diabolus eiti pꝛeeipit ei quantũcunq; magnuz petm̃ ſit. non ꝑeit vxon · no⸗ (ohde Peit filio·ĩmo homo iracundus deo et matri eius non pareceit tiiipze et ſanctis in celo quin eos afficiat †tem placet ira diabolo- mnmpli qꝛ hoc pctõ lucratur diabolꝰ plures hoĩes · Quandoq; totaz cunl domũ:vel vnã villã:vel vnam patriaʒ homo iracundus pꝛo iea, uocat ad iracundiam · Vnde ꝓuer. xxix· Cracundus pꝛouocat 2M rixas: qui aũt patiens eſt mitigat ſuſcitatas. Vnde iracund um poteſt dici filins diaboli et eius voluntatẽ n ititur adimplere (qn Vnde loſᷣ· vniVos ex patre diabolo eſtis:et volũtateʒ eius H vultis perficere· voluntas autez diaboli eſt vt iracundus hic viuat cu ſuis in diſcoꝛdia in mundo ſicut ip̃e viuit cum ſuis in inferno. ¶ Quarto valet ad deteſtatõem hoc ꝙ ira nocte ebe ipi bomĩ multum· Primo noqʒ in coꝛꝑe quod debi itat · vt pa naraer. tet qꝛ homo iracũdus erit pallidus in facie et quãdoqʒ tranſ “ mutatur in toto coꝛpoꝛe ꝙ quandoq; per duos vel tres dies clatze nunẽz poteſt integraliter vires ſuas recupare. ktem minuuit pe te dies et vitam iꝑ ſius homĩs · Vnde ecci· xxx · Helus et iracũdia AUns minuunt dies· hoc patet in cane qui eſt anim al iracundum 1 aiu e ideo bꝛeuis vite Item excecat homĩem in ratõe · Vnde catho. ahe tra impedit animũ ne poſſit cernere verũ · Rpe eniʒ diabolus nlnn ſimilis eſt coꝛuo qui veniens ad cadauer pꝛimo currit ad ocu un lum.Sic diabolus vult hominem pꝛimo per iram excecare: ms ſciens ꝙ poſtea pꝛecipitare poſſit eum in foueam peccatis t voluntatem ſuam · Vnde in vitis patrũ dixit quidam ſenio... di Qua ndo operiuntur oculi animal tunc circuit ad molendů alioquin nõ ambulat in circũitũ mole. Sic diabolꝰ ſi opuerit Rn S Hörtns 1 Ciem ausze⸗ daiolunfn urpeeglid ctegn nni Phrmüne hnpugnrinen mnntnr dubo ane gödaknn npat put aus non ynt E= K ra de Cndagter oirenndut⸗ umdus ponnt Ppoe rin aruraninpe t Wütrez au rrunush nut un i nwe faſe ddebltttn et qnidym Gosunid re kun um NAuscrmm Au märman röe ercrh ke „unthon mo Ed N r N NN eam gun uant, ſit 0 . tolc oculos mẽtis per iracũdiam: in omne peceatũ hoĩeʒ poſtmo — * dü leuiter pꝛoiiciet· Vñ iracũdia ẽ ianua oĩm viciorũ· (Quñ to valet ad deteſtatõnem huiꝰ vicii hoc ꝙ ira nocet aĩme oĩa bona ei auferẽdo.et oĩa mala ei ĩtroducẽdo. Qui iraſcit ꝓxĩo captꝰ tenet᷑ a dyabolo et ſcire dz ꝙ diabolꝰ moꝛtẽ eiꝰ ſitit ſẽꝑ et affectat. Mira inſania iracũdorũ patet ex hoc ꝙ nõ habẽt niſi amaritudinẽ. et illã p̃ponũt deo ⁊ eꝰ regno·qꝛ ꝑ iracũdi am ꝑdũt ſuas ꝓprias aĩas· Sicut patiẽtes ſeipſos ſeruãt: ſie iĩpatiẽtes ſeipſos ꝑdũt. Vnde ĩ euãgelio ·IEn patientia veſtra poſſidebitis aĩas veſtras.Vñ etiã Salomõ ꝓuer.xix. Qui ĩpa tiẽs eſt ſuſtinebit dãnum: ſcʒ nõ ſ. olũ coꝛꝑis ſʒ etiã aĩe · Vñ ex emplũ Legit᷑ ꝙ quedã virgo fuit multũ caſta et inſi up habuit plura bona exercitia in ſe: ſz erat valde macũda impatiẽs. ic angelꝰ miſſus ad eã dixit · impatiẽtia tua impedit ſalutẽ tuã: et moꝛtificat oĩa bona oꝑa tua.⁊ niſi te emẽdaueris in fu tu ro: eternaliter dãnaberis · Que ex veꝛbis angeli cõpuncta ¶ra octo modis cõmitti=.· Equitur declaratio illius quando ira eſt bona et licita B et quando peccacum veniale et quando peccatuʒ moꝛ tale. Dro quo ſciendum ꝙ ira octo modis fit. Drimo i uper * . Peccati m proprium:et ſuper peccatum proximi · ſcilicet ꝙ pomo iraſcitur in hoc ꝙ deus offẽditur: et talis ira eſt bona et licita et laudabilis· Vnde Dſal. Traſcimĩ et nolite peccare. Vnde Eccleſiaſtes · vii · Melioꝛ eſt ira riſu:quia per triſuiciam vultus coꝛrigitur et animus delinquentis· quia quilibet debz coꝛrigere et ammonere fraterna dilectõne delinquentes: qꝛ ad hoc tenetur quilibet ſub pꝛecepto . Contra quod faciunt adulatoꝛes qui rident et laudant mala in pꝛorimis:que ſunt eontra honoꝛẽ dei et ſalutẽ aĩmarũ. Et tles faciunt ſe partici pes oĩm illorũ maloꝛum que in proyimis adulando laudant Et tales adulatoꝛes ſunt precones dyaboli. quia ligant pec catoꝛes et malefactores in peecatis ſuis cum adulationibus ſuis: ſicut precones mundi ligant malefactores tradendo eos iudici· Vnde beat? Aguſtinuſ. Adulantium lingue ligant boĩes in peccatis · delectat enim ea facere in quilbus nonſolũ “ no metuitur repꝛehenſ. oꝛ ſed etiaʒ laudatur operator. Ergo h quilibet chnſtianus vindicare debʒ iniurias dei· et pꝛopꝛias Cn patienter ſ uſtinẽ. exemplo chꝛiſti qui vẽdentes 1 ementes eie ra at de tẽplo · qꝛ hoc fuit in iniuriã ſui patris celeſtis: ſʒ ꝓpꝛias AE miurias ſibi a indeis factas patienter ſuſtinuit. tanqᷓ; agnꝰ cont manſuetꝰ obmutuit· Ctẽ exemplũ habemus ĩ hoc de moile d% nin debemus vindicare ĩiurias dei: qᷓ pPꝛopter ydolatriã quã filii he iſrahel fecerũt cum vitulũ cõflatiem adoꝛauerũt et arca eus Kene choꝛſauerũt occidit cũ filiis leui de pplo iſrhael vigintitriag ſegl milia hoĩm ·et boc ẽ ſignũ ꝙ ſunt fili dei qui non poſſ unt ſu Eet ſtinere iniuriã dei . Sed illi nõ curãt dei iniuriã: qui in do mi⸗ Aet bus ſuis ꝑmittũt deũ oĩpotentẽ blaſ⸗ phemareet luiſoꝛes lu: ene dere. et potatoꝛes inebnariet foꝛnicatoꝛes luxuriari:et ĩſuꝑ eri choꝛizantes pmittunt choꝛizare. et ſic de aliis · Et hoc iõ pmit ſͤen⸗ tunt q; lucrũ tꝑale inde acquirunt et tale lucrũ deo et ꝓppꝛie dio⸗ ſaluti pꝛeponũtergo tales ĩ hoc oſtendunt ſe eſſe filios dia⸗ mue boli et ñ dei · Ouis em̃ fidelis filiꝰ poſſet ſuſtinẽ eqnimiter in hige umnmam ſui dilecti patris quĩ hoc cõtradicerʒ 2 ĩpediret ĩquan rtod tum poſſet ?ſic ſir eſt de deo et de filiis dei. ergo iraſci ſuper ae PPaa peccata? aliena peccata: et vindicare iniuriaz dei: et ꝙ Pera p̃ᷣe hõ nõ ꝓficit in bona vita ſicut ceteri hoĩes: talis ira ẽ bo⸗ cken na 1 laudabil 2 nullü petm̃· Diẽ em̃ bonauẽtura ð oꝛdie fr̃m dicnt minoꝛũ· O affectꝰ ire datꝰ eſt homũ vt iraſcat᷑ vidis et malis vnne ſuggeſtiombꝰ: ſic ꝙ nõ patiat᷑ ſe trahi in con ſenſũ peccati · et gmnait rt vlciſcat᷑ dei iniurias 2 tranſgreſſiones iuſli cie. Sic legimꝰ Atotn chꝛiſtum iratũ fuiſſe phariſeis et aliis nõ recte agentibus. Et ſuen ſimiliter hꝰ idẽ legit᷑ de alis oluribus ſancus:-2 ſic hec ira vo tiere catur zʒelus iuſtice · ¶ Scdo eſt quedã ira ſi ubita 1ſine ratõe Mart deliberatõis qᷓ venialis ẽ: quia in aliquibus hoĩbus ignis ire dn cito accẽdit᷑· et cito remittit᷑ Et in aliqbꝰ tardius acce ndit · et inl tardius extinguit᷑ et illi peioꝛes ſi unt poꝛibus Vnde auguſt · ð Melioꝛ ẽ qui q;uis ira ſepe tẽptet᷑: tũ feſtinat ꝙ ſibi remittat beiz ille cui ſe feciſſe agnoſcit iniuriã: q; qͥ tardius iraſcit᷑:ꝛ ad ve umſ mã peiẽdã tardiꝰ inclmat᷑ · Vñ etiã tero:ſuꝑ eplam ad thitũ · eun gube NHE operpinh da⸗Ea 1 N eensh R ibordeſoleg wlniguf Uerütagtgen ue poe iwolpolrt niguinun meet Mule lummmeh idre ſe eeſe losd eeifunten we Ric J ſim ggoiriof e emungh ledAn . . 9 7 — * 4 etumdodenn ai züsehl ſeniagean, D ee ſoest cito rõ hoc adutit:tũc 9 bac pa ſſiõe ſi vpar go cu ds ex ſurreptõe cõmouebit᷑: et c expellat:et ſic ſolũ peccat venialit Tercio cũ q̃ͥs iraſcit᷑ti ĩ modico ſe vult vĩdicare quis etiã be ne poſſet ſe ĩ magno vidicare tñ nollet facere · tunc tal ira et cõmotio ꝓpter ꝑuitatẽ vĩdicte põt ſolũ eſſe ꝑctm̃ veniale:ſiẽ trahbere puerũ ꝑ crines·et ſic de aliis · ¶ Quarto cũ qᷣs iraſcit᷑ ĩ ſeipſo et ĩpatiẽs efficit᷑:⁊ tñ ĩ nullo vult illã iracũdiaʒ vindi care nec vᷣbo nec facto · Et hoc idẽ qñʒ cõtĩgit ex nat᷑ ali cõmo tõe ꝙ hõ in ſeipᷣ̃o cõmotꝰ ẽ:⁊ tñ illã uã ñ vult ꝓducè ad effẽʒ Et ſic tal ira etiã põt eẽ pctm̃ veniale· Ttẽ Caſſiodoꝛꝰ. Veniab ira ẽ q̃ ñ ducit ad effectũ · ¶ Quĩto cũ qͥs iraſcit᷑ cũ delibera⸗ tõe ⁊ cũ cõſeſu rõis:⁊ ĩ aĩo cogitat quõ ſe poſſʒ vĩdicare:licʒ hoc nõ oñdat · ⁊ tal ira delibeꝛata ẽ pctim̃ moꝛtle.t tal ſic ira ſcẽs reꝰ erit iudicio· Vñ Mat.v.Ois q̃ iraſcit᷑ fri ſuo reꝰerit iu dicõ · TLal eĩ ad iudiciũ dei citabit᷑ ⁊ q̃lr illð p̃ceptũ Diligeſ ꝓ ximũ tuũ ſiẽ̃ teip̃m huauit req̃ret᷑ · O quõ tũc rñdebit iracũdꝰ hõ qᷣ ſepiꝰ ⁊ frequẽter mala cogitauit aduſus ꝓximũ:⁊ dlibe rato aĩo affectauit vĩdictã ſuꝑ ꝓxĩo · Et tal qᷓ;diu ſic ſtat in tlłi ira et rancoꝛe quaʒ gerit in coꝛde contra proximum: tunc ſẽ per eſt in ſtatu damnatõnis· Vnð propheta · In tempoꝛe vin dicte diſpdet te ˖ ktẽ alibi legit᷑ ꝑ ꝓphetã Eccli· xxvii · Qui vin dicari vult: a deo inueniet vindictã · ¶ Sexto qñ ira non ſo⸗ lum in coꝛde retinet᷑:ſʒ etiam peꝛ ſigna exterioꝛa oſtendit᷑· Si gna aũt huiõi ſũt illa ſ.·nõ loqui·faciẽ auertere a ꝓximo: vel eũ toꝛuo vultu reſpicere · et qñ ei obuiare debet:tunc ad aliã plateam vadit: vel oculos inctinen ne euz aſpiciat · ⁊ ſic ð aliiſ talis reus erit conſilio · Ergo ðꝛ Mathei quinto · Qui autem diyxerit fratri ſuo racha· Racha ſcum Remigiũ eſt interiectõ ĩidignantis vt cum diceretur adolente heu: et a cadente hei Qonſilium autẽ trinitatis eſt ꝙ eað menſura remetietur eis id eſt. ſicut ipſi pꝛoximis ſuis ſigna ire oſtenderunt:ſicxp̃s btã vgo maria ⁊ om̃s ſãcti et omnes angeli oſtendent eis eti am ſigna ire et indignatõnis· Chriſtus oſtendet eis iram ſuã ꝓꝙ nunq; eum lete videbunt:et ꝙ nunq; miſerebitur eorum KEXv. Necq; vᷣo qͥ aliqñ iraſcĩ᷑ iracũdꝰ ẽ:ſʒ ille ðꝛ iracũdꝰ qui crebꝛo nec lberabit eos a penis: etiã ſi om̃es ſancti oꝛarent Poeiſ MHieremie · vn · Noli oꝛare ꝓ pulo hoc: nec aſſumas laudem Es eis:i. oꝛõnem: qꝛ nõ exaudiaʒ te · Signů ire beate marie et uite qui petiuit guttã aque et nõ obtinuit · Signũ ire ſcõrum angeloru eſt ꝙ in iudicio exibũt angeli et ſepabunt malos de medio iuſtoru: 2 mittẽt eos in caminũ ignis: ibi erit fletꝰ et ſtridoꝛ dentiũ ¶ Septimo quãdo ira nõ ſ olũ oſtẽdit᷑ ſignis ſed etiaz exprimitur verbis malicioſis et vituꝑiis· et taliſ erit reus iehẽne ignis⸗Vnde math· v. Qui aũt dixerit fratri ſuo fa tue reus erit iehẽne ignis· Circa quod querit᷑ vtrũ cõtumelia vel cõuiciũ ſit peccatu moꝛtale? Reſpõdeo ſe cᷣm beatũ Tho nã ſecũda ſectve. lxxi. Droprien ꝑ ſe vtrũqʒ eſt peccatum moꝛtale nõ minus q; furtũ vel rapina non em̃ homo minus amat honoꝛẽ ſuũ q́; rem poſſ eſſã . Et ergo ncut eſt peccatum moꝛtale furtũ vel rapinã cõmittere: ſic et pꝛoximo cõuicium dicere et eũ in fama ſua dehoneſtare: Diffeꝛt aũt cõtumelia a cõuicio ĩ hoc ꝙ ꝑ verba cõtũelioſa repreſẽtat̃ ꝓpprie defectꝰ culpe: ſed ꝑ cõuiciũ repꝛeſ ẽtat᷑ generaliter quicũq; defectus * 6 ſiue culpe ſiue pene ˖ Vnde ſi quis alicui dicat iniurioſe eũ eẽ? cecum: cõuiciũ quidẽ dicit: ſed nõ cõtumeliã · Si aũt dicat ꝗ; ſit fur: nõ ſolũ cõuiciũ ſed etiã cõtumeliã infert · ſepe tñ vnũ pro altero ponit᷑· Frem qᷓri᷑ an liceat cauſa coꝛrectõiſ cõuiciũ dicere 5 BReſpõdeo ſcðm beatũ Tho · ſe · ſe · lxxii · Sicut licitũ eſt aliquẽ verberare: vel in rebus dãnificare cauſa diſcipline ſic etiã Põt aliquis alteri quẽ coꝛrigere debet aliquod verbuz cõuicioſũ dicere· Et hoc mõ dñs vocauit diſcipulos ſi uoſ ſtul tos. vt habet᷑ Lu. vltio dicẽs.O ſtulti et tardi ad credendum Et arls ad Calath· ii · dicẽs · O ĩſenſati galathe. tñ ſicut dicit Xu 9g Niſ ex magna neceſſitate obiurgatõnes ſüt adbibende in quibus non vt nolis ſed vt dommo ſeruiatur mſiſtemus · Ergo valde neceſſaria eſt diſcretio vt homo moderate talibꝰ verbis vtatur · quia poſſet eſſe tam graue conuiciũ ꝙ per veꝛ bum incaute pꝛolatum auferret honoꝛem eius contra qden. proferret· et tunc poſlet homo peccare mortaliter: etiã ſi m . — actorũ eſt ꝙ nũq; aliquod ſuffragiũ eis faciũt · Cxẽplũ de di⸗ (lioertde islitel ſe qeven tmurbje in it coticlüi üclikertrt ſigter 5cd Atsipedit (ofimeei ltro.nequi⸗ as ſc cofude N cmgeliget deſech eoun u monbe Mahim pacditad fic msiponec ade ppimine Pcliocdlamit uiiſbel cunn etſmmgni optücdl oqeücgen Aknoril ſiüpeee ert open r ccpot Shr ichickine liinerit n 4 masden enenmee iidn füteſeänm l nentflete ſſni⸗ 8 etu et fratnitoßt rücötunei nbenül Apetann pomommeme tchpernun imocöuniun Tcömnetin we deich atcne tiuncſecht Aait derg 7 ſepetimn rcctotſtiun 1 ii Gien il veE RBXYX. wvvv. intẽderet dehonoꝛatiõʒ alteriꝰ.Siẽ ſiqͥs ĩcaute aliũ ex ludo ꝑcu⸗ tiẽs ꝗuiter ledẽt ⁊ vulneraẽt: ñ excuſaret᷑ a pctõ moꝛtali.ſic et · ttẽ qᷓrit᷑ vtrũ hõ cõtũelias ſibi illatas debeat ſuſtinẽ · Rñdeo bᷣm btm̃ tho.vbi ſup · ſiẽ ĩ alis iniuriis:ſic et ĩ verbis cõtũelioſ tene mur hr̃e aĩm p̃paratũ ad tolerãtiã ſi expediẽs fùit· Qñq;ʒ tñ opʒ vt cõtũeliã rpellamꝰ ꝓpter duo. DPrimo qᷣdẽ ꝓpter bonũ eiꝰ q̃ cõ tũeliã ĩfert: vt viʒ eiꝰ audaciaʒ repᷣmamꝰ vt de cetero nõ talia at⸗ tẽptet · Scdᷣo ꝓpter bonũ multoꝛũ quoꝛũ ꝓfectꝰ ꝑ cõtũelias nobᷣ illatas ĩpedit᷑ · Sciẽdũ aũt ꝙ ſi ille erit reꝰ iehẽne ignis qͥ dicit frfi ſuo fatue eũ cõfundẽdo:qͥd tũc erit reꝰ ille q dicit ꝓxio ſuo fur· latro:nequã · adulterget hꝰ cũ clamoꝛe· vt ab aliſ audiat᷑: et coꝛã eis ſic cõfũdat᷑ · Et iuſticia dei req̃rit hoc ꝙ eadẽ mẽſura remetiet eis · ſcʒ ꝙ deꝰ obiiciet eis peccata ipᷣoꝛuʒ cõfundẽdo eos coꝛã ſcis et angelis eiꝰ: ſiẽ ip̃i cõfuderunt ꝓxĩos ſuos obiiciẽdo eis pctã defectꝰ eoꝛuʒ aĩo cõfũdẽdi.Silr et maledici q̃ maledicũt ꝓximis. viʒ vxoꝛibꝰ et filus et aliis hoĩbꝰ: ĩcurrũt maledictõz eternã · ð qꝗᷓ ðꝛ Mathᷣ·xxv · Cte maledicti ĩ ignẽ eternũ · ( Octauo cũ hõ ex ira ꝓcedit ad factũ cõtra ꝓximũ: ſiẽ ꝑcutẽ vulnerare vlł occidẽ vl mi nas ĩponẽ cõtra deũ et iuſticiã · et hoc ẽ valde magnũ petm̃ qꝛ oc cidẽ ꝓximũ:et effundẽ ſanguinẽ innocẽtẽ ẽ vnũ pctm̃ de qᷓttuoꝛ petis clamãtibꝰ ad celuʒ · Vñ dixit dñs geñ · iii · Vox ſanguis fr̃is tui abel clamat ad me de terra:maledca eᷣra q̃ apuit os ſuũ ⁊ ſu⸗ ſcepit ſangnẽ fr̃is tui·ſi tra ẽ maledẽa qᷓ ſanguinẽ ĩnocẽteʒ ſuſce pit. qᷓd tũc ð ũllo erit qͥ ſangnẽ ĩnocẽtẽ effũdit cõtra ðᷣm ⁊ iuſticiã Ergo qᷣcũq;ʒ ex vĩdicta ⁊ iracũdia ledit ł ꝑcutit ꝓximũ ł vulnerat: peccat moꝛtalr totiẽſ quotiẽs Circa qð q̃ri᷑ vtrũ vir ꝑcutiẽs vxo rẽ ꝓpꝛiã peccet moꝛtalrg Rñdeo ſi cã coꝛreptõis i moderate hoc fecerit nõ peccat moꝛtaliter · q; ſuperioꝛ hẽt coꝛripe ĩferioꝛeʒ· Sʒ vir eſt caput mulieriſ:⁊ nõ ecõuerſo · Vnde geñn . ii · dixit dñs ad euã · Sub viri poteſtate eris:et ipᷣe dominabit᷑ tui· Si aũt ex vin dicta et ira:et ſine cã eã ledit et ꝑcutit: peccat grauiterhoc autẽ aduertendũ eſt de ullis qui cum offenſi fuerint ab aliis: ſiue ĩ ta berna: ſiue alias: ⁊ nõ poſſunt ſe vindicare in eis:tunc vindictaz talẽ inferũt ſuis vrorꝛibe ſine cã.a in hoc grauiter deũ offendũt. ¶ Quot ſint filie ire: ⁊ quando peccata moꝛtalia.· ½* D 8 2 2 . — D . 4 — 7 „ 7 . „ „-— XV. De HBXK. quitur dclarare qũo filie ire ſint peccata moꝛtalia. Cir ca qð ſciendũ ꝙ pꝛima fllia eſt rixa· hoc eſt audax volun tas vindicandi iniuriã ſuã ⁊ ꝓcedens ad actuʒ vindicãdi. hoc eſt qñ nocet alteri ex ira: ⁊ hoc per opera querẽdo vltioneʒ imp ediendo bonũ alterius vbicũq; poteſt ſiue iuſte ſiue in iuſte · tem ſcðm hermãnũ de ſcilditʒ. Rixa põt dici ex eo ꝙ ẽ iniuſta vindicatio in ꝓximũ cum nocumẽto coꝛpoꝛali: qʒ vi⸗ detur eſſe cõtra iuſticiã ⁊ peccatũ moꝛtale.niſi nocumentuz ita ꝑui momenti eſſet ꝙ nõ eſſet dignũ nomĩe iniuriarũ.mi niſtri aũt iudicis vl poteſtatis publice aliquẽ debite capiẽdo vel inuadendo nõ dicuntur ꝓpꝛie rixari · ſed iuſticiaʒ exequi. Similiter qui ſe defendit cũ moderamĩe inculpate tutele ſo lo animo repellendi a euadendi iniuriã nõ animo iniurandi etiã ſi aliũ ledat cuʒ alias eius inuaſionẽ ſi ubterfugere nõ va let. non peccat · niſi vel iniuriaʒ faciat.vel moderamen incul pate tutele excedat· verbi gra·cᷣſte videbatur ſibi mi nari · qð peuterʒz eum pugno vel ꝑua virga:t alius econtra extrahit gladium. ille interficit iuadentẽ eum cũ virga vel alias gra uiter vulnerat.· Nota ſᷣm hermãnũ de ſalditz · Siquis haberz iuſtam vl legitimã cauſam iraſcendi ꝓ ſe · ita tñ ꝙ mot' ire eelſet nimis inoꝛdinatus ⁊ nimis vehemẽs interius ⁊ exteriꝰ. TIunc credo ſi ꝓcedat ex habitu vicioſo · ſeʒ ex ſuꝑbia vel inui dia vel ira 1 inhabituata voluntate· vbi habitus 1 pꝛincipia ex ꝗbus talis motus ꝓcedit ſunt peccata moꝛtalia· credo etiã wꝓill a inoꝛdinatio ire ſit pectm̃ moꝛtale · quia refertur in eun dem fontẽ viai vnde peedit · Vel ſi non pcedat ex habitu vic oſo ·ex hoc graue ſcandalũ cõcitetur.puta ꝙ ille cõtra queʒ iraſcitur modo inoꝛdinato · vel alii audientes aut vidẽtes ad peccata moꝛtalia impellantur ꝑ hoc ꝙ motus huius ire tam inoꝛnatus elt·qui alias ad dicta peccata non mouerentur. pctm̃ moꝛtale credo in dicto modo cõmitti. Si tñ talis motꝰ inoꝛdinatus nõ ꝓcederet ex habitu vicioſo:nec graue ſcanda lum generaret. ſed ex naturali cõplexione iraſcẽtis ꝓuenirzʒ· qui foꝛte multũ eſſet colericus.vel debilis vlł infir mus poſſz eſſe pctm̃ veniale · niſi tũc debilitas vl motꝰ colere:ĩoꝛdinatã kamai ccenſoot miaebue oꝛdinatu pelponi poluntus mninmaas⸗ et aum vin pindicans. ſüüpuipe ſeputog poovent nunnüde umpetu. Neduntr pocedun pel alus ſ ppoobnto lompepol riggran D Nlii cotum Ctillulona ligeof tumelatzie nvelobe gleitren lenn feen Ghoieper⸗ nnwe Gn anihoneo (Qunta dnt =☛ ct mmtuc == SE tunidii eredo ſto iu lleſuen iediceren eapani eni Wocumene bmnie niunani, Midehi cpen iuſtcgen nolpt unteh öaminonuenn Ahenfign tin 4 Woderanen nl tur ſbininng Konera etttt igrweltlus Sens dü it ngm intenius tenn erſuphinit bitus 1puc wtiliniht ektr dralblilb gün sutndeti, 1 cus Mios netn = & non notuttn Sitütlien nee geneſ rſets e, Einffnmie oleri — = — SS = = accenſionẽ ire cauſans ex culpa moꝛtali ꝓueniret. puta ex ni mia ebuetate vel gula vjl al iquo huiuſmõi.Vel ipe motus in oꝛdinatus ire in tantũ iraſcentẽ inflã maret: ꝙ a caritate dei vel pꝛoximi excideret · ¶ Scda filia eſt timoꝛ mentis. hoc eſt voluntas vindicandi fugiens aduerſitatem ꝓpter eſtimatas inimicicias: ſic ꝙ cogꝗi tat et ymaginat᷑ qũo poſſit alii nocere et eum vincere · ¶ Terda filia eſt indignatõ 27 voluntas ſe vindicans ꝑ ſignũ moleſtie qð exterius oſtendit᷑. Sic ꝙ ex ira 5 ex impetu naturali colerice vel melancolice cõplexionis 2 nõ pcedunt vlterius ad extra poſſunt eſſe pctã venialia. Sed ſi Pꝛocedunt ex vicioſo habitu ſuꝑbie vel alteriꝰ peccati moꝛtal pel alias graue ſcandalũ Feneraret poſſunt eſſe pctã moꝛta: lia. ¶ Quarta eſt cõtumelia q̃ eſt voluntas vindicans ſea e per expꝛobꝛatõeʒ maloꝛũ.ꝙ · ſ. homo ĩponit alteri ſcandalũ ⁊ ma lum vt poſſit ſe vindicare· ⁊ imponit alteri aliqũñ falſum.qd vtiqʒ graue eſt· Quia pctm̃ non dimittit᷑: niſi ſic fama ablata reſtituat᷑ · Sciendũ etiam ſᷣm bermannũ de ſe childitz · ſi ille qui aliũ cõtumelia afficit vel cõuiciat᷑ pꝛofert talia conuicia: 7 fa cit illuſoꝛia facta qᷓ ſcᷣm ſe ſunt iniurioſa aĩm Pximi cõcitan tia: ex eo ꝙ famam vel honoꝛẽ auferunt. pctm̃ moꝛtale eſt cõ tumelia talis. ⁊ multo grauius q; furtũ vel rapina. Si autẽ facta vel vᷣba talia ſm ſe non ſint vidoſa nec iniurioſa tet fiãt ex leuitate animi vel ex ioco: tunc poſſunt eſſe peccata venia lia: niſi tũc ex leuitate anĩ vel ioco ita grauis cõtumelia fierz qꝙ hoĩs honoꝛẽ totaliter auferret. Sicut em̃ q̃ ex leuitate ani hominẽ grauiter verberaret vel lederet in coꝛꝑe moꝛtaliter Breraree ik nõ eſt dubium quin grauiter aĩm homĩs cõtur ans: honoꝛẽ eius vel famã ex leuitate animi auferendo moꝛ taliter peccaret. Id rõtumeliã ergo reducunt᷑ maledictio pꝛo ximi.diriſio et oĩs connnatio ⁊ vi ipenſio verboꝛũ vl factoꝛũ ¶ Quinta filiaẽ cl amoꝛ · q̃ eſt volũtas ſe vindicans exaltãdo aliũ ꝑuipendo in coꝛde ⁊ nichilo reputo· et ꝙ me tã dignũ reputo ꝙ merito non deberet mihi talia facere· Et hoc ex ira pꝛouenit: ⁊ eſt vtiqʒ ꝑuerſum· Sciendũ tamẽ ꝙ ſe ecundũ her mannũ de ſchilditz · Oñ timoꝛ mẽetis et indignatio tantũ fiũt „ — G MM vocem ꝑ vituꝑium ad alioꝛũ aures ꝑueniẽs. Clamant em̃ iſii iracundi ⁊ furibundi ex nimia ira: volẽtes ꝑ hoc cõfundè pxi mum gqð graue ẽ ⁊ ſcandaloſũ ꝙ hõ hoeſtꝰ dẽt ſe ſic dehone ſtare et honoꝛẽ ſuũ diminuẽ· Scienð tñ ſᷣm berman.de ſchil. ꝙ qdaʒ ey nat̃a ſunt clamoꝛoſiet hoꝛum clamoꝛ poſſet qñq; eeſſe venial. Si tam ex vicioſo habitu pctĩ moꝛtal ꝓcederet: vl grauẽ occaſionẽ pctĩ tribuerʒ vel p̃beret talis elamoꝛ: vł gra ue ſcandalũ vel atrocẽ iniuriam terroꝛis ul vituꝑatõis: nulli dubiũ qn eẽt pcti moꝛtale: multo maius q; ſi diceret fr̃i ſuo ſine cã racha· ¶ Sexta filia ẽ blaſphemia q̃ ẽ voluntas ſe vin — dicans ꝑ obpꝛobꝛiũ deo vel ſanctis illatuʒ. Blaſ phemare ẽ ðdo attribuẽ qð ſibi nõ ꝓpꝛium · vel cum ab eo remouet᷑ qð ẽ ei ꝓpꝛiuʒSciendũ ſᷣm hermã.ð ſchil. Blaſphe mia ẽ grauiſſimũ petĩ moꝛtale q;ꝛ maxĩe caritati diuĩe cõtrari at᷑ ĩmo videt᷑ po nere qᷓ quoddã odiũ dei · Nec excuſat᷑ aliqͥs ꝙ blaſphemiã cõ mittit abſq; deliberatõe ⁊ ſubita ira: ſicut nec aliqs excuſaret᷑ a pctõ moꝛtali ſi ex ſubito motu ire ante plenã deliberatõem hoĩem interficeret · Niſi tũc hõ ita ſubito in vba ꝓrumpꝑet:q nõ ppenderet aliquo mõ ꝙ eſſent vba blaſphemie anteq; ea ptuliſſet · tũc põt eſſe pctĩ veniale. Vbi etiã aduertendũ ẽ ꝙ blaſphe mia põt cõmitti nõ ſolũ vᷣbo ſʒ etiã fcẽo· Nullus ei du bitet qn ille qᷓ plenũ cõſenſum hẽt ĩtrinſecus de vᷣbis vl' ftss blaſphem ie cõtra dei reu erẽtiã intẽptandis iã blaſphemet ĩ coꝛde· Nec dubiũ eẽ põt qn ſicut ille qͥ blaſphẽat vᷣbis dĩne re uerẽtie derogat: vᷣba mala in ᷣm iaculando vl t᷑pia iuramẽta in derogatõz dĩni honoꝛis aſſumẽdo: ſic ⁊ multo magis blaſ phemarʒ·qᷓ niteret᷑ pꝛauis ⁊ ſeuis factis diuinã reuerẽtiã ĩpu gnare. Sicut de quodã ribaldo dicitur qͥ cũ turbatus eſſet o Pad taxillos aliq; pecuniã ꝑdidiſſet: extracto gladio ſuo ꝓpie cit eũ ſurſuz in aerẽ: qſi volens ſe de deo vindicare:⁊ ecce glaa ₰ dius reuerſus eſt cruentatꝰ. Et iterũ magis blaſphemaret: q in deſpectũ diuini honoꝛis dei ymaginẽ vel crucifixũ lapida ret:vel luto macularet: vel execrabiliter et irreuerẽter aliqd inoꝛdinatuʒ in crucifixo vel diuina ymagine depingeret: q; q * malis verbis iacularetur. 2 6 tut tuſeoen mnod N purnint düücön locgnuni nperü ant ultorpko boecogno⸗ pordth ſetoscogn Nlodorue flacattet ngereren gue qus in iraque atttatiss pe retqridic⸗ Gehaeke piütur leacint, fiſlinbock ſonappare lat lica ſetſeutpi cgune ſcet ſpecert ſccogocd hidtentd ſindvene naſckar ſaeti pe dat Til DdDgs WWxX vXvXvx . 4 Gquit᷑ declaratio illius quõ ſe ira occultat ſub ſpecie vᷣ G atn. Qiuci q& ſaboui gilluo via ſab tuplia ſe be N tu ſe occultat.· Primo ſub ſpꝑẽ ʒeli iuſucie· Vñ Greg xxxii:liꝰ? rmmndeſh moꝛal·DPlerũq; ĩ vlciſcẽdis viciis crudelitas agitur ⁊ iuſticia ma Mrii⸗ putat᷑: atz ĩmoderata ira zelus iuſuidie et meritù credi · Reme rl N diũ cõtra hanc occultatõem ire docet Cre. v· li· moꝛal Et eſt lsnag hoc ꝙ nunq; ſeuiat q;diu cõmotio ire mẽtẽ occupat: et mẽtis ntntid impetü anteqß ad vindictam ppet vincere ſtudeat:vt eo fiat Bldinnffu iuſtioꝛ vltoꝛ alienꝰ quo liberioꝛ exiſtat uictoꝛ ſuus · Quõ aũt epolmeßen hoc cognoſci debeat an ira ex zelo iuſlicie vel ex impatiencia ienni procedat. boc inde põt cognoſci:ꝙ; quando ex zelo rõ pᷣeedit denoanet gda mẽtis cognitõem ſed quaſi trãquilla manet: quod patet per mi gruſit caſſiodorũ qui dictt. Sepiulſ minabamur ĩnoxu:i raſcebamur iimondi placati: et ne factis poſſenꝰ lede: terroꝛẽ verbis videbamur gbiſcheni⸗ ingerere· Hoc etiam patet ex eo ꝙ in coꝛrectõe et poſt: ilum ernicsenin quẽ quis cornigit amplius diligit. Quoꝛũ appoſteũ cõtingit ni delbetie in ira que procedit ex iĩpatiẽtia · ¶ Secũdo ſe occlłtat ſub ſpẽ ſanung cantatis proyvinn et vtilitatis eius que manme in illiſ appa Wememt ret qui dicũt ſe nõ iraſci proximo: niſi ꝓ tãto ꝙ res ꝑipſum. ümetni i geſta eſt cõtra ſalutẽ faciẽtis · Sed in hoc plerũq; hoĩes deci⸗ 1Ci Mluin piũtur · q; talis indignatio multotiẽs pꝛocedit ex odii fomite nsd i que a caritate vel vtilitate pꝛoximi creditur emanare · Nec mi El upnt rũ ſi in hoc hoĩes decipiant᷑· quia ſicut imago ĩ aqua turbida Nerthanren non apparet · ſic 1 ĩ mẽte dũ ira turbata fuerit veritas nõ re⸗ * lucet · Mãc aũt ꝑturbatõeʒ mẽtis callide ꝓcurat inimicꝰ Quia vni⸗ 4 facit ſicut piſcatoꝛ aſtutus qͥ i turbat aquã vt piſces faciliꝰ mu capiat · ſic et ipſe turbat oclm ratõis vt hoĩem poſſit cape la mminn queiſ peccatorũ · Remediũ cõtra hãc occultatõem eſt ꝙ bõ di — S= gnsn ſcretõis ocło dulciter pẽſet ſi ip̃e hoc ageret qð in alio repre cvgnn n hẽdit · an ſibi videat᷑ ꝙ hoc poſiit ſine ſue ſalutis diſpẽdio:et rnt unh ſi adhuc de tali facto turbet᷑ in alio: certꝰ ſit ꝙ talis turbatõ ſton naſcit᷑ ex fomite odii: et nõ ex appetitu ſalutis pꝛoxim. QðS lanchil⸗ viciũ potiſſime ex eo curari põt ꝙ homo ſit ſollictus de con mennim, ſciẽtia propria:et nõ temere iudicet facta aliorum · Quia ſiẽ 4 dicit Tullius ĩ li· de tuſ culanis qᷓſtionibꝰ. Nropriũ ẽ ſtultice vicia cernere aliena: ſic obliuiſci ꝓpꝛia· Sed hec ſtulticia ex curioſitate naſcit᷑ · Quia ſiẽ augꝗꝰ dieit · xi· cõfeſſionũ· Qurioſu; eſt genus humanũ 2 cognolcen dã vitam alienaʒ: 1 deſidio⸗ Quid vides veſtucã ĩ oculo fr̃is tui: ⁊ trabẽ ĩ oculo tuo nõ cõ ſideras. Et ab illo defectu mitũ retrabẽ dẽt qð legit᷑ ð ſancto Fohe elemoſinario⸗ Qui hanc eõditõz habuit ꝙ nunq́; aliquẽ ꝓ ſuis defectibꝰ iudicauit ſed potiꝰ alios iudicantes rephen dit dicens: peccatis Primo cõtra mandatum xp̃i dicẽtis· noli te iudicare vt nõ iudicemĩ· Scðo q; neſcitis qlis mõ ſit quez antea peccare ſeiuiſtis· Tercio ira ſe occ tat ſub coloꝛe mlãä ſuetudĩs a paciẽtie · q; in illis maxime cõtingit ter tanß pꝛopnam —☛ ℳ₰ℳͤ ignitis eſt ira: a qua qs ſanatur ſi diligenter attendit qo xps in cruce pꝛo eo ſuſtinuit. Tunc em̃ patienter ſuſtinebit dad ſe grauiuus vlciſcunt᷑ tacendo ⁊ nihil loquẽdo · q; delectant᷑ foꝛte ex boo- vel intẽdunt magis aĩm ꝓximi cõmouere. vel intendunt ſihii vtilẽ veritatẽ ſubtrahẽ.vel vĩdicte tꝑs ⁊ locũ expectare: vt ex hoc pꝛoximo grauiꝰ poſſint inferre nocumẽtũ· Nrim ũ ẽ ma:⸗ lumSecundũ deteriꝰ. Tercium peſſimũ· Remediũ cõtra häůc occultatõeʒ eſt ꝙ hõ diligenter caueat ne taceat rõe indigna tõis vletiaʒ pꝛouocatõis: ſʒ ſolũ ratõe manſuetudinis· Item intendat ne ex tali taciturnitate pꝛoximꝰ magis cõmoueatur et conſideret vtrũ poſſit aĩm pꝛoyimi magis lenire tacendo: tunc expectet quouſqʒ tam ip̃e q; ille ad manſuetudinẽ rede ant. Si vo põt eũ lenire loquendo: tunc cuʒ caritate ⁊1 modo dulcioꝛi quo põt mentẽ ſuam ſibi inſinuet dicendo ſibi · hloc mihi viwet᷑ ad ſalutẽ tuã ⁊ ad bonũ tuũ ꝑtinere·parcas mibi q; pio melioꝛatõe tua feci:eo ꝙ ſalutẽ tuam deſidero ſmnceri · Sequitur de remediiſ cõtra iram pꝛopꝛiã quoꝛũ pꝛimũ eſt cõſideratio dñice paſſioms xp̃i Vnde greg. Di paſ⸗ ſſio domini ad memoꝛiam reuocet᷑: nihil adeo durum qð non equo anĩo tolleret᷑ · Oð remediuʒ li. nũi· ca. xxi.· nob inſinua⸗ tum eſt: vbi legit᷑ ꝙ filii irahel reſpiciẽtes ſerpentem eneuz a moꝛſu ſerpentuʒ ignitoꝛum ſanabantur· vnus de ſerpẽtib? oportel malediea Alud ere cantias⸗ cuncgil ſt omne cötra ran ſorim vin nagsfen itſtllto ſiirncunde fluo Dea nerſumm habettri (cr a ribus⸗C ſed er . tumtnbea dnse mimſtrr toeg ſ deſollui ſoum rn intu negeali⸗ Mampop⸗ fnuminret itopate . S X . eeſulrn obeoporꝛtebit euʒ ꝓ amoꝛe xp̃i pati · Quia cũ xp̃s maledicere? nò ni Ig maledicebat: 1 cũ male tractaret᷑ nõ aꝑpuit os ſuum. Vnde ad niidn illud exemplũ noſtris coꝛdibus ĩpuimendũ hoꝛtat᷑ ſponſus ĩ P lieum¶ canticis. Done me ſiẽ ſignaculũ ſuꝑ coꝛ tuũ ·quia reuera qui⸗ alonoi;· cunq illud ſignaculũ 1 exẽplar patiĩe coꝛdi ſuo pfecte ĩpꝛeſſe lgtdſnh rit: omnẽ ire impetũ faciliter edomabit· ¶ Secũdũ remediũ nmnq iir⸗ cotra iram ꝓpꝛiã eſt ſilẽtiũ · Vnde ſuꝑ illud ꝓuer·xu · Eatuus tunstcm ſtatim vindicat irã ſuam- Dicit glo· Natura ire eſt vt Plata Pidind magis ferueat: occultata langueſcat · Et ꝓuer · xvi · Qui impo s nöſt i nit ſtulto ſilẽtiuʒ iras mitigat· Stultus ẽ hõ ſuperbꝰ p̃cipue eſubecbeni ſi iracundus ſit hõ ille. Ad iſtud ᷣm remediũ videtur ꝑptinere tſegun illud.Hſal. Loſui cuſtodiã oꝛi meo cũ conſiſteret peccacoꝛ ad ieſoene uerſum me · ¶ Terciũ remedium ẽ cõſiderare vtilitatẽ quaʒ lerenountſ habet tribulatio ꝗᷓ tolleratur patienter tam in pᷣſenti q; ĩ fu Gpecref Manc vtilitatẽ inſinuat nobis dauid cũ dicit de ꝑſecuto iDiniin ribus ˖ Circũdederunt me ſicut apes· Apes aculeo pungunt Wüicei ſed ex alia ꝑte mel tribuunt. ſie perſecutoꝛes vtiqʒ punguut aneidi cum tribulatõʒ inferũt: tñ amandi ſunt qꝛ mel celeſtis dulce el dinis quodammõ conferũt.materiam em̃ coꝛone eterne hoĩ menmnd miniſtrant. Vñ pſal.Supꝛa doꝛſuʒ meũ fabꝛicauerunt pecca gocnan toꝛes· ſq coꝛonã vite eterne · ¶ Quartũ remediũ eſt ꝓpꝛioꝛũ lnnue defectuũ cõſideratio· Eacilius em̃ ſuppoꝛtat aliqᷓs defectus ſunan alioꝛum:qñ ipᷣe defectus ſuos cognoſcit quos opꝑtet ab alis antnen ſupppoꝛtari · Vñ ſalo· pꝛouer.xix·Mõ indigens miſericoꝛs eſt jrendoſt CGintu remediũ ire eſt ꝙ iracumdꝰ cõſideret ꝙ nõ poteſt dere gluh i nocere alii niſi ip̃e ſibi antea maximũ nocumentuʒ inferat.ſ deſoninmn aĩam pꝛopꝛiã occidendo· Quia qñ iracundꝰ vult ledere pꝛoxi mum in rebus vel in fama vel in coꝛꝑe hoc nõ poteſt ꝑficere gücru⸗ niſi opoꝛteat eũ antea aĩam ſuã pꝛopꝛiam moꝛtificere. egeh Equitur de tribꝰ remediis cõtra iram alienã. Drimum ẽ? Aunnicf eſt mollis reſponſio.· Vnde ſalomõ pꝛoũ · xv. Mollis re emnbtie ponſio frangit iramſermo durus ſuſcitat furoꝛẽ.hõ iratus gpenen, eſt olla bulliens.pꝛoũ.xv· Os fatuoꝛũ ebullit ſtulticiã · Cpeo nus deſſſi⸗ aqua frigida mollis reſpõſionis fundẽda ẽ· Ecci.xvii · Nõne rami⸗ iiuuurdoꝛẽ refrigerabit ros. Dulce verbũ eſt velut ros refrigerãs ſuſnen ardoꝛem ire. ve 0O0DHX. Scom remediũ cõtra alienã iram eſt ſilentiuz Vnde ſalomon ꝓuer.xxvi· Cum defecerint ligna extinguet ignis· velut ligna ſe hñt verba qᷓ reſpondentur homim ira⸗ „ 7 * 7 2 ,„ℳ₰„ . . 2 cundo vñ ignis ire nutrit᷑. Vnde ecẽ · viii· Ne litiges cum ho mine linguato: ⁊ ne ſtrues ligna in ignẽ ip̃ius. Securius em̃ eſſet etiãẽ omnĩo recedere ab irato: ſiẽ aliq recedit ab igne 4 nõ vult cõburi nec calefieri ab eo · Vnde ad rom̃ · xii· Non voſ metip̃os defendẽtes cariſſimi: ſed date locũ ire. Tercium remediũ ẽ cõtra iram alienã benefacere hoĩ irato· Vñ pꝓuer · xyvyv. Si eſurierit inimicꝰ tuꝰ ciba illũ · ſi ſitierit potũ da ei. et cõgregabis carbones ignitos ſuꝑ caput eius Beneficia que inimico exhibent᷑ ſunt velut pꝛune accendẽtes inmicos eoꝛũ ad amoꝛẽ · Vñ exemplũ legit᷑ de hoc ĩ vitis patrũ quidã ſe nex habuit inſidiantem ſibi: 1 ille pieparauit cibaria 1 poꝛta⸗· uit ad euz · 1 ſic pꝛopter beneficia De accidia. Ccidia ſᷣm ugonẽ li · i· de ſacramentis· ſic diffinitur Recidia eſt tediũ ⁊ amaritudo animi ĩoꝛdinata: qua y, iocunditas ſpinitualis extinguit᷑: 1 quodam deſpera tionis p cit ꝙ accidia eſt quidam animi toꝛpoꝛ quo qua bona inchoare: aut faſtidit perficere. Sclen dia eſt peccatum graue. Drimo quia multum diſ plicz deo ꝗ homo eſt piger tardus ad bonum: ſicut patet ex multis lo cis ſacre ſcripture Et pꝛimo ex illo verbo pocal iii · Vtinaz — ꝛincipio mens in ſemetip̃am ſubuertit᷑. Sed bern . di uis negligit ali⸗ Sciendũ ꝙ acci frigidus eſſes aut calious: ſed quia tepidus es ⁊ non calidus neqʒ fri gidus incipiã te euomere ex oꝛe meo· Qalidus eſt q feruens eſt ad bonum. frigidus eſt qui ſimpliciter deſiſut a bono· Tepidus vero qui medio modo ſe habz. Et dicit gloſa interlinearis· ꝙ mai oꝛ ſpes eſt de frigidis q; de tepidis· uiꝰ rei hec cã eſt.quia tepidi quandam ſe ecuritatem accipiunt de hoc ꝙ aliquid boni agunt:a ideo ſe non coꝛrigunt. Sed frigi di · i · peccatoꝛes ſe eſſe malos cognoſcũtiõ citius cõöuertun- Tepidus de oꝛe dei euomitur: quãdo in deterioꝛa pꝛecipita? ab eo exhibita recõciliatus T ctlam a0 diat lie ppenn croi po dligemnt äzeüguin ſipoltſr nabettubi ducqrod tur Huced⸗ Hen tquantin ſe de ture irrate guearcep deus iclr * nee denod tüciczlar ſiöaped ſele trdeces e lihtuetta mcapere nnn naſcüt intüiigeſe vrturelo deneige Poreneer⸗ Dored 4 uidetetp gn enn V honin ngeg annt Derunin t bigr * erciue o ire Pondaae beneke inmicge rü anniſe tbmngatn ien tecöcluens ſe diffinien dentge din Wpen 1: Sn bnd is vegigenn Sdemig ſdiſpig ct ernihs wenl i lung 3inoncldns (lons c late Nlr Vel quãdo ĩpenitẽs morit᷑:⁊ a cõſoꝛtio ſcoꝛũ remouebit᷑ · Q etiam accidia deo mitũ diſpliceat põt iterũ oñdi per hoc qð dicit᷑ Luce · xv· vbi ſic habet᷑ · Dico vob ꝙ ita g · ẽ an · dei ſuꝑ v· p · peni: a: q; ſuꝑ · xcix · iuſtis qui nõ in pe· Chi dñs feruẽtẽ pec catoꝛẽ poſt cõuerſionẽ · xcix· pponit · ſicut dux in poplo plus diligit vnũ militẽ qui poſt ſnga reuerſus hoſtẽ foꝛtiter pᷣmit qᷓ; eũ qui nunq; fugit nec vnqʒ foꝛtiter egit · Hꝰ amat᷑ ageꝛ qui poſt ſpinas ⁊ tribulos fructus vberes reddit qᷓ; qui ſpi⸗ nas et tribulos nunq; habuit · et ſꝑ ſterilis extitit · Itẽ põt ad⸗ duci quod legit᷑ u.xui · de ficulnea fꝛuctũ nõ faciẽte:vbi dici tur· Succidite il lam: vt q́d terrã occupat · Et qð dicit᷑ Math· xxv. Seruũ inutilẽ eiicite in tenebras exterioꝛes· Ex quibꝰ pa tet quantnn diſpliceat deo accidia · Secundo accidia multũ licet deo: qꝛ accidioſus magis eſt deo ĩobediens q; crea: diſp que accepit a deo p̃ alus creaturis.Exẽplũ de ſole · Doſuit eĩ deus pceptũ ſoli vt ſingulis diebus veniat ab oniẽte ĩ ocudẽ tem. ⁊ ſinglis noctibꝰ reùtat᷑ ĩ oriẽtẽ: nõ pigritat᷑ nec de die nec de nocte nec eſtate nec byeme ĩpłè illud p̃ceptũ· It quan tũcũqʒ laboꝛat ĩ vna die: tũ ſũmo mane orit᷑ ſequẽti die:⁊ tñ nõ expectat tleʒ remuneratõeʒ labonis ſui:vl tleʒ penã negli Feie ſue q̃lẽ hõ · Od hoc videt᷑ hũiſſe reſpectũ Rugu.cũ dixit. ndecẽs ẽ xp̃iano ſi radius ſolis eũ in lecto ĩueniat · Doſſet eĩ dicere ſol ſi poteſtatẽ haberet loquẽdi · Amplius laboꝛaui he ri q́; tu·et tamẽ ego ſurrexi et tu adhuc doꝛmis. Poſſumꝰ eti am accipere exẽplũ ad deteſtatõnem huiꝰ peccati ab eis qᷓ ex terra naſcũt᷑ · videmꝰ eĩ herbas I arboꝛes q̃ cũ mimũ habeãt initiũ ĩ creſcẽdo ad magnã quãtitatẽ ꝑuenire Et tli exemplo vtitur Salomõ ꝓuer · vi· dicẽs · Vade ad foꝛmicã o piger 1 cõ ſidera vias eiꝰ ⁊ diſce ſapiẽtiã ·que cũ nõ hẽat ducẽ nec prece ptorẽ nec riapen pat in eſtate cibũ in hyeme ut comedat. DPoteſt erubeſceꝛe pigeꝛ hõ ꝙ aĩal tam ꝑuũ in futurũ ſibi pꝛo uidet:et ipſe vſũ rõnis habens nõ uult ſibi pꝛouidere de fu: turo · tem pidemus aquã ſꝑ deoꝛſũ curꝛere niſi impediatur et ſic de ommbus creaturis ⁊ animalibꝰ. Vnde Friſto · li · xi · XVI. animalium Nullũ ens naturaliter eſt ocioſiũ · Vnde ĩ oĩibus animalibꝰ res mobilis· Ex iſtis elicit᷑ ꝙ accidioſus eſt vilio: oĩbus alus aĩalibus· Tercio diſplicz accidia deo qꝛ mũdi ama toꝛes plꝰ laboꝛãt ꝓ pituris ⁊ momẽtaneis rebꝰ q; illi qᷓ dicũůt ſe eẽ ſeruos xp̃i pꝛo eternis · Si em̃ cõſideraremꝰ ꝗᷓ quãta ſu ſtinent hoĩes ꝓ tꝑalibꝰ: et quãtũ laboꝛãt hoĩes ſupbi ad oꝛꝛ nandũ ſe huic mũdo: poſſemꝰ merito cõfundi in nob ipßis . . . * * , * . . „ . ** 4 . . .„. . „. * 4 . „ . . . . , 7 . . — adeo pigri ſumꝰ laboꝛare pꝛo regno eterno ad cõplacenduz deo. Vñ augꝰ ·O ſi poſſemus excitare hoĩes 2 cũ ipſis pariter excitari: vt tales eſſemꝰ amatoꝛes vite pmanentis qles ſunt boĩes amatores vite fugientis· Vnde mentto diſplicet deo mũdi amatoꝛes pl“ ſuſuinẽt a plura faciunt ⁊ grauioꝛa exerei tia exhibẽt mũdo ⁊ diabolo q; ſerui xpᷣi ipſi deo:· et maioꝛem 7 ſolicitudinẽ hñt oꝛnare eoꝛpoꝛa ſua cũ oꝛnatis veſtib' q́; ſer ui xp̃i oꝛnare aĩas ſuas c vᷣtutibꝰ a meritis. vñ abbas pambo. „J %½ cidioſis ad hoc põt valere illud. Mathxii· De ĩimundo ſpũ ꝗq veniens domũ ĩuenit eã vacantẽ : wadit 1 aſſumit ſepte; ſůs . neqoꝛes ſe: a ingreſſi hiĩtant ibi· Scoo placʒ illud viciũ diao. 5 lo:quia pꝛeſtat diabolo fiduciam temptandi boĩem de aliis peccatis: 1 eum foꝛtiter aggrediendi: De multis enim viciis temptat diabolus hominem tepidum et acadioſum: de qui⸗ bus non auderet hominem temptare feruentem· Vnde diat autoꝛitas. Olle feruenti muſce non inſident · Nccdioſus em ſe facit qſi receptaculũ oĩm vicioꝛum· Bernhardꝰ de cõſidera tiõe · Oim cogitationũ malarũ tẽptatõnũ incentiuũ ẽoci Nunquã ergo ſit ocioſus ſeruꝰ dei · Nugꝰ. Ocioſitas ſine dei timoꝛe magiltra nequiciarũ ẽ .· Sic ergo pʒ ꝙ accldia 1 ociu e oꝛgo oĩm vicioꝛũ Rccidia em̃ p̃cipue ſolet eẽ occaſio luxurie videns mulierẽ oꝛnatã in allexandꝛia: fleuit·2 ĩterrogantib? cauſam ſui fletꝰ ait· Due res me mouẽt .· vnũ de illiꝰ pditõe· Xliud q; non habeo tale ſtudium placendi deo quale hẽt iſta B qũo hoĩbus placeat: ¶ Scdo vitanda eſt acciia q multum placet diabolo. Primo q; diabolꝰ accidioſos poſſidet qᷣete et pacifice. Nam accidioſi non cognoſcũt diabolü in ſe geſcere ideo nõ curãt eũ expellẽ.· Q aut diabolꝰ hĩtat ⁊ quieſcit in a Sempli occaſo coglupt dodeſde bololer nit Vo⸗ gaolus in Pnus ſo Cooltten de⸗bbi not teapiun t oharet. ucpind locasn bCuuhe deteriora diolectin lone 1hl Nuoton/ Cnnfalgdi cdioſ cun Grtone. nns fr etbongg Pdeicte Nſisctn nidn 3 liide⸗ gichinſt ſuchnen in wiß cilmdn uipsen ntsesur. diſlerdo graucteſen NO muben ntſ zwrespnn⸗ ürmognt deildti qnublirll datmitn polnaert güimſeie 1quieei⸗ — imunde id mit ſepuſt lodvoni ounAS — — — lasmn tind on w in coſenir — =☚ — — — — pDc4c FCCDIX. Exemplũ de dauid ꝛ ſ. alomone: de zodomitis · Etiaz ſolet eẽ . ido deſiderat milta niat · Vnð exemplũ ĩ libꝛo vi 1 exiſtẽs in occupatõe bona hẽt vnũ diabolũ euʒz tẽptãtẽ: ocioſus infinitos demones hẽt eũ ad malũ incitãtes. Vñ pꝛo pꝛius loc? ocioſi eſt infernꝰ ſicut diaboli: qd ſic põt oſtẽdi · Conſtat em̃ ꝙ ocioſus celũ nõ recipit᷑ q; celũ ẽ merces ope rarioꝛũ· Vñ math. xx· dicit Voca opario 8 7 redde ülis merce dẽ vbi notãter ſpecificat oparios: 1 nõ ocioſos. Neq; in pa di ſo recipiunẽ.· Gen i. Tulit deus hoĩeʒ 1 poſuit eũ ĩ paviſum H vt oparet᷑ · neq; ĩ purgatoꝛio Vñ pl. al In laboꝛibꝰ hoim non ſunt ꝛc· t iõ cũ hoĩbus nõ f lagellabunt᷑. Neq; in mũdo Vn .— r occaſio ſuꝑbie pſ al. In laboꝛe boĩm ñ ſũt· Et poſtea·iõ tenuitt eos ſupbia· Etia ſolet eẽ occaſio auaricie q; nõ vult laboꝛare de br̃e ſine laboꝛe· Nolite ergo locũ dare dia:·· bolo Teronimꝰ ſꝑ aliqd boni facito ne te diabolꝰ ocioſũ ĩue. taſpatrũ dixit quidã ſenex ꝙ bõö 15 luẽ.xii dicit᷑ de ficulnea ſuccide eã vt q;d terrã occupat · Tgiẽ locꝰ eiꝰ nõ erit alibi niſi ĩ inferno· Tercio placʒ accidia diabo lo. Quia hoc vicio tũc maxime hoĩes ĩfeſtat ⁊ ipugnat qn ſüt Vnde partem dei nititur eis auferre · nec parũ . 2 in ſeruitio dei · deterioꝛat ſeruitium dei: quia facit vt pſalterium cum faſti· dio lectum minus deo ſit gratum ; pſalmus vnus cuʒ deuo tione hilaritate · Vnde feronimus. Malleʒ pſalmum vnum cum faſudio a acedia. Mirum ergo eſt ꝙ ſumus ita pigri et cũ deuotõne hilaritate mentis decantare: q́; totũ pſalteriiũn accidioſi cum merces ſit tam m agna. Vnde bernhardus de cõ ſideratione· Si laboꝛ terret: merces inuitat vnuſquiſq; enim ſcum ſuum laboꝛem mercedem accipiet· Vnde auguſunus Quanta enim ſeminauerimus in operibus bonis: tantuʒ ine . et bona gloꝛeDPrimo enim aufert homini bona nature:nam accidia naturale ingeniũ cetera bona natur alia deterioꝛat. et ſi nullum damnum aliud faceret bomini niſi de tempoꝛis dei excutere illam pigriciam 2 accidiaʒ 2 feruenter deo ſe· uire. (Tercio accidia eſt viranda 1 cauẽda quia eſt homini D valde nociua· aufert enim homini bona nature bona gratie . *„* omiſſione: non parũ damnificaret hoĩem · Sed młti ſunt qui damnũ iſtud nõ reputant:cũ tñ nibil nobilius habeamꝰ. Nã in vna hoꝛa tꝑis põt homo ꝓmereri remiſſionẽ oĩm peccato rum.dei gram·⁊ eter nã glam. Scðo aufert accidia bona gf̃e · Rd qð valet illud math · xxv · de buo pigro · Tollite ab eo ta⸗ lentũ: date ei qui hẽt decẽ talenta · Omni em̃ habẽti dabi᷑.· et qui nõ habʒ: id qð videt᷑ habere aufert᷑ ab eo· Et ab eo qui nõ habet ſtudiũ a voluntatẽ operandi ſepe aufert᷑ facultas Juſto em̃ dei iudicio fit vt qui nõ vult operari dum põt·po⸗ ſtea nõ poſſit cũ vult· Nec ſolũ gratiam aufert accidia ſʒ etiãs fructũ gu ex gratia deberet pꝛo cedere · Et ſic aufert totã vti litatem huiꝰ. Bern· Quid mitiꝰ me pꝛiuares o amara moꝛs vi te vſu q; fructu· Nam vita ſine fructu grauioꝛ ẽ q; moꝛs. De niq; duplex maluʒ parat᷑ ligno infructuoſo ſecuris 1 ignis· Tercio accidia aufert bona gle qꝛ bona gloꝛie ꝓmittunt ſo- lum ſtrenuis ⁊ rigilantibꝰ Vnde luẽxii· Beati ſerui illi quoes anget ſe · Math̃·xi · Regnum celoꝛũ vim patit᷑ ⁊ violenti ra Fiun⸗ illud. Ecõtrario pigri ⁊ accidioſi amittunt illud· Vnde „„. o papa in quodã ſermone Non doꝛmientibus pꝛouenit re gnuʒ celoꝛũ: nec ocio nec deſidia toꝛpentibus beatitudo eter nitatis ingeritnr (De ſiliabus inuidi⸗e⸗· Equitur de filiabꝰ inuidie que ſunt ⁊ qñ ſunt peccata motꝛtalia · Circa quod ſciendũ 6 pꝛima filia ẽ puſillani a8 i clein mutickeit Eſt em̃ puſillanimis qui magnis ex⸗ ſtẽs donis dignꝰ his nõ dignificat ſeip̃m· ſicut bene diſpo: ſitus ad vtutes vel ad ſciam ad alioꝛũ directõeʒ nõ vult ᷣm ſuã poſſibilitatẽ oꝑari vt hiis ſe dignificʒ · Cõtrariat᷑ em̃ legi nature · Omĩa em̃ ſᷣm ſuã naturalẽ ĩclinatõem exequunt᷑ ſuas actões ſcðᷣm cõmenſuratõʒ ſue potentie.vt pʒ in rebus tam cognitõe carẽtibꝰ q́; cognitõeʒ habentibꝰ. Quia tamẽ quãdo qʒ puſillanimitas ꝓcedit ex ſuꝑ bia(in qᷓ̃ xpuſillanimꝰ nimis iĩ⸗ mtit᷑ ſue ꝑtinacie 1 ꝓpꝛie ſnĩe qᷓ̃ reputat ſe inſufficienteʒ ad eã q;̃ põt· Vnde pꝛoun xxvi. Sapientioꝛ ſibi ſtultꝰ videt᷑ ſepteʒ viris loqᷓntibus ſnĩias) multouẽs ẽ peccatũ moꝛtale· ſ· qndo gheept geitisd vilia etn cpti pen glidi u duatrpedt pwnit ninüdeſea laginualen bopront Ctümotta ſereſtanaſ Pbonu gunzhet etnauſend orare miſ rei/ Mceſi 6nnalumen ſaäſti 10 utibi vid hun y ſun msdeleck⸗ Co non pe guinto Nltig: ſi maginq ſenon poſl Nſeiicinn Pnoſin metrſbere renbſ rianſife marmhuhe ulemteip oummtonn iimade ſert we mnd r wiolen, urt Aad e despont s benian businnn giſunenn fliigaln gingi vt l n, Gininiſn inniei n apn minnheemn muttnid luninynmt ſuffunm norte . ſennnln ndro DG4 XCCODIA gratiis diuinitꝰ ſibi datis nõ tendẽdo ad bona: ſ 3 diutẽdo ad vilia et mala. Vñ dominꝰ ſeruũ pigrũ dãnauit puniuit qᷓ ac ceptã pecuniã dñi ſui ſuffodit ĩ terꝛiã ⁊ nõ ẽ opatꝰin ea ꝓpteꝛ quẽ dã puſillanimitatis timoꝛẽ· Ad iſtã filiaz accidie poſſuũt re duci tepiditas· mollicies: ⁊ ſõnolẽtia que ab aliis ſpẽs accidie ponũt᷑· Vnde mollicies qñʒ magnũ ẽ petm̃ ſeᷣm eũde m her mãnũ de ſchilditz. ſcʒ qñ hõ nõ renitiẽ car nalibꝰ:ſʒ volũtarie eas inualeſcere ꝑmittit · Sõnolẽtia aũt que vigilãtie et caute le opponitur pòt eẽ cauſa moꝛtaliũ peccatoꝛũ:⁊ qᷓndoq; pec: catũ moꝛtale: vt quãdo hõ nõ eſt cautus et vigilãs ĩ his que neceſſaria ſi ad ſalutẽ. Tepidꝰ eſt modicꝰ et remiſſus amoꝛ að bonũ ¶ Secũda filia accidie ẽ malicia qᷓ ſignat inimiciciã quaʒ hẽt aliqs ad virtutes ꝙ fit inimicꝰ virtutũ:⁊ ex pigricia et nauſea dolet de hoc qð aliquid boni debet facẽ ſ. ieiunare orare·miſſam audire. 1 ſie de aluis . Sed libenter iret ad cho reã: hoceſſet ſibi dulce.⁊ ſic de aliis. Ergo confitendũ eſt hic ſi malum cum gaudio perpetraſti.et bonum opus cum triſti cda feciſti 1 cum tedio magno. ?ta ꝙ vna hoꝛa in eccleſia lon⸗ gioꝛ tibi videtur q; tres in foro vel in choꝛea · Et hoc eſt ſi⸗ gnum ꝙ ſunt vacui a gratia.et coꝛ eorum plenuʒz ẽ cum mũ danis delectationibus et gaudiis. Vnde Kpoſtolꝰ. Fnimalis homo non perdpit ea que dei ſunt. Vnde beatus Kuguſtinꝰ libro quinto confeſſionum. Gaudium diuine dulcediniſ nõ deguſtas: ſi carnali delectatione cor maculas Vnde Bern⸗ bardus in quadam epiſtola. Quomodo ignis et aqua ſimul eſſe non poſſunt: ſic ſpirituales et carnales delicie in eo⸗ dẽ ſe nõ cõpatiũt᷑ ꝙ nõ ſolũ odio vᷣtuteſſʒ etiã illũ q ſuadʒ mihi vᷣtutes et vult me trahbere ad bonum· Verbi gratia · Si aliqs diceret michi ꝙ deberem ire ad ſermonem vel ad miſſam vel orare debe⸗ rem · vel ſi quis me fraterne ammoneret et corriperet pro exceſſibus meis . Vel predicaret michi quid fugiendum ſit ſcilicet peccata. Quid ſeruandum ſcilicʒ precepta et virtutes Quid timendũ ſit ⁊ memorãdũ ſ cʒ moꝛs ⁊ extremũ iudicium Teꝛcia filia ẽ rãcoꝛ· et ſe eq ex ſecunda. ſcʒ G eyx hac ꝑtinacia puſillanimꝰ abutit᷑ ſuis boniſ naturalibus · vl Quid deſiderandũ ⁊ petendum · ¶· gratie ⁊ virtutes in pᷣſenti gloꝛia in futuro:illũ odirem ⁊ toꝛuo vultu reſpicerem·hoe pꝛouenit ex nimia triſticia ⁊ pigricia aud habet: ⁊ nõ vult reſiſte re: ⁊ ita mẽs ⁊ coꝛ amaricanc ꝙ nihi lis mentis amaritudo dicit᷑ rancoꝛ · Vnde hermann“ de ſchil · loquens de hiis duabꝰ filiabꝰ dicit · ꝙ malicia eſt quoddã fir matũ odium ad repulſatõem oĩm medioꝛũ ad deũ reducẽtiũ conſtat ꝙ ẽ grauiſſimũ pctm̃.Vñ richardus ſuꝑ illud nõ in fermento malicie dicit. & malicia eſt ex pꝛopoſita deliberati one malo cognito: malo anĩo conſentire· Vñ etiã criſoſt.ſuꝑ math̊. Sicut ignis quãto ampliꝰ ligna ſuſceperit in maioꝛem flammã ſe erigit:ſic anĩa mala quanto magis veritatẽ audie rit: eo ampliꝰ in malicia excitat᷑ · Sed rancoꝛ ſcdðᷣm hermãnuʒ de ſchil. cũ ſit qꝗᷓdam amaritudo abominatio vel deteſtatio virtutũ vel hoĩm ad ſpũalia inducentiũ vel etiã ip̃oꝛum bo: noiꝛũ: ſp eſt pctm̃ moꝛtalelicet pꝛimi motus poſſint eẽ pctĩ venialia.· Quia hmeundẽ abo minatio ſpiritualiũ ſedᷣm genꝰ ſuũ eſt graue pctm̃ moꝛtale multo magis q; tediuʒ boni niſi cõſiſtat in pᷣmis motibꝰ ſenſualitatis· Quãdo em̃ ad delibera tionẽ ratõis ⁊ conſenſuʒ voluntatis ꝑtingit: eſt valde graue pctĩ· Quia eſt quedã periculoſa renitẽtia cõtra ſpũalia ⁊ di⸗ uina. Hſal. Tu vero odiſti diſciplinã · ¶ Quarta filia ẽ toꝛpoꝛ eſt quedã ĩſenſualitas pꝛopter quã hõ non põt ĩduci ad ex⸗ ecutõem mandatoꝛũ dei·hocẽ ꝙ hõ tam ſtolidus ⁊ durus et peruſus erit ꝙ non poteſt induci ad ſeruandũ pꝛecepta dei · Et toꝛpoꝛ circa pᷣcepta eſt pctm̃ moꝛtale ſᷣm genus ſuuʒ quo iincidit in rõem inobediẽtie · Ad hanc filiã acedie reduci pñt Dilatio · tardit as.negligẽtia · Pro qꝰ ſciendũ 6 bm hermã. de ſchil.dilatõ ẽ multiplex· ſ.cõuerſionis q̃ ẽ va cõtra ſapiẽtẽ. cci · v · Ne tardes ouerti ad dñm:⁊ ne differaſ de die ĩ diẽ · ſubito em̃ veĩet ira illiꝰ:⁊ ĩ tꝑe vindicte diſpdet te Ktẽ ẽ dilatõ cõfeſſioĩs q̃ ſine pctõ moꝛta li vltra annũ differri ñ pt · pʒ extra ðᷣ pe· ⁊ reoĩs vtriꝰqʒ · Et exiſtẽti ĩ pctõ moꝛtali dilatõ cõfeſſioĩs ẽ valð ꝑiculoſa ⁊ dãnoſa· qꝛ qͥ culpã moꝛtal peccati mox expiare non curat: cito ad aliud mortale cadit · boni ſapit. It ta de piculoſa. qꝛ (uufn, ſtem di dicunt ei zug viidd bachoufn ctu Sen nabuntci nnpoͤele ſcuthivis permmülam niſſencot⸗ tin⸗(Cur ltouim ma min acadin aſideſper⸗ timeterni cluͤn eſ Atomi pat fandüetc gömeden t petm ſnckü pu⸗ inog mot⸗ tepcton Gliata.Q Ciocecketu Cnndoef ſotchbtic Peccntame⸗ ratur ont intalbug Talis enng hanieg ini 1ltcon dDNlrecet, 8ſiglloröͤn voſtndheg jetüiaiiſſ entm men 8venitri e ſcn bmninn del aüthound poſnreii lii ſon ge Ndinbont i dei deten Aridegn ennſoanlan rtiſluetpe poͤtiduone Dus 1dmd 4 dil pegn/ N. genus i e ut igin bernun legelof Quia ſᷣm greg vnum pctiñ̃ mox ſuo pondere ad aliud trabit Item ẽ dilatio inchoatõis boni opis· vt patet ꝑ eos qui ſeſ dicunt cras cras moꝛe coruoꝛuʒ quouſq; moꝛs veniat· Vnde aug · viii · cõfeſſionũ · Quãdiu ⁊ crasgquare nõ mõs q̃re nõ ex hac hoꝛa finis ẽ toꝛpedinis mee? ¶ De tardidate qũo ſit pec catũ· Sciendũ ꝙ tarditas ⁊ negligentia ſᷣm reatum pctĩ ſatis incidunt cũ pꝛemiſſis qꝛ circa pcepta ſtatim implenda: tardi tas põt eſſe qñqʒ moꝛtale ꝓꝑctm̃: ⁊ multo magis negligẽtia. ſieut ſiquis eẽt in pctõ moꝛtali ſi tardaret de hoe contiteri do nec miſſam dixiſſet peccaret moꝛtaliter· etiam ſi ſtatim poſt 5 miſſam cõfiteret. Et mul 0 magis ſi totaliter negligeret cõſi teri · (OQuinta filia accidie eſt deſperatio.q; difſidentia me⸗ E ritoꝛum mater eſt diffidentie pᷣmioꝛum-Dicũt cm̃ aliq · ex ni mia aceidia ego nõ poſſum iſta facè veniã vbi poſſim. ſie “ qſi deſperant ð vita eterna. Sed ſi ſine laboꝛe ⁊ bono oꝑe vi tam eternã habẽ poſſent tũc bñ reciꝑent· Et eſt rauiſi nuz ; pctõꝛũ deſperatõ · Vñ pſidoꝛꝰ de ſũmo bono· Deſꝑatio peioꝛ eſt om pctõ. Vnde etiã augꝰ ſuꝑ tohem-De nemine deſpe⸗ randũ elt cũ eſt in hac vita. Solũ em̃ deſperatõnis crimen eſt qʒ mederi nõ põt· Sciendũ bm herman · de ſcilditz · Deſpatio eſt pctm̃ moꝛtale:ĩmo grauiſſimũ pétõꝛuʒ: ⁊ pctm̃ in ſpiritu ſanctũ apud ſãctos doctoꝛes · Lñ ſiẽ alia peccata hẽt quoſb’“ö pꝛimos motꝰ licʒ valde ꝑiculoſos:tñ nõ ſꝑ foꝛte habentes ra tionẽ pctõꝛum moꝛtaliũ· Sexta filia acedie ẽ euagatio ir ca üllicita· Qui eni abſoꝛptus eſt triſticiaʒ: non habens in e Quando em̃ homo non habet delectatõòem in deo: tune qrit cõſolatõem ab extra:q; anima hoĩs ſine delectatõne eſſe nö poteſt· Et iſta euagatio ſepius eſt peccatum moꝛtale·ſ.qñ ta lis euagatio circa talia obiecta verſat᷑ que ſecunoum ſe ſunt peccata moꝛtalia in quibus aliquis moꝛoſa delectatione mo ratur non ſolũ anĩo talia operandi:ſed cã oblectandi animi in talibus vt ſupꝛa de peccato moꝛoſe delectatõis dictum eſt· Talis euagatio eſt peccatũ moꝛtale tſta enim euagatõ facit homĩes inſtabiles 1 imperſeuerantes. Nota ꝙ indeuotio ? euagatio ex ꝓpoſito et ſcienter vl ex mala cõſi uetudine circa boꝛas canonicas dicẽdas · cirea miſſas legendas· ⁊ circa quod libet officiũ diuinum ⁊ in locis ſacris quandoq; poſſunt eſſe pctã moꝛtalia · ſeʒ qũ homo ita remittit᷑ circa talia ꝙ ita ĩde⸗ uotus a vagabund“ in mente ſit ꝙ vel verbũ ad ſe ꝑtinens vocaliter nõ dicit· vl truncate vel indeuote abſqʒ omni in: tentõe dicit· vl dictum ab aliis nõ attendit · vel diſſolutõnem nimiam 2 irreuerentiã ĩ choꝛo vel circa altare vl'in eccleſia fa at · qꝛ ex pcepto eccleſie tenent᷑ qui ĩ ſacris oꝛdinibus ſunt cõ ſtituti ſtudioſe ⁊ deuote celebꝛare officium nocturnũ diur: nu. vt habet extra de cele· miſ: c· pꝛeſ biter. et caplo dolentes Et dimitteret vnã hoꝛã ſcienter ⁊ ſine cã rõnabili peccaret ₰ moꝛtalr Tõ habẽt beneficia: ⁊ circa curã tꝑaliu; nõ occupanc ſiẽ ſeculares: ⁊ iõ deuotiꝰ ⁊ attẽtius deo intendãt · ¶ Sequiẽ cõſiderare quũo tediũ boni ſit pctm̃ moꝛtale · Dro quo ſi cienda q; bm hermãnũ ð ſchil. q Tediũ boni põt conſiderari triplr· no mõ ꝓut ẽ cdã motꝰ natural ex laſſitudĩe coꝛꝑis pꝰ exer citiũ ſpũale ꝓueniẽs.a ſic nõ ẽ pctm̃ · Scdᷣo mõ ᷣm ꝙẽ motua appetit? ſenſitiui contriſtati de oke ſpũali laboꝛioſo·et põt eẽ petm̃ veniale quãtũcunqʒ etiã iſte appetitꝰ ſit deliberatꝰ. q cõſenſus ĩ veniale nõ ẽ niſi veniale · Verbi gra.Sic̃ cãto vl oꝛo cũ tedio. ⁊ tñ ꝓpterea nolo dimittẽ ſic ẽ ſolum veniale. Tercõ mõ cũ hꝰ tediũ redũdat ĩ obmiſſiõʒ eoꝛũ q̃ᷓ ſunt nccia ſaluti · et ad qᷓ hõ nccio tenet᷑ · et ſic ẽ moꝛtale · Verbi grẽa · Siẽ ñ audiẽ miſſã ĩ die dñico l ꝓnĩaʒ iniũctã ñ cõplẽ. Qu ãt tediũ redũdat ĩ cõſenſũ rõis vlł volũtatis bonũ diuinũ nõ amãtis vxłcũ faſtidio recogitãtis:ẽ pctm̃ moꝛtale· Tũ ex eo ꝙ rõ vo luntas cũ triſticia terunt᷑ ĩ bonũ de qꝰ gadendũ eẽt · qð dirẽe cõtrariat᷑ caritati · Tũ etiã qꝛ tale tediũ redũdat ĩ obmiſſionẽ eoꝛũ q̃ nca ſũt ſaluti·ſ· diligẽ verũ bonũ · I declare a malo Si aũt tediũ illud ex obmiſſiõe boni:⁊ difficultate aggredi: endi bonũ ducit ĩ deſperatõem · tunc iam accedit ad petĩ in ſpm̃ſanctũ · Et ſi tediuʒ ita creſcit iniiciat ſibi manꝰ tunc iã P ſimilis erit iude qui laqueo ſe ſuſpendit · Ergo magna mala ouri poſſunt ex tedio et ex accidia niſi ei reſiſta· tereten cet nutu duluter feinclin pluig ter dint c uſneiq glipene nrſeſube ſitnaed ſehumar nemelio⸗ cotra hoe Plaretep bdlligit peinet ad oleni⸗ niititig ſeiadede i litini budmin ſno: tue . licfek Poltilos, mons E tüiegncen tom 1 ſenn tgleginil . fechon ſunnn Gee Sprg taugnn ledſenun iſgennn Adblrin⸗ ellnntcen dinbuſonth cckumi dee aloweng uhl en Doqeoſani ſorrn ni eop züngenon ordoß ſedaber gi⸗ G ⸗ ſolunnit niͦ ſutii dleinmn huinip 6 — =— ias 1 Pine Pri nn timemm alen ihe⸗ colt“ ſ⸗ rc 5 5 R DbGD CCDIK. xVr Ccidia palliat ſe ſub triplici ſpẽ vᷣtutũ. Et pᷣmo ſub fi Eᷣ cia ſpẽ diſcretõis qdð maxĩe appet ĩ illis q dicũt ꝙ libẽ ter exercerẽt ſe ĩ operibꝰ ſtrenuis:niſi ĩ hoc metã diſ. cretõnis et natural vᷣtutis excedere ſe timerẽt· Remediũ contra illud ẽ ꝙ hõ cogitet ꝙ miti debilioꝛes eo magis ardua ꝑ co oꝑatõez diuine gre oꝑant᷑ q; ſint illa ad qᷓ ꝑ diuinũ ĩſtĩctũ aliquotiẽs ip̃e inclinãtur. t ꝙ firmiter ſpeꝛet ĩ adiutorio diuino qui ip ſũ ꝑſuã grãm ĩ bonis acubꝰ poterit vigorare · vt etiã cõfidẽ: ter dicat cũ Aplo · Oĩa poſſũ ĩ eo qui me cõfoꝛtat· OQerta igit᷑ cauſa ẽ: quare paud ſũt feruẽtes ĩ exercitio virtuoſorari ſi uüt qui plene deo cõfidũt ꝙ poſſit eos cõfoꝛtare ¶ Secũdo occl tat ſe ſub ſpẽ hũilitatis.· Sicuc q dicũt ꝙ libẽter feruẽtiꝰ oꝛa⸗ rẽt: ⁊ crebriꝰ elẽoſinis et oꝑibꝰ pietatis iſiſterẽt: ſi ex hꝰ fau rẽ humane laudis et propaʒ cõplacẽtiã ſcidere nõ timerent: ne melioꝛes apuð hoĩes reputarẽt᷑ q; ſũt coꝛã deo . Remediuz cõtra hoc ꝙ qñ hõ timet ꝙ de vᷣtutis exercitio aliqᷣd ĩcidat cõ Placetie pꝓprie vel humane: tũc propter timoꝛẽ cõplacẽtie de 3 diligẽter penſar vtrũ ad tlia oꝑa exercẽda ĩ publico aſtri —☛ gat᷑ ex nccitate łex caritate: ⁊ ſi ex ncẽitate aſtringat puta ꝙ ꝑtinet ad vᷣitatẽ vite: ſiẽ doctori ĩcũbit vitatis doctria ĩ publi co.etiã audir miſſã.dare elemoſinã. audire bmonẽ. oꝛdĩet P mã ĩtẽtõeʒ ĩ deũ:⁊ ſi occurrit reſiſtat. Et tẽ ꝓpt᷑ tĩoꝛẽ cõplacz tie ĩcidẽde ñ dimittat ĩ publico freqntare · qꝛ ſi illabi ð hoc cõplacẽ tia:ille rſiſtat ⁊ dicat cũ Ben Propt te ñ ĩcepi:nec ꝓ⸗ t te dimittã: Si ãt aſtrĩgat᷑ ad illa ex caritate l volũtatiſ ar⸗ itrio: tũc dʒ ea tãdiu freqᷓntar̃ ĩ puato donec ex frequentia actuũ effectꝰ eiꝰ tm̃ firmet᷑ ĩ bono vᷣtutis a ĩ amore diuino poſſit illos actus etiã in publico ſine periculo complacentie exercere ¶ Tercio occultat ſe ſub ſpede deuotõis a ſ pual feꝛ uoris.Qð appet ĩ his qᷓ dicũt ſe ideo pᷣtermittẽ quarùdã v᷑tu tũ exercicia ad qꝗᷓ req̃rit᷑ exterioꝛ occupatio: vt ĩtie cõtempla⸗ tõni ⁊ feruori deuotõnis amplius ad deum inardeſcant · Et tales in illum erroꝛem incidunt ꝙ dicunt ꝙ exiſtẽtes in ſtatu rfectionis et contemplatõnis in eleuatõe coꝛpꝑis xpᷣi nõ de bene aſſurgere nec ei reuerentiam exhibere · dicentes hoc eſſe XVE. imperfectionis: ſi a puritace altitudine cõtemplatõnis tĩ deſcenderent ꝙ circa ſacramentũ xp̃i aut humamtatẽ 1 paſſi XCCW5⅓NWπWU. onem xp̃i aliqd cogitarẽt · Sed illud eſt nimis erroneũ. Quia nulla poteſt eſſe tanta deuotio dum tñ homo non rapiat᷑ ſu piꝛa ſeip̃m ⁊ a ſenſibus extrahat᷑:que hoĩem poſſit abſoluere ab obligatõe que tenet᷑ pꝛeceptis dei ⁊ ſtatutis eccleſie: qbus homo aſtringit᷑ ad deo gratias referendũ de beneficio incar nationis ⁊ paſſionis xp̃i et eius ſacramẽtis· Et ideo nulla po teſt eſſe tã feruens deuotio qᷓn homo teneat᷑ in eleuatiõe coꝛ poꝛis xpᷣique paſſionẽ dominicã repᷣſentat flectere genua: 2 reuerentiã deo exbibere· ECxemplũ· NHrat quedam que ſe val de reputabat eſſe deuotã: que vna vice infra miſſam ꝓſterne bat ſe ⁊ noluit eleuare caput:tunc miles ſtans circa eã dixit ei · Erigas te: iam em̃ eleuat᷑ coꝛpus xp̃i Et illa. ẽgo ſum ſup hoc · et ſic ſe non erexit· Tunc miles iterũ ⁊ iteruʒ ammonuit eam · Et illa vt antea reſpõdit ſibi. Tunc miles cũ ꝓpꝛio pede reiecit eam de ſede dicens· in nomĩe diaboli es tu ſup hoc ꝙ debes exhibere reuerentiã creatoꝛi ⁊ redemptoꝛ tuo⸗ —— (Remedia contra accidiam· „ * Equitur de remediis contra accidi am. Quoꝛũ pꝛimum thonius tẽptatus ſpũ accidie ⁊ reſidẽs ĩ heremo dicebat· Do mine ſaluari deſidero:ſed vane cogitatões nõ ꝑmittunt me quid nam faciã et quomõ ſaluari debeo oſtẽde mihiæEt reſpi ciens vidit quendã aſtantẽ toꝛquentẽ funiculuʒ qui ſibi ſimi! erat: deinde ex oꝑe ſurgentẽ ⁊ oꝛantẽ:et iteruʒ ſurgentem et plectas facientẽ de palmis. et inde rurſus ad oꝛatõem ſurgẽ tem. Grat aũt ille angelus dñi: ⁊ dixit ei: ct tu ita faciens an⸗ M thoni ſaluaberis. ¶ Secundũ remediũ eſt conſideratio labo ris xp̃i qui pꝛo te pꝛins laboꝛauit ĩ terris· Vnde greg Si paſ ſio xpᷣi ad memoꝛaam reducit᷑ c Mathx· Non eſt ſeruus ma ioꝛ dno.Magna ſuꝑbia eſt ſi velit quieſcere ſeruus exquo la boꝛauit domin.· Laboꝛauit aũt dña ids xps pꝛimo in natiui: tate: cum ao durſi pꝛeſepium poſitus fuit: vilibꝰ pannicul NIeſtm wilhelmü lugdunenſẽ diuerſitas occupationũ Moc remediũ habetur in vitis patrũ vbi legitur ꝙ beatꝰ An uolur⸗ ſoborauit bitſupt boꝛatct geſantti auoiuite gle ſallel oire nol Ppolis lutinegue Pberitine lenmaset tu Hextol n ſadid punſusto debemn?7 femedi e ſheramar rabut iete tonotten ſoͤ poteuz. Nolaborzre Nltia Vnd nnileueg . yud N inndent fri loſeaitl nErit nin todenp mrC ſdẽ ts Por ie eſĩ ſchegrar. owrpii Polt iſte 7 1 lſeche NNerfcoinn Ktatli inentiec fkckmren dam geeen milangane ns arad dn lubblnin tamamnynn egci Proc⸗ Btuſap bar outuof wuͤpimn 18 0ccupnni turgbrl mo dictrl⸗ öpmmimmt De ninſtni 4 nmſogetent EN ſr mur⸗ laboꝛanit oꝛe ꝑ pꝛedicatõeʒ · DPſal. Laboꝛaui clamans rauce fa ctie ſunt fauces mee· Sed heu paudi audiũt xpᷣ̃m: cuʒ tamẽ ter ra audiuit clamoꝛẽ ſuũ cum tremuit tempe paſſionis a petre que ſaſſe ſunt · Sʒ heu miſeri peccatoꝛes eũ ĩ ſuis p̃dicatõibꝰ audire no lũt vt cõuertantc ⁊ ſaluent᷑· Quarto laboꝛauit ſuis pedibus · qꝛ circũibat ꝑ caſtella annuncians regnũ dei nõ em̃ iuit in equo vel in curru ſed nudis pedibꝰ. Tohᷣ.iiii · Eatigatꝰ ips ex itinere ſedit ſuꝑ puteum. Quinto laboꝛauit oculis ſcʒ lacrimas effundendo. Vñ iob· xvi. Eades mea intumuit a fle tu· Sexto laboꝛauit toto coꝛꝑe ⁊ oĩbꝰ mẽbꝛis ſudoꝛeʒ ſangui neũ ſudãdo: flagellis eũ cedendo: erucẽ poꝛtando.⁊ in ea ex panſus toto coiꝑe moꝛiẽdo.Grgo merito exẽplo ipiꝰ laboꝛa? debemꝰ 1 nõ ociari · Cohᷣ.·xiii · Exem plũ em̃ dedi vobᷣ. ¶ Teciũ remediũ ẽ cõſideratõ laboꝛatõis· q; ꝑ laboꝛeʒ quẽ h̊ patimur liberamur alaboꝛibꝰ ⁊ a penis eternis· qᷣbꝰ diẽ pſal: Labo rabũt ĩeternũ ⁊ viuẽt adhuc ĩ finẽ. Vñ greg.Dũ laboꝛe trãſi toꝛio atterimur:a perpetuo laboꝛe liberamur. Sed peccatoꝛ nõ põt euadẽ q̃n aut eternaliter oꝑteat eũ puniri: aut hic ad tꝑs laboꝛare ⁊ ꝓ pctĩs ſatiſfacẽ ꝑ tribulatõnes a alia bona ex ercitia· Vnð ſiqᷓs cõſideret diligẽter foꝛtes eternas penas ĩ⸗ ferni: leues reputabit laboꝛes pᷣſſuras huiꝰ mũdi.Vñ greg · ſup illud Math̊.viii. Giicient᷑ in tenebꝛas exterioꝛes diclt ĩ in ferno erit frig? lis: fetoꝛ ĩtolerabilis: tenebꝛe palpabiles: f lagella cedentiũi· ĩtolerabile: ignis ĩextinguibil: mis ĩmoꝛta hoꝛrida· viſio demonũ: cõfuſio pctõꝛuʒ: deſperatõ oĩm homi nũ · Grit enim miſeris moꝛs ſine moꝛte: defectus ſine defectu Quiga ibi moꝛs ſꝑ ĩcipit · ⁊ deficẽ neſcit. Exquo ſ. equit ꝙ meri to dẽ mꝰ hic vniũſaliter opari vt ab illis eternis malis libere Nox pᷣceſſit dies aũt appꝛo pinq̃uit. ꝗꝰ mag rephẽſibiles ſũt ꝗ tꝑe gratie q; ꝗᷓ ante ĩ veteri teſtamẽto ocioſi fuerũt.Gt hoc XVI. ĩuolutꝰ.Vñ diẽ ꝑ ꝓphetã· In laboꝛibꝰ a iuuẽtute mea.Scdo laboꝛauit coꝛde ꝑ anxietatẽ a triſticiã cõpaſſionem quaʒ ha buit ſuꝑ peccatoꝛes· Marciviii· Miſerioꝛ ſup turbam· Tercio Quartũ remediũ ẽ cõſideratõ tꝑis ĩ q ſumꝰ cõſtituti N qð e tꝑs gr̃e qꝛ nos ſũꝰ ĩ die: ⁊ antiqᷣ fuerũt ĩ nocte. Vñ apls ”äl ye SSee vereqhb⸗ ppter pꝛecioſitatẽ tꝑis in quo ſumꝰ. Vñ berũ.Nihil pcioſius hoef tpe · Et ergo vt poſſimꝰ digne rõem reddẽ · de nr̃o tꝑe dẽmꝰ il gtozcot lud vtiliter expendẽè· Vñ greg· Siẽ capillꝰ capitis nò peribit: H nnm ſic nec momẽtũ tpis q̃n de eo oꝑtet nos reddẽ rõem quomõ unk ill ud expenderimꝰ. hoc ſꝑ eſſz memoꝛandũ oĩ die 1 omĩ hoꝛa 4 ut ſiẽ legit᷑ ðR quodã bono hoĩe ·ꝙ qũñcũqʒ audiuit hoꝛalo giũ ſiq C re tunc ſp dixit O deus iterũ vnã hoꝛã tẽpoꝛis gratie expẽdi e ech de gio tibi redditurꝰ ſum rõem quomõ ĩ illa vixi· Vnde etiã oc⸗ anſhelmꝰ in medita. Olignũ aridũ ⁊ inutile eternis ignibus Kan dignũ · qͥd reſpondebis ĩ illa die cũ eyiget᷑ a te vſq; ad ictum er i oculi om̃e tꝑs viuẽdi tibi ĩpenſum? Tunc quippe damnabi D tur qᷣdqd fuerit inuentũ operis in te vl ocioſi ſermonis vſqʒ ſ a minimã cogitatõę: 1 tẽpus quo vixiſti ſi nõ fuerit ad vo⸗ (en⸗ O lũtatẽ dei directũ · ¶ Quintũ ẽ cõſideratõ fu t᷑e mercedis.Vñ kncbi⸗ aug. Si laboꝛ te terret vide mercedẽ. Vñ geñn· xv. Et factus ẽ Wewee ſermo domĩ ad abꝛabã ꝑ viſionem dicẽs· Noli timere abꝛabi timnſn⸗ ego ꝓtectoꝛ tuus merces tua magna nimis- Sic iam potef· ſeunc zer xps dicẽ cuilibʒ homĩ bonũ opꝑanti · Ergo ſi terret pigru ho⸗ hevinm minẽ laboꝛ:attrabat eũ merces. nã grauis dieta videt᷑ bꝛeuis V Venattes nm ercenar io ſi in fine diei expectat magnũ pꝛeciũ tempoꝛale Eltefſn qð tñ parũ ẽ reſpectu etermi p̃mii. Vnde gre: Spes ĩ eternita re te aãm exigit · Et idurco nulla mala qᷓ exteriꝰ tollerat ſentit A. . Criſoſt · Si tẽpeſtas nautia:vulnera militibuſ: ſi frigora agri iſunke cultonbꝰ ꝓpter pꝛemiũ tẽ poꝛale leuia ſũt:Quãto magis dñt uetiit eẽ leuia ꝓpter pꝛemiũ ſempiternũ.Siqͥ dẽet ſurge vigila rri gi oꝛa bac die: ⁊ cras dabo tibi centũ floꝛenos· Et ſecũda nogcte uurftaten plus ꝓmitteret· Et terda nocte multo plꝰ. t qᷓrta maioꝛẽ bbo himuni noꝛẽ ⁊ dignitatẽ ⁊ diuitias q; hẽt ĩperatoꝛ: faceres libenter nde ſp onte 1 ꝓmpte.Sʒ hec nihil ſunt reſpectu mercediſ quã deꝰ olen pꝛomittit operãtibus bona opera. Vnde bern. ſuper cantic Mi Reuera vm ẽ gaudiũ ⁊ ſolũ qð nõ ð creaẽa ſʒ ð creatoꝛe cõocci Getmi⸗ pic: qd cũ ꝓpoſſides nemo tollet a te: cui cõparata oĩs aliũde utbhe iocunt itas meroꝛ ẽ· oĩs ſuauitas doloꝛ eſt:om̃e dulce amarũ untihin omne decoꝛũ fedũ. omne aliud q; delectare poſſit moleſtum. ſnntde Vnde augꝰ. de li· ar· Tanta eſt puleritudo iuſucie: canta eſt deinpn Ptzniin enimnvi adeſani Z n “ nnet egemiin teyſchdi guippedmn⸗ n ſemnonitt nöfumnnn futemmerde gei pbthin Nolänm tui nsdeingtt ſmegie ditnddien peni um res inmn tollertlen lſfnp Duitone ſrassloon acquirit᷑ · Vnde exemplũ de hoc legit —„ 8 R . . . iocunditas lucis eterne: vt etiã ſi non liceret ĩ ea ampliꝰ ma nere q́; vniꝰ diei hoꝛa: ꝓpter hoc ſolum innumerabiles anni hs vite pleni deliois · ⁊ etiã cũ affluẽtia tꝑaliũ bonoꝛũ rẽe me ritoq; cõtemnerenẽ᷑· Vnde etiã ihero.in quadã epla · Nullłꝰ la boꝛ durus nullũ tꝑs longũ videri debet: quo gła eternitatis ₰ in vitis prm· Quidã fr̃ ĩ terrogauit abbatẽ Achillẽ dicẽs ˖ Qur ſedẽs ĩ cella mea patioꝛ accidiã? Qui ſenex ait · Quia nõdum vidiſti requiẽ quã ſpera mus. neq; toꝛmenta que timemꝰ. Si em̃ ea inſpiceres diligẽ ter · et ſi vermibus eſſet plena cella tua vſq;: ip̃is ꝑmaneres ſine accidia: (̃II — NVaricia deteſtanda eſt. pꝛimo ꝓpter multiplices ma⸗ a vſqʒ ad collũ etiaʒ in De peccato auaricie· ledictões que mn ſcripturis auaris inf licte ſunt Vnð 5 „ 7 „ ð „ „ èêèõ ☛ *. . luẽ. vi· Ve vobis diuitiꝰ qui hic hẽtis cõſol atõʒ vr̃aʒ Tacobi:v· Agite nune diuites· ploꝛate vlulãtes ĩ m ileriis vris que adueniet vob· Diuitie veſtre putrefacte ſunt· et veſtimẽ ta veſtra a tinea ſunt comeſta· NRurũ 1 argentũ veſtruz erugi nauit · ⁊ erugo eoꝛũ in teſ.erit vobis ⁊ man car · v ſcut ignis geant res ꝑituras.vnde eternas amittant . Et ſic cuz quis dili genter ſacrã ſcripturã aduertit tũc· xii · m aledictõnes reperi unt᷑ ſup auaros diuites Quare merito q́s cauere debet auari cã.· ¶ Scdo ad deteſtatõeʒ auaricie facit hoc ꝙ auaro nihil ẽ iniquus. Ecẽi·x· Ruaro nihil ẽ ſ. celeſtius . qꝛ ſeelꝰ iude ꝑpetrãt auari · et vltra · qꝛ iudas dedit xpᷣm ꝓ· xxx · denariis · au arꝰ autẽ dat eũ qñq; ꝓ vno denario cũ non timet periuriũ cõmittere ⁊ veritatẽ negare ꝓ vno ſolo denario/ Et in vᷣitate pctm̃ iude fuit auaricia: et inſuꝑ auarus peioꝛ eſt iuda vt patet ex eo qꝛ ₰ iudas · xxx · denarios male acꝗſitos reſtituit · ſʒ auari nũq; vel raro male acſita reſtituũt. Nũ tũ ſm au pctm̃ ñ dimittit iᷣ reſtituat᷑ ablatũ· Ctẽ auarꝰ iniquus ẽ in deũ: qꝛ viliſſimam ei creaturã p̃ponit. Vñ auaricia ab aplo nominat᷑ ydoloꝛũ ſer⸗: 2 uitus · hoc ſic patet · qꝛ auarꝰ dat illa creature pere danda ſunt ip̃i creatoꝛi · . fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ· pꝛimoſ dẽ. qꝛ melius ſentit de diuitiis z de deo · Credit em̃ ꝙ neceſſaria dẽt habẽ R ſi diuitiis ſeruierit · et credit ſe fame pire ſi deo ſeruiret.quaſi deus minꝰ velit 1 minus poſſit ſeruos ſuos remunerare q́; diuitie. Duabus em̃ de cauſis accidit ꝙ aliqs nõ ꝓuidit ei qu?ę ſcit ſibi eſſe fideleʒ ſeruũ:vel qꝛ nõ poteſt· uel qꝛ nõ uult· neu bꝰ.a ſepius cogitat de theſauro q; de deo· Vnde ĩnocẽtiꝰ de vilitate cõdicõis humane · Quaricia ẽ pdoloꝛũ ſeruitus · qꝛ ſiẽ ydolatra ſeruit ſimulacro: ſic auarus ſeruit theſauro. Nã ille cultũ idolatrie diligẽter ãpliat: ⁊ iſte cumulũ pecunie liben⸗ ter augmẽtat · Hle cũ diligẽtia colit ſimulacrũ2 ille cũ om ni cura cuſtodit theſaurũ Nlle ſpeʒ ponit in idolatria:iſte ſpeʒ cõſtituit ĩ pecunia · Nle timet mutil are ſimlacrũ: et ille timet mmuere theſaurum Ktẽ ꝙ nihil iniquiꝰ ſit auaro patʒ ex eo ia ſeipſũ vẽdit et ĩterficit · Cccĩaci:x: Mic aĩam venalẽ facit· nde Aug · ĩ quodã ſermone · Juarꝰ anteq́; lucret᷑ ſeipſum perdit· ꝛ anteq́; aliquid capiat capit᷑: Valde iniquus reputa ret᷑ qui ꝓximũ ſuũ inimicis capitalibꝰ vendèt · Sʒ iniquioꝛ re putaret᷑ qᷓ cognatũ ſuum vl fratꝛẽ ſuũ venderet vel ocaderz Iniqᷣſſiꝰ q pꝛem ſuũ vendẽt vl occideret: quẽ plus amare te net᷑ · Sʒ multo iniqoꝛ videt᷑ eẽ reputandus ille qui ſeipſũ ven dit vel occidit: cũ ſe plus amare debeat q; patreʒ · Inſuꝑ aua⸗ rus no ſolũ vẽdit ſe: ſʒ etiã vẽdit deũ mariam ⁊ om̃s ſanctos regnũ celoꝛuʒ et meritũ paſſionis xp̃i · et ꝑticipatòem oĩm bonoꝛũ totiuſ eccleſie. Ergo nihil iniquius q́; pecuniã amare ¶ Itez auaricia deteſtãda ẽ q; ẽ viciũ valde ifectiuũ · quia nõ parcit nec homnni ſeni nec iuueni. ĩmo ſcᷣm verbũ pꝛophete KKminoꝛe vſq; ad maiorem om̃es ſtudent auarieie · Vix enim puer quãdoq; ſeptẽnis eſt cupidus et affectat denarios · Sʒ tꝛũ põt eſſe in deo·cũ ſit oĩpotens ergo põt · Et cũ ſit ſumme bonꝰ ergo uult libẽter ſuis ſubditis ꝓuidere· łtẽ ſpem ponit etiã auarꝰ ĩ diuitiis qdð ẽ quodãmõ de deo deſꝑare· Vnde ARu gu. De deo deſpare ẽ ſpem creaturis poſuiſſe · ctẽ caritatem iã ponit ĩ eis quã ĩ deũ ponere deberet faciẽs diuitias deũ ſ ns Vnde Nugu.Moc ab hoĩe colit᷑:qð pꝛe ceteris diligitur. QOQsð patet qꝛ auarꝰ vidit potius floꝛenũ q́; deũ ĩ ſacramẽto. Forus audiũt loqui de nũdinis ⁊ lucris tꝑalibꝰ q; de ſpũali de peccht (müann⸗ qpodiſer eneſat ſenlis e gneduith ſectt iter diuitie dre er eo te dolotenn mundidlt ywecti gqvodn 4 ſei pecuniel⸗ poſlunt ſn chaatas nusdedt titoig nneo ſunt enquip pockinp doonninus wigeſtinf dohfmnmn 1nghomis ſpülisce chnrg minſe rusſamil nunqui Uuarüne demummz oPudtagt Pnöutie taüſtlunne — kiſonn o ne Mded hümmtn esdtiasdel tens dln iſacnmmer Pq; eſin enoeitde ſeutgſe beſu Ble 1ileciomt tnulſeeſyg faletinet miopen ge mmpengefnt lucnei ſhin Biquus tyn Zinmpar retve dann epiannt . ili N tmhipnn naptien N pen chui i abipept nae Nrn L dennnos 5 auarũ non dicit ſatis eſt de peccato luxurie peezane puei vſqʒ ad decimũ vlł duode cimũ annũ. Etẽ pctm̃ luxurie ſolo ſenio ſen eſcit. Vñ augꝰ. in quodã ſermõe · Cũ cũcta vicia ĩ ſene ſeneſcãt: ſola auaricia iu⸗ ueneſcit · Vñ ſeneca ĩ li.de moꝛibus· Monſtro ſimil ẽ auaricia ſemilis · quid ſtultiꝰ eſt(vt dici ſolet) qᷓ; via deficiente augere viaticũs ¶ Etem auaricia deteſtanda eſt· qꝛ fat uũ qᷣd ẽ cògre gare diuitias · q; pʒ ex hoc q; auarꝰ aſſimilat᷑ fatuo qͥ libẽtiꝰ lacẽt ĩter ſpinas vbi ſe lederet q; ĩ lecto molli. Et ſpine ſunt diuitie res tꝑales · vt dñs in euan · dicit Mathᷣ.xx· Hoc patet ex eo qꝛ cum laboꝛe acquirunt᷑:cum timoꝛe poſſident᷑:et cum doloꝛe amittunẽ · Vnde pſidoꝛꝰ.iii: li :· de ſum · bo· Qui bona mundi diligit velit nolit timoꝛis doloꝛis pene ſuccumbit. Vnde etiã Teronimꝰ in epiſtola. Ruaro tam deeſt quod habʒ q; quod nõ habet · Quia aut nõ habens cõcupiſcit vt habeat aut habita metuit ne amittat Vñ etiam criſoſt.ſuꝑ mat. Qui pecunie ſeruit ⁊ pꝛeſentibus cõpedibus conſtringitur et fu⸗ turis. ¶ Item auaricia deteſtanda eſt qꝛ res tempoꝛales non poſſunt ſatiare affectũ hoĩs. ⁊ huius cauſa ẽ triplex. Prima ẽ capacitas anĩe · qꝛ ſᷣm doctoꝛes · Aniam dei capacem nibi mi nus deo ĩplere põt · Vnde ſap· xi · Cũ oꝛbis terrarũ ſit qſi gut⸗ ta roꝛis antelucani · ergo non ſufficit totus oꝛbis ⁊ omia que in eo ſunt implere coꝛ vnius homĩs· Vnde bernh. Xd ymagi nem quippe dei facta eſt anĩa rõnalis: ceteris oĩbꝰ occupan poteſt:impleri omnĩo non põt · capax em̃ dei eſt· ⁊ quidquid deo minus eſt nõ eã implebit · Secũda cauſa eſt qꝛ cupiditas hoĩs eſt infinita · pecunia vero quãtũcũq; ſit magna ẽ finita Sed ßm ariſt · vii · phiſicoꝛũ. Finiti ad infinitũ nulla ẽ ꝓpoꝛtõ ergo omĩs pecunia nõ põt ſatiare cupiditatẽ hoĩs· Tercia cꝗ qꝛ pecunia eſt res coꝛpoꝛalis ⁊ anĩa ẽ res ſpiritual:res vero ſpũalis coꝛpoꝛali nõ põt impleri· Verbi gr̃a. Sicut archa vel cſſta nõ põt impleri ſapiẽtia: ita nec anima pecuĩa. Ergo aua rus in ſcripturis aſſimilat᷑ inferno· Vnde augꝰ. in epla. Nua rus ſimilis ẽ inferno Fnfernus em̃ quantoſcũqʒ deuoꝛauerit nunquã dicit ſatis eſt· Sic ⁊ ſi om̃es theſauri conf luxerint in VEB1o¶CIN. xVNE xVHK. pD VECX. De filiabus auaride ; AasEs CQN &ᷓt de filiabꝰ auaricie Juot ſũt qñ ſũt pcca moꝛtlis NNOirca qð ſciẽdũ ꝙ pᷣma filia ẽ obdur atio contra mĩma que valde diſ plicz deo ˖ Ego dicit᷑ kacobi · ii · kudiciũ ei fit ſine mia qui hic nõ facit miſericoꝛdiã. Vt aũᷣt iudiciũ extꝛemũ nobᷣ exhibeat᷑ miſericoꝛditer dẽmus tenere doctrinꝗ xp̃i q̃ dicit lu ce · vi · Iſtote miſericoꝛdes ſiẽ pater veſter miſ. ericoꝛs ẽ· Et ma thei. v. Beati mibicoꝛdes qm̃ ipſi mĩam cõſe equent᷑. Sciẽð aũt bm bermãnũ de ſa childitz. Obduratõ cõtra mĩaʒ ſecũdũ genꝰ? ſuũ ẽ pẽm moꝛtale· qꝛ directe ẽ cõtra caritatẽ cuiꝰ effectꝰ ꝓpᷣ us ẽcõpati malo ꝓximi:quã duecte excludit obduratio cõtꝛa mĩaʒ. Licʒ em̃ hõ nõ ſꝑ tene at om̃eʒ miſeriã ꝓximi ſbᷣleuare: ſp tamẽ tenet᷑ eiꝰ miſerie cõpati ·qð auari nõ faeiũt: qꝛ non ſolũ coꝛ ita cõtra miaz obdurãt vt de ſuo aliqd dare renuãt paupibꝰ et ĩdigẽtibꝰ. ſed etiã quotidie ꝓpter auariciã eoꝛũ et obduratõez 2 crudelitatẽ milui paupꝑes moriũt᷑ Alius in mari ꝗqui cogitur eis caꝑe piſces. Alius cadendo de altis edificiis: q cogit᷑ eis edificare.aliꝰ morit᷑ frigore q cogitur eis venari. ſic ð multis aliis. vt Ambꝛo· oñdit in libello de nabuchodo D noſoꝛ.et magis ĩfra patebit cũ aget᷑ de violẽtiis. ¶ Secũda filia ẽ ĩiquietudo mẽtis qꝗᷓ ꝓuenit ex ĩoꝛdĩato affectu lucrandi ie 4 x „£ tpalia. Quia aũt ĩqetudo tollit pacẽ ĩtriſecã mẽtis ꝑ nimiam anxietatẽ: 2 qetẽ puiendi deo· 2 Ppriã ſalutẽ qᷓrẽdi: graue pec catũ ẽ: a mitotiens moꝛtale qñ ex ipᷣa obmittũt᷑ ea ᷓ nccaria ſüt ſaluti vl'cõtraria fiũt.Sic qndo ꝑ eã tollit᷑ oĩsg deuotio et oĩs cltus dei: ⁊ uio lant᷑ ſacri dies.vel fiũt alia q̃ſi ut contrap cepta dei ⁊ ecclie. Si tñ ĩquietudo magna ſit ai. ĩmodeꝛa ta ſiẽ ĩ mercatõnibꝰ cõtingit:nec tũ obmittant᷑ ea q̃ nec̃aria ſüt ſaluti: nec fiũt aliqᷓ cõtra p̃cepta dei ⁊ eccie 2ſ uꝑiorũ: p̃t eſſe p cẽm veniale. niſi ex iſta iqetudĩe hõ tm̃ amoꝛe diuitiaꝛnũ immer geret᷑: ut vel in tpalibe ſin ez ponerz · ul de deo et de eꝰ Puidentia nimis diffideret. tune ip̃a inquietudo poſſet eſſe ꝓpcem̃ moꝛtale · Siẽ de illo diuite patz cꝰ ager fructꝰ uberes attulit. Luce xii· Qui pre inquietudine neſciebat quid ageret dicens quid faciame Super quo dict ambꝛoſi · Ded nec ipſe ſequietr oc ee ris don D tientou (aüttal noͤeſt lon⸗ kemqe gdil 1e gedtn e hocetüͤp de hibt penorsf qundo ſc turad rl hanſ minimis latonen/ ſereno fil ino auker giausp moralte in dee i mis euntes gincrſte r Gnſentpan Dchodi⸗ ditioneiude tn ſdat itatem. bonunt hiwn Niuda nißſtini N 9 NNE cu? Ae e . voduratocde mumiſblen ) dre ſenie Muanciiede t Nusinne ltigeoſnais turas henn. denabachod, 1ſfecdu luoren nispninn it eqnin 1ois dauhe zqſitnm 1iriwden miaieinn mor putu fagit en ſe quietat: qui deſuꝑ abũdatia ſollicitat᷑ · in vbertate fructuũ vocẽ egentis emittit · Quid faciã: inquit.nõne hec vox paupe ris non habẽtis ſubſidia viuendi? ¶ Tercia filia ſunt violẽ tie · i. roup. oder gewalt · Quia rapiunt violenter bona ꝓximi aüt raptoꝛes in tribus peioꝛes ſunt diabolo: ⁊ ꝙ de rapia nõ eſt cõmedendũ : habet᷑ in ſepeimo ecpeb cre⸗ illã literaz K. tem qui violenter exactiones in uos ſubditos faciunt: 1 G ꝙ dñi nõ poſſunt a ſuis ſubditis ald extoꝛquere ſine petõ Sed tñ ex eauſis ratiõabilibꝰ põt petere moderatũ ſubſidiůũ hoc etiã patet in ſeptimo p̃cepto. Q. Sciendũ bm hermãnũ de ſchilditz. Omnes indebite exactões extoꝛſiones que ꝑ ſu perioꝛes fiunt in ſubditos ſunt peccata moꝛta lia· Et maxime quando ſubditi talia ſoluũt ex metu penarũ· 1 dñi tales tenẽ tur ad reſtitutõem. Rapina etiã 1 furtum 1 om̃es violentie peccata ſunt moꝛtalia ſm genus ſuum: niſi tunc eſſz in rebꝰ minimis in quibꝰ ſe nullus iniuriatũ — in ab latione vnius nucis vel talium alicuiꝰ. Si tũ etiã minima au ferens faceret hoc anĩo iniuriandi: poſſet eſſe moꝛtale petm̃ ĩmo auferens rem ſuã ab alio ꝑ rapinam vl furtũ:quã poſſʒ aliquis ꝑ viam iuris repetere 1 rem habere po ſſet peccare moꝛtaliter · Eurtũ tam̃ cibarioꝛũ in extrema neceſſitate faciẽs in die nõ eſſet pctĩ moꝛtale. Similiter furtũ veſtis in nudi tate · Et ꝓbatur exemplo diſcipuloꝛũ xp̃i.qui ĩ neceſſitate fa mis euntes ꝑ ſata ſpicas euellebant. ttem ꝓbat᷑ extra de fur⸗ tis in ca ſi quis . Et in glo · ibidem · Et · di · xlvi· Sicut · in line · Quarta ia eſt ꝓditio ſepe em̃ generat᷑ pꝛoditio ex auari⸗ cia ſicut patet in iuda qui pꝛopter auariciã tradidit xp̃m · ſic adhuc hodie vnꝰ tradit aliũ pꝛopter p ecuniã · Miſtoꝛia de tra ditione iude patʒz in euangelio iohis · ¶ Sciendũ ßm hermã · * „ de lalditz. Broditio in ſuo genere eſt petmñ moꝛtale · qꝛ eſt eõ: tra fidelitatẽ qᷓ eſt maxima virtutũ. Ttem ẽ cõtra iuſticiã ca ritatem · Et eſt tam magnum petm̃ ꝙ raro pꝛoditoꝛes habẽt . bonum fin?᷑ vite ſue · ĩmo vt plurimũ deſperant Exem plü de pꝛimo pꝛoditoꝛe · ſ. cayn · Ctem de achitophel.i· regũ · xxii · Ctẽ de iuda · ꝗᷓ om̃es deſperauerũt · et aliqui ſeip̃ᷣos ocaderunt vt G mentis. VII. PpD XVNRECIN. E achitophel iudas: qui ſe ambo ſuſpẽderũt · ¶Ouinta filia auaricie eſt fallacia in verbis Moc eſt ꝙ conat᷑ aliqs decipꝑe verbis: ſiue mẽdaciis ſiue ſu btilitatibus ſiue vbis adolatoꝛis ſeʒ laudãdo rem ⁊ dicendo eã melioꝛẽ eẽ ⁊ plus cõſtare q; eſt in re ſiue quibuſ cũqʒ vᷣ̈bis · Sciendũ em̃ ꝙ omnis fallacia ver borꝛũ que cũ deliberatõe dicunt᷑ ĩ dãnũ ꝓximi moꝛtaleẽ petm̃ Oð ſatis? dolendũ:cũ quotidie tot dit ant inter negociãtes. ſcz ementes vendẽtes ſꝑcũ dãno 1 Pnicie alterius:nõ timẽ tes ulã horribilẽ ĩpꝛecatõeʒ Dlal. Derdes om̃s qͥ loquũt᷑ mẽ⸗ daciũ· Moc illi aduertere deberẽt: qui nõ ſciunt vẽdẽ etiã qñ⸗ q; ꝑuas res 2 modice valoꝛis niſi cũ mendaciis boꝛũ ⁊ iura⸗ e. (Sexta fulia auaricie eſt frausi · deceptio in factis· 763 ali factis opibus decipio ſicut in falſis monetis ĩ fal ſ1 is mẽſuris Verbi gra· Si pannicida bẽt nimis bꝛeuẽ vlnã: vl inſtitoꝛ bẽt doloſam ſtaterã. vel pincerna nimis puã m ẽſurã 1ſic de alis · Que oĩa ſunt valde grauia ctã apud deũ: 2 de valde abominat᷑ tales fraudes. Droũ· xi· Statera doloſa abo⸗ minatio ẽ apud deü . Sciendũ bm herman de ſchil. Fraus ĩtel ligit pbiega⸗ ꝑ deceptõem ꝓximꝰ circuuenit᷑: vt fit in ex poſi tone rerũ fal 1 tũ deſectus rei penſari põt. illa oĩa iam dicta ð ſuo genere ſunt pctã moꝛtalia: qꝛ directe ſũt cõtra caritatẽ ꝓximi·nec de hiis 2 ſimilibꝰ pnñt aliqui abſolui: nec digne ꝓᷣ huiuſ mõi pe catis penitẽ: niſt ablata reſtituant᷑ vel ea in quibus ꝑ frauvẽ . „ alicui damnũ illatũ eſt reſutuãt inquantuʒ poſſunt: q; nõ di mittiẽ pẽtm̃ niſi reſtituat᷑ ablatũ. Vt ey vi · cũ ſi · Et qͥ occaſionẽ damni dat dãnũ dediſſe vider · ¶ Se⸗ . ſiticatarũ· Et tales ſubtrabe debẽt de pᷣcio ĩquã tra dð regulis iuris li. ſolũ verbis decipio ꝓximũ: ſed cũ iuramẽto mendaciũ 1 dolo ſitatẽ cõfirmoet in uoco eternã veritatẽ ĩ teſtimoniũ.·O hec magna cõtumelia dei· ĩuoc are eũ ĩ teſtimoniũ tue falſitatis ꝗ eſt eterna veritas· Et ſjm hermãnũ de ſchilditʒ Quia ꝑiuriuʒ w 6„ directe redũdat in cõtemptũ irreuere ntiã d bwprje icll ſꝑeſt pcim motale. De piunio plura inuemes ĩ ſcdo pcepto. Kuaricia qũo ſe occultat ſ ub triplici ſpecie virtutum · lan ſie ſore peou alumdie Arortun⸗ pſar eof epunel ge hen güakhar deſuoſtu hoimcudn (cordel auu fote ſperarent 4Cubus etia iſmi (hrventit gtenusif (leguerp Wortalis nrrüen⸗ tunt ptru⸗ ſuanidtt n u.⸗ tur nnſt a umnrel ra⸗ lli Reme ſpceſe duertſten tnindien ſun. niſpthe elecle gna auid pe zVRIHCM. 4 Rih Equitur declarare quomodo auaricia ſe occltat ſub tri M iiz plici ſpecie virtutum. Et pꝛimo occultat ſe ſub ficto o ddudim loꝛe pꝛouidentie neceſſ itatis. Quod oſtendit gr eg. xxxi. m vaſi⸗ ralium dicens· Ruarica defectum animi quaſi ex ratiõe ſolet n erkortari- pretend ſibi ꝙ ſine culpaſitq qd babenda cocu rlif prlflcat eo ptextu potiſſime. qꝛ ea no multiplicare ar petit. ſed tairin, egẽ ptimel cit· Sʒ iſtud vicũ ſolicte eſt repellenduʒ· Quia hm keintii 8reg. Nemo põt ſincero cone 2 feruido amoꝛe ad bonũ duni 8̃ lognüni nũ affici:n cupiditatẽ auaricie( q̃ eſt radix oĩm maloꝛũ) a coꝛ af de ſuo ſtudeat funditus extirpare. Notanduz tria genera 8 bbornininn hboĩm cadunt in iſtud vicium Drimi ſunt qᷣ ſolũ co nſiſtunt in — artonlii itenoꝛi deſiderio cupiditatis nec eã ĩ exterioꝛi ope exequunt᷑ nunfi qia fotte res quas deſiverant adipiſci non poſſunt. quas ſi ſperarent ſe conſequi-libenter cupiditati etiam eyxtenonb⸗ 4 actibus inhiarent. Et illa cupiditas eſt peccatuʒ moꝛtale. liq; mh feruentio eſiderio· verũ etiaʒz Pearu cõſecutõe diligẽs ſtudiũ E Pausi extenius ipendunt q;uis res il as quandoq; in effectu mime ineſ. toſequane Et illa cupitas ienet maen n eupiſeltt g moartalis Terciſunt qui no ſola fere ierid cocupiſcüt Kc erä eeiazels alleg et dii ſiuvio iſiſtuntie non anicer n tunt vtrum eas inſto mo vel mmiuſto titulo cõſequantur. Et nn ſüe ülla cupiditas ſup muʒ gradum tenet peccati moꝛtalis · Vnde han hm aug· Lalibus nunquaʒ de qualicũq; cõtritõe pctĩ dimit ninne titur · niſi ablata iuxta facultatẽ ſu am reſtituant qui vel fur peſa⸗ tum vel rapinã vel ꝑ qdᷣcunq; iniuſtum lucruʒ fuerint conſe dreglenſgl⸗ cuti· Remediũ cõtra pꝛimam occultatõnem eſt ꝙ ille qui ſub mnslinin ⸗ . . 1 ſpecie ficte pꝛouidentie terrena cupide conquirit · diligenter nürn aduertat an illis rebus ex ſtricta neceſſitate indigeat · nã mul ta iudicantur neceſſariaque tamen magis poſſunt dici ſup rmti flua · ¶ Secudo occultat ſe ſub ſpecie pietatis qð apparʒ in ütefiit⸗ Alis qui credũt ꝙ pꝛopter nihil aliud appetant tempoꝛalia: aihnn vel ecdeſiis pꝛouideant. Et ſub illo pꝛetextu multi cum ma 4 gna auiditate ſ uꝑtlua cõgregant · Et in hoc viciũ tria genera poiĩm ĩcidũt. Primi ſũt qui nõ ſolũ res ex auaricia iniuſte cõ⸗ maient qrũt:verũetiã iuſte cocſie⸗ male pdigaliter cõſumũt · puta cmoen voluptatibꝰi põpa/⁊ uiõi · Secüdi ſüt pſone ecclaſtice 1fi ſenptaol gioſe qᷣbꝰ ꝓ tanto crines radũtur et tõduntur in capite · vt ꝑ punedet hoc delgnee mẽs eorũ 3 deſideriũ debet libere euolare in henlitea deũ:et nõ deprimi ad tꝑalia appetẽda: qui quotiẽſcũq; cum auiopopt ſolicitudine tpalibꝰ cõquirẽdis intendũt vlera q́; neceſſitas potnͤu⸗ vl ſtatꝰ eorũ reꝗrit: totiẽs graui ſalutis diſpẽdioſe exponũt Auipaupe Terecii ſũt qui no ſolũ res tꝑales cupide cõquirũt verũetiaʒ ptertuc ipſas cupide irrationabiliter cõſeruãt · ſeʒ cõtra honoꝛẽ di⸗ ppellmnd⸗ uiinũu: et in ſue ſalutis diſ pẽdiũ vt poſtea patebit· Remediuz ſaes nooe coͤtra haãe oceultatõem eſt ꝙ ille qui ſub ficta ſpecie pietatis plura nicit᷑ cõquirere: vt talia ad honoꝛẽ dei vtiliter expẽdat ſolicite debet aduertere vtr hoc obſeruauerit in bonis mi norib? P* habitis et ſi nõ: certꝰ ſit ꝙ in rebus mltiplicatis gſeſpcog minꝰ po⸗ obſeruare· Quia ſeᷣm greg. Quãto pla terꝛena eu tte mnuſe⸗ didꝰ cõquiſierit: tanto magis anhelat ad alia conquirenda ſeho codr yabol em̃ ſub tli ſpẽ pietatis multos decipit· q; ſeit ꝙd i eizti uine vir lo nant ſine Petcato Vnbe Kplei-civr Quivoluůͤt mrnd diuites fieri ĩcidũt in laqueos diaboli: Ece laſticixi. Eili miß diclt don fueris diues nõ eris ĩmunis a delicto ¶ T ercio occultat ſe b uzdili ſpẽ liberalitatis: ut maxĩe aßder illqſbᷣ ſpẽ ficte libalitatis mouriuiic. intẽtõne cupida largiunt᷑ aliis vt ipſiſ poſtea maioꝛa redonẽ lainmor tur· Et ĩ illud uicũ ĩcidũt tria gha hoĩm· Primi ſunt qui prr cuuqninptt ua in ſeculo dimittũt: et ad monaſteria magnarũ diuitiaruz lmiim ſe tranſ ferũt vt ĩ ipſis maiores diuitias cõ equãtur · Secũůdi· iuſteindiel ſũt qui ꝑ ieiunia ⁊ ꝑ alias abſtinẽtias ſe affligunt: nõ vt deo cidolg prlaceãt ſed vt maioꝛẽ rerũ copiã coaceruẽt:quas qñqʒ alieni unduſon ypigaliter expẽdũt · Tercii ſũt qui bona iuſte cõquirũt tamẽ iih äßf ita tenaciter tenẽt: ut nec tꝑen cẽitatis eũ tã de iure naturali fmnichieb &ᷓ iure dĩno tenent᷑ ſubueĩre ꝓrĩo ĩ nccitatis articlo ꝓxĩo ĩdi ipräiſt genti ſubueniãt· Vnde dicit grego . Nõ eſt minus peccatum öfimlien aliena rape q́; neceſſitatẽ patẽtibꝰ ſua nõ erogare· Vñ aug?. bertmgſ⸗ in ſerm one. Non ſolũ auarus E qui rapit leng: er ille aua eunti de rus ẽ qui cupide ſeruat ſua· Vnde etiã Rinbꝛoſiꝰ. aſce fſame in ſolre Fumiten diſteed naptra ne olnein nitigan ih eſten chagenit iͦ wiein n bonnid tr Renng dede pend diteragin feinbwni nlipens Pliteneng eanin alatg gedal hai bing 6 ſire blen mnaionſin niſuntqufn lir. in 1mirürte Gurn w⸗ en gie⸗ vbertas ſegetũ: nõ iocũditas extenſa ra D ſces modieca in hamo capiunt᷑ eſca: DM J. W(emedia cõtra omnem auaricůã. V Equitur de remediis cõtra oẽm auaridã · Quoꝛũ pꝛimũ q ſe ſꝑ cogitat moꝛiturũ. Siẽ iumẽta ſe defendũt ab ĩpoꝛtuni tate muſcarũ caude ſua: aues ⁊ piſces cauda ſua regüt ſe. ſic hõ cõſideratõe finis ⁊ moꝛtis defendit ſe a ceteris viciis ⁊ regit ſe ĩ mũdo iſto. Vñ iob. xii· knterroga iu menta ⁊ docebũt te: volatilia celi indicabũt tibi.Moꝛs in dicat ad oculũ contẽptibilia eẽ quecũq; qᷓrunt᷑ ĩ mũdo.ſ.deli cias diuitias. ſie ð aliis: Vñ Nero Qui ſe quotidie rcoꝛdat᷑ eẽ moriurũ: eõtẽnit pñtia: 2 ad futa feſtinat. Et nõ ĩmerito qꝛ avmih pᷣſeruãt: nec tꝑalia in moꝛte nihil valẽt · q;ꝛ nec coꝛpꝰ hoĩem in vita cõſeruare pñt· qꝛ moꝛit᷑ paup moꝛitur 1 diues. Nee anĩam a demombus liberant.DProuᷣ.xi. Non pꝛoderunt diuitie in die vltõnis· ĩmo grauãt.qꝛ talis diues multa poſſi dens cũ doloꝛe moꝛit᷑:q; ſeparat᷑ a diuitiis s dilexit: 2 p qui bus diu laboꝛauit. Pꝛopter q̃s ſalutẽ ꝓpꝛiã ſepius neglexit Inſuꝑ cũ h̊ ſatis hẽat: ⁊ neſcit qͥd ibi habebit: vbi pᷣma nocte mãebit. Ecẽ.xli. O moꝛs qᷓ Amara ẽ memoꝛia tua hoĩ jiuſto hñti pacẽ ĩ ſubſtãtiis ſuis · Vñ etiã greg. Nõ armatoꝛũ turba nõ familie młtitudo: ñ auri argẽti abũdãtia· ñ vindemiarũ toꝛũ queunt anie exeunti de coꝛꝑe vllum afferre p̃ſidium ip̃m cõſolare debet in agone cũ eum aĩa Pe — XVXNRICLX. xXI. moꝛientem: ſi non pauiſti occidiſti. Remediũ contra hanc ter ciam occultatõeʒ eit ꝙ homo liberaliter ſua cõmun icet circũ ſeripta omĩ ſpe redonatiõis · vt ſi donum ſit elemoſina: illam Pure det pꝛopter deũ.Si vero donatio ſit beneficialis: illaz li beraliter cõferat ſolũ ꝓPpter donũ virtutiſ.Quia ſi dederit ali quis pꝛopter intentõem redonandi: iam nõ eſt benefiaũ ſed potius quedam emptio diceret᷑ · Vnde pſidoꝛug. Sunt aliqui qui pauperibus parum tribuũt vt accipiant amplius.⁊ ſub pꝛetextu elemoſine querũt diuitias. que vtiqʒ magis venatio appellanda eſt q; elemoſina.Sic aues ſic beſuie capiunt᷑. pi⸗ Jeſt moꝛtis eõſideratõ· Vnde hiero: Eacile cõtemnit ꝛa ab auaricia 2 etiãõs Sciendũ ꝙ homo ſe⸗ R m relinquere optet⸗ xV. ſcz cogitando ſic in agone · reſignes cunctis pꝛopter deũ et cõmittas te volũtati diuine ex toto:tũc dabit tibi deꝰ eterna bona.· Itẽ pꝛo vxoꝛe quã in moꝛte relinqs: dabit tibi deus ſuã benedictã matrẽ virginem mariã que pulcrioꝛ ⁊ dignioꝛ eſt· Itẽ pꝛo amicis ⁊ filis ⁊ cognatis a quibus te ſeꝑani opoꝛtet· ſperare debes ꝙ dabit tibi pꝛo illis ſocietatẽ oĩm ſanctoꝛum 1 angeloꝛũ · Ctẽ pꝛo honoꝛe pꝛeſenti ⁊ pꝛo poteſtate terrena dabit tibi eternũ honoꝛem ⁊ eternũ regnũ · Hſal · ntroibo ĩ potentias dñi. ¶ Scom remediũ eſt confidentia de deo qui nõ derelinquit ſperantes in ſe iuxta pꝛomiſſum ipſiꝰ dicẽtis Nolite ſoliciti eſſe dicentes quid manducabiꝰ: aut qͥd bibẽꝰ aut quo operiemur ? ſcit em̃ pater veſter qꝛ his omnibꝰ indi getis · Qui em̃ ſic fecit hoĩem vt alimẽtis indigeat: nõ patiet᷑ eum perire ꝑ neceſſarioꝛũ ſubtractõeʒ: ſi eius ſe ſubmittat cõ fidentie · Math̊.vi.· Querite pꝛimũ regnũ dei ⁊ hec omĩa adiici entur vobis · ſ. coꝛꝑis neceſſaria· Nam qui libenter vult dare homini celeſna 1 magna ñ negat ei minima terrena.Si em̃ mali crudeles hoĩes ĩmo ⁊ beſiie ⁊ bꝛuta anĩalia filios ſuos nutriunt: multomagis optimus ⁊ verax dñs filios ſuos non deſerit. Qui etiã benignus eſt ſuꝑ ingratos ⁊ malos:quãto: Wece ſuꝑ bonos:qui omnẽ ſolictudinẽ in eum pꝛouciunt A Non vidi iuſtũ derelictũ · nec ſemẽ eius querẽs panem · Vnde bonauẽtura de oꝛdine fratrũ minoꝛũ · Vnũ ð tribꝰ ſpe randũ eſt auariciã abiicientibus ꝓ deo · & aut pꝛocurabit ho mini in neceſſariis aut cũ ꝑco victu ⁊ in penuria dabit homi vires quas ĩ abundãtia poſſet habere · Et eſt hoc iocundiꝰ de modico eſſe foꝛtẽ tanqᷓ; alius de multis · aut qð ſubtrahit coꝛ poꝛi: refundat mẽti in conſolatõe ſpirituali. vt libenter care at tꝑali abundantia: que ſpũalibus deliciis felicius rec õpen⸗ ſat᷑ nſuꝑ magnã głaʒ ĩ celo meret᷑ patiẽter ſuſtinẽdo ꝓ xpᷣo Lepenuriã coꝛꝑalẽ .· ¶ Terciũ remediũ eſt ꝙhõ elõget ſe a cupi dis 1 auaris: familiariſ ſit his qterrena cõtẽnunt · ſal. CHin ſẽo ſẽſ eris ⁊c · Nccidit illi qͥ cũ auariſ ⁊ cupidiſ cõůſe at᷑: ſiẽ puu lo accidit q a lupa fuit nutritꝰ:qͥ aliũ moð Fwiẽdi ab ea diſe ẽ ñ potuit:n quẽ ipᷣa hẽbat.vñ duabꝰ manibꝰ ꝓ pedibꝰ vtebaẽ e incedunt. Magnaſ⸗ miculus: Pecordar⸗ Ergoeten bin poopte gtatis. e namorüft da docuit⸗ / inilsauen Quintuͤ tplieztane qui reddit ommatepe iniuſte⸗0O lirine 8 Alites fien ſtwende hoe aduert aunim coſ. dunt rtnis ietin ſin Mhelueri Mnbicoe uentrſun. “ Knd no ol perhe ſemaſins Alunteetiſt lefiun im bonndn uun poſtmn (ſenuluum Poper e tdiw tn thidſ 1 1donn ſunannt vinſendtonn tetenen Mrobo nn NN gn mmigb den Sommh' gem no on ſeſubmntd 1beromicin vnterpult termnr itt aiaſlos ſo osſwosne Imiosqin eunm ponin qperi gun Vnus ny pormti hunudtrin wrin — toerttn r bomn en ſeuseiſt ditnl di⸗ = —— = ſiß in died diedi ppend 4 .„ DGA XWNRTCHN. XVt. ſic ⁊c. Sʒ qui cũ illis conuerſant᷑ q̃ cõtemnũt tẽpoꝛalia reéte incedunt. ¶ Quartũ remediuʒ eſt paupertas xp̃i · Vñ Bern · Magna ſiquidem abuſio ⁊ vis magna:ꝙ diues velit fieri ver miculus:ꝓ quo deꝰ maieſtatis pauper gen voluit · Treñ · iii · Recoꝛdare pauꝑtatis mee et tranſgreſ·mee abſinthei ⁊ fellis Ergo exemplo xpᷣi ſpernere debemꝰ terrena · qui cũ eſſet dñs oĩm pꝛopter nos factꝰ ẽ egenus:vt oſtẽderet dignitatẽ pau⸗ here tis. ⁊ doceret ſpernere auariciã · Vnde augꝰ· de vera re igione · Tota vita xp̃i in terris per hoĩem que geſſit diſcipli na moꝛũ fuit Ideo oĩa bona mdi cõtempꝑſit que contẽnen- da docuit· ⁊ oĩa mala ſuſtinuit que ſuſtinẽda pꝛecepit vt non in illis quereretur felicitas neqʒ in iſtis timeretur ĩfelicitas. M ¶ Quintũ remediuʒ eſt cõſiderare ꝙ bona tẽpoꝛalia hic mul tiplicata nocẽt homĩ poſt moꝛtẽ · et hoc ꝓpter diſtrictã rõem quã redditurus eſt de tẽpoꝛalibꝰ.Primo quomõ lucratus ſit omnia tẽpoꝛalia q̃ habuit vſq; ad vnũ denariũ vtrũ iuſte vel iniuſte · O ſicut iam curſus mũdi eſt ad lucrãdũ tẽpoꝛalia tũc vix ſine peccato lucrant᷑. Vnde dicit apls·i· thi · vi · Qui volüt diuites keri incidunt in laqueos diaboli. Secũdo redditurꝰ eſt rõem de tẽpoꝛalibus quũo expendit vſqʒ minimũ hallẽſeʒ boc aduertere deberẽt bibuli ⁊ guloſi ⁊ ſuperbi qui tantã pe euniam cõſumunt ĩ voluptatibus.⁊ in ſuperbia veſtiũ expen dunt · qꝛ talis male expendẽs bona ſua pꝛopterea poteſt dam nari · etiaz ſi nulla iniuſte acquiſierit · ECxemplũ de epulone vt habet᷑ luẽ · xxi · vbi dici᷑ erat quidã diues ·qui ĩduebat᷑ pur pura ⁊ biſſo et epulabat᷑ quotidie ſplendide · vbi nõ fit mẽtio ꝙ fuerit vſurarius vel raptoꝛſed bona ſua male expendit et dauperibꝰ non ſubuenit iõ damnatus eſt ˖ Criſoſt. ſuꝑ math * ꝓpter hoc diuitias accepiſti vt laſeiuia cõſumas · ſed vt in demonnis expẽdas ·q̃ em̃ hẽs pauperũ ſunt · ſed tibi credi ta ſunt · etiã ſi ex laboꝛibus iuſlis ⁊ ex hereditate paterna poſ ſeſſoꝛ factus ſis· Tercio redditurus es ratõem quo heredibꝰ tua bona dimiſiſii · qꝛ quilibʒ pꝛeuenire dẽt lites que poſſunt oꝛiri poſt moꝛtẽ ſuaʒ ĩter heredes pꝛopter bona ſua·qꝛ meliꝰ eſſet nullum denarium poſt ſe relinquere. q; cauſam litis xVN DG WVNBICHX. heredibus amminiſtrare · Quia ille qui non facit poſſe ſuum oꝛdinando bona ſua: et diſponendo. quecunq; m ala ſiue que cũqʒ peccata ſiue lites ſiue periuria ſiue inimicicie ex talibus boms inter heredes fiũt ſibi ĩ aĩa ſua nocebũt · q; pᷣuabit ſuf fragiis: a etiam ibi puniet᷑ ꝙ ex ꝑcitate et auaricia ſua noluit antea ea diſponere · Ergo quilibet homo temꝑalia bona poſ ſidens: debet aduertere dictũ xp̃i ꝑ Eſaiã ꝓphetam: qui dixit ad regẽ eʒechiã Diſpõe domui tue q; morieris tu ⁊ nõ viues vltia oꝛdinãda eſt · qꝛ de fidelitate homĩs vltima dies iudicat · N Sextuʒ remediũ cõtra auariciã eſt conſideratio eternaruz rũ eſt ꝙ hõ põt cũ tãta auiditate 1 ſolicitudĩe intendere tem a ſũt: 1 negliget᷑ celeſtia que eterna ſũt t hoc ideo fit q: nõ habemꝰ firmã et verã fidem. Vnde hie ronĩꝰ. Nec verã fidẽ de deo hʒ qui cupit ĩ his miſeriis diues fieri· Ergo quilibet xp̃ᷣianus cũ oĩ diligentia deberz ĩtẽdere oᷣ tutibus et bonis operibus: vt ꝑ bec poſſet ſibi deũ acquirere 1cõſequẽter vitã eternã poſſidere · Vñ Rug Tuc erit dee oĩa Ioibꝰ: qᷓoqͥd bic qᷓrebas: qdqquid hic ꝓm gno habebas: qdqᷣd hic nndtas mãduc are et bibẽ: ipſe erit ti d dalibus gue raſton. „ 2* 8 m e et bibẽ: ij ibi cibus et potꝰ. qd q;d hic volebas vt ſanitatẽ: ipſe erit tibi ĩmoꝛtal. Quidqd hic ꝗrebas vt diuitias:deus erit tibi diuitie · Ruare quid tibi ſi uf⸗ ficit ſi tibi deus nõ ſufficit? tẽ auguſ· li·xxii· de ciuitate dei tate ñ cõphẽdit᷑ deſideria ⁊ vota trãſgredit᷑ acquiri põt eſti O man nõ põt (Septimũ remediü c lia qñq; erũt occaſio boĩm peccãdi · sw a e n 2 ſaluat᷑: ſi diues eẽt foꝛte dãnaret᷑ · hoc deo cõmittẽdũ ẽ qᷓ Sſaie · xxxviii · Vñ etiã ſeneca in quadã epla · Omis dies velut (Septimũ remediũ cõtra auariciã Eꝙ iſta tpa qñz ille q paup bo⸗ oĩa nouit qᷓ hoĩ expediũt lqᷓ̃ nõ· a firmiter tenẽdũ ẽ ſi tibi vnn le eẽt hẽre diuitias deꝰ tibi oꝛdinaret· qꝛ oĩa q; facit facit ĩ bo⸗ no. Qaüt diuitie ſüt occaſio peccãdi ptʒ qꝛ ex diuitiis gůan tur lites et diſſẽſiones· Vñ Friſto ii · polli · Pecunia ſeditõem facit et malignitatẽ· tẽ gnant ſupbiã · Vñ Aug · Vermis diui tiarũ ẽ ſupbia. vñ difficile ẽ ꝙ nõ ſit ſuperbus qui diues eſt· 1. — beei⸗ lteſaire barein ſer itig piet crqnͤ ſeen pud quen pendebn (ainhoſp lamare hene eppit uaut nonact ſechitni fuenit ma igiperate mitzrart ſoꝛe prup et Crei⸗ tus fuig Neruſit⸗ h iin⸗ Noig bona Pektengdl uialtni rNnen codiinole t,dolt rgento: llent ſd 6 mmadeertt anaſuntclet ſemeguidtt ens uohie Oinsdapere numa diesnodet deranoemmn derit etern) je imendernn aqprarnſ iſdem Voeke ns miensd hoebe, 7 ſidn Pidei rgung nobcbeh abusetgen 1 Ktẽ faciũt hoĩem guloſũ:et cõſequenter luxurioſũ. Vnde Bũ har . in ſerm one Wericlicat calktag in deliciis· humilitaſ in di uitiis. pietas ĩ negotus.· veritas ĩ multiloqu io . caritas ĩ hoc nequã ſeculo · EGxemplũ de hoc ĩ vitis patrũ · Quidã heremita apud quendã hoſpitatꝰ inuenit in eo ꝙ vnam ꝑtem lucri ſui expendebat in ncẽtates ꝓpꝛias: aliã ĩ elẽoſinas pauperũ:ter ciã in hoſpitalitatẽ peregrinoꝛũ · Qum aũt regreſſus eſſet ad cellam rogaret vt deu bene expẽdebat. Reſponſũ eſt ei ꝙ foꝛte ei nõ expediret Cllo aũt non acquieſcente ſed ꝓ eo fideiubente conceſſum eſt qð petebat nã ĩ mane cauſa operãdi murum antiquũ frangẽs inuenit magnũ auri theſaurũ· Quo accepto factus ẽ familia⸗ ris ĩperatoꝛi: ⁊1 magnus oppꝛeſſo: pauperũ⸗Quo facto bere⸗ it apli opa. ps CVWIX. Xxvzit. ei bona ſua multiphearʒ qui ea ita mita raptꝰ ad iudiciũ vidit angelos cõquerẽtes de illo oppᷣſ⸗ ſoꝛe pauperũ · Quibꝰ reſpondet᷑ ꝙ fieiuſſoꝛ ꝓ illo reſpõdeat Stupefactus heremita ſupplicabat beate virgini vt eũ iuua ret · Que ĩpetrauit vt heremita ad euʒ coꝛrigendũ mitteretur Qð cum facere vellet nec ei loqui poſſet:ſen ingerẽs ſe verbe ratus fuiſſet: reſus ad cellã iterũ rapit᷑ ad iudiciũ·⁊ ſi pᷣus accuſat᷑. Sʒ btã virgĩe eũ adiuuãte: moꝛtuo ĩꝑatoꝛe:aliꝰ ſue cedẽs ĩ ĩ penũ illũ diuitẽ ⁊ potentẽ caꝑe voluit.ſʒ ille fugiẽs Toĩa bona ſua ꝑdẽs ad pcedẽtia officia rediens: 1 ad pieętatis oſtmodũ vità ĩ bono finiuit ⁊ cõcluſit· (De Gula. Jla deteſtanda ẽ. pꝛimo qꝛ multũ eſt cõtra deũ qzuis omĩa pctã ſint cõtra deũ:tñ gula pꝛincipaliter. qꝛ vi⸗ liſſimã creaturã deificat. ſ. ventrẽ ſuũ. Tuxta illud ad P bhilip̃ii · Quoꝛũ deꝰ vẽter ẽ. vbi diẽ aug. hꝰ ab hoĩe colit qʒ p ceteris diligit᷑ · Vñ hugo ĩ ſuo clauſtrali.Solẽt diis tẽpla cõ ſtrui: altaria erigi: miſtri ad ſerniẽoũ oꝛdinari imolari pẽſes thura ocrem ari · Siqdẽ tẽplũ gule ẽ coqna: altare m̃i a miſtri coci:ĩmolate pẽſes: cocte carnes· fũꝰ ĩceſ. oꝛũ: odoꝛ ſapoꝛũ· Et tal ꝓdolatria ẽ ðterioꝛ q; pdolatria paganoꝛũ· Quia ilh auro argento ⁊ marmoꝛeis lapidibꝰ diuinos honoꝛes impendẽ ſolent. ſed guloſus ventrẽ pꝛo deo honoꝛat.qui eſt quaſi la⸗ terna · Ct ꝓpter hoc videtur hoc viciuʒ deteſtabilius cunctis xXxVHI. WWW1 aliis viciis ⁊ peccatis: qꝛ hꝰ viciũ deũ blaſphemat· Vñ aug. ð & dñi. Si imoderatõe voꝛacitatis debitũ modũ nat᷑e excedis quãtũcũq; laudeſ lĩgua carĩs rſonet:tũ vita blaſphẽat· ¶ Se mine guloſo eſt requies diaboli. Vnde mathᷣ.xii. Qum imun dus ſpũs exierit ab bomĩe ambulat ꝑ loca arida querens re: quicm ⁊ nõ inueniet · t nota ꝙ loca arida ſunt homĩes tem⸗ pate viuẽtes in quibus diabolus non inueniet requiẽ . Vnde etiaʒ in ſignũ huius legio demonũ dixit domino vt habetur Math. vin. Si eiicis nos hinc mitte nos in gregẽ poꝛcoꝛũ qðᷣ dominus pmiſit Vnde dicit gloſa. Niſi quis moꝛe ponci vire itt: diabolus in eo poteſtatẽ nõ accipiet · xquo patet ꝙ dia⸗ bolus poteſtatẽ habet ſuper guloſos· Ctem placʒ diabolo· qꝛ illo vicõ tẽptauit hoĩeʒ in ſtatu innocentie ⁊ in ꝑadiſo· Itẽ pʒ in ypo qui cum ieiunaſſ‚z quadꝛaginta diebus ⁊ noctibus tũc teptatoꝛ dirit ei· Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiãt· ESt ratio q̃re libenter temptat homies etiam bonos cum iſto vicio: qꝛ poteſt eos deiicere ⁊ faciliter trabere ad alia peccata ſcʒ ad accidiã in luxuriã.· Vnde greg in paſtoꝛali dicit · Dum venter nõ aſtringit᷑: ſimul cũcte virtutes obruunt᷑ ttẽ placʒ diabolo · qꝛ iſte qui hoc vicio a diabolo tenetur vald firmiter tenetur Quta qui aſſueti ſunt guloſe viuere:vix ⁊ difficulter poſſunt huic vicio renũciare · Vnde ꝓpſidoꝛꝰ in libꝛo ſoliloqui onꝛum. Dif ficile eſt peccati cõſuetudinẽ vincere.pꝛauus vſus viy aboletur· Moc patet maxime in illis qui a puericia crapu⸗ loſe delicate nutriti ſunt qui poſtmodũ vix vel raro abſii⸗ nentes fiunt: mii ſuperabundãs gratia dei operaret᷑ in illis. ESGt ratio:quia ſᷣm ariſt.vii:ethi coꝛũ· Conſuetudo eſt altera na tura. Et idem . diffiale eſt reſiſtere conſuetudini que aſſimi⸗ B latur nature. (Tercio deteſtanda eſt gula q; nocet homini in coꝛpoꝛe ⁊ in mia· Primo in coꝛpoꝛe quia infirmitates coꝝ poꝛis generat· Gcci.xxxvii: In multis eſcis erit infirmitas. Se neca in epiſtola ·Multos moꝛbos multa fercula fecere · quia multi pꝛopter crapulaʒ efficiuntur cõtracti lepꝛoſi ydꝛopici paralitici· ⁊ ſic de aliis. Et hec ẽ magna fatuitas ꝙ hõ ꝓpter õ cundo deteſtãda ẽ gula qꝛ multũ placʒ diabolo· ex eo ꝙ ĩ bo im Ahl delectn hoiga ſmdoe tacaul. ſinens⸗ ſinetian apuſſb dianatkt gühonm noeqvi jfutan nouiteſt wrii⸗ann kte luero virttcrin keboep ſuinetes nitiktig ſishoib⸗ 1pueros rmius el e grau⸗ Geitono⸗ ltiſant chinporn Alunus me gpoltti tauduine⸗ (heid nlison Ediäd coꝛmaccd tengul niupmioki Us TMockbratt Ggilipansti bonoscunitt ed iugett Mmchderbe obnumikint etur pant erbir 1in inlbolig 4 Kere m 4 inpemugt pirn Nü inmin enbottimm⸗ monn ce ie pdAa CcvHHiX. xvn. delectationem vnius hoꝛe omĩ tꝑe vult eſſe infirmꝰ. Etẽ vit hoĩs adbꝛeuiat· Ecc.xxxvii· Dropt᷑ crapulã miłti obier̃t. ¶ Quia ßm doctoꝛes gula ples ĩterficit qᷓ; enſis· Sie ecõuerſo abſtinẽ tia cauſat ſanitatẽ ⁊ ꝓlõgat vitã. Vñ.ecc̃i·xxxvii. Qui aũt ab⸗ ſtinens ẽ adiiciet vitã · Vñ Tero· in qᷓdã epla. Mr ſanitatis ab ſtinẽtia: mrĩ egretudĩs voluptas. Vn etiã ariſtde regimĩe Pn cipũ · bſtinẽ a comeſtionibꝰ mmiis ⁊ ſuꝑfluitate ẽ ſũma me dicina· ktẽ abſtinẽtia ꝓlongat vitã·hoc pʒ in pncipio mundi qñ homies ita diu vixerũt ſiẽ adã ꝗ vixit. decccxxx: annis· Ttẽ noe qꝗ vixit decclanniſ. tẽ mathuſalẽ ꝗ vixit· deccclnx ãnis q fuit antiqoꝛ ĩter oẽs in veteri teſtamẽto.Iteʒ hoc pʒ in ſcis noui teſtamti ſicut Tohe euãgeliſta ꝗ vixit a te piſſioĩs xp̃i lxviii · annis. ⁊ totũ tꝑs vite ſi ue fuerũt· xcix. anmi quos vixit. Ftẽ hie roĩꝰ vixit · xc vui. ann 183 Ftẽ btũs pau * P nu 8 be re mita vixit. cxiii:annis· tẽ btũs anthoniꝰ ĩi heremo vixit:cv· annis. J ů— Ftẽ hoc pzʒ ĩ carthuſiẽſibꝰ ⁊ ĩ aliis religioſiſ qᷓ diu viuüt qꝛ ab ſtinẽtes ſũt gꝰ bene dici? Ecᷣ xrvir Qui ſlinzs aoilciet vitã ttπ gula nocʒ hoĩ in tꝑalibꝰ. hoc pʒ in ill guloſis ebꝛio ſis hoĩbꝰ q; quidqd ꝑ totã ebdomadã lucrant᷑ vnð ſe a⁊ vxoꝛẽ pueros nutrire deberẽt ĩ taberna ↄſumũt. Vñ ecci:rꝛix. Ope rarius ebnoſus nõ locupletat᷑ Itẽ nocʒ hoĩ in aĩa qꝛ potẽtias aie grauat · Primo memouã grauat vt guloſꝰ obliuiſcat ſui creatoꝛis · Vnð oſeexiii· Saturati ſũt a eleuauerũt coꝛ ſuũ:⸗ obliti ſunt mei⸗Ftẽ intellectꝰ obfuſcaẽ ꝑ gulã 2 p ĩ moderãtiã cibi 1 potus ꝗᷓ intellectꝰ datus ẽ hoĩ ad deũ intelligẽdũ.Vñn Iero· Nibil adeo obruit ĩtell ectũ vt com eſſatio.hoc pʒ qꝛ hbö q;ᷓ poſt.ĩtẽ volũtaſ ꝗᷓ data eſt hoĩ vt eã dẽat cõfoꝛmare volũ tati diuine: ⁊ eã dẽat inhabitare ſpũſſanctus ꝑ caritatẽ ⁊ dul aplS:i: cor: i. Kni cedinẽ q̃ dulcedĩe pꝛiuat᷑ hõ guloſus Vnda 18eeCOL:U-An malis hõ nõ ꝑcipit ea qᷓ dei ſunt· Vnde aug.li.p.confeſſionũ. Caudiũ diuine dulcedinis nõ deguſtas: ſi carnali delectatõe oꝛ maculan· Vnde bernñ. Qũo ignis ⁊ aqua ſimul eſſe nõ poſ ſunt: ſic ſpũales ⁊ carnales de licie in eodẽ ſe nõ cõpatiunt. vtem gula denigrat animã. Treno·iiii· denigrata ẽ facies eiꝰ ſuper carbones. Theronimꝰ Nitẽs cutis ſoꝛdidã aĩam oſtẽdie ſeptẽ. pꝛimũ eſt ante debitũ tꝑs comedere. nam ſiẽ ſer deus venter ẽ pꝛimuʒ querũt regnũ dei ſui· Et regnũ dei ſui eſt eſca ⁊ potus.Cõtra qdð dicit apl ro:xiiii: Nõ eſca potꝰ eſt regnů dei · Vñ pſaie · v. ðꝛ de guloſis. Ve 4 . urgitis mãe ad ſectãdũ ebꝛietatẽ· Ergo merito repᷣhẽdẽdꝰ ẽ q qᷓ demane comedit anteq́; aliqd pr̃ nẽ dicat:vł deo aliq; reue rẽtiã exhibeat. Quia qlibʒ hõ dẽt pᷣmo cibare aĩaʒ cũ deuotia oronibꝰ ⁊ ſcis meditatõibꝰ:q; nobilioꝛ ẽ coꝛꝑe:Vñ bn. Totꝰ mũd ille pciũ vniꝰ aĩe eſtimare nõ põt: nõ em̃ ꝓ toto mũdo aĩaz ſuã daret J„ hana ala ſuã dedit· Nugꝰ. Maiꝰ ẽ damnũ in amiſſiõe vniꝰ aĩ 4 de filis iſrl'qui ĩ deſerto carnes deſiderabãt: 1 ꝓpter hoc irã dei incurrerũt:Hſal: Jdhuc eſce eoꝛũ erant in oꝛe eoꝛuʒ ira dei aſcendit ſuper eos· Quãuis ſatiſfaceret deſideriis ⁊ conci 8 Puniuit:. Vnde pſal:· Seiẽdum ꝙ non debemus mo q; veter ẽ vas ĩ mũdũ qð comũpit ciboſ p̃cioſos Quis em̃ pᷣcioſũ balſamũ infundet in vas ĩmundũ · Vñ augꝰ.Drecioſus cibꝰ ad te ĩtrat qᷣ;d fit cG intrauerit? nõne ſi ſpecula haberemꝰ ĩ vẽtre de abis pᷣcioſis Piſcentiis eoꝛũ:tamen nihilominus eo Nluit ſuper eos ſicut pul.carnes petẽ delicata abaria ꝓpter tria Dri erubeſceremꝰ? Scdo qꝛ erũt duo cõtra vnũ. ſcʒ coꝛpus ⁊ cibꝰ delicatꝰ cõtra ſpm̃.Sufficit em̃ eõcupiſcẽtie malicia ſua vt ñ plus ꝑ delicata cibaria accendat᷑ Tgit᷑ ſumenda neceſſitas nõ ſuꝑfluitas:Quia ſᷣm aplm · Qaro cõcupiſcit aduᷣſus ſpm̃ Terdo q; qui cõſueuit vti cibariis p̃cioſis poſtmodũ ſꝑ vult ea hre. Ergo pueri nõ delicate nutriendi ſunt: tum q; ex hoc * ſepiꝰ ifirmant᷑ ⁊ debilitant᷑ ⁊ qñq; moꝛiunt᷑:tũ qꝛ ĩ ſenio etiã voluüt talia oõſueta hr̃e. Vñ ſalomõ ꝓũuᷣ· xxiiAdoleſcẽs iuxta 5* vii· polliti. Dueros ceẽ ſine vino ẽ bonũ: Terciũ qð ẽ rep̃hẽſi piã ſuã gradit᷑: ⁊ cũ ſenuerit nõ ſcedit ab ea:Vñ etiã ariſt · diẽ bile ẽ qñ aliqſ nimis ſumit:vt legit᷑ ð ſodoĩtiſ· Ceñ xviii · Siẽ Hquit᷑ de his ꝗᷓ ſunt rep̃hẽſibilia cirea comeſtionẽ·a ſuůt ui dei m doctrinã xp̃i· pꝛimo qᷓẽt regnũ dei ſic guloſi quotũ q̃libet xpᷣianꝰ 3 nï aie q́; mille coꝑm Scom qðs é rephẽſibile quãdo ꝗs nimis delicata eibaria vult hre. Vnde legit᷑ nůi · xi · gruin let ſequi ſumatine e nims mod ſilt vittus Quußmbue utitſe do gnſobllee 4 ithuius eccupiſe de alus bon lthoe bri⸗ liperchun dſanit⸗ ſatemger bbi ad min e ſgnoe inauitzte nino bibit. noſina ſi cho Dum pundet cu ſ deben redhaſen Obeginlitan mpezi (te diſerit dne diſc wnet iſſt Anch ats e Vübi lo⸗ iptoi Mld inn difeßtitlee delge in 1pr far eNn enis onen ut we N OToneNe 11 terepesien lſamü etnrn eirero de abiszos 3 crps0 nuliasux dud wtſts! r oldsſpi noi ſ tangear tigiſenvan ſvoccizinn ei 1 1 I SVR. em̃ pluuia nimis magna nociua ẽ: ſic eti nimis parua nõ va let · ſic quiſqs puidere ſibi dilige nter dẽt ꝙ nõ nimis multuʒ ſumat: ne cibus aggrauet coꝛpꝰ ⁊ ſuffocet ratõem· nec etiaz nimis modicũ: ne coꝛpus nimiũ debilitet᷑ · ſed in medio con⸗ ſiſtit virtus · Vnde ariſt· i · ethi. Mediũ in oĩbus laudabile · Quia ſᷣm hugonẽ de ſacto victoꝛe · aro ſi c nutriẽda ẽ:vt ſer uiat · 1 ſic domãda eſt: vt nõ ſuꝑbiat. ¶ Quartũ qð eſt repꝛe⸗ henſibile ẽ qñ quis nimis auide ardẽter ſumit cibũ · Signũ aũt huius auiditatis ẽ qñ ſic ammuſ hoĩs ad cibũ tanto ardo re cõcupiſcẽtie trabit᷑: vt nihil ſinat hoĩem de deo cogitare vl de alis bonis: ſed effundit ſe ſup cibũ tan qʒ bꝛutum animal Gt boc vtiqʒ nõ eſt bonũ nec rationabile ꝙ homo fundat ſe ſuper cibum vt irration ale animal. Et etiã eoꝛpoꝛaliter noczʒ q; ad ſanitatẽ coꝛpis valet ꝙ cibus hõeſte 1 oꝛdinate ⁊ mode iſtã auiditatẽ cibi ad minꝰ dicat vnũ pr noſter: I ãte ſignũ erucis faciat qᷓ; cibũ ſumat · Exemplũ de moniali q̃ in oꝛto comedit lactucam ſine ſigno crucis: et ſic diabolũ cum lactuca eomedit · Vnde di cit beatꝰ greg in dialogo ſuo ·. Q quidaʒ cõuerſus bibit vmũ in cuitate ſine licentia 1 ſine ſigno crucis ſic diabolũ cum vino bibit. Et ĩ pᷣncpio menſe hõ debet cogitare de pauꝑibꝰ 1tanto faciliꝰ 2 ſalubꝛi us digeritẽ · Ergo cõtra onũ laudabile: ꝙ quilibʒ hõ ante ſumptõʒ ſic ꝙ vellet ꝙ quilibet paupꝑ intm̃ haberʒ: debet eis imptiri elemoſinã ſuaʒ de mẽſa ſua inquantũ facultas admiſerit· Vñ catho· Dum ſedes ĩ menſa pꝛimo de pauꝑe penſa · Tũc bene pꝛandet᷑ cũ xp̃s adeſſe videt᷑ · Et infra prandiũ dum ſedent in mẽſa debent loqui de bonis 1 honeſtis deificis: debẽt ca uere vᷣba ſcurilia mũdana detractoꝛia Exemplũ legit᷑ · & q̃dã diues inuitauit vicinos 1 cognatos ſuos locando noß in vnã mẽſa· qin alia menſa etiam paupes collocauit: ⁊ vnus inter paupes q fuit ſanctꝰ hõ vidit in pneipio menſe qndo benedi cite dixerũt et pꝛimo duo fercula comederunt · angelos crcũ „ dare diſcũbentes · q; loquebant᷑ de deo· Et poſtomdũ ceper̃t loqui mũdana · et conſequẽter vicioſa et detr actoꝛia · tũc de⸗ mones affuerunt a diſcũbẽtes circũdeder̃t· ⁊ angeli fugiert xvmHE. DeE ab eis a dederũt locum dem onibus. Tunc fleuit ille ſẽus hõ. Poſtmodũ iterũ ĩ fine mẽſe ceperũt loqui de deo de bonis . „ tuc angeli redierũt: ⁊1 demones fugierũt· Tunc ille hbõ hoc videns cepit alacriter ridere Tunc poſtmodũ interrogauer̃t ilũ bonũ hoĩem q̃re f leuiſſet ⁊ poſtmodũ riſiſſete ip̃e mani feſtauit eis ea qꝗᷓ vidit·2 exhoꝛtatꝰ ẽ eos vt vbicũqʒ eſſent cuʒ hoĩbus cõgregati libẽter deberẽt loqui de deo 2 honeſtis· In ſignũ huiꝰ dicit xp̃ᷣs in euãgelio · vbi duo vel tres cõgregati debet dicẽ gras regratiari deo de bonis pꝑceptis· Vñ aplus epb. v. En oibus gras agẽtes· Vnde augꝰ. de vbis dñi · Di qᷣd mãducas a bibis ad refectõeʒ t repatõem mẽbꝛoꝛũ: gratiaſ ages ei qui tibi tribuit moꝛtali 2 fragili hee ſuffragia: abus tuus potꝰ laudãt deũ· Ex hiis pʒ ꝙᷣ Fõ põt quãdoq; vti pci . oſis cibis ſine pctõ: alius ĩ groſſis cibaris põt offendẽ deũ . . 1 delinqre:· Vnde augꝰ. de docirina xpiana. Hõt eẽ vt ſine ali * Anr ſipiẽs aũt fetidiſſima gule flãma in viliſſimũ ol? ſardeſcat Iteʒ augꝰ. Nõ ꝓrter poꝛcũ ſed ꝓpter pomũ monẽ pᷣmus hõ muenit Et eſau primatũ ſuũ nõ ꝓpter gallinã ſed ꝓpter len nculã pdidit. Et le temptatũ (Quitũ imꝰ regẽ nrm nõ de carne: ſed de pane ee licitudo ppandi cibaria. Nliqui qi ꝑ totũ diẽ occupant᷑ cirea pieparatõeʒ abarioꝛũ ventris ꝙ vix vl nunq; vnã miſlaz pñt audire: ſed et de cibariis aĩe modicũ vel nibil curant . Aiqui etiã i ſi ꝑ ſe nõ faciant: tamẽ oꝑtet ꝙ ancille 1 familia tm oc⸗ gitites: mo mollia n cupent circa illa ꝙ negligut miſſaʒz 1 ſermonẽ: et raro poſſüt „ . intrare eccleſiã: pnapaliter ĩ die dnica: cũ tamẽ qlibet teneat illa die audire integrã miſſam ſub pcepto eccleſie et talis ne ſudiũ adhibẽt decoctionũ frixarioꝛũ a cõdimẽtoꝛũ gha eyrco 4 . 4 ugo ſuo clauſtrali Quidã ſupſtictoſuʒ nimis ĩ p ꝑandis ab mõ aſſa: mò pipe:mõ alio: mõ cimĩo: mõ ſale cõdit⸗ him oſue tudinẽ pꝛegnãtiũ mulierũ deſiderantes. 1 cũ tãta ſolicitudĩe ſunt in noĩe meo ibi ſũ ĩ medio eoꝛũ. Item pꝰ mẽſaʒ tũc libz qð ẽ rephenſibile ẽ nimia ſtudioſitas 1 ſo glectio redundat ĩ domĩos illoꝛũ qui ſic eos occupant. Vnde Plepant diundno guloſern veorp tie dlue wis fnyn. cſpien⸗ m ediced ſcultellas deberet te noͤ cede mortal:n dinahabun neognoſe comedep ncätate bus gentr d rean grasage l⸗ dn E. tolit de q brqroſenn iſemre⸗ Foppclis unt eget fe ſipn⸗ ul cbu nödüd itlleſag⸗ deo debon mmtencgue⸗ ſeten fenn ci Ang drhonteh tres igign niſntuq pas Pi bis dii dicd dori: gul ſafriguon ginni ütoffenen brain iul noti nan iſogne eſde ſtudioſtn oeclpint zwüͤm lamm. —,0— — — =SSS= 1 c irer goclpn nisippnn = E — — = 6 S =– mitong. co tita . et — S=ꝛ EE Se 1 — reqrit · maxĩe ſi nõ ẽ dies ieiunii ſub p̃cepto ecelx. GVIK. VIII. pꝛepant᷑ nt deiirdei qttuoꝛ vel qͥnqʒ ferculł.Drima nõ ĩpe. diunt nouiſſ ĩa. iſti habẽt colẽ ventrẽ ſuũ tanq́; deũ· It tales guloſi. rarol nuquã cõtenti ſũt de cibariis ipſis ppatis · Ctiã qñ vcoꝛ vl familia fece ĩt oẽm diligẽtiã ſuã ĩ p̃ᷣpando cibaria tũe adhuc cõq̃runt ⸗ murmurãt · Aut ſũt ninns ſalſa: aut ni musʒ frixa:aut nimis mollia:à ninis dura 2 ſic ð aliis. Si aliqᷓ negligẽtia notabil cõmiſſa ẽpꝛeꝑando cibaria:tũc iraſcunt maledicẽdo vxoꝛi ⁊ faĩlie: ⁊ inſuꝑ qñq; blaſphemãt · ⁊ volũt ſcultellas ipſis.ſ.vxoꝛi 1 familie ad collũ piicè. Tales cogitaẽ deberẽt ꝙ deꝰ iõ pmiſerit illã negligẽtiã fieri: vt ĩcog noſcẽſ te nõ eẽ dignũ comedere cibaria bñ pꝛeꝑpata·qꝛ foꝛte es pctõꝛ moꝛtal: ãtea ĩgratꝰ fuiſti deo ð boĩs cibartis ꝗᷓ ex ꝓuidẽtia dĩna habuiſti: l etiã qꝛ antea ĩ bñ pꝛepatis abaris exceſſe iſti 7 deũ offendiſel. Et g' des ii punit te ĩ ill ꝗbꝰ peccaſt ĩmo qñ recognoſcis te eẽ ĩ pctõ moꝛtali:tũc ſcire dẽs ꝙ nõ es dign?ꝰ co medẽ panẽ a bibè aquã ad ſaturitatẽ.ſʒ vix dẽs ſumè purã nccẽitatẽ ad ſuſtẽtatõʒ nat᷑e.Et rõ hꝰ qꝛ pctõꝛ ĩdignioꝛ ẽ oĩ⸗ bus creaturiſ.ergo nõ dignꝰ hẽe vſũ alicuiꝰ creace· quas iò de creauit vt hoĩes vſũ illarũ creaturarũ hrnt deo de hoc grãs agerẽt ⁊ ei buirent. Sʒ heu tales petõꝛes ⁊ guloſi hoĩes plꝰ cõſumũt de creaturis q; boni hoĩes · de qꝰ deo nũquã vl raro regratiant᷑· nec ei ſeruiũt: ſi potiꝰ mũdo diabolo ßuire volũt · de qͥhꝰ oĩbus ſic vſis diſtrnictã rõem reddituri ſunt do Ex quo ſequit᷑ ꝙ merito nullłꝰ dẽt de eibariiſ murmurare vel blaſfemare . ſʒ pꝛo peceatis ſuis debẽt hꝰ ſuſuinẽ ⁊ cogitare .% xp̃s ꝓ pctĩs nr̃is in cruce pendẽs comedit a bibit amarũ cibũ potũ · Vñ pſal. Dederũt ĩ eſcã meã fel: T in ſiti mea potaue runt me aceto · ¶ Sextũ rep̃henſibile ẽ nimis frequẽter ſumẽę cibũ · Sufficit em̃ hoĩ ſano bis in die ſumere cibũ · Frequẽs ãt ſũptio multũ nociua ẽ corꝑi ſm medicos · nã addẽ cibu ſupꝛa cibũ nõdũ digeſtũ ĩpedit digeſtionẽ coꝛrũpit vᷣtutẽ digeſlti uã · Secꝰ aũt ẽ ð laboꝛãtibꝰ qᷓ ĩ mags la boꝛibꝰ deſudãt vt ſibi victũ ⁊ nccaria q̃rãt · Ctẽ ſilr de pueris ĩtelligẽdũ ẽ qͥ ſunt ĩ au gmẽto · · ꝗ adhuc creſcũt qbꝰ licet pluries comedẽ ſi necitas Septimũ E rep̃henſibile ẽ varietas ferculoꝛũ q̃ rep̃hẽſibil ẽ ĩmo ⁊ nociuꝰ CGVIX. hoĩ nõ ſolũ quãtũ ad aĩaʒ:ſʒ etiã q̃ntũ ad coꝛpꝰ · Q aũt varie tas ⁊ multiplicitas ferculoꝛũ nocet coꝛꝑi · hoc ꝓbat macro. bius ꝑ qᷓnqʒ· Primo ꝓbat ꝑ hoc ꝙ aĩalia vt frequẽter ſunt ſa marunf ſimplici cibo ⁊ aſſueto:ſue nat᷑e cõueniẽti:⁊ nullo mõͤl libẽter vtunt᷑ ill qᷓ ſũt cõtraria ſue nat᷑e · Cuiꝰ oppoſitum hõ rõnalis ſepe facit · · comedẽdo ⁊ bibẽdo ea q̃ nõ cõpetunt ſue nat᷑e:ſʒ ſolũ vt ſatis fiat delectatõi ⁊ appetitui· Scðo mõ ꝓbat hoc ꝑ artẽ medicine · qꝛ medici ſaudẽt infirmis cõmede bibere ſumplicẽ abũ ⁊ potũ:⁊ nõ diũſ a fercla aſſata ł frira Et rõ huiꝰ ẽ.qꝛ ſimplex ſbꝰ ⁊ potꝰ magis ẽ digeſtiuꝰ.Et etiaʒ qꝛ ãtea ſe nimis repleuerũt diũſis cibariis:⁊ bᷣm ariſt.i· ethi · fiũt ꝑ cõtr. optʒ eos poſtmodũ abſtine᷑: 1 ſuin plicẽ cbũ ſumẽ· Tercõ ꝓbat hoc · vᷣbi grẽa. Si duo hoĩes eiuſd cõplexioĩs biberẽt eandẽ mẽſurã:⁊ vnꝰ bibet diũſa vina ſi et Medicĩe fiũt ꝑ cõtraria:gꝰ ſemel · tũc citiꝰ ĩfirmaret᷑: ⁊ minuſ cõ petẽt ſue næce ille multi plex potꝰ: q; illi qͥ bibit ſumplicẽ potũ · licet in eadẽ menſura quantũ ad quãtitatẽ. Sic ſilr ẽ de cibo intelligenduʒ· Quarto ꝓbat ꝑ boci. qs poſtmodũ infirmat᷑: tunc medici poſſunt o hmnakech faciliꝰ cognoſcẽ. vnde habeat infirmitatẽ illaʒ q; ſi diuerſa i poſiättli baria comediſſet vel diuſa pocula bibiſſet. Quinto ꝓbat pꝑ hꝰ qꝛ nat᷑a ẽ vnifoꝛmis ĩ oꝑatõe ſua· Qũ aũt hõ comedit diũſa multiplida ferculatũc natura digerit illũ cibuʒ qui ma gis ẽ digeſuuꝰ:remanẽte illo cibo q minus ẽ digeſiiuꝰ ĩ ſtomacho cũ hõ guloſꝰ ſuꝑaddit iterũ cibũ ſuꝑ cibũ:ſ.comedẽdo ĩ re pPlẽdo ſe ante digeſtionẽ· tũc ille cibus q manet ĩ ſtomacho indigeſtꝰ fit putridꝰ·ſic ſtomachus coꝛrũpit᷑ ⁊ hõ frequẽter firmat᷑ 1 moꝛi᷑· Vñ ſeneca.Multa fercula mltos moꝛbos fege rũt · Vñ etiã ſapiẽs dicit· O gula plres interficit q; enſis.· cCcx· his oĩbus pʒ ꝙ vtiliꝰ a⁊ ſalubaꝰ etiã quantũ ad coꝛpꝰ.ẽ come dere ſimplicẽ cibũ ⁊ bibere ſimplicẽ potũ ⁊ aſſuetů uin q modis põt quis peccare in gula. cat moꝛtalr· Rñdeo ꝙ; ßneipalier. mõiſ. Drĩo qñ diligo coꝛp' tm̃ ꝙ otra p̃ceptũ eccdl retyitin M Equit declarare quot modis hõ comedẽdo l bibẽdo pe e ꝑatꝰ ſũ comedẽ diebꝰ ieiunioꝛũ Do aͤtibene ſe ſoluoien dictCüalt Atoſing orüfmnis del triſaredt geudoc ſocomedite ſes comed bitü comede blineresß⸗ ℳ„ Drngeſinal it iclunus ((ores eoril dArMi 0 nore lurur curnib? 1i iu⸗Coſdiu⸗ res pgnite eſtuo debl mmoſitiment ſoͤtenit ſol (ctudi pirt (Ebllt are. tenct leideo Gtenure W tds gl cöpettlcen DDt noar offendent (oßmederey⸗ % einonn Qͤn pr N n naglinſin nenin OH Gn 1gin pen eini 30) hmm ün iadernfe geſtus Eten in miſtic⸗ üdlnenſe duo boiczens tdicſapinſe venfeilenkt gende nenſan ndeg ur Waplunte gh idrent õ cmmedt bazqunge Atusiſann ter · et vitam ſibi adbreuiat ſumẽdo talẽ cbu vel potũ ai n cũ tñ bene poſſẽ ieiunare: ſ 3 nolo coꝛpꝰ meũ ĩtm̃ grauare ·et ſic ſoluo ieiuniũ ſine cã ab eccĩa pᷣceptũ. Vnð hermã · 8 ſchil. dicit. Qñ aliquis ĩoꝛdinatõni gule l cõcupiſcẽtie ĩheret tanq; vltĩo ſim (ſiẽ de qbuſoã ðꝛ ad philip· ii .· Quoꝛũ deꝰ vẽter eſt quorũ finis ĩteritꝰ tta ꝙ tal q̃ſ deũ cõtẽnẽs ꝑatꝰ ſit pcepta dei trãſgredi. vt delẽatõnes gule aſſeqᷓt: tal grauiter peccat. Secũdo cũ qͥſ ſumit cibũ illicitũ ſiũᷣ ꝓhibitũ.ſiẽ adã ĩ ꝑpꝛdi ſo comedit cibũ illicitũ et ſibi ꝓhibitũ:iõ expulſus ẽ. Sic ſur ſi ꝗs comederet carnes l etiã lacticinia ĩ· xl cibũ illicitũ et ppi bitũ comederet · Circa qð ꝗ̃rit᷑ a qb* cibis ieiunãtes debent M abſtinere⸗? Reſpõdeo bᷣm beatũ tho · le ſe · q · cxlvi · In ieiunio q̃drageſimali ĩterdicũt᷑ vniſalr oua ⁊ oĩa lacticinia EIn aliis auũt ieiuniis ſũt diuſe cõſuetudines: q̃s qᷣq; obſeruare dʒ hm mores eorũ ĩter quos cõuſat᷑ diiii· deniq; Eſuſ aut gnaliteꝛ carniũ ĩ oĩ ieiunio ꝓhibitꝰ ẽ· qꝛ gnalr mag delẽabil ẽ 2 ad hu morẽ luxurie mag coopꝑat᷑· Vñ ⁊ in ſcxta feria nẽe ẽ abſtinẽ a carnibꝰ 1 ĩ ſabbato ſm gnalẽ cõſuetudinẽ· Extra de ob ie⸗ iu. Cõſiliũ. Cõcoꝛdat Hoſti· Sciẽdũ ꝙ qibʒ hõ tenet᷑ totã xl. ſ 9 ieiunare cũ cibo qᷓdrageſimali: q ſam ⁊ foꝛtes ſüt: 1 vti bene poſſũt tli cibo. Secꝰ ẽ de ill qſũt ĩfirmi ⁊ debiles ul etiã mlie res p̃gnãtes lactãtes puos· vł etiã ĩ puerꝑio exñteſ: qꝛ ſi ne ceſſitas debilitatis coꝛpalis ĩpedit eas: nõ tenẽtur ieiunare · imo ſi timeat̃ ꝓbabilr de ꝑicdlo earũ l aboꝛſu: nõ ſolũ boſ ũt ſed tenẽt ſoluẽ ieiunia · ¶ Tercio mõ qñ 6 ſaenter abũ ſibi nociuũ ĩ viribꝰ a ĩ coꝛꝑe comedit ꝓpter ſolã delectatõeʒ qua nõ vult car 2 7 . tal grauiter peccat. qꝛ facit contra caritatẽ qᷓ bõ tenet᷑ ſe ĩ deo diligere: vires ſuas p̃ᷣſeruare: vt deo diutius 2 Facl it ſeruire · Hlal: Eoꝛtitudinẽ meã ad te cuſtodiam: Qõtra oc talis guloſus et voluptuoſus vires corpis debilitat ſciẽ cõpetit ſue nature· Ergo tãtus poſſet eſſ e appetitus illicitꝰ ad talẽ nociuũ cibũ vel potum Fomna grauiter in hoc deuz offenderet · Niqui vero dicũt · cio hoc non competit michi comedere vel bibere cũ tñ eque bñ ſumunt. Quare tũc ſumis ſi nõ cõueĩt tibis? Reſpõdeo vt ſatiſfaciã appetitui 1delcatõi * Sciendũ tñ ꝙ oĩs cibꝰ creatꝰ eſt ad ſuſtentatõʒ nature: vt ii⸗ hõ deo ſe eruiat. ergo ſi vnus cibꝰ nature tue nõ cõuenit tun bonitas dei diuſa cibaria creauit vt ſic te cũ cibo tue nat᷑e cõ Petẽti eibare poſſis tẽ qui ſeſſiones longas faciunt cõomef ſocietatẽ ⁊ cõplacentiã hoĩm: ꝙ poſlt ſatiões ⁊ cõuinia ꝓpter longis ſe „. ionibꝰ a ſuꝑfluis comeſſationibꝰ. Et etiã poſt ſũt modũ ſi infir mãt᷑: vel etiã qñqʒ citius moꝛiunt᷑ ex talibuſ indifoſihi ſeruitio veia negligͦt ſalues aie ſines reled eeli grauiter deu offenduͤt. Simi ter illi peccãt qui talia cõöuiuna faciunt. Vñ augꝰ. Quicũq; ad bibendũ ꝓnus fuerit. vel ĩ con niino ſuo alios adunauerit: ꝓ ſe ⁊ pꝛo ip̃is in die iudidi reus crit · ¶ Quarto qñ quis ſumit abũ licitum ⁊ ſanũ : ſʒ excedit 6* ĩ nimietate: ſic ꝙ ꝑdat ratõem: vel nauſeam habeat vel vomi tum pꝛopter ſuꝑfluzꝗ crap ulam · talis etiã grauiter peccat · Circa qð ſciẽdũ ᷣm heinricũ de firmania. Quicunq; inebꝛiai:·· 35. vel qui excedit menſurã in comedẽdo: ſi hoe facit eũ ꝓpoſito 1 intentõe peccat moꝛtaliter. Secus eſt ſi ſit i pꝓprpoſito: ſi caſu euenerit vel ex foꝛtitudine cibi vel potus vel ex fragilitate ſumẽtis:tunc em veniale ẽ · Sciendum ſczʒ » permannũ de ſchilditz. & qnñ quis tanruͦ ſumir de ebo 1 po⸗ tu ꝙ vomitũ ſequi opoꝛtet: vel aliam inoꝛdinatiõem:vel tm̃ ſuperflue ſu mit cum ſuo grauamine etiaʒ ſine vomitu: vnde deberent poſſent Plures alii ſi uſtentari qui foꝛte fame peri clitantur vel foꝛte magna inedia purgentur. credo ꝙ in ta libus caſibus cõtingant petã moꝛtalia: qꝛ marfeſte patz , ta lis comeſſatio fit cõtra caritatem dei pximi· ttem de nimia ſumptione cibi ſeᷣm eundẽ doctoꝛẽ quãdo tanta ẽ ꝙ ꝓpter eam ratio obſorbet᷑ coꝛpus ſcienter nimis ad rebe ſpiritus ad carnalia vicia incitat᷑: ita ꝙ bomo certitudinali⸗ ter ſcit ꝙ ſumptis talibus cibariis vel in tanta quãtitate ipᷣe nullo modo poteſt ꝑſeuerare niſi peccata moxtalia ĩcidat. crxe * qh; ille voluntarie pꝛecipitat᷑ ſe in tionis impedit et vebementiꝰ q; (coʒeſſatio cum tamè bonũ bumanum fundetur in vſu ratõnis) doctoꝛes tenent cõmu 2* periculumi. De ebꝛietate aũt linqud ningin mo qun mne ſcenter im ſineſaretr pel nonge deratetun nusſt pece Utäline er ininessſ fes reputal mo Gtinh lta debin nent Etpu⸗ foqnant peccare vi etas palde genug ſu Geng ſett etou imnbyo in. lbommat. tutturapit Poulofum rationall nuqub'n malirrat aloſſſmne Popoſtor nitteſn e cn. . H DpDaAa CWIX. xVIII. * . än niter ꝙ ebꝛietas ex genere ſi uo peccatũ m oꝛtale ẽ· quando ho une⸗ mo qui inebꝛiatur ſcit ꝓ certo potũ eſſe in ebꝛiatiuũ: tamen adrdh ſcienter immoderate et voluntarie ſumit illum · Secus tamẽæ ſcur iſa ſi neſciret potum eſſe inebꝛiatiuũ vel tam ſubito inebꝛiatiuũ vel non credidit nec intendebat ex ꝓpoſito eum ſumere ĩmo — — — nütinon Nmta b derate · tunc ſic poteſt eſſe peccatum veniale· It credo ꝙ mi⸗ beei ſt nus ſit peccatum ebꝛietas in his qui habent debilia capita q eſenn. citiſſime ex potu modico inebꝛiãtur · non tamẽ audeo dicere Nutalniuim qnn in eis ſit peccatum moꝛtale. Et foꝛte in aliquo tanto vlio fuenttien res reputant᷑ illi in moꝛibus et ex natura male diſpoſiti· quãä⸗ 1die indit to citius 1 facilius vſum ratõis 1 bonũ humanum amittüt ſmni ſam 6t cu debilitatẽ ſuam multotiens experiantur ꝙ ſibinon ca thernfm uent · Et pꝛo tãto etiã ebꝛietas poteſt eſſe in eis graui petri iguenm po quanto eſt magis cõtinua: q: ſic in habituʒ deducit . 1 ipi nungiitin peccare vidẽt᷑ ex babitu a nõ ex paſſione velł ignoꝛantia. Gbꝛi rriſi etas valde deteſtanda ẽ q; non ſolum eſt pctm moꝛtale ſcom crwum in Eenus ſu ſe d etiã maximuʒ enn¹ multoꝛũ peccatoꝛũ cauſa lel pnn Ine ongeneg omncl vi Cbaetas eſtmi omniũ vriorum idammnſ ſient ecõ uerſo ſo buetas ẽ mĩ oĩm virtutũ· t eʒ ebꝛietas facit nhe Dde hoie beſtiã de robuſto infirmũ e pꝛudente mſanum. Vnů ln ambro. in li & pnia Epaiofi ci abſorbʒ vinu abſorbrea din merwron abominat a deo deſpicit ab an gelis derider ab hoĩbꝰ. deſti . fanſen tuitur a virtutibꝰ. cõfundit᷑ a demonibus· Scienduʒ ꝙ valde uſo wotn piculoſum ⁊ ſtultuʒ eſt inebꝛiari · qꝛ ebꝛioſus cõparat᷑ anĩali r nan 4 rrationali· Cõtra qð dicit pſalł. Nolite fieri ſicut equꝰ ⁊ mu/ iſſceeſt, lus quibꝰ nõ eſt intellectꝰ. Quia hõ ꝑ ratõem dĩt ab aliis ani nitmen malibꝰ irratõnalibꝰ. Vñ ariſt.vii · politicoꝛũ Inter oĩa aĩalia n hbromo ſolus bẽt ratõeʒ tem ꝙ damnoſũ ⁊ piculoſum ſit ho d min? inebriari pʒ ex hoc qꝛ ſihomo ĩ tali ebnetate occidi᷑· o!· ntmt, alias quacũq; moꝛte moꝝt᷑ eternaliter damnabit᷑ It eſt peri — ”“ auofſiſima mors. paobof cr coq: cum h er deliberatoe otzuin pꝛopoſito inebꝛiat᷑ tunc peceat moꝛtaliter. illud pctm̃ nõ re epeideu mmitti ſine vera cõtritõe ſed ĩterim ꝙ ẽ pꝛuatꝰ vſu rõis non Nreht poöt coteri-Ergo ſi ſic moꝛitur nunquã ſaluabitur. Secus eſt qñ hõ rationalis ſubmergit᷑ vel alias ocedit᷑· tũc ĩ momẽto ,R P oteſt conteri de peccatis ſuisi⁊ ſic ſaluari Vnde aug. Ebrle tas aufert memoꝛiã- diſſipat ſenſum cõfundit intellectũ· con . citat libidinẽ · oĩ a mẽbꝛa debilitat. vitam diminuit · 2 omnem R ſalutẽ exter minat. Qualis aũc erit pena guloſoꝛũ: pot⸗ ebꝛi oloꝛũ patet ꝑ tale erxemplu⸗ Legit ꝓ quidaz miles frequẽter inebrꝛiebat᷑: et cũ quodã cruſibulo ad dedicatões iuit· taber nas frequẽtauit· ſed de eccleſia de indulgentiis modicuz cu rauit. Qui poſtmodũ infirmatus:re at E a deuota filia ſua vt ei poſt moꝛtẽ apperet ſtatuz ſuu ei indicaret · Poſt obitů eius infra · xxx· dies appuit: cruſibuluʒ ĩ manu babuit. 1 igni tus ex toto fuit.· 1 filia eius ꝑterrita queſiuit quis eſſz 1 quid cũ cruſibulo vellet. Qui reſpõdit pater tuus u. in iſto cruſi bulo hẽo potũ meum . de quo Dlſal.dicit/ Egnis ſulphur ſps rocellaꝛũ ꝑs calicis coꝛum. ueſiuit vtrũ bi fuffragari poſſetgreſpondit nõ·im o nec omes ſancti in celo qi ſnĩa euangeli dataẽ ſuꝑ me. vbi dict᷑ ligatis manibus e pedibus pꝛoncite euʒ in tenebꝛas exterioꝛes: vbi erit fletus incepit ter ve ve ve · Ve in ama ritudiĩe. ve in multitudie · ve in etern itate penarũ · Vnde etiã grego in moꝛa: Qui nunc male ſe ĩ voluptatibus dilatat: ilů poſtea ĩ ſupplicis pena anguſtat. ¶ Quinto cum quis itm̃ diligit cibuz: ꝙ appetit? dele Ktatõnis cauſa finalis 1 pꝛinci palis ſumẽdi cibũ delectabuẽ · Et ſie pꝛeponit talẽ delectatõʒ deo: qui pꝛinapalis 2 finalis cauſa dẽt eſſe in oĩbus oꝑibus. Et talẽ delectatoez qᷓrunt hoĩes voluptuoſi qui ſolũ ᷣm coꝛ pus viuunt: ⁊ curaʒ carmis in deſidenis pficiunt: Vnde apls⸗ Si ſcᷣm carnẽ vixeritis moꝛem ini. De quibꝰ etiã dicit fero .i epla. Difficile ĩmo impoſſibile ẽ vt p̃ſentibus quis ⁊ futuris fruat᷑ bonis:vt bic ventrẽ ibi menteʒ ĩpleat. de deliciis trã⸗ ſeat ad delicas· Sciendũ tam cũ quis eſunit· ſic eſuriẽdo co medit a delectat᷑ in ibo nõ eſt petĩ · qꝛ hoe eſt naturale cuili bet aĩali· Ttẽ ſiquis pᷣparat cibum ea intentoõͤe vt euz ſumere poſlit . qꝛ aliter nõ poſſet. hoc iterũ põt fieri ſine peccato· Vñ ſue · ſed doleãt ſe aliter nõ poſſe · Melius em̃ poſſent ſi aliter ltridoꝛ dentiũ.Tunc clamare foſitb one aape appetere tedereſtn diodni⸗ Poages d S ᷣ . einpie ſutihaf reznſ Tunc ſecundo queſiuit vtrũ ſibi R gich Dnn „ℳ „ dip geſſengo pdeſn odlah rcndz ſun nom dip mltiloe heledit ia nt malici iig reddit dinſun es m ſen lddemnc Cumetüzi e quide ee mnnc⸗ floguiz intaletüeg nwit 1rnn dünpn nlesfraen degur tte⸗ denontiuſ Nret Noh npuit di eſrn . ürmniden isſaſuſe Peiutniſi ſancknche is mantbuut hient Keus dee inem guri Ndeen basdlrti pumquin Knals in 4 ttäle Man Fſteris optĩa:⁊ locutꝰ R ä ””éä K. 7 “ H ” . W 7 V, vo cuX poſſẽt · Ego qᷣlibet xpᷣianꝰ cibũ ſibi pᷣpatũ debʒ cũ grãrũ acti one acciꝑe nec nimiſ auide comedẽ nec nimiſ delicata cibaria appetere:ſed neceſſitatẽ cibariorũ accipe · et ſꝑ in deũ coꝛde tẽdere · ſi nõ ſemꝑ actu tñ habitu. Vnde aug · de vbis domini Si qᷓd mãducas ⁊ bibis ad re fectõeʒ recuꝑatõez mẽbrorũ.2 grãs ages ei qͥ tibi moꝛtali hee ſuffragia trihuit· cbꝰ tuꝰi po „ (De mitiloquio aliis filiis gule Equit᷑ de filiabꝰ ipſiꝰ gule· Quorũ pᷣma ẽ mitiloquiuʒ TL. ſcʒ detractio vituꝑatio · vl alia vᷣba ĩania 1 ſuꝑflua. qᷓn do eĩ repleti ſũt: tũc detrahũt tũc ridẽt tũc dill oluut 1 fluüt ad ĩutilia: ſic ꝙ os vix cuſtodire poſſũt · v. Poſt vinũ vᷣba :pꝰ?* ibreʒz naſat᷑ herba. Nota ꝙ a miłtiloqᷣo debeꝛẽt hoĩeʒ cohibeꝛe qnqʒ:Hrimũ qꝛ miltiloquiũ hoĩem audiẽtibꝰ odioſum reddit Vñ qdã ꝑphe̊s renogae, du; poſſʒ hoĩ bꝰ placẽ reſpodit. Si uis pauca. Scom q; ẽ ſignũ ſtulticie nd e ſeriptũ ẽ ecclaſtes·x· Stultꝰ vᷣba miltiplicat.· Sic ecõuſo taci nitas eſt ſignũ ſapĩe· Vnde ſeneca. Taciturnitas hoĩ ſlul to ꝓ ſapĩa putat᷑. Terciũ qꝛ mltiloquiũ ſpedi cõuũſionẽ hoĩſ ſic ꝙ nũq́; ad verũ ꝓfectũ ꝑueniet. Vnde Tob Nũqᷣd vboſꝰiu ſtificabit? Vnde etiam iacobi Pmo. Qui putat ſe eſſe religio ſum nõ refrenans linguã ſuã: huiuſ vana eſt religio · Quartũ qꝛ in mitiloquio nõ deerit peccatũ Ecclĩi ·xx. Qui mitis vtit᷑ ö 7 bis: ledit aĩam ſuam. Sic ecõuerſo qui odit loquacitatẽ: extin guit maliciã · ⁊ qui cuſtodit os ſuum: cuſtodit aĩam ſi uaz QIu— tũ qꝛ reddituri ſumus ratõem de oĩbus verbis ocioſis · Ma- thei ·xii · De omĩ verbo ocioſo quod locuti fuerint homines reddituri ſunt ratõem. Sciendum circa premiſſa ꝙ qndo hoi nes in ipſo multiloquio cadunt ex ꝓpoſito in verba turpia puta detractões: vel aliqua que ſũt cõtra honorẽ dei vłĩ no cumẽtũ ꝓximi ſꝑ ẽ peccatũ mortle quãdoqʒ tñ põt eẽ venia le quãdo ꝓcedit ex natali garrulatõe alicꝰ. ſine pẽo tamẽ foꝛ te nunqʒ ẽ · qꝛĩ mitiloqo nõ deerit pẽᷣm. Nec reputatur mui tiloquiũ ſi quis ad laudem dei vel ad edificatõnem proximi predicãdo vel docendo verba quantũcũq; multa dicit · ſicut — patet per beatũ auguſt.xii:de ciuitate dei·ca · vltĩo · ¶ Secoan warit“ da filia eſt immü dicia: ꝗᷓ ſolet pꝛouenire ex gula:vt ẽ vomitꝰ tamne cotra 1 fetoꝛ i eructatõnes ⁊ pollutõnes nocturne ⁊ luxurie. Quia vẽter eſtuans mero ſpumat in libidinẽ· ⁊ tales demane ſunt ſib ſicut ſepulcrũ fetidũ. Vnde pſal. Sepulcrũ patẽs eſt guttux tcdientt eoꝛũ . Sciendũ ꝙ talis ĩmundicia:ſ.vomitꝰ ẽ quedaʒ inhone⸗ kientů ſta alteratio corꝑis pꝛopꝛi qð homo ex caritate tenet᷑ diligẽ· prent hnde ⁊cõtrariat᷑ cari tati ⁊ ho neſtati vᷣtutis · Et iõ ß᷑m genus ſuũ ſernacoe petm̃ moꝛtale: qñ ex voluntario ⁊ defectuoſo motu gule pꝛo tqviſamar cedit vel ad ipſaʒ oꝛdinat᷑: Et dico voluntario q; ſi eẽt inuo⸗ lũtariꝰ ⁊ m ere natural: puta ex debilitate ſtomachi poſſet eẽ petm̃ veniale vel nullũ · Vel etiã ſiquis propter medicinaʒ vo diat Bemesd Ppter rnüh temrerüet M mitü ſibi faceret nõ peecarʒ: ¶ Tercia filia ẽ ſcurrilitas id ẽ NglucireEt ſpotivoꝛt: lichtfertikeit vel bubeſcheit: qꝛ gula mouet hoieem (mirſieq ter hẽt ſe in vbis ⁊ factis ac ſi eẽt fatuꝰ vel ſcurro ¶ Quarta ſmepmt filia ẽ ebitudo mẽtisi.ĩ vulgari dumſinnikeit/das iſt zerſte: (Ciegim rung der vernunfft · oder der beſe cheidenbeit · qꝛ ex gula rat am pſech obtenebꝛat᷑ ꝙ neſcit quid facit. n ſingnũ huiꝰ homo meliius (cogitme facit quidqᷣd dẽt facere cũ eſt ieiunus q́; cũ eſt repletuæ DPro tettaeſtſe quo ſciendũ ſcᷣm hermã. de ſchil· Qſi hõ ex gula ex ebꝛiee⸗ intüͤntt nẽ hõ impediat᷑ ad cõſiderãdũ ſuꝑ his qᷓ neceſſaria ſũt ſaluti Miilidie pꝗᷓ põt vitare pctã ⁊ damnatõeʒ: non eſt dubiũ talẽ ebitu⸗ Anptur? zet dinẽ eſſe pcetm moꝛale:. qꝛ eſt cõtra caritatẽ dei a cõtra rõem utltcfraz N pꝛope ſalutis:quã hõ ex neceſſitate diligere tene. ¶ Quinta (tizlke filia ẽ inepta leticia:i:laſciuia carnis · ſu geſtꝰ coꝛꝑis ĩoꝛdĩatꝰ laſciuiã leuitatẽ mẽtis demõſtrans Oro quo notãdũ ꝙ qñ quis inepte letat᷑ de hiis q̃ ex ſpẽ ſua mala ſunt ſiẽ dꝛ pꝛou· ii· Letant᷑ cũ male fecerint: ⁊ exultant in rebꝰ peſſimis· TCunc certũ eſt ꝙ inepta letici a ex ſubiecto ſoꝛtit᷑ reatũ pcti moꝛtal q tales letant᷑ de qbꝰ valde dolẽdũ eẽt· Sil pʒ illð ſi ad ſcur rilitatẽ aſſumũt᷑ aliq̃ q̃ ſjm ſe mala ſũt.ł q̃ vergũt ĩ nocum̃tũ pꝛoximi vel cõtemptũ dei. tem ſiquis ad talia ita vehemẽter afficiat᷑ ꝙ ñ põt ea dilectõe dei vl pꝛoximi linq̃re:pʒ ꝙ peccat Atramensn (cedtnſet fertuntafſun (doeetke nuuit ſin 6 Pdo luwipn lum li e deneſen ris gre hy hore ttenet ige ingen qelieet inn nuchipolti medieinnr ſcurnltnee lumoer wen ſtue pen tdus Nreſe fe glurnr Aocs Kngenae 1 rguln achtr . p tie um Aamiaſarlin büütaetn Neidcöt dn. nei in 7, . i⸗ mtuglene quo neceſſitatẽ ſumere ꝑ. ceſſit ſumẽ ꝑmittat (Scdo occultat ſe ſub ficta ſpẽ neceſſitatis. vDo CGXx. N. moꝛtalr · Si qs tamẽ inepte letet᷑ vel ſcurilitatẽ exereeatꝛtee tamẽ cõtra caritatẽ dei vel ꝓximi facere attẽptet:venia leẽ. RMVla qũo occultat ſe ſub triplici ſpecie virtutũ· DPrimo O I ſub ſpẽ liberalitatis ⁊ maxie in illis qui gulã celebian tes dicunt:deꝰ oĩa dedit ad vſus hoĩm·et oẽs res fecit ꝓpter hoĩem. Et iõ malũ eẽt ꝙ res facte ꝓpter hoĩem humano vſui pirent · Vnde greg in moꝛalibꝰ. Ventris ĩgluuies coꝛ deuictũ qſi ex ratõe ſolet exhoꝛtari·cũ dicit ad eſum deꝰ oĩa condidit· et qui ſatiari cibo reſpuit nõ aliud q; conceſſo muneri cõtra dicit. Remediũ cõtra hanc occultatõʒ ẽ cogitare ꝙ deꝰ nõ oĩa ꝓpter vnũ hoĩeʒ creauit:ſʒ etiã ꝓpter alios· Vnde cõtra oꝛdi nem rerũ et pꝛouientiã duiine oꝛdinatõis eſt ꝙ vnꝰ vult oia deglutire · Et ſicut ſunt diuſe condicões hoĩm · ſie etiã diuerſa cibaria · ſic ꝙ vnuſquiſqʒ põt inuenire cibũ ſibi cõpetentẽ de mere poteſt et alis etiã ſuas neceſſitates Greg· in moꝛa· Cuʒ ſic voluꝑtas ſub neceſſitate ſe palliat. vix eam ꝑfectꝰ quiiſ q; duudicat· Remediũ cõtra hanc occultatõʒ eſt cogitare hoc · ꝙ ſm Nug: et etiaʒ phᷣm· Natura paucis cõ⸗ tenta eſt·ſed cõſuetudo milta neceſſaria facit· Tõ ðꝛ ecci.xxix· Initiũ vite hoĩs ẽ panis ⁊ aqua. Ergo attendẽdũ eſt ad ſum dum alimẽta: ſiẽ ad medicamẽta· Augꝰ.x.cõfeſſionũ:Moc me docuiſti dũe vt quẽadmodũ ad medicamẽta: ſic ad alimenta ſumpturꝰ accedã· Et ꝙ nũqᷓz accedat ꝓpt ſatietatẽ: ſpſe re trabat circa appetita: et nõ ſinat preire cõcupiſecẽtiam ⁊ dele ctatõʒ nac̃e:ſʒ potius cõſideret quantũ neceſſitati ſufficiat ibi ſiſtat. Sʒ qꝛ difficile ẽ puare · iõ frena gutturis ſũt pare ne tinẽda · Aug.x· cõfeſſionũ · Et quis ẽ dñe ꝗ nõ rapiat᷑ aliq̃ndo cxtra metas nccitatisqs ille magnꝰ et glificʒ nom̃ tuũ Ter cio occdtat ſe ſhᷣ appetitu ciborũ abiectorũ:cũ ĩmoderate ap petunt᷑ et ſumunt᷑· Greg ĩ moꝛa·Neqʒ eĩ cibꝰ ſʒ appetitꝰ ĩ vi cio ẽ· Vñ et lautioꝛes ciboſ plerũqʒ ſine eulłpa ſumimꝰ.⁊ abie ctioẽèſ ñ ſine reatu cõſcie dguſtamꝰ.pinc ẽ ꝙ eſau ꝑ lłẽticulũ pᷣ matũ pdidit · Et helias ĩ hemo carnes comedẽdo mẽtis vᷣtutẽ xVmW. pbAe CLTX. 4 Sic qui appetitũ nimiũ habẽt ad groſſa cibaria ex hoc quaen aſden doqʒ nõ ſe credũt peccare: cũ tñ hoĩes etiã quãdoqʒ ĩ groſſis moigſgui cibariis delinquũt · Vnde heꝛmãnꝰ de ſcilditz dicit ꝙ ĩmodeꝛa octioiſ ,in⸗ ta cõcupiſcẽtia edẽdi vel bibẽdi põt eẽ im mecloſis abariis anittrſt zzʒ in vilibꝰ. ſcz ꝙ aliquis in cibo nimiũ delectet᷑ vel nimis a idie bum cupiat ſicut eſau lẽticulã de qua habet̃ Ceñ · xxv· Da mi noneni⸗ hi de hac coctõne ruffa alioquĩ moriar. N ota ꝙ ad obſerui⸗· deunm mo⸗ dũ ꝙ hõ ĩ auiditate ſum̃di cibũ ſp teneat᷑ ĩ freno ratõis tã ĩ eci pulifmultio bis delectabilibꝰq; etiã in groſſis duo requirũt᷑· Primo ꝙ; bö6 onscorpiſ ſẽꝑ ſequat᷑ ratõis ductũ:et nõ edacit atis appetitum vt dicrt· hober ocen cũ aplo ad philip · iii Scio ſaturari:et eſurire · ſcio abüdare: ſui ſepult et penuriã pati. Sic ſcʒ ꝙ nõ ſumat cibũ m appetitũ ſed hm logtiam vlt mælſuratõeʒ ratõis · Secuũdũ ẽ ꝙ hõ ſꝑ de donis ſibi diumitus ribrmhim coceſſis nihil ſibi aſſcribat: ſed totũ deo attribuat· ⁊ oĩa que efngeretlig ſunmit a manu dei ita recognoſcat recipiat · ſiẽ pauꝑ ĩ hoſpi femedid eſte tali cũ grarũ actõe re cipit abũ ſibi miſericoꝛditer porrigẽtiſ fßipenſatd gquo nutrit᷑ Et ſp mẽtẽ ꝑ grarũ actõeʒ ad deũ eleuet · ſic ꝙ nu· (byeſunit l zʒ ciboꝛũ dele Ctatõi appetitũ ime: gat· hec facienſ reatũ vita nöhabutali it et meritũ cumulabit. (Remedia gule ſüt ſer· ſtd Sfib⸗ Equit᷑ de remedüſ cõib? coͤtra gulã ebrietatẽ · quoꝛũ ſegt math, il ſic reuocat a peccato q; frequẽs moꝛtis med itatio io Nörefn. Aeoſdenn . puima eſt meditatio mortis Vn augu · in li· exhoꝛtatio Cũ ſcʒ qͥs pcogitat ꝙ coꝛpꝰ ſuuz dat vmibꝰ ĩ eſcã · Quid eniʒ dunn Prde dicem de guloſis hoibꝰ ĩpinguantes coꝛꝑa ſua cum cibarleis imnitnleneto delicatis: niſi ꝙ ſũt coci vermi preuidẽtes vermibꝰ vt eſcoz intoum D de ſuis coꝛporib ĩpinguatis babezt d nde Bern. Si diligen: ullbhimn ter cõſideres coꝛpus tuũ quid p os: per nares: ceteroſq;d maag ur dezneg tus corꝑis exeat: vilius ſterquiliniũ nun; vidiſti· Vnd ergg uimſhttſal ſuperbis o homo cuius conceptio culpa · naſci pena · labor umeſtenmn vite mori poſt hominẽ vermis· poſt vermem fetoꝛ et hoꝛror (oeiide Sic in nonbominẽ vertitur oĩs homo · Moc aduertere dẽrẽét Pinlter ni guloſi: et ſic erubeſcere coꝛpus ſuũ cũ delicatis cibariis ĩpin uizſinogen guare. Vnde Rug. de verbis domi ſermone · v Predoſ? ab unent te intrat quid fit cuʒ intrauerit ? Nõne ſi ſpecula hbabemꝰ rnabali Q in ventre de cibis precioſis: erubeſcerem vg „ cðz remediũ ſo ſainni idahien deetginen ecioſs ani 1veltinge Ceimbin 1gocklni. enormetii it ingtd etitunrrder ozbidir Kpati ſon noſchduner bun din vſipthitt oditn gyft ideuet yi cienſ tuinn gaeſtſe ebntetn vinlicrin ortis mai ieſei une verniimn Bersngn ſcacumen —— eſt cõſideꝛare mala que hom ex crapula eueniũt. Nam triplx moꝛs ſequit᷑ ex crapula.Dnimaẽ moꝛs aĩe. q;ꝛ guloſi ⁊ ebrioſi emittit: ſie expirat aia eũ deũ amittit · Et hoc cotigit qñ hõ ſe cũdũ carnẽ crapuloſe viuit. Vñ apls. Si ſem earnẽ vixeritiſ moriemi · Vnde etiã hiero. Nitẽs cutis ſ.- oꝛdidã aniam reddit. occidũt aĩas ſuas. Vñ Aug· Sicut expirat coꝛpꝰeũ aiam foras Secunda mois eſt moꝛs coꝛpis. Vñ eccla.xxxvii. Hropter era pulã multi obierũt. qui aũt abſtinẽs eſt adiiciet vitã· Lercia ? moꝛg coꝛꝑiſ et aĩe ſimul poſt iudiciũ · Exemplũ de epulone vt habet᷑ luce. xvi. Qui quotidie epulabat᷑ ſpledid⸗ poſt motẽé ſuã ſepultꝰ ẽ in inferno .· vbi toꝛquebit᷑ fa 5 * 4 4 eo qꝛ iam vltra mille annos P gutta aque rogauit dicen 9‧Da ter abraha mitte laʒarũ vt ĩtigat extremũ digici ſui in aq vt remediũ eſt cõſiderare penuriã 2 miſeriã xp̃i. Quia qui ieiuĩa refrigeret liguaʒ meã. quia crucioꝛ in hac flãma. Terciuz R pßpi penſat: de fadili a gula abſtinebit · Et nota Pxps tribꝰ vi cibꝰ eſurüt. Drĩo em̃ cũ:xl · diebꝰ et noctibꝰ ieiunauit 2 tunc nõ habuit aliud ad comedẽdũ niſi lapides: quãdo tẽptatoꝛ di xit ei· Si filiꝰ dei es. Nlia vice eſuriit. ⁊ nõ habuit niſi folia.ſiẽ legit᷑ math:xxi · de ficulnea:q nõ hũit niſi folia.cui xp̃ᷣs male dixit · Nia vice eſuriit et ſitiuit ſcʒ in ſ ua paſſione qũñ dixit Si tio. Tũc em̃ nõ habuit niſi acetũ et fel ad comedẽdũu et biben dum · Vnde Hſal. Dederũt in eſcã meã fel: 2 in ſiti mea pota * dãnatorum:⸗Dro quo notãdum ꝙ guloſi habebunt triplicia fercula· Primum ferculum eſt fames . Vnde pſal. Eamem pa uerũt me aceto (Quartũ remediũ ẽ cõſiverar fercla ⁊ potũ S tientur vt eanes. Vnde eſaie · ix. Vnuſ. quiſq; carnem brachii ſui vorabit· ſcllieet pre nimia fame et dolore⸗ Secundum fer culum eſt eterna moꝛs. Vnde Pſalmiſta. Moꝛs depaſcet eas Et hoc ẽ valde miſerabile quia ſemper moriuntur: et tam nũ iz finaliter mori poſſũt · Vnde Apo calix · Mors fugiet ab eis ð quia ſi moꝛs coꝛꝑalis que eſt niſi ſeꝑpatio coꝛꝑis et anime ſie hoĩnem toꝛquet:q nee ſtare nec ſedere. nec loqui põt. Quid tunc moꝛs eterna faciet in damnatis? Vñ fob.xv. Conſumat moꝛs foꝛtitudinẽ eiꝰ. Exẽpluʒ ptz de debilitate preſẽti qᷓ ſi ſi me ſiti hoe ptz ex debilitat foꝛtiſſimos: quantomagis illa moꝛs amara reddet ſuis bid illa coꝛpa debilia ad reſiſtendũ ⁊ ad ſe mouendũ.Terciuʒ fer culum ſunt carnes decocte ⁊ aſſe· Vnde kob · xxiiii.· Tranſibũt ab aquis niuiuʒ · Cum em̃ in frigoꝛe ſunt ire congela ex ni mio frigoꝛe lingua eoꝛũ: ⁊ ſie comedent eam quaſi carnes co ctas. Qum autẽ in caloꝛe ſunt: tunc ex nimio caloꝛe aſſatur 2 cõcre mat᷑ lingua in oꝛe ipᷣoꝛum:⁊ ſic tunc eam comedunt ã̃ſi carnes aſſas. Vnde apoẽ · xvi: Manducabant linguas ſuas pᷣ doloꝛe .· Quis aũt erit potus damnatoꝛũ oſtendit Dſal dicẽs. Ignis ſulphur ſpũs ⁊c̃· Quia ſicut vinũ penetrat mẽbꝛa⁊ le⸗ tificat eoꝛ hominis. Sic potus infernalis totũ homineʒ pene trat eũ ab intra ⁊ ab eytra cõtriſtat· ¶ Quintũ remedium eſt ꝙ reddituri ſumus deo ratõez de omnibus inutiliter 1 ſu perflue expenſis vſq; ad minutiſſimũ quadꝛantẽ Quia ſᷣm ve ram iuſticiã dei homo bibẽs hauſtũ aque ſine cauſa ⁊ neceſſi tate de hoc redditurus eſt ratõem· O quid tunc dicturi ſunt qui tot denarios ĩmo groſſos ⁊ floꝛenos guloſe ⁊ ebꝛioſe ex penderũt:qui quando qʒ a mane vſqʒ ad veſperaʒ: ĩmo quan doq; noctẽ ſuꝑaddunt.· et ſic in taberna ſedent ⁊ ſe cuʒ vino ſupflue replent ⁊ ſic ſe inebꝛiant · de quibꝰ omnibus diſtricti reddituri ſunt ratõem. Ergo quilibet xpᷣianus timens deum nunq;z ſine cauſa ⁊ neceſſitate ⁊ vtilitate deberet bibere vnũ hauſtũ:ſed ſemꝑ in comedendo ⁊ bibendo deberz querere ſu ſtentatõem nature. Vnde augꝰ. de verbis dñi: Si quid mãdu cas bibis ad refectõem a recuperatõem membꝛoꝛũ:tũc tꝰ V abus 2 potus laudat deũ · ¶ Sextum remediuz eſt conſide⸗ rare eternam cenaʒ nobis in celo pparatam: vbi habebimus fercula magna. fercula mita: fercula dulcia·2 fercula pᷣcioſa· DPrimo fercula magna q; coꝛpus ⁊ anima ibi paſcit᷑ſicut hie , , 5 — “ . . „ in pſe enti tantum guttur imo pars gutturis cibat cum pꝛie ſenti cbo. Quia cũ cibus ad vẽtrẽ venerit ammodo nõ ſapit · Item ſi vnus tibi pꝛo laboꝛe totũ mundum daret ſatis elſet: quẽ deꝰ ſolo verbo creauit · quia dixit · ⁊ facta ſunt: Quid tũc cum tibi celũ dabit cum gaudis ſuis ? vbi apponet diligen tiam ſuam vt magnũ gaudiũ tibi faciat · Vnde dixit diſcipul ſereolrge Aſ nobis ſeee nuneer poe i l ſtorquol hoſein 1 ſedleyit Vnuſquiſ priote gte r gbturin habet hoet membꝛähe ktemtig ſeruiſſety brgo ſitot i;gandior Tercoibi⸗ tachüpfal ſoolaiti poculin, cksuit Pbſuſinet. Mmröͤfeaſe Mlongii dennpn Kemſim mi ſoſenn Puapeg kebe Nus ner 34 “D netrernihn Crübonnen Drintütmn dus inuntrt 1 ſnechnnnec⸗ DturNem n Gllge ehiſe t Gprpinoge Oenſſeonh 9ocaminsn umnsunenN Deberet inen SS= — S — . =ꝰ, — — — . S = — — = ſuis· Vado parare vobis locũ. Secundo habebimꝰ ibi multa fercula:qꝛ tot quot ſũt ſancti ⁊ an geli in celo: quoꝛũ numerꝰ eſt nobis ignotꝰ. Quia ſiẽ nec ſtellas celi: nec guttaſ mariſ: ſic nec numerũ ſanctoꝛũ aliq; noſtrũ numerare poterit · Vnde apoẽ · vii · Vidi turbã magnã quã dinumerare nemo poterat Et de quolibet ſancto qlibet nẽm magnũ gaudium hẽbit. qꝛ noſcimꝰ 1 diligimꝰ nos alte rutrũ.ſie nunq; mỹ in pᷣſenti ſic dilexit ſuũ vnigenitũ . Et ſic ex nimi⸗ caritate h᷑m Anſhelm̃ nuſquiſq; intantũ gaudet de alteriꝰ gaudio ĩquãtũ de ſuo Pio ergo quidqd vnus nõ hẽt in ſeip̃o:hoc hẽbit ĩ alio ñ gre · Ex illiꝰ ſancte pꝑfecte caritatis merito fiet vnuſqſqʒ habiturꝰ in alio:qð nõ hẽt ĩ ꝓpꝛio merito· Ergo quidqᷣd aln habẽt hoc tuũ erit ex ſincera caritate · Sicut quidqd hic vnum membꝛũ hẽt condiuidit cũ aliis · ſic erit in celo int er ſanctos. tem tm̃ gaudiũ hẽbit quis de vno ſco ꝙ ſi mille annos deo ſeruiſſet: ꝑ tm̃ ſpaciũ tpis deo nõ plene de hoc ſatiſ feciſſet. Ergo ſi totus mundꝰ et illiꝰ hoĩs tũc potiꝰ vellet illo caræ qᷓ; gaudio illo pꝛiuari qð de vno ſolo ſancto poteſt habere Tercio ibi hẽbimꝰ ferclła dulcia ſie ꝙ talis dulcedo ẽ hic igno ta · Vñ pſal· Quã magna multitudo dulcedĩs tue dñe quã ab ſcondiſti timẽtibꝰ te · IEdẽ.· Daraſii ĩ dulcedĩe tua pauꝑi deus · Apo cal·xix. Beati qui ad cenã agni vocati ſunt · Etiã patet m ſanctis qui tãta ſuſtinuerũt· Vnde aulus vidit gaudia celi. poſtea dixit · Nõ ſunt cõdigne paſſiones huius tꝑis ad futu ram glam · que re · Si om̃es tribulatões ⁊ omnem pauꝑtatẽ quis ſuſtinẽt nſuꝑ ⁊ om̃i die mil leſies moꝛere?᷑: adhue cõdi⸗ gnü nõ feciſſet · Vñ hiero · in epla · Nullus laboꝛ durꝰ. nulluz tpꝑs longũ videri dẽt quo glia eternitatis acquirit᷑ · Vnde eri⸗ ſoſt. de recupatõne lap. Si quotidie oꝑteret nos toꝛmentca pferre:ſi ip̃am iehennã puo tꝑe tolerare: pꝛo eo vt ip̃m xpᷣm vidẽ poſſemus in gla: ⁊ ſanctoꝛũ eiꝰ numero ſociari:nõ erat dignũ pati om̃e qd triſte ẽ:modo vt tãti boni tanteqʒ; gloꝛie ꝑticipes haberemur · Quarto habebimꝰ ibi fercula p̃aoſa. qꝛ deus met dabit ſe no bis in p̃miũ · Et ſi creatura a deo creata põt letiſicare hoĩem verbi gra· Sicut aurũ auarũ:a honoꝛ et XVH. pG CGVLN. poteſtas a veſtes p̃cioſe ſuꝑbũ· Cibus pᷣcioſus ⁊ vinũ bonuʒ guloſum ſic de aliis· Quid tũc creatoꝛ põt? Tanta ſunt gau dia celi ꝙ ſi celũ aꝑiret᷑: 1 minimũ gaudiũ alicuius ꝑui ſancti videretur: quãuis remote a nobis ſunt: tamen totus mundꝰ ſufferre non poſſet hoc gaudium. Si aut em poſſibile eſſet ꝙ; ſuufferre poſſet: tunc nullum coꝛ eſt adeo triſte quin ex hoc le tificaretur· Fmo ſi interim in igne ardẽt: vel in glacie ſtaret: vel etiam ip̃am moꝛtẽ coꝛpoꝛis ſuſtineret: de his oĩbus nihil interim ſentiret · Quid tũc erit cũ nos illic veniemꝰ: cũ deo — „ — . I,MW m 7 —. / cũ ſanctis oĩbus gaudebimus ? ᷑tẽ deũ videre ẽ ita delecta bile ꝙ& RKugꝰ. dicit ꝙ potiꝰ vellet eẽ ĩ inferno ⁊ deũ videre: qzʒ in celo eius viſione carere. Vñ angeli iaʒ quaſi ꝑ ſeptẽ milia annoꝛũ deũ viderũt: 1 ſi ad ictũ oculi deberẽt pnuari viſione dei: nimis graue eẽt eis· Quãuis em̃ angeli hic mira opentur 1 nob frequẽter ſeruiãt:tñ ſꝑ deũ cõtẽplant᷑· Vñ mathixvii. Ingeli eoꝛũ ſemꝑ vident faciẽ patris mei qui ĩ celis eſt. ctẽ ð hbac viſione de dulcedie eius dicit pſal· Quoniaʒ mille anni ante odos tuoſ tanq́; dies heſterna q̃ pᷣteriit · Vbi dicit gloſa ꝓ nunq́; aliqua dies tã gaudioſe cõſumpta in pᷣſenti:quin miule anni bꝛeuioꝛes eſtiment in celo · ktez in hac viſione iple bit᷑ deſieriũ homĩs Vñ pſal· Satiaboꝛ cũ appuerit glona tua Quia in celo quilibet ſatiabitur ſiue ſit magni meriti ſiue ꝑui cũ hẽt eaſoẽ tũc plenù ẽ: ⁊ non põt plus recipere · Similit de vaſe puo qð põt cõtinere vn am ſolã menſurã:cũ hẽt illã tüc plenũ ẽ: a⁊ cõtentat᷑ ita bene in vna mẽſura ſicut magnũ vas in viginti vrnis· Sic ẽ de ſanctis magnis ſicut ð ſancto petro vel paulo vel dñico vel ſancto franciſco:qui habent magna vaſa. i.mag na merita. Et de nob qui ſumꝰ quaſi parua vaſa: cum ꝑuis meritis nris · Vnde augꝰ. li · xxii· de ciuitate dei · Rp̃e de erit finis deſiderioꝛũ noſtroꝛũ:qui ſine fine videbit᷑: ſine faſtidio amabit᷑: ſine fatigatõe laudabit᷑ · ICdẽ eodẽ li. Qð deus pꝛepauit diligẽtibus ſe· fide nõ capit᷑ ſpe non attingitur·cari tate nõ cõpꝛehendit᷑ deſideria ⁊ vota trãſgredit᷑ · acquiri põt ſic ꝙ quilibʒ contentat᷑ intantũ ꝙ nõ poteſt plus deſiderare CECẽyemplũ de vaſe magno qð põt cõtinere viginti vrnas vini ißn vpn eſümart deſu ben ilamai ſurgene dicebat, ter /eſf dinis rert niseſtſen ud face chet coln terrartag ſon nquu dendonun den 1zam Jr Lurunan ſilus um ſergnee Puadelecta benterdeber purus nun elt t quan leßlunn ſtoramnge glturre audet tamg uonigd otnohen luxuni ho vegemne pinüben Lnnſingt ns iſn ntorug nnd bleeſtg. eguinerho 1 Pce ſunt hischhn nill mennciden reé trdeec deü biderei ſpſeptemi Puan piion ninopenn Vi mth wi iclse e iumle unn Wdattgolt ſſorogin hrploneie puentgautn menitiftegt phos deſoun gmamm 6 pere⸗ im ln 7 ſcur ngun eſtimari non poteſt. Exempluʒ de gaudiis celi · Legit᷑ ꝙ in ec dleſia beati petri Colonie cũ eſſet quedaʒ obſeſſa contigit ad illam aliã obſeſſã ſuꝑuenire · Mox vna contra aliam cepit in⸗ ſurgè: ⁊ clamoꝛibus ⁊ cõtumelis ſeſe afficere · demõ demoni dicebat miſer quid cõſentiendo lucifero ſic de celo ruimus⸗ Xlter reſpondit · quare feciſti æg Cũq; illi adbuc quaſi penitu dinis verba ꝓferrẽt · alter ſubiunxit. Tace · iſta penitẽtia ni⸗ mis eſt ſera· Et idem demon interrogatus a circũſtantibus. Quid facere vellet vt ſic ad celum redire poſſet 5 Reſpõdit ſi eſſet columna ferrea ⁊ raſoꝛiis ⁊ cdlauis acutiſſimis armata a terra vſqʒ ad celũ erecta vſqʒ ad diem iudiciiſi carnem habe rem in qua ſic pati poſſem) me ꝑ illã trahere vellẽ · nunc aſcẽ dendo nunc delcendẽdo dummõ puenire poſſem ad gloꝛiam dei de qua pꝛopter ſuperbiam meã cecediidd— Vvyruria deteſtanda eſt.quia eſt pctt nociuum tam in R coꝛpe q; in anima· Vnde apls· i· ad cor. vi · Qui fomi⸗ catur in coꝛpus ſuũ peccat.qꝛ luxuria pꝛimo maculat ipᷣm coꝛpus· omĩa em̃ peccata maceulant aĩaʒ: ſed illud coꝛpꝰ Taĩam · Vnde etiã innocentiꝰ de vilitate cõdicionis hbumane · Luxuria nõ ſolũ maculat aĩam:ſed fedat ꝑſonaʒ· Vnde luxu rioſus iam hẽt quodãmodo iehennã in ſeip̃o · ſ. fetoꝛem luxu rie 1 ignẽ con enßil centie. deo luxuri oſus cõparat᷑ poꝛco plus delectat᷑ in luto luxurie q; in floꝛibus caſtit atis· O q; li benter deberemus coꝛpꝰ nĩm in puritate ſeruare· qꝛ quanto purius nunc ſeruat᷑: tanto gloꝛioſius in futura reſurrectiõe erit · Et quanto impurius: tanto plus tunc fetet ſi ſic decedit Eſt em̃ luxuria pcti fetens non ſolum coꝛaʒ hoĩbus:ſed etiã coram angelis · Quia angeli ſunt puri qui nos cuſtodiunt: igitur nõ modicum diſplicet eis ſi aliquis in cõſpectu ip̃oꝛuʒ audet tam nephariuʒ opus luxurie ꝑpetrare· Vnde bern. En quouis diuerſario: in quouis angulo reuerẽtiã exhibe ange⸗ lo tuo:nec audeas illo pᷣſente qð me vidẽte nõ auderes· t᷑tẽ luxuria homini mmuit vitã ⁊ debilitat coꝛpus: Vnde ariſt de regimine pꝛincipũ · Coitꝰ eſt deſtructio coꝛꝑis: ⁊ adbꝛeuiatio ₰ bLHe IVNVREN. vite. Vnde etiã greg· in moꝛa⸗ Der luxuriã natura corumpitẽ᷑ ſenectꝰ inducit᷑ · vita minuitur · moꝛti appꝛopinq uat᷑ · Vñ etiã Pḧs dicit. O in ſiua moꝛantes diuttus viuunt ꝓpter pauci⸗ tatẽ coitus Ttem nocet hoĩ · hoc patet ex eo q;ꝛ homo vix poſt ponit hoc viciũ cũ in eo aſſuetus fuerit · Vñ ꝓuer xxii· Eouea ꝓfunda os mulieriſ: qui aut in foue am cadit ꝓfundã nõ defa cili exit· ſic nec defacili euadit de manibꝰ diabo li quẽ illo pec cato illaqueat Vñ greg. in moꝛalibꝰ Eyxquo luxuria ſ emel mẽ tem alicuius occupauerit: vix euʒ bona deſideria cogitare p⸗ mittit . Sed heu fere o ms hoĩes trahit diabolus ad infernuz p luxuriã · ſ nobiles ignobilel· iuueneſ ſeneſ. Vñ abacuc.i · Totuz traxit in ſagena ſua. Vnde hiero⸗ Qui ĩmundiciã luxu⸗ rie perfecte continẽtie ſ̃ ubiicit: ſanctioꝛ dauid exiſtit: ⁊ foꝛtio: ſamſone. ktẽ luxuna valde placet diaboloquia poterit ſe in ſtificare coꝛam deo cõpatione foꝛnicatoꝛũ cũ in eo non inue: nietur hoc pcuñ quod ipi habent· Vnde quidã demones me motes nobilitatis nature ſue dedignant᷑ hoiem temptare de luxuria · vt patet in lucifero qui xp̃m tẽptauit in ſuperbia et auaricia ſz nõ iĩ lururia. Vñ heronim.Nihil vilius & ; a car. ne oꝛioſius q; carnẽ vincere· Et pꝛopter oc placet multũ dia olo: qꝛ in hoc peccato binas aias lucrat᷑· et valde ꝓ vili pcio habet tam pꝛecioſas anias a chriſto ita care 2 — ne vinciet nik * pꝛecio dat aĩam ſ uã diabolo coꝛpus leccatoꝛi: pꝛo quo non daret ſotulares ſuos: Item hoc viciũ multum diſ Fiiect deo· 77* Quia luxurioſus pᷣponit delectatõem turpiñ viliuʒ mẽbꝛo ruʒ ſuoꝛũ deo beate virgini marie ſocietati oĩm ſanctoꝛtũ et angeloꝛum 1gaudiis: que xpᷣs meruit cũ paſſione ſua om nibus electis ſuis· Ergo nõ immerito hoe piciuʒ diſplicet deo omnibus ſancus. ¶ Luxuria decem modis cõmittitur ſine actu. — M GCcundo videnduz eſt quot modis luxuria cõmittatur ſine actu: ⁊ quando ſit pctĩ moꝛtale ⁊ quando nõ · pꝛo quo ſciendũ ꝙ luxuria ſine actu cõmittitur deceʒ modis H mo quando quis habet turpem cogitatõem ſine delectatioͤe Etcon Vweg tio men ciſte vit ſime og hoies gegonl Cvirit ſct Vn⸗ ones in goſns Uinltterr. tens relt Demon coſentirea angelos cuiincdi penerti lerare! usinſpe det ho⸗ ſümatut duggeſio nniensC fieſtcol⸗ (lenſubo iggeſten entt venicec⸗ niſip ſu mallsn tt hen mitge ncommi gunt nei wonr kr n Bonn fmdi roet ighellope nmuſenane cogen⸗ inkenng Wüabeaen undiciälunn ten fotn. apornt ſen nco ſon ine jdemones ſi tenpere de useihen. efun zias ute nſottno nrlrrpin Et hoc intellige quãdo cõſenſus ratõnis nõ eſi ibi· Gt contra voluntatẽ ſuam incidit ſibi ⁊ hoc nulluz ẽ peccatũ tio mentẽ nõ polluit:ſi ratio nõ conſe. entit ˖ Ergo boni hoĩes caſte viuẽtes nõ debent multũ turbari ex eo ꝙ eis male ⁊ peſ ſime cogitatões incidunt ·qꝛ diabolus plus temptat bonos hoĩes q; malos qui volun tatẽ diaboli ĩ oĩbus exequunt᷑.Vñ grego. Tanto hoſtis callidus deceptõis molimĩa ardentius exquirit:quanto celeſtis patrie feruentius ĩhiare nos cogno ſcit · Vnde etiã bern · Non em̃ cõtriſtari debemus ſi in tẽptati ones inciderimꝰ: ſed ſi in tẽptationibus ſuꝑati fuerimus.r go ſiquis temptaret᷑ de peſſimis a inauditis cogitationibus viriliter reſiſtere dẽt: tunc erit ei meritoꝛiũ· Vnde bern· Quo⸗ tiens reſtit eris: totiens coꝛonaberis· Idẽ in li. meditationum Demonũ eſt malas ſuggeſtiones ingerere:noſtrũ eſt illis ñj coſentire. Nam quotiẽs reſiſtimus: totiẽs diaboluʒ ſupamꝰ: ange los letificamus:deũ honoꝛamus ¶ Secũdo quãdo ali cui incidit mala cogitatio cum delectatõe:tamẽ ſine cõſenſi u plene ratiõis.tunc eſt pctm̃ veniale· Vnde ſciendũ ꝙ ĩ pꝛimo eccato pꝛimoꝛũ parentũ concurrebãt tres ꝑſone.ſq; diabo krs in ſpecie ſerpentis qui ſi uggeſſit mulieri. mulier que de dit viro:ꝛ vir qui comedit de pomo vetito· tunc peccatũ con ſũmatũ fuit in adã quãtũ ad genus humanũ.Sic ſcedm aug. Zuggeſtio ſerpentis in nobis eſt pꝛimꝰ motus ex fomite ꝓ⸗ ueniens· Co meſtio vero mulieris eſt delectatio:ſed comeſtio viri eſt cõſenſus. is em̃ tribus ſcʒ ſuggeſlione delectatõe cõſenſu hõ in peccatũ ex temptatõe ducitur· Quia tẽptatio ꝑ ſuggeſtionẽ que in cogitatõne conſiſlit inchoat᷑ · Et ſi tunc ei nõ cõſentit᷑: ſed ei ĩmediate reſiſtitur tunc nullũ eſt pec catuz. SDed ſi ꝑ delectatõem cogitatõis temptatõ ꝓgreditur: ſic erit veniale · Quandocũqʒ aũt cogitatõi ĩmunde delecta tio adue nit: ſiꝑ coſenſum temptatio ⁊ peccatũ cõſũmat᷑: moꝛtale erit Ergo ſumme cauere debemꝰ ne delectemur in co gitationibꝰ malis · quia cum delectatio aduenerit tũc eſt veniale peccatũ „ cõmittit᷑ qũ quis dat conſenſũ in moꝛoſam delectatò XIX. peé qui delectant᷑ cum plena ratoe in maliſ cogitationibus:a in LVVRHN. eiſdẽ ſe inuoluũt:tunc talis moꝛoſa delectatio eſt pctrũ moꝛ tale. Sicut heu miti fadunt tam mulieres q; viri a etiã virgi⸗ nes · que licet nolunt ad actũ pꝛocedere· tamẽ volũt ĩ pꝛauis delectationibꝰ cogitationibꝰ delectari .qð tñ nimis eſt peri culoſuʒ· Quia facilime ex hoc pctm̃ moꝛtale incurrit᷑· Moc pꝛo bat Tacobꝰ in epła ſua vbi dicit · Cõcupiſcẽtia ·i · interioꝛ ani delectatio cũ cõceperit ſubaudiendo cõſenſum ratõnis · parit peccatũ · ſ. moꝛtale · ¶ Quarto cõmittit᷑ qñ quis ex mala cogi tatione ⁊ delectatõe dat conſenſũ ⁊ voluntatẽ ad ipᷣm opus. hoc ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtale · Vnde augꝰ.ſuꝑ geñ. Si ratõ cõ ſentiat ei quod libido cõmonuit faciendũ eſſe ⁊ nõ diſcrepat iam ei peccatũ imputat᷑· etiã ſi nõ conſequat᷑ factũ:qm̃ rea te netur in cõſenſu cõſcientia · Et hoc etiã intelligit᷑ de quolibet peccato moꝛtali Quia quicũqʒ; regnũ eternũ intrare dẽt:opʒ ꝙ ſic ſtet in ꝓpoſito ſuo ꝙ ſi eternaliter viueret nunqᷓ; moꝛ: taliter peccare vellet · Ergo opoꝛtet de neceſſitate ſalutis ꝙ quilibet ſiue ſit maſculus ſiue virgo feminei ſexus:ſic ſtet in ſuo ꝓpoſito ꝙ nunquã velit facẽ actum niſi in matrimonio· D ( Quinto cõmittit᷑ viſu vt cũ quis ex viſu cõcupiſcit aliã ꝑ⸗ ſonã: 2 ea intentõe eã inſpicit vt eã cõcupiſcere velit. Math. v. Qui viderit mulierẽ ad concupiſcendã eam:iam mechatus eſt eam in coꝛde ſuo · ſq; vt cõcupiſcentia tranſeat in affectuʒ coꝛdis in cõſenſum ratõis· vt etiam ſi facultas aſſit facere diſponit · iaz mechatus eſt eam ĩ coꝛde ſuo.Verbi gra · ſi quis vna die centũ domos intraret: ⁊ in qualibet domo talẽ cõcu piſcentiã iam dictã ſibi per viſuʒ acquireret: tot peccata moꝛ talia cõmitteret: Ergo ſùme neceſſaria eſt cuſtodia oculoꝛuʒ· Primo qꝛ oculi ſunt valde veloces ad nocendũ anĩe · Ideo pᷣ⸗ donibus cõparant᷑ · Treñ · ii · Oculꝰ meꝰ dep̃datꝰ ẽ aĩaz meã · Vñ etiã geñ · ii · Vddit mulier lignũ pulcrũ ad veſcendũ· Vnð greg diẽ. Nõ em̃ eua lignũ cõtigiſſz niſi pꝛiꝰ ĩcaute reſpexiſſʒ ttẽ ſcdᷣo cuſtodiendi ſunt q̃ſi due poꝛte in caſtro coꝛꝑis nii· Qui em̃ habet poꝛtas alicuiꝰ caſtri hẽt caſtrum · Sic etiã ſi dia bolꝰ hẽt oclos nros:tũc hẽt caſtrũ coꝛꝑis nri·⁊ tũc cõi᷑ ĩtrat morsn deus 1 ſigi Kjorul ſtemin glitpe go nol eis On ſinbus fomm⸗ gom poptüͤr ſcentig Ormatan (Cplacen Potrldu⸗ aecdin ttoumie⸗ tlisqui Munquid lentbun ſendiad ſeirdlp odove giard integln W öAnlu oni erbi iit nus innbelen wmiſhen inr. n nüisprt uigernlhnd edißnenn gen Sima nnd dict faüqint igedegoh jmnmedic, ner nunin⸗ ire ſluns nsſeſetin n nmnorio⸗ eper rümmtn nſertinfn ltas Ar u dono Na . meptN — — ſonoatote 1 — i nieß ooeun aſani caute in Hro sn RLG 1tit — 6 = maoꝛs in animaʒ ꝑ feneſtras noſtras· Et cõſequẽter ſequiẽ᷑ ꝙ deus nihil habet in hoĩe: ſi oculos nõ habet. recte ſiẽ dñs ca ſtri qui nõ habet ingreſſum ibi. Vnde dicit xpᷣs in euan gelio Si oculus tuus nequã fuerit:totũ coꝛpꝰ tuũ tenebꝛoſũ erit · Item.iii:cuſtodiendi ſunt oculi ⁊ viſus ex ꝑte mulieris.qꝛ a plãta pedis vſq; ad verticẽ nõ eſt locus in muliere oꝛnata in quo nõ ſit poſitus laqueus diaboli ad capiendũ anĩas. Ecci · vy.· Ne reſpicias mulierẽ comptam: ne foꝛte incidas in laqos — eius · Quia diabolꝰ vtitur mulieribꝰ põpoſe oꝛnatis tãquã re thibus vel tanq́; gladiis ad capiendũ ⁊ occidendũ. Vnde Fe⸗ ronimꝰ. Gladius igneus eſt ſpẽs mulieris · Emo eſt gladi? bi⸗ ceps mulier pompoſe omata hoc patet ex eo ꝙ occidit aĩaʒ pꝛopꝛiã ꝑ ſuꝑbiam· ⁊ aĩam pꝛoximi ꝑ luxuriã a malã cõcupi⸗ ſcentiã Queritur q;d faciendũ ſit hoĩ qui videt aliquã ꝑpſonaʒ ornatam 1 pulcrã vt ſibi nõ noceat in ania ſua? Reſpondeo duo cogitanda ſunt · Primo ꝙ nunq; tantam curã diligẽ tiam habuiſti ad oꝛnandũ aĩam tuã eternaliter victuraʒ ⁊ ad cõplacendũ deo: ſicut illa ꝑſona habuit ad oꝛnãdũ coꝛpꝰ ſi uuũ A putridũ ⁊ moꝛale ad cõplacendũ mũdo. ſic dolere debes ð accidia ⁊ negligẽtia tua ⁊ ꝑditõe anime illiꝰ quã ſic pompoſe vides incedere ; Scoo cogitãdũ eſt q́; pulchre ſint facies ele⸗ ctoꝛum ĩ celo: ⁊ qũo oꝛnabunt᷑ cũ ſtola gloꝛie· Si hõ iſte moꝛ talis qui hodie elt foꝛte cras moꝛi᷑ tam pulcher eſt ab vidẽ dum: quid tunc erit de imoꝛtalibus poſt iudiciũ eternaliter viuentibus · Et ſic hõ ꝑ hoc ſibi debʒ acquirere affectũ pꝛoue niendi ad celeſtẽ claritatẽ· Sciendũ etiã ꝙ ſi homo videt mu lierẽ vel virginẽ tanq; rem vl ymaginem pulcrã nõ mala co gitando vel affectando: nõ eſt pctm̃.quãuis ſit incautũ · Vñ grego· Nõ licet videre que nõ licet cõcupiſci:Vnde etiã aug· in regula. Neq; feminas vidẽ ꝓbibemini: ſed appetere vl ab ipis appeti velle criminoſum ẽ· ¶ Sexto cõmittit᷑ locutõne vel riſu · vt cũ quis loquit᷑ vł arridet aliquã ꝑſonam ea inten tione vt eam alliciat· ⁊ ſic peccat moꝛtaliter· Verbi gr̃a:·Si qͥs loquit᷑ verbũ iocoſũ in io co eſt tm̃ veniale.Sʒ ſiquis loquit verbũ iocoſũ ea intentõe vt illã ꝑſonã ad actu illicitũ alliciat v* matb;. Quale coꝛ hẽt vnu LVNB. tunc tale verbũ iocoſũ qð alio mõ eſt veniale: erit ſibi moꝛta le ꝓpter ꝑuerſã intentõem · Similiter ĩtelligendũ elt de riſu · vt cũ quis arridet aliquã mulierẽ ea intentõe vt illã ꝑſonam ad malã cõcupiſcentiã à ad actũ illicitũ alliciat: tũc talis pec cat moꝛtaliter ꝓpter ꝑuerſam intentõeʒ · Vñ luce · vi · VWe vob qᷣ nunc ridetis. Sʒ ſi alias arridet aliquã ꝑſonã ꝓpter noticiã vel ex quadã leuitate:vel excõſuetudie wvel ex ammiratõe: vel ex ioco tũc vix peccaret venialiter· Scien dũ ꝙ aliqui antiq et etiã qñqʒ mulieres ⁊ virgines ſea epiꝰ loquunt᷑ ve rba ſcurrilia 1 luxurioſa: qd eſt valde rephenſibile · qꝛ ꝑ boc oſtendunt ꝙ hũt coꝛda ĩpudica· Quia ſm dictũ xp̃i · vt habetĩ math.xii · Ex abundantia coꝛdis os lo Sur eadẽ v̈ba dicit Criſoſt. ſup qſq;: talia verba loquit᷑ ⁊ opa fact Vñ etiã ariſt · iii· ethicoꝛũ · Qualiſcũqʒ vn uſquiqʒ : taliter di cit:⁊ ta lia facit oꝑa:⁊ taliter viuit. Vn etiã yſidoꝛus· Qualis ſermo oſtendit᷑: talis ⁊ animꝰ cõpꝛobat᷑ En ſingnũ huius ſpi ritu ales ꝑſone a hoĩes deuoti ſepius nominant deum dñm nĩm ihm xpᷣ̃ᷣm a beatam virginẽ mariã: ꝛ loquunt᷑ de licitig. 7 ſalutaria vba ꝓferunt: qꝛ hñt pudica caſta coꝛda· Sʒ oppo⸗ ſitũ faciunt mali puerſi a⁊ ipudiei hoĩes pꝛoferentes verba ſcurrilia ⁊ luxurioſa:Vñ pſidoꝛꝰ de ſũmo bono.Mali ᷣmões ĩ oꝛe ypᷣiani eẽ ñ debẽt. Nã ſiẽ malos moꝛes bona colloqa coꝛ Septio cõ mitit᷑ ꝑ tactũ ĩpudicũ ⁊ ꝑ amplexꝰ ⁊ oſcula huiõi · Qui mo le mod etiã ẽ pẽm moꝛtale; rigũt. Fta pꝛaua colloq̃a bonos moꝛes coꝛrůput · dꝰ vocat᷑ ꝑ apł'm turpitudo:⁊ il EEt ſᷣm mgr m ĩ cõpẽdio theologice vitatis tãto grauiꝰ pẽm quãto magis ꝑ talia libido accẽdit᷑ ꝓpter nimiã ap ꝓxĩatõeʒ 127 „ » 2 ⸗ 1—⏑ — nr 5„ SS 2 ad mulierẽ l ad pᷣginẽ. Tũc ſciẽdũ pm eund imgim Tãgẽe mu lierẽ p̃ter ĩtentõez nõ ẽ petm̃. Silr tangẽ cü ĩtentõne ſz ex ne J . 40. „ z WzH ß „ „ g ceſſitate · Sʒ tangẽ ex libidine vl oſculari ad ſe nõ ꝑtinete eſt petm̃ moꝛtale⸗Meu hoc illi nõ adutũt ꝗᷓ vt freqnter mlieres vgines ĩpudice tãgũ piſcũt nec actum ꝑpetrare volũt: ſʒ faciũt vt cõcupiſcant᷑ · vt 44 t.ſ. ãplexando oſculãdo ĩ quo deũ gra uiter offendũt. ¶ Octauo cõmittit᷑ ſine actu ꝑ oꝛnatũ coꝑis vl alia ſigna ad luxuriã ĩcitãtia· vᷣbi gra· vt ſur iſti qͥ nõ cõcu⸗ Mtemn dilcoopi hetiie nücrube pultꝰ cor 1depiſti ſeune ſcere in zmemari bus ani⸗ iui⸗ Ntieunt diatgloſa lch lier Uar Tot moꝛ eliquit fe⸗ Vnde⸗ ommatuen terrzmde noͤpegt⸗⸗ ligui lbe Gortuniti gtimentn ſiiſet lti zmiec. itſipo⸗ godle Zumin Adter⸗ ntſi⸗ groſpen Pter fſin poſaen Etol R ent ſtiſten däckrin dtili Nonn dtir tu . cͦN Pe iheertotci Paicpnie⸗ pefbaſom oſtendang math i t Crſoli witr opiſe. uiq; etaltnn Wwens⸗ Ount iüfninf edeum 1onn nt delete cod od Rerentes wn vna Qor SDercn⸗ heud epen tM. tngn A 4 mnii urnn ſrenie h 14 ——,᷑—— S= DdDA LIVXVRRR. . ℳ mite mulieres ſilr ⁊ ᷣgines:q̃ ad hoc ſe lauãt ⁊ oꝛnãt l caput diſcooꝑpiunt vt amabilioꝛes fiãt · ꝗqᷓ nõ ſolũ ĩ plateis ⁊ coreis: ſʒ etiã ĩ eccleſia coꝛda viroꝛũ vulnerãt:dũ eis nũc coloꝛe albo nũc rubeo: nũc familiari colloqo:nũc manuũ miectõe: nunc vultꝰ cõpoſitõe Siẽ ille faciũt q̃ cũ cilicio fricant facies ſuas ⁊ depingũt ſe ſiẽ pictoꝛ ymaginẽ) 2 ꝑ talia laqueũ ⁊ occaſio⸗ nẽ ruine pᷣſtant ꝓximis· Et tales qᷓ ſic nõ cõcupiſcũt nec actũ facere intendũt: ſed cõcupiſci ab aliis volunt: ſunt occiſoꝛes animarũ de ꝗbus deꝰ diſtrictaʒ rõem requiret ab eis:de omi bus anĩabus illis quas ſic ad pctm̃ traxerunt. Vnde exodi ðdꝛ xxi · Qui aꝑpuerit ciſternaʒ aut foderit ⁊ eam nõ oꝑuerit: ⁊ inci dit ĩ eam bos vel aſinus dñs ciſterne reddet pꝛe cum eiꝰ. Vbi dicit gloſa. Ciſterna aperi᷑ quando mulier omat᷑. Tunc bos vel aſinꝰ incidet ĩ eam qñ hõ ꝑ oꝛnatũ illũ ſllaqueat᷑.tũc mu⸗ lier ula reddet ratiõeʒ de aĩabus ill. Vnde greg in moꝛalibus Tot moꝛtibꝰ q̃s dignus ẽ: quot exẽpla pꝛauitatis ĩ poſteros reliquit· Ergo muliereſ ⁊ vᷣgines nõ debent ſe pompoſe oꝛna re · Vnde augꝰ.ĩ libꝛo ad ſacras virgies · Dommica virgo nec oꝛnatu capitis nec habitu nec oculis erectis ſed cuʒ vultu ad terram depoſito ꝓcedat:ne in ſe viles inducat amoꝛes · Et ſi nõ peat: aliis ꝑditõis cauſa exiſtat · ¶ Nono cõmittit᷑ quãdo aliqui libenter vellẽt illũ actũ ꝑficere bene poſſẽt · qa habẽt opoꝛtunitatẽ loci tꝑis ⁊ ꝑſone·⁊ ſolum pꝛopterea dimittũt· q; timent mundũ ⁊ ſcandalũ hoim ⁊ cõfuſionẽ oiiaz de⸗ ſi ſcirẽt ſe poſſe latere in hoc actu: nec deũ nec ſanctos nec ſa lutẽ anĩe curarẽt:quin hoc oꝑe ꝑpetrarẽt · Et tales q̃ſic dimit tũt nõ pꝛopter deũù ſed pꝛopter hoĩes · grauiter deũ offẽdũt qꝛ voluntas eoꝛũ deliberata eſt ad actũ illũ. Vnde Leo papa Sunt nõnuilli qͥ dum coꝛde cõcipiunt pctm̃ · faciẽdũ deliberãt illud tam̃ timoꝛe dimittũt · aut qꝛ p̃ difficultate ĩplere n eque unt. hii ꝓfecto in domĩo moꝛiunt᷑ Et hoc idẽ ĩtelligendũ ẽ ð quolibʒ pctõ moꝛtali qð qͥs nõ ꝓpter deũ dimittit · ſʒ ſolũ ꝓ⸗ pter tĩorẽ hoĩm · vᷣbi gra:Siẽ̃ qͥs nõ choꝛzans vl veſtes pom po ſas nõ poꝛtans· ꝓpterea ꝙ pr̃ xł mater vł aliqs ꝓpinquuſ eiꝰ nouerit defũctꝰ ẽ. Sʒ ſi hoc nõ eẽt: ꝓpter deũ nõ dimittẽt ſed oino faceret : Similr qui concupiſceret rem ꝓximi ſui: et hanc libẽter ſibi ſubtraheret: ſi ſ uſpẽdiũ nõ timeret: tales ſp ſtãt in peccato moꝛtli · Si aũt quis ad actũ pꝛocedit: tũc ſẽpeꝛ eſt peccatũ moꝛtale · vt patet in ſexto pᷣcepto K. ¶ Decĩo cõ mittit ꝑ dona et munuſcula . vt cũ qͥs dat alicui aliqð donuʒ vel dinodiũ ea intẽtõe vt eã ad malã cõcupiſcẽtiã ⁊ ad malũ actũ alliciat. talis ſic dãs ſiue ſit ꝓ nouo anno ſiue alio temꝑe peccat moꝛtalr ꝓpter malaz ĩtentõem · imo mechanicꝰ qui p⸗ parat vl vẽdit tle dinodiũ illi quẽ certitudinaliter ſe cit ſie vel ſe abuti: reꝰ erit illius pcẽ̃i ⁊ pẽat grauiter. Enſuꝑ nunciꝰ qͥ ẽ mediatoꝛ illarũ ꝑſonarũ ſciẽter · ⁊ poꝛtat tli. ꝑſone tle donuz ſciẽter ad talẽ malũ finẽ cõſequẽdũ: reus erit illius peccati et grauiter pecat. efiliabus luxurie 23 gquit de filiabꝰ luxune· Quarũ pri ma ẽ cecitas mẽtis ☛E blintheit des gemutes De qua ſub ebitudie men is dictũu eſt· Qu 1do aüt eſt moꝛtale vel veniale? Reſi pondit ermãnus de ſchilditz ꝙ etſi ſe m genus ſuũ nõ ſit peccatuʒ moꝛtale: cũ mens ſit quaſi tabla raſa.i ceca naſcat᷑ tamẽ cum ad finẽ luxurie oꝛdin at· qꝛ volũt arie ſ ubp̈ mit᷑ vſus ratõ nis: moꝛtale eſt· Vnde Pſal. Supcecidit ignis · concupiſce ntie· et nõ viderũt ſolem Tdẽ.· Noluit ĩtelligere cum bene ageret · Si tamẽ talis cecitas nõ ordin aret ad finẽ rei ülicite · vel ſii⸗ cideret ex quadã naturali coꝛꝑis indiſpoſitõne nõ culpabili· nõ credo eſſe peceatũ moꝛtale. (Secũda filia eſt pcipitatõ i ẽ· vmbetrachtikeit des dodel vnd der hellen · vel ſic verwe gelicheit · das iſt ſo einer verivegelich louffet zu der ſunden Duia luxurioſi qdquid agunt hoc faciũt p̃feſtinãter et indeli hberate. Qõtra qð uerbiorũ · iii · dicit · Oculi tui videãt recta 4 . et Pal pae tue precedãt greſſus tuos· Quãdo eſt veniale vl moꝛtale? Reſpõdit Hjermanus de ſe childitz . ꝙ intm̃ eſt pẽm i quatu voluntarie actũ cõſilii ptermittit · ſi in higs que ꝓ ne cceſlitate ſalutis cõſiderãda occurrũt voluntarie ſe pꝛecipitat vt piculo ſuaʒ ſalutem nõ pᷣponat: moꝛtaliter vwdet᷑ peccare ſignãter quãdo ordinat᷑ in finẽ luxurie · vlĩ quẽcunq; alium ſinẽ per ſe illicitum · Sed ſi contingit ex indiſpoſitõne aliqua naturil tale⸗ ſchen e Zilallen delicteer ſetüdt atü Not ditz ſcu glintent ta Uuo Gori finem turalidek tafliaen von einen notſeeiſt ſui Nog cat Vnder quoft vt aüteſtpe deſchldit garztimo Nwrindulb mmoiiodi⸗ innmeſin iſtrnitite Reunn ddi mipt täͤfni fatoebo⸗ deum fe npinſie nenetal cdittirſan . (Deho ia dann i ſueſioteng⸗ necdene ih⸗ aliterſathebe ſſupnuncdii ſone tedan Ausperen une . giceutusnin b cbindiene le⸗ Beſont noͤſtperetn aſcit tanicum dsnnuͤnis coneuphant⸗ um beneignt ai enli⸗ nenöclhi⸗ lacſtöcpen en delſrm — naturali: ſicut aliqui naturaliter ſũt p̃cipites: nõ ſic eſt moꝛ⸗ tale: ¶ Tercia filia eſt ĩcõſideratõ· vnachtſamkeit· die vnkũᷣ ſchen habent kein abtſamkeit vff alles das do zu duͦn oder zů laſſen iſt· Vñ incõſideratio eſt quãdo aliqs recte iudicãdo deficit · ex hoc ꝙ cõtemnit uel negligit attẽdere ea ex quibus rectũ iudiciũ ꝓcedat· vnde manifeſtũ eſt ꝙ ĩcõſideratio ẽ pee catũ · Nota qñ eſt mortle vł veniale dicit hermannus ð ſchil ditz. ſicut dictũ ẽ ante ð pᷣcipitatõe et cecitate· Si affectata ẽ ex intentõe vel ad finẽ luxurie oꝛdinet᷑:ẽ peecatũ moꝛtale · Fu xta illud Daniel Ruerterũt ſenſũ ſuũ vt nõ recoꝛdarẽt᷑ iudi ciorũ iuſtorũ:Veniale tũ pẽm põt eſſe quãdo non oꝛdinatur ad finẽ malũ· vel quãdoq; ſine peccato quando euenit ex na- turali defectu: vel ex indiſpoſitõe coꝛꝑis ĩculpabili. ¶ Qua: ta filia ẽ inconſtantia · i· vnſtetikeit· das man fellet ymer mer von einem in daſ ander · Et ſicut deo plaeet ſtabilitas in bo⸗ no: ſic ĩſtabilitas multũ diſplieet deo · ¶ Quiĩta filia ẽ amoꝛ E ſui. Hro quo nota ꝙ amoꝛ inoꝛdinatus ad ſe ipfũ hboĩem exce cat. Vnde Cre · Vehemẽter claudit oculos amoꝛ priuatus· ex quo fit vt quod male agimus graue nõ eſtimamus. Quomo aũt eſt peccatũ moꝛtale amoꝛ priuatus ? Reſpõdit hermãnꝰ de ſchilditz · ꝙ amoꝛ ſui ſedᷣm genuſ ſuum nõ habet ratõnem peccati moꝛtalis Si tamẽ amoꝛ ſui creſcat ad contẽptuʒ dei tunc indubitãter eſt peccatũ moꝛtale · Cdipſũ dicendum eſt ſi amoꝛ ĩoꝛĩatꝰſuiipſiuſ vᷣgat ĩ ĩiuriã ꝓxĩ ꝙ tũc ẽ pcẽ̃m moꝛtle iuxta mẽſurã ĩiurie niſi iiuria eẽt minĩa. ¶ Sexta filia ẽ odiũ dei · Cũ eĩ de ipſis ſubtrahit voluptatẽ et ĩpedim̃tũ p̃ſtat ꝑ infirmitatem vel alias: tunc odiunt deum. Queritur vtruʒ deum odio poſſit aliquis habere? Reſpondeo ſecundum beatum Thomam · Dupli ab homine compꝛebẽdi et deſide rari poteſt· Vno mõ ſcoᷣm ſeipſũ ſcʒ ꝑ eſſẽtiã · deus aũt ꝑ eſſẽ tiã ſuã eſt ipſa bonitas:quã nullus põt odio habere· Quia⸗ð ratõe boni eſt vt amet᷑ · Et iõ impoſſibile eſt ꝙ aliquis uidbẽs deum per eſſentiam ſuam eũ odio habeat· Alio mõ ſedʒz effe ctũ ciꝰ ·tũc ſũt quidã effectꝰdei q repugnãt ĩoꝛdinate volũta ti· Sicut ĩflictio pene ⁊ etiã cohihitio peccatoꝛum per legem diuinã qᷓ ꝓhibʒ ea qᷓ repugnãt volũtati depꝛauate ꝑ peccatũ Quantũ ad cõſideratõem effectuũ talium ab aliquibus deus odio haberi põt· Sic illi ĩ inferno odiũt deum: ⁊ etiã peccato res ĩ mundo. Vnde apocal. Blaſphemauerũt deũ celi p̃ dolo LVN6VRM. ribus. Sed alios effectus habet etiã ſic ꝙ eſt datoꝛ omniũ bo noꝛum vite intelligentie · 1 ſic cõſiderando nõ odit᷑. Nota q; quicunq; odit penas: odit deũ penarum actoꝛẽ· Nam multi odiunt penas:qui tamẽ eas patienter ferre deberent ex reue rentia diuine iuſticie. Augꝰ.x· confeſſionũ dicit & mala pe⸗ nalia que deus tolerare iubet nõ amare:eſt pꝛoꝛũpere ĩ odiũ dei punientis · hoc eſt. habere odio dei iuſticiã · qd eſt grauiſſi Septia filia ẽ amoꝛ mundipꝛo quo ſciendũ ꝙ amare mun dum eſt multũ ꝑiculoſum.Nrimo qꝛ caritatem dei extinguit · i· Fohis · ii· Si quis diligit mũdũ nõ eſt caritas patris in illo. Scðdo quia ſiẽ dilectio dei ẽ fons oĩm bonoꝛũ ⁊ virtutũ · Cta dilectio mundi oĩm vicioꝛũ. Vnde greg. Diſce hõ non dil ige mũdũ:vt diligas deũ · auerte vt cõueꝛtaris· funde vt ĩplearis Tercio q; inimicus dei cõſtituitur· Vnde iacobi·iii · Nmicicla huius mũdi inimica deo eſt· Qu arto q; ſeruum diaboli facit. Kpls ad gali. Si mundo placerẽ ſe eruus i non eſſem .· Vnð mathᷣ.vi .· Nemo põt duobus dñis ſeruire · Vnde etiaʒ criſolſt · ſuꝑ math.O q;ᷓ miſerrimꝰ eſt mũdꝰ: ⁊ miſeri qui eũ ſequunt᷑ ſemꝑ em̃ hoĩes mũdi oꝑa excluſerũt a vita· Nota ſi amoꝛ mũ di intan tũ excreſcat in homie ꝙ pꝛeponat amoꝛi dei vel vite eterne:vel ſi redundat ĩ iniuriazʒ que tollit caritatẽ ꝓximi: eſt peceatũ moꝛtale · Si tñ citra hos limites ſiſtat poteſt eẽ veni⸗ ale Octaua filia ẽ ſtulticia Moc eſt ſi quis expꝛimere valet · ſcʒ illud gaudiũ ſempiternũ ⁊ hereditatẽ celeſtẽ cõtemnere ꝓ nichilo reputare: ⁊ plus delectari in ceno luxurie:q; in deo in omnibus bonis 2 gaudiis ſpũalibus ⁊ celeſtibus: ((Luxuria pallat ſe tripliciter. ¶ Vxuria palliat ſe ſub t᷑plici ſpẽ vᷣtutũ.· Prĩo occltat ſe ſb . pe affabilitatiſ beĩuolẽtie:·⁊ hꝰ appet ĩ ill qͥ aliis ſe nĩis⸗ affabileſ exhibẽt Sũt eĩ qdã qͥ ad ̊ ſtudẽt vt oĩbꝰ ſe affabileſ tnr occult ricnloſn. risfeque tiuhancre 1 dlſcutat ligun can .bſcondat. rot⸗ ei anincin⸗ optimünen nta cod norckſecl fulltas - neqvac cundoocctr ret in bio clinent, direckönei mnutotiene ctiG ¹ ſal, em ediuia iltasiltir⸗ ſipnafte in idig nol’ cogne inends o AuRnstho podetchve tenſange Pomnid Zifütagt cupetzerh (oꝛrdeſuo üali⸗ pe utep n ignhun neniſenn Nüali NtMonznüh wi Nn Vunm Nentate wrCrdg wupheichi ieſgeniſ nizm ſale zigum nun ndacnigit spemsnke⸗ iuinnti on dig ment ilen Miüi e undehi iwonchenft wecin iguieiſeni Potaſtmn monde i trinni in neti nn animetit eſichunm lunne it cceſcbo⸗ ſio ok 1 n⸗ diye⸗ — 4 — pvHe LVXVRIFN. xX. 1 gratioſos exhibeant ⁊ oĩbus placere deſiderãt · ſic frequẽ ten occultat ſe viſcus voluptatis t illa cogitatio eſt mita pe riculoſa qꝛ ſub ſe puritas virtutis ⁊ ſinceritas diuini amo ris frequẽter infici᷑ ꝑ occultatũ amoꝛeʒ car nis · Remediũ cõ tra hanc voluptatẽ eſt ꝙ hõ diligenter conſideret mentẽ ſuã diſcutiat vtrum ſub ſpẽ affabilitatis amicicie qu ã exercz aliqua cõcupiſcentia vel inclinatio pꝛiuati amoꝛis latenter ſe abſcondat. Et ſiquã taliũ dep̃hendit: ſecurius tunc erit ꝙ ſe potiꝰ exhibeat ſin lam i dignet᷑ ſe cuicũq; familiariter exhiber Puritas ſeun ari. Et hec magnanimitas i· coꝛdis ſublimitas Se gqul.rẽ ⁊ matuꝛũ qᷓ; ꝙ ꝑ ſuã affabilitatẽ ma n inclinatõez in ſeipo ſuſcitet vel alis ipſi. pcuret ˖ Et etiiã optimũ remediũ eſt ad idẽ ꝙ homo tanta magnanimitate et tanta comis altitudine mẽtis pudiciciã amplectat᷑: vt etiã de⸗ nequaq; ab elatõ ne: ſed potiꝰ ab vᷣtutis amoꝛe ꝓcedit · e: vxt poſſit ſue mentis cundo occultat ſe ſub ſpecie caritatis ⁊ amicicie · hoc appa⸗ ret in his qui dicũ inclinent᷑: vt exinde ꝓ directõne ĩ deum magi tatis ⁊ ſalutis ꝓximi vi Rem ediũ cõtra vtilit as illi ꝑſone ꝓuenire po ad ipſaʒ affectõeʒ gerit. Cõſideret ſi ſtudio indigeat · Nam ſi hõ ſeipſum aut aliam mollẽ cognoſcat: ꝙ notab illi mentis occupatio vel noxi tutius eſt hoĩ ꝙ ſe ab omibusi poſſet ſibi vel alii aliq noxiũ pꝛouenire uũt ꝙ iõ ſingulari affectõe ad aliquaſ ꝑſonas fectũ ſue ſalutis magis qᷓrant: ⁊ eoꝛum 6 s8 feruenter ⁊ ſolicite inſiſtant. Et iſi multotiens decipiunt᷑ Quia in hoc caſu ſub ficta ſpecie cari⸗ mi viſcus carnalis cõcupiſcẽtie ſe occultat boc eſt ꝙ homo diligenter cõſweret quanta ſſit pꝛo cuiꝰ ꝓfectu ſingulareʒ illa pꝑſona ſuadirectõe 1 ſeip ꝑſonam adeo lliter timeat ꝙ ex eiꝰ ſtudio ſibi vꝭ a amoꝛis inclinatio pꝛoueniat: llis actibus reſtringat ex qovꝰ Nã etiã greg· Quo tienſcunq; qͥs ꝑ geſtus ꝓcaces leues diuinũ amoꝛeʒ ĩ coꝛde pꝛoximi diminuit: totiẽs ĩ men Si aũt quis ſcire voluerit an ex ſuo cupet᷑: ex hoc cognoſcat coꝛde ſuo ſupꝛemum locum tene cũ a te ſua ſeipᷣm ſpũaliter occidit amoꝛe coꝛ ꝑſone altriꝰ oc ſi ila ꝑſona aſſerat ꝙ amoꝛ tuus in at · Vel ſi familiaritatẽ tuam lia perſona moleſte ferat · hec em̃ ſũt certa ſigna noxi e FK. De LVVRM. peruerſe dilectõniſ· ¶ Tercio occultat ſe ſub ſpecie ſ anctita geſri tis 1 benificẽtie· Et hoc appꝑet ĩ illis qui dicunt ꝙ ad bãc pſo ipſeſttit nã vel ad illam magis ĩclinãtur rõne ſanctitatis et caſtitatis vaofon et ᷣtuoſitatis in ea relucẽtis: aſſerentes ob hoc familiarita woeehn tẽ eius frequẽtẽt: vt bonis exẽplis eidedilicctur . i iſti plerũ grinfin qʒ decipiũtur · vt dicit aug. Nec eo minꝰ femĩe timẽde ſũt · inei religioſe ſũt.quia quanto religioſioreſ tãto citius alliciuntu: oachhl Et plerũqʒ ſub ſpẽ ſanctitatis latet viſcꝰ libidinis. Sciẽdũ / Intibon qñ aliqua ꝑpſona deuota deſiderat habere priuata colloquia: glidap et cõuentꝰ familiares· tũc ille amor familiaris ſe epe generat derllude carnalẽ Et boc cõtĩgit ĩ viris ꝑfectis· ꝓut dicit ſẽs aug·in li · betchne de ſinglaritate clericorũ· Crede mibi eypertꝰ loquoꝛ: ex feina dt liſn rũ familiaritate mitos cedros cecidiſſe cognoui · de quoruzʒ Enaume lapſu nõ min ſuſpicabar q; hieronimi vel ambroſu Et brůüũ slinn ambꝛoſi dicit · Perfectos quoſqʒ viros niſi ꝑ mulieꝛeſ dy abo ebet ie lus ipagnare con ueuit. Remediũ cõtra hanc occultatõem coõ nsagran ſiſtit in hoc ꝙ homo virili anĩo illos actus quos alicui ꝑſone reſ lltſ pro ſua ſ. anctitate impendit:non perſ⸗ one Ppter complackti MM co btii am. ſed dei amore exerceat ſine magna mora lõgo cõiunctu etätide feĩarũ · Ambro. Si pudiciciã queris femina quã videris bene onnud coͤuerſãtẽ: mẽte dilige nõ coxali freꝗᷓntia. Quia nec es dauid (Cunna ſanctioꝛ:nec ſalomone ſapiẽtioꝛ: nec Samſone fortior em dno⸗ to ſp ꝙ padiſi colonũ de poſſeſſione ſua mulier eiecit Ullnamnreun (((otra illos qui dicũt ſe non poſſe caſte viuę iuunamn que Nqui rep̃hẽſio illoꝛũ qᷣ dicũt ſe nõ poſſe cõtinere a for nitßi nicatõe · hoc ſit falſũ patet primo ꝑ hoc:qꝛ diuſate tiitoghe monia ſacre ſcripture hoc reprobãt · Et pmo illud Ee · ii · “ we cum he qð diyit dñs ad cayn loquens de peccato · Subtus te erit ap niͤſnis petitus euꝰ: et tu dñaberis illi. Vnde qſi mẽdaciũ dno impo etminer nüt qui dicüt ſe nõ poſſe cõtinere:eũ tñ ho mo domĩat᷑ appe onnbinptt tui cuiuſ libet peccati: ſic ꝙ poſſit inclinatõni huic reſiſtere· edſt eẽ Lob · vi · An poterit quis guſtare quod guſtatũ affeꝛt moꝛ etumlis tem · In veritate qui haberet perfectam fidez . cognoſceret ꝙ petſen delectatio fornicatõmis eſt venenata. ergo merito vitanda . eilbd Nonne ſi apponeretur alicui cibus amariſſimꝰ vl venenat? Pteſt cont ithetem gdeh ipſe ſtatim diceret nõ poſſũ aliquo mõ comedere Voluptas agertſttae vero foꝛ nicatõnis extra matrimoniũ eſt venenata: imo etiaz bafmian moꝛte amarioꝛ · quia hic moꝛte ſpũali·ið ẽ culpe hoĩem ĩterfi ukriſpei cit · in futuro aüt ĩterficiet hbominẽ moꝛte eterna tã coꝛꝑis q; W aime . ktez pbat᷑ per illud eccli· xv. Appoſui tibi aquã et ignẽ mulliam ad quod volueris poꝛrige manũ · Et poſt · Ante hoĩem mors dmihg 1 ita bonum 1m alũ: quod placuerit dabit᷑ uli. Ftem pꝛobat᷑ Ertcddg e illud apli · Eidelis . deus qui non permittit nos tẽptari ſu ſee gnn Per ilud qð poſſumꝰ. ¶ Secũdo ideo cauere debet quis ne pertinaciter dicat ſe non poſſe continere · quia per hoc red: dit ſe inferioꝛem brutis animalibus . qꝛ minus habet liberta tem animi et voluntatis q́; bruta animalia. cum tamẽ digni tas illa data ſit homĩ pꝛe ceteris aĩalibus ꝙ liberũ arbitrium ſesaug . oqloretien ur deqpen nbditet habet. Diſcis enim temperat ſe ab eſca ſi hamum videt. Et hnuireſgtn auis a grano frumẽti ſi laqũ vidʒ · Et miſer hõ tĩoꝛe moꝛtis ee waltnini ne ñ vult ſe tꝑare ab illicitis voluptatibꝰ ipſiꝰ luxurie ( Ter vsalnnan cio 15 qꝛ tlis ĩcurrit maledictõz oĩpotẽtiſ q dicit ſe ñ poſle cõ H tiné. cũ tñ deus nullum mpoſiiite pierernie hoĩ. Vnde Mie: icnmn ronimus. Maledictus qui dicit deum ꝛecepiſſe impoſſibile. ni emn (Ouarto ideo quia tales ſunt blaſ Ei eo ꝙ imponunt ume doeo id quod ei non conuenit et in ſuper quod eſt contra eiꝰ ernor O diuinam reuerentiam· Moc patet quia imponunt deo igno⸗ eet &H rantiam: quaſi non ſciuiſſet grauamen oneris et infirmitatẽ ſeru bois. qui tñ & eternaſ: apĩa et oĩa nouit · Ttem ĩponũt ei miu ſecdner ſticiã: eo ꝙ bomi pᷣcepit quod ĩplere nõ poſſit quaſi iniuſte lwegzmiit in hoc cum homine egerit · Cõtra qd dieit Hſal kuſtus dñs ĩi nodoein oĩbe vis ſuis et ſ. ãctꝰ ĩ oĩbꝰ oꝑibꝰ ſuis · ktẽ ꝑ hoc ĩponunt ei brusteeui, ipietate 2 crudelitatẽ ex eo ꝙ crudeliter egerit in hoe hoĩ üidiilß onus impoꝛtabile ſĩpoſe uerit · Contra guod diie Pl al· Mäſue vvliif t dñs. Eſt ipſe per ſe dici in euange.⸗ Diſcite a me qꝗꝛ mitil ſi u wo Ger et humilis coꝛde Quĩto iõ qꝛ tlis loq̃t cõtra fidẽ 2 Vitatez lie ſen ꝗᷓ dicit ſe nõ poſſe continenter viuere · Et ſcm augu. põt qᷓni ſhtn de illo q dicit ſe non poſſe cõtinere:vtrum intellig at ꝙnon en proteſt continere ſe ſuis viribus ſine dei auxilio · aut ſi intelli s gat ꝙ etiam adiutus a deo non poſſit · Si primo modo hoe planum 1 verũ eſt ꝙ ſine adiutoꝛio nihbil poſſumus.Vñ xp̃8s diẽ in euãgelio vt habet᷑ Toh̊.xv. Sine me nihil poteſtis facè Nõ dixit parũ facere: ſed nibil omnĩo· Vnde etiã apls.ii· cor· iii. Non ſhmas ſufſiciẽtes cogitare aliquid a nobis q̃ſi ex no bis. Vnde etiã augꝰ. Do mine ſine te mhil ſunt om̃s conatus noſtri · Vnde etiã ſapĩe · vii· Sciui ꝙ alter nõ poſſum eẽ cõti. nens niſi deus det · Zed tamẽ deus ſemp paratꝰ eſt dare gra⸗ tiam adiuuare hoĩeʒ in hiis que ſunt ad ſalutẽ ſi ſolummõ homo eſſet ꝑatus reciꝑe gratiã ⁊ adiuuamẽ diuinũ. Si ſcd 0 mõ tunc manifeſtiſſime falſũ ẽ.qꝛ etiã ſapit hereſim ꝙ quis audet dicere ꝙ etiã cũ adiutoꝛio dei nõ poſſit cõtinẽter viuł. Quia talis loquit᷑ contra pꝛimũ articulum fidei vbi dicimus. Qredo in deũ patrem omnipotentẽ· Et poteſt queri a tali an poſſet aliquãto tꝑe continere ? ꝙ ſi dixerit ſe per menſem v· Vltra poſſeVerbi gratia· vt in · xl.ĩ qua etiã qñq; peſſimi ho mines abſtinent) tunc oſtẽdendũ eſt ei ꝙ potiꝰ ſperare debz ꝙ ſequenti mẽſe cõtineat q; in iſto· cũ deus ꝑatioꝛ ẽ ad iuaann dum eu poſtq;; ꝑ menſem amoꝛe eius cõtinuit q́; ante: ſi tãtũ ex coꝛde eius auxilium inſtanter petierit· Ttẽ querimus a tali quis cogit eũ g vtrũ a diabolo cogatur vel a muliere vl a car ne ? nõ a diabolo. Vnde greg. Debilis eſt hoſtis qui neminẽ vincit niſi volentem· ta ẽ debilitatꝰ ⁊ omĩ poteſtate ſua pꝛi:⸗ uatus ꝑ paſſionem ⁊ moꝛtem chꝛiſti. Vnde augꝰ. ſuper pſal. Diabolus plerunq; vult nocere ⁊ nõ poteſt:q; poteſtas eiꝰ eſt ſub poteſtate dei· Nã ſi tantũ poſſet nocere diabolus quäà ller:aliur iuſtoꝛum nõ remaneret· Tdem ĩ ſermone · Non em̃ diabolus cogendo ſed ſuadendo nocet.nec extoꝛq̃t a nobis cõſenſum: ſed petit· Dat quidẽ ille conſilium.ſʒ deo auxiliãte noſtrum ẽ vl eligere vel repudiare qð ſuggerit. Vñn etiã eriſoſt · ſupꝑ math · Diabolus em̃ ſuggerere poteſt: coge te non poteſt.Ttem nõ cogit᷑ a muliere·q;ꝛ maſculus naturali ter foꝛtioꝛ eſt q; mulier. Ctem nõ a carne.qꝛ deus dedit domi nium homĩ ſuꝑ carnem ſuã. Vnde geñ ii · di xit ad mulierez que tenet figurã carnis. Sub viri poteſtate eris:⁊ ipᷣe domi⸗ tum ve nabit᷑ tui · aũt habeat dominiũ quis ſuper carnem ſuãq bne —ZDM ſuuin r diigen tiptana ſoo wplt terhr we tprlluvt bellos:r ſet crem peyet/ n 1Mpluntia ertt tnpee ignem ae triü feenicc ſubtrabie ſipis vid enih,n uacten fetnbula n mnemor ſehde er unnin dir nMoptrĩ Galtint deemn 4 ſepdn debatahe Nchenent gniſti 6 – Kdergn K diuni d bereſngi tcötinind davdidung Rtqpreiicle ſepernaian ig penin voſonnenn mii iuu Aringttl Unnlenren oſasci vnm wreſtnſun . ſ ug unft q. Poeeh ge diutwis leni ne. — ocerarit. — — enpntitſc uus õ t 4 17 lispe r = — E bene ſis repleti vino cũ ſentit vinũ exire tet ex hoc qꝛ ſi cum incõtinentia deberet ꝑdere oĩa bona uiſſunnme tpalia: vt ſi ſarret ſe amiſſurũ pedẽ vnũ vel manũ vel ambos - = vehementẽ temptatoem carnis · cundu rem vyt DBE qs ſubtrahat de cibo potu · Scom em̃ ligna ſüue exardeſcit ſſit abſtinere a foꝛnicatõe ſi vellet. Moc patet qꝛ ſi ta lis haberet tantã voluntatẽ cõtinendi:quantũ habet vinum ſuũ in vaſe ſuo cuſtodiẽdi de facili cõtineret · Et ſi cum tanta diligentia obſtrueret ſenſus coꝛꝑis:cũ ſentit ſe ꝑ occaſionez tẽptari carnaliter cũ quanta diligentia obſtruit foꝛamen va vel ſtillare ex illo · ktẽ . a oculos: vel ſi ſairet ſibi pꝛeparatũ igneum lectũ in quo debe ret cremari ſicut beatus laurẽtius in craticula: omnĩo abſii neret a nunq; vſq; ad moꝛtẽ aliquem actum luxurie ſcienter N(Kemedia luxurie cõmunia. tna qð ſic pꝛobatur. Qum luxuria ſit ignis: neceſſario erit tniplex remediũ contra eam : vbi gratia. Si olla que circa criũ fieri cõſueuit. vel aqua frigida olle ĩfundit pel de lignis ſubtrahit᷑ · vel olla ab igne elon gaũ Drimũ em̃ remediũ eſt x ſi quis videt ſe tẽptari:tunc aqu infundẽda eſt · i. tribulatio quecũcq; vel vt recipiat a ſe vel ab alio bonam diſciplinã vel uniat ſe alias · · trahendo ꝑ crin es.: Vel ſi non vult ſibi adhi kere enbulatses in ſentih tẽ adhibeat ſibi ipſiꝰ tribulati⸗ onis memoꝛiã: vt cogitet de penis que debent᷑ peccato luxu a luxuria dixit ſi hoc egero: eternũ ignem mereboꝛ : ergo p . rie · Vnde exemplũ de his iam dictis· Legit quidã tẽptatus re volo vtrũ poſſim ſuſtinere.⁊ ſic cõbuſſit ſibi digitos.ſic cõpeſcuit in ſe luxuriã. Exemplũ etiã beato bernh· ppter ardoꝛẽ luxurie inter ſpinas ꝓiecit ſe: ⁊ vulnerauit coꝛpꝰ ſuũ et ſic ꝑ vulnera carnis extinxit ardoꝛem libidinis· Ttem legit de beato Benedicto ꝙ ſemel imerſitſe in gelidã aquã ꝓpcer (Secundü remediü elt vt ignis Et pᷣcipue de illis generibus ciboꝛũ ⁊ potuuʒ qᷓ incitãt ad luxuriam · vt ſunt foꝛtia vina ⁊ cibi acuti ſapoꝛis · Tſta em̃ . . .* * 5 * . 4 . 7 F. D . . * — . „ „ . LVxVBIN. ſunt quaſi facule ardentes ad incendendũ luxuriã. Vñ bern. iper zinciber ciminũ a ſaliua ⁊ multe ſpecies huiõi ſalſa: mmentoꝛũ palatũ quidẽ delectant: ſed accendũt luxuriã Vnde fero. knter epulas difficile ſeruat᷑ pudicicia· ⁊ nitẽs cutis ſoꝛ faculis ardẽtibus domũ ſuam incendens diceret ꝙ cõbuſtio eius ſibi diſpliceret: ſic derid ẽdi ſunt qui dicũt ſe velle conti⸗ nere quãdo cũ talibus cibis ⁊ potibꝰ domos ſuas:icoꝛpoꝛa Deniq; a nobis edendi menſura ſeruet᷑: ne totiꝰ coꝛpis labes generet᷑ · Vnde etiã criſoſt. Der ieiuniũ caſſatur pungna ad: uerſus aĩam- Vnde etiã hugo de ſancto victoꝛe· Darca em̃ vi⸗ ta occidit vicia: libidin extiguit:virtutẽ nutrit: aĩm roboꝛat: mentẽ ad celeſtia eleuat· & aũt ſubtractio cibi ⁊ potus extin guat luxuriã ꝑ tale patet exemplũ· Grat quidã adoleſcẽ ſ q ex intuitu illicico in cõcupiſcẽtiã carnis vehemẽter contra bone ſtã 1 crã malierẽ accenſus ẽ: ip̃a repulit eũ ſepius. ipe diryxit. impleret voluntatẽ ſuã opoꝛtẽt eũ moꝛi. Tunc Qum aũt venit tũc ip̃a dixit · Voluntas tua non implebit᷑ niſi a afign ait ei diẽ ⁊ locũ ⁊ hoꝛam qua deberet venire ad eã conſenſeris mihi in vnica petitõne · ipſe libenter conſenſit Tunc ipᷣa incluſit eum in vna camera ꝑ triduũ ſine cibo ⁊ po tu: ⁊ quarta die ꝑparauit locũ vnuʒ cũ menſa que fuit plena cum bonis ferculis ⁊ cibaris · ſiir 1 potum bonũ. Et ex oppo ſito pꝛeparauit lectũ pulchꝛũ · et dixit iuueni · En optionẽ tibi do an vis comedere bibere:vel voluntatẽ tuã mecuʒ adim⸗ Plere?z ⁊ voluntate tua ꝑacta ecõuerſo te includã: ⁊ iam non guſtabis quicq́; in comedẽdo ⁊ bibendo.Tũc iuuenis rñdit Ego iam ita fatigatus ⁊ attenuatus ſũ cũ fame ⁊ ſiti ꝙ ignis cõcupi⸗ centie totus refriguit: ⁊ iam nullã cõcupiſcentiã erga te habeo:ſed me delectat comedere 2 bibere magis qᷓ; quic⸗ quã aliud facere. Et ipſa ei · O nequã cur dixiſti ꝙ opoꝛterʒz te * cenſus es:tũc ſubtrahe tibi de moni:niſi ego tibi conſentirẽ 5 Vade · ⁊ amplius quãdo ſic ac 2 potu:⁊ ſic facilime cõcu (cigre Leorrens men ubyſi inuid onaru q teon ſi mur mi dengr. ſennulieni⸗ (Mutnt ad mmimnmüach cor biln lainn te prorin monemurel daormi cd⸗ Ntſ n Afatfen bono eſt ſi nullnai lemeno dum⸗ergone gbono noi ſer Hedd deonone rigns lu . ſtegnmnm⸗ Fffegon enfie, töem incur dcü and Terciũ remediũ ẽ gg hõ elõget . . . Q piſcẽtiã carnis tue ſupabis ndi ed nütercnmdhe taiſpiisi⸗ kaüinon Lun wuente de nonmt bentm oen nüſnechn a ſigvefure bonültaff ibiginin etuimmon ncheiunt, irunnafſ mriſcig pleenit⸗ ſe ab igne luxurie. id eſt · a ̃ſentia mlieris · Et hoc docz apls. i coĩ· vi. Eugite foꝛnicatõ em. Supꝑ quo verbo dicit Imbꝛoſiꝰ . Cũ aliis nempe viciis põt ſpectari cõflictus:hanc aũt fugite ne appꝛoximetis. quia nõ poteſt alter vinci melius · Rd idem monemur exemplo foſeph geñ · xix · Qui cum dña ſua diceret doꝛmi mecũ · ip̃e relicto in manu eius pallio fugit: ⁊ egreſſus eſt foꝛas · Quare aũt fugiendũ ſit· reſpõdeo Primo qꝛ hbomo eſt ſicut fenũ aridũ· Vnde ꝓpheta· Omnis caro fenum· Ttem homo eſt ſiẽ ſtipula. Vnde Tob.xiii· Et ſtipulaʒ ſiccam ꝑſeque ris: nulla aũt ſecuritas eſt ſtipule vel feno arido circa ignem igit᷑ merito fugiẽdũ eſt Quia uxuria eſt peccatũ valde imun dum. ergo nõ eſt ſecurũ luctari cuʒ pctõ iſto · vix em̃ poteſt eẽ ꝙ bomo nõ inquinet᷑ · Ccẽ̃i · xii· Qui tetigerit picẽ inquinabiẽ᷑ ab ea. Sed diceret s ſtipulam ſe nõ eſſe: ĩmo quaſi ferrum ¶ ⁊ ideo non opoꝛteret ei timere mulierũ familiaritat ẽ BRudeo ꝙ etiã ip̃m ferrũ ignis ĩmutat vt quaſi igneã foꝛmaʒ inducit · S ignis luxurie etiã ho ĩes ferreos ĩmutat in malũ· Teroniꝰ Eerreas mentes libido domat · Et etiã patz ꝙ ex duobus lapi dibꝰ ſi inuicẽ collidant᷑: exit ignis · Sic ex familiaritate duarũ ſonarũ qᷓ quaſi lapidee vident᷑:exit quãdoqʒ ignis luxurie. Item ſi murus lapideꝰ a candela iuxta ſe poſita non cõburat᷑ tamẽ denigrat᷑ ſic licet ꝙ hõ quandoq;ʒ nõ cadat ex familian tate mulierũ in peccatũ actuale: tñ frequẽtius aliquantuluʒ inquinat᷑ ad minꝰ ꝑ cogitation es delectatões malas. Vnde kerom Crede mibi non poteſt cũ dño toto coꝛde habitare: 4 feminarũ actibus copolatur. aüt cohabitatio ⁊ familiaris cõuerſatio mulierũ multũ eſt occaſio ruine patet ꝑ tale exem plum. Legit᷑ in vitis patrũ · Sen ex quidã er at q cum incurriſ ſet egritudinẽ magnã ſeruiebant ei fratres· Et videns ſenex ꝙ fres occuparent cũ eo dixit · Vadam in egiptũ vt non iĩpe. tõem incurſurꝰ es. Hlle aũt cõtriſta . . os Et dirit ei abbas mopſes n vavas en fomica tꝰ dicebat · Moꝛtuũ eſt coꝛ 65 meũ ⁊ tu mihi iſta dicis · Sur gens ergo abiit in egiptuz cũ audiſſent homiĩes circũquaq; habittes offerebant eai multa. Venit etiã ad eũ virgo quedã ſidelis volenſ obſequiů * ſuum ſeni infirmanti dependere · Et poſt aliquantũ tpis cuʒ paululũ de egritudine qua tenebat᷑ melius habuiſſʒ incurrit in eã · Et illa cõcepit- Interrogata 2 ũt a vicinis loci illiꝰ vñ cõ cepit. Hla reſpõdit de ſene boc- Ali aut nõ credebant . Senex vero dicebat ego hoc feci ſed cuſtodite infantẽ quẽ peperit Que cũ genuiſſet puerũ ⁊ ablactatus fuiſſet:tulit ſenex ĩfan⸗ tem in bumeris ſuis· Et die qua erat feſtiuitaſ in ſchyti ocur rit ibi a intrauit eccleſiã coꝛã multitudĩe fr̃m Ali aũt vidẽtes eum fleuerũt · Qui dixit fratribus· Videte infantẽ hunc . filius eſt inobedientie. Qauete ergo vos o fr̃es a cõſoꝛtiis mulierũ 2æo ꝙ'ĩ ſenectute hoc feci: oꝛate ꝓ me Et ꝑgens ad cellã ſuaz ad initiũ pꝛime cõuerſionis reuerſus . Vnde bern. Lũ femĩa ſemꝑ eẽ feminã nõ cognoſcè: nõne pł eſt q; moꝛtuũ ſuſc⸗ tare? qð minus eſt nõ potes: nec qð m aius ẽ · Vnde ieroni · tẽ mente dilige: nõ corpali pſentia. Vñ greg ſcribit ĩ regiſtro beatus /ugꝰ. nec cũ ſoꝛoꝛe habitare cõſenſit. Encipit tract de coꝛpoꝛalibus. 44 Jñ pſaie · lvii· Erange eſuriẽti — 1 .* . . Cclreibare eſuriẽtez Vn adeo duri ⁊ ĩmiſericoꝛdes qᷣ potiꝰ dãt poꝛcis ⁊ canibꝰ q; pau peribꝰ. q; plures diuites meliꝰ paſcũt ſuos canes q; paupꝑes. ſp̃parãdo canibꝰ offã vl dãdo eis carnes de qbꝰ pauꝑes po ☛ D „ = ſent refici · & qbus oĩbus tales diuites diſtrictã reddituri ſũt ratõeʒ Inſuꝑ aliqͥ tam auari tenaces ſunt ꝙ potiꝰ id qð re manet ꝑnuttũt putrefieri ſeruãtes hꝰ ex nimia paitate: q; ꝙ paupib' erogarẽt. Vñ dñs de marimo cõuiuio qdð faciet ſis uis repellet eos cũ confuſione magna nihil eis dando:quu B de mnek ſua nihil ei dederũt · vt pʒ in diuite epulone ⁊ pauꝑe Si pudiciciã ſeruare qᷓris: feminã quã bene videris cõᷣuerſan ulus de ſex operibus miſericoꝛdie· Et primo ” En tuũ. ¶ Scdðz ? potũ dare ſitienti. Math·x· ANAuui potüu deðderit vni ex mimis meis calicẽ aque frigide: nõ ꝑdet mercedẽ ſuã. Sʒ ſunt quidam õ terii temml Erhis offerne granice ued Gupo ſpoliatea c(aſenune Aſtmaii Pauom. ſitatss: dunmnare quomoe de Cwita ſiognar coꝛdib? i diciſ Udemat ent⸗Nn Mamoꝛt thnrltos Anmzf, leche loſt Mennag gecum Temem laʒaro. Luce xvi. Vñ etiã greg. Dei miſericoꝛdiã nõ põᷣt ꝓme reri:q hic miſericoꝛs nõ ſuent. Vñ beda ſuꝑ eplaʒ acobi. Si ne miſericoꝛdia iudicabit᷑ ille qᷓ cũ poſſz nõ fecit miſericoꝛdiã Erxr his pʒ q́; piculoſe ſtãt tales tenaces dĩtes· q; deũ grauiter offenvũut ⁊ cõtra caritatẽ ꝓximi faciunt: a cõtra aĩas ꝓpꝛias gr auiter peceãt.q; tales quodãmodo cõpant᷑ furibꝰ rapto inbus · Ambꝛoſi? i ſermõe· Non minoꝛis ẽ crimĩs habẽti tollz q̊ʒ cũ poſſis indigẽtibꝰ denegare · Vñ etiã baſiliꝰ. Nõne inqt ſpoliatoꝛ es·que diſpenſanda ſuſcepiſiᷣ ꝓpꝛia reputãdo. etiã panis famelici quẽ tu tenes· nudi tunica quã in conclaui cõſeruas. diſcalciati calcei qui peneſ te marceſcunt · indigẽtis argentũ qð poſſides humatũ. Vñ xp̃s dixit ĩ euangelio Luè rnii · Quã difficile qui pecuniã habẽt regnũ dei intrabũt· Itẽ eſt malũ ſignũ cũ quis durus bomo non põt audire damoꝛẽ pauꝑm·a ſi audit: tñ nõ cõpatit᷑ nec miſeret qꝛ; ẽ ſignũ puer ſitatis: 1 nõ eſt ĩ caritate dei. t ex hoc ſequit᷑ ꝙ eſt ĩ ſtatu damnatoꝛũ · Vñ.i· Coh.ii. Qui habuerit ſubſtãtiã huiuſ mũdi 1 Viderit fr̃em ſuũ necẽitatẽ hr̃e ⁊ clauſerit viſcera ſua ab eo⸗ quomõ caritas dei in eo manet? q̃ſi diceret nullomõ. Kugꝰ. de ciuitate di · Miſericoꝛdia ẽ aliene miſerie ĩ nro coꝛde cõpaſ ſio: qua vtiq; ſi poſſemꝰ ſubuenire cõpellimur· Vñ de duris cvoꝛdib dicit ꝓuer · xxi· Qui obturat aurẽ ſuã ad clamoꝛẽ pau ntſe Pin S peru: iße clamabit ⁊ ñ exa udiet · Et ergo vt dĩtes miſericoꝛ baunge i dis dei cõſequant᷑: tũc ip̃i debent eſſe miſericoꝛdes paupibus ſtent1t Vnde math̊· v. Beati miſericoꝛdes qm̃ ip̃i miſericoꝛdiam cõſe i quent᷑· Ambꝛo:ĩ eꝑla ad nepocianũ.Non memini me legiſſe mala moꝛte moꝛtuũ: qui libenter opꝑa pietatis exercuit· Pabz 4 em̃ multos interceſſoꝛes: ⁊ ĩpoſſibile eſt pees multoꝛu; non gumit bebuignn igloc ibn nedebant n⸗ migi n ralt ſener ð Mnſcytcan Miürdde famtihunehin öſortüs nule Ens daliſt Xden üfen öwormſ use⸗ Ne en Fſnbringe nſe⸗ ntnwei din exaudiri. ¶ Terciũ eſt reciꝑe ꝑegrinos ad hoſpitiũ hoe tam B vtile eſt deo tã acceptũ:vt qñq; etiã ad literã angeli ſunt ad hoſpitiũ recepti·ĩmo etiã quandoqʒ ipe xpᷣ̃s viſibiliter vt in emaus · Sed ſunt quidã adeo auari ꝙ nullũ ꝓ deo hoſpita reee volũt niſi habeat expendẽ · Et ſie expellũt pauꝑes a domo ſua · cum tñ xp̃s dicat in euãgelio · Qui vos recipit me recipit eadẽ menſura qua mẽſi fueritis ⁊c· Ergo ſi claudis ianuam NMMISGRI. 1. upen. ſic xp̃s faciet tibi cũ veneris dicẽs illud.Math.xxv. omine dñe aꝑi nobis:Rũñdebit · amẽ dico vobis neſcio vos — Sed bonis electis ſuis dicet illud.Math̊ᷣ.xxv. Moſpes fuies collegiſtis me· Venite benedicti ⁊c. Ex his ſequit᷑ ꝙ multũ re piꝛehenſibiles ſunt illi dĩtes qui habent latas domus. potiꝰ farnervne eas vacare:q̃;ᷓ ꝙ pauꝑes in eiſdẽ ꝓpter deum vel len illi paupeni daret . vt ſie poſſet mereri vitã eternã. ¶ Qu⸗ eeſt nudos tegere. Quantũ autem hoc placeat deo hoc patet in beato martino: quẽ xpᷣs coꝛã oĩbus ſanctiſ angelis ĩ celo exiſtẽtibus cõmendauit dicens· Martinꝰ adhuc cathecominꝰ hac me veſte cõtexit · Vnde ammonet vnumquẽqʒ hoĩem per pſaiam ꝓphetam dicẽs cũ videris nudũ:operi eum. Lu ·ii· Qui habet duas tunicas det vnam non habenti. Ftem quia hoc opus miſericoꝛdie non ita faciliter exercetur (Quia vnus facilius dat pauꝑi fruſtum panis: vel recipit per noctem vnũᷣ ad hoſpitium qᷓ; ꝙ daret ſibi tunicam · It etiam diutius du⸗ rat) Ergo diuites mulieres debent filare: ⁊ non ocioſe inee dere · quia quamuis ipſe non indigeant pꝛo ſe: tamen mulcti pauperes ſunt qui bene indigent· Erem plo beate Glyzabet que filabat cum ancillis ſuis: ⁊ inde pauperibus veſtes facie bat Vnde auguſtinus in libꝛo de vita chꝛiſtiana Ellaz elemo⸗ ſinam deus appꝛobat que de iuſtis laboꝛibus miniſtratur· Sicut ſcriptum eſt honoꝛa dominum de tuis iuſtis laboꝛibꝰ. Vndechꝛiſtus dicet talibus in iudicio illud Mathei-xxv. Nu⸗ dus fui cooperuiſtis me· Quia ita acceptum eſt ei quaſi euʒ in cruce nusum pendenteʒ cooperuiſſes · Vnde Mathei·xxv · D Oð vni ex minimis meis feceritis mihi feciſtis · ¶ Quintum ℳ . ent hoſpitare:cum tamẽ laudabile eſſet ꝙ quilibet diues ad minus haberet vnũ pauperẽ ĩ domo ſua · vt illud qð ſibiipſi in menſa ſubtrabheret ſiue in comedendo ſiue in bibẽdo: hoc Z eſt viſitare infirmos. hoc multum acceptum eſt chꝛiſto quaſi ipſe per ſe iaceret infirmus hic: ⁊ eum viſitares. Quia omnes paſſus talium numerantur ab angelis· ⁊ remunerantur a chꝛiſto in vita eterna · Contra hoc faciunt qui pauperes et infirmos abominantur · vel etiam quandoqʒ pꝛopꝛios auisin Pyecoſent in aul famnlos vt canen ſiceſttii ſas me. dimnene nn nip ſoſe Ctonsli raptoik cet ſumi mopemde 9i unt b xpeegts noꝛte qua ſtdlehoi dinimat 1 lepchſtne oͤpuget furgmn qh Palns gri laracoeme tntoſs. Onadabil gpenddeſul Cumternsn dummmtn deponant anlan gſie urgnl Nhus⸗ 8 Prdun Abeding tiiniͤſtip zin bere tdeoher 1angstitl S — — — uc catennn vighrar meunli enn len d tur Cuum vokemi Vn sda: won oe ſetnen bere lye us peltteis m Angenm 1s intin MtN nckignhe welen Oe ſtis me. cimiterus an nõ g Reſpõdeo bᷣm rideatura ſic loquntur leges· Sed famulos cum infirmant᷑ a domo expellunt: vel ſi retin ent: vt canem ſub gradu locãt: nec melius ei q; cani faciunt· Non ſic elt fadendu ĩmo eſt eis benefaciendũ qſi angetlo· vel etiaʒ quaſi ip̃i x-pᷣo:qui dicturus ẽ in iudicio· Infirmus fui ⁊ viſita Serr opus miſericoꝛdie eſt vinctos viſitare ⁊ re dimere · ſiue boni ſiue mali ſint aliqua eis miniſtrando. Si bo ni: ꝓ poſſe liberari debẽt. fuxta ills pſal. genũ ð manu pec catoꝛis liberate · Qui hoc facit · ſ· qui redim weabror inocẽter a raptoꝛibus ab aliis malis hoĩbus:opus miſericoꝛdie exer cet ⁊ ſimilis erit deo. Vñ pſalł· Deus quis ſilis tibig eripiens mopem de manu foꝛtioꝛũ eiꝰ Si vero mali:tũc ſaltẽ liberan di te ab eterna moꝛte · ſeʒz monẽdo eos ad pniaz cõtritõz de peccatis ſuis: ꝙ offerãt deo illã ignominioſam 1 amarã moꝛtẽ quã ſuſtinẽ eos oꝑtet ꝓ peccatis ſuis.qꝛ hoc eſt multũ vtile boĩ ⁊ deo acceptũ. ¶( Vnde ꝗſtio eſt vtruʒ pena moꝛtis dirimat aliqd de pena debita pꝓ peecatis? Rñdeo hᷣm beatuʒ thomã in. iii · di xx · Moꝛs natural eſt pena cõſequẽs oꝛngina le pctm̃: a qᷓi iam in naturã cõuerſa:ꝛ ideo ꝑ moꝛtẽ naturalẽ nõ purgat al de pctõ actuali: ſed ꝑ moꝛtẽ illatã bene põt purgari aliqd· Vnde ſi aliqs moꝛtẽ illataʒ patiẽter ſuſtineat pꝓ alus cr iminibꝰ. ſic illata valet ad diminutõem pene:⁊ ad li beratõem etiã a tota pena ſeᷣm quantitatẽ culpe ⁊ paciẽtie 2 cõtritõis· Itẽ ſciendũ ꝙ Scotus ſuꝑ qᷓrto ſententiarũ dicit Oſiquis inſir mꝰ cũ iam videt ſe vtiq; m oꝛiturũ: moꝛi vult 2 plene cõſentit ĩ moꝛtẽ: acſi ꝑſeip̃m moꝛtẽ elegiſſet: penã moꝛ is ſic patienter ſuſtinendo ſatiſ faciet ꝓ oĩbus petis veniali mez Quare ꝑ oĩa laudabile ẽ ĩ iſio voluntatẽ ſuam diuine cõfoꝛmare · Ctem * querit᷑ de ſuſpendẽdis ⁊ decapitãdis an debeat eis dari coꝛpꝰ xp̃i ? Reſpõdeo SDi ſunt cõfeſſi 1 enitẽt: nõ debz eis denega ri · ii · ꝗ· i · e· fi tem querit de ſu bend an ſint ſepeliendi in hoſtienb. ſepeliendi ſũt „ dummõ tamẽ penituerũt · Sed tñ quo ad hoc vt de patibulo deponant᷑: requirit᷑ licẽtia iudicis ſecularis:ne iuſticia cõtẽni ipam licentiam ipe iudex denegare non debet · Ex hiis iam dictis patet ꝙ eſt ſalubꝛe ta les homines monere ad penitentiam quia poſſibile eſt ꝙ qs in vno homine tali poteſt mereri vitam eternam. Et ratio eſt quia ſcdᷣm Grego· Maximũ ſacrificium eſt zelus animarum. ĩmo plus eſt deo acceptũ ⁊ homini meritoꝛium vnã ani mam lucrari: q́; uureum montem deo offerre · Quia vna anima pꝛe cellit omnes theʒauros totius mundi Vnde augꝰ. Sicut de omnem creaturam: ſic amma omnem coꝛpoꝛeam ſubſtantiã natura a dignitate pcellit · Vnde etiã bernh· Totus mundus ille precium vnius anime eſtimare non poteſt. non eniz pꝛo toto mundo animã ſuam daret xpᷣs:quã pꝛo bumana anima G dedit Srterwil etiam ꝙ multum ſalutiferuʒ eſt talibus ama ram moꝛtem ⁊ paſſionẽ chꝛiſti reducere ad memoꝛiam· Vnde grego · Si paſſio chꝛſti ad memoꝛiam reducit᷑:mbil tam du⸗ rum quod nõ equo animo toleretur · Bern· Quid eſt quod ti bi non ſuaue videtur:ſi collegeris ⁊ memoꝛaueris om̃s ama ritudines ſaluatoꝛis g Et ſignanter cogitandũ eſt de talibus Quomodo chꝛiſtus nonies eſt ductus ꝓ ſalute peccatoꝛum. Et pꝛimo modo mox vt captus fuit: tunc ductus eſt ad annãä Scdo ab anna ad capphãTercio a cappha ad pilatuʒ · Quar⸗ to a pilato ad herodem. Quinto ecõuerſo ab herode ad pila⸗ tum. Sexto milites duxerũt eum intus in atrium: illuſerüt ei percutientes caput eius arundine · Septimo duxit eum pi⸗ latus foꝛas de p̃toꝛo poꝛtantem coꝛonam ⁊ veſteʒ purpureã Octauo ad locuʒ vbi pꝛo tribunali iudicatus eſt ad moꝛtem · Nono extra ciuit atẽ ad locum caluarie vbi crucifixus eſt · Et rememoꝛando tales tranſitus xp̃i: offerre debent tranſitum illum ⁊ moꝛtẽ ⁊ penam ipſi chꝛiſio pꝛo peccatis ſuis· Et debẽt habere bonum ꝓpoſitum ꝙ amplius nunq vellent peccare: ſi diutiꝰ viuere deberẽt. a ſic deo cõmittere animas ſuas:· Vñ exemplum legit᷑· Euit miles quidam nobilis ſed criminoſus: qui tempoꝛe quodaʒ ab inimicis ſuis captus eſtet q; valde moꝛtales erant inter eos inimicicie · viſum ẽ eis expedire vt ĩ inſtanti occideret᷑. Cernens vir nobilis ſibi moꝛtem imminẽ nullũ eſſe remedium vite: ſupplici uoce dixit ad illoſ Rogo vos inti minit. ſponden ſet vt coe noſbuis: ſeytrtle ſaspolurm locowit incwitate modo m⸗ foſemilti noꝛens p ſietisq taommmis be 1 Peeferunt coiporalt Dimüii Nviaerron. ſopter pen unpreuoca llereter enatiode tquisin ſennen ſp⸗ duod fuurt h Plies wiſ res ne ſen plirdon gepiͤbo liunit e! gakſilten mam berrne us Durun. ummiamne Urum en öint Nrun tlnt TLocus untg Kronemn humanamn attallbusm gemorian e embi unn Qudctcvet Mensoffs im Mitihs Pecritounn. usAninti opltn n leodetzln iumtllit oduntnß veſte;punmn eſtad munn. maſugt Chernmmitud eſuttdci nelenpenn rns ſis ginſt 19 api 1 en iin „5 D ODeRIRRSD. MSCRE. xX. vos intuitu dei vt ad modicũ tempus moꝛtem differe digne⸗ mini · vt alicui ſacerdotum poſſim peccata mea confiteri· Re ſponderũt illi · nõ eſſet nobis hec dilatio tuta· Cõtingere poſ ſet vt eognati tui ⁊ amici venientes eriperent te de manibꝰ noſtris: ⁊ eſſet erroꝛ nouiſſimus peioꝛ pꝛioꝛe · Qui cuʒ pᷣcepiſ ſent vt ſe ꝓſternerz ad decollandũ · Dixit hoc verbũ.deus tu ſcis voluntatẽ meam/ Et ſubiunxit Animã meam virginis fi lio cõmitto · Sicqʒ decollatus eſtEt erat tũc quidã obſeſſus in ciuitate· cui cum dicerẽt quidã audita moꝛte tanti tiranni modo magnum gaudiũ habetis pꝛopter animã illius facino roſi militis · Reſpondit demon· Nequaquã vnum em verbũ moꝛiens ꝓtulit pꝛopter qð ſaluatꝰ ẽ. Vnde bern· Maioꝛ ẽ dei pietas q; queuis iniquitas · Siẽ em̃ ſcintilla in medio maris: ita omnis malicia homĩs ad dei miſericoꝛdiij. ¶ De ſex operibus miſericoꝛdie ſpiritualibus. Dera miſericoꝛdie ſpiritualia melioꝛa ſunt nobiliota I1 putilioꝛa q́; coꝛpoꝛalia. Quia tanto illis coꝛpoꝛalibus leferuntur: quanto ſpiritus coꝛpoꝛi antefert᷑· Et etiaz quia quilibet homo poteſt ea omĩ temꝑe exercere: ſed ſecus eſt de coꝛporalibus·quia pauper nõ habet hoſpitare · ⁊ ſic de alus · Primũ ẽ ĩſtruẽ ſimplices ignorãtes ⁊ errãteſ·hortãdo eos vt a via erroris reſipiſcant tũ propter dei offenſã cauendã · tuz propter penã declinãdã · tũ propꝑter celeſtẽ gloriã conſequẽ dam reuocando eis ad memoriã qũo momentaneũ eſt qð de lectat ⁊ eternũ qð cruciat· ⁊ his ſimilia·. Et notandũ ꝙ talis ĩ formatio debet fieri cũ lenit ate · Call. vi. Si poccupatus fue rit quis in aliquo delicto vos qui ſpirituales eſtis huiõi in⸗ ſtruite in ſpiritu lenitatis · Et ſciendũ ꝙ inſtructio fraterna ĩ duobus cõſiſtit · videlicz in verbi exhortatiõe · ⁊ ſic literati in⸗ ſtruunt exhortando.⁊ boni exempli oſtenſione vt boni ſim plices vitã ſuã oſtẽdẽdo vt errantes vndiqʒ habeãt ĩſtructo res ne ſe valeant ex ignorãtia excuſare· Sciẽdũ ꝙ bonũ exem plũ ⁊ bona doctrina ẽ multũ vtile ĩ eccleſia dei or pz qꝛ ad exẽplũ bonorũ hoĩm multi mali hoĩes ꝗ ſũt inimici dei ĩ xl. iciunãt:q̃ alias nunqʒ ieiunarẽt quia deũ nõ multũ diligüt) T deris:cũ tantis ⁊ pꝛo tantis eterna pꝛemia poſſidebis. ¶ Se ſi exemplũ ieiunandi in aliis bonis homĩbus nõ viderẽt· Etẽ ad opa miſericoꝛdie ꝓuocant ſcʒ· quãdo vident alios elemo⸗ ſinã dare. Ftẽ ad audiendũ verbũ dei miſſas ⁊ ſic de aliis boĩs opibus · Ctẽ pꝛopter exemplũ bonoꝛũ młti peccatoꝛes cõuer⸗ tunt a peccatis ⁊ penitẽt: 1 ſic ſaluant᷑ qui alias dãnarent᷑ ſi exempla bona in aliis nõ vidiſſent· Vnde greg· Nunq́; pecca toꝛes ad lamentũ pniĩe redirent: ſi nulla eſſent exempla bono rũ que eoꝛũ mentẽ traherẽt· Itẽ ſciendũ ꝙ eſt hoĩ valde meri toꝛiũ dare bonũ exemplũ ⁊ bonam do ctrinã aliis· Quia ex hꝰ gaudiũ meritũ eoꝛũ augmentat᷑ quotidie in celo. Vnde ce: larius. Quãtis exempla vere hũilit atis ⁊ ꝑfecte caritatis oſtẽ cundũ eſt coꝛriꝑe delinquentẽ in fraterna caritate dicendo · Tu quis es g? qui audes deũ ad iracũdiã pꝛouocar pꝛoximũ ſcandaliʒ are: ⁊ te ip̃m in coꝛꝑe in ania damnare · Time deuz 1noli hanc rem peſſimaʒ facere· Vnde apls Nõ vocauit nos deus ĩ ĩmundiciam ſed in ſanctitatẽ · Et talis coꝛrectio debet fieni cũ lenitate nõ clamoꝛoſe alias eſſet plus confuſio q; co rectio.· Math. xviii Si peccauenit in te frater tuꝰ couipe ei in ter te 1 ipſũů. cõtemptu· 2 cũ vtilitate illiꝰ quẽ coꝛripis: ſic nõ qᷓas oſten catõz ſeu poteſtatẽ: ſed illiꝰ vtilitatem. Vt aut comrectio frna fiat cũ lenitate ex caritate tunc ille qui vult coꝛrigere aliuʒ dẽt quinqʒ cõſideratões ſea eruare Quarũ tres poĩt· Aug?· math. vii · Ypocrita eice pᷣmo trabẽ de oelo tuo⸗Reliqs duaſ onit Ereg·ĩ moꝛa· Primũ ẽ ꝙ dẽt cõſiderare ſi ẽ ei ſimil · i · 4 H eodẽ pctõ vel eqi vel maioꝛi: tune maxime ſi petm̃ ẽ no⸗ toꝛiũ nõ dẽt oĩno comigẽ · ſed ſeipſũ dẽt pꝛius emẽdare 1 tũc 28 pnĩaʒ cõmouẽ · Klias poſſet ſi i dici illð ad roma i · Quid aliũ doces teipſũ nõ doces ? Nugꝰ. tudey in nullo eoꝛũ ſit in dicandꝰ ꝗᷓ ĩ alio iudicare ẽ patus· Qui em̃ ex officio tenet᷑ coꝛ rige delinquẽtes nõ dẽt hoe facẽ in pctõ moꝛtali: ſj adminus det pꝛiꝰ cõteri de pctĩs ſuis. Si aũt nõ ẽ ei ſimil. tůc dẽt ſcðo cõſiderare ſi aliqn fuit ei ſimilis: ⁊ tunc ſicut nolebat deſpici . . ſed cõpaſlionem ei impendi · ſic nee ipſe debet fratrem ſuum Etẽ dẽt fieri er caritate:nõ ex indignatõe vel ex tincͤſpee 4 mentone D bec vi metoqf, turo t deleenen Nig No giautno (öfidis 4 bil ſ Auope ſupporar eßedere ilbbeocot batqpd⸗ fſicha mool⸗ ſerdi pn i Sh taſuz bon eſt ni nnoib elſe Abetunc de egodeſan ſehas (0 Pannen nnaluott ſtepanein vtr con jeqmmi no dderal wünsn ſdeubi ccetorgi , dincrng Wngen taemglbor⸗ lböpiner Aiismneß ceb. n — ecaritatis nitate dim wend pi mae Lned Nooclur ſc- omato de ctfeſtoqjen d cuhetiin digtune die gn 46 tcamtieft, comgere port 9 . eſintn nelriito⸗ geminne l unri lo eoit ſico ten 6 4 4 „ſe Drul thiß . ₰ zicuc⸗ H MESGERIRRT.᷑. xx peccãtẽ ⁊ penitẽteʒ deſpiceꝛe: ſ cõpaſſionẽ ⁊ mĩaz ei exhibeꝛe cci · viii.· Ne deſpiciaſ hoĩeʒ aũtẽtẽ ſe a ꝑpẽo:⁊ ñ ĩ pꝑes ei·e mẽto qm̃ ſumꝰ oẽs ĩ coꝛruptõe · Si aũt nõ es ei ſilis: neqʒ ali qñ fuiſti· tũc debes tercio cogitare ꝙ potes ei fieri ſimil in fu turo · Et iõ rõe tal dubii nõ debes ſuꝑbire:ſʒ delinquẽtibꝰ cõ delſcendere . i· Choꝛiĩ x· Qui ſe exiſtimat ſtare · videat ne cadat. NXug · Nẽo ẽ qͥ ſecurꝰ eẽ poſſit ĩ hac vita q̃ tota tẽptatõ noĩat᷑ Si aũt nõ es ſil is ei nec ei vnqᷓʒ fuiſii ſilis: ⁊ de dei bonitate cõſfidis ꝙ nũq́; eris ei ſilis.tũc dẽs q̃rto vidẽ ſi ille qͥ ſic ẽ repᷣ hẽſibil ſit ne in aliquo cõmẽdabil Si ille qui hʒ tot defectus aliquos etiã habeat ꝓfectꝰ Et tũc rõe bonoꝛũ illoꝛũ qᷓ̃ hʒ debʒ ſuppoꝛtare eũ ĩ his que minus hʒ. Vñ apocal.ii· vol 8 apluſ rephẽdere epᷣm epheſio · prĩo poĩt quoddã vieiũ qð Habeo cõt:a te pauca q; caritatẽ tuã pᷣmã reliqᷣſti· Sʒ ſtatĩ po nebat qðdã bonũ qð hebat dicẽs. Sʒ hoc hẽs bonũ ꝙ odiſti facta nicolaitarũ: que ⁊ ego odi. Silr volẽs repᷣhẽdere eßum hüit di. ſardis. pᷣmo põit quẽdã ſuũ defectũ dicẽs · Nõ ĩueni opꝑa tua pliena coꝛã deo meo. Deide ſtatiʒ ponit quẽdaʒ ſuũ ꝓfectum dicẽs · Sʒ hẽs pauca noĩa in ſardis: ꝗqᷓ nõ coĩquinauerũt ueſti mẽta ſua· NHece poſtqͥʒ apls poſuit illa ĩ quibꝰ ili ep̃i erãt reß hẽſibiles: ſtati ſubiunvit illa ĩ quibꝰ erãt cõmẽdabileſ ad ĩnu endũ ꝙ ſi aliqs ꝓpter aliqð viciuʒ ẽ rephẽdẽdꝰ: ſi tñ hʒ aliqð bonü eſt nibiominꝰ ſi upponandus Maro aũt ꝙ aliq́s videa ab tur oĩo eſſe malus · nec habere aliqd bonũ ꝓpter qð ſit toleꝛã dus:tunc debet cogitare quĩto ꝙ iſte q̃ ſic videt᷑ eẽ malꝰ:foꝛ⸗ 9 te in cõſpectu dei è ſibi ĩ merito p̃ferẽdꝰ.Et ponit exẽꝑlũ ſẽs grego . de ſancto ſtephano et ſancto paulo. Nam cuʒ beatus ſtephanꝰ conſentiẽte ⁊ adiuuante paulo lapidaret᷑· tunc ſte phanus omnino erat bonus. et paulus oĩno videbatur eſſe maluset tamen in conſpectu dei paulus qui ſic erat malus· ſtephano in merito et in pꝛemio fuit pponẽduſ. ¶ Querituꝛ B vtrũ coꝛreptõ fraterna ſit feepeo Rũñdeo ſᷣm btm̃ tho .· ſe. ſe q · xxxii · ꝙ ſie · ſʒ r ſp · ſz loco et tpe · Vnde et obmiſſio eius fit tripliciter · Vno mõ fit p̃ceptũ affirmatm̃ ñ obligat ad ſp · ſʒ p * meritorie: vt quãdo q́s opoꝛtunũ tẽpus ĩquirit · vel de ipſis — 3 2 . õ * ?; D — metuit ne deterioꝛes fiant· vel ad bonaʒ vitam alios ĩpediãt vcnit et huiõi· Secũdo mõ obmittit᷑ cũ peccato moꝛtali ·ſ· cũ foꝛmi Cnego⸗ dat᷑ iudiciũ vulgi vel carnis cruciatio ſiue ꝑemptio · dũmodo diptet tamẽ hec ita dominẽt᷑ in aĩo ꝙ fraterne earitati pꝗponantur· ſdeſpi Tercio eſt peccatũ veniale quãdo ſcʒ timoꝛ et cupiditas tar⸗ nie i⸗ dioꝛẽ facit ad coꝛrigẽdũ delictũ fratris · nõ tamẽ ita ꝙ ſi con⸗ plalts⸗ timoꝛẽ vel cupiditatẽ quĩimo in aĩmo pꝛeponit caritatẽ · Yt dicit beatꝰ augu:Vtrũ ſubditi teneant᷑ p̃latos coꝛrigere?Re ſpõdeo ſcdᷣm beatũ tho.vbi ſupꝛa· Subditi nõ t enent᷑ nec de bẽt coꝛrigere p̃latos coꝛreptõe ulla que eſt iuſticie id eſt· per coꝛreptõnem pene· Tenent᷑ autẽ coꝛreptõe illa que eſt carita tis ſi in eis eſt aliquid coꝛrigibile.ita tamẽ ꝙ nõ cũ ꝓteruia: ſed cũ manſuetudine et reuerẽtia. Vtrum coꝛrectio fraterna ſit ꝓpter ſcandalũ dimittẽdaz? Reſpõdeo ſceᷣm beatũ thomaʒ ſe.ſe·q.xxxiii· Coꝛrectio fraterna oꝛdinat᷑ ad emẽdatõem fr̃is 1 ideo intantum eſt cõputanda inter ſpũalia bona:ĩquantũ hoc homo cõſequi põtqð nõ cõtigit ſi ex coꝛreptõne fratris ſcandaliʒet᷑ ⁊ iõ ſi ꝓpter ſcãd alũ coꝛreptõ dimittat᷑: nõ dimit Lętitur ſpirituale bonum. ¶ Notãdũ ꝙ qB3uis coꝛrectio frater na ſit ſub p̃cepto:et ad hãc oẽs teneamur ꝓ loco ⁊ tꝑe·ſquã do licet ⁊ valet · Sũt tñ quĩq; caſus in qbus euadamus hoc p ceptũ.Drimꝰ eſt cũ nõ eſt ſpes coꝛrectõnis. Vnde ꝓuerbioꝛũ ix. Noli arguere deriſoꝛẽ ne foꝛte odiat te · Secũdus eũ timet᷑ defectꝰ ꝓbatõnis · vt cũ quis de crimĩe coꝛripi᷑ qð non põt ꝓbari · tũc em̃ coꝛripiẽs obligaret᷑ ad talionẽ ſi deficeret ĩ pꝛo batõe · Tercio cũ pᷣlato tãqᷓ;ʒ iudici notũ 6 fam Quarto cũ me liori opi l'eq̃ bono vacare aliqs ĩtẽdit · Qnto cũ m ultitudo 2 ptãs ẽ cłpatũe coꝛrectõ ꝓlnocerʒ q; ꝓdeſſz qꝛ mltitudo diß M ſiclter coꝛrigit᷑ 1 ptãſ ¶ Tercũ opꝰ mie ſpũale ẽ cõſolare fi deliter oẽs ĩ tribulatõe poĩtoſ. MHoc ſupꝛa modũ ẽ meritoriũ apð deũ acſi ip̃m cõſolatꝰ fuiſſes cũ pepẽdit ĩ cruee:cũ diceire potuit illð pſ al. Queſiui qͥ cõſolaret᷑ ⁊ ñ ĩueni · Vñ nat᷑a docz cõpati ꝓxĩs:hoc patʒ ĩ porcis qͥ ſibi mutuo ex nat᷑ali icliatõe rõpatiũt᷑· hoe cognoſcat᷑ ĩ hoc qꝛ cũ vnꝰ poꝛeuſ ledi: tẽ oẽs = Gprrt bigoqt eOnn auſde iamn mneptu Grlii tuibait Q ſeneupf trepoſt mer⸗hi dalgere vDilige in ſer de da⸗ . ſatſbioff vitſw, tt prio goq de Ulepecca malgzni Primo ver Reſponde mnroun nt⸗, inimcog malog n tiicdſu mnpno din tl ppoſenun updt⸗ eitzgſen Antttent Nntte⸗ s ng Ptenent n ſtae 15 Aſpr qgeeſt nit nociwerui echo rttern nberüthong amederenſie 1bwNaigunti reptöefnͤe nituit nodinit creind nten loontpefai umDanaet nwe puetti cüdas ütie i nn ſ dehantipeo Ourocum Aünireno let t i mmim guce Nn Atkiedn natn (oiNH. D OG. MScB8S ẽ7=Ä=&ß. xx. accurꝛũt.ſic et nos cõpati debemus fratribus noſtris · Vnde EGrego · Om̃s fres ſumꝰ dei poteſtate cõditi:et eiꝰ ſãguine re dẽpti.et idcirco frẽs nr̃os quãtũlibet pauꝑes ⁊ abiectos ĩ n lo deſpicere debemꝰ. Et taliſ cõpaſſio ẽ ſignũ bonitatis ĩ ho mie . Vñ Cꝛe · libꝛo· xxii. mora. Tãto q̃ſqʒ ꝑfecti oꝛ eſt: quanto ꝑfectius alienos dolores ſentit. imo nat᷑ale ẽ ꝙ vnũ mẽbruʒ „₰. „ „ „ . „ „ 2 nm — cõpatit᷑ alii mẽbꝛo. Apl · i· choꝛĩ · xi · Si d patit᷑ vnũ mẽbꝛum Ergo qᷓ nõ cõpatit᷑ ꝓximo ẽ qſi mẽbꝛũ abſciſũ a miſtico coꝛꝑe xp̃i· Quia xp̃s ẽ caput:et om̃es xpᷣiani in grã exñtes ſũt m̃bꝛa eiuſdẽ capitis. Vñ Grego· Nõ aliter redẽptoris noſtri mẽbꝛa efficimur: niſi adherẽdo et cõpatiẽdo ꝓximo · Q aũt magnũ 1 acceptum ſit coꝛam deo compati proximo oſtendit beatus Gre.li.ii.mo.di/ Exterioꝛa nãqʒ largiẽs aliqd extꝛa ſemetipſũ tribuit · Qui vèro fletũ ac cõpaſſionẽ ꝓxĩo pꝛebuit aliqd ei ex ſemetipſo dedit. ktẽ ePaſſi crux ſpũalis: quã debemꝰ poꝛ tare poſt hieſũ. Vnde Grego · in omel· Si qs vult venire poſt me ꝛc. Duobꝰ mõis crux xpᷣi tollit᷑ſ· cũ ꝑ abſtinẽtiaʒ corp?af fligiẽ᷑. aut ꝑ cõpaſſionẽ ꝓxĩ animꝰ contribulat̃. ¶ Quartũ ẽ ĩdulgere offẽſoribꝰ noſtris toto coꝛde et eos diligere· ath. v. Diligite inimicos vros · benefacite his qͥ vos oderũt· Aug · in ſer · de btõ ſiephano. DPer amoꝛẽ hoĩs inimici efficiaris ami cꝰ dei· Vñ qꝗ̃libʒ libẽter dʒ ignoſcẽ offẽſoribꝰ ſuiſ. vt dedigno ſcat ſibi offẽſã ſuã· Vñ Luvi· Dimittite et dimittemĩ. Augu · de v̈biſ apli · Vnuſqſq; talẽ ĩdulgentiã accepturꝰ ẽ:q̃lẽ ip̃e de dit ꝓxĩo· Et tãta poſſz eẽ offẽſa: et cũ tli feruore poſſes ĩidlgẽ prĩo ꝙ deꝰ ꝑ hoc ĩdlłgẽt tibi oĩa pẽa tua·. Vñ gre · ĩ omel. Qui in ſe pe ccanti dementer indulſit: nullum peccati veſtigium in eius anima remanebit · ¶ Vnde queritur cirea iam dicta · primo vtrum diligere inimicos ſit de neceſſitate ſalutis⸗ Reſpondeo ſcdᷣum thomã ſecũda ſecũde ·q·xxvii · Dilectõ ini micoꝛũ triplr põt cõſiderari · Vno mõ vt diligãt᷑ inimici inq̃n 6 tüü inimici · Et hoc eſt diligere malũ alteriꝰ. Mio modo nenz ad nat᷑azʒ:ſʒ ĩ vniũſali · et ſic dilectio inimicoꝛũ ẽ de neceſſitate ſalutis· vt ſciliq; aliqs diligẽs deũ 1 ꝓximũ: ab illa gnalitate inimicos non exdudat · Tereio mõ põt cõſiderari in ſpãli · vt ”ͤ ſcʒ aliquis ĩ ſpeciali moueat᷑ motu dilectõnis ad inimie os·. Et Ilbben iſlud nõ eſt de neceſſitate ſalutis abſolute · qꝛ nec moueri moY futun tu dilectõis in ſpãli ad quoſ libet hoĩes ſingulariter eſt de ne uuent ceſſitate cãritatis abſolute · ſed ſcᷣm pꝛeꝑatõnem animi. vt pteog ſcʒ homo habeat aĩm p̃paratum ad hoc ꝙ ſinglari amore ing numpne micuũ diligeret ſi neceſſitas occurꝛeret B3 q abſz neceſſitatis r Q articulo diligat pertinet ad caritatis perfectõnem Ckftem (oras querit᷑ vtrũ ſit de neceſſitate caritatis ꝙ; aliquis ſigna vel ef⸗ (ogitatt . fectus dilectõis inimico exhibeat? Reſpõdeo ſeᷣm beatũ tboo Iſflins mã ſe · ſe. ꝗ· xxvii· Sicut hõ in cõmuni tenet᷑ diligere inimicuz Finima et nõ in ſpãli · niſi vᷣm p̃ꝑpatõem animi(vt nũc di ctũ eſt) ita ſi nmzaun gna et effectꝰ dilectõis que in cõmuni cõſueuerũt ꝓximo ex·· tbus vos diberi tenet᷑ etiam inimicis exhibereputa cũ aliqs orat ꝓom gfiifzeſ nibꝰ fidelibꝰ vel ꝓ toto mũdo· vel cũ aliquis aliquod benefi uundode ciũ impẽdit toti cõmunitati· tũc etiã hoc inimicis exhibere edice de neceſſitate pcepti· 1cõtra faceꝛe ꝑtineret ad liuoꝛẽ vindi⸗ dotnni Re.· Specialia vero beneficia vel dilectõnis ſigna que quis ex (anogen hibet ꝑticulariter aliquibꝰ ꝑſonis: ꝙ inimiciſ exhibe at nõ eſt debemust de neceſſitate niſi ſcdᷣm preꝑatõem animi · vt ſi inueniret in cemmimſcien articulo moꝛtis · ſcᷣm illud ꝓuerbioꝛũ · xxv · Si eſurierit inimi itqui cus tuus ciba illũ ꝛc. Sʒ hoc facere p̃ter neceſſitatis articm nig, ptinet ad pfectõem caritatis: per quã aliquis non ſolũ cauet iigt nin vinci a malo: ſed etiã vult vincere in bono malũ · Quia ſcʒ nõ ern tißef ſolũ cauet ne ꝓpter iniuriã ſibi illatã ꝓtrabat ad odiu: ſz eti i, ief am ĩtendit inimicũ ad ſuum amoꝛẽ ꝓtrabereEtẽ querit᷑ vtꝛiũ igeer inimicis ueniã petẽtibꝰ teneamur remittere? Reſpõdeo exvi in iuria uel dãno dato alicui ſolẽt in eo cui fit iniuria tria oriri ann ſeʒ rancoꝛ in affectu:ſignũ rancoris ĩ effectu · et accuſatio iu ann ris cõtra iniuriantẽ.· Drimũ et ſecũdũ tenet᷑ homo ſtatim re N Q mittere. ſed terciũ nõ niſi ſatiſ faciat ſcdm ſuũ poſſe · (Qui urinnt, tũ eſt ferre ꝑſecutões et tribulatões patiẽter. Vnð apl 8.· Der ſun ſecutiones patim ur et ſi uſtinemus Math · v · Beati qui perſe ittotung cutõem patiuntur Iſidoꝛus de ſummo bono Impoſſibile ettk L „. vt hõ ſis ⁊ nõ guſtes an uſtias dole 11 triſticia om̃ibus cõia ſunt. Qui ergo in flagellis murmurat: deum plus irritat · qui nmroget mnonen no eratien⸗ lanin. N iamorten ceſſitats Een. ſgnddch⸗ nbetütn reimmiag üͦcſtitnaͤd txpunder or pom Godbent etkibeee egn Re foͤct L nvenmn Unentimm TtiSAi ſicanet (iaſgno „* 4 diͤ h guentiri no g 4 na Ceun Calſation luore indN gloꝛificamur. Apls · Non ſunt condigne paſſiones huiꝰ tꝑis · aduerſa patienter tolerat deum citius placat. Sciendum aũt ꝓ libenter debemus ſufferre tribulatões vt ꝑ has liberem ur a futuris malis; Greg· Miſericoꝛditer adhibet deꝰ tempoꝛalẽ ſeueritatẽ: ne eternã inferat vltioneʒ. Tdeo hic quibuſdã ꝑcit vt eos ineter nuz feriat ·˖ Tdeo hic ferit non ꝑcendo: vt in eter num Parcar qni de ſingulis ſufferentiis ſingulariter VYſidoꝛus de ſũmo bono. Qui vite future pᷣmia diligenter ex⸗ cogitat: mala omĩa vite pᷣſentis equanimiter oꝛtat · quãdo ex illius dulcedĩe huiꝰ amaritudĩeʒ tempat (S ttũ P inimicis· hoc xpᷣGs docuit vᷣbo exemplo. Drimo verbo do Sextũ ẽ oꝛare ctrina cum dixit· Math.v· Orate ꝓ ꝑſequentibus ⁊ caluùnian tibus vos· vt ſitis filii patris veſtri qui ĩ celis eſt · qui ſolẽ ſuũ oriri faẽ ſuꝑ bonos ⁊ malos:⁊ pluit ſuꝑ iuſtoſ ⁊ iniuſtos · Se cundo docuit hoc exẽplo cũ ꝓ crucifixoꝛibus ſuiſ oꝛauit ĩ cru ce dicens. Pater ignoſce illis quia neſciunt quid faciũt · Mãc doctrinã bene didicit beatꝰ ſtephanꝰ q̃ ſtando ꝓ ſe oꝛauit. ſʒ — flexis genibꝰ oꝛauit ꝓ inimicis · Vt habet᷑ actuũ.vi. Sic ⁊ nos debemus ſequi doctrinã ⁊ exemplũ xp̃i: ⁊ fideliter oꝛare pꝛo inimicis noſtris · Vnde greg- lle pꝛeces ſuas multum valere facit qui eas ꝓ inimicis effundit · Sed heu aliqui petunt vin dictaʒ a deo ſuꝑ inimicos ſuos. Vnde greg. Kubet deus vt di⸗ ligat᷑ inimicꝰ: ⁊ tamẽ rogat᷑ deus vt occidat inimicũ. Quiſ. 8 ☛ ☛ ſic oꝛat:ip̃e ſuis p̃cibus contra conditoꝛem pugnat · Et talis vindicatia oꝛatio eſt multũ periculoſa homi inuido · quia ßᷣm dei iuſticiaʒ homo iſte reus eſt vt ſibi boc malum cõtingat q/ aliis hominibus ſic oꝛando optat· Tnſuper omnia bona opa que talis inuidus operat᷑: non ſunt ſibi meritoꝛia nec deo ac cepta · Vnde augꝰ in·iii · ſermõe de beato ſtephano. Nemo ſe circũueniat · nemo ſe ſeducat · Qui vel vnum hominem in hoe mundo odio habet: quidquid deo in bonis operibus obtu⸗ lit:cotum perrte,rn-.n—? ¶Epliecit tractatulus de ſex operibus miſericoꝛdie · £ Enipit expoſitio ſuper Orationem dominicam. Mnes vnanimes in oꝛatõe eſtote. pꝛima petri. i · Sicut diẽ gloſa ſuꝑ illud pſal. Apud me oꝛa tio mea vite mee t llud qð iuſtificat hoĩes ĩ hac y vita eſt ieiuniũ elemoſina ⁊ oꝛatio. Et iſta tria Acõmendant᷑ maxime a deo:⁊ tamẽ oꝛatio maxĩe peꝛecellit alia duo in quinqʒ · DPrimo in faciente · q; hoc officiũ eſt multum facile:quia debilis nõ poteſt ieiunare: nec pauꝑ elemoſinã dare: quilibet tamẽ poteſt oꝛare· Vnde pſal: Xpud me oꝛatio mea ſemꝑ· Vnde yſidoꝛꝰ de ſũmo bono.Oratio eſt coꝛdis nõ labioꝛũ non em̃ verba dep̃cantis deus attendit ſzʒ orantis coꝛ inſpieit · Melius eſt cũ ſuentio oꝛare coꝛde ſine ſo no vocis:q;ᷓ ſolis verbis ſine intuitu mentis. Ergo quilibet poteſt oꝛare etiã mutus ſaltẽ mentaliter: vel etiaʒ in agone cõſtitutꝰ. Secũdo pᷣcellit oratio in iocunditate ⁊ honoꝛabili⸗ tate. Nihil em̃ delectabilius nec honoꝛabilius eſt homĩ q̃; lo qui cuʒ deo omnipotẽti · Vñ augꝰ · ſuꝑ pſal.lxxxv.Oratio tua locutio eſt ad deũ · qñ legis deus tibi loquit᷑ · quando oꝛas cũ deo loqueris · Ergo in ſignũ huius multa ſunt officia que ali quibus cederent ad dedecus de quibus verecundarent᷑ ſicut aꝛare ⁊ fodere· Sed oꝛare quãtũcunqʒ nobili cedit ad decus ⁊ honoꝛẽ · hoc patet quia qui deuote oꝛat cũ rege celeſti loqui tur. Ergo debemus cũ reuerentia oꝛare ꝓpter dignitatem re gis eum quo loquimur in oꝛatõe · Tercio pᷣcellit oꝛatio in di- gnitate ·˖ qꝛ ſi oratõ eo modo flat quo dẽt:ſ.deuote et attẽte · Tunc ſcðm wuhelm̃ · lugdunenſẽ · Oratio eſt enceniũ deo val de gratũ: ⁊ miſterio angeloꝛũ dignum. Vnde thobie:xii.di: xit an gelus ad elrobig Guan do oꝛabas cũ lacrimis· ⁊ ſepelie⸗ bas moꝛtuos ego obtuli oratiõem tuã dño· Vnde bern· ſuꝑ illud pſal ntret in cõſpectu tuo oꝛatio mea · Sane virt? ma⸗ gna pure oꝛatõis hic notat᷑.que quaſi ꝑſona quedam ad deũ intrat ⁊ mandatũ peragit:quo caro peruenire nequit· Vnde etiam Kuguſt. loquens de dignitate oꝛationis: dicit · Oratio eſt aĩe ſcẽe pꝛeſidiũ· angelo bono ſolamen · diabolo ſuppliciuz deo gen duene nem nol thurbul oratones fiucteßs fudeneen topiece faen ſeremme ommiho autionel ioſtendim pear mand corporis d giut.Quin erhoegn 0umig “ bopoteſt n iiplunili inknnit⸗ Meundo⸗ ok homo iont eczincho nnien. Mnnon. 1 gwoffii ee nup ndepſi ion no.⸗Oratoel s attendit recondeſinelo ligo gulie eunin gole te honotdbi Aloniqeh w Oatotun lumd asi toffragned undarertſor cedit 10 dens geeleſilni dignitren t outoit wotett tte⸗ meni Neo tbiennd ins tſenee jnde bantin me vin in gedam d oꝛatione · licet em̃ videamur ſemꝑ ſʒz tunc toſtendimus quaſi facie ad faciem loquentes Glemoſina em̃ dicr 0i lolepe deo gratum obſequium Et non ĩmerito ſcᷣm wilhelmũ lug dune nſem · Fp̃e chꝛiſtus qui inquantũ homo eſt offert oratõ nem noſtram deo patri · qd ſignat᷑ in hoc ꝙ; diaconus i miſſa thhuribulum tradit ſ. acerdoti: ⁊ ſacerdos thurificat· Sic xp̃us Oratõnes eccleſie deo patri pꝛeſentat: que pꝛeſentatio multũ feit eas valere: Quomodo aũt a deo patre contemnetur il⸗ lud encenium: qd a tanto mediatoꝛe ei pꝛeſentat᷑ · Quarto oꝛa tio pꝛecellit in appꝛoximatõe ad deum quoniã qui oꝛat facie ad faciem ante deum ſe conſtituit · Pſal. Reſpice in me ⁊ mi⸗ ſerere mei · Vnde bernb. in quodam ſermone·. Licet omĩ hoꝛa ⁊ommi loco oculi dñi ſuper nos ſi Peculene wanme tam̃ in 3 tunc etiã pñtamus nos per manũ pauperis ad deum mittit · keiunium per afflictõeʒ coꝛpoꝛis deo oſtendit᷑: ſed oꝛatio ĩmediate deũ p̃ſen tem allo⸗ quit᷑ · Quinto pᷣcellit qꝛ ẽ valde lucroſa vtilis. qð põt oſtẽdi ex hoc ꝙ nihil eſt ad quod oratio valere nõ põt · Vñ · i. palip̃· xx. Cum ignoꝛamꝰ quid agere debeam us: hoc ſolum reſiduũ habemꝰ vt oculos nros ad te dirigamꝰ. Moc ẽ officiũ exquo hõ poteſt lucrari omĩ tꝑe ⁊ in byeme ⁊ in eſtate: in ſereno in pluuiali tꝑe· de nacte de die. feſtiuis diebus ⁊ ferialibus in infirmitate ⁊ in ſanitate.· in iuuentute ⁊ in ſenectute:ſtan do eundo in domo ⁊ extra domum. Ht quandoq; vna boꝛa lucrat᷑ homo plꝰ oꝛãdo q; valeat ciuitas vna:qꝛ lucratur hõ modica oꝛatõe cum deuota eſt regnũ eternũ. uandoqzʒ auũt anteq́; inchoet᷑: eſt hõ in ſtatu damnatoꝛũ.2 anteq́; finiatun ſtatu ſalutis eterne. l „ atio domimcalis om̃es alias oꝛatões excellit in quat B tuoꝛ. Drimo in autoꝛitate· qꝛ xp̃us verus deus eaz fecit 20rdin auit. Si auteʒ querit᷑ quare eam chꝛiſtus fecit g Reſpõ detur pꝛinio vt ꝑ eam deus honoꝛet᷑. Cum em̃ ip̃e de“ noſter ſit pater ⁊ dñs:merito eſt honoꝛandus. Vnde malachie i. Si ego dominꝰ:vbi eſt honoꝛ meꝰ? Et ideo dictur eccl.xxxviii · AEWW- .. „ „ — —— — „ »„ r Altiſſimus dedit ſcientiã hoĩbus honoꝛare eũ in mirabilibus DOMENICWNWA. ſuis · Vnde etiã ad hoc monemur · ii · mach.xv. Monoꝛa deum. Secũdo vt quid eſſet petendũ doceret · Vñ math.xx⸗Neſcitis ́d petatis ne hoc dicatur vobis.tũc ip̃e chriſtꝰ foꝛmauit no⸗ bis oratõeʒ dominicã in qua includunt᷑ nobis oĩa neceſſaria gque ſunt nobis petẽda · Tercio vt q̃s eſſet orandus oſtẽderet quia deꝰ pater oĩm ad quẽ cura oĩm ꝑtinet · Sapie · vi · Nquali .(Scðdo pcellit alias oratões ĩ be ter eſt ei eura de omnibꝰ uitate · Sed querit᷑ quare eam ita bꝛeuẽ fecit? Reſpondeo ꝓ ſpãliter ꝓpter tria· Drimo vt facilius poſſet capi intelligi ⁊ melius retineri:⁊ tardius obliuiſci · Scdo vt frequẽtius poſ ſit dici ð iterari ⁊ ne dicentibus faſtidiũ generaret⸗Tercio vt nullus ſe poſſet excuſare ab oꝛatõeqꝛ; quilibet hõ rationalis põt eã diſcere ⁊ omi die dicere· Cõtra hoc multi faciunt qui qnqʒ ꝑ vnũ vel duos vel plures dies ꝓpter occupatões exte rioꝛes obliuiſcunt᷑ dicere pr̃ noſter· ſed que ꝑtinent ad coꝛpi neceſſitatẽ nõ obliuiſcunt᷑· qꝛ nũqᷓ; fuit talis occupatio quin tempꝰ illud ſibi aſſumũt:vt cibũ coꝛꝑalem nõ negligant· cCc hoc ẽ ſignũ modice dilectõis dei ⁊ etiã ſalutis ꝓpꝛie. C Ter cio excedit oꝛõ dñicalis ĩ exaudibilitate · Eſt em̃ dominica oꝛõö magis exaudibilis qᷓ; aliqua alia oꝛatio. Ratio ẽ quia petitõeʒ quã quis oꝛdinauit ⁊ fecit nõ põt repellere· Criſtus autẽ hãe oꝛatõem oꝛdinauit ⁊ fecit g. ꝛc· Vnde Criſe olt · ſi up math. Da ter hanc oꝛatõem non libenter exaudit:quã filius non dicta⸗ uit · ¶ Quarto in fecunditate · Nã omĩa neceſſaria coꝛpoꝛis 1 anĩe tam ĩ pꝛeſenti vita q; in futuro in iſta oꝛatõe cõcludunt Et ſciendum ꝙ hec oꝛatio eſt valde ſententioſa:ido debet at tente ĩtelligibiliter dici · Dicit em̃ Rabanꝰ ſuper mach;. &ĩ hiis petitio nibus omia bona vite pꝛeſentis ⁊ future cõtinen tur Becunditas autem iſtius oratiõis patet ex hoc:quia oĩa que ſunt:aut ſunt fugienda aut deſideranda · Deſideranda minquantũ bona fugienda inquantum mala: Drimo 1⁊ puna⸗ pPaliter inter omnia que deſideranva ſunt: honoꝛem dei debe mus deſiderare · ⁊ hoc tangitur in pꝛima petitione · Tbi· San⸗ ctiſicetur nomẽ tuum.Secundũ ẽ:ꝙ ad regnũ dei ꝑuen iamꝰ Ideo dicimꝰ. Aducniat regnũ tuum: ⁊ hoc eſt bonum gloꝛie = Lercun 4 tngtubtb⸗ clinihte N1Vr terobis net Uitiſant (doad dume ondus vel enoisſed pa tennbult a pinn hin danomunemd Cheredes aut fenusrment dignitrriſi ſmm manupin tiͦqad Itanduͤerg ſoſter. vt men ſtriſalube torntod⸗ (at Nondi (ler noluit Polepeccetun ulte gen⸗ teturdiunteg tordten p Doßſenendil les Auntüͤ⸗ nundanedn nenncgoig vebepte tihn Aememin . i ſſen n oin Pe C cw lg Feied et Tecon thörztone i uutn upzröeg e nent d n upuno gn neglyynt4. re. (I. onninconb aruetden nitus antehi ſup mo 1s non dia na coen töe cocr. 1 Doet Tnnchhnit bocn DeKoeum ino 1ni em N xiern mn ge Fercium eſt vt voluntatẽ dei faciamus ·Et hoc ibi. Eiat volũ tas tua· Et hoc eſt bonũ gratie · Quartũ eſt ꝙ ad iſtaʒ vitã ne ceſſana babeamus. Et hoc ibi Danẽ noſtrũ tlla aũt que fugi enda 1 vitãda ſunt aut ſunt mala Preretita r hoc ibi · di mit te nobis debita nr̃a· Aut futura· 3 ura-a hoc ibi. ne nos inducas. Fut pᷣſentia· ⁊ hoc ibi⸗Sʒ libera nos a malll. Quare dicimus pater· 2 Odo ad excitandum deuotionẽ in nobis · tunc cõſiderã dum ẽ quare ſic inchoat dominicã oꝛatõem dicendo pr non dñs · vel deus · vl creatoꝛ g Reſpondet᷑ ꝙ talia noĩa he timoꝛis: ſed pater ẽ nomẽ amoꝛis · Sed exquo diligit nos pa terne: ⁊ vult a nobis etiã filialiter diligi· Tdeo dicit pater · Vñ pꝛima Toh̊·iii · Videte qualẽ caritatẽ dedit nobiſ pater vt filii dei nominemur ſunꝰ · Cſi fuli ⁊ heredes · heredes qᷣdeʒ dei. coheredes aũt xp̃i· & ſi hanc nr̃am dignitatẽ fideliter penſa remus: merito deberemꝰ oĩm vicioꝛũ cõtemnẽ vilitateʒ · Quã dignitatẽ Nugꝰ. conſiderans ait · d maioꝛa natus ſum q; vt ſim mancipiuʒ coꝛꝑis mei· QContẽnamus ergo ſerui eſſe pec catoꝛũ:qꝛ ad hoc inſtituti ſumus: vt nominemur filii dei · Rd excitandũ ergo caritatẽ ⁊ deuotõem dei in nobis dicimus pr noſter. vt memoꝛare debeamꝰ ꝙ ſimus eius filii:ſi oratiõem noſtrã ſalubuter deo offerre volumus. Sʒ nr dixit vt oſten dat ꝙ oꝛatio debet eſſe cõis. Vnde cipꝛianus de oꝛatõe dñica ſic dicit · Non dicimꝰ pr̃ meus ſʒ noſter ·quia paciſ ⁊ veritatis magiſter noluit ſigillatim pꝛeces fieri:ne quis cuʒ pᷣcetur tm pro ſe pꝛecetur · Scðo vt nos doceat humiliari vt nullꝰ ſe de nobilitate generis iactet ⁊ ſic alios ſpernat · Vnde augꝰ·Mo nentur diuites ⁊ nobiles nõ ſuꝑbire minoꝛibus vel cõtra mi noꝛes:nõ em̃ poſſunt dicere vere pater nr̃ niſi fratres· Ergo ad oſtendendũ ꝙ om̃s hoĩes tam nobiles q; ignobiles ſũt ſi⸗ miles quantũ ad pꝛincipiũ:qꝛ om̃s a deo creati:⁊ nudi ĩ hũc mundũ nati·quantũ ad mediũ:qꝛ om̃s bꝛeuis vite · quãtũ ad finem: qꝛ om̃s in cinerẽ redigendi·⁊ poſt terminũ vite:quia oẽs ante tribunal xp̃i ſtabũt ⁊ ibi ſᷣm iuſuciã iudicabunt᷑· ad oſtendendũ talẽ equalitatẽ tunc dicimꝰ nr· Tercio dicit nr vt D OBRNLI. DOMNN. nos ĩſtruat inuicem amare auxiliari: ex quo fratres ſunꝰ⸗ ſic vt vnus ꝓ alio oꝛet ⁊ damnũ alterius ſuũ reputet· ſic faa unt germani fratres Facobi vltimo · Orate pꝛo inuiceʒ vt ſal uemini Vnde ambꝛoſiꝰ ĩ hexameron Si pꝛo te roges tm̃: pꝛo te ſolus rogabit · ſi autem ꝓ omnibus rogas: om̃es pꝛo te ro gabunt. Vnde Criſoſt ſuper math̊. Pro ſe oraꝛe neceſſitas co git. pꝛo alus autẽ caritas fraternitatis hoꝛtatur · Dulaoꝛ eſt autem ante deũ oꝛatio nõ quã neceſſitaſ tranſmittit · ſed quã caritas cõmendat⸗ erno doceret nos ſpũ mũdo: a coꝛde puro orare· q; omĩa que ſunt in celo ſunt pnra munda. Toh̃. uii · Spiritꝰ ẽ deus 1 eos qu adoꝛant eu in Vi es in celis⸗Querit᷑ re hoc dicit Math̊.cuʒ tamẽ vbi qʒ eſt deus ſeòᷣm deitatẽ n terra ꝑ miſericoꝛdiã · In in⸗ p iuſtictam ẽn celo P glonã 5 Reſ põdeo pꝛimo ideo vt ſpu Veritate adoꝛare opʒ· Vnde augꝰ. Niſi ſit ͤ1 conſcientia pura a peccatis: a deo nõ exaudieris munda tãtũ cubiculũ coꝛdis: ĩterenit quu exaudiet· Scdo vt celeſtia nõ terrena docerʒ nos appetere/Fuxta conſilium apli coloè · ii · Que ſuꝛſum ſunt quenite nõ que ſuꝑ terrã· Lercio vt oſtẽdat nobis locũ ad quẽ creati ⁊ redẽpti ſumus:⁊ ad quẽ omĩ die vnam dietã facere debe mus. Vnde Fołh̊· xiii· In domo patris mei manſiones multe ſunt⸗ Vnde apl· Non babemus hie ma nentem ciu ciuitatẽ ſed futurã inquirimus. Vnde au gꝰ.·xxii · li · de W . ,. , ciuitate dei· OQð deus pᷣparauit diligentibus ſe: fide non capi tur. ſpe nõ attingitur caritate nõ cõpꝛchẽdit᷑ deſideria ? vo⸗ ta tranſgreditur. acquiri poteſt. eſlimari non poteſt. Et 80 merito ad iſtã celeſtẽ patriam anhelare debemus Rugꝰ*. de ci uitate dei li ii. O care illam vitã amplecti debuiſti: vbi ẽ vwita ſine moꝛte · lux ſine tenebꝛiſ· iuuentus ſine ſenectute · pax ſine diſcoꝛdia· voluntas ſine iniuria: regnum quia no — 4 „ 5 namitrie⸗ (Mrima petitio · — videtur ꝙ bec petitio ſit incõueniens · ſemꝑ em̃ eius nomen e ſan ctum· Ergo eius ſ. anctiſicatõ hic non dẽt peti · Rñdeo Jn ſine commutatõne Fncuficetur nomẽ tuũ Mec eſt pꝛima petitio ĩ qus pe timus vt nomen eius ſanciuificetur · Sed diceret quis: . b peuim ⸗ Ged petin (tum repuu lurtaillie bugbſis⸗ foni glet 1puunb⸗ i dehoc wen meü nae oci 1ccta ͦ bon⸗ npin⸗ Ni dicedo Alectone“ Wimt de fn optoͤem ſil debetbter ſoo moꝛtil fus: mſp miü cöſer lagliter tar güͤtuu⸗Qu Aregni cel⸗ ſcdedicen regnerin no⸗ interdneeſ Aäinii ntüfſimn⸗ guit dſeð futmeſn Putetſtſan muen e mnes o deo entreſltig. Imrſeqd an tmni cordiinn pumo ae mingrin dels tangt g ⸗„ 5nnunnd,tfi taleſun 170 plicohheii petimꝰ ip̃m ĩ ſe ſanctificari:q; ſic nullomõ s maßi poſſibile. dei dicẽdo ſanctificet᷑ nomẽ tuũ ſcʒ in nob· in coꝛde Sed petimꝰ ĩ nobis ſãctificari ·i· ꝙ ĩ nobis ſẽm habeat᷑ ⁊ĩ ſan ctum reputet᷑: ⁊ tãq; ſan ctũ honoꝛet᷑ coꝛde credẽdo amãdo Juxta illud pſaie·viii · Dñm exercituũ ipᷣm ſanctificate ĩ coꝛdi bus vr̃is· In oꝛe ipᷣm laudãdo ⁊ p̃dicãdo · Daniel· in · Bñdictũ nomẽ gle tue ſẽm laudabie · In oꝑe bñ viuẽdo · Sed heu iaz a pluribꝰ xp̃ianis nomẽ dei blaſphemat᷑ potiuſ q; ſanctificet᷑ Vñ de hoc cõquerit᷑ ꝑ yſaiã ꝓpham dicẽs· Yſa· li· Tugiter no men meũ blaſphemat᷑.· Vnð rom̃·ii Nomẽ dei ꝑ vos laſphe mat᷑ · Moc iã põt dici multis peccatonbꝰ deũ blaſphemãtibꝰ. 1 q cõtra p̃ceptũ diuinũ nomẽ dei aſſumũt in vanũ. Sʒ qlibz bonꝰ xpᷣianꝰ dẽt petẽ in oratẽe pᷣmo ⁊ pꝛincipaliter honoꝛẽ? Dueniat regnũ tuũ.Hec ẽ ſecunda petitio qua iugiter nobiſaduenire regnũ pr̃is celeſtis feruentiſſie exo pta mus:dicẽtes· Apueniat regnũ tuũ.Et iſta ſecũda petitio hſmm Heint · de firmaria. CQõuenienter ſequit᷑ ad pꝛimã: vt poſt ad⸗ optõem ſilioꝛũ dei petamus regnũ ipſius:qð ꝓpꝛie filiis dei debet᷑. Et eſt ſenſus· adueniat · i· ad nos veniat regnũ tuũ ·a nos moꝛtalitatis pondẽ p̃grauati ad illud venire non poſſu mus: niſi x manũ ſue gr̃e ⁊ miſericoꝛie affectꝰ nr ad eiꝰ deſi deriũ 1 cõſecutõeʒ miſericoꝛditer ſubleuet᷑· Dicamus ergo fi ducialiter tanqᷓ; filii ꝑ eius ſ. anguinẽ regenerati· Adueniat re gnũ tuũ. Quia ſᷣm qð nobiſ poſt honoꝛẽ dei eſt deſiderandũ: eſt regnũ celeſte vt iluc ꝑueniamꝰ. Et hoc petimꝰ hic in ſeda petitõe dicendo · Adueniat regnũ tuũ:iad nos 1 ĩ nos· ſez vt regnes in nobis in pꝛeſenti · Cuxta illud luce · xvii. Regnuʒ dei inter vos eſt · Et vt ĩ futuro tecũ regnemus. Quʒ dicturus es electis tuis illud.Math.xxv. Venite benedicti d . . ☛ at volun tas tua ſicut ĩ celo ⁊ in terra:Mec ẽ tercia pe ¶ titio in qua petimꝰ nobis bonũ ſpũale qð ꝑtinʒ ao me ritũ nẽᷣm. Et ſᷣm heini/de fir maria.ec petitio recto oꝛdĩe ſe quit᷑ ad ſcðᷣ&· Cõgruum em̃ ẽ vt cuiꝰ regnũ poſtulamꝰ: eius voluntati in oĩibus pareamus· Sciendũ aũt ꝙ de⸗ ſpecialiter vult a nobis tria· DPrimũ vt cõuertamur a pctĩs Gʒech.xviii. Nunq; dvolũtatis mee ẽ moꝛs ĩpii gt dẽ · Nolo moꝛtẽ pctõꝛis. Et iõ expectat vt miſereat᷑ nñ· Vñ aug.iĩ li.de vita xpᷣiana. Si deus patiẽs nõ eſſet:iã genus humanũ defeciſſ. l iuſtos de peccatoꝛibꝰ haberemus: ſi deus cõfeſtim vellet punire pec catoꝛes· ſʒ vt ſero peccatoꝛ cõuertat᷑ ⁊ viuat patient expectat Exemplũ de maria magdalena.petro ⁊ paulo:aſic de aliis 4 onis iã in inferno arderẽt:ſi mĩa dei eis nõ ſi ubueniſſet. 1 eis vitã ad emendãdũ ꝓlõgaſſet· Scom qð deꝰ a nobis vult: ẽ vt meliꝰ ꝓficiamꝰ. Vñ a ls · Mec ẽ volũtas dei ſãctificatio vrᷣa. Quia ſpꝑ ꝓficere in meſts de mus:qꝛ nullꝰ ꝓõt ſtare in via dei quin antecedat ł retrocedat. Moc pʒ ſm bern In via dei ſtare reg redi eſt· Tereiũ eſt qð vult ꝙ oẽs ſ. aluamur-Aplus. Vult om̃s ſaluos fieri. Et hãc triplicẽ voluntatẽ dei petimus hic a no bis ipleri· qꝛ ſine ſuo munere fieri nõ põt. Vñ anſbelmus- Nã ſicut deꝰ nõ oꝑat᷑ bonũ ĩ hoĩe:niſi hõ voluerit Sic nec hõ põt facèé: niſi habuerit dei adiutoꝛiũ · Sicut nec ſem̃ ſine terra nec terra ſine ſemĩe fructificat: ſic nec hõ ſine deo nec deꝰ ſine hoĩe bonũ opat᷑ in hoĩe. Sequit᷑ ſiẽ ĩ celo ⁊ ĩ terra:Vbi ſci⸗ endũ ßm heint· de firmaria:Der celũ ĩtelligunt᷑ viri iuſli Der terrã intelligunt᷑ peccatoꝛes: Vt ſit ſenſus. Qſicut volũtas tua fit in bonis ⁊ auſtis hoĩbꝰ tibi fideliter obſequẽtibꝰ. Fta etiã fiat in terra:i ipſis pctõꝛibꝰ.vt ſcʒ ad te cõuertanẽ ⁊ ti⸗ bi ſeruiant. Ergo oꝛans in bac clauſula dẽt dirigere intentoez in deũ · optãdo oĩbus pctõꝛbus veniã ⁊ gratiã ⁊ iuſtificatõeʒ a peccatis: vt a ip̃i voluntatẽ dei ſicut iuſti ſalubꝛiter pficè valeant · Scdðo mõ ſm ſanctũ thomã ·. Der celum intelligunt᷑ ſancti 1 angeli in celo exiſtentes:ſed ꝑ terrã in terra viuẽtes Vt ſit ſenſus· Sicut ĩ eiuibꝰ celiſic in ciuibus terre hoc ẽ. ſiẽ ſancii ⁊ angeli cõfoꝛmãt volũtatẽ ſuã volũtati diuine ĩ celis ſic faciant hoĩes ĩ terris. Sed cõtra hoc faciunt qᷓ murmurãt contra deũ in tribulationibus· Et hoc ẽ ſignũ caren tie diuine gratie · Sicut vas vacuum magnam reſonantiam facit: ⁊ cur nus.non enctus cum clamoꝛe incedit: ſic et tales · Sed boni e chiſinin⸗ nonmende Volitnel rCuſauß ſem Peatie Rörcrellen nnppem Pois panis teron ſunr ſennntone! bisprichn he de * i it quotidin dannos pl tpaliacollgt lnima mea! ſei Stulte igregaſtian ſboq nodeb⸗ petere l tirondatiſ eriquiin, mndeiſalut ſnügrt nul biedſneor⸗ ſoctiligd, Niſwmmg nigzq⸗ iif gemededin ſenanhde mmo nenenz s ſine⸗ wos ltin ictifenon, ſtarennidme Ammnikm ws ipemuhen Dnanſberre r Srnerhs ſaßfſinetenn wecde ſile Utera Noſc⸗ epiriiuſt Rr. ſtcut wolits ſguinhn Mertane1t gee rnti ilteroe lbiten Rei Untchigun erra Pinens 5 iuinr ile mumun 4 RR non mea:ſed tua voluntas fiat. Vñ caſſiodoꝛ ſuꝑ illud pſalł Volũtarie ſacrificabo tibi· Volũtarie deo ſacrificant qui ĩter chꝛiſtiani voluntatẽ ſuã deo cõfoꝛmant. exemplo xp̃ᷣi:qᷓ dixit anguſtias paſſionũ iugiter gratias agunt. etspade.. e Knem noſtrũ quotidianũ da nobis hodie· Hec eſt qrta petitio:qua petimꝰ poſt bonũ ſpũale:bonum coꝛpale id ẽ. neceſſaria ĩ vita pſe enti qᷣbus va leamꝰ puemire ad patriã nam ꝑ panẽ omĩa neceſſaria ĩtelligunt᷑ · Gcc · xxix · Titiũ vite hboĩs panis ⁊ aqua. Sciendũ aũt ꝙ neceſſaria coꝛꝑis a deo pe tenda ſunt:qꝛ ipᷣe dat eſcam omĩ carni:Hſal Oculi oĩm in te ſperant dñe · Modus aũt quomõ petere debeamꝰ iſta tpalia obis pulchꝛe in iſta petitõe demonſtrat᷑· Nam hic inſmuat᷑ ꝙ a nobis debʒ tolli omĩs cibi ſuꝑfluitas deo dicit panẽ no ſkrunrts ois cupiditas ⁊ omnis ſuꝑflua ſolicitudo· deo di cit quotidianũ da nobis hodie · Cõtra illos qui ad annũ ĩimo ad annos plurimos iſta petũt: ⁊ cum nimia ſolicitudine iſta tꝑalia colligũt · vt iſte diues de quo in euangelio dicit᷑ · ꝗ dixit Drime mea habes multa bona ĩ annos plurimos: Et rũſuʒ eſt ei · Stulte hac nocte repetẽt diaboli ammã tuã ate:⁊ ea qᷓ cõgregaſti cui manebunt Item dicit da· ꝑ hoc nobis inſinu ans ꝙ nõ debes ꝑ te reciꝑe ſed a datoꝛe oĩm · id ẽ·a deo humi liter petere · lle em̃ ꝑ ſe recipit qui iniuſte lucrat᷑ q; hoc deꝰ ſibi non dat: ſed ꝑ ſe recipit · Quomõ ergo orãt vſurari fures ceteri qui iniuſte lucrant᷑:qui dicunt da · cum ipſi ꝑ ſe con tra deũ ⁊ ſalutẽ ꝓpꝛiam talia recipiunt · Itẽ dicit nobis ꝑ hoc iſinuãs vt nullꝰ ſibi tꝑalia apppꝛiet· Oriſoſt. Oĩa que dat no bis deꝰ ſiue oꝛantibꝰ ſiue militantibus:nõ ſolum nobis dat: ſed etiã aliis dat ꝑ nos · vt cũ de eo aceepimꝰ a deo petẽtibus ꝑtẽ faciamꝰ· Vnde etiã augꝰ.ð vᷣbis dñi ſermõe · xli· De meo vtiqʒ qᷓro ait xpᷣs· da mihbi ⁊ reddã tibi.Mabuiſti me largitoꝛẽ fac me debitoꝛẽ · Pauca mihi das:plura vtiqʒ tibi reddã. Ter rena mihi das celeſtia vtiqʒ reddã· Tꝑalia daſ ⁊ et᷑n a reſtituã jmo memetipm etiã tibi reſutuã. Secũdo in hac petitõe noĩe paĩs ſpũalẽ panẽ petimꝰ.i.ſacramẽtũ euchariſtie· qð ẽ robur “” . anĩe 1 medicina ip̃am muniẽs cibans cõfoꝛtãſ. in via ꝑpñtis vite cõtra oẽs ſpũales defectꝰ. Vñ Iohᷣ· vi · xp̃s ait.Ego ſũ pa nis viuus qui ð celo deſcẽdi·ſiqs mãducauerit ex hoc pane vi uet ineternũ⸗· Vñ thomas de aquino. Danis qͥ hic petit᷑ de? ẽ qᷣ eſt cibꝰ angeloꝛũrefectio beatoꝛũ · qᷓ celo datur ⁊ in terra comedit . Quo ſce qͥs vſus fuerit: moꝛtẽ ĩeternuũ nõ guſtabit Vñ etiã Cipꝛianꝰ. Banis vite xpᷣs 6. pũc aũt dari nobis quoti die poſtulamꝰ: ne qᷣ in xpᷣo ſ umꝰ: euchariſuã quotidie acci:- pimus: ĩpediente aliquo graui delicto d a celeſti pane ꝓ=;i bemur: a rpᷣi cope ſeꝑemur· uinta petitio⸗· ceremus dimitte nobis pctã nra. Nam ĩ pꝛimo petimꝰ dimit ti nobis tam culpã q; penam: quã tenemur exoluere ꝓ pctõ · Oð nõ fieret in ſedo · ſcʒ dicendo petã · qꝛ peccatũ quãdoq; di mittit᷑ quantũ ad culpã: tñ remanet reatus quãtũ ad penã ter addit᷑ · qꝛ alias non fieret remiſſio Fecerden ſievt dare in euãgelio patʒz vbi xpũs dicit · Cum ſtabitis ad oꝛandũ dimit⸗ tite ſi quid hẽtis aduſus aliquẽ: vt pater veſter celeſtis dimit tat vobis pctã veſtra· Vnð bern Si vis vt tibi peccata dimit tant᷑ oĩs rancoꝛ ⁊ indignatio a coꝛde tuo euellat · Sciendũ ꝙ ßm beint · de firmaria In leſiõe qua qs ledit᷑ ab aliquo ẽ duo cõſiderare. videlicet ipſaʒ culpã qᷓ ex leſione ĩcurrit᷑: ⁊ illã ſolꝰ 8D cõcipit contra illũ qui deus remittit. Gt etiaʒ rancoꝛẽ quẽ ꝗᷓ ipſ u leſit. ⁊ illũ tenemur dimittere: ſi velimus nobis a deo di mitti · Quia alias qs peteret cõtra ſeipſũ ſeʒ Der⸗ ſibi ñ igno Diprianus dicit · ſceret· ſicut ipſe aliis nõ vult ignoſce· Vnde Nulla ẽ tibi excuſatio in die iudicii cũ ſᷣm tuaʒ ꝓpꝛiam ſniam ꝑ iudiceris· et hoc qð aliis feceris tibiipſi patiaris · Queritur kmitte nobis debita noſtra:ſicut 1 nos dimittimus de bitoꝛibus nr̃is. Mec eſt quinta Petitio ĩ qᷓ̃ xetimꝰ remiſ ſtoònẽ peccatoꝛũ noſtroꝛũ in deũ: in pximos: 1 in noſmetipos Querit᷑ quare xpũs dixit dimitte nobis debita nra: 2 nõ pctã noſtra ñdeo ſm hein. de firmaria · Q chꝛiſt? meliꝰ dixit di nitte nobis debita nr̃a: qᷓ; ſi dixiſſet dimitte nob peccata nr̃a Nam plꝰ petimꝰ dicendo dimitte nobis debita noſtra q; ſi di BSequit᷑ · Siẽ ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ noſtris· Moc ſignã ptrummpele mitm o cötra puinmun det 4 nong. deete lntt⸗ di gpaee 4 (ia heet in ten 8 e ec ſcda ſce Corblttere⸗ Tien gn tlen in qnt nali1 pecca lis peee ptſumplatte i ſothi⸗Chii Aus⸗Undeb ptemur:qt Veratii qu⸗ ſtroau, ututis⸗ (S Cmmgnapar hletoes in arctabon⸗ ſcnpeditus ſconi Vn Demmme ntus reſſtend Ftdeknin ne ſapugnant ecundige⸗ leſtanent. rloſin nun i perde turin tern, ino glt nmhsqon uote zar lel eſen tapentn dimittimnsde. feumtnmn nolmps ninnnogen meldintd bparrii nolmqhf gein⸗ ini dunp e⸗ nügnidochn Nitün . nis NMoſe Iſtcutenen uni chzRW Pauni cnoe d LD6 ORNIA. DONAERACK. mittimꝰ debitonb? noſtris: cum tamẽ adhuc ſtant in rancoꝛe cõtra ꝓximũ: nec ſibi indulſerũt nec indulgere intendũt . Vi det᷑ ꝙ non. qꝛ mentiunt᷑ ⁊ mentiẽdo peccant.ergo no debẽt dicere illa vba·ſicut ⁊ nos dimittimus in dñica oꝛatõe · Dice n dũ ꝙ peccatoꝛes dicere debẽt nec me ntiunt᷑ · qꝛ hec oꝛatio eſt cõis· ⁊ licet nõ habeat veritatẽ exꝑte eo ꝛũ: tamẽ habet verita tem ex ꝑte eccleſie ĩ ꝑſona cuius dicit᷑ · Vñ dicit beat? thomas ſcda ſcde · q· lxxxiui Dicere nõ ceſſent imo plus valet dicẽ qzʒ obmittere ⸗· ( Sexta petitio. vt ſimpliciter nõ temptemur . . ctus · Vnde beatus tho de aquino· Non em̃ petimus vt nõ tẽ ptemur: q;ꝛ temptari non eſt malũ: ſed magis eſt ad virtutis exercitiũ quando viriliter reſiſtitur· Vnde etiaʒ auguſt · TCem⸗ ptatio cui EH eſt peccatũ ſed magis cauſa exercende (Sciendum etiam ꝙ neceſſariũ eſt ꝙ temptamur. virtutis · T ne nos inducas in temptatõem · Mec eſt ſexta petitõ in qua petimꝰ pꝛeſeruari a futuris malis ⁊ pctis· ſicut antea in qnta petitõne petiuimus indulgeri nobis pꝛeterita mala peccata · ſic hic in ſexta petimus pꝛeſeruari a futuris malis 1 peccatis· Seiendũ aũt ꝙ in hac petitõne nõ petimus ne inducamur in temptatõz Ule em inducit᷑ in temptatõeʒ qͥ ſuꝑatur ⁊ capit. ſicut piſcis in rethi · Chꝛiſtus em̃ fuit tẽptatus ſed nõ in te mptatõem du q; magna pars meritoꝛũ noſtroꝛũ conſiſtit in ſuſtinendo tri bulatòes in vincendo temptatões· quia alias oꝑa noſtra et exercitia bona modica ſunt· Vñ augꝰ· Nulłꝰ hoĩm ẽ tanta iu- ſticia pꝛeditus:cui nõ ſit nece ſſaria tribulatõis tẽptatio ad ꝓ ficendũ. Vnde beñ · Quotiens reſiſteris totiẽs coꝛonaberis · „ DPermitt unt᷑ em̃ ſuꝑ nos temptatões a deo vt tẽptati reſiſta mus. reſitendo vincamus· vincendo mereamur vitaz eternã Vnde fero. in epla· Quis ſanctoꝛũ ſine certamine coꝛonatus eſtz Vnde augꝰ. Si nullus eſſz hoſtis nulla eẽt pugna. Si nul⸗ la pugna nulla victoꝛia. Si nulla victoꝛia nulla corona:quia certauerit· ſecunduz apoſtolum · Nullus coꝛonabitur niſi qui legituime „ 1 vtrum peccatoꝛes poſſunt vlł debent hoc dicẽ.· ſicut ⁊ nos di⸗ A. Dü OaNHG E wp . (Sepamaperttoog. (t N 6o libera nos a malo- Mec eſt ſeptima petitio 1 vltia nrinte S illius nĩe dñice oꝛatõis In qua petimus ab omni pie: gluman ſenti malo liberari· Vt ergo Cipꝛianꝰ dicit · hoc petimꝰ vt ab lte it omĩ malo ĩminenti liberemur · Et merito · qꝛ totus mundꝰ eſt tntodi plenus priculis Et nos vndiq; ſumꝰ arcũdati multiplicbbus inpent⸗ laqueis · q; ſupꝛa habemꝰ timoꝛẽ inoꝛdin atũ· ab infra amoꝛez Ppznenſt inoꝛdinatũ:ab ante voluntatẽ ꝑuerſam · a retro peccatoꝛũ pie gle ntepe teritoꝛũ delectatõem· a dextris excelle ntiã in ꝓſperis:a ſin: (imeon ſtris impatientiã in aduerſii· Sic ergo quocũq; nos vertimꝰ munhſaniu diabolũ ĩſidiantẽ nobis habemꝰ. Ergo merito dicere ⁊ clama M re debemꝰ libera nos a malo· Ttem in hac petitõe petimꝰ libe rari a malo pene ĩferni:⁊ merito:q; hec pena ẽ grauis nimis Moc patʒ qꝛ minoꝛ pena inferni excedit oẽm penã mudi · Vñü cũ quereret᷑ a quodã heremita cur ſe taʒ dure affligeret -’Re ſpondit · Totus laboꝛ vite mee nõ eſt cõgabilis ad vnã diem cilit toꝛmentoꝛũ qᷓ peccatoꝛibꝰ in futuro ſeculo reſeruant᷑· Vnde mmmzi etiñ augꝰ. de vbis apli ſermone · lxxxii· Quecũqʒ ſunt in ne unſninti eterno minoꝛa toꝛmẽta: peioꝛa vtiqʒ ſunt q; quefoꝛmidas iin (eſten hoc ſeculo· Yſidoꝛꝰ in ſinonimis· Intende anio quoſcũq; tor mte lne mentoꝛũ dolores:quaſcũq; doloꝛũ acerbitates:⁊ comꝑa boc üTbezve totũ i ehenne: ⁊ leue eſt om̃e quod pateris · ktẽ il la pena non eſehu iue kt ſolũ eſt acerbiſſima: ſed etiã eterna· Vnde math.xxv hũt bii autrirgo leronid, in ſi nrpluid eternũ. Vnde etiã hugo de ſancto victoꝛe · li · i. de lunlunge telnet pthi anĩa:Quis putas tũc meroꝛ erit? ꝗᷓ triſticia? cum ſepabunct impii a conſoꝛtio ſanctoꝛũ ⁊ a viſione dei · Et traditi in pote:· ſtatẽ demonũ ibunt cũ ip̃is in ignẽ: ibiqʒ ſe mꝑ erũt ſine fine in luctu gemittuu ([LCLoncluſio oꝛatõis dnice· irirnn, Men. Pro quo nota ſm Meinncũ de firmaria Tp̃e xp̃s amen ſignanter cõcludit iſtam oꝛatõz ꝑ hoc vocabulu Rmẽ Womn IAn quo verbo optat᷑ adimpletio oĩm petitionum pꝛedictarũ il Que quidẽ dictio ᷣm Auguſt.nec eſt greca:nec latina: ſed he⸗ R bꝛaica Et idẽ ſignat ꝙ fiat. Eiat aũt hec dictio habet tripliceʒ lim do efficatiam virtutem nam concludit oratõnem· Ideo ſeom R bieronimũ · dicitur ſignaculum oratõis · eo ꝙ ip̃aʒ claudat et wich W vetltioy 1b ornr usmud mlapubr⸗ dutinmmon pfarmüe ſpensa ſ Pnosen cerencan depennle gruns nins enü nide figente apni den tuint. Moe ſuntinige Aomdisin cwhͤchte 31conp le Alapemm nw ithi or in⸗ un ſyrun Piair pore cirinefmne tösdinte Abetu ne m pmmin zumßn Prnhie . o ſ gcum . % cpenmdNh eõcludat. Secũdo recolligit oꝛantis intẽtõem · quia cũ dicimꝰ amen. intẽtio nr̃a ſũmatĩ ferẽ ſ uꝑ oĩa pꝛecedẽtia· et ſi aliquid ex hum ana fragilitate ꝑ deſtructõem mẽtis abſ. qʒ actuali in⸗ tentõe in tota oꝛatõe eẽt ꝑtranſitũ: ad illudꝰ iĩplicite redit in tentio dicẽdo amen. Tercio impetrat exauditõem · eſt eĩ amẽ impetratõnis nota· Vnð Rabanꝰ dicit.· Deꝛ hoc ꝙ dicit domi no amen . ſignat indubitãter nobis a domino conferri omnia que nte poſtulams e in hoc terminatur expoſitio huius ſã ctiſſime oꝛatõis xpᷣi oꝛe ꝓlate:cui eſt honoꝛ 1 gloria in ſeculo rum ſecula -— l “M Expoſitio ſup angelicã ſalutatõneʒz ĩepit. Ve maria gra plena Sciẽdũ ꝓ iſta ſalutatõ ange lica eſt marie vgini valde groſa. Cid em̃ ſilutat ſo valde gratioſe letãter recipit· quia cale gaudiuzʒ habet ex ſalutatõne iſta deuote dicta⸗ quale hũit ũ qꝛ ibi recitant᷑ ſex mauma pᷣuilegia virgis marie. ¶ Drimũ ẽ ꝙ ißa fuit ſſ eclz N totiꝰ mũdicie: ꝗqʒ notat᷑ ꝑ hoc qð i i dicit aue · iſine ve alieui⸗ culpe ſiue macule.· Euit em̃ ſine macela in coꝛpe· et ſine eulpa ĩ maẽte a em habuit pulchritudinẽ compis 2 mẽtis. Citiccꝛuʒ uii · Tota pulchca eſ aĩca mea Tp̃a eĩ fuit pulcra.qꝛ oẽs virtu tes ĩ ſe hũitiõ merito dict᷑ tota pulera. Rug. Si oẽs ſcos ĩteꝛ rogarẽ. 1c̃. Ttem aug. in. xii li.de ciui.dei. rgo pulcherrima inquit virgo decoꝛa coꝛꝑe · aĩa fulgida five ꝓꝑſpicua. mẽte cla ra.Mieroniꝰ. Dei genitrix ſ pecioſa p̃dicat᷑ velut colũba: pul⸗: cia vt luna:electa vt ſol. Et in hac dictõe appetẽdũ ẽ ab ea vt te iuuet vt hic peniteas. et vt ĩ agone ſine mackla moꝛtalis cri mĩs ĩuemaris. Quia ſeðᷣm pſal· Moꝛs pcoꝛũ peſſima. (Se cundum priuilegium . Quia ipſa eſt lucerna cluitatis ſaperne quod notatur in hac dictione maria . quod ĩterpꝛetatur illu minatrix· Bernhardus. Marie pꝛeſentia to tus illuminatur oꝛ bis · adeo vt et ipſa ſuperna ciuitas clarius rutilet virginee lampadis illuſtrata fulgoribus. Sciendum ꝙ hoc nomen ma ria in ipſa ſalutatione an gelica eſt valde attente et deuote nominãdũ. Erimo qꝛ hoc nomẽ maria deuote noĩatũ motẽ O . . 2 . + . 2 . 22 5¾ 7 – 1 4 4 . 4. . 2 4 . * 7. 4 . 4 . Eee 2 J 4 òLG . 7 4 . - 4 „ . 1. . . 7 illuminat · Canticoꝛũi· Oleũ effuſũ nomẽ tuuʒ · Secũdo affe ctũ inflamat. Bern. O mitũ amabilis. o magna· o pia:o dul cis maria Tu nec noĩari qdem potes q̃n accẽdas: nec cogita⸗ ri q recrees affectus dulcedinẽ· Terco quia demones fugat Bn· Fluũt et peunt ſicut ceraa facie ignis demones:vbicũqʒ ĩueniũt crebꝛã huiꝰ noĩs ĩuocatõem/deuotam recoꝛdatõem ſolicitã imitatõem · Quarto in ꝑiculiſ adiuuat Beꝛn· n angu .* ſtiis et in rebꝰ dubiis mariã inuoca:mariã cogita.nõ recedat ab oꝛe: nec recedat a coꝛde Et in hac dictõe petẽdũ eſt vt ißa illu minet mẽtis tue tenebꝛas ad cognoſcẽdum teipſũ· Beꝛn· ſupꝑ cantica· Scio neminẽ abſq; ſui cogmtõe ſaluari. de qua nimiruʒz mateꝛ ſalutis bumilitas oꝛi᷑ et timoꝛ domini. qui et ipſe ſicut eſt initiũ ſ apie ita 1 ſalutis. Vnde Criſo.Multo me lioꝛ ⁊ laudabilioꝛ es ſi te cognoſcis: qʒ ſite neglecto curſuz ſi⸗ deruʒ· vires herbarũ· cõplexionẽ hoĩmnaturas Aĩaliũcogno ſceres: et ſeĩam oĩ m celeſtiũ terꝛeſtriũ habe res. Verciũ ẽ 9 ꝙ ißa eſt aqueductꝰ ſiue diſpẽſatrix celeſtis gẽe · qð notat᷑ ei dict᷑ gra plena. Nã ip̃a eſt fons effluẽs oĩm gr̃arum Et ipſa comparat᷑ collo · Quia ſicut xpᷣus eſt caput: et nos membia · ſic ipſa eſt collum · quia per ipſam gratia in nos infunditur Beꝛnbar Lotiens boni plenitudinem poſuit deus in mariia vt quidquid habes gratie ab ipſa redundare ſ cias Nec mirũ quia ipſa habuit fontem omnium gratiarũ in ſe · et illa fuit maioꝛ gratia qᷓ; recipere potuit · Non enim poſſet maioꝛ gra tia intelligi niſ ꝙ ipſa eſſet mater dei. Qualiter autem grati 5 oſa ſit omnibus hoc patet in hoc quia ip̃a eſt gratioſa et iu⸗ uat nos in vita in moꝛte et poſt moꝛtem · In vita ſi ſu mus iuſti gratiam nobis augmentando Vnde dicitur mater gra⸗ „ — * noꝛte a demonibus defende miſericoꝛdie · En T celum deducendo-Vnde canitur de ea: t in hora moꝛtis ſu – ſcipe · ¶ Quartum ꝙ ipſa eſt thalamus regis lorie · Quia habitauit · Quod notat cum dicitur Dñs tecuʒ · Ecciĩaſti· xxiiii· Qui creauit me reqeuit ſcilicet nouem menſib' in eius vtero „ tie. Si peccatoꝛes: veniam im petiando: vnde dicitur mater tur de ea· Tu nos ab boſte pꝛotege · Et poſt moꝛtem animas bes intaverna te debſl us noſeea go cife (dus nios diutiit diͤl ſalutanda⸗ dat io dicent inte ſupfolc ſideali ſecüda tde Lercoinfe bievllaen feruetſſima A⸗Terao; fut plesd 40s Vndcan elori ade mmtobened fiim nhlleri toesun ulidere intuetigend 6 dabatnl . Serine in tabernaculo meo. Euit enĩ ſecum deꝰ pr qui fecit eãẽ poten n ctus noſtros Des ſpintuſſanct q fecit cam valde clemetẽ. NnNnfn Ergo cõfidẽ dẽm ĩ eã · qꝛ ip̃a eſt potẽs · ⁊ cũ hoc cognoſcit De Grsahin fectus nros· ⁊ ẽ miſericoꝛs· q; libẽter vult nos iuuare⸗ Et qñũ m Dicis hac clauſulã dũs tecũ: tc petẽ debemꝰ O piiſſima me⸗ Nnin. diatiir dns ſit ꝑ te mecũ ·qui longe ẽ a petõribus. Ouintũ 0 e ipfa s igmiflima oim creaturarum quare menito veuote & tininit ſalutanda q not at cü dieit Benedicta tu in mulieribꝰ. Vbi D dn dicit Nicola“ de lira· Dre oĩbus mulieribus i:mulieres bene ntipüͤbn dicent᷑ in te ſicut pr in filio· Sed nicolaꝰ gorra ſuꝑ lucã dit un eun ſi upꝑ p̃dicta ̈ba.Sũt alique mulieres bñdicte.q; vᷣgineſſʒ n⸗ Nn fecudealtq q fecunde: ſz nõ v̈gines. Sʒ hec ſimul virgo fuit bolllvn⸗ 1 fecũda· Ideo ſuꝑ omnes mulieres bñdicta ttẽ beata maria sin ogs Ygines-1 oc pumoi poutate d Ptior ginititẽ vouit 34 lmi buauit. Secũdo ĩ puritate:quã pꝓꝰ deũ maioꝛẽ habuit ĩter oss eii hoiĩes-Quia caſtitatẽ tranſfudit ĩ alios homĩes eã intuentes. mnm bi FTercio in fecũditate qꝛ virgo ⁊ mater extitit · Que nec ſimiẽ emmnnin bre viſaẽ: nec habẽ ſequẽtẽ· Ergo canit᷑ de ea ĩ ymno vᷣgo ſin mmimm gulans. Itẽ ſuꝑ viduas, Drimo qꝛ fuit ĩ oꝛatõibꝰ a ĩ deuotid»e naenun feruétiſſima- Secũdo ĩ oꝑibꝰ pietatis quo ad filiũ magis aſſi ſus Nrmm dua . Tercio in caſtitate magis pura. tẽ ſuꝑ cõiugatas. q; in ſerainit ea fuit ꝓles dignioꝛ· ĩmo ipᷣaẽ ſuper angelos onmes ⁊ ſan- ter urmn angeloꝛũ ad celeſtia regna · Item ſciendũ ꝙ beata vgo eſt G aimn rima mulierü: tũ a nullo potuit cõcupiſci:a aſlignant treſra uum tesrima é quia taliter ſe habuit in oĩbus factis vbis: nitunmi nulli dabat occaſionẽ peccandi: ſz mouebat coꝛ cuiꝰlibz ipaʒ wtenund qð dabat laudabileſ moꝛes quos hũit oĩ cõuerſatõe ſua D ummt Sic adhuc virgines 2 mulieres deheret ſe regè exeplo marie ne Secũda rõ ꝓpter luminis clarit atẽ qᷓð eiꝰ fade exibat qᷓ hoe N mammi. atõez inducebat: 1 ad laudandũ deũ de tam nobili R S VTVTT. . XNGGLICX. XXr. — — S=n6οiedd gXI. D SNLVTETION6 WNCE et pulchra creatura. Tercia ratõ q; deus ocdtabat ĩ ea omĩa que poterant eẽ incitamẽta ad libidinẽ. Et dedit illam gräm oĩbus eam ĩtuentibꝰ vt nõ ĩoꝛdinate mouerẽtur · ſed ad bo⸗ nũ: qꝛ eius puritas alioꝛũ coꝛda medullitꝰ penetrabat · ut in 7 eis oẽs motꝰ illicitos extinguebat · Tſtã puritatem nõ habuit beata agnes nec beata katherina· nec ſ. ancta margaretha qꝛ Izuis nõ cõcupiuer̃t alios:tũ ab aliis fuerũt cõcupite · vt pa tet in legendis earũdẽ Quia earũ puritas nõ erat tãta qꝙĩtu entiũ coꝛda penetraret · ⁊ illicitos motꝰ in eis extin gueret: ſiẽ puritas beate marie vgĩs faciebat · Ergo ðꝛ benedicta inter Sextũ puilegiũ eſt ꝙ ipſa ꝓtulit nobis benedi mulieres. iũ ctum fructũ vite · Qð notat᷑ ibi Benedictꝰ fructus vẽtris tui Iſie fruct? eſt hieſus xp̃s fuiꝰ dei q nobis attulit benedictõeʒ et redẽptõem totius hũani gnis· Iſte fructꝰ benedici debet a nobis · qꝛ nos pᷣuilegiauit pꝛe angelis· Primo humanã natu rã aſſumẽdo:ad Hebꝛeos · ii· Nuſq́; em̃ angelos apphendit ſʒ ſemẽ abꝛahe· Secũdo paſſionẽ ⁊ mortẽ pꝛo no bis tolerando Prima De · ii. Xps ꝓ nobis paſſus eſt· Vñ Eſa · lin · Cpſe enim vulnerat? eſt ꝓpter iniquitates noſtras · Angeli peccauerũt ſimiliter 1 pᷣmi parẽtes · ipſe aũt nõ redemit an gelos:ſed bo mes ſua amara paſſione et pcioſo ſanguine · Apls · i cho · vi · Gmpti eſtis pᷣeio magno glorificate ⁊ poꝛtate deum in coꝛde veſtro · Tercio ꝙ ommi hoꝛa paꝛatꝰ eſt nos reciꝑe ad gratiaʒ et nobis ĩdulgeꝛe oĩa peccata · Gʒechiel· xviii· In quacũqʒ; hoꝛa „ peccatoꝛ ingemuerit ꝛc· quod angelis nõ fecit nec faciet: qꝛ nunq; miſerebit᷑ eorũ· Quarto miſtrãdo nobis carnẽ ſuaz in cibum a ſanguinẽ ſuũ in potũ · TCohã nis · vi · Caro mea vere eſt cibꝰ. ⁊ ſanguis meꝰ vere ẽ potus·qui maducat me ꝛc. An⸗ gelis em̃ ſuffict eũ cõtẽplari: quẽ nos ſumimꝰ ĩſ acramẽto· uto q in celo habebimꝰ duplicẽ viſionẽ et gloriã · Qua ců angel videbimus ocul aĩe deitatẽ · ⁊ ultra hoc oculis corꝑis uidebimus hũanitatẽ xp̃i· et cũ hoc hẽbimus du licẽ ſtolam lula deſiderare dẽmus illam bñdictõem quãa hieſus marie n lius daturus eſt ſuis dilectis et electis in nouiſſimo die cum Fec glificabimur ĩ coꝛꝑe ⁊ in aĩa. Sciẽdũ ꝙ ĩ illa vltĩa dau 06 dicet ſuis 4 meipapte timin iuuent (ſettamen dicbusqun S ADeten fuintnl Grenvos dde ufaptus d llarera den uiten n unnellſce n ꝗdeatm ldumnqy p epi eorne natics conen unt⸗Curde purocode de itmibi ddſa nd Pecd zliuddel mmerga ſuos tliccotgtti coſeſtuſe edu es ſegdectene goßglett ſrteru Pluseden Pernet iee treedeng techannnt, alun lidit icuceet n Wn dubrig Nr wmerdr M unoretn nuptr atüngitn emngenſe benedidn ier lt wobo been uaushnstn tulrbemci benedin bet⸗ nobumminern ſopöent obistolennd rlir pleenn Ggipecnwenit mnlasſoy⸗ elpsigon tedeuminche 1 . nunign t verkue.— 7 Nsmi (oneien er eid /N wil ranch cloniu oculs eilon e li naticis conculcaui⸗Ad hoc ruſtici a runt⸗Cur debuiſtis domine pꝛo his damnari:cum vobis hoc puro coꝛde dimiſerimus? At ille · veſtra remiſſio non ſuffi ct mihi ad ſalutẽ · qꝛ ditioꝛ eꝛam ad ſoluẽdum q́; vos ad rela xandũ. hec dicens iuſſit damna reſutui · et ſic deceſſit· nli 4 eſua iſim , . 7 6 DG SXLVTXTIONGE KNCGELICN. dicet ſuis electis illud Mathei · xxv. Venite benedicti patris mei ꝑcipite regnuʒ Exemplum de beata virgine · Euit in bri tania iuuenis quidaʒ nobilis qui quis ſeculo totus deditus eſſet tamen beate uirgini fuit deuotus in hoc ꝙ ei ſingulis diebus quinquagenas ſalutationes peiſol uit. Qun inrma tus ad extrema perductus eſt · Qunqʒ diu iacuiſſet moꝛtuus reuixit.⁊ mulieri aſſidenti ſibi dixit. Cito voca ſacerdotem. Sacerdos adeſt ⁊ coꝛam omnibus confitetur dicens Ego fui raptus ad tribunal chꝛiſti · et cum in tribus maxime ac⸗ cuſarer a demonibʒ. 1 ferri deberet ſẽtẽtia cont:a me· piiſſia mater rogꝗauit filium ſuum vt ad coꝛpus rennem locum pe nitentie ſuſcepturus:quod ⁊ factum eſt · Vnum de pec catis erat ꝙ decimas ex agris meis ⁊ boniſ nõ complete dedi. Ze cundum ꝙ piſces cum ſocis meis de religioſoꝛum piſcina cepi ⁊ comedi · Tercium ꝙ ſe egeren paukeri. cum canibus ve oeo damnum paſſi dixe⸗ plũ aliud de beata vᷣgine · Euit quidaʒ vir nobilis ſʒ tirãnꝰ to⸗ tus erga ſuos et alienos: vt oẽs vindictã peterẽt a deo de eo. et hũc cõtigit ĩfirmari ad moꝛtẽ. Qui aduoeans ep̃m loci illiꝰ pure cõfeſſuſẽ.a quo petiuit vt ſibi ſanitatẽ apud deũ ĩpetꝛa ret · Qui ep̃s (q;ꝛ bonꝰ erat) obtinuit ſibi ſanitatẽ. p̃ſuta tñ pᷣꝰ ſide ꝙ decetero neminẽ lederet· Quo cõualeſcẽte amplꝰ idiffe rẽter om̃s leſit, ita ut nõ ſolũ ei ſʒ etiaʒ ep̃o om̃s maledicerẽt DPoſt hoc iterum infirmatus eſt et oppreſſus igne ſacro ſieut prius adeo vt omnia eius membra arderent.⁊ vt de vita de ſperaret · Vocauit igitur epiſcopum promittens ſatiſ factio nem de fide non ſeruata vt iterum ſanus fieret. Qui renu⸗ it recedens ecum indignatione . Appropinquante auteʒ mo: te clamauit · et beatam virgimem inuocauit et reſ piciens in celum vidit in aere pendentem filium dei omnipotentis in cruce et matrẽ ſuam ſibi aſtãtẽ ⁊ oꝛãtẽ ꝓ ſe· It hieſus ait· NBOLO O'0OSTOLORVM. . Mlater non poſſum facere · Ecce em̃ rurſũ crucifixit me ⁊ oſtẽ dit ei cicatrices ſanguineas:Quod videns peccatoꝛ ingemuit 2 exclamans voce magna.O bone hieſu ſi te crucifiri peccatis meis: matrẽ tamẽ tuam ſemꝑ honoꝛaui: ieiunauerat em̃ omĩ ſabato ad honoꝛẽ beate virginis. Cunqʒ ſic clamaret audiuit vocem ihu dicentis matri oꝛanti · Gcce mater dedi eum tibi . ſanatus eſt. Qui poſtmodũ ablata reſtituit ⁊ vitaʒ emẽdauit laudabili fine quieuit· ¶ Hueipit eypoſitio ſuper Simbolum apoſtoloꝛů· X 5 tñ curioſe ꝑſcrutãda ẽ beata trinitas: ſʒ ſimpliciter credenda · —— eternum. Tohᷣxi· Sciendum ꝙ fides frequenter eſt p̃dicanda fidelibus ⁊ ab eis diligenter cuſto apls. Eundamentũ aliud nemo poteſt ponere pꝛeter illud qð poſitum ẽ: qʒ eſt hieſus xp̃us.id eſtfides xpi Rugꝰ. Eides eſt bonoꝛũ fundamentũ ſides eſt humane ſalu⸗ tis initiũ ſine hae nemo ad filioꝛũ dei numerũ poteſt ꝑuenire Hebꝛeos· xi. Empoſſibile ẽ ſine fide deo placere · EUrgo vt deo placere poſſumꝰ:debemꝰ habere fidẽ rectam in regel 1firmã Quia ſᷣm aplim ad hebꝛeosx. Tuſtus ex fide viuit, Vnde etiam Criſoſt.in tractatu de ſimbolo· Eides religionis catholice lu men eſt anie hoſtium vite · fundamentũ ſalutis eterne Nos 8 igitur de fide eccleſie ſumus locuturi: Tunc ſciendũ ꝙ ĩ ſim⸗ bolo apoſtoloꝛũ ſunt · xii · articuli ſem numerũ apoſtoloꝛũ: a quib cõpoſitũ ẽ Nam duodecim apli cõgregati deſcripſe⸗ runt duodecim articulos fidei in pꝛimo cõcilio· de quo habe tur actuũxv. Quius pꝛima diffinitõ fuit data p beatũ Petrũ Sed beatus paulus nõ habet᷑ ibi:qui tunc adhue non fuit ele ctus in aplmn. Et primus articulus ptinet ad patrem· 2 alii ſex ad filiũ · ⁊ quinq; vltimi ad ſpiritũſanctum Mro quo notan dum ꝙ nullus hoĩm dubitare debet ſed quilibet xpᷣianus te⸗ net᷑ credere trinitatẽ ꝑſonarũ:⁊ vnitatẽ eſſentie diuine · Nec Mnis qui viuit credit in me non moꝛietur in dienda: qꝛ; eſt fundamentũ omnis boni · Vnde teng R⸗ es Bernßs cterni perſicn (aſp. nanmmpt byrurpa us ſand terrage usſan modidi⸗ pirlinil ruͦꝛſ⸗ gelodict Fatns 1 ti plenen ſole Ynd⸗ tingo lu⸗ aſole a ledit pe fluitafon nturina ineeloon umustnnn Geſturarü: Uinet in m Wedei Ctare⸗ tnnior⸗ Vdemnie fintuln otmm de Ae hnt NAHe Ckon gen fuakin = = 4 hauerkefon nmn Meumn tn tienin loꝛi⸗ von nonmi desfinntn duigennaſ nisbon e. bporiſ pn deſß ſoegſi bummeſti⸗ wmriſtenre nebge n integrinnni r mun is cithueh Setente gemigſin fiulnat. Genottus ſoco nn tipung ediune⸗ meN ymaginem a ſimilitud inẽ noſtrã· h· verbum patr filiũ ſpiritũſanctum Eaciamus em ſignat pluralitatẽ ꝑſo⸗ ctus ſanc modũ dũs deus ad deſignandũ vnitatẽ eſſentie · Cteʒ pꝛobak p aplin i. Ioᷣ .v. Lres ſunt qui teſtimoniũ dant in celo pater verbũ ſpirituſſanctus:⁊ hii tres vnũ ſunt.Oriſtus in euan OSTOLORUVM. Bernh̊· Serutari hãc temeritas eſt. credere pietas noſſe vita eterna. Hec aũt beata trinitas multipliciter ꝓbatur. Drim eñ:i· Eaciamas hoiem ad eeſt verbum patris ad per ſacram ſeripturã · Vnde dict narum. ꝓmaginẽ in ſingulari ſignat vmtatẽ eſſentie · Ctem pꝓ batur ꝑ autoꝛitatẽ angelis /use diat yſaie · vi · Sanctꝰ ſan ctus ſanctꝰ dñs de us ſa 8 de? ſabaothid ẽ deꝰ exercituũ plena eſt oĩs terra gloꝛia eius · Sic em̃ canũt angeli ĩ celo.dicũt em̃ ter ſan Ktus ſanctꝰ:ad deſignandũ trinitatẽ ꝑſonaruʒ. poſt⸗ gelio dicit vt habet᷑ math̊.vltimo.Baptiſantes vos in nomĩe Patris ⁊ filii ⁊ ſpirituſſancti· Item cog noſcit᷑ in e reaturis nõ tñ plene cognoſci põt in aliqua creatura.Primo cognoſcit᷑ ĩ ſole . Vnde aug. dicit · TPria ſunt in ſole · ſez quod eſt · i .· ſubſtã tia. qð lucet·i.ſplendoꝛ· quod calet·id ẽ.caloꝛ.Et calo: ꝓcedit a ſole ⁊ a ſplendoꝛe ſic eſt de trinitate· Quia ſpirituſſanctꝰ ꝓ cedit a patre ⁊ filio· tẽ in aqua vᷣbi gra. Eons eſt ꝑ ſeriuulꝰ tluit a fonte ſtagnũ generatur ab vtroq; Ktẽ ſi ſpeculũ po nitur in aquã clarã:.cõtra ſolẽ: tunc tres ſoles apparent.vnꝰ in celo ⁊ duo in radio· Sic in ſpiciendo ſacram ſcnipturã inue nimus tiinitatẽ pſonaruʒ ⁊ vnitatẽ eſſentie · ktẽ magnitudo creaturarũ puleritudo ⁊ vtilitas creaturarũ ad trinitatem ptinet · in magnitudine denotat᷑ dei patris potẽtia· in pulcri tudine dei fili ſapientia · in vtilitate ſpirituſſancti bonitas- Querit᷑ circa pꝛedicta quare omnipotẽtia plus appꝛopꝛiat᷑ pa tri q́; filio vel ſpirituiſancto? cũ tamẽ ſit vnus omĩpotens. Vnde anaſtaſiꝰ·Omnipotẽs pater: omĩpotens filiꝰ:oĩpotẽs ſpirituſſanctꝰ. Et tamẽ non tres oĩpotentes:ſed vnꝰ omĩpo tens· Reſpondeo hm aug: de trinitate · Vñ in creaturis ſolet notari defectus potẽtie in patre: ꝓpter antiquitatẽ an filio ſolet notari ignoꝛãtia: ꝓpter iuuẽtutẽ ⁊ ĩexꝑiẽtiã. Et nomẽ ſpirituſſancu ſonare vehementiã · Vnde pſaie · ii · Quieſcite ab ⸗ðð hoĩe cuius ſpũs in naribus eius · It ne putet᷑ ſilr eſſe ĩ dĩnis ſicut ĩ ereaturis. Datri nõ ſolũ attribuit᷑ potẽtia ſed oĩpoten tia: ne videat᷑ ſenioꝛ · It ob hoc dici᷑ in ſimbolo.credo in deũ patrẽ omĩpotentẽ· Et filio attribuit᷑ nõ ſolum ſapientia · ſed etiã oĩs ſapiẽtia 1 ſcĩ a ne videat᷑ minoꝛ ⁊ minꝰ ſeiens aut mi nus exptus · Spirituiſancto attribuit᷑ bonitas:ne putet᷑ cru⸗ delis aut vebemẽs Vnde pſal-Spiritus tuus bonus deducet me in terrã rectã. Sapiẽtie · Spiritus meꝰ ſuꝑ mel dulcis: „ De pꝛimo articulo fidei· Redo in deü patrem om nipotentẽ Ire. Tſtum pꝛimuʒ articulũ ponit beatus Detrꝰ apls in quo cõtinenter diſtincte tres credite veritates· Quaꝛũ pꝛima elt de diuina vnitate · Cũ dicit Credo in deũ·ĩ ſingulari 1 nõ in plurali· Secũda de dĩna oĩpotẽtia cũ dicit pr̃eʒ oĩpotentẽ· Fercia ð mdi creatõe cũ diẽ cre· ce· 1 t · Credo ĩ deũ · Circa qð notandũ ꝙ differẽtia ĩter credẽ in deo. credere deũ· ⁊ cre dere in deu ; Scð m magiſtrũ ſententiarũ.li iii · di · xxiii·.qᷓ dicit Oredere deo eſt credere vera eẽ q̃ loquit᷑ deꝰ quod etiaʒ mali faciũt.⁊ nos credimꝰ hoĩ:ſʒ nõ in hoĩem· Credere deũ ẽ credẽ qipe ſit deꝰ. qð etiã mali faciũt · Quia ſᷣm beatũ Tacobũ· De⸗ mones credũt i cõtremiſcũt· Credere in deũ ẽ credẽdo deum amare ꝑ affectũ.⁊ credẽdo ĩ eũ ire:ſ.ꝑ bonũ opꝰ:⁊ credendo ei adherere quãtũ ad tolerantiã mali-⁊ eredẽdo xpᷣi mẽbꝛis ĩ coꝛpari quantũ ad dilectõem ꝓximi⸗Datrẽ oĩpotentẽ.hoc eſt valde dulce verbũ hoĩ fideli. Magna em̃ ſpes dat᷑ hoĩ in vᷣbo illo.Datri em̃ nunqz põt deeſſe bona voluntas ad filios· pci pyue cũ ipᷣe ᷣm aplm ẽ pater miſericoꝛdiarũ:Et ſᷣm dictũ iſaie xlix. Minus obliuiſcat᷑ filioꝛũ ſuoꝛũ q; mater carnaliſ. Sic em̃ ait .· Nunqᷣd põt mater obliuiſci infantẽ ſuũ vt nõ miſeriat᷑ fi⸗ lio vteri ſui? Et ſi ip̃a oblita fuerit:ego tñ nõ obliuiſcar tui in manib? meis deſcripſi te · Cũ autẽ omĩpotẽs ſit nõ põt ei deeſſe poteſtas non implendo bonam voluntatem quam ha bet ad filios· Contra hoc verbum vientur peceare qui dere⸗· linquunt deum ꝑ iniuſtarũ rerum acquiſitõem ⁊ adherẽt dia bolo non reſtituendo res iniuſtas: credentes ſe fame moꝛi ſi creatoꝛẽ celi 1 ter⸗ » deo confde qubio ſern tleginſin ell n terre ſapureſpul teralapede partim con copus bere gre 1 ueere⸗ ninionihil dumabeten Pinapioc icud fae huncartiai Apiinebpette odibilis deo dimmuit dr coͤtumelĩe bolo attnbbu geturas di toeillius an rane dedfumn beses noͤa⸗ eſqlodnad⸗ ones feddere tetrbutn⸗ tbilergens tungdebe Mo Dino Musdedlett NAda xH torechen Derre Nn Qunüpun ngelen ni ſgoipotnnt ſdein eredei 1 9 imiidin vdenignil redhectide nhcdabe⸗ grdedo dent ve⸗ anen pͦi nih dtemriſeſ ne bo inin nocti ſne nii Sieen Imſenit⸗ bliuſertn ſt ſo e rreqniden 1Drinn fmi .. . . — * deo confidenter ſeruirẽt · Videntur em̃ credere ꝙ; diabolꝰ? me lioꝛis voluntatis vel maioꝛis poteſtatis ſit ad ꝓuidendũ eis qui ſibi ſeruiunt q; deus : Qũo ergo ⁊ cũ quali ſiducia dicunt tailes in ſimbolo· Credo in deũ patrẽ omnipotentẽ creat oꝛezʒ celi terre: id ẽ · hm Eugiſa onn rerũ viſibiliũ ⁊ inui ſibiliun ciendũ arca hoc ꝙ deus creauit tripliceʒ creaturã D ſcʒ; pure ſpũalem vt angelos· ꝓure coꝛpalem vt elemẽta celũ terrã lapides ligna 1 ſic de alus · Et creaturã ꝑtin ſpualem et partim coipalem. vt hoĩem cuius aĩa eſt creatura ſpiritualil coꝛpus vero eſt creatura coꝛꝑalis· Nota differentiã inter ere are facere· Creare ẽ ex nihilo aliquid facere· Et hoc eſt ĩpoſ V ſibile hm Friſt. qui dicit pumo de generatõe ⁊ eomuptõe : Ex nichilo nihil fit.· t ꝓpterea idẽ ariſi. viii: phiſicoꝛũ dicit mun dum ab eterno fuille: ſed a deo creatũ. Vnde geß Primo. in pꝛincipio creauit deus celũ a terram· Sed facere eſt ex aliquo aliquid facere · Et creare ſolum pertinet ad deum ¶Contra hunc articuluʒ ſunt manichei · qui dicunt viſibilia eſſe creata a pꝛincipe tenebꝛarũ · Inuiſibilia vero a deo: Que hereſis eſt odibilis deo et hoĩbus Deo qꝛ talis hereſiſ deo ſuũ dominiũ diminuit dum viſibilia eius dominio ſubtrahit: hoibus. quia cõtumeliã eis facit dum eos ex ꝑte ex qua viſibiles ſunt dia⸗ bo lo attribuit ĩmo talis hereſis dehoneſtat omnes viſibiles creaturas dũ eas dicit a diabolo eſſe creatas· ¶ Ex cõſidena E tione illius articuli homo dirigiẽ ad tria· Primo ad gratiarũ actões. quia exquo deus eſt creatoꝛ oĩm creaturarũ certum ẽ quidqͥd ſumus vel habemꝰ a deo habem · i. Oor.iii· Quid ha bes qð nõ accepiſti g Bſal.Dñi eſtterra plenitudo eius· Sed eyxquo oĩa a deo hẽmus:tũc merito tenemur ei gratiarũ acti ones reddere ⁊ referre. al. Quid retribuã dño ꝓ omĩbus qᷓ retribuit mihi? Criſoſtĩ ſer mõe · Liberaliſſimꝰ ẽ deꝰ. Quãta tibi largitus eſt ad ſuſte ntatõeʒ:quãta ad eruditõem:quãta ad coꝛrectõeʒ quãta etiã ad delectatõem Et hec oĩa gratis de dit · ( Secũdo inducimur ad bene vtẽdũ rebus creatis.nã cre atunis debemꝰ vti ad hoc ad qð create ſũt. Sũt aũt create ad duo.· Primo ad glonã dei· Nroũ· xi· Vniuerſa pꝛopter ſeipſuz xRE. pe SNMB0LO. z"0STOLO. id eſt· ad gloꝛiã ſuã oꝑatus eſt deꝰ. Scðo create ſunt ad vtili⸗ tatẽ hoĩs · Debemus ergo vti creaturis ad honoꝛẽ dei ⁊ vtili⸗ tatẽ ꝓpꝛiam· Sed heu plures Eint no regracant deo de cre aturis ſuis. ĩmo ſepiꝰ abutunt᷑ donis dei · Inde ang? de ciui ſqs beneficia dei nõ videt: cecus eſt. nec laudat: Quiſ qͥs in laudãdo reluctat᷑: inſanus · Sciẽduz ltum ſe timere debẽt qui male vtunt᷑ creaturis tate dei · Quiſe ingratus eſt. etiã ꝙ üli mu 2 voms dei . qꝛ de hiis diſtrictã reddituri ſunt ratiõem. Vnde Criſoſt ſuꝑ matheũ · In die illo nibil ẽ qð reſ põdeamꝰ: vbi ce bit aduerſus nos in teſtimoniũ peccat oꝛũ noſtroꝛũ. Etſi oia tacerẽt: tamẽ ip̃e cogitatõnes noſtire 1 ipa opa ſy pecialiter ſta bunt ante oculos noſtros accuſantes nos ante deũ. Dicente aplo.· Cogitatõibus innicem accuſ. antiũ. (Tercõ iĩducimur ex iſto articulo ad cognitõem humane dignitatis: quia deus om̃s creaturas creauit pꝛopter hoĩem: et ſubiecit eas homi · . eñ ·i. Dominani piſabus maris· Pſal. Omnia ſubieciſti ſub pedibus eius· Eſt ergo homo tante dignitatis ꝙ debet peſſe omnibus creaturig a ſubeſſe doo ʒʒ(De ſecundo articlo- in ihm xp̃m ⁊c. Et quidẽ cõuenienter illiꝰ articuli deſcriptio fuit ſibi data: cui maieſtas verbi in cena fuit reuelata: vt pe poſtea dixit in euangelio ſcripſit· In pꝛinapio erat verbũ 1 verbum erat apud deũ· ſignatur ꝙ iße eſt qui vult omnes hoĩes ſaluari· Secundo di cit ehniſtũ per hoc deſignatur ꝙ non ſolum eſt ſaluaton ſed etiã magiſter:quia xpũs interpꝛetat᷑ vnctus: ⁊ vnctio docet E de omibus /( PBro quo ſciendũ ꝙ magiſter noſter xpũs voʒ nos pꝛimo humilitateʒ cõtra ſuꝑbiã dicens· Math.xi⸗· Dicite a me quia mitis ſum ⁊ humilis coꝛde · Rug de verbin domini rra ſol a aqua a luna dies 1 noctes 1 mundꝰ totꝰ ſta T in bieſum chaiſti fliuz eus vnicum dm noſtrum. lſtum ſecundũ articulum deſcripſit ſanet⸗ Ffohs aplus uangeliſta⸗Qui poſt dictũ beati DPetri apli adiunyit. Et t apud deũ· Et notandũ ꝙ beatus kohes in illo articulo pꝛimo dicit ihöm qui in terpꝛetat᷑ ſaluatoꝛ· per boc de ſernone nonpiit rabilizf ligcore inuidii hosoder ſtsfli intent i tugloan pcum ſobſdiun docet ten fenunca ſapulns omnibuſ uita ie dunt ad e omlatem docetope Operami (0cteſt Ber thnuſ it. Leo P. Coum pu itrs ſepꝛ deſter ſa⸗ luenhn ſperg itertpn mnonende mntb N Tor quot tpo pontte ſtvnien I0O. kſutdn i dapet lnt en ngd ter dt S Wm anzens ruin e Gdeinete nund' roni kiſcn iſpeoltmſi. edei Diete aco onnur nsequudens obrit im poſtun⸗ olobine puumt l deicina eluenn, . iir n vet vodi bohes mekn pnelo AN ſermone . . Diſcite a me inquit dominus nõ mundũ creare. non viſibilia 2 inuiſibilia cuncta creare. nõ in iſto mundo mi rabilia facere vel moꝛtuos ſuſcitare· ſed qꝛ mitis ſum ⁊ humi lis coꝛde· Secundo docet nos dilectiõem inimicoꝛum contra „ „ g 2 N. H„ „ „, KC4 fL, „ inuidiã · Math.v.Diligite inimicos veſtros: benefacite hiis qᷓ vos oderunt. oꝛate ꝓ ꝑſequentibus ⁊ calũniantibus vos vt ſitis filii patris veſtri qui in celis eſt. Tercio docet nos oꝛare intenta oꝛatõe oꝛare.⁊ hoc eſt contra ſomnolentiã · Mat. xxvi. Vigilate ⁊ oꝛate ne intretis in temptatõeʒ. Nugꝰ. Oratõ tua locutio eſt ad deum· Quando legis deꝰ tibi loquiẽ quãdo oꝛas cum deo loqueris· Augꝰ.in ſermone· Oratio oꝛantis eſt ſubſidium · deo ſacrificiũ.demonibus a ũt flagellum (Quarto docet temꝑalia relinquere cõtra auariciam Luèxii Niſi qͥs renunciauerit omĩbus que poſſidet: non poteſt meus eſſe di ſcipulus. Beda ſuꝑ verba pꝛedicta. Diſcat inquã renunciare omnibuſ ⁊ relinquere omnia·quia renunciare cõuenit oĩbus qui ita licite vtunt᷑ mundanis que poſſident ⁊ cum mẽte ten dunt ad eterna. Relinquere eſt tantũ modo pfectoꝛume ui et ½ omiĩa temꝑalia poſtponunt: 1 ſolis eternis mbiant ¶ Quinto docet oꝑari opera bona meritoꝛia contra accidia m. Kobᷣ. ix. Operamini dum dieſ eſt . qꝛ venit nox quando nemo operari potelſt · Bernh̊· de conſideratõe · Si laboꝛ te terret merces inui tet · Vnuſquiſq; em̃ ſᷣm ſuum ꝓp:ium laboꝛẽ mercedem acci⸗ piet. Leo papa in quodã ſermone. Non doꝛmiẽtibus regnũ celoꝛum ꝓuenit: nec ocio ⁊ deſidia toꝛpentibꝰ beatitudo eter nitatis repꝛomittit᷑· Seyxto docet tribulatõnes a aduerſitates patienter ſufferre· Math̊.v. Si quiſ te ꝑcuſſerit in vnã ꝛ6 Ttẽ luce. xxi. In patientia veſtra poſſidebitis aĩas veſtras. Ereg. ſuꝑ euãgelio · Cũ audieritis pᷣlia. Patĩa ẽ aliena mala equani miter ꝑpeti · contra eũ quoqʒ qui mala irrogat nullo doloꝛe moueri· Septimo docet oẽs peccatoꝛes penitentiã agẽ· Dicit math Niſi penitẽtiã egeritis. Nugꝰ.de verbis dñi ſermõe:xli· Tos quo nõ penitemꝰ vᷣtit᷑ nobis in iudiciũ· tota em̃ vita eſt tps penitẽdi · ¶ Sequit᷑ filiũ eiꝰ vnicũ. Vbi dẽmꝰ eredẽ xp̃ᷣs eſt vnigenitus ⁊ verus filiꝰ dei · ⁊ ꝙ fuit cũ patre eternaliter. — Ccum patre. ¶ Sequit᷑dñm no . SDOSTOLO. NII. DG SIMBOLG 1 geſt alia perſona a patre· Peſt vnius nature ⁊ ſubſtãtie 1 rũ. Vbi ſciendũ ꝙ libẽter de bemus eü habere ꝓ dño ꝓpter quin qgegoieses eius · Primo qꝛ eſt nobilis· Luce · · Altiſſimi filius. al. Magnꝰ dñs ⁊ lau dabilis nimis 1 magnitudims eius nõ eſt finis. Secũdo quia manſuetꝰ: ergo agnus nomin at᷑. Tohᷣi· vbi dicit Tohã.bapti⸗ ſta· Ecce agnus dei: Yſaie. lii. Lanq́; ouis coꝛã tõdente ſe ob muteſcet. Tercio qꝛ foꝛtis ad pꝛotegendũ ⁊ liberanduʒ nos a malo.Pſal· Deus ꝓtectoꝛ vite mee.a quo trepidabo? Quarto quia nos creauit· Hal. Tpſe fecit nos: ⁊ nõ ipſi nos Inſuper nos redemit ꝓpno ſanguine ſuo. plłs · Empti eſtis p̃cio ma gno· Quinto quia largus eſt ad remuneranduz ſeruos ſuos . — Kugꝰ. li · xxii · de ciuitate dei · Cpſe deꝰ erit finis deſiderioꝛũ no ſtroꝛuz: qui ſine fine videbit᷑ ſine faſtidio amabitur · ſine fati gatione laudabit᷑· Ctem auguſt.in eodẽ libꝛo · Qð deꝰ prepa⸗ rauit diligentibus ſe: fide non capitur · ſpe nõ attingitur:ca⸗ ritate non cõpꝛehẽditur.deſideria ⁊ vota tranſgredit᷑ acqui De tercis articulo- Vi conceptus eſt de ſpirituſancto natꝰ ex maria virgi⸗ ri poteſt· eſtimari non poteſt · Hi terris viſus ẽ: ⁊ cũ hoĩbus cõuerſatꝰ ẽ· ¶ Quenit᷑ qũo incarna tio xp̃ facta ſit g Bñdetur· ꝙ poſtq; angelꝰ Cabꝛiel fuit mii/ ſus ad vᷣginẽ mariã. vt habet᷑ luẽ.i· Et maria eredidit 1 cõſen ſit: tũe ſpuũſſanctus ſuꝑuenit ĩ eã a eam ſanctificauit ⁊ fecũda nit 1Hfoꝛmauit in ĩſtãti de puriſſio ſanguĩe vᷣgĩs marie· vl vt alii dicũt de puriſſis humonbꝰ eiꝰ coꝛpꝰ xp̃i:⁊ in eodẽ ĩſtãtii quo foꝛmatũ ẽ coꝛpꝰ:creata ẽ ⁊ ala ex nihilo⸗⁊ ĩ eodẽ ĩſtãti cõ iũctaẽ copi oꝛgaĩʒato· Et illa duo coꝛpꝰ ⁊ aĩa ſij mox fuerũt deitati vnita ĩ dei fulii ꝑſona · Etẽ ſciẽdũ ſm hein.ð fir · ꝙ tota JneMunc articulũ pomit Tacobus maio: frater iohᷣ·qui fuerunt filii ʒebedei. IEn quo articło ponit duas diſtinctas ve⸗ ritates.· Drimã de xp̃ᷣi cõceptõe · cũ dicit· Qui conceptuſ eſt de ſpirituſancto. Secũdã de eius bñdicta natiuitate· cuʒ ſubdit · natus ex maria virgine· Vbi ſciendũ eſt ꝙ nõ ſolũ neceſſariũ eſt xpᷣiano credẽ filiũ dei: ſed etiã neceſſariũ ẽ credere eiꝰ icar natoõnem ꝑ quã nobis viſibi' appuit · Baruth· ii· Doſt hee in les⸗ tiudil⸗ d tri ſur tmnup Urin lon ſerepote operoneft lerurobo⸗ pint nen geſomat Menmiper ct Cbi loninmem ſispoimn ſummund ſoputoh lca in vt ptiſtachere natoem len ſatus ſedet denptons nbolung ſtuiſancto .“ ponninatop ſt ve miſen Cndia atuib elleitem Urcpeles ſnſto operniſtir diatberg font tlen Pucllig, tae gemmp gereren . neiſihi nglhex 8 ains Di Gistln riibznt iüdntſeob erandes dabodu inos hſr eſas ironm ſernas is deſdannüne beurſteſn de mnn tnngteurdn Greot i oancl. ammuvug ſrtaichi jdiſanchore eepeuſitn eng ſu iterchni ourai . . her n gi⸗ ncun⸗ didit e zunt ſein mane⸗ ¹ code ſi mor ſvon D SMBOLO trinitas illam incarnatiõeʒ operata eſt:quia opera trinitatis ad extra ſunt indiuiſa.nam ibi fuit potentia patris:que ſta- tim coꝛpꝰ foꝛmauit ⁊ animã creauit· ⁊ illa duo diuinitati vni⸗ uit: in lo momẽto cuʒ dixit · Ccce ancilla dñi hoc non potuit facere potentia alicuius creature:quia omĩs creatura in ſua oꝑatione requirit tꝑs.ſicut firmamentũ requirit dieʒ vt mo ueatur ab oꝛiente in occidentẽ. luna ad cõplemẽtũ ſui curſus requirit menſem · ſol integrũ annum.homo in determin ato tꝑe foꝛmat᷑ in vtero matris.In conceptõe aũt xpᷣi operata ẽ potentia patris:qꝛ in inſtanti conceptõis completa fuit· teʒ oꝑata eſt ibi ſapiẽtia fᷣii:qꝛ ibi coꝛpus ſuũ optime diſpoſuit omĩa membꝛa decenter omauit. Pſal. Specioſus foꝛma pꝛe filiis hoĩm · tẽ operata eſt gratia ſpũſſancti:qui conceptõeʒ illam mundã ab omni pctõ reddidit· Oð non eſt factum ĩ ali quo ꝓuro hoĩe / Licet em̃ aliqui nati ſunt ſine peccato ⁊ ſancui ficati in vtero matris· Sicut beata virgo maria. Tohãnes ba⸗ ptiſta. Teremias tamẽ ĩ peccato oꝛiginali ſunt cõcepti: ⁊? pim ratõem ſemmnalẽ deſcenderunt ab adã· Chꝛiſtus aũt nõ ſolũ natus ſed etiã conceptus fuit ſine ßecc e Kug*. Solius re⸗ demptoꝛis eſt eẽ ſine peccatoHMec heinricꝰ de firmaria ſuper ſimbolum Queriẽ quare cõceptio xpᷣi potius attribuitur ſpi rituiſancto 7g Rñdeo ſeòm heinricũ de firmaria· ꝙ itentio de no minat operatõeʒꝭ· Cnſtus aũt hac intentõe carnem aſſum pſit vt miſeris ⁊ afflicis ſubueniret· Et qꝛ bonitas ⁊ miſeri coꝛdia attribuit᷑ ſpũiſancto: ideo de ſpũſancto conceptus eſt· hec ille· Item dicit᷑ de ſpũſancto conceptus vt ꝑ hoc excludãa tur coꝛꝑales admixti ones. Vnde canit᷑ · Non ex virili ſemine ſed miltico ſpiramine · Ctem ſe cenou ge quäuis eore trinitas operata ſit incarnatõem: ſolus tamẽ filius eſt incarnatus· ot dicit beatus Augꝰ. in libꝛo de fide ad petrum. Et beatꝰ augꝰ. ponit tale exemplum. Si tres puelle tenerẽt vnam tunicã: 1 illam vna ex illis indueret᷑: tunc illa induitio fieret a tribus puellis· ⁊ vna illarũ eam ſola indueret᷑ Et alius doctoꝛ ponit tale exemplum. Si tres· ſcʒ petrus iohannes· andꝛeas ſimul agerent rubꝛicando andꝛeam. rubꝛicatio andꝛee fieret ab his Z pe S1 IBOLO. 5OSTIO. R tribus ſimul.attamen ſolus andꝛeas rubꝛicaret᷑ · Sequitur Natus ex maria vigine . Virgo maria virgo cõcepit · virgo pe perit · ⁊ poſt partum virgo permanſit · Queritur quare xpus natus ſit de virgine ⸗ Reſpondeo ſe com heinricũ de firmaria · Triplex eſt ſtatꝰ humane nature Coniugalis· vidualis vir⸗ ginalis pꝛrimus bonus ſecundus melioꝛ Tercius optimus· Quidquid autẽ eſt optimũ deo attribuitur:ideo conueniens fuit vt de virgine naſceretur· Et in hoc etiã oſtendit chꝛiſtus eycellentiã ſtatus virginitatis · Jug⸗ * partus omniũ ſanctaꝛum virginũ eſt decus. Secundo ſcom alium doctoꝛem. Sicut per euam virginem facta eſt perditio ſic econuerſo ariam virginẽ debuit fieri repatio- Vnde ca nitur.· Paradili poꝛta per euaʒ cunctis clauſa eſt. 1 per mantã virginem iterum patefacta eſt igitur 17. Tercio vt venitas p phetie adimpleretur. Yſaie · vn · Lcce virgo cõcipiet 1 pariet filium . Sciendum etiam ꝙ circa hunc articulum Origenes er rauit qui dixit ꝙ chꝛiſtus ad hoc natus eſt: ⁊ ad hoc venit vt di · hoc eſt autem contra dictũ xpᷣi .Mathᷣ·xxv· Cte maledicti in ignem eternũ qui paratus eſt diabolo angeliſ eiꝰ d remo uendum bunc errorem patres ſancii addiderunt in ſimbolo quod canitur in miſſa:Qui pꝛopter nos homines 2 ꝓpter no R(MDe quarto articulo- 4 non ſolum ſaluaret bomĩes: ſed etiam demones in fine mun 2. gatus andꝛeas- Qui quidẽ articulus neceſſarius eſt ad ſalu⸗ tem-Nam ſicut debemus credere incarnatõem fulii: it a neceſ ſarium eſt credere paſſionẽ ⁊ moꝛteʒ eius · Quia ſeom grego. Nihil nobis naſci pꝛofuit: niſi redemi pꝛofuiſſet ẽn quo qui dem articulo beatus andꝛeas deſcribit quattuoꝛ creditas ve⸗ ritates. Prima eſt de xp̃i paſſione:pꝛout chꝛſtus antequam fuit crueifixus paſſus eſtſcʒ flagellatus illuſus conſputus alapis ceſus velatus fade collophiʒatus 2 ſpinis coꝛonatus * 1. Et hoc notatur cum dicit᷑ paſſus ſub pontio piulato· Secũda ẽ Xſſus ſub pontio pylato: crucifirus moꝛtuus ſepul tus· Iſtum articulum m heinricuʒ de firmaria· poſuit es de Oniſi c tuatqun muruntalit Ebora nond endumant Mflius ſan ntturure ſechuuſtü ac uaplant amima man ſched norte rerdoti1 MCuzreft Ulterunt 17 voſtrarſaln herllieng RpocaiD ne ſuo honi. inimictellemt fiuſtis Dadl nnopliton Söpnermin lnoſe patens niniin n ſtüconpti plitsSin icgihestil nactmti nd ſinadebe⸗ nſuntnn ĩ̃ t man lUm Dyeſür⸗ auonn ſenr Pophiiaent Autur Goe öus mana. ger imus. iens nuſtus ncms ſon erdito ſde cl mani etisp Pnet genezet pent t ſnefmn Nedcn dreono ſenbolo Ppeer 0 1ſepul poluit d (Aun 1 necel grego⸗ qroe Ditis ve ncrqpan oſpuens rooniti⸗ Srig DG SMEOLO.. 50STIO. xN. de chꝛiſli crucifixione · Tercia de chꝛiſti moꝛte· Quarta ð ſepul M tura· Et quidẽ ille venit ates ſunt diſtincte· Probatur:q; hboꝛa matutinali fuit paſſus vſqʒ ad terciã. hoꝛa ſexta crucitxus· et hoꝛa nona moꝛtuus· a hoꝛa veſpertina ſepultꝰ Ttem aduer L tendum circa paſſionẽ chꝛiſti.pꝛimo quis patit᷑g Reſpondeo dei flius ſumme bonus. Secũdo quid ⁊ qualia patit᷑ · Rñůdeoo patitur in rebus exterioꝛibꝰ ſpoliatõem· q; nudus pependit nec hauſtũ aque habuit · In coꝛpoꝛe amariſſimã afflictönem · Quia a planta pedis vſq; ad verticem nõ fuit in eo ſamtas· In anima maximã triſticiã· Vn de dixit· Triſtis eſt anima mea vſq; ad moꝛtẽ · Tercio a quibus patitur· Rñ deo a pꝛin cipibuſ ſacerdotũ 1 miniſtris popularibꝰ 1 a iundeis 1 a getumus. Pſal.Quare fremuerũt gentes:⁊ populi meditati ſüt inania Kſtiterunt ꝛc. Quarto quare patit᷑. Reſpondeo· ꝓpter petã noſtra ⁊ ſalutẽ noſtram· Yſaie. lin · Propter ſ celuſ popli mei ꝑcuſſi euʒ · Quinto quid coegit eũ · Reſpõdeo:maxima caritas pocali· Dilent nos a lauit nos a peccatis noſtris ĩ ſangui ne ſuo. Rom̃.v· Cõmendat deꝰ ſuã caritatẽ in nobis:qm̃ cuzʒ inimici eſſemus xpᷣs pꝛo nobis paſſus eſt ⁊ moꝛtuuſ iuſtus ꝓ iniuſtis Daſſus ſub põtio pilato .Notãdũ xp̃s paſſꝰ 5. ſib vno pilato: nẽ ãt ĩ mbꝛis ſuis patit᷑ a mitis pilatis. Iat· xxv.· Osð vm ex minis meis feciſtiſ milu fecſtiſ · Et iõ cariſſime ſi in iurioſe pateris a iudice iniquo noli murmurare· Sʒz memẽto dum ißm yp̃m paſſũ ſub põtio pilato · ctẽ ſi ſubditꝰ es ⁊ hẽg p̃latũ coꝛruptũ p̃mentẽ te cõtra iu ſticã: ſis patiens · qꝛ ipᷣe ẽ tuꝰ pilatꝰ. Si mulier es 2 hẽs virũ furioſũ te ꝑcutientẽ ſis pa tiẽs· q; ip̃e ẽ tuꝰ pilatꝰ. Si ſuꝰ es ⁊ hẽs dũm ĩpiũ ⁊ erudelẽ te moleſtantẽ nõ mireris·qꝛ ip̃e ẽ tuꝰ pilatꝰ: ⁊ ſie ð aliis Et oẽs iſti p̃dicti debẽt eẽ patiẽtes · quia ꝓ his tribulatõibus habitu ri ſunt magnũ pꝛemiũ ĩ celo. Math· v · Beati eſtis cũ maledixe rint vobieftomes 1 ꝑſeeuti vos fuerint ⁊ dixerint omne ma lum aduerſũ vos mentientes ꝓpter me. Cuadete exultate quoniam merces veſtra copioſa ẽ in celis. Ttẽ ſciendũ ꝙ pon tius ẽ cognomen ab inſula ponti nominatum: ſed pilatus ẽ pꝛopꝛiũ·⁊ erat gentilis indignus pane Quia ſcᷣm auguſt · NNXEH. De SIMBOLDO z50STOLO Aos Deccatoꝛ nõ eſt dignꝰ pane quo veſcit᷑. quo malo homine xpᷣs ad moꝛtẽ ſẽtentiatꝰ et iudicatꝰ eſt· Ttẽ ſciẽdũ ꝙ vincẽtiuſ in ſpeculo hiſtoriali dicit · & pilatꝰ accuſatꝰ eſt ĩ mulcais a ui tellio pꝛeſide ſirie· Et pꝛimo de moꝛte oĩm innocentum quos occiderat· ⁊ ꝙ imagines gentilium ponebat in tẽꝑlo · Tteʒ ꝙ; pecuniam poſitã in coꝛbonã redigebat in ſuos vſus·inde fa- ciens aqueductũ in domũ ſuam· No his miſſus eſt in exiliuʒ et ibi in mltas incidens calamitates ſe pꝛopria manu intere ¶ De quinto aruiculo. . , Eſcendit ad inferna t᷑ ſtum quintuʒ articulum ſcribit queritur quo temꝑe vel qua hoꝛa xp̃us ad inferna deſcendit Reſpõdeo ſcòm ſanctũ Tho.ꝙ ſtatim quãdo anĩa xp̃i fuit a coꝛpe ſeꝑata: tunc aĩa xpᷣi deitate vnita deſcẽdit ad limbũ pa trũ ⁊ manſit ibi ab hoꝛa moꝛtis xp̃i que fuit hoꝛa ſexte ferie nona. vſqʒ ad hoꝛam reſurꝛectõnis· et hoc fuit tempus:xl.ho rarũ. Quia diluculo diei dominice ſurrexit in eadẽ hoꝛa r̃ſur⸗ rectõnis eduxit eos de limbo · Item ſciendũ ꝙ aĩa xpᷣi ſeꝑata fuit a coꝛꝑe · ſed deitas manſit cum aĩa ad ĩferna deſcendente et etiã cum coꝛꝑe in ſepulcro iacente· Iłtem ſciendum ꝙ ante chriſti paſſionem fuerunt quattuoꝛ receptacula animarum Drimus locus fuit infernus damnatorum: in quo eſt pena ſenſus et vena vainni weſt carentia viſionis dei · Ac etiaz ibi ſunt tenebꝛe exterioꝛes et interioꝛes · id eſt· carentia gratie: et carentia glorie · Ad hunc locuʒ chriſtus non deſcendit. nec ab illo aliquem liberauit· Ratio quia chriſti paſſio nulli pro: deſt niſi ſit eius membꝛum vel fiat per conuerſionem Sed il li in inferno non fuerunt membꝛa chriſui nec poterant fieri. quia fuerũt extra ſtatum merendi ·quia nec in illo loco eſt re demptio. nec pꝛo eis eſt oꝛandum · Vnde btũs RuguſtinuꝰSi ſcirem patrem meum in inferno non plus oꝛarem pꝛo eo q 20 diabolo· Secundus locus eſt limbus pueroꝛum · id eſt · il⸗ oꝛum infantium in peccato originali decedentium. qui lim bus eſt ſuper infernum 1 ibi ẽ pena dãni · i:caꝛẽtia viſionis di uine · et nõ pena ſẽſus ·i·ſeſibilis pena nõ eſt ibi · Et ſunt ibi ☛n beatꝰ philippus apoſtolꝰ. Qirca quem artitulũ primo Velnitiieſ kenebeertene ſie⸗ um liſen bben pireg gine * neg rnaus me etn neutr müneſtſupl gtenpusdere ſenorsquuag ſie lloum qun Püturrſhze t in purge cü patrü gat ſuffia mnſu rpi lber buittpzlem Irgatonieſttr ls quules mn munt apurge 6. Pedſolum nmrernt/ t lurus locuset ſuttpena dan nuſenſus⸗ Ere ecnia omnes lendt etfregt italoiubemg de ſen de der lit gulbet n torbusrolig tüchod Lenin chnſens ogenmnh⸗ bonne ncidil 16, u nnquos ke indelr jenliu; ere. ſorbt üprino fcendit fuit rhü pa ne ſene i ouſut⸗ „½. numarun pen eti bi grate: ndit ner llipro⸗ t fen. Ccoeſtne ſtinti poo oc n gulen viſono ſutd D S3B0LO ſcpren SD wee Inqante tenebꝛe exterioꝛeſ et interioꝛeſ. id eſt. carentia gratie et glo-⸗ M rie. Ad illum locum chriſtus etiam non deſcendit nec ab eo aliquem libeꝛauit · Ratio huius: qꝛ illi paruuli non fuerunt capaces gratie chriſti. nec ſatiſ factio chꝛiſti poterat illis uffragari neq; ad eos extendi. Quia ad illos ſolum extendi tur qui eius membꝛa efficũtur ꝑ fidẽ vel aliquod fidei ſacra mẽtũ . Sʒ neutrũ illi poterant habere· Tercius locꝰeſt purga toriũ:⁊ eſt ſuꝑ limbũ pueroꝛũ · et ibi eſt pena dãni et kenſt us a2 tempus determinatũ et finitũ · Et ſunt ibi tantũ tenebꝛe exterioꝛes quia gr̃am habent·bi eſt ignis coꝛpoꝛalis in quo anĩe illoꝛum qui in hac vita penitẽtiã ſuã nõ impleuerunt af fligũtur vſʒ ad ſatiſ factõem condignaʒ. Querit᷑ vtrũ illi qui fuerũt in purgatorio liberati ſint quando yp̃s deſcendit ad limbũ patrũ ꝓ Beſpõdeo ꝙ nõ:ſed ſolũ illi qui tunc fuerunt purgati ſufficiẽter. Vel meruerũt hoc ꝙ illo tꝑe ſcilicet in de ſcenſu xpᷣi liberari debuiſſent. Ratio eſt quia paſſio xp̃ᷣi non habuit tꝑalem virtutẽ et trãſitoriã ſed ſempiternã. Sed pena purgatorii eſt tranſitoria ⁊ tempoꝛalis · et ideo qui fuerunt tales quales nunc ſunt qui in purgatorio detinentur: non fuerunt a purgatorio liberati per deſcenſum chriſti ad infe ros. Sed ſolum illi qui tunc purgati fuerunt · vel alias hoc meruerunt/ ꝙ tempoꝛe deſcenſus Ohriſti liberari deberent Quartus locus et ſupꝛemus eſt limbus ſanctorum patrum· vbi fuit pena damni id eſt carentia viſionis diuine· et non pena ſenſus · Et erant ibi pene exterioꝛes ſed non interio. res · quia omnes iſti in gratia fuerunt · Et ad iſtum chꝛſtus deſcendit et fregit:et ſanctos patres inde eduxit · ¶ Ex iſt o articulo habemus duo documenta· Primum ꝙ debemus ba bere ſpem de deo⸗ quia ſi illos qui fuerunt in limbo viſi tauit · quilibet noſtrum poteſt confidere ꝙ nos in tribula⸗ tionibus noſtris non derelinquat · Halmiſta· Cum ipᷣo ſum in tri bulatione:eripiam eum er glon ficabo eum. Secundum. documẽtũ eſt ꝙ debemus aĩabꝰ ꝓximoꝛũ nrõꝛũ ſubuenire · Si enim chriſtus deſcendit ad inferos vt ſuos liberaret ; Et nos exemplo chriſti debemus ſubuenire aĩabꝰ ꝑ ſuffragia Vnde ipſi clamant ad nos · Tob · xix· Meſeremini mei miſere⸗ mini mei ſaltem vos amici ma = De ſexto articulo. dixit Thome· Enfer digitum tuũ huc ⁊ vide manus meas et affer manũ tuam ⁊ mitte in latus meum ⁊ noli eſſe incredu⸗ lus ſed fidelis· Vnde ſanctus thomas iniii ꝑte · ꝗ· liiii · ar. iii .· dicit · ꝙ ſanctus thomas apoſtolus nõ ſolum vidit vulnera chꝛiſti: ſed etiam tetigit. tem notandũ ſm heinricũ de firma ria· Sicut neceſſariũ eſt nobis credere ꝙ xpᷣus moꝛtuus fuit: ita neceſſariũ eſt nobis credere ꝙ reſurrexerit · quia hoc valʒ ad ſubleuatõem ſpei noſtre·quia membꝛis datur ſpesa conſi deratione capitis · Quia ſi xpũs reſurrexit ⁊ nos reſurgemus Surrexerat aũt reſurrectõne perfecta que eſt ad vitam im:⸗ moꝛtalem. Roma.vi: Criſtus reſurgens ex moꝛtuis iam non moꝛitur ic. M (De ſeptimo articuo. Scendit ad celos ſedet ad dexteram dei patris omĩpo tentis· Munc articulum poſuit beatus Bartholomeus ceſſariũ eſt credere ꝙ xpũs quadꝛageſima die celos aſcẽ dit · Quia ſicut credimus paſſionẽ ⁊ reſurrectionẽ ſic ⁊ aſcen G ſionem · quia paſſio accendit nos ad caritatẽ· reſurrectio eri git ad fidem· aſcenſio eleuat ad ſpem · Ybi cõſiderandũ eſt in iſto articulo magnitudo virtutis dei · quia aſcẽdit ĩ foꝛma bu mana cum coꝛpoꝛe ⁊ anima: ⁊ cum vtraq; natura diuina et hbumana. ſcilicʒ de monte oliueti qui diſtat a hieruſalem per mille paſſus ⁊ p̃ſentibꝰ apoſtolis ⁊ cũ beatiſſima virgĩe ma ria: ⁊ aliis mulieribus que ſecute eũ fuerũt a galilea· Et cum lxxii · diſcipulis. Et veriſimile eſt ꝙ nõ ſolum iam dictii pꝛeſen tes fuerũt in monte o liueti ſed ꝙ etiã multi alii diſcipuli xp̃i occulti ꝓpter metũ iudeoꝛũ · vt NRicodemus Camaliel Toſeph ab aramathia: conſimiles venerunt cum pꝛoceſſione cum AESͤrcia die reſurrexit a moꝛtuis· Hunc ſextum articuluʒ deſcripſit ſanctus thomas apoſtolus ⁊ conuenienter ſcripſit iſtum articulumquia in eo pꝛius dubita uerat: i de eo plene certificatus fuit. Sicut habet᷑ fohã·xx. Vbi chꝛiſtus mpoſtols⸗ dſim uum factopean ſponzpid ſt videret, anſenn tone neci ſentes⸗Hin berate fuen lriarchari loꝛumiuſt⸗ Ciſeirſh⸗ ſenderun⸗ ſgnere ntate de det ed dejt dertrideiea diuinitatis denaſceni uguſt De telſigitur udict / e indtunisp giſuntpe mrofmhun detenampe indisTran Emtumdett. etiam ſontr ſocus tii Geenſtons n 4 hnind ſee rrun mln 1conuefiete DRauerztn . PWhiguſte nannsmens g olieſeinnge. inidtt leoan mnicüdeſrnn 8odnsf tqnn hoeh h urſpestoot os eſurgenn 1 bitm i tuis un ot perns oni Brtholorei 1die eoo oneſe ſn feſurneho en drmoi eſti Prikonnahr Ura diummte eruſclene morgeenn lles rtaan ndaipet diſcpli muic kol Aorean — — D SMBOLO. 508T0. xXN. apoſtolis. aut alio modo ad montẽ oliueti vt viderẽt chꝛiſtiu dñm ſuum aſcendere in celũ. Dicit em magiſter hiſtoꝛiarũ. facto pꝛandio in die aſcenſionis congregauerũt ſe in monte ſpon xp̃i diſ⸗ cipuli: 1 exierũt cum ꝓceſſione ĩ montem olueti vt viderẽt xpᷣm aſcendere/cũ potentia magna Ttẽ ſciendũ ꝙ; xpᷣ̃s aſcendit gaudẽter · jm ulud Pſal Aſcendit deus ĩ iubila tione· nec ipſe ſolus gaudebat: ſz ⁊ ipſi omnes qui fuerũt pꝛe ſentes Similiter nnen 1om̃es anime que ab eo de limbo li berate fuerunt. videlicʒ · ſanctoꝛum patrũ pꝛophetarum pa⸗ triarcharũ ſanctoꝛum innocentũ ſancti toh;iâs baptiſtte: 1 il loꝛum iuſtoꝛũ qui fuerunt moꝛtui: vel purgati a reſurrectõe chꝛiſti rſqʒ ad aſcenſionem eius· hee anĩe ſingule cum chꝛiſto aſcenderunt 1 fuerunt in maxima iubilatõne · Et hoe voluit ſignare Dſal dicẽs·. ſcendens in altum captiu 8 K.ce ã duxit capti unatẽ · id eſt. illos qui fuerunt captiui in limbo inferni . (Se det ad dexteraz dei ˖ Vbi ſcienduz ꝙ chꝛiſtus dicitur ſederẽ ad dextrã dei ommpotentis · quia ſimul habet cũ patre gloꝛam diuinit atis beatitudinẽ a iudidariaʒ poteſtatẽ· Quia bm koß. damaſcenũ · Der dexterã intelligit᷑ gloꝛia diuimtatis Sed bm auguſt⸗ Der dexterã beatitudo patris 1 iudiciaria poteſtas in telligitur · Nam ſᷣm naturã diuinam xpus cu patre habet oĩa pꝛedicta equaliter in eadẽ maieſtate. quia nullus gradus eſt mnin diunnis pſe onis· videlicet · ꝙ vna perſona eſſet dignioꝛ alia · quia ſunt ꝑ oĩa equales ⁊ oĩno eque pfecte atq; digne · pus vero hm humanam naturam: ⁊ ſm ꝙ; homo:dicitur ſedere ad rnitum deitati: non ſolum omnem creaturam coꝛpalem: ſed etiam ſpiritualẽ pꝛeter anĩam ſuam· Tdeo merito debetur ei locus altiſſimus nobiliſſimꝰ · tdeo dicit gregonꝰ. in omel· aſcenſionis· qui fecit omnia ſuper omia virtute ſua ferebat᷑ · = (Deoctauo articnllov Noe venturus eſt iudicare viuos et moꝛtuos Tſtũ arti 2* culum ſcribit beatus Matheus merito Quia quilibʒ dexteram patris · id ẽ· ĩ potioꝛibus bonis pꝛe om mibus aliis ſanctis· Tranſcendit em̃ coꝛpus chꝛiſii fua dignitate pꝛout ẽ edere futurũ iudiciuʒ · quia eſt articub — 7 53s pa sABOOO zROSTGO O. 5 0 aere in loco eminẽti vt ab oĩbuſ poſſit uideri· Et circa eũ cꝛüt 5 ſacti circũquaq;. ꝛ mali erũt in terꝛa undiq; circa locum iudi ci. Secũdo querit᷑ cũ quibꝰ xpᷣs veniet ad locũ iudicii uel aa iudiciũ? Reſpõdet᷑ ꝙ cũ angelis et ſãctis ſuis qui tũc erut in celo· Vnde Math·xxv· Cũ venerit filius hoĩſ in maieſtate ſua 7 et om̃s angeli eiꝰ cũ eo· Tercio querit an fiet eitatio⸗ Beſpon der̃ ꝙ ſic⸗· et bee fiet ꝑ uocẽ tube que in apuẽtu iudicis ab omi b audict Coh v. Venit hoꝛa in qua oms qui in monunſiis ſũt audiẽt uocẽ filii dei Et dicit magilter. ün · ſetentiarũ dil · xliii. Q uox iſta erit xp̃i uel alicuiꝰ angeli vel pluriũ angelo⸗ rũ que ab oĩbus audiet᷑· et pᷣtute eiꝰ moꝛtui de monumentis excitabũtur · Hrit em̃ ſi vox illa dict᷑ tuba ꝓpter hoc ꝙ erit valde apta. Et dicitur no uiſſimaqꝛ poſt illam nõ erit alia Vnve apls·i· Chou xx · QCa net eĩ tuba et moꝛtui r̃ſurgẽt ĩ coꝛrupti · Quã hoꝛribiliter aut 4 bec tuba ſonat Hieronimꝰ ĩnuit cũ dicit/Qũ doꝛmiero ſuͦ ui⸗ gilo ſi aliquid fecero ſemper illa vox nouiſſime tube ſonat in auribus meig: Zurgite moꝛtui ⁊ uemte ad iudicum . MHec vox vt dicit Criſo. audiet᷑ in celo. Et tunc uidebũt filiũ boĩs vt ait lucas: veniẽtem in nubibus celi. Nluc neniet iohannes petrus cum omnibus apoſtolis et euan geliſtis : Stephanꝰ . cum omnibus qui ſuum innocentem ſanguinem fuderunt * ribus Katherina cum omnibus virginibus · Glizabeth cum omnibus uiduis· Inna cum omnibus comugatis · Regina celi cum omnibus ſacerdotibus religie tem in eius obſequio permanſerunt · Item vox buius tube audietur in inferno · vt ait Criſoſtomus · Et tunc Ludcifer , ſathanas · aſmodcus· beelʒebub renient cum omni exercetu . Uirca quem articulum queritur primo de loco iudi ciig Reſpondetur ꝙ locꝰ extremi iudicii eſt vallis ioſaphat. Vnde iobel iii. Adducã om̃s gentes in vallem ioſaphat · vbi diſceptabo cũ eis · nõ tamẽ putandũ eſt ꝙ xp̃ ad ualle; de ſcẽdatet q om̃s iudicãdos vallis illa recipiat. Sed xp̃s eriti gnü ualde euidẽs et manifeſtũ . Et iðo 8 1 religioſis qui vſqʒ ad mor . coun giettenſch rurmcorpor. Pnunmfrare gnienostn cchbuolame (monnbus unterane Hundten tenn ſcend felnmmayun coren e⸗ Erdorminus Nlgtatoon tonesvnuul 1at pt necn, funt cius iu Hgttztor Vbig. Ma tifuerint ſegeſſimung Mgleet ſe⸗ Ptet anret rin oorp gunon ſiglorodo ſufllerfi Gkalfen deſuckr uii 10. delooinn Ninbr t inen drpgat Urieügtit ACummine d e de . 1 nmeſtneſet ozthnn distd. innoeins tenimi. lnüngo monunetes ü ltdo dictur to nhier meroſän⸗ vtubeſomt haun K flii ko ierpemns lmncocel Nebe zenban. n fuderun ubcoſſch be an s. Neynt Gn rhuus uelun⸗ itücaitn ſtatu virgimtatis · et ſic de alii 8. ((De articulo nono. D SBABOLOO zOSTOLC oriente vſqʒ ad occidentem.et reſurgent omnes pariter quo rum coꝛpoꝛa in terra quieuerunt · Veniet illuc cayn qui pro⸗ prium fratrem ſuũ occidit cũ omnibus homicidis. udas cũ onmnibus traditoribus. Diulatus cum omnibus imquis iudi⸗ cibus. Lamech cum omnibus adulteris · Inanias et ʒaphira cum omnibus monachis proprietariigs. Athalia cum puero rum necatricibus · Et procedent qui bona fecerunt in eter⸗ nam vitam. Qui vero mala egerunt in ſupplicium eternum ttem ſciendum ꝗꝙ iſte articulus debet nobis incutere timo rrem mag num.:quia de omnibus reddituri ſumus diſtrictam rationem · Cccleſiaſtes duodecimo · Cuncta que fiunt addu cet dominus ad iudicium · Nam reddituri ſumus rationem de co gitationibus noſtris· Vnde Gregorius· Sic deus cogita tio nes vniuſcuiuſqʒ conſideratet cunctos greſſus dinume⸗ rauat . vt nec minutiſſime cogitatõnes que Pu⸗ nos vſu vilue runt eius iudicio indiſcuſſa remaneant · Sa In cogitationibus impii interrogatio erit. tem de omnibuſ verbis · Mathei duodecimo · De omni verbo ocioſo quod lo cuti fuerint homines ꝛc̃. Ctem de omnibus operibus noſtris que geſſimus in coꝛpoꝛe · ſcilicet de omni greſſu · viſu ·tactu auditu · et ſic de aliis · Rpoſtolus · Omnes nos manifeſtari opottet ante tribunal chriſti. vt referat vnꝰ quiſq;ʒ pꝛout geſ ſerat in corpore ſuo· ſiue bonum ſiue malum · tem de re bus tempoꝛalibus quomodo lucratus es quomodo poſſedi ſti · quom odo expendiſti · Ttem quilibet de officio et artificio ſuo .ſcilicet faber ſutoꝛ ſartoꝛ piſtoꝛ·et ſic de aliis· Similiter officiales ſieut magiſterciuiumet ſic de aliis · Ttem quilibet de ſuo ſtatu. ſiue in ſtatu matrimoniali · ſiue viduali · apientie primo· Redo in ſpiritumſanctum Expeditis articulis ſpe cia Mliter reſpicientibus ꝑſonas patris et filii · nune accedẽ du ẽ ad eos qͥ tereã ĩ trinitate reſpiciũt ꝑſonã · videlicz ſpᷣſſẽi nri e X inferoꝛum Item audietur vox tube per totum mundum ab Et iſtum articulũ deſcripſit Tacobꝰ minoꝛ frater Simonis iude · Et merito quia quilibet xpᷣianꝰ teneẽ credere hunc arti culũ.Quia ſicut neceſſariũ eſt ad ſalutẽ credere in patrẽ ⁊ in filiũ · Cta ⁊ in ſpm̃ſanctũ ·qꝛ ip̃e eſt ꝑ omnia patri ⁊ filio equa lis.quia ẽ eiuſdẽ eſſentie cũ patre fulio· Ergo de neceſſitate ſalutis tenet᷑ quilibet xpᷣianus credere ꝙ ſpirituſſanctus ꝓce dit a patre ⁊ filion hoc greci errant qui dicunt ꝙ ſolũ a pa tre pꝛocedit ⁊ nõ a filio·qð eſt falſum ⁊ contra fidem. Vnde canitur in ſimbolo. Qui a patre filioq; pꝛocedit · Vnde etiam ab aplo ſpiritus filii nuncupat᷑. Calla:iiii · Miſit deus ſpiritũ fii ſui in coꝛda veſtra. Si ergo eſt ſpiritus filii: vtiq; ẽ a filio Et ita planũ eſt ꝙ pꝛocedit ab eo.⁊tem ſciendũ ꝙ ſpirituſſan ctus ab omnibꝰ ẽ deſiderandꝰ. Quia p ipᷣm viuiſtnmur Toß. vi . Spũs eſt qui viuificat: nam qui caret ſpirituſancto moꝛ⸗ tuus ẽ. nam ſicut ſpũs rationalis neceſſariꝰ eſt coꝛꝑi vt illud viuificet Si em̃ auferat᷑ ſpiritus in puluer ẽ reuertit᷑ Codeʒ modo ſpirituſſanctꝰ ſe hẽt ad aĩam: Vnde pſal. Auferes ſpi⸗ ritum eoꝛũ ⁊ deficient· łtem neceſſariꝰ eſt nobis ſpũſſanctꝰ. quia niſi ꝑ euma malo liberamur:⁊ bonuʒ operamur. Vnde augẽ. in libꝛo de gratia · Deſiverate auxilium gratie qua ſola oms liberamur a malo.ſine qua nullũ pꝛoꝛſus ſiue cogitãdo ſiue volendo ⁊ amando ſiue agendo faamꝰ borſu. ] ((De vecimo artieululululuo. S — Knctam eccleſiam catholicaz. Munc articulũ deſcripſit MPeatus Simon qui dictus eſt ehananeus frater Tacobi minoꝛis ⁊ cõſanguineꝰ ſaluatons.Sciẽoũ ꝙ ille articulu s ſic intelligic᷑.i· credo in ſpmm̃ſanctum eccleſiĩ catholicam ſancti⸗ ficantẽ. Ftem ſciendũ ꝙ eccleſia· i · ongreg atio fideliũ ⁊ quili pet homo in gratia exiſtẽs eſt membꝛũ eccleſie ⁊ xpᷣs ẽ caput Vnde epbᷣ. v.· Vir eſt caput mulieris/ſicut xpũs ẽ caput eccle ſie · Et illius coꝛpis anima eſt ſpũſſanctus:quia ſpũs eſt qui viuificat· Ttem ſciendũ ꝙ fides catholica eſt vna.qð patet ex hoc q; om̃s xpᷣiani p̃cedẽtes ⁊ ſeq̃ntes vnã xpᷣiani illa eredebant futura q̃ nos credimus p̃terita · vtputa tes vnã hũerũt ⁊ habebüt — Dos ſurujnm diſnus in Multiant certeslin ſe toneſalu pormila clasſ⸗ in arca te (ytrzanm Gtneccle⸗ ter. DPrimo ſutd ecde 1earabtere quntüad roctoe ſeſſet un god ſa ediate lſed plen olttudins fdeleh Ps ſpicu Eppenta pin Ptez eltRme lemathra tpinnm umidicabe ltdeet ſnr deret ſincg er. ſal 1 D curgſliſ meſhen e Dt nein litdenſni liuwgirſ dügſinn = intulneo e⸗ tcnen „ rnattO ſl.Tulensſn hoſpiſſnch Nnnur Vd yntqnſt Uoſretagen N o clitnc sfrmrun Nemallft pDGSMBOLO XDOSTOLORVN-. —— .. ipſi credebant erplicite vel implicte ſiliũ dei naſ. cituruz paſ ſurum moꝛiturũ reſurrecturũ celum aſcenſurũ· hec omĩa ere dimus iam facta· ſcʒ filiũ dei incarnatuz paſſum c. Bern. Multi ante ſaluatoꝛis aduentũ deũ oĩpotentẽ timẽtes:⁊ dili gentes ſue ſalutis gratiſſ imũ ꝓmiſſoꝛẽ: credentes ĩ ꝓmiſſiõe fidelẽ: ſperãtes certiſſ imũ redemptoꝛẽ · in hae fide ⁊ expecta⸗ tio ne ſaluati ſunt · licet quãdo ⁊2 quali 2 quo oꝛdine ſ- alus re pꝛomiſſa fuerit ig noꝛarẽt Tgitur eccleſia dici᷑ vna extra quã nullus ſaluat᷑ a intra quã nullus damnat᷑. Hoc figuratũ eſt in arca noe in qua om̃s qui fuerunt ſaluabantur. ⁊om̃s qui extra eam fuerũt ſubmergebant᷑ Igitur ꝑiculoſum eſt valde quantüu ad merituͦ. excõicatõem· Qui in aliquo pꝛedictoꝛũ ſcienter moꝛtuus eſſet aliquod ſacrificiũ offerendũ. cramenta virtutẽ habent . extra eccleſiã eſſe · Preſcinditur aũt quis ab eccleſia triplici ter. Drimo ꝓpter quod eũq; pctm̃ᷣ moꝛtale · qꝛ licʒ peccatoꝛes ſint ð eccleſia quãtũ ad numerũ ꝓpter xpᷣianitatis ſignaculũ caracterẽ qᷓ; in gepeſt mo cõſecuti ſunt·tamẽ nõ ſunt viui Becundo pꝛopter hereſim. Tercio ꝓpter nõ eſſet cum ſidelibus ſepel iendꝰ. nec eſſzʒ pꝛo eo oꝛandũ nec 1 Secũdo eccleſia dicit᷑ ſancta Hoc dici᷑ ad differentiã eccleſie malignantiũ que nõ elt ſan⸗ cta ſed puerſa. Pſal· Odiui eccleſiam malignantiũ · Sed ecele ſia catholica eſt ſancta pura·que quidẽ ſãctitas attẽdat᷑ ad ſimilitudinẽ eccleſie material'ꝗqᷓ cuʒ cõſecrat᷑ lauac ⁊ inungit ipſius xp̃i cuiꝰ virtute ·ſ. paſſionis chaiſti baptiſmus ⁊ alia ſa nta virtute habent. Item fideles xp̃ᷣi vngunt᷑ vnctõne ſpũali: hec aũt vnctio ẽ ſpũſſ. ancti gratia· Simile eſt de hoĩe ſicut de aere · in die em̃ ſ empꝑ eſt claritas niſi ſupueĩat nebula ſie in anima hoĩs ſempꝑ eſt gratia ſpũſſancti niñ ip̃am expel⸗ lat ꝑ ĩmundiciam peccati · Dedi mat᷑ em̃ ſpirituſſanctus cum ĩmũdicia habitare. Tuxta lud (hue cõicatio lucis ad tenebꝛas Et dicit᷑ ſancta qꝛ deus eã inha bitat. Pſal. Dñe domuʒz tuam decet ſanctitudo Apls · i.col.iii.Neſcitis qꝛ templũ dei eſtis Sic fideles loti ſunt in virtute illius aque qᷓ exiuit de latere Luce. Templũ dei inter vos eſt Tecrdo ðꝛ cat holica · i· vni uerſalis · Brimo quantũ ad locũ:qꝛ ꝑ totũ mundũ pꝛedicat᷑ · NNE. DG SIMBZOLO. 0STOLO. Rom̃ pꝛimo. Eides veſtra annunciat᷑ in vniuerſa terra. ſal· nullus abücit᷑ ſiue ſit iuuenis ſiue ſenex ſiue maſculus ſiue f⸗ In omné terrã exiuit ſonus eoꝛũ · Scdo quantũ ad ſergm.g fe mina. Tercio quantũ ad tempꝰ·quia omnes fideles qui fue⸗ runt a pꝛincipio abel iuſti 1 qui vſqʒ ad finem mundi erunt: hos cõtinet eccleſia a durabit ip̃a etiã vſqʒ ad finem mundi · Quia regnũ eccleſie eſt firmiſſimũ· ex quo nõ eſt ſubuerſum ptprannos ·ſ.neronẽ dioclecianũ arrian ũ iulianum qui foꝛ⸗ tiſſime impugnauerũt eccleſiã · 1 conati ſunt eaʒ exterminare Sed qnto illos fideles martiriʒauerũt: tanto plꝰ multiplicati ſunt ſicut filii iſrabel a pharone oppꝛeſſi plus fuerunt multi plic ati · Exodi · i. Imo nec anticriſtus pꝛeualebit cõtra eam ·ſ. eam ex toto exterminando· Vnde Mathᷣ·xxviii· Ecce ego vo⸗ biſcũ ſum vſq; ad cõſũmatõem ſeculi ſed poſt cõſũmatõem tunc remanebit in celo· Sed iam eccleſia ſancta diuiſa ẽ ĩ tres Vna eſt ĩ mundo· alia in purgatoꝛio · tercia in celo hoc deſi⸗ gnatur in diuiſione hoſtie que i (De vndecimo articulo. nctoꝛum cõmunionẽ remiſſionez peccatoꝛum· Hunc articulum ſᷣm Heinricũ de firmaria poſuit fudas tha⸗ ddẽus frater ſimonis ⁊ iacobi. Dro quo ſcien dũ ꝙ ſanctoꝛum cõmunio eſt bonoꝛũ ſpiritualiũ ꝑ ſanctos acqinſitoꝛũ cõgre gatio · Vnde inter alia que ſunt nobis credẽda etiã ſpecialiter eſt credẽda cõmunicatio ſanctoꝛũ in eccleſia :nam om̃s pecca toꝛes exiſtẽtes ſine peccato moꝛtali ꝑticipes ſunt oĩm bono⸗ rum que fiũt in eccleſia per quodlibet membꝛũ eccleſie · Sicut ſi candela accendat᷑ ꝓ aliquo ſpecialiter: oẽs qui cum illo ſũt beneficiũ candele ꝑeipiunt . niſi ĩ viſu impediant · ſcʒ obſtacu lo peccati moꝛtalis qð obtenebꝛat ĩtellectũ inficit affectũ · uxta illud pſal. Partiapẽ me fac deus omniũ timentium te. Bati adt mare cõmunia ſunt bona eccleſie eſt caritas Vni tas fideliũ· Quia caritas nõ querit que ſua ſunt:ſed quod vii le eſt ⁊ bonũ multis. Tdeo ipᷣa eſt diſtributrix bo noꝛũ q̃ fiunt in ecleſia: O bonũ eccleſie ĩ ſingula mẽbꝛa coꝛꝑis xp̃i miſtici diſtribuat᷑: poteſt declarari ꝑ tria exempla · Primũ eſt in hoĩe n tres ptes diuiditur ĩ miſſis lcente⸗ 16 cum abus Gecundume trachusdiun gempläen radosl tfuang anpt⸗ iſöm (iſtitis am (cſepcape gete giſca⸗ Piumsu nepuenunt gi mortuord⸗ aceſte ſan Periercleß uattuor ti hoſup ii, i,6 parte ſeng ecctelia ſcͤfellusn amptean ßfſiue ſit foen- Nip Mbepniſn eltnotta ipſente Atencioo ſonnünt gupuan quodeſtne deſpergede meneſtq miſloyen W ent dem nrün ſame emnalaſe 8Rdee⸗ —*R emmundtene onen ☚CU ulunen giſe tetzetentnn. plekgin 1fuenuenet bit cötran ni baeeg töfünn ſchrduuitein in dowe dubiarinl ortal⸗ ”H”” = SS = peſatkot 1 4 puͦg ſninn ,1 guſimmi namm oief ſurränen bündn mant niſg jtnat in iüanonmnt e arrot ntſgn poaiite e lini mitti S= = — S —— —, = — — 1 17 = = = —— SS ☛ = rEr 1 cõfeſſus faciat illud ꝓ quo indulgentia ẽ data · ſiue ſit moꝛtale ſiue veniale poterit ꝑ verã penitentiã reꝑari: men eſt quod mederi non pote DG SIMBOLO cum dbus bene fuerit digeſt“: dirigitẽ ad ſingula mẽbꝛa ſana Secundum exemplũ eſt in arboꝛe in qua humoꝛꝑ radiceʒ at⸗ tractus diuidit p ſingulos eiꝰ ramos ſaltẽ nõ aridos · Terciũ exemplũ ẽ i fonte emanãte q; diuidit᷑ in multos riuulos nõ obſtructos· Qñ aũt ab hoĩe aliqð membꝛũ vl ab arboꝛe aliqs ramꝰ amputat᷑: ad illũ nõ mittic nutrimentũ · ſic qñ ab ecclia aliqſ p̃ſcindit᷑ ꝑ hereſim aut inobedientiã aut excõicatõeʒ ſeu caritatis amiſſionẽ · tũc pꝛiuat᷑ ſan ctoꝛũ cõione ⁊ bonoꝛũ ec cleſie ꝑticpatõe· Et hoc qubet xp̃ianoꝛũ debet abborꝛere 2 fu gere. qꝛ ſic abſciſus ẽ ĩ ſtatu damnatõis: ⁊ oim bonoꝛũ ecclie pꝛiuatus Sunt aüt tria pᷣſidia inter alia que a ſanctoꝛũ cõio ne ꝓueniunt l ĩdulgẽtia pꝛelatoꝛũ · pꝛeces ſanctoꝛũ ſuffra 5 gia moꝛtuoꝛũ Vñ ſciendũ 3 indulgẽtie veniunt de theſauro eccleſie ſanctoꝛũ cõione· Hunc theſauruʒ habẽt diſpenſare plati ecclie plꝰ a minus buic iſti dĩdoſm cauſã rationabilẽ Quattuoꝛ th requirunt᷑ ad hoc ꝙ indulgentie valeãt ſjm ſẽm Tho · ſuꝑ iiii · di . xx· Duo ex parte dantis 2 duo expre laſapi tis · Ex parte dantis requirit᷑ autoꝛitas ⁊ cã rõnal ilis ſcz vti contritꝰ Quo ad ſeðdam ꝑtẽ articuli ſez remiſſionẽ peccatoꝛũ eſt tenendũ ꝙ; oẽ litas eccleſiaſtica · Ex ꝑte ſuſepiẽtis etiã duo · · vt ſit petm̃ ſiue ſit actuale ſiue oꝛig inale in eccleſia põt remediari 2 mederi. Nã . baptiſmũ tollit᷑ om̃e pctm̃ in baptiſato nõ ficte iue hic qui rite baptiʒat ſit adultus ſiue puulus. accedente. Poſt baptiſmũ aũt quotiẽſcũqʒ quis lapſus fuerit in pet m 7 Ergo firmiter quilibet credere debet ꝙ in eccleſia catholica eſt remiſſio oĩm peccatoꝛũ in nulla alia ſecta.ꝗ: extra eccle ſiam nõ ẽ ſalus· Et cõtra iſtũ articulũ faciunt hoĩes deſperati qui ppter magnitudi nẽ vel multitudinẽ peccatoꝛũ deſperãt quod eſt mayximũ pctm̃ · Vnde yſidoꝛꝰ de ſi umo bono.· Deſpe⸗ ratio ẽ peioꝛ omiĩ pctõ . Vnde etiã augꝰ ſuꝑ ioßem · De n emie ar ſolu deſperandũ eſt dum ẽ in hac vita· ſolum em̃ deſperatõis cri ſt· Ergo credere debemus re De duodecimo articulo· miſſionem peccatoꝛũ · “”MVVs V Frnis reſurrectõem: a vitam eternã· amẽ Munc articu dnn . Mü ponit beatꝰ mathias apls · vbi duo tãgit· Primo ge:· ne⸗ neralẽ rei urrectõeʒ vbi dieit carnis reſurrectõʒ · Scdðo eternã glam dicẽs vitã eternã· Qirca pꝛimũ notãdũ ꝙ oẽs hoĩes ſił d reſurgẽt in nouiſſimo die · Vñ ioh· v. Venit hoꝛa in qua om̃es hie⸗ 4 qui in monumẽtis ſunt audient voceʒ filii dei qui audierint fenit vinuent . ktem apls · i · ad chorin · xv· Omnes quidẽ reſurgemus i dn Vnde credendũù eſt omĩ chꝛiſtiano ꝙ quilibet homo idẽ in nu s mero reſurget cũ eodẽ coꝛꝑe in quo iam viuit · Vnde iob · xxx· edea Rurſũ circùdaboꝛ pelle mea:⁊ in carne mea videbo deũ ſalua und toꝛẽ meũ quẽ viſurus ſum ego ipᷣe ⁊ nõ alius Ad denotãduʒ ſin bapßs identitatẽ ꝓpꝛii coꝛꝑis. Quãus em̃ coꝛpꝰ ĩ enerẽ in pulue rẽ redactũ ſit: tamẽ oĩa iſta que ſpectant ad cõplementũ coꝛ poꝛis redibunt: idẽ coꝛpus reſurget.Et eadẽ ania illius ho minis hoc idẽ coꝛpus ſibi aſſumet ⁊ ei cõiunget᷑ Moc patʒ qꝛ ð ſi homo q meruit debeat pᷣmiari vt iuſtuʒ ẽ: neceſſe eſt vt de coꝛpus eadẽ anĩa in reſurrectõe iterũ cõiungant᷑ que pꝛius fuerũt ſimul cõiũcta dum viuerent ante moꝛtẽ. Nam ſi anĩa aliud coꝛpus aſſumeret non eſſet reſurrectio: ſed noui coꝛpis aſſumptio. Ex hoc patet ꝙ idẽ coꝛpus in nuo cuiuſlibʒ electi qð nuc ẽ groſſuʒ moꝛtale coꝛruꝑ tibile defectuoſũ obſcurum 6 paſſibile 2 graue: hoc erit in reſurrectõe ĩmoꝛtale ſubtile ĩcꝛo. nct ruptibile ſine defectu clarũ impaſſibile ⁊ agile· Et dico no⸗ deuſuſa tanter cuiuſ libʒ electi · quia coꝑa repꝛoboꝛũ erunt valde paſ Inttis, ſibilia groſſa ponderoſa obſ. cura. Sed quereret qᷣs de etate pecci reſurgentiũ quantitate Reſpõdetur om̃es in eadẽ etate re uſerrzt⸗ ſur gent ſicut yp̃i qui fuit. xxxiii · annoꝛũ quaſi dimidi. Sie ĩ ſtnſe eadem etate om̃s reſurgemꝰ tam ſenes q́; iuuenes. Et in illa Nicked quãtitate ſtature reſurget vnuſqͥſq; quã tũc habuit vł habu eala iſſet ſi ad dictã etatẽ ꝑuenit vl pueniſſet ſine impedimẽto ſui 2”ò”M ſtatus Vñ apls ad eph. iiii · Donec occurramꝰ in virũ pfectũ ſcn X in menſurã etatis plenitudĩs xp̃i · ¶ Quãtũ ad ſcdaʒ ꝑtẽ iſtiꝰ pollint articuli vbi diat · Vitã eternã· Sciendũ P.quiliber homo debʒ itrzn credere vitã eternã que vita ip̃e deus ẽ· Tohᷣ.xiii Ego ſuʒ via lhei vitas a vita · Et iõ aĩa q̃ ſꝑ erit cõiũcta do ſꝑ hẽbit vitã eterrrnn 051 chemn Poes högſ Uinquuoe guandian iningemn bonoden Prdenen. debodeiſtn Rddenrin e ue 1 Penmio⸗ eamin laale llorpre aeſſeelro⸗ gepent „Non ani ſotwict aiuſtpzte voſüchunn kaleſchitin le Etden⸗ funt eg ntcNer nepictren . ndidt harfi nponin —— = Et nota ꝙ vita eterna oĩbus bonis abundat. Et ideo ẽ finis oim deſiderioꝛũ noſtroꝛũ. Nã ĩ vita eterna ſenſus delectabit᷑ intellectꝰ illumĩabit᷑ · affectꝰ quietabit᷑ · appetitꝰ ſatiabit᷑. Vñ aug'. li · ii · de ciui · dei . O care illã vitã amplecti debuiſti vbi ẽ vita ſine moꝛte · lux ſine tenebꝛisiuuenectꝰ ſine ſenectute· pax ſine diſcoꝛdia· vo lũtas ſine iniuria· reguũ ſine cõmutatiõe nᷣ amittit᷑ · Vñ ioh̊.xvi.Caudiũ veſtrũ nemo tollet a vobis ·. Et gulis dicẽ qꝗ̃ᷓ ibi erũt deficit humanꝰ intellect nõ ſolũ hũanꝰ ed etiã angelicus · Aplo atteſtante q̃ ait· i · col.ii. Qð nec ocu lus vidit nec auris audiuit nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽdit deꝰ abſqʒ te q̃ p̃paraſti diligẽtibꝰ te · Vñ etiã pſal. Qm mille anni ãte ocu los tuos ſiẽ dies heſterna q̃ p̃teriit · Ad quã vitaʒ nos ꝑducat iÿßs yp̃s manie filius qui ſine fine viuit 2 regnat. Amen. vnctio · ad ea ſuſcipiẽda ꝓ loco ⁊ tꝑe· Reliqua duo ſũt ſacramẽta vo luntatis ·ſcʒ oꝛdo ⁊ matrimoniũ · Querit᷑ vtrũ ſacramẽta debe ant peccatoꝛi bꝰ dari g Reſpõdeo ᷣm rapmũdũ. ꝓpter occul⸗ ta peccata n õ poſſunt ſacram̃ta denegari alicui niſi ꝑ ammo (Encpit tractatus de ſeptem ſacramentis eramenta ſunt ſeptẽ ꝗͥ deus inſſituita quo N Wiibet ſacramẽto dat᷑ gratia digne recipiẽti ipᷣm ſDaafcramentũ · Querit᷑ ꝗᷓ ſunt ſacramẽta neceſſita mus · confirmatio. euchariſtia:. pnĩa.⁊ extrema 1 dicunt᷑ neceſſitatis qꝛ ſũt in p̃cepto ꝛ tenet᷑ quilibʒ nitionẽ ſecretã in ſpeciali vel publica factã in generali · vt pʒ de cõſe · di · i · non ꝓhibeat · Exiſtens autẽ in pctõ moꝛtali ſiue occulto ſiue manifeſto moꝛtaliter peccat recipiendo. vt patz di xl · multi. 1· xcv · illud · xi · q· iii · audi · Similiter ⁊ miniſtrans ſacramenta in pctõ moꝛtali peccat moꝛtaliter · Querit᷑ vtruz poſſint iterari ſacramẽta? Rñdeo · tria ſacramẽta nõ poſſunt iterari · ſeʒ baptiſmꝰ ⁊ cõfirmatio ⁊ oꝛdo:qꝛ in collatõe cuiuſ libʒ triũ p̃dictoꝛũ impꝛimit᷑ caracter aĩe:qͥ etiã ꝑ moꝛtẽ ñ põt 7 SNRHI. DG SWCRNMENA. EBDTE. ab anima ſepari · Vnde ſiquis reſuſcitaret᷑ nõ eſſet rebaptiʒã⸗ dus nec recõfirmandꝰ nec reoꝛdinandus. Secus de quattuo: aliss ſacramentis· Vnde hugo de ſancto victoꝛe dicit · Si laʒa rus poſt reſuſcitatõem voluiſſet reſumpſiſſe vxoꝛẽ ſuã · opoi tuiſſet ꝙ de nouo cõtraxiſſet · Vñ ꝑ moꝛtẽ ſoluit᷑ matrimoniũ Similiter euchaꝛiſtia 1 penitẽtia extrema vnctio reiterant᷑. (De pꝛimo ſ. acramento ſq; baptiſmo. 2 K taliter in baptiſmo tollit᷑· Sicut pharao pꝛus flagellatus eſt populo nõ egreſſo de egipto· Et poſtea populo egreſſo tota liter in mari rubꝛo(qð eſt figura baptiſmi)eſt ſubmerſus· Querit᷑ ptrũ om̃es teneant᷑ ad baptiſmũ ? Rñdeo ſᷣm tho· in · iiii · di · vi. Quilibet tenet᷑ etiã ſanctificatus ĩ vtero ꝓpte r tres ratões· Primo quidẽ ꝓpter acquirendũ caracterẽ quo adune tur populo dei · Et quaſi deputet᷑ ad ꝑcipienda diuina ſacra⸗ menta. Secũdo vt ꝑ baptiſmi ſuſceptõem paſſioni xp̃i coꝛpo raliter cõfoꝛmet᷑ · Tercio ꝓpter bonũ obediẽtie:qꝛ pᷣceptũ de baptiſmo oĩbus datũ ẽ. Toh̊.iii· Niſi qͥs renatus fuerit ex aqᷓ ⁊c · Querit᷑ vtrũ baptiſmꝰ aq poſſit ĩ 4 ſm petrũ de tharẽtaſia ſᷣm cõem legẽ nõ põt ĩ ꝑuulis ſupple ri cũ nõ poſſint hr̃e vſum liberi arbitrii· Sed ſi ꝓ xp̃o occide: rent᷑: pie credit᷑ ꝙ ſaluarent᷑ ſine baptiſmo aqᷓ In adultis aũt poteſt ſuppleri ꝑ baptiſmũ f laminis ſiue cõtritõis: ⁊ baptiſ⸗ mũ ſanguĩis.i.martirii · Et hoc in tellige qñ ẽ articl's nccitatis Querit᷑ vtrũ puer ĩ vtero exiſtẽs poſſit baptiʒari? Rñdeo ſᷣm ſẽm tho. vbi ſup̃· nõ põt· Quia tal do notꝰ ẽ nõ eccle. nec ſub iici p̃t oꝑatõi mĩſtrorũ ecclie · Vnde augꝰ diẽ. O ſiẽ qͥ nõ viyit nõ põt moꝛi: ita q natꝰ nõ fuerit nõ põt renaſci. Non dẽt aũt mater ſcindi vt puer poſſit naſci ⁊ baptizari· Quia ſe cun duʒ iquo ſuppleri ’Rñdeo Mc Aptiſmꝰeſt pꝛimũ ſacramẽtum ⁊ ianua oĩm ſacramen tonm . etiã eſt fundamentũ oĩm ſacramentoꝛũ quia nulli cõferẽ ante ip̃m ĩ eccleſia aliquod alioꝛũ ſacramentoꝛũ. Querit᷑ quis ſit effectus catheciſmi? Reſpõdeo ſᷣm tho ·ĩ · iii. di vi. Q exoꝛciſmus hẽt effectũ in coꝛꝑe ⁊ in anĩa.qꝛ minu it poteſtatẽ demonis ne poſſit tantũ in hoĩe ſicut pꝛius: ne ba- ptiſmũ ⁊ alia bona ĩpediat· Sed p̃dicta poteſtas demonis to fßmno⸗ ſn ummd. fmiie mortisp gliſ ganue timi Pnmne terebape bapthot teruber ſenin nores wiepatt aopr ge Nr centeg ſuerben/ d/Tals pollitde ologose virſuen buprane Preöſent neſentevi nus debe⸗ hagseſt mnocinten tuntipoe D voconn baptlmn nauentu pamor fiam qu inſwnme wimiqnu Cranenni⸗ zntiii 1 mintt peins nenn demong, almnus egreſott eſahnaſe vfntvin nppefti⸗ igonmne diumn n nitöaepr Pögin ſuentan gen Hior uulsyrt jeme . pltsni Erbopn uncön bini cleͦntſl ifin Von Net AH ſeane DE SC. ip̃m non ſũt facienda mala vt eueniãt bona · debet tñ ſecindi ſi iam defuncta eſſet: puer adhuc ĩea viueret · Querit quid faciẽdũ eẽt qũñ apꝑeret aliqð mẽbꝛũ pueri:⁊ timeret᷑ ĩminere moꝛtis ꝑiculũ æ Reſpõdeo ꝙ in tali ꝑiculo egreſſa ꝑte pꝛinci pali · ſ· capite baptiʒari debet · ſz ſecus ẽ de alus partibꝰ. vt de manu vel de pede · quãuis nõ noceat ſi ille ꝑtes aſꝑgant᷑ ba⸗ ptiſmali aq qꝛ dĩna miſericoꝛdia nõ eſt artanda· Et ſi poſtea plenarie naſcat᷑ tunc ſub cautela bapti ſet᷑ ſub hac foꝛma.Nõ te rebaptiſo ſi es baptiſatus · Sed ſi nõ es baptiʒatꝰ: tũc ego baptiʒo te ĩ noĩe patris ⁊ filui ⁊ ſpirituſſancti · Scie ndũ ꝙ ma teria baptiſmi ẽ aqua pura naturalis · Vnde baptiſmꝰ nõ põt fieri in vmo. nec ĩ cereuiſia · neq;ʒ in vrina· neqʒ in aliquo alio liquore · Sed foꝛma verborũ baptiſmi ẽ hecgo te baptizo ĩ noĩe patris ⁊ filii ⁊ ſpirituſſanci· vt patʒ extra de baptiſmmo caxlo pᷣmo·⁊ſine his vᷣbiſ nõ poteſt fien baptiſmꝰ· Sciendũ ꝙ ille vetule que pueros baptiʒant in articulo moꝛtis ſic di⸗ centes ĩ vulgari · Soltu leben ſo ſie dir das ein bat · ſoltu aber ſterben ſo ſie es dir ein douff· In noĩe patris ⁊ filii ⁊ ſpũſſan cti· Lales mulieres cũ talibꝰ verbis nõ baptiʒan Querit qui poſſit baptiʒare 5 Rñdeo debitꝰ mĩſter baptiſmi pᷣm oẽs the ologos ẽ ſacerdos. Sed in neceſſitate qlibet põt baptizare ſů vir ſiue mulier fidelis ſiue infidelis · dummõ habeat intentõʒ baptizandi: 1 ſ. eruet foꝛmã eccleſie · Sʒ tñ clericꝰ nõ dẽt bapti zare pᷣſente p̃ſbitero neq;ʒ lapcus p̃ᷣſente derico.neq; mulier pꝛeſente viro · Vt pʒ de cſe · di · iii · mlier Querit᷑ vtrü baptiſ mus debeat ꝑ aliqð tẽpus differri ?g Rñdeo ſm beatum tho· Magis eſt laudabile ꝙ; huer quãcitius põt fie ri baptiʒet᷑· Dri mo q interim moꝛi poſ 31 dãanaret᷑ · Scðo qꝛ demões nõ hñt ad nocumẽta ſpiritualia neq; ad coꝛꝑalia (Quis elt effect? tantã poteſtatẽ ĩ baptiʒatis ſicut ĩ nshepe⸗ atis: neq; quãtũ baptiſmi? Reſpõdeo ꝙ baptiſmꝰ habet multiplices effectꝰ de quibꝰ aliquos hic dicaʒ· Drimus eſt ꝙ baptiſ mus (õm bo nauenturã ſuꝑ. nii · di. iii · ) digne ſuſcipientibꝰ delet oẽm eul pam oꝛiginalẽ moꝛtalẽ venialẽ· et reſtituit pꝛimariã ĩnocen tiam quo ad anĩaʒ · Hoc ꝓbatur quia ſi ſic moꝛer et ſtatim ad C celum euolaret · Sed hoc nõ fit niſi omĩ culpa deleta · igit᷑ ꝛc. Secund“ effectus ꝙ ignẽ infernalẽ etiam purgatoꝛii ex tinguit quantum ad ip̃m baptiʒatũ: vt decetero ignis infer⸗ nalis vel purgatoꝛiꝰ nõ poſſit in eũ: niſi ip̃e poſtmodũ peccã do reaccendeèt eũ cõtra ſe· Vnde admirãda ẽ fatuitas illoꝛuʒ qᷣ poſt baptiſmũ peccãt reaccenduͤt. C factõeʒ ꝓ pcts quã homo ĩ p̃ᷣſenti de re · vt pʒ· quia ſi aliqs infidelis iudeꝰ vel paganꝰ mille annos vixiſſet: ⁊ oĩ die mille pctã moꝛtalia cõmiſiſſet:ſi cõteritur et fidẽ ſuſe cehit: ſie cũ deuotõne baptizatus fuerit: tunc nulla yvynia ſati factoꝛia ſibi ĩponenda eſt ꝓ oĩbus peccatis ſuis.qꝛ S baptiſm vol ie oom ſasꝶ ſfactõeʒ · Et ſi talis ſic poſt baptimmũ moꝛeret᷑: ſtatim ad celũ euolaret. ¶ Quartꝰ effectꝰ ẽ ꝙ fomi tem mitigat . qꝛ in baptiſmo dat᷑ homĩ gratia ad ſuppimẽdũ fomitẽ peccati · Sed diceret qs quare baptiſmꝰ nõ delet oẽm fomitẽ peccati: ſicut delet omẽ pctm̃ oꝛiginale de quo fomes ꝓcedit ? Reſpõdeo ꝙ ꝓpter fragilitatis ꝓpꝛie cognitõem et ꝓpter nr̃am hũilitatẽ. tob.vi · Que em̃ foꝛtitudo mea vt ſuſii neã æ&at vt ĩuocemꝰ diuinũ auxiliũ ⁊ dei mĩaʒ vt pᷣſeruet nos ercitatõeʒ. ſ vt reſiſtamꝰ viciis ⁊ cõcupiſcẽtiis carnalibꝰ.⁊ ſic habeamnꝰ materiã exercẽdi vᷣt utes ⁊ merẽdi glam · Vñ greg· Tẽptatio cui nõ cõſentit᷑ non ẽ pctm̃:ſʒ eſt materia exercende vtutis· Ambꝛo· ſuꝑ lucãNemo poterit coꝛonari niſi vicenit · nemo aüut põt vince niſi ante cert auerit · Vnde dẽmꝰ vinliter pugnare còtra carnẽ nram: ⁊ cõtra ea vicia ad q̃ naturaliter ĩ cdinati ſumꝰ ſiue ſit ira ſiue inuidia ſiue luxuria: Vnde bern · Quotiẽs reſtiteris totiẽs coꝛonaberis. Et vt multas coꝛonas mereamur: tũc fomes peccati in nobis manet 1 non delet ex toto ĩ baptiſmo quãuis mitiget᷑· Quꝛĩt⸗ effectꝰ ẽ a poteſta tate diaboli liberatio.q; baptiʒatꝰ ex toto a poteſtate diaboli eripit᷑: vt de cetero nõ poſſit diabolꝰ in eum· niſi ꝑ. cõſenſum pctĩ ſe ei ſubiiciat· Vnde bern·ĩ quodã ſermoneHõt inimicꝰ excitare tẽptatõis motũ: ſʒ in te eſt ſi volueris dare ſeu nega Peccãt cũ voluntarie ignẽ ĩ pꝛopꝛiuʒ ſubiectů Fercꝰ effectus q; bai mꝰ delet omnẽ ſatiſ⸗ eret ꝓ pctĩs ſuis eyxple 0e fe cſenſu hoien t Vndug poteſe Mus ven ci Diwo frlſlmncin Mde totA clnvene aunrpuip ytonpn tiqener rentliet useg⸗ nbaptge ns cedat⸗ Quucrar beptiſno⸗ ula aſtoe bominab Vuntogf. Monücar. us erit e icfiata or lrhie rntan om die tonnden cöltnche tur pri⸗ Etthommg Abapt⸗ coſſtre Matres W Nenttt npungran ogns ſ oſtrodt dar 1 pzſlri, tonniſt äsſseppe mheinog ſcötenne e tune l teſts ſis ſbinſmn ſichigfon Dſapunen vpo deletoi deqlo ſonn — = — — gnitent Omeayt ult Nßenernon kipoſeer rnalbeſt. m⸗ Migeß enaeneneme nin went den nnuter nuuriteri Pnde bert cMAöect tutiziin ms cedat ad magnũ honoꝛẽ: malis aũt ad magnã confuſione Quia caracter oſtendit ꝙ ipſi ſeruituti xp̃i ſe ſubdiderunt:⁊ ĩ re cõſenſum · Ergo diabolꝰ eſt ſicut canis ligatꝰ qui põt erga hoiĩem latrare: ſed nõ põt eũ ledere niſi velit ad eum accedè· Vnd aug? ſup pl l Diabal Pleruq; vult nocere ſzʒ nõ põt. — q; poteſtas eiꝰ ẽ ſub poteſtate dei · Na ſi tãtũ poſſʒ nocẽ dia bolus quantũ vellet: aliqs iuſtoꝛũ nõ remaneret· Ambꝛo. ſup lucã. Diaboluʒ nocere nõ poſſe cognoſcas. ¶ Sextus effectꝰ elſt ꝙ hoĩem efficit templu dei· Quod ſignatũ eſt in hoc ꝙ ſpi rituſſanctus deſcẽdit ĩ ſpecee columbe ſuꝑxpᷣm baptiʒatuʒ. vnde tota trinitas mãſionẽ babet in baptiʒato. Tohᷣ·xii · eum veniemus 1 manſionẽ apud eũ faciemus. Ergo male fa aunt qui poſt baptiſmũ ſcienter moꝛtaliter peccant· Expel⸗ cunt: qui expulſus antea dare miſi eternum ſuppliciũ 1 omnia mala. ¶(Septimus efe ctus ẽ ꝙ caracterẽ ſpeimier eſt idelibilis. quo caractere xpᷣia ni baptizati a non chꝛiſtianis in die iudicii diſcernent᷑ Et bo⸗ honoꝛẽ: malis aũt ad magnã confuſionẽ . baptiſmo diabolo ⁊ eius põpis renunciauerũt· Oꝑa em̃ eoꝛũ mala aſſociata car acteri oſtendũt ꝙ infidelibus deterioꝛes 1 abominabilioꝛes facti ſũt pꝛopter iniuſticias ſuas· Vnð aug. Quanto gradus altioꝛ tanto caſus decliuioꝛ · Sed qꝛ chꝛiſtiani ꝑ ſignũ caracteris ſunt ſuꝑ om̃s infideles exaltati· ergo eoꝛũ caſus erit eoꝛum maioꝛ cõfuſio. ¶ Octauꝰ effectus ẽ ꝙ fuliũ dei efficit ad quod ſignandũ ſuꝑ xpᷣm baptiʒatum audita eſt vox Ula bic eſt ctu uo el ox il filius meus dilectus Ex quo elicit᷑ cum quanta diligentia nutriendi ſunt tales fuu ſummi regis Quia ſi cuʒ omri diligentia nutriuntur filii comitum vel regum terre noꝛum . QCum quanta diligentia nutriendus eſt puulus quem cõſtat eſſe filium dei5 De Uis gui ſunt in adulta etate: neſci tur vtrũ ſint fili dei vel filii diaboli· Eccleſiaſtes nono. Neſ⸗ cit homo an amoꝛe vel odio dignus ſit · Sed de paruulo qui eſt baptizatus; quinon dum eſt in etate ꝙ poſſit peccare conſtat ꝙ eſt flius dei · Vnde multum peccant mulieres 2 matres que male tractant pueros ſuos maledicendo ipſis xXHI. DG SNCBRBSNI. EDTISSD. qð nullo mõ licet Sʒ enerater ter tractandi ſũt ꝓpter reuerẽtiã dei: qui eos inbabitat· ¶ Nonus effectus eſt celi apꝑtio· Et ĩ hoc oſtẽdit᷑ magna vᷣtus baptiſmi ꝗ cũ ĩ terra exhibeat᷑ ĩ celo tñ oꝑact᷑. Ad deſignãdũ hũc effectũ baptiſmi voluit dñs celũ apiri cũ baptiʒaret᷑ a kohe baptiſta ĩ ioꝛane vt in hoc oſten⸗ deret᷑ ꝙ quãcito baptiʒatus ĩ innocẽtia baptiſmali decedat: euolat inueniẽs ſibi celũ ſꝑ aꝑtũ·cũ ante b aptiſmũ hoĩ adul to ĩfernꝰ fuit aptus ⁊ puero ꝑuo limbꝰ. Ex quo patʒ qnta ſit fatuitas mulierũ que incõſolabiliter dolẽt de moꝛte pueroꝛũ ſuoꝛũ qui poſt baptiſmũ decedũt: anteq̃; baptiſmalẽ in nocẽ tiam ꝑdiderũt. Valde fatuũ ẽ eas dolẽ de hoc ꝙ filii eoꝛũ tran ſeunt a ſocietate hoĩm ad ſocietatẽ an geloꝛũ.a valle lacrima rum ad gloꝛiã:de exilio ad patriam. Eiliis em̃ vident᷑ inuidẽ deſiderantes eoſ potiꝰ eẽ in hoc exilio q; in celo · Caudere de berent potiꝰ ꝙ filii ſui ita defacili tantã glam acquirunt pꝛo- pter meritũ paſſionis xpĩ ex qua baptiſmus habet ſi uuz effe Kum: ſimiliter a alia ſacramẽta· ⁊ ſolũ dolere de hoc poſſent ſi ꝓpter culpam parentũ filii deceſſiſſen. Nueri qnqʒ moꝛiunt᷑ ꝓpter culpam parentum . „ ☛ Ammioꝛẽ cõplacentiã 2 amoꝛẽ ad eos habent q; ad deũ: tune deus q̃ndoqʒ ex ſua bonitate ſubtrahit eis pueros vt coꝛ ecõ uerſo ad deũ erigãt. ⁊ eũ diligant:Vñ augꝰ· Moc ab hoĩe coli tur qð pꝛe ceteris diligit᷑ · Ergo ſi pueros ſupꝛa deũ diligunt eoſdẽ ſuũ deũ faciunt. Et ergo eſt ratio q̃re illi pueri qui ſũt multũ affabiles ⁊ pꝛudẽtes citius moꝛiunt᷑ · Quia pentes cuʒ nimio affectu eos diligũt ⁊ cum nimia ſolicitudine bim curſü mundi nutriũt· Secũdo cũ quis ĩhonoꝛat ſuos ꝓpꝛios parẽ⸗ tes:tunc quãdoq; punit᷑ in uis ꝓPpꝛiis filiis. Vnde legitur Ceſario:ꝙ q̃daʒ inbonoꝛauit ſuos parẽtes ⁊ oẽs filii eius in bꝛeui defuùct ſunt · Terdio ſi res imuſtas habent tunc deus ex ſua bomtate tales pueros moꝛi ꝑmittit ne ipſi pueri cũ iniu ſtis rebus vna cũ ꝑentibus damnarẽtur · hoc quere ſupꝛa · v · N. Quarto ꝓpter maluʒ exemplũ parentum quia puer talis gecͤſn iiſcöuenn (enuyn, arentes poſſunt demereri ĩ ſex caſibus ꝙ pueri eoꝛũ onunt᷑⸗Hrimo qñ nimis coꝛde ĩtimo diligũt pueros ſus¹ ſna .rni 8 foet ue pnumme nrtein tlgiti edi⸗ Cahnepin n natun * cönola edsſe Alfocnnt aorpn⸗ ſouußnſuo cductoe (do ſalis metzpe Uurhornn aum adiuto⸗ Pſto moꝛ Mlccoſ. mutſpren⸗ dumengee ſuo Etin Ptorüdel ckeſehn aatüdi ſte leneit Cieprot nbberie Mutdis inbocchen nal 1deccdie fnüoi . hötiſt notepgon ſmae imdte flireotn lle lacrin dent innadd Caudeed gurunta. bet uug ſ xloepoſen ⸗ Purtcoi lgi pbem deltuſt os vtceh v hveot dei dgn hun 1 ſi uhetris qh e n hnſt welegun 8fln ahn tuntnun, enaͤ ere 47 . icr cleſie · Vnde Bernhar · Quidquid vice dei certũ diſplicere deo:hoc oĩno eſt accipien D6 SNCRNy. fuiſſet foꝛte imitatꝰ uitaʒ peruerſaʒ ꝑentũ ſuoꝛũ.⁊ ſie etiã ꝑùᷣ ſus malꝰ effectꝰ ſi ſuꝑuixiſſet · Quĩto cõtĩgit qñʒ ꝓpteꝛ hoe ꝙ ꝓpᷣa mẽ nõ vult ꝑ ſe lactare ſuũ ꝓpᷣũ filiũ ſiẽ diuites muli eres q̃ cõſueuerũt hr̃e nutrices: tũc qʒ lac ipſiꝰ nutricis non eeſt cõueniẽs ipſi puero ſicut lac matris de quo nutritꝰ ẽ ĩ vte ro et aſſuetꝰ · ſic qũʒ pueri moriũt᷑ qᷓ quãdoqʒ ſi upuixiſſẽt ſi p pria mateꝛ eos lactaſſʒ ·hoc ꝓbat᷑ ꝑ hꝰ·qꝛ qͥ ſumit aliquẽ abũ queʒ ſt ea nõ ſũpſit: nõ ita cõpetit ſue nature ſieut cibꝰ aſſue tus· ita etiã eſt de puero.Sciẽdũ tñ ꝙ qñ aliq̃ mĩ ꝑ ſe nõ põt lactare puerũ ſuuʒ:tunc qᷓrẽda ẽ nutrix vᷣtuoſa·.q; puer ĩclĩat᷑ ßfßßm natuꝛã nutricis ſue q̃ᷓ euʒ lactauit · Sexto cõtĩgit qñʒ ex ne gligẽtia pntũ ſiẽ pntes qͥ puos nõ cuſtodiũt ſʒ eos quãdoqʒ ad aqm vl ad ignẽ ex negligẽtia ſua cadere ꝑmittunt. Vletiã ç pueros ſecum collocant ad lectuʒ: i eos ĩ ſõno dormiendo ſuWuſuffocant qð oĩo cauenduz eſt. Et ſi ĩ aliquo iſtoꝛũ ſex iã pᷣdi cctoꝛaz parentes rei eſſẽt tunc dolere d eberent de moꝛte pue⸗ e ſignis que fiunt ante ⁊ pꝰ baptimmũ — Igna ante baptiſmũ fiũt qttuoꝛ.⁊ pꝰ baptiſ. mü tria fi Junt. Querit᷑ id iſta ſigniſicet 7g Rñdeo ꝙ prima exuf flatio et ĩſufflatio ſignat ſpũs maligni expulſionẽ: ⁊ boni inn troductõem· Ergo ſacerdos dicit · Cxi maligne ſpiritus · Se⸗ cundo ſalis immiſſio vel linitio ſignat gratiam et ſapienti: am . et a peccatoꝛum putredine pꝛeſeruationẽ · Vnde gratia datur homini in baptiſmo. Si uult vti illa gratia tunc poteſt cum adiutorio dei et mediante illa gratia viuere abſqʒ omni peccato moꝛtali vſq; ad moꝛtem · Et de hoc quere ſupꝛa · xii · M. Tercio ſaliue contactus ad aures et nares ſenſuum ſig⸗ nat ſpiritualium operationem ad audiendum et intelligen⸗ dum ea que ſunt ſalutis · Quarto vnctio olei in pectore et in ter ſcapulas ſignat amoꝛem dei quem debet gerere in coꝛde ſuo · Et inter ſcapulas ſignat deuotam ſubiectonem prece⸗ ptorũ dei ⁊ eccleſie ſcilicet ad obediendum deo et pꝛelatis ec Vapie hö: qð nõ ſit duz quaſi pꝛecipiat èòè ſ● DGSNCRXMGNTO CONEIR. deus.· Vnde Luce decimo· Qui vog audit me audit:i qui vos ſpnit me ſpernit · Tria vero alia fiũt poſt baptiſmũ ¶ Drimo criſmatio ĩ vertice que ſignat xpᷣi gẽ̃am in mẽte ĩpreſſam· Se cũdo ĩpoſitio cerei ad manũ ſignat fidei ⁊ amoris dlaritatem Fercio veſtis candida ſignat ĩnocẽtie reſtitutõem. Notandũ ꝙ pueri q ſine baptiſmo decedũt ad limbũ pueroꝛũ deſcẽdũt ubi ẽ pena dãni ⁊ nõ ſenſus · Quia nec eſuriunt neq; ſitiunt nec habẽt frigꝰ nec caloꝛẽ · ſimplr nllaʒ penã ſẽſibilẽ ſuſtinẽt ſz ſolümodo ꝙ ſüt pᷣuati uiſione dei ⁊ hec ẽ pena dãni · Queri tur vtꝛũ pueni iudeoꝛuʒ ſiles ſint pueris xp̃ianoꝛũ ſine baptii· mo decedẽtes Rñdeo ꝙ ſic. Quia habẽt equaleʒ culpam . ſeʒ ri. ergo habẽt eq̃lẽ penaʒ ſq; penã dãni. Sʒ qñ ĩfidel ad ãnos diſcretõis puenerit: ſi tune nõ ſuſceꝑit fidẽ tũc ip̃o fẽo pcc̃at moꝛtlir nõ ſuſcipiẽdo fidẽ · ⁊ nllaʒ excuſatõnem põt hr̃e ĩfidel Ireeiinn Foieatn *vniäfi müouzit5us oniroi ciplis ſuis Mar. xvi. Euntes ĩ moᷣm uniſuʒ pdicate euange liũ oĩ create· ſal· In om̃eʒ terram exiuit ſonus eoꝛum ꝛc. Et quãdocũqʒ morit᷑ tal ĩ idelis tunc ĩmediate ad ĩfernuz deſcẽ dit · Vnde Marẽé.· xvi · Qui crediderit baptiʒatꝰ fuerit ſaluus erit. qui vero nõ crediderit condẽnabit᷑ nſuꝑ quotiẽſcunq; infidelis ſiue paganꝰ ſiue iudeꝰ vſum ratõis habẽs ſcienter facit cõtra aliqð p̃ceptoꝛum dei:totiẽs peccat moꝛtaliter. Et ignoꝛãtia nõ excuſat talẽ. Vnde Rug · de gr a ⁊ li · ar · Cõ diuĩa Pcepta data ſunt vt excuſatio de ignoꝛantia nõ habeat᷑· De ſecũdo ſacrameto Aicet ſimplr nõ ſit ſacramẽtum neceſſitatis . qꝛ ſine eo —„ X 1 m⅞y „„ „ „ „ 1 12 . põt hõ ſaluari:ſed nihilominꝰ cõtẽptus eius dãnabil ẽ· Hec Tho.ĩ:iiii.di ·vii · Vtrũ cõferat᷑ gr̃a ĩ ſacramẽto cõfirmatõis Rundeo ſᷣm Tho · gra cõfert᷑ nõ ſoluʒ cõiter ſiẽ ĩ quolibʒ ſa VVnfſfirmatio vtrũ ſit ſacramẽtũ neceſſitatis? Reſpõ doeo ꝙ ſic ꝓpter ſpũalem pugnam ad quaʒ hõ iuuat᷑ tengn pignand bas id Gus cork nnbiptl eg i nob ſpumdeb ſeerament zagnare⸗ Moporn Gtenmin Pfottt tcöltenm Ptotik EAume⸗ Wane nefmet Pptenzn dDs inn fidi raderiſe fodles . quis deputat᷑ ad effectuʒ ſãctitatis: ⁊ idoneus fit ad chriſtuʒ plrifn .⸗. nitgn S 2 2 3 5 Dé SCBEMEN. CONER. n confitendũ · Vnde de grato fa ct magis gratů · ktẽ querit᷑ qui m brus debeat᷑ cõferri ? Rñdeo bm beatũ tho · Oĩbꝰ xpᷣianis etiã tinng ueris viris 2 muli erib⸗ qbus cõis ẽ pugna ſpiritualis: quia umilii D bm kob vii. Militia eſt vita hoĩs ſ. up terra · Ctem ſe ciendũ ꝙ ad lſ criſ matis. Et foꝛma verboꝛuʒ 6 talis Eſigno te ſigno crucs. RfLr cõfumo te criſ mate ſ. alutis ˖ in noĩe P· 2 f.2 ſſ Duo ex ꝑte mini WKr . ſtri ſcʒ dignitas rontificalis 1 intentio debita. Duo ex pte ſu Mn ſcipientis · ſcʒ frons in qua debet fieri criſ matõ ⁊ ꝙ cõfirmã lgaim dus ſit baptiſatꝰ. Et ſciendũ ꝙ vnctio criſmatis tripliciter fit neu) in trib? ſ acramẽtis q ĩpꝛimũt caracterẽ In baptiſmo fit ĩ ver fifidin tice ad ſignandũ fidei ſuſceptõem En cõfirmatõe fit in frõte itiiian a ſignandũ audaciã cõfeſſioniſ xp̃i noĩs· In oꝛdine fit in ma iteu nibus ad ſignandü poteſtatẽ cõſecrandi coꝛpus xp̃i. ¶ Effe C Minndti ctus confirmatõnis eſt multiplex· Primo quia gratiam datä Forrtcun in baptiſmoc öͤſeruat. Dſal- Confirma hoc deꝰ qð operatus Gecung ilt es in nobis. Secundo ad militiã ſpiritualẽ p̃parat· q; om̃es difannmdee xp̃iani debent eẽ in bello xp̃i ⁊ ergo omẽs debẽt recipere hoc 6fumeſcklun ſacramentũ: vt faciliꝰ poſſint cõtra mundũ carnẽ diaboluz Cooiſenn pug nare · Lercio ad cofeſſionẽ cõſtantem nominis xp̃ᷣi anĩiat e ao gquẽ oponz verũ deũ veruz hoĩem cõfiteri · Primo optet vt tmotltne cõfiteamur eũ m diuinã naturã patri ⁊ ſpũiſancto coequalẽ lir ni qð notat᷑ in foꝛma verboꝛũ vbi fit expꝛeſſio trinitatis: Scðdo jöbebe⸗ vt cõfiteamur eũ hᷣm pũanã naturã cruus ſuppliciũ ꝑtuliſſe gqð notat᷑ in crucis cõſignatõe q̃ fit in fronte · Et ne erubeſca mꝰ vl timeamꝰ xpᷣm tõfiteri · Tercõ vt intꝰ ⁊ extra nos ſpuali ſuisz i decoẽ oꝛnet. intus qdẽ ꝑ cõſ⸗ cie puritatẽ ·⁊ extra ꝑ odoꝛeʒ bo nnb iuu ne fame · Et hec duo ſignant᷑ in criſmate qð cõficitur in oleo ah⸗ Ppter pam a balſamo vpter ſerunoũ Quarto :èbonis 28 inablil dis 2 mal ſuſtinẽdis roboꝛat · dat eni hic ſy puſſanctꝰ ad robo⸗ mni rãdũ · Quĩto aĩaʒ 2 coꝛpꝑꝰ armat. aĩaʒ qᷣdẽ ꝓpter ipꝛeſſionẽ ca racteriſ· coꝛpꝰ vo ꝑ clipeũ cruaſ. Sexto ꝑ iſtud ſaeꝛam̃tũ fiũt eles pleni piami plenituoie dico copieq th m apegn⸗ eain pleni facti fũt pleĩtudĩe ſ ufficiẽtie · Septimo pꝰ pugnã coꝛo⸗ 2 ₰ nat qð notat᷑ in vitta que circa caput ligat᷑ · Cõͤfitenduʒ ẽ aũt xV. p SCEENAAENTIO PeNTEN. de iſto ſacramẽto ſi quis illud ĩ peccato moꝛtli recepit· Quia quicũq; boc ſacramẽtũ in pcẽo moꝛt ali recipit moꝛtliteꝛ pec cat. Ergo iuuenes ꝗ debẽt cõfirmari inducendi ſũt vt antea cõfiteant᷑ inſin uãdi ſũt eis effectꝰ ſacramẽti cõfirmatõms ut eo maioꝛẽ deuotionẽ ad illud ſacramẽtũ digne papie ndũů R acquirantt ¶ De tercio ſacramẽto ſcʒ penitẽtia tas oſtẽdit᷑ Drimo in hoc ꝙ nihil eſt q; deo tantũ placeat in teꝛ oĩa in peccatoꝛe ſicut penitere: amplius a peccatis ceſſa re · HMoc ꝓbat᷑ quia ſi dares deo oĩa bona tempalia que hẽs · 1 om̃s paupes paſceres. ĩfinita monaſteria et ecclias cõſtru eres deo nõ places niſi peniteas · ktẽ ſi habueris om̃ez ſciẽtiã ita ꝙ ꝑ totũ mũdum pacem faceres · oĩa bona in mundo cõſi lio tuo diſponeres· Ttẽ ſi linguis hoĩm loquereris 1 anhelc “ rũ · id ẽ.ꝙ tot cõũteres peccatoꝛes vt om̃s p̃di catoꝛes ab ini tio müdi cõuerterũt factꝰ es velut es ſonãs Quia aliis ꝓdes ſed teipm cõſumis)ſi a pcẽo nõ ceſſas (vtẽ ſi tradideris cor pus tuũ ita vt ardea 8: deũ tamẽ nõ placas niſi peniteas a peccatis ceſſes· Qm de cõtritõem ⁊ pnĩam diligit · qꝛ ꝓ boc de celis in terꝛaz · de angelis ad peccatoꝛes · de deliciis inenar rabilibꝰ ad penas ineſtimabiles venit · Emo tantũ penitẽtiã affectat dominꝰ. qꝛ cum omĩa bona in celiſ haberet cũ ãglis pꝛo nobᷣ penitẽtiaz aſſ upſi vt eiꝰ p̃cioſitatẽ peccatoribꝰ ver bo⸗ exẽplo cõmẽvaret · Tuxta illud Math·ix · Nõ veni vocaꝛe iuſtos ſed peccat oꝛes ad penitẽtiã · Ctiaʒ ſancti aſſũpſerunt penitẽtiã · vt ſanctꝰ Tohᷣs baptiſta· beata vᷣgo maria· qui non delquerũt Ergo multomagis nos peccatoꝛes · Eteʒ diabolo nihil moleſtiꝰ reſpectu peccatoris q;ᷓ peccatoꝛeʒ vere peni tere· nõ em̃ ipſum tantũ moleſtareſ o peccatoꝛ (vt ꝑ impoſſi bile loquar) ſi eum in cami no poneres ſi ſuſpenderes ſi rota res: nõ tãtum cõtriſtaretur quo ad aliquid intãtuʒ triſtatur de penitentia hoĩs ꝙ ĩꝑpetuũ tãto triſtioꝛ eſt. Baruch v. Siẽ gauiſa eſt in tua ruina letata ẽ ĩcaſu tuo babilon ·ſic contri ſtabit᷑ in tua cõſolatõe · TCdeo aũt tm̃ Enittẽtia ſeðʒ KFugu. eſt mala p̃terita deplãgẽ · 1 pl ã genda iteru no cõmittere · Nenitẽtie vtilitas 1 digni dolet ꝙ tã lõgũ laboꝛez ikeßdd glumdeg (cNiren ſedecitak lrend Umn eſ⸗ ſiknoſt mt in autavire ldzetta mie neſp ſiquod⸗ ſtens mer Mrethve AAſpodere guris aud tes Vnde pores ſte fartires Poirginen gediath ſgnͦcelo Imttertus ſoitentia Dattemin Itſenn potetlin aus⸗ Dummad depennt etrte ſal irpoi WG. en . eopeni pentinn 4 ltkiden tüperen ertse. nquehis clias cör oſezſann nmurdoch tors pPin n alis o⸗ dense⸗ Ponteigi gr⸗grhe icusinene ret n ige ctonh' beniware ſipſen nrqni non kegdane tpn⸗ defesticl tun tlin nue notitatt ſin m ümting . q; virgines: ſed ſola penitẽtia placat deum peccaton. Vnde ipſe dicit Mathei. iii · Penitentiam agite appꝛopinquabit ei 4 cũ xp̃o ĩ cruce pepẽ in te pdidit et valde cõfũdit᷑ ex eo ꝙ hõ debz uenire ad tãtaz gliam de q ipe cecidit · ICtem nihil hoi peccatori vtiliꝰ qʒ a péo B ceſſare penitere · nõ ſibi eẽt tã vtile ꝙ quotidie ꝓ eo tot mil ſe decãtarent᷑ quot ſtelle ſunt in celo· ⁊ oẽs ſci ꝓ eo interpel larent: a ſi celum quotidie ei aꝑiret᷑ et plueret ſcᷣm velle ſu⸗ um et ſol et luna et ſtelle ſeðʒz voltatẽ ſuã curſũ ſuũ ꝑage * rẽt. Imo ſi quotidie angli deſcẽderẽt de celo et loquerẽt ei.2 rapet᷑ in aerẽ ab anglis ſicut factũ ẽ aliquibꝰ ſanctis · imo ſi beata virgo loqret᷑ ei · Nec mirũ · cũ ipe dñs ſepe locutꝰeſt cũ uda et tamẽ danatꝰ ẽ· Si ĩterꝛogares om̃es ſcos de vtilitate pnie. reſpõderẽt ꝙ; quil ibʒ eorũ vellet tecũ ꝑticipare ſuũ do nũ quod a deo hẽt in celo .· Anſhel· Vnuſqſq; gaudet tm̃ de alteriꝰ merito qᷓntũ ð ſuo ꝓpo· Si mariã ĩterrogares· Reſpõ deret ꝙ vellet tecũ ʒ ticipare oĩa ſua merita et gaudia Si xppʒ reſpõderet ꝙ dare vidit auris audiuit nec in coꝛ hoĩs aſcẽdit · immo necea nüͤare po tes Vn de dixit do minꝰad abꝛahã · Suſpice celũ: ſi numerare potes ſtellas · ſic nec ge tibi vellet ea gaudia qᷓ nec ocłs vidit nee ec gaudia ceeil:: (HNenitẽtia quomõ ſit oĩpotẽs· Mnitentia reſpectu dei ⁊ peccatoris eſt omnipotens · Nulla creatura neq;ʒ in celo neqʒ in terra:non omnes martires neq; apoſtoli neq; prophete neq; con feſſores ne⸗ * regnũ celorũ. Ecdliaſtici.xii· Altiſſimꝰ odio habet peccatoꝛes miſertus eſt penitentibus · Gʒechiel. xvii · Si impius egerit penitentiam a omni peccato ſuo vita viuet Kctuum · iii · DPenitemini et conuertimini vt deleantur peccata veſtra· di xit petrꝰ apls crucifixoribꝰ xpi · ſic ⁊ diceẽ tibi pcc̃ori · Pñia potẽtiſſima ẽ ĩ omni tꝑe · qꝛ ab initio mũdi vſqʒ in finem du rat eius potentiſſima potentia:quia nunq; verus penitens damnabit . qꝛ de omni genere hoĩm ĩueniunt᷑ in inferno niſi de penitẽtibꝰ vere innocẽtib.· ktẽ ĩ omni etate et ĩ qualibʒ etate ſaluat· ⁊ qñʒ q̃ſi ĩ extrema ſufflatõe · vt patz ĩ latrone 6 ☛ dit. In oĩ loco q; pẽori celũ apit ˖ qd nullꝰ V. pG SXCRMNM. an gelus nec aliquis ſanctoꝛũ facere poſſet In terra quia pl⸗ mereni facit penitentẽ vno die q́; pecc atoꝛ in mil le annis. In inferno in purgatoꝛio potẽtiaʒ exereet:quia vtrüq; exting „ uit penitentibꝰ vere 2 pfecte. n omĩ perſ. ona etiã ſi centum milia moꝛtes meruiſſet. Etiã ſi ſit ſicut iudas vel pilatus vel herodes· Criſoſt. O penitẽtia omnia ligata ſoluis· omnia ad uerſa tu mitigas omnia contrita tu ſanas · Sapie. vn · Cum D ſit vna omĩa poteſt· ¶ Benitentta omĩa poteſt ĩ celo ⁊ ĩ ter⸗ ra:reſpectu dei ⁊ peccatoꝛis pꝛeter quattuoꝛ · Primũ ẽ pecea toꝛem de inferno nõ poteſt liberare. Quia ĩ inferno nulla eſt redemptio. Vñ grego.xi· li . moꝛa. Quiſquis ad inferni mala toleranda deſcenderit n equaqᷓ; vlteriuſ ad lueẽ redibit. Quia nequaq́; vlterius miſericoꝛdia ꝑcentis liberat quos ſemel in locis penalibus iuſticia iudicãtis damnat · Urgo pꝛo dãnatis non eſt oꝛandũ quia nunq; liberabunt᷑· Vnde dicit aug?. Si ſcirem patrẽ meũ in inferno nõ plus oꝛarẽ Hee eo q́; pꝛo dia bolo. Licet aũt pnĩa non poſſit hoĩem de ĩferno liberare: po teſt tamẽ a poꝛtis inferii· a peccatis moꝛtalibus dum bomo viuit ip̃ᷣm peccatoꝛẽ eruere. Tante eſt potẽtie · Hoc nemo aliꝰ nec in celo nec in terra poteſt· Secundũ qð non potelt eſt ꝙ virginitatem ꝑditam nõ poteſt reſtituere· Vnde pſidoꝛus de ſummo bono · Omne petm̃ ꝑ penitentiã recipit vulnerũ ſani tatem: virginitas aũt ſi labit n ulla penitentia reparat᷑ ad in⸗ tegritatem · Et licet penitẽtia virginitatẽ nõ poſſit reddere: poteſt tñ peccatoꝛẽ penitentẽ virgini equalẽ vel maioꝛeʒ in celo efficere: quãuis aureolã non valeat ip̃e penitẽs rehabe Verbi gratia: Beatus petrus apls maioꝛ eſt q; multe virgĩ es quãuis aureolã non habeat· Similiter 1 maria magdalena mli alii ſancti · Sed aureolã virgo coꝛrupta nequaq; habere poteſt etiã quantũ cunqʒ peniteat · Vnde Tero· Nudenter lo⸗ quoꝛ cum oĩa poſſit deus:ſuſcitare tamẽ nõ põt virginez pꝰ rumaʒ· valet quidẽ liberare de pena: ſed non valet coꝛonare coꝛruptã · Terciũ qð non poteſt eſt ꝙ tempus inutiliter ꝑdi tum non põt reſutuere. Et licʒ nõ poſſit tẽpus ꝑditum reſii tuere: tamẽ põt deo ꝓ eo ſatiſfacere· Quartũ eſt ꝙ opera de na uperde oerbo catum llenef uncynun niern ntine Mhe Niſatiſfa Mporde Gemen redebemn Vrunlec uum babe it aliaue nt e Pnttita leddet Cuummu wimgig üüntten alip 1imnen ſieo p ſaſide ltnech Hondef PemIn RKicchite 1 ſn⸗ NNd dinfemin eredbt gvos ſent gopodinti dat =I vi n nolkenng Nbdunn rpeoad onpachi wepſocnsd ehulren i veprini olitde el nniugin ani ube mirorgie ugdalenn uqz hun udentr⸗ tringt genere bonoꝛuʒz moꝛtua · id eſt: opera facta in peccato moꝛta li non poteſt viuificare· Et licet nõ poſſit opera moꝛtua viui D SCRNNM. PENTEN. ſicare: poteſt tamẽ opera moꝛtificata reſuſe citare. id ẽ: illa bo na opera que ſunt antea ĩ gratia facta: poſtmodũ ꝑ ſequẽs peccatum moꝛtale moꝛtificata · illa opera ipᷣa penitentia reui uiſcere facit· Sed illa oꝑa que ſunt facta in peccato moꝛtali nunqz reuiuiſcũt verſus· Viuere non poterũt que nunquaʒ viua fuerunt · Sciendũ ꝙ penitentia in tribus conſillit · ſcz in contritõne vera: ⁊ cõfeſſione pura: ⁊ ſatiſ factione· de quibꝰ nunc per oꝛinem dicendũ eſtt. W (De pꝛima ꝑte penitentie ſcz de cõtritione. H VOntritio ᷣm beatum Tho.ſuꝑ·iiiidi·xvii· ſt doloꝛ vo Aiuntarie aſſumptus ꝓ peccatis cum pꝛopoſito confitẽ di 1 ſatiſ faciendi. Querit᷑ vtrum contritio debeat eſſe maxĩa Beſpondeo quantũ ad interioꝛ doloꝛem 2 diſplicentiã debʒ elſſe maximus doloꝛ qd ꝓbatur per tria: Drimo quia ĩ nullła re debemus habere tantaʒ cõplacentiam ſicut in deo· modo hoc totũ perdimus cũ peccato moꝛtali: a contraria cõtrariis diſplicẽ curant᷑ · Ergo de peccato cõmiſſo maximũ doloꝛem 1 —R—Rð tiam habere debemus · Secundo pꝛobat᷑ quando quis offen dit aliquem dilectũ quãto plus de hoc dolet tanto magis eũ dilexit · Sed deũ ſuper omnia diligere debemus: quẽ peccãdo offendimus · igit᷑ ⁊c· Cercio ꝓbatur quando quis aliquã rem perdit tãto plus dolet quãto melioꝛ ipᷣa res eſt. Quia homo Plus dolet de amiſſione vnius floꝛeni qᷓ; denarii . Sed deus eſt ſummũ a infinitum bonũ quẽ peccando offendimus 1 p didimus igit᷑ vc& Ex quibus ſequit ꝙ dolo: contritõnis quan tũ ad interioꝛẽ diſt plicentiã debet eẽ maioꝛ omni doloꝛe q̃ tẽ poꝛaliter põt hoĩ acedere etiã ſi oĩa bona tꝑalia ꝑderʒ. vl pr mater vel vxoꝛ 1 filii ⁊ cõiter om̃s conſanguinei moꝛerent᷑ Ergo in vera amaritudĩe coꝛdis cõtritõe def le debemus of⸗ ſenſã dei 1 moꝛtẽ noſtre ꝓpꝛie anime· Vnde tnnocẽtiꝰ de vi litate cõdicõis hũane Sentiat ſe cul pabiliter durũ ⁊ dure cul pabilẽ ꝗᷓ amidi ſui moꝛtẽ deꝑloꝛat: 2 ſi piritualẽ aie ſue moꝛteʒ non def let (Luattuoꝛ ſant ſigna cõtritois: xXV. ſie ꝙ potius vellet ſubire oẽm penaʒ in generali loquẽdo vel etiã moꝛi coꝛꝑaliter vl mendicare 3 ampliꝰ ſcienter moꝛtali ter peccare· Vñ apls · Quis nos ſepabit a caritate xp̃i:an pſe⸗ cutio aut fames· Secundũ ſignũ eſt ſi ip̃e penitens ꝑatꝰ ẽ fa⸗ cere ſatiſfactõem leſis ſiue in rebus. ſ reſtituendo oĩa iniuſta ſiue in fama.ſ.reuocando ꝙ falſe ⁊ mendaciter ſuũ proximũ infamauerit· ſiue in coꝛpe vulnerando ſiue virginitatẽ virgi num coꝛrũpendo· ſic de aliis offenſis. Et in quibus nõ põt ſatiſfacẽ doleat: ⁊ habeat ꝓpoſitũ ſatiſfaciendi cũ aliquo mõ poterit. Vñ bern. Qui veraciter penitet ququid ſibi pio cul 6 a quã odit iniũgit᷑: tacita con ſ. cla p atiẽter amplectit᷑ · Terciũ ſignum ꝙ peat offenſoꝛibus quomodocũqʒ ⁊ quantũcũq; q́;grauiter offenſus ſit ab alio.ſiue in rebus ſiue ĩ fama ſiue in pſona. Vel etiã ſi grauioꝛ offenſio accidiſſet vel in futuru⸗ accideret patus eſt anio ſuo ꝓpter deũ ĩdulgere vt deus ſibi ſua peccata indulgeat· Sed qui non vult indulgere nõ eſt ve recontritus nee eſt verus penitens. Vñ eriſoſt· de compun⸗ ctione coꝛdis· Qualẽ vis erga te eſſe deũ cũ delictoꝛũ veniam Poſcis: talẽ te exhibere debes his qui deliquerunt in te · Vnð KXuguſt. Vnuſquiſq; talem indulgentiã accepturus eſt a deo qualeʒ ⁊ ipᷣe dederit pꝛoximo· Ergo illi qui adhuc ſtant ĩ ran coꝛe 1 nolunt indulgere non ſunt abſoluendi nec cum ſacra cõmunione cõmunieandi Quartum ſignum eſt ſi officiũ vel negocium quod ſine peccato moꝛtali nõ poteſt exerceri para tus eſt reſignare · Ergo illi qui hũñt talia officia que nullo mo do ſine peccato moꝛtali pficere poſſunt . ſicut traditoꝛes leno nes ſic de aliis .· Et ꝓ quibus inhibeẽ eis cõio ſꝑ ſunt ĩ pctõ moꝛtali ⁊ in ſeruitio diaboli die noctuqʒ: ⁊ inſuꝑ ſunt pꝛiuati omĩ bono totius eccleſie.⁊ nihil pñt i iſto ſtatu facere qð ſit eis meritoꝛiũ vite eterne licʒ qñq;ʒ cõſiteãt᷑ tñ nihil valet eis talis confeſſio exquo deſiſtere a tali officio nolunt· Sed hoc pD SNCRAM. PP˖6ENTEN. EES ſigna ſunt quattuoꝛ per que cognoſci po teſt an deus ꝑ contritõem indulſerit ſibi peccata quia E ſine vera cõtritõe nullo mõ fit remiſſio pctõꝛũ · Primũ ſignãũ ſi de pᷣteritiſ pctĩs dolet: ⁊ in futurũ ſe firmiter cauẽ ꝓponit oninte motitt damnü Iaunkr litonne oſs lbo⸗ 1cterna⸗ ceſt⸗ (Ouen Neporden ſactom ſache epdür deobiuie morpe (otitopꝓ biſtn her Clit cgnnlot opgen puumd Terrore I valmotte inhianice tulumſen N Nrrr bmniſei KN innn nter monn tran doönifnſ ſſuügennd 4 Uitnti nn nibugn ſ 6 ci icten idſipen geatt In gunticin neiſangſee lin kuunn . . ehdeusſbt gerrocte tde Compon douͤenin ntinte rusetm neſtutifn ern ſun aiͦ ve Cecen py e nlllon dtorglt ſunr iguai ſuneptun frer O4 Pi plt6 tulum ſecũ to DE ENCRNMGN. Hr non intelligitur de illis qui habent artificia bona 1⁊ boneſta vytilia que licite cũ deo poſſunt fieri ſicut ſutoꝛes ſartoꝛes · ſic de aliis· Et tales qñ fideliter laboꝛant: 1 ſunt ſine peccato moꝛtali tũc omnis talis laboꝛ ent eis meritoꝛius· Sed ſi ifide lIiter laboꝛant ⁊ fraudulenter: tunc tales habebunt duplex damnũ qꝛ hic in pꝛeſenti habent pauꝑtatẽ in laboꝛe magno. cum hoc eternã damnatõeʒ in futuro ergo om̃s mechanici 1 laboratoꝛes de bẽt ſuos laboꝛes fideliter ꝑficere: ⁊ omĩ die om̃s laboꝛes deo omĩpotenti offerre: tunc retribuet᷑ eis in vi ta eterna· Vñ greg· Omne bonũ qð agimus:ꝑ intentõem ſp- ad celeſtia leuemus Vnde pſal. Laboꝛes manuũ tuarum c. ¶ OQueritur vtrũ requirat᷑ cõtritio de quolibet pctõ moꝛtali G Reſpondeo hm petrumdamaſcenũ in:iiii· di·xvi · Quia in oĩ peccato moꝛtali eſt actualis auerſio voluntatis a deo ad pec catum. a contraria cõtrariis curant᷑: opoꝛtʒ ꝙ in omi remiſſi one pen moitalis ſit actualis auerſio a peccato ad deuʒ· que quidẽ cõtritio appellaẽ De peccatis tamẽ oblitis ſufficit ge⸗ neralis contritio cum conatu ad recoꝛdandũ 1 dolendũ. Sed nec ſolũ de peccato oblito debet quis in genere dolere; ſed 2 de obliuione eiuſoẽ que er negligẽtua cõtingittem ſciendũ̃ ꝓꝙ de peccato maioꝛi debet eſſe maioꝛ doloꝛ: q;ꝛ maioꝛi offenſe maioꝛ pena debet᷑ ⁊ maioꝛ ſatiſfactio requirit᷑ · Querit᷑ vtrum cõtritio poſſit tollere totũ reatum pene · Reſpõdeo ſcðm S H vbi ſupꝛa· contritõnis accenſio põt attendi dupliciter vel ex pete caritatis: que cauſat diſplicentiaʒ peccati· vel ex ꝑte do loꝛis qui ĩ ſenſitiua excitat᷑· ⁊ in vtroqʒ modo põt tm̃ intẽdi cõtritio ꝙ tota pena remittit᷑· Exemplũ pʒ de latrone qui ců xp̃o pependit in cruce · ECxemplũ ĩ dialogo ceſarii Tꝑe t᷑nno⸗ centü pape· erat mulier quedã igne libidins accéſa que pꝛo⸗ pꝛium adamauit filiũ: de quo cõcepit genuit filiũ alterum. Terroꝛe igit᷑ ꝑcuſſa miro modo dolet: timẽs ſe tradi ſathane vel moꝛte ſubitanea interire · Deo miſerante de ſatiſ factõne anxiari cepit · pꝛehabito igit᷑ pꝛꝰ cõſilio ſacerdotis ſui: infan . ſers romam venit cum multa iĩportunitate 2 magna contntiõe dñi Innocẽtii oculis ſe ingeſſit· Dũ tantis 2* lacrimis clamoꝛibus cũctis audientibꝰ faciẽs cõfeſſionẽ: vet oẽs verteret in ſtupoꝛẽ. Ceſtauit ĩ bꝛachiis infanteʒ cõmiſſi ſceleris teſtem · Videns dñs papa in muliere tantã cõtritõez 1qꝛ vere eſſet penitẽs:mĩa motus ſi uꝑ eã ſicut pꝛudens medi cus volens infirmã plene ⁊ cito ſanare: medicinã etiã vere cõ tritõis ꝓbare p̃eepit vt ĩ tali veſte coꝛã eis apperet ĩ quali ve nerat ad filiũ cũ peccaret · Clla cõfuſionẽ eternã tꝑali antepo 26 nens: mox exiuit · ⁊ veſtes depoſuit · ĩ camiſia rediit· Et qspa ratiſſima foꝛet ad oẽm ſatiſ factõeʒ in tali obediẽtia ſatis oſtẽ dit . Conſiderãs vir beatiſſimus tali obediẽtie tali verecũdie tali pniĩe nullius peccati penaʒ poſſe reſiſtere: coꝛã oĩbꝰ dixit ad mulierẽ.· Di miſſum ẽ pctm̃ tuũ vade ĩ pace:⁊ nihil ampliꝰ iniũxit ei · Nudiuit hoc quidã de cardinalibꝰ murmurando re pꝛehendit papã dicens· ad tantã culpam tam bꝛeuem pnĩiam non ſufficere ; Qui ille reſpondit. Si ego iniuſte egi cũ mulie iſta:⁊ ſi inſufficiens eſt pnĩa eius coꝛã deo:po teſtatẽ habeat diabolus ingredi coꝛpus meũ ⁊ coꝛaz oĩbus me vexet · ſi vero iniuſte me repꝛehendis ſimile tibi fiat. Statim diabolus cardi nalẽ eundẽ vexare cepit ꝑ cuius vexatõem ꝑfectam mulieris pnĩam deus palã oſtendit · Tandẽ cõmuni oꝛatõe purgatus cardinalis didicit in ſua vexatõne diuine miſericoꝛdie de cete ro non oblatrar (De confeſſione. ¶Onfeſſio m rapmundũ eſt legitima coꝛaʒ ſacerdote ſalutis ?g Reſpondeo ꝙ ſic· omnis fidelis ſaltem ſemel ĩ anno tenet᷑ ex pcepto qñ ad annos diſcretõis ꝑuenerit cõfiteri oĩa peccata ſua:⁊ cõicare ſalteʒ ĩ paſchate · vt patet extra de pe · re. Oĩs · Circa qd qrit᷑ vtrũ pueris ſit dãdũ ſacram̃tũ euchari ſtie? Rñdeo ſm tho . in · iii · di . ix · Dueris carentibus vſu rõis qui nõ poſſunt diſtinguere ĩter abum coꝛpalem ſpiritualẽ nõ debet coꝛpus xp̃i dari.qꝛ ad ipᷣm exigit᷑ actualis deuotio quã tales pueri habere nõ poſſunt · Sed pueris habere ĩcipi⸗ entibꝰ diſcretõeʒ etiã ante ꝑfectam etatẽ · puta cũ ſint. x · vel xi· annoꝛũ põt dari ſi ĩ eis diſcretõis ſigna ⁊ deuotõnis appa reant · Mec ille· It ratio huiꝰ eſt qꝛ ad ꝑcipiendũ ſacramentũ . Ipctĩ dedl aratio· Querit᷑ vtrũ confeſſio ſit ð neceſſitate HW ungere 1 ſechiftn tione ſde ſotequi ſoꝛmarec ſusee Eſormare peccitis gs ſ ſacramen tepoſt debetſen Nſg lle dae atonful ſhodep nitniip ratoem te ſubpena Weretet tiem redd Cieen⸗ nebo idin⸗ Cöſnlen ſepbc ſies del ſibiine cies pel numig 8 Cſellge⸗ tung i requiritur deuotõ actualis: a tales pueri qñq; maioꝛẽ diſcre -8, „ — .— ZMM * . △ etmnticin tionẽ 1 deuotõem ⁊ affectũ habent ad ſacramentuʒ q; alius Npunen foꝛte qui eſt viginti annoꝛũ · Ergo ꝑentes debent pueros in⸗ 1 foꝛmare qũo ibi eſt xpᷣus:qui ẽ de virgine natꝰ ꝓ nobis paſ⸗ Wrigg ſus.⁊ que bona eueniũt hoĩ ex digna cõione· deberent eos finln infoꝛmare qũo cõſiteri deberẽt de decem p̃ceptis· 1 de ſeptez icrſt i peccatis moꝛtalibꝰ.1 qũo debent habere fir mũ ꝓpoſituʒ am diſng Plius abſtinendi a pctis· Ftẽ infoꝛmandi ſunt quo reuerẽter ſacramentũ ſumere debent · nec ĩmediate expuere· nec ĩmedi niril ate poſt ſumptionẽ ſi acrarũti comedere: ſed ꝓ gratiarũ actõe nihim debẽt ſe in memoꝛãdo paſſionẽ xp̃i exercere ante acceſſum 1 mm poſt.2 ſignanter cauè ne xpm ecouerſo epellar p pelſ me dbevengn tale. Sciendũ ꝙ quãtũcũq; pctõ conterit᷑:tñ cõfiteritenet. NeGn q; non ſufficit cõtritio niſi equat᷑ confeſſio · Vnde ambꝛo · in ouctiger libꝛo de paradiſo· Non em̃ quiſq; a peccato iuſtificari pote * 1 rit: niſi peccatum ante confeſſus fuerit eunen (NGondicões que requirunt᷑ ad cõfeſſionẽ?. nniidh Ed queritur cõfeſſio qualis eſſe debeat? Reſpõdeo ꝙ X finmin pꝛimo dẽt eẽ pᷣmeditata. Sed diceres quantã dili gẽtiã nn un dẽt bõ adhibere ad rememoꝛãdũ ſua pctã ? Bñdeo ꝙ maioꝛẽ ſaumeper q́̃ᷓʒ vnquã ĩ aliqua re trãſitona habuiſti · hoc ꝓbat᷑ · q ſi quis or⸗ ratoem regi terreno deberet dare de multis 1 arduis cauſis cngſint ſub pena pꝛiuatõis oculoꝛũ vel manuũ vl pedũ ſi ĩ ip̃a ratõe t 5 miu deficeret: tunc talis magnaʒ diligentiã adhibẽt vt debite ra en imlim tõem redderet · Sz adhuc maioꝛẽ rõem reddituri ſumꝰ in con nt ciſhenda feſſiõe · qꝛ de tota nr̃a vita: ⁊ hoc ſub pena pᷣuatõnis vite eter eme h/ ne. Ergo quilibet dẽt ad memoꝛiã reducè in qbus locis fuit. iitienen 1 qu id in quolibet loco deliq̃rit· ⁊ quotiens quodlibet petm̃ bbustſuam cõmſiſerit · qꝛ nõ ſufficit js dicat in cõfeſſione hoc peccatũ n ſprnd e ſepiꝰ comilleck neſcit cõfeſſoꝛ intelligere vtrũ decies vl vige ualis on ſies vel centies· Sin aũt: tunc dicat ſub determĩato nuͤo ꝓut bebariege ſibi in eſtimatõe ſua videbit᷑ · vt dicendo hoc pctm̃ cõmm de⸗ reu cies vel vigeſies vel centies vel plus vl min? qꝛ certũ nume notonß ſ rum ignoꝛo tůc cõfeſſoꝛ põt eũ ßm hoc expedire · pniam in ſe iungere. Quia maioꝛ pnĩa iniũgẽda ẽ illi qui aliqð peccatum ſı xXV. decies cõmiſit: q; illi qui ſolũ quater aut ſepties hoeidẽ cõmi ſit · Vnde yſidoꝛ de ſũmo bono tlle penitentiã digne agit:qͥ reatũ ſuum ſatiſ factõne legitima plangit. Vnde etiã augꝰ. de penitentia. Vere penitens cõſideret qualitatẽ criminis · in lo co in tpe · in pſeuerantia · in varietate ꝑſone. Et qua hoc fece⸗ rit temptatõe.⁊ in ip̃ius vicii multiplici executõne · Sed heu aliqui currũt ad cõfeſſionem ſine debita pꝛemeditatõe: quod multü eſt repꝛehenſibile · ſignanter in bis qui raro cõfitent.· quia tales plura peccata obliuiſcunt᷑· Ergo cõſulendũ eſt cui libet vt ad minus quater in anno.ſcʒ in angariis ſua peccata confiteatur· Quia ꝑ hoc homo a mitis peccatis retraberetur. quando ſentiret appꝛopinquare angariã in qua cõfiteri vel 11 Scdo cõfeſſio debet eſſe nuda ⁊ integra·qꝛ deuſ dimidiã cõfeſſionẽz nõ acceptat nec vnũ peccatũ moꝛale ſine alio remittit · Vnð deutro · xxxii. Dei pfecta ſunt opera· Vnde notanduʒ ꝙ pctõꝛ R let.⁊ tunc eſſet magis ſolicitus cauere ſibi a pctis. debet duò facere· Primo debet ad memoꝛiã reducere peccata ſua· ſcʒ audiendo ſermones:⁊ ſᷣm ſuum poſſe examinãdo con ſcientiã ſuam. Secundo debet deũ rogare vt ſibi reuelet ſibi coꝛ ſuum illuminet ad cognoſcẽdũ peccata ſua. Et ſic accede ad cõfeſſionẽ ⁊ omĩa pctã ſua nude ⁊ ĩtegre cõfiteri nulluʒ ex verecũdia obticẽdo· ⁊ ſic hẽe firmam ſpem de indulgẽtia oim peccatoꝛũ q̃ ſcit ⁊ q̃ oblitꝰ ẽ QOõtra hoc faciũt illi qͥ ex verecũ dia hũana palliant vl occultãt ſua pctã · qd eſt cõtra hbumanã ratõem còtra deũ.Si em̃ nõ erubuiſti peccare:nõ debeſ eru beſcere cõfiteri. Vñ crioſt. QCur confunderis dicere quod nõ confuſus es facere ? Cur vereris dño indicare qð nõ es veri tus dño vidente cõmittere ? Vñ pſal.Delictũ meũ cognituʒ tibi feci Vñ augꝰ ſuꝑ hoc. Oñ detegit hõ: deꝰ tegit. qñ hõ te⸗ git: deꝰ nudat ˖ qñ hõ agnoſcit deꝰ ignoſcit · alioꝛũ:nec aliquẽ dẽt noĩare in confe ſi ſine denoĩatiõe ꝑſone nõ poſſzʒ ipᷣm petĩ expꝛimẽ · vt ſi pecca uit cũ ſoꝛoꝛe vel cũ matre· Item cõfitenſ nõ debet ſe excuſare ſicut aliqui qui dicũt in cõfeſſione. Deus oꝛdinauit mihi hoc Tercõ cõfeſſio dẽt eẽ ꝓpꝛia ⁊ accuſans·ſ.ꝙ ſua ꝓpa eza cõfiteat᷑ 1 nõ pctã ſiõe niſi ĩ tali caſuĩ quo „ (chanm ſpeltud utfe mnmmn tetdo ſi leſche c dit pli Vt erub⸗ Erubela digwel verzhun (Nür d apatü⸗ ſperande ſduizne dunde mllgent Nporde eg W. ennmnenn i Nee nire en rrien Urndſtrt ſuleniche isſiun en fetralenn quacöftne nidii coteſne o femitnt O Nundgg nn penn immtidn ſberueerſb ulrſero⸗ ofrenmla zwutinmn Aiqa wn cöeraunmn croͤin eant no 0 . gis es ne neücoginn erddiit ni tlictian — merſpe —2 — tſeelll hoĩbꝰ. Vñ ſeneca. Dimitte excuſatõeʒ qꝛ nullus peccat inuitꝰ 1 tales ſic ſe excuſantes nõ ſunt abſoluẽdi: qꝛ cõfeſſio dẽt eẽ W Ppꝛia 2 accuſans. Quarto cõfeſſ 10 debz eẽ lacrimoſ. 4 qꝛ cũ dDdoloꝛe 1 amaritudine coꝛdis pctã ſũt cõfitenda vt miam con ſequamur · Vñ greg tllũ quẽ cõſpicis delicta fletu dele: in cõ ſpectu deitatis nõ dubites miſericoꝛdiã cõſeqͥ· Cõtra hoc faci unt q ꝑctã ſua quaſi fabulã vnã ſacerdoti pꝛoponũt nullam pverecundiã de pctĩs ſuis habẽtes· Bern. Sut quidaʒ qui cõfi tendo ſicut fabulã peccatoꝛũ narrãt hiſtoꝛiã · ⁊ egritudĩel aĩe ſuue ſine cõfuſione dinumerãt · Sed vere cõ fitẽs cũ verecũdia dẽt pctã ſua cõfiteri· Vñ bern. deo iubemur cõfiteri peccata vt erubeſcẽtiã babeamꝰ ꝓ pena: Vnde augꝰ .ĩ libꝛo de pnĩa. Grubeſcẽtia nanq; magna eſt pena · ideo qui erubeſcit ꝓ pẽ̃o dignꝰ mia. ( Quinto coͤfeſſio debet fieri cũ bona ſpe v cu vera humilitate. B catũ: ⁊ diabolus eũ quẽ in coꝛde hoĩs inuaſerat amittit pꝛin cipatũ ttẽ penitens debet habẽ bonã fidẽ ⁊ fiduciaʒ firmiter ſperando ſe cõſequi indulgẽtiã. Vnde augꝰ. Denicentia qᷓ ex fiducia nõ pꝛocedit: inutilis ẽ· ſterilis manet: ⁊ ſine miſericoꝛ dia. Vnde ambꝛo. Non poteſt bene agẽ pniam qui nõ ſperat indulgentiã · Querit᷑ vtrũ in aliquo caſu cõfeſſio ſit reiterãda Reſpondet᷑ ꝙ in quattuoꝛ caſibꝰ reiteranda eſt cõfeſſio.MHoc querꝙ ſupra: nii· D. ern· Mumiliter cõfitẽtibꝰ remittit deꝰ pec Atiſfactio ẽ tercia pars pnĩe· Vnde augꝰ. dicit · Satiſ⸗ Ictio ẽ cauſas peccatoꝛũ excidere: ⁊ eoꝛũ ſuggeſtionibꝰ ſaditũ nõ indulgẽ · Vnde notandũ ꝙ ſatiſfactio debet ſꝑ fieri P cõtraria · Vnde ſuꝑbo iniungẽda eſt ꝓſternatio ⁊ huũiliatio ⁊ veſtiũ oꝛnatus depoſitio· Cteʒ auaro iniungẽda ẽ iniuſtaũ rerũ reſtitutio.⁊ de iuſtis rebꝰ elemoſmarũ diſtributõ· Item m ſalomonẽ per qᷓ h peccat ꝑ hec ⁊ puniet tẽ luxurioſis ꝙ boc malum cõ miſi · qð omnino ẽ falſum:⁊ cũ hoe magnuz pctm̃ eſt credẽ vel dicẽ ꝙ deꝰ malũ velit · ſz ẽ ipſiꝰ hoĩs ꝓpꝛia malicia. Vñ apls.· Mec eſt voluntas dei ſanctiſicatõ vr̃a· ttem ailiq dicũt diabolꝰ decepit me· Itẽ aliqui dicũt co actꝰ ſum ab nde aug. dicit. Satiſfa LH . . . . . d. F——ᷓ——⸗—Mũ . ... “ — ‚]RAWulteris iniungẽde ſunt afflictiones coꝛpoꝛis · ſc vt dure ia Feun cLeant . veſtes duras induant· ⁊ diſciplmas cuʒ virgis recipiãt D Eng iſic de aliis· Vnde grego: Nequaq;ʒ ſatiſ facimus ſi ab iniqui bank, tate ceſſamus niſi voluptates quaſq; quas dilexerimus econ aich⸗ trario oppoſitis lamẽtis inſequamur. Tteʒ accidioſis ⁊ pigris u imungende ſunt vigilie. ſcz vt mane ſurgant 2 eccleſias fre⸗ grus quentent · Et etiam vt quandoqʒ peregrinatões faciant.· tteʒ lcenn iracundis rancoꝛoſis iniungẽdũ eſt vt ſuiſ inimieis ſe recõ aint cilient: 1 omnẽ iracundiam 1 vindictaʒ ex coꝛde dimittant: et iunarel cum eiſ dem amicabiliter loquant᷑ erga eos ſe caritatiue ex deteyn M hibeant: ſic de aliis. ¶ Queritur vtrũ fatiſfactõem iniunctã ubſtt ſed in peccato moꝛtali expletam neceſſe ſit iterare ? Reſpon: cwile deo ſm tho in iiüi/di⸗xv⸗Klique facuſfactões ſunt ex quibus Pelent. manet aliquis effectus in ſatiſ facientibꝰ etiaʒ poſtquã actus utnn ſatiſfactõis tranſiitſicut ex ieiunio manet copis debililita to Megi Ex elemoſinis largitis ſubſtantie diminutio:⁊ ſic de aliis · t eenen⸗ tales ſatiſ factiones in peccatis facte non opoꝛtet ꝙ reiteren grori turQuia quantũ ad iſiud quod de eis manet per penitentii olen ſequentem accepte fiunt· Satiſ factões aũt que nõ relinquũt teint aliquẽ effectum in fatiſfaciente poſtquã actus tranſut opoꝛ cididin tet ꝙ iter ent · Sicut eſt de oꝛatione ⁊ ſimilibus. Actus em̃ ĩte⸗ heſpon nioꝛ qui totaliter tranſit nullo modo viuificatur: ſ. ed opoꝛtet fiinu ꝙ iteret᷑ Itẽ albertꝰ magnꝰ Iddit etiã wvilhelmꝰ. ꝙ talis ter iulfis tur ad ſuſcipiendã ppterea penitentiaʒ ſiue ſatiſ factõem. nõ impoſita·quia pᷣſumendũ eſt ꝙ ppter illã pꝛiꝰ iniunctã quã ffecerit (licet extra caritatẽ) dñs maioꝛẽ contritõeʒ ei dedenit · ſarous Et nota ꝙ nõ eſt in peccato moꝛtali qui ẽ cõtritus Hec ille · gEr (Reret go bonũ eſt qñ hõ vult ꝑficere pnĩam ſibi iniũctaʒ· vt pꝛiugs ic N conterat᷑ de pctĩs ſuis:⁊ ſic in contritõe pnĩaʒ ꝑficiat· ¶ Qu „ “ ritur vtrũ penitẽs completa pnĩa ſit totaliter abſolutus.Re gifck ſpondeo ꝙ penitẽtia que iniungit᷑ ꝓ pctĩs aut eſt maioꝛ aui daltto equalis aut minoꝛ. Si penitentia eſt maioꝛ q́; peccata fuerũt Fn tũcdeus ſupꝑfluũ remunerabit in vita eterna· Si equalis tůi/ pien ey toto abſolutus eſt cõpleta pnĩa equali ſeᷣm quantit aten ne gnm uiſcinnn unmun oſzpi elcleſe ſe sfwintin zunesſeree edimtrne ecintanee böeminiune uner gabbu Poleni N 3 nsdebſäitt ſede ligl tetg falnt hrenieni po tetingtqad 8tnmſitope chefi un ſeocrort pgtisn ſfacemt tulni mnuncti qi ije dedent bſolineh Aſt mucr cci hun Aumein . alia . Peaarord. Si minoꝛ tunc qð adhuc reſtat ⁊ qð bic minꝰ fecit boc in purgatoꝛio ſupplebit · EGrquo ſequit᷑ ꝙ quilibet nõ de beret abhorrè hie agere durã pniaʒ· q; leuius eſt hic ſatiſ facẽ qnc in purgatoꝛio· q; pena purgatoꝛii eſtvalde acerba. Vnde grauis. Excellit em̃ oẽm penam quã aliquis p aſſus eſt in bac vita · nunquã in carne eſt tanta pena inuenta licet mirabilia martires paſſi ſint toꝛmẽta. Ergo potius quis deberet hic ie iunare ꝑ integrũ annum vl ampliuſ in pane 1aqua q́; ibi ar dere ꝑ vnam ſo lã boꝛam· Et homo poteſt hic in pꝛeſenti bꝛe⸗ uius ſatiſ facere dũ eſt in tꝑe gratie q; in futuro quando erit tꝑs iuſticie · Vnde ꝓpheta· Diem ꝓ anno dedi tibi· diem ſcz ĩ pꝛeſenti ꝓ anno ſcʒ in futuro. Vnde exemplũ ſcribit kacobus de vitriaco. Euit quedam mulier que dũ diu moꝛtua ia cuiſſet antequaʒ coꝛpus eius in ter rã ſepeliret᷑: aĩa ad coꝛpus reuer tente reuixit · 1 a duo obtinuit vt ſe eculo viuens in coꝛpe pur gatoꝛiũ ſuſtinẽt. pꝛo peccatis ſuis hic ſ atiſfaceret · Vnde lon go tempe adeo ſe miſ⸗ erabiliter afflixit vt quandoq; ſe volũ tarie in ignẽ pꝛoiecit ⁊ quandoq; temꝑe hiemali in aqua gla . ciali diu moueret᷑ Et rephenſa pꝛo tãta auſteritate ſic nimia ₰ 5⁵ ni in quo anie poſt hanc vitaʒ purgant: que hic non plene ꝑ ſatiſfactõem purgate fuerunt. — — 2 peecata cõfiteri ꝗᷓ cognoſeit ſe cõmiſiſſe ſi vult ĩdulgẽtiã cõſe qui pctõꝛũ· qꝛ deꝰ vnũ pctm̃ moꝛtale ſine alio nõ dimittit · Vñ deutro· xxxii. Dei ꝑfecta ſunt oꝑa. Nõ em̃ põt deus dimidiare gf̃am ſuam ꝙ dimittat ptem: 1 ptem non · verſus · Larga dei pietas veniam non dimddiabit . Kut nichil aut totum te lacri bit· Ergo peccatoꝛ debet duo facere. Himo debet mante da Reſpondit · nihil eſſe que hic pateret᷑ reſpectu pene purgato Mecẽ gna hoĩm agũt pniĩaʒ: quoꝛũ tm̃ vnũ gen? verã agit. MCienvũ aũt quod decẽ genera hoĩm agunt penitentiã ¶ gquoꝛũ ſolũ vnum genus hoĩm veram mam agit: ſed a nouẽ genera falſam 1 infructuoſam. (Drimi ſunt qui cõſitent᷑ tuᷣ ũ ĩtegre oĩa peccata ſua ſʒ aliq̃ pctã ſ- aẽter occul⸗ tãt· Mã cõfeſſionẽ deꝰ nõ acceptat·q; opʒ hoĩeʒ penitẽtẽ oĩ a , mcmmemoꝛari oĩa peccata ſua. a om̃e poſſe ſuuʒ facere audiendo gunß ſermones ad memoꝛiam reuocando quibus temponbus 1 uie in quibus locis 1 quotiẽs cõtra deũ ꝑ totum annũ fecerit· Se Adlens cundo dẽt deũ rogare vt ſibi reuelet ⁊ ſibi coꝛ ſuum illumiet tfau ad cognoſcendũ peccata ſua:⁊ ſic accedere ad cõfeſſoꝛẽ ⁊ oĩa voſtnun peccata ſua nude ⁊ apte confiteri: ſic ꝓ con feſſ. 02 intelligat. peren nullum ey bumana verecũdia celando vel palliando vel obti mnwu cendo ·. ſic habere firmam ſpem de indulgentia omniũ pec neime catoꝛũ· Quia ſi homo centũ peccata moꝛtalia cõmiſiſſet: ⁊ di⸗ (um ligentiam ſuam feciſſet audiẽdo ſermones ꝑpſcrutando ſuã lish conſdientiam ad recognoſcend ũ ſua peccata ⁊ nõ poſſet plu auideb ra peccata 63 decem cogn oſcere: 2 illa in tegralite C onfitet᷑ 1 ti pece⸗ libenter vellet omĩa conſiteri ſi ea ag noſceret:tunc deus ſibi ſeti omnia confeſſa ⁊ etiã oblita indulget · Vnde pſidoꝛus in quo tſisci dam ſermone . Confeſſio ſanat · cõfeſſio iuſuficat· cõfeſſio pec litel cati veniam donatOmis em̃ ſpes in confeſſione conſiſtit· xIn (diſt confeſſione locus miſericoꝛdie eſt. Sie etiã econuerſo · Si qs npii decem peccata moꝛtalia cõmiſiſſet: 1 ſolummõ nouem cõfite wur retur. ⁊ vnũ de hiis ſcienter obticeret ex verecundia: nullam fytere veniã conſequeret᷑ Vnde ambꝛo-in li:de ꝑadiſo. Non em̃ qq idun . ̃̊ a peceato iuſtificari poterit niſi pctm̃ ante cõfeſſus fuent bepere Vnde exemplũ. Grat quidã rex ꝗͥ habuit filiaʒ deuotaʒ ⁊ caſtã yni⸗ ꝗque fuit mater viduarũ ⁊ pupilloꝛũ:que pꝛopoſuit ĩtrare re nliuco lgionẽ cõſuluit papaʒ. Qui audiẽt tot bona ab ea fieri puu iflis⸗ peribus diſſuaſit ingreſſũ ·que iniecit poſtmodũ oculos uoſ agips in quendaʒ ſcriptoꝛẽ qui ei miniſtrabat ad menſam: ⁊ ex tali EPruede viſu cõcupiſcentia cecidit in lapſum carnis concepir Pue ntret rum. Que territa ꝓpter hoc factũ timens deboneſtare ꝑ hoc tſne totum regnũ totam parentelam Coſuluit quandam anti⸗· luni quam vetulam: que fecit ei aboꝛſum/ Ex hoc filia regis cõtur ciüſi bata ſic ꝙ amplius nunquam vel raro viſa eſt ridere vel gau Nalen dere ad quaʒz pater ait: Tu ſemper es turbata: nec delectaris lloi in his que ſunt mũdi.Ideo mihi placet vt intres in aliquam tlu religion 6· Que ingreſſa religionem ita ſerioſe vixit ꝙ raro vi opott ſa eſt cum ceteris puellis conuerſari vel letari:ſic ꝙ ipſa fuit unpl gremden danporb innſeentt tun lorie elſae hnali ardolon mamnüpeg öniſlunde. . . Gutirdo i p̈poſſe p terconftet Anedeug ſ anginn ncäfchoopt neconſſſtth nueno diin foremcont wi lllem onen ofeſtus fen corgllli ſutiner Pbezfung iouu umnatn cmtpt Anep he ndarm inn regs dun Deſent a ec Nall Siniiun mitgne 1, U . s rH 4 Mð ä JM S f ᷑ amplius nõ habet volũtatẽ peccandi eſt qñ nõ ſolũ poſtpoĩt exemplum omnibus virginibus . Que tandem infirmata gra uiter defuncta eſt· et infra triginta dies apparuit abbatiſſe dicens ſe eſſe damnatã · Et abba iſſa ait· Quomodo hoc factũ eſt ? cum tu tam religioſe vixiſti: ꝙ tu fuiſti ſpeculũ omniuʒ noſtrum ? Reſpõdit qdðᷣdam peccatum commiſi in ſeculo qð pre verecũdia humana nunq; confeſſaſ um: quiſ de hoc ſem per dolui et ſẽpeꝛ triſtis fui · Et eſt illud ꝙ ꝑdidi virginitatem meam et inſuꝑ pueꝛum quem ſic concepi occidi · Et ſi hoc pec catum confeſſa killem deus milleſies mibi indulſiſſet ſi mil leſies hoc commiſiſſem. Sʒ quia ego ſemp illud ſcie nter obti cui: ideo eternaliter damnata ſum. ¶ Secundi ſunt qui om nia peccata ſua que in memoria habent confitentur: ſed reti nẽt vnũ vel plura ĩ volũt ate iterũ faciẽdi · tẽ nõ ꝓficit iſtis talis cõfeſſio · Quia ſiẽ nullũ pẽm rebuãdũ ẽ ĩ actu:e nec ĩ vo rate. Ouilibꝛ penites di bere volũtatẽ ampliꝰ nunq; pec equi remiſſionẽ peccatoꝛũ · Signũ aũt ꝙ quis peccata: ſed etiaʒ occaſiones peccatoꝛũ · hoc ĩ illis apꝑet q voe abiiciunt ſuꝑpbũ habitũ. a caputia magna: crĩalia· pepla cũ q bꝰ peccauerũt· qꝛ vere penitẽs dʒ abicẽ ⁊ poſtponẽ illa oia Ibꝰ niſi ad peccãdũ vtebat᷑ · Ergo ſi cõfeſſoꝛ q̃ret an plus vis talia committereæ Rñdit verꝰ penitẽs nõ·q;diu 5 vſz ad moꝛ tẽ· Mẽs adhuc iulla oꝛna m̃ta cũ qbꝰ peccaſtigad d valẽt⸗Si n vis apliꝰ uti ad peccãdũ talibꝰ:nõ dare dẽs füliis tuis ul fůia bꝰ: ne deſ eis occaſionẽ peccãdi · alias reꝰ eriſ oĩʒ pcẽoꝛũ qᷓ ipni cõmittẽt · Ergo verꝰ penitẽs dʒ abiicẽ ñ ſolũ actũ ſʒ etiã uolũ tatẽ a occaſionẽ pẽandi · Vñ ſi qs illicite choriſaſſet: vel actuzʒ luxurie extra ſtatũ mr̃imonii cõmiſiſſet: l ĩebriatꝰ fuiſſet uel etiã ſuã ꝓpᷣaʒ uxoꝛẽ ſine cã ex rancoꝛe et uindicta ꝑcuſſ iſſet: Vel etiam cuicunqʒ homini malediyxiſſet· ⁊ ſic de aliis · q;uis illa oĩa cõfiteret᷑:tñ ſi non haberet firm ũ ꝓpoſitum amplius talia dimittere: confeſſio ſua ſibi nichil prodeſſet · Ergo opoꝛtet te in tali pꝛopoſito ad confeſſionem accedere ꝓ ampliꝰ vſʒ ad moꝛtẽ nũq́; vis illicite choriʒare: nec ad tabnã ire et te inebriare · nec vxoꝛem pꝛopriaʒ 1 alios homines nec Uebibe verbo nec facto contra iuſticiã offendere · 1 ſic de aliis peẽis · ehn Q (Tercii ſũt qui dolẽt de peccatis et confitent᷑ peccata ſua ken ſz ablata nõ reſtituũt· illis talis cõfeſſio nihil poeſt · qu hm au 3 guſii· Pccm nõ dimittit niſi ablatũ reſtituat t ĩ hoc nõ põt Pei eeronſ ari qͥ habʒ facultatẽ reſtituẽdi· Sʒ ſi pauꝑ eſt ⁊ nõ pt ine 4 ufficit volutas. Sciendũ aũt ꝙ quilibet ſtatim debʒ reſtitu?z ꝓximo ſuo ſatiſfacere anteq; ad cõmunionẽ accedat: ſi cõ Aun mode põt · Sed ſi diceres quõ debʒ fieri reſtitutio g= Rñudeo ſi nenn furtu cõmiſſũ ꝑ te eſt occultũ: tunc reſtitutõ debʒ fieri pe: ſa ek⸗ cerdotẽ vel ꝑ cõfeſſoꝛẽ ſine exp̃ſſione tui noĩs ne teip̃m infa⸗ d g mes.vljſi iã cõmode nõ potettſtirus tuͦ ꝑ eũdẽ ſacdotẽ l cõ uenn feſſoꝛẽ debes petere dilatöem ab alio.· Vlſt eſt manifeſtu tůͦe an x teip̃ᷣm dẽs dilatõem petere . Quod ſi ille tibi nolit dare dlia ð tõem: tũc tu teneris cedere oĩbus bonis tuis vſz ad extꝛemã gudeſ neceſſitatẽ ⁊ ei reſtituere bona ipſiꝰ ¶ Scendũ aut ꝗ; ꝗᷣ debita uun) tenẽtur ſoluere pꝛoximis ſi termimꝰ ſolutõnis aduenit 1 pit che ſoluere nolũt ſoluere: tales ñ debẽt abſolui a peccatis nec K ad ſacramẽti cõmunionẽ accedẽ niſi antea ſolueriĩt· ſtẽ ſeien wiide * dũ ꝙ nõ ſolũ magna ablata ſũt reſtituẽda ſʒ etiã parua. Ver nkd bi grã · ſi ad pꝛatũ ꝓximi tui iuiſſes ⁊ ei cõtra volũtatẽ ſuam lni vnu pãnũ plenũ gramibꝰ abſtuliſſes Vel ei alias in fructibꝰ nrif 2 ſegetibꝰ dãnũ ſciẽter cũ pecoribꝰ ĩtuliſſes vel botros ð vri tſn neis vl' poma vl pirade arboribꝰabſe cerpiſſes: tuc tu teneris ſnyin ſm cõſiliũ cõfeſſoris ꝓ bis oĩbꝰ ſ. atiſ facẽ. Vñn ſciẽdũ ꝙ qᷣ ſic di ſecnage uerſis hoĩbꝰ ꝑua dãna ĩtuliſſʒ:quos tñ nõ noſe cit tal debz fa⸗ frn ce vnã ſů umã pᷣm ſuã eſtiatõem· et cũ cõſilio ſui cõfeſſoris illä in in ſũmã dare ad ſtructurã alicuiꝰ eccĩe·1 ſignãter ad illã ĩ cuius foyno. òòMWU! prochia dãnũ fecit vel etiã pauꝑibꝰ. Et notãdũ ꝙ vſurani q nsſ . vſurã acceperũt.a luſoꝛes qͥ ex auaricia ꝓpter lucrũ luſer̃t onye 1 mercatoꝛes q emẽdo vl vẽdẽdo ꝓximos deeperũt. mecha füot nci ꝛ laboꝛatoꝛes qͥ in laboribꝰ ſuis ſciẽter fraudẽ cõmiſer̃t mnur 1 ſerui a anaulle qͥ bona dñoꝛũ ſuorũ abſtulerũt. om̃es iſti nõ lihh poſſũt abſolui a pccis niſi reſtituãt. Vnde ad vere penitẽtes gli loquitur dominus· Quarto Regum · viüi · Reſuitue ei omn ia . cüi ι 4 ofitezt peren ſi inn ihoers ſ rns Nhteſttne dr ſics bpidenn gfenpen teißfnit⸗ ſdteld umteſtäi oledardi ſedetm irgadr damrzpit ſporns t et beſeen ipruſe Clariſun ginfit lbormbö ictuteten ign tel f ns ind läinn plaremg locüün, 6ternn de nſe inſte eepeltin que ſua ſunt · Et leuitici. vi. Reddet omĩa que ꝑ fraudẽ volue nt habere integraHinc etiã xp̃s dicit ĩ euagnelio. Redde qdð dẽs . Vnde aug? · Tu petis ꝙ det tibi deus qð ex debito nõ de bet tu nõ vis ꝓximo tuo reddere qð ex debito debes ¶ Itẽ ſciendũ ꝙ bec reſtitutio nõ ſolũ intelligenda ẽ de rebꝰ iſus: ſed etiã de fama hoĩs honoꝛe· Grauius em̃ peccamꝰ auferẽ do ꝓximo famã bonã q; ſi ei auferamꝰ quaſcunqʒ res tpales. quia fama melioꝛ eſt q; aliqua tꝑalis res eſſe poſſit. Vñ ſalo· puer · xxii· Melius eſt nomẽ bonum q; vngenta 2 diuitie Sx quo patet ꝙ detractoꝛes bone fame deterioꝛes ſunt q́; fures vel raptoꝛes rerũ tꝑalium· Ambꝛo· Tolerabilioꝛes ſüt fures qui nobis bona tẽpoꝛalia den piunt: q; detractoꝛes qui noſᷣ bonam famã noſtram dilacerantergo qui falſe ꝓximum ifa qui veniã peccatoꝛũ ergo illi detractoꝛes difficulter ſatiſ fa⸗ dunt· Vnde feronimus. Non facilis venia pꝛaua dixiſſe de re ctis· Simil iter uli grauiter peccant qui detractoꝛes libenter audiunt · Vnde bern Derrabere an detrabentem audire quid boꝛũ damnabilius ſit: non facile dixerim · vnde inter oĩa pec cata difficilius dim ittunt᷑ illa duo peccata ſcʒ detractio 1K in iuſtarũ rerũ ablatio· t ratio eſt q; bbinon ſufficit contriti⸗ nec cfeſſio niſi fiat bõe fame ⁊ rei ablate reſtitutio· ( Quar 3 ti ſunt qui confitentur peccata ſua: nec tamen ſuis offenſo ribus indulgere volunt· ⁊ talis confeſſio non eſt vtilis Quia talem indulgentiam accepturꝰ eſt a deo: qualẽ ip̃e dederit meis Reſpondeo ꝙ ſic opoꝛtet te indulgere inimicis tuis ꝙꝙ non vis te ex vindicta vel rancoꝛe vindicare nec verbo neq; facto ttem vt nec vindictam petas a deo ſuper eum ven ire in futurum. et vt ei omnia ſigna cõia caniatis exbibeas: que aliis hoĩbus exhibere cõſueuiſtiſqʒ loquẽdo ſalutãdo a ſic de eoꝛũ ire:nec eos in via ſalutare: nec rñdere · ꝗ oĩa ſunt ſigna rancoris in coꝛde q́;ʒuis oꝛe dicãt ſe eis indulſiſſe. Vnde hlap mo ſuꝑ MathNihil pdeſt oꝛe dimittere: ſi ſeruat iracundiaz in mente. Ergo verꝰ penitẽs nõ ſolũ oꝛe ſed ey coꝛde debet 1 dulgere . Et poſſet eſſe tãta iniuria et offẽſa·et qͥs poſſʒ ex tã to feruoꝛe indulgere ꝙ ex hoc ſequeret᷑ remiſſionẽ oĩm pẽo rum ſuoꝛum. Vnde Grego. Qui in ſe pecãti clemẽter indulſe rit. nullũ feſtigiũ peccati in eius anima reman ebit (Exẽpluz Grat quidã miles qui occidit patrẽ alteriꝰ militis.· et filiꝰ eiꝰ queſiuit opoꝛtunitatẽ quõ poſſet vĩdicare patrẽ ſuũ· et conti git ꝙ in die paraſceues ille miles ĩceſſit ſine armis Queʒ ile alius inſecutꝰ eſt volẽs eum occidere-Lunc ille pꝛoſtrauit ſe ante pedes eius dicens Hopter moꝛtẽ domĩ noſtri hieſu xpᷣi quã hodie pꝛo nobis ſuſtinuit ignoſce mibi ꝙ patrẽ tuũ occi noſco:a eleuauit eũ de tra.⁊ ĩ ſignũ recõciliatõis oſdatꝰẽ eũu di. Tũc ille cõꝑũctꝰdixit· Nꝛiopt moꝛtẽ dñi niii Cũ autẽ idẽ miles ecclłiam intraret· et eũ ceteris erucifixũ do mini nĩi hu xpᷣi oſcularet᷑ · Tũe crucifixꝰ ãplexatꝰ ẽ euʒ dicẽs OQuia hodie ĩdulſiſti li ꝓpter me: qͥ tibi patrẽtuũ ocÄdit Kõ hodie indulgeo tibi omnia p eccata tua. et in ſignum recon: ciliatõnis olculoꝛ te in maxillã tuam Quod videntes cireũ ſiantes glorificauerũt dei bonitatẽ et mĩiam. Sciẽdum tamẽ quãdo quis alteri iniuriam fecit:tũc ille tenet᷑ offenſã dimit tere · ſed iuſtid ã põt ab eo exigere · vt ei ſatiſfaciat et daänum recompẽſet hᷣm ꝙ iuſticia dictauerit ¶ Quĩti ſunt qͥ etſi veꝛe peniteãt ⁊ cõfitent᷑ oĩa pcc̃aſna:tamẽ ĩmediate recidiuãt:Ta lis penitẽtia etiã erit eis inutil is. Vnde Rug · T nanis ẽ pnia quã ſequẽs culpa inquinat· nil palet a malis veniam poſceie et mala denuo iterare · Sciẽdũ ꝙ recidiuãtes poſtq̃; cõſecuti ſunt remiſſi onem pecc atorum denuo peccant peioꝛes effi ciuntur q; ante fuerũt· Lucexi· Erunt nouiſſuna hoĩs illius peioꝛa prioribꝰ· Itẽ tales deũ grauiter offẽdũt ꝓpter ingra⸗ titudinẽ. Vnde Tſidoꝛꝰ de ſũmo bono · Deriſoꝛ ⁊ nõ penitẽs eelſt qui adhuc agit ꝓpter quod penitet · Verbi grã · ebrioſus cõfitet᷑ ⁊ ecõuerſo ſtatim poſt paſcha ĩebriat᷑· Silr blaſfemꝰ iracundus ſuꝑbus luxurioſus.a ſic de aliis · Ergo penitetia verade eectt 1 lice lgrei deteſtet uus ent ltttns indidil znconſe dt inut broſius⸗ Siccyn m mere⸗ lunguine Vwel⸗ oludee dormin penter ſeetian Ren N ſaintll⸗ ſoicoo ninigu Inon peechel Moro⸗ irof Wirde cden ſere fecund deoco duoſe De SCRW. FeNTGN. V Aenn lodt Neber Ppchet ne anſe Niter ile k.KC.*1 diſbin Efl eſoe nse. oſtrute. Tihieſin metui aan deted snuchrid ian dich iͤaadrii gunnan entescten cedunmtuni oſſenidint e E danun tqjetiben tddiͤtl nmnsini nun oen ſ oſeen peotes⸗ poistn vera debet eẽ ꝑſeuerãs. hoc eſt ꝙ ſp doleat ſe peccaſſe · et étm̃ Eerara ei diſpliceat vt nunq́; libeat illud reiterare · MHugo de co victoꝛe · Quãdo deꝰ in cõtritõe abſoluit hoĩem a peccatis ligat eũ vinculo ꝑpetue deteſtatõis vt peccatũ decetero ſẽp uus erit · ſupple · in pnĩa. fitẽt · tñ ꝓpter multitudinẽ pcc̃oꝛũ vel pꝛopter malam conſuetudinem pec deteſtet᷑ · Vnde mathei · x· Qun ſeuerauentt vſa in finẽ hic ſal Sexti ſũt qui cõ am conſequent᷑. Ruguſtinꝰ.Penitẽtia que ex fiducia non ꝓce dit inutilis eſt:ſterilis manet·⁊ ſine miſericoꝛdia · Vnde Am broſius. Nõ põt bene agere penitẽtiã qui nõ ſꝑat indulgẽtiã Sic cayn penitẽtiã egit dicẽs. maioꝛ ẽ mea iniqtas q; vt veni am merear. Sic ⁊ iudas penitẽtiã egit dicens. Meu q; tradidi ſanguinem iuſtum. et ſic deſperauit et ſipt um ſuſpendit Vnde Leo apa in quodam ſermone · Sceleratioꝛ omnibus o Fuda et infelicioꝛ extitiſti: quem non penitentia duxit ad dominum: ſed deſperatio cõtraxit ad laqueum. Vnde verus T candi diffidunt ſe poſſe ſati facere nec per conſequens veni penitens debet cum bona fiducia confiteri et penitentiã age re etiam ſi mille millia peccata moꝛtalia commiſiſſet · Vnde Bein. Maioꝛ eſt dei pietas q́; queuis iniquitas . Sicut enim ſeintilla in medio maris:ita omnis miquitas hominis ad mi ſericoꝛdiam dei. immo nulla eſt comꝑatõ quo ad peccata ho minũ que ſũt finita ⁊ quo ad miſericoꝛdiã dei q̃ ẽ ĩfinita· Vñ Ariſto · vii · Phi. Einiti ad ĩfinitũ nllła ẽ ꝓpoꝛtõ · Vñ dñs dicit p Gechielẽ xviii· In qᷓcũq; die ꝑccoꝛ ingemuerit.⁊ꝛc̃.dꝰ .xviii Nolo moꝛtẽ peccatoris 1 tñ nõ rſignãt officia ꝓhibita:q̃ ſine pccẽ̃o moꝛtli ꝑficere nõ conſuetudine vel timoꝛe humano:non ex gratia nec caritate Et talis confeſſio non eſt deo accepta nec homĩ ſalutifera qᷓ nõ ex caritate ꝓcedit ſʒ ſoluʒ ex timoꝛe humano ⁊ etiaz ex ve recundia. quia verecũdant᷑ ꝙ ſe aliis xp̃ianis nõ cõfoꝛmant Septimi ſunt qᷣ cõfite nt᷑ pcc̃a ſua oc qᷓre ante·xxv. E. ¶ Octaui ſũt qᷣ cõfitẽt᷑ ex ſola „ ideo confitent᷑ ne ab aliis hominibus deſpiciantur· Gt illoꝛũ qui ſolũ ex timoꝛe et ex verecundia bumana confitent᷑ ſunt duo ſigna per que cognoſcuntur . Primũ ẽ ꝙ tales differũt v ſuam confeſſionẽ vſq; ad vltimã hebdomadaʒ tunc qũñ vltra differre nõ poſſunt: tunc cõfitentur ex quadã verecundia ne videant eſſe heretici vel pagani:ne poſt moꝛtẽ peiuent᷑ ecleſi aſtica ſepultura. Quia ſm ius canonicũ qui non con fitentẽ in quadꝛageſima a cõmunicant in paſca non debent ſepeliri in cimiterio vel alio loco ſacrato ſed in campo. Sed ſi liceret non eſſet verecundia: tunc tales qui ſic diſtulerüt ſuam con⸗ feſſionẽ vſq; ad vltimã hebdomadã cũ tam̃ bene babuiſſent tempꝰ 1 opoꝛunitatẽ cõfitendi vlterius differrẽt: ⁊ raro vel nunquã cofiterent: ſi boĩes non timerent. ⁊ hoc eſt ſignum ꝙ non habẽt gratiã ⁊ caritatẽ. Quia hm grego- Caritas non eſt ocioſa · opꝑatur em̃ magna ſi eſt. Vnde bern · O bone hieſu eſt amoꝛ tuus tranſitoꝛius ſed eternus. Ex his ſequit᷑ ꝙ ſi ta „ les haberẽt gratiã caritatẽ: tempeſtiue fuiſſent moti ad cõ feſſionẽ ad penitentiã agendã vt digne poſſent cõicare ſa⸗ cramentũ · Et vt opa eoꝛum eſſent deo accepta- Quia vnum pater noſter vel vna dies ieiunii poſt cõtritõem 1 cõfeſſionẽ plus valet q; mille pater noſter vel totã quadꝛageſimã ieiu⸗ naſſe in vnd peccato moꝛtali. Scom ſignuʒ ꝙ tales tam cito poſt paſca recidiuant 1 in nullo vitã ſuam emendant: ſz ime maediate poſt paſca viuunt ſicut antea vixerunt: eadem pec cata iterato cõmittunt que antea cõfeſſi fuerũt· Et hoc eſt ſi⸗ gnum nõ vere ſed ficke non er caritate: ſed ex coſuetudine enitenti egerũt nec firmũ pꝓpoſitum emendandi habueft per Noni ſunt qui cõfitentur 2 penitentiã ſuſcipiũt: ſeo eam eo q; eſt vnus caſus de quattuoꝛ caſibus in qui x cõfeſſio · hoc quere · iii · D. Decimi ſunt qui vere penitent lent de omibus peccatis ſuis conſitent᷑ omnia peccata ſua Pare rintegre in quibus reco gnoſeu nt ſe deliquiſle· 2 hñt ſatiſfacere ᷣm conſiliũ ſui confeſſoꝛis ſeᷣm ſuã poſſibilitatẽ Et qui iſta habent illi remiſſionẽ peccatoꝛũ ſuoꝛũ cõſequunt᷑ non eſt amoꝛ tuus ocioſus· qui te diligunt non tepeſcũt. Nõ non pficiunt · talis cõfeſſio nõ pficit ad ſaluteʒ· Moc patet ex be iteranda E ſitot ſeneon Peltaut d arch contrita dupol tiſſycer⸗a ſeprrat btißei⸗ eyintim nitenti ſbiumi nicordi ſbiſoun mensdie impon catis n coͤtnitoe megen intima ſinepun „/ P 4 ſtar gua Gantho nobadn modish Drinof 1oſa⸗ qoiiſt ſponde te coſit deſder⸗ ntie craund, 4 Purnane ncoſſtetefn ri edſelrenten irſuunen eahriſee rirnnndn Ne ſGen Cantas n Obonehe ſeguit ft nenwtt lent cdie Quis Nn Nngini an. taies tun to. Edeſie . ntrrenenpe GeOe ercord. Dmmmtn dpinſpen rpitet . teranda fe pentn 1 icie 1ſi tot peecata cõmiſiſſent quot ſunt gutte in mari:quia mi ſenicoꝛd ia dei ſuꝑ omĩa opera eius. Exemplum· Nobilis qͥdã peecauit cũ filia ꝓpꝛia: ⁊ cõpunctꝰ in quodã ſermone acceſſit ad archiepiſcopũ quendã in francia ⁊ cõfeſſus eſt cũ magna contritõe:⁊ queſiuit ab ep̃o vtrum adhuc gratiã ⁊ miſericoꝛ dizã poſſz conſequi a deo ,y Reſpondit ep̃s ꝙ ſic · ſi ſaltem ſa⸗ tiſfacere vellet · quia dei miſericoꝛdia eſt infinita · Et ille dixit ſe paratũ eſſe ad oẽm ſatiſfactõem ſcdðᷣm ſuam poſſibilitateʒ. ESt iße iniunvit ſibi ſeptennẽ penitentiã· Qui nobiis gemens ex intima coꝛdis cõpunctõe petiuit ſibi iniungere maioꝛẽ pe nitentiã dicens · Qſi vſqʒ ad nouiſſimũ dieʒ peniteret nõ eẽt ſibi nimiũ ꝓ tantis peccatis · Tuncepiſcopus videns ſuã inti mã coꝛdis cõtritõeʒ diminuit ſibi illos ſeptẽ annos:⁊ iniũxit ſibi ſolum tres dies in pane ⁊ in aqua· Et ille iterum plus ge mens dixit dñe quid facitis =6go petiui pnĩam maioꝛẽ ⁊ vos imponitis mihi minoꝛẽ: ⁊ etiã quaſi nullã ꝓ tam magnis pec catis que cõtra deũ cõmiſi· Tunce epũs cernẽs ſuam maximaʒ cõtritõeʒ coꝛdis iniunxit ei niſi vnũ pater nr· Tunc ulle maxi⸗ me gemens:⁊ ſic gemendo exſpirauit · Et credendũ eſt ꝙ iſta ſine purgatoꝛio ad celum euolauit · De ſacramento euchariſuie- intima coꝛdis cõtritio deleuit ſibepenã ⁊ culpam.⁊ ꝙ ſtatim 1 In quibus verbis fit mentio de ſacramento euchari⸗ dſie qð eſt quartũ ſacramẽtũ in oꝛine· Vnde hic qgue ritur qualiter xpᷣs ſit in hoc ſacramẽto? Reſpondeo ſᷣm ſan cctum tho . in. iiii · di · x · Ohꝛiſtus idẽ qui de virgine natuſ ⁊ pꝛo nobis paſſus eſt cõtinet᷑ in hoc ſacramento · Itẽ querit᷑ quot modis hoc ſacramentũ ſumit᷑ Reſpõdeo ꝙ tripliciter ſumiẽ Drimo ſpiritualiter tm̃ vt qui accipiũt rem ſacramẽti ·i· grazʒ 2nõ ſacramentũ · Vnde augꝰ. Crede ⁊ mãducaſii · Sed querit Fro mea vere eſt cibus ⁊ ſanguis meus vere eſt potꝰ R qui iſti ſunt qui iſtud ſacramẽtũ ſic ſpũaliter accipiũt g Re ſpondeo ꝙ ſũt quattuoꝛ genera hoĩm rimi ꝗᷓ ĩ infirmita α , „ „ z „à. „ te cõſlituti ſunt:ſic ꝙ non retinẽt cibuʒ:⁊ tamẽ ex toto coꝛde deſiverãt hoc ſacramẽtũ tamẽ pꝓpter infirmitatẽ 1 vomitũ „ * nõ pᷣſumũt ſumẽ. Et iſti mãducãt ſpũaliter · i.gr̃aʒ ſacramẽti peipiunt ꝓpter deſideriũ qð habẽt ad ſacramẽtũ· Et taleſ nul lo mõ debẽt ſumere hoc ſacramẽtũ qui ſic ĩfirmi ſunt ꝙ cibũ uate nmnullo mõ retinẽ poſſũt.qꝛ ſufficit eis illa ſpũalis mãducatio. cra Vñ exẽplũ · Quidã hñs deuotõʒ magnã ĩ ſacram̃to altaris oĩ auut die ſi aliquo mõ pot uit integrã miſſã audiuit· Cũ moꝛi debe Aiu ret. 7 Pbeer vomitũ cõicare nõ poſſet·⁊ de hoc multũ dolens n11. petiit ſibi latus ſuum lauari ⁊ in panno mundiſſimo coꝛpus ALzc xp̃i ſupponi· Quo facto pannus paulatim coꝛꝑi xp̃i ceſſit et ſerete mox vt coꝛpus yp̃i nudam carnẽ illius homĩs tetigit vſq; ad nndi⸗ coꝛ cunctis videntibus penetrauit · Secundi ſunt qui pie: “ parauerũt ſe ad hoc ſacramẽtum ſcᷣm ſuũ poſſe·⁊ ſacerdos xiſn denegat eis etiã cũ ipſi hũiliter petũt ⁊ deſiderãt hoc ſara gpee mentũ. ſic ex obediẽtia ſac erdotiſ abſtinẽt a ſacramẽtali per nehe ceptõe iſtius ſacramẽti. Fſti etiã vtputo ſpũaliter ſumũt.er eni ßo patienter ferre debẽt tales ſi hoc ſa cramentum eis nõ ad ikde libitum poꝛrigit᷑ ¶ Tercii ſunt qui in agone con ſtituti liben m ter vellent confiteri cõicare. ⁊ ſac erdotẽ habere nõ poſſũůtt· 1 DMM ſi tales in tali ꝓpoſito ⁊ contritõne decedũt: ſpũaliter cõica iin „. uerũt ꝓpter cõtritõem quã habent de peccatis: ⁊ deſidenruum in qd habent ad ſacramẽtũ · Scie nduz ꝙ deus qñqʒ pmittit ſuꝑ “ aliquos vt ſubitanea moꝛte moꝛiant᷑ ſine cõtritõe ⁊ ſacramẽ⸗ id tis vt cõmuniter illis contingit qui parentes inbhonoꝛant. vl 2 n etiã qui alias enoꝛmiter contra deũ delinquunt non ex igno ⸗* rantia vel infirmitate: ſed ex certa malicia: vt vſurarii adulte forn ri luſoꝛes blaſphematoꝛes.⁊ ſic de aliis · ¶ Quarti ſüt qꝗᷣ ex pu⸗ e ro coꝛde deo ſeruiunt 1 cum magno deſiderio hoc ſacramen lulee⸗ tum appetunt attamen ex humilitate reuerẽtia ſacramenti ue non aundent ad hoc ſacramentũ accedere · Et ſic omĩ die q̃libʒ an homo qui hẽt magnã affectõem deuotõʒ ad ſacramẽtũ põt enha ſic ſpualiter cõicare. Vñ augꝰ. Crede ⁊ manducaſti · t tales nn qñq; qui ſic cũ magno deſiderio ⁊ affectõne audiunt miſſam ote maioẽ gratiã interdũ poſſunt conſequi q; ip̃e ſacerdos cele⸗ N bpiꝛiꝛans ipſam miſſaʒ quia ſacer dotes non ſemꝑ ſunt bene di⸗ tuml ſpoſiti:ſed quandoq; diſtraca ⁊ indeuoti · D .— Din Bſinne ubttieſn lsnden ſtoalenus Uünoi ☛— ſümape Nicht engtnin ſuneqpin⸗ ſen ſacen rithoeſ wenerlin ner ſunitt D SVCRNMN. EVCEIRIS. (Qui indigne cõmunicant · .* ‚₰ Ecundo ſumit᷑ hoc ſacramentũ tantũ ſacramentaliter B vt cõicans ĩ peccato moꝛtali · ſic iudas cõicauit. Et quã is tales peccatoꝛes verũ ſacramentũ ſumũt:nõ tamẽ fructũ acramẽti ꝑcipiunt: ĩmo ſeptẽ magna ꝑicula ĩcurrũt. Drimo quia tales homicide xp̃i ſunt · Vnde · i coꝛin. xi · Quicunq; mã ducauerit panẽ vel biberit calicẽ dñi indigne reus erit coꝛpo nas ⁊ ſanguĩs dũi. Vnde ambꝛo Qui indigne xpᷣm ſumit: idẽ eſt acſi ip̃m ĩterficiat · Vnde dicit wilhel · lugdunẽſis. Si quis ſciret qui fidem haberet: ſe ſemel xpᷣm crudſixiſſ ee vellet nudis pedibus toto tpꝑe vite ſue penitẽtiaʒ agere· Quid ergo deberent illi facere qui totiẽs indigne cõmunicauerũt: pec catũ ſimile uli peccato totiens cõmiſerũt g Vnde grego· Ma gis peccat qui ſpernit regnantẽ in celo: qᷓ́; qui crucifixit degẽ tem in terra. Secundo tales quandoqʒ; puniunt᷑ in coꝛpe q ĩ terdũ infirmant᷑ poſt indignã cõmunionẽ. Vnde apls · i. cor. nrumasnen onſcatut ien arſopolit üli 3 Ndenn gmn xi· Ideo inter vos multi infirmi 2 ĩbecilles.⁊ in ſignum huiꝰ poſt paſca tales indigne cõicantes tam diuerſis ĩfirmitatibꝰ a deo plagant᷑· Imo qð maius eſt quandoq; poſt indignam cõmunionẽ moꝛte ſubitanea monunt᷑· Vnde legit᷑ · O quidaz ſacerdos ꝓhibuit quẽdã peccatoꝛẽ a cõione · qui cõfuſione hu . mana ductus acceſſit ad cõionem cuʒ ceteris hoĩbus.Et quã toelion cito coꝛpus ad inquinatũ os ſuum accepit: tamcito infelicem boront! anĩam ſuam reddidit · exſpirauit moꝛte ſubitanea coꝛam oĩ tnorai populo · Tercio tales peioꝛes ſunt iudeis. Drimo ĩ hoc ꝙ iudei ſrmimut ignoꝛanter xpᷣ̃m crucifixerunt. Vnde apłs·i:cor.ii· Si cogno⸗ lrjerp uiſſent nunquaʒ dñm gloꝛie crucifixiſſent · Sed iſti chꝛiſtiani rſacrant indigne cõmunicantes peccant ſcienter · quia credũt ibi eſſe creatoꝛẽ ſuum hieſum xp̃m marie filium. ét quanto grauius eſt peccare ſciẽter q́; ignoꝛanter: tanto peioꝛes ſunt indigne cõmunicantes ip̃is iudeis · Et in ſignum huiꝰ xp̃s non poteſt pꝛo talibus oꝛare patrẽ ſuum ſicut oꝛauit ꝓ iudeis dicẽs DPa⸗ ter ignoſce illis qꝛ neſciunt quid faciunt· Secundo quia con tumelia crucifixionis chꝛiſto tantuʒ ſemel a iudeis eit illata- b indigne cõmumcantibus totiẽs quotiẽs indigne ſciẽter eVCIBIS. , d ſacramentu acceſſerũt· Vnde apls heb· vi· Rurſ. um crucifi pynte gentes filiũ dei . ¶ Quarto quia tales iudiciũ ſibi manducãt ſt bibunt.· Et ſic ↄñr incidunt in illam ſmiam quã dñs dicturꝰ didde eſt in extre mo iudicio ad illos q a ſiniſtris eius erunt . kte ma poorp ledicti 16. (Quinto tales indigne cõicantes ſimiles ſũt iude 10h 1 eis continget vt iude de quo legitur ſathanas in eũ in⸗ ſtet troiuit 1 xpᷣm tradidit ⁊ deſperauit.⁊ poſtmo dũ ſeipſum ſu (nm ſ pendit ˖ Sic indigne cõieantes incidunt in maioꝛe poteſtateʒ mMmwne diaboli q; antea fuerũt· Scõo iudas xpᷣm tradidit 2 udeis ve gnec didit · ſed indigne cõmunicans peius facit· Vnde remigi ſ up viOn illud math.· Ve illi per quẽ füius hominis tradet᷑ ve tradenitt ſacrn ſacramento ſumentibꝰ illũ· Et ſi non tradũt iudeis ad crudfi amde gendũ: tradunt tamẽ ipſum mẽbiis inimici conſumendumm glusl Ende etiã augꝰ· Magis peccant tradentes chꝛiſtü peccatoꝛuʒ ſpintn mẽbꝛis q; qui tradiderũt cum crucifixoꝛibꝰ iudeis · Ergo xps ha poteſt dicere hm Grego de quolibet ſumente coꝛpus ſuũ in⸗ en digne ſicut dixit de iuda · Verũtamen manus tradetis me me⸗ ſaP cum eſt ĩ menſa- Sicut iudas tradidit xpᷣm ꝑſecutonbus. Sic venp ſumens coꝛpus chꝛiſti indigne tradit illũ quantũ ĩ ſe = emnn monibus dum ponit illũ in locum qui eſt demonu· Bexto 2“ quia ẽ magna ingratitudo que ibi cõmittit᷑ · Nam in ſacramẽ Ve. to illo moꝛs dñi miguratur quã pio bomibus ſi uſtinuit ˖ Vnde ſcyun apls · i · cor. xi · Quotienſcũ q; mãducabitis pan ẽbunc 7 caliceʒ Z bibetis moꝛtem dñi annunciabitis ꝛc· Vnde etiã xpus quan⸗ ien do hoc ſacramentũ inſuituit dixit hoc facite in meaʒ cõmemo ger⸗ ratõem· Magna vero ingratitudo eſt ei cõtumeliam inferre WH“ eius vulnera renouare quẽ recoꝛdat᷑ moꝛtuuʒ ꝓ ſuo amoꝛe “ 21 ſalute· Vnde dñs poteſt dicere indigne cõicantibus dictum iin Dſal. Supꝑ doloꝛem vulnerũ meoꝛũ addiderunt ktẽ magnai , diin gratitudo eſt ꝙ ibi venit diuina maieſtas viſitare boĩiem in lo ſacramento altaris ⁊ hoc cũ plenitudine chariſmatũ ⁊ grati lie arxrum Vnde illud ſacramẽtũ vocatur euchariſtia · i eſt · bona OWðWð gratia Et miſer hbomo non timet contumeliã ei inferre quez M piꝛo poſſe debuit honoꝛare· Satis ammirare poſſumus i hac nap * nſunang immdert idin en und en lesſarin 1s imeün ſſäpſun iarrſer⸗ tngdi Penigſi petrder ſcentinſ ſumendu küperang asErgo opnsſtin pasnenr Nolus 5 iki. ni⸗ Cinn ninlſaen Mnuit⸗Da ne 1cd ; neno uniſer ſo Anor dus din ſpiritualis cibus ſi aliquẽ reperit malignitate pollutu parte diuinam bonitatem humanam peruerſitatem · Vnde pſal Quid eſt homo quia magnificas eum.Et etiã bene põt dici de domino hieſu xp̃o illud Cecł.xxix · Daſcet ſcʒ cum coꝛ⸗ po:e pꝛopꝛio· ⁊ potabit cũ ſanguine ſuo pꝛecioſo ingratos- adhuc amara audiet· Septimo quia tales indigne comuni⸗ cantes infelicioꝛes vident᷑ eſſe ceteris peccatoꝛibus Ip̃m em̃ ſummum bonum eſt eis noxium ex ipᷣa medicina infirman tur· ⁊ ex ipſa vita moꝛiuntur · Quia ſicut ex illo ſacramẽto di⸗ gne cõmunicantes acquirunt ſibi vitaz eternam:· Vnde Zoh. “ ⸗ „ . „ .„ ℳ vi · Qui manducat hunc panem viuet in eternum · Sie ex eodẽ ſacramento indigne cõmunicantes incurrunt eternam dam natõem · Vnde criſoſt · ſuper Tohem · Sicut coꝛpoꝛalis cibus cum ventrem inuenerit a diuerſis humoꝛibus occupatũ: am⸗ plius ledit magis nocet naturã ⁊ nullum pꝛeſtet auxiliuʒ ita s8 eum perdit non ſua natura ſed accipientis vicio. ſciendum quilibet cum deuotõne ⁊ reuerentia i timoꝛe ad hoc ſacramentũ debet accedere· i ad hoc incitãt nos diuerſa exempla ſacre ſcripture · Nam beatus łoh̊es baptiſta ĩ vtero matris ſanctificatus a puericia in heremo cõuerſatus inuita tus a domino vt eum baptiʒzaret: timuit tangere verticẽ dñi Vnde cantat eccleſia. Baptiſta cõtremuit ⁊ non audet tangẽ ſanctum dei verticẽ: ſed clamat cuʒ tremoꝛe ſanctfica me ſal uatoꝛ· Quantomagis nos timere debemus cũ coꝛpus chꝛiſu verum ſumimus.exquo tohes intantũ timuit verticem dñi tangere: qui tante ſanctitatis fuit ꝙ xpũs de eo in euãgelio teſtimoniũ phibuit dicens · Inter natos mulierũ nõ ſurrrexit maioꝛ Tohe baptiſta · Item beatꝰ marcus ſibi abſcidit pollicẽ vt ineptus eſſet ſacerdotio· tantum em̃ reuerebatur coꝛpoꝛis dñi confectõnem · tem quidã ſenioꝛ inter heremitas cum ab illis eligeret᷑ in ſacerdotem: ⁊ ab epiſcopo eſſet oꝛdinatꝰ:ait· . „ Licet ego ſacerdos ſim oꝛdinatus: tamẽ in vita mea nunquãꝗ conficiã: reputãs ſe indignũ cõficere coꝛꝑus chꝛiſti · It legit̃ Mathᷣ·viii · ꝙ centurio dixit chꝛiſto dicenti ei ego veniam cu rabo puerũ tuũ· Dñe nõ ſũ dignus vt intres ſub tectũ meũ: XKVt. deſiet Sic quilibet cũ vera humilitate 1 reuerentia ad hoc ſacramẽ inbor tum accedere debet cogitando ſic· O deuſ ad illud venerabile DW „ . acram en ſufficerent mille anni ad pꝛeparatõem con uas⸗ dignã. quantomagis ego miſer indignus ſum qui pecco quo ten tidie· ⁊ heu impreꝑatꝰ accedo· quãuis em̃ nõ ſim dignꝰ:tamẽ lra ſum bene neceſſariꝰ hac ſalubꝛi medicina. Vnde ambꝛo· Qui re i ſumus . medicina eſt celeſte 1venerabile ſacrament. 8 (Eructus digne cõmunicantium. ni Ggtibe nundel dobit co bienti indeos pope wrpe⸗ cia eſt ipſa anĩa quã pater miſit de coꝛde ſuo in vterum virgi nis. Quarta eſt vita cum coꝛpe · Quinta eſt ineffabilis deitas· M In pꝛimis quando accipis coꝛpus xp̃i efficieris particeps in oĩm bonoꝛum que xpũũs oꝑpatus eſt in vita ſua ieiunando pꝛe Keng. dicando diſcurrendo oꝛando vigilando 1 ſic de aliiſ. Inſuper totius me riti paſſionis xp̃i.Nam ſanctus tho· de aquino di⸗ cit . Qin qualibet miſſa inuenit᷑ omĩs fructus ⁊ vtilitas quã chꝛiſtus in die paraſceue operatus eſt in cruce 1 cum moꝛte . ſua· Et eandem gratiã 1 fructum quilibet deuotus qui digne Ercio umit ir ſacramentaliter Sirieualten t qui ĩ A gratia accedunt ⁊ digne cõicant:· uantũ autem bonũ ſit digne ſe p̃parare ad ꝑcpiendum ſacramentuʒ euchariſtie * poſſumus elicere · ex his parti culis que ibi ſu munt᷑ in hoc ſa⸗ „ cramento· Dro quo ſciendũ ꝙ quando coꝛpus xp̃i accipis hõ tunc ſumis quinq; ꝑtes. Drima eſt ipᷣm coꝛpꝰ quod ſumpſit de virgine qð ſpirituſſanctus de puriſſimo ſanguine marie fonnauit· Secunda eſt ſanguis ipſius quẽ fudit in cruce. Ter ſpond le dlkſi nonlun gſum cõmunicat percipit tem accipis ibi in hoc ſacramento ꝑticei: Nens! pationes omnium meritoꝛũ totius eecleſie ⁊ ſanctoꝛũ in celo tmronmn Vt boc verificetur in nobis quod chꝛiſtus in euangelio dicit ſenn Xlii laboꝛauerunt ⁊ vos in laboꝛes eoꝛum introiſtis· Minc eſt kiuche in ſimbolo catholice fidei dicimus· Credo ſanctoꝛuʒ cõmu⸗ Doolna nionem Vnde albertus magnus. Der verum coꝛpus chꝛiſti Nen i qr crar. omnes nos omnibus ehꝛiſti gratiis 1 omnium fidelium com municamꝰ pꝛopter quod iam cõmunio dicitur· Ideo autenm ſpee oĩm bonoꝛum xpĩ ⁊ oĩm ſanctoꝛuʒ facit nos cõicare:vt ſiquid HRelt lib pern rn⸗ lter i Utem bon euchunt Urt mboee ir miti Gcd ſun ngine un tinonce H wenm ni Polsderx ens wge aunmmdope Diürnun xigninon clltas 1cum ſot ruͤinc ngci⸗ N ſtslrA D SCREMENJ. eVCHNBRIS. NXV. deficit in ſingulis ex oĩm ſanctoꝛũ abundant ia ſuppleat᷑ Xbi in hoc ſacramento habemus virtutes patriarcharũ · reuelati ones illuminatões ꝓphetarũ · dignitates apoſtoloꝛũ ·victo rias martirũ ſanctitatẽ confeſſoꝛũ · mundicias virginuʒ · cari tatem angeloꝛũ. a cõſequenter bona ⁊ merita oĩm electoꝛuʒ: que omĩa a xpo in coꝛpus eius miſticum fluxerũt· Et de quo libet in quẽlibet ꝑ caritatem ſpirituſſancti gratia redundat. Vnde hieſus xpũs poteſt dicere ad quẽlibet digne cõmumcã tem illud Geñ. xxx· qdð iacob ad laban dixit · Modicũ habuiſti antequã venirem ad te: ⁊ nunc diues effectus es benedixit q; tibi dñs ad introitũ meũ · Secundo cũ accipis ſanguinẽ mundaberis a peccatis · Vnde hebꝛe.ix· Sanguis chꝛiſti emun dabit conſcĩ am noſtrã ab operibus moꝛtuis ad ſeruiẽdũ deo viuenti· Quia ſi ſanguis hircoꝛũ et vituloꝛuʒ in veteri lege iudeos mundauit · quantomagis ſanguis xpĩ qui effuſus eſt pꝛo peccatis noſtris emumabit animas nr̃as:quanto eſt ma ioꝛ pꝛecioſioꝛ carioꝛ · ¶ Quenitur vtrum ꝑ hoc ſacramentuzʒ deleant᷑ venialia? Reſpondeo ſm tho · in iii · di · xii · ſic. Non tamen optet ꝙ omnia venialia deleant᷑:ſed bᷣm mẽſurã deuo tionis· poſſet tamẽ tantus eſſe feruoꝛ ꝙ oĩa venialia deleret · Item querit᷑ vtrum ꝑ hoc ſ- acramentũ deleant᷑ moꝛtalia « Re ſpondeo ſm tho vbi ſupꝛa· Non delet moꝛtalia miſi oblita · Vnde ꝙ dicit᷑ ablutio ſcelerum dupliciter põt intelligi·vel ꝙ dicit᷑ ſic crimina abluere inquantũ ea impedit · vel de bis que non ſunt ĩ hoĩs conſciẽtia vel memoꝛia.ꝑ hoc ſacra mẽtũ ſcʒ ſumendo ſanguinẽ xp̃i peccata deleant᷑ oſtendit Criſoſt · dicens Monoꝛabilis ſanguis xpĩ ſi cum bona volũtate ſumi tur omnẽ egritudinẽ extinguere poterit Kmbꝛo. Debeo illð ſemp accpere vt mibi ſemꝑ peccata dimittant᷑· Vnde etiã bů · Euchariſie ſacramẽtũ potens eſt peccata cõſumẽè:debellare obuias poteſtates: inferre celis anĩas reuertentes de terra congine Nota ꝙ vinum qð dat᷑ cõmunicantibus non eſt vinuz conſe orpis cxatrũ: ſed eſt purũ vinum . quia ſeculares ſolummodo ſub ocun ſpecie panis recipiunt verum 2 totũ xpᷣm ſᷣm coꝛpus ⁊ aãam puIn 1 deit at. Sed ſac erdotes in miſſis reapiũt ſub ſpecie panis ruyrſin . xXR. D SVCERA. GVCEHNRIS. ⁊ ſpecie vini . Quomodo aüut chꝛiſtus ſit ĩte graliter ſub ſpecie vini in calice: ⁊ qualiter calix adoꝛandus ſit de hoc quere · i · S ¶ Tercio quando accipis animã xpĩ tunc accipis pignꝰ eter ne vite · ſi ſic in tali ſtatu decedis · Vnde canitur de hoc ſacra: mento. Et future gloꝛie nobis pignus datur. quia hoc ſacra⸗ mentum dat vitã gratie in ꝛeſenti⸗Tolᷣ· vi · Qui mãducat me ip̃e viuet pꝛopter me· Et in futuro dat vitam gloꝛie . Vñ Foß̃· * vi . Qui manducat meã carnem bibit meum ſanguinẽ habʒ pit am eternã · Quarto ibi accipis ſpiritũ chꝛiſi id eſt . vitam chꝛiſti. Et accipiendo ſic vitam cum coꝛpoꝛe mu taberis in deũ ſicut cibus ⁊ potus mutatur in te· Vnde vox diuina ad Kus. diyit· Non tu me mutabis in te: ſed tu mutaberis in me. Sie xpus dicit cuilibet digne cõmunicanti · Non tu me mutabis ĩ tentia homĩ in hoc ſacramento cõmunicata erit homo poten te 16. Quia quidq deus eſt ex natura: koc homo fit per gra⸗ tiam qui digne eõmunicat. Qum aũt deus habeat porenti infinita a ſapientis eternam 1 ĩmenſam bonitatẽ ey eius po tioꝛ tam ad operandũ q́; ad impetrandũ Ex eius ſapientia ef , fſicitur bomo ſapientioꝛ ad dilectõem boni 1 refutatõeʒ mali E tiare mſi ſolus deus Vnde bern · J ꝓmaginẽ quippe Ex eius honitate bomo fit magis pius ⁊ caritatiuus Pacit cus. ¶ QAunto recipiendo eius bonitatẽ anim a boĩs imple⸗ bitur gratia ⁊ dulcedine · Quia nihil poteſt aĩam hominis ſa⸗ pe dei fa cta eſt anima rationalisceteris omĩbus occupari poteſt ĩple ri non poteſt · Capax em̃ dei eſt. quidquid deo minus ẽ non eam implebit· Vnde pl⸗ al. Satiaboꝛ cũ apparuerit gloꝛia tua- Vnde exemplü legit᷑ in libꝛo de donis quidã ſanctus ep̃s . in feſto paſce dñũm rogauit vt ſibi reuelaret merita tunc co⸗ municantiũ. ⁊ dominus oſtendit ei ꝙ vidit aliquos quaſi pi⸗ cem nigros· alios vero vt ferrũ ignitos. alios vero ſanguino lentos ceteroſ vero adinſtar ſolis fulgidos · Reſpondit ei an gelꝰ dñi. Nigri ſunt luxurioſi ſuperbi· T gniti auari Sangui nolenti iracundi a blaſphemi:qui om nes indigni acceſſerüt quãuis ſint contriti ⁊ confeſſi:tamen non babent firmũ pꝛo . poſitum in futurũ abſtinẽdi. Ceteri vero qui ſunt lucidi ſũt tec dat noroe nore vond mon ocſ ptr. ſpon⸗ nond tendi nödet Kiauan nema W ſb ſune fa recd ſſe qu⸗ J e ülti qui acceſſerunt digne cum firmo propoſito abſtinendiꝰ Edne emendandi vitamſuuauum. Sr or. l Sequitur de ſacramento extreme vnctõis⸗·· eNin Vintum ſacramentü eſt eyxtrema vnctio · Materia aũt R Aheſmn buius ſacramenti eſt oleum oliue ab epiſeopo conſe⸗ ☚ cratum. tale oleũ a buius cõſecratio ſunt de neceſſi die G ema: ngmebe Dcvun tate buius ſacramẽti· Eoꝛma aũt huiꝰ ſacramenti bᷣm Thomã ſeſt oꝛatio depꝛecatiua dicendo ꝑ iſtam vnctionem 1 ſuã piiſſi tn mam miſericoꝛdiã indulgeat tibi dominus quidquid deltqſti rümni per viſum · Querit᷑ qbus conferenda eſt extrema vnctio? Re naN ſpondeo ſeðm petrum de tharantaſia· non niſi adultis infir⸗ in men mis in periculo moꝛtis conſtitutis ex ipſa infirmitate · Vnde emtie nec datur euntibus ad belluʒ nec nauigantibus aut hiis qui oſt gn mox occidendi ſunt· quia talis moꝛs non imminet ex defectu er weng nature ſed ex euentu foꝛtune · D ueris autem nõ datur: quia tigens non habent infirmitatem ſ Piritu alez contracta m ex peccato rbonoper moꝛtali actuali: nec diſpoſitõz deuotõnis ha bere poſſunt ad lpenn hoc ſacramentũ:nec etiam datur natur aliter ſtultis · Querit etig il vtrũ eytrema vnctio debet dari freneticis 1 amen tibus 5 Re bos m non debet dari · ſi vero petierint dari debet · Tamẽ hoc aduer Pone) tendũ eſt ſcom tho· ꝙ illis furioſis amentibus p̃apue dari N nõ debz: qui poſſent illi ſacramento facere irreuerentiã per prh aliquam ĩmundiciam: niſi 1 ipſi haberent lucida interualla in hnuin quibus ſacramenta recognoſcerent. item queritui vtruß e⸗ du trrema vnctio poſſit iterari⸗ Reſpondeo ſcdum Tho.in · iii · tgi MD diſ. xxiii. Tterari poteſt ſine aliqua iniuria ſ- acramẽti: quia nõ inin 4 hrꝛ abet effectum ꝑpetuum eo ꝙſ anitas coꝛpis 1 mentis que n ſfunt ef fectus eiꝰ amitti poſſunt. xn eadẽ quoq; egritudĩe ite è ran pot ſi pꝛimo quidẽ ſit in periculo motiſn eudoa⸗ poſt fo.⅝ recidiuum patiat᷑ · quia erit quaſi alia infirmitas Et ſimiliter wodo ſi ſit egritudo diuturna · vt ydꝛopiſis · quia tunc debet fieri num quando videtur pꝛoducere ad periculuʒ moꝛtis· 2 ſi illud pe i unſen riculum moꝛtis euadat eadem infirmitate durante:et poſtea hni od ſimilem ſtatuz reducatur: iterum poteſt inungi. qꝛ iam ẽ XVH. DSNCRNMEN. OBRDINRS. Alius in firmitatis ſtatuſ: quis ſit eadem infirmitas. Et notã odin dum ꝙ magiſter in cõpendio theologice veritatis dicit · Quã litn do ſepe quis ad moꝛtem infirmatur: ſepe poteſt inungi · ſed ſit in vna infirmitate non debet aliquis bis inungi: niſi eadem dotu. infirmitas vltra annum protrabat᷑ 1cn . ĩ vno ãno pꝛopter peste vnam ĩfirmitatẽ nequaq; bis inungat᷑· Sed bonauentura ſu gnun⸗ per quarto redarguit hoc dicẽſ. bſurdum eſt ꝙ ſacramentt æoll regulentur ſeðᷣm mot um aſtroꝛum ; MV gund Gffectus extreme vndétönns“ dedo B Verit᷑ quis ſit effectus extreme vnctionis? Rñdeo ꝙ AIim ¶Aeſt quadruplex quorũ duos ponit beatus tho · ſup · ini tenet pi.xxiii· ⁊ alios duos magiſter in cõpendio theologice verita ſovn/ ſtis. ¶ Drimus effectus 2 principalis ſcdᷣum btm̃ T ho· eſt ſa ſrerde natio quedã ſpũalis: que datur contra quandaʒ debilitatem do⸗ vel ineptitudinẽ que in nobis relinquit᷑ ex peccato actuali vł G ſoriginali· contra quam debilitatẽ homo roboꝛat᷑ ꝑ hoc ſacra ſcr⸗ mẽtũ ·q; hoc robuꝛ gratiam facit que non patitur ſecum pe Icatum.Ideo ex conſequenti ſi inuenit peccatum aliquod ue rvc niale uel moꝛt ale quo ad culpam: tollit ipſum dũmodo non pſun apponat᷑ obex ex parte recipiẽtis · e Secundard' autem effe (ohe * cus eſt ſanit as coꝛpoꝛalis· hanc tamẽ nõ inducit niſi ſedum cps ꝓ expedit ad finẽ principalẽ ſcilicet ſ piritualem ſanationeʒ A Et tunc ſemper cam inducit dummoꝰo nõ fit impedimẽtum etinm eevx parte recipientis. Et licet in ipſo multe fiant inunctõnes: ſice vltima tñ eſt foꝛmalis reſpectu omnium pꝛecedẽtium. ⁊ agit intert⸗ in virtute earuʒ· Et ideo in vltima vnctione Frrtabhuit, Abis que effectum ſacramenti pꝛebet · Mec beatꝰ bo:. (Tercius Recn effectus ſem magiſtrũ in cõpendio theologice veritatis eſt 4RW tus effectus eſt ꝙ valet ad velocioꝛem tra nſitum ad celum le WVEWDe ſacramento oꝛdinis. et de Ddm Eignitate ſacerdotum hin Os eſtis genus electum regale ſacerdotium gens ſã (crd cta·populus acquiſitõnis· prima Pe · i · kn iſtis vbis ſge 4 oſtendit nobis beatꝰ petrus pᷣrogatiuã ⁊ digmtate u ⁶ DGE SCRN. 08DNS. VE 3Nae owinis ſacerdotalis. Et licet om̃es homĩes ſint genus dei ſo e ſũt nouẽ chon angeloꝛũ ĩ celo: ſic ſũt nouẽ dignitates ſacer / dotü. ¶(Drima eſt ꝙ ſ. acerdotes ſũt ſup oẽs reges et princec enunit pes terre Miereprimo· Ego cõſtituã te ſup omẽs gẽtes et re mnmn gna: vt euellas ſcʒ malos moꝛes et vicia · et diſſipes hereſes et edifices bona oꝑa· ⁊ plãtes virtutes in aabus· tem patet quia dignitas ſacerdotalis habet reges facere ⁊ conſecrare· Pinn Sed omnes reges non poſſunt ſacerdotem facere. In ſignũ Zündd ꝙ maioꝛes ſunt: tunc non eſt iam Frinceps mex potenſ qui loſun tenet᷑ ceruicem ſuam in confeſſiõe humiliare coꝛaʒ ſacerdote Ncela loco dei. quia eſt vicarius eius. Vnde breuiter deus exaltauit lott ſacerdotes ſuper omnes bommes· Vnde quidam doctoꝛ· Sa NNlan cerdos eſt altioꝛ regibus. felicioꝛ angelis · creatoꝛ creatoris Riki ¶ Secundo honoꝛauit eos in tẽporalibꝰ. quia illa que deus ilherfmn ſi bi 1. eſ. eruauit · ſch dD ecimas oblatõnes teſtam Eta 1 primi cias V Nſanſt et alia prfimoma crucifixi: gratis illis contulit pro ſuſtẽtatõ riinenn ne coꝛꝑis · vt illi ſine laboꝛe (cũ alios hoĩes laboꝛare opoꝛtet indpo ꝓ ſuſtẽtatõe coꝛꝑis) quietius deo ſeruiant in ſpũalibꝰ ¶ Teꝛ umgt cio honoꝛauit eos in emunitatẽ cõferẽdo· ꝙ nullꝰ terꝛenꝰ pn t nigſcan ceps ſupꝑ eos iuriſdictõeʒ habe at: nec rex nec prĩceps: nec ali . ſunnon quis hoĩm ſeclariũ audeat manꝰ ſuas violẽter in eos mittẽ · metn etiam in minimum · id eſt· in acolitũ · Oppoſitum faciens eo unctona facto excõmunicatus eſt maiori excõmunicatõe tã in celo qʒ aumm it in terra Sic etiam pPtegit eos ꝙꝙ null⸗ audeat eos ꝑturbaꝛe uii verbis vel factis Quia os opp robriũ illis llatum quaſi ſi⸗ ſn Hireputat factũ- Vnde vominus dict g pppetam zachzarie i attis Qui tetigerit vos tangit pupillam oculi mei· Pſal. Nolite . ( tigere xpos meo: a in pphetis meis nolite malignari Qua Pacin re etiã nec vᷣbis ſũt moleſtandi: ſed honoꝛandi: vt dicit dñs ad moyſen et aaron· Benedicam benedicentibus vos · Vnde heinri· de firmaria ſuꝑ quarto precepto dicit. Ve illis qui ſa⸗ 1ꝛ cerdotibus a religioſis detrabunt et defamantrurſus cruc ni figẽtes filiũ dei ĩ ſemetipſis.vt ait aplłs· Detrahẽtes enĩ ſacer =☛ R XNVIII. D6 SNCRKR. ORDINIS. .· Conuiciantes eos: chꝛiſtũ conſpuũt · Expꝛobꝛantes eo s 1 ha en bentes eos exoſos: chꝛiſtum lancea tranſfigunt· Vnde etiam mn ab eccleſia ſacerdotes ſunt pꝛiuilegiati intantũ vt quicunq; u contra libertatẽ cleri ſtatuta faciunt vel talia ſtatuta ſ. eruant o excõmunicatõem incurrunt Ttem nullus pꝛincipũ ſeculariũ . audet exactiões facere in derũ · tẽ nec aliq uis debet pedagiũ a recipere a clericds: alias incurrunt ſententiam excõmuni cati . gei onis nec a pꝛedicta excõmunicatõne abſolui poſſunt niſi ple 82 ne reſtituerint· ¶ Quarto honoꝛauit eos in hoc ꝙ commiſit D eis animas fideliũ.· id eſt· eccleſiam ſanctam. Vnde criſoſt. Ce lo a angelis 1 omni creatura honoꝛabilioꝛ ẽ eccleſia· Chriſt? eccleſiam amplius diligit q́; ſeipᷣm· Vnde venit de celo in ter ram · . xxxiii· anni s ꝓ eaſeruiuit: ⁊ tandem amaraʒ moꝛtem pꝛo ea ſuſtinuit · Et iam dat ei coꝛpus ſuum in cbũ ⁊ ſangui nem ſuum in potũ · Et poſt hanc vitam dat ei ſeipſum in celo in pꝛemiũ Inſuper hanc dilectam eccleſiam cõm iſit ſace rdoti bus cum omnibus donis. id eſt ſacramentis. Solus em̃ oꝛdo ſacerdotalis ex officio habet baptizare: quãuis in neceſſitate cuilibet liceat· Ttem ſolus habet conferre ſ- acramentũ con fir mationis Ttem ſolus habʒ cõfeſſiones audire 2 a peccatis ab ſoluere penitentias iniungere · Vnde ioßhis · xx· Accipite ſpi ritumſanctũ ⁊ quoꝛum remiſeritis peccata remittuntur eis · Item ſolus habet poꝛrigere ſacram entũ extreme vnctionis. 1 ſic de alüs. in hac dignitate in cõpꝛehẽſibili eos honoꝛauit deumla ſingulariter pꝛe ommibis homĩbus. Vnde math̊· v. Vos eſtis teg lux mudi. Sicut mund“ nihil eſt ſine luce ſic ecc leſia nihil ſine ſacerdotibus. Quinto honoꝛauit eos in hoc ꝙ vult vt diſtri⸗ (een cte obediatur eis loco ſui ab omibus hominibus cuiuſcunq; ſathen ſtatus condiciõis fuerint · Luce· x. Qui. vos audit me audit ; Luad 1 qui vos ſpernit me ſpernit · Kuguſti . Quidquid non licet quine meos ritis pe turin cerdotii ſomia Primo hm a tes ha tis⸗ Ser dos tel nubun ſcenu⸗ co ang ratone paſtoꝛis eſt pꝛohibere ne fiat · gregis audire ne faciat · Ergo uum obediendum eſt eis tanquam ſto quando precipiunt ho- fPoln minibus ieiunare feſliuare· ⁊ ſic de alis. Iĩveo comminatur emun dominus inobedientibus rebellis · Deutronomii · xvii· Qui chiſe ſuꝑbierit nolens obedire ſacerdotis imperio moꝛte moꝛiatẽ · eume B. Rede n Nſenne Mitn regi ömnunican urni e cnſr dectionl⸗ ſu Cheh de elo inee urn worn chu ng⸗ epſuminch mirſacerre olrs non in tereſtere mnetedcotſrr ipert 14 Reptei. etuntur epndtonb 6 honount oVosdn unmi fre merdiſn nniſcum t mne 1Ne 15 non cnt b⸗ cappiun conhmnmitu Mung aaron· Et terra ſe aperuit viuos eos abſoꝛbuit · ¶ bonoꝛauit eos dando eis poteſtatẽ ligandi ⁊ ſoluendi. Mat· dotes quotidie ſub peccato moꝛtali tenẽtur perſoluere ſe pe⸗ hoꝛas canonicas in laudẽ dei ; De SCRN. OkßDHN xXVNR. exto xvii. Quodcũqʒ ligaueritis ſuper terrã erit ligatuʒ ⁊ in celis quodcũq; ſolueritis ſuper terram ⁊c᷑· Mec poteſtas ligandi atq; ſoluendi · vno modo intelligit᷑ de excõmunicatõe que eſt gladius ſpiritualis: ⁊ eſt multuʒ timenda ꝓpt er quinqʒ· boc quere · iii · E. Klio mõ hec poteſtas ĩ elligit᷑ de abſolutõe pec catoꝛũ · Vnde epiſcopus quando oꝛdinat ſacerdotes exufflat in eos dicẽs illð tohᷣ.xx · Accipite ſpiritũſanctũ quoꝛũ remiſe ritis peccata ⁊c̃· Bepeimo bonoꝛauit eos ĩ hoc ꝙ nominã tur in ſcripturis ſanctis angeli· Vnde grego Omnes qui ſa cerdotü nomĩe cenſent᷑: angeli nommant᷑· Quare aut angeli nominant᷑ ? Reſpondeo qꝛ habent ſimilitudinẽ cum angelis Primo qꝛ officiũ angeli eſt miniſtrare deo ⁊ hominibꝰ· Quia ähſm aplm. Omnes ſunt amminiſtratoꝛii ſpiritꝰ Sic ſacerdo tes habẽt miniſtrare deo die noctuqʒ ⁊ homĩbus cũ ſacramẽ tis. Secundo qꝛ angelus eſt vita purus ſic a quilibet ſacer dos tenet᷑ eſſe caſtuſ: que eſt vita angelica. Ambꝛoſiꝰ· Qui nõ 7/727 nubunt neq;ʒ vxoꝛes ducũt: ſi ceut angeli in terris ſunt· Dama ſcenus li.ii ·. Nnuptiis abſtinẽtia eſt angeloꝛũ imitatio· Ter cio angeli babent infoꝛmare ⁊ ãmonere ommes ꝑ bonã inſpi rationẽ · ſic ⁊ ſacerdoteꝶ ꝑ verbum dei · Quarto angeli babent deum laudare· Dſal. Laudate deũ omnes angeli · Sic ⁊ ſacer Octauo honoꝛauit eos ĩ ſacerdos aliquo modo eſt ſimilis marie virgini · Primo qꝛ Rru beata maria per quinqʒ verba cõcepit hieſum chꝛiſtum· Luce.i· Eiat mibi ſcdᷣm verbum tuum: ſic ſacerdos conficit ꝑ quinq;ʒ verba verum coꝛpuſ xpi. Et ſicut ĩmediate poſt cõſen ſum marie fuit totus xpᷣus in vtero eius· ſic immediate poſt prolationem verboꝛũ conſecratõis tranſ ubſtantiat Fani in verum coꝛpus chꝛiſii· Secundo ſicut beata virgo po ur · Secu t partuʒ chꝛiſtum poꝛtauit manibus ſuis· ⁊ in pꝛeſepe collocauit · Et eum econuerſo leuauit · Sic ſacerdos poſt conſecratiõʒ leuat oc òèò”è èðèððð 8 . xVR. DpeEVCRNMEN OBDINS. xp̃m et locat eũ ecõuerſo et poꝛtat et tractat eũ manibꝰ ſuis⸗ Tercio ſicut beata virgo fuit ſãctificata in vtero anteq́; coccꝛ··· pit vp̃m. Dſal. Sanctiticauit tabernaculũ ſuũ altiſſimꝰ: ſic ſin ceꝛdos antea oꝛdinat᷑ anteq; cõſecrat · qꝛ ſine oꝛdine nil i cem ſecraret Ergo laicus quantũcũqʒ ſanciꝰ nihbil ageret etiam ſi 6 D verba cõſecratõnis ꝓferret· ¶ Nono honoꝛauit eos ſupan a gelos et etiã aliquo mõ ſi uer dignitatem beate marie vir gi nis. Primo in dignitate euſ odie Sacerdos enim habet euſto ſa dire plures animasſicut epiſcopꝰ totũ epiſcopatum · papa ſ i totum mũdũ. plebanus totam prochiam Bern · O q́ digni etp⸗ cuſiodes qui tam ſolicite ꝑuigilãt: vt aĩas ſibi creditaſ a mor lo pe⸗ te eterna cuſtodiãt. Sed angelꝰ tantũ habet cuſtodire vnaʒ ſucni aĩam. Bernbar ·. Magna dignitas aĩmarũ vt vnaqueqʒ ab or furff tu natiuitatis in ſui cuſtodiã habeat angelũ deputatů: Secũ clget do in ſumendo et tangẽdo coꝛpus xp̃i Angelorũ em̃ eſt uide in worta tiäm vel pr chani re deum. Math.xvii· Angeli eorũ ſꝑ vidẽt facẽ patris mei q in celis eſt.· Sed in hoc ſacerdos maioꝛ eſt angelo. quia ille vi det: iſte aũt tractat et cũ hoc ſumit/quod nunq́ʒ ſic datũ ẽ ali conſecrando coꝛpus chriſti · En hoc ſacerdos non ſolum an⸗ * gelos ſed etiam virginem mariam matꝛem chriſti aliquo mo un do pꝛecellit. Quia nec ei nec alicui angelo data eſt talis pote en⸗ ſtas conficiendi coꝛpus chriſti · Vnue minimus ſacerdos in clen terris poteſt hoc quod non poteſt maximus angelus in celo Bernhardus. O veneranda dignitas ſacerdotum in quoruʒ; ami manibus dei filius tanq; in vtero virginis incarnatur. Gre⸗ neſa gorius· Elle qui creauit me: dedit mihi creare ſe mediante me huſi llt efe * . O venerabiliuz manuum ſanctitudo · o felix exercitium · vbi i ſacerdos tractat dei fuium. Auguſtinus dicit· ꝙ in conſecra⸗ doßer tione ſacre hoſtie tota curia celeſtis ſibi ſeruit· 1 dominus ce ſteren li ad eum deſcendit. Ambꝛoſius ſupeꝛ lucam· Non dubites aſ aquine ſiſtere angelos quando aſſiſtit ehriſtus in altari. ſcilicet quã inpee do immolatur. Vnde chriſtus poteſt dicere cuilibet ſacerdo quote tii illud Gſaie · v· Quid ultra debui facere et nõ feci·cẽ7. duitſt duretchlcee geretrimm rrevgign emanehtt hiberene Pun⸗ ſ 0 hde reditaldo n. ſtodinenng matege Petri dee rücitnke imneni Aonule and Ulenni onſnen ſüäone Attis r. ſraden galusin n in gpn zruatu⸗Ore Gttium nis cõcubinariis. Kpeccato vti oꝛdine ſuſcepto 2Rñdeo hᷣm beatũ tho · in iũ · di · xxiii · Nõ põt · naʒ facit cõtra illð pꝛeceptũ Deutro · xvi Iuſte quod iuſtum eſt exeq̃ris· Indigne em̃ ſacrũ pertractat Neq; in hoc aliquis põt diſpẽſare· qꝛ ẽ ð iure naturali vt hõ ſãacta ſancte ꝑtractet · Vnde talis quotiẽs actũ alicuiꝰ oꝛdinis facit peccat moꝛtaliteꝛ· ut qᷓ tãgit res ſacras ẽſi ſuo utẽs offi »„ „ . . , . „ cio peccat moꝛtaliter · Secus auteʒ ſi aliqua neceſſitate aliqð ſacrũ cõtingeꝛet vel exequeret᷑ in illo cãu quo etiã laicis licẽt puta ſi baptizaret in articulo neceſſitatis · vł coꝛpꝰ xp̃i de tra colligẽt · Cõcoꝛdat .l. 1 Ray- ¶ Sciendũ ꝙ ex iam dictis cer tiſſime cõſtat ꝙ ſacerdos foꝛnicariꝰ etiã quãtũcũq; occultus vel etiam ſacerdos exiſtens ſcienter in quocunqʒ peccato moꝛtali nondum vere contritus nec dignam agens peniten tiam vt opoꝛtet · in eo ꝙ baptizat aut abſoluit confitentes vel predicat. aut matrimonia ſolenniʒat · vel ſacramẽtuʒ eu Werit᷑ vtrum oꝛdinatꝰ exñs in pccẽ̃o moꝛtali poſſit ſine G chariſtie vel extreme vnctõnis pꝛebet · vel moꝛtuos ſepelit · aut mulieres poſt partum introducit . vel aquam vel ſalem in dominica exoꝛcizat · aut populuʒ aſpergit · vel candelas in feſto purificatõnis· aut ramos in die palmarum · vel ignem aut cereum uel baptiſmum in uigilia paſce uel penthecoſtes benedicit · vel quod maius omnibus his eſt miſſam celebꝛat aut ſacramentum euchariſtie conſecrat atq;ʒ ſumit· In omni bus iſtis necnon actibus aliis qui ſacris oꝛdinibus ſunt an nexi · aut in quolibet ipſoꝛum ſingulariter quemlibe t exercẽ do peccat moꝛtaliter · It totiẽs quotiens aliquem actũ vt mĩ ſter eccleſie exeqᷓt et exercet. Sicut ex dictis ſancti thome de aquino vbi ſupꝛa manifeſtiſſime com ꝓbat᷑· ac etiam nõ ſolũ in pꝛeſeriptis actibꝰ. ſed etiã ſedum dyoniſium quando et quotiens ad aliqueʒ huiõi actum exercendũ aliquã ueſtem ĩ duit ſiue ſumit. vt uel albam uel manipulum uel ſtolam aut caſulam aut alias ſacras ueſtes communiter uel diuiſim Quod reuera ſatis eſt hoꝛrendum et ſtupendum atq; etiam periculoſum valde · En tali videlieet ſtatu atqʒ di gnitate tot igne. 1tantis criminibus ſubiacere atqʒ implicari· Inde non ime e E iito dicit᷑· Quãto altioꝛ gradus tanto ſublimioꝛ caſus·¶ SDa eeniinn cerdos incontin ens ⁊ foꝛnicarius eſt ſuſpenſus ipſo iure·2 unnibe miſſa eius nõ debet audiri· vt patet extra de cohabitatiõe ecle gtie ricoꝛũ ⁊ mulierũ · c:veſtra·audiens aũt miſſaʒ eiꝰ peccat moerꝛ otdinil taliter ſcðz ſẽm tho · in · x · quodlibeto · ꝗ· viii · Moc aũt itelligit de publicis foꝛnicariis· Queritur ſi talis celebꝛet vtrum fiat irregularis? Reſpondeo 8 ſic · Heec wilhel mꝰ.querit᷑ vtrum epũs poſſit cũ talibus diſpenſare ?g Rñdeo ꝙ ſic · Exquo diſ⸗ A. penſatõ in hoc caſu nõ eſt ꝓhibita · Et iura que inueniunt᷑ in ae cõtrariũ illa p̃ᷣtendunt de ſuſpenſo ab hoĩe nõ a iure·qꝛ iura uuul nott, benignius ſolent agere q; hoĩes· Mec wilhel · Querit᷑ vtrũ le dun rici qui expendunt patrimoniũ crudifixi cũ meretricibus te⸗:· gü⸗ neant᷑ ad reſututõem? Reſpondeo ꝙ clerici qui res eccleſie deſept dant non ſolũ meretricibus: ſed etiã hiſtrionibꝰ vel etiã ſuis Kkannt conſanguineis nõ ꝓpter naturã ſuſtentandam: ſed vt facäůt mri eos diuites de patrimonio erucifixi: raptoꝛes ſũt tenent aa boywi E reſtitutõez. (uenieur vnde faciant reſtitutõem Reſpõdeo iinor . ſi habent patrimoniũ ſeculare: vel aliquid de artificio vel a ſti) boꝛe manuũ:de iſiis poſſunt reſtituere· Sed de rebuſ eccleeiſe ht non ſufficit reſtituere · quia quidq;d eis ſuꝑeſt · ſcʒ ſupꝛa victtſtuü Smn veſtitum · hoc debʒ dari pauꝑibus · Niſi tunc ſubtraherent t lo ſibi de neceſſarüs · vel niſi res quas habuerũt de patrimonio chote vel de artificio expendiſſent in vſus eccleſie · Mec wilbel mus ichoen Vtrum concubine ſacerdotum teneantur reſtituere e a rn ſacerdotibus ꝓ tali illicito oꝑe recpiunt g Reſpondeo ledm leeme rap·ꝙ ſic· Nam foꝛnicarie ⁊ huiuſmõi turpes ꝑſone tenentur Prnn reſtituere ip̃i eccleſie: niſi foꝛte eis fuent datuʒ cauſa elemoſi doir ne in ſumma neceſſitate · quia tunc fuit debitũ · Tdeʒ hoſtiẽſis tliter Queritur ſi notoꝛiꝰ foꝛnicatoꝛ poſſit abſoluere g Reſpondeo cwi ꝙ non. Quia ſuſpenſus eſt quo ad ſe ⁊ etiaʒ quo ad alios vt thti habet᷑ extra de cohabit atõe clericoꝛuʒ·cqueſitum · Et ſcendũ ſaean ꝙꝙ magiſter in compedio theologice veritatis dicit · Quãuis äimn omnes ſacerdotes habeant claues: non tamẽ omnes poſſunt. Pttol . ⁶ B. eine btriee . peer Nütitelgt derun ſi uenüwun G imentuni iureqe un Ment veid retnaber vinrs Nadn deniſun nſontſni 7 titener G n Aeh TncoNe eebei alce den 4 eſon in. nciin (S Giai. brrahare pernnon eeiollelnu ſtunr 1 do N netenermm Beſone nbſun jar nn DM nes pſin honoꝛẽt ( ligare ⁊ ſoluere:ſicut excõicati ſuſpenſi ⁊ heretici damnati · hoc aũt nõ eſt ꝓpter defectum oꝛdinis:ſed q; non ha bẽt ma teriam ſcʒ ſubditos qui auferunt᷑ eis cum excõicant᷑· poſſunt tamẽ baptizare qꝛ hoc ẽ ſacramentũ neceſſitatis. poſſũt quo qʒ tales euchariſdiã cõſecrare: q;ꝛ hoc ſubſtantialiter adheret oꝛdini · ligare aũt ſoluè adheret oꝛdini accidentaliter · ¶De ſacramento matrimonu · Itrimoniũ honoꝛauit deus multipliciter · Primo m boc ꝙ ipᷣe ꝑ ſe inſtituit · Secũdo in loco dignioꝛi qui ſub celo eſt hoc eſt in paradiſo · Tercio in ſtatu inno centie· Quarto ꝙ naſa voluit de beata virgine que fuit ĩ ſta⸗ tu motrimoni cõſtituta· Quinto ꝙ pᷣſens voluit eẽ ĩ nuptiis cũ matre a diſcipulis ſuis · Et ibi oſtẽdit deitatẽ ſuã mutãdo aquã in vinũ in conſpectu diſcipuloꝛũ ſuoꝛũ · Sexto ꝙẽ vnũ de ſe. eptẽ ſacramentis eccleſie · Et qꝛ deus m atrimoniũ t am ſo lenniter honoꝛauit: expedit oĩno vt hoĩes qui in ſtatu matri monii ad reg nũ celoꝛũ venire deſiderãt: deũ i matrimonio re dos qᷓ poꝛrigit aliqd ſacramentũ in pctõ moꝛtali peccat moꝛ taliter · Vnde ante inchoatõem nuptiarũ debẽt ſe p̃parare ꝑ verã contritõem ⁊ purã confeſſio nẽ tanquã tꝑe paſce ad ꝑce prtionẽ ſacramẽti euchariſtie· quia matrimoniũ eſt tam bene ſacramentũ ſicut euchariſtia. ¶ Secundũ vt nuptias ĩchoẽt cum timoꝛe domim Vnde thobie · vi · dixit angelus raphahel ad thobiã iunioꝛẽ · Accipias virginẽ tuaʒ cum timoꝛe domini Quicunqʒ ergo iuſte ⁊ legitime vult ſtare in ma trimonio: vt ſaluet in matrimonio: tria ſunt ad hec neceſ⸗ ſaria· Vnũ ante nuptias hoc ſpectat ad iuuenes 1 vᷣgines qꝗᷓ adbhuc nõ ſunt in matrimonio: ſed intendũt adhuc contrabẽ Secunvũ in nuptiis inchoando. Terciũ poſt nuptias inchoa tas quomõ ĩ matrimonio ſit viuendũ ¶ Primũ eſt vt ante ĩi⸗ choatõem nuptiarũ diu ſe p̃parent vt digne hoc ſacramentũ inchoent ⁊ ſuſcipiant · Xd ſuſceptõeʒ em̃ cuiuſ libet ſacramẽti debet pꝛecedere debita p̃paratio· Quia quicũq; vnũ de ſeptẽ ſaeramentis recipit in peccato moꝛtali peccat moꝛtaliter· Vt patet di · xl · multi · di rxxv.illud.xi.q·iii· audi· Similiter ſacer⸗ NXXX; DG SNCRR. MIRIMO. on —2* amoꝛe filioꝛũ magis q; libidine ductꝰ. Nuptie debent celebꝛa rit⸗ ri deuote non cum ludis a ꝑſonis inhoneſtis ſieut modꝰ eſt cſa plurimoꝛũ. ſed cuʒ honeſtis hominibus. Et ad hoc debẽt pau tmnd peres inuitari: vt intercedãt pꝛo ſponſo ⁊ ſponſa. Tunc xpᷣs en mutat aquã in vinum · id eſt · vitam hanc inſipidã in celeſtenmn eſtn leticiam. Vnde toh̊·ii · Nuptie facte ſunt in chana galiene: et MI erat mater hieſu ibi · vocatus eſt aũt hieſus ⁊ diſcipuli eiꝰ ad uiſ nuptias · Et hoc fit in pauꝑibus · Vnde xpũs dicit de pauperi mot bus · Qui vos recipit me tcipit:⁊ qui vos ſpernit me ſpernit· ot Gt iterũ in euangelio. Qð vni ex minimis ⁊c · Et cũ matrimo⸗ bzm niũ inchoat᷑: tũc debẽt ſe cõtinẽ ab actu matrimoniali· Et hꝰ mon docuit raphahel thobiã iunioꝛẽ· quando debuit cõtrahẽ cum MM ſara pᷣgine dicẽs: Cũ ĩgreſſus fueris ad vᷣginẽ tuã: ꝑ tres dies fonl cõtinẽs eſto ab ea· Sic ꝑntes deberẽt ĩfoꝛmare ſuos filios ſiẽ s angelus raphahel docuit thobiam ⁊ ſarã. ⁊ hoc erit bomĩ vall·· laſe de meritoꝛiũ: ⁊ deo valde acceptũ ꝙ deũ in hoc honoꝛat ſub⸗ Et trabendo ſibi illã delectatõeʒ ob reuerentiã dei ꝑ tniduũ. Sci⸗ mi endũ tñ ꝙ hoc nõ eſt pꝛeceptũ: ſed ẽ bonũ cõſiliũ· Ctẽ debent (QN contrabẽ cã pꝛolis· Et ſic conſtitutũ eſt a deo in paradiſo:cuʒ Pita . diyit ad adam euã · Ceñ · i · Creſcite ⁊ multiplicamini. Micecere oif pꝛehendunt᷑ illi qͥ nõ honoꝛẽ querunt dei nec multiplicatõe,; qpi oim ſ. ed ſuã peſſimã voluptatẽ ⁊ lipidineʒ exequendam. Et M inter illos eſt diabolꝰ. Vnde angelus raphahel dixit vt habert ſare thobie . vi · Qui ita cõiugia ſuſcipiunt: vt deũ a ſua mẽte excla auiun dant ⁊ ſue libidini vacent:ſicut equus ⁊ mulꝰ.ſuper hbos de⸗ 6 mon habet poteſtatẽ · Hic etiã repꝛehendũẽ antique vetule et ige ſteriles: qᷓ iuuenes maritos in matrimoniũ conſtitutos aſſu⸗ n munt ad exequendã ſuam libidinẽ· Et etiã iuueneſ mariti qui e illas antiquas vetulas ſibi aſſumunt ꝓpter ſua tempoꝛalia. Et ſi illa vetula illam delectatõeʒ: iſte iuuenis iſta tẽ poꝛalia dd piꝛeponũt dilectõni dei a ſaluti anĩe ſue: ambo peccãt moꝛta = liter. Ergo ĩ cõtrahẽdo matrimoniũ pᷣncipalis intentio debʒ n eæẽ honoꝛ dei ⁊ augmẽtatio ſeculi· Et eſt vna cauſa de illis ceau He ſis qre nõ bene ſuccedit aliquibꝰ ĩ mrimonio qñ pᷣncipaliter tdt Q¶nõ qrũt deũ Et ſciẽdũ ꝙ ſunt ſeptẽ cauſe quare aliquibuus „ etalch it ode een lucßh jin eſen gilene,t iplin teepupen, tmeſpnt ömarnmn nunltEt örrche en updes de hos flios enthonnin hotorrſ pnmni Ubi n nlaen min Dee. = lleri lendam ntbthn meteet 1 ES perhe⸗ P 4 nennee atos at manni entpon Utipin De SVCRNNN. non bene ſuccedit in matrimonio.DPrima cã eſt quia cõtra . rũt cauſa libidinis ⁊ nõ cauſa pꝛolis nee ꝓpter deũ · ¶ Scda q; cõtraxerũt tꝑe interdicti.vt h abet extra de matrimoĩoò cõ tracto cõtra interdictũ ſancte eccleſie · xxxiii · ꝗ · iii · nõ opoꝛtet — Tempꝰ in quo ꝓhibitũ eſt nuptiaſ celebꝛare ẽ triplex · Primũ eſt a pꝛima dñica aduẽtꝰ vſq; ad ephiaʒ· Secũdũ à ſeptaugeſi ma vſqʒ ad octauas paſe ce. Terciũ tribꝰ diebus ante aſcenſio nẽ vſq; ad octauã penthecoſteſ. St qui contrariũ facit peccat moꝛtaliter: ſi facit ex cõtẽptu a ſine diſpẽſatõe· Et nec decanꝰ põt in hoc diſpenſare ſm ius canonicu: ergo multomin“ ple banus . C Tercia cauſa eſt qñ non parẽ ſibi aſſumit in matri moniũ · ſicut quãdo nobilis ign obilẽ. iuuenis ãtiquã: ⁊ diues pauperẽ · 1 ſic de aliis · Et il raro bene concoꝛdãt.a interduʒ – non bene ſuecedit ꝓpter inequalitatẽ Ergo equalis equaleʒ ſibi aſſumat· Vnde ariſt. i er ꝛruptione Simi lia ſe bene cõpatiunt᷑ cõtraxerũt ſe ante nõ neri Bendü dig matrimoniũ · ſq; ꝑ veram contritiõem ⁊ confeſſionẽ puram. de generatõne ⁊ coꝛruptione · Dimi Quarta cauſa q; in peccato moꝛtali pꝛeparauerũut ad contrahendũ digne ₰☛ Quinta cauſa eſt qñ contrahit cum illa qᷓ vouit deo virgi nitatẽ q; tũc ſpõſa xp̃i effecta eſt:quẽ ſibi elegit pꝛe omnibꝰ viris · Vnde ipᷣa male facit qꝛ ſpernit xpᷣm primũ ſponſũ ſuuz quẽ elegit ⁊ alium pꝛo eo ducit: ureh nu pulcer minus nobilis. minus diues · Te etiã maſculus male lan contrahẽdo cũ tali virgine qᷓ vouit · qꝛ aſſumit ſibi ſpon minus bonus minus ſum ſummi regiſ· Ergo xp̃s qui eſt ſumm rex vindicat ſe in eis · Ergo quãdo eſt ſuſpitio de vna ꝙ vouit vir ginitatẽ: tũc diligenter ĩterrogandũ eſt an ſic ſit antequã cõtrabhat.⁊ ſi ſie eſt nullo modo còͤtrabat cum tali quantũcũqʒ diues ſit. Sed protius debet recipere vnam pauperẽ que eſt libera 1 non re Hicta voto virginitatis Et inſup omnes qui dant conſilium * aodd tale matrimoniũ grauiter peccant quando ſciunt eam vo nuilſe virginitateʒ · ¶ Dexta cauſa eſt quando contrapit cum vnaꝑ vᷣba de prſenti: K poſtmoũ aliã ducit. hoc eſt magnũ peccatum valde periculoſum· Drimo quia talis ſemꝑ adul terium cõmittit quotiens actum matrimonii committit vel — 8 N. PDe SCRKX. MVTRNMAO.. . exercet cum ſecunda. Secundo quia omnes pueri talium ſũt illegitimi ſpurii · Tercio quia nunquã poteſt abſolui a pe⸗ D catis niſi ſeparet ſe a ſecunda ⁊ redeat ad primam · ¶ Depti de ma cauſa quando contrabit cum vna que eſt de pꝛogenie vi Ci⸗ cioſa · a hoc pꝛincipaliter pꝛopter tempoꝛalia· vt cum quis ccoõö (gter trabit cũ filia vſurarii ⁊ ſic de aliis· Quondã conſuetudo erat Ulterr quando quis filiam ſuã cum vno deſponſari voluit: tunc in: 1ecn terrogauit · Drimo vtrum talis ſponſus de bonis 2 iuſtis pa gri rentibus natus ſit: qui habẽt bonã famam: fidẽ rectaʒ ⁊ timẽ Kirr. tes deũ Scdo vtrũ ipe ſpõſ? ſit virtuoſus vel vicioſus · vtrũ zureut humilis aut ſuperbusiratus an mitis vtrum luſoꝛ potatoꝛ: eſſegt blaſphemus vel timẽs deum· Tercio quomodo bona dotaliaa mor lucrata ſunt · iuſte vł iniuſte vel cum vſura vel cũ ludo vel ceůü busn⸗ fraude vel cũ mẽdaciis I ſic de aliis· Sic ſimili modo qñũ quis 1inets filiã alicuius debebat reciꝑe ĩ vxoꝛem: ulla tria pꝛedicta diligẽs Porer ter interrogabant᷑ ſed heu modo vendunt pueros ſuos. fa hee ciunt foꝛũ · ſicut ip̃i equos ſolẽt vendere ⁊ emere ſie 1 pueros led vendũt· Nõ querũt quomõ iſta tꝑalia lucrata ſunt· Sed tan⸗ eo tummõ quantũ habʒ dare · dicẽdo · Ego tantũ dabo filio meo ſegi 1 tu tantũ dabis filie tue · Et ſic iſta tꝑalia ſunt pꝛincipalis ĩ⸗ gen . tentio qð eſt cõtra deum gi dicit · Ego ſum alpha ⁊ o. pꝛinci en. pium ⁊ finis· quia deus debet eſſe pꝛincipalis intentio in om ing nibus agendis ⁊ faciendis vel obmittendis · Modo vbi radirx dilts mala eſi: qũo fructus bonos ꝓferet? Sic qñ pꝛincipium eſt naß⸗ picioſum quomõ finis bonus erit? Sciendũ ꝙ quicũqʒ filiaʒ men ſuam vni vſurario deſponſat illam füliã dat in eternã danna gln⸗ tõem. a om̃s heredes qui de ea naſcituri ſunt: ſi ſcienter illas Hn res iniuſte acquiſitas poſſideant Sic ſimili modo ĩtelligẽdũ Ren eſt de filio qui contrahit cuʒ filia vſurarii,Sed ſi diceres quo bere modo heretit abo ſalua conſciẽtia illa bona que hereditario “l iure me contingunt? Reſpondeo 4 teneris interrogare ꝛ xE eota ſcrutari quomõ illa bona lucrata ſunt: 1⁊ voluntateʒ habere lere ꝙ ſi aliquid ibi iniuſtum inueneris: ꝙ illud reſtituere velis il ſbi lis qui veri heredes ſunt· ” qu; (Quomodo in matrimonio ſit viuendlua.. ii ittune n — nuſts n coſeshet ſe pen ma doten oreld docſ gui Kiandle deooer ſenpen ne boflone⸗ megli. 41¹ eomon opbi rd tipiun 4 mimunm marlaa dliger eres eredend oGGH te hlu Ercio vidẽdũ eſt qualiter poſt nuptias inchoatas viuẽ nebeãt vſq; ad moꝛtẽ · Rro quo ſciendũ ꝙ ſeptẽ debẽt ¶ Drimo debẽt habere dilectõʒ adinuicẽ· ad p. v. Vini dili gite vxoꝛes veſtras ſiẽ xp̃s ecdeſiã· Sed qualis dẽt eẽ dilectio inter virũ vxoꝛẽ eiusy Reſpõdeo ꝙ dilectio viri ad mulierẽ ecõuerſo debet excedẽè oẽm dilectõeʒ huius mũdi . Et hoc fi è viuẽtes in matrunonio vt ſaluent᷑ in ſtatu matrimonii gurat᷑ in anuli ſubarratõne· Nlle anulus ſignat cõiunctõem * 7 viri ⁊ mulieris:. ⁊ amoꝛẽ eoꝛundeʒ. Debet aũt anulus ilte eſſe aureus rotundꝰ a in quarto digito poſitus· Aureus ideo dz . eſſe quia ſiẽ aurũ excellit omne metallũ· ſic amoꝛ ille ceteros amoꝛes huiꝰ mundi dẽt excellere· Ceñ · ii · Hoc nüc os ex oſſi⸗ bus meis: 2 caro de carne meaquãobꝛem relinquet hõ pr̃eʒ matrẽ ⁊ adherebit vxoꝛi· Querit᷑ vtrũ vir tenet᷑ plus duigẽ vroꝛem q parẽtes Reſpondeo ꝙ ſie· ſed plus det hono:are pentes· Scoo anulus dẽt eſſe rotundꝰ ad oſtendẽdũ ꝙ amo: ille dẽt habere ꝑpetuitatẽ ſic ꝙ nunquã finiat᷑ niſi ꝑ moꝛtem Imo a xoſt moꝛtẽ debẽt ſe diligẽ ꝙ vnus ſubueniat aliiꝑ ſuf fragia Tercio in quarto digito debet eẽ poſitus:vt oſtendat᷑ ☛W ꝙ amoꝛ iſte dẽt habere p̃coꝛdialitatẽ · Dicũt em̃ phiſici ꝙ; zd vena ꝓcedit a coꝛde in quartũ digitum. Ergo anulus ponit in quartũ digitum: vt amoꝛ cõiu guʒz debet eſſe fidelis 2 Pcoꝛ dialis. Sed diceres in quo debet vir oſtendere dilectionem bare nec verbo nec facto · Vnde colł.iii· Viri diligite vxoꝛes ve ſtras a nolite amari eſſe ad ülas- Contra hoc faciũt qui raro vel nunquã aliquod ver bũ amicabile loquunt᷑ ſuis vxoꝛibus 5* Item ſecũdo in hoc ꝙ ipſa vxoꝛ in omnib debet ita bene ba bere quo ad neceſſaria vite ſiẽ ip̃e vir Quia ſᷣm dictuʒ xp̃i iaʒ non ſunt duo ſed vna caro. Sed ſicut vnum membꝛũ cõdiui dit cum alio: ſic vir cum vxoꝛe: a econuerſo· mo cum ipᷣ̃a mu lier eſt pꝛegnans vel in puerperio iacens: tunc vir deberet ſibiipſi ſubtrahere.a vxoꝛi ſubuen ire · ⁊ hoc pꝛopter puerum quẽ lactare debe vxoꝛ: ed dicereſ quomodo vxoꝛ debet oſtẽdere caritatem viro ſuo? Reſpondeo primo in hoc ꝙ ipſa debet FXNNNA. DG SNERN ponoꝛare virum· exemplo marie · vt babetur Luce · i . vbi dinit nn maria ad puerũ hieſum quando inuenit eum in templo Ecce eoyyr pater tuus ego dolentes querebamus te Vbi pꝛimo nonſmi ecuu⸗ nauit ioſeph ipſum honoꝛando vt in hoc exemplũ daret vro en ribus ſuos viros honoꝛandi. Contra hoc faciunt ille vxoꝛees i que contemnunt viros ſuos vel ꝓpter antiquitatem vel pꝛo⸗ m 4 pter paupertatem.a ſic de aliis · Sed ip̃a beata uirgo quãuis u elſet iuuenis pulcra ⁊ nobilis: tamen ip̃a honoꝛauit ioſep in 4 qui fuit pauper ⁊ antiquus: Secundo in hoc ꝙ debent obedi 1 re ſuis maritis in omnibus licitis · i. Petri · iii · Mulieres ſub⸗ bi dite ſint viris · ktem dixit deus ad euam Gene · tercio · SZub po 1c: teſtate viri eris · Ergo mulier exiſtens inobedien s viro ſuo d pertinaciter ex contemptu peccat moꝛtaliter· Secundum qð hitn pebẽt habere in matrimonio conſtituti eſt ꝙ debent pacifice ſumul viuè ſicut angeli ĩ celo· ⁊ hoc eſt valde acceptũ deo ⁊ ho minibus· deus habitat cũ eis· Dſal.Cn pace factus eſt locꝰ eius · Et ꝓſperabiẽ eis in omnibus quantũ eſt pꝛo ſalute ani me Si vero alter illoꝛũ eſt malicioſus iracundus impatiens venenoſus ut ſerpẽs: ⁊ diſcoꝛdãs ſicut diabolus in inferno: = alter ip̃m ſuſtinere debet patienter.⁊ iſte impatiens purga⸗ . beiit te a peccatis · ⁊ erit hic tuus diabolꝰ: vt in futuro alii dia⸗ boli nullam poteſtatẽ in te exerceant · Quia ſcriptuʒ eſt.· Non aln prunit deꝰ bis ĩ idipſuʒ · Vñ etiã dñs dicit ꝑ ꝓpham· Fff lixi te tuber ſupple ĩ p̃ᷣſenti:⁊ nõ affligam te vltra·id eſtin futuro. Ergo csi mulieres habẽt voces lenes ⁊ ligant collu m cum peplis mol⸗ Unttt libus: in ſignũ vt dulciter reſpondere debent ſuis racundis ſoſti viris: ⁊ tẽpeꝛare cum ſuis mollibus reſponſis maliciam 1K ira Non cundiam ſuoꝛũ maloꝛũ viroꝛũ· Si autẽ ambo ſunt in culpa: or⸗ ambo damnabunt᷑ ⁊ diabolus habitat hic cum eis · Et ipi ĩ fu Ad turo habitabunt cum eo in inferno. Quia hic ſimul litigant doch 1 diſcoꝛdant 1 viuunt inſimul ſicut canis ⁊ cattus: gallus et Ao gallina·qui tamen quandoq; aſſueſcunt ex continua cohabi N tatione vt pacifice ſimul ſtant· Sed illi per longum tempus iin non aſſueſcunt· Si autẽ vxoꝛ eſt in culpa · ſcilicet ꝙ eſt iracun hun da tũc bonꝰ vir faciliꝰ ſuſuinẽt decẽ vicinos ſibi aduſarios q; 2? de ina carcer occ (duil preh debe borg lunen . 4 △ 2 vithi mnpoe dnn nor tle Norg tenn rgorits ult ſſe den en rio dinn is biro i wndun unt prht Küdeon⸗ useſ lO zoſaleten. sinpnnnn znileno⸗ nspen uroAn de eu Nn Alir. turo⸗ gep⸗ 1 FruNE unmn rin au⸗ ulluyr glut nurche m emhn on 14 talia fiunt ſibi meritoꝛa. Vñ apls dicit bus deũ oĩa cooꝑant᷑ in bonũ.Gt qñ actꝰ matrimonii ẽ Ee B 1qndo nõ · hoc quere ante · vi · E. ¶ Quintũ qð debẽt haber D SXORNM. MTRIMO. 2 talem vxoꝛẽ iracundã ſolã. Secriptũ ẽ ecci· xxx · Nõ ẽ ira ſupꝛa irã mulieris · Et hoc fit ꝓpter fragilitatẽ ſexus · pauꝑ em̃ eſt il le vir qui hẽt rixoſam vxoꝛeʒ quia ſtillantia domus non dat requiẽ inbabitãti: ſic tal mulier ſuo viro·Et quãdo illi in ma — tri monio cõſtituti ſimul litigãt de hꝰ diaboli letant᷑: qꝛ nibi ſimilius actibus demonũ q; litigare. Et tales durã vitam du cunt ⁊ infelices ſunt hic ⁊ in futurũ:ſʒ Panor pacifice ſimul viuunt de hoc gaudet xp̃s ⁊ oẽs ſancti· Quia math· xvii · dicit Vbi duo vl tres cõgregati fuerint ĩ noĩe meo ibi c.· Et tales bñ habẽt quo ad coꝛpꝰ ⁊ quo ad aĩam ⁊ quo ad tpalẽ ſubſtã tiaʒ · Vñ ſalomõ ꝓuᷣ · wii · Melioꝛ ẽ buccella panis ſicca cũ gau dio q; domꝰ plena victimis cũ iurgio. ¶ Terciũ ẽ debent habè in matrimonio· ꝙ vnus nõ deuiet ab alio· q; hoc ẽ vnũ de maximis peccatis In ſignũ huius ioſeph magis voluit in carcerari q́; in adulteriũ conſentire. ⁊ ſuſanna potius voluit occidi q; adulteriũ cõmittere· vt habet᷑ Dan iel. xiii · Quo aut adulteri puniant᷑ copaliter ſr paaiter tpꝑalit᷑ hoc qᷓre ãte ĩ.vi · pꝛecepto D. ¶ Quartũ ꝙ de . (C et habere in matrimonio eſt ꝓ debent eẽ patietes in laboꝛibus:vt vnus iuuet aliũ vt iuſta bona cũ ſuis laboꝛibus acquirãt ⁊ poſſideant · Tdeo ſimul in iuuentute cõueniũt vt foꝛtiter laboꝛẽt pꝛo victualibus 1 ne⸗ ceſſariis· Vñ pſal. Laboꝛes manuũ tuarũ qui mãducabis bea tus es bene tibi erit · tẽ in educatõe filioꝛũ debẽt eẽ patien tes a ſe mutuo iuuare ¶ Querit᷑ vtrũ laboꝛ ſit meritoꝛiꝰ queʒ G ꝑntes habẽt cũ pueris 5Reſpondeo ꝙ ſic dũmodo talis iĩten tio ſit in ꝑntibus ꝙ intendãt pueros enutrire ad honoꝛẽ dei vt boni ſerui xp̃i fiant: ⁊ ip̃i parẽtes ſint in gratia. Tũe om̃s laboꝛes quos habẽt cũ pueris cedũt eis ao meritũ ſeʒ balne ando lactando lauãdo vigilando poꝛtando inuoluendo leuã do abando ĩfoꝛmando coꝛrigẽdo qñ delinquüt ne amplius deũ offendãt Iſta oĩa erũt eis meritoua. Similiter 1 pater q ſolicitudinẽ ⁊ laboꝛẽ ſuſtinet ꝓ vxoꝛe urtie nutriẽdis ˖ oĩa Scimus qm̃ diligenti * em ere in matrimonio eſt temꝑantia ⁊ honeſtas in actu cõiugali ab ſinendo tpibus quibus abſtinendũ eſt· ſunt quinqʒ temꝑa in quibus abſtinẽduʒ eſt ab actu cõiugali · hoc quere ante · vi · G. ¶ Sextũ eſt ꝙ debent ſibi inuicem fideles eſſe ĩ tempoꝛa libus ambo em̃ debẽt eſſe dñi ſuarũ rerũ · Exẽplo apoſtoloꝛũ de quibus legit᷑ ·aerant illis ommnia cõmunia. Quia ſicut diẽ yfßs in euangelio · Math· xix · Cam nõ ſunt duo ſed vna caro . ſ. vir 2 vxoꝛ · Qũo ergo tꝑalia inter ipᷣos debent eſſe diuiſa · Cõ tra hoc faciũt mulieres que furant᷑ viris ſuis· ⁊ illa ſic furata male expendunt · ſalicz ĩ ſuperbia in peplis in cingulis· Et quando ipſe vir eſt remote vltra mare in mercantiis: ipſa vx M oꝛ intereſt conuiuiis · VYtrum moꝛtaliter peccat vxoꝛ furando viro ſuos Reſpondeo ſi male expendit · ſcʒ ad peccandũ ſicut ſi daret vni cauſa alliciendi eum ad turpem actum ſic peccarʒ moꝛtaliter· Et ille qui ſic recepit talia munuſ. cula ꝓpter talẽ turpẽ actũ a tali muliere: tenet᷑ ĩ foꝛo cõſciẽtie r eſtituere ma⸗ nitto ip̃iꝰ mulieris · imo qͥ ſcienter faceret vl vendẽt talia mu⸗ nuſcula tali mlieri quã ſet ſciẽter velle abuti grauiter pecca ret. Similiter 1 nuncius q poꝛtaret talia munuſcula ſcienter qꝗ̃ darent᷑ ꝓpter talẽ rur actũ grauiter deũ in hoc offendẽt * tẽ contra hoc faciunt illi mariti qᷓ ꝑludunt bona ſua: vel in tabernis ſe inebꝛiãt ⁊ ſic male expendunt bona illa de quibꝰ vry oꝛ cum pueris viuere deberet · Set non ſic faciẽdũ eſt ꝓbo 21 honeſto diſcreto viro: qui debet ferre vinum ad domũ bibere cũ vxoꝛe ꝓpꝛia ⁊ poſt hoc deũ collaudare:a regratiari ißp̃i deo omĩpotenti qui te ſic ibauit ⁊ potauit· Vtruʒ mulier debeat fur ari viro ſuo vt inde elemoſinam faciat ghoc quere ante · vii · M. Et de illis uiris qui recludunt omĩa bona ſua ab vrpoꝛibus tanquã ab extraneis.quere ibidẽ Septimuz qð debẽt babẽ illi q ſũt in matrimonio eſt debita honeſta edu ctio filioꝛũ vt eos in bonis inſtruãt · Vnde ſciendũ ꝙ Encer piꝛincipa liter tenent᷑ tria ſuis pueris· Primo dñt eoſ infoꝛma re ꝙ innocẽtiã ſuã ⁊ puritatẽ deo offerãt · qꝛ hoc eſt deo valð acceptũ · Ctẽ pꝛecepta dei · pr̃ noſter. ſimbolũ ·ꝛ debẽt eoſ ad eccleſiã ducẽ vt verbũ dei audiãt · qꝛ verbum dei eſt cibus aĩe H dettlafn Urr gn Aln ſetter weoſhede aſuntdn lde n iche donmt nnegrun emnm lul⸗ heun n ſun Poinipe onekon roſtrunn NNoN ⅓ς⅝ = = = T— is chut⸗ bolũ:⁊ potiꝰ ducũt eos ad c aliqui parẽtes infoꝛmãt pueros qũo ſuꝑbe incedere debeant ſepiꝰ cõtingit ꝙ ꝑntelſ ꝑ ſe ignonit Heepta dei: 1 quãdoqʒ ſim oꝛeas q́; ad eccleſiã. Et quãdoqʒ 1quomõ mundo placere ſtudeant· Inſupꝑ eis m aluz exemplũ pbent · ſcz iurãdo blaſphemando maledicẽdo ⁊c. Et tales pa⸗ rentes rei erũt oĩm peccatoꝛũ iſtoꝛũ que ex mala infoꝛmatõe vl'malo exẽplo filii ſic diſcunt· Secundo parẽtes tenent᷑ pue ros cormigere· Qũo aũt pueri coꝛrigẽdi ſunt · hoc quere · iin · C· Tercio parentes tenentur hereditare res iuſte acquiſitas fi liis ſuis hoc quere ſupꝛa· iii. (Tractatulus de ſeptem ſacramẽtis expliatt. J kncipit tractatulus de ſeptẽ donis ſanctiſpiritus. EſEptem ſunt dona ſpirituſſancti · que ideo ſunt ſeptem · quia ꝑ ea ſeptẽ vicia capitalia expellun tur. Brimun donum eſt timoꝛ · id ẽ · gotlich foꝛcht· De quo dici᷑ ecẽ: i· Timoꝛ domini initiũ ſapientie. Qui timoꝛ eſt cuſtos cauſura omni um bonoꝛuʒ qd donum coꝛdi noſtro adueniens multa bona * confert· Primo docet mala pꝛeterita emẽdare · Eccl i · Timoꝛ dommi expellit peccatum · Secũdo docet bona operari · Eccle ſiaſtici · xx · Qui timet Seum faciet bona · id eſt · qui timet deuz nihil negligit · Kdem Qui timent deũ inquirunt que benepla cita ſunt dei · Crego · Deum timere eſt nulla que facienda ſũt pꝛeterire · Vſidoꝛus in ſinonimis· Timoꝛ expellit peccatum · timoꝛ repꝛimit vidum. timoꝛ cautum facit homĩem atq; ſoli citum. Terdo timoꝛ diſponit ⁊ habilitat coꝛda noſtra ad vi⸗ tam religioſam· Ccci. Timoꝛ domini preparat coꝛda· Et bern pardus in tractatu de ſemptem donis dicit · Connexa ſunt quidem timoꝛ ⁊ religio · et manere non poteſt vnum ſine al⸗ tero · Quarto timor domini conſeruat hominẽ in bono. Bern har dꝰ In veritate nihil ita valet ad gratiã ꝓmerendã conſer uandã recuperandã q; ſi videaris nõ alta ſapẽ: ſed ſꝑ timè. Iteʒ deũ diligere ⁊ eũ timere in oĩbus verbis ⁊ factis.· Sʒ heu Vnde etiã Salomon· Si in timoꝛe domĩ non tenueris te: cito lc ſuubuertet᷑ domꝰ tua. Quĩto timoꝛ dñi miſericoꝛiã dei meret᷑ M Pſal.Qũo miſeret᷑ pĩ flioꝛũ:miſertꝰ eſt dñs timentibus ſe dßi Sexto cõfert homĩ ꝓuiſionẽ tẽpoꝛaliũ· Hſal· Timete dominũa Mode oms ſancu eius: qm̃ nõ eſt inopia timentibus eũ· Septimo c,o deip cõfert hoĩ ꝓlongatõʒ rite · Vnde ꝓuer · x · Timoꝛ dñi apponet mon dies· Octauo oꝛõeʒ facit exaudiri· Hſal. Voluntateʒ timẽtium b. ſe faciet: ⁊ depꝛecatõem eoꝛũ exaudiet · Nono gloꝛã eternam gede meret᷑ · Prou · xxviii· Beatus homo quiſe emp eſt pauidꝰ· ccl. eſlein xxv. Beatus vir cui donatũ eſt habere timoꝛem dei . CGre · Vbi uullae timoꝛ nõ eſt: ſalus nõ ibi erit· MHii ſunt nouem fructus UMM S cõfert donũ timoꝛis quod ẽ pꝛimũ donũ ſpirituſſancti · ¶ Et poc donũ timoꝛis expellit pꝛimũ peccatũ moꝛtale · ſcz ſi upbiã. cetuu Timoꝛ domĩ homĩem humiliat: ſuperbia vero eleuat. Eccl· xx· dede Odibilis eſt coꝛã deo 1 hominibꝰ terlia e qude⸗ ſe bomo dbre hic magis exaltat: tanto magis in futuro humiliabit᷑· LCuce xviui . Om nis quiſe exaltat humiliabit᷑ Ergo ut in futuro ee Per altemur humiliemꝰ nos hic coꝛam deo in timoꝛe domini· pi iꝭ ma petri · v. Mumiliamini ſub potenti manu dei: vt nos exal KW tet in die viſitatõis· B ern· Der humilitatẽ alcendas ad ſubli⸗ 8 mitatẽ · quia hec eſt via 1 non alia pᷣter ipſaʒ · qui alias uadit n potius cadit q; aſcendit · Quia ſola eſt humilitas que exaltat ve B ⁊ ſola que ducit ad uitam · Secundũ donum eſt donuʒ pie i tatis· Vbi notandũ ꝙ eſt triplex pietas habenda· una ad deũ . ſ illa debet eſſe in confidentia bona quã debemuſ babere sd ( deum. Primo in tempoꝛali ꝓuiſione · Hal. Tacta cogitatum t⸗ cuum in domino ipſe te enutriet· TCdem · Multitudo omniũ in te ſperat domine: et hoc tollit nimiam ꝛ ſuꝑfluam ſolici⸗ in tudinem tempoꝛaliũ quã habẽt illi auari qui nunquã ſatian Ne⸗ tur · Sed ſemp timent ſibi deficere et ꝓcurant ſibi cum omni n ſolicitudine tꝑalia qſi ſemꝑ deberent uiuere. et foꝛte in bꝛreii dA moꝛuntur. Luce. xii. Stulte hac nocte ⁊c̃. Contra hoc dieet xpũs in euangelio · Nolite ſoliciti eſſe dicẽtes ˖ Quid mandu⸗ nn cabimus ? quid bibemus y nonne anĩa plus eſt q́; eſca?H aa· bi diceret Si dat maioꝛa · id eſt uitam: etiam dat minoꝛa· io eſt 6 Dé SEETE . „ * eecam et veſtimenta · Secũdo in ſpiritualibus quantũ ad ain hs . mam. Pſ. al. Speran tem autem in domino miſ. eric oꝛdia circũ 5*„ . nni dabit Et ſic tollitur deſperatio que eſt peioꝛ omni peccato. eocg Vnde lſidoꝛus de ſ. ummo bono Deſ peratio auget peccatuʒ . Ppoe deſperatio eſt peioꝛ omni peccato. Vnde Oriſ oſtomus in ſer tnitun mone · Nihil enim deum ſic offendit qᷓ; deſperatio · ktez kſido tenan us. ſũmo bono · Nerpetrare aliquod flagiciũ moꝛs ẽ aĩe iyer Sed deſ pare eſt ad infernum deſcẽdere . Lercio in eternis · id iGeen eſt in remuneratõe oĩ m bonoꝛũ · Luce.· xii Nolit e timere pu us an ſillus grex: complacuit enim patri veſtro dare vobis regnuz gu (Secũda pietas eſt quo ad ſeipſum. t illa debet eſſe in mi Q d ett ſeratione pꝛoprie anime· Vnde Eccleſiaſtici· xxx. Miſereꝛe ani ſgi 4 me tue placens deo · Vnde ſciendum ꝙ ſex opera miſericoꝛ: urtal, die debemus exbib ere anime noſtre · Brimo debemus eam ci wbun beoa.re pane vite· hoc fit quando digne communicamus: Secũ bi⸗lu do potare cum calice tribulatõnis et patientie quem chriſtꝰ tumng per ſe bibit et nobig Pꝛopinauit: Aarieixx. Doteſtis bibere donimnu. calicem quem ego bibiturus ſum? Tercio veſtire cum carita rwig te dei et pꝛoximi · quia hec eſt veſtis nuptialis vite eterne n Mlathei.xxii · Amice quomodo huc intraſii non habens veſtẽ lom nnuptialem? per quam veſtem cognoſcuntur fili dei · Toban . neint nis · xiii · En hoc cognoſe cũt oẽs ꝙ mei eſtis diſcipli · ſi dilectõz ofnmęsun habuitis ad ĩuicẽ · Quato hoſpitare.hoc fit ꝑ pnĩaʒ quã agiꝰ naaddin ꝓ pãis niis· qꝛ cũ hõ ẽ ĩ pẽo moꝛtli:tũc facit bi mãſionẽ ĩ in paben⸗ fer no · Hſal· Appꝛopĩquãt vſʒ ad poꝛtas moꝛtis· Sʒ qñ pnĩaʒ enn agit: tũc ppat ſibi manſionẽ 1 celo Mach. iiii · Nenitẽtiã̃ agite wonn Quito viſitare · ho fit qñ fragilitatẽ nr̃aʒ pẽſ. amꝰ: 1 pẽ̃a nia ſolic cũ amaritudine coꝛdis recolimꝰ: vt cũᷣ pphᷣa dicere poſſimus iſn Recogitabo tibi oẽs annos meos ĩ amaritudine aie mee Je hmnon xrto debem“ eaz de carcere buiꝰ mũdi educẽ · hoc fit ꝑ deſide Lirtu riũ ſuꝑnoꝛũ · Apls · Que ſurſũ fůt rite: nõ ꝗᷓ ſuꝑ terꝛã· I dem Noſtra cõuerſatio in celis . Teraa girn ẽ quo ad ꝓn unnn mü ·illa exhibet᷑ primo in dando · Gccleſiaſtici·viiii · Añ moꝛtẽ . 6G buyſfac amico tuo:ixp̃o · Quia elemoſina ĩ vita mltũ melioꝛ ẽ qᷓ̊ʒ poſt moꝛtẽ · Quia vnꝰ denariꝰ ĩ vita melioꝛ eſt q; centum ι xXY De SePTeEM DONIS SPrl poſt moꝛtẽ Secũdo exhibet᷑ pꝛoximo cõmodãdo · Hſal Juſtꝰè us miſeret᷑ et cõmodat: et ſemen illius in bñdictione erit · Qt de Deutre, hoc gaudet xpᷣus et tota celi curia·q uia ſumus ſua mẽbra · et benedi erit homini valde meritorium Luce ſexto · Mutuum dantes delt nibil inde ſpantes. Tercio in cõdonãdo ꝓxio· Lu· vi.· Dimitri 2.C te dimittemi· NRug · Ea elẽoſina nihil ẽ maiꝰ:qua ex coꝛde did (geo mittimꝰ qð ĩ noſ qᷣſqʒ peccauit · Quaꝛto fẽa ꝓxĩ nõ in malũ inga· G dicãdo: ſz ſemp ad melioꝛẽ ꝑtem ĩteꝛp̃tando Vñ aug. ſ uꝑ ills donun⸗ Math. Nolite iudicare vt nõ iudicabim· hoc loco nibil aliud qaua fe paipi exiſtimo niſi vt ea facta ꝗᷓ dubia ſũt quo aĩo fiãt ĩ melio l el ximi ĩ melioꝛẽ ꝑtẽ ĩcp̃tari niſi ſint manifeſta mala. Apls. Quo ic iudicio aliũ iudicas:teipᷣm cõdẽnas· Sʒ diceres vñ ori᷑ ꝙ ail iiced qᷓ oĩa que vidẽt vel audiũt de ꝓximis ſꝑ in malũ interpᷣtãtur owi Reſpodeo ꝙ ey duobus ꝓuemit. Drimo q; ipſi mali ſũt. Vnᷣ a Crib.ſuꝑ Math. Oĩs hõ ſᷣm ſe aliũ exiſtimat· Idẽ· Sicut difficd aue lealique ſaſpicat malu ͥbon rſic difficile ſuſpicat alidud n bonũ qui malus ẽ. Secũdo q; male afficit᷑ ad illũ quẽ iudicat ſegn Kug. Certũ eſt ꝙ de malo incerto neminẽ iudicarẽ quẽ tanc; luaf meipm diligerẽ ſed etiã defẽderẽ ꝛ excuſarẽ q;diu ĩ publicu, itxt nõ ꝓdirʒ. Sʒ qꝛ caritatẽ ꝑpdidim*: facilius alterutrũ iudicamꝰ Et ergo oĩs ꝗ alterũ facliter iudicat : oſtẽit ſe vacuũ a gra dei et a caritate ꝓximi. Sed qui bona ſuſpicat᷑ de ꝓximis ẽ ſi gnũ pfectus bonitatis· Grego· in mor: Quãto vos ĩ bono EPficitis: tãto etiã bona de alio ſ. etitis . ¶ Terciũ donũ eſt do les et tatusl ptehn wi P nũ ſciẽtie · i gotliche kunſt · q; donũ pᷣmo docet ſeipʒ cogno Abin ſceẽ. ſez quis es · quid fuiſti. 1 quid eris Bern· Cogita ergo vñ generis 1 erubeſce · vbi es et ingemiſce · quo ꝓperas·2 ptime 3 ſce. Ttem cognoſce te ꝑ culpam actualẽ ſieri exoſũ deo · Sapi na entie . ii. Odio ſunt deo impius et impietas eiug. Ecclła nun nder Altiſſimus odio habet peccatoꝛes Ttem per culpã eris male ” dictus . Dſal. Maledicti q́ declinãt a mãdatis tuis · Et ĩſuꝑ de bitoꝛ moꝛis eterne: non ſolum temꝑalis vt iumentum . Gze rede chiel.xvii . NRia qᷓ peccauerit ip̃a moriet᷑. Sʒ ecõuᷣͥſo co gnoſce mMla ꝙ gẽa facit hoĩem filiũ dei heredem. Aplus ad Roma · viii · ſoge NON t eN nnihe 4 lumn dantee ercoded innehua gſpelli Kie Kiͤtin N 1ſn dtd Ne antdn er e iucie em Ziien xüag mnniil ibont oniede mecgne c pün. deobf balri ee Eriird rune o Onnn idin D SEDTGM DONIS SDIBETVSSNN. SX. Si fuii heredes · Ttem facit hoĩem bonũ. Dl. al: Beatus popu H lus cuiꝰ eſt dominus deus ei. ctẽ gẽa facit hoĩem benedictů.· Deutro · xxviui· Si pᷣcepta mea audiens benedictꝰ tu ĩ ciuitate benedictꝰ ĩ agro ⁊c.ꝛ ergo hoc noĩe nomĩabit deus bonos qᷓ ad derga eius erũt dicens · Math.xxv· Venite bñdicti patris ⁊c. Secũdo docʒ donũ ſcĩe cognoſcẽ deũ. DPrimo ĩquãtũ ẽ creatoꝛ tuꝰ ⁊ tu creatura eiꝰ. Vnd pſalTpᷣe fecit nos ⁊ nõ ipᷣi nos·ꝛ ſic teneris ei obedire tãquã tuo creatoꝛi · Scðᷣo iquãtũ dominꝰ tuꝰ 1 tu ſeruꝰ eiuſ.⁊ ſic teneris ei fideliter ſeruire tan quã fidelis ſeruꝰ domĩo ſuo. Tercõ inquantũ ip̃e pr̃ tuꝰ ⁊ tu fuliꝰ eiꝰ.⁊ ſic teneris ei exhibẽ honoꝛẽ ⁊ reuerentiã · Quarto in qu antũ redẽptoꝛ tuꝰ ⁊ ſic teneris eũ diligere . koh· xv. Maioꝛẽ aũt caritatẽ nemo hẽt vt aĩaʒ. Quĩto ĩquãtũ futurꝰ iudex tuꝰ ſic eũ timere dẽs in oĩbus vᷣbis ⁊ facus ſiue comedendo ſũ doꝛ miẽdo · Tercio donũ ſcĩe docʒ cognoſcere ꝓximos·ſ qũo E oẽs hoĩes tam diuites tam pauꝑes qᷓ; nobiles ſunt ſimiles in quattuoꝛ. Primo em̃ hoĩes ſũt ſimiles ex ꝑte pꝛincipii ·q; oẽs ab vno deo et de eodẽ luto foꝛmati ſũt · et om̃s nudi et paupe res nati · Tob· xxxiii · Ecce me fecit deꝰ ſiẽ et te· et ð eodẽ quoqʒ luto foꝛmatꝰ ſũ.Sap· vi.Nemo ex regibus aliud habet nati uitatis initiũ · Scoo ſumꝰ ſimiles ex ꝑte mediiq: om̃s moꝛta les et bꝛeuis vite tã diuites q; Paupee Erer v Onnis poten tatus bꝛeuis vite · ICob· xiiii· Breues dies homĩs ſũt: Tercio ex pte finis · qꝛ omẽs ĩ eandẽ moꝛtẽ et putredinẽ redueunt᷑. Tob xvi· Putredini dixi pr̃ meꝰ es ⁊c᷑. hoc patʒ ĩ oſſibꝰ moꝛtuoꝛuʒ qꝛ ibi nulla eſt diſtinctõ inter nobiles ⁊ ignobiles· Quarto ex ꝑte iudicii.qꝛ om̃s ſub vno iudice ratõem reddere compellü tur · i · ad Choꝛin · v · Omẽs nos manifeſtari opoꝛtʒ ante tribu nal xp̃i vt referat ⁊c̃· Et actuum· x. Te ẽ qͥ cõſtitutus ẽ a deo iudex viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝛũ · et cũ hãc equalitatẽ cognoſeimus: tũc nos mutuo diligẽ dẽmus: a vnꝰ aliũ nõ ſpernẽ· Vñ gre. Oẽs fres ſumꝰ vniꝰ impꝑatoꝛiſ poteſtate cõditi:⁊ ſanguĩe ipᷣ redẽpti · et idarco fr̃es noſtros quãuit paupꝑes et abiectos in nullo deſpicẽ debemus · Rug de doctria xpiana · Igo nõ ĩter rogo te ſericatũ pauperẽ ⁊ pannoſum nõ quales in veſtibus xNxX D SGEDTEM DONIS SPERHTVSSMN. ſitis ſed quales nati fueritis · ambo certe nudi · ambo infirmi ambo vitã miſeram ĩchoãtes· ⁊ ob hoc ãbo ploꝛantes quãdo naſcebamĩ infantes ¶ Et üllud donũ expellit ĩuidiaz que con tr aria eſt caritati · quia gaudet de malis 2 cõtriſtat᷑ de boms quod ẽ diabolicũ · Ergo ĩuidi ſũt a deo maledicti. Gſaie · v· Ve vobis qui dicitis bonũ malũ ⁊ malũ bonũ. t tles inuidi ſũt Hfilii diaboli. Quia ſicut caritas eſt ſignũ filioꝛũ dei · Vnde Ro haãnis· xiii En boc cognoſcẽt hoĩes ꝙ mei eſtis diſcipuli ſi di lectõneʒ habueritis· Sic ĩuidia eſt ſignũ füioꝛum diaboli · (Quartũ donũ eſt donũ foꝛtitudimq· i·gotliche ſtercke · Vbi ſciendũ ꝙ deꝰ nõ querit foꝛtitudinẽ coꝛꝑis ſed ſpũs. Vñ Nee nſic mie . vin· Caudiũ etenim domĩ eſt foꝛtitudo nr̃a· Et notãduʒ mune⸗ ꝓ ſpũſſanctꝰ ꝑ donũ foꝛtitudĩs tripliciter cõfoꝛtat homineʒ tintu⸗ Prio in tolerãdo aduerſitates patiẽter. i. Theſſal · v. Patien⸗ ii M tes eſtote ad om̃s· Sed diceres quõ acqram mihi patiẽtiam iran in aduerſis? Reſpõdeo ꝙ prĩcipaliter ſũt tria que inducunt (c ad patiẽtiam· Primũ ẽ qꝛ cũ peccatis tuis plus meruiſti · Mõ dort peccato nequaq́; ꝑcit᷑ aut hic aut ĩ futuro puniet᷑ · Ergo mo Xp dicũ p̃ſeti libẽter pati dẽs ꝓ purgatorio ⁊ peccatis tuis· Sdge (aa cũdũ ꝙ xp̃s ſuſtinuit maioꝛa ꝓ te:ergo tu etiã ꝓ eo aliqð mo Nod 2 Quia⸗ tumter donmis diceg. nipoti lo con nono. remo⸗ cipal .— ditdũ pati dẽs. Cre Si paſſio rpᷣi ad memoriaʒ reducit᷑: nibil doet As nò equo aĩo toleret᷑ · Terci eſt qꝛ tribulatio eſt via ad ce: No⸗ m. Nctuu ii Der multas tribulatões oporter nos irrar n regnü dei Inſupꝑ tribulatões ⁊ infir mirgtel angmarat pᷣmiũ tu eternũ· Math· v. Caudete in illa die . ſupple. tribulatõis· am ſidn mmerces multa elt in celis· Vnde HMieronim in epla. Libente: uſ nüc tommẽta patioꝛ: vt futura mihi gla ſeruet᷑. Mõ quotiens mhel aliquẽ doloꝛẽ patiẽter ſuſtines (etiã ſi milleſies doloꝛez ſenti rres in oculo in doꝛſo in dẽtibꝰ) ꝓ qualibet vice eternũ premi ſaun pʒ poſſioebie Et illud pꝛemium excedit om̃eſ paſſiones 1 ti noh bulatõnes · Apoſtolus Roma. viii· Non ſunt cõdigne paſſio⸗ ” nes huius temporis · Secundo confoꝛtat nos ſpirituſſãctus ò” per donum foꝛtitudinis ad vincendum diabolũu . Kacobi · i · Reſiſtite diabolo. a fugiet a vobis Ttem ad contemnendum is mundum acobi q̃rto· Amicicdia huius mudi inimica eſt dei „ en ”8 Miart en . . n 4* . egimud Vndeh ſipliſi 1dahl⸗ ſtercke is N ltnoti tuhonin Roe tipntitn Peindom meruiſdi N ciligon zuti⸗ ncnn RZZ Knudde⸗ eſos ſien ſtit hn eroo l Ltber ſigores gbezſen mͤpnn ſioretn ige ſt⸗ tefſihse 111 yob in mnerd elen⸗ iNn DG SGDTGM DONIS SEIRELTVUVS 555⁵5S§ Quia amicꝰ huiꝰ ſeculi inimicꝰ dei conſtituit᷑ · Iſta vᷣba ſũt mi tum terribilia amatoribꝰ huiꝰ ſeculi · Quia nemo põt duobꝰ domĩs ſeruire. Sʒ diceres quõ vinat᷑ mũdꝰ? MHoc docet aug· dicẽs. Cõcupiſce qdð ꝓmiſit oĩpotẽſ. expaueſce qdð minat᷑ om nipotẽſ. ⁊ ſic vileſcit oĩs mũduſ ſiue ꝓmittẽs ſiue terrẽſ· Ceꝛ cio confoꝛtat ad operandum bona opera · Vnde Tobhannis nono · Operari opoꝛtet donec dies eſt · quia venit nox dum nemo operari poteſt · Nota ĩ ſenſato di. xxxiii · in quarto prĩ cip ali litera x· NRuguſainus· tnutiliter hoc tempoꝛe viuitur niſi ad acqrendum meritum laboꝛetur: quo in eternitate re muneretur · quia opera bona oꝛnant animam et concomi⸗ tantur animam cum omneſ amici eam deſerũt · Apocalipſis xiui . Opa enim ülloꝛum ſequuntur illoſ· Et pꝛo his tũc remu neramur ĩ vita beata· qꝛ deꝰ reddet vnicuiqʒ ſᷣm oꝑa ſua. Mie roni · Vnuſqᷣſq; ꝓ oꝑibus ſuis mercedẽ acapiet. Vñ Bn-Si la boꝛ terret: merceſ ĩuitet· Vnuſqᷣſqʒ eĩ ̃im ſuũ laboꝛẽ meꝛcedẽ accipiet Et ſic hoc donũ expellit accdiã: qᷓẽᷓ mr neqᷣcie · Nug. Ocioſitas ſine dei timoꝛe mgẽra neqᷣie ẽ · Vñ leo papa ĩ ßmõe . ☛ Nõ doꝛmiẽtibꝰ pꝓueĩt regnũ: nec ocio ⁊ deſidia tepẽtibꝰ btitu do eternitatis ĩgerit᷑ · ¶ Qntũ ẽ donũ cõſilii · i. gotlicher rat Nota ꝙ ſpũſſãct ult ꝙ a tribꝰoẽmꝰ q̃rere cõſiliũ· Nrĩo a deo Vnde Thobie quarto · Benedic deum et pete ab eo vt viam tuam dirigat·⁊ oĩa confilia tua in ipſo permaneant. Eccleſia ſtici · xxxix. In omnibus depꝛecare conſilium altiſſimi · Et hoc conſulit Salomon dicens· Qonſiliarius vnus ſit de mille no men eius ˖ Vnde Eſayas dicit Vocabitur conſiliariuſ deuſfoꝛ tis. Secundo querere debemus a ꝓximo conſcientioſo et di ſcreto et timente deum. Quia ſi nos indigni ſumus vt deus nobis immediate coſuleret ſicut facit communiter bonis et perfectis hominibus. tunc queramus ab hbominibus quibus inſpirat que nobis facienda ſunt quia deus operatur per medium · Exemplum de paulo qui dixit · Domine quid me ris facere g Et vox reſpondit · Surge et ingredere ciuitatem et dicet ur tibi quid te opoꝛteat facere · Et chriſtus appa⸗ ruit ananie et miſit eum ad paulum. cum tamen xp̃us per ſe SWX. DG SEDTEGNA . potuit ſibi manifeſtaſſe quid eũ opoꝛteret facere. Sciendũ tñ ꝙ ſignãter cõſiliũ qᷓrere debemꝰ a literatis ⁊ cõſcientioſis qᷓ abr ſciẽtiã ⁊ bonã vitã.⁊ nõ a diſſolutis ⁊ male vite · Vnde Aup ambꝛo. de officiis li· ii. Quis vtilẽ indicet aliene cauſe: quem mmurd videt inutilẽ vite ſue? Vnde ecd·xnii · Qui ſibi neq; ẽ: cui bo ſie s nus erit? Tercio debemus querere cõſiliũ a conſcia pꝛopꝛia· ſapt⸗ Ecẽi.xxxii·. Oĩa fac cũ cõſilio·. ⁊ poſt factũ non penitebis · quia Lp R ſicut qͥs vellet aliis cõſulere: ſic 2 ſibi ipſi debet facere · Ree ſpere illud donũ ſpirituſſancti expellit auariciã · Et hoc fit qñũ ſpbu mund. ſanctꝰ ꝑ donũ cõſilii conſulit terrena deſpicẽ: ⁊ celeſtia appe 4 dul tere· quia terrena modicũ valent in pñti vita· quia ſolum ad dtem ſuſtentatõem coꝛꝑis.ĩ moꝛte nihil ꝓſi unt. Prouxi. Non ppe Alleoo runt diuitie in die vltionis · Ctem qꝛ nõ poſſunt tranſferri ad thiis aliud ſeculũ. Cob· i. Diues cuʒ doꝛmierit nibil ſecum aufert · An Itẽ poſt moꝛtẽ ſepius nocẽt multis qñ reddituri ſũt ratůdem teſur ſaquit cedine vſq; ad nouiſſimuz quadꝛantẽ· Sed ſpiritualia bona que ad nn celeſuia ꝑducũt ſunt appetenda: quia nihil vtilius in hac vita kulle 6E(Et boc fit quando faciunt oꝑa noſtra meritoꝛia · Ttem ĩ mo: ta . te · qꝛ faciũt hoĩem feliciter moꝛi. Vnde beati moꝛtui qui ĩ dino asg moꝛiunt᷑· ĩmo faciũt ip̃am moꝛtẽ pᷣcioſam· Vnde pſab· Nrecio dit ſa in cõſpectu dñi moꝛs ſanctoꝛũ eiug · Ftẽ poſt moꝛtẽ · qꝛ eter oꝛe nam gloꝛiã tribuũt· Vnde bern in epla. Bona moꝛs iuſti pꝛo⸗ oalle ee requiẽ. melioꝛ ꝓpter nouitatẽ· optima ꝓpter ſecu ritatẽ nume⸗ Da maſcenꝰ.li.iiii. Moꝛs ſanctoꝛũ ſomnꝰ magis eſt q;ᷓ moꝛs: uddeſt laboꝛauerunt em̃ in pꝛeſenti ſeculo vnde viuunt in ſeculum · aro L¶ Sextum donũ eſt donũ ĩtellectus · i· gotlich verſtenteniſz PDer illud donũ ſpũſſanctus docet nos intelligere deũ ĩ no?b in creaturis. Nam pꝑ magnitudinẽ ⁊ latitudinẽ huius mũdi potentiã dei agnoſamus ꝙ ipe eſt oĩpotẽs · qd patet in hoc cuiʒ poſſet adhuc infinitos mundos ex ſua potẽtia creare · Itẽ p decoꝛẽ celi mundi ⁊ creaturarũ ſapientiã dei intelligimus · Item ꝑ bonitatẽ ⁊ vtilitatẽ creaturarũ bonitatẽ dei intelligi mus. Ergo qñ vides aliqua pulcra: ⁊ guſtas dulcia: ꝑ hoc in telligẽ cogitare dẽs eterna· Bern· Dulcedo oĩm creatura ri h poeSeDT6I DONIS SPDIRITVSSXN. NNX- ani ſi quis iuſte aduertit:nihil eſt aliud niſi ꝙ ad illã eternaʒ d—u . teanmſtf cedinem nos muitat · Et illud donũ expellit peccatũ gule. entr in quia per donum ſpirituſſancti ſumimus cbũ ⁊ potum: ⁊ vti enngn mur creaturis dei ad honoꝛem ipſius vtilitatẽ noſtram. Gt M echeit ſic reſecatur ſuꝑf luitas gule · ¶ Septimũ donum eſt donum Gupeonn ſapie · id eſt · gotlich wiſcheit · Et ſciendũ ꝙ ſapientia dicit᷑ q̃ſi ha „ſfſ. apida ſcientia· ⁊ per hoc donum ſpirituſſanctus dat nobis hrn ( ſapere celeſtia que dulcedo pꝛecellit omneʒ dulcedinem totiꝰ eſreſ ſpi mundi Vnde baſilius . O dulcedo melliflua. dulcedo mirãda eleſuunn hi‚ñeᷓ dulcis es in meditatõe: ſed dulcioꝛ in oꝛatõe · dulciſſima in ſaſolung cõtemplatõne · Sed ſuꝑdulciſſima ĩ beatitudine·ĩmo tanta Nop dulcedo eſt in eterna patria ꝙ eſt i nexplicabilis 1 inextermi dunſſen, nabilis ˖· Vnde tãta eſt dulcedo ꝙ ſi celũ aperiretur ⁊ minimũ Nun M rr gaudium alicuius ſancti ꝑui videretur: quãuiſ a nobis remo ſenin te ſunt:tamen totus mundus ſufferre non poſſet. Si poſſi⸗ gaptint bile eſſz · tune nullũ coꝛ adeo triſte quin letificaretur.nec aliq̃ ugn pena tam amara quaʒ homo ſentiret ſiue ignem ſiue aquam enbertit bullientem ĩmo nec ipl. am moꝛtem coꝛpoꝛalem Quid tune eniron erit cum nos illic venerimus ⁊ cum deo ⁊ cum omnibus ſan wiie ctis gaudebimus ? Deuʒ videre eſt ita delectabile · ꝙ auguſt· ie dicit · & potius vellet eſſe in inferno ⁊ deum videre: q; in ce⸗ N. lo ⁊ eius viſione carere. Vnde pſal Quoniaʒ mille anni ante mnigr oculos tuos tãquã dies heſtern. lit. (Et illud d giſͤt⸗ oculos tuos taqua dies Pelterna que pꝛeteriit. ſ Et ulud do eun num expellit peccatuʒ luxurie · Quia ſm grego · Quſtato ſpiri⸗ frech tu deſipit omnis caro · Rugꝰ. dicit ſic · Caudiũ diuine dulcedi nis nõ deguſtas: ſi carnali delectatõne coꝛ maculas. * Tractatulus de ſeꝑtem donis ſpirituſſancti explicit · delle Et per conſequẽs totus liber diſcipuli de eruditione uug chꝛiſti fidelium. Atet M cenk elgendg. di nl GerIn . abula p ſermoͤibus de tpe ey hoc lbꝛo colligẽdis · Dominica pꝛima aduentus dominn. 17 * vterũ vᷣginis marie ⁊ factꝰ ẽ hõ· Circa quẽ aduẽtũ Ppic tria dicenda ſüt. Primo qualiter ĩcarnatio xpᷣi facta ſit: qre·xxii. M. Scðo q̃liter incarnatio xp̃i ſpecialiter ſpũiſancto att ribuit᷑ · Et qũo ſolus filius incarnatꝰ ſit· hoc quere · xxii· .· Terdo quare xps natu⸗ WDe eadem dominiaaaa. ¶Noꝛa eſt iã nos de ſomno ſurgẽ · Rom̃· xiii · Vbi ſciendũ q; pfſomnũ pcetĩ ĩtelligit᷑ de quo ſurgẽ dẽmꝰ ſi nos ad aduẽtuʒ xp̃i volumꝰ pᷣpare· Vñ h̊ dicẽdũ eſt qᷓ dãna ipᷣm pẽm moꝛtale infert · habetur·xi:Ek YdMN ʒff(([Dominica ſecũda aduẽtus dñi · (Tunc videb . unt fuium homis venientẽ in nube . Luce · xxi · Iſte aduentꝰ fiet ĩ iudicio cum dñs ad iudicandũ venerit · Vñ Pic tria ſunt dicenda. Primo vbi ⁊ in quo loco fiat extremum iudiciũ · habet᷑ · xxii· D. Secundo qũo citabunt᷑ om̃es per tubã 2 qualit er ĩ celo ⁊ in mũdo in iferno hec vox audiet · habeẽ xxuũ. D. Tercio ꝙ iudiciũ extremũ timoꝛẽ nobis incutere deb; ꝓpter ratõeʒ diſtrictã ** ſumus reddituri de cogitationibꝰ locutionibus ⁊ operib noſtris habet᷑.xxii. Q. Ftẽ de tempo ralibus rebus qũo ſcʒ ſumus lucrati: ⁊ qualiter expendimus hbabet᷑ xvii· M. Tteʒ guloſi de omnibꝰ in crapula ſuperflue cõ ſumptis xviii · L. Item de tꝑe quo expendimus illud xvi. N. Exemplũ ibidem· (e minica. ii· aduentus dũñ̃i · Ecce qui mollibus veſtiuntur ĩ domibus regũ ſunt· Mat· xi. Super quo themate tria ſunt dicenda. Primum ꝙ; veſtes culpabiles ſunt· ⁊ hoc pꝛopter quattuoꝛ · Primo pꝛopter pꝛe cioſitatem · ſecundo ꝓpter mollidẽ · tercio pꝛopter extran eita tem · quarto ꝓpter ſuꝑf luitatẽ · habet᷑ · xiii C. exemplũ ibideʒ· Secundũ ꝙ ſuperfluitas veſtiũ in tribus attenditur · xii. E. exemplum ibidem· Terciũ quomodo in veſtibus hoĩes tripli citer peccant moꝛtaliterxiii · N Exemplum ibidem· Cce rex tuus venit tibi manſuetus· Math·xxi· Taʒ pꝛo pꝛeſenti tꝑe celebꝛat᷑ aduẽtꝰ xp̃i ꝓut venit in detel Nualiter tota trinitas iſtã incarnatõzʒ oꝑata ſit· hꝰ ſit de virgine · hoc habet᷑ · xxii·. KR. et hrgn (E Med gnite llep mon pchis damn toq⸗ vin⸗ 6 Kma G⸗ (d S Meenti ginie ennth, taſt ſpüſeni mh. ſaeni Oade en mort beluen wrene de tenn npofe 1 eus diI ſunt. O n rnen mitg ¶ uid dicis de teipſo go vox damãti HMic dicẽdũ ẽ ꝙ ñ dẽmꝰ teſtimoniũ ferre de nobiſipſis nos ĩ⸗ viüi. N.a exemplũ ibidẽ· ur piie W Vominica quarta aduentus. „ 8 in deſerto· Kobßᷣ.i. aniter iactãdo ⁊ cõmẽdando. Apls. Nõ em̃ qꝗᷣ ſeipᷣm cõmẽd at ille ꝓbatꝰ ẽ ⁊c· Vñ hic q̃ttuoꝛ dicẽda ſunt · BPrimũ ꝙ iactãtia deteſtãda ẽ ꝓpter tria · habet᷑ · xii. D. Scdo ꝙ nõ dẽmus teſti moniũ de pꝛoxĩo ferreſ.mala cõmẽdando q; hoc ẽ vnum de pctis aliems· habet᷑· xi · C. Tercio ꝙ falſus teilis teſtificans in damnũ ꝓximi tria magna mala cõ mittit· habet᷑ viii · . Quar to quũo teſteſ iniqui puniant᷑ a deo ·⁊ qũqʒ in p̃ſenti·habetur An natiuitate xp̃i. Annuncio vobis gaudiũ magnũ:qꝛ natus eſt ꝛc̃. Luce · ii· Mic tria dicẽda ſũt PHrimũ ꝙ xps triplici ratõe naſci voluit ð virgine 1 nõ de muliere lſb xxu. R. Sc? nr mg eſt: ſeptẽ nos docens bona.xxii· E· Terciũ ꝙ ipſe dẽt eſſe dñs nr̃: ⁊ libenter dẽmꝰ eũ ꝓ dño hr̃e ꝓpter eius quinqʒ cõdicões· habet᷑· xui · G. t latiun ¶ Innuncõ vobis gaudiũ magnũ ⁊c· Moc gaudiũ qð hodie om̃s fideles ĩ gr̃a exiſtentes de natiuitate xpiĩ peipiunt valde et · xxui. R .· Scoðm ꝙ marie ſilius tkterũ in natiuitate xp̃i· magnũ ẽ· Vnde angelꝰ dixit annũcio vob gaudiuz magnuz. Sʒ hoc gaudiũ luſoꝛes nõ ꝑcipiunt q iſta nocte ſacra vel alio tꝑe luſerũt · Vnde hic tria dicẽda ſunt· Primũ q̃́; magnũ pec catuʒ ſit ludꝰ taxilloꝛũ qð ĩ duobꝰ ꝑpendi põt. Primo in de⸗ teſtatõe taxilli· habet᷑· vii · i . Scdo oſtendit᷑ in hoc ꝙ in ludo q̃ndoq; cõmittunt᷑· xviii· pctã moꝛtalia· vt babet᷑ · vii· äk. Se cundo qᷣbꝰ luſoꝛeſ reſtitue tenent᷑ ea qᷓ ludẽdo lucrant᷑ habet vii. nn · exemplũ ibidẽ · Tercio ꝙ ludus ſit licitus ad hbꝰ quat tuoꝛ requiruntur vii· oo. (Domnnica infra octauas natiuitatis domini · ¶ Duer aũt cõfoꝛtabat᷑ ⁊ creſcebat Luce·i·Ex quo mentio hiic fit de puero ihu nobis nouiter nato · Ex cõſequẽti de pu eris hic duo dicẽda ſũt · Primo ꝙ fili tenent᷑ ſex ſuis ꝑentibꝰ iiii · N. ⁊ exemplũ ibidẽ· Secũdo ꝙ filii qᷓ ꝑntes ſuos pturbãt quintuplici pena a deo ꝓpuniunt᷑· iii:· B. ⁊ exemplum ibidem. (In ephia domini · ¶ PDrocidentes adoꝛauerũt eũ· Math· ii· hic tria dicenda ſũt · Drimo quomõ deus 2 ymagines ⁊ crux chiiſti 1 reliquie ſan ctoꝛum ſunt adoꝛande. i. F. Secundo qũo calix in eleuatione miſſe ſu adoꝛandus i. S. Tercio quomõ ſacramentũ deuote ſumme hbonoꝛandũ · iii · . Sxemplũ ibidẽ. ſumendũ eſt ſi noil. un. N. S Dominica infra octauas ephie · cendũ eſt qũo parentes tenent ſex fuis ſuis· Primo tenẽtur eos infoꝛmare de hiis qᷓ ſpectant ad deũ · iii · Q· Secundo qũo ſe debent habere ad ꝓximum Tercio qũo ſe debẽt habere ad ſeip̃os· Quarto ꝑntes tenent᷑ pꝛebere bonũ exẽplũ filiis ſuis. bec oĩa quere· in · D. Quinto te nent᷑ eos de exceſſibꝰ coꝛrigẽ iii· E. Sexto debẽt eis reliñre res iuſtas · ni · G. Ttem q́ʒ gra⸗ uiter parentes peccãt qui res iniuſtas filiis ſuis relinquunt hoc quere v. N exemplũ ibidem · Ftẽ habes bhoc idẽ · vii · Pp· Et exẽplũ ibidẽ. (Dnica pma poſt octauas ephie dñi · Nuptie facte ſunt in chana galilee · Tohan · ii · Mic dicenda ſunt tria. DPrimũ quomõ deus multipliciter matrimoniũ ho noꝛauit/ xxix· · Secundũ ꝙ matrimoniũ cõtrabere volentes debent tria habẽ · xxix · B· Terciuʒ ꝙ; ſeptẽ ſunt cauſe quare ali quibus in matrimonio nõ bene ſuccedit · xxix · . (jtem de eadem (Nuptie facte ſunt · Sciendum ꝙ ſtatus matrimonii habet re gulã vnã que bẽt ſeptẽ capitula. quam regulam vnuſ qſq; in matrimonio cõſututꝰ cum diligentia ſumma obſeruare de bet:ſi vult ſaluari ꝑ ſtatum matrimonii·xxix ·. WE. . Dominica ſecunda. G dade oſtende te lacerdoti · Mat · viii · Mic dicendum eſt ꝙ· in boc ꝙ vpũs lepꝛoſũ mundatũ ad ſacerdotẽ miſit ĩ hoc dat nobis exemplũ honoꝛãdi ſacerdotes · Vnde hic dicenda ſunt quattuoꝛ. Primo ꝙ! acerdos bonoꝛand? ẽ tripliciter · hoc qᷓre inii · ante laʒ · · poſtea ĩ T. Secundo ꝙſ. acerdotes habẽt no uem priuilegia pꝛe cũctis hoĩbus mundi xxviii. .· Tercio ſa⸗ cerdotibus detrabẽtes q; grauiter deũ in hoc offendüt · iii · V. Quarto q; ꝑieuloſe ſtant mali ſ. acerdotes ˖ ſch cõcubinarü · a ſimiliter concubine eoꝛũ · xxviii· E· C· Fſeendẽtibus parentib' eius hieruſalem remanſit puer pieſus Luce · i· Exquo hic mentõ fit de parẽtibus tunc hic di ſoſ⸗ que tiad ſtp pode taun ſau mt ſoe⸗ N ge cr⸗ ine in zu an ignein euunon e ode. ſt pu Unehed tenet r mouis Dlre d flisſis cong nchgn Anquun edi⸗ de Nete noniiO wlene⸗ onu her 4 ſeruanth uneſte ihoc n e larte Umd git Gbim ſit petm̃ moꝛtale · xui· K. hoc querexix· B. gnuſceg ¶ Mare 1 venti obediunt ei · Math̊. via thic dicenda ſũt tria Unmo qũuo quilibet libenter dẽt obedire platis loco xpĩ. r quo mare ⁊ vẽtus obediũt ip̃i chꝛiſto · iii · S · Scoo ꝙ ĩobediẽ cio vtrũ ĩobediẽtia (Bnm a it creuiſſet herba ⁊ fructum feciſſet · Math.·xiii · hic veidẽdũ eſt que ſit ʒpʒania· Jyʒzania ſunt filii nequã · id ẽ.luxu rioſi· Vnde math.vi⸗ Si oculus tuus nequã fuerit totũ coꝛpꝰ tuum tenebꝛoſum erit · Sic etiã intelligitur de aliis ſenſibus ſicut de oculo· Vnde hic dicendũ eſt ꝙ luxuria ſine actu com⸗ mittitur decem modis · Et quando ſit moꝛtale 1 quando nõ ([Dominica in ſeptuageſuma; ¶ Eommauit deus hoĩem de limo terre. Cene . i⸗ Exquo legit iam liber geneſ vbi tractat᷑ de creatõne celi a terre ⁊ omniuʒ creaturarũ · Et dec reatõe ipſius hominis ꝓpter quem omia cereata ſunt· Vnde ſuper illud thema dicenda ſunt quattuoꝛ: Primo ꝙ deus triplicẽ creaturã ereauit: i que ſit differentia inter facere ⁊ creare· xxii. D. Secundo ꝙ om̃s homiĩes ſunt ſi⸗ miles ĩ quattuoꝛ.xxx. E. Tercio ꝙ dignitas hominis pꝛecellit aliquo modo dignitatẽ angeloꝛũ in quinqʒ rxxi· RQu arto ꝙ anĩe pꝛopꝛie dẽt quis e uis e e ʒ (EEtep decadem. D Quid hic ſtatis tota die ocioſiæg Mat.xx.Mie dicenda ſunt ibere ſex opera miſericoꝛdie· xxx- C. trta· Drimo ꝙ laboꝛare debemus ⁊1 nõ ociari:exemplo chꝛiſti qui ſex modis pꝛo nobis laboꝛauit · xvi. M. Secundo quomo do accidia eſt homĩ multuʒ nociua xvi.D. Tercio quando ac ddia eſt peccatum moꝛtale · xvi. . ʒf fö(([BDominica in ſexa eſßm.a comparat diuitias ſpinis. Vnde hic duo dicenda ſunt DPrimo gquomodo diuitie quietẽ mentis impediũt· ⁊ quomodo talis inquietudo eſt peccatũ moꝛtale· xvii. D. Secundo quibus mo dis temꝑalium affectus eſt pctm̃ moꝛtale.ix·. MA. H (Dominica in quinquageſima· . „* K* . ¶ Ecce aſcendimꝰ hieroſolim ĩ 1 filius hoĩs. Luce· xviij. Sei⸗ endũu ꝙ ideo in pᷣ̃ſenti dñica paſſio xpᷣi nobis ad memon re ducit᷑: vt gaudia illicita ipſoꝛũ mũdanoꝛũ ⁊ choꝛiʒantiũ tẽpe⸗ rc?. Vnde bic tria dicenda ſunt· Primo ꝙ choꝛea eſt magnuz pctm̃ qð ꝑ qͥnqʒ ꝓbat᷑ · ii · L. Scdᷣo quo choꝛiʒãtes rurſũ filiũ dei crucifigunt iii· M. Lercio quid ſignat cantus choꝛizantiũ · iii · N. Et exemplũ ibids· De eadẽ domĩca ¶Ecce aſcendimus hieroſolim 3· Sciendũ ꝙ paſſio xpĩ que nobis hodie in euãgelio pꝛeponit᷑:docet tꝑantiam abſtinẽ⸗ tiam. In ſignũ huius tũc xpuũs ꝓ nobis in cruce bibit acetum cũ felle mixtũ· Vnde bic tria dicenda ſunt· Drimo ꝙ ebꝛietas multum piculoſa eſt . ii⸗ P Exemplũ ibidez · Scðm ꝙ ebꝛietas quandoq; eſt pctm̃ moꝛtale qñq; veniale· ⁊ moꝛſ in ebꝛietate picloſiſſia ẽ.xviii· ⁊. Tertiũ qliter ĩ futurũ ebꝛioſi puĩant᷑ qſ ¶Gouertimini ad me ĩ toto coꝛde veſtro· Tohelis·ii:·Ex quo eſt iam tps penitentie tunc ille ſermo cõmunis frequẽter cõ municari põt illo tꝑe ſacro:ſcʒ ꝙ decẽ genera hoĩm agunt pe nitentiã nouẽ genera hoĩm illoꝛũ agunt falſam penitentiã eoꝛũ potꝰ erit. xvii· R. xẽplũ ibidẽ·· E capite ieiunii· ſt iõ eis nullũ dimittit᷑ pctm̃ · Sed decimũ genꝰ verã · xxv. N. 1 cõſequẽter·exẽplũ ibidẽ (Dñica in quadꝛageſima Et cum ieiunaſſet. xl · diebꝰ. Math· iii· Exquo iam tempus ieiunandi eſt dicẽda ſunt hic ſex· Drimũ qũo chꝛiſtus ter eſu⸗ riit ⁊ qual tũc cibꝰ eiꝰ fuit · xviii· R· Scso a qᷣbus abiſ ieiunan tes abſiinẽ dñt.xvii·M. Tercio ſoluẽs ieiuniũ qñũ peccat moꝛ taliter ⁊ qñ nõ· iiii· Q. Quarto an laboꝛatoꝛes pegrini 2 me dici mulieres pꝛegnãtes ad ieiuniuʒ teneant᷑ uii· R · Quinto gqũo abſunẽtia ĩ cbo ⁊ potu ẽ vite ꝓlongatio. xvui· B. Sexto qꝙ abſtinẽtia ſeu ieiuniũ in nobis cauſat caſtitatem.xix · D. Et exemplũ ibidem. (Dominica ſecunda in . A. ¶ Miſerẽ mei dñe fili dauid filia mea Mathei · xv· Verba pre dicta. libet peccatoꝛ cũ coꝛdiſ cõtritõe dicere dʒ iã illo ſacro tpe: qd tꝑs pnĩe ẽ· Vñ hic tria ſũt dicẽda · Primo q; doloꝛ con tritõis dẽt eẽ maximꝰ qð ꝓbat᷑ ꝑ tria · xxx · · Scoðʒ ꝙ q̃ttuoꝛ ſũt ſigna vere cõtritõnis xxv. E. Terciũ ꝙ cõtritõ tãta põt eẽ ꝙ totũ reatũ pene delet · xxv. C. ⁊ exemplum ibidẽ · MM —— C1 eadem dominica · X 8“ 4 Omulier magna eſt fwes tua Matß. xv Vnoe hic dicfda ſunt tria. Nrimũ ſoes eſt fundam entũ humane ſalutis· et n Aui ſide caret in ſtatu eſt damnatõis·i. D. Scdo qualiter qlſi ddu bet yp̃ianus ſimbolũ aploꝛum ſcire tenet᷑:i. S. Tereiũ de duo ni deam articulis fidei quis apoſtoloꝛũ quẽlibet articulũ cõpo ſuit . xxii ·. l. (MDominica tera. n (Oum eieaſſet hieſus demonm locut eſt mutus· Luce xi · nmn tunc mut“ loquit᷑· .id ẽ. peccata ſua confitet· Vnde bic dicẽda en ſunt quattuoꝛ: DPrimo quid ſit cõfeſſio: ⁊ qũo quilibet adultꝰ daua od eam tenet᷑ · xxv · M. Secũdo ꝙ cõfeſſio debet pꝛincipaliter D gquinq; condicõnes habere · xxv · · Tercio confeſſio que fit ex int, ſola cõſuetudine vel timore non ex caritate nõ eſt fructuo kan ſa·⁊ talis cõfeſſio per duo ſigna cognoſcitur.xx .· V. Quarto ꝙ in quattuoꝛ caſibus cõfeſſio reiteranda eſtmi.· D. e ¶ In beelzebub puncipe demon ioꝛũ . Luce xi · Scendum ꝙ ntemi Beelzebub nomen demonis eſt qui pꝛeeſt imundis cogitatio nibus· Sed lucifer demon ẽ qui pꝛeeſt ſuperbie· Sed mãamon NA. gqui pꝛeeſt diuit üs male acquiſitis. iſte habet multos ſe ub un— ſe. Quia om̃es vſurarios ⁊ ceteros res iniuſtas poſſidentes· mc⸗ Vnde cirea hec quattuoꝛ ſunt dicenda. Drimo quid ẽ vſura Vtium quale eſt pctm̃.hoc quere. vii. T. Scdo ꝙ; vſurarius peioꝛ eſf᷑ er nn omẽ peccatoꝛe: ĩmo peioꝛ eſt q; iudas q́; moꝛs qͥ infernꝰ.·vii· ninn V. Tercio ꝙ nouem genera vſurarioꝛum hic enumerant᷑ qui omnes damnant ſi ſi moꝛiunt᷑ vii. P. Quarto quibus modis Dominica · iiii· in quadꝛageſimn. . 4 Nbit hieſus tranſmare galilee. ohᷣ·vi. Mic per mare ĩtelli gitur mundꝰ · Vnde hic quattuoꝛ ſunt dicẽda · pꝛimo ꝙ mun / dum nõ debemuſ diligẽ. Et hoc ꝓpter quattuoꝛ quere.xix. I· Secũdo ꝙ tẽptani nos in pᷣ̃ſenti vita eſt neceſſariũ. hoc qre. xxi. L Tercõ qũo virtuoſi ab amatoꝛibus huiꝰ mũdi irriden n. C. Quarto ꝙ boni hoĩes debẽt eſſe patientes ĩ pſecutõne buius mundi·O0. (De eadem dominica. eatbipe loſun N iSGe rare ¶Eccepit hieſus panes 1 cum gratias· Tolᷣ. vi· Sicut domè bhieſus ciba uit turbam cum quinqʒ; panibus · ſic quilibet debʒ itentie ſatiſ facti 1s ſuis-Vnde bhic dicenda ſunt tria· Primo cibare animam ꝓpꝛiam cum pane vere pen onis pꝛo peccati tr ſatiſ factio ſemꝑ debet fieri ꝑ contraria:hoc quere · xxv · L. Se cundo an ſatiſ factio expleta ĩ peccato moꝛtali valeat · vl vtrůü reiter anda ſit talis ſatiſ factio xxv. M. Tercio completa peni⸗ tentia quam ſacerdos iniunyit vtrum penitens tot aliter ſit Dommica in paſſione (Tulerunt lapides iudei vt iacerent in euʒz · Koh· viii Hodie Vnde bic tria ſunt dicẽda · Pri incipitur dominica ĩ paſſione· Vnde mo quis 4 ſit· Et a quibꝰ paſſus eſt · Et quid coegit euʒ ad patiendũ moꝛ: tem ꝓ nobis xxii· L. Seeundo qualiter iamn xpũs patit᷑ a mul tis pil atis in ſuis membꝛis · xxii · poſt L. Tercõ ꝙ patienter de bemus perſecutõne de m eritoꝛiumxx. kx9 — ”M Dominica palmarum. èèD ¶ Ecce rex tuus venit tibi m anſ uétus. Mathᷣ·xu· Exquo nos cõicaturi ſumus illo ſacro tempoꝛe:ne ſcienter indigne acce da mꝰ ad ſacramentũ euchaniſtie: tunc hodie ſalicet in die pal marũ dicendũ eſt de ſeptẽ maximis periculis que bomo icur rit qñ indigne accedit ad ſacramentũ Hoc quere · xxvi · B. De eadem dominic. “ ¶Moc totũ factuʒ eſt vt impleret.· Iat i· Sic xpũs imxle uit ꝓmiſſum ſcz equitãdo aſmam vt impleret ꝓphetiam. Et nos viceuerſa merito ĩplere debemus vota noſtra deo ⁊ ſan⸗ ctis ꝓmiſſa. Vnde hic quinqʒ ſunt dicẽda. Primo quid ſit vo tum: 1 ꝙ tria requirunt᷑ ad votum fiendum · hoc quere . ii· L. Sed qualiter peccant qui ſtulta vota pꝛomittun t·i· R· Tercᷓ votum licituz ſemxꝑ obligat exceptis qᷓttuoꝛ caſibusii. M. Ouarto vtrũ vouẽs ſtatim teneat votuz implere · i · P. Exem⸗ ant᷑ qui vota pꝛomiſla lum ibideʒ Quinto q́; grauiter pum deo nõ ſoluunt · ii. R· Exemplum ibidem · (rn cena domini ; ſit iſte qui paſſus ẽ pꝛo nobis 1 que qualia paſſus 8 tnibulatõen ſi ufferre: quia hoc eſt val ils i dond ſtna mO Amt ter ſe oe⸗ paſla Kawo tim eAn e⸗ gen ndegl o itc 6. 61 in bt illud liter nos opoꝛtet reſurgeręi e. 1 ſan Probet auũt ſeip̃ᷣm hõ ⁊ ſic de pane ⁊c᷑.i Choꝛinxi· Super thema dicenda ſunt qᷓttuoꝛ. Drimũ ꝙ ſacramẽtũ eucha é deuote ſumẽdũ a ſũme a nobis honoꝛãdũ.iiii · X· Ttez Mtieede Eng * „ xxvi. Q. Sedo an pueris dandũ ſit hoc ſacramẽtũ euchariſtie Et in q̃li etate ſit accedẽdũ ad hoc ſacramẽtũ ·xxv · M.Terciũ ꝙ ſacramẽtũ euchariſtie tibꝰ mõis ſumit᷑. Primo ſpũᷣaliter tm̃· ſeᷣo ſacramẽtaliter tm̃· tercio ſpũaliter ⁊ ſacrametaliter ſimul · xxvi:A· Exẽplũ ibidẽ. Quartù digne ſumẽtes hoc ſacra mentuʒ multiplices fructus ex hoc cõſequunt᷑ xxvi.· D.Exem plum ibidem· In felto paſce. Dur rexit nõ eſt hic· Mara · vltĩo· Cxquo hodie dies reſur rectõis tũc hic ſunt tria dicenda Drimũ ſiẽ neceſſariũ ẽ credẽ xßp̃m paſſum ⁊ moꝛtuũ: ſic etiã neceſſariũ ẽ credẽ gloꝛioſã eiꝰ reſurrectõʒ· xxii.· N. Scoõm ꝙ qᷓdꝛuplex ẽ infernꝰ ⁊ q̃lẽ xpᷣs cõ fregit quãdo ad inferna deſcenditxxii ante.M.Terciũ qua⸗ . in nouiſſimo die in qua etate xN. (Secunda feria paſce e⸗ factũ eſt dum fabularent᷑ ⁊ ſecũ quererent. Luce·xxmi. c ſciendũ ꝙ libenter dẽmus loqͥ de deo:a de bonis exẽplo iloꝛũ duoꝛũ qͥ ibãt ĩ emaus· Vñ hic q̃nq; ſunt dicẽda. DPrimũ ſunt quinq; qꝗᷓ debẽt nos retrahere ab inutilibus vbis ⁊ a multilo ꝗqo· ⁊ qn multiloquiũ ẽ petm̃ moꝛtale·xvni.· L. Scdĩ ꝓloqui v̈ba ſcurrilia ⁊ luxurioſa ẽ ꝓpꝛiũ ĩpudicoꝛũ coꝛdium viii· Ml. Gxẽplũ ibidẽ ⁊ qñ loqᷓ de luxunaẽ pctm̃ moꝛtale· xix. tet ꝑ exemplũ · xvii· E. ( Beria tercia paſce · Sogerunt eũ dicentes mane nobiſcuʒ qm adueſperaſait · Luce · xxmi:HMic dicẽda ſunt tria· Primũ ꝙ peregrimi libenter letanter recipiẽdi ſũt ad hoſpitia · hoc qᷓre · xx · B. Scdrñ qũo — hoſpes qui nimin cõputat hoſpitibus peccat contra pᷣceptũ dei. a qũo peccat ho pes qᷓ ebuù ꝓhibitum dat ſuis hoſpitibꝰ vii· M Terciũ quantũ peccat qui malefactoꝛes recipiunt ad hoſpitia a ꝑmittũt in domibus ſuis hoĩes ludere blaſphema 8“õl C Vado piſcari · Iohᷣ·xxi · hMic docemur ꝙ redire debemꝰ poſt feſtum ad laboꝛes manuales· quia ſᷣm Tob. MHomo naſciẽ ad laboꝛem ſicut auis ad volandũ · Vnde hic dicẽda ſunt ſex· DBini mum ꝙ laboꝛare debemus exemplo xp̃i qui ſex modis labo⸗ rauit ꝓ nobis · hoc quere · xvi.M. Sedðm qũo laboꝛatoꝛes mul tipliciter fraudẽ cõmittũt ĩ ſuis laboꝛibus.vi.K. Terciũ me⸗ chanici qui p̃parant res ⁊ vendũt que niſi ad malum vſuʒ va lent lirer peccant. vi· R. Quartũ mechanici vel mercatoꝛes doloſe iurantes ꝓrimo tenent᷑ ad reſtitutõeʒ · vi · O. Quintuz mechanici quãdo emẽdo vlł vendẽdo in dieb' feſtiuis peccãt moꝛtaliter vel quãdo nõ· ii. D. Seyxtum ꝙ in quattuoꝛ caſibꝰ põt quis laboꝛare in die feſtiuo · hoc quere · ii. O. ʒ (Hominica in octaua paſce 7 (Dax vobis· cohᷣ.·xx· Mic ſciendũ ꝙ fili dei ſunt qui pacẽ fa ciunt · Vnde grego in paſtoꝛali. Si dei vocant᷑ filii qui pacem faciunt: ꝓculdubio ſathane ſunt filii qui pacem cõfundunt. Innde tria ſunt hic dicẽda· Primũ ꝙ cũ quattuoꝛ ꝑſonis pꝛin⸗ cipaliter nõ ẽ litigãdũhoc qᷓre·xii· S. Secundũ quãdo diſcoꝛ diſcoꝛdiã ſeminare · xmi · · Exemplũ ibiden. Gominica pꝛima poſt octauas paſce. Ego ſum paſtoꝛ bonus.Tohᷣ PDaſtoꝛ eſt p̃latus: oues ſũt piꝛelati debent regere. ſubdit os.hoc guere· x· L. diti · Vnde hic quinqʒ ſunt dicẽda · Primũ qũo pelar vel ecundu ꝙ — pielati exactões facientes in ſubditos qũo peccant contra p̃ repeuim dei vii · C. Tercaum quãdo talis exactio ſit pctm̃ moꝛ tale qualiter teneant᷑ ad reſtitutõeʒ · xvii· E· Quartũ ꝙ oues id eſt. ſubditi libenter debẽt obedire pꝛelatiſ boc ppeer tria furantes iiii. S. Quintũ ſerui ⁊ ancille res ſuoꝛum dominoꝛũ 12 male illas expendẽtes qualiter peccant · vi . . Gominica ſecunda poſt paſch. „ Mulier cũ parit triſticiã habet.ITolR̊ ·xvi.Mic dicenda ſunt — quinq;· Primum ꝙ diuerſi erroꝛes cõtingunt circa mulieres pturientes · hoc q̃re ·i. N. Secundũ ꝙ mulieres quandocunq; ſũt coꝛam hoĩbus debent valere capita ſua triplici ratõe. hoc qre· rii· M· Terciuz mulieres fades ſuas depingẽtes qũo pec- cant moꝛtaliter · ii· C· Quartũ qũo ſuꝑbus oꝛnatus mulieruʒ dia eſt peccatũ moꝛtale · xiii · P. Terciũ quantũ deteſtabile ſit wie nſd fſerbe s lbe mezmnl crüne⸗ nſn ercatore Qi ſeeen von N gupeon mn 6cleſt unr undi contta den o tigen runonme ndun nn gitur Sedet . nqz · 1 . 4 1. mus cõicare abſqʒ pctõ· mi· M. Quintũ quãdo excõicatꝰ ĩtrat eccleſiam an alii teneant᷑ exire · Et qui reuerentiam exhibent nocet angelis bomĩbus i deo pꝛimo ſibiipſi homĩ·xiii. M- Quintum ꝙ mulierũ conſoꝛtium debet fugi ab his qui volũt caſte viuere. hoc quere · xix · Q. Gxemplum ibiee. ¶Dominica tercia poſt octauas paſce. (Ule argue mandum de peccato de iuſticia de iudicio. cenda Primum ꝙ rerrectio ſubditoꝛũ ſpectat ad quẽlibet p̃⸗ latum · hoc quere· xi · R. Vt aũt illa coꝛrectio fiat cum ſuauita⸗ te tunc quinq; ſunt cõſideranda.xx · · Secundũ vtrũ quilibz homo tenet᷑ coꝛrigẽ pꝛoximũ ſuũ.⁊ quãdo obmiſſio fraterne coꝛrectionis ſit moꝛtale quãdo nõ · v· L. Terciũ an cauſa coꝛ fit mentio de coꝛrectõe · Vnde hic quinq; ſunt di rectiõis liceat dicere ꝓximo cũuiciũ.viii· · Quartũ cõtumelia qñ ẽ pctiñ̃ moꝛtale·xv· C. Qumtũ qũo debeamus repellere cõ uicium nobis ĩpꝛ R 9 eratũ: 2 hoc ꝓPpter tria · vii · R. HMU ¶ Dominica rogattonſluũuüſ. ¶Imen amen dico vobis · Si quid petieritis patreʒ in no’ſe meo dabit vobil . Joß· xvi· kam eſt rogationum tria ſunt dicẽda Primũ qũo oꝛatio pᷣcellit elemoſinã ⁊ ieiuni um. hoc quere · xxi· K· Secũdo oꝛatio dominicaliſ excellit alias oꝛatões in q̃ttuoꝛ. xxi · B. Tercio quo dedarãde ſunt ille ſeptẽ nde hic petitões oꝛõis dñice · xxi. . (En aſcenſione domini · Boſiquã locutus eſt eis aſſumptus ẽ in celum. Mar · xvi. Mlic dicenda ſunt tria· Primũ qũo xpC̃s aſcendit de monte oli ueti coꝛam diſcipuli ſuis· Secunduz ꝙ aſcẽdit gaudenter cũ omnibus electis veteris teſtamenti· Tercium qũo hoc intelli nd dexterã dei · illa quere · xxii · O·. Dominica infra octauas aſcenſionnlis. Xbſqʒ ſinagogis facient vos· Tohã · xv· Sciendũ ꝙ nos de⸗ bemus vitare iude os ⁊ excõmumcatos ſicut ipſi iudei ꝓtunc vitabant cõſoꝛtia ſanctoꝛuʒ apoſtoloꝛũ · Vnde hic quinq; ſũt dicẽda·. Primũ ꝙ excõicatio eſt duplex · ſq; maioꝛ ⁊ minor. hoc quere · iiii · · Secundo excõicationẽ non curans qũo ⁊ quãtuʒ peccat · iiii · L. Terciũ ꝙ maioꝛ excõicatio valde tim̃da ẽ ꝓpter 65 ·K. Exẽpluʒ ibidẽ· Quartuʒ ꝙ excõicatis ĩ qᷣnq; poſſu * ℳ % .ẽRẽe ermumicnto ſey afl. urgendo ei an peccanten pl ves nes ibidẽ de excõmunieatiõe hoc (En die penthecol es. 2ð (Hrraclitus aũt ſpirituſſanctus quẽ mittet pater in noĩe meo ille vos docebit omnia. Tohã · xmi· ic docẽdaſunt tria ; Primũ ꝙ ſiẽ neceſſariũ ẽ ad ſalutẽ credẽ in patrẽ ⁊ filiũ· ita in ſpm̃ſanctũ .hoc quere · xxii. R. Scdm q̃re ſpũſſanctus deſi⸗ ratholicã· boc quere. xxii.S. Ktem de eodem · Id eum veniemꝰ 1 manſionẽ apud eũ äfaaemus Fob miii. Mic dicendũ eſt de donis ſpirituſſancti· Ex his ſeptẽ poteſfa cere duos ſermones. hoc quere· xxx. N.: B. O. D. ¶ Ktem de eodem feſto. 3 (Gonfirmal boc deus qdð opatus es in nobis Pſal. lwir quo iam pagit k illud eps in quo gra ſpũſſanct data ẽ diſcipu lis: vĩ ſaeramẽto eõfirmatõnis gratia eõfert᷑ ꝑ quã deputat᷑ ſeruat᷑· Vnde hic dicẽda ſunt tria. Hrimo vtruʒz ſacramentu .. ꝓ! ſex requirunt᷑ t ad eonfirmatõez· xxmi· B Terciũ qꝙ; ſacramẽ tum vGnrmatis hẽt · viii · effectus digne ſuſcipienti hoc qᷓre xxiüiii O. G(GGeria ſecunda penthecoſtes (Oi i credit in e eum nõ 5 peat ſe ed habegt vitã eternã · Joh. vi. HMic dicẽda ſũ ũt tria. Dri imũ qᷓ ſit differẽuͦa credere deo: 1 credẽ deum: 1 credere in deũ · hoc quere· xxii. Q. Scoʒ de illis qui du bitãt de fide · vel qui ꝑſcrutari fidẽ volunt ttẽ qui anticulos fidei diſcere nolunt i. C· Tercio de duodecim: articulis fidei qui bhabent · xuii. B. E. M. JHEeria tercia poſt pentheeoſtes. Tmen amen dico vobis qui nõ intrat 26 Tohannisx Sci⸗ endum iſte erat modus iurandi in chꝛiſto dieendo amen amen dico vobis · Vnde hic dicenda ſunt ſex · Drimo qꝗ ꝓ iurare 1iuramentũ ſine peccato reeipere poteſt quis in quinqʒ caſi bus.· ii. R· Secundo iurantes vane ſine cauſa ſiue ſit verum ſiue non qualiter peccant. ſecundo· B. Tercium iurantes doloſe et mendaciter vt in mercantiis fieri ſolet q̃ qᷓ; grauiter eiini N. OEreplu e derand & 6.xxii·R Tercium qũo ſi puͦſſan 9 ſanctificat eecleſiã “ quis ad effectü ſanctitatis: ꝑ quã gratia dataĩ baptiſmo cõ cõfirmatõis debeat oĩbꝰ cõferri g hoc quere rxxiiii. R eruduͦ ð n Ddi. in wie ntnr. llüitn ls den erleſe Ren. lohi porrf dened iſiwn Imarun ſcnme iwi ſes phe 1ce R yfoe o N. putn ga eperun rants iui ſe peccant · ii. Q· Quarto q́;ʒ picu loſũ ſit ſe ad talẽ ꝓpꝓenam cũ mra mento obligare.i · E· Qumnto ꝙ ꝑiurium folẽniſatũ eſt maxi⸗ mũ pctm̃ qð ꝓbat᷑ ꝑ quinq .u. M. Gxẽplũ ibidẽ · Sexto quãtũ peccat talis ꝗᷣ ſciẽter recipit falſũ iuramẽtũ · i · · exẽplũ ibidẽ I(GIn feſto ſancte trinitatits. (Seimus qꝛ a deo veniſti magiſter FTołᷣ ·ii. Et notandũ ſiẽ hodie eſt feſtum trinitatis:ſic hodie legit illud euangeliũ in quo quelibet ꝑſona aperte expꝛimit᷑ · nam ꝑſona fili eſt que ĩ euangelio loquit᷑: ꝑſona patris cũ dicit᷑ ſamus qꝛ a deo veni ſu magiſter· a deoi· a deo patre. perſona ſpirituſſancti expꝛi mitur cũ dicit᷑ ſpiritus vbi vult ſ pirat· Vnde hic q̃ttuoꝛ dicen da ſunt · Primů ꝗ trimtas perſonarũ ĩ diuinis multipliciter ꝓbat · xxii · B· Sedz ꝗ deꝰ ẽ creatoꝛ oĩm rerũ viſibiliũ 2 iuiſibi⸗ liũ.· xxi· D. Terciũ ꝙ bõ oĩm creatoꝝn pꝛinapaliter obligatur ad tria. xni. C· Quarto ſuꝑ boc verbo ꝙ dicit magiſter · dieẽ da q doctrinã bonã 1 ſalubꝛeʒ pꝛoximia impendẽ · valde mento rium cſtxx. E. Item ꝙ xpũs magiſter noſter eſt 1 docet nos ptem bona · xxii. E. l (Item de eodẽ ſermone · ¶ Kmen amen dico tibi niſi quis ren atus fuerit· Dro quo ſa enhdum ꝙ eſt triplex natiuitas · ſcilicet coꝛpoꝛalis que fit a pa tre 1 matre ſcda ſpiritualis que fit ĩ baptiſmo.tercia eeleſtis que fit in celo de ſecunda ſit hic mentio· Vnde cirea eandezʒ bic tria ſunt dicenda· Drimo quomodo baptiſmus eſt ianua fundamentum omniũ ſaqa mentoꝛũ · 1 omnes tenentur ba ptiſari· Et an puer i vkero matris poſſit baptizari. xxni.· B. Se cundo ꝙ baptiſmus habet noueʒ effectus · xxni · Q·. Tercio qᷣd illa quattuoꝛ ſignificant que fumt puero ante baptiſmũ et la tria que fiunt puero poſt baptiſ mum xxni: Wc. AAlAIiIiun feſto coꝛpons chꝛiſti · H Uaro mea vere eſt abus · Iohã · vi · Circa qð ſciendũ ꝙ eirca hoc ſacramẽtũ tria ſũt dicẽda · Primo quo iſte abꝰ tribꝰ mo⸗: dis ſumit · ſcz ſpiritualiter tm̃. ſ. acramẽtaliter tantũ. ſpũa liter ⁊ ſacramẽtaliter ſimul.xxvi · . Exẽplũ ibidẽ · Scoðo qũo ibi ſit xp̃s ſub ſacramento euchaniſtie · e ibi ſe umunt quinqʒ pticule Et que bona bomo conſequit᷑ ex digna ſumptione eu (Dom ica pma poſt feſü tir trin itatis. ðJDð Ceßulie quotidie ſplendide Lu xvi · Mic tria dicẽda ſuin unt Primo ꝙq guloſi in comedẽdo ſeptem committunt que ſunt multũ 2 eſibilia· xviii· Q· Secùdũ quomõ varietas ⁊ multi plicitas ferculorũ eſt nociua: xnii· E· Tercium quõ guloſus comedẽdo et bibẽdo⸗ eccat moꝛt aliter qnqʒ moͤis ni G Domĩca ſecunda . ;]— (Momo qundz fecit cenã magna Lu· xmi.Hic ꝑ cenam itel ligit cõuiuiũ celeſte qð ſancti in celo habẽt· Vnde bic tria ſüt dicẽda · Primũ ꝙ cõſideꝛatio celeſtis gaudiüddebet nos inducẽ ad Kanb bona oꝑa.xvi. C. Secudũ ꝙ cõſideratio gaudii cele xvmi: V. Exẽplũ bidem. omica tercia - õ Vrorẽ E duxi ideo nõ poſſe um venire Luce xmi. Scie ndum ꝙ ſi vxoꝛ accipit᷑ ꝓprie tũc falſum dicit· qꝛ plures ĩ matrimo nio veniüt ad regnũ celoꝛum . Sed ſi ꝓ voluptate carnali acci pit᷑ tũc verũ dixit. Quia om̃is foꝛnicatoꝛ aut ĩmũdus pᷣm apo ſtolũ nõ hẽt ꝑteʒ ĩ regno dei · Mic dicẽdũ eſt quõ actꝰ luxunie cõmittitur actu ſe ſeptem modis. Et ſp vnd grauioꝛ eſt alio vi · K. B. C. (Domica quarta· vtem ꝙ vxoꝛ que miſericoꝛs eſt et bona facit bonum v virum. rn M. Exemp um ibidem ðèð Etem de eadem domica rta. “ (Nolite i iudicare ut nõ iudicabimĩ Luce · vi · Mic· quattuor 9 ſunt dicenda Primũ ꝙ iudicare non debemus pꝛoximog · ſ omĩa dubia ĩ melioꝛem partem interpꝛetari · Et ex duobus iudicium temerarium oritur xxx. D. Secundo ꝙ detractio pꝓ⸗ pter quĩq; deteſtãda eſt· v.D. Tercio ꝙ detractio committi⸗ tur ſex modis · v.· Q· Quarto detractõnem audire quando ſit moꝛtale uel quãdo ſit veniale · v. R. Erẽplum ibidem Etem de eadem domica · W (Dimittite et dimittemĩ Luce ſexto. Sciendum 4 mmiter 8 debet nobis eſſe remediũ cõtra auariciã:xvii. N. Ter ciũ ꝙ gaudiũ celeſte ſume deſider andum eſt Ppter quattuoꝛ GEſtote miſer ericoꝛdes ſicut pater veſter celeſtis milericors . Luce · vi · Mic de ſex operibus miſeric die dicẽdũ eſt · xx. K. dſe Ueſin umnle lſe anid ünſir Sder Sca dattaan getdam nirnme mihen mn lunne eneos 67 wirw 1 tuo nos duobe⸗ ſctof mmntn mo⸗ Gi⸗ ¶ Omẽs ꝗ iraſci᷑ fratri ſuo reu dicho xpus vult nos retrahere ab ira · Vnde hic tria ſunt dicenda· * libenter debet ꝓximo ſuo indulgere ⁊ odiũ a coꝛde ſuo amo nere · qꝛ multũ ꝑiculoſum eſt odium in coꝛde retinere · Vnð hic dicẽda.Primo quare ĩuidia a quolibet hoĩe ẽ deteſtanda ymi. · Secũdo ꝙ ĩuidia cõmnttit᷑ lex modis· t quãdo ẽ mor tale et quãdo no·xmi· B. Tercio ꝙ iĩuidia deliberata ꝓuenit a tribus xmi Q. Quarto ꝙ inuidia facit gaudeꝛe de aduſis do lere de ꝓſperis qð eſt valde ꝑuerſũ·xmi· D.. iii · Qui odit frẽm ſuũ homicida eſt · Vnde q̃ttuoꝛ ſũt HD ¶ Kſcẽdens aũt in vna auiz rat Symonis Lu.v. Vbi ſci 2 7 endü ꝙ ꝑ nauim ĩtelligit᷑ penitẽtia. Vnde euãgeliũ pñs dicit de duabus nauibꝰ. Der pmam poſſumꝰ ĩtelligere ſtatũ inno centie. Der ſecũdaʒ ipam penitẽtiam · Vnde hic circa nauẽ pe nitẽtie quattuoꝛ ſũt dicenda· Primo ꝙ penitẽtie dignitas et vtilitas oſtẽdit᷑ in tribus·xxv · . Secũdo ꝙ penitẽtia vera pᷣt oĩa reſpectu dei ⁊ peccatoris p̃ter qetuoꝛ · xxx · Q· D.Tercõ ꝙ peccatoꝛ volẽs penitere debet duo facere vt veraciter cõſeqᷓ indulgentiaʒ peccatoꝛũ.xxv.· R· Itẽ.xxv · O. Exẽplũ ibidem.qr to ꝙ multũ meritoriũ eſt ĩducere illos ad pnĩam qui ꝓ crimi bus ſuis occidẽdi ſunt· xx · E. Gxẽplum ibidẽ Domimmica ·iiii tri ſuo reus erit iudico Mathei . v. Mic Primo quomodo ira ꝓpter quĩqʒ eſt deteſtanda · xx· · Exem plum ibidem.Secũdo ꝙ ira cõtingit octo modis · Et qñ non eſt pẽm et qñ veniale ⁊ qũ moꝛtale· xv · B. Tercio ꝓuocantes ꝓximos ad iracundiaʒ cauſa ſolacii vel alia intentione graui ter peccant · viii · DDH. (WDe eadem dominica ¶ Non occides · qui autem occiderit reus erit iudicio · Mic · vi ſunt dicend a · Drimum ꝙ; homicidiũ coꝛꝑale eſt deteſtädum Ppter tria. Vv · N. Secũdo ꝙ homicidiũ manu ſiue facto com⸗ mittit᷑ q̃ttuoꝛ modis · v.Q· Tercio an plus peccet qui occidit iuſtũ an qui occidit peccatoꝛem· v · D. Quarto quot modiſ cõ mittit᷑ hoĩcidiũ coꝛꝑale a ligua· v· · Quĩto qñ hoĩcidiũ cõmit tit᷑ ſola defẽſiõe · v · . Sexto ꝙ hõ nõ ẽ faciliter ad moꝛtẽ ſẽtẽ tiandus v· C — = Dominica ſeptima. ”JYUVMUVy ¶ Ouidã de longe venerunt.· Marci· viii· Sciendũ ꝙ de ꝓppe veniunt inocẽtes. Sed de longe qui poſt cõmiſſionẽ peccati reuertunt᷑. Modo hic dicẽdũ eſt quo modo homo elongat ſe a deo per peccatũ moꝛtale ꝙ pctĩ quattuoꝛ modis cõmitti tur. hoc quere · xii. X. (Mominica octaua ¶ Ittendite a falſis ꝓphetis qui veniunt ad vos in veſtimẽ tis ouium ⁊c· Mat.vii· Mii falſi pꝛophete ſunt heretici ⁊ ꝓpo⸗ crite · Vnde hic quattuoꝛ ſunt dicenda. Primo que ſunt ſigna ꝑ que cognoſcunt᷑ heretid · hoc quere · i. E. Se cũ do q; deteſta kin elt illa hereſis que dicit viſibilia eſſe creata a demone et inuiſibilia a deo xxii· D. Tercio ꝙ ppocriſis eſt peccatum val de deteſtandum triplici ratione · xin · L. Quarto q; ypocriſis committitur octo modis 1 quando eſt peccatum moꝛtale et quando non xWYů. (HDomimica nona ¶ BEacite vobis amicos de mammona iniquitatis · Luce. xvi Sciendum qꝙ illam amiciciã nobis facere debemus per elemo ſinarum largitõem. Vnde dicenda ſunt hic quinq; · Primum elemoſina danda elt de iuſte acquiſitis 1 cum affectu ma⸗ gno. üi .· R. Secundo q̃ndo elemoſina eſt in pꝛecepto ⁊ quãdo n. v. O. Tercio ꝙ elemoſinã põt dare vxoꝛ ſine licentia viri 1 tribus caſibus vi. M. Quarto quomõ ſerui 2 ancille de bonis dominoꝛũ ſuoꝛum dare poſſunt elemoſinã quomodo non . vii. E. Quinto non dans elemoſinã mare retinens tꝑalia ey (Pominica decim. ¶ Videns hieſus ciuitatẽ f leuit ſuꝑ illã Luce.xix · Seiendum xps fleuit deſtructõeʒ cĩtatis hieruſalẽ deletõeʒ iudeoꝛuʒ Poc fecit ex cõpaſſiõe coꝛdis ſui· Vnde hic ð iudeis qᷓttuoꝛ ſũt dicendaDPrimo qre eccleſia ex toto nõ delet iudeos ſed pmit tit eos viuẽ vi· ff. Secundo quo iudei ⁊ p̃iam debẽt ſeinui⸗ cem habẽ. vii · gg. Tercio vtrũ pueri iudeoꝛuʒ ſint baptizandi uitis parẽtibꝰ· vii. bh. Quarto an pueri iudeoꝛũ ſine baptiſ mo decedẽtes ſint ſiles pueriſ xp̃ianoꝛũ· Et ad quẽ locũ tales pueri ꝑpueniũt · xxiii. BE. (¶De eadem dominica · ¶ Et ingreſſus in tẽplum cepit eicere vendentes. Luce · xix = 2— 2 — — —— — — N percer ngre ſ. peſta 41¹ ppe⸗ urſign Nn emonec jtumd pocnſa tgle a fond- ee egenn Dirun ndumt⸗ 1 gin nam Nbons odo nr gelun eroun nron⸗ tuorſi ſeopn⸗ ſonun pinm hli le inc NeN tüniin ribus miſ ericoꝛdie de quibꝰ ſuper b eſt. qre· xx· D· M. (VDomimica tredecima · Mic eſt dicenduʒz ꝙ. xii · genera mercatoꝛum damnabunt᷑ ſi fie decedunt . vi.· O. ([Dominica vndecima · Pbariſeus ſtans apud ſe oꝛabat. Luẽ.xviii· Mic dicẽda ſũt tria Primũ qᷓ; ꝑiculoſe peccat q̃ ſe p̃fert aliis ĩ ſua eſumatõe ſiẽ ille phariſeus qᷓ dixit domĩe nõ ſum ſiẽ ceteri hoĩm · hꝰ q̃re viii. C. Sco ꝙ iactãtia deteſtanda ẽ ꝓpter tria quã ille phari ſeus habuit dicẽs. Teiuno bis in ſabbato. ii· DP. Tercio ꝙ ia⸗ ctantia octo modis cõmittit᷑ quan 4 do eſt peccatuz moꝛtale xii: Q exemplum ibidvẽ. ¶ Ue eadẽ dominica · ¶ Nõ ſum ſiẽ ceteri hoĩm raptoꝛes· Luce· xvii· Mic dicenda ſũt q̃ttuoꝛ· DPrimo ꝙ raptoꝛes ĩ tribꝰ peioꝛes ſũt diabolo.hꝰ q̃re· vii· . Secundo vxoꝛ raptoꝛis quũo põt vti rebꝰ raptis ⁊ quũo nõ· vii.· B Tercio rẽ raptã emẽs ſcieter qᷓnq; dãna icurrit vu · S. Quarto rerũ iniuſtarũ ꝑticipatio ẽ vnũ de peccatis ali⸗ enig. xNͤFEkk Dominica duodecima Xdducũt ci ſurdũ mutũ Marce· vi · hic notat᷑ cõpaſſio ü loꝛũ hoĩm cũ illo ĩfirmo q ex cõpaſſ iõe adduxexũt eũ ad hieſũ Vñ ſciendũ ꝙ ĩfirmos viſtare ·. ⁊ eos conſolare.⁊ eis ex coꝛde compati ẽ multũ meritonũ.q; eſt vnũ de ſex ſpiritualibꝰ ope ꝛeſens thema dicẽdũ (JDiliges dñm deũu tuũ ex toto coꝛde tuo·. Luce · x · hic dicẽda ſunt tria · Primo qũo quilibʒ hõ tenet᷑ diligere deũ ſupꝑ oĩa qᷓ vult ſaluari· hoc qᷓrꝭ xii· · Secundũ vtrũ ꝗs poſſʒ odire deũ · xx. E. Tercio qũo auarꝰ colit tꝑalia ꝓ deo·ſuꝑbꝰ honoꝛes gu loſus voluptatẽ carmis iV. De eadẽ domica⸗ ¶ Dlagis ipoſitis abierũt ſemiuiuo relic o. Luce · x· Mic dicẽ di ſunt tria· Primo ſciẽdũ ꝙ hõ in coꝛꝑe vulnerat᷑ dupliciter quãdoq;ʒ vſqʒ ad moꝛtẽ· ſic ſpũaliter ꝑ petim̃ moꝛtale vulnera tur in aia · Qnqʒ aũt vulnerat᷑ hõ in coꝛꝑe nõ tamẽ ꝓpterea moꝛit᷑ · Sic ſpũaliter poſſum de petõ veniali intellige quo ad aiĩam. Vnde hic tria ſunt dicẽda. DPrimũ qd ſit petm̃ vemale · ₰ ℳ 1quot modis cõmittit᷑ dãna q̃ ĩfert bomĩ · hoc quere·xi· L. Scdm ꝙ peccata venialia ſunt occaſio peccatoꝛum moꝛtaliũ boc quattuoꝛ modis·xi· O. Terciuʒ ꝙ peccata vemialia octo modis dimittunt᷑ · xi· OQO 4“ (Wominica xiWi— ¶ Occurrũüt ei decẽ viri lepſi Luc · xvii· Der lepiam pẽm moꝛ tale intelligi· Vñ hic tria ſũt dicẽda· Primũ quõ pecm̃ nocet hoĩ in vita in moꝛte et poſt moꝛtẽ · hoc q̃re· xii · E. C· Secundo quõ nocet illis qui fũt in purgatorio · xn·T· Tercio quõ nocet dãnatis in inferno: et etiam ſaluatis ĩ celo :et hoĩbꝰ in mũdo 2 poſtremo ipſi xp̃o · hoc qre· xi ·RE De eadẽ domĩca ¶Gt cecidit in faciẽ ante pedes eius gẽas agẽs Lu ·xvii. Mic dicẽdũ ẽ ꝙ grãrũ actio offerẽda eſt deo ꝓ beneficis mitiplici bus qꝗᷓ nobis impẽdit boc quere · iii · S. Item · iii · D ¶ Dominica . xv. .—= a „ 6 . Mic dicẽda ſũt qnq;ʒ· Primũ quõ auarꝰ ſeruit diuitiis· ſeʒ colẽ do eas ꝓ deo hoc qre ·i · V· Secũdo qñ nimia ſolicitudo et inqͥ etudo circa tpalia eſt peccatũ moꝛtale · xvii · D. Terciũ quare tpalia nõ poſſũt ſatiare affectũ hoĩs·xvii.B. Quaꝛtũ remediũ cõtra omẽʒ auariciã xvii· . Quĩtũ ꝙ tpalia pluribꝰ homĩbus ſũt occaſio ꝙ mali a puͦſi efficiũt᷑ · xxi· O. Exẽplũ ibidem · —– NA(WDominica. xrwrtr. ¶ Ecce defunctꝰ efferebat᷑ filius vnicus matris ſue Lu. rii · Vnde Gregorius in moꝛal · Tota vita ſapientis debet eẽ me ditatio moꝛtis · Vnde hic ſex ſunt dicenda · Primuʒ ꝙ moꝛtis memoria facit contemnere omĩa tempoꝛalia · hoc quere · xxii. E · Secundum ꝙ morientibus in agene occurrunt peccata perpetrata/xii Tercium moꝛtis pena cui aliquid dirimat de pena pꝛo peecatis debita · xx· E· Quartũ quo modo morien tes in agone debent ſeipſos et cognatos et pueros ⁊ omnia tempꝑalia deo ſponte offerre:xnii· EKQuĩtũ d ſentiẽdũ ſit de illis qui ꝑdũt ratõem in agone moꝛtiſ an dãnent᷑ vel non · xii OQ. Sextũ ꝙ multiplices erroꝛes ꝑpetrantur ab hominibꝰ cir⸗ ca moriẽtesi. M. (Domica xvii · ¶ Uis q ſe exaltat huũiliabit ic ſir. Lu.xiiii. Mic dicẽda ſũt tria. Nri quõ oꝛnatꝰ mlierũ ſilr ⁊ viroꝛum triplr põt eẽ pẽm moꝛtale · De eadem dominica · Non poteſtis deo ſeruire ⁊ mãmone ·. i· diuitiia. Math. vi · is cohibẽ dñt illaqᷓre hꝰ xiii. O. — — — —ẽò᷑iẽurãßm. mme cundo wocet üde ſicr i,e lupli gcl et ine gure nedii mühe n naͤe ont R cca mmime monan omnia horen ſiede on. CNH 0 Quartũ quomodo tripliciter puniuntur dei · xii · O. Tercium ꝙ pꝛecepta dei cũ diligẽtia ſunt Secundo quomodo quilibet adultus tenetur ſcire ſhrerepta pꝛopter decem fructus: i·. NA. . „. . Omnis qui ſe exaltat humiliabit᷑ Lu·xiiii · ſeʒ qui ſe in ſua eſtimatõne exaltat. Vnde hic dicenda ſunt tria . Lrimũ ꝙ ſu erbia interioꝛ habet quattuoꝛ ſpedes · xiii · B. Secũdũ ſuper us pꝛeferẽs ſe aliis in eſtimatõne ſua qᷓ; perieuloſe peccat xiii · C. Tercium ꝙ ſunt ſex remedia cõtra omnem ſuperbiam xiii · ce· Cxemplum ibidem. (Donica eadem Licet ſabbato cuꝛare 5 Luce · xiiii· Mic dicenda ſunt q̃ttuo: rimum quar e ſabbatũ tranllatũ ſit in diez domĩcumEt ꝙ dies domĩca hẽt. xii · priuilegia · hoc quere · ii · . B. Secũdum quomodo obſeruatio feſti octo mõis trãſgꝛedit᷑ · ii · Q· Teꝛciũ quãdo feſtũ incipiendum eſt ⁊ quando terminandum .in. E· qui non celebrant feſta· hoc quere · iii · GWGl. (Momica xviii. Cn hpis duobus mandatis vniuerſa lex pendet et prophe⸗ te ·. Math.xxi. Mic dicenda ſunt tria. Primum quomõ pᷣcepta decalogi emanant a dilectõne dei ⁊ proximi ·hoc quere.i.Q. ſeruanda (Domica. xx. E blaſfemat Mathei · ix·. Mic dicenda ſunt tria. Primum quõ blaſfeĩa ẽ grauiſſimũ pẽm·⁊ cõmittit᷑ coꝛde · oꝛe· ⁊ opere hoc q̃re · i.· D Ctẽ · xv. E. Scoʒ quõ blaſ femi puniunt᷑ ĩ pũti · et quõ puniti ſunt tꝑemopſi ·i. G. Tercium quõ blaſfematores peioꝛes ſũt canibꝰ iudeis ⁊ oĩbꝰ aĩalibꝰ.ii ·. D· WOODe eadem dominiccc Vt quid cogitatis m alũ ĩ coꝛdibꝰ vr̃iss Mathix· Mic dicc⸗ da ſunt duo · Primũ ẽ qñ cogitatõeſ nõ ſũt pẽa ⁊ qñ venialia et qñ moꝛtlia · hoc q̃re · xix · B. Secũdũ qũ moꝛoſa delectatio ẽ ¶Ligatis maĩb⸗ pedibꝰ mittite eõs ĩ tenebꝛas exterioꝛes ath. xxii· Mic dicẽda ſũt q̃ttuoꝛ :· Primũ ẽ ꝙ ignis ĩfernalis miro mõ grauis ẽ et ibi nlla ẽ redẽptõ · xii.M. Exẽplũ ibideʒ pẽm moꝛtle.x· O. Ttẽ· xx. QC. (Domicaxx · Scððm vtrũ dãnati vellẽt oẽſ hoĩes dãnari·xii.R· Terciũ ꝙ dã nati ĩ ĩferno habebũt tria fercula· xviii · S. Quartũ qᷣd ſit po tus damnatoꝛum. xvui · R· Exemplum ibidem ʒ ((o minica vicen mapꝛima * n cipiebat eĩ m ꝛi Fohᷣ. iiii· Sciẽdũ ꝙ ſiẽ hõ coꝛꝑaliter mo rit᷑ ĩ coꝛpꝑe:ſic ſpũaliter ĩ aĩa · qð cõtĩgit ꝑ pctm̃ moꝛtale· Vnðꝭ hic tria ſũt dicẽda · Primũ ẽ ꝙ pctm̃ moꝛtale q̃ttuoꝛ modiſ cõ mittit᷑ · xi .· A. Scdᷣo qᷣd faciendũ ſit de illo qͥ dimittit pẽm moꝛ tale ꝑpetrare nõ ꝓpter deũ vl ſalutẽ ꝓpꝛiã: ſʒ pꝛopter penaʒ vel quodcũqʒ damnũ tꝑale· xix · M. Terciũ ꝙ quilibet hõ põt tripliciter · xi·. MM. ([Doninica xxii. ¶ SZic pater meꝰ celeſtis faciet vobis ſi non dimiſeritis vnꝰ quiſq; fratri ſuo.Mathᷣ·xviii· Mic dicẽda ſunt qᷓttuoꝛ · Primũ qliter idulgẽ tenemur offenſoꝛibꝰ nr̃is xx. N.Scðʒ vtrũ ſit de neceſſitate ſalutis inimicos diligere.xx · O· Terciũ vtruʒ te nemur immicis ſigna caritatis oñdẽè: ⁊ an teneamur eis oẽm iniuriã nobᷣ illatã indulgẽ· xx · D. Quartũ vtrũ teneamur pꝛo inimicis aꝛare xx· poſt WCGJ. ((Dominica xxiü : ¶ Cõſiliũ inierũt vt capent ihjm ĩ ſermõe· Mat.xxii.Mic dicẽ da ſũt duo. DPrimũ ẽ qᷓ; ᷓuiter peccat ꝗᷓ malũ eõſiliũ dat aliis hoc q̃re v.K·Ctẽ.xi:·B. Secundũ ꝙ conſiliũ malum ſuꝑ illum qui illud dedit deuoluet᷑ xi. C· Cxe mplum ibidem. De eadem dominica ; 4α Aegiſtert cimꝰ qꝛ verax es· Mat· xxii. Sciẽdũ ꝙ xp̃s vitaa eſt.iõ diligit veritatẽ.Nſal· Ccce em̃ Vitatẽ dilexilti · Sic econ uerſo odit mẽdauũ.Vñ Gᷓ dicẽda ſũt tre.Primũ ꝙ mẽdaciuzʒ deteſtãdũ ẽ ꝓpt᷑ qᷣnqʒ mala·vii · B. Scðʒ mẽdacii occaſiões ſũt due · vii · C. Terciũ ꝙ mdaciũ ẽ t᷑plex.lofficioſũ iocoſũ ꝑnicoſum . vii · D. (Wominica xxiii· ¶ onſſide filia. Mat · ix· Mic dicẽda ſũt qᷣnqʒ. Lrimũ ẽ ꝙ; des qdꝛuplicẽ cõfidẽtiã requirit a quolibʒ hoĩe· pꝛima ẽ ꝙ tꝑalia ſperare dẽmus a deo hoc q̃re · xvii. R· Scðm ẽ ſpes de peecca⸗ toꝛũ remiſſiõe · i. T. Cõtra hãc ẽ deſꝑatio de dei miſericoꝛdia· boc qᷓre.xvi·M·. Terciũ ꝙ vult nos exaudire ĩ oꝛõihus noſtris i. T. Quartũ ẽ ꝙ fiducialiter debemus ſperare ab eo futuram gloꝛiam · i. T. Quintum elſt ꝙ illam futuram gloꝛiã debemus ex toto coꝛde deſiderare:a hoc vꝛo emplum ibidem · viuere abſqʒ peccato moꝛtali mediante dei gratia. hoc ꝓbat vter auattuoꝛ. xviii· V· Ex⸗ —— r be i OH nite gdenn n po ni⸗ un Rn e jciu ſtoes pde doal pecc⸗ dr r ru enus de · i. F.· Quituz ſco —. % Eilia mea mõ defũcta eſt Math. ix. Sciẽdũ ꝙ qñ pater re ceſſit ab ea tũc reliqt eam in extremis ſicut alius euangeliſta dicit. Sʒ qñ venit ad xpᷣm:tũc eſtimabat eã iteꝛũ obiiſſe:eꝛgo dicit domine filia mea ꝛc̃· Vñ ſcẽdũ ꝙ quãdo hõ ẽ in tali infir mitate ꝙ veriſimile eſt ꝙ moriat᷑: tũc ſacramẽtũ extreme vn ctionis reciꝑe debet · Vnde hie dicẽda ſũt tria. Primo qᷣbꝰ cõ:⸗ ferẽdũ ſit. ⁊ vtrũ poſſit reiterari.et quotiẽs:hoc q̃re· xxvii.A. Secũdũ quid ſit effectꝰ illiꝰ ſacrarti xxvii. B. Terciũ ꝙ parẽ tes in ſex demereri poſſunt ꝙ ueri moriuntur in iuuẽtute · boc ꝗᷓre· xxni. D. (Sermo de dedicate. 7 ¶ Si quẽ defiaudaui reddo qᷓ̃dꝛuplũ Lu xix · Hic dicẽda ſũt tria. Primũ ẽ ꝙ ſeptẽ ĩſtigãt hoĩcʒ ad reſtituẽdũ res ĩiuſte ac qſitashoc ꝗre· vi· pp. Erxẽplũ ibidẽ. Secudũ an ſtatiʒ teneat ad reſtitutõem q iniuſtas res poſſidetvi qq· Terciũ ꝙ res miuſte reſtitüende ſũt heredibꝰ. viv rr.· EGxẽplũ ibidẽ. Quarto moꝛtali 1 qñ nõ · vii. .* SSZSermo cõmunis de ſanctis Vnde hbic dicẽ Het ꝙ illas puas res reſtituè tenemur. 7 qre feſta ſãctoꝛũ ab ee da ſüt quiq; Prmu clia ĩſtituta ſut hoc ꝗre.iu. L. Secũdũ ꝙ ſancii oꝛãt ꝑꝛo nobᷣ triplici de cauſa.ii· V. Ter cũ ſcos honoꝛantes et diffi mitiue credẽtes ꝙ Ppterea Ertitudinaliter eis hoc vlł illud cõtĩgat errãt · ii · . Etẽ · iii . S Quarto ſcoꝛũ reliqe qᷓliter ſũt adoꝛan reliqas emere vel furani ſimoniacũ eſt Sermo aliꝰ de ſanc-tis. cẽda.Primũ eſt ꝙ celebꝛatio feſtoꝛũ octo —. . 7 modis trãſgredit᷑· hoc ꝗᷓre:ii · C. Secũdo qñ feſtũ ĩcipienduʒ eſt quãdo terminãdũ eſt · ii · E. Terciũ quõ tripliciter pum — 4 * ant᷑ qui nõ celebꝛant feſta et ꝙ illis bene ſuccedit qͥ celebꝛãt feſta. ui ·. Wc. Sermo cõis de beata vgine Cxẽplũ ibisee······ ßmo de 33 ſer Puilegia 4 denotãt᷑ i ſlalutat ¶Maria qualiter iuuat nos in vita:in moite . poſt moꝛte; „— . . . . „, . 2 . . . . r .. „ r - , — Crhani ador ãda ẽ adoꝛatõe ppꝑdulie · i. . Maria qzuis eſſet . * „ . pulcherrĩa: tamẽ a nullo potuit ce ncupiſci ·1 hoc ꝓpter tres Larnes. A . ͤK. mInapit tabula 'm oꝛdinẽ alphabeti Eſtinctia ĩ cibo 1 potu ẽ ꝓlõgatõ vite xvni. BS. AIbſtinẽtia cibi 1 pot cãt caſtitas ipoine.nr. P. Sremplüibiddm. xXbſtinẽtiã docʒ xp̃sqꝛ cbꝰuicibꝰ eſuriuit · xbᷣni.R Noe viſpifet edeg r ppter tria vi.F. Kccidia v Kecidia placʒ diab n! XFcadia multum nociua eſt homi xvi· D. ccidia qñ motle l uemale ĩ bonis opibꝰ xvi. lo· locꝰ accidioſi nõ ẽ niſi ĩfernꝰ · xvi BO at ſe ſub triplici ſpẽ pᷣtutum xvi· Xccidie remedia ſunt quinq; wi.. Adoꝛare qualiter debeamus deum et ſanctos i. . Kdulatoꝛes qͥ fradulẽter ꝓxis loquũt᷑ grauit pccant · vni G Xdulatõ i laudatio maloꝛũ ẽ unũ pẽʒ ð nouẽ pẽis alieĩſ.xi. G dulatoꝛes ĩponunt uiciis nomĩa vtutũ·x· HEH 7 Fdulterium elt grauiſlimaͦ Percaum guod pbatur per ſex · et de pena adulteroꝛum . vi. Det duo exempla. (xx⸗ H-L- Kmoꝛ mundi 1 amoꝛ ſuiipſiꝰ q ſũt moitla pẽ̃a: qñ veĩalia Ingelos hoiĩes p̈cellũt ĩ gch dignitatibus.x-B. ntarũ receptacula poſt hãc uita ſũt tuo xriiante · Fie pPpe debz hõ exhiberc ſex oꝑa miſernicoꝛdiexxx ·. Taur penedicze aſpſio eſt multũ vtilis vu · Q. Gxẽ plum ibibẽ Kuaro nihil eſt imquius· quomodo hoe pꝛiob atur·. xpii · NA. Kuaro nõ pñt affectũ cowis ſatiare tꝑalia hoc ꝓpter tnia. Fuaricia quõ ſe oceultat ſub triplici ſpecie vᷣtutũ/xvii · H· Kuanicie remedia ſunt ſeptem·xvuk. Kuarꝰ quomõ colit pecuniam ꝓ deoi. Y. PFptiſmus eſt fundamẽtum et ianua omnium ſacram torũet quomodo homĩes tenentur baptiſari an pu . „☛⁊ * er in vtero matris poſſit baptiſari · xxii. B. EK Baptiſmus habet nouem effectus xxiii .O0.. R Buruaptiʒãdo puerũ ſacerdos q̃ttuoꝛ ſigna facit ante baptiſmũ ⁊ tna poſt: ⁊ quid illa ſignificant·xu ·. 6. Blaſ. be mia quomodo eſt grauiſſimũ pctm̃ ⁊ cõmittit᷑ coꝛde oꝛe ⁊ opere · i · D. ⁊· xv. E.·· 49 Blaſphemi peioꝛes iudeis ſũt ⁊ canibꝰ ⁊ oĩbꝰ aĩalibꝰ · i · D. HBlaſphemi qᷓliter puĩant᷑ ĩ futo ⁊ tꝑe mopſi puniti ſũt.ii.. Micem in eleuatõe miſſe Aivam adoꝛant vt ſepulcrum non vt ſacramentum·i.dS8S8Sà. Cantus choꝛiʒantiũ quid ſignificat.ni.· N.Exemplum ibidez· Carmĩatrices hoĩm pecudũ guiter peccãt.i:O/exẽplũ ibidẽ Qarmina talia quãdoq; vident᷑ iuuare:⁊ hoc ꝓpter tria · i.D. Qarmina talia nullum effectum habent⁊ hoc pꝛopter tria·i· Qaſte põt quilibet hõ viuere mediãte gratia dei ⁊ tenẽ oppo 96 Qogit atões qñ nõ ſũt pctã ⁊ qñ veĩalia ⁊ qᷓndo moꝛtalia pec 4 Cogitatõ ⁊ ðᷣlectatõ moꝛoſa qñ ẽ pẽm moꝛtale· x· itẽ· xix. ¶ Choꝛea eſt magnũ petm̃ · hoc ꝓbat᷑ ꝑ qᷣnqʒiii.Lexẽplũ ibidẽ 4. Choꝛiʒantes rurſum filium dei crucfigentesiii· NqN. Confeſſio q̃d ſit: ⁊ qũo tenemur adcõfeſſionem·xxv . l. zu QCõf:ſſio adminus debet quinq; condicões habere.xxv.L. „2* QConfeſſio que fit ex ſola conſuetudine ⁊ timoꝛe non eſt vti Confeſſio eſt iteranda in quattuoꝛ caſibus mi · D. de QCognoſcere quis debet deũ pꝛoximum ⁊ ſeip̃m· xxx·.c· ⸗ Qonſiliũ querẽ debemꝰ a deo ⁊ a ꝓxĩo ⁊ a ꝓpꝛia cõſciĩa·xxx. ⁊· in Conſiliũ malũ cum aliqͥs dat qᷓ; grauiter peccat.v. R. ⁊. xi. B ⸗ Conſcientia erronea quõ ad pctm̃ obligat moꝛtale.xii.D. Conſentire in mala alioꝛũ: ⁊ fouere alioꝛum mala eſt damna bile.r . DDHDOS.,.. H Cofirmatio eſt ſecundum ſacramentuma ſex requirunt᷑ ad QOom pati pꝛoximis in tnibulationibus ſuis multum merito⸗ K rium eſt.xx.M. HZ ” ð Con tentio deteſtanda eſt. 1 contendere nõ debemus cum q̃t tuoꝛ perſonis · viii · E· Item. xiii· S· S Cõtritõis doloꝛ maximꝰ eſſe dẽt quod ꝓbat᷑ per tria· xxv. G. Oontritionis vere ſunt quattuoꝛ ſignaxxv. FE. “ Contritio tanta poteſt eſſe ꝙ totum reatum pene tollit · xxx · C. exemplum ibidem. 2èèẽG QOontumeliã 1 cõuiciũ repellẽ debemuſ pꝛoptrer tria · vii · R· Contumelia quando eſt peccatum moꝛtalexv ·. WE. Correctio fraterna vt fiat cum manſeutudine ad hoc valent quinq; conſiderationesxx. .. Corꝛrectio fraterna eſt in pꝛecepto· quando obmiſſio ipſius eſt moꝛtale vel veniale xx-Kk. “ Correctõz fraternã obmittere debemus 1 poſſumus licite in quincq; caibus. xxlJlJll..— QDorre Ro ſubditoꝛũ ad.quẽlibet pᷣſidẽtẽ ſpectat:xi · E· Coꝛrectionis cauſa an liceat rõuicium ꝓrmo dicere vii . Correctõem fraternaʒ obmittens quando peecat moꝛtaliter 1 quando non · v. Ltem · xx· R· l Crreaturarũ conſideratio ad tria bona nos inducit · xxii⸗/. Orux chꝛiſti qualiter ſit adoꝛanda.· i. . — . Ecime qliter ⁊ qũo ſunt ſ· oluẽde · üii . I Peridere pximu qñ eſt petim̃ moꝛtale qñ non/vii·G. Deſperatio eſi vnũ de mayrmis peccatisxvi.. Detractio eſt deteſtanda pꝛopter quenq; mala:v. P- Detractio cõmittitur ſex modis·v.Q. JUM Detractoꝛ qũo tenet᷑ reſtituẽ famã ꝓnmi cui detrayxit · xxv · R· Detractionẽ audire quando eſt moꝛtale ⁊ quando non· v· R· exempla duo ibidem“ . Dies ſabbati quare in diem domimcã tranllata eſt · iii · . Dies dominica habet duodecim pꝛiuilegia·iii· B =ð Diligere deũ ſuꝑ omĩa qũo tenetur quilibet homo · xii. C. Diſcoꝛdiam ſeminãtes qz grauiter deũ offendunt. vii. E-. Diſcoꝛdia quando eſt peccatum moꝛtalexiii ·. Dp. Diſcoꝛdias ſeminare z ſit deteſtabile · xiiii C. exemplũ ibidẽ · Dinuites qui ex peitate retinẽt tpalia. ⁊ pauperibus nõ ſubue niunt grauiter peccant ·. ix · B· Exemplũ Ttẽ · xxii. O. Itẽ · xx · · Wo Neqr pſu ten Brietas eſt multum piculoſa. iii· D. exemplum ibidẽ. Ebꝛietas quãdo eſt pctm̃ moꝛtale vel quando veniale · et q moꝛs in ebuetate eſt piculoſiſſima· xvii· · „ ℳ Ebꝛioſi quõ puniant᷑ in futuro qualis eoꝛũ erit potus: vüi. K· exemplum ibidẽ· HD tectu.iu. R. Elemoſina ẽ dãda de laboꝛibus iuſte acquiſitis magno af Glemoſina quãdo eſt in pꝛecepto ⁊ quando non v.O. Glemoſinã dare pᷣ̃t vxoꝛ ſine licẽtia mariti ĩ tribꝰ caſibꝰ.vii· Serui ꝛ ancille quõ poſſunt dare elemoſinã de rebus tempo⸗ ralibus dominoꝛim 1 quomodo non · vii· . Gle moſinam nõ dans ſcʒ parcus ⁊ ĩmiſ. ericoꝛs quomodo pec cat temꝑalia retinendo ex nimia parcitate · ix · B exemplũ ibi dem · ktem · xvii· Q. Cte m·xx. A · r Glemoſina an ab vſurario recipi poſſit · vii·. bb. ⸗ Emẽs rem furatã vel raptã ſcienter qͥnqʒ mala ĩcurrit · vi · Emens rem in bona fide: qttuoꝛ bona conſequit᷑·ibidem. rrores circa moꝛientes multiplices fiunt.i. M. Srroꝛes diuerſi circa mulieres ꝑturiẽtes cõtingunti. N. 4 Euchariſiie ſacramentũ eſt deuote ſumendũ Tumme a noh honoꝛandun · iiii · X.· Ctem. xxvi· Q·. M ́”ÿMZMVM Guchariſue ſacramẽtũ an pueris dãdũ ſit ĩ qli etate xxv.M. Guchariſte ſacramẽtũ tribꝰ modis ſ umit᷑ · xxvi · K. exẽplũ ibid Guchariſtiam indigne ſumentes ſeptem magna pericula in⸗ currunt · xxvi · B exem plum ibidem ”MUUl Guchariſliã digne ſuſnens multiplices fructus conſequitur· xxvi. D·exemp um ibidem · Gxactiones in ſubditos facẽtes peccant m oꝛtaliter· contra preceptũ dei · vii· C. reſtitution em · xvii · E·. Exacuo ĩ ſubditos qñ eſt petiñ moꝛtale· qualiter tenent᷑ ad Exemplum bonum doctrina bona multũ vtilis eſtxx -M. Exemplum malũ p̃bens ꝓxĩo homicida ẽ coꝛam deo v. M. Excõmunicatio duplex eſt maioꝛ minoꝛ ini · · Excõmu nicatio maioꝛ valde timenda eſt propter quinqʒt üi · Rexemplum ibidem · s Gycõicationẽ minoꝛẽ nõ curans quõa quantũ peccat: nii· L. Excõicatis põt hõ ꝑticipare ſine oĩ pctõ ĩ qnq; caſibꝰ. iii · M Excõmunicatus intrans eccleſiã an alii tenent᷑ exire.iiiiN. an peccet · iii · O· exemplum ibidem · Excõmunicato aſſurgens vel ei aliquã reuerentiam exhibens Heſliuitatũ celebꝛatio octo modis tranſgreditur . iii. Q. Eeſtoꝛum celebꝛatio quõ ſoluitur a vectoꝛib us ferratoꝛibus 2 minutounbus quomodo non · iii..6,᷑— Eeſtum qua hoꝛa incipitur ⁊ qua hoꝛa finit᷑ · ii · E. Eeſtum dominice non celebꝛantes ſunt ingrati deo patri ꝰ filio ⁊ ſpirituiſancto · iii· . Eeſtorum celebꝛatõem tranſgrediẽt es puniuntur in rebusi tore in ain i. WE. (ii-C. exéplii ibibs. Eeſia celebꝛantibꝰ dat deus pꝛoſperitatem coꝛpons ⁊ anime Eeſta ſanctoꝛũ pꝛopter quinq; ſunt ĩſtituta ab eccleſia. ii· LC· Eeſtiuis diebꝰ grauiꝰ peccat qs q; aliis die bꝰ ⁊ alio tꝑe · iii.K Eeſtiuis diebꝰ qᷓttuoꝛ ſunt ſeruanda a quolibʒ xp̃iano. in · Q. Eides eſt fundamentũ ſalutis humane.i:D.tem.xxii. A. Eide carentes ſe emp ſ unt in ſtatu damnatõisi.CE. ● Eidei articulos.id eſt· ſimbolum apoſtoloꝛuʒ quilibet xp̃ianꝰ tenetur ſcire i. C· 4 BEides catholica eſt vna ⁊ quomodo hoc probatur. xu· S. Eilii tenent᷑ ſex parentibus · ini. N. exemglnm ibidem. tur · im · B· EGxemplum ibidem. Eilii qui ſuos parentes ꝑturbant quintupꝑlici pena puniun- FEoꝛtitudinem triplicem habere debemus · ſz in tolerando in ſuſtinendo in operando xxx · C. Eraus ⁊ deceptio pꝛoximi in emendo vel vendendo eſt pecca catum moꝛtale.xvu. E. C: Furtũ qð cõmittit᷑ in ꝑuis rebꝰ qñ eſt moꝛtale ⁊ q ñ · vii ·E· Kudia celi ſũt deſderãda qꝛ ibi habebimꝰ ferda ma gna multa dulcia ⁊ pꝛecioſa·.xviii· V. Exemplum ibidem.· Caudioꝛũ celeſtiũ remuneratio debet nos inducẽ ad oꝑa bo . . aauarici. xvii. N. Gaudioꝛũ celeſtiũ cõſideratio dẽt nobis eſſe remediũ contra „ Xcies ſuas depingentes peccant moꝛtal iter tribꝰ mõois Eatum tenentes grauiter peccãt · i.R. Giii- Eides habet · xii articulos ſm numerũ apoſtoloꝛum · xxii· O. um n ce⸗ Caudiiᷣ illicitũ ſiue ĩepta leticia qñ eſt pctm̃ moꝛtlexviii. N. EGratiarũ actio eſt deo offerẽda pro beneficii mutiplicibus Quila deteſtãda ẽ ꝓpter tria · xvii .· B. iü: S. Eté iiii. V. Cula hẽt quĩqʒ filias et quãdo ſüũt petã moꝛtalia.xviii:.D· Cula cauſat ebetudinẽ mẽtis · et quãdo talis ebetudo eſt p e catum moꝛtale · xviii.N. r CGula qũo occultat ſe ſub triplici ſpẽ pẽ oͤtutũ. oni. O. Qula infert homĩ triplicẽ moꝛtẽ · xvni·Q. Gule remedie ſunt ſex · xvni. D. Quloſus comedẽdo ⁊ bibẽdo peccat moꝛtaliter: et hoc quĩqʒ modis xvm. Q. Guloſus nõ dʒ appetere cibaria delicata ppter tria. xvni. D. Culoſis varietas et mul tiplicitas ferculorũ nociua eſt · hoc probat᷑ per quinq; xvni. E. Guloſi ĩ comedẽdo cõmittũt ſeptẽ ꝗᷓ ſüt rephẽſibilia· xvni. 0 Culoſus qliteꝛ P deo colit vẽtrẽ ſt i· V. 2· xvni · N. T. Guloſꝰ diſtrictã rõʒ toditurꝰ ẽ ð hiſ qᷓ ſuꝑflue expẽdit · xxni · Guloſoꝛũ et ebrioſoꝛũ pena in futuro:et que erunt fereula 7 9 ualis potus eoꝛum · xvni.R. S. SEreticoꝛũ ſigna per que cognoſ. cunk i. E. Momicidiũ coꝛꝑale maxiĩe deteſtãdũ ẽ ꝓpter tria. v. R. Homicidiũ coꝛꝑale manu ſũ facto cõmittit᷑ qttuoꝛ mõis· v· O Mo micida q occidit iuſtũ an plꝰ peccʒ q; qᷓ occidit peõꝛẽsv. D Momicidiũ corpale quo cõmittit᷑ a lingua · v. . Momicidiũ coꝛpale? quũo cõmittit᷑ ſola defenſione. v · M. Homicidiũ ſpirituale committit᷑ octo modis. v. . Homines ſunt ſimiles in quattuoꝛ · xxx · E. Moĩm dignitas pᷣcellit angeloꝛũ dignitatẽ in quings. xxi. R. Hõ nõ ẽ faciliter occidẽdꝰ nec leuit᷑ ad moꝛtẽ ſẽtẽtiãdꝰ .v. C. Monoꝛãdus eſt deus pater:et hoc tripliciter · iiii· V. Hoſpes qui nimiũ computat hoſpitibus cõtra preceptũ dei eccat · vii · M. liet pes qui hoſpitibus ſuis dat cibum prohibitum reus e rit illoꝛum peccatoꝛum . vii. M Ttem· xi.M. Hoſpitio recipere peregrinos et pauperes: eſt deo multuz acceptum . xx · B. — Kctãtia bõis oꝑibꝰ ſũme cauẽda ẽ ꝓpter tria · xii. D. tactantia octo modis c ommittit᷑:et quãdo eſt moꝛtale . quãdo nõ.xiii.Q.Exẽplum ibiden. Feiuniũ eccleſie ſoluẽs an peccet moꝛt alitergiii. Q. Feiunãtes a quibus cibis debeãt abſtinere. xviii.Hl. feiunare an teneant᷑ laboꝛatoꝛes pegrini et mendicigiiii .R gnoꝛãtia eſt triplex inuindubilis neglecta et affectata.xii· B. Ignoꝛantia que excuſat a peccato et que nõ.xii.B. tnni micis ex coꝛde indulgens deꝰ dimittit p eccata · xxv · S. Er⸗ emplum ibidem ; 5èͦů knimicos tenemur diligere et eis offẽſas ĩdulgere· xx. N.O. vninncis noſtris tenemur q̃nqʒ ſign a caritatis oſtẽdẽ· xx. D. Fnimicicias retinẽs in coꝛde an debeat dicere in oꝛatione do minica illud · dimitte nobis debita noſtra: ſicut et nos dimit timus debitoꝛibus· xxi. R. ðð vnobediẽtia deteſtãda eſt ꝑropter quattuoꝛ: et quomodo ſit peccatum moꝛtalexui.SFS. Fnuidia valde deteſtãda eſt·xiiii. · Exremplum ibidem· Fnuidia committit᷑ ſex modis:et quãdo eſt moꝛtale et quan donsAi e. in vnuidia deliberata ꝓuenit ex tribus · xiiii · C. “ Fnuidia facit gaudere de aduerſis proximi et triſtari de pro⸗ ſperis xiiii.kk. “”òdłM nuidia qũo occultat ſe ſub triplici ſpẽ virtutum · xiiii ·. E. Fra valde deteſtãda eſt ꝓpter quinq;xvꝰ. ” ra octo modis committit᷑ et quando eſt moꝛtale et quando veniale · xx · B. . J Fra habet ſex filias et quando ſunt peccata moꝛalia · xv·. D. Fra occultat ſe ſub triplici ſpecie virtutum.xv. C. Fra ꝓpria habet quinq; remedia · xv. M. Fra aliena habet tria remedia.xv· . “ Ad iram prouocãtes proximos cauſa ſolacii uel cum intẽtõe grauiter peccant · vin. L· ubeꝛe mala fieri eſt vnum de nouẽ peccatis alienis · xi XA. Fudeos eccleſia permittit viuere propter tres ratiões.vii.ff. tudei ⁊ chiſtiani nouẽ habere debẽt ad ſeinuicem· vi · gg · Fudeoꝛũ pueri an ſint baptiſandi inuitis parẽtibusævii· bh · fudeoꝛum pueri an ſint ſumiles pueris chꝛiſtianoꝛum ante ba ptiſmum decedentes?xxiii · E· l J udex an licite poſſit occidere malefactoꝛemęv.C. Fudici nõ licet vẽdere iuſtum iudiciũ · v. E. Exemplũ ibidem⸗ Judicia temerariaet ſuſpitiones debemus caueꝛe et omĩa du bia in melioꝛem partem interpretarixxx· D. H Tudicia temeraria cauſant᷑ ex duobus· xxx· D· ciũ · xxii. D· Tudiciũ extremũ in quo loco ſiet · et q̃lis erit citatio ad indi⸗ Iudicium extremũ debet nobis incutere timoꝛẽ ꝓpter diſtri⸗ ctam rationem reddendam · xxu. A. ́”YMM V. * * In iudicõ extremo qũo oẽs boĩes reſurgẽt ⁊ ĩ q̃ etate · xx ralibus · xuii. M · Ct em· xvii · L· furare nõ debemus aſſueſcere ꝓpter ſeptemii.N. furantes vane ec ſine cauſa ſiue ſit verum ſiue non qualiter peccat · ii · B H L„.... Jurantes doloſe et mendaciter vt in merc antiis ſolet fieri q; grauiter peccant · i·. Zurando obligare ſe ad talem: vel ad talem penam periculo ſum eſt · ii · GW. M s DPeriurium ſolenniſatum eſt maximũ peccatoꝛum · quod pꝛo batur pPer quinq;ii·.. Exemplum ibidem. In iudicio extremo reddemus triplicem rationem de tempo Qui recipit vel qui cogit aliquem ſcienter periurare peccat moꝛtaliter · i. · Exemplum ibidem . Jurare et iurament᷑um recipere ſine peccato quis poteſt in quinqʒ caſibus:ii- R. Kboꝛauit xpᷣus pꝛo nobis ſex modis· xvi.NN. aboꝛatoꝛes multipliciter fraudem cõmittunt in ſuis laboꝛibus. vi. R· Litigandum nõ eſt principaliter cũ q̃ttuoꝛ ꝑſe onis xii. S Lites facere inter homines eſt factum diabolicum · miii E⸗ Er emplum ibidem sä . . an „ 7 a 59„ W ] „ E 118» 5 Loqui contumeliã et cõuiciũ ꝓximo quãdo? moꝛtle · vii · M. Loqui verba ſcurrilia et luxurioſa eſt ꝓprie maloꝛum et im pudicoꝛum coꝛmium. viii. M. Gxempluʒ. ibidem· —. K multiloqo dñt hoĩeʒ cohibẽ qᷓnq;ʒ ⁊ qñ ẽ pẽᷣm moꝛ. xviii· L. Loqui debemus libẽter in menſa de bonis et honeſtis.xviii · 1. G. Exemplum ibidem · Loquẽdo de luyuria qũo et quãdo ẽ pctm̃ moꝛtale.xix.E. Ludus taxilloꝛum 6 magnum peccatuʒ ſit poteſt perpendi i . 11 ex deſenptione taxilloꝛum · xvii · ii. “ Ludus ꝙ ſit lictus ad hoc quattuoꝛ requirunt᷑ · vii · oo. Luſoꝛes qñʒ ĩ ludo cõmittũt de cẽocto petã moꝛtalia · vii. Rk. Luloꝛis pctis ꝑticiceps ſe faciũt q̃ ſoꝛtẽ lumĩs rcipiũt · vii.ll. Luſoꝛes q maledicunt deo et ſanctis q́; gꝛauiter peccãt.i.E. Luſoꝛ quocũqʒ; auertat oculos coꝛdis mueniet que ſibi ludũ * diſuadent ·˖ vii · mm. Luſoꝛes quibus tenentur reſtituere ea que lucrantur ĩ ludo vii · nn · GCxemplum ibidem. 1 2 Luxurie actus ſeptem modis committit᷑ vi· X. 1 luta hoc probatur per duo vi. . Luxuria ꝗ cũ meretricibꝰ cõmittit᷑ ẽ ꝑicloſa ꝓpter tria · vi. B. Luxurioſus qui virginẽ defloꝛat grauiter peccat hoc ꝓbat᷑ ꝑ quattuoꝛ et qualiter puniat᷑· vi.¶. Exemplũ ibids Luyxuria ſodomitica eſt peſſimũ et grauiſſimũ pctm̃ · vi.R. Luxuria nocet homĩ diſplicet deo et omĩbꝰ ſctĩs ⁊ placʒ dpa bolo · quod ſic ꝓbatur.xix. A. Lu xuria ſine actu committit᷑ decẽ modis et quãdo eſt pecca- tum moꝛtale et quãdo nõ:xix. B.. „ Luxuria habet octo filias et qñ ſũt moꝛtalia et qñ non · xix · T Luxuria qũo ſe palliat ſub triplici ſpecie virtutũ ·xix. M. Luxurioſi qui dicũt ſe nõ poſſe caſte viuere mentiunt᷑· hoc ꝓ batur ꝑ quinqʒ ratiões· xix. N. Luxurie remedia ſunt tria cũ tribꝰ exẽplis ibi poſitis · xix · O. Luxurie cõcupiſcẽtia qũ eſt moꝛtale pctm̃.x.. Luxurioſa delectatio cum plena deliberatione et ratione eſt peccatum moꝛtale.x⸗C. S 4 7 ipſi nec alicui creature · i · E. Exemplum ibidem. edicere quãdo ſit peccatũ moꝛtale:et pen a ꝓferentis ma Luxurie actus ſemꝑ eſt peccatum moꝛtale etiam qui fit cũ ſo Aledicere nõ licʒ deo nec ſanctis nec homibus nec ſibi di 4 —ꝑ+ ledictione m cõtra deum .ii.E.in fine · Maria adoꝛãda eſt adoꝛatione iperdulie · i · · Mana quare obligat᷑ nos iuuare et qualiter nos iuuat 1 vita et in moꝛte · iii · V. Cxemplum ibidem. Maria habet ſex maxima priuilegia pre ceteris que enarrant D in ſalutatione angelica · xii · N. Exempla duo ibidem. Matrimoniũ honoꝛauit deus multipliciter · xxix · F. Matrimoniũ cõtrahere volẽtes debẽt tria habere · xxix · B. Septẽ ſũt cauſe q̃re aliqbꝰ ĩ mr̃imonio ñ bñ ſuccedit · xxix. C. In matrimonio exiſtentes debent ſeptem habere ad ſeinuicez vt ſaluentur · xxix · C. Matrimonium contrahere poſt votum ſimpler à q; peniemno ſum ſit. ü · O. In matrimonio exiſtãtes qui nõ abſtinent in ſacris diebus 2 noctibus ab actu matrimonii quomodo quandoqʒ; punian tur · iii · R· Cxemplum. Matrimonii actus quãdo ẽ veniale: et quãdo moꝛtale · vi · E. . Quinqʒ ſunt tempoꝛa in quibus abſtinenduz eſt ab actu ma trimonii · vi · G. vn matrimonio exiſtẽtes quomodo poſia ut voueꝛe et a quomo do non. u. O0. Vxoꝛ que fur atur viro et maie. erpendit pereat contra pre ece tum dei · vii. M. Vro miſericoꝛs qñqʒ facit ꝓbũ virũ.vii · M. Exemplum Vir percutiens vxoꝛom ſine cauſa an peccet moꝛtaliter · xv·. Q. verſus finem · Mechanici et laboꝛatoꝛes qui fraudulenter opa ſua Efiäunt peccãt cõtra . eceptum dei. vi R. H Mentiri et falſum loqui quomõ differũt. vii . . Mendaciũ deteſtãdum eſt ꝓpter quinqʒ mala.viii. B. Mẽdacii occaſiões due ſũt ſcʒ cupiditaſ auaricie ⁊ tĩoꝛ · vii Mẽdaciũ eſt triplex iocoſum offitioſũ et ꝑnicioſum · viii. D. Mercatoꝛes iurãtes ꝓximis doloſe et mendaciter tenenẽ reſtitutionẽũ. . Ftem · vii· O. EGxemplum ibidem ·; Mercatoies qũo emẽdo et ven dẽdo die feſtiuo peccãt moxta liter · et quando non · iii · D. „,2 . S —6 Mercatoꝛũ duodecim genera damnantur.vii.O. Mercatoꝛes in ſtatera peccant tripliciter · vi· D. . Mercatoꝛes qui pꝛopter dilatõnem carius vendunt uel qui defectuoſam rem ſcienter vendunt tenẽtur reſtituere vu· Q Mercatoꝛes uel mechanici qui uendunt res que niſi ad malü vſum ualent qualiter peccant · vi· R· —M Mercatoꝛum fraus et deceptio que fit ex ꝓpoſito ſempeꝛ eſt pe ecatum moꝛtale · xvii· E· G. H Mortis pena an aliquid dirimat de pena ꝓ peccatis.xx· G Morientes qui occidẽdi ſunt pꝛo crimĩbus ſuis qualiter ĩdu cendi ſunt ad penitentiam xx· E. Morientes in agone debent ſeipſos et cognatos 1 pueros 1 omnia tempoꝛalia deo ſponte offerre · xvi·K. Morientibus in agone occurꝛũt peccata perpetrata xii. C. Moriẽtes qui ĩ agone ꝑdũt vſũ ratõnis qᷣd ſetiendũ ſit de ill xiC. s Morientium erroꝛes ſunt multiplicesi. NN. — Moꝛtis memoria facit contemnere omnia tempoꝛalia mun: di et delectabilia carnis xvii. . è Moꝛtis memoria quãdo eſt remedium cõtra gulam · xviii · D· Mulieres debent vel are capita triplici ratõne · xiii· M. Mulieres facies ſuas depingentes peccant moꝛtaliter· xiii· · Mulierum conſoꝛtia vitanda ſunt eis qui volunt caſte viueꝛe xix · Q· Cxẽ plũ . ibidẽ “ Mundum amare eſt periculoſum ꝓpterquattuoꝛ·xix· L. atꝰ ẽ xp̃us de vgine · ⁊ hoc pncipalr ꝓpter tria.xxii· R· Nobiles pꝛeſidẽtes debent teriũ ſuã ſubditos ſuos tueri · xi · L· “ Nouẽ ſunt peca aliena.xi.Xc. Nouitatũ pᷣſumptio quomõ ſit peccatũ moꝛtale· xiii· aa · dire ẽ velle alicui malũ ⁊ hoc ẽ valde pùſũ · mi · D Opeia miſ ericoꝛdie ſpiritualia nobilioꝛa et vtilioꝛa ſũt coꝛꝑa Opari mala cũ gaudio ⁊ odire illos qui te ĩ bonis ifoꝛmant Bedire debet qͥs libente ſuis ſuꝑioribꝰ ꝓpter tres cãs ð — — T —— — 4 o ⸗ —.— du 608¹ er nauſeãbĩr̃e audire bona ⁊ ſalutifera qñ eſt moꝛtle xvi.E. G. Opera bona facere cum tedio quando eſt moꝛtale vel venia⸗ Orare tenemur pꝛo inimicis noſtrisxx. Q.·. L Oꝛatio in quinqʒ pꝛecellit ieiunium ⁊ elemoſinam.xxi.x. Oratio do mĩcalis om nes alias oꝛatõnes pꝛecellit xxi.B·. Oratõnis dominicalis expoſitio·xxi . A. Oꝛatio ſanctoꝛum in celo ſemper exauditur · iii · V. Oꝛnatus veſtium incitans ad malam libidinẽ eſt peccatũ moꝛ Oꝛnatus mulierum in crinibus et peplis repꝛehenſibilis eſt· Oꝛnatũ ⁊ pulchritudinẽ coꝛꝑis debẽt cohibẽ illa quqʒ · xiu · O . Ktientia per tria acquiritur·xxx ·. H. H Datientiam habere dẽmꝰ in aduerſis et in tribula tioni bus noſtris· xx. OA. rsl Hr Darentes tenentur ſex ſuis filiis.ini · QA. ä DParentes debent infoꝛmare filios quomodo ſe debeãt habe⸗ re ad pꝛoximos.ini. D. Darentes debent filios ſuos cum virgis coꝛrigere et nõ ma⸗ ledicere eis cum verbis· iniiUc6..— Harẽtes quomodo ſꝑ mereri poſſunt in educatõne pueroꝛũ· iiii · E. Ttem· xxix · G. DWD Darẽtes qui hereditant iniuſtas res ſi uꝑ pueros ſuos mi · C. hParentes quomodo debent informare pueros ſuos ne quic qᷓ; furentur etiam de paruis rebus.vii G· Gxempla ibidem · Darentes in ſex poſſunt demereri ꝙ pueri eorum moriũtur ante etatem legitimam · xxiii. D. M DPaſſio chriſti ad memoriam reducenda eſt illis qui ꝓ crimini bus ſuis occidendi ſunt.xx. C. “” l DPaſſionem chriſti rememoꝛãdo conſiderare debemus qi pꝛo nobis ſuſtinuit . t a quibus et pꝛo quibus ſi uſtinuit et quomodo iam patitur a malis chriſtianisxxii .DLD. H Dater noſter eſt deꝰ et quare eũ ſic noĩamꝰ.xxi..Ftẽ.xxii.C. Dater ſupernaturalis·id eſt.celeſtis a nobis honoꝛandus eſt tripliciter.mi.V. Peccatũ quodcũqʒ; moꝛtale quod guiſ dimittit nõ ppter deũ Dater ſpirleualis i. ſacerdos eſt eriplickten honoꝛãd? iii· l. Deccata aliena ſunt nouem.xi· K. “ DPeccata clamantia in celum ſunt quattuoꝛ v. B. S DPeccata manifeſtanda ſunt ad emedandũ 1 coꝛrigẽdũ xi. A. Deccatum moꝛtale quattuo: modis committitur · xi.· N. DPeccatum oꝛitur in cogitatione · progreditur in lectatione V et cõſumitur in conſenſu rationisxix· B· Peccatum moꝛtale nocet homini in vita et in moꝛte:et polt 4 moꝛtem.xii.E. Deccatum nocet illis qui ſunt in pingatoꝛio· illis qui ſu unti in inferno in celo et in mundo · xii. E· Decceatum moꝛtale poteſt precauere quilibet bomo m ediãte gratia· et hoc probatur per tria xii, M. ſed propter timoꝛem bominu. xix · Peccatoꝛ volens peniterẽ debet duo facere · et habere pem firmã de ĩdulgẽtia peccatoꝛũ · xxv · E· Et xxv.O.xẽplũ. ibidẽ Deccatum veniale quid ſit: et quot modis cõmittitur: 1 dam na que infert homini · xi. L. DPeccata venialia ſunt occaſio peccatorum mortzlium et hoe quattuoꝛ modis.xu.O Peccata venialia octo modis dimittunt᷑·xii/Q. Dene inferni ſunt multũ acerbe· xii · M. Eremplu bivem. Dãnati vtrũ vellẽt omẽs homĩes damnari · xi· R· DHena purg atoꝛii q;ʒ grauis ſit· xii · N.Exemplũ ibidem- Dena damnatoꝛũ eſt grauiſſima quod probatur per fercula et potum ipſoꝛum ·xvmi.R.S. Denitẽtie dignitas ⁊ vtilitas oſtẽdit᷑ in tribns · xxv. X. DPenitẽtiam falſam agũt nouẽ geneꝛa hominũ · xxv. N. Pnia ẽ oĩpotẽſ reſpectu dei ⁊ pcõꝛũ p̃ter qttuoꝛ:xxv·Q.D. DPenitẽtia vera que ſit · xxx · · Cxemplum i ioem. DPertinacia quomodo ſit peccatum moꝛtale· riii · x · Dietas eſt triplex ſcʒ quo ad deũ quo ad ꝓrimũ et quo ad ſe DPrecepta qũo qlibet. adult? tenet᷑ ſci cire · xi · Q. ipſũ xxx. B. DPrecepta ſũt cũ ſũma diligẽtia ſeruãda ꝓpter ·x· cauſas·i· N· Precepta ſũt ſcripta ĩ triplici ꝑte coꝛꝑis nii ⁊ qᷓre.i.B. 444 Rin diͤte deu⸗ cul⸗ o Precepta decalogi emanãt a dilectõne dei pꝛoximi.i. C. — 4 Preſumptio nouitatũ quomõ ſit peccatũ moꝛtale · xiii · aa Duſillanimitas quomodo ſit moꝛtale · xvi ·WỹW * Veritur an teneamur penitere de venialibus: ⁊ vtruʒ cõ Queriur an quis poſſit viuere ſine peccato moꝛtaliæxii. M. Quietem mentis qũo impediunt dinuitie · 1 quomodo inquie⸗ tudo talis eſt peccatum moꝛtale. xvii·. D. R Kptoꝛes in tribus peioꝛes ſunt diabolo · vi · X. Raptoꝛis vxoꝛ qũo põt vti de rapinis ⁊ qũo non.vi. B Reliquie ſanctoꝛũ qualiter ſunt adoꝛande · i. xk. Reliquie ſanctoꝛum furari vel emere ſymoniacum eſt· vi · W. Res inuente qualiter reſtituende ſunt·vii·D.. Res iniuſtas heredibus relinquẽtes qualiter puniant᷑ v . qN. exemplum ibidẽ · ktem · vii · pp· exemplum ibiden. . Res miuſtas ꝑuas furantes quando eſt moꝛtale 1 quando veniale · vi · E· (((do hoc viͤ E. Res puas furantes qualiter opottert reſtituere · tria exepla Res que furantur ſerui ancille dominis· male expendunt quomodo peccant· vircrck. M Res iniuſtas poſſidendes debent ſeptem zoKeare que inſti⸗ gant eum ad reſtitõnem. vii· pp· exemplum ibidem. Res iniuſtas poſſidentes an ſtatim teneant᷑ reſtituẽ · vii · q · 5 . Res iniuſte reſtituende ſunt heredibus:⁊ non debet cum eis eccleſias vel monaſteria edificare nec paupenbus erogare · vii rr exemplum ibideninmn. „ „ . . . . . Res iniuſte reſtituende ſunt: alias pctm̃ nõ dimittit᷑ · xxv · O· 7 Rem raptam vel furatam emens quinqʒ dãna ĩcurrit· vii·. S. Rerum iniuſtarum pticipatio eſt vnum de nouem peccatis alienis-.Yx JJJ. Reſtitutio qũo debeat fieri per illum qui impediuit aliquem in conſecutione muneris vel beneficii. vn ·ll. Reſtitutio quomõ debeat fieri per illos qui male receperunt H a perſonis eccleſiaſticis · vi · tt. l lNteri: ⁊ an dimittantur ſine moꝛtalibusgxui.D. Queriter an damnati vellent om̃s homines damnarixg xu·RKR. Queritur an qs poſſit odire deum an nonxxix·.Ek — Reſututio etiam debet fieri de paruis rebus iniuſtis· Et boe patet per tria exem a⸗ vi. C· ktem · vi · tt · Reltitu lè nõ tenet il tis.vrui wK. 2 Sacramentum calicis quomodo ſit adoꝛandum ñi· S. Sacerdotes hñt magna nouẽ puilegia p̃ cunctis hominibus müdi · xxviii · · Sacerdos exiſtẽs in pccẽ̃o moꝛtali quotiẽs exercet actũ aliquẽ? ſacris oꝛdinibꝰ annexũ totiẽs pẽat moꝛtłr xxviii·.. Sacerdos foꝛnicariꝰ eſt ſuſpẽſus ipᷣo iure ab officõ xxvm. E Sacerdotes male expendẽtes patrimoniũ xp̃i tenent᷑ ad ĩſti tutõem xxvmi· F-C. Simiiter concubine ſacerdotũ tenent᷑ reſtituere ea que ſice pꝛo tali actu receperunt. ihidem. Sacerdotes quare honoꝛandi ſunt·iiii. VJ. * 9 Sancti oꝛant pro nobis tripliei de cauſa· ii·. VY Sancti qualiter adoꝛandi ſunt·i.xNx. Sanctos honorantes et diffinitiue ereventes ꝙ, eis hoc vel il Spem quadruplicem requirit deus a quo libet homine ·i · L. Satiſ factio debet fieri per contrarium et ſatiſ factio expleta in peccato m oꝛtali quomodo valet.xw· L. M. Spirituſſancti dona ſunt ſe eptem. xxx ·KKR. Spirtuſ c Porſinumm et ſeipſum xxx· E.· Ttem· xxx· L. Suffragia facta per malos vtrum valeant defunctis · xii · C· Superbus qualiter pꝛo deo colit oꝛmatum coꝛporisi. V. Supl decimo · B. ́èM Superbia deteſtanda eſt pꝛopter tria · xiii · Superbia eſt duplex interioꝛ et exterioꝛ· Enterioꝛ habet quat tuoꝛ ſpeciesꝶ· xii B. Superbus ſe pꝛeferene aliis in eſtimatõne ſua q; perieuloſe peccat · xii · Q⸗ . . Kcramẽta ſũt ſeptẽ .ꝛ. v. ſt neceſſiratis v duo uolũta Sacrilegium committunt qui furant᷑ in loco ſacro vii · K.· anctus per donum ſcientie docet cognoſcere deum oꝛnatus incitans ad libidinem eſt peccatum moꝛtale · Suꝑbie ĩerioris ſpẽs q̃ttuoꝛ quõ ſunt peccata moꝛtla · xiiii · Suꝑbꝰ hĩtꝰ ẽ clpabilis ꝓpt · ii · xii · · duo exempla ibidem · Super bia capitis in crinibus et in peplis eſt repꝛehenſibilis pꝛopter iſta xiii · C· Gxemplum ibidem Supeꝛbia cinguloꝛũ et ſotulariũ eſt magna ſtultitia · xii. E I. Superb“ oꝛnatus nocet homĩ deo anglis 1 pximis· xiii· M· Superbia occultat ſe ſub triplici ſpecie vtutum xiii · vb· Super bie remedia ſunt ſex. Nii · cc · ESmp“ pꝛeſens elt vtiliter expendẽdũ et quare · xvi. N. Tempus obſeꝛuare in actibus hominum quando licet Tpalia nõ poſſũt ſatiare affectũ hoĩſ a aĩe triplici roe · xxi .· B * Tempalium affectus quibus modis eſt pcëm moꝛtale ·ix · K. Temporalia cum nimia tenacitate retinens qualiter peccat ix. B. Exemplum ibidem tem. xx .BQR. H Tpalia et neceſſaria vite pꝛeſ ẽtis debemꝰ ſpare a deo · xvii. R De tempalibꝰ reddem? deo rõem triplicẽ · xvii · M· Et. xviii· T Tempoꝛalia pluribus hominibus ſunt occaſio ꝙ mali et per uerſi ef ficiuntur · xvii· O·. Gxemplum ibidem · Theolonia et vectigalia ſoluenda ſunt· vii· N. JM Theolonia et pedagia exigens a clericis eſt ipſo facto excom⸗ nagna mala committit· viii ·. NX. Teſuis falſus tria m nittit: Teſtes iniqui quomodo puniantur a deo etiam quandoq; in preſenti · viii · N. exemplum ibiddem. FTrinitas in diuinis multipliciter pꝛobatur · xxii · B Gſtire nudos eſt multum meritorium ·xx ·. O Veſiiũ p̃cioſitas ẽ pabilis. ꝓpter ꝗqttuoꝛ xiii · E. Exem um ibidem. ́”́”UJ”U Veſtium ſuperfluitas attendit᷑ in tribus · xii · E. Exẽplũ ibidẽ Veſtium oꝛatus poteſt eſſe peccatum moꝛtale triplici ratio ne. xiii · N. Exẽplũ ibidẽ· Cerx hoc debet elicere · xix · G. Videns mulierem omatam vel faciem pulchram duo bona Viſus et oculi diligẽter ſũt cuſtodiẽdi ꝓpter tres cãs: ex · D. Virtuoſi et virtutes quomodo ab amatoribus mundi irridẽ tur xi · C. Vnctio extrema: jbus cõferẽda ſit: 1 an poſſit iterari · wii. . Vnctio extrema habet pꝛincipaliter ſex effectus· vi. B. Vota ſtulta pꝛomittentes qualiter peccent. :· R. Votum quid ſit·ꝛ ꝙ tria requirunt᷑ ad votum ſiendum.ii 1. Votum licitum ſp obligat exceptis quattuoꝛ caſibusu. I. In quibꝰ votis epi poſſunt diſpẽſare: 1 ĩ quibus nõa. qN. J Voues vtruʒ ſtatim teneat᷑ votũ adimple. ii⸗ D- exẽplũ ibidẽ W Vouere qui onun 1 qui non·i. Q. ”U Vota nõ ꝑſoluẽtes q́; grauiter puniant᷑ de h exẽplum. iR. „ Vſura ꝙ ſit pctm̃ ce iuſticiã · hoc pꝛobat᷑ ꝑ tria · vi· .· Vſurarius peioꝛ eſt diabolo. iudeo iuda moꝛte · inferno. inſ u per omni peccatoꝛe · vi. V. . Vſurarii publici quad: uplici pena plectuntur. . 8 ſepultura eoꝛum. vi · F. Eyemplum ibidem. 4 Vſurã in emẽdo 2 vendẽdo cõmittunt iſti bomies. vii. Q. Vſurarioꝛũ nouẽ gnaenumerant q vſurã cõmittunt · vii. „. Quando licet mutuum ſub vſura reciꝑe quãdo nõ·vii· aa· Oß liq; ab vſurario elemoſinã vl dona r recipe qñ nõ · vii · bb · Maritus qui habʒ filiã vſurarii in vxoꝛẽ quomodo poteſt do tem recipere 1quomodo non. vii · cc· (nõ vi dd. Creditoꝛ qũo pot recipe ſea olutõz debiti ab vſurario quomõ . Vſurarius quibꝰ modis cogit᷑ ad reſtitutõem · vii · e· Vryoꝛ qualẽ dilectõem dẽt habere ad viruʒ 2 ecõuerſo· xxix. E. Vyoꝛ qñ moꝛtalr peccat furũdo viro ſuꝗ ⁊ qᷓndo nõ.xxix· M. Voluntas dei quo ad nos Ppncipaliter cõſiſut in tribꝰ. xxi· C. p̃s eſt mꝗr̃ noſter ⁊ docet nos ſeptẽ bona· xxi. E- ¶ Kpm dẽmus pelige in dominũ nym ꝓpter qͥnqʒ·xvi. C. Fpi incarnatio quõ facta ſit quare conceptio o iſius attri⸗ buitur ſpirituiſancto· xxui .M. ⁊T· IXps laboꝛauit pꝛo nobis ſex modis·xvi.M· Ips tribus vicibꝰ eſuriit 1 qualẽ cibuz tunc hubuit wii E. W Dolatnã qũo cõmittunt ſuꝑbi. auari guloſi · i. V. Ymagines poſſumus: adoꝛare ſine ydolatria · i· . yro. criſis deteſtanda ẽ Ppte tria. 2 41 ſſi unt tres ſ peces ppo . criſis· ii· L. = (tale · xiu · V. Ypoenſis octo modis cõmittitur: ⁊ quando eſt Peccatun moꝛ HW . . * S r ⸗ „ . . . W 4. . . D „ 8 4 . . 2 — 2 4 ₰ . 3 . —KS * 2 H . * * . 8 N . . * . — * „ S=l . . B 2 . . * 4 . * * . . * * . . R . Wð . . . 3 4 H . . — . . . 4 4 W . 4 . — . . . „ 4 . 4 5 * B . * . * 3 * . . * . . . . D * .,; £ . — „ — —☛ * . ¹ 4 . . . 8 Gb 566, Jnuc. ,Z Lese Zeichen Cc 2 2s chen ſol. 12 V H ſol. 131 3 2 izelien ſo 750 v 6 ſ 151r. laurenti in t Gofred alijs quibu veriſſimo laurenti in et Bofred“! alijs quibul b veriſſimo crinen ſpeñ ticem extra = S W ”M = ”ÿMB D “ S“ = ?Mcõ l . 3 6 = S B R 5 . 2 òM 7 * 0 V Liber diſcipuli X VierfarbSelector Standard* -Euroskala Offset e eruditõne xp̃ifideliũ kncipit · We preceptis in generali. ½ vis ad vitã igredi ſerua mãdata dei · Mat. xix· In verbis ꝓpoſitis oſtẽdit xp̃us cuilibet bomi viaʒ vite eterne: cũ dicit Si vis ad vitã 1c̃ · Sciẽdũ ꝙ pᷣcepta ſũt p omnibꝰ ĩtime di NR ligẽda:a cũ ſũma diligẽtia ſeruãda·Vñ pſal. Tdeo dilexi mãdata tua ſuꝑ auꝛũ ⁊ thopazʒiõö Et hoc ꝓpter decẽ cauſaſ. DPrima cauſa eſtqꝛ faciunt obſea toꝛes ſuos amicos dei · Vñ tᷣobã.xiii.·Vos amici mei eſtis ſi fe fceritis q̃ p̃cipio vobis · Nec hec ẽ parũ:q; deo ſeruire ẽ regna re.O quãatũ bonũ cedit homĩ cũ nõ ſolum fit ſeruꝰ regis cele ” ſtis ſed etiã amicꝰ regis eterni·Eccĩ.vi· Amico fideli nulla eſt N/ cõꝑatio:.ſʒ xpᷣs ẽ fideliſſimꝰ amicꝰ.· Vñ Friſto · i. rethori· oſten Ntit ſi qͥs ſit verꝰ ⁊ fidelis amicus dicẽs.Amicꝰ ẽ qui oꝑatur al teri que putat ſibi eẽ bona et hoc ꝓpteꝛ illũ. Modo hoc mani feſte et pleniſſime inuenit᷑ in xpᷣo q̃ nobis quotidie benefactt ex ſua bonitate ⁊ miſericoꝛdia: et hoc ꝓropter noſtrũ bonuz qꝛ de bonis niis mhil indiget · Vñ pſal.Bonorũ nroꝛũ nõ iĩidi ges · Tdeo diſcrete ⁊ ſapiẽter faciũt qͥ qꝗᷓrũt quõ amoꝛẽ ⁊ amici ciã dei poſſũt acqrere: ſed ho- ſii obſeruatõe pꝛeceptoꝛũ . ot patet ĩ autoritate Toh· p̃allegata. Sʒ q̃les amici ⁊ cõſãguinei erũt obſeꝛuatoꝛes pꝛeceptoꝛũ deis Reſpõdeo ꝙ; pᷣcepta faciũt obſeruatoꝛeſ attinẽteſ eẽ deo quaſi oĩ gne attinẽtie · Vñ mat. xii · Quicũq; fecerit volũtatẽ pr̃is mei qui ĩ celis ẽ: ipſe meus fr et ſoꝛoꝛ et mater eſt.Erater vl ſoꝛoꝛ xpᷣi ẽ qꝛ cohereſ/ Quaſi m xpᷣi ẽ bona mulier: que mãdata obſeruat · qꝛ coronat᷑ ſitut mater pp̃i que regina celi a terre eſt· Vnde Luce · vii · Mater mea et fres mei ſùt qui verbũ dei audiunt et faciunt · ¶ Scda cauſa quia hoĩeſ ad hoc a deo facti ſũt ut mandata eius cuſto diant · Vñ optimũ ꝙ hoĩes ſeculares et cõmunes poſſũt facz in mũdo iſto ſcᷣm ſuũ ſtatuʒ videt᷑ hoc eſſe. Vnde in ꝓuerB5. S BR Balancde Q 20 0 Focus N K J 10 9 10 . = S Sð H 8 G 7 S Nil melius q; attẽdere ĩ mãdatis dei ꝛc̃ · quia hic eſt finis hoii „„ „ 7 6 Vnde Friſto·vi·thopico.Einis ĩ vnoquoqʒ gne ẽ optimuʒ·et u. cuius grã fiũt alia· Vñ Eccleſiaſtes vltĩo · Time deũ ⁊ mãdata — 0 „ 5 5 S